kaan39/turkish-wikipedia-dataset-clean huggingface dataset:
Biyelgee

Biyelgee (Moğol Kiril alfabesi: Биелгээ) veya Bii (Moğol Kiril alfabesi: Бий), Moğolistan'a özgü geleneksel bir danstır. Ülkenin çoğu bölgesinin kendine özgü biçimleri vardır. Batı Moğolları (Oyratlar) özellikle Biyelgee danslarıyla ünlüdür.

İleri okumalar
Marsh, Peter K. (2004). Horse-Head Fiddle and the Cosmopolitan Reimagination of Mongolia. ISBN .
Pegg, Carole (2003) Mongolian Music, Dance, and Oral Narrative: Recovering Performance Traditions (with audio CD)
Biyobelirteç

Biyomedikal bağlamlarda biyobelirteç ya da biyolojik belirteç, belirli bir biyolojik durumun veya sürecin ölçülebilir bir göstergesidir. Biyobelirteçler, normal biyolojik süreçleri, patojenik süreçleri ya da bir tedavi edici girişime verilen farmakolojik yanıtları irdelemek amacıyla sıklıkla kan, idrar veya yumuşak dokular üzerinden ölçülür ve değerlendirilir. Biyobelirteçler, birçok bilimsel alanda yaygınlık göstermektedir.

Kimyasal bileşiğin kendisi, metaboliti veya metabolitleri, ara ürünleri(örneğin, siroz hastalarının beyninde glutamin bulunur.), proteinler, eksozomlar ve enzimler kullanılır.

İdeal Biyobelirteçlerin Özellikleri
Dışarıdan etkilenmesi az olmalı.
Maaliyeti doğrudan ya da dolaylı olarak pahalı olmamalı.
Yorumlanması basit olmalıdır.
Genel popülasyonda miktarı yaygın bir varyasyon göstermemeli.
Hastalığın durumu için kesin, hassas ve spesifik olmalı.
Ölçümü pratik ve kolay, düzeyleri hastalığın evreleri ile uyumlu olmalı.
Vücut doku ve sıvılarından uygun, güvenilir miktarda temin edilmeli.
Kolay depolanabilir olması.

Biyobelirteçlerin Sınıflandırılması
Maruziyetin Belirteçleri
Etkinin Belirteçleri
Duyarlılığın Yatkınlığın Belirteçleri

Kaynakça
Biyogaz

Biyogaz terimi temel olarak organik atıklardan kullanılabilir gaz üretilmesini ifade eder. Diğer bir ifade ile Oksijensiz ortamda mikrobiyolojik floranın etkisi altında organik maddenin karbondioksit ve metan gazına dönüştürülmesidir. Biyogaz elde edinimi temel olarak organik maddelerin ayrıştırılmasına dayandığı için temel madde olarak bitkisel atıklar ya da hayvansal gübreler kullanılabilmektedir. Kullanılan hayvansal gübrelerin biyogaza dönüşüm sırasında fermante olarak daha yarayışlı hale geçmesi sebebiyle dünyada temel materyal olarak kullanılmaktadır. Aynı zamanda tavuk gübrelerinden de oldukça verimli biyogaz üretimi sağlanabilmektedir. Tavuk gübresinin kullanımı tarım için önemlidir. çünkü bu gübre topraklarda verim amaçlı kullanılamaz. Topraklarda tuzluluğa sebep olurlar. Kullanılamayan bu gübre biyogaza dönüştürüldüğünde yarayışlı bir hal almış olur. Günümüzde biyogaz üretimi çok çeşitli çaplarda; tek bir evin ısıtma ve mutfak giderlerini karşılamaktan, jeneratörlerle elektrik üretimine kadar yapılmaktadır.

Biyogazın oluşumu
Biyogaz üç evrede oluşur Bu bağlamda kullanılan materyaller,

Hayvansal atıklar Daha sonra ise bu konudaki araştırmalar üniversiteler bünyesinde bireysel olarak devam etmiştir. Biyogaz üretimi herkesin kendi başına yapabileceği bir şey değildir. Bu üretim için eğitimli ve gerekli donanımı olan kişiler tarafından desteklenmesi gerekmektedir.

İşlenmemiş hayvan gübresinin toprağa verilmesi ile birlikte toprağın tuzluluk oranı artar, gübrenin içinde bulunan zararlılar ekilen toprağa karışır ve yeraltı sularının kirlenmesine neden olur.

Ekonomik Boyut
1MW güce sahip bir Rüzgâr tribünü yılda ortalama 3066MWh elektrik üretebilir; 1MW güce sahip bir güneş enerji santrali yalnızca ışıma saat aralığında yani yılda ortalama 2300 saat çalışarak 2300MWh elektrik üretebilir. 1MW güce sahip bir biyogaz tesisi yılda 8200 saat elektrik üretimi gerçekleştirebilir.

Elektrik üretiminin yanı sıra kojenerasyon tesisinin çalışması esnasında ortaya çıkan termal enerji birçok alanda kullanılabilir.

Fermentasyon sonrası elde edilen atık iyi bir toprak şartlandırıcısıdır, zenginleştirilerek biyogübre olarak kullanıma sunulabilir.

Kaynakça
Biyojeokimya

Biyojeokimya, biyolojik sistemlerdeki inorganik elementlerin davranış özelliklerini jeoloji açısından inceleyen bilim dalıdır.

Petrolün oluşumu, yaşamın başlangıcı, ilkel atmosferlerin bileşimi, mineral yataklarının biyojeokimyasal yöntemlerle araştırılması, maden cevheri çökelmelerinin kökeni, toprak oluşumu doğal su kaynaklarının ve kömürün kimyasal yapısı biyojeokimyanın başlıca konularıdır.
Biyogüvenlik

Biyogüvenlik, biyoteknolojik çalışmaların, doğayı ve insan yaşamını etkilememesi için ülkelerce yasal denetim altina alınması işlemi. Türkiye'de biyogüvenlikle ilgili bir protokol Türkiye Biyogüvenlik Protokolü adı altında Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından yürürlüğe konmuştur.

Hayvansal üretimde biyogüvenlik
Hastalıkların çiftliğe girmesinin sınırlandırılması ve patojen etkenlerin üniteler arası geçişini engellemesi adına yapılan bir dizi yatırım ve koruma programıdır. Bir işletmeye giren herhangi bir enfeksiyöz hastalık o işletmenin nakit akışı ve etkilenen hayvan türleri üzerinde çok tahripkar bir etki yapabilir. Pseudorabies, tüberküloz, paratüberküloz ve brucella hastalığı bu tür hastalıklara birkaç örnektir. Eğer bu hastalıklar çıkarsa işletmenin nakit akım sistemi hızla kilitlenebilir.Risk içeren noktalara kontrol noktaları denir.

Dış bağlantılar
Biyolojik Çeşitlilik Ulusal Web Sitesi
Cartagena Biyogüvenlik Protokolü Metni
Biyolojik Çeşitlilik Sözleşmesi 1996
The Biosafety Information Network and Advisory Service (BINAS) of the United Nations Industrial Development Organization (UNIDO).
Biyoistatistik

Biyoistatistik, biyolojik araştırmalarda nedensellik varsayımlarının geçerliliğini, araştırma yöntembilimi ilkeleri çerçevesinde ve istatistik biliminin olanaklarından yararlanarak değerlendirmeyi sağlayan bilim dalı.

Biyolojik bilimlerle ilgili araştırmalarda öngörülen varsayımın geçerliliğinin bilimsel kabulü için "gerçeklemenin (doğruluğu kanıtlama işleminin)" biyoistatistik yaklaşımlar ve değerlendirmelerle yapılmış olması gerekir. Tıp bilimlerinde böylesi bir "kabul" için araştırmanın "hata payının" en fazla %5 (p < 0.05) olması gerekmektedir.

Kaynakça
Biyokaçakçılık

Biyokaçakçılık, sadece dünyanın bir bölgesinde yaşayan hayvan ve bitkileri ülke dışına kaçıran gen bankası ya da ilaç sanayisi bağlantılı hırsızlıktır.

Anadolu'dan yapılmış ilk biyolojik hırsızlık 550 yıl önce lale soğanlarının Hollanda'ya gitmesi ile başlamıştır.

Kaynakça
Dış bağlantılar
Antalya'da düzenlenen Biyokaçakçılıkla Mücadele
Çalıştayı'nda (2014), Milli Parklar 6. Bölge Müdürü
Adnan Yılmaztürk Türkiye'nin biyolojik çeşitliliğinin
kaçakçılık tehdidi altında olduğunu açıkladı.
Yılmaztürk; İsviçrelilerin engerek yılanı, Rusların
hamamböceği, Japonların ise buğday ve yabani
akrabalarını kaçırdığını belirtti.

2015 yılında iyokaçakçılık konusunda çalışmalar yapan Uzman Biyolog Abdullah Çetin, Macar profesörün geçtiğimiz yıl Türkiye’den götürdüğü bitki örnekleriyle yaptığı çalışmalara ulaşarak durum hakkında yetkililere ve jandarmaya bilgi verdi ve de Antalya'nın Kaş ilçesinde
gerçekleştirilen operasyonda Macaristan uyruklu
üç kişinin üzerinde 365 orkide yumrusu, 58 canlı
orkide bireyi ve 71 bitki örneği ele geçirildi.
Türkiye'nin o güne kadar bilinen en büyük
biyokaçakçılık operasyonu olarak kayıtlara geçti.
Biyofili hipotezi

Biyofili hipotezi insan benliği ve diğer yaşayan sistemler arasında içgüdüsel bir bağ olduğunu öne sürer. Bu hipotez, Edward O. Wilson'ın Biophilia adlı kitabıyla gündeme gelmiştir.

Biyofili, yaşama ve yaşayan sistemlere karşı duyulan sevgidir.

Bu terimi ilk kez Erich Fromm kullanmış ve nekrofili tanımının tam tersini yapmıştır. "Biyofili, canlı ve yaşamsal olan şeyler tarafından cezbedilme yolundaki psikolojik saplantıdır." der. Biyofiliyi ikinci olarak da Edward Wilson ele almış ve "İnsan varoluşunun bilinçaltından hayatını devam ettirme ve yaşamsal bağlantılar kurma çabası" ile ilişiklendirmiştir.

Buna verilebilecek örneklerden biri de yetişkin memelilerin bebek memelileri çekici bulmasıdır. Geniş gözler ve ufak yüz hatları yetişkin memelilerinkine göre daha çekici geldiğinden genç olan bireyler daha sempatik gelir. Bu pozitif geri bildirim sonucunda bebekler daha çok korunur ve türün devamlılığı sağlanır.

Bugünkü standartlara göre gençlik, güzellik, güzel vücut hatları, bel-kalça-göğüs arasındaki uyum, güç, kuvvet, çeviklik gibi özelliklerin ideal değerlerini taşıyan bireylerin; "çekici, seksapeli yüksek" olarak tanımlanmasının nedeni de yaşayana ve yaşamı çağrıştırana olan saplantıdır. Hayat dolu ve yaşama şansı yüksek olanın çekici gelmesinin temelinde bilinçaltının yaşamı ve soyunu devam ettirme güdüsü yatar.

Benzer şekilde bu hipotez, insanların neden ev hayvanları beslediklerini, bitki yetiştirdiklerini, hayvanat bahçelerini ziyaret ettiklerini, yeşille ve doğal yaşamla iç içe olmaktan hoşlandıklarını, bazen tehlikedeki bir canlıyı kurtarmak için kendi hayatlarını tehlikeye attıklarını da açıklar. Doğal yaşama olan sevgisi insanı ayakta tutar.

Bu kapsamda hayatı ve soyu devam ettirme kaygısıyla yönlenen her hareket biyofilinin bir sonucudur. yavru bireylerin korunması, karşı cinse ilgi duyulması, yeni bireyler oluşturarak sisteme hizmet etme isteği, spor yapmak dansetmek, yaşam coşkusunu dışavuracak her türlü hal ve harekette bulunmak ve hatta yemek yemek, su içmek, barınmak, hepsi biyofili belirtisidir.

Biyofili hipotezi, evrimsel psikolojiyi de desteklemek ve açıklamak için kullanılmıştır.
Kaynakça
Dış bağlantılar
Edward O. Wilson'un Biyofili hipotezi (İngilizce)
Biyokimyasal kaskad

Biyokimyasal kaskad, reaksiyonlardan birinin ürünlerinin gelecek reaksiyonlarda yakıldığı kimyasal reaksiyonlar dizisine verilen addır.

Biyokimyada bazı önemli biyokimyasal kaskad tepkimeleri vardır örneğin; koagülasyon kaskadı gibi enzimatik kaskadlar, kompleman sistemi ve sinyal iletimi kaskadları gibi.
Biyoinorganik kimya

Biyoinorganik kimya, kimya disiplinlerinin arasında bir araştırma dalıdır. Biyoinorganik kimyanın amacı, klasik inorganik elementlerinin ve metallerin canlı mekanizmasında ki fonksiyonlarının aydınlatılmasıdır.

Canlı mekanizmasında genellikle metaller proteinlerin (enzimlerin) aktif merkezlerinde yer almaktadır. Enzimlerin gerekli fonksiyonlarını ve görevlerini yerine getirebilmesi için bu metallerin varlığı zorunludur. Metalproteinleri çok büyük ligandlar ile kompleksler oluştururlar.

Kaynakça
Biyoherbisit

Biyoherbisit, yabani otlar için biyolojik temelli bir denetim aracıdır. Üç ana tür pestisit arasından (tarım haşere kontrol ajanları) herbisitler yabani otlar veya istenmeyen bitkilerle mücadele için kullanılır.

Biyoherbisitler, mantarlar, bakteriler veya protozoalar gibi mikroplardan türetilen bileşikler; ikincil metabolitler veya fitotoksik bitki kalıntıları, diğer bitki türlerinden elde edilen özütler veya tek bileşikler olabilir.

Kaynakça
Biyokapasite

Bir ekosistemin biyokapasitesi veya biyolojik kapasitesi, doğal kaynaklar gibi belirli biyolojik materyallerin üretiminin ve atmosferden karbondioksit gibi diğer materyallerin emilmesi ve filtrelenmesinin bir tahminidir.

Biyolojik kapasite, kişi başına düşen küresel hektar olarak ifade edilir, bu nedenle insan nüfusuna bağlıdır. Küresel bir hektar, belirli bir yılda Dünya'daki tüm üretken hektarların ortalama biyolojik verimliliğini temsil eden ayarlanmış bir birimdir (çünkü tüm hektarlar aynı miktarda ekosistem hizmeti üretmez). Biyolojik kapasite Birleşmiş Milletler nüfusu ve arazi kullanım verilerinden hesaplanır ve şehir, ülke veya bir bütün olarak dünya gibi çeşitli bölgesel düzeylerde rapor edilebilir.

Ayrıca bakınız
Ekolojik ayak izine göre ülkelerin listesi
Küresel Ayak İzi Ağı
Global Hektar
İnsan nüfusu
Taşıma kapasitesi
Ekolojik rezerv
Sürdürülebilir Kalkınma
Ekolojik ayak izi
Dünya Enerji Tüketimi

Kaynakça
Dış bağlantılar
Biyofiziksel çevre

Biyofiziksel bir ortam, bir organizmanın veya popülasyonun biyotik ve abiyotik bir çevresidir ve sonuç olarak hayatta kalma, gelişme ve evrimini etkileyen faktörleri içerir. Biyofiziksel bir ortam, mikroskopikten küresel boyutta ölçeğe göre değişebilir. Ayrıca özelliklerine göre alt bölümlere ayrılabilir. Örnekler arasında deniz çevresi, atmosferik çevre ve karasal çevre sayılabilir. Her canlı organizmanın kendi ortamı olduğu göz önüne alındığında, biyofiziksel ortamların sayısı sınırsızdır.

terimi, insanlıkla ilgili tekil küresel bir çevreyi veya Çevre ve Kültür Değerlerini Koruma ve Tanıtma Vakfı gibi yerel bir biyofiziksel ortamı ifade edebilir.


Ayrıca bakınız
Biyofizik
Koruma konuları listesi
Çevre sorunları listesi

Kaynakça
Dış bağlantılar
Biyokimya mühendisliği

Biyokimya mühendisliği, biyolojik ve biyokimyasal olaylara dayalı süreç ve ürünleri tasarlamak, geliştirmek veya kullanmak için mühendislik ilkelerinin benimsenerek uygulanmasıdır. Biyoproses mühendisliği olarak da bilinen ve biyolojik olayları kimyasal prensiplerle araştıran, analiz eden bir mühendislik dalıdır. Canlı bir organizmada meydana gelen kimyasal olayların incelenmesi ile başlayan biyokimya araştırmaları günümüzde başta tıp olmak üzere tarım, beslenme ve ilaç endüstrisinde de uygulama alanı bulan bir bilim dalı haline gelmiştir. Biyoloji ve kimya temel bilimlerinin bir çalışma alanı olan biyokimya, temel mühendislik prensipleriyle birçok çalışmanın gelişmesine öncülük etmiştir.

Tarihçe
Biyolojik organizmaların kimyasal reaksiyonlarıyla ilgili yürütülen çalışmalar yüzlerce yıldır devam etmektedir. 1800'lü yılların ortalarında Louis Pasteur, fermantasyonu araştırırken bu organizmaların rolüne bakan ilk insanlardan biriydi. Pasteur'un çalışmaları günümüzde hala kullanmaya devam ettiğimiz pastörizasyon yöntemine katkıda bulundu. Friedrich Wöhler 1828 yılında inorganik bir bileşik olan amonyum siyanatı ısıtarak organik bir bileşik olan üreyi elde etti. Esas olarak sadece canlı organizmalarda bulunan organik bileşiklerin inorganik maddelerden elde edilebileceği ilk defa bu deneyle gösterilmiş oldu.
1900'lü yılların başında, mikroorganizmalar endüstriyel ürünlerin yapımında ilk defa kullanılmaya başlandı. Bu noktaya kadar biyokimya mühendisliği bir alan olarak henüz gelişmemişti. Alexander Fleming'in 1928'de penisilini keşfettikten sonra yaşanan yeni gelişmeler biyokimya mühendisliğinin önünü açmıştır. Günümüzde biyokimya mühendisleri gıda endüstrisinden, tıp, ilaç, kozmetik endüstrisine kadar çeşitli birçok alanda çalışmaktadır.

Biyokimya mühendisliğinin uygulama alanları
Biyokimya mühendisliği biyoteknolojinin bir alt dalı olarak kabul edilir ve birbirleriyle yakın ilişkilidir. Biyokimya mühendislerinin çalıştığı ilaç, yapay organlar, biyomedikal cihazlar, kimyasal sensörler gibi alanlar biyoteknolojinin de odak noktasıdır. Biyokimya mühendisleri, insan sağlığına katkı sağlayacak somut ürünler geliştirmek için biyolojik sistemlerde meydana gelen kimyasal süreçlerden yararlanırlar. Biyolojik sistemlerin, kimyasal süreçleri ve aralarındaki ilişki bu mühendislik dalının biyoproses mühendisliği olarak da adlandırılmasını sağlamıştır. Belirli çalışma alanlarından olan metabolik, enzim ve doku mühendisliği, hücre kültürlerinin incelenmesi, doğal yakıtların geliştirilmesinde, ilaç ve farmasötik proseslerin üretiminde verimliliğin arttırılması gibi birçok uygulama biyokimya mühendisliğinde ve biyoteknolojide yaygın olarak kullanılmaktadır. Biyokimya mühendisliğinin biyoteknoloji içindeki diğer tıbbi uygulamaları genetik testler ve farmakogenetik uygulamalardır.

Kaynakça
Biyografik roman

Biyografik roman, çağdaş veya tarihsel bir kişinin hayatının kurgusal bir şekilde aktarılmasını sağlayan bir roman türüdür. Bu tür roman, bir kişinin yaşamı boyunca yaşadığı deneyimlere, tanıştığı kişilere ve karşılaştığı olaylara odaklanır. Diğer biyografik kurgu biçimleri gibi, ayrıntılar genellikle kurgusal türün, yani romanın sanatsal ihtiyaçlarını karşılamak için kırpılır veya yeniden tasarlanır. Bu yeniden tasarlanmış biyografilere, eserin göreceli tarihselliğini diğer biyografik romanlardan ayırmak için bazen yarı biyografik romanlar da denir.

Tür, Robert Graves, Thomas Mann, Irving Stone ve Lion Feuchtwanger gibi yazarların en çok satan eserleriyle 1930'larda öne çıktı. Bu kitaplar en çok satanlar oldu; ancak tür, edebiyat eleştirmenleri tarafından reddedildi. Daha sonraki yıllarda daha fazla kabul gördü ve hem popüler hem de eleştirel olarak kabul gören bir tür haline geldi.

Tarihsel romanlara sadece yüzeysel benzerlik gösteren veya tarihsel anlatının yeniden anlatımının yerini alan diğer tarzların unsurlarını tanıtan bazı biyografik romanlar, örneğin Abraham Lincoln, Vampir Avcısı, bir vampir kurgusunun olay örgüsünü yakından takip eder. Biyografik kurgu genellikle tarihsel kurgu veya alternatif tarih türlerine de girer.

En iyi kurgusal yetenekleri ile bilinen bazı romanlar; ancak okuyucular için daha az açık olan kapsamlı biyografik bilgiler içerir. Bu türden çok iyi bir örnek, Goldsmith'in "The Vicar of Wakefield" adlı eseridir, bu kitabın yazarın çok yakından tanıdığı ve gözlemlediği bir kişinin biyografisi olduğuna inanılır.

Biyografik romanlar genellikle biyografik filmin filmografik türüne film uyarlamaları için temel oluşturur.

Kaynakça
Biyoinorganik Kimya Ödülü

Biyoinorganik Kimya Ödülü Royal Society of Chemistry kuruluşunun Dalton bölümü tarafından verilen kimya ödülüdür. Kazananlara 2000 £ verilir. İngiltere'de verilen ödül 2009'dan bu yana iki yılda bir düzenlenir.

Kazananlar
2017 - Thomas R. Ward
2015 - Paul J. Dyson
2013 - Thomas V. O'Halloran
2011 - James A. Cowan
2009 - Chris Orvig
Biyogüvenlik kabini

Biyogüvenlik kabini (BSC), biyolojik güvenlik kabini veya mikrobiyolojik güvenlik kabini; belirli bir biyogüvenlik seviyesi gerektiren patojenlerle kontamine (veya potansiyel olarak kontamine olabilecek) materyallerle güvenli bir şekilde çalışmak için kapalı, havalandırılmış bir laboratuvar çalışma alanıdır. Sağladıkları biyolojik koruma derecesine göre farklılaşan birkaç farklı biyogüvenlik kabini türü mevcuttur. Biyogüvenlik kabinleri ilk olarak 1950'de ticari olarak temin edilebilir hale gelmişlerdir.

Amaçlar
Bu kabinlerin birincil amacı, laboratuvar çalışanını ve çevresindeki ortamı patojenlerden korumaktır. Kabin havası, biyogüvenlik kabininden çıkarken zararlı bakteri ve virüsleri ortadan kaldıran HEPA filtreerden geçer. Böylelikle, filtrelenmemiş egzoz havasını kullanıcıya üfleyen ve patojenik maddelerle çalışmak için güvenli olmayan laminer akış kabininden ayrışırlar.

Sınıflar
ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC), biyogüvenlik kabinlerini üç sınıfa ayırır.

Kaynakça
Biyokataliz

Biyokataliz, bir molekülde meydana gelmesi için ihtiyaç duyduğu asgari pH değeri, optimum sıcaklık vb. gereksinimleri azaltarak; reaksiyonun gerçekleşmesi için ihtiyaç duyduğu gereksinimleri kısan protein yapılı enzimin sağladığı işlev.

Ayrıca oluşan madde miktarını değiştirmez, enzimsiz reaksiyondaki ile aynıdır. Fakat reaksiyonun gereksinimlerini kısarak, enzimsiz reaksiyona nazaran daha kısa sürede tepkimenin gerçekleşmesine yarar.
Biyokimyasal sınıflandırma

Biyokimyasal sınıflandırma, canlıların yapısında yer alan bazı kimyasal bileşikler arasındaki yapısal benzerliklere dayanan biyolojik sınıflandırma yöntemidir.

Bu yöntemi savunanlar, genler tarafından daha yakından denetlenen ve doğal seçmenin doğrudan etkisine anatomik özellikler kadar açık olmayan proteinlerin daha yavaş evrimlendiğini, dolayısıyla kalıtsal akrabalıkların belirlenmesinde daha güvenilir bir ölçüt olduğunu öne sürerler.
Biyolojik antropoloji

Biyolojik antropoloji veya Fiziksel antropoloji, insanların, Homininilerin ve Primatların biyolojik evrim ve davranışsal yönlerini evrimsel bir bakış açısıyla inceleyen bilimsel bir disiplindir. Hominini canlılarının neslinin tükenmesi nedeniyle fosil kayıtlardan sıkça yararlanılır. Antropolojinin bir alt alanı olan Biyolojik antropoloji, insanları sistematik olarak biyolojik bir perspektiften inceler.

Dallar
Antropolojinin bir alt alanı olan Biyolojik antropoloji, kendi içinde de birçok alt dala bölünmüştür. Biyolojik antropolojinin alt dalları şunlardır:

Biyoarkeoloji: Geçmiş insan kültürlerinin incelenmesi adına arkeolojik bağlamda ele geçirilen insan kalıntılarını inceleyen alt daldır. Bu çalışmalarda ele geçirilen kalıntılar sıklıkla kemikler olsa da kendini korumuş dokularıda içerebilmektedir.
Evrimsel biyoloji: Tek bir ortak atadan başlayarak, dünyadaki yaşam çeşitliliğini üreten evrimsel süreçlerin inceleyen alt daldır. Bu süreçler doğal seçilim, ortak soy ve türleşmeyi içerir.
Evrimsel psikoloji: Psikolojik özellikleri çağdaş evrimsel bir bakış açısıyla inceleyen alt daldır.
Adli antropoloji: Fiziksel antropoloji ve insan osteolojisi biliminin yasal bir ortamda, çoğunlukla mağdurun kalıntılarının ayrışmanın ileri aşamalarında olduğu ceza davalarında uygulandığı alt daldır.
İnsan biyolojisi: İnsanları genetik, evrim, fizyoloji, anatomi, epidemiyoloji, antropoloji, ekoloji, beslenme, popülasyon genetiği ve sosyokültürel etkiler gibi birçok farklı bilgi alanının etkileri ve etkileşimi yoluyla inceleyen alt daldır.
Paleoantropoloji: İnsan soyunun yanı sıra insan evriminin gerçekleştiği çevredeki morfolojik ve davranışsal değişiklikleri belirlemek için esas olarak soyu tükenmiş hominin ve diğer primat türlerinin kalıntılarını kullanan, insan evrimine ilişkin fosil kanıtlarının inceleyen alt daldır.
Paleopatoloji: Fosilleri ve kemik kalıntılarını inceleyerek, geçmişteki insan ve hayvan bedenlerini etkilemiş olan hastalıkları inceleyen alt daldır.
Primatoloji: İnsan dışı primatların davranışlarını, morfolojisini ve genetiğini inceleyen alt daldır.

Ayrıca Bakınız
Antropometri
Etoloji
Evrimsel antropoloji
Evrimsel biyoloji
Evrimsel psikoloji
İnsanın evrimi
Paleontoloji
Primatoloji
Irk
Sosyobiyoloji

Kaynakça
Biyoloji felsefesi

Biyoloji felsefesi; biyoloji ve biyomedikal bilimlerle ilgili epistemoloji, metafizik ve etik sorularını inceleyen felsefe alanıdır. Bilim felsefesi çerçevesinde bulunan oldukça genç bir felsefe dalıdır. Biyolojinin temel prensip ve kuramlarını felsefi açıdan bir daha inceler. Bu cevaplar, sorulan soruya göre ontolojiye, epistemolojiye veya genel bilim felsefesine dayanır.

Klasik soruların bazıları:

Bir tür nedir?
Doğal seçilim nedir ve nasıl gerçekleşir?
Hastalık durumlarını sağlıklı durumlardan nasıl ayırırız?
Evrim nedir ve dinlerle uyumlu mudur?
Biyolojide kullanılan fonksiyonel açıklamalar ne türdendir?
Seçilim bireyleri nedir?
Yaşam nedir?
İnsanı insan yapan şeyler nelerdir?
Ahlaki düşünmenin temeli nedir?

Dış bağlantılar
Acta Biotheoretica dergisi:

Kaynakça
Biyokütle

Biyokütle, yaşayan ya da yakın zamanda yaşamış canlılardan elde edilen fosilleşmemiş tüm biyolojik malzemenin genel adıdır. Biyokütle, bir enerji kaynağıdır ve endüstriyel anlamda biyokütle, bu biyolojik maddelerden yakıt elde edilmesi ya da diğer endüstriyel amaçlarla kullanılması ile ilgilidir. Yaygın olarak, biyoyakıt elde etmek amacı ile yetiştirilen bitkiler ile lif, ısı ve kimyasal elde etmek üzere kullanılan hayvansal ve bitkisel ürünleri ifade eder. Biyokütleler, bir yakıt olarak yakılabilen organik atıkları da içerir. Buna karşın, fosilleşmiş ve coğrafi etkilerle değişikliğe uğramış, kömür, petrol gibi organik maddeleri içermez. Genellikle kuru ağırlıkları ile ölçülürler.

Biyoyakıtlar, biyoetanol, biyobütanol, biyodizel ve biyogazlarla ilgilidir.

Biyokütle elde etmek üzere, şeker kamışı, şeker pancarı, mısır, dallı darı, papatya, keten tohumu, ayçiçeği, kolza, soya fasulyesi gibi pek çok değişik bitki yetiştirilebilir. Petrol bağımlılığı azaltma ve küresel ısınma ile mücadelede yenilenebilir yakıtların artan önemi nedeniyle biyokütle üretimi büyüyen bir endüstri haline gelmiştir.

Biyokütleler de, petrol ve kömür gibi, güneş enerjisinin depolanmış halidirler. Bitkiler güneş enerjisini fotosentez aracılığıyla tutarlar.

Biyoyakıtların içerisindeki karbon, bitkilerin havadaki karbondioksiti parçalaması sonucu elde edildiği için, biyoyakıtların yakılması, dünya atmosferinde net karbondioksit artışına neden olmaz. Bu nedenle, pek çok insan, atmosferdeki karbondioksit miktarının artışına engel olabilmek için, fosil yakıtlar yerine biyoyakıtların kullanılması gerektiği görüşünü savunmaktadırlar.

Biyoyakıtlar, enerji dışında yapı malzemesi, geri dönüşümlü kâğıt ve plastik üretiminde de kullanılırlar. İnsan eliyle biyokütle üretimi ve tüketimi aşağıdaki gibidir.


Kaynakça
Ayrıca bakınız
Biyoyakıt

Dış bağlantılar
Biyokütle Enerji Sistemleri ve Teknolojileri Merkezi (BESTMER)
Yenilenebilir Enerji Kaynakları - Biyogaz ve Biyokütle
Doç. Dr. A. Ergin DUYGU'nun Modern Biyokütle Enerjisi konulu sunumu
Biyokütle Enerjisi ve Biyogaz
Biyokütle Enerjisi