Cyanocorax

Cyanocorax, kargagiller (Corvidae) familyasından bir kuş cinsi.

Cyanocorax cinsi Alman zoolog Friedrich Boie tarafından 1826'da peluş saçlı mavi karga tip türü ile tanımlandı. Cins adı, "lacivert" anlamına gelen Grekçe κυανος (kiyanos) ile "kuzgun" anlamına gelen κοραξ (koraks) kelimelerinin bileşiminden oluşturulmuştur.

Cyanocorax cinsi içindeki karga türleri genellikle kara-mavi renklerdedir ve sıklıkla önemli ölçüde beyaz, aynı zamanda kahverengi ile bazı türlerde sarıdan yeşile tüylere sahiptirler. Bazı türlerin ense tüyleri uzundur, bazılarının tepelikleri ya da alınlarında kabarık sorguçları bulunurken, birkaçının suratlarında tüysüz deri bölgeler bulunur. Gözler, türlerin yarısından fazlasında parlak sarıdır, gagalar erişkinlerde siyah, gençlerde sarıdan pembemsiye doğru değişir. Bacaklar genellikle siyah renkli iken birkaç türde kahverengi ya da sarıdır.

Sistematik ve evrim
Önceden ayrı olarak sınıflandırılan Calocitta (iki saksağan kargası türü) ve Psilorhinus (kahverengi karga) cinslerinin Cyanocorax cinsi ile birleştirilmesiyle cins içinde 20 tür yer almaktadır:

Genişlemiş hâliyle Cyanocorax cinsi kesin hatlarla belirlenmiş iki klâda ayrılır; ilki önceki Calocitta ve Psilorhinus cinsleriyle birlikte geçmişte Uroleucus cinsi olarak sınıflandırılmış Güney Amerika soylarını içerirken ikincisi daha önceden Cissilopha cinsi olarak ayrılmış grupla birlikte diğer Güney Amerika türlerini ve tüylerinde belirgin karotenoid (sarı /yeşil) pigmentler içeren, ancak bu iki tür arasında derin genetik ayrılık olduğu kadar tüylerinde, habitatlarında, davranışlarında ve ötüşlerinde de fark bulunan iki taksonu içeren İnka kargası grubunu da barındırır.

Cinsin kökeni Panama Kıstağı ya da And Dağlarının kuzeyi olarak görülmektedir. İlk türleşme Orta Amerika'nın Karayip kıyısı (Psilorhinus) ile Pasifik kıyısı (Calocitta) boyunca ve Güney Amerika'ya (Uroleuca) doğru oluşmuş üçlü yayılım olarak sonuçlanmıştır. Aynı dönemlerde ak kuyruklu mavi karganın ataları And Dağlarının kuzeyinde batıya doğru ve Güney Amerika'nın kuzeybatısında Pasifik kıyısına doğru ayrılmışken Xanthoura yayılımı And Dağlarının ana bölümü ile komşu sıradağların etekleri boyunca ve Orta Amerika ovalarına doğru olmuş gözükmektedir. Önceki iki soydan ikinci bir çoklu yayılımın Orta Amerika'ya (önceki Cissilopha türleri) ve Güney Amerika'ya (iki dal hâlinde kuzeye ve güneydoğuya doğru) gerçekleştiği düşünülmektedir. Bu cinsin en kuzeybatıdaki üyesi kalkık tepeli mavi karganın ise bu yayılımdan ayrı dördüncü bir yayılım olduğu, belki de Cissilopha soyunun gelişmesiyle birlikte soyu tükenmiş olabildiği düşünülen daha önceki bir yayılımın parçası olduğu görülmektedir.

Türler
C. formosus grubu (Calocitta): Orta Amerika Pasifik kıyısı
C. morio soyu (Psilorhinus): Orta Amerika Karayipler kıyısı
C. cyanomelas grubu (Uroleuca): Güney Amerika
C. yncas grubu (Xanthoura): Orta Amerika'nın alçak, Güney Amerika'nın yüksek kesimleri
C. mystacalis soyu: Güney Amerika Pasifik kıyısının kuzeybatısı
C. beecheii grubu (Cissilopha): Orta Amerika
C. dickeyi soyu: Meksika'nın Pasifik kıyısı
C. affinis grubu: Güney Amerika'nın kuzeyi, Karayipler kıyısı
C. cayanus grubu: Güney Amerika'nın doğusu, Atlantik kıyısı
Kaynakça
Dış bağlantılar