kaan39/turkish-wikipedia-dataset-clean huggingface dataset:
Apollonia (Antalya)

Apollonya ( Apollonía), Antalya ili Kaş ilçesi yakınlarında Sahilkılınçlı Köyü'nde bulunan antik Likya kenti.

Apollonya (Kılınçlar), Kaş'a 22 km mesafede, Kekova yolu üzerinde Likya Birliği'ne bağlı olarak kurulmuş bir kenttir. Kalıntılardan anlaşıldığına göre MÖ 4. yüzyılda kurulmuştur.

Tarihi
Apollonia, antik tarihçiler tarafından pek bahsedilmemiştir. Kentin kuzeyindeki nekropolde bulunan sütun mezarlar, yerleşimin Likya kökenli olduğunu göstermekte ve yaklaşık MÖ 500 yılına tarihlenmektedir.

Bölgenin Roma kontrolü altında olduğu dönemde, şehir Simena, İsinda ve Aperlae'yi kapsayan yerel bir federasyonun veya sympoliteia'nın bir parçasıydı. Aperlae liderliğindeki bu federasyonun Likya Birliği'nde bir oy hakkı vardı.

Kalıntılar
Apollonia "L" harfine benzeyen bir kayalığın üzerinde yer alır ve en yüksek noktasında surlarla çevrili bir akropolü vardır. Doğuda akropol, Bizans surlarının içinde çok daha eski bir palisadın bulunması nedeniyle çift gibi görünmektedir. Akropolün batı ve kuzeybatı tarafında iki kilise, bir tiyatro, sarnıçlı hamamlar ve bir heroon bulunmaktadır. Evler güneybatı tarafına inşa edilmiştir. Akropolün çevresinde altı sütunlu mezar ve daha büyük bir anıt bulunmaktadır.

İç kulenin batısında iyi durumda bir Bizans dönemi yapısı ile aynı döneme ait kilise bulunmaktadır. Bu Bizans kilisesinin kalıntıları muhtemelen MS 6. veya 7. yüzyıla tarihlenmektedir, dolayısıyla şehir o dönemde hâlâ yerleşim hâlindeydi.

Kaynakça
Referans
Konuyla ilgili yayınlar
Dış bağlantılar
Information about Apollonia Princeton Klasik Siteler Ansiklopedisi'nden
Images of the site at artichaeology.com.
Mimarlık Müzesi - Anadolu Antik Tiyatroları
Apollonia (Mysia)

Apollonia (Antik Yunanca: Ἀπολλωνία) Sardis yolunda Pergamon'nun doğusunda bir tepe üzerinde yer alan eski bir Misya antik kentidir. Görünüşüne göre Mysia ve Lidya sınırlarına yakındı. Strabon Geographika adlı eserinde “ovadan ve kentten doğuya doğru giderken yüksekçe bir yerde kurulmuş Mysia kenti” diye söz etmiştir.

Ksenpphon'un, Anabasis isimli eserine göre kentin MÖ 400 yıllarında var olduğu söylenebilir. Apollonia bölgesi, günümüz Hamidiye ve Dualar kasabaları arasında bulunur. Soma'nın batısında, İzmir'in Kınık ilçesi sınırında, Hamidiyeköyü yakınlarında ve Bakırçay'a su sağlayan Yağcılı Deresi'nin hemen bitişiğindeki bir tepenin zirvesindeki düzlükte konumlanmıştır. Henüz bir arkeolojik kazı gerçekleştirilmemiş olmasına rağmen, tepenin yüzeyinde dağınık halde yapısal kalıntılar ve çanak çömlek parçaları fark edilebilmektedir.

Kaynakça
Apollonia Kalesi

Apollonia Kalesi, Gana'nın Beyin köyünde bulunan bir tahkimattır. Bölge, 9 Şubat'taki Aziz Apollonia Yortusu'nda bölgeyi keşfeden Portekizli bir kafiş tarafından Apollonia olarak adlandırılmıştır.

Gana'daki diğer kale ve hisarlarla birlikte, Atlantik altın ve köle ticaretine tanıklık etmeleri nedeniyle UNESCO tarafından Dünya Mirası listesine dahil edilmiştir.

Galeri
Kaynakça
Apollonius Cronus

Kireneli Apollonius Cronus ( ; ), Megara okuluna mensup bir filozoftu.

Hakkında çok az şey bilinmektedir. Miletli Eubulides'in öğrencisiydi ve Strabon'un aktardığına göre Diodorus Cronus'un öğretmeniydi:


"Cronus" lakabı, kabaca "yaşlı moruk" olarak çevrilebilir.

Antik literatürde, Kireneli Apollonius'tan yalnızca üç kez bahsedilmektedir. Bunlar, Róbert Müller'in Les Mégariques, fragments et témoignages adlı sentezinin 96, 97 ve 98 numaralı parçalarını oluşturur:

İlk bahsi Diogenes Laertius'un Ünlü Filozofların Yaşamları, Öğretileri ve Sözleri adlı eserinde geçmektedir. 3. yüzyıla ait bu doksografide, Eubulides'in dinleyicileri arasında Apollonius'tan bahsedilmekte ve onun, Diodorus Cronus olarak bilinen İasoslu Diodorus'un öğretmeni olduğu belirtilmektedir (II, 111 = fr. 96).

Diğer iki bahsi geçen kaynak da aynıdır: Strabo'nun Coğrafya adlı eseri. 1. yüzyıl Romalı coğrafyacısı, Apollonius'un Kireneli olduğunu belirtir (XVII, 3, 22 = fr. 97) ve Apollonius ile Diodorus arasındaki soyadlarının benzerliğine dair bir açıklama sunar (XVII, 3, 22 = fr. 97).

Notlar
Konuyla ilgili okumalar
.
.
.
.
Apolo Ohno

Apolo Anton Ohno (d. 22 Mayıs 1982, Seattle, Washington), Amerikalı kısa kulvar sürat patencisidir. Kış Olimpiyat Oyunları'nda yedi kez (iki altın, iki gümüş ve üç bronz) madalya kazanarak Kış Oyunları'nda en çok madalyayı alan Amerikalı sporcu oldu. Bir Kış Oyunları'nda üç madalya alan dört Amerikalı sporcudan biridir.

Kaynakça
Dış bağlantılar
Apolo Ohno'nun resmî internet sayfası
Apolo Ohno'yu takip edin!
Apolo Ohno Twitter'da
Aponomma

Aponomma, yaz kenesigiller (Ixodidae) familyasından kene cinsidir.

Konakçıları
Üç konaklı kenelerdir. Çoğu sürüngenlerde, özellikle de varan ve büyük yılanlarda asalaktır.

Yayılımı
Çoğu Asya'da, birazı Afrika'da, bir türü de Amerika'da yaygındır.

Türleri
Amblyomma cinsinin en yakın akrabası olan homojen bir cinstir. Biyolojisi tam olarak bilinmiyor. Bir başka deyişle kötü biliniyor. Yapılacak yeni araştırmalarla cinsin konumu ve sinonimliliği daha iyi ortaya çıkacaktır.

G. V. Kolonin'in 2009 listesinde Aponomma cinsinde veriği türlerin bir kısmını diğer uzmanlar Amblyomma cinsinde ve Amblyomminae alt familyasında ele alır:

Aponomma elaphense Price, 1959 ABD, Meksika
Aponomma exornatum (Koch, 1844) (sin: ?Aponomma arcanum (Karsch, 1879) ) Afrika
Aponomma fimbriatum (Koch, 1844) Endonezya, Filipinler, Yeni Gine, Avustralya, Pasifik adaları
Aponomma flavomaculatum (Lucas, 1846) (sin: ?Aponomma inopinatum Santos Dias, 1989 ) Afrika
Aponomma fuscolineatum (Lucas, 1847) (sin: Aponomma varanense (Supino, 1897), Aponomma crassipes Neumann, 1901, Aponomma lucasi Warburton, 1910) Asya
Aponomma gervaisii (Lucas, 1847) (sin: Haemaphysalis sindensis Bilqees and Masood, 1973) Asya
Aponomma komodoense Oudemans, 1929 Endonezya
Aponomma kraneveldi Anastos, 1956 Endonezya
Aponomma latum (Koch, 1844) (sin: ?Aponomma ochraceum Neumann, 1901 ) Afrika, Arabistan
Aponomma orlovi Kolonin, 1992 Gana
Aponomma oudemansi Neumann, 1910 Yeni Gine
Aponomma pattoni Neumann, 1910 Hindistan, Güneydoğu Asya, Çin
Aponomma soembawensis Anastos, 1956 Endonezya
Aponomma sphenodonti Dumbleton, 1943 (sin: Aponomma ludovici Siuda, 1972 ) Yeni Zelanda (Tuatara kenesi)
Aponomma tachyglossi Roberts, 1953 Avustralya
Aponomma transversale (Lucas, 1845) Afrika (Afrika piton kenesi)
Aponomma trimaculatum (Lucas, 1878) Endonezya, Filipinler, Yeni Gine, Avustralya

G. V. Kolonin'in Aponomma cinsinde verdiği 5 "primitif" Avustralya türleri kimi uzmanlarca Bothriocroton adı altında ayrı cinste ve ayrı alt familyada (Bothriocrotoninae) ele alır.
Aponomma auruginans
Aponomma concolor
Aponomma glebopalma
Aponomma hydrosauri
Aponomma decorosum

Kaynakça
G. V. Kolonin, Fauna of Ixodid Ticks of the World (Acari, Ixodidae), Moskova 2009
Apomorfin

Apokyn markası altında satılan apomorfin, hem D2 benzeri hem de çok daha az ölçüde D1 benzeri reseptörleri aktive eden seçici olmayan bir dopamin agonisti aktivitesine sahip bir aporfin türüdür. Aynı zamanda yüksek afinite ile 5 -HT2 ve a-adrenerjik reseptörlerin bir antagonisti olarak görev yapar. Adının aksine, apomorfin aslında morfin veya iskeletini içermez ve opioid reseptörlerine bağlanmaz. Apo - öneki, onun bir morfin türevi olmasıyla ilgilidir.

Kaynakça
Dış bağlantılar
Apoloniinae

Apoloniinae, Leeuwenhoekiidae familyasına bağlı bir hayvan altfamilyasıdır.

Taksonomi
Apoloniinae altfamilyasına bağlı cinsler (2022):

Afracarella - Vercammen-Grandjean and Kolebinova, 1968
Afropolonia - Goff, 1983
Apolonia - Torres and Braga, 1938
Arabapolonia - Stekolnikov, Carranza and Gomez-Diaz, 2012
Sauracarella - Lawrence, 1949
Straelensia - Vercammen-Grandjean and Kolebinova, 1968
Vargatula - Brennan and Yunker, 1966
Womersia - Wharton, 1947


Kaynakça
Dış bağlantılar
Apologetics

Apologetics ( , "savunma konuşması"), sistematik tartışma ve söylem yoluyla dini doktrinleri savunmanın dini disiplinidir. İnançlarını eleştirmenlere karşı savunan ve inançlarını yabancılara tavsiye eden ilk Hristiyan yazarlara (c. 120-220) Hıristiyan savunucuları denirdi. 21. yüzyıl kullanımında, apologetics genellikle din ve teoloji üzerine tartışmalarla tanımlanır.

Etimoloji
Apologetics terimi, Eski Yunanca ( ) kelimesinden türemiştir. Klasik Yunan hukuk sisteminde savcılık ( ) ile suçlama yapar ve sanık bir dileyerek cevap verirdi. suçlamaları yanıtlamak ve çürütmek için resmi bir konuşma veya açıklamaydı. Ünlü bir örnek, Sokrates'in Apologia savunmasının, Platon'un Savunuculuğunda anlatıldığı şeklidir.

Yeni Ahit'in Koine Grekçesinde, Havari Pavlus, Elçilerin İşleri 26:2'de "Savunmamı yapıyorum" derken Festus ve Agrippa'ya yaptığı duruşma konuşmasında apologia terimini kullanır. Pavlus'un Filipililere Mektubunda, Filipililer 1:7, 'de "müjdeyi savunurken" ve 1. Petrus 3:15'te "cevap verirken" aynı kökenli biçim görünür.

Ayrıca bakınız
Hıristiyan savunucuları
Davet
Tanrı'nın varlığı
Kelam

Kaynakça
Dış bağlantılar
Apollonos Hieron

Apollonos Hieron ( , "Apollon Tapınağı"), antik Lidya bölgesinde yer alan bir şehirdi.

Konumu
Pergamon'dan yaklaşık olarak 300 stadyum uzaklıktaki bir tepede yer alıyordu ancak tam yeri belirsiz olmakla beraber Denizli'nin Buldan ilçesinde olduğu düşünülmektedir.

Buldan şehrinin sakinleri, kendi kasabalarının Apollonos Hieron'un bulunduğu yer olduğunu iddia etmektedir. Ancak, Buldan'ın aslında Tripolis ad Meaendrum antik kentinin bulunduğu yer olduğu bilinmektedir ve her iki şehir de Kalkedon Konsili'ne ayrı ayrı delegeler göndermiştir.

William Mitchell Ramsay, bu iki kentin birbirine bitişik olduğunu düşünmüş ve bu durumun Plinius'un, Tripolis'in önceki adının Apollonos olduğunu sanmasının sebebi olabileceğini öne sürmüştür. Plinius, genel olarak Apollonos Hieron'u Philadelphia Ovası'nda, Lykos Nehri Vadisi'nde konumlandırmaktadır.

Apollonos Hieron tapınağıyla tanınıyordu ve Plinius tarafından küçük bir tapınak olarak tanımlanmıştı. Muhtemelen Aristides ve Strabo tarafından da bahsedilmiştir. Apollonos Hieron kendi sikkelerini basmış olup günümüzde de çok sayıda örneği bulunmaktadır.

Piskoposluk
Apollonos Hieron aynı zamanda bir piskoposluk merkeziydi ve 1933'ten itibaren Roma Katolik Kilisesi'nde unvanlı piskoposluk olarak listelenmektedir. Apollonos Hieron Piskoposu Leucius, Kalkedon Konsili'nde bulunmuştur.

Kaynakça
Apolobamba Kordilerası

Apolobamba (Cordillera (de) Apolobamba), Güney Amerikada, And Dağları'ndabulunan bir sıradağdır.

Dağlar
Sıradağların en yüksek dağı yükseklikteki Chaupi Orco'dur. Diğer önemli zirveler şunlardır:


Akamani,
Allqamarini,
Apachita Pura Pura,
Asu Q'arani,
Canisaya,
Chawpi Urqu,
Choquechambi,
Chuquyu,
Cuchillo,
Chapi,
Chocñacota,
Iskay Cruz Rit'i,
Cunuyo,
Jach'a Waracha,
Janq'u Uma,
Ichocollo,
Katantika,
Kulli Pata,
Kuntur Ikiña,
K'usilluni,
Locopauchenta,
Losojocha,
Machu Such'i Qhuchi,
Manqu Qhapaq
Nubi,
Palomani,
Punta Yavre,
Qala Phusa,
Jajahuaycho,
Jorhuari,
Qutañani,
Qillwa Quta,
Q'umir Pata,
Q'uru Qhini
Rit'i Apachita,
Riti Urmasca,
Ritipata,
Rit'iyuq,
Salluyu,
Sorapata,
Ulla Qhaya,
Wanaku
Huanacuni,
Wank'uchiri,
Waracha,
Warini
Wila Kunka,
Vilacota,
Huejo,
Yanauma,
Yana Urqu


Kaynakça
Dış bağlantılar
"Trekking in the Cordillera Apolobamba"
"Mountaineering information for the Cordillera Apolobamba (British Expedition)"
"Mountaineering information for the Cordillera Apolobamba (Swedish Expedition)"
Aporia

Aporia, genel olarak konuşmacının konunun hangi yönü takip etmesi gerektiği, konuya nereden başlanıp nerede bitirileceği, ne deneceği hakkında yolunu yitirdiği durumun adı olarak ya da konuşmacının ne söyleyeceğini ya da düşüneceğini bilmediği bir durumda başvurduğu, genellikle yapmacıklı kuşku ifadesi olarak tanımlanır. Etimolojik olarak, "Aporia" kelimesi, Yunanca ἀπορία kelimesinden gelir ve "geçişin olmaması", "çıkmaz", "geçişte zorluk", "şaşkınlık" anlamlarına gelir.

18. yüzyıl İngiliz düşünce dünyasının önemli isimlerinden Samuel Johnson’a göre aporia, “retorikte, konuşmacının çok yönlü bir konuya nereden başlayacağını ya da tuhaf ve belirsiz bir konu hakkında ne diyeceğini bilemediği ve böylece durumu kendi kendisine tartıştığı durumun adıdır.” Terimin “muamma karşısında kilitlenme ya da kafa karışıklığı” anlamı özellikle İlkçağ felsefesinin yöntemsel gelişmesinde önemli bir rol oynamıştır. Erken dönem Platon diyaloglarında Sokrates, çözümlerini sunmadığı sorular ortaya koymuş ve sorduklarının makul çözümleri olmadığını da göstermişti. Aporetik yöntem, daha sonradan Sokrates'in gerçeği ortaya çıkarmak için kullandığı diyalektik yöntemin önünü açmıştı. Aporia terimi, Aristoteles tarafından öznenin düşüncesinde isteme bağlı olmaksızın ortaya çıkan ya da toplumdan yahut bilgelerden edinilen ‘saygın’ kabul edilen inançlardan türeyen bağdaşmazlıklarla ilgili kafa karışıklıkları için kullanılmıştı. Aristoteles'in yaklaşımı, çatışmaları uzlaştırmak için gereken asgari uyuma ulaşmak amacını güdüyordu.

Kaynakça
Aponomma elaphense

Aponomma elaphense ya da Amblyomma elaphense, yaz kenesigiller (Ixodidae) familyasının kene türüdür.

Sistematik durumu karışıktır. Kimileri eskiden olduğu gibi Aponomma cinsinde sınıflandırırken, kimileri de Amblyomma cinsinde ele alırlar.

Konakçıları
Bütün evreleri, Elaphe subocularis türünden yılanlarda asalaktır.

Yayılımı
ABD (Teksas, New Mexico) ile Meksika'da yayılım gösterir.

Kaynakça
G. V. Kolonin, Fauna of Ixodid Ticks of the World (Acari, Ixodidae), Moskova 2009
Aponomma oudemansi

Aponomma oudemansi ya da Amblyomma oudemansi, yaz kenesigiller (Ixodidae) familyasının kene türüdür.

Sistematik durumu karışıktır. Kimileri eskiden olduğu gibi Aponomma cinsinde sınıflandırırken, kimileri de Amblyomma cinsinde ele alırlar.

Konakçıları
Ergin ve nimfleri Zaglossus bruijni türünden ekidnelerde asalaktır. Larvalarının konakçısı bilinmiyor.

Yayılımı
Yeni Gine'de endemiktir.

Kaynakça
G. V. Kolonin, Fauna of Ixodid Ticks of the World (Acari, Ixodidae), Moskova 2009
Aponomma sphenodonti

Amblyomma sphenodonti, Amblyomma cinsine bağlı bir kene türüdür.

Konakçıları
Sphenodon punctataus üzerinde asalaktır.

Yayılımı
Yeni Zelanda'da, Stephen Adası'nda ve Cook Boğazı'ndaki diğer ufak adalarda endemiktir.

Kaynakça
Dış bağlantılar
G. V. Kolonin, Fauna of Ixodid Ticks of the World (Acari, Ixodidae), Moskova 2009
Aponomma tachyglossi

Aponomma tachyglossi ya da ?Amblyomma tachyglossi, yaz kenesigiller (Ixodidae) familyasının kene türüdür.

Sistematik durumu karışıktır. Kimileri eskiden olduğu gibi Aponomma cinsinde sınıflandırırken, kimileri de Amblyomma cinsinde ele alırlar.

Konakçıları
Bütün evreleri, Tachyglossus aculeatus türünden ekidnelerde asalaktır.

Yayılımı
Avustralya'da (Queensland) endemiktir.

Kaynakça
G. V. Kolonin, Fauna of Ixodid Ticks of the World (Acari, Ixodidae), Moskova 2009
Apopse as vretume

"Apopse as vretume" (Yunanca yazılışı: Απόψε ας βρεθούμε, Türkçe: "Bu akşam görüşelim"), Fani Polymeri ve Yiannis Savvidakis tarafından seslendirilen 1989 Eurovision Şarkı Yarışması'nda Kıbrıs Cumhuriyeti'ni temsil eden şarkı. Şarkı Yunanca dilinde seslendirilmiştir. Şarkı Efi Meletiou ve anastazio tarafından yazılmıştır.

Şarkı yarışmada Avusturya'nın temsilcisi Nina'un şarkısı "Nacida para amar"'den sonra ve İsviçre'nin temsilcisi Furbaz'in şarkısı "Viver senza tei"'dan önce 17. sırada çıkmıştır. Yarışmada 22 şarkı arasından 11. olmuştur.

Bir sonraki gelen 1990 yarışması'nda Kıbrıslı katılımcı, "Milas poli" adlı şarkısıyla anastazio Haris Anastasiou olmuştur.
Aponöroz

Aponöroz, ana görevi kasları birbirine bağlamak olan, lifli ve beyaz renkli bir derin fasya katmanıdır. Dokunun birincil işlevi, kemik veya kasları diğer vücut parçalarına bağlamaktır. Çok az miktarda kan damarı ve sinir barındıran, parlak, beyazımsı-gümüş renkli doku, histolojik olarak tendonlara benzer.

Kalın aponöroza sahip birincil bölgeler, ventral karın bölgesi, dorsal lumbar bölge ile palmar (avuç içi) ve plantar (ayak tabanı) bölgelerdir.

Pennat kaslarına bağlı aponörozlar, tendonlar gibi kas kasıldığı zaman gerilerek bir yay gibi enerjiyi emebilir ve kas gevşediği zaman bu enerjiyi geri verebilirler. Ayrıca latissimus dorsi gibi bazı kaslar için kaynak bölgesi olma görevleri de vardır.

Ayrıca bakınız
Fasya

Kaynakça
Apoptozom

Apoptozom, hücrelerde programlı hücre ölümünün ana türlerinden biri olan apoptozun içsel yolunda merkezi rol oynayan, çok alt birimli bir protein kompleksidir. Temel işlevi, başlatıcı kaspazlardan biri olan prokaspaz-9'u aktifleştirerek hücrede apoptozun başlamasını sağlamaktır.

Apoptozomun oluşumu, genellikle hücre içi stres veya DNA hasarı gibi sinyallerle tetiklenen mitokondriyal yol üzerinden gerçekleşir. Bu süreçte mitokondri zarının geçirgenliği artar ve sitokrom c adlı protein sitoplazmaya salınır. Sitoplazmaya geçen sitokrom c, Apaf-1 (Apoptotik proteaz aktivasyon faktörü 1) ve prokaspaz-9 ile birleşerek apoptozom kompleksini oluşturur.

Apoptozomun oluşumu şu şekilde özetlenebilir:

Mitokondriyal stres sonucu sitokrom c sitoplazmaya salınır.
Sitokrom c, Apaf-1 proteinine bağlanır.
Bu kompleks, prokaspaz-9'u da içerecek şekilde birleşerek apoptozom adı verilen büyük bir protein yapısı oluşturur.
Apoptozom, prokaspaz-9'u aktif kaspaz-9'a dönüştürür.
Aktif kaspaz-9, yürütücü kaspazları (özellikle kaspaz-3, -6 ve -7) aktive ederek hücrede apoptozun biyokimyasal ve morfolojik değişikliklerini başlatır.

Apoptozom, hücrelerin gereksiz, hasarlı veya potansiyel olarak zararlı hale geldiğinde kontrollü bir şekilde ortadan kaldırılmasını sağlayan apoptoz sürecinin vazgeçilmez bir parçasıdır. Bu mekanizma sayesinde organizmanın gelişimi, doku homeostazı ve kanser gibi hastalıkların önlenmesi sağlanır.

Kaynakça
Dış bağlantılar
Apostolos Andreas Manastırı

Apostolos Andreas Manastırı (Yunanca: Απόστολος Ανδρέας) veya Ayandreya Manastırı,

15. yüzyılda suyun bulunduğu ve günümüzde de aktığı yere küçük bir şapel inşa edildi. Manastırın bir bölümü 18. yüzyılda inşa edilirken, binanın günümüzdeki dış cephesini oluşturan bölüm 19. yüzyılda yapıldı.

Özellikle 15 Ağustos ve 30 Kasım günlerinde manastıra ziyaretçi akın etmektedir. Bir takım Müslümanlar manastırın bir Hristiyan azizinin değil, İslam ermişinin yeri olduğuna inanmaktadır.

Galeri
Kaynakça
Apostolik Sarayı

Apostolik Sarayı, Katolik Kilisesi'nin başı ve ruhani lideri olan papanın resmî ikametgâh adresidir. Papalık Sarayı ve Vatikan Sarayı olarak da isimlendirildiği zamanlar olabilmektedir. Vatikan, sarayın bugünkü formunu sarayın çoğunu inşa ettiren Papa V. Sixtus'un onuruna ithafen sarayı V. Sixtus olarak da isimlendirebiliyor.

Bina genel olarak papalık konutları, Katolik Kilisesi'nin farklı ofisleri, özel ve halka açık şapeller, Vatikan Müzeleri ve bir de Vatikan Kütüphanesi içermektedir. Bunun yanı sıra saray içerisinde geçmişte yaşamış ve Rönesans'ın altın üç çocuğundan biri olarak nitelendirilen Raffaello Sanzio'nun da özel odasını içermektedir. Günümüzde Vatikan'ı ziyaret eden turistler dilemeleri halinde bu odayı ve diğer yerleri görebilirler.

Tarihi
5. Yüzyıl'da Papa Symmachus, eski Aziz Petrus Bazilikası'nın yakınında, Lateran Sarayı'na alternatif bir ikamet yeri olarak hizmet veren bir papalık sarayı inşa etti. İkinci bir müstahkem sarayın inşası Papa III. Eugene tarafından desteklendi ve on ikinci yüzyılda Papa III. Innocentius döneminde kapsamlı bir şekilde değiştirildi.

Galeri



Ayrıca bakınız
Pavlus Şapeli

Kaynakça
Aporofobi

Aporofobi, (İspanyolca: aporofobia, Eski Yunanca: ἄπορος (áporos), 'kaynaksız, muhtaç, yoksul' ve φόβος (phobos), 'nefret' veya 'tiksinti') yoksulluğa ve yoksul insanlara karşı olumsuz tutum ve duygulardır. Yoksul insanlara, kaynakları olmayanlara veya çaresiz olanlara karşı duyulan tiksinti ve düşmanlıktır.

Yoksullukçuluk kelimesi, uluslararası hukuk alanında, yoksulluk içinde yaşayan insanlara karşı bu tür ayrımcılığı ifade etmek için de kullanılmaktadır.

Kaynakça
Apostolik anayasa

Apostolik anayasa ( ), Papa tarafından çıkarılan en ciddi yasama mevzuatıdır.

Apostolik anayasalar, doğaları gereği halka hitap eder. Genel anayasalar, apostolik anayasa başlığını kullanır ve yasaların veya kesin öğretilerin yayımlanması gibi kilisenin ciddi meselelerini ele alır. Dogmatik anayasa ve pastoral anayasa biçimleri, bazen belgenin amacını daha açıklayıcı hale getirmek için kullanılan başlıklardır.

Apostolik anayasalar, ciddi ve kamusal biçimleri nedeniyle papalık fermanları olarak yayınlanır. Papalık yasalarının türleri arasında, motu proprio olarak yayınlanan apostolik mektuplar ciddiyet açısından bir sonraki sıradadır.

Kaynakça
Özel

Genel
Huels, John M. "A theory of juridical documents based on canons 29-34", Studia Canonica, 1998, vol. 32, no. 2, pp. 337–370.
Beal, John P., James A. Coriden, Thomas J. Green. New Commentary on the Code of Canon Law: Commissioned by the Canon Law Society of America (New York: Paulist Press, 2000).
Apostolik nasihat

Apostolik nasihat, (Latince: Apostolica Adhortatio) papa tarafından yazılmış bir resmi belgedir. Bazı uzmanlar bunu papalık belgeleri arasında apostolik anayasalar ve ansiklikallerden sonra üçüncü sırada görürler. Nasihatler genellikle belirli bir erdemi veya etkinliği teşvik eder. Apostolik öğütler sıklıkla Piskoposlar Sinodunu takiben yayınlanır, bu durumda sinod sonrası apostolik öğütler olarak bilinirler. Kilise doktrinini tanımlamazlar ve yasama niteliğinde kabul edilmezler.

Apostolik nasihat örnekleri
Papa Pius XII
Menti nostrae (Rahip hayatının kutsallığı, 1950)

Papa VI. Paul
Evangelii nuntiandi (Modern Dünyada Evanjelizasyon, 1975)

Papa II. Jean Paul
Catechesi tradendae (Zamanımızın Catechesis, 1979)
Familiaris consortio (Modern Dünyada Hristiyan Aile, 1981)
Christifideles laici (Mesih'in Sadık Halkı, 1988)
Ecclesia in America (Amerika'daki Kilise, 1999)
Ecclesia in Asia (Asya'daki Kilise, 1999)
Ecclesia in Europa (Avrupa'daki Kilise, 2003)
Pastores gregis (Dünyanın Umudu İçin, 2003)

Papa Benedict XVI
Africae munus (Afrika'nın Taahhüdü, 2011)
Sacramentum caritatis (Aşkın Kutsal Ayini, 2007)
Verbum Domini (Rabbin Sözü, 2010)

Papa Francis
Evangelii gaudium (İncil'in Sevinci, 2013)
Amoris laetitia (Aşkın Sevinci, 2016)
Gaudete et exsultate (Sevin ve Sevin, 2018)
Christus vivit (Mesih Yaşıyor, 2019)
Querida Amazonia (Sevgili Amazon, 2020), Amazon Bölgesi hakkında sinod sonrası bir öğüt
Laudate Deum (Tanrıya Şükür, 2023)
C'est la Trustance (Bu güvendir, 2023)

Piskoposlar Sinodunun On Altıncı Olağan Genel Kurulunun (Sinodallık Sinodu) Ekim 2024'te sona ermesi üzerine Papa Francis, sinodun sonuçlarını Kilise ve daha geniş dünyaya tavsiye etmek için bir apostolik uyarı yayınlamayacağını ve Sinodal Belgenin kendisinin bu amaç için yeterli olduğunu belirtti.

Ayrıca bakınız
Papalık fermanı
Apostolik anayasa
Apostolik mektup

Kaynakça
Apostolik Vaiz

Apostolik Vaiz, ayrıca Papalık Efradı Vaizi olarak da bilinir, Roman Curia'da bir ofistir. Bu kişi, Papa'ya ve Katolik Kilisesi'nin diğer üst düzey yetkililerine meditasyon sağlarken, Papa'ya vaaz vermesine izin verilen tek din adamıdır. Roberto Pasolini, OFM Cap, 9 Kasım 2024'te bu göreve atandı, 1980'den beri görev yapan Raniero Cantalamessa, OFM Cap'in yerini aldı. Bundan önce, dört Genel Savcı, Advent ve Lent Pazar günlerinde sırayla vaaz veriyordu. Yeni sistemde, farklı dini tarikatlardan bir kişi atanacaktı.

1753'te Papa XIV. Benedictus döneminde, kısa Inclytum Fratrum Minorum, bu görevi yalnızca Kapuçin Rahipleri Tarikatı üyelerine ayırdı. Bu değişikliğin, Tarikat'ta bulunan "Hristiyan dindarlığı ve dini mükemmelliğin örneği, doktrinin ihtişamı ve Apostolik Coşku" nedeniyle gerçekleştiği belirtildi.

Halen her Cuma günü Advent ve Oruç döneminde Papa, kardinaller, piskoposlar, din adamları ve dini tarikatların üst düzey yöneticilerine vaaz vermektedir. Papa huzurunda vaaz verme yetkisine sahip tek kişidir. Bu vaaz, Aziz Petrus Bazilikası'nda Rabbin Çilesi Ayini olan Kutsal Cuma günü gerçekleşir.

Apostolik Vaizler
Daha dikkat çekici apostolik vaizler arasında şunlar yer almaktadır:

Alonso Salmeron
Francis Toleto
Anselmus Marzatti
Francis Cassini
Bonaventure Barberini
Michael Fransa
Frascati'li Ludovico Micara
Trento'lu Lewis
Raniero Cantalamessa
Roberto Pasolini

Ayrıca bakınız
Kapusenler
Papalık efradı

Kaynakça
Dış bağlantılar
Apostolik Vaizler