1997'de Türkiye

Bu sayfada, 1997 yılında Türkiye'de görevdeki siyasi kurumlar ve kişiler, yaşanan olaylar, doğan ve ölen kişiler yer alır.

Meclis
TBMM 20. dönem

Görevdekiler
İktidar partisi ve ana muhalefet
İktidar partisi
Refah Partisi (RP) ile koalisyon ortağı Doğru Yol Partisi (DYP)
Anavatan Partisi (ANAP), koalisyon ortakları Demokratik Sol Parti (DSP) ve Demokrat Türkiye Partisi (DTP) i
Ana muhalefet
Anavatan Partisi (ANAP) (30 Haziran'a kadar)
Refah Partisi (RP) (30 Haziran'dan itibaren)

Kabine
54. Türkiye Hükûmeti (30 Haziran'a kadar)
55. Türkiye Hükûmeti (30 Haziran'dan itibaren)

Olaylar
Ocak
Ocak - Süreli yayınların promosyon kampanyalarına düzenleme getirilerek, yalnızca kitap ve ansiklopedi gibi kültürel ürünlerle sınırlandırıldı.
3 Ocak - Şerafettin Elçi tarafından Demokratik Kitle Partisi kuruldu.
5 Ocak - Sabancı suikastı sanığı Mustafa Duyar, Suriye'nin başkenti Şam'da teslim oldu.
6 Ocak - 5 milyon TL'lik banknotlar tedavüle sürüldü.
7 Ocak - Demokrat Türkiye Partisi, Hüsamettin Cindoruk tarafından kuruldu .
11 Ocak - 28 Şubat Süreci: Başbakan Necmettin Erbakan tarikat liderlerine resmi makamında iftar yemeği verdi. Bu davet, laiklik hassasiyetinin yoğun olduğu bu dönemde askerler arasında huzursuzluk yarattı.
17 Ocak - Manisa davası: DHKP/C terör örgütü üyesi oldukları gerekçesiyle yargılanan 10 öğrenci, çeşitli hapis cezalarına çarptırıldı.
23 Ocak - Kerkük-Yumurtalık Petrol Boru Hattının Mardin'in Midyat ilçesine bağlı Söğütlü yakınlarından geçen kısmına düzenlenen sabotaj büyük maddi hasara neden oldu.
31 Ocak - Ankara'da Refah Partili Sincan belediyesi tarafından, Filistin'e destek amacıyla organize edilen "Kudüs Gecesi" adlı etkinlikte yapılan gösteriler laikliğe yönelik bir meydan okuma olarak değerlendirilerek tepki çekti. Bu olay 28 Şubat Sürecinin önemli sebepleri arasındadır.

Şubat
1 Şubat - Her gece ışıkları 1 dakika kapatarak 'Sürekli Aydınlık İçin Bir Dakika Karanlık' eylemi başladı.
3 Şubat - İran'ın Ankara Büyükelçisi Muhammed Rıza Bagheri, 31 Ocak'ta Sincan'daki "Kudüs Gecesi"nde yaptığı konuşma için Dışişleri Bakanlığı'na çağrılarak, konuşmasında Türkiye'nin içişlerine karıştığı için protesto edildi.
4 Şubat - Sincan'daki olaylı Kudüs Gecesi'ne tepki olarak TSK, manevra eğitimine giden tankları ilçe caddelerinden geçirdi.
18 Şubat - TBMM Genel Kurulu'nda yapılan oylamalarda; Tansu Çiller, hakkında verilen gensoruların reddedilmesiyle TEDAŞ ve TOFAŞ dosyalarından aklandı.
26 Şubat - Tırmanan gerginlik üzerine Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel, Başbakan Necmettin Erbakan'a bir uyarı mektubu gönderdi.
28 Şubat - 28 Şubat Süreci: Milli Güvenlik Kurulu olağan toplantısında askeri kanat, Refahyol Hükümeti'ne laiklik temelli rejim konusunda muhtıra verdi.

Mart
12 Mart - CMUK'da yapılan değişiklikle gözaltı süresi 30 günden 10 güne indirildi.

Nisan
23 Nisan - 28 Şubat Süreci: Başbakan Yardımcısı Tansu Çiller, çocuk bayramında zorunlu eğitimin 5 yıldan 8 yıla çıkarıldığını duyurdu.
26 Nisan - Sağlık Bakanı Yıldırım Aktuna ile Sanayi ve Ticaret Bakanı Yalım Erez istifa ettiler.
28 Nisan - Ziyaret için geldiği ODTÜ'de Sovyetler Birliği eski lideri Mihail Gorbaçov'a yumurtalı saldırı düzenlendi.

Mayıs
1 Mayıs - Alaattin Çakıcı'nın, Flash TV'de telefonla Başbakan Yardımcısı Tansu Çiller ve eşi Özer Çiller'i suçlamasından sonra, silahlı bir grup Flash TV'nin İstanbul'daki binasını bastı.
12 Mayıs - Türk Silahlı Kuvvetleri Kuzey Irak'ta Çekiç Harekâtı adlı sınır ötesi operasyon başlattı. 60 bin askerin Kuzey Irak'a girdiği ve 40 bin askerin geriden destek verdiği operasyonda PKK'nın Simat, Avagöze, Aftanin, Kerşan, Zam kampları imha edildi, 1.200 PKK militanı öldürüldü. Bu operasyon TSK'nın PKK'ya karşı düzenlediği en büyük kara operasyonudur.
14 Mayıs - Kadınların, eşinin soyadı ile birlikte evlenmeden önceki soyadını da kullanmalarını sağlayan yasa kabul edildi.
18 Mayıs - Alparslan Türkeş'in 4 Nisan tarihindeki ölümünden sonra yeni genel başkanı seçmek üzere toplanan Milliyetçi Hareket Partisi Olağanüstü Kurultayı, çıkan olaylar sebebiyle 6 Temmuz tarihine ertelendi.
21 Mayıs - Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı anayasanın laiklik ilkesini ihlal ettiği gerekçesiyle Refah Partisi'ne kapatma davası açtı.
26 Mayıs - Afganistan'nın kuzeyinde Taliban'a karşı mücadele veren Özbek General Abdürreşid Dostum ile ailesi Türkiye'ye sığındı.

Haziran
2 Haziran - Susurluk Davası, İstanbul, Devlet Güvenlik Mahkemesi'nde başladı.
9 Haziran - Air Malta’ya ait Valletta-İstanbul seferini yapan uçak, iki eylemci tarafından Köln’e kaçırıldı. Eylemciler Köln'de teslim oldular.
11 Haziran - TSK, irticaya karşı Batı Çalışma Grubu isimli bir birim kurduğunu açıkladı.
15 Haziran - İstanbul'da yapılan Devlet ve Hükûmet başkanları zirvesinde D-8 Ekonomik İşbirliği Teşkilatı'nın kuruluşu resmen ilan edildi.
18 Haziran - REFAH-YOL hükümeti başbakanı Necmettin Erbakan istifasını cumhurbaşkanına sundu.
21 Haziran - Necmettin Erbakan'ın istifası üzerine cumhurbaşkanı Demirel, yeni hükûmeti kurma görevini ANAP lideri Mesut Yılmaz'a verdi.

Temmuz
3 Temmuz - Makine Kimya Endüstrisi'nin (MKE) Kırıkkale Mühimmat Fabrikası'nda patlama meydana geldi. 4 kişinin öldüğü patlama nedeniyle, fabrika çevresinde oturan onlarca kişi yaralanırken, 40 bin konut hasar gördü.
6 Temmuz - Milliyetçi Hareket Partisi genel başkanlığına Devlet Bahçeli seçildi.
8 Temmuz - İstanbul’da Metris Cezaevi’nde çıkan isyanda 5 kişi öldü.
12 Temmuz - Mesut Yılmaz başkanlığında, Anavatan Partisi, Demokratik Sol Parti ve Demokrat Türkiye Partisi arasında kurulan kurulan Anasol-D Hükümeti, 256 red oyuna karşılık 281 kabul oyuyla TBMM'den güvenoyu aldı.
14 Temmuz - Harbiye Orduevi'ne M72 LAW silahıyla düzenlenen saldırıda binanın duvarına isabet eden materyal ufak çaplı hasara yol açtı.

Ağustos
16 Ağustos - İlköğretimin 8 yıl zorunlu ve kesintisiz olmasını öngören yasa tasarısı, 242'ye karşı 277 oyla TBMM Genel Kurulu'nda kabul edildi.

Eylül
9 Eylül - 20 bin TL’lik banknotlar tedavülden kalktı.
25 Eylül - Şafak Harekâtı: Türk Silahlı Kuvvetleri, Kuzey Irak'ta PKK'ya karşı operasyon başlattı.

Ekim
2 Ekim - TBMM'nin kararıyla 6 Ekim 1997'den itibaren Batman, Bingöl ve Bitlis OHAL uygulamasından çıkarılarak, mücavir il kapsamına dahil edildi.
16 Ekim - Hikmet Çetin TBMM Başkanı seçildi.
25 Ekim - Karapınar trafik kazası: Konya'nın Karapınar ilçesinde bir tanker ile yolcu otobüsün çarpışması sonucu meydana gelen trafik kazasında çoğu üniversite öğrencisi 49 kişi öldü.

Kasım
28 Kasım - 1993'te Sivas’ta Madımak Oteli’ni ateşe vermekten yargılanan sanıklar hakkında karar verildi. 33 sanık hakkında idam kararı verilirken 45 sanık hakkında 3 ile 20 yıl arasında hapis cezası verildi. 14 sanık ise beraat etti.
30 Kasım - Yüksek Seçim Kurulunun (YSK) seçmen kütüklerini güncellemek ve genel nüfus durumunu tespit etmek amacıyla Devlet İstatistik Enstitüsü tarafından nüfus tespiti yapıldı. Sayımın kesin sonuçlarına göre Türkiye'nin nüfusu 62.610.000 olarak belirlendi.

Aralık
11 Aralık - Susurluk olayı nedeniyle DYP milletvekilleri Mehmet Ağar ve Sedat Bucak'ın dokunulmazlıkları kaldırıldı.
14 Aralık - Lüksemburg zirvesinde Avrupa Birliği Türkiye ile müzakerelere devam etme kararı aldı.
17 Aralık - İsmail Alptekin başkanlığında Fazilet Partisi kuruldu.
28 Aralık - Ankara Metrosu ilk olarak Kızılay - Batıkent hattı arasında hizmet vermeye başladı.

Tarihi belli olmayanlar
Kıbrıs Füze Krizi: Kıbrıs yönetiminin Rusya'dan S-300 hava savunma füzesi satın almasıyla, Kıbrıs ile Türkiye arasında 1997 başından 1998 sonlarına kadar siyasi gerginlik yaşandı.

Kültür & Sanat
Nisan - Aydın Doğan Ödülü'nü Romantik Bir Viyana Yazı adlı eseriyle Adalet Ağaoğlu kazandı.
3 Mayıs - Dublin'de düzenlenen 1997 Eurovision Şarkı Yarışması'da, Dinle adlı şarkıyla katılan Şebnem Paker & Grup Etnik, 121 puanla 3. oldu. Bu derece, o zamana kadar Türkiye'nin Eurovision tarihinde elde ettiği en iyi derece oldu.
15 Mayıs - Alman Kitap Yayımcıları Birliği Barış Ödülü, Yaşar Kemal'e verildi.
5 Ekim - 34. Altın Portakal Film Festivali'nin Ulusal Uzun Metraj Film Yarışması'nda, En iyi film ödülünü Ferzan Özpetek'in yönettiği Hamam filmi aldı.
13 Ekim - Altın Koza Film Festivali sonuçlandı. Zeki Demirkubuz'un yönettiği Masumiyet, birinciliği aldı.

Spor
22 Mayıs - 1997 Avrupa Halter Şampiyonası'nda dört erkek ve altı kadın Türk halterci altın madalya kazandı.
25 Mayıs - Galatasaray, Türkiye 1. Futbol Ligi şampiyonluğunu kazandı.
13 Eylül - Polonya'da yapılan Dünya Grekoromen Güreş Şampiyonası'nda Şeref Eroğlu ile Ercan Yıldız altın madalya kazandı.

Ölüm
20 Şubat - Alaeddin Şensoy, Türk sanat müziği sanatçısı, bestekâr ve oyuncu (d 1932)
4 Nisan - Alparslan Türkeş, asker ve siyasetçi (d. 1917)
4 Mayıs - Esin Engin, müzisyen (d. 1945
27 Nisan - Arif Sami Toker, bestekâr ve ses sanatçısı (d. 1926)
20 Haziran - Cahit Külebi, şair (d. 1917)
26 Ağustos - Füreya Koral, seramik sanatçısı (d. 1910)
26 Aralık - Cahit Arf, matematikçi (d. 1910)

Ayrıca bakınız
1996-97 Türkiye 1. Futbol Ligi
1997 Eurovision Şarkı Yarışması'nda Türkiye

Kaynakça