1990'da Türkiye

Bu sayfada, 1990 yılında Türkiye'de görevdeki siyasi kurumlar ve kişiler, yaşanan olaylar, doğan ve ölen kişiler yer alır.

Meclis ve Hükümet
Olaylar
Ocak
2 Ocak - Dev-Sol kurucu önderlerinden Sinan Kukul hapisten firar etti.
3 Ocak - İbrahim Balaban'ın Göç adlı tablosu 45 milyon TL'ye satıldı ve bu fiyat yaşayan bir Türk ressamın eserine ödenen en yüksek fiyat oldu.
13 Ocak - 1983 yılında yapımına başlanan Atatürk Barajı'nda, derivasyon tünelleri kapatılarak su tutma (rezervuar doldurma) işlemi resmen başladı.
31 Ocak - Atatürkçü Düşünce Derneği ve Türk Hukuk Kurumu başkanı Prof.Dr. Muammer Aksoy, Ankara'da evinin önünde kurşunlanarak öldürüldü.

Şubat
8 Şubat - Amasya'da bir kömür madeninde meydana gelen grizu patlamasında 68 işçi öldü.
13 Şubat - 12 Eylül Darbesi sonrasında görevlerinden alınan 1402'lik öğretim üyeleri görevlerine dönmek için üniversitelerine başvurmaya başladılar. İlk başvuruyu Profesör Dr. Hüseyin Hatemi yaptı.
20 Şubat - Dışişleri Bakanı Mesut Yılmaz, görevinden istifa etti.

Mart
4 Mart - Ankara, Polatlı'da iki trenin çarpışması sonucu 2 kişi öldü, 60 kişi yaralandı.
7 Mart - Hürriyet Gazetesi Genel Yayın Yönetmeni gazeteci yazar Çetin Emeç ve şoförü Ali Sinan Ercan, İstanbul'da uğradıkları silahlı saldırıda yaşamlarını yitirdi.
15 Mart - Mardin Nusaybin'de çatışmada öldürülen PKK'lıların cenaze töreninde olaylar çıktı. Olaylarda 1 kişi öldü, 500 kişi gözaltına alıntı ve ilçede sokağa çıkma yasağı uygulandı.
20 Mart - Mardin'in Cizre ilçesinde kepenk kapatma eylemi yapıldı. Eylem sırasında çıkan olaylarda 4 kişi öldü.
21 Mart - Elazığ'da Bingöl karayolunu kesen PKK militanları, bir maden şirketine ait servis aracındaki 9 kişiyi öldürdü.

Nisan
4 Nisan - Ankara Devlet Tiyatrosu İrfan Şahinbaş Atölye Sahnesi açıldı.
8 Nisan - Hakkari’nin Beytüşşebap İlçesi’nde güvenlik güçleriyle çatışmaya giren 27 PKK’lı öldürüldü.
9 Nisan - PKK militanları Van'ın Övecek köyüne düzenledikleri baskında 5 kişiyi öldürdü.
15 Nisan - Pegasus Hava Yolları, düşük maliyetli havayolu şirketi kuruldu.
15 Nisan - Elazığ'da 4'ü öğretmen, 5 kişi PKK militanları tarafından öldürüldü.

Mayıs
1 Mayıs - 1 Mayıs olayları nedeniyle 1.100 kişi tutuklandı.
5 Mayıs - Güneydoğu’daki çatışmalarda 25 PKK’lı ve 3 korucu öldü.
5 Mayıs - 1 Mart tarihinden beri Eutelsat F-5 uydusundan test sinyali yayınlayan Türkiye'nin ilk özel TV kanalı Magic Box Star 1, günde beş saat yayın yapmaya başladı.
10 Mayıs - Elazığ - Van seferini yapan yük trenini Genç ilçesi yakınlarında durduran PKK militanları 3 makinisti öldürerek treni ateşe verdi.
17 Mayıs - Bedrettin Dalan Demokrat Merkez Partisi kuruldu.
20 Mayıs - Beşiktaş JK, 1. Lig şampiyonluğunu kazandı.

Haziran
4 Haziran - Türkiye Birleşik Komünist Partisi kuruldu.
7 Haziran - Halkın Emek Partisi kuruldu.
11 Haziran - Çevrimli katliamı: Şırnak'ın Güçlükonak ilçesinin Çevrimli köyüne PKK militanları tarafından gerçekleştirilen katliamda 12'si çocuk, 7'si kadın 27 kişi öldü, 6 kişi yaralandı.
12 Haziran - Güvenlik ve zorlu yol şartları sebebiyle karayoluyla yapılan hac seferleri yasaklandı.
15 Haziran - Türkiye'nin ikinci, İstanbul'un ilk tüp bebeği doğdu.
21 Haziran - Trabzon ve Giresun'da aşırı yağışlar sonunda oluşan sellerde 53 kişi öldü, 60 kişi yaralandı.

Temmuz
2 Temmuz - 1990 Hac izdihamı: Mina'da şeytan taşlamaya giden ve dönenlerin gidiş-geliş ayrımı yapılmayan tünel içerisinde karşılaşmalarıyla meydana gelen izdihamda 447'si Türk, 1426 Hacı adayı hayatını kaybetti.
19 Temmuz - New York Federal Mahkemesi, Karun Hazinesi'nin Türkiye'ye ait olduğuna karar verdi. New York Metropolitan Müzesi’nde bulunan 363 parçalık hazine 1993 yılında Türkiye'ye iade edildi.
30 Temmuz - Eğitim ağırlıklı TRT 4 İzmir'den deneme yayınlarına başladı.

Ağustos
4 Ağustos - Türkiye'nin ilk özel tv kanalı Magic Box Star-1 test yayınını sonlandırıp normal yayına geçti.
8 Ağustos - Irak'ın Kuveyt'i işgali sonrasında Irak'a yönelik olarak başlatılan ekonomik yaptırımlar kapsamında Türkiye, Irak petrolünü Akdeniz'e taşıyan Kerkük-Yumurtalık Petrol Boru Hattı'nın I. hattını tamamen, II. hattını kısmen kapattı.
12 Ağustos - "Türk Silahlı Kuvvetlerinin yabancı ülkelere gönderilmesi veya yabancı silahlı kuvvetler mensuplarının Türkiye'de bulunması"nı içeren hükümet tezkeresi TBMM'de kabul edildi.
19 Ağustos - Yeni kurulmuş 13 ilçe ve belediye başkanlığı koltuğu boşalan bir beldede ara yerel seçimler düzenlendi.
23 Ağustos - Körfez Savaşı Türk turizmine darbe vurdu. Alman Seyahat Acentaları Birliği'nin (DRV) Körfez Krizi nedeniyle bir TV programında Türkiye'nin riskli ülke olduğunu öne sürmesi ve turların iptal edilmesini istemesi paniğe yol açtı. Almanya'da 250.000 turistin Türkiye'ye gelmek için reservasyon yaptırmış olduğu kaydedildi. Daha sonra yapılan açıklamada durum düzeltildi ve yanlış anlaşılmanın olduğu söylendi.

Eylül
4 Eylül - Yazar Turan Dursun öldürüldü.
5 Eylül - Körfez Krizi sebebiyle, Türk Silahlı Kuvvetlerinin yabancı ülkelere gönderilmesine ve yabancı silahlı kuvvetlerin Türkiye'de bulunmasına, bu kuvvetlerin kullanılmalarına izin verilmesine dair teklif, TBMM'de kabul edildi.
10 Eylül - SHP`li Deniz Baykal partinin genel sekreterlik görevinden istifa etti.
17 Eylül - 27 Mayıs Darbesi'nin ardından idam edilen Adnan Menderes, Fatin Rüştü Zorlu ve Hasan Polatkan'ın naaşları, İmralı Adası'ndan İstanbul'a getirildi ve Topkapı'da yaptırılan anıt mezara devlet töreniyle defnedildi.
18 Eylül - Türkiye ve ABD, Savunma ve Ekonomik İşbirliği Anlaşmasını uzattı.
26 Eylül - Eski Millî İstihbarat Teşkilatı (MİT) müsteşar yardımcısı Hiram Abas, İstanbul, Çiftehavuzlar semtindeki evinin yakınlarında uğradığı suikast sonucu öldürüldü.

Ekim
6 Ekim - Akademisyen Bahriye Üçok kendisine kargoyla gönderilen bombalı bir paketin patlaması sonucu yaşamını yitirdi.
11 Ekim - Dışişleri Bakanı Ali Bozer görevinden istifa etti.
18 Ekim - Milli Savunma Bakanı Safa Giray görevinden istifa etti.
21 Ekim - Genel Nüfus Sayımı yapıldı. Nüfus 56.473.005 olarak açıklandı.

Kasım
19 Kasım - Soğuk Savaş sona ererken Türkiye Avrupa'daki konvansiyonel kuvvetlerini azaltıyor.
29 Kasım - Kadının çalışmasını kocanın iznine bağlayan Türk Medeni Kanunu'nun 159. maddesi, Anayasa Mahkemesi tarafından anayasanın eşitlik ilkesine aykırı bulunarak iptal edildi. İptal kararının, 2 Temmuz 1992 tarih ve 21272 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmesiyle, kadınların çalışma hayatındaki önemli bir engel kaldırıldı.

Aralık
3 Aralık - Genelkurmay Başkanı Org. Necip Torumtay istifa etti.
4 Aralık - TRT'nin Telegün yayını başladı.
5 Aralık - Meclis İnsan Hakları Komisyonu'nu kurmak için oy kullandı.
12 Aralık - Erdal İnönü ile Süleyman Demirel buluştu, ortak bildiri imzalayarak erken seçim istediler.
19 Aralık - Hükûmet NATO'dan Irak sınırı boyunca askeri yardım istedi.
29 Aralık - Taşıt trafiğine kapatılan Beyoğlu'ndaki İstiklal Caddesi'nde 30 yıl aradan sonra tekrar Tramvay hizmet vermeye başladı.

Kültür-Sanat
31 Mart - 9. Uluslararası İstanbul Film Festivali programında yer alan Yusuf Kurçenli'nin Karartma Geceleri filmi, Denetim Kurulu tarafından yasaklandı.
4 Nisan - İrfan Şahinbaş Atölye Sahnesi açıldı.
20 Nisan - Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Oyuncak Müzesi açıldı.
15 Temmuz - MKE Silahsan Müzesi açıldı.
Sivas Atatürk ve Kongre Müzesi, TCDD 3. Bölge Müze ve Sanat Galerisi ve TCDD Müzesi ve Sanat Galerisi açıldı.
Coşkun Sabah, cumhuriyet tarihinin en çok satan albümü unvanını alacak Beni Unutma-Aşığım Sana albümünü yayınladı.

Açılanlar
Yapılar: Karacaören-1 Barajı ve Hidroelektrik Santrali, T2 (İstanbul Tramvayı), Peri Tower Oteli, İnsan Hakları Anıtı, Tarabya Metin Oktay Spor Kompleksi

Doğumlar
14 Şubat – Sefa Yılmaz, futbolcu
17 Mart – Merve Aydın, orta mesafe koşucusu
3 Mayıs – Burcu Ayhan, yüksek atlamacı
21 Kasım - Bülent Uzun, futbolcu

Ölümler
Ocak
9 Ocak – Cemal Süreya (d. 1931), şair
14 Ocak
Abdurrahman Bayar, siyasetçi (d. 1916)
Sabri Dino, millî futbolcu (d. 1942)
18 Ocak - Elvan Kaman, siyasetçi (d. 1917)
31 Ocak – Muammer Aksoy (d. 1917), akademisyen (suikast)

Şubat
20 Şubat - Ahmet Gürkan, siyasetçi (d. 1903)
26 Şubat - Eşref Akıncı, asker ve siyasetçi (d. 1912)

Mart
7 Mart – Çetin Emeç (d. 1935), gazeteci (suikast sonucu)

Nisan
1 Nisan - Besim Darkot, Türk coğrafyacı (d. 1903)

Mayıs
15 Mayıs - Fahri Kurtuluş, Türk siyasetçi (d. 1912)

Haziran
10 Haziran - Abidin İnan Gaydalı, Türk siyasetçi (d. 1923)
23 Haziran - Ali Yeniaras, Türk hukukçu ve siyasetçi (d. 1918)
28 Haziran - Arif Ağaoğlu, Türk siyasetçi (d. 1938)

Temmuz
Ağustos
5 Ağustos - Adnan Sadık Erzi, akademisyen (d. 1923)
20 Ağustos – Ayla Dikmen, şarkıcı (d. 1944)

Eylül
4 Eylül – Turan Dursun, yazar ve ilahiyatçı (d. 1934) (suikast)
18 Eylül - Mine Mutlu, oyuncu ve şarkıcı
26 Eylül - Hiram Abbas, istihbaratçı

Ekim
4 Ekim - Agop Arat, ressam
6 Ekim - Bahriye Üçok, akademisyen (d. 1919) (suikast)

Kasım
3 Kasım
Kenan Erim, arkeolog (d. 1929)
Nusret Fişek, doktor (d. 1914)
11 Kasım - Sadi Irmak, eski başbakan (d. 1904)
24 Kasım – Bülent Arel, müzisyen (d. 1919)

Ayrıca bakınız
1989-90 Türkiye 1. Futbol Ligi
1989-90 Türkiye Basketbol Ligi
1990 Eurovision Şarkı Yarışması'nda Türkiye
1990 yapımı Türk filmleri
1990 Sedat Simavi Ödülleri
27. Altın Portakal Film Festivali

Kaynaklar