kaan39/turkish-wikipedia-dataset-clean huggingface dataset:
Elden Ring

Elden Ring FromSoftware tarafından geliştirilmiş ve Bandai Namco Entertainment tarafından yayınlanmış olan bir aksiyon-rol yapma oyunudur. Oyun, oyun yönetmeni Hidetaka Miyazaki ve fantezi yazarı George R. R. Martin'in ortak çalıştıkları bir projedir ve Microsoft Windows, PlayStation 4-5, Xbox One ve Steam Deck platformlarında 24 Şubat 2022 tarihinde çıkış yapmıştır. Elden Ring, The Game Awards 2022 de yılın oyunu ödülünü aldı.

Geliştirme
Elden Ring, E3 2019 fuarında duyurulan ve oyunun yönetmenliğini Souls serisi, Bloodborne ve gibi oyunlar ile tanınan Hidetaka Miyazaki üstlenmektedir, oyunun dünyasını ise özellikle Buz ve Ateşin Şarkısı kitabı ile tanınan fantezi yazarı George R. R. Martin yaratmıştır. George R. R. Martin'in çalışmalarının büyük bir hayranı olan Hidetaka Miyazaki, Martin ile iletişime geçmiş ve oyunun dünyasını oluşturması için kendisine kreatif özgürlük tanımıştır. Miyazaki, IGN için verdiği bir röportajda, oyunun isminin anlamının sorulması üzerine "Yüzüklerin Efendisi en klasik fantezi romanı, bundan dolayı Elden Ring bu romandan belli bir miktarda esinlenilerek ama tamamen aynısı olmayacak şekilde yapıldı." dedi ve Elden Ring ismindeki "Ring" kelimesinin aslında parmağa takılan bir yüzük anlamına gelmediğini, "yuvarlak" anlamına geldiğini belirtti.

Elden Ring'in geliştirilmesine 2017'nin başlarında, Dark Souls III için geliştirilen The Ringed City indirilebilir içeriğinin yayımlanmasının hemen ardından başlandı. Diğer Souls oyunlarında olduğu gibi, Elden Ring sabit bir ana karakter ile oynamak yerine oyunculara kendi ana karakterlerini yaratabilme özelliğini tanıyacak. Oyun, her ne kadar ana mantığını Souls serisinden alacak olsa da, diğer Souls oyunlarının aksine, oyuncu olmayan karakterlerin (NPC) çok fazla bulunmadığı, zindan benzeri harabeler içeren daha büyük bir açık dünya, at sürme ve at üstünde savaş gibi yeni özelliklere sahip olacak. Miyazaki'ye hikâyenin kitaplaştırılma ihtimali sorulduğunda kendisi, oyuncuların oyunu oynayarak hikâyeyi öğrenmelerini ve deneyim etmelerini tercih ettiğini söylemiştir.

Oynanış
Elden Ring, üçüncü şahıs bakış açısından oynanan bir Aksiyon-rol yapma oyunu. Yapımcı firma olan FromSoftware'nin diğer oyunları olan Dark Souls Serisi veya gibi oyunlara benzerlik göstermektedir. Onlardan farklı olarak oyun Çizgisel olarak ilerlemez. Oyun Açık dünya türündedir, oyuncunun özgürce dolaşmasına izin verir. Oyunda ki bölgeler olan Limgrave, Caelid gibi yerler dahil olmak üzere genel olarak oyunun geçtiği dünya olan Lands Between'i keşfetmeye olanak tanır. Oyun boyunca oyuncular, keşiflerinin yanı sıra her bölgenin ana patronu (Boss) görevi gören yarı tanrıları (Elden Ring Demi-Gods) alt etmekle yükümlüdür. Bu ana patronların haricinde, oyuncuların keşfedebileceği farklı türlerde gizli zindanlar, yeraltı mezarları, tüneller ve mağaralar bulunmaktadır.

Dış bağlantılar
• Resmi İnternet Sitesi

• Xbox Profili

Kaynakça
Eldeniz Zeynalov

Eldeniz Memmed Zeynalov (1 Ocak 1937, Bakü - 5 Kasım 2001, Bakü), Azeri bir oyuncuydu. Azerbaycan Cumhuriyeti Halk Sanatçısı (2000).

Hayatı
Eldeniz Zeynalov 1 Ocak 1937'de doğdu. Henüz okuldayken amcası Hasanağa Salayev'in tavsiyesi üzerine Azerbaycan Devlet Drama Tiyatrosu'nda çocuk rollerinde oynadı. Tiyatro Enstitüsü'nde oyunculuk eğitimi aldı (1956-1962).

Öğrenci olarak Eldar Guliyev'in "Bir Güney Şehrinde" adlı filminde başrollerden birinde oynadı. Mezun olduktan sonra Akademik Drama Tiyatrosu'nda çalışmaya başladı. İlk kez "Sevil" oyununda Gündüz rolünü oynadı. Daha sonra tiyatro ve sinema, televizyon ve radyo performanslarında ve hiciv film dergisi "Mozalan"ın birçok konusunda unutulmaz görüntüler yarattı.

"Dulcinea Tobosskaya" (Mosfilm ), "Uçaklar İnmedi " (Özbəkfilm) adlı yabancı filmlerde oynadı. Humay Ödülü Sahibi (1999), Emektar Sanatçı (1974), Halk Sanatçısı Eldeniz Zeynalov, 5 Kasım 2001'de öldü ve Yasamal Mezarlığı'na gömüldü.

Oyuncu Memmed Zeynalov ve yönetmen Elbrus Zeynalov'un babasıdır.

Filmografi
100 (film, 1985)(kısa film-Mozalan № 100)
777 №-li iş (film, 1992)(uzun metrajlı film)
777 №-li sexdə (film, 1979)(kısa film-Mozalan № 47)
Arvadım mənim, uşaqlarım mənim (film, 1978)
Babamızın babasının babası (film, 1981)
Bağ mövsümü (film, 1985)
Bəyin oğurlanması (film, 1985)
Bir cənub şəhərində (film, 1969)
Bir Eldənizimiz yoxdur (film, 2002)
Bizim Cəbiş müəllim (film, 1969)
Dörd bazar günü (film, 1975)
Əhməd haradadır? (film, 1963)
Əzablı yollar (film, 1982)
Fədailər (film, 1986)
Foto "Fantaziya" (film, 1970)
Gözlə məni (film, 1980)
Hər şey yaxşılığa doğru (film, 1997)
Həyat bizi sınayır (film, 1972)
Hörmətli alim yoldaşlar (film, 1971)
İcazə (film, 1972)
"İmportnı" yaxud zırrama (film, 1972)
İyirmialtılar (film, 1966)
Kontor (film, 1978)
Qızıl uçurum (film, 1980)
Qonşu qonşu olsa... (film, 1989)
Mən mahnı qoşuram (film, 1979)
Metamarfoza (film, 1983)
Musiqili xaş (film, 1984)
"Müstəntiq və məntiq" (film, 1971)
Nakəs (film, 1991)
Nə haqla? (film, 1983)
Nigarançılıq (film, 1998)
O qızı tapın (film, 1970)
Ömrün səhifələri (film, 1974)
Sehrli çıraq (film, 1987)
Sizi, kiçik toy məclisinə dəvət edirik. (film, 1979)
Şəbih (film, 1971)
Telefon macəraları (film, 1990)
Uğurlu təyinat (film, 1984)
Vulkana doğru (film, 1977)
Yaramaz (film, 1988)
Yaşamaq gözəldir, qardaşım! (film, 1966)
Yeddi oğul istərəm... (film, 1970)
Yeganə çıxış yolu (film, 1980)
Yenilik (film, 1986)
Yerlə göy arasında (film, 1999)
Yol əhvalatı (film, 1980)
Yorulmamışam. Rövşən Behcət (film, 2007)
"Yüz vədə bir borcu ödəməz" (film, 1971)

Kaynakça
Dış bağlantılar
İzle (filmografi)
Elden, Gelderland

Elden, Hollanda'nın Gelderland ilinde, Arnhem belediyesi sınırları içinde yer alan bir köydür. 2021 yılı itibarıyla yaklaşık 2.925 kişilik nüfusa sahiptir.

Tarihçe
Elden, ilk olarak 9. yüzyılda belgelenmiş olup, Roma döneminden itibaren yerleşim izleri taşır. Köy, Ren Nehri yakınındaki konumuyla tarih boyunca taşkınlara karşı savunma ve tarımsal faaliyetler için kullanılmıştır. 1818 yılına kadar ayrı bir belediye olan Elden, daha sonra Arnhem'e bağlanmıştır.

Coğrafya
Elden, Arnhem kent merkezinin güneybatısında, Ren Nehri kıyısında yer almaktadır. Çevresindeki yeşil alanlar ve nehir manzaraları, doğal bir köy karakterini korumasını sağlar. Kentleşmeye rağmen tarihi merkez dokusunu büyük ölçüde korumuştur.

Ulaşım
Elden, Arnhem şehir merkezine karayolu ve toplu taşıma ile kolayca ulaşılabilen bir konumdadır. Bölgeye otobüs hatları hizmet vermektedir. Arnhem tren istasyonu en yakın büyük ulaşım noktasıdır. Ayrıca A325 karayolu üzerinden Nijmegen yönüne doğrudan bağlantı bulunmaktadır.

Gezilecek yerler
Elden Köy Kilisesi: 15. yüzyıldan kalma tarihi bir kilisedir.

Drielsedijk ve Ren Nehri manzaraları: Yürüyüş yolları ve doğal görüntüler sunar.
Tarihi çiftlik evleri: Köy merkezinde geleneksel Hollanda mimarisine sahip yapılar görülebilir.

Kaynakça
Eldiğin, Şiran

Eldiğin, Gümüşhane ilinin Şiran ilçesine bağlı bir köydür.

Tarihçe
1847 yılında "İldiğin" adıyla kaydedilen yerleşimde, 4 hanede 11 erkek yaşamakta olup o dönemde köyde yaşayanlar sadece Müslümanlardan oluşmaktadır.

Coğrafya
Gümüşhane il merkezine 125 km, Şiran ilçe merkezine 25 km uzaklıktadır. Köyün doğusunda derin vadilerle yarılmış orta yükseklikte tepeler yer alır. Bunlardan biri de üzerinde Ağbaba diye bilinen yatırın yer aldığı tepedir. Batısında ise Büyük Dere diye bilinen derin bir vadi, ormanlık yamaçlar, Seydibaba köyünün Sarıtaş mezrası ve onun önünden derin vadilerden akan Kelkit Çayı yer alır. Güneyinde Boğazyayla köyü yer alır. Eldiğin köyü Çimen Dağlarının eteklerinde yer alır. Kuzeyinde Kelkit Vadisinin uzantısı ile Ozanca köyü yer alır. Burada da yer yer tepelikler ile derin vadiler görülür. Evli Hasanın Dere diye bilinen vadi burada yer alır. Köyün batısında Büyük Dere diye bilinen derin vadi ve şelalesi vardır. Takriben 7–8 km ilerisinde Tomara Şelalesi, çevresindeki yeşil fundalıklar ile şelaleden dökülen suyun oluşturduğu ırmak, etrafındaki su değirmenleri, meyve bahçeleri ve Kelkit Çayı ile birleşmektedir.

Nüfus
Kaynakça
Dış bağlantılar
Yerelnet
Eldiven

Eldiven, dış etkilerden korumak ya da farklı amaçlar için ele giyilen kumaş, deri, kauçuk veya diğer malzemelerden üretilen el giysisi. Soğuktan korunmak ve hijyenik nedenler eldivenlerin kullanım amaçları arasında bulunmaktadır. Kış şartlarının ağır olduğu ülkelerde özel derilerden yapılan bu tür giysiler çokça tercih edilmektedir.

Ancak eldivenin takılmasındaki genel amaç kişinin kendini veya diğer dış dünyayı korumasının yanında aksesuar olarak kullanımı da yaygındır. Örneğin askerler kullanmasalar bile eldivenlerini belli üniformaları giydikleri takdirde bulundurmak zorundadırlar.

Çelik eldiven
Çelik eldiven, genellikle kasap ve veterinerlerin koruma amaçlı kullandığı bir iş güvenliği ekipmanıdır. Kasaplar çoğunlukla; karkas olarak adlandırılan ve tek parçadan oluşan gövdenin kesilmesi ya da buna benzer et parçalarının kuşbaşı, pirzola, vb. etlerin doğranması, kemiklerden ayrıştırılması aşamasında bıçağın etten kurtularak elde yaralanmaya sebep olmaması için kullanılır. Çelik eldivenler, paslanmaz çelik halkalardan özel dokuma (belli bir kurala göre iç içe geçirme) yöntemi ile imal edilir. Çalışma şekillerine göre bilekte, dirsekte ve omuzda biten modelleri vardır.

Veterinerler ise hayvan muayenelerinde (kedi, köpek, vb.) hayvan ısırmalarını en az hasarla atlatabilmek için kullanılır.

Diğer eldiven türleri
Lastik eldiven
Tıbbi eldiven
Fırın eldiveni
Bisiklet eldiveni
Sürüş eldiveni
Buz hokeyi eldiveni
Lakros eldiveni
Kablolu eldiven
Kol ısıtıcısı
Mafsallı eldiven
Eldiven fetişizmi

Kaynakça
Dış bağlantılar
Eldiven - TDK
Eldiven dokusunun yapılışı
Eldin Jakupović

Eldin Jakupović (2 Ekim 1984), Leicester City takımında kaleci pozisyonunda görev yapan Bosna-Hersek asıllı İsviçreli millî futbolcudur.

Profesyonel kariyerine 2004 yılında Grasshopper kulübünde başladı. Daha sonra sırasıyla FC Thun, Lokomotiv Moskva, Grasshopper, Olympiakos Volou, Aris, Hull City, Leyton Orient ve Leicester City kulüplerinde oynadı.

Kaynakça
Dış bağlantılar
Ele Güne Karşı

Ele Güne Karşı, sözleri Mazhar Alanson'a ve müziği Fuat Güner'e ait ilk olarak 1981 senesinde MFÖ, Seyhan Karabay ve Galip Boransu ex-orkestrası İpucu Beşlisi'nden şarkıyı alan Seyyal Taner tarafından seslendirilir. Şarkı daha sonra 1984 senesinde Mazhar-Fuat–Özkan tarafından aynı adlı albümde plak kaydına geçirilir ve grup bu parçayla büyük bir çıkış yakalar.
Eldorado (film, 2018)

Eldorado, yönetmenliği ve senaristliği Markus Imhoof tarafından gerçekleştirilen 2018 çıkışlı filmdir. Film ilk gösterimini 68. Berlin Uluslararası Film Festivali'nde gerçekleştirdi.

Eldorado, 24 Şubat 2019 tarihinde düzenlenecek 91. Akademi Ödülleri'nin Yabancı Dilde En İyi Film Ödülü kategorisinde yarışmak üzere İsviçre'nin aday adayı olmuştur.

Ayrıca bakınız
91. Akademi Ödülleri'nde Yabancı Dilde En İyi Film Ödülü başvuruları
İsviçre'nin Yabancı Dilde En İyi Film Akademi Ödülü başvuruları

Kaynakça
Dış bağlantılar
Eldon Bargewell

Tümgeneral Eldon A. Bargewell (13 Ağustos 1947 - 29 Nisan 2019), Tümgeneral rütbesindeki Amerikalı eski üst düzey askerdir.
Kariyeri
Tümgeneral rütbesinde görev almış Vietnam Savaşı ile birlikte Afganistan Savaşı, Körfez Savaşı, Panama İşgali ve Panama Acid Gambit Operasyonu gibi ABD adına önemli operasyonlarda aktif görev almıştır
. 1996'dan 1998 yılına Amerikan Delta Kuvvetleri komutanı olarak hazır bulunmuştur. Hizmetlerinden dolayı Amerika Birleşik Devletleri Liyakat Nişanı ile ödüllendirilmiştir.

Ölümü
13 Ağustos 1947'de Hoquiam, Washington'da doğan Amerikalı eski rütbeli asker Eldon Bargewell 29 Nisan 2019'da Eufaula, Alabama'daki kentindeki evinde 71 yaşında bahçesinde kullandığı çim biçme makinasına kendisini kaptırarak geçirdiği kazada ölmüştür.
Kaynakça
Dış bağlantılar
Eldiven (şiir)

"Der Handschuh" ("Eldiven") Friedrich Schiller tarafından onun balad dostluk müsabakasının yılı ( ," Balad Yılı ") 1797'de yazılan bir baladdır.

Tarihi
Balad, Schiller'in Essais historiques sur Paris de Monsieur de Saint-Foix (1797) adlı kitabında bulunan, Fransa kralı I. François'in sarayında gerçekleşen gerçek bir hikâyeye dayanıyor. Yazılı belge ayrıca Matteo Bandello'nun 1490'da yayınlanan romanlarında da bulunabilir. Leigh Hunt bunu "Eldiven ve Aslanlar" şiiri için ve Robert Browning "Eldiven" için kullandı.

Edebiyatta
Dostoyevski'nin Karamazov Kardeşler romanında İvan Karamazov hoşlandığı kadına "Den Dank, Dame, begehr ich nicht!" dizesini söylemiştir.

Kaynakça
Ele.me

Eleme yemek dağıtım hizmeti veren Çinli bir teknoloji firmasıdır.

Ele.me hizmet verdiği Çin'de 1.3 Milyon restoran, 15 Bin çalışanıyla günde 9 milyondan fazla teslimat gerçekleştirmektedir. Kendisine ait kurye hizmet servisine kayıtlı 3 Milyonun üzerinde kuryesi vardır. Ele.me 2019 yılı itibarıyla yemek dağıtımı alanında % 53,4 pazar payı ile Çin'deki en büyük firmadır.

Tarihçe
Ele.me firması Mark Zhang ve Jack Kang tarafından 2008 yılında Minhang'ta yer alan Şanghay Jiao Tong Üniversitesi'nde kurulmuştur. 2016 Aralık ayının sonunda Ele.me, 1,3 milyondan fazla katılan mağaza, 15 bin personel ve dokuz milyondan fazla günlük siparişle Çin'de 2000'den fazla şehri kapsadı. Ayrıca, üç milyondan fazla sürücü Fengniao Teslimatı (Ele.me'nin alt hizmeti) kaydettirdi.

Ele.me, 2017 yılında "Gıda Güvenliği Hizmeti"'ni başlatmış ve ilk hafta sonunda ihlal yapan 5.000'in üzerinde restoranı sistemden çıkarmıştır.

Alibaba Group Ele.me'yi satın almak için görüşmelerde bulunduğu açıkladıktan sonra Nisan 2018'de Ele.me'yi 9.5 milyar dolar karşılığında satın almıştır.

Kaynakça
Dış bağlantılar
Resmi site
Eldina Ahmić

Eldina Vanessa Ahmić (d. 21 Ağustos 1994), Bosna-Hersekli futbolcu. Son olarak IF Brommapojkarna ve Bosna-Hersek millî takımında orta saha oyuncusu olarak oynamaktaydı.

Kariyeri
Millî takım
Millî takım golleri
Kişisel hayatı
Ahmić, kendisi gibi futbolcu olan Dejan Kulusevski ile birliktedir. Çiftin 2024 yılında bir kız çocuğu dünyaya geldi.

Kaynakça
Eldred–Ashcroft

Eldred–Ashcroft, 537 U.S. 186 (2003), Telif Hakları Sürelerinin Uzatılması Hakkında Kanun'un ( - CTEA olarak kısaltılır-), ABD anayasasına uygunluğunu onaylayan ABD Yüksek Mahkemesi kararıdır.

Arka plan
1998 yılında çıkan kanun (CTEA), mevcut telif hakkı sürelerini 1976 Telif Hakkı Kanunu'nda öngörülen süreden (eser sahibinin ölümü + 50 yıl) 20 yıl daha uzatmışı. Kanun hem ileriye hem de geriye dönük süreleri uzattığından birçok eserin kamu malı haline gelme sürecini etkilemekteydi. CTEA’ya halk arasında "Mickey Mouse Koruma Yasası" adı verildi, çünkü Mickey Mouse filminin ilk yayınlanan bölümünün kamu malına dönüşmesini hemen önce çıkarılmış ve birçok başka eserle birlikte Mickey Mouse'un kamu malına dönüşmesini 20 yıl ertelemişti. Erteleme, eserlerin o andaki telif sahipleri tarafından memnuniyetle karşılandı, çünkü bu eserler üzerinden gelir elde etmeye devam edebileceklerdi ve 7-2 çoğunlukla CTEA’in Anayasa’ya uygun olduğuna karar verdi.

Etkileri
Bu davadan sonra Lessig ve arkadaşları, Eldred’in daha çok sayıda yaratıcı eserin İnternet’te paylaşılması amacından esinlenerek "Creative Commons" olarak adlandırdıkları bir kâr amacı gütmeyen örgüt kurmuş ve 2002’de Creative Commons lisanslarını; yani yaratıcılara bir yanda telif haklarını elinde tutarken, öte yanda eserlerini varsayılan “tüm hakları saklıdır” kuralına kıyasla daha esnek koşullarda paylaşma olanağı veren bir dizi özgür lisans yayınlamıştır.

Dış bağlantılar
Mahkeme kararı

Kaynakça
Eldon Hoke

El Duce lakaplı Eldon Wayne Hoke (23 Mart 1958 - 19 Nisan 1997), shock rock grubu Mentors'un davulcusu ve solisti olarak tanınan Amerikalı bir müzisyen. Chinas Comidas ve the Screamers gruplarında da çaldı.

Bugün El Duce, kara mizah anlayışını kullanarak rock müzikte sahnedeki konuşma ve davranışlara ilişkin tabuları yıkan, günümüzün en çirkin ve ekstrem müzikal eylemlerine emsal teşkil eden bir kültür öncüsü olarak anılıyor.

Kariyer
Kurt Cobain'in ölüm iddiası
Nirvana'nın solisti Kurt Cobain'in cesedinin 8 Nisan 1994'te Cobain'in Lake Washington'daki evinin serasında bulunmasının ardından Hoke, Cobain'in karısı Courtney Love'ın Cobain'i öldürmesi için kendisine para teklif ettiğini iddia etmeye başladı. Hoke hikâyesini TV'deki Jerry Springer Show, The National Enquirer'ın haftalık tabloid gazetesi ve Nick Broomfield'ın belgesel filmi Kurt & Courtney gibi medya kuruluşlarında tanıttı. 1996 yılında Hoke, Love'ın Kurt Cobain'i öldürmesi için kendisine 50.000 dolar teklif ettiğini iddia ederek yalan makinesi testini geçti. 11 Nisan 1997'de kaydedilen Kurt ve Courtney filmindeki röportajında El Duce, Love'ın kendisine Kurt Cobain'i "vurması" için 50.000 dolar teklif ettiğini bir kez daha iddia etti ve ayrıca Cobain'i kimin öldürdüğünü bildiğini iddia etti (Bazıları Kill Allen Wrench grubundan "Allen" adını veriyor), ancak "FBI'ın onu yakalamasına izin vereceğini" söyledi.
Eldon Price

Eldon Price (d. 14 Eylül 1939), Amerikalı basketbol koçudur.

Kariyeri
1961 yılında Pennsylvania Eyalet Üniversitesi'nden mezun olan Price, koçluk kariyerine Penn State'in Beaver kampüsünde erkekler baş koçu olarak başladı ve takımda 19 yıl (1963-87) atletizm direktörü, beden eğitimi başkanı ve sekiz spor dalının baş koçu olarak görev yaptı.

Price, 1986'dan 1989'a kadar Rider Üniversitesi Broncs takımında erkekler yardımcı koçu olarak görev yaptı. Aynı dönemde takımın golf baş koçu da oldu. Price, Rider Üniversitesi'nin eski kadınlar baş koçuydu ve Rider tarihindeki ilk kadın basketbol baş koçu olarak 162 maç kazandı. Price'ın yönetiminde Broncs, beş sezon boyunca her yıl rekorunu kırdı.

Price, koçluk döneminde yaklaşık 400 maç kazandı.

2007'den 2009'a kadar emekli olana Price, Penn State Üniversitesi'nde Basketbol Operasyonları Direktörü olarak görev yaptı.

Kaynakça
Eleanor Roosevelt

Eleanor Roosevelt (11 Ekim 1884 - 7 Kasım 1962) ABD'nin 32. Başkanı Franklin D. Roosevelt'in eşi ve kuzeni, ABD'nin 26. Başkanı olan Theodore Roosevelt'in yeğeni. Başkan Truman döneminde Birleşmiş Milletler temsilciliği yapmıştır. İnsan Hakları Bildirisi'ne büyük katkılar sağlamıştır.

Nisan 1960 yılında Roosevelt'e New York'ta bir araba çarpması sonucu aplastik anemi tanısı konuldu. Manhattan'daki evinde 78 yaşında, 7 Kasım 1962 tarihinde kalp yetmezliğinden öldü.

Kaynakça
Elea Okulu

Elea Okulu, İtalya'nın batı kıyılarında yer alan Alento Irmağı'nın denize döküldüğü yerde kurulan ve bir Yunan kolonisi olan Elea (Elaia) kentinde kurulmuş bir felsefe okulu olduğu için bu adı alan ilk felsefe okullarının en önemlilerinden biridir.

Elea Okulunun, birçok öğrenci yetiştirmiş ve çok önemli felsefi düşüncelerin temsilciliğini yapmış olduğu bilinmekle birlikte, adları felsefe tarihinde her zaman gündeme gelen üç büyük filozofu vardır; bunlar Ksenophanes, Parmenides ve Zenon’dur. Felsefe tarihinde Sokrates öncesi olarak kabul edilen dönemin en önemli okullarından olmuştur. Varlık, varoluş, yanılsama, birlik gibi kavramlarla felsefi tezlerini yürütmüş, mantık ve diyalektik aracılığıyla, varlığın birliği ve bölünemezliği, değişme ve hareketin olanaksızlığını kanıtlama yoluna gitmişler, ilk önemli rasyonalist düşünürlerden olmuşlardır.


Parmenides, kendisinden sonra özellikle Sokrates, Platon ve Zenon üzerinde etkili olmuş ve bunlar üzerinden felsefe tarihinde en önemli yönelimlerin ilk halini şekillendirmiştir. Onun başlıca girişiminin Ksenophanes'in, değişen görüntüler ardındaki değişmeyen varlık düşüncesini temellendirmek yönünde olduğunu söyleyebiliriz. Bunu da elbette ancak akıl sayesinde yapabiliriz. Parmenides'e göre "Varlık vardır ve yokluk yoktur"; tek gerçek, sonsuz ve bölünmez olan "Bir"dir. Bilgi konusunda da doğruluk ile sanıların birbirinden ayrıştırılmaya çalışıldığını görürüz.

Zenon da onun yolundan giderek çokluk ve değişim düşüncesinden hareket edenlere karşı Parmenides'in önermelerindeki çelişkilerden ya da zayıflıklardan arınmış bir şekilde değişmezliği ve Bir'liği savunur. Bu konuda geliştirdiği paradokslar felsefe içinde her zaman popüler olagelmiştir. Mantık ve diyalektik aracılığıyla Zenon evrenin madde ile dolu olduğunu ve hareketin olanaksız olduğunu kanıtlamakta zeki yollara başvurur. Onunla birlikte rasyonalizm düşüncesinin Elea Okulu'nda bir anlamda doruk noktasına ulaştığını söylemek mümkün.

Ayrıca bakınız
Zenon'un paradoksları
Rasyonalizm

Kaynakça
Batı Felsefesi Tarihi, Bertrand Russell, Say Yayınları
Eleanor Marx

Eleanor Marx (16 Ocak 1855 - 31 Mart 1898) Marksist yazar ve politik eylemci. Karl Marx'ın en küçük kızıdır.

Hayatı
Karl Marx ve Jenny von Westphalen çiftinin altıncı çocuğu olarak Büyük Londra'da dünyaya geldi. Babasının anlattığı hikâyelerden de etkilenerek ilk önce edebiyata, henüz on iki yaşındayken İrlandalı üç vatanseverin Manchester'da idam edilmesinden sonra politikaya ilgi duymaya başladı.

On altı yaşındayken babasının sekreteri oldu ve babasıyla birlikte konferanslara katılma amacıyla dünyayı gezmeye başladı. Paris Komünü üyelerinden gazeteci Hippolyte Lissagaray'a âşık oldu ama aradaki büyük yaş farkı sebebiyle (Lissagaray 32, Eleanor 17 yaşındaydı) babası bu ilişkiyi onaylamadı. Brighton'a dönerek öğretmen oldu.

1880'lerin başında babasının bitmemiş el yazmalarını toparlamaya ve Kapital'in İngilizce yayımlanmasını sağlamaya çalıştı. 1884'te Büyük Britanya'nın ilk sosyalist partisine, Sosyal Demokrat Federasyon, üye oldu, Eleanor bu sırada Edward Aveling ile tanıştı ve çift ömür boyu nikahsız şekilde birlikte yaşadı. Partiden Engels'in de reddettiği başkan Henry Hyndman ile yaşadığı sorunlar nedeniyle ayrıldı ve 1885 yılında Britanya'da Sosyalist Birlik'in kurucusu oldu. Bu Birliğe anarşistler de büyük gruplar halinde katıldı, fakat bu birliğin sonu oldu ve 1889 yılında Birlik dağıldı.

Eleanor Marx, Birliğin dergisine kadın hakları konusunda çeşitli yazılar yayımladı ve Emekçi Kadın Sendikası kurulması yolunda çaba gösterdi, çeşitli grevlere katıldı. 1880'lerde oyunculukla da ilgilenen Eleanor, sanatın feminist ve sosyalist bir araç olduğuna inandı.

1897 yılında dağılan Sosyalist Birlik'in birçok üyesi gibi Sosyal Demokratik Federasyon'a tekrar katıldı.

İntiharı
Marx, 1898'da sevgilisi Edward Aveling'in gizlice bir oyuncuyla evlendiğini öğrendi. Bu olayın da etkisiyle Aveling Marx'a beraber intihar etmeyi önerdi, Eleanor Marx 31 Mart 1898 tarihinde sevgilisinin temin ettiği hidrojen siyanürü içerek intihar etti. Aveling ise sözüne uymayarak intihar etmedi. Bu davranışı yüzünden tepkiyle karşılansa da herhangi bir yasal sorunla karşılaşmadı.

Çalışmaları
1877 - Şikago Anarşistleri
1883 - Marx'ın Değer Kuramı
1884 - İrlanda Dinamitçileri
1886 - Kadın Sorunu
1890 - 1 Mayıs Konuşması, Hyde park
1891 - Amerika'da İşçi Sınıfı Hareketi
1897 - Karl Marx Üzerine Biyografik Notlar