kaan39/turkish-wikipedia-dataset-clean huggingface dataset:
1474

Olaylar
7 Şubat – Macaristan'ın Varad kasabası, Mihaloğlu Ali Bey komutasındaki 7.000 kişilik Osmanlı süvari ordusu tarafından alındı ve halkı esir edildi.
9 Mayıs - Tarihte kayıtlı ilk savaş suçları davası, Burgonya Savaşları sırasında askerlerinin sivilleri öldürmesine ve tecavüz etmesine izin verdiği gerekçesiyle Burgonya generali Peter von Hagenbach'ın yargılanmasıyla Yukarı Alsas'taki Breisach am Rhein'da başladı. Duruşma, Breibach ve çevresindeki Alsas kasabalarından seçilen 28 yargıçtan oluşan bir heyet önünde ve dışarıda büyük bir kalabalığın önünde gerçekleştirildi. Duruşma sırasında Hagenbach, komutanlarının verdiği emirleri yerine getirdiğini belirterek "emir savunması"nı yapan bilinen ilk kişi oldu. Birkaç saat süren müzakerelerin ardından yargıçlar oybirliğiyle Hagenbach'ı suçlu buldu ve idama mahkûm etti. Bir günlük duruşmanın sonunda Hagenbach'ın başı kesildi.
8 Ağustos – İşkodra Kuşatması (1474), Antonio Loredan komutasındaki Venedik Cumhuriyeti'nden 25.000 kişilik birleşik ordunun, Zeta Prensliği ve Arnavut direniş güçleriyle birlikte şehri kurtarmasıyla sona erdi. Hadım Süleyman Paşa komutasındaki 8.000 Osmanlı askerinin neredeyse tamamı öldürüldü.

Doğumlar
8 Eylül - Ludovico Ariosto, İtalyan şair (ö. 1533)
13 Ekim - Mariotto Albertinelli, İtalyan Yüksek Rönesans üslubunda Floransa ekolünde bulunan ressam (ö. 1515)
tarihi bilinmeyen
Francesco Vettori, Floransalı diplomat (ö. 1539)

Ölümler
17 Ağustos - Veli Mahmud Paşa, Osmanlı Sadrazamı (d. 1420)
26 Ağustos - III. James, bebek Kıbrıs Kralı (d. 1473)
16 Aralık - Ali Kuşçu, Türk astronom, matematikçi ve dilbilimci (d. 1403)
tarihi bilinmeyen
Gendun Drup, ilk Dalay Lama (d. 1391)
Şehzade Mustafa, Fatih Sultan Mehmet ve Gülşah Hatun'un oğlu (d. 1450)

Ayrıca bakınız
1474'te devlet liderlerinin listesi
1473

Olaylar
11 Ağustos - Fatih Sultan Mehmet ile Akkoyunlu sultanı Uzun Hasan arasında Otlukbeli Muharebesi gerçekleşti.

Doğumlar
19 Şubat - Nikolas Kopernik, Güneş Sistemi'nin tarifini yapmış, gezegenlerin güneşin merkezde olduğu sabit yörüngeler üzerinde hareket ettiğini kabul eden günmerkezlilik yasasını savunmuş matematik, astronomi ve harita bilgini (ö. 1543)
17 Mart - IV. James, İskoçya kralı (ö. 1513)
Mart - Thomas Wolsey, kardinal, bir dönem İngiltere kralı VIII. Henry'nin baş danışmanı (ö. 1530)
6 Temmuz - III. James, bebek Kıbrıs Kralı (ö. 1474)
tarihi bilinmeyen
II. Tomanbay, Mısır Memlukluları'nın son hükümdarı (ö. 1517)
Şir Şah, Surîler hükümdarı (ö. 1545)
Zahir Kansu, Mısır Memlûk Sultanı

Ölümler
10 Temmuz - II. James, Kıbrıs Kralı (d. 1438 / 1440)
tarihi bilinmeyen
II. Gennadios, Rum Ortodoks Patrikhanesi lideri (d. 1400)
1472

Olaylar
Dünyanın günümüzde de hizmet veren en eski bankası olan Banca Monte dei Paschi di Siena, bir rehin dükkânı olarak Monte di Pietà adıyla kuruldu.
Münih Ludwig Maximilian Üniversitesi kuruldu.
Portekizliler Wouri Nehri'nden yukarı yelken açarak modern Kamerun'a ulaştı ve yerel halkı köleleştirerek kapsamlı bir köle ticaretine başladı.
11 Nisan – Dante Alighieri'nin İlahi Komedya'sının ilk basılı baskısı Foligno'da yayımlandı.

Doğumlar
Lâmiî Çelebi, divan şairi (ö. 1532)

Ölümler
25 Nisan - Leone Battista Alberti, Rönesans hareketinin öncülerinden İtalyan ressam, şair, dilbilimci, filozof, kriptocu, müzisyen, mimar (d. 1404)
1471

Olaylar
17 Ocak - Portekizli denizciler João de Santarém ve Pedro Escobar, ıssız Príncipe Adası'nı keşfettiler (şu anda São Tomé ve Príncipe ulusunun bir parçası).
Ocak – Portekizli denizciler João de Santarém ve Pedro Escobar, Batı Afrika'nın Altın Sahili'ndeki altın ticaret merkezi Elmina'ya ulaştılar ve ekvatorun iki derece güneyindeki Saint Catherine Burnu'nu keşfettiler. Avrupalı denizciler böylece ilk defa Güney Haçı takımyıldızı ile yön tayinine başladı. Ayrıca Fildişi Sahili'ndeki Sassandra'ya da ayak bastılar.
29 Ağustos – Portekizliler, Tanca halkının şehirden kaçmasının ardından şehri işgal etti.
25 Aralık - 1472 Büyük Kuyruklu Yıldızı, Dünya'dan ilk kez Başak Takımyıldızı'nın önünden geçerken gözlemlendi. Koreli gökbilimciler ve Alman gökbilimciler Regiomontanus ve Bernhard Walther tarafından kaydedilen kuyruklu yıldız, Dünya'ya 10 milyon kilometre yaklaşacak ve bu, kayıtlı tarihte büyük bir kuyruklu yıldızın Dünya'ya en yakın olduğu mesafe olacaktır. Kuyruklu yıldız 59 gün boyunca görünür olacak ve 1 Mart'tan sonra kaybolacaktır.
Alâiye Beyliği, Osmanlı egemenliğine girdi.
Kiev Voyvodalığı kuruldu (dağılışı 1793).

Doğumlar
21 Mayıs - Albrecht Dürer, Alman ressam, matematikçi ve matbaacı (ö. 1528)
7 Ekim - I. Friedrich, Danimarka ve Norveç kralı (ö. 1533)
tarihi bilinmeyen
Zâtî, Divan Edebiyatı şairi (ö. 1546)

Ölümler
18 Ocak - İmparator Go-Hanazono, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 102. imparatoru (d. 1418)
14 Mart - Thomas Malory, İngiliz yazar (d. y. 1415)
21 Mayıs - VI. Henry, İngiltere kralı (d. 1421)
25 Temmuz - Thomas Kempis, Rönesans dönemi katolik keşiş ve yazar (d. 1380)
26 Temmuz - II. Paulus, papa (d. 1417)
tarihi bilinmeyen
Atik Sinan, Rum asıllı Osmanlı mimarı, Fatih Camii ile külliyesinin mimarı

Kaynakça
1470

Olaylar
12 Temmuz - Eğriboz Kuşatması: Osmanlı-Venedik Savaşı sırasında Osmanlılar, Sultan II. Mehmed'in Negroponte müstahkem şehrini dört hafta boyunca kuşatmasının ardından, Venedik Cumhuriyeti'ne bağlı Yunan adası Eğriboz'u ele geçirdi.
Güller Savaşı'nda York hanedanından olan Kral IV. Edward, kardeşi ve dostunun düzenlediği komployla tahttan indirildi.
20 Ağustos – Lipnic Muharebesi: Moldovya Prensi III. Ştefan, Ahmed Han komutasındaki Altın Orda Devleti'nin İdil Tatarlarını yendi.
İsviçreliler, Bourgogne dükü I. Charles'a karşı zafer kazandılar.

Tarihi belirsiz
Avrupalıların Afrika'ya ilk gelişi ve köle ticaretinin ilk adımı başladı. Portekizliler Afrika'daki Altın Sahili'ne çıkarak Afrika yerlisi Fante halkı ile ilk teması gerçekleştirdi. Portekizliler Elmina Krallığı'na geldi ve kral ile görüştüler.

Doğumlar
30 Haziran - VIII. Charles, Fransa Kralı (ö. 1498)
30 Temmuz - İmparator Hongzhi, Çin'in Ming Hanedanı'nın dokuzuncu imparatoru (ö. 1505)
10 Ekim - Yavuz Sultan Selim, 9. Osmanlı padişahı ve 88. İslam halifesi (ö. 1520)
4 Kasım - V. Edward, İngiltere Kralı (ö. 1483)
tarihi bilinmeyen
III. Muhammed, Mısır Memlûk Sultanı (ö. 1498)
Francisco de Peñalosa, erken Rönesans döneminde yaşamış İspanyol söz yazarı (ö. 1528)
György Dózsa, Macar savaşçı (ö. 1514)
İbrahim Şâhidî, Mevlevi şair ve evliya (ö. 1550)
Juan Díaz de Solís, İspanyol kâşif (ö. 1516)
Martin Waldseemüller, Alman bir kartograf (ö. 1521 / 1522)
Oruç Reis, Osmanlı denizci, Barbaros Hayreddin Paşa'nın ağabeyi (ö. 1518)
Prens Idar, Kafkasya'nın Çerkes yöneticisi (ö. 1530 / 1571)

Ölümler
5 Haziran - İbn Tağrıberdî, Mısırlı tarihçi, şair, müzisyen (d. 1410)
tarihi bilinmeyen
Dimitrios Paleologos, Mora Despotluğu despotu (d. 1407)
Georgios Amirutzis, Pontuslu Rum Rönesans bilgin ve filozof (d. 1400)
Helena Hatun, Mora Despotu Dimitrios Paleologos'un kızı, bazı kaynaklara göre Fatih Sultan Mehmed'in eşi (d. y. 1442)
Jacopo Bellini, Kuzey İtalya'da ve Venedik'te Rönesans ekolünün oluşmasında katkıda bulunmuş İtalyan ressam (d. 1396 / 1400)
Rum Mehmed Paşa, Osmanlı Sadrazamı
1492: Cennetin Keşfi

1492: Cennetin Keşfi (İng. 1492: Conquest of Paradise, Fr. 1492 : Christophe Colomb, İsp. 1492: La conquista del paraíso), ABD, Fransa, İspanya, İngiltere ortak yapımı, 1992 çıkışlı tarih filmi. Kristof Kolomb'un Amerika'yı keşfinin 500. yılı dolayısıyla yapılan iki filmden biri olan 1492: Cennetin Keşfi, bu keşfin Avrupa'daki etkileri ve Kolomb'un yeni dünyadaki yerleşim çabalarını konu alıyor.

Konu
Bilinmeyenin keşfinden yüzyıllar önce doğuya doğru bir deniz yolculuğu hazırlığı vardı. Kolomb'un mücadelesi Avrupa'nın sıkışmaya başlayan toplumlarına yeni bir yerleşim yeri bulup uygar toplumun yeni topraklara yerleşmesini sağlamaktı. Hiçbir şekilde maddiyatı, mürettebatı ve teknesi olmayan Kolomb yedi uzun yıldan sonra sefere parasal kaynak sağlamak için finansör bulup seyahatine başlamak istiyordu. Buna gerekli para ve izni alabilmek için Kraliçe Isabel'i ikna eder. Isabel ise Kolomb'a parayı verip onun ile birlikte bu yolculuğa çıkar. Keşfetmek istediği yeni topraklarda altın ve şeref peşindedir. Keşif rotasını Çin'e çevirir. Kolomb, aylar süren seyahati sonrası Kuzey Amerika'nın kıyı adalarını tesadüfen bulur. İspanya için sömürge kurabileceği dünyaya ait yeni cennet karayı hayal eder. Ama bir problem vardır. Yeni Dünya'da yaşayan yerliler zaten oradadırlar ve Kolomb'tan önce yaşamlarını sürdüre gelmektedirler. Kolomb yerlilere İspanya'ya döneceğini, orada bu yeni keşfettiği toprakları anlatacağını, binlerce İspanyol ile bu yeni topraklara geri döneceğini anlatır.

Karakterler
1474'te devlet liderlerinin listesi

1474 yılında devlet başkanları, hükûmet liderleri ve diğer hükümdarlar listesidir.

Afrika
Etiyopya İmparatorluğu – Baeda Maryam I (1468–1478)
Adal Sultanate – Shams ad-Din ibn Muhammad (1472–1487)
Kongo Krallığı – João I, Manikongo (1470–1509)
Songhai İmparatorluğu – Sonni Ali (1464–1492)

Amerika
Aztek İmparatorluğu – Axayacatl (1469–1481)
Inca İmparatorluğu – Tupac (1471–1493)
Muisca Konfederasyonu
zaque Michuá (1470-1490)
zipa Saguamanchica (1470-1490)
Texcoco – Nezahualpilli, King of Texcoco (1472–1515)

Asya
Çin (Ming Hanedanı) - Chenghua İmparatoru (1464–1487)
Japonya (Muromachi dönemi)
Hükümdar –İmparator Go-Tsuchimikado (1464–1500)
Ashikaga fıstığı - Ashikaga Yoshihisa (1473–1489)
Joseon (Kore) – Seongjong (1469–1494)
Ryukyu Krallığı – Shō En (1470–1476)

Avrupa
Aragon Krallığı - II. Juan (1458-1479)
Burgonya Bulvarı - I. Charles (1467-1477)
Kastilya Tacısı - I. Isabella,
Kastilya Kraliçesi - León (1474-1504)
Schleswig Düğmesi - I. Christian (1460-1481)
İngiltere Krallığı - IV. Edward (1461-1470 ve 1471-1483)
Fransa Krallığı (Valois Hanedanı) - XI. Louis (1461-1483)
Kutsal Roma İmparatorluğu - III. Friedrich (1452-1493)
Bohemya Krallığı - II. Ladislaus (1471-1516)
Holstein-Pinneberg - Adolphus X (1464-1474)
Eric (1474-1492) Holstein-Rendsburg - Eric (1460-1474)
Holstein of Dürküleri (Rendsburg) - Christian I (1474-1481)
Macaristan Krallığı - Matyas Corvinus (1458-1490)
Polonya-Litvanya Birliği - IV. Kazimierz Jagiellon, Litvanya Büyük Dükası (1440-1492)
Polonya Tacı - IV. Kazimierz Jagiellon, Polonya kralı (1447-1492)
Osmanlı İmparatorluğu - Fatih Sultan Mehmed, Osmanlı padişahı (1451-1481)
Portekiz ve Algarves Krallığı - V. Afonso (1438-1481)
Rusya - Büyük Ivan III, Muskovya Büyük Dükası (1462-1505)
İskoçya - III. James (1460-1488)
İsveç Krallığı - Yaşlı Sten Sture, İsveç Regent (1470-1497, 1501-1503)

Orta Doğu ve Kuzey Afrika
Kıbrıs Krallığı - III. Jacques (1473-1474); Caterina Cornaro (1474-1489)
Mamluk'un Müttefikleri - Qait Körfezi (1468-1496)
1481 Rodos depremi

1481 Rodos depremi, 3 Mayıs sabah saat 03.00'te meydana gelmiştir. Yerel sellere neden olan küçük bir tsunamiyi tetikledi. Yaklaşık 30.000 can kaybı oldu. Bu deprem, 15 Mart 1481'de başlayıp Ocak 1482'ye kadar devam eden Rodos'u etkileyen deprem serisindeki en büyük deprem olarak kayıtlara geçti.

Tektonik ortam
Rodos adası, Ege Denizi ile Afrika levhaları arasındaki sınırın bir bölümünde yer almaktadır. Tektonik ortam karmaşıktır ve itme, genişleme ve doğrultu atımı dönemlerini içeren Neojen bir tarihe sahiptir. Sismik aktiviteye karşı oldukça savunmasız olan ve tarihi MÖ 226 Rodos depremine dayanan depremleri yaşamış olan, Helenik yayı olarak bilinen yerde oturmaktadır. Şu anda Rodos adası, güney Ege sinistral doğrultu atımlı fay sistemi ile ilişkili olarak saat yönünün tersine (son 800.000 yılda 17 ° ± 5 °) dönüş yapmaktadır. Ada aynı zamanda Pleistosen sırasında kuzeybatıya doğru eğilmişti, bu yükselme Rodos'un hemen doğusunda uzanan bir ters faya atfedildi.

Hasar
Kaynaklar Rodos Şehrindeki yıkıma atıfta bulunur; Rodos Şövalyelerinin Büyük Üstadının Sarayı, derhal yeniden inşa edilmesini gerektirecek kadar hasar görmüştü (Rodos o sırada Osmanlı kuşatması altındaydı). Depremlerin yol açtığı hasar 1481'den sonra bir yeniden inşa dalgasına yol açtı. Tsunamiden kaynaklanan hasarın depremden daha büyük olduğu söylendi. Tsunami, büyük bir geminin demirlemelerinden kopmasına neden oldu. O (veya başka bir gemi) daha sonra bir resife sürüklendikten sonra tüm mürettebatını kaybederek battı. Yaklaşık 30.000 can kaybı oldu.

Özellikler
Tsunami
Maksimum 1,8 m olarak tahmin edilen tsunaminin nispeten küçük olduğu görülmektedir. Ancak Levanten kıyılarında ve Türkiye'nin güneybatı kıyısındaki Dalaman'da bir tsunami tortusu tabakası gözlenmiştir. Tsunamilerden sediman taşınması ile ilgili çalışmalar sınırlı olmakla birlikte, tsunaminin 1473 ± 46 tarihli olması muhtemeldir. Bulunan ve üzerinde çalışılan tortu, yukarıda bahsedilen tsunami ile tutarlı görünmektedir.

Deprem
Aynı yılın 15 Mart'ında büyük bir ön sarsıntı yaşandı. 3 Mayıs'taki ana şoku takiben, depremler (muhtemelen artçı sarsıntılar) Ocak 1482'ye kadar devam etti ve 5 Mayıs, 12 Mayıs, 3 Ekim ve 18 Aralık'ta büyük artçı sarsıntılar yaşandı. Ana şok için tahmini büyüklük, yüzey dalga büyüklüğü ölçeğinde 7,1'dir.

Kaynakça
1486 Marilyn

Dış bağlantılar
Asteroid Lightcurve Database (LCDB) , sorgu formu (bilgi Archived )
Küçük Gezegen İsimleri Sözlüğü, Google kitapları
Asteroitler ve kuyruklu yıldızların dönüş eğrileri, CdR – Observatoire de Genève, Raoul Behrend
Keşif Koşulları: Numaralandırılmış Küçük Gezegenler (1)-(5000) – Küçük Gezegen Merkezi
1494 Savo

Dış bağlantılar
Asteroid Lightcurve Database (LCDB) , sorgu formu (bilgi Archived)
Küçük Gezegen İsimleri Sözlüğü, Google kitapları
Asteroitler ve kuyruklu yıldızların dönüş eğrileri, CdR – Observatoire de Genève, Raoul Behrend
Keşif Koşulları: Numaralandırılmış Küçük Gezegenler (1)-(5000) – Küçük Gezegen Merkezi
1483 Hakoila

1483 Hakoila, geçici isimleri 1938 DJ1, 1929 CG, 1963 VK ve 1975 QE, asteroit kuşağında bulunan ve Güneş etrafında dönen bir asteroittir.

Haikola, 2,71 AU yarı büyük eksene, 2,45 AU günberi noktasına, 4,48° yörünge eğikliğine sahip, Güneş etrafındaki bir tam turunu 4,48 yılda (31.021 gün) tamamlayan bir S tipi asteroittir. Albedo değeri 0,23 ve çapı 10,63 km olan cisim, kendi ekseni etrafındaki dönme süresini 239,1 saatte tamamlar.

Aboa Üniversitesi'nden Yrjö Väisälä tarafından 24 Şubat 1938 yılında Iso-Heikkila Gözlemevinde keşfedilmiştir. Asteroit, adını kaşifin asistanı olan Finlandiyalı astronom Kosti Johannes Hakoila'dan almıştır.

Kaynakça
Dış bağlantılar
NASA Hedef Katalog Bilgileri ( )
773 Irmintraud'un ışık eğrisi grafiği , Palmer Divide Gözlemevi, BD Warner (2005)
Asteroid Lightcurve Database (LCDB) , sorgu formu
Küçük Gezegen İsimleri Sözlüğü, Google kitapları
Asteroitler ve kuyruklu yıldızların dönüş eğrileri, CdR – Observatoire de Genève, Raoul Behrend
Keşif Koşulları: Numaralandırılmış Küçük Gezegenler (1)-(5000) – Küçük Gezegen Merkezi
1481'de Osmanlı İmparatorluğu

Bu sayfada 1481 yılında Osmanlı İmparatorluğu'nda yaşanan olaylar yer alır.

Görevde
Padişah
II. Mehmed (3 Mayıs'a kadar)
II. Bayezid (22 Mayıs'tan sonra)
Sadrazam
Karamanî Mehmed Paşa (4 Mayıs'a kadar)
İshak Paşa (22 Mayıs'tan sonra)
Şeyhülislam - Molla Gürâni

Olaylar
3 Mayıs - Padişah Fatih Sultan Mehmed öldü.
4 Mayıs - II. Bayezid'in tarafını tutan yeniçeriler İstanbul'da isyan ederek Cem Sultan taraftarı Karamanî Mehmed Paşa'yı öldürdüler ve Bayezid'in oğlu Şehzade Korkut'u babasına vekâleten tahta çıkardılar.
22 Mayıs - Babasının vefatını öğrenen ve devlet büyüklerinin acele başkente gelmesi hakkında gönderdikleri mektupları alan II. Bayezid maiyetinde 4 bin kişi olduğu halde Amasya'dan yola çıkıp 9 günde Üsküdar'a geldi. Oğlu Şehzade Korkut'tan saltanatı resmen teslim alıp Osmanlı tahtına çıktı.
28 Mayıs - Cem Sultan 4000 kadar askeriyle birlikte Konya'dan İnegöl önlerine geldi. Sultan II. Bayezid, Ayas Paşa idaresindeki bir orduyu Cem Sultan'ın üzerine gönderdi. Yapılan muharebeyi kazanan Cem Sultan Bursa'da padişahlığını ilan etti.
20 Haziran - Yenişehir Muharebesi: Sultan II. Bayezid, tahta ortak olan kardeşi Cem Sultan'ı mağlup etti. Cem Sultan yaralanarak Konya'ya çekildi.

Doğumlar
Ölümler
3 Mayıs - Fatih Sultan Mehmet, Osmanlı padişahı (d. 1432)
4 Mayıs - Karamanî Mehmed Paşa, sadrazam
1499

Olaylar
8 Ocak – Fransa Kralı XII. Louis, selefi VIII. Charles'ın koyduğu bir yasaya uygun olarak Bretonyalı Anne ile evlendi.
22 Eylül - Dornach Savaşı gerçekleşti. Bu savaşın ardından Basel Anlaşması yapıldı.
Sapienza Deniz Muharebesi gerçekleşti.
Svabya Savaşı gerçekleşti.
İsviçreliler, Kutsal Roma Germen İmparatoru I. Maximilian'a karşı zafer kazandılar.
İnebahtı Sancağı kuruldu.
Maracaibo Gölü keşfedildi.
Vasco da Gama, Lizbon'a ulaştı.
Alcalá Üniversitesi kuruldu.

Doğumlar
29 Ocak - Katharina von Bora, Reform hareketinin önderi Martin Luther'in eşi (ö. 1552)
21 Şubat - Edmund Tudor, Kral VII. Henry ve Yorklu Elizabeth'in oğlu (ö. 1500)
13 Mart - Juan Rodríguez Cabrillo, İspanyol-Portekizli kâşif (ö. 1543)
31 Mart - IV. Pius, papa (ö. 1565)
tarihi bilinmeyen
Antonio Begarelli, İtalyan heykeltıraş (ö. 1565)
Bernardino de Sahagún, İspanyol cizvit misyoner, rahip, gezgin, coğrafyacı ve yazar (ö. 1590)
Giulio Romano, İtalyan ressam (ö. 1546)
Mary Boleyn, Anne Boleyn'in kardeşi, Kral VIII. Henry'nin metresi (ö. 1543)

Ölümler
12 Ağustos - Burak Reis, Osmanlı denizcisi
1 Ekim - Marsilio Ficino, İtalyan Yeni Platoncu düşünür (d. 1433)
tarihi bilinmeyenler
John Cabot, İtalyan seyrüseferci ve kâşif (d. 1450)
Rennyo, Budizm'in Jodo Shinshu mezhebine bağlı Hongan-ji tapınağı 8. Monshu ya da baş rahibi (d. 1415)
Ambrogio Contarini, Venedikli asilzade, tüccar ve diplomat (d. 1429)
1498

Olaylar
25 Ocak - Portekizli kâşif Vasco da Gama, güneydoğu Afrika'da bulunan Quelimane ve Mozambik'i ziyaret etti.
Leonardo da Vinci, Duke Lodovico Sforza'nın isteği üzerine yaptığı Son Akşam Yemeği adlı eserini tamamladı.

Doğumlar
5 Nisan - Giovanni dalle Bande Nere ya da Lodovico de Medici, İtalyan condottieri (ö. 1526)
tarihi bilinmeyen
Hieronymus Bock, Alman botanikçi, fizikçi ve ayrıca Protestan rahip (ö. 1554)
Seydi Ali Reis, Türk amirali, ayrıca coğrafya, matematik ve astronomi bilgini, divan şairi (ö. 1562)

Ölümler
7 Nisan - VIII. Charles, Fransa Kralı (d. 1470)
16 Eylül - Tomás de Torquemada, İspanya kralı V. Ferdinand döneminde görev yapan İspanyol engizisyonu lideri (d. 1420)
24 Eylül - Cristoforo Landino, İtalyan hümanist ve Floransa Rönesansı'nın en önemli ismi (d. 1424)
20 Ekim - Koca Davud Paşa, Osmanlı Sadrazamı
tarihi bilinmeyen
III. Muhammed, Mısır Memlûk Sultanı (d. 1470)
Çiçek Hatun, Fatih Sultan Mehmed'in eşi, Cem Sultan'ın annesi (d. 1443)
Domenico Rosselli, İtalyan heykeltıraş (d. 1439)
1497

Olaylar
10 Mayıs - Amerigo Vespucci, Yeni Dünya'ya doğru yapacağı ilk yolculuk için İspanya'nın Cádiz kentinden ayrıldı.

Doğumlar
16 Şubat - Philipp Melanchthon, Alman filolog, filozof, hümanist, teolog, ders kitabı yazarı ve şair (ö. 1560)
16 Nisan - Mōri Motonari, Japonya'da 16. yüzyılda Sengoku döneminde batı Chūgoku bölgesinde belirgin bir daimyō (ö. 1571)
tarihi bilinmeyen
Hans Holbein, Alman ressam (ö. 1543)
Sampiero Corso, Korsikalı soylu, özgürlük savaşçısı ve halk kahramanı (ö. 1567)

Ölümler
23 Temmuz - Barbara Fugger, Alman iş insanı ve bankacı (d. 1419)
4 Ekim - Benozzo Gozzoli, erken Rönesans ressamı (d. 1420)
tarihi bilinmeyen
II. Mütevekkil, Abbasi hanedanına mensup İslam halifesi (d. 1416)
Ahmed Paşa, ulema sınıfı mensubu ve Divan Edebiyatı şairi (d. 1426)
Göde Ahmed, Akkoyunlu hükümdarı (d. 1476)
İshak Paşa, Osmanlı Sadrazamı
1496

Olaylar
10 Mart – Kristof Kolomb, Hispaniola'dan İspanya'ya doğru yola çıkarak Batı Yarımküre'ye yaptığı ikinci ziyareti bitirdi. Burada bulunduğu süre boyunca adayı zorla boyunduruk altına aldı, Taíno halkını köleleştirdi ve Taíno halkının köleleştirilmesiyle bağlantılı bir toprak hibe sisteminin temelini attı.
5 Ağustos – Kristof Kolomb'un kardeşi Bartholomew Kolomb, Hispaniola'da (günümüzde Dominik Cumhuriyeti) Santo Domingo şehrini resmen kurdu (ilk yerleşim Mart ayında gerçekleşti) ve burayı Yeni Dünya'daki en eski kalıcı Avrupa yerleşim yeri haline getirdi.

Doğumlar
19 Mart - Mary Tudor, Fransa Kralı XII. Louis'in eşi, Fransa Kraliçesi (ö. 1533)
12 Mayıs - I. Gustav, Danimarka kralı II. Christian'a karşı İsveç Bağımsızlık Savaşı'nı başlatan İsveç Kralı (ö. 1560)
tarihi bilinmeyen
Ahteri, Türk yazar, âlim (ö. 1561)
Bernal Díaz del Castillo, İspanyol konkistador ve sonraki dönem Guatemala sömürge valisi (ö. 1584)
Jang Geum, Kore tarihinin ilk kadın Kraliyet Hekimi
Sebastiano Venier, Venedik Cumhuriyeti "Doçe" unvanı ile devlet başkanlığı yapan 86. düka (ö. 1578)

Ölümler
Nisan - Alâeddin Arabî Efendi, Osmanlı şeyhülislamı ve müderris
1 Kasım - Filippo Buonaccorsi, İtalyan hümanist ve yazar (d. 1437)
tarihi bilinmeyen
Amirdovlat, Ermeni asıllı Osmanlı tabibi (d. 1416)
Kayıtbay, Mısır Memlûk Sultanı (d. 1416 / 1418)
14 Masum-u Pak

14 Mâsûm-u Pâk, Alevîlik'te küçük yaşta öldürülen Ehl-i Beyt ve On İki İmâmlar'ın oğulları için kullanılan bir kavramdır.

Şiîlikteki "On Dört Mâsûm" tanımları
Yaşları küçük olduğu için pâk ve mâsum diye adlandırılmıştır. Câferî fıkıh mezhebinde ise bu ifadeye benzer, "Ondört Mâsum" denilen bir kavram bulunmaktadır. Alevîlik'teki "Ondört Mâsûm-u Pâk" ve Caferîlik'teki "Ondört Mâsûm"; Muhammed, Fatıma Zehra ile On İki İmâmları kapsamaktadır.

Alevîler, Zilhicce ayının 28-29-30 günlerinde Mâsûm-u Pâk Orucu'nu tutarlar. Bu orucun peşinde, Muharrem ayının ilk günü başlayan ve On İki İmâmlar anısına "On İki gün" devam eden Mâtem Orucu tutulur.

14 Mâsûm-u Pâk ve kimlikleri
Ayrıca bakınız
On iki halife

Kaynakça
14 (sayı)

14 (on dört), bir sayı.

Matematikte
13 ile 15 arasında yer alan bir çift sayıdır.
2 ile 7'nin en küçük ortak katıdır.
14 bileşik sayıdır ve tambölenleri 1, 2, 7 ve 14'tür.
14 doğal sayıdır ve dördüncü Catalan sayısıdır.
14 beşinci yarı asal sayıdır.
196 sayısının kareköküdür.

Bilimde
Kimya
Silisyumun atom numarası 14'tür.
Nitrojenin yaklaşık olarak atom ağırlığıdır.
F yörüngesinin alabileceği en alt elektron sınırıdır.

Astronomi
Messier nesneleri Messier 14, Küresel yıldız kümesinde Ophiuchus takım yıldızı içerisinde yer alan bir yıldız kadri 9.5
Yeni bir gökbilim kataloğundaki bir nesne NGC 14, Pegasus takım yıldız'ı içerisinde düzensiz gökada yıldız kadri 12.5
Milattan önce 31 Temmuz 2568 tarihinde başlayan ve milattan önce 6 Şubat 1035 tarihinde sona eren Güneş tutulması serisindeki bir Saros sayısı. Saros 14 serisi 1532.5 yıl sürmüş ve 86 tane Güneş tutulması evresi kapsamıştır.
Milattan önce 1 Haziran 2230 tarihinde başlayan ve milattan önce 19 Temmuz 932 tarihinde sona eren Ay tutulması serisindeki bir Saros sayısı. Saros 14 serisi 1298.1 yıl sürmüş ve 73 tane Ay tutulması evresi kapsamıştır.
Din(ler) İçerisinde
Bir haç heykeli sayısı. (İsa'ya olan tutkunun bir göstergesi olarak yapılan; İsa'nın çarmıhtaki ölümünü belirten klasik gösterim dahilinde çarmıh yanında bulunan birkaç aziz içeren bir duvar biblosu çeşidi)
Kuran'da bulunan bir Muqatta`at (Arapça): مُقَطَّعات sûre başlangıcı.

Sporda
AFC Ajax ve Barcelonalı futbolcu Johan Cruyff'un emekli sırt numarası.
Eski beyzbol oyuncuları Jim Rice, Pete Rose, Jim Bunning ve Ernie Banks'ın emekli sırt numarası.
Barcelona'nın forvete dönük orta sahası Thierry Henry'nin sırt numarası.
Avustralyan Kriketi'nin kaptanı Ricky Ponting'in sırt numarası.
Boston Celtics'li Bob Cousy'nin emekli numarası.
14 Orionis

14 Orionis (14 Ori veya i Ori), Avcı takımyıldızı yönünde yaklaşık olarak 192 ışık yılı uzaklıkta bulunan spektroskopik ikili yıldızdır.

14 Orionis, Gökada içinde Güneş'e göre 21,1 km/sn'lik bir hızla hareket eder. Gökada merkezinden uzaklığı, 22.100 ile 24.800 ışık yılı aralığında tahmin edilmektedir.

Kaynakça
15&

15& (Korece: 피프틴앤드, bilinen diğer adıyla Fifteen And) JYP Entertainment tarafında 2012 yılında kurulan ikili müzik grubu. Grup Park Ji-min ve Baek Ye-rin'den oluşmaktadır. Grubun ismi ikisinin de 15 yaşında çıkış yapmasından gelir. agrup çıkışını 5 Kasım 2012 tarihinde gerçekleştirdi. 2015 yılında aktivitelerine ara verdiler ve 2019 yılında resmi olarak dağıldılar.

Kaynakça
Notlar
Dış bağlantılar