Emine Dilbazi

Emine Paşa kızı Dilbazi ( ; 26 Aralık 1919, Qazakh, Azerbaycan – 30 Nisan 2010, Bakü, Azerbaycan), Azerbaycanlı bir halk dansçısıydı.

Biyografi
Şairin Mirvarid Dilbazi kuzeni Emine Dilbazi, Kazak yakınlarındaki kırsal bir toplulukta doğdu, ancak ağabeyinin ölümünden sonra ailenin yerleştiği Bakü'de büyüdü. Buna rağmen Dilbazi, hayatının geri kalanında Azerice belirgin bir Kazakça aksanıyla konuştu. 10 yaşında, şiddetli bademcik iltihabından sonra genç Amina'ya felç teşhisi konuldu ve uzun süreli tedavi gördü. 16 yaşında zaten tanınmış bir amatör jimnastikçiydi ve o sıralarda yeni kurulan Azerbaycan Devlet Halk Şarkı ve Dans Topluluğu'na katılmak için seçmeleri geçti. Dans hocası bale ustası İlya Arbatov'du. Sadece üç yıl içinde Dilbazi, söz konusu topluluğun yardımcı bale ustası oldu.

Eminea Dilbazi birçok filmde dans yönetmenliği yapmıştır. Azerbaycan Devlet Filarmoni Orkestrası sahnesinde sergilenen "Dede Gorgud", "Azerbaycan Düğünü", "Bahçe Gülleri" gibi tiyatro oyunlarında başrolleri oynamıştır. "İnnabi", "Tarekeme", "Vagzali", "Turaci", "Naz Elema" dansları özellikle ünlüdür. Repertuarında Rus, Ukrayna, Özbek ve Arap dansları bulunan Amina Dilbazi, ayrıca "Leyli ve Mecnun" operası, "Arşin Mal Alan" ve "O Olmasin Bu Olsun" komedileri gibi eserlerde de dans yönetmenliği yapmıştır. Azerbaycan Müzikal Komedi Tiyatrosu'nda ve Ermeni, Oset ve Özbek topluluklarında dans sahnelemiştir. "Arşin Mal Alan", "Ulduz", "Yallı" ve "Sevinç" film-konserlerinde filme alınmıştır.

Kariyerinde önemli bir dönüm noktası, 1940'ların sonlarında Niyazi'nin, Azerbaycan'ın iktidardaki Stalinist elitinin, aralarında cumhuriyetin Komünist Parti lideri Mir Cafer Bağhirov'un da bulunduğu kişilerin katıldığı bir konserde Dilbazi'nin Turaji halk dansı performansına müziksel olarak eşlik etmeyi kabul etmesiyle geldi. Dilbazi, provalardan birinde dizini ciddi şekilde yaralamıştı ve doktorlar tarafından performans sergilememesi tavsiye edilmişti, ancak bu gerçeği gizledi ve bacağının kesilmesi riskine rağmen başarılı bir performans sergiledi. Dilbazi konserden hemen sonra hastaneye kaldırıldı ve aylarca tedavi gördü. Niyazi bu riskli eylemi ancak 1984'te ölüm döşeğinde, Dilbazi'nin daha sonra acı bir şekilde pişman olduğu bir itirafından öğrendi. Bale ustası olarak halk dansları sahneledi; en ünlüleri (Turaji'ye ek olarak) Innabi, Tarakama, Mirzai ve Naz Elama idi. 1949'da Bakü Koreografi Okulu'nda dans eğitmeni olarak çalışmaya başladı. Sonraki on yıllarda, 1956 yapımı "Eğer O Değilse, O Zaman Bu" filminin koreografisini üstlendi ve Dilbazi, filmin bir sahnesinde dans ederek rol aldı.

1959'da, zaten emekli olmuş olan Amina Dilbazi, Azerbaycan SSR Halk Sanatçısı unvanıyla onurlandırıldı. Dansçı olarak emekli olduktan sonra, dans eğitmeni ve çeşitli dans topluluklarının sanat yönetmeni olarak çalışmalarına devam etti.

Kişisel Yaşam
1940'ların başlarında, Kirovabad turu sırasında Amina Dilbazi, kendisinden üç yaş küçük olan Fikrat Amirov ile tanıştı. Amirov ona evlenme teklif etti ve ikisi evlenmek üzereydi, ancak Dilbazi, o sırada sanat yönetmeni olan genç besteci Jovdat Hajiyev'e karşı beslediği duygular nedeniyle nişanlarını bozmaya karar verdi. Hajiyev ve Dilbazi, İkinci Dünya Savaşı'nın sonundan önce evliliklerini tescil ettirdiler ve yaklaşık altmış yıl boyunca (Hajiyev'in 2002'deki ölümüne kadar) mutlu bir evlilik sürdürdüler ve dört çocukları oldu. Büyük oğulları İsmail Hajiyev, Kanada İpek Yolu Orkestrası'nın şefidir.

Mart 2010'da Amina Dilbazi felç geçirdi ve iyileşemeden hayatını kaybetti.

Ayrıca bakınız
Azerbaycan SSC Halk Sanatçıları Listesi

Kaynakça