Bilim Tarihi (dergi)

Bilim Tarihi dergisi, bilim tarihçisi Osman Bahadır tarafından 1991-1994 yılları arasında 30 sayı olarak yayımlanmış olan Türkiye'nin ilk bilim tarihi konulu aylık dergilerinden birisidir. Akademik ve hakemli olmamakla birlikte tercüme yazıların yanı sıra bir dizi araştırma makalesini de içeren aylık bir dergi olup, döneminde ilklerdendir ve Türkiye'de bilim tarihi alanına katkı sağlamıştır.

Dergide yayımlanmış makaleler
Sayı 1 (Kas. 1991)
Osman Bahadır - Bilim Tarihinin Önemi
Trevor Pinch (çeviren: Renan Akman) - Bilimin Gelişmesinde Bilimsel Toplulukların Rolü
Osman Bahadır - (German National Museum'un Treasures of Astronomy adlı kitabından çeviri) - Eski bir Astronomi Aygıtı: Ustırlab
Osman Bahadır - Maxwell'in Bilim Tarihindeki Yeri
Pietro Redondi (çeviren: Renan Akman) 17.Yüzyıl Bilimsel Devrimi: Yeni Perspektifler
Eray Canberk - Bilim Tarihçilerimiz: Aydın Sayılı
Osman Bahadır - Dünyayı Sarsan Buluşlar: Papin Tenceresi

Sayı 2 (Ara. 1991)
Aykut Kazancıgil - Yeni İlavelerle Tıbbi Fizik ve Fizik Biliminin Tarihi Hakkında Bir Kaynakça Denemesi
Vildan Göksoy - Osmanlı Saray Hastaneleri
Zeki Tez - Tarih, Bilim Tarihi, Kimya Tarihi ve Üniversite İlişkileri
Eray Canberk - Bilim Tarihçilerimiz: Celal Saraç

Sayı 3 (Oca. 1992)
Aykut Kazancıgil - Salacakta Kırmızı Yalı
Muammer Dizer - Kimya ve Arkeoloji: Eski Yunan Vazo Süslemeciliğinin Kimyası ve Tekniği
Eray Canberk - Bilim Tarihçilerimiz: Adnan Adıvar
Osman Bahadır - 1991'de Bilim Tarihi Kitapları
Osman Bahadır (German National Museum'un Treasures of Astronomy adlı kitabından çeviri) - Matematikçi Eimmart Rasathanesi

Sayı 4 (Şub. 1992)
Aykut Kazancıgil -Fahir Yeniçay ve Türkiye'de Atom Fiziği
Nuran Yıldırım - Mekteb-i Tıbbiye-i Şahane'de Mezuniyet Tezleri
Aykut Kazancıgil - Bilim Tarihçilerimiz: Süheyl Ünver

Sayı 5 (Mar. 1992)
Ekmeleddin İhsanoğlu (çeviren: Osman Bahadır) - Osmanlılar ve Avrupa Bilimi
Aykut Kazancıgil - Türkiye Basmaları Toplu Kataloğu Üzerine Yeni Bir Değerlendirme
Zeki Tez - Sanayi Devrimi Sürecinde Enerji Modelleri
Eray Canberk - Bilim Tarihçilerimiz: Feridun Nafiz Uzluk

Sayı 6 (Nis. 1992)
Aykut Kazancıgil - Resneli'nin Tıbbiye'yi Ziyareti
Hüsrev Hatemi & Aykut Kazancıgil - Cemile Topuzlu ve Modern Cerrahi Eğitiminin 100. Yılı
Mebrure Değer - Dr. Cemil Topuzlu ve Yüz Yıl Önce Yaptığı Beyin Ameliyatı
Celal Şengör - 18. Yüzyıl Sonunda Jeolojide Neptünist-Volkanist Tartışmasının Felsefi Temelleri
M.Kadir Yurdakoç & Zeki Tez - İsveç Okulu ve 18. Yüzyılda Kimya Analiz Aletleri: Terazi ve Üfleç Borusu
Rengin Dramur - Bilim Tarihçilerimiz: Bedii N.Şehsuvaroğlu

Sayı 7 (May. 1992)
Celal Saraç - Salih Zeki Bey'in Bazı Makaleleri
Aykut Kazancıgil - Şemsettin İtaki ve Anatomi Kitabı Üzerine Çalışmalar
Zeki Tez - Giyotin Altında Bir Kimyacı: Lavoisier
Aykut Kazancıgil - Bilim Tarihçilerimiz: Salih Zeki
Aykut Kazancıgil - Bir Mektup, Bir Belge: Uzluk'tan Gürkan'a
Osman Bahadır - Bursa'da Tıp Tarihi Günleri Sempozyumu

Sayı 8 (Haz. 1992)
Kemal Özüdoğru - Karl Terzaghi ve Türkiye'de Modern Zemin Mekaniği'nin Kuruluşu
Zeki Tez - Spektroskopinin Gelişmesinde ilk yıllar (1860-1870)
William R. Shea (Çeviren: Zeynep Direk) - Geçmişte ve Günümüzde Bilim Tarihi ile Bilim Felsefesi Arasındaki Bağlar
Osman Bahadır - Bilim Tarihi Kurumu Genel Toplantısı Yapıldı
Osman Bahadır - Ekmeleddin İhsanoğlu'nun yaptığı konuşma
Osman Bahadır - Celal Saraç'ın Yaptığı Konuşma
Osman Bahadır - Erdal İnönü'nin Yaptığı Konuşma
Aykut Kazancıgil - Bilim Tarihçilerimiz: Ekrem Kadri Unat

Sayı 9 (Tem. 1992)
Celal Saraç - Salih Zeki Bey'e göre Vidinli Tevfik Paşa
Celal Şengör - Batlamyüsü Batıya Tanıtan Adam: İstanbullu Emanüel Chrysoloras
Zeki Tez - Şeker Teknolojisi Tarihi
Mahmut Aydınol - Birim ve Standartlaşma ile İlgili Komite ve Kuruluşların Tarihçesi
Osman Bahadır - Bilim Tarihçilerimiz: Kâzım Çeçen
Osman Bahadır - Osmanlılarda Topçuluğun Gelişimi

Sayı 10 (Ağu. 1992)
Kâzım Çeçen - Bilim ve Teknoloji Merkezi (Müzesi Kurulması) Hakkında
Necati Akgür - Güneş Takvimleri
Aykut Kazancıgil - Bilim Tarihçilerimiz: Mazhar Osman Uzman

Sayı 11 (Eyl. 1992)
A.Adnan Adıvar (Çeviren: Yeşim Işıl Ülman) - Salih Zeki ve Asar-ı Bakiye
Kadir Yurdakoç & Zeki Tez - Termogravimetrinin Tarihi Gelişimi
Zeki Tez - Başlangıçtan İtibaren Damıtma Tekniğinin Gelişimi
Osman Bahadır - Sanayi Devriminin Mimarlığa Etkileri
Osman Bahadır - Bilim Tarihçilerimiz: Taşköprülüzade

Sayı 12 (Eki. 1992)
Amy Dahan Dalmédico (Çeviren: Osman Bahadır) - Sophie Germain
Zeki Tez - Antik Çağın Renk Dünyası
J.Meadows (Çeviren: Zeki Tez) - Astrofiziğin Kökenleri
Osman Bahadır - Birinci ciltte yer alan yazılar

Sayı 13 (Kas. 1992)
Ekrem Kadri Unat - Ölümünün 50.Yılında Muallim Bekteriyolog ve Kimyager Veteriner Osman Nuri Eralp
Melek Dosay - Fibonacci'nin Cebiri
Ayşe Üstün - Cumhuriyet Dönemi Türk Kimya Tezleri, Doktora ve Doçentlik (1923-1988)-I

Sayı 14 (Ara. 1992)
Aykut Kazancıgil - 1928-29 Öğretim Yılında Ebe Mektebi
Celal Saraç - Yüz On Yıl Önce Yayınlanmış İlk Türkçe Termodinamik Kitabı Hakkında
Tarık Yurtgezer - Ebu'l Kâsım Zehrâvî ve Sabuncuoğlu'nda Bir Cerrahi Teknik Olarak Dağlama
Ayşe Üstün - Cumhuriyet Dönemi Türk Kimya Tezleri, Doktora ve Doçentlik (1923-1988)-II

Sayı 15 (Oca. 1993)
Aykut Kazancıgil - İstanbul Darülfünunu Tıp Fakültesi
Esin Kahya - İbn Sinâ'nın Anatomisinin Osmanlı Hekimleri Üzerindeki Etkisi
Melek Dosay - Cremonalı Gerard'ın Hârezmi Cebirinin Latince Tercümesi Üzerine Mukayeseli Bir İnceleme
Ayşe Üstün - Cumhuriyet Dönemi Türk Kimya Tezleri, Doktora ve Doçentlik (1923-1988)-III

Sayı 16 (Şub. 1993)
Muammer Dizer - Rasathane-i Amire
Nuran Yıldırım - Nazım Terzioğlu
Aykut Kazancıgil - Muammer Dizer
Ayşe Üstün - Cumhuriyet Dönemi Türk Kimya Tezleri, Doktora ve Doçentlik (1923-1988)-IV

Sayı 17 (Mar. 1993)
Celal Saraç - Salih Zeki Bey'in İki Makalesi
Zeki Tez - Güherçileden Karabaruta
Ayşe Üstün - Cumhuriyet Dönemi Türk Kimya Tezleri, Doktora ve Doçentlik (1923-1988)-V

Sayı 18 (Nis. 1993)
Celal Saraç - Salih Zeki Bey'in Eserleri: Asar-ı Bakiye
Mebrure Değer - İsveçli Doğabilimci Dr. Frederic Hasselquist'in "Doğu'da Geziler" Adlı Kitabına Göre Batı Anadolu Bitkileri
Kerim Alpınar & Emine Akalın - Türk Araştırmacıları Tarafından İsimlendirilen Vasküler Bitkiler

Sayı 19 (May. 1993)
Aykut Kazancıgil - Bilime Katkı ve Veteriner Bakteriyolog Mustafa Adil (1871-1904)
Jost Weyer - Latin Ortaçağı'nda Simya
Aykut Kazancıgil - Bilim Tarihçilerimiz: Sevim Tekeli
Gülden Sarıyıldız - Karantina Tarihinden Bir Yaprak: Kuleli Tahaffuzhanesi

Sayı 20 (Haz. 1993)
H. Necdet İşli & E. Nedret İşli - Abdullah Ramiz Paşa'nın Mezarı Hakkında Bazı Bilgiler
Karl Terzaghi - Hayat Hakkında (İstanbul 1923)
Osman Bahadır - Karl Terzaghi'den Hamdi Peynircioğlu'na İki Mektup
Ayhan Yücel - Ekrem Kadri Unat'ın Türk Bilim ve Eğitimine Yaptığı Hizmetler

Sayı 21 (Tem. 1993)
Muammer Dizer - Türkiye'de Meteoroloji
Aykut Kazancıgil - Aydın Sayılı'nın Yayınları
Osman Bahadır - III. Türk Tıp Tarihi Kongresi

Sayı 22 (Ağu. 1993)
Nuran Yıldırım - İstanbul Tıp Fakültesinde Hıfzıssıhha Dersleri ve Hocaları (1827-1933)
Yeşim Işıl Ülman - Mecmua-i Fünun'da Tıp Konulu Yazılar

Sayı 23 (Eyl. 1993)
Kâzım Çeçen - Topkapı Sarayı'nın Suyu Nereden Geliyordu
M. Tahir Hatipoğlu & Erdinç Tunç & Filiz Olum - 1983-1992 Dönemi Tez Çalışmaları Üzerine Genel Değerlendirme
H. Necdet İşli & E. Nedret İşli - Salih Zeki Bey ve Kabri Hakkında
K.Grossberger & A.Schleip - Tutkalın Tarihi
Osman Bahadır - III. Uluslararası Türk Kültürü Kongresi'nde Sunulan Bilim Tarihi Konusundaki Tebliğler
Osman Bahadır - Düzeltme ve Ek

Sayı 24 (Eki. 1993)
Celal Saraç - Metrenin Tarihi
Aykut Kazancıgil - Süheyl Ünver ve Osmanlı Tıbbında Akıl Hastalıkları ya da "Delilik"
Ahmet Yüksel Özemre - İlim, Fazilet ve Haysiyet Abidesi: Prof.Dr. Feza Gürsey
Feza Gürsey - Kubbeden Cüppeye veya Aşk Yoluyla Fizik
Osman Bahadır - İkinci ciltte yer alan yazılar

Sayı 25 (Kas. 1993)
A.M. Celâl Şengör - Prof.Dr.Dr.h.c.mult. Sir Karl Raimund Popper
Osman Bahadır - Bilim Tarihi Dergisi Yayın Kurulu, Bilim Tarihi Dergisi İçin Yazım Kılavuzu
A.M. Celal Şengör - Tarihsel Disiplinlerin Bilimselliği Üzerine

Sayı 26 (Ara. 1993)
Celal Saraç - Salih Zeki Bey'in "Kütle-yi Maddiye Cevher mi A'raz mı?" Makalesi Üzerine
Maurice Crosland - Geniş Bağlamda Kimya Tarihi
Aykut Kazancıgil - Ali Haydar Bayat
Şüleyman Şevket - Geçmişimizdeki Bilim Azlığı
Zeki Tez - Buhar Makinesinin Gelişimi

Sayı 27 (Oca. 1994)
Dennis R. Dean - Gideon Mantell ve Iguanodon'un Keşfedilmesi
Ubriatan d'Ambrosio - Matematik ve Etnomatematik Tarihi
Geoffrey Howson - Matematik Eğitimine Tarihsel Bir Bakış

Sayı 28 (Şub. 1994)
D.Speiser & P.Radelet-de Grave - Uluslararası Bir Girişim: Büyük Bilim Adamlarının Bütün Eserlerinin Yayımlanması
Du Shi-ran - Ming ve Qing Hanedanlıkları Döneminde Bilim: Çin ve Batı Uygarlıklar Arasında İlişki

Sayı 29 (Mar. 1994)
Osman Bahadır & Turgut Öztaş - Türkiye'de Mühendislik Jeolojisinin Kurucusu: Kemal Erguvanlı (1920-1989)
Kemal Erguvanlı - Türkiye'nin İlk Maden Mühendisi İbrahim Edhem Paşa (1818-1893)
Kemal Erguvanlı - Türkiye'de Jeoloji Konusunda İlk Yayınlar

Sayı 30 (Nis. 1994)
Celal Saraç - Salih Zeki Bey'in "Namütenahî" İsimli Makalesi
Celal Saraç - Asar-ı Bakiye'nin Üçüncü Cildi Hakkında Kısa Bilgi
Aykut Kazancıgil - Ayşegül Demirhan Erdemir
Aykut Kazancıgil - Nil Akdeniz-Sarı
Zeki Tez - Kimya Sanayii Tarihindeki Kilometre Taşları

Notlar
Kaynakça