Doğan Tekeli

Doğan Tekeli (d. 1929, Isparta), Türk mimar.

Sami Sisa ile birlikte Tekeli-Sisa Mimarlık Ortaklığı'nı kurmuş ve ortağı ile katıldığı mimari proje yarışmalarında kariyeri boyunca 28'i birincilik ödülü olmak üzere sayısı 60'ı aşkın ödüle değer görülmüştür. Türkiye modern mimarisinin önemli miraslarından birisi kabul edilen İstanbul Manifaturacılar Çarşısı (İMÇ), en önemli eserlerindendir.

Yaşamı
Ailesi, gençliği ve eğitimi
1929'da Isparta'da doğdu. Babası maliye memuru, annesi ev hanımı idi. Babasının işi nedeniyle çocukluk döneminde ailesi ile önce Ankara'ya, sonra İstanbul'a ve en son İzmir'e taşınıdı. Kardeşi İlhan Tekeli İzmir'de doğdu. Doğan Tekeli, ortaokul ve lise öğrenimini İzmir'de tamamladı.

İzmir Atatürk Lisesi'nden mezun olduktan sonra İstanbul Teknik Üniversitesi'nde mimarlık bölümünde okudu. Emin Onat'ın öğrencisi oldu. İlk projesi, 3. sınıf öğrencisi iken öğrenci arkadaşı Ergun Unaran ile gerçekleştirdiği ve ulusal bir proje yarışmasında birincilik elde eden Merkez Bankası İzmir şubesi projesi idi. İki öğrenci, imza yetkileri olmadığı için yarışmaya hocaları Orhan Bolak'ın imzası ile katılabilmişti. Tekeli, 1952'de yüksek mimar olarak mezun olup askerlik yapana kadar bir süre İzmir Belediyesi'nin proje bürosunda mimarlık yaptı.

Serbest mimarlık yaşamı
Birlikte askerlik yaptıkları arkadaşı Sami Sisa ile 1954'te İstiklal Caddesi'nde Hidivyal Palas'ın çatı katında Site Mimarlık adlı mimarlık bürosunu kurdu ve çok sayıda proje gerçekleştirildi. On yıl boyunca mimarlık yarışmalarına katılıp dereceler aldılar ve birincilik kazandıkları projeleri gerçekleştirdiler. 1957-1961'de ortaklığa Metin Hepgüler de katıldı. Türkiye modern mimarisinin önemli miraslarından birisi kabul edilen İstanbul Manifaturacılar Çarşısı (İMÇ), bu dönemde gerçekleştirdiği projelerdendir.

1965'te Sami Sisa ile Tekeli-Sisa Mimarlık Ortaklığı adı ile yeniden büro kurdu. İkili uzun süre sanayi yapıları yaptı. Ankara'daki Halk Bankası, Antalya'daki havalimanı terminalleri gibi bazı yapılar için yarışmalara katılmayı da sürdürdü.

Tekeli, ortağı Sami Sisa ile birlikte katıldığı yarışmalarda kariyeri boyunca 28'i birincilik ödülü olmak üzere sayısı 60'ı aşkın ödüle değer görülmüştür. Gerçekleştirilen projelerinden bazıları Rumeli Hisarı düzenlemesi, Emin Onat mezarı, İstanbul Manifaturacılar Çarşısı (İMÇ), Antalya Havalimanı 1. ve 2. Terminalleri, Antalya Bölge Müzesi, Oyak-Renault, Eczacıbaşı, Lassa ve Sanovel İlaç Fabrikaları, İş Bankası Genel Müdürlüğü, Habertürk'ün Stüdyo ve Büroları ile Sabiha Gökçen Havaalanı Yeni Terminali 'dir.

Diğer çalışmaları
Orhan Tekeli, serbest mimarlık çalışmalarının yanı sıra 1956'da Güzel Sanatlar Akademisi'nde asistanlık yaptı. 1957'de bir dönem Mimarlar Odası'nda başkanlık görevinde bulundu. 1961-1971 yıllarında İTÜ Maçka Teknik Okulu Mimarlık Bölümünde ders verdi. Mimarlık yaşamının ilk yirmi yıllık bölümünü ele alan D.Tekeli- S. Sisa, Projeler, Uygulamalar, 1954-1974 (1976) adlı kitabını yayımladı.

Bazı eserleri 1982 yılında Venedik Bienali'nde sergilendi. 1985-1989 arasında İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nde proje danışmanı olarak çalıştı. 1988'de Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Millî Komite üyesi seçildi, 1993'te istifa ederek üyelikten ayrıldı.

Emeklilik yaşamı
2012'de aktif mimarlık hayatından emekli olan Tekeli, Türkiye'nin mimarlık ortamını anlattığı Mimarlık Zor Sanat (2012) adlı kitabı, kendi hayat öyküsünü anlattığı Çebiş Evi’nden Hisartepe’ye (2019) adlı otobiyografiyi yayımladı. Şubat 2021'de Doğan Tekeli, Doğan Kuban ve Doğan Hasol'la bir nehir söyleyişi "Mimar Doğan’lar…" adıyla kitaplaştı.

Notlar
Kaynakça
Dış bağlantılar
Doğan Tekeli, Mim 2. bölüm, TRT2
Doğan Tekeli, İTÜ 250. Yıl Röportajı, İstanbul Teknik Üniversitesi
Meral Ekincioğlu, Tekeli-Sisa architectural practice from the 1960s to 2000: Construction of the design architect's professional role in modern Turkey, İTÜ Fen Bilimleri Enstitüsü doktora tezi, 2011