1994'te Türkiye

Bu maddede, 1994 yılında Türkiye de gerçekleşen olaylar yer almaktadır.

Siyaset
Kuvvet komutanları
Olaylar
Ocak
7 Ocak - Askerlik süresi tekrar 15 aydan 18 aya çıkarıldı.
21 Ocak - Mardin'in Savur ilçesine bağlı Ormancık köyünü basan PKK militanları 11'i çocuk 21 köylüyü öldürdü.
24 Ocak - Türkiye'nin ilk haberleşme uydusu Türksat 1A, Fransız Guyanası'ndan fırlatılışından kısa sonra teknik bir arıza nedeniyle okyanusa düştü.
26 Ocak - Türk lirası, %13.6 oranında devalüe edildi.
28 Ocak - Irak'ın kuzeyinde bulunan PKK'nın Zeli kampı savaş uçaklarınca bombalandı. Hava harekâtında 600 PKK'lının öldürüldüğü açıklandı.

Şubat
1 Şubat - Merkez Bankası Başkanı Bülent Gültekin istifa etti.
9 Şubat - Suudi Arabistan ve Libya'dan maddi yardım aldığı iddia edilen Refah Partisi için Yargıtay Başsavcılığı inceleme başlattı.
12 Şubat - Tuzla Tren İstasyonu'nda bir çöp kovasına yerleştirilen bombanın patlaması sonucu 5 öğrenci yedek subay ile 1 sivil öldü.
22 Şubat - Somali'de, Birleşmiş Milletler Somali Operasyonu II kapsamında görev yapan Türk birliği Türkiye'ye döndü.
23 Şubat - Cep telefonu şebekeleri hizmete açıldı.
26 Şubat - Demokrasi Partisi (DEP), 27 Mart'ta yapılacak yerel seçimlere katılmayacağını açıkladı.

Mart
2 Mart - TBMM, 6 DEP milletvekilinin dokunulmazlığını kaldırdı. Cumhuriyet tarihinde ilk olarak, Hatip Dicle ve Orhan Doğan meclis çıkışında polis tarafından gözaltına alındı. Leyla Zana, Ahmet Türk, Mahmut Alınak ve Sırrı Sakık ise gözaltına alınmamak için TBMM'den çıkmayacaklarını açıkladılar. 4 Mart tarihinde TBMM bahçesinde gözaltına alındılar.
2 Mart - Yönetmen Bilge Olgaç, Taksim'deki evinde çıkan yangında yaşamını kaybetti.
3 Mart - DEP’li Selim Sadak ve Refah Partisi’nden ihraç edilen Hasan Mezarcı’nın dokunulmazlıkları kaldırıldı.
4 Mart - Gazeteci Hıncal Uluç uğradığı silahlı saldırıda bacağından yaralandı.
9 Mart - Diyarbakır'ın Çınar ilçesinde bir yolcu minibüsüne PKK tarafından yapılan mayınlı saldırıda 9 kişi öldü.
12 Mart - Osmanlı Hanedanı'nın reisi Mehmed Orhan Osmanoğlu Fransa'nın Nice kentinde yaşamını yitirdi.
13 Mart - İstanbul Boğazı'nda, her ikisi de Kıbrıs bandıralı olan, Boğaz’a giren M/T Nassia adlı ham petrol yüklü tankerle Karadeniz’e çıkmakta olan M/V Shipbroker yük gemisi, Anadolu ve Rumeli kavakları arasında çarpıştı. 28 denizcinin hayatını kaybettiği olayda 15 bin ton ham petrol denize döküldü.
16 Mart - Amerikan Doları, Türk Lirası karşısında günlük bazda %13,93 oranında yükseldi.
27 Mart - 1994 Türkiye yerel seçimleri yapıldı.

Nisan
5 Nisan - 5 Nisan Kararları alındı.
9 Nisan - İşadamları Vehbi Koç ve Sakıp Sabancı, Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel’den olağanüstü hal ilan edip, ekonomiye el koymasını istedi.
11 Nisan - TYT Bank'ın bankacılık işlemleri yapma ve mevduat kabul etme izni kaldırıldı.
13 Nisan - Refah Partisi (RP) Genel Başkanı Necmettin Erbakan, partisinin TBMM Grup toplantısında, RP'nin iktidara geliş süreciyle ilgili olarak "Geçiş dönemi sert mi olacak, yumuşak mı olacak, kanlı mı olacak, kansız mı olacak?" ifadelerini kullandı.
14 Nisan - Huzuru Temin Harekâtı bünyesindeki Black Hawk tipi iki ABD helikopteri Irak uçakları sanılarak, Amerikan F-15 savaş uçakları tarafından Kuzey Irak'ta "dost ateşi" ile vuruldu. Olayda, aralarında Türk subaylarının da bulunduğu 26 asker ve diplomat hayatını kaybetti.
20 Nisan - Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (RTÜK) kuruldu.
24 Nisan - Marmarabank ve Impexbank'ın bankacılık yapma ve mevduat kabul etme izninleri kaldırıldı.

Mayıs
5 Mayıs - Naim Süleymanoğlu, Çek Cumhuriyeti'nde yapılan Avrupa Halter Şampiyonası'nda 64 kg'da koparmada 145,5, silkmede 180 ve toplam 325,5 kg'lik dereceleriyle 3 altın madalya kazandı.
12 Mayıs - 9 Mayıs'ta kaybolan Sağlık Bakanlığı Teftiş Kurulu Başkan Yardımcısı Namık Erdoğan'ın cansız bedeni Kırıkkale'de bulundu.
15 Mayıs - Erzincan'ın Tercan ilçesine bağlı Edebük köyüne PKK tarafından gerçekleştirilen silahlı baskında 9 kişi hayatını kaybetti.
17 Mayıs - Türkiye, Uluslararası Para Fonu (IMF) ile 14 aylık bir stand-by anlaşması imzaladı.

Haziran
16 Haziran - Anayasa Mahkemesi, Demokrasi Partisi'ni kapattı. Partinin 6 vekili yurtdışına kaçtı.

Temmuz
4 Temmuz - Türkiye'nin Atina Büyükelçiliği Müsteşarı Ömer Haluk Sipahioğlu, 17 Kasım Örgütü tarafından Atina'da uğradığı silahlı saldırı sonucu yaşamını kaybetti.

Ağustos
3 Ağustos - Hava Kuvvetleri tarafından Kuzey Irak'a hava harekâtı düzenlendi. Genelkurmay 120 PKK militanının öldürüldüğünü açıkladı.
10 Ağustos - Türkiye'nin ilk haberleşme uydusu Türksat 1B fırlatıldı.
27 Ağustos - THY'nin, 164 yolcu ve 7 mürettebat ile Trabzon-İstanbul seferini yapmakta olan TC-JEL tescilli Boeing 737 tipi uçağı İstanbul Atatürk Havalimanı'na inişi sırasında yağmur yüzünden kayganlaşan pistte duramayıp tel örgüleri parçalayarak havalimanı dışına çıktı. Karayolunu da aşarak Sirkeci-Halkalı banliyö tren hattına kısa bir mesafe kala durdu. Kazada ölen ya da yaralanan olmadı.
28 Ağustos - İstanbul'da yapılan Dünya Güreş Şampiyonası'nın erkekler serbest güreş müsabakalarında Serbest Güreş Milli Takımı birinci oldu.

Eylül
9 Eylül - Tunceli'nin Çemişgezek ilçesi Ulukale köyüne PKK militanları tarafından yapılan saldırılarıda 13 köylü hayatını kaybetti.
11 Eylül - Sivas'ın Zara ilçesi Selimiye köyüne PKK militanları tarafından yapılan saldırıda 9 köylü hayatını kaybetti.
19 Eylül - Emlak Bankası eski Genel Müdürü Engin Civan, İstanbul, Şişli'de silahlı saldırıya uğradı. Civan'ın vurulmasıyla birlikte ortaya çıkan ve Civangate adıyla bilinen skandal Türkiye'nin gündemini uzun süre meşgul etti.
29 Eylül - Eski Adalet Bakanı Mehmet Topaç, Ankara'daki avukatlık bürosunda, DHKP/C üyesi oldukları iddia edilen eylemciler tarafından düzenlenen suikast sonucu öldü.

Ekim
Kasım
3 Kasım - Tansu Çiller, Türkiye Cumhuriyeti tarihinde başbakan düzeyinde İsrail'e yapılan ilk resmi ziyareti gerçekleştirdi.
6 Kasım - SHP Genel Başkanı Murat Karayalçın ile CHP Genel Başkanı Deniz Baykal, "Birleşme Protokolu"nu imzaladılar.
9 Kasım - Aziz Nesin CPJ Uluslararası Basın Özgürlüğü Ödülü'nü aldı.

Aralık
4 Aralık - Belediye başkanlığı çeşitli nedenlerle boşalan ya da yeni belediye teşkilatı kurulan 15 ile bağlı 3 ilçe ve 12 beldede ara yerel seçimler yapıldı.
20 Aralık - Kamu çalışanları, başta grevli toplu sözleşmeli sendika hakkı ve ücret artışı olmak üzere taleplerini bildirmek için, ülke genelinde bir günlük iş bırakma eylemi düzenledi.
28 Aralık - Türk Hava Yolları'nın 278 sefer sayılı uçuşu: Ankara'dan Van'a giden THY uçağı Van Havaalanı yakınlarında düştü. 57 kişi öldü, 11 kişi yaralı kurtuldu.
30 Aralık - İstanbul'daki The Marmara Oteli'nin pastanesinde patlayan bomba sonucu yazar Onat Kutlar ve arkeolog Yasemin Cebenoyan öldü. Saldırıyı PKK'nın gerçekleştirdiği açıklandı.

Kültür
13 Nisan - Radyo ve Televizyon Üst Kurulu kuruldu.
29 Ağustos - Yavuz Özkan'ın yönettiği Bir Sonbahar Hikayesi filmi 10. Uluslararası İskenderiye Film Festivali'nde en iyi kadın oyuncu, en iyi erkek oyuncu ve en iyi senaryo ödüllerini aldı.
1-5 Ekim - 31. Altın Portakal Film Festivali'nde Yengeç Sepeti en iyi film ödülünü aldı.

Spor
1993-94 Türkiye 1. Futbol Ligi şampiyonu Galatasaray olmuştur.
19 Kasım - İstanbul'da düzenlenen Dünya Halter Şampiyonası'nda Halil Mutlu, 7 dünya rekoru kırarak 3 altın madalya kazandı, Naim Süleymanoğlu da 5 dünya rekoru kırarak 3 altın madalya kazandı.

Ölümler
Ocak
9 Ocak - Nubar Terziyan, Ermeni asıllı sinema sanatçısı (d. 1909)
20 Ocak - Bedia Muvahhit, sinema ve tiyatro oyuncusu
31 Ocak - Ata Nutku, bilim insanı ve mühendis
Şubat
17 Şubat - Garbis İstanbulluoğlu, Ermeni asıllı futbolcu ve teknik direktör (d. 1927)
26 Şubat - Tarık Buğra, yazar (d. 1918)

Mart
3 Mart – Bilge Olgaç, sinema yönetmeni (d. 1940)
12 Mart – Mehmed Orhan Osmanoğlu (d. 1909)

Nisan
22 Nisan – Berrin Menderes, Adnan Menderes'in eşi. (d. 1905)

Mayıs
14 Mayıs - Cihat Arman, futbolcu
25 Mayıs - Fikret Arıcan, futbolcu ve teknik direktör (d. 1912)
31 Mayıs – Uzay Heparı, besteci (d. 1969)

Haziran
Ahmet Kostarika, sinema oyuncusu

Temmuz
9 Temmuz – Ahmet Karamüftüoğlu, siyasetçi
10 Temmuz – Şemsi Yastıman, Türk Halk Müziği sanatçısı (d. 1923)
13 Temmuz – Ayfer Feray, oyuncu (d. 1928)
14 Temmuz – Ahmet Doğru, siyasetçi

Ağustos
Eylül
Ekim
4 Ekim – Aydın Yalçın, eğitimci
Kasım
22 Kasım – Asuman Korad, sinema oyuncusu

Aralık
2 Aralık – Orhan Şaik Gökyay, Türk edebiyat, tarih ve dil araştırmacısı, şair (d. 1902)
5 Aralık – Asım Orhan Barut, bilim insanı

Tarihi bilinmeyenler
Murat Canbaş – sporcu (d. 1974)
Abdullah Aşçı, yazar

Kaynakça