Fransız Ulaştırma Müzesi

Fransız Ulaştırma Müzesi veya Kentsel, Şehirler Arası ve Kırsal Ulaşım Müzesi (Le musée des Transports urbains, interurbains et ruraux), toplu taşıma araçlarına adanmış bir etnografya müzesidir. Müze, Kentsel, Şehirler Arası ve Kırsal Ulaşım Müzesi Derneği’ne (Association du musée des transports urbains, interurbains et ruraux – AMTUIR) aittir.

1964 yılında açılan müze, bugüne kadar çeşitli yerleşkelere ev sahipliği yapmıştır: Malakoff, Saint-Mandé, Colombes ve daha sonra Chelles. Müze, 2007 yılında Chelles şehrine taşınmış ve burada geçici bir binada faaliyet göstermeye başlamıştır. Kalıcı bir mekâna taşınması ise ilerleyen bir tarihte planlanmaktadır.

Tarihçe
1957 yılı Mart ayında, bir grup ulaşım meraklısı, Versailles tramvaylarıyla yaptıkları bir yolculuğun ardından (bu hattın kısa süre sonra kaldırılması planlanıyordu), Kentsel, Şehirler Arası ve Kırsal Ulaşım Müzesi Derneği’ni (AMTUIR) kurdu. Amaçları, bir şehir içi ulaşım müzesi kurmaktı. RATP'nin (Paris Toplu Taşıma İşletmesi) desteği ve derneğin kurucusu Jean Robert’in girişimleri sayesinde, koleksiyonlarını Malakoff deposunun bir bölümüne yerleştirme izni aldılar.

1964 yılında müze halka açıldı. Bu müze, Fransa’daki ilk demiryolu müzesi oldu – hatta Mulhouse Demiryolu Müzesi’nden önce. O dönemde demiryoluna adanmış, sadece bazı belediye müzelerinde bulunan küçük salonlar dışında başka bir kurum bulunmuyordu. Koleksiyonun sergilenmesinin yanı sıra, dernek geçici sergiler düzenliyor ve eski model otobüslerle nostalji turları organize ediyordu.

Koleksiyon, yeni edinimlerle sürekli genişledi. Bunlar tramvaylar, otobüsler, troleybüsler ve ayrıca dar hatlı lokomotifler gibi çeşitli araçları kapsıyordu. Bu dönemde birçok fırsat doğdu ve koleksiyon hızla büyüdü. Araç sayısı arttıkça, Malakoff deposunun kapasitesi sergileme için yetersiz kaldı.

29 Ağustos 1967'de dernek, kamu yararına çalışan dernek statüsü kazandı.

1971 yılında, koleksiyonun daha büyük ve Vincennes Ormanı'na yakın olan Saint-Mandé deposuna taşınması kararlaştırıldı. Müze, 1974 yılında Saint-Mandé’de açıldı. Ancak bu bina, büyük bir inşaat projesine yer açmak için 1998’de yıkıldı ve müze kapandı. Bu dönemde dernek, çok sayıda karayolu aracı ve yabancı tramvay edinmeyi başardı. Ancak 2012 yılında proje tamamen iptal edildi.

2014 yılında göreve gelen Chelles Belediye Başkanı Brice Rabaste, müzenin kalıcı olarak şehirde kalması yönündeki iradeyi yeniden vurguladı. Bu hedef doğrultusunda, Eylül 2017’de Île-de-France Bölge Başkanı Valérie Pécresse’in müzeyi ziyaretini sağladı. Ardından, 9 Mart 2018’de, Grand Paris Metropolü Başkanı Patrick Ollier de müzeyi ziyaret etti. Aynı ay içerisinde metropol yönetimi, "Inventons la Métropole du Grand Paris 2" (Grand Paris Metropolünü Keşfedin 2) adlı yeni bir kentsel dönüşüm projesini başlattı. Bu projeyle, bölgedeki çeşitli mahalleler yenilenecekti; müzenin geçici olarak bulunduğu Castermant Mahallesi de bu kapsamdaydı. Böylece, AMTUIR Derneği, Chelles Belediyesi ve inşaat firmaları, gelecekteki kalıcı müze binasının en iyi şekilde konumlandırılması için birlikte çalışmaya başladı.

Eylül 2017’den itibaren, müze tekrar düzenli olarak halka açıldı: Mart ve Ekim ayları arasında her ayın üçüncü cumartesi günü, saat 10.00 – 18.00 arasında ziyaret edilebiliyor. Ziyaretçiler, Chelles-Gournay tren istasyonunda indikten sonra, derneğe ait nostaljik otobüslerle çalışan ücretsiz servis aracılığıyla müzeye ulaşabiliyor. Müze, ayrıca Avrupa Müzeler Gecesi ve Avrupa Miras Günleri etkinliklerinde de halka açılıyor.

Koleksiyonlar
AMTUIR’in koleksiyonunda, 1863’ten günümüze kadar uzanan, çoğu Fransa’dan olmak üzere yaklaşık 130’dan fazla araç bulunmaktadır. Bunların arasında birkaç yabancı parça da yer almaktadır. Sergilenen araçlar, toplu taşımanın teknolojik evrimini gözler önüne serer: atlı omnibüslerden, tramvaylara ve metroya uzanan bir dönüşüm sergilenmektedir. Koleksiyonda, var olmuş birçok farklı sistem yer almaktadır:

Omnibüsler,
Otobüsler,
Troleybüsler,
Atlı tramvaylar,
Buharlı tramvaylar,
Basınçlı hava ile çalışan tramvaylar — bunların arasında, Nantes kentine ait Mékarski tipi bir tramvay da yer alır. Bu araç, dünyada korunmuş tek basınçlı hava tramvayı örneğidir.

Ayrıca, ulaşım dünyasına ait çeşitli objeler, makineler ve maketler de sergilenmektedir. Bunlar arasında, Fransa’ya ve başka ülkelere ait çok sayıda bilet ve ulaşım kartı koleksiyonu da öne çıkar.

Koleksiyonda şunlar bulunur:

Omnibüsler
Kaynakça