kaan39/turkish-wikipedia-dataset-clean huggingface dataset:
Arnavut edebiyatı

Arnavutça, ait olduğu Hint-Avrupa Dil Ailesi'ne ait özellikler barındırmasına rağmen bulunduğu grup içinde yalıtılmış bir haldedir. Arnavutçanın dahil olduğu bu grupta konuşulmaya devam eden diğer diller Ermenice ve Yunancadır. Dilin kökeni hakkındaki ilk çalışmaları yapan ve Arnavutçanın Hint-Avrupa Dil Ailesi'ne mensup olduğunu kanıtlayan kişi Alman filolog Franz Bopp'dur. Arnavutçanın, eski zamanlarda Balkanlar'da konuşulan bir dil olan İlir diliyle bağlantısı olup olmadığı sıklıkla tartışılan bir konudur.

Dilin Kökeni ve Yazılı İlk Örnekler
Arnavutçada gözlenen kültürel değişimler ilk olarak Arnavutluk'un kuzeyinde yoğunlaşan Katoliklerin ve güneydeki Ortodoks kiliselerinin metinlerinde ortaya çıkmıştır. Martin Luther'in Alman dili için yaptığı çalışmalardan etkilenen ve ilham alan din adamı Gjon Buzuku, aynı şeyi Arnavutça için geçerli kılmaya çalışmış ve bu uğurda yürüttüğü eylemler Protestan reformuna yol açmıştır. Gjon Buzuku tarafından 1555 yılında yazılan Meshari adlı yapıt, Orta Çağ boyunca Arnavut dilinde oluşturulmuş ilk edebi eserlerden biridir.

Dilin içeriği ve bulunduğu durum incelendiğinde, henüz çözülemeyen bir erken yazılı dönem geleneğine bağlı olduğu anlaşılır. Buna rağmen eldeki verilere göre 14. yüzyıldan önce Arnavut dilinde yazılmış bir yazılı metin olduğuna dair herhangi bir kanıt yoktur. Antivari başpiskoposu Fransız Dominican Guillelmus Adae 1332'de Latince olarak yazdığı bir raporda, Arnavutların kitaplarında Latin harfleri kullandıklarını ancak dillerinin Latinceden oldukça farklı olduğunu ifade etmiştir.

Durrës piskoposu Pal Engjëli tarafından 1462 yılında yazılmış Latince bir metnin içinde geçen Arnavutça yazılı vaftiz formülü ve Arnavutluk'a seyahat etmiş bir Alman olan Arnold von Harff tarafından 1497 yılında yazılmış olan bir sözlük; Arnavutça olarak yazılmış metinlerin ilk örneklerindendir. Bu tarihlerde yalnızca dini konularda değil, tarihi bilgiler içeren metinler de yazılmıştır.

1592 yılında Lekë Matrënga tarafından Hristiyan öğretilerini temel alan bir kitap yazılmış; Pjetër Budi ise 1618 yılında Hristiyan Doktrini ve 1621 yılında Romanum Ritüeli adını taşıyan eserleri oluşturmuştur. 1636 yılında Frang Bardhi Arnavut nesrinin ve şiirinin ilk temsilcisi olan George Castriot için bir özür yazmıştır.

20 ve 21. yüzyılın en tanınmış Arnavut yazarı İsmail Kadare'dir. Kadare, birkaç kez Nobel Edebiyat Ödülü'ne aday gösterilmiş ve bunun bir sonucu olarak dünya çapında üne kavuşmuştur.
Arnavut oyuncular listesi

Bu liste, Arnavut kökenli oyuncuların listesidir. Kronolojik sıralamaya göre listeme yapılmıştır.

Erkek oyuncular
Aleksandër Moisiu (1879-1935)
Pjetër Gjoka (1912-1982)
Sandër Prosi (1920-1985)
Pandi Raidhi (1921-1999)
Naim Frashëri (1923-1975)
Kadri Roshi (1924-2007)
Süleyman Pitarka (1924-2007)
Ndrek Luca (1927-1995)
Luan Qerimi (1929)
Skënder Sallaku (1935-2014)
Bekim Fehmiu (1936-2010)
Albert Vërria (1936-2015)
Dhimitër Orgocka (1936)
Faruk Begolli (1944-2007)
James Belushi (1954)
John Belushi (1949-1982)
James Biberi (1965)
Klement Tinaj (1990)
Blerim Destani (1981)
Mike Dusi (1981)
Victor Gojcaj (1983)
Agim Kaba (1980)
Peter Malota (1959)
Nickola Shreli (1981)
Robert Ndrenika (1942)
Enver Petrovci (1954)
Nik Xhelilaj (1983)
Esat Teliti (1950)
Erbi Önce (1990)
Reşat Arbana (1940)
Ilir Jaçellari (1970)
Laert Vasili (1974)
Roland Trebicka (1947-2013)
Llazi Sërbo (1945-2010)
Agim Qirjaqi (1950-2010)
Andon Qesari (1942-2021)
Aleko Prodani (1942-2006)
Bujar Lako (1946)
Ndriçim Xhepa (1957)
Vasillaq Vangjeli (1948-2011)

Kadın oyuncular
Marie Logoreci (1920-1988)
Ferial Alibali (1923'ten Günümüze)
Liza Vorfi (1924-2011)
Violeta Manushi (1926-2007)
Drita Pelingu (1926-2013)
Melpomeni Çobani (1928)
Esma Agolli (1928-2010)
Margarita Xhepa (1932)
Tinka Kurti (1932)
Melihate Ajeti (1935-2005)
Antoneta Papapavli (1938-2013)
Yllka Mujo (1953)
Rajmonda Bulku (1958)
Luiza Xhuvani (1964)
Luli Bitri (1976)
Masiela Lusha (1985)
Flonja Kodheli

Ayrıca bakınız
Arnavut yapımı filmlerin listesi

Kaynakça
Arnavut hükümdarlar listesi

Arbanon Prensleri (1190-1255)
Progon Ailesi
Progon (1190-1198)
Gjin Progoni (1198-1208)
Dhimitër Progoni (1208-1216)

Diğerleri
Gregory Kamonas (1216-1253)
Golem (1253-1255)

Arnavutluk Kralları (1272-1294)
Angevin Hanedanı
I. Charles (1272-1285)
II. Charles (1285-1294)
II. Charles; 1365 yılında, Arnavutluk halkı adına bütün yetkisini oğlu II. Philip'e teslim etmiştir. II. Philips; Arnavutluk Krallığı'nın lordu gibi hüküm sürmüştür.

Krallık Lordları (1294-1332)
Angevin Hanedanı
I. Philip (1294-1332)
Robert (1332)

Durazzo Dükleri (1332-1368)
Angevin Hanedanı
John (1332-1336)
Charles (1336-1348)
Joanna(1348-1368)
Louis (1365-1368), karısı.

Avlonya Dükleri (1332-1417)
Şişman Hanedanı
John Asen Komnenos (1332-1363)
Alexander Asen Komnenos (1363-1372)
Komnena (1372-1395)
Ruzhina (1395-1417)

Berat Prensleri (1335-1444)
II. Andrea Muzaka (1335-1372)
I. Teodor Muzaka (1372-1389)
II. Teodor Muzaka (1389-1417)
III. Teodor Muzaka (1417-1444)

Angelokastron ve Lepanto Despotluğu (1358-1374)
Gjin Bua Shpata (1358-1374)

Arta Despotluğu (1358–1416)
Losha Hanedanı
Pjeter Losha (1358-1374)

Shpata Hanedanı
Gjin Bua Shpata (1374-1399)
Muriq Shpata (1399-1415)
Yakup Shpata (1415-1416)

Arnavutluk Prensleri (1368-1444)
Thopia Ailesi
Karl Topia (ilk saltanatı) (1368-1382)
Karl Topia (ikinci saltanatı) (1385-1387)
Gjergj Topia (1387-1392)
Nikete Topia (1392-1416/17)
Andrea Topia (1417-1444)

Gjirokastër Prensi (1386-1416)
Gjon Zenebishi (1386-1416)

Dukagjini Prensleri (1387-1444)
I. Pal Dukagjini ve I. Leka Dukagjini (1387-1393)
Tanush Dukagjini (1393-1438)
II. Pal Dukagjini (1438-1444)

Kastrioti Prensleri (1389-1444)
Gjon Kastrioti (1389-1417)
Gjergj Kastrioti (1443-1444)

Arnavutluk Prensleri (1444-1479)
Kastrioti
Corc Kastrioti Skanderbeg (1444-1468)

Dukagjini Ailesi
Lekë Dukagjini (1468-1479)

Modern Arnavutluk Prensi (1914)
Wied Ailesi
Wied Ailesi liderleri (1914-1973)
Arnavut Kralı (1928-1939)
Zogu Ailesi
Zogu Ailesi liderleri (1939–...)
İtalyan İşgali (1939-1943)
Savoy Ailesi
Ayrıca bakınız
Arnavutluk devlet başkanları listesi
Arnavutluk başbakanları listesi

Dış bağlantılar
Arnavutluk Kraliyet Mahkemesi
Maison royale d'Albanie (Fransızca)

Kaynakça
Arnavut diasporası

Arnavut diasporası (Arnavutça: Mërgata Shqiptare veya Diaspora Shqiptare); Kosova, Makedonya, Karadağ ve Sırbistan'daki büyük azınlıklar da dahil olmak üzere, resmi Arnavutluk toprakları dışında yaşayan ve Arnavut kökenli insanların oluşturduğu bir yayılım alanıdır. Bu dört ülke dışında; Yunanistan, İtalya, Türkiye, Almanya, Amerika ve İsviçre'de de azımsanmayacak derecede fazla Arnavut vatandaşı yaşamaktadır. Arjantin, Kanada, İngiltere, Avusturya, Fransa, Hırvatistan ve Avustralya da; üzerinde 10.000'den fazla Arnavut kökenli insanın yaşadığı ülkeler arasındadır. Balkan coğrafyasının da içinde bulunduğu Avrupa kıtası başta olmak üzere, Arnavut nüfusu; Kuzey Amerika, Güney Amerika ve hatta Avustralya kıtasında her geçen daha fazla büyümektedir.

Modern anlamda ilk Arnavut diasporası 1991 yılında ülkedeki komünist rejimin sona ermesiyle oluşmaya başlamıştır. Bu baskıcı süreç boyunca Arnavutluk vatandaşların ülke dışına çıkması olabildiğince engellenmiş, bu da yurt dışında bir diaspora oluşmasına mani olmuştur.

Ayrıca bakınız
Arnavutluk-Türkiye ilişkileri
Kosova-Türkiye ilişkileri
Türkiye'deki Arnavutlar ve listesi
Arnavut rock grupları listesi

Bu liste, Arnavut kökenli rock müzik grupları hakkında bir listedir.

A
Agron Berisha
Asgjë Sikur Dielli
Alban Skenderaj
Adrian Lulgjuraj
Aleksandër Gjoka

B
Blla Blla Blla
BYSTANDER

D
Dardane Bacaj
The Dizzies
Diadema
Djemtë e Detit
Day Shift
Dimensioni 4
Desert Roses
Dashnor Diko
Dardanet
Demons in the mist

E
Elektorati Intelektual
Edison Bregu
Elita 5
Elton Deda
Eugent Bushpepa
EGO Band
Erozioni
Erzana Berisha
Eroll Jakupi

Ë
Enderat Moderne

F
FARAZIMUS
The Freelancers
Fullstop
Fisniket
Foleja
Feniks
The Fish
Flaka Krelani
Fillimi i Fundit

G
The Glasses
Gre3n
Gremza
Gverr
Grupi 403
Grupi X
Grupi Mister
Grupi Shook
Garazhat e Bardha
Girls Band
Granit Thaci

GJ
Gjurmët
Gjergj Jorgaqi

H
HUMUS
The Hithat
Haliband
Hareja
Heavily
Hard
Horizonti

I
Iliret
Ink
Indikator
The In
Inorga
Ice Scream
Isak Maloku
Indigos
Ismet Shaini

J
Jericho
Jela
Josif Gjipali
Jusuf Gervalla

K
KEK
Krieg
Kthjellu
Kozanostra
Koha të Shkel
Koha
Korrotos
Kanuni
Kepucat e Zeza
Kanoon

L
Land of Confusion
Lindja
Lufte Popullit
Linda ne boten e çudirave
Loja
Lunijazet
Laura Kerliu

M
Minatori
META
Mjellma
MAK
Matej Karaqi
Magjistaret
Marigona
Menkis
MADGOD
MAGNITUDA
Me T'njofshem
Marimangat-1969
Modestet-1973
Mehida

N
Nexhat Macula
Naser Berisha
NANGROBA
Nihil
Natfron
Neverland

O
OAZAODA
Orient Express
Orchid Trip
Orhan Ibrahimi
Osman Shehu
Odious
Opium

P
Por-no
Purgatory
PROKA
Patika
Permit of stay
Peppa Marriti
Prizma
Painkiller
Purple leaf

Q
Qelbanix

R
Retrovizorja
Ritfolk
Redon Makashi
Rona Nishliu
Rock Gjinis
Rina Bilurdagu
Rino Rollin Band
R.A.Y Band

S
Syrgjyn
Sunaj Rahimi
Seperanta
Syndrom
Sansara
Sunrise
Supernova
Silvan
Selekcioni 039
Spasulati Band
Sahara
Slim Hiths
Stickers

SH
Shekulli i Dreqit
Shpat Deda
Shqiponjat e Ferrit
Shkumbin Ismaili
7 me 7

T
TrAvel pLan
Troja
Toxin
Trix
TNT
Telex
Teuta Kurti
Tingull i Zjarrte
Thunderway
Trofta
Travel Plan
Torch
Tornado

TH
Therandoset-1971
Telstar-1974

U
Unit Band
Upstream

V
Votra
Valon Shehu
Vjollca Robelli
Venera Lumani

W
Wild Wolf
Wargasm

X
Xuxi

XH
Xhim Presheva

Z
Zanzi Band
Zoterr
Arnavut epik şiiri

Arnavut epik şiiri, Arnavut halkı tarafından yaratılan destansı bir şiir biçimidir. Uzun zamandır devam eden bir sözlü gelenekten oluşur. Bugün Kosova ve Kuzey Arnavutluk'ta ve bazıları da Karadağ'da olmak üzere çok sayıda Arnavut destansı şiir anlatıcıları (Arnavutça: lahutarë) bulunabilir. Kuzey Arnavut epik şiiri, lahutë veya çifteli eşliğinde şarkı söyleyerek icra edilir.

Koleksiyonlar
Diaspora
İtalya
İtalya'da folklora olan ilgi arttığında Arbıreş yazarları, kültürlerini ve folklorlarını tanıtma fırsatını ilk yakalayan kişiler arasındaydı. 1947'de Vincenzo Dorsa, Napoli'de İtalyancaya çevrilmiş üç Arnavut şiiri içeren Su gli Albanesi: Ricerche e pensie isimli kitabını yayınladı. Bu şarkılarCalabria köylerinden geliyordu. Arnavut folklorunun önemli bir Arbıreş yayıncısı Demetrio Camarda 1866'da Appendice al Saggio di grammatologia comparata isimli dil bilgisi çalışmasına Sicilya ve Calabria'dan çok sayıda Arnavut şarkısını dahil etmiştir; bazıları Arnavutluk'taki halk şiirlerinden ve birkaçı da Yunanistan'daki Arnavut yerleşimlerindendir. Bu koleksiyonda bazı Arbıreş epik şarkıları vardır. 19. yüzyılın ilk yarısında Arnavut soyuna tutkuyla bağlı olan Arbıreş yazarı Girolamo De Rada, erken yaşlarda folklor malzemesi toplamaya başladı. De Rada, 1866'da kaynağı Napolitano kolonilerinden gelen 72 destan şiirinden oluşan Rapsodie di un poema albanese koleksiyonunu İtalyanca çeviri ile yayınladı. Raportiler üç bölüme ayrılmıştır: 20 şarkıyla Gli Albanesi allo stato libero ; 20 şarkıyla "gerilla col Turco"'da Gli Albanes; 32 şarkı ile "Gli Albanesi vinil ed in esilio". Bununla birlikte, bu koleksiyonun tam özgünlüğü hakkında bazı şüpheler vardır, çünkü kendisi birkaç değişiklik yaptığını itiraf etti. Arnavut destan şiirlerinin önemli bir koleksiyonu, 1908'de Michele Marchianò tarafından Canti popolari albanesi delle colonie d'Italia E 2 A 2 D 3 G 3 B 3 E 4" olarak ayarlanan bir gitarın üstteki iki teli ile karşılaştırılabilir). Bir tel melodiyi taşır, diğeri genellikle drone olarak çalınır.

Ulusal epik şiir
Arnavutluk ulusal destan şiiri Lahuta e Malcís Arnavut Katolik rahibi Gjergj Fişta tarafından yazılmıştır ve 1937'de yayınlanmıştır. Eser 30 şarkı ve 17.000'den fazla mısradan oluşmaktadır. Şiir, kuzey Arnavut sözlü destan şiirinden esinlenmiştir.

Kaynakça
Atıflar
Kaynakça
.
Arnavutciğeri

Arnavutciğeri, geleneksel olarak soğan ve maydanoz ile servis edilen, acı biber ve baharatlanmış yağda kızartılmış kuzu veya dana karaciğer küplerinden yapılmış bir Türk yemeğidir.

Tarihi
Arnavutciğerinin kökeni, on beşinci yüzyılda Rumeli'deki savaşlarla beraber İstanbul bölgesine göç eden Arnavutlara dayanmaktadır. Balkanlardan Anadolu'ya göç eden insanlar kültürlerini de Anadolu'ya getirdiler. Seyyar karaciğer satıcılığı Arnavutların İstanbul'a getirdiği geleneklerden biridir. Osmanlılı gezgin Evliya Çelebi 17. yüzyılın sonlarında Arnavutları, Ohri, Korçë ve Hurupişte'den (modern Argos Orestiko) İstanbul'a gelmiş, kuzuların karaciğer, kalp ve böbreklerini satan kasaplar olarak tanımlanmıştır. Arnavutciğeri, Osmanlı döneminde Türk mutfağının da bir parçası olmuştur.

Ayrıca bakınız
Kokoreç
Osmanlı mutfağı
Türk mutfağı
Arnavut mutfağı
Türkiye'deki Arnavutlar
Türk mutfağı

Kaynakça
Arnavut mafyası

Arnavut mafyası ( ), Arnavutluk merkezli veya Arnavutlar tarafından kurulan organileze suç örgütlerinin genel adıdır. Arnavut kökenli organize suç örgütleri, Avrupa, Kuzey Amerika, Güney Amerika ve Orta Doğu ve Asya dahil dünyanın çeşitli diğer bölgelerinde aktiftir. Arnavut mafyası, uyuşturucu kaçakçılığı, silah kaçakçılığı, insan ticareti ve organ kaçakçılığı da dahil olmak üzere çok çeşitli suç girişimlerinde bulunmaktadır. Arnavut suç senaryosu, karmaşıklıkları içinde Dünya'daki en yüksek suç kapasitelerinden birini gösteren çeşitli suç planları ile karakterize edilir. Yalnızca Arnavutluk'ta bile organize suçları kontrol eden 15'in üzerinde ailenin bulunduğu tahmin edilmektedir.

Kaynakça
Konuyla ilgili yayınlar
Dış bağlantılar
Criminal Families Structures of Albania , Exit.al
Albanian mafia in New York, CapitalNewYork.com
Arnavutköy'den geçen ulaşım hatları

Arnavutköy'den geçen ulaşım hatları;
İETT Otobüsleri
36AS Taşoluk Peron - Sefaköy Metrobüs
36AY Arnavutköy - Yenibosna Metro
36B Bolluca/Boğazköy - Cebeci
36C Arnavutköy - Cebeci
36D Arnavutköy - Deliklikaya
36HT Fatih Mahallesi/Haraççı - Cebeci
36TC Taşoluk Mahallesi - Cebeci
36Y Taşoluk Peron - Mahmutbey Metro
36YS Yassıören - Arnavutköy
48KA Kemerburgaz - Arnavutköy
144A Deliklikaya - Avcılar Metrobüs
144B Deliklikaya/Yeşilbayır Köyü - Yeşilkent
144H Heybetli Sok./Deliklikaya - Haramidere
144K Hadımköy Kiptaş 3.Etap - Esenkent
144M Deliklikaya - Mahmutbey Metro
336 Arnavutköy - Eminönü
336A Balaban Köyü - Mescid-i Selam
336G Taşoluk Peron - Tekstilkent Metro
336K Yeniköy/Karaburun - Mescid-i Selam
336H Hadımköy - Mescid-i Selam
336M Arnavutköy - Mecidiyeköy
418 Hadımköy - Avcılar Metrobüs
ARN1 Arnavutköy - İstiklal Mahallesi
H-1 Mahmutbey Metro - İstanbul Havalimanı -Çift Bilet-
H-2 Mecidiyeköy - İstanbul Havalimanı -Çift Bilet-
H-3 Halkalı Marmaray - İstanbul Havalimanı -Çift Bilet-
H-6 Yunus Emre Mahallesi - İstanbul Havalimanı -Çift Bilet-
H-8 Hacıosman Metro - İstanbul Havalimanı -Çift Bilet-
HT18 Hadımköy - TÜYAP Metrobüs
MK22 Taşoluk Peron - Şehir Hastanesi

Raylı Sistem
Gayrettepe - İstanbul Havalimanı (Terminal 2 ile Arnavutköy Hastane arası)

Minibüs Hatları
Edirnekapı - Hadımköy
Edirnekapı - Çilingir
Gaziosmanpaşa - Hadımköy
Gaziosmanpaşa - İmrahor
Sanko - Bolluca
Sanko - Boğazköy
Sanko - Taşoluk
Sanko - İmrahor
Topkapı - Bolluca
Topkapı - Boğazköy
Topkapı - Haraççı
Topkapı - Suatlar
Topkapı - Taşoluk Toki Konutları
Topkapı - İmrahor

Midibüs Hatları
ARN2 Boğazköy-İstiklal Mahallesi-Arnavutköy
ARN3 Bolluca-Atatürk Mahallesi-Arnavutköy
ARN4 Bolluca-Arnavutköy
ARN5 Bolluca/İmrahor-Arnavutköy
ARN6 Taşoluk-Suatlar-Arnavutköy
ARN7 İmrahor-Arnavutköy
ARN8 Taşoluk-Arnavutköy
ARN9 Sefa Camii-Taşoluk-Arnavutköy
ARN10 Fatih Mahallesi-Taşoluk-Arnavutköy
ARN11 Belediye-Taşoluk-Bolluca-Arnavutköy
336H-1 Hadımköy-Haraççı-Arnavutköy
Arnavut soylular

Arnavut Soylular, Orta Çağ Arnavutluk'unun yönetici sınıfı olan asilzadeler topluluğuydu. Bu soyluların yönetimindeki Arnavut prenslikleri genellikle çevredeki Venedik Cumhuriyeti, Bizans İmparatorluğu, Sırp İmparatorluğu, Napoli Krallığı ve Osmanlı İmparatorluğu'nun himayesinde yaşıyordu. Bu prensliklerin yöneticisi olan asilzadeler ise genelde Despot, Dux, Kont ve Župan gibi unvanlar kullansa da Sebastokrator gibi Latince veya Slav orijinli unvanlar da kullanıyorlardı.

Osmanlı İmparatorluğu
Arnavut asilzadeler ile Türkler arasında ilişkinin dönüm noktası 1385'teki Savra Muharebesi olmuştu. Muharebenin ardından ilk kez Arnavut asilzadeler Osmanlı'ya bağlılık yemini etmişti.

Arnavut soylular Bulgar veya Sırp asilzadeler gibi birlik halinde Osmanlı ile mücadele etmek yerine kendi başlarına savaşlarda bulundu. Bundan ötürüdür ki özellikle Osmanlı ile savaşsız anlaşan asilzadelerden dolayı Türkler Bulgar ve Sırpların gözünde daha kötü bir imaj çizse de bu imaj Arnavutların gözünde daha olumlu olmuştu.

Arnavutluk tamamen Osmanlı İmparatorluğu'nun yönetimine girince bölge Osmanlı idare biçimi gereğinde sancaklara ve sayısız tımar bölgelerine bölündü. Arnavut soyluların büyük çoğunluğu bu yönetimde ya tımar sahibi ya da İskender Bey veya Balaban Paşa gibi Sancakbeyi oldu. Asilzadelerin, Osmanlı içerisinde yer bulmaları onları Osmanlı askeri sınıfının bir iki nesil içerisinde parçası kıldı. öyle ki zamanla Ağa, Bey ve Paşa gibi Osmanlı unvanlarını da benimsediler. Türklere karşı gösterdikleri kayda değer direnişler ise 1432-1436 Arnavut İsyanı ve İskender Bey'in isyanı olmuştu.

Soylu aileler
Bir noktada Arnavutluk'ta nüfuz kazanmış Arnavut asilzadeler aileler listesi:


Albani ailesi
Alltuni ailesi
Arianiti ailesi
Arvanitaki ailesi
Balşa ailesi
Begolli ailesi
Blinişti ailesi
Bua ailesi
Spata ailesi
Buşatlı ailesi
Bruni ailesi
Bruti ailesi
Dukagjini ailesi
Dushmani ailesi
Dıraç ailesi
Angeli ailesi
Gropa ailesi
Gjini ailesi
Humoj ailesi
Jonima ailesi
Losha ailesi
Kastrioti ailesi

Köprülü ailesi
Qiriazi ailesi
Kryeziu ailesi
Mjeda ailesi
Mataranga ailesi
Muzaka ailesi
Niutta ailesi
Pamalioti ailesi
Progoni ailesi
Spani ailesi
Skuraj ailesi
Taushani ailesi
Thopia ailesi
Toptanî ailesi
Vorpsi ailesi
Viryonzade ailesi
Zaharia ailesi
Zenevisi ailesi
Zogu ailesi


Kaynakça
Arnavutköy Boğazköy Camii

Arnavutköy Boğazköy Camii, İstanbul ilinin Arnavutköy ilçesine bağlı Boğazköy İstiklal Mahallesi'nde yer alan, geçmişte kilise olarak inşa edilmiş bir yapıdır. 1924 yılındaki Türkiye-Yunanistan nüfus mübadelesine kadar bölgedeki Rum Ortodoks cemaatince kilise olarak kullanılmıştır. Mübadele sonrasında Rumların bölgeyi terk etmesiyle işlevsiz kalan yapı, Cumhuriyet döneminde camiye dönüştürülmüştür. Bu dönüşüm sürecinde yapının çan kulesi kaldırılmış ve yerine bir minare inşa edilmiştir. Tarihi cami, 2019 yılında gerçekleştirilen kapsamlı bir restorasyon çalışmasıyla yeniden ibadete açılmıştır.

Kaynakça
Dış bağlantılar
Arnavutluk'ta din

Arnavutluk'ta 2023 yılında yapılan nüfus sayımına göre nüfusun %50,67'si Müslüman; %15,64'ü Hristiyan (Katolikler, Ortodokslar ve Protestanlar); %17,37'si de dinsizlerden oluşturmaktadır. Nüfusun %15,76'sı ise sayımın din ile ilgili bölümünü cevapsız bırakmıştır. Din kısmını cevapsız bırakanların büyük çoğunluğu, Ortodoks nüfusun yoğun olduğu Güney Arnavutluk'ta yaşamaktadır ve bu nedenle aslında Ortodoks nüfusun daha yüksek olduğu tahmin edilmektedir.



Arnavutluk 1912'den beri laik bir devlettir ve bu nedenle ve şu anda anayasaya göre, devlet "inanç ve vicdan konularında tarafsız" olmak zorundadır. Eski sosyalist hükûmet 1967'de din karşıtı kampanyayı başlattı ve Arnavutluk'u 1976'da dünyanın ilk anayasal " ateist devleti " ilan etti. İnananlar sert cezalarla karşı karşıya kaldı ve birçok din adamı öldürüldü. Günümüzde dini uygulama ve ibadet genellikle gevşektir ve anketler, diğer ülkelerin nüfuslarına kıyasla, çok az Arnavut'un dini hayatlarında baskın bir faktör olarak gördüğünü göstermiştir. Din sorulduğunda, insanlar genellikle kendi inanç seçimlerine değil, ailelerinin tarihi dini mirasına atıfta bulunurlar.



Kaynakça
Arnavutluk'ta futbol

Futbol, Arnavutluk'ta hem katılımcılar hem de izleyiciler bakımından en popüler spordur. Ülkedeki tüm futbol faaliyetleri Arnavutluk Futbol Federasyonu (Arnavutça: Federata Shqiptare e Futbollit) tarafından yürütülmektedir.

Lig sistemi
Arnavut ligleri dört kısma ayrılmıştır. 1998'de kurulan Kategoria Superiore ülkedeki en üst seviye futbol ligidir. Ligde 12 takım mücadele etmektedir. Ülkedeki ikinci en yüksek seviye lig ise Arnavutluk Birinci Ligi'dir. Bir alt seviye lig olan Arnavutluk Üçüncü Ligi ise, ülke coğrafyasına göre A ve B gruplarına ayrılmıştır.

Arnavutluk Süper Ligi'ni şampiyon olarak tamamlayan takım UEFA Şampiyonlar Ligi'ne 1. Ön Eleme Turu'ndan, ikinci olarak tamamlayan takım ise UEFA Avrupa Ligi'ne yine 1. Ön Eleme Turu'ndan katılmaktadır.

Kupa sistemi
1939 yılından beri düzenlenen Kupa e Shqipërisë, ülkedeki en önemli ulusal kupa organizasyonudur. Kupanın şampiyonu UEFA Avrupa Ligi'ne 1. Ön Eleme Turu'ndan katılmaya hak kazanır. Partizani Tiranë, 15 kere bu kupayı kazanarak bu alandaki rekoru elinde bulundurmaktadır.

1989'dan beri düzenlenen Superkupa e Shqipërisë ise, Kategoria Superiore ve Arnavutluk Kupası şampiyonlarının karşılaştığı tek maçlık organizasyondur. Kupayı 8 kez kazanan KF Tirana bu kupadaki en başarılı takım konumundadır.

Arnavutluk millî futbol takımı
6 Haziran 1930'da kurulan Arnavutluk millî futbol takımı, uluslararası ilk maçına 1946'da Yugoslavya karşısında çıktı. 1932'de FIFA, 1954'te UEFA üyesi oldu.

Kaynakça
Arnavutköy Tahsiarhis Rum Kilisesi

Tahsiarhis Kilisesi, Türkiye'nin İstanbul kentinin Arnavutköy mahallesinde bulunan bir Rum Ortodoks kilisesidir.

16. yüzyılda inşa edilen kilise birçok kez yeniden inşa edilmiş, son inşasında 1896 yılında başlanıp 1899 yılında bitirilmiştir. Kitabesine göre Muzuros Paşa tarafından inşa edilmiştir.

Galeri
Kaynakça
Dış bağlantılar
Arnavutluk'ta turizm

Arnavutluk'ta turizm, ülkedeki ekonomik faaliyetin kilit unsurlarından biri ve ülkenin en önemli sektörlerinden biridir.

Adriyatik Denizi kıyılarında yer alan Arnavutluk, deniz turizminin yanı sıra, dağ turizmi ve kültür turizmi potansiyeline sahiptir. Toplam 3,8 milyon ziyaretçi ile Arnavutluk, Avrupa'daki 47 ülke arasında en çok ziyaret 25. ülkedir. Dünya Turizm Konseyi'nin verilerine göre ise Arnavutluk gayrı safi yurt içi hasılasının yüzde on üçünü turizm gelirleri oluşturur ve toplam iş gücünün yüzde yedisi bu sektörde çalışmaktadır.

Kuzeyde Alpler'den Güney'de Ksamil Adaları'na dek, çeşitli doğal güzellik ve antik zenginliği içeren ülkede başlıca kıyı turizmi, güneydeki Arnavutluk Rivierası olarak da bilinen Himara ve Avlonya arasındaki bölgede yoğunlaşmış durumdadır.
Butrint Antik Kenti ile Berat ve Ergiri'nin Tarihi Kent Merkezleri Dünya Mirası listesindedir.

Arnavutluk'u tercih eden turistlerin Kosovalılar, ardından Makedonlar ve İtalyanlar gelir. Polonya, Çek Cumhuriyeti ve diğer Doğu Avrupa ülkeleri de Arnavutluk'un turist çektiği diğer ülkelerdir. 2015 itibarıyla de Batı Avrupa'dan turistlerin de Arnavutluk'taki sahil kasabalarına ilgisinin arttığı belirtilmiştir.

Kaynakça
Dış bağlantılar
Arnavutluk Turizm tanıtım filmi, 2017
Arnavutluk'ta sigara kullanımı

Arnavut halkının %40'a yakını sigara içmektedir. Avrupa ülkeleri arasında sadece Türkiye'de sigara tüketimi Arnavutluk'takinden fazladır. Böylece Arnavutluk, Avrupa sıralamasında en çok sigara içilen ikinci ülkedir. Arnavutlar tütün ürünlerine yılda yaklaşık 300.000.000 Euro'dan fazla para harcamaktadır. Bugün 13-15 yaş arasındaki Arnavut gençlerinin %15'lik bir bölümü sigara içmektedir.

Arnavutluk; sigara kullanımı kısıtlayan kanunu 2007'de kabul etmiş ancak uygulamada pek başarılı olamamıştır. Hala kafeler, barlar, iş yerleri gibi halka açık alanlarda, özellikle de haftasonları, sigara içilmeye devam edilmektedir.

Kaynakça
Arnavutluk'ta ulaşım

Arnavutluk'ta ulaşım, bu ülkenin kamusal ve özel ulaşım sistemiyle ilgilidir. Ülkede ulaşım, ağırlıklı olarak Arnavutluk Altyapı Bakanlığı'nın gözetimi altında olan kara, su ve hava yoluyla yapılan taşımacılıktan oluşmaktadır. Ülkede taşımacılığın geliştirilmesi ve iyileştirilmesi, Arnavutluk hükûmetinin en önemli öncelikleri arasında yer almaktadır.

Son yıllarda, özellikle ülkede demokrasiye geçildikten sonra, önemli değişiklikler ve büyük büyüme ve genişleme yaşadı. Karayolu altyapısı, kentsel ulaşım ve hava yolculuğundaki iyileştirmelerin tümü ulaşımda büyük bir iyileşme sağlandı. Bu yükseltmeler, son on yılda inşaat sektörüne büyük ölçüde güvenen Arnavutluk ekonomisini desteklemede önemli bir rol oynamaktadır.

Kaynakça
Dış bağlantılar