kaan39/turkish-wikipedia-dataset-clean huggingface dataset:
1810'larda Osmanlı İmparatorluğu

Bu sayfada, 1810'larda Osmanlı İmparatorluğu'nda yaşanan olaylar yer alıyor.

Padişah
II. Mahmud

Sadrazam
Yusuf Ziyaeddin Paşa (1811'e kadar)
Laz Aziz Ahmed Paşa (1811-1812)
Hurşid Ahmed Paşa (1812-1815)
Mehmed Emin Rauf Paşa (1815-1818)
Burdurlu Derviş Mehmed Paşa (1818'den sonra)

Olaylar
1810
16 Şubat - 1810 Girit depremi: Girit Eyaleti'nde saat 22:15'te meydana gelen 7.5 Mw büyüklüğündeki depremde çoğunluğu Kandiye'de olmak üzere 300 kişi öldü.
Ekim - İstanbul'da kadınların gece sokağa çıkması yasaklandı.

1811
Veba salgını başladı.
1 Mart - Kavalalı Mehmet Ali Paşa, Memlûkleri Kahire Kalesine davet edip imha etti.

1812
28 Mayıs - Osmanlı Devleti ve Rusya arasında Bükreş Antlaşması imzalandı, 1806-1812 Osmanlı-Rus Savaşı sona erdi.
Babanzade Ahmet Paşa İsyanı çıktı.

1813
28 Mayıs - Rusya'yla savaşın sonu: Bükreş Antlaşması, Besarebya'nın kaybı, Sırbistan'a özerklik verilmesi.

1814
Ekim - Hurşid Ahmet Paşa Sırp isyancıları yenerek Belgrad'ı geri aldı.

1815
Osmanlıların Vehhabiler'i mağlup ederek Hicaz'ı kurtarması

1816
1817
1818
1819
Doğumlar
1810
Pavlaki Musurus Bey, devlet adamı
Rüstem Mariani, devlet adamı
Süleyman Efendi (Muğla), siyasetçi
1811
Hoca Tahsin Efendi, astronom
Mütercim Mehmed Rüşdi Paşa, sadrazam
Saliha Sultan (II. Mahmud'un kızı)
1812
Ali Kabuli Paşa, siyasetçi
Boşnakzade Mehmed Reşid Paşa, devlet adamı
Derviş İbrahim Paşa, devlet adamı
Mihrimah Sultan (II. Mahmud'un kızı)
Pertevniyal Sultan
1813
Ahmed Ziyaüddin, din alimi
Damad Mehmed Ali Paşa, sadrazam
I. Abbas Hilmi Paşa, Mısır valisi
Kıbrıslı Mehmed Emin Paşa, sadrazam
Mehmed Hurşid Paşa, devlet adamı
Pepe Salih Paşa, siyasetçi
Uryanizade Ahmed Esad Efendi, şeyhülislam
Vartan Paşa, devlet adamı

Ölümler
1819 - Yusuf Ziyaeddin Paşa, sadrazam (d. ?)
181. Filo

181. Filo Komutanlığı "Pars", Diyarbakır'daki 8. Ana Jet Üssü'nde bulunur. 161. Filo ile birlikte, Türk Hava Kuvvetleri'nde LANTIRN sistemini kullanabilen iki filodan biridir. Bu nedenle LANTIRN Filo olarak da bilinirler.

Filo tarihi
181. Filo, 1914 yılında Keşan'da kurulan ancak uçak ve personel yokluğu nedeniyle faaliyete geçirilemeyen 9'uncu Tayyare Bölüğü'nde Ekim 1916 yılında kurulmuştur. 23 Haziran 1952 tarihinde Diyarbakır'da konuşlu 2. Tayyare Alayı'nın lağvedilip yerine Erzincan'dan Diyarbakır'a konuşlandırılmış 8. Tayyare Alay Komutanlığı geçmiş ve adı 8. Hava Üssü olarak değiştirilmiştir.

Türkiye'nin 18 Şubat 1952 tarihinde NATO'ya dahil olmasıyla filoların jet uçaklarıyla modernizasyon süreci başlamıştır. Eylül 1952'de 8. Hava Üssü'ne F-84G uçakları dahil edilmiştir. Artan uçak ve personel sayısıyla bu üsse 182. ve 183. Filo Komutanlıkları ilave edilmiştir. Bu dönemden itibaren 8. Hava Üssü, 8. Ana Jet Üs Komutanlığı olarak değiştirilmiştir. F-84 uçaklarının gelişiyle birlikte 181. Filo Komutanlığı bünyesinde 1952 yılının sonunda "Akrep" akrotimi kurulmuştur. 1959 yılında F-84F uçakları da üsse tahsis edilmiştir. 1966 yılında F-84Q uçaklarının da gelişiyle 181. Filo bu tarihten 1972 yılında kadar 3 model uçakla uçmuştur. 1972 yılının sonunda F-84F Av-Bombardırman uçakları servis dışı bırakılmış ve yerine F-100C, F-100D ve F-100F uçakları gelerek filo modernize edilmiştir. Bu uçaklar 1985 yılında kadar hizmette kalmış ve 1985 yılında F-104 modernizasyon süreci başlanmıştır.1 Ağustos 1985'ten 23 Ocak 1986 tarihine kadar F-104G uçakları ile uçulmuş ve 1986 yılında Kanada'dan gelen 50 adet CF-104G uçağı da 1994 yılına kadar filo bünyesinde hizmet vermiştir.

1994 yılı Şubat-Eylül ayları arasında F-16 modernizasyonu eğitimleri başlamış ve 5 Ekim 1994 tarihine kadar uçuşlara ara verilip bu tarihte Pars Filo F-16 uçaklarıyla uçmaya başlamıştır. 3 Temmuz 2000 tarihinde filo bünyesindeki uçaklara LANTIRN yeteneği kazandırılmış ve F-16C/D Block 40 uçakları AN/AAQ-13 seyrüsefer ve AN/AAQ-14 hedefleme podlarıyla göreve başlamıştır.

16 Ocak 2003 yılında İç Güvenlik Harekâtı esnasında bir mağaraya gerçekleştirilen 2 adet GBU-10 lazer güdümlü bomba atışı ile "bir harekâtta lazer güdümlü mühimmat kullanan ilk filo" ünvanı 181. Filo tarafından kazanılmıştır.

181. Pars Filo, günümüzde F-16 Block 40 ve F-16 Block 50+ uçaklarıyla sınır ötesi harekâtlarda ve Türkiye Cumhuriyeti'nin Güneydoğu ve Doğu bölgelerinin hava hudut güvenliğinin sağlanmasında aktif ve ayrılmaz bir unsurdur.

Kaynakça
182. Filo

182. Filo Komutanlığı "Atmaca", Diyarbakır'daki 8. Ana Jet Üssü'nde bulunur. 181. Filo ile birlikte üsteki iki F-16 filosundan biriydi. Günümüzde pilot açığı nedeniyle deaktif durumda olup uçakları 181. Filo tarafından kullanılmaktadır.

Filo tarihi
16 Eylül 2013'te, Suriye'ye ait Mil Mi-17 tipi helikopter, sınır ihlali yaptığı gerekçesiyle 182. Filo'ya bağlı Türk F-16 savaş uçakları tarafından düşürüldü.


Kaynakça
1821

Olaylar
25 Mart - Mora isyanı
19 Ağustos - Navarin Katliamı: Mora isyanında Navarin kentini ele geçiren Yunanlar 3.000 Türk'e katliam yaptılar.
21 Ağustos - Jarvis Adası'na ilk ziyaret İngilizler tarafından yapıldı.
23 Eylül-26 Eylül - Tripoliçe katliamı: Mora isyanında Tripolis kentini ele geçiren Yunanlar 32.000 Türk ve 5.000 Musevi'yi öldürdü.
27 Eylül - Meksika'nın bağımsızlığı tanındı
1821-1823 Osmanlı-İran Savaşı başladı.
Bağdat Kuşatması (1821) başladı
1821 İstanbul katliamı gerçekleşti.

Doğumlar
9 Nisan - Charles Baudelaire, Fransız şair (ö. 1867)
16 Nisan - Ford Madox Brown, İngiliz ressam (ö. 1893)
16 Mayıs - Pafnuty Lvovich Chebyshev, Rus matematikçi (ö. 1894)
30 Ekim - Fyodor Mihayloviç Dostoyevski, Rus yazar (ö. 1881)
12 Aralık - Gustave Flaubert, Fransız romancı (ö. 1880)

Ölümler
5 Mayıs - I. Napolyon, Fransız komutan (d. 1769)
19 Ağustos - Deli Ahmet Ağa, Türk asker, ağa ve yerel derebeyidir.
Abdülvehhab İlhami - Bosnalı derviş ve nesir yazarı (d. 1773)
1822

Olaylar
7 Eylül – Brezilya, Portekiz'den bağımsızlığını ilan etti
Bağdat Kuşatması (1821) sona erdi
Hatay - Halep bölgesinde meydana gelen büyük deprem tarihi dokuya zarar vermiştir.

Doğumlar
Ocak
6 Ocak - Heinrich Schliemann, Alman Arkeolog. (ö. 1890)
Şubat
Mart
27 Mart - Ahmed Cevdet Paşa, Büyük Alim ve Devlet Adamı
Nisan
Mayıs
18 Mayıs - Mathew Brady, Amerikalı fotoğrafçı (ö. 1896)
Haziran
Temmuz
Ağustos
Eylül
8 Eylül - Karl von Ditmar, Baltık Alman kökenli Rus jeolog ve Kamçatka araştırmacısı (ö. 1892)
Ekim
Kasım
Aralık
27 Aralık - Louis Pasteur bilim insanı (ö. 1895)

Ölümler
16 Mart - Jeanne Louise Henriette Campan, Fransız eğitimci ve yazardır (d. 1752)
1823

Olaylar
10 Şubat – Prusya'nın Köln kentinde dünyanın ilk karnaval geçidi yapıldı.
20 Şubat – Kâşif James Weddell Antarktika keşif gezisinde 74°15' G enlemi ve 34°16'45" B boylamına ulaştı. Bu, şu ana kadar bir geminin güney yarımkürede ulaştığı en güneydeki konumdur.
28 Temmuz – Erzurum Antlaşması, imzalandı. 1821-1823 Osmanlı-İran Savaşı sona erdi.
2 Aralık – James Monroe, Monroe doktrini'ni ilan etti.

Doğumlar
Ocak
8 Ocak - Alfred Russel Wallace, Britanyalı toplum ve doğa bilimci, antropolog ve biyolog (ö. 1913)
Şubat
Mart
Nisan
25 Nisan - Abdülmecid, 31. Osmanlı padişahı ve 111. İslam halifesi (ö. 1861)
Mayıs
Haziran
Temmuz
3 Temmuz - Ahmet Vefik Paşa - Osmanlı sadrazamı (ö. 1891)
Ağustos
Eylül
9 Eylül - Joseph Leidy, Amerikalı bilim insanı (ö. 1891)
Ekim
Kasım
Aralık
7 Aralık - Leopold Kronecker, Alman matematikçi ve mantıkçı (ö. 29 Aralık 1891)

Ölümler
26 Ocak - Edward Jenner, İngiliz hekim (d. 1749)
? - Hamdullah Abdullah Paşa, Osmanlı Devleti denizci ve kaptanıderyası (d. ?)
1824

Olaylar
Doğumlar
2 Mart - Bedřich Smetena, Çek besteci (ö. 1884)
27 Temmuz - Alexandre Dumas, fils, Fransız yazar (ö. 1895)
16 Eylül – Fransa kralı XVIII. Louis öldü yerine X. Charles geçti (1757-1836)

Ölümler
19 Nisan - George Gordon Byron, daha sonra Noel, 6. Baron Byron FRS, Anglo-İskoç şair ve romantizm akımının önde gelen figürlerindendi (d. 1788).
21 Aralık - James Parkinson, İngiliz cerrah, eczacı, jeolog, paleontolog ve siyasi aktivistti. (d. 1755)
1825

Olaylar
9 Şubat – Massachusettsli John Quincy Adams ABD’nin altıncı başkanı oldu.
6 Ağustos Bolivya'nın (İspanya boyunduruğundan kurtulup) bağımsızlığı ilanı.
7 Ekim - Karlsruhe Üniversitesi, Almanya'da "Polytechnische Schule" adıyla kuruldu
26 Ekim – Büyük Gölleri Hudson Nehri’ne bağlayan ve New York eyaletinin ortasından geçen Erie Kanalı açıldı.
10 Aralık - Brezilya bölgede isyancıları ortadan kaldırmak için savaş başlattı. Arjantin de karşılık olarak savaş ilan etti. (Arjantin-Brezilya Savaşı)

Doğumlar
4 Mayıs - Thomas Henry Huxley, İngiliz biyolog (ö. 1895)
25 Ekim - Johann Strauss II, Avusturyalı besteci (ö. 1899)
30 Kasım - William-Adolphe Bouguereau, Fransız akademik ressam (ö.1905),
Ziya Paşa, (asıl ismi "Abdülhamid Ziyaeddin") Türk yazar, şair ve devlet adamı (ö. 1880)

Ölümler
8 Ocak - Elias (Eli) Whitney, Amerikalı mucit ve sanayici (d. 1765)
1 Aralık - I. Aleksandr (Rusça: Александр I Павлович) (d. 23 Aralık 1777) Rus çarı yerine I. Nikolay (1796-1855) geçti
29 Aralık - Jacques-Louis David, Fransız ressam (d. 1748)
1826

Olaylar
1 Nisan - Samuel Morey içten yanmalı motorun patentini aldı.
21 Haziran - Yeniçeri ocağı kaldırıldı.
Krom (Cr) elementi keşfedildi.
27 Eylül - Stockton'dan Darlington'a giden dünyanın ilk Demiryolu yolcu hattı açıldı.
7 Ekim - Rusya ve Türkiye arasında Akkerman Antlaşması imzalandı.
Muzika-i Hümâyun kuruldu.

Doğumlar
18 Şubat - Julius Thomsen, Danimarkalı kimyager (ö. 1909)
24 Kasım - Carlo Collodi, İtalyan gazeteci ve yazar (ö. 1890)

Ölümler
Mustafa Rakım, Türk hattat (d. 1757)
1827

1827 (MDCCCXXVII) pazartesi günü başlayan bir yıldır.

Olaylar
14 Mart - II. Mahmut tarafından kurulan Dar-ül Fünun'un açılışı.
1 Ekim - Revan ve Nahçıvan Hanlıkları fiilen yıkıldı. Erivan ve Nahçıvan'ın Rusya'ya verilmesi Türkmençay Antlaşmasıyla tanındı.
20 Ekim - Navarin Savaşı

Doğumlar
Ocak
Şubat
Mart
14 Mart - George Frederick Bodley, Birleşik Krallık kökenli bir mimar (ö. 21 Ekim 1907)
Nisan
10 Nisan - Lewis Wallace, Amerikan İç Savaşı Birlik kuvvetleri generali, devlet adamı ve yazar (ö. 15 Şubat 1905)
Mayıs
Haziran
12 Haziran - Johanna Spyri, İsviçreli yazar, Heidi'nin yazarı
Temmuz
Ağustos
Eylül
8 Eylül - Heonjong, Joseon Krallığının 24. kralı (ö. 1849)
Ekim
Kasım
22 Kasım - Karol Estreicher, Polonyalı kütüphaneci (ö. 1908)
Aralık
15 Aralık - Joseph Halévy, Yahudi-Fransız doğubilimci ve seyyah (ö. 1917)

Ölümler
26 Mart - Ludwig van Beethoven, Alman besteci (d. 1770)
18 Kasım - Wilhelm Hauff, Alman yazar (d. 1802)
1828

Olaylar
Ocak
Şubat
21 Şubat - Kaçarlar Rusya ile Türkmençay Antlaşması'nı imzaladılar.
Mart
4 Mart - ABD'de Andrew Jackson (1767-1845) yedinci başkan oldu.
Nisan
26 Nisan - Rusların Osmanlı Devleti'ne savaş açmasıyla 1828-1829 Osmanlı-Rus Savaşı başladı.
Mayıs
Haziran
12 Haziran - Osmanlı İmparatorluğu'nun Çerkesya'daki liman kalesi Anapa Rusların eline geçti.
Temmuz
2 Temmuz - Osmanlı Devleti'nin Poti, Ahıska, Ardahan, Kars ve Iğdır sancakları Rusların eline geçti.
4 Temmuz – Amerika Birleşik Devletleri'nin ilk ticari Demiryolunun yapımına başlandı

Ağustos
27 Ağustos - 10 Aralık 1825'te baslayan Arjantin-Brezilya savaşı sona erdi. (Arjantin-Brezilya Savaşı)

Eylül
Ekim
Kasım
Aralık
Tarihi bilinmeyenler
Toryum elementi keşfedildi
İstanbul'a ilk buharlı gemi geldi
İngiliz komedyen olan Thomas D. Rice, Jim Crow karakterini yarattı.
Bir süredir Mehmed Ali Paşa tarafından Mısır'da uygulanan Yed-i Vâhid(tekel) sistemi İstanbul'da uygulanmaya başladı.
Vakâ-i Mısriyye gazetesi Mısır'da yayımlanmaya başladı.

Doğumlar
8 Şubat - Jules Verne, Fransız yazar (ö.1905)
8 Mayıs - Jean Henry Dunant, İsviçreli yazar, iş insanı ve Kızılhaç'ın kurucusu
30 Ağustos - Balakişi Bey Arablinski, Rus İmparatorluk Ordusu'nda görev yapmış Azeri asıllı korgeneral (ö. 1902)
9 Eylül - Lev Tolstoy, Rus yazar (ö. 1910)
29 Ekim - Thomas F. Bayard, Amerikan avukat, politikacı ve Wilmington, Delaware'de diplomat
18 Aralık - Viktor Rydberg, İsveçli yazar. (ö. 1895)
Kara Abdal, Osmanlı Devleti şairi (ö. 1885)

Ölümler
9 Temmuz - Gilbert Stuart, Amerikalı ressam (d. 1755)
19 Kasım - Franz Schubert, Avusturyalı besteci (d. 1797)
11 Aralık - Ayşe Seniyeperver Sultan
1829

Olaylar
19 Ocak - Johann Wolfgang von Goethe'nin eseri Faust ilk kez sahnelendi.
3 Mart - II. Mahmut'un Kıyafet Islahatı
Mart - İlk lokomotif olan Stephenson's Rocket İngiltere'de Londra-Oxford-Liverpool arası sefere başladı.
9 Ekim - Prof. Friedrich Parrot, Marco Polo'nun hiçbir zaman tırmanılamaz dediği Ağrı Dağı'na ilk kez tırmandı.
Johann Döbereiner; ilk kez, o ana kadar keşfedilmiş olan elementleri benzer özelliklerine göre üçlü gruplara (triadlara) ayırdı.

Doğumlar
7 Mart - Eduard Vogel, Alman kâşif
3 Eylül - Adolf Eugen Fick, Alman doktor ve fizyolog (ö. 1901)
9 Eylül - Lev Tolstoy, Rus filozof, yazar
5 Ekim - Chester A. Arthur, ABD'nin 21. Başkanı
29 Kasım - Anton Grigoryeviç Rubinstein, Rus bestekâr ve piyanist.

Ölümler
Mahmud Celaleddin, Türk Hattat
1830

1830 (MDCCCXXX) cuma günü başlayan bir yıldır.

Olaylar
3 Şubat - Londra Antlaşması imzalandı.
6 Nisan – New York'lu Joseph Smith (1805-1844) Mormon Kitabı'nı yayınlayarak Ahir Zaman Azizleri Kilisesi'ni kurdu. Bu kilisenin üyelerine daha sonradan Mormonlar denildi.
4 Temmuz - Cezayir'e saldıran Fransızlar, bu ülkeyi işgal ettiler. Bu amaçla Yabancılar Lejyonu kuruldu.
29 Temmuz – Fransa kralı X. Charles görevden alındı yerine I. Louis Philippe (1773-1850) geçti.
15 Eylül – Meksika'da kölelik kaldırıldı

Doğumlar
Ocak
Şubat
8 Şubat - Abdülaziz, 32. Osmanlı padişahı
Mart
Nisan
Mayıs
Haziran
Temmuz
Ağustos
Eylül
8 Eylül - Frederic Mistral, Fransız şair ve Nobel Edebiyat Ödülü sahibi (ö. 1914)
Ekim
12 Ekim - Andreas Singros, Yunan banker

Kasım
Aralık
3 Aralık - Frederic Leighton, İngiliz ressam.
10 Aralık - Emily Dickinson
10 Ekim - II. Isabel, İspanya kraliçesi (ö. 1904)

Tarihi bilinmeyenler
Yırçı Kazak, Dağıstanlı yazar

Ölümler
26 Haziran - Birleşik Krallık kralı IV. George öldü, yerine IV. William (1765-1837) geçti
9 Eylül - Bailey Bartlett, Amerikalı siyasetçi (d. 1750)
18 Kasım - Adam Weishaupt, Illuminati'nin kurucusu.
17 Aralık - Simón Bolívar, lider

Tarihi bilinmeyenler
John Augustus Atkinson, İngiliz sanatçı, oymacı ve suluboya ressamı (d. 1775)
1831

Olaylar
Faraday sabiti açıklandı
Çin'de ilk nüfus sayımı yapıldı
7 Nisan – Brezilya İmparatoru I. Pedro (1798-1834) tahtı II. Pedro'ya bıraktı.
Çin Yıllıklarına Ilk Başvurma.

Doğumlar
Ocak
Şubat
Mart
Nisan
1 Nisan - Albert Anker, İsviçreli ressam (ö. 1910)

Mayıs
Haziran
Temmuz
Ağustos
Eylül
8 Eylül - Wilhelm Raabe, Alman romancı (ö. 1910)
Ekim
Kasım
15 Kasım - Alessandro De Bianchi, İtalyan araştırmacı, asker ve hukukçu (ö. 1902)

Aralık
Tarihi bilinmeyenler
Oturan Boğa (Yerli dilinde: Tatanka Iyotake); (ö. 15 Aralık, 1890), ABD ordularına karşı savaşan son Yerli kabile şefi
Franz Lefler, Avusturyalı ressam (ö. 1898)

Ölümler
4 Temmuz - James Monroe, ABD. 5. başkanı.
14 Kasım - Georg Wilhelm Friedrich Hegel'in ölümü
16 Kasım - Carl Philipp Gottlieb von Clausewitz, Prusyalı general ve entelektüel (d. 1780).
8 Aralık - James Hoban, İrlandalı mimar, Beyaz Saray en önemli eserlerinden biridir.
23 Aralık - Emilia Plater, Polonyalı-Litvan kahraman (d. 1806)
1832

Olaylar
İlk sürat teknesi Baltimore'da yapıldı.
7 Mayıs - Osmanlı, Fransa, Rusya ve Büyük Britanya arasında İstanbul Antlaşması İmzalandı bu antlaşma ile Osmanlılar Lamya, Kerpiniş ve Arginio gibi bazı toprakları Yunanistan'a devrederken Yunan'ların bağımsızlığını da tanıdı.
Mart - Trabzon Eyaleti'nin Lazistan bölgesinde Tuzcuoğlu İsyanları başladı (1832-1834)

Doğumlar
23 Ocak - Édouard Manet), Fransız ressam (ö. 1883)
2 Ekim - Edward Burnett Tylor, Britanyalı antropolog (ö. 1917)
16 Ağustos - Wilhelm Wundt, Alman psikolog (ö. 1920)
15 Aralık - Gustave Eiffel, Eyfel Kulesinin yapımcısı
Agah Efendi
Louisa May Alcott
Alfred von Waldersee
Arminius Vambery
Arthur Hughes (sanatçı)
Björnstjerne Björnson
Bozcaadalı Hasan Hüsnü Paşa
Lewis Carroll
Cenanizade Mehmed Kadri Paşa
Pavel Petrovich Çistiakov
William Crookes
Fevzi Bey
Gustave Doré
Harilaos Trikupis
Hüseyin Tevfik Paşa
Nikolay Pavloviç İgnatyev
Jose Echegaray
Jules Ferry
I. Maximilian (Meksika)
Mihail Nikolayeviç Romanov
Hippolyte Moulin
Muhsinzade Abdullah Hamdi Efendi
Osman Nuri Paşa (asker)
Antonin Proust
Thomas Belt
Andrew Dickson White

Ölümler
4 Mart - Jean-François Champollion, Fransız eski Yunan ve Latin edebiyatı âlimi, filolog, doğu bilimci ve mısırbilimci. (d. 1790)
12 Kasım - Barnaba Oriani
10 Mart - Muzio Clementi
31 Ağustos - Everard Home, İngiliz cerrah (d. 1756)
Frederich Kuhlau
Georges Cuvier
Johann Wolfgang von Goethe
Jeremy Bentham
Mustafa Behçet Efendi
Müştak Baba
Rasmus Christian Rask
Sadi Carnot
Jean-Baptiste Say
Walter Scott
Solomon Tshekisho Plaatje
Évariste Galois

Kaynakça
1833

Olaylar
14 Mayıs - Kütahya Antlaşması: 1831-1833 Osmanlı-Mısır Savaşı sona erdi.
8 Temmuz – Osmanlı İmparatorluğu ile Çarlık Rusyası arasında Hünkâr İskelesi Antlaşması imzalandı.
23 Ağustos – İngiliz parlamentosunun aldığı kararla tüm İngiliz kolonilerinde kölelik kaldırıldı
Osmanlı döneminde Kıbrıs Adasında Kıbrıs ayaklanmaları gerçekleşti.
Doğumlar
28 Şubat - Alfred Graf von Schlieffen, Alman general.
7 Mayıs, Alman besteci Johannes Brahms (ö. 1897)
11 Ağustos, Robert G. Ingersoll
21 Ekim, İsveçli kimyacı ve mühendis Alfred Berhard Nobel (ö. 1896)

Ölümler
? - Abbas Mirza Kaçar, Kaçarlar hükümdarı (d. 1787)
1834

Olaylar
İlk biçerdöverin patenti alındı

Doğumlar
Ocak–Haziran
7 Şubat – Johann Philipp Reis, Alman fizikçi ve mucit (ö. 1874)
8 Şubat – Dmitri Mendeleev, Rus kimyacı (ö. 1907)
9 Şubat – Felix Dahn, Alman yazar (ö. 1912)
15 Şubat – Samuel Arza Davenport, Amerikalı politikacı (ö. 1911)
16 Mart –
- Ernst Haeckel, Alman zoolog ve filozof (ö. 1919)
- James Hector, İskoç jeolog (ö. 1907)
17 Mart – Gottlieb Daimler, Alman mühendis ve mucit (ö. 1900)
19 Mart – Charles Davis Lucas, Victoria Cross recipient (ö. 1914)
20 Mart – Charles W. Eliot, American President of Harvard University (d. 1926)
23 Mart – Julius Reubke, Alman besteci (d. 1858)
24 Mart –
- William Morris, İngiliz şair, sanat yazarı ve desinatör (ö. 1896)
– John Wesley Powell, Amerikalı kâşif (d. 1902)
1 Nisan – Big Jim Fisk, Amerikalı girişimci (d. 1872)
2 Nisan – Frédéric Bartholdi, French sculptor (d. 1904)
26 Nisan – Artemus Ward, Amerikalı humorist (d. 1867)
23 Mayıs – Carl Heinrich Bloch, Danimarkalı heykeltıraş (ö. 1890)

Temmuz–Aralık
11 Temmuz – James McNeill Whistler, Amerikalı ressam (ö. 1903)
19 Temmuz – Edgar Degas, Fransız ressam (ö. 1917)
4 Ağustos – John Venn, Britanyalı matematikçi (ö. 1923)
22 Ağustos – Samuel Pierpont Langley, Amerikalı astronom, fizikçi ve havacılık öncüsü (ö. 1906)
31 Ağustos – Amilcare Ponchielli, İtalyan besteci (ö. 1886)
9 Eylül – Joseph Henry Shorthouse, İngiliz romancı (ö. 1903)
8 Ekim – Walter Kittredge, Amerikalı besteci (ö. 1905)
19 Kasım – Georg Hermann Quincke, Alman fizikçi (ö. 1924)
16 Aralık – Léon Walras, Fransız ekonomist (ö. 1910)

Ölümler
I. Pedro, Brezilya İmparatorluğu'nun kurucusu (d. 1798)

Kaynakça
Kara Harp Okulu Kuruldu(1834)
1828 Ermeni Tehciri

10 Ocak 1828 yılında Katolik ve Gregoryen Ermenilerin arasında çıkan ihtilafların hat safhaya varması sonucu, II. Mahmud, İstanbul Ermeni Patrikliğine bir ferman göndererek İstanbul ve Ankara'daki Katolik Ermenilerin, Osmanlı sınırlarındaki taşra bölgelere zorunlu olarak gönderilmelerini emretmiştir. Bu olay Osmanlı tarihindeki ilk zorunlu Ermeni göçü (II. Mehmed'in Bursa'dan İstanbul'a getirdikleri hariç) olarak kayıtlara geçmiştir.

Başlangıçta Katolik ve Ortodokslardan farklı olarak Gregoryen mezhebe bağlı olan Ermeniler; dönem dönem farklı devletlerin etkisinde kalarak, değişik dinleri benimsediler. Bizans-İran mücadelesi içinde Zerdüşt ve Ortodoks olanları; Haçlı Seferleri esnasında Katolik olanları mevcuttu; ancak bu dinleri veya mezhepleri kabul edenler 19. yüzyıla kadar Gregoryenler'den ayrı bir cemaat oluşturamadılar. Etkileri, dinini kabul ettikleri devletin etkisinin azalmasıyla azaldı ve bir süre sonra sona erdi.

Ermeni Milleti, Osmanlı millet sistemi içerisinde, İstanbul'daki Ermeni Patrikliğinin liderliği altında toplanmış, Osmanlı Devleti'nin kalabalık bir unsuruydu. 16. yüzyılda, büyük çoğunluğu Osmanlı sınırları içerisinde yaşayan Ermenilerden Katolik mezhebine ciddi sayıda geçişler oldu. Bu geçişler Fransa'nın, Vatikan'ın ve Cizvit papazların misyonerlik faaliyetlerinden kaynaklanıp; 17. ve 18. yüzyıllar boyu devam ederek, 19. yüzyılda Ermenilerin büyük bir kısmının Katolik olmasıyla sonuçlandı.

Osmanlı Devleti'nde İstanbul'da bulunan Ermeni Patrikliği vasıtasıyla temsil edilen Ermeniler, Katolik Ermenilerin ayrı bir temsil kurumu istemesi sonucu, ikiye bölündüler. Osmanlı Devleti bu Gregoryen-Katolik çatışması karşısında, kamu düzeninin bozulduğu durumlar hariç, tarafsız kalmaya çalışsa da; Katoliklik propagandasının Avrupalı devletler tarafından desteklenmesi sebebiyle, 1828 yılına kadar Gregoryenler tarafında yer aldı.

1828 yılında İstanbul Ermeni Patrikliğinin baskısı ve Ermeniler arasında artan iç çatışmaların sonucu olarak Padişah II. Mahmut tarafından çıkartılan bir fermanla, Ankara ve İstanbul'da yaşayan Katolik Ermeniler, Osmanlı sınırlarında bulunan bölgelere zorunlu olarak göç ettirilmişlerdir. Sürgün esnasında, Katolik Ermeniler Gregoryen Ermeniler tarafından yapılan birçok sıkıntıya maruz kalmış, İstanbul'da ve Ankara'da sahip oldukları gayrimenkul ve değerli eşyalara Gregoryen Ermeniler tarafından el konulmuştur.

Aynı yıl patlak veren 1828-1829 Osmanlı-Rus Savaşı'nda Katolik Ermenilerin Osmanlı yanında yer alarak Ruslara karşı Ahılkelek'te vatan savunmasına katılmaları, Katolik Ermenilere yönelik olumsuz izlenimi yok etmiş; baskıların azalmasına, sürgünden dönmelerine izin verilmesine ve ayrı bir millet ve kilise olarak tanınmalarına yardımcı olmuştur. 6 Ocak 1830'da Padişah II. Mahmud tarafından ilan edilen bir fermanla İstanbul'da bağımsız bir Katolik Ermeni Patrikhanesi kurulmuştur.

Kaynakça
Kemal Beydilli, II. Mahmud Devri'nde Katoilk Ermeni Cemaati ve Kilisesi'nin Tanınması (1830)
Davut Kılıç, Osmanlı İdaresinde Ermeniler Arasındaki Dini ve Siyasi Mücadeleler
Y.G. Çark, Armenians working for the Ottoman Empire between 1453-1953; tr:Türk devleti hizmetinde Ermeniler.

Kaynakça
1831 Osmanlı İmparatorluğu nüfus sayımı

Osmanlı Devleti'nde ilk nüfus sayımı, 1831 yılında II. Mahmut döneminde yapılmıştır.

İlk Nüfus Sayımının Sebepleri
II. Mahmut 1826 yılında Yeniçeri Ocağı'nı kaldırmıştı ve onun yerine Müslüman çocuklardan oluşan Asakir-i Mansure-i Muhammediye adlı bir ordu kurmuştu. Bu orduya kaç asker alınacağını öğrenmek için nüfus sayımı emrini verdi. Ayrıca 1831 sayımı öncesi ve sonrası yapılan birtakım değişikliklerle çıkartılan nizamnameler, ülke dâhilinde merkezî bir nüfus kayıt sisteminin kurulmasını ve nüfus değişikliklerinin düzenli olarak takip edilmesini sağlaması açısından önemlidir. 1831 nüfus sayımı vergi mükelleflerinin ve askere alınacakların tespitini yapmak amacıyla gerçekleştirildi bu sebepten sadece müslüman ve gayrimüslim erkekler sayıma alındı. Hicaz bu sayımların dışında tutulmuştur.

Sayımın Sonuçları
Kaynakça
1826-1828 İran-Rus Savaşı

1826-1828 İran-Rus Savaşı, Rus İmparatorluğu ve Kaçar Hanedanı arasındaki son büyük askeri çatışmadır. Gülistan Antlaşması'dan sonra savaş noktalanmış, Kafkasya'da on üç yıl boyunca barış hüküm sürmüştür. Ancak Feth Ali Şah, kaybettiği toprakları geri almak için İngilizlerin baskısı ve destek sözü üzerine savaşmaya karar vermiştir. Abbas Mirza Temmuz 1826'de 35000 kişilik ordu ile Lenkeran Hanlığı ve Karabağ Hanlığı'nı işgal etmesiyle savaş başlamıştır. Mayıs 1827'de İvan Paskeviç, Eçmiadzin ve Nahçıvan'ı, 1 Ekim'de de Erivan'ı işgal etmiştir. Ocak 1828 tarihinde Ruslar, Urmiye Gölü kıyılarına ulaştığında, Abbas Mirza acilen 2 Şubat 1828 tarihinde Türkmençay Antlaşması imzaladı.