Barla Lahikası

Barla Lahikası ( ), Said Nursi'nin (1878-1960) Risale-i Nur adlı külliyatında yer alan kitaplarından biridir. Eser, Said Nursi'nin 1927-1934 yılları arasında Isparta'nın Eğirdir ilçesine bağlı Barla Köyü'nde zorunlu ikamete tabi tutulduğu dönemde kendisi ile talebeleri arasındaki mektuplaşmalardan oluşmaktadır.

Etimoloji ve içerik

Lahika kelimesi, bir yazının sonuna eklenen şey, ek manasına gelir. Bu mektuplar, külliyatın teolojik ve imani konularını ele alan ana metinlerine bir ek niteliğinde kabul edildiği için bu ismi almıştır. Sistematik açıdan Risale-i Nur külliyatnda Mektubat eserinin bir parçası kabul edilen ve Yrmi Yedinci Mektup olarak numaralandırılan Lahikalar, içerik yoğunluğu sebebiyle bağımsız birer eser olarak basılmaktadır. Bu bölüm, Barla, Kastamonu, Emirdağ dönemlerine ait toplamda bin kadar mektubu kapsayan üç ana ciltten oluşur.

Barla Lahikası mektuplarının esasını Hulusi Bey (Yahyagil) ve Sabri Efendi'nin (Arseven) mektupları oluşturur. Said Nursi, bu takipçilerinin mektuplarının Risale-i Nur eczaları içinde yer almasını arzu etmiş, böylelikle Barla Lahikası ismindeki kitapta bu mektuplar toplanmıştır. Bu isimlerin iman kurtarma hizmetinde yüksek gayret, ciddiyet ve samimiyetleri; hayatlarında öncelik tanıdıkları en önemli hususun Risale-i Nurlar ile Kur'an'a hizmet olması; bir risale yazılsa kendileri yazmış gibi zevk almaları, sahiplenmeleri ve istifade edip başkalarının da istifadesi için gayretle çalışmaları onların Risale-i Nurlar hakkında duygu, düşünce ve tespitlerini ihlasla ifade ettikleri mektuplarının üstatları Said Nursi nazarında çok değerli görülmesine neden olmuştur.

Hulusi Yahyagil'in, mektuplarında dile getirdiği bazı hususlar

Yazılan risaleleri Cenab-ı Hakk'ın Nur isminin bir tecellisi olarak gördüğü ve ihtiyaca ve alemin haline göre yazılıyor oldukları düşüncesini dile getirir. Risalelerin altın ile yazılmaya layık eserler olduğunu ifade eder. Üstadım dediği Bediüzzaman Said Nursi'ye, mektuplarında yazdıkları bazı hususlar şunlardır: Nerede olursa olsun risalelerden aldığı dersleri kendisiyle paylaşabileceği bir muhatabı bulmaya çalışacaktır. Risaleler nurlu ve hikmetlidir. Risaleleri okumakla karanlıktan nura, girdaptan selamete, felaketten saadete çıkmaktadır. Said Nursi, İslam ümmetini imani hakikatlara sevk ve irşat eden hikmet sahibi bir mürşittir. Risalelerdeki hakikatler çok sağlam temellere bina edilmiştir; içlerinde lüzumsuz bir şey ve zararlı bir husus yoktur; dikkatle okuyanlar/dinleyenler inşallah imanlarını kurtarabilirler.

Barla Lahikası'nda Said Nursi ile mektuplaşmaları bulunan şahıslar hakkında bilgi

Hulusi Yahyagil (1895-1986), Elazığ doğumludur. 1929 yılında askerlik mesleğini Eğirdir'de sürdürürken Barla'da Said Nursi'yi ziyaret etmiştir. O zaman yüzbaşı rütbesinde olan Hulusi Yahyagil 1950'de ordudan albay rütbesi ile emekli olmuştur. Çanakkale Savaşı gazilerindendir.

Abdülmecid Ünlükul (1884-1967), Said Nursi'nin küçük kardeşi. 1884 yılında abisi gibi Bitlis'in Hizan ilçesine bağlı Nurs köyünde dünyaya gelmiştir. Said Nursi'nin Arapça olan Mesnevi-i Nuriye ve İşaratü'l-İ'caz ismindeki eserlerini Türkçeye çevirmiştir. Müftülük yapmıştır.

Abdurrahman Nursi (1902-1931), Said Nursi'nin abisi Molla Abdullah'ın oğlu. Ankara'da mecliste ve sağlık bakanlığında memurluk yaptı.

Sabri Arseven (1893-1954), Barla'ya bağlı Bedre köyünde dünyaya gelmiştir. Hulusi-i Sâni (İkinci Hulusi) ünvanyla da Risale-i Nur'da yad edilmiştir. O devirde basılması ve yayılması yasak olan Risale-i Nur'un, ülkenin birçok muhtelif yerlerine ulaşmasında önemi büyük olmuştur. Cami imamlığı yapmıştır.

Ali Ergün (1898-1944), Isparta'nn İslamköy köyünde doğmuştur. Risalelerde Büyük Hafız Ali, Ali Efendi, İslamköylü Hafız Ali şeklinde isimleri geçer; aynı zamanda Nur Fabrikasınn Sahibi , İkinci Sabri , İkinci Hüsrev lakapları ile de yad edilir. Bediüzzaman'ın zehirlendiği bir hapishanede duasıyla onun hastalığını üzerine alıp onun yerine vefat ettiğine inanılır. Hafızdır, cami imamlığı yapmıştır.

Tevfik Göksu (1889-1965), İstanbul doğumludur. Risale-i Nur'da Şamlı Hafız Tevfik olarak da yad edilir. Risale-i Nur'un ilk katibidir. Cami imamlığı yapmıştır.

Hakkı Tığlı (1875-1962), Eğirdir doğumludur. İstiklal madalyası sahibidir. Barla Lahikası'ndaki bir mektubunda, Risale-i Nur'u okuyup ondan istifade etmesini büyük bir nimete mazhariyet olarak ifade eder. Avukattır.

Seyyit Şefik Arvasi (1884-1970), Bitlis'in Hizan ilçesinin Arvas köyünde doğmuştur. Nakşibendi-Halidi tekkesinin son postnişinlerindendir. İmamlık ve vaizlik yapmıştır. Said Nusi'nin Eski Said dediği döneminde Van'daki medresesinde ondan ders almıştır. Said Nursi'nin Birinci Dünya Savaşı'nda Kafkas Cephesi'nde telif ettiği bir tefsir eserinin katiplerindendir.

Zühdü Aydın (1893-1980), Ispar'ta doğumludur. Barla Lahikası'nda Küçük Hafız Zühdü olarak ismi geçer. İmamlık yapmıştır. Barla Lahikası'nda Büyük Hafız Zühdü (Zühdü Ünal) olarak ismi geçen zat amcasının oğludur.

Zühdü Ünal (1893-1980), Isparta ilinin Atabey ilçesinde dünyaya gelmiştir. Büyük Hafız Zühdü ismiyle Lahikalar'da yad edilir. Evinde çocuklara Kur'an öğretir, risalelerden iman derslerini onları yazarak alır ve onlardan ders verirdi; bu sebeple evi defalarca polis tarafından basılmıştır. Hafızdır. İmamlık yapmıştır.

Hüsrev Altınbaşak (1899-1977), Isparta doğumludur. Gönüllü olarak katıldığı milli mücadelede Yunanlılara karşı savaşmış, esir düşmüş, üç yıl esaret hayatı çekmiştir. Esaret dönüşü Isparta'da maliye, sağlık işleri ve tapu dairelerinde memur olarak çalışmıştır. Said Nursi ile tanıştıktan sonra memurluktan istifa ederek ömrünü Risale-i Nur'u yazma ve neşretmeye adamıştır. Meşhur tevafuklu Kur'an'ın yazarıdır. Şeceresinin baba tarafından ilk İslam halifesi Ebu Bekir'e, anne tarafından İslam peygamberi Muhammed'in kızı Fatıma'ya ulaştığı bilinmektedir.

Refet Barutçu (1886-1975), İstanbul Beykoz doğumludur. Gönüllü olarak katıldığı Yemen Harbi'nde İngilizlere esir düşmüştür. Esaretten sonra bir dönem yüzbaşı rütbesiyle orduda görev almış, zamanın hükûmeti tarafından 34 yaşında emekli edilmiştir. Said Nursi'nin ölümünden sonra İstanbul Beşiktaş'ta bir camide fahri imamlık yapmıştır.

Bekir Çelik (1889-1961), Bitlis doğumludur. Okuma yazması yoktur. Risalelerdeki iman derslerini dinleme yoluyla öğrenir. Eserlere dair hislerini, yazdırdığı mektuplar ile dile getirmiştir. Bediüzzaman'ın postacısı olarak Risale-i Nur yolunda hizmet etmiştir. Said Nursi bir ifadesinde onun için Ümmi fakat allamelerin işini gören Adilcevazlı Bekir Ağa diye bahsetmiştir. Dönemin değişik olayları ile şarktan sürgünle Isparta'ya yerleşmiştir. Isparta'da seyyar satıcılık youyla ayakkabı satışı işiyle meşgul olmuştur.

Ahmed Zekai (ö.1960), Isparta Atabeyli Nur talebelerindendir. Hafızdır. Bakkal dükkanı işlettiği sıralarda dükkanında çekmecesinden müellifi Said Nursi olan, da cami imamlığı yapmıştır.

Yusuf Kemal Durakoğlu (1898-1968), Isparta doğumludur. Barla Lahikası'nda Doktor Yusuf Kemal olarak geçer. Eğirdir'de devlet hastanesinde görevli olduğu dönemde Hulusi Yahyagil vesilesiyle risaleler ile tanışmıştır. Sad Nursi, Doktor Yusuf Kemal'e yazdığı bir mektubunda meyus ve ümitsiz bir hastaya manevi bir teselinin bazen bin ilaçtan daha öte faydalı olacağını söyler.

Süleyman Kervancı (1898-1965), Barla, Isparta doğumludur. Risale-i Nur'da Said Nursi kendisini Barlalı Süleyman ve Sıddık Süleyman olarak da yad eder. Sözler isimli eserde Cennet'i konu edinen Yirmi Sekizinci Söz, Barla'da Süleyman Kervancı'nın dere bahçesinde ik saat zarfında kaleme alınmıştır. Said Nursi'nin Barla'da ikamet ettiği ev gibi söz konusu bahçe de bugün halen ziyaretçilere açıktır.

Barla Lahikasında mektupları bulunan diğer Risale-i Nur talebelerinin isimleri şunlardır: Ahmed Asım Önerdem (Binbaşı Asım Bey), Mehmed Mesut Karaca, Süleyman Rüşdü Çakın, Abdullah Lütfü Özerdem, Ahmed Galip Keskin (Muallim Galib), Dağıstanlı Murad Efendi, Nasuhizade Şeyh Mehmed Balkır, Mustafa Çelik (Kuleönlü Mustafa Hulusi), Halid Tekin (Hafız Halid), Hafız Ahmed Büyükçulcu, Ali Çelik (Ali Ulvi), Hacı Mehmed İbişoğlu, Mustafa Ertürk (İmamoğlu Hafız Mustafa), Tevfik Göksu (Şamlı Hafız Tevfik), Ahmed Şem'î Güneş, Mustafa Güvenç (Marangoz Mustafa Çavuş), Ahmed Karaca (Muhacir Hafız Ahmed), Vezirzade Mustafa, Ahmed Feyzi Kul, Doktor İbrahim, Osman Nuri Tol, Mehmet Ali Babacan, Müzeyyene Hanım, Aydınlı İsmail, Dr Şevket Gözaçan, Halil İbrahim Çöllüoğlu (Milaslı Halil İbrahim), Doktor Abdülbaki, Hacı Osman Gök (Kuleönlü Hacı Osman).

Said Nursi'nin Barla döneminde kendisine mektup yazan ve mektupları Barla Lâahikası'nda yer alan 44 şahıs bulunmaktadır. Bunlardan bir kısmının bir-iki mektubu, bir kısmının ise daha çok sayıda mektupları söz konudur.

Notlar
Kaynakça