kaan39/turkish-wikipedia-dataset-clean huggingface dataset:
Ahaldaba Kilisesi

Ahaldaba Kilisesi (Gürcüce: ახალდაბას ეკლესია), tarihsel Şavşeti bölgesinde, günümüzde Artvin ilinin Şavşat ilçesine bağlı ve eski adı Ahaldaba olan Tepeköy'de Orta Çağ'da Gürcülerden kalma bir kilisedir.

Tarihçe
Ahaldaba (ახალდაბა), tarihsel olarak bir Gürcü köyüdür ve adı "yeni köy" anlamına gelir. Bu yerleşim, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Şavşeti'de yer alıyordu. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi ve köyü, 16. yüzyılın ikinci yarısının hemen başında Gürcülerden ele geçirmiştir. Şavşeti bölgesinde Osmanlı idaresi tarafından kurulan Şavşat sancağının 1554 tarihindeki sancak beyi, önceden Gürcü tavadi olan İosebiti idi. 1886 Rus nüfus sayımında, çevredeki eski Gürcü köylerinde Türkçe konuşulduğu halde Ahaldaba köyünün nüfusu Gürcü olarak kaydedilmiştir. Gürcü tarihçi Zakaria Çiçinadze bu durumu, Ahaldaba halkının Osmanlı döneminde bir süre Hristiyanlığı gizlice bir süre sürdürmesine ve çevredeki köylere göre daha geç Müslüman olmasıyla açıklamıştır. Osmanlı dönemi öncesinden kalmış olan Ahaldaba Kilisesi, günümüzde yıkılmış haldedir.

Mimari
Tepeköy'ün kuzey tarafında, köyün camisin yaklaşık 100 metre uzağında, yıkık haldeki Ahaldaba Kilisesi, tek nefli bir köy kilisesidir. Dolgu duvar tekniğinde moloz taşlarla inşa edilmiştir. Bu şekilde inşa edilmiş olan duvarların yüzey taşları tamamen sökülmüştür. Sökülmüş taşların yuvaları ve iç kısımda birkaç adet gri yüzey taşı kalmıştır. Kilisenin sunak apsisinin kuzey kısmı bugüne ulaşmıştır. Kilisenin kuzey yanına bitişik biçimde inşa edilmiş olan yapının da bir kısmı kalmıştır.

Kaynakça
Ahad bint Abdullah

Ahad bint Abdullah bin Hamed el-Busaidiya (Arapça: عهد بنت عبدالله بن حمد البوسعيدية; d. 4 Nisan 1969, Maskat) Umman Sultanı Heysem bin Tarık'ın eşi.

Seyyide Ahad, Adalet, Evkaf ve İslami İşler Bakanlığı eski adalet müsteşarı ve eski Müsendem valisi olan Seyyid Abdullah bin Hamed Âl-i Busaidi'nin kızıdır. Babası, Umman'ın Bu Said Hanedanı'ndan ilk hükümdarı Ahmed bin Said'in soyundan gelmektedir.

İlk öğrenimini Umman'da, yüksek öğrenimini ise ülke dışında sosyoloji alanında tamamladı.

Kaynakça
Ah Mazi

Ah Mazi, Sezen Aksu nun yedinci stüdyo albümü Git ten bir şarkı. Albümden yayınlanan altıncı ve son parçadır. Parçanın sözleri Aysel Gürel tarafından yazılmıştır. Bestesi ve düzenlemesi ise Onno Tunç'a aittir. Sezen Aksu'nun kariyerinde yayınladığı on beşinci video kliptir. Müzik eleştirmenlerinden genel anlamda olumlu eleştiriler alan şarkı döneminin en popüler şarkılarından birisidir. "Ah Mazi", 6 Mart 1986 tarihinde hayatını kaybeden ve müzikal tiyatroların yönetmeni olan Egemen Bostancı anısına yazıldı.

Şarkı hakkında
"Ah Mazi", sözlerini Aysel Gürel'in yazdığı şarkının müziğini ve düzenlemesini Onno Tunç'a aittir. Prodüktörlüğü Ahmet Güngördü'nün üstlendiği albümden yayınlanan altıncı ve son parçadır. 4 dakika 55 saniye sürer. Albüm sıralamasında sekizinci sırada yer alır. Nakarat kısmı "Ah nerede hani, ah nerede hani, bir şiir gibi narin ve sevdalıydı geçen o zaman, ah yanarım yanar, ah yüreğim sızlar, bu bir vazgeçiş mi yoksa zaman" sözlerinden oluşur. 1986 yılının Şubat - Temmuz ayları arasında İstanbul'da bulunan Stüdyo PİTAŞ'ta kaydedildi.

2 Eylül 1986 tarihinde Git adıyla Fono Müzik tarafından yayınlanan albümde yer aldı. Sezen Aksu, 11 Ocak 1986 tarihinde Şener Şen, Ayşen Gruda ve İlyas Salman gibi oyuncuların yer aldığı Bin Yıl Önce Bin Yıl Sonra adlı müzikal oyunda başrolde yer aldı. 6 Mart 1986 tarihinde oynadığı müzikallerin yönetmeni olan Şan Sinemasını yenileyerek Şan Müzikholüne dönüştüren Egemen Bostancı'nın hayatını kaybetti. Aysel Gürel ise anısına "Ah Mazi" adlı parçanın sözlerini yazdı.

Video klip
Şarkının video klibinde iki sahne kullanılmıştır. Biri Sezen Aksu'nun o dönemki hali diğer sahne ise makyajla yaşlandırılarak çekilen sahne. Yaşlandırma makyajının bulunduğu sahnede mum ve geçmiş dönemlere ait antika eşyalara da yer verildi.

Şarkı listesi
Albüm versiyon
8. "Ah Mazi" – 4:55

Ekip
Orijinal versiyon
Kayıt
Stüdyo PİTAŞ

Personel

Sezen Aksu - Vokal
Onno Tunç - Müzik, düzenleme
Ahmet Güngördü - Prodüktör
Duygu Karagözoğlu - Ses kayıt sorumlusu
Alan Moulder - Mix
Trident Studios - Mix stüdyosu



Ayrıca bakınız
Aysel Gürel tarafından yazılmış şarkılar listesi
Sezen Aksu diskografisi

Kaynakça
Aha Kalesi

Aha Kalesi (Gürcüce: ახას ციხე), tarihsel Tao bölgesinde, günümüzde Erzurum ilinin Narman ilçesine bağlı Beyler mahallesinde, Orta Çağ'da Gürcülerden kalma kaledir.

Tarihçe
Aha Kalesi'nin bulunduğu Tao bölgesi, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan yerlerden biriydi. Nitekim Osmanılar bu bölgeyi 16. yüzyılda, 1549 tarihli Gürcistan Seferi'ni müteakiben Gürcülerden ele geçirmiştir. Aha Kalesi ise, Samkari Kalesi ile birlikte, bu sefer sırasında Tekeli Mehmed Paşa tarafından alınmıştır. 16. yüzyıl kaynaklarında adı geçen bu kalenin yeri, bir Gürcü araştırma grubu tarafından 2016 yılında tespit edilmiştir.

Mimari
Aha Kalesi, yerleşim merkezinin 2 kilometre doğusunda, bir kayanın üzerinde kaba yontulmuş taşlar ve kireç harcıyla inşa edilmiştir. Üzerinde yer aldığı kayanın dış hatları boyunca dolanan kale duvarlarının arasına burçlar yerleştirilmişti. Kalenin içinde, doğru kısmındaki bir kule ile bazı yapıların kalıntıları tespit edilmiştir. Günümüze kalmış duvarların yüksekliği 4 metreyi bulur. Malzeme farkından kalenin elden geçirilmiş olduğu anlaşılmaktadır.

Kaynakça
Ahaios (general)

Ahaios ( , Achaiós; MÖ 214'te öldü) Yunan Seleukos İmparatorluğu'nun bir bölümünün generali ve daha sonra ayrılıkçı hükümdarıydı. Andromahos'un oğluydu; Andromahos'un kız kardeşi II. Laodiki, III. Antiohos'un babası II. Seleukos ile evlendi. II. Seleukos'un oğlu III. Seleukos'a I. Attalos'a karşı Toros Dağları'ndaki seferinde eşlik etti ve III. Seleukos'un suikastından sonra Ceraunus onun ölümünün intikamını aldı; ve o anda kolayca kraliyet gücünü ele geçirebilirdi, ancak MÖ 220'de kendini kral ilan edene kadar III. Seleukos'un kardeşi III. Antiohos'a sadık kaldı.

III. Ptolemaios ile II. Seleukos arasındaki, kesin koşulları hala bilinmeyen bir askeri çatışma sırasında, babası Andromahos, III. Ptolemaios'a esir düştü. Andromahos'un sonunda Ahaios'u Seleukos'a karşı Ptolemaios ile güçlerini birleştirmeye zorlayacak bir pazarlık kozu olduğu öne sürüldü, ancak bu aşamada Ahaios 'un sadakati hala sarsılmazdı.

MÖ 223'te III. Seleukos'un halefi olan III. Antiohos, Ahaios'u Toros Dağları'nın batı yakasındaki tüm Küçük Asya'nın komutanlığına atadı. Ahaios, I. Attalos'un Seleukoslar'dan elde ettiği tüm bölgeleri bir kez daha geri aldı ve böylece Attalos'un büyük bir güç olma özlemlerini yok etti, onu MÖ 222'de Bergama topraklarına geri sürdü ve Toroslar'ın batı yakasındaki tüm Asya'yı ele geçirdi. Dördüncü Suriye Savaşı ve III. Antiohos ve ordusunun IV. Ptolemaios ve Molon ile meşgul olması, Ahaios'a 220 sonbaharında kendini Frigya'da kral ilan etme fırsatı verdi ve böylece III. Antiohos ile bağları nihayet kopardı. MÖ 218'de Attalos, kuzey İyonya'daki Yunan şehirleri Aiolis ve Troas ile doğuda Megistos nehrine kadar uzanan Misya toprakları üzerindeki kontrolü yeniden ele geçirdi ve bu topraklar dördüncü Suriye Savaşı sırasında Ahaios'u işgal etti. Mısır Kralı IV. Ptolemaios ile bir antlaşma imzalanmasının ardından III. Antiohos, MÖ 216'da Torosları geçti, güçlerini Attalos ile birleştirdi ve bir seferde Ahaios'u topraklarından mahrum bırakarak Sardis'i (kale hariç) ele geçirdi. İki yıllık bir kuşatmaya dayandıktan sonra, kale sonunda MÖ 214'te Bolis'in (Ptolemaios'un bakanı Sosibius tarafından istihdam edilmişti) ihaneti nedeniyle III. Antiohos'un eline geçti. Bolis, Ahaios 'u güvenliğe kavuşturacağına söz verdi, ancak onu hemen öldüren III. Antiohos'a teslim etti.

Kaynakça
Özel


Genel
Bement, R. B.; The kingdom of Brass (1856)
Polibios; Histories, Evelyn S. Shuckburgh (translator); Londra - New York, (1889)
Smith, William (editor); Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology, , Boston, (1867)
Walbank, F.W.; Astin, A.E.; Frederiksen, M. W.; Ogilvie, R. M. (1984). Cambridge Ancient History: The Hellenistic World (2nd ed.). Cambridge: Cambridge University Press
Ahaios (I. Seleukos'un oğlu)

Ahaios ( ; MÖ 3. yüzyılda gelişti) bir Seleukos soylusuydu ve Seleukos İmparatorluğu'nun kurucusu ve kralı I. Seleukos ile Soğdyalı soylu kadın Apama'nın ikinci oğluydu.

Arka plan
Ahaios, Yunan ve Soğdya kökenliydi. Üç kardeşi vardı: erkek kardeşi Seleukos Kralı I. Antiohos ve iki kız kardeşi Apama ve Laodiki. Ahaios, torunu Seleukos Generali Ahaios'tan ayırt etmek için bazen Yaşlı Ahaios olarak da adlandırılır. Zengin bir adamdı ve Anadolu'da mülklere sahipti. Ahaios, Galatlara karşı savaşta yardım edenlere hayırseverlik yaptı. Seleukosların Galatlara karşı askeri seferi, I. Antiohos'un hükümdarlığı sırasında MÖ 269-267 yılları arasında gerçekleşti. I. Antiohos ve Ahaios'a yardım edenler esir alındı ve Ahaios serbest bırakılmaları için fidye ödedi. Bu askeri seferi I. Antiohos kazandı. Ahaios'u hayırsever olarak kabul edenler, hayırseverliklerini bir taş stele yazdırdılar ve Babakome'deki Zeus tapınağına ve Kiddioukome'deki Apollon tapınağına yerleştirdiler. Akhaios tarafından sonsuza dek kurtarılanların torunları halk şenliklerinde başköşeye oturtulur ve her yıl Zeus tapınağında Akhaios'a bir öküz kurban ederlerdi.

Ahaios, ismi bilinmeyen bir Yunan kadınla evlendi. Karısından beş çocuğu oldu:

Antiochis, Attalus ile evlenmiştir; Pergamon Kralı I. Attalos'un annesidir.
Aleksandros, amcası I. Antiohos döneminde yüksek mevkilerde bulunmuştur.
I. Laodiki, Seleukos Kralı II. Antiohos'un ilk karısıdır.
Andromahos, Mısır Firavunu III. Ptolemaios tarafından esir tutulmuştu.
II. Laodiki, II. Seleukos ile evlenmiştir (Polibios'a göre).

Kaynakça
Özel


Genel
Dış bağlantılar
Ahali Cumhuriyet Fırkası

Ahali Cumhuriyet Fırkası, Abdülkadir Kemali Öğütçü tarafından Adana'da kurulan ve 29 Eylül 1930 - 21 Aralık 1930 tarihleri arasında faaliyet gösteren siyasi partidir.

Abdülkadir Kemali Bey, 1924 yılında kurma girişiminde bulunduğu "Müdafaa-i Umumiye Fırkası"nı 1930 yılındaki çok partili sisteme geçiş denemesi sırasında "Ahali Cumhuriyet" ismiyle kurmayı başardı. Genel Başkanlığını Abdülkadir Kemali Bey'in üstlendiği fırkanın diğer kurucuları Ali Vehbi, Bekir Sıtkı, Mustafa Ziya, Çiftçi Hasan, Yedek subay Ali Bey idi.

Bazı Güneydoğu illerinde zayıf biçimde örgütlenen fırka kuruluşundan sonra sadece Arif Oruç'un çıkardığı Yarın gazetesi tarafından olumlu karşılandı. Daha önce çıkardığı Toksöz gazetesini yeniden çıkarmak isteyen Abdülkadir Ali Bey, izin alamayınca Ahali gazetesini partinin yayın organı olarak kullandı.

Kaynakça
Ahameniş Hanedanı

Ahameniş Hanedanı ( Haxāmanišyaʰ; Farsça: هخامنشی‎ Haxâmaneši; Grekçe: Ἀχαιμενίδης Akhaimenídēs; Latince: Achaemenides), Ahameniş İmparatorluğu'nu yönetmiş antik Pers kraliyet hanedanıdır.

Ahameniş hanedanının tarihi esas olarak Herodot, Ktesias ve Ksenofon gibi Yunan tarihçileri aracılığıyla bilinir. İbrani Kitâb-ı Mukaddesi ve diğer Yahudi dini metinleri ve yerli İran kaynakları hanedandan bahsetmiştir. Herodot'a göre, Ahamenişler Pasargadae kabilesinden bir klandı ve muhtemelen Pasargad bölgesinin çevresine yerleşmişlerdi. Muhtemelen MÖ 9. yüzyılda diğer Pers kabilelerine hükmettiler. Hanedanın kurucusu kabul edilen Ahameniş (Haxāmaniš), büyük olasılıkla MÖ 7. yüzyılın sonlarında Pers kabilelerinden birinin yerel lideriydi. Onun soyundan gelen Teispes, I. Kambises ve II. Kiros aracılığıyla Pers kabileleri birleşmiş ve imparatorluğun temelleri atılmıştır.

Hanedanın kendisini tanımlamak için kullandığı ünvan "xšāyaθiya xšāyaθiyānām" (kralların kralı) ifadesidir; bu ünvan hem Pers krallarının bölgesel beyler üzerindeki üstünlüğünü hem de ilahi meşruiyet iddialarını yansıtır.

Ahamenişler etnik olarak İranî Ari kökenlidir; dilleri Eski Farsça olup Hint-İranî dil ailesine aittir. Kendisini "Arya" (soylu, özgür insan) olarak tanımlayan ilk Pers kralı I. Darius'tur."Ben Pers'im, Arya soyundanım, Arya diline sahibim."Bu soy tanımı, hanedanın yalnızca etnik kimliğini değil, aynı zamanda kültürel ve dinsel bir aidiyeti de temsil eder. Ahamenişler, Medler (İran'ın kuzeyindeki diğer İranî halk) ile akraba kökene sahipti ve erken dönemlerinde onlardan politik ve kültürel etkiler almışlardır.

Hanedanın yönetimi altındaki halklar çok ulusluydu: Persler ve Medlerin yanı sıra Elamlılar, Babilliler, Lidyalılar, Mısırlılar, Fenikeliler, Yahudiler, İyonlar, Ermeniler ve Hint halkları gibi onlarca farklı etnik ve dilsel topluluk imparatorluk bünyesinde yer aldı. Bu çeşitlilik, imparatorluğun idari sistemine yansıdı; her bölge "satraplık" adı verilen eyaletler hâlinde yerel yöneticiler tarafından idare ediliyordu.

Etimoloji
Ahameniş adı, hanedanın kurucusu kabul edilen efsanevi Pers lideri Ahameniş'den (Eski Farsça: Haxāmaniš) gelir. Bu isim, Eski Farsçada iki unsurdan oluşur:

haxā = "dost, birleştirici, iyi niyetli"
man = "düşünce, zihin" (aynı kök Manah = "akıl, bilinç")

Birlikte anlamı: "İyi düşünceli" veya "dostça düşünen, barışçıl".

Yunanca kaynaklarda bu ad Αχαιμενίδης (Achaimenídēs) biçiminde geçer; Batı dillerine bu Yunanca formdan geçerek İngilizce Achaemenid, Türkçede ise Ahameniş biçimini almıştır.

Bu adın kendisi, hanedanın kendine ait Eski Farsça ünvanı olan Haxāmanišiya (Ahameniş soyundan) kelimesinde korunmuştur. Yazıtlarda krallar kendilerini şu şekilde tanıtır: "Ben Darius'um, Ahameniş soyundanım."Darius şeceresini atası olarak gördüğü Ahameniş'e kadar uzatmıştır. Ancak Ahameniş adında bir kral olduğuna dair hiçbir kanıt yoktur.

Hanedan
Ayrıca bakınız
Ahameniş İmparatorluğu
Argead Hanedanı
Teispidler
Kapadokya Krallığı

Kaynakça
Genel
Ahalya

Ahalya ya da Ahilya, Hint mitolojisinde bir kişidir.

Hayatı
Gautama Maharishi'nin eşi olan Ahalya'nın Indra (tanrılar kralı) tarafından baştan çıkarıldığı, bu ihanetinden ötürü kocası tarafından lanetlendiği, daha sonra Rama tarafından özgürlüğüne kavuşturulduğu düşünülmektedir.

Brahma tarafından yeryüzünün en güzel kadını olarak yaratılmıştır.

Kaynakça
Ahalgori

Ahalgori ( ; Leningor), de jure Gürcistan'ın Mtsheta-Mtianeti bölgesinde, de facto Güney Osetya'nın Leningor rayonunda bulunan bir kasaba ve belediyedir. Kasaba, Ksani Nehri'nin kıyısında yer almaktadır. Kasabanın nüfusu 2002 yılı itibarı ile 2.500'dür.

Ahalgori, 2008 Güney Osetya Savaşı'nın ardından Güney Osetyalı ayrılıkçıların kontrolüne geçti.

Kaynakça
Konuyla ilgili yayınlar
Е. М. Поспелов (Ye. M. Pospelov). "Имена городов: вчера и сегодня (1917–1992). Топонимический словарь." (City Names: Yesterday and Today (1917–1992). Toponymic Dictionary.) Москва, "Русские словари", 1993.

Dış bağlantılar
Ahameniş

Ahamenişler Pers hükümdarlarından Ahameniş Hanedanı'nın tepe atasıdır.

Onun tepe ata rolü dışında hayatı ve eylemleri hakkında hiçbir şey bilinmemektedir. Ahameniş'in Pers kraliyet ailesinin yalnızca efsanevi atası olması oldukça muhtemeldir; ancak Ahameniş tarihsel bir kişi ise MÖ 8. yüzyılın sonu ile 7. yüzyılın başlarında yaşamış olması gerekmektedir.

İsim
Avrupa dillerinde kullanılan isim ( ( ), ) nihayetinde I. Darius'un anakronik üç dilli Behistun Yazıtı'nda yer alan (Ha-ak-ka-man-nu-iš veya Hâkamannuiš); (A-ḫa-ma-ni-iš-ʾ) ve Eski Farsça ( ) kelimesinden türemiştir. Eski Farsça özel isim geleneksel olarak "arkadaş" ve "düşünme gücü" kelimelerinden türetilmiştir; "bir arkadaşın zihnine sahip olma" anlamına gelmektedir. İsim (Haxâmaneš) olarak yazılmaktadır.

Tarihsellik
Behistun yazıtında ( MÖ 490 civarı), I. Darius, Ahameniş'i Teispes'in babası, II. Kiros'un (Büyük Kiros) ve I. Darius'un atası olarak tasvir eder. Birçok bilgin onun Med İmparatorluğu'nun vasal bir devleti olan Parsumash'ın yöneticisi olduğuna ve MÖ 681'de Asur kralı Sanherib'e karşı orduları buradan yönettiğine inanmaktadır.

Behistun Yazıtı
Behistun Yazıtı'ndaki Ahameniş soyundan geldiği iddiasının I. Darius'un tahtı ele geçirmesini meşrulaştırmak için uydurduğu bir iddia olması da mümkün olabilir. II. Kiros, Kiros silindirinde verilen ayrıntılı soyağacında Ahameniş'den hiç bahsetmez. Bu nedenle Ahamenişler, Büyük Darius'un Büyük Kiros'la hanedan ilişkisini meşrulaştırmak için yaptığı geriye dönük bir yaratım olabilir. Darius'un, Kiros ile kendisinin paylaştığı bir ataya sahip olması şüphesiz çok şey kazandırıyordu ve Kiros'un kızı Atossa ile daha sonra yaptığı evliliğin sağladığından daha güçlü bir bağa ihtiyaç duymuş olabilir.

Grek yazarlar
Antik Grek yazarları bu figürle ilgili birkaç efsaneyi muhafaza etmektedir: MÖ 4. yüzyılın sonlarında yazılan Sahte Platoncu diyalog Birinci Alkibiades (120e), Ahameniş, Greklerin Herakles'in soyundan geldiği gibi, Persái'nin kahraman kurucusu olarak tasvir eder ve Ahameniş ve Herkül'ün Zeus'un oğlu Perseus'un soyundan geldiğini söyler. Hikayenin bir başka versiyonuna göre ise Ahameniş, efsanenin kurucu kahramanlarından biri olan Egeus'un oğludur. 3. yüzyılda yaşamış Aelianus (De nat. anim. 12.21), Ahameniş'in bir kartal tarafından yetiştirildiğini söyler.

Ayrıca bakınız
Ahameniş soy ağacı

Kaynakça
Ahalşeni Kilisesi

Ahalşeni Kilisesi (Gürcüce: ახალშენის ეკლესია), tarihsel Eruşeti bölgesinde, günümüzde Ardahan ilinin Hanak ilçesine bağlı ve eski adı Ahalşeni olan Sazlıçayır köyünde Orta Çağ'da inşa edilmiş bir Gürcü kilisesiydi. Bu yapı tamamen yıkılmış ve yerinde cami inşa edilmiştir.

Tarihçe
Günümüze ulaşmamış olan Ahalşeni Kilisesi, 1902 yılında Gürcü tarihçi ve arkeolog Ekvtime Takaişvili tarafından yerinde incelenmiş ve tanımlanmıştır. Takaişvili, yazıtlardan birinde kilisenin kurucusu olarak geçen Saurmaga'nın oğlu Nigvarai'nin kim olduğunun bilinmediğini, ama yazıtta kullanılmış Gürcü alfabesinin Asomtavruli karakterlerinin kilisenin eski bir tarihte inşa edildiğini gösterdiğini belirtmiştir. Nitekim 1595 tarihli ve Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan adlı Osmanlı tahrir defterinde Ahalşeni'nin 46 haneden oluşan Hristiyan bir Gürcü köyü olduğu bilinmektedir. Kilisenin de bu tarihten önce inşa edilmiş olması gerekir. Osmanlılar 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı sırasında Ahalşeni Kilisesi'ni bir ekle kuleye dönüştürmüş ve savunma amaçlı bir yapı olarak kullanmıştır. Kilise daha sonraki bir tarihte tamamen yıkılmış ve yerinde köyün camisi inşa edilmiştir.

Mimari
Ahalşeni Kilisesi, kesme taşlardan inşa edilmiş kubbesiz bir yapıydı. Osmanlı idaresince savunma amaçlı dört köşeli bir kuleye çevrilmiş olmasına rağmen, 1902 yılında büyük ölçüde ayakta duruyordu. Ancak bu tarihten bir süre önce depremde batı koridoru çökmüştü. Yaygın biçimde başka yapılarda görüldüğü gibi Ahalşeni Kilisesi'ne ekli biçimde inşa edilmiş bir şapel bulunmuyordu. Kilisenin uzunluğu yaklaşık 8,5 metre, genişliği yaklaşık 6 metreydi. Doğu, batı ve güney duvarlarında birer pencere açıklığı bulunuyordu. Eski ikonostasisin sadece bir kısmı sağlam kalmıştı. Duvara yaslanmış sağlam bir kürsü bulunuyordu. Sunakta ise küçük bir niş vardı. Güney penceresinin üstünde, iç taraftan güzel bir oyma yer alıyordu. Kilisenin çatı örtüsü uzun taş plakalarla kapatılmıştı. Zarar görmüş olan batı koridorunun güney tarafta bir kapı açıklığı vardı. Batı kapısının üstünde haç figürlü bir taş bulunuyordu. Bu girişin iki yanında çok güzel iki adet kabartma tasvir yer alıyordu. Sol taraftaki kabartmada, bir elinde kilisenin maketini tutar halde bir bani figürü resmedilmişti. Sağdaki kabartma ise, Aziz Giorgi'yi at üstünde ve atının ayaklarının altında yatan bir figürle betimliyordu. Aziz Giorgi'nin başının üstünde Gürcü alfabesinin Asomtavruli harfleriyle "Ⴜ~Ⴋ Ⴂ~Ⴈ", yani "წმინდა გიორგი" yazısı yer alıyordu. Bu kabartmada Aziz Giorgi'nin tasvir edildiği bu yazıdan anlaşılmaktadır. Bu kabartmada Asomtavruli harfleriyle "Ⴕ. ႸႤ ႬႨႶႥ ႠႰႠI / ႻႤ ႱႠႳ ႰႫႢႨႱႨ" ("Tanrım, Saurmaga'nın oğlu Nigvaray'a merhamet et") şeklinde bir Gürcüce yazıt bulunuyordu.

Kaynakça
Ahalsopeli, Haşuri

Ahalsopeli ( ), Gürcistan'da, Şida Kartli ilçesinin (Osiauri topluluğu) Haşuri belediyesine bağlı, Shida Kartli ovasında bir köydür. Deniz seviyesinden 680 metre yüksekte, Khashuri'ye 6,5 kilometre uzaklıktadır.

Nüfus
2002 nüfus sayımına göre köyde 190 kişi yaşamaktaydı. 2014 yılında bir azalma olup, köyde 71'i erkek, 66'sı kadın olmak üzere 137 kişi yaşamaktadır.


Kaynakça
Ahalubani, Haşuri

Ahalubani, Gürcistan'ın Şida Kartli ilçesinin (Ali topluluğu) Haşuri belediyesine bağlı, Şida Kartli ovasında, Çeratkhevi nehrinin sol tarafında bir köydür. Deniz seviyesinden 800 metre yüksekte, Gomze köyü üzerinden Khashuri'ye 27 km, Kldistskaro köyünden 12 km uzaktır.

Nüfus
2002 nüfus sayımına göre köyde 84 kişi yaşamaktaydı. 2014 yılındaki sayımda, köyde 38'i erkek, 34'ü kadın olmak üzere 72 kişi yaşamaktadır.


Kaynakça
Ahalşeni, Ardahan

Ahalşeni (Gürcüce: ახალშენი), tarihî Artani bölgesinde, günümüzde Ardahan ilinin merkez ilçesine bağlı Akyaka’nın sınırları içinde ortadan kalkmış bir köydür.

Tarihçe
Gürcüce bir yer adı olan Ahalşeni (ახალშენი), yeni anlamındaki "ahali" (ახალი) ile mesken anlamındaki "şeni" (შენი) kelimelerinden oluşur ve "yeni köy" anlamına gelir.

Ahalşeni köyünün bulunduğu tarihî Artani bölgesi, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biriydi. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi ve köyü 16. yüzyılın ortasında Gürcülerden ele geçirmiştir.

Ahalşeni köyü, 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterinde Ahalşen (اخالشین) şeklinde geçer. Bu tarihte köy Gürcistan Vilayeti içinde, Ardahan-i Büzürg livasının Kuzey nahiyesine bağlıydı. Nüfusu 19 Hristiyan haneden oluşuyor ve hane reisleri Gürcü adlarını taşıyordu. Köyde buğday ve arpa tarımı ile arıcılık yapılıyor, koyun ve domuz besleniyordu. Bir adet su değirmeni bulunuyordu. Söz konusu mufassal defterde Ardahan-i Büzürg livasının Meşe nahiyesine bağlı aynı adlı bir köy daha bulunuyordu. Bu köy günümüzde Hanak ilçesinde olup Sazlıçayır adını taşımaktadır.

Osmanlı mufassal defterini yayımlayan Gürcü Türkolog Sergi Cikia’nın verdiği bilgiye göre, geç dönemde Rusça haritada “Ahaşen" (Ахашен) şeklinde geçen bu yerleşim, Ardahan kentinin batısında yer alıyor ve 1878'de buarada 16 hane bulunuyordu. Köy olmaktan çıktığı anlaşılan Ahalşeni'nin yerleşim alanı Akyaka (Koditzkaro) köyünün bugünkü sınırları içindedir.

Kaynakça
Ahameniş Pers Aslanı Ritonu

Ahameniş Pers Aslanı Ritonu ( ) MÖ 500'e tarihlenen Ahameniş İmparatorluğu'ndan kalma altın bir ritondur. yüksekliğindedir olup, farklı parçaları lehimleme yoluyla birbirine birleştirilerek, hiçbir belirgin iz bırakmayacak şekilde ustalıkla yapılmış, som altından yapılmıştır.

Fletcher Fonu tarafından desteklenen kazılarda 1954 yılında güneybatı İran'da ortaya çıkarılmıştır; günümüzde Amerika Birleşik Devletleri'nin New York şehrindeki Metropolitan Sanat Müzesi'nde bulunmaktadır.

Riton, genellikle Yakın Doğu ve antik Yunanistan'da yaygın olan, bir hayvanın başı veya boynuzları şeklinde sonlanan bir tür fincan veya içki kabına verilen isimdir.

İlk İranlılar kabın ucunda hayvan başı bulunan ritonları kullanıyorlardı; daha sonra Ahameniş döneminde ritonun hayvan kısmı genellikle kabın önünde ve kaba 90 derecelik bir açıyla yer almıştır.

Kaynakça
Ahantalar

Ahanta/Ayinda, Nzemaların kuzeyinde ve doğusunda yaşayan bir Akan halkıdır. Ahanta toprakları, tarihsel olarak günümüzde Gana olarak bilinen kıyı şeridinin en zengin bölgelerinden biri olarak bilinmektedir.

Ahanta toprakları, günümüzde Gana Cumhuriyeti'nin Batı Bölgesi olan Beposo'dan Ankobra'ya kadar uzanır. Önemli bölgeleri arasında Busua, Axim, Apowa, Agona Nkwanta, Dixcove, Princess Town (Pokesu olarak da bilinir), Esiama ve Sekond-Takoradi bulunur. Ayrıca, ticaret amacıyla Altın Sahili'ne yerleşen Avrupalı uluslarla erken dönemde temas kuran bir şeflikler konfederasyonu biçiminde bölgesel bir güçtür.

Kaynakça