Endüstriyel tasarım tescili

Endüstriyel tasarım tescili, tamamen işlevsel olan nesnelerin görsel tasarımı üzerindeki fikrî mülkiyeti koruyan haktır. Endüstriyel tasarım şeklin oluşumunu, konfigürasyonu, desen veya renk kompozisyonu ve estetik değer içeren üç boyutlu formundaki desen ve rengi içerir. Bu tür tasarımlar herhangi bir ürünü veya el sanatını üretmek için kullanılan iki veya estetik değer içeren bir bir desen olabilir

WIPO tarafından yönetilen Endüstriyel Tasarımların Uluslararası Tesciline İlişkin Lahey Anlaşması uyarınca, uluslararası tescil için belli bir prosedür bulunmaktadır. Tescile hak kazanmak için WIPO'ya üye devletlerin çoğunun yerel yasaları, tasarımın yeni olmasını şart koşmaktadır. Başvuru sahibi, WIPO'ya veya anlaşmaya taraf bir ülkedeki ulusal ofise uluslararası geçerliliği olan tescil için başvuruda bulunabilir. Bunun üzerine tasarım daha sonra anlaşmanın arzu edilen sayıda üye ülkesinde korunacaktır. Tasarımların tescili hakkı, 1787 yılında Birleşik Krallık'ta başlamış ve buradan itibaren genişlemiştir.

Endüstriyel tasarımların tescili başvurusu patent hakları ile ilişkili bir durumdur.

Tasarım tescil haklarının süreleri
Yargı yetkisine bağlı olarak tasarım tescil hakları 15 ila 50 yıl arasında bir süreye sahiptir. WIPO Lahey sisteminin üyeleri, tasarım haklarına ilişkin maksimum koruma sürelerini duyurmak zorundadırlar.

- 15 yıl
- 25 yıl
- 15 yıl
- 25 yıl
- 15 yıl
- 15 yıl
- 25 yıl
- 15 yıl
- 25 yıl
- 25 yıl
- 15 yıl
- 15 yıl
- 25 yıl
- 25 yıl (istisna: yedek parçalar - 15 yıl)
- 15 yıl
- 25 yıl
- 50 yıl
- 15 yıl
- 25 yıl (istisna: yedek parçalar - 15 yıl)
- 25 yıl
- 25
- 15 yıl
- 20 yıl
- 25 yıl
- 15 yıl
- 25 yıl
- (istisna: yedek parçalar - 15 yıl)
- 25 yıl
- 25 yıl
- 25 yıl
- 20 yıl
- 15 yıl
- 25 yıl
- 15 yıl
- 15 yıl
- 25 yıl
- 25 yıl
- 25 yıl
- 25 yıl
- 25 yıl
- 15 yıl
- 15 yıl
- 25 yıl
- 50 yıl
- 15 yıl
- 15 yıl
- 25 yıl
- 15 yıl
- 25 yıl
Organisation Africaine de la Propriété Intellectuelle - 15 yıl
- 25 yıl
- 25 yıl
- 25 yıl
- 15 yıl
- 15 yıl
- 25 yıl
- 15 yıl
- 25 yıl
- 15 yıl
- 15 yıl
- 15 yıl
- 15 yıl
- 25 yıl
- 15 yıl
- 15 yıl
- 25 yıl

Başvurular
1883 ile 1950'lerin başları arasında Japonya ve Amerika Birleşik Devletleri ofisleri benzer sayıda endüstriyel tasarım tescil başvurusu almaktaydı ve bu sayı nadiren 10.000'i aşıyordu. Japonya ofisi, 1950'lerden 1990'ların sonlarına kadar yıllık en yüksek başvuru sayısına ulaşarak zirvede yaklaşık 50.000 başvuru aldı. 1985'te başvuruları kabul etmeye başladığında 640 başvuru alan Çin ofisi, benzeri görülmemiş bir büyüme oranı kaydederek 2021'de 805.710 başvuru ile zirveye ulaştı. Güney Kore ofisi, 2004'te Japonya ofisini geride bıraktı ve o zamandan beri en çok başvuru alanlar listesinde ikinci sırada kaldı. 2012'de, ABD ofisi Japonya'yı geçerek dünyanın en büyük üçüncü ofisi oldu. AB Fikrî Mülkiyet Ofisi (EUIPO) 2003'te başvuruları kabul etmeye başladı ve 2019'da dördüncü sıraya kadar yükseldi. Bu ilk beş ofis arasında, EUIPO çoklu tasarım sistemine sahip olan tek ofistir. 2022'de Avrupa Birliği Fikri Mülkiyet Ofisi'ne yapılan başvurularda 109.132 tasarım yer aldı.

2022'de dünya genelinde yaklaşık 1.1 milyon endüstriyel tasarım başvurusu yapıldı. 2022'de dünya genelinde yapılan başvurulardaki tüm tasarımların %70,3'ü Asya'dan geldi. Asya'yı Avrupa (%22,4) ve Kuzey Amerika (%4,4) izledi.

Ayrıca bakınız
Faydalı model

Kaynakça
Ek okumalar
Brian W. Gray & Effie Bouzalas, editors, Industrial Design Rights: An International Perspective (Kluwer Law International: Lahey, 2001)

Dış bağlantılar
TÜRKPATENT web sitesinde tasarım koruması hakkında bilgi