kaan39/turkish-wikipedia-dataset-clean huggingface dataset:
Britanya Orta Afrika Protektorası

Britanya Orta Afrika Protektorası, Afrika kıtasının güney kesiminde Büyük Britanya protektorası olarak 1893 ile 1907 yılları arasında Birleşik Krallık denetimindeki koloni bölgesi.

Bölge üzerinde ilk olarak 1889 yılında hak iddia edilmiş, bu hak 1891 yılında kabul görmüştür. 1893 yılından itibaren de himaye bölgesi adı ile Britanya tarafından idare edilen bölgenin ismi 1907 yılında değiştirilerek Nyasaland yapılmıştır. Bu isim değişikliğinin ardından Britanya Orta Afrika Protektorası'nın varlığına son verilmiştir.

Dış bağlantılar
De Robeck, A Pictorial Essay of the 1898 Provisional of British Central Africa - Nyasaland
Henry Hamilton Johnston, British Central Africa: An Attempt to Give Some Account of a Portion of the Territories Under British Influence North of the Zambesi (1898)
Britanya Kamerunu

Britanya Kamerunu, Afrika kıtasının batısında Büyük Britanya himayesinde 1922 ile 1961 yılları arasında kurulu olan manda bölgesi. Bölge 1922 ile 1946 yılları arasında manda bölgesi olarak idare edilmiş, 1946 yılından 1961 yılına kadar ise BM vesayet bölgesi olmuştur.

Tarih
19.yüzyılın son dönemlerinde Almanya günümüzde Kamerun'un kurulu olduğu bölgeleri kendisine ait bir himaye bölgesi olduğu iddiasıyla Afrika Talanı sürecinde sahiplenmiştir.

I. Dünya Savaşı esnasında Büyük Britanya, Fransa ve Belçika orduları tarafından ilhak edilen bölge, Almanya'nın hakimiyetinden çıkmıştır.

1919 yılında gerçekleştirilen Versay Barış Antlaşması çerçevesinde Kamerun resmen Milletler Cemiyeti kontrolüne verilmiş, Milletler Cemiyeti ise bu bölge üzerindeki görevini manda yönetim biçiminde gerçekleştirmesi adına Fransa ve Büyük Britanya'ya devretmiştir. Bölgenin her iki ülkeye verilmesi neticesinde Kamerun ikiye ayrılmış, Fransa bölgenin beşte dördüne sahip olarak büyük çoğunluğu kontrolü altına almıştır. II.Dünya Savaşı'ndan sonra bölge Birleşmiş Milletler tarafından cemiyet manda yönetim sistemi yerine mütevelli manda yönetimi sistemine geçirilmiştir. Bu değişiklik ile BM bölgenin kendi kendini yönetilmesini amaçlamıştır.

Fransa'nın hakimiyeti altında bulunan Kamerun'da BM'nin himaye döneminin bitmesi ile gerçekleştirilen referandum sonuçları neticesinde bölge Doğu Kamerun adı ile 1 Ocak 1960 tarihinde bağımsızlığını ilan etmiştir. Ülkenin beşte birine sahip olan Britanya'nın hakimiyeti altındaki bölgede de buna benzer bir şekilde referandum gerçekleştirilmiş, referandum sonucuna göre bölgenin kuzey kesimleri Nijerya'ya bağlanma arzusunu dile getirmiş, bölgenin güney bölgeleri ise Doğu Kamerun ile Kamerun devletini kurmak adına bu bölge ile birleşmeyi kabul etmişlerdir. 1 Kasım 1961 yılında Britanya bölgesinin de katılımı ile Kamerun devleti resmen kurulmuş ve Britanya Kamerunu'nun varlığına son verilmiştir.


Kaynakça
Dış bağlantılar
Kamerun'da üniter devlete giden yol (1959-1972)
Britanya Hong Kongu

Britanya Hong Kongu ( ; İngilizce: British Hong Kong), 1941 ile 1945 yılları arası Japon işgali altında olduğu dönem haricinde Hong Kong'un 1841 ile 1997 yılları arası Britanya Kraliyet egemenliği altında olduğu dönem. Kraliyet kolonisi olarak kurulup, sonradan 1981 yılında Britanya Denizaşırı Toprağı olarak ilan edildi. Hong Kong Adası, Birinci Afyon Savaşı (1839-42) sonrasında Çin'deki Çing Hanedanı tarafından Britanya'ya devredildi. Kowloon Yarımadası da İkinci Afyon Savaşı (1856-60) sonrasında Britanya'nın Hong Kong kolonisine eklendi. Son olarak, 99 yıllık bir kira sözleşmesi altında Yeni Bölgeler de Britanya'ya verildi.

Ayrıca bakınız
Dipnot

Kaynakça
Britanya Mauritiusu

Britanya Mauritiusu, 1810 ile 1968 yılları arasında Büyük Britanya Kraliyet kolonisi olarak Büyük Britanya tarafından yönetilen koloni bölgesi.

1715 yılından bu yana Île-de-France adı ile Fransa hakimiyeti altında bulunan ada 3 Aralık 1810 tarihinde Mauritius Seferi olarak adlandırılan sefer ile Britanyalıların eline geçmiş, Britanya 1814 yılından itibaren de adayı kraliyete bağlı bir bölge haline getirilerek Britanya İmparatorluğu'nun bir parçası yapmıştır.

1814 yılında imzalanan Paris Antlaşması kapsamında Mauritius adasını tamamen hakimiyeti altına alan Britanya, adayı kraliyet kolonisi olarak sınıflandırmıştır. 1903 yılında koloninin bir parçası olan Seyşeller'i ayrı bir koloni bölgesi olarak sınıflandırılması ile adalar bölgeden ayrılmıştır.

Koloni bölgesinin bir parçası olan Tromelin Adası'da 1954 yılında her iki ülke arasında varılan anlaşma kapsamında Fransa'ya bırakılmıştır.

Bölge 1968 yılında Mauritius olarak bağımsızlığını elde etmesi sonucunda koloni bölgesinin varlığı sona ermiştir.

Kaynakça
Britanya Kanadası

Kanada, ilk olarak Paris Antlaşması (1763) ile Britanya egemenliğine girdi. Antlaşma ile Kanada'nın da parçası olduğu Yeni Fransa, Britanya İmparatorluğu'na devredildi. Britanya Kuzey Amerikası'nın parçası olan diğer bölgeler, koloniler ve eyaletler, gitgide Kanada'ya eklendi. 1763 Kraliyet İlanı ile Kanada kolonisi, 1791 Anayasal Yasası nedeniyle Kanadalar olarak da bilinen Quebec Eyaleti adıyla genişletildi. 1840 Birlik Yasası ile birlikte Aşağı Kanada ve Yukarı Kanada, Kanada Eyaleti adıyla bir araya geldi. Daha sonra 1867'de Kanada Konfederasyonu ile New Brunswick ve Yeni İskoçya kolonileri, Kanada kolonisi ile birleşerek Kanada Dominyonu'nu oluşturdu. Dominyon; Ontario, Québec, New Brunswick ve Yeni İskoçya olmak üzere dört eyalete ayrıldı. Başlangıçta yeni kurulan federasyonun dışında kalan koloniler, zamanla Kanada'nın kontrolüne girdi ve 1949'da Newfoundland ve Labrador'un katılımıyla Kanada bugünkü sınırlarına ulaştı. 1982 Kanada Yasası ile Kanada, Birleşik Krallık'ın egemenliğinden tamamen çıktı.

Kaynakça
Britanya Rodezyası

Britanya Rodezyası, Afrika kıtasının güneyinde bir kısmın 1889 ile 1923 yılları arasında British South Africa Company(BSAC) tarafından kiralanarak işletilen bölgenin adı.

Cecil Rhodes ve Alfred Beit tarafından kurulan British South Africa Company, Zambeziya ismi ile anılan bölgeyi (günümüzde Zambiya ve Zimbabve) Birleşik Krallık kraliçesi Victoria'nın onayı ile kiralayarak işletmeye başlamıştır.

1889 yılında gerçekleştirilen bu kiralamanın ardından BSAC ilk olarak 1890 yılında Mashonaland'ı ilhak etmek adına Pioneer Column adı verilen harekâtı gerçekleştirmiştir. 1895 yılından itibaren resmî olarak Rodezya olarak adlandırılan bölgenin Zambezi Nehri'nin güneyinde kalan kısmı Güney Rodezya, nehrin kuzeyinde kalan kısımlar ise Kuzeybatı Rodezya ve Kuzeydoğu Rodezya olarak isimlendirilmiştir. Kuzeyde kalan kısımlar 1911 yılında birleştirilerek Kuzey Rodezya olarak adlandırılmıştır. Her iki bölgede ayrı olarak yönetilmiştir. Beyaz göçmenlerin yoğunlukta olduğu ve hızlı bir gelişim gösteren Güney Rodezya'da 1898 yılında yasama meclisi oluşturulmuş, BSAC üyeleri bu mecliste de yer almıştır.

Rodezya bölgesinde özellikle Rhodes'in düşüncesi olan ve Cape-Kahire Planı olarak adlandırılan, kıtanın güneyi ile kuzeyini birbirine demiryolu ile bağlama faaliyetleri kapsamında demiryolu döşenmiş, telgraf hatları çekilmiştir. Bu hat aynı zamanda birçok Birleşik Krallık koloni bölgeleri üzerinden geçtiği için bu koloni bölgeleri birbirine bağlama düşüncesi mevcuttu.

Güney Rodezya'da özellikle beyaz yerleşimcilerin seçimle meclise dahil olması ile bölgenin şirket tarafından yönetilen bir bölge yerine kendi kendine yönetebilen bir bölge olma istekleri ifade edilmeye başlanmıştır. 1922 yılında gerçekleştirilen referandum ile Britanya İmparatorluğu içerisinde Halka sorumlu hükûmet ile Güney Afrika Birliği'ne dahil olabilme ihtimali onayı alınmıştır.

Birleşik Krallık hükûmeti 1923 yılında aldığı karar doğrultusunda BSAC ile kiralık sözleşmesini fesh ederek şirketin bu bölgedeki varlığına son vermiştir. Bu karar neticesinde Güney Rodezya kendi kendine yöneten Britanya kolonisi olmuştur. Kuzey Rodezya ise 1924 yılında Birleşik Krallık'a bağlı koloni bölgesi olarak sınıflandırılarak burada da BSAC'nın varlığı sona erdirilmiştir.

Kaynakça
Britanya LGBT Ödülleri

İngiliz LGBT Ödülleri, LGBT topluluğuna "olağanüstü" bağlılık gösteren bireyleri ve organizasyonları tanımayı amaçlayan bir İngiliz ödül şovudur. LGBT ünlüler veya heteroseksüel destekçiler tanınan insanlar arasında yer almaktadır. 2015 yılındaki tören 24 Nisan'da yapıldı. 2016 ve 2017 yıllarındaki ödüller sırasıyla 13 ve 12 Mayıs'ta verildi.

Kaynakça
Dış bağlantılar
Resmi site
Britanya Hint Okyanusu Toprakları bayrağı

Britanya Hint Okyanusu Bölgesi bayrağı, Hint Okyanusu'nda bulunan ve Britanya Denizaşırı Toprakları'na dâhil edilen ve günümüzde sadece Chagos Takımadaları'nı kapsayan Britanya Hint Okyanusu Toprakları'nda kullanılan bayrak. Britanya Hint Okyanusu Bölgesi bayrağı günümüzdeki hâli ile 8 Kasım 1990 tarihinde kabul edilmiştir.

Bayrak birçok Britanya bölgesindeki bayrağın aksine mavi zemin üzerine oluşturulmamış olup, beyaz zemin üzerine altı adet mavi dalga yer almaktadır. Bayrakta diğer bağımlı bölgelerdeki bayraklarda olduğu gibi göndere çekilen bölümün sol üst köşesinde, bayrağın dörtte birini kaplayacak şekilde Birleşik Krallık bayrağı bulunmaktadır. Bayrağın dalgalanan sağ tarafında ise yine Britanya kraliyetine vurgu yapılacak şekilde taç ve taçın arka kısmında ise adanın tropikal doğasını temsilen palmiye ağacı yer almaktadır.

Genel bakış
Bayrak, kantonunda (yukarı kaldırma bölgesi) Birlik Bayrağını içerir. Adaların bulunduğu Hint Okyanusu'nun sularını beyaz ve mavi dalgalı çizgiler hâlinde tasvir ediyor. Bayrak ayrıca St Edward's Crown'un üzerinde yükselen bir palmiye ağacını tasvir ediyor. 1990 yılında Kraliçe II. Elizabeth tarafından BIOT'un 25. yıl dönümünde verilen bayrağın Komisere ait olduğu ve sadece yarı resmi statüye sahip olduğu anlaşılmaktadır.

Sivillerin Britanya Hint Okyanusu topraklarını ziyaret etmelerinin imkânsız olduğu göz önüne alındığında, bu bayrağın ne kadar yaygın kullanıldığı belli değil. Ancak, Diego Garcia'daki Deniz destek tesisi tarafından yayınlanan bir video, bayrağın bölge içinde karaya uçtuğu bir sahneyi gösteriyor. Adalardaki tek yerleşim yerleri Anglo-Amerikan deniz ve hava tesisleridir.

Bayrak, Amerikan bayrağıyla birlikte Diego Garcia'ya uçuyor. Her ikisi de görev gününün sonunda indirilir.

Bayrak, Britanya Hint Okyanusu Bölgesi Komiseri için tasarlandı. Komiser, Londra'daki Dışişleri, İngiliz Milletler Topluluğu ve Kalkınma Ofisi'nde bulunuyor.

Galeri
Kaynakça
Dış bağlantılar
Britanya Hint Okyanusu Toprakları bayrağı ve açıklaması (İngilizce)
Britanya Kıbrısı'nın koloni valileri ve yöneticileri listesi

Bu madde Britanya Kıbrısı'nın valilerini ve yöneticilerini listeler.

Osmanlı İmparatorluğu'nun toprağı olan Osmanlı Kıbrıs'ı, 4 Haziran 1878 tarihinde Kıbrıs Sözleşmesi ile Kıbrıs üzerinde Osmanlı'ya bağlı bir Britanya Himayesi kuruldu. Britanya, 5 Kasım 1914 tarihinde Osmanlı İmparatorluğu'na savaş ilan etti ve Kıbrıs'ı ilhak etti. Türkiye, 24 Temmuz 1923 tarihinde imzalanan Lozan Antlaşması ile beraber Kıbrıs'taki İngiliz varlığını tanıdı ve ada 10 Mart 1925 tarihinde kraliyet kolonisi oldu. 19 Şubat 1959 Zürih ve Londra Antlaşmaları ile beraber Kıbrıs 16 Ağustos 1960 tarihinde bağımsız cumhuriyet oldu. 1961 yılında ise resmi olarak İngiliz Milletler Topluluğu'na üye oldu.

Yüksek komiserler listesi (1878–1925)
Valiler listesi (1925–1960)
Vali yardımcıları
Sir George Evelyn Sinclair: 1955–1960

Dış bağlantılar
World Statesmen – Cyprus
Britanya Hint Okyanusu Toprakları arması

Britanya Hint Okyanusu Bölgesi arması, Hint Okyanusu'nda bulunan ve Britanya Denizaşırı Toprakları'na dâhil edilen ve günümüzde sadece Chagos Takımadaları'nı kapsayan Britanya Hint Okyanusu Toprakları'nda kullanılan arma. Britanya Hint Okyanusu Bölgesi arması günümüzdeki hâli ile bölgenin oluşturuluşunun 25. yılın anısına 1990 tarihinde kabul edilmiştir.

Britanya Hint Okyanusu Bölgesi arması, birçok Britanya Denizaşırı Toprakları'nın aksine bu hâli ile bölgenin bayrağında yer almamaktadır. Armanın merkezinde yer alan ve mavi bir zemine sahip olan kalkanın üst kısmındaki üçte birlik alanda Birleşik Krallık bayrağı yer almaktadır. Kalkanın alt kısmında ise üç adet beyaz dalga konumlandırılmış olup, dalgaların ortasından kalkanın ortasını kaplayacak şekilde bayrakta da yer alan palmiye ağacı ve ağacın önünde bir taç yer almaktadır. Heraldik açıdan bayrağın sağ alt köşesinde ise ışık saçan bir güneş konumlandırılmıştır. Kalkanın üst kısmında gemi görünümü verilmiş taç yer alırken, tacın içinden yükselen ve üzerinde haç bulunan kızıl renkteki kule konumlandırılmıştır. Kuledeki bölgenin ulusal bayrağı heraldik açıdan sola doğru dalgalanmaktadır.

Kalkan tutucular olarak küçük deniz salyangozları ve kabukları bulunan bir plaj üzerinde duran kaplumbağalar kalkanda yer almaktadır. Heraldik açıdan sağ tarafta kahverengi bir kabuğa sahip Şahin gagalı kaplumbağa dururken, heraldik açıdan sol tarafta yeşil bir kabuğa sahip Chelonia mydas kaplumbağası konumlandırılmıştır. Kalkanın alt kımsında kahverengi bir zemine sahip slogan bandında ise Latince In tutela nostra Limuria ( ) yazmaktadır.

Dış bağlantılar
Britanya Hint Okyanusu Toprakları arması ve açıklaması (İngilizce)
Britanya Rüzgârüstü Adaları

Britanya Rüzgârüstü Adaları, 1833'ten 31 Aralık 1959'a kadar var olan ve Grenada, St Lucia, Saint Vincent, Grenadinler, Barbados (tamamen ayrı bir koloninin statüsüne döndüğü 1885 yılına kadar vali burada ikamet ediyordu), Tobago (Trinidad'a katıldığı 1889 yılına kadar) ve (1940'tan itibaren) daha önce Britanya Rüzgâraltı Adaları'na dâhil olan Dominika adalarından oluşan, Batı Hint Adaları'nın Rüzgârüstü Adaları'ndaki Britanya kolonilerinin idarî bir gruplandırmasıydı.

İdarî geçmiş
Hükûmet merkezi 1871'den 1885'e kadar Barbados'ta Bridgetown ve ardından Grenada'da St. George's'du. Adalar tek bir koloni değil, ortak bir baş valiye sahip ayrı kolonilerden oluşan bir konfederasyondu ve her ada kendi kurumlarını elinde tutuyordu. Rüzgârüstü Adaları'nın ne ortak bir yasama organı, yasaları, geliri ne de tarifesi vardı. Bununla birlikte, ortak bir denetim sistemi vardı ve adalar, belirli genel hizmet kurumlarının korunmasında birleşti.

Adlî tarih
1859'da grup için ilgili ada kolonilerinin baş yargıçlarından oluşan ortak bir temyiz mahkemesi kuruldu. Batı Hindistan Temyiz Mahkemesi Yasası 1919 uyarınca, bu mahkemenin yerini, yalnızca Rüzgârüstü Adaları'ndan değil, aynı zamanda Britanya Rüzgâraltı Adaları, Barbados, Trinidad ve Tobago ve Britanya Guyanası'ndan gelen temyizlerden sorumlu olan Batı Hindistan Temyiz Mahkemesi aldı.

1939'da Rüzgârüstü ve Rüzgâraltı Adaları Yüksek Mahkemesi ve Rüzgârüstü ve Rüzgâraltı Adaları Temyiz Mahkemesi kuruldu ve bunların yerini 1967'de her iki işlevi de yerine getiren Doğu Karayip Yüksek Mahkemesi aldı. Rüzgârüstü ve Rüzgâraltı Adaları Baş Yargıçları

1940–1942 James Henry Jarrett
1943–1950 Sör Clement Malone
1950–1957 Sör Donald Jackson
1958–1963 Sir Cyril George Xavier Henriques
1963–?1967 Frank E. Field

Ayrıca bakınız
Rüzgârüstü Adaları
Britanya Rüzgâraltı Adaları

Kaynakça
Dış bağlantılar
Kraliçe ve İngiliz Milletler Topluluğu: İngiliz monarşisinin resmi web sitesi için diğer Karayip krallıkları
ABD Kongre Kütüphanesi – Barbados ve Windward Adaları kolonisi
WorldStatesmen.org
Britanya hükümdarları listesi

Bu liste Büyük Britanya Krallığı (1707-1801), Büyük Britanya ve İrlanda Birleşik Krallığı (1801-1922) ve Büyük Britanya ve Kuzey İrlanda Birleşik Krallığı (1922-günümüze) hükümdarlarının listesidir. İngiltere hükümdarları listesi ve İskoçya hükümdarları listesinin devamıdır.

Britanya hükümdarları
Stuart Hanedanı
İngiltere ve İskoçya 1 Mayıs 1707 tarihinde Birleşme Kanunları ile yasama ve yönetme birliğine girdi. İngiliz devlet memurları ve hükûmet organları Britanyalılar gibi devam ettiler ve hükümdarların hüküm numaraları İngiltere hükümdarlarından devam etti.



Hanover Hanedanı
İngiltere parlamentosunda yürürlüğe giren 1701 Veraset Yasası ile tahta çıkacak hükümdarların Hanoverli Sophia'nın soyundan gelmesi kararlaştırıldı. Bu karara karşı çıkan İskoçlara İngiltere tarafından ekonomik ambargo uygulandı ve 1707 Birleşme Kanunları vesilesiyle karar İskoçya'ya empoze edildi.



Saksonya-Coburg-Gotha Hanedanı
I. Victoria'nın oğlu ve veliahtı olmasına rağmen, VII. Edward babasının adını taşıdığı için yeni bir hanedanı başlattı.



Britanya hükümdarları tarihçesi
Yaşayan eski hükümdarlar
itibarıyla yaşayan eski hükümdar bulunmamaktadır.

II. Elizabeth (1926-2022), 8 Eylül 2022'de 96 yaşında hayatını kaybederek ölen son eski hükümdar olmuştur.

Ayrıca bakınız
Büyük Britanya Krallığı
Büyük Britanya ve İrlanda Birleşik Krallığı
Birleşik Krallık
İngiltere hükümdarları listesi
Britanya hükümdarlarının defnedildikleri yerler listesi
Britanya hükümdarlarının taç giyme törenleri listesi

Kaynakça
Dış bağlantılar
İngiliz Hükümdarlar
Britannia: Britanya Hükümdarları
Archontology
İngiltere Kralları
Britanya Virjin Adaları millî futbol takımı

Britanya Virjin Adaları millî futbol takımı, Britanya Virjin Adaları'nı uluslararası organizasyonlarda temsil eden futbol takımıdır.

Turnuva tarihi
FIFA Dünya Kupası tarihi
Gold Cup tarihi
1991 - 1993 arası - Elemeleri geçemedi
1996 - Çekildi
1998 - 2005 arası - Elemeleri geçemedi
2007 - Çekildi
2009 - 2011 arası - Elemeleri geçemedi

Kaynakça
Britanya Ulusal Cephesi

Ulusal Cephe ( ) Birleşik Krallık'taki aşırı sağcı, yalnızca beyazlara açık siyasi partidir. Başlıca siyasi eylemlerini 1970'lerde ve 80'lerde yaptı. Desteği 191.719 oy aldığı (toplamın %0,6'sı) 1979'da zirveye ulaştı.

Genellikle ırkçı bir parti olarak değerlendirilir ve Holokost inkârcılığıyla suçlanır. Birleşik Krallık polisi ve hapishane personelinin Ulusal Cephe üyesi olmasını yasaklanmıştır.

Birleşik Krallık Seçim Komisyonu'na sunulan muhasebe hesapları, 2007'de partinin ülke çapında kâr ettiğini göstermektedir. 2010 genel seçimlerinde ülke çapında 17 aday göstermiş, ancak bunların hiçbiri seçilememiştir.

Kaynakça
Britanya Virjin Adaları Futbol Federasyonu

Britanya Virjin Adaları Futbol Federasyonu (BVIFA), Britanya Virjin Adaları futbolunun yönetim organıdır. Britanya Virjin Adaları millî futbol takımı ve diğer ulusal organizasyonlardan sorumludur.

Kaynakça
Dış bağlantılar
FIFA sitesinde Britanya Virjin Adaları
Resmi Britanya Virjin Adaları Futbol Federasyonu Futbol Federasyonu sitesi
Britanya Togoland

Britanya Togoland ya da Togoland Manda Bölgesi, Afrika kıtasının batısında Büyük Britanya himayesinde 1916 ile 1957 yılları arasında kurulu olan manda bölgesi. Bölge Britanya kontrolüne fiilen 1916 yılında girse de, 1918 yılından itibaren Manda bölgesi olarak ilan edilmiştir.

I. Dünya Savaşı sırasında Fransız ve İngiliz birliklerinin işgal ettiği Togoland, Almanya'nın yenilgisi ile sonuçlanan savaş sonrasında bölgeyi kendi aralarında paylaşmışlardır. Bu paylaşım gerçekleşmeden önce Alman yetkililerin her iki ülkeye de yaptığı bölgeyi tarafsız bölge olarak kabul ederek işgal etmemeleri talepleri kabul görmemiş, Fransız birlikleri kuzeyden, Britanya birlikleri de güneyden bölgeye girerek ilhak etmişlerdir. Bu bölgede yaşayan Eveler özellikle Britanya işgalini memnuniyetle karşılamış, bu sayede aynı etnik grubu üyelerin yaşadığı Britanya'nın komşu kolonisi Altın Sahili içerisindeki akrabaları ile birleşme imkânına sahip olmuşlardır.
Ancak bu düşünceleri tam olarak gerçeğe dönüşmeden Britanya ve Fransa bölgeyi ikiye ayırarak Eveleri yeniden ayırmıştır.

Britanya 1918 yılında bölgeyi Britanya Togoland Manda Bölgesi olarak ilan ederek bölgeyi Altın Sahili'ne Trans-Volta-Togo olarak dahil etmiştir.

1922'de Milletler Cemiyeti'nin kararıyla bu iki bölge iki ülke arasında kesin olarak paylaşılmış, bölgenin Dahomey (bugün Benin) sınırına kadar uzanan ve Lomé'yi kapsayan üçte ikilik bölümü Fransa'ya, batı da Altın Kıyısı sınırına kadar uzanan bölümü de Britanya'ya bırakılmıştır.

Bölgede 1956 yılında gerçekleştirilen referandumda halka bölgenin yeni ilan edilen Altın Sahili'ne dahil edilip edilmemesi konusu sorulmuş, her ne kadar Evelerin büyük çoğunluğu hayır oyu verse de bölge nüfusunun çoğunluğu tarafından kabul edilerek bölge Altın Sahili'ne dahil ederek 1957'de Gana ismi ile bağımsızlığını elde etmiştir.

Ayrıca bakınız
Fransız Togoland
Togoland
Togo
Gana

Dış bağlantılar
Togoland hakkında Milletler Cemiyeti kararı
Britanya Seylanı

Britanya Seylanı (Seylanca: බ්‍රිතාන්‍ය ලංකාව, Tamilce: பிரித்தானிய இலங்கை), günümüzde Asya kıtasına bağlı bir ada konumunda Sri Lanka'da 1815 ile 1948 yılları arasında kurulu olan Büyük Britanya koloni bölgesi.

1640 yılında itibaren Hollanda Doğu Hindistan Şirketi'nin bir kolonisi haline gelen Seylan adası, 1792 ile 1797 yılları arasında Birinci Koalisyon Savaşı neticesinde Fransız Devrimi orduları tarafından işgal edilerek kontrol altına alınmıştır. Bu işgalin ardından mevcutta var olan Birleşik Hollanda Cumhuriyeti'ne bağlı Batavya Cumhuriyeti yerine Fransa'nın Kardeş Cumhuriyetler'inden biri kurulmuştur.

Fransa ile savaş durumunda olan Büyük Britanya Krallığı, Fransa'nın tüm Hollanda kolonilerini işgal etmesinden endişe ederek, Hollanda Doğu Hint Adalarıi Cape Kolonisi ve Seylan adalarını işgal ederek kontrolü altına almıştır. Kamperduin Deniz Savaşı'nda Hollanda deniz birliklerine karşı da üstünlük elde eden Britanya, adaların hakimi olmuştur. Fransızlarından kaçarak Britanya'ya sığınan Hollanda valisi V. Wilhelm adalar üzerindeki tüm hakları Britanya kralı emrine verdiğini beyan etmiştir. Bu beyanın ardından 1803 yılında Britanya kraliyet kolonisi haline gelmiştir. 1810 yılında ortaya çıkan Britanya-Fransa koloni çatışması neticesinde 1812 yılına kadar kısa bir süre yeniden Fransa hakimiyeti altına giren ada, 1813 yılında Kandi Krallığı hariç yeniden Britanya hakimiyeti altına girmiştir. 1815 yılında gerçekleştirilen Viyana Kongresi neticesinde ada fiilen Britanya'ya verilmiştir. Napolyon Bonapart'ın 1814/15 yılındaki mağlubiyeti sonrasında Hollanda her ne kadar Hollanda Doğu Hindistan Adaları'nı geri alsa da Seylan dahil diğer tüm kolonileri kesin olarak Britanya hakimiyetinde kalmıştır.

1815 yılında Kandi Krallığı'nın da ortadan kaldırılması ile tüm ada Britanya hakimiyetine girmiştir. Sri Lanka'nın son kralı Vikrama Rajasinha'da yakalanarak Hindistan'a sürgün edilmiştir. 1840 yılından itibaren kahve plantasyonlarında çalışmak üzere Hindistan'dan Tamil kökenliler adaya getirilmiştir. 1860 yılından itibaren kahve plantasyonları yerine çay plantasyonları oluşturulmuştur.

1911 yılında kısmen de olsa halkın temsil edildiği bir yapı oluşturulmuş, I. Dünya Savaşı sürdüğü bir süreçte ilk ulusal akımlar meydana gelmiştir. Bu süreçte başlayan ve Sinhalalar ile Tamiller arasında yaşanan sorunlar nedeniyle ulusal bir bilinç konusunda ilerleme sağlanamamıştır.

Haziran 1947'de Don Stephan Senanayake önderliğinde Britanya dominyonu olan ada, 4 Şubat 1948 tarihinde İngiliz Milletler Topluluğu içerisinde bağımsızlığını elde etmiştir.

Dış bağlantılar
Mills, Lennox A. (1933). Ceylon Under British Rule, 1795–1932. Oxford U.P.
Peebles, Patrick (2006). The History of Sri Lanka. Greenwood.
Peebles, Patrick (2001). The Plantation Tamils of Ceylon. Continuum International.
Wenzlhuemer, Roland (2008). From Coffee to Tea Cultivation in Ceylon, 1880–1900: An Economic and Social History. Leiden: Brill.
Britanya Solomon Adaları

Britanya Solomon Adaları ya da Britanya Solomon Adaları Himaye Bölgesi, Okyanusya'daki Solomon Takımadaları'nın ilk etapta güney kısımlarının daha sonra diğer adalarında da Britanya'nın 1893'te kurduğu koloni.

Britanya Solomon Adaları Himaye Bölgesi ilk olarak 1893'te HMS Curacoa kaptanı Gibson R. N. tarafından takımadaların güney adalarının Britanya himayesi altına alındığını ilan etmesi ile oluşturulmuştur. Bu süreçten önce Alman Yeni Ginesi olarak Alman kontrolünde olan bölge, 2 Ocak 1976'da kendi kendini yönetme hakkı elde etmiş, 7 Temmuz 1978'de de Solomon Adaları ile bağımsızlığını ilan etmiştir.

Kaynakça