Celeron

Celeron, Intel firması tarafından üretilen bir bilgisayar işlemcisidir.
Celeron (P6)
Covington
Nisan 1998'de piyasaya sürülen ilk Celeron serisi (Covington), L2 (ikincil) önbelleği bulunmayan 266 MHz tabanlı bir Pentium II türevidir. Covington çekirdekli bu işlemciler, 266 MHz ve 300 MHz saat frekanslarında çalışmaları sayesinde Pentium MMX serisinden daha yüksek frekans değerlerine sahip olsalar da, L2 önbellek eksikliği nedeniyle hedeflenen performans artışını sağlayamamış ve önceki nesil işlemcilerin gerisinde kalmıştır.

Mendocino
Intel, Pentium II işlemcilerin yüksek maliyetleri nedeniyle alt segment pazarında AMD K6 ve Cyrix M2 gibi rakipler karşısında pazar payı kaybı yaşamıştır. Bu rekabete yanıt olarak geliştirilen ilk Celeron işlemciler (Covington), Pentium II mimarisini temel almasına rağmen L2 önbelleğinden yoksun olarak piyasaya sürülmüştür. Ancak önbellek eksikliği, bu modellerin performansının beklentilerin altında kalmasına ve ticari başarısının sınırlı olmasına neden olmuştur.

Bu durum üzerine Intel, 128 KB entegre (on-chip) L2 önbelleğe sahip Mendocino çekirdekli Celeron modellerini tanıtmıştır. 0,25 mikron teknolojisiyle üretilen bu işlemciler, hem Slot 1 hem de Soket 370 form faktörlerinde 300 MHz ile 533 MHz arasında değişen frekanslarda sunulmuştur.

Özellikle Celeron 300A modeli, 66 MHz standart FSB hızına sahip olmasına rağmen, voltaj artırımı gerektirmeden 450 MHz hızında stabil çalışabilme (hız aşırtma) kapasitesiyle donanım dünyasında önemli bir yer edinmiştir. Bu modelin sunduğu fiyat/performans dengesi, dönemin teknoloji yayınları ve kullanıcıları tarafından yoğun ilgi görmesine ve bazı senaryolarda daha pahalı olan Pentium II işlemcilerle rekabet edebilmesine olanak tanımıştır.

Coppermine-128
Mendocino çekirdegi 533 MHz'e ulaştığında işlemci daha yüksek frekanslarda fiziksel ve mimari sınırlarına ulaştı. İşte o zaman çıkan Coppermine çekirdekli Pentium III'lerin L2 önbellekleri 128 KB ile sınırlanarak Coppermine-128 çekirdekli Celeron modelleri üretildi. Bu celeron yine 66 MHz'lik fsb kullanmasına rağmen 0,18 mikronla üretildi. Ayrıca sse komut seti de eklendi. 533-1000 MHz hızlarında sunulmuştu. (800 MHz'den sonrakiler 100 fsb kullanıyorlardı) Anakart olarak slot tipleri bx, soket tipleri ise via apollo pro133 ve i815 chipsetli anakartlar tercih edildi.

Tualatin-256
Coppermine mimarisinin 1000 MHz (1 GHz) sınırına ulaşmasıyla birlikte Intel, 0,13 mikron (130 nm) üretim teknolojisine dayanan ve Tualatin çekirdeği olarak adlandırılan yeni nesil Celeron işlemcileri piyasaya sürmüştür. Bu seri, hem performans hem de verimlilik açısından Celeron ailesinde önemli bir sıçrama teşkil etmiştir.

Mimari Yenilikler ve Teknik Detaylar
Yeni Paketleme ve Soket: Tualatin serisiyle birlikte FCPGA2 paketleme yapısına geçilmiştir. Bu yeni yapı, işlemci çekirdeği üzerinde entegre bir ısı dağıtıcı (IHS - Integrated Heat Spreader) barındırarak fiziksel koruma ve daha iyi soğutma performansı sağlamıştır.
Önbellek Kapasitesi: Önceki seride 128 KB olan L2 önbellek miktarı, Tualatin ile birlikte 256 KB seviyesine çıkarılmıştır. Bu artış, Celeron'un performansını dönemin Pentium III modellerine oldukça yaklaştırmıştır.
Hız ve Veri Yolu: İşlemciler 1000 MHz (1.0 GHz) ile 1400 MHz (1.4 GHz) frekans aralığında üretilmiştir. Özellikle Celeron 1.0A modeli, düşük voltajda yüksek hız aşırtma (overclock) potansiyeli sunmasıyla donanım meraklıları arasında popülerlik kazanmıştır.

Platform ve Çipset Uyumluluğu
Tualatin çekirdekli Celeronlar, veri yolu voltajındaki (VTT) değişiklikler nedeniyle önceki Soket 370 anakartlarla doğrudan uyumlu değildi. Bu işlemciler için genellikle şu çözümler kullanılmıştır:

Intel 815 (B-Step): Tualatin desteği için güncellenmiş yeni revizyon çipsetler.
VIA Apollo Pro 133T: "T" takısı ile Tualatin desteği sunan VIA tabanlı anakartlar.

Celeron (NetBurst)
Williamette-128
Bu Celeron artık Tualatin çekirdeği ve socket 370'i bırakmış, socket 478'e geçmişti. L2 önbellek yine 128 KB'a düşmüş, işlemci 400 (100) MHz FSB kullanır hale gelmişti. 0,18 mikronla 1,7-1,9 GHz hızlarında üretildi. Performansı pek iyi değildi hatta Tualatin Celeron'lar ve duronlar bu işlemcilerden daha performanslı idiler. Anakart olarak i865 ve i875 chipsetli baz anakartlar dışında bütün soket 478 anakartlarla çalışabilirdi.SSE2 desteği de vardı.

Northwood-128
Williamette Celeron'un 0,13 mikronla üretilmiş hali overclock'la 3.0 GHz'de bile çalışabilmesine rağmen yine çok tercih edilmedi. 2,0-2,4 GHz'ler arasında üretildi.
Celeron D
2004'ün ocak ayına geldinde 478 pin yongalı 2.40GHZ hızlı Celeron D piyasaya çıktı ondan hemen sonra P4 ler çıkınca Celeron D 2.40 Ghz sönük kaldı.
Presscott-256
Bu da netburst mimarisiyle üretilmiş sse3 desteği ve 256 KB L2 önbellek eklenmiş 0,09 nanometre ile üretilmiş bir işlemci idi. Halen güncelliğini yitirmemiştir. Performansı fena olmasa da yaşıtlarına göre pek iyi bir işlemci değildir.
Cedar Mill-512
Cedar Mill, Intel'in 65 nm üretim sürecini kullanan Celeron D işlemciler için geliştirilmiş bir çekirdektir. Bu işlemciler, düşük güç tüketimi ve daha az ısınma ile yüksek performans sunar. Cedar Mill çekirdeği, 512 KB L2 önbellek ve NetBurst mikro mimarisi ile desteklenmiştir. Bu işlemciler, özellikle giriş seviyesi bilgisayarlar için tasarlanmış olup, uygun maliyetli performans sunmaktadır.

Covington (1998, Pentium II tabanlı)
Not: İlk Celeron serisi, Pentium II’den türetilmişti. L2 önbelleği yoktu, bu yüzden performansı düşüktü.

Mendocino (1998–1999)
Not: Mendocino ile L2 cache eklendi. Özellikle 300A modeli overclock ile çok popüler oldu.

Coppermine-128 (1999–2001)
Not: Pentium III tabanlıydı, 128 KiB L2 cache ile geldi.

Tualatin-256 (2001)
Not: Pentium III Tualatin tabanlıydı, daha yüksek önbellek ile performansı arttı.

Willamette-128 (2002)
Not: Pentium 4 mimarisiyle ilk Celeron, ama düşük cache nedeniyle zayıf performans.

Northwood-128 (2002–2003)
Not: NetBurst mimarisi, yüksek saat hızları ama verimlilik düşüktü.

Prescott-256 / Cedar Mill-512 (2004–2006, Celeron D)
Not: Pentium 4 tabanlı Celeron D serisi, yüksek ısı ve güç tüketimiyle biliniyordu.

Conroe-L (2007–2008)
Not: Conroe-L serisi tek çekirdekliydi, Pentium Dual-Core’un kırpılmış versiyonları olarak giriş seviyesi masaüstü bilgisayarlarda kullanıldı.

Allendale (2008–2009)
Not: Çift çekirdekli ilk Celeron serisi, Pentium Dual-Core’un kırpılmış versiyonlarıydı.

Wolfdale-3M (2008)
Not: 45 nm üretim süreciyle daha verimliydi.

Clarkdale (2009–2010)
Not: İlk entegre GPU’lu Celeron.

Sandy Bridge (2011)
Not: Modern Core mimarisiyle yeniden konumlandırıldı.

Ivy Bridge (2012)
Not: 22 nm üretim süreciyle daha düşük güç tüketimi sağlandı.

Haswell (2013–2014)
Mobile Celeron ve Celeron M
Mendocino Mobile
Tualatin-256
Northwood-256
Banias-512
Shelton
Dothan-1024
Yonah-1024
Merom-1024



Kaynakça