kaan39/turkish-wikipedia-dataset-clean huggingface dataset:
Abhazya Sosyal Demokrat Partisi

Abhazya Sosyal Demokrat Partisi, ASDP (Rusça: Социал-демократическая партия Абхазии, Gürcüce: სოციალურ დემოკრატიული პარტიის აფხაზეთის) Abhazya'daki muhalefet partilerinden biridir. Ekim 2004 başkanlık seçimlerinde Sergey Şamba destekçileri tarafından kuruldu. Şamba'nın kendisi dışında Vladimir Arshba, Gennady Alamiya ve Albert Topolian gibi önemli isimler de partinin kurucuları arasındaydı. Parti 15 Ekim 2005'te Abhazya Devlet Drama Tiyatrosu'nda kurulmuştur. Aynı zamanda burada Gennady Alamiya parti lideri seçilmiştir. "Sosyal Demokrat Gençlik Birliği" ise bu partinin gençlik örgütü olarak kurulmuştur ve Abhazya Devlet Üniversitesi öğrencisi Astamur Logua liderliğini yapmıştır.

Parti seçmenlerine 12 Ocak 2005'teki seçimleri Sergey Bagapş ve Raul Hacımba'nın güçler paylaşımı anlaşması nedeniyle boykot çağrısı yapmıştır.

Abhazya Sosyal Demokrat Partisi ve Sosyal Demokrat Gençlik Birliği 8 Şubat 2005'te kurulan Abhazya Milli Birlik Forumu'nun kurucu 12 örgüt, parti ve hareketinden ikisi olmuştur.

2005 seçimlerinde Bagaps-Hacımba ikilisi birinci oldu ve Sergey Şamba dışişleri bakanı oldu.

20 Mayıs 2009'daki bir basın konferansında Abhazya Sosyal Demokrat Partisi hükûmetin dış politikalarını eleştiren bir numaralı partiydi. Eleştiri Şamba tarafından 2 gün sonra "ön yargılı" olduğu gerekçesiyle reddedildi.
Abhazya cumhurbaşkanı

Abhazya cumhurbaşkanı, Gürcistan'ın de jure bir parçası olan ve kısmen tanınan Abhazya Cumhuriyeti'nin de facto devlet başkanıdır. Bu pozisyon 1994 yılında oluşturulmuştur. Cumhurbaşkanlığı makamı oluşturulmadan önce, 1992 ile 1994 anayasasının oluşturulması arasında devlet başkanlığı makamı "Parlamento başkanı" olarak biliniyordu. Parlamento başkanı pozisyonundan önce, Abhazya'daki en yüksek makam Yüksek Sovyet başkanıydı. Bu makam, 25 Ağustos 1990'da Gürcistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'nden egemenlik ilanından 23 Temmuz 1992'de bağımsızlık ilanına kadar sürecekti.

Görev yemini
Aleksandr Ankvab'ın cumhurbaşkanlığı sırasında Parlamento, Cumhurbaşkanlığı yemininden bu ifadeyi çıkarma kararı aldı:



Abhaz Devrimi'nin ardından 16 Temmuz 2014 tarihinde yapılan bir toplantıda Parlamento bu ifadeyi geri getirmeye karar verdi. Meclis Başkan Yardımcısı Emma Gamisonia'ya göre, bu ifadenin kaldırılması kararı, Abhazya'nın ilk iki cumhurbaşkanı Vladislav Ardzınba ve Sergey Bagapş'ın erken ölümlerinin ardından bir lanet olarak algılandığı için alınmıştı. Milletvekili Daur Arşba, kararın gerekli çoğunluk sağlanmadan yasa dışı bir şekilde alındığını iddia etti.

18 Ağustos'ta Abhazya Halk Meclisi, Said Harazia tarafından kaleme alınan ve ilk olarak 16 Temmuz'daki toplantıda kendisi tarafından önerilen bir yasa tasarısını da kabul etti:

— Yüce Tanrım, ülkeme ve insanlara hizmet etmem için bana güç ver!

Liste
Cumhurbaşkanı olmayan devlet başkanları
Cumhurbaşkanları listesi
Kaynakça
Dış bağlantılar
Abhazya Savaşı (1992-1993)

1992-1993 Abhazya Savaşı, 1992-1993 yılları arasında Abhazya'da Gürcistan güçleri ile Abhaz güçleri arasında meydana gelen bir savaştır. Savaş sırasında etnik Gürcüler Gürcistan safında yer alırken, etnik Ruslar ve Ermeniler ile Kazak ve Kuzey Kafkasyalı gönüllüler ise Abhaz tarafını desteklemiştir.

Savaş, 1993'te yapıla bir ateşkes ile sona erdi. Abhazya de facto bağımsız bir devlete dönüşürken Abhazya'daki Gürcülere etnik temizlik uygulanmıştır.

Kaynakça
Dış bağlantılar
Accord issue on the Georgia Abkhazia peace process also includes chronology and key texts & agreements.
Dünya Abaza Kongresi: Yaşamak için Ölüme gitmek .
Abhazya başbakanları listesi

Abhazya başbakanı, Kafkasya'da bulunan, tek taraflı bağımsızlığa rağmen uluslararası alanda beş ülke hariç (Rusya, Venezuela, Nikaragua, Nauru ve Suriye) Gürcistan'ın bir parçası olarak görülen Abhazya'da tek taraflı bağımsızlık ilanının gerçekleştirildiği 1992 yılından üç yıl sonra, 1995 yılından itibaren hükûmetin başında yer alan kişi olarak bu makama getirilen kişiye verilen unvandır.

Abhazya başbakanları listesi
Ayrıca bakınız
Abhazya devlet başkanları listesi

Dış bağlantılar
Abhazya Ermenileri

Abhazya Ermenileri, Abhazya'da Abhazlardan sonra gelen en büyük ikinci etnik gruptur. Ermeniler 19. yüzyılın sonlarında ve 20. yüzyılın başlarında Abhazya'ya yerleştiler ve şu anda Sohum, Gulripş ve Gagra ilçelerinde toplam 242.862'den yaklaşık 42.000'i ile Abhaz nüfusunun %20'sini oluşturan en büyük etnik gruptur.

Tarihi
Orta Çağ'da Abhazya'da birkaç Ermeni yaşamış olmasına rağmen, Abhazya'ya büyük bir Ermeni göçü, 19. yüzyılın sonlarında, Rusların ayaklanmasına yönelik baskılarının ardından Müslüman kökenli Abhazların çoğunun Osmanlı İmparatorluğu'na göçü nedeniyle Abhazya'nın çoğunun nüfuslarının azalmasıyla başladı. Abhazya'da; aynı zamanda Türkiye'de Ermeni karşıtı pogromlar başladı ve Babıali'nin Ermeni tebaasına karşı tutumu giderek daha acımasız hale geldi. 1910'larda Ermeni Soykırımından kaçan Ermeniler Abhazya'ya geldi. ancak Gürcülerin yerleşim yerlerine yönelik saldırıları arttıkça, Abhazları desteklemeyi tercih ettiler. Ermeniler Abhaz ordusunun dörtte birini oluşturuyordu; 20 Ermeni'ye Abhaz Kahramanı unvanı verildi ve 242 kişi savaşta öldürüldü. Savaştan sonra Ermeni nüfusu, ekonomik zorluklar nedeniyle birçok Ermeninin (özellikle Rusya ve Ermenistan için) ülkeyi terk etmesiyle azaldı.

Din
Ermeni Apostolik Kilisesi, Ermenilerin çoğuna dini olarak rehberlik ediyor.

Ayrıca bakınız
Bagramyan Taburu

Kaynakça
Abhazya epigrafisi

Abhazya epigrafisi, Gürcistan'ın Abhazya bölgesindeki epigrafik anıtları (sert malzeme üzerine yazılmış yazıtlar) kapsar. Yazıtlarda Gürcüce, Yunanca, Osmanlıca ve Latince yazılar bulunmaktadır. Gürcüce yazılı epigrafi anıtlarının sayısı 100'den fazladır ve MS 8. yüzyıldan kalmadır. Yunanca yazıtlar 22 tanedir ve çoğunlukla MS 9. yüzyıldan öncesine aittir. Osmanlı Türkçesi ile yazılmış kitabelerin en eskisi 1598'e tarihlenmektedir. Gürcü yazıtlarından 15'i Abhazya krallarından bahsetmektedir. Bedia, Biçvinta, Tsebelda ve İlori kiliselerindeki ikonalarda yaklaşık 30 yazıt görülmektedir.

Gürcü yazıtları oymalı yazıtlar (yaklaşık 50 tane), duvar resimleri (yaklaşık 30 tane) ve kabartmalı yazıtlar (yaklaşık 20 tane) şeklinde üç gruba ayrılabilir.

Abhazya'nın epigrafik anıtlarının listesi
Gürcü yazıtları
Yunanca yazıtlar
Kaynakça
Abhazya Halk Meclisi

Abhazya Cumhuriyeti Halk Meclisi (Abhazca: Аԥсны жәлар реизара, Gürcüce: აფხაზეთის რესპუბლიკის სახალხო კრება, Rusça: Народное Собрание Республики Абхазия) Abhazya Cumhuriyeti'nin yasama organıdır.

Mevcut üyeler
Valery Kvarchia, şu anki meclis başkanıdır. 12 Nisan 2017'de Valery Bganba'nın yerine seçildi. Şu anda üç Başkan yardımcısı var: Said Kharazia, Levon Galustyan ve Mikhail Sangulia.



Kaynakça
Abhazya millî futbol takımı

Abhazya millî futbol takımı, Abhazya'yı temsil eden millî futbol takımıdır. Takım, FIFA veya UEFA'ya bağlı olmadığından dolayı FIFA Dünya Kupası veya Avrupa Futbol Şampiyonası'na katılamaz.

2014'teki ilk CONIFA Dünya Futbol Kupası'na katıldılar ve genel olarak 8. sırada tamamladılar, ve 2016'da ikinci turnuvayı ev sahipliği yaparak kazandılar.

Turnuva tarihi
CONIFA Dünya Futbol Kupası
CONIFA Avrupa Futbol Kupası
Kaynakça
Abhazya Krallarının Divanı

Abhazya Krallarının Divanı (Gürcüce, აფხაზთა მეფეთა დივანი, transkripsiyon: apkhazta mepeta divani; genellikle Abhazya Krallarının Kronikleri olarak tercüme edilir), 10. yüzyılın sonlarında veya 11. yüzyılın başlarında Gürcüce yazılmış kısa bir Orta Çağ belgesidir. Günümüze ise 15. yüzyıldan kalma bir nüshası ulaşmıştır. Metin ilk olarak Gürcü bilim insanı Ekvtime Takaişvili tarafından incelenmiş ve yayımlanmıştır. Ayrıca İngilizce ve Rusça'ya da çevrilmiştir.

Kronikler, genel olarak 978 yılında Abhazya kralı olarak saltanatına başlayan ve birleşik Gürcistan'ın ilk kralı olan III. Bagrat'a atfedilir. Bir nevi manifesto niteliğinde olan bu belge, yeni hanedan Bagrationi ailesinin temsilcisi Bagrat tarafından Abhazya tahtı üzerindeki haklarını desteklemek amacıyla neşredilmiş olabilir.

Divan, Anos'tan Bagrat'a kadar art arda 22 hükümdarı listeler ve -780'lerin ortalarına kadar Bizans yönetimi altında arhont olarak hüküm sürülmelerine rağmen- her birini "kral" (Gürcüce: mepe) olarak tanımlar. Metin, bu hükümdarlar arasındaki aile ilişkilerinin yanı sıra son 11 kralın saltanatının süresi hakkında da bilgi verir, ancak kronolojiden yoksundur. Şavliani klanının (878-887) iki kralı, muhtemelen gaspçı (yönetimi hukuksuz olarak ele geçiren kişiler) olarak kabul edildikleri için listeye dahil edilmemiştir. Abhazya'nın ilk hükümdarlarının çoğuna dair tarihler ve başarıları hâlâ tahminidir.

Aşağıdaki isimler orijinal harf çevirisi ile verilmiştir. Tarihler, Prens Kiril Tumanov ve diğer modern bilim insanlarına dayandırılmaktadır.

Anos (ანოს) (c. 510–530)
Ğozar (ღოზარ) (c. 530–550)
İstvine (ისტვინე) (c. 550–580)
Piniktios/Finiktios (ფინიქტიოს) (c. 580-610)
Barnuk (ბარნუკ) (c. 610–640)
Demetre I (დემეტრე) (c. 640–660)
Teodos I (თეოდოს) (c. 660–680)
Konstantine I (კონსტანტინე) (c. 680-710)
Teodor (თეოდორ) (c. 710–730)
Konstantine II (კონსტანტინე) (c. 730–745)
Leon I (ლეონ) (c. 745–767)
II. Leon (ლეონ) (c. 767-811)
Teodos II (თეოდოს) (c. 811-837)
Demetre II (დემეტრე) (c. 837-872)
Giorgi I (გიორგი) (c. 872-878)
Bagrat I (ბაგრატ) (c. 887–898)
Konstantine III (კონსტანტინე) (c. 898–916)
Giorgi II (გიორგი) (c. 916–960)
Leon III (ლეონ) (c. 960–969)
Demetre III (დემეტრე) (c. 969–976)
Teodosi III (თეოდოსი) (c. 976–978)
Bagrati III (ბაგრატი) (978–1014)

Ayrıca bakınız
Kartlis Tshovreba

Kaynakça
SH Rapp, Orta Çağ Gürcü Tarihçiliği Çalışmaları: Erken Metinler ve Avrasya Bağlamları, Peeters Bvba (25 Eylül 2003) sayfa 144, 230-237, 481-484
Abhazya Seferi

Abhazya Seferi, Kaptan-ı Derya Hamza Bey komutasındaki Osmanlı donanmasının 1454 Haziran ayında Sohumkale'nin Osmanlı topaklarına katılması ve Abhazya Prensliği'nin tâbiyete alınmasıyla sonuçlanan başarılı deniz harekâtı.

Harekat
Fatih Sultan Mehmed 29 Mayıs 1453 tarihinde İstanbul'u fethettikten sonra Trabzon Rum İmparatorluğu ve Doğu Karadeniz'deki Gürcü beylerine nâmeler göndererek İstanbul'a gelerek bağlılıklarını sunmalarını ve yıllık haraç vermelerini istedi. Bu çerçevede, Migrelya Prensi I. Liparit Dadiani bağlılığını sunan ilk Gürcü prensi oldu.

Ardından, Kaptan-ı Derya Hamza Bey komutasında 56 gemiden oluşan Osmanlı donanması 1454 yılında Karadeniz'e açıldı ve Haziran ayında Abhazya Prensliği'nin merkezi ve içinde bir de Sebastopolis adlı Ceneviz kolonisi bulunan Sohumkale'yi ele geçirdi. Bunun üzerine, 1325 yılından beri Abhazya Prensliği'ni yöneten Gürcü Şervaşidze Hanedanından Prens Levan da Osmanlı İmparatorluğu'na bağlılığını sundu.

Kaynakça
Abhazya Futbol Federasyonu

Abhazya Futbol Federasyonu, Abhazya bölgesinde futbol faaliyetlerini düzenleyen kurumdur.
Federasyon, siyasi statüsü nedeniyle UEFA ve FIFA üyesi değildir. Buna karşın CONIFA üyesi olarak uluslararası müsabakalara katılmaktadır.

Tarihçe
25 Şubat 2004 tarihinde, Nart kulübü başkan yardımcısı Gennadi Tsvinaria’nın, Abhazya Başkan Yardımcısı Valeri Arşba’nın yerine Futbol Federasyonu başkanlığına seçildiği açıklandı. Sukhumi Şehir Meclisi Başkanı Roman Gvinjia ise başkan yardımcılığına seçildi.

2007 yılında, Vergiler ve Harçlar Bakan Yardımcısı (ve daha sonra İçişleri Bakanı) Leonid Dzapşba federasyon başkanlığına getirildi. Görev süresi boyunca, Rusya’dan alınan finansmanla Abhazya'da on üç yeni futbol eğitim merkezinin açılmasını sağladı; bu dönemde Rusya-Gürcistan Savaşı öncesi futbol için yeterli finansman bulunmadığı belirtilmiştir. Mart 2012'de, eski Dynamo Sukhum oyuncusu Cemal Gubaz, Dzapşba'nın yerine başkan seçildi.

8 Eylül 2015'te FFA, yaklaşan başkanlık seçimlerinin 2016 baharından Ekim ayına alındığını açıkladı. Bu değişiklik, Abhazya'nın ev sahipliği yapacağı 2016 CONIFA Dünya Futbol Kupası hazırlıklarına daha fazla zaman ayırmak amacıyla yapıldı.
Başlangıçta iki aday bulunmaktaydı: görevdeki başkan Gubaz ve futbolculuktan emekli olduğunu açıklayan Ruslan Ajinjal. Ancak 21 Eylül'de Gubaz görevinden istifa etti. 25 Eylül'de FFA Konseyi seçimin 15 Ekim'de yapılmasına karar verdi ve tek aday Ajinjal oldu. Ajinjal oy birliğiyle seçildi.

24 Ocak 2017'de Ajinjal başkanlıktan istifa etti. 25 Şubat'ta ise Abhazya millî futbol takımı teknik direktörü Juma Kvaratskhelia, oy birliğiyle yeni başkan seçildi.

Kaynakça
Abhazya Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti

Abhazya Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti veya kısaca Abhazya ÖSSC, (Rusça: Абхазская Автономная Советская Социалистическая Республика) Gürcistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'ne bağlı 1931'den 1996'ya kadar varlığını sürdürmüş özerk Sovyet sosyalist cumhuriyettir.

Tarihi
Abhazya Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti sonra 1921 yılında Kızıl Ordu'nun Gürcistan'a müdahalesi sonrası kuruldu. Daha sonra bir “antlaşma cumhuriyeti” olarak Gürcistan SSC ile birleşmiş olan Abhazya SSC, 1931 yılına kadar varlığını sürdürdü. Bu süre zarfında, Gürcistan'dan önemli ölçüde bağımsızdı. Bu durum Sovyet ve Gürcü otoritelerinde yoğun olarak tartışıldı ve diğer özerk cumhuriyetlerine uygun duruma getirilmesine karar verildi. 19 Şubat 1931'de, Abhazya SSC, Transkafkasya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti altındaki Gürcistan SSC'nin kontrolü altına girerek Abhazya Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'ne dönüştürüldü.

Abhazya'nın özerk duruma getirilmesi Abhaz nüfusu arasında hoş karşılanmadı. Abhazya SSC, kendi ulusal sembolleri (bayrak ve arması) ve yalnızca tam cumhuriyetlere verilen bir hak olan ulusal ordu birimleri dahil olmak üzere geniş ölçüde bir özerkliğe sahipti. Aynı zamanda yalnızca tam cumhuriyetlere verilen başka bir hak olan kendi anayasasına sahipti. Abhazya SSC protestoları reform yapıldığı zaman bölgede patlak verdi, Sovyet yetkililerine karşı ilk defa büyük çaplı protestolar gerçekleşti.

1990 yılında bağımsızlığını Abhazya Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti adı ile ilan etmiştir. 28 Nisan 1991 tarihinde Gürcistan hükûmeti bağımsızlığını ilan edip Sovyetler Birliği'nden ayrıldığını açıkladığı zaman Abhazya, Sovyetler Birliği'nde kalmayı teklif etmiştir. Abhazya ÖSSC nüfusunun çoğunluğu Sovyetler Birliği'nin korunması için yapılan referanduma katılmıştır. Sovyetler Birliği'nin dağılması ile birlikte Abhazya bağımsız bir devlet olmuştur.

Kültür
Abhazca Sovyet döneminde birden fazla değişiklik görmüştü. Abhazlar, Sovyetler Birliği'ndeki "geri bırakılmış" halklarından biri olarak düşünüldü ve bu nedenle ulusal dilleri ve kültürel gelişimlerine odaklanıldı. Bu politikaların bir parçası olarak 1928'de Abhazca Sovyetler Birliği'ndeki birçok bölgesel dille birlikte Latin alfabesine geçti. Ancak 1938'de tekrar Kiril alfabesine geçildi. Abhazca o dönemde Kiril alfabesine geçen birkaç istisnadan biriydi.

Kaynakça
Özel;

Genel;
Dış bağlantılar
"Abkhaz Autonomous Soviet Socialist Republic" , Büyük Sovyet Ansiklopedisi, online edition .
Abhazya Özerk Cumhuriyeti

Abhazya Özerk Cumhuriyeti (Gürcüce: აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკა, Abhazca: Аҧснытәи Автономтәи Республика, Apsnitei Avtonomtei Respublika), Gürcistan tarafından Abhazya'nın tek ve yasal hükûmeti olarak tanınan yönetimdir. Abhazya, uluslararası alanda tanınırlığı sınırlı da olsa, 1990'ların başından beri de facto olarak Gürcistan'dan bağımsızdır. Abhazya Savaşı nedeniyle Tiflis'te olan sürgün hükûmetinin başkanı, Mayıs 2019'da seçilen 'dir.

Abhazya Savaşı (1992-1993) sonrası Gürcistan; Abhazya'nın nihai statüsünü (Gürcistan'ın bir parçası olarak) belirlemek için Abhazya Özerk Cumhuriyeti Hükûmeti, Abhazya'nın de facto hükûmeti, Gürcistan Hükûmeti ve ilgili taraflar olarak Rusya ve BM'den oluşan beş taraflı görüşmeler yapılmasını teklif etti. Abhaz tarafı görüşmelere taraf olmadan önce Gürcistan'ın sorunu silahlı kuvvetlerle çözmeye başvurmayacağına ilişkin güvence istedi.

1990'ların başındaki savaşın ardından Sohum'a egemen olan ve Rusya'nın desteğindeki ayrılıkçı güçler 1994 yılında bağımsızlığını ilan etmiş, ama Abhazya Cumhuriyeti adını taşıyan bu yönetim yalnızca bazı ülkeler tarafından tanınmıştır. Gürcistan'ın merkezi yönetiminin desteğindeki özerk yönetim ise bölgenin eski statüsünün korunmasından yanadır.

Avrupa Birliği, Birleşmiş Milletler, Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı, Avrupa Konseyi gibi uluslararası örgütler Abhazya'yı Gürcistan'ın bir parçası olarak tanımakta ve anlaşmazlığın her iki tarafın barışçı yollarla çözümlemesini istemektedir.

Tarih
Gürcü-Abhaz çatışması, Sovyet dönemi sonrasının en kanlı çatışmalarından biridir. 10.000 ile 30.000 arası sayıda kişinin ölümüne ve yaklaşık 250.000 kişinin de ülke içinde zorunlu göçüne neden olmuştur. Çatışmanın nedeni Abhazya'nın tam bağımsızlık talebine karşılık Gürcistan'ın mevcut statüyü korumak istemesidir. Gürcüler, Abhazya sorununun tıpkı Osetya sorunu gibi Ruslar tarafından kışkırtıldığını iddia etmektedir.

Kaynakça
Dış bağlantılar
Abhazya Özerk Cumhuriyeti resmi web sayfası
BBC Abhazya Raporu
Gürcistan Ulusal Parlamentosu Gürcistan Özerk Cumhuriyeti
Abidin Akmanol

Abidin Akmanol (1948, Ankara - 2021, Toronto), Türk eski futbolcudur. Samsunspor'un Süper Lig'deki ilk golünü atması dolayısıyla Samsunspor tarihinde önemli bir isimdir.

Kariyeri
Futboldaki ilk kayda değer başarısını Ankara Yıldırım Beyazıt Lisesi Futbol Takımı ile Türkiye Liselerarası Şampiyonu olarak yaşayan Akmanol, henüz Türkiye liglerinin yeni yeni profesyonelleşmeye başladığı yıllarda Altındağspor'da profesyonel futbola başlamıştır . 1966-67 sezonunda Eskişehirspor'a transfer oldu. Bu sezonda takımı Süper Lig'e çıkma başarısı gösterse de yalnızca 6 maçta forma giydi ve gol kaydına muvaffak olamadı. Bu yüzden 1967-68 sezonunda Boluspor'a transfer oldu. Oynadığı 28 maçta attığı 12 golle adını duyuran Akmanol, 1968-69 sezonu başlamadan önce Samsunspor'a transfer olmuştur. Geldiği ilk sezon Türkiye 2. Futbol Ligi şampiyonluğu yaşamıştır. 21 Eylül 1969 günü oynanan ve Samsunspor'un Eskişehirspor'u 2-0 yendiği maçta 22. dakikada Samsunspor'u 1-0 öne geçiren golü, Samsunspor'un Süper Lig'deki ilk golü olmuştur. 22 Şubat 1970 Pazar günü oynanan Eskişehirspor deplasman maçında attığı gol ile Samsunspor'un 2-0 yenik sürdürdüğü maçta skoru 2-1 yaptığı gol, kendisinin kariyerinde attığı son golü olarak kayda geçmiştir. Aynı maçta Eskişehirsporlu Güvercin Nuri (Nuri Toygun) ile çarpışmış ve beyin kanaması geçirmiştir. Bu darbe sonrasında futbola devam edilemeyeceği anlaşılınca 20 Haziran 1971 tarihinde jübilesini yaparak 23 yaşında futbolu bırakmak zorunda kalmıştır.

Futbolu bıraktıktan sonra bir süre Fethiye'de yaşayan , daha sonra Kanada'nın Toronto kentinde yaşayan kardeşi İlhan Akmanol'un yanına giden Akmanol, 2020 yılında felç geçirdi . Abidin Akmanol 25 Eylül 2021'de Kanada'da ölmüştür.

Kaynakça
Dış bağlantılar
Abia (eyalet)

Abia Eyaleti, (İngilizce: Abia State) Nijerya'nın güneydoğu kesiminde eyalet.

17 Yerel Yönetim Bölgesi vardır ve bunlar arasında Aba Kuzey, Aba Güney, Isuikwuato, Umuahia Kuzey, Umuahia Güney, Bende, Ugwunagbo, Osisioma, Ikwuano, Isiala Ngwa Kuzey, Isiala Ngwa Güney, Ukwa Doğu, Ukwa Batı, Ohafia, Arochukwu, Obingwa ve Nnochi bulunur.

Kaynakça
Abhisit Vejjajiva

Abhisit Vejjajiva (d. 3 Ağustos 1964), Demokrat Parti lideri ve Tayland'ın 27. Başbakanıdır.

İngiltere doğumlu olan Abhisit Eton Koleji'ne gitti ve Oxford Üniversitesi'nde lisans ve yüksek lisans dereceleri aldı. Selefi, 2005 genel seçimlerinde partisinin yenilgisiyle istifa etti ve Abhisit Vejjajiva 27 yaşında Tayland Parlamentosu'na seçildi ve 2005 yılında Demokrat Parti liderliğine yükseldi. 17 Aralık 2008 tarihinde Tayland Başbakanı olarak atandı. Ülke tarihinde 60 yılı aşkın bir sürede henüz 44 yaşında ülkenin en genç başbakanı oldu.

Abhisit küresel ekonomik kriz ve iç siyasi gerginliklerin arttığı bir dönemde bir anda Başbakan oldu. Başbakan olarak öncelikle Tayland'ın kırsal ve işçi sınıfı vatandaşlarının yaşam koşullarını etkileyen politikalara odaklanmış bir Halk Gündemi yarattı. 2010 yılı itibarıyla borsada Tayland Baht'nın değeri 1997 Asya Mali Krizi'nden bu yana en yüksek seviyelerine ulaştı. Abhisit, Web siteleri, radyo istasyonları ile birçok muhalefet liderlerinin tutuklanması ve sessizliğini sansür edilmesi dahil olmak üzere Tayland'ın Lese Majeste yasalarıyla katı uygulamalar koydu.

Abhisit hükûmeti Nisan 2009'dan Mayıs 2010'a kadar büyük protestolara karşı karşıya kaldı. Protestocular Orduyla çatışmasıyla yüzlerce ölü bıraktı. Abhisit bunun üzerine hükûmete olan baskıları araştırmak için bir uzlaşma planı başlattı ancak soruşturma komisyonun çalışmalarını askeri ve devlet kurumları güçleştirmiştir. Tayland Ordusu 2 yıl en kanlı mücadelede 2009-2010 yıllarında Kamboçya askerleri ile birçok kez çatışmaya girdi. Abhisit hükûmeti döneminde Güney Tayland isyanı tırmandı. İşkence ve insan hakları ihlallerine ilişkin raporlarda artmıştır.

Demokratların 2011 parlamento seçimlerinde uğradığı yenilgiden sonra Abhisit Vejjajiva parti liderliğinden istifa etti. Abhisit daha sonra parti lideri olarak yeniden seçilmiştir. 5 Ağustos 2011'de başbakanlığı sona ermiştir.
Abidin Budak

Abidin Budak (9 Kasım 1943 Dikili, İzmir), Türk herpetolog, taksonomist.

İlk ve orta okulu Kınık'ta, liseyi ise İzmir Namık Kemal Lisesinde okudu. Ege Üniversitesi Fen Fakültesinden 1968 yılında mezun oldu. 1974 yılında doktor, 1984 yılında doçent, 1990 yılında da profesör unvanını almış ve Ege Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü Zooloji Anabilim Dalından emekli olmuştur.

Şimdiye kadar 1 takson tanımlamış ve 2 taksona da adı verilmiştir.

Adlandırdığı taksonlar
1978 yılında keşfedilenler:
Ophisops elegans basoglui Baran & Budak, 1978

Adına ithaf edilen taksonlar
1987 yılında keşfedilenler:
Lacerta oertzeni budaki Eiselt & Schmidtler, 1987 (“1986”) (= Anatololacerta oertzeni budaki
1996 yılında keşfedilenler:
Ablepharus kitaibelii budaki Göçmen, Kumlutaş & Tosunoğlu, 1996 (= Ablepharus budaki)

Kaynakça
Dış bağlantılar
Abidin Budak & Bayram Göçmen (2008), Herpetoloji (ders kitabı) , Ege Üniversitesi Fen Fakültesi Yayın No. 194, 2. baskı, Bornova, İzmir, 2008
Abidik Gubidik

Abidik Gubidik, senaryosunu Safa Önal'ın yazdığı, Aram Gülyüz'ün yönettiği 1964 yapımı Türk filmidir. Filmin yapımcısı Orhan Günşiray'dır.

Oyuncular
Öztürk Serengil
Ajda Pekkan
Aysel Tanju
Hüseyin Baradan
Ahmet Tarık Tekçe
Sami Hazinses
Hayati Hamzaoğlu
Nubar Terziyan
Danyal Topatan


Dış bağlantılar
Abidin Bey

Abidin Bey (1890, Manisa - 13 Temmuz 1926, İzmir), Türk siyasetçi.

İstanbul Hukuk Mektebi mezunudur. İzmir Müdafaa-yı Hukuk Kongresi Manisa Temsilciliği, Vatan Cemiyeti Umûmî Kâtipliği, İzmir İktisat Kongresi Manisa Temsilciliği, TBMM II. Dönem Saruhan (Manisa) Milletvekilliği yapmıştır. Evlidir.

Ankara İstiklal Mahkemesi'nce İzmir'de yapılan duruşması sonucu; Atatürk'e suikast girişiminden suçlu bulunarak idamına karar verilmiş ve 13 Temmuz 1926 günü hüküm yerine getirilmiştir. Kesin olmamakla birlikte Kokluca Mezarlığı'na defnedildiği sanılmaktadır.

Kaynakça
Abidin Binkaya

Zeynel Abidin Binkaya (1888, Kastamonu - 23 Haziran 1957), Türk siyaset adamı.

Selanik Hukuk Mektebi mezunudur. Selanik Merkez Bidâyet 1. Ceza Dairesi Zabıt Kâtipliği, Selanik İstinaf Mahkemesi Zabıt Kâtipliği, Kastamonu Memleket Hastanesi Müdürlüğü, Kastamonu Bidâyet ve İstinaf Mahkemeleri Azalığı, İstanbul 2. Cünha, Bidâyet Mahkemeleri Azalığı, İstanbul ve Mülhakatı 1. Sınıf Sulh Hâkimliği, Lüleburgaz Adli İhtisas Mahkemesi Hâkimliği, Adliye Müfettişliği, Beyoğlu 1. Noterliği, Kastamonu Gençler Kulübü Reisliği, Kastamonu Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti İdare Azalığı, TBMM VI. ve VII. Dönem Kastamonu Milletvekilliği yapmıştır. Evli ve iki çocuk babasıdır.

Kaynakça
Abide-i Hürriyet Caddesi

Abide-i Hürriyet Caddesi, İstanbul ilinin Şişli ilçesinde ismini aldığı Abide-i Hürriyet anıtından başlayarak Şişli Halâskârgazi Caddesi'ne paralel olarak devam eder ve Fransız latin katolik mezarlığında son bulmaktadır.

Cadde çift şeritlidir.Caddedeki önemli yerler
Abide-i Hürriyet
Şişli Camii
Ermeni mezarlığı
Fransız Latin Katolik Kilisesi
İstanbul Adalet Sarayı