Etyen Mahçupyan

Etyen Mahçupyan (d. 9 Mart 1950, İstanbul), Türkiye Ermenisi gazeteci ve yazardır.

Eğitim ve meslek hayatı
1950'de İstanbul'da Katolik Ermeni bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi. 2015 yılında bir mülakatta kendisine, Türkiye'de Ermeni olmak ile ilgili olarak yöneltilen bir soruya şöyle cevap verdi:"...Ermeni olduğumu ispatlama pozisyonunda değilim. Bir Ermeni olarak gerçekte kendimi daha ziyade Osmanlı hissediyorum. Osmanlı ve daha öncesinde Bizans'tan beri bu topraklarda yaşadık ve kültürümüzü oluşturduk. Bence değerli olan bu..." 1968'de Robert Koleji'nde lise eğitimini tamamlayan Mahçupyan, 1972'de Boğaziçi Üniversitesinden kimya mühendisi olarak mezun oldu ve aynı üniversitede işletme dalındaki yüksek lisansını 1974'te tamamladı. Ardından Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesinin iktisat bölümünde, uluslararası iktisat alanındaki yüksek lisansını 1977'de tamamlayıp, bu bölümde 1977-1980 yılları arasında araştırma görevlisi olarak görev yaptı. 1980 ile 1996 yılları arasında özel sektörde üst düzey yöneticilik yaptı. 1996 yılından itibaren bizzat girişimci olarak ticaret de yapan Mahçupyan, 1996 yılından itibaren entelektüel işlerle uğraşmak üzere ticarî işlerini tasfiye etti. 1995-96 yıllarında Yeni Demokrasi Hareketi içerisinde yer alan yazar, 1994'te Yeni Yüzyıl gazetesinde köşe yazarlığına başladı. 1997'de Radikal gazetesine, 2000'de Radikal gazetesinden ayrılıp bir süre Yeni Binyıl gazetesinde yazdı. Ardından Mayıs 2001'de Zaman gazetesinde köşe yazarlığına geçti. 2007'de Hrant Dink'in öldürülmesinin ardından bu gazetedeki sürekli yazılarını sonlandırdı ve Agos gazetesinin genel yayın yönetmenliğini üstlendi. Bu görevini Kasım 2010'da bıraktı. Mayıs 2014'te Zaman gazetesinden de ayrıldı. Mahçupyan, Zaman'dan ayrılışını anlamlı bir yazı ile duyurdu ve okuyucularına vedâ etti:"Son süreçte benim gazetem de bir 'taraf' oldu ve diğerleri gibi siyasi işlevini öne çıkardı. Medya Türkiye'de ne yaşandığı ve niçin böyle olduğu sorularının peşinden gitmektense, propagandist bir gerçeklik tablosu çizmeyi tercih etti. Bugün bu eğilim yükselmeye ve hastalıklı bir yapı üretmeye devam ediyor.

Oysa bu kesif ve kirli duman bulutunun ardında Türkiye yeni bir zamana hazırlanmakta... Tarihsel ayak bağlarını atmanın ve demokratik niteliği ağır basan yeni bir meşruiyetin peşinde, toplum olma sancıları çekiyor. Bu süreci kavramanın asgari koşulu gerçekliğe önyargısız bakmaktan geçmekte ve maalesef siyasi aktörleşme söz konusu tutuma imkân vermiyor.

Böylece kaçınılmaz sona doğru geliyorsunuz. Gazeteniz artık sizinle birlikte olmak istemiyor. Siz de zaten gazeteyi elinize her aldığınızda duyduğunuz hüznü istemiyorsunuz. Artık farklı bir zamandayız ve zamanın yeni bir ruhu var. Okuyucularımı özleyeceğim..." Ekim 2014'te Başbakan Ahmet Davutoğlu, Etyen Mahçupyan'ı başdanışmanlığa getirdi. Böylece Türkiye Cumhuriyeti'nde bu göreve layık görülen ilk gayrimüslim vatandaş oldu. Mart 2015'te bu görevinden istifa etti. Gelecek Partisi'nin kurucular kurulu üyesidir ve 19 Aralık 2019 tarihinde partinin araştırma, geliştirme ve bilişimden sorumlu genel başkan yardımcısı oldu. 1 Kasım 2020 tarihinde gerçekleşen olağan kongrede tekrar yönetim kurulu üyesi seçildi. Genel başkan yardımcılığı görevini Neslihan Çevik'e devretti ve Gelecek Partisi'nin siyasî söylem danışma kuruluna atandı.

Kitapları
Türkiye'yi Anlamak, 2020, ISBN 9786257868150
Batı'yı Anlamak, 2020, ISBN 9786257868167
İnsanı Anlamak, 2020,
Tımarhane Günlerim, 2016
1915-2015 Yüzyıllık Sorun, 2014
Bir Zamanlar Ermeniler Vardı!.., 2008,
Batı'yı Anlamak, 2008
Türkiye'yi Anlamak, 2008, ISBN 9789750505881
Liberallik Demokratlık Tartışması, 2008
Bir Demokratın Gündemi, 2007
İçimizdeki Öteki, 2005
Bir Zümre, Bir Parti - Türkiye'de Ordu, 2004
İkinci Tanzimat, 2003
Zihniyet Yapıları ve Değişim/ Batı'dan Doğu'ya, Dünden Bugüne, 2000
Radikal Yazılar 4 - Büyük Travmanın Eşiğinde, 2000
Radikal Yazılar 3 - Yönetemeyen Cumhuriyet, 2000
Radikal Yazılar 2, 2000
Radikal Yazılar 1, 1998
Türkiye’de Merkeziyetçilik: Devlet ve Din, 1998
İdeolojiler ve Modernite, 1997
Osmanlı'dan Postmoderniteye, 1996
Beyin Fırtınası - Demokrasi, Batılılaşma, Laiklik, Devlet, Yeni Dünya Düzeni

Kaynakça
Dış bağlantılar
Taraf gazetesi makaleleri
Zaman gazetesindeki köşe yazıları
Zaman'ın Turkuaz ekindeki yazıları