Bilbao

Bilbao veya Bilbo, İspanya'nın kuzeyinde, Biskay eyaletinin ve Bask özerk bölgesinin en büyük şehridir. 2024 yılı itibarıyla 347.342 nüfusuyla İspanya'nın 11. en kalabalık şehri ve İspanya'nın kuzeyindeki en kalabalık şehirdir. Bilbao metropol alanı 1.037.847 nüfusa sahiptir ve bu da onu İspanya'nın kuzeyindeki en kalabalık metropol alanı yapmaktadır. Büyük Bilbao bölgesi, İspanya'nın beşinci en büyük kentsel alanıdır. Bilbao aynı zamanda Büyük Bask bölgesi olarak tanımlanan bölgenin ana kentsel alanıdır.

Bilbao, İspanya'nın kuzey-orta kesiminde, ekonomik ve sosyal gelişmenin bulunduğu, Bilbao haliçinin oluştuğu Biskay Körfezi'nin yaklaşık 16 kilometre (10 mil) güneyinde yer almaktadır. Ana şehir merkezi, ortalama 400 metre (1.300 ft) yüksekliğe sahip iki küçük dağ sırası ile çevrilidir. İklimi, Biskay Körfezi alçak basınç sistemleri ve ılıman hava tarafından şekillendirilir; bu da İber standartlarına göre yaz sıcaklıklarını ılımanlaştırır, güneş ışığı az ve yağış miktarı yüksektir. Yıllık sıcaklık aralığı, enlemine göre düşüktür.

13. yüzyılın sonlarında güçlü Haro ailesinin başı Diego López V de Haro tarafından kurulduktan sonra, Bilbao, Kastilya Krallığı'nda önemli bir yere sahip olan Bask Ülkesi'nin ticari merkezlerinden biriydi. Bu, Biskay taş ocaklarından çıkarılan yün ve demir ürünlerinin Avrupa'nın her yerine ihracatına dayalı gelişen liman faaliyetinden kaynaklanıyordu.

19. yüzyıl boyunca ve 20. yüzyılın başlarında, Bilbao yoğun bir sanayileşme yaşadı ve Barselona'nın ardından İspanya'nın en sanayileşmiş ikinci bölgesinin merkezi oldu. Aynı zamanda olağanüstü bir nüfus patlaması, birkaç komşu belediyenin ilhakına yol açtı. Günümüzde Bilbao, ikonik Bilbao Guggenheim Müzesi ile başlayan ve havaalanı terminali, hızlı transit sistemi, tramvay hattı, Azkuna Zentroa ve şu anda geliştirilmekte olan Abandoibarra ve Zorrozaurre yenileme projeleri gibi altyapı yatırımlarıyla devam eden, süregelen bir sosyal, ekonomik ve estetik canlanma sürecini yaşayan canlı bir hizmet şehridir.

Bilbao ayrıca, yalnızca Bask oyuncularını desteklemesi ve İspanyol futbol tarihinin en başarılı kulüplerinden biri olması nedeniyle Bask milliyetçiliğinin önemli bir sembolü olan Athletic Club futbol takımına da ev sahipliği yapmaktadır.

19 Mayıs 2010'da Bilbao şehri, Singapur şehir devleti tarafından verilen Lee Kuan Yew Dünya Şehri Ödülü'ne layık görüldü. Şehircilik alanındaki Nobel Ödülü olarak kabul edilen bu ödül, 29 Haziran 2010'da verildi. 7 Ocak 2013'te, belediye başkanı Iñaki Azkuna, Biscay başkentinin 1990'lardan beri yaşadığı kentsel dönüşümün tanınması amacıyla, İngiliz vakfı Şehir Belediye Başkanları Vakfı tarafından iki yılda bir verilen 2012 Dünya Belediye Başkanı Ödülü'nü aldı. 8 Kasım 2017'de Bilbao, uluslararası kuruluş Şehircilik Akademisi tarafından verilen 2018 Şehircilik Ödülleri'nde 2018'in En İyi Avrupa Şehri seçildi.
Tarihçe
Coğrafi konum
Bilbao, İspanya'nın kuzey kıyılarında Atlantik Okyanusu'nun Biskay Körfezi sahilinde Bask Bölgesi'nin kuzeydoğusunda konumlanmıştır. Şehir Nervion Nehri boyunca yerleşmiştir. Bu nehrin kıyısında Sanayi Devrimi sırasında bölgeye refah getiren sayısız fabrika ve iş yeri de bulunmaktadır. Bilbao aynı zamanda, bu nehrin gelgit ile çok derin ve bir fiyord gibi çok kara içerisine girmiş olan "Ria de Bilbao" körfezi üzerinde bir liman şehridir.

Bilbao şehrinin bazı önemli İspanya şehirlerinde uzaklıkları şu listeden incelenebilir:
Barselona: 605 km
La Coruña: 551 km
Madrid: 393 km
Pamplona: 138 km
San Sebastián / Donostia:94 km
Santander: 95 km
Valensiya: 670 km
Valladolid: 281 km
Vitoria-Gasteiz: 64 km
Zaragoza: 303 km

İklim
Demografi
Bilbao belediye sınırları içinde nüfus (2010 tahmini) itibarıyla 353.187 kişi olup nüfus yoğunluğu 8688,5 kişi/km² olur. Böylelikle Zaragoza, nüfus itibarıyla şehir sıralamasında Bask bölgesinde 1. sırayı; tüm İspanya'da 11. sırayı alır.

Fakat esas şehir yanındaki varoşları ile "Büyük Bilbao" oluşur ve Büyük Bilbao'ya resmen "comark" olma statüsü verilmiştir. Bask Bölgesi'nin nüfusunun yaklaşık yarısının yaşadığı "Büyük Bilbao", ekonomik ve endüstri açısından bölgenin en aktif kısmıdır. Büyük Bilbao'nın nüfusu 875,552 kişi olarak tahmin edilmektedir. Büyük Bilbao bu nüfusuyla İspanya'da bulunan büyük metropoliten şehirler arasında 5. sırayı almaktadır.

Bilbao belediye sınırları içinde nüfusun gelişmesi şu gösterimde izlenebilir:

1.000 Kişi

Kaynak: INE - Instituto Nacional de Estadística, İspanya

İdari yapılanma ve yönetim
Bölgeler
Yerel yönetim
Seçilmiş belediye başkanları:


Kardeş şehirler
Bilbao'nun şu kardeş şehirleri bulunmaktadır:
Medellín, Kolombiya
Monterrey, Meksika
Pittsburgh, Amerika Birleşik Devletleri
Çingdao, Çin
Rosario, Arjantin
Sant Adrià de Besòs, İspanya
Tiflis, Gürcistan

Galeri

Kaynakça
Ayrıca bakınız
Santoña İhaneti
Bask Bölgesi
Biskay ili

Dış bağlantılar