Acil tıp

Acil tıp, insan sağlığının hayati derecede etkilendiği durumlardan en hızlı şekilde normale dönme amacıyla tanı, tedavi ve yönetimiyle ilgilenen tıp dalıdır. Acil tıp hizmetleri hastanelerin acil servislerinde ve mobil ekipler vasıtasıyla hastane dışında verilir.

Dünya'da Acil Tıp
Bugünkü bilinen anlamıyla acil tıp ilk olarak 1960'larda başlamıştır. İlk olarak ABD'de ayrı bir uzmanlık alanı olarak ortaya çıkmış ve dünyadaki gelişimi de buna parerlel olmuştur. 1966'da Amerikan Ulusal Bilimler Akademisi'nin yayınladığı Kazalarda Ölüm ve Sakatlıklar: Modern Toplumun İhmal Edilmiş Hastalığı yazısı çok ses getirmiştir, bu yazıda Vietnam'da yaralanan bir askerin New York'ta vurulan bir sivilden daha çok yaşama şansı olduğundan bahsedilmiştir. Bu yazıyla beraber acil tıp hizmetleri yeniden ele alındı ve otoyol güvenliği yasası çıktı. O zamana kadar acil servisleri personle ve ekipman bakımından yetersiz ve kontrolsüz birimlerdi. İlk kez Cincinnati Üniversitesinde 1970'te Acil Tıp Ana Bilim Dalı kuruldu ve birçok uzman yetiştirdi. ile yayınlanmış ve İlk ve Acil Yardım adıyla bir anadal olarak kurulmuştur. Kuruluşunda 3 yıllık bir ana dal olarak tanımlanan İlk ve Acil Yardım 24 ay ana dal 18 ay rotasyon şeklinde planlanmıştır. Aynı yıl Türkiye'de iki Acil Tıp Anabilim Dalı kurulmuştur (Dokuz Eylül Üniversitesi ve Fırat Üniversitesi). Bu Anabilim Dalları 1994 yılında ilk asistanlarını alarak eğitime başlamışlardır. Türkiye'de 2015 itibarıyla 42 Üniversite, 27 EAH, 8 EAH ile Afiliye Üniversite, 7 Özel Hastane Afiliye Vakıf Üniversitesi ve 2 EAH Afiliye Vakıf Üniversitesi ile toplam 86 klinik ile ihtisas verilmektedir (bkz. aşağıdaki Tablo). ====
1993: Dr. Yıldırım Aktuna'nın Sağlık Bakanı olduğu Süleyman Demirel Başbakanlığındaki Bakanlar Kurulunun 12 Nisan 1993 tarihli kararı, 30 Nisan 1993 tarih ve 21567 sayılı Resmi Gazete'de 93/4270 karar sayısı ile yayınlanarak İlk ve Acil Yardım yeni bir uzmanlık dalı oldu. İhtisas süresi olarak ise yurt dışı denkleriyle uyumsuz olan 3 yıl belirlenmişti. hem Türkçe hem İngilizce yayın kabul eden, Ulusal yayıncısı olan (AVES) ve Uluslararası Tersiyer indekslerde listelenen (Open-Access) Ulusal 1, Türkçe ve İngilizce Vaka sunumlarını kabul eden, Ulusal yayıncısı olan (AVES) Uluslararası 1 olmak üzere toplam 3 akademik dergi bulunmaktadır.

Acil Tıp Eğitimi
Türkiye'de Acil Tıp eğitimi TUKMOS tarafından Acil Tıp alanında oluşturulmuş standartlar dahilinde verilmek zorundadır. Bu kriterlere uygunluk 2016 yılından itibaren denetlenmeye başlanacak olup klinikler kendi eğitim programlarını buna göre düzenlemek ve ülke çapında bir standarda uyum sağlamak durumundadırlar. adı altında başlamıştır. Serbest Açık Erişimli Acil Tıp Eğitimi vizyonuyla 2012 yılından beri faaliyet gösteren, çeşitli fakülte ve EAH'larda çalışan 20'den fazla öğretim üyesi, uzman ve asistan tarafından sürekli olmak üzere 100'den fazla Acil Tıp eğitmeninin katkı verdiği Acilci.Net, 1 milyonu aşan ziyaretçi sayısıyla Dünya'nın yerel dilde yayın yapan en büyük Acil Tıp eğitim portalidir. Portalın bu başarısı nedeniyle hem EuSEM (Avrupa Acil Tıp Derneği) hem de ASEM (Asya Acil Tıp Derneği) tarafından Uluslararası kongrelere davet edilmiş ve Acil Tıp Asistan Birliği (ATAB) tarafından 2014 yılında "asistan eğitiminde en faydalı kaynak" olarak seçilmiştir.
!Kurum Yapısı
!Değişen İsmi
|Değişen
Kurum Yapısı
|-
|1
|Dokuz Eylül Üniv (1992)
|İzmir
|1994
|Devlet Üniversitesi
|
|
|-
|2
|Fırat Üniv.
|Elazığ
|1994
|Devlet Üniversitesi
|
|
|-
|3
|Erciyes Üniv.
|Kayseri
|1995
|Devlet Üniversitesi
|
|
|-
|4
|Selçuk Üniv
|Konya
|1995
|Devlet Üniversitesi
|Necmeddin Erbakan
|Devlet Üniversitesi
|-
|5
|Dicle Üniv
|Diyarbakır
|1995
|Devlet Üniversitesi
|
|
|-
|6
|Marmara Üniv (29 Kasım 1994)
|İstanbul
|1995
|Devlet Üniversitesi
|Marmara Universitesi
|Devlet Üniversitesi
|-
|7
|Çukurova Üniv
|Adana
|
|Devlet Üniversitesi
|
|
|-
|8
|Bursa Uludağ Üniv
|
|
|Devlet Üniversitesi
|
|
|-
|9
|Hacettepe Üniv (Hekimlikte Acil Vakalar Ana Bilim Dalı adı altında 1988 yılında akademik birim açılmış ama anabilim dalı 1997 yılında kurulmuştur)
|Ankara
|1997
|Devlet Üniversitesi
|
|
|-
|10
|Akdeniz Üniv
|Antalya
|
|Devlet Üniversitesi
|
|
|-
|11
|Sivas Cumhuriyet Üniv
|Sivas
|
|Devlet Üniversitesi
|
|
|-
|12
|Ondokuz Mayıs Üniv
|Samsun
|
|Devlet Üniversitesi
|
|
|-
|13
|Atatürk Üniv
|Erzurum
|
|Devlet Üniversitesi
|
|
|-
|14
|Karadeniz Teknik Üniv
|Trabzon
|
|Devlet Üniversitesi
|
|
|-
|15
|Süleyman Demirel Üniv
|Isparta
|
|Devlet Üniversitesi
|
|
|-
|16
|Gülhane Eğitim ve Araştırma
|Ankara
|
|
|
|-
|17
|İnönü Üniv
|Malatya
|
|Devlet Üniversitesi
|
|
|-
|18
|Gazi Üniv
|Ankara
|
|Devlet Üniversitesi
|
|
|-
|19
|Tokat Gaziosmanpaşa Üniv
|Tokat
|
|Devlet Üniversitesi
|
|
|-
|20
|Gaziantep Üniv
|Gaziantep
|
|Devlet Üniversitesi
|
|
|-
|21
|Afyon Kocatepe Üniv
|Afyon
|
|Devlet Üniversitesi
|
|
|-
|22
|Kocaeli Üniv
|Kocaeli
|
|Devlet Üniversitesi
|
|
|-
|23
|Pamukkale Üniv
|Denizli
|
|Devlet Üniversitesi
|
|
|-
|24
|Eskişehir Osmangazi Üniv
|Eskişehir
|
|Devlet Üniversitesi
|
|
|-
|25
|Van Yüzüncü Yıl Üniv
|Van
|
|Devlet Üniversitesi
|
|
|-
|26
|Ege Üniv
|İzmir
|
|Devlet Üniversitesi
|
|
|-
|27
|Mersin Üniv
|Mersin
|
|Devlet Üniversitesi
|
|
|-
|28
|Ufuk Üniv Rıdvan Ege EAH
|Ankara
|
|EAH Afiliye Vakıf Üniversitesi
|
|
|-
|29
|Ankara Atatürk EAH
|Ankara
|
|Eğitim ve Araştırma Hastanesi
|Yıldırım Beyazit
|EAH Afiliye Devlet Üniversitesi
|-
|30
|Ankara Etlik İhtisas EAH
|Ankara
|
|Eğitim ve Araştırma Hastanesi
|Ankara Dışkapı Yıldırım Beyazıd
|Eğitim ve Araştırma Hastanesi
|-
|31
|Ankara EAH
|Ankara
|
|Eğitim ve Araştırma Hastanesi
|
|
|-
|32
|Ankara Keçiören EAH
|Ankara
|
|Eğitim ve Araştırma Hastanesi
|
|
|-
|33
|Ankara Numune EAH
|Ankara
|
|Eğitim ve Araştırma Hastanesi
|
|
|-
|34
|İstanbul Bezm-i Alem Valide Sultan Vakıf Gureba
|İstanbul
|
|Eğitim ve Araştırma Hastanesi
|Bezm-i Alem
|EAH Afiliye Vakıf Üniversitesi
|-
|35
|İstanbul Bakırköy Dr. Sadi Konuk
|İstanbul
|
|Eğitim ve Araştırma Hastanesi
|
|
|-
|36
|İstanbul EAH (Samatya)
|İstanbul
|
|Eğitim ve Araştırma Hastanesi
|
|
|-
|37
|İstanbul Göztepe EAH
|İstanbul
|
|Eğitim ve Araştırma Hastanesi
|Medeniyet Üniv
|EAH Afiliye Devlet Üniversitesi
|-
|38
|İstanbul Haseki EAH
|İstanbul
|2014
|Eğitim ve Araştırma Hastanesi
|
|
|-
|39
|İstanbul Haydarpaşa EAH
|İstanbul
|
|Eğitim ve Araştırma Hastanesi
|
|
|-
|40
|İstanbul Kartal Dr. Lütfi Kırdar EAH
|İstanbul
|
|Eğitim ve Araştırma Hastanesi
|
|
|-
|41
|İstanbul Okmeydanı EAH
|İstanbul
|
|Eğitim ve Araştırma Hastanesi
|
|
|-
|42
|İstanbul Şişli Etfal EAH
|İstanbul
|
|Eğitim ve Araştırma Hastanesi
|İstanbul Şişli Etfal Hamidiye
|Eğitim ve Araştırma Hastanesi
|-
|43
|İstanbul Taksim EAH
|İstanbul
|
|Eğitim ve Araştırma Hastanesi
|İstanbul Gaziosmanpaşa Taksim
|Eğitim ve Araştırma Hastanesi
|-
|44
|İzmir Atatürk EAH
|İzmir
|
|Eğitim ve Araştırma Hastanesi
|Katip Çelebi Üniv
|EAH Afiliye Devlet Üniversitesi
|-
|45
|İzmir Bozyaka EAH
|İzmir
|
|Eğitim ve Araştırma Hastanesi
|
|
|-
|46
|İzmir Tepecik EAH
|İzmir
|
|Eğitim ve Araştırma Hastanesi
|
|
|-
|47
|Başkent (Ankara) Üniv
|Ankara
|
|Özel Hastane Afiliye Vakıf Üniversitesi
|
|
|-
|48
|Harran Üniv
|Şanlıurfa
|
|Devlet Üniversitesi
|
|
|-
|49
|İstanbul Bilim Üniv Florence Nightingale Hastanesi
|İstanbul
|
|Özel Hastane Afiliye Vakıf Üniversitesi
|
|
|-
|50
|Kafkas Üniv
|Kars
|
|Devlet Üniversitesi
|
|
|-
|51
|Kırıkkale Üniv
|Kırıkkale
|
|Devlet Üniversitesi
|
|
|-
|52
|Adana Numune Üniv
|Adana
|
|Eğitim ve Araştırma Hastanesi
|
|
|-
|53
|Ankara Üniv
|Ankara
|
|Devlet Üniversitesi
|
|
|-
|54
|Düzce Üniv
|Düzce
|
|Devlet Üniversitesi
|
|
|-
|55
|Mustafa Kemal Üniv
|Hatay
|
|Devlet Üniversitesi
|
|
|-
|56
|Adnan Menderes Üniv
|Aydın
|2011
|Devlet Üniversitesi
|
|
|-
|57
|Yeditepe Üniv
|İstanbul
|
|Özel Hastane Afiliye Vakıf Üniversitesi
|
|
|-
|58
|Sütçü İmam Üniv
|Kahramanmaraş
|
|Devlet Üniversitesi
|
|
|-
|59
|Abant İzzet Baysal Üniv
|Bolu
|
|Devlet Üniversitesi
|
|
|-
|60
|Adıyaman Üniv EAH
|Adıyaman
|2012
|EAH Afiliye Devlet Üniversitesi
|
|
|-
|61
|İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa
|İstanbul
|
|Devlet Üniversitesi
|
|
|-
|62
|Trakya Üniv
|Edirne
|
|Devlet Üniversitesi
|
|
|-
|63
|Selçuk Üniversitesi Selçuklu TF
|Konya
|
|Devlet Üniversitesi
|Selçuk Üniversitesi
|Devlet Üniversitesi
|-
|64
|Antalya EAH
|Antalya
|
|Eğitim ve Araştırma Hastanesi
|
|
|-
|65
|Erzurum Bölge EAH
|Erzurum
|
|Eğitim ve Araştırma Hastanesi
|
|
|-
|66
|İstanbul Bağcılar EAH
|İstanbul
|
|Eğitim ve Araştırma Hastanesi
|
|
|-
|67
|İstanbul Ümraniye EAH
|İstanbul
|
|Eğitim ve Araştırma Hastanesi
|
|
|-
|68
|Kayseri EAH
|Kayseri
|
|Eğitim ve Araştırma Hastanesi
|
|
|-
|69
|Konya EAH
|Konya
|
|Eğitim ve Araştırma Hastanesi
|
|
|-
|70
|Rize EAH
|Rize
|2011
|Eğitim ve Araştırma Hastanesi
|Recep Tayyip Erdoğan Üniv
|EAH Afiliye Devlet Üniversitesi
|-
|71
|Sakarya Üniv
|Sakarya
|2011
|EAH Afiliye Devlet Üniversitesi
|Sakarya Üniv
|EAH Afiliye Devlet Üniversitesi
|-
|72
|Trabzon Numune
|Trabzon
|
|Eğitim ve Araştırma Hastanesi
|
|
|-
|73
|Bursa Şevket Yılmaz
|Bursa
|2011
|Eğitim ve Araştırma Hastanesi
|Bursa Yüksek Ihtisas
|
|-
|74
|Samsun Mehmet Aydın EAH
|Samsun
|
|Eğitim ve Araştırma Hastanesi
|
|
|-
|75
|Çanakkale Onseiz Mart Üniv
|Çanakkale
|
|Devlet Üniversitesi
|
|
|-
|76
|Zonguldak Bülent Ecevit Üniv
|Zonguldak
|
|Devlet Üniversitesi
|Bülent Ecevit Üniv
|Devlet Üniversitesi
|-
|77
|Başkent (Adana) Üniv
|Adana
|2011
|Özel Hastane Afiliye Vakıf Üniversitesi
|
|
|-
|78
|İstanbul Fatih Sultan Mehmet EAH
|İstanbul
|2011
|Eğitim ve Araştırma Hastanesi
|
|
|-
|79
|Celal Bayar Üniv Hafsa Sultan Hastanesi
|Manisa
|2012
|Devlet Üniversitesi
|
|
|-
|80
|Dumlupınar Üniv Kütahya Evliya Çelebi EAH
|Kütahya
|2012
|EAH Afiliye Devlet Üniversitesi
|
|
|-
|81
|Medipol Üniv
|İstanbul
|2012
|Özel Hastane Afiliye Vakıf Üniversitesi
|
|
|-
|82
|Acıbadem Üniv
|İstanbul
|2014
|Özel Hastane Afiliye Vakıf Üniversitesi
|
|
|-
|83
|İzmir Üniv Medical Park Hastanesi
|İzmir
|2014
|Özel Hastane Afiliye Vakıf Üniversitesi
|
|
|-
|84
|Kocaeli Derince EAH
|Derince
|2014
|Eğitim ve Araştırma Hastanesi
|
|
|-
|85
|İstanbul Bakırköy Kadın Hastlalıkları EAH
|İstanbul
|2015
|Eğitim ve Araştırma Hastanesi
|İstanbul Kanuni Sultan Süleyman
|Eğitim ve Araştırma Hastanesi
|-
|86
|Tekirdağ Namık Kemal Üniv
|Tekirdağ
|2015
|EAH Afiliye Devlet Üniversitesi
|
|}

Kaynakça