kaan39/turkish-wikipedia-dataset-clean huggingface dataset:
1853

Olaylar
12 Ocak - Taiping Ayaklanması: Taiping ordusu Wuchang'ı işgal etti.
İngiliz mühendis George Cayley aerodinamik olarak rüzgarla uçabilen planör'ü yaptı.
4 Ekim - Kırım Savaşı başladı.
30 Aralık – Gadsden Alımı ile ABD Meksika sınırı bugünkü haline geldi.

Doğumlar
28 Ocak - Jose Marti, Küba bağımsızlık mücadelesinin öncüsü, şair, yazar (ö. 1895)
6 Şubat - Ignacij Klemenčič, Sloven fizikçi (ö. 1901)
30 Mart - Vincent van Gogh, Hollandalı ressam (ö. 1890)
7 Temmuz - Albert Vandal, Fransız tarihçisi (ö. 1910)
? - Lucy Parsons, Amerikalı sendikacı (ö. 1942)

Ölümler
2 Mayıs - Bezmiâlem Valide Sultan, Osmanlı Padişahı II. Mahmud'un ikinci eşi ve padişah Abdülmecid'in annesi
1854

Olaylar
28 Mart – Kırım Savaşı başladı
31 Mart – Japonya Kanagawa Antlaşması'nı imzalayarak iki limanını Amerikan ticaretine açtı.
30 Mayıs – ABD'de Kansas-Nebrasya Kanunu kabul edildi ve 1820 Uzlaşması'na son verildi.
3 Aralık - Florence Nightingale Üsküdar'da.
Osmanlı Devleti ilk dış borcunu aldı

Doğumlar
7 Temmuz - Nikolay Morozov, Rus bilim insanı ve Yeni Kronoloji'nin kurucusu (ö. 1946)
24 Temmuz - Konstantin Josef Jireček, Çek tarihçi, diplomat ve Slavist (ö. 1918)
? - Çerkes Kabasakal Mehmed Paşa, Osmanlı paşası (ö.1909)
Julius Schmid, Avusturyalı ressam (ö. 1935)

Ölümler
31 Ocak - Silvio Pellico, İtalyan yurtsever, şair ve oyun yazarı (d. 1788).
1855

Olaylar
5 Ocak – Ramon Castilla, Peru'da üçüncü dönem cumhurbaşkanlığına başladı.
27 Ocak – Panama Demiryolu, Atlas ve Pasifik Okyanuslarını birbirine bağlayan ilk demiryolu oldu.
28 Şubat - "Küçük Kıyamet" olarak adlandırılan 1855 Bursa Depremi
Samuel Colt, Connecticut'ta Colt Armory adlı yeni bir fabrika açtı.
Kokain alkaloidi ilk olarak Alman kimyager Friedrich Gaedcke tarafından sentezlendi.

Doğumlar
Ocak
Şubat
17 Şubat - Otto Liman von Sanders
Mart
12 Mayıs - Anatoli Lyadov, Rus besteci (ö. 1914)
Nisan
Mayıs
21 Mayıs - Émile Verhaeren, Belçikalı şair
Haziran
Temmuz
Ağustos
Eylül
7 Eylül - William Friese-Greene, İngiliz mucit ve profesyonel fotoğrafçı (ö. 1921)
9 Eylül - Houston Stewart Chamberlain, İngiliz yazar ve filozof (ö. 1927)
Ekim
Kasım
Aralık
Gün ve Ayı bilinmeyen
? - Mehmed Şemseddin Paşa, Osmanlı dönemi devlet adamı

Ölümler
26 Ocak - Gerard de Nerval, Fransız şair (d. 1808)
2 Mart - Rus çarı I. Nikolay öldü. Yerine II. Aleksandr geçti
1856

Olaylar
18 Şubat - Islahat Fermanı
30 Mart - Paris Antlaşması ile Kırım Savaşı sona erdi
ABD'de James Buchanan 15. başkan oldu
7 Haziran - Dolmabahçe Sarayı kullanıma açıldı.
Gözleve Muharebesi'nın bitişi
TCDD kuruldu.
Gregor Mendel genetik üzerine yaptığı araştırmalara başladı.
12 Ekim - Girit'te 7,7 Mw  ile 8,3 Mw arasında bir deprem meydana geldi.

Süregelen olaylar
İngiltere-İran Savaşı
Kırım Savaşı
II. Afyon Savaşı
Taiping Ayaklanması

Doğumlar
6 Mayıs - Sigmund Freud, Avusturyalı nörolog (ö. 1939)
10 Temmuz - Nicola Tesla, Sırp asıllı fizikçi, mucit, makine mühendisi ve elektrik mühendisi (ö. 1943)
29 Kasım - Theobald von Bethmann Hollweg, Alman şansölyesi (ö. 1921)
28 Aralık - Woodrow Wilson, ABD'nin 28. başkanı
Adrienne von Pötting, Avusturyalı ressam (ö. 1909)

Ölümler
12 Şubat - Giuseppe Donizetti (Donizetti Paşa), İtalyan müzisyen (d. 1788)
24 Şubat - Nikolay İvanoviç Lobaçevski, Rus matematikçi (d. 1792)
3 Mayıs - Adolphe Adam, Fransız besteci (d. 1803)
21 Temmuz - Emil Aarestrup, Danimarkalı erotik şair (d. 1800)
29 Temmuz - Robert Schumann, Alman besteci (d. 1810)
1857

Olaylar
8 Mart - ABD'nin New York kentinde 40.000 dokuma işçisi insanca çalışma koşulları istemiyle greve başladı. Ancak polis grevcilere saldırdı ve çıkan yangında çoğu kadın 129 işçi can verdi.
10 Mayıs – Hindistan'da İngilizlere karşı Sepoy İsyanı başladı

Doğumlar
Ocak
Şubat
22 Şubat - Heinrich Hertz, Alman fizikçi (ö. 1894)
Mart
Nisan
Mayıs
Haziran
Temmuz
24 Temmuz - Henrik Pontoppidan, Danimarkalı yazar (ö. 1943)
Ağustos
Eylül
8 Eylül - Georg Michaelis, Almanya Şansölyesi (ö. 1936)
Ekim
Kasım
27 Kasım - Charles Scott Sherrington, İngiliz nörofizyolog, histolog, bakteriyolog ve patolog (ö. 1952)
Aralık
Doğduğu gün ve ay bilinmeyenler
Zübeyde Hanım, Mustafa Kemal Atatürk'ün annesi (ö. 1923)

Ölümler
5 Eylül - Auguste Comte, Fransız sosyolog, matematikçi ve filozof (d. 1798)
26 Kasım - Joseph Freiherr von Eichendorff, Alman romantizminin önemli lirik şair ve düzyazı yazarlarından (d. 1788)
1858

1858 bir yıldır.

Olaylar
29 Temmuz - ABD ve Japonya Harris Antlaşması'nı imzaladı.
11 Mayıs - Minnesota 32. eyalet olarak ABD birliğine katıldı.
İlk başarılı Atlantik aşırı telgraf kablosunu döşeyen gemi olan Great Eastern suya indirildi.
Babür İmparatorluğu, Birleşik Krallık tarafından yıkıldı ve yerine koloni olarak Britanya Hindistanı kuruldu.
Osmanlı İmparatorluğu Eşcinselliği serbest bıraktı

Doğumlar
Ocak
17 Ocak - Tomás Carrasquilla, Kolombiyalı yazar.

Şubat
21 Şubat - Oldfield Thomas, İngiliz zoolog
26 Şubat - William Joseph Hammer, Amerikalı elektrik mühendisi

Mart
18 Mart - Rudolf Diesel, Alman mucit (ö. 1913)

Nisan
4 Nisan - Remy de Gourmont, Fransız şair (ö. 1915)
23 Nisan - Max Planck, Alman fizikçi, Nobel Ödülü sahibi (ö. 1947)

Mayıs
Haziran
16 Haziran - John Peter Russell, Avustralyalı ressam. (ö. 1930)

Temmuz
1 Temmuz - Willard Metcalf, Amerikan sanatçı (ö. 1925)
3 Temmuz - Dace Akmentiņa, Leton aktris (ö. 1936)
11 Temmuz - Şakerim Kudayberdiyev, Kazak şair ve yazar (ö. 1931)
24 Temmuz - Wolfgang Kapp, Alman memur ve gazeteci (ö. 1922)
29 Temmuz - José Luis Tamayo, 20. Ekvador Devlet Başkanı (ö. 1947)

Ağustos
11 Ağustos - Christiaan Eijkman, Hollandalı tıp doktoru ve fizyoloji profesörü
24 Ağustos - Warwick William Wroth, İngiliz nümismat ve biyograf

Eylül
Ekim
12 Ekim - Cipriano Castro, Venezuelalı asker ve politikacı
27 Ekim - Theodore Roosevelt, ABD Başkanı
30 Ekim - Duiliu Zamfirescu, Rumen yazar

Kasım
20 Kasım - Selma Lagerlöf, Alman Yazar. (ö. 16 Mart 1940)

Aralık
14 Aralık - William Francis Magie, Amerikalı fizikçi

Ay veya günü bilinmeyenler
Mehmet Ubeydullah Hatipoğlu, Osmanlı ve Türk siyasetçi
Hoca Ali Rıza (ö. 1930), Türk ressam
İsmail Hakkı Paşa, asker ve siyasetçi
Taşpınarlı Hacı Atıf, Türk siyasetçi, din adamı

Ölümler
Ocak
5 Ocak - Josef Wenzel Radetzky von Radetz, Çek asilzade ve Avusturyalı general
7 Ocak - Mustafa Reşid Paşa, Osmanlı sadrazamı, devlet adamı ve diplomat
10 Ocak - Hezekiah Augur, Amerikalı heykeltıraş ve mucit.
30 Ocak - Coenraad Jacob Temminck, Hollandalı aristokrat, zoolog, ornitolog ve küratör

Şubat
10 Şubat - Wilhelm Theodor Gümbel, Alman briyolog
13 Şubat - Hermann Heinrich Gossen, Prusyalı ekonomist

Mart
4 Mart - Matthew C. Perry, Amerikalı deniz subayı
13 Mart - Yeoryos Kunturiotis, Yunanistan eski başbakanı
16 Mart - James Bell, İskoç tüccar, maceracı ve yazar
17 Mart - Jean Louis Martin Castagne, Fransız botanikçi ve mikolog

Nisan
28 Nisan - Johannes Peter Müller, Alman fizyolog, karşılaştırmalı anatomist ve ihtiyolog

Mayıs
Haziran
16 Haziran - John Snow, İngiliz doktor ve anestezi ve tıbbi hijyenin geliştirilmesinde lider

Temmuz
Ağustos
Eylül
Ekim
12 Ekim - Utagawa Hiroshige, Japon itfaiyeci ve ukiyo-e ustası

Kasım
12 Kasım - II. Aloys, Lihtenştayn Prensi
14 Kasım - Johanna Kinkel, Alman besteci ve yazar

Aralık
Ay veya günü bilinmeyenler
Robert Owen, Galli reformcu ve sosyalist
Nikoğos Balyan, Ermeni mimar.
José Gregorio Monagas, Venezuelalı devlet adamı
Meşrepzade Mehmed Arif Efendi, Osmanlı ilim ve devlet adamı

Kaynakça
1859

Olaylar
Charles Dickens'in ünlü romanı "İki Şehrin Hikayesi" yayımlandı.
Charles Robert Darwin, doğal seçilim yoluyla evrim kuramını açıkladığı "Türlerin Kökeni" isimli kitabını yayımladı.
Oregon 33. eyalet olarak ABD birliğine katıldı.
4 Aralık - Mekteb-i Mülkiye kuruldu.
New York'ta Central Park açıldı.
Kızıldeniz'le Akdeniz'i birbirine bağlayacak 101 mil uzunluğundaki Süveyş Kanalı'nın kazılmasına Akdeniz'deki kıyı kenti Port Said'de başlandı.
İsviçreli iş insanı Henri Dunant, İtalya'da Solferino Muharebesi sonrası uluslararası Kızılhaç'ı kurmaya karar verdi.
27 Ağustos - Dünya'nın ilk petrol kuyusu ABD'de açıldı.
Carrington Olayı: Güneş'teki büyük patlamalardan dolayı Dünya'ya gelen jeomanyetik fırtına bütün telgraf kablolarını bozmuş ve gece bu olayı yaşayan insanlara gazete okuyabilmelerini sağlayacak kadar ışık getirmiştir.



Doğumlar
1 Şubat - Henry Miller, Aktör ve yapımcı (ö. 1926)
3 Şubat – Hugo Junkers, Alman sanayici ve uçak tasarımcısı (ö. 1935)
8 Şubat - Gabriele Reuter, Alman kadın edebiyatçı (ö. 1941)
19 Şubat – Svante Arrhenius, İsveçli kimyacı ve fiziksel kimya biliminin kurucularından (ö. 1927)
28 Şubat – Florian Cajori, İsviçreli-Amerikalı matematik tarihçisi (ö. 1930)
2 Mart – Sholom Aleichem, Ukrayna doğumlu Yahudi yazar (ö. 1916)
4 Mart – Alexander Stepanovich Popov, Rus fizikçi (ö. 1905)
8 Nisan – Edmund Husserl, Avuturyalı filozof (ö. 1938)
15 Mayıs – Pierre Curie, Fransız fizikçi, eşi Marie Curie ile beraber Nobel Fizik Ödülü sahibi (ö. 1906)
22 Mayıs – Arthur Conan Doyle, İskoç yazar (ö. 1930)
21 Haziran – Henry Ossawa Tanner, Amerikalı sanatçı (ö. 1937)
6 Temmuz – Verner von Heidenstam, İsveçli yazar, 1916 yılı Nobel Edebiyat Ödülü sahibi (ö. 1940)
4 Ağustos - Knut Hamsun, Norveçli yazar (ö. 1952)
3 Eylül – Jean Jaurès, Fransız sosyalist politikacı (ö. 1914)
16 Eylül – Yuan Shikai, Çinli diktatör (ö. 1916)
24 Eylül - Julius Klengel, Alman çellist (ö. 1933)
9 Ekim – Alfred Dreyfus, Fransız subayı (ö. 1935)
12 Ekim - Diana Abgar, Ermeni diplomat ve yazar (ö. 1937)
18 Ekim – Henri Bergson, Fransız filozof, Nobel Edebiyat Ödülü sahibi (ö. 1941)
20 Ekim – John Dewey, Amerikalı filozof ve eğitim kuramcısı (ö. 1952)
14 Kasım – Alexandru Averescu, Romanyalı asker ve politikacı (ö. 1938)
23 Kasım – Billy the Kid, Amerikalı haydudu (ö. 1881)
2 Aralık – Georges Seurat, Fransız ressam (ö. 1891)
15 Aralık – L. L. Zamenhof, Esperanto'nun yaratıcısı (ö. 1917)

Ölümler
28 Ocak - Carl Adolph Agardh, İsveçli botanikçi (d. 1785)
16 Nisan - Alexis de Tocqueville, Fransız siyasi düşünür ve tarihçi (d. 1805)
6 Mayıs - Alexander von Humboldt, Alman doğabilimci ve kâşif
11 Haziran - Klemens Wenzel von Metternich, Avusturyalı bir diplomat
15 Eylül - Isambard Kingdom Brunel, Fransız kökenli İngiliz bilim insanı ve mimar. (d. 1806)
8 Aralık - Thomas de Quincey, İngiliz deneme yazarı (d. 1785)
1860

1860 (MDCCCLX) pazar günü başlayan bir artık yıldır.

Olaylar
Sezyum elementi keşfedildi.
Çalışan bir içten yanmalı motor Jean Joseph Etienne Lenoir tarafından yapıldı.
Fransa'da Ren Nehri üzerindeki Karlsruhe'de ilk uluslararası bilimsel konferans kimyagerler tarafından düzenlendi. Konferansta Avogadro Hipotezi kabul edildi.
Abraham Lincoln ABD'nin 16. başkanı oldu.
22 Ekim - Osmanlı İmparatorluğu'nun ilk gazetesi olan Tercüman-ı Ahval basıldı.
20 Aralık – Güney Karolina, ABD birliğinden ayrıldı.

Doğumlar
3 Ocak - Kato Takaaki, Japonya başbakanı (d. 1926)
29 Ocak - Anton Çehov, Rus yazar (ö. 1904)
25 Mayıs - James McKeen Cattell, Amerikalı bilim insanı (ö. 1944)
29 Mayıs - Isaac Albéniz, İspanyol besteci ve piyanist (ö. 1909)
8 Eylül - Albert von Le Coq, Alman arkeolog ve kâşif (ö. 1930)

Doğduğu gün ve ay bilinmeyenler
Frédéric Courtois, Fransız misyoner ve doğa bilimci (ö. 1928)
Miralay Sadık Bey, Türk asker ve siyasetçi (ö. 1941)

Ölümler
29 Haziran - Thomas Addison, İngiliz hekim (d. 1793)
21 Eylül - Arthur Schopenhauer, Alman filozof ve düşünür (d. 1788)
1850'lerde futbol

Aşağıdaki gelişmeler 1850'lerde meydana gelen gelmiş olaylardır.

Olaylar
1855 İngiliz üniversitesi takımlarının, İsviçre'de maç yapmaları ile futbol, ilk defa Avrupa kıtasına geçmiş oldu.
1857, 24 Ekim — İngiltere'nin Sheffield kentinde Sheffield FC kuruldu. Kulüp İngiltere Futbol Federasyonu ve FIFA'nın yönetim birimleri tarafından Dünya'nın en eski kulübü sayılır.

Doğumlar
1850, tarih bilinmiyor – Frederick Maddison, İngiliz futbolcu
1850, 1 Ocak – Charles Chenery, İngiliz futbolcu
1850, 13 Mart – Alfred Goodwyn, İngiliz futbolcu
1850, 14 Mart – Francis Birley, İngiliz futbolcu
1850, 23 Nisan – Arnold Kirke-Smith, İngiliz futbolcu
1850, 27 Mayıs – Charles Morice, İngiliz futbolcu
1850, 15 Haziran – Charles Clegg,İngiliz futbolcu ve FA başkanı
1850, 20 Temmuz – Cuthbert Ottaway, İngiliz futbolcu
1852, tarih bilinmiyor – Alexander Bonsor, İngiliz futbolcu
1852, 21 Nisan – William Clegg, İngiliz futbolcu
1854, 25 Ocak – Segar Bastard, İngiliz futbolcu
1855, 1 Haziran – Walter Buchanan, İngiliz futbolcu
1856, 6 Mart – Horace Barnet, İngiliz futbolcu
1856, 12 Kasım – Joseph Beverley, İngiliz futbolcu
1857, 9 Temmuz – Norman Bailey, İngiliz futbolcu
1857, 23 Temmuz – Lindsay Bury, İngiliz futbolcu
1859, tarih bilinmiyor – Billy Mosforth, İngiliz futbolcu
1858, 30 Temmuz – Edward Bambridge, İngiliz futbolcu
1859, 15 Mart – Arthur Alfred Brown, İngiliz futbolcu
1859, 29 Nisan – Rupert Anderson, İngiliz futbolcu

Dipnotlar
1860'larda futbol

1860'larda meydana gelen futbol olayları.

Olaylar
1860 — Avrupa kıtasının futbolda boy gösteren ilk takımı olan Lausanne Football and Cricket Club kuruldu. Cray Wanderers, Hallam FC (Sheffield FC'nin yerel hasımları), Wanderers FC, TSV 1860 München gibi diğer kulüpler de 1860'ta kuruldular.
26 Aralık 1860 — Futboldaki ilk derbi olan Sheffield FC ve Hallam FC, Sandygate Road'da karşı karşıya geldi.
1862 — Uppingham School'dan John Charles Thring adında bir öğretmen Cambridge kurallarından esinlenerek etkili bir futbol kuralları kitabı tasarladı.
1862 — Sheffield kurallarının son uyarlaması, ilk yarı-ikinci yarı ve kale üst direğini de futbol kuralları içerisine aldı.
1862 — Sheffield kurallarına köşe vuruşu da eklendi. Bu uyarlama FA tarafından 1872'de kabul edildi.
1862- İngiltere liglerindeki yaşamını bugünlere kadar sürdüren en eski kulüp, Notts County FC kuruldu.

Doğumlar
1862, 21 Ocak – William Bromley-Davenport İngiliz futbolcu
1862, 31 Temmuz – James Brown, İngiliz futbolcu
1862, 30 Ağustos – John Brodie, İngiliz futbolcu
1863, 9 Ocak – David Danskin, İngiliz futbolcu ve Arsenal'in eş kurucusu
1863, 14 Şubat – William Arthur, İngiliz futbolcu
1863, Ağustos – Jem Bayliss, İngiliz futbolcu
1863, 20 Eylül – Andrew Amos, İngiliz futbolcu
1863, tarihi bilinmiyor – Edward Brayshaw, İngiliz futbolcu
1864, 14 Şubat – Richard Baugh, İngiliz futbolcu
1864, 13 Nisan – Albert Aldridge, İngiliz futbolcu
1864, tarihi bilinmiyor – William Betts, İngiliz futbolcu
1865, 18 Mart – Frank Burton, İngiliz futbolcu
1865, 23 Nisan – George Brann, İngiliz futbolcu
1866, 5 Ekim – John Barton, İngiliz futbolcu
1867, 19 Ocak – Henry Allen, İngiliz futbolcu
1867, 7 Nisan – Albert Allen, İngiliz futbolcu
1869, 27 Ocak – William Bassett, İngiliz futbolcu
1869, 29 Mayıs – Richard Barker, İngiliz futbolcu

Dipnotlar
1848 Sicilya devrimi

1848 Sicilya devrimi, ülkede meydana gelen devrimlerin Sicilya ayağını oluşturmaktadır. Devrim hareketi 12 Ocak 1848 başlamıştır ve bu nedenle o yıl gerçekleşen çok sayıda devrimlerden önce gerçekleşmiştir. Devrimin amacı Viyana Kongresi sonucunda Napoli ile birlikte kendi topraklarının hakimiyetini Bourbon Hanedanlığının yönettiği Sicilyateyn Kraliyetine verilmesi ile kaybedilen bağımsızlığı tekrar kazanmaktır. Ancak devrim hareketi yenilgiye uğradı. 1861 yılında Giuseppe Garibaldi'nin İtalya'yı birleştirme amacı ile yaptığı sefer ile Sicilya, Sicilyateyn Kraliyetinin yönteminden kurtulmuştur.

Kaynakça
1850'ler

18. yüzyıl | 19. yüzyıl | 20. yüzyıl

1840'lar | 1850'ler | 1860'lar | 1870'ler | 1880'ler | 1890'lar | 1900'ler | 1910'lar | 1920'ler | 1930'lar

1850 | 1851 | 1852 | 1853 | 1854 | 1855 | 1856 | 1857 | 1858 | 1859

1850'ler 1 Ocak 1850'den başlayıp 31 Aralık 1859'e kadar geçen dönemdir.

Savaş
Kırım Savaşı (1854–56)
8 Ekim 1856, II. Afyon Savaşı
İkinci İtalyan Bağımsızlık Savaşı (1859)

İç çatışmalar
1857 Hint Ayaklanması
Kanayan Kansas (1854–59)
Taiping Ayaklanması (1851–64)

Tanınmış siyasi olaylar
Boğdan Prensliği ve Eflak Prensliği birleşerek Romanyayı oluşturdular.
Gideon T. Stewart Yasak Partisini kurdu.
Babür İmparatorluğunun İngilizler tarafından yıkılışı.

Suikastler
1850'lerde birçok önemli suikastlar ve suikast girişimleri oldu:
Paristeki III. Napolyon suikastinde 8 kişi öldü 142 kişi yaralandı (1858).

Fen
Charles Darwin Türlerin Kökeni kitabını yayımladı 1859
Epidemiyoloji başlıyor John Snow koleranın izini sürüyor.
Neanderthal fosilleri Neanderthal, Almanyada bulundu.
Güneş püskürtüsü Richard Christopher Carrington tarafından keşfedildi.

Ekonomi
Bessemer process çelik üretimine başladı.
Benjamin Silliman petrolü ilk defa damıttı.
Pasifiği geçen ilk telgraf kablosu döşendi.
Elisha Otis tarafından ilk güvenli asansör kuruldu.
İlk ticari olarak başarılı dikiş makinası Isaac Singer tarafından yapıldı.

Literatür
Charles Dickens Bleak House, Hard Times, Little Dorrit ve İki Şehrin Hikayesi yayımladı.
Nathaniel Hawthorne Kırmızı Leke 1850'de yayımladı.
Herman Melville Bartleby, the Scrivener 1853de yayımladı.
1857 Meksika Anayasası

,
1857 Meksika Birleşik Devletleri Federal Anayasası ( ) veya kısa kullanımıyla 1857 Meksika Anayasası, Ignacio Comonfort'un başkanlığı döneminde Birlik Kongresi'nde yapılan görüşmeler sonucu belirlenen ve 5 Şubat 1857'de, 1824 Anayasası'nın yerine yürürlüğe giren Meksika anayasası. Anayasaya, bazı maddelerinden ötürü karşı olan muhalif muhafazakârlar yaşandı. Meksika Yüksek Mahkemesi Başkanı Benito Juárez'in önderliğinde kurulan liberal hükûmet, muhalefet lideri Félix María Zuloaga ile general Miguel Miramón'un önderliklerindeki muhaliflerle Reform Savaşı olarak adlandırılan savaşta mücadele etti. Liberallerin zaferiyle sonuçlanan iç savaş sonunda, Mart 1861'de yapılan seçimlerde, savaş sırasında geçici olarak devlet başkanlığı pozisyonunda bulunan Benito Juárez devlet başkanı seçildi. 1863'te ise İkinci Meksika İmparatorluğu'nun kurulmasıyla anayasa geçerliliğini yitirdi.

Kaynakça
Dış bağlantılar
Anayasanın tam metni
1860 Amerika Birleşik Devletleri başkanlık seçimleri

1860 Amerika Birleşik Devletleri başkanlık seçimleri 19. dört yıllık başkanlık seçimleriydi. 6 Kasım 1860 salı günü yapıldı. Dört adayın katıldığı seçimi Cumhuriyetçi başkan adayı Abraham Lincoln ve yardımcısı Hannibal Hamlin oyların %39,8'ini alarak kazanmıştır. Seçmen katılımı %81.2 düzeyinde olmuştur.

Kaynakça
1851 Belçika genel seçimleri

27 Eylül 1851'de Belçika'da Senato seçimleri yapıldı. 4 Eylül'de Kraliyet Düzeni tarafından erken seçimler (yalnızca Senato için) çağrıldı. Liberal Parti ve Katolik Parti 27 sandalye kazandı. Seçmen katılımı %64,0 olmasına karşın, yalnızca 79.296 kişi (nüfusun %1,8'i) oy kullanma hakkına sahipti.

Sonuçlar
Kaynakça
1853 Kopenhag kolera salgını

1853 Kopenhag kolera salgını, Danimarka'nın başkenti Kopenhag'da gerçekleşen şiddetli kolera salgınıdır. 1853 yılındaki 3. kolera salgının parçasıdır. 4.800 kişi salgın nedeniyle ölmüştür.

Arka Planı
Tıbbi profesörler, 1840'lı yıllarda uygun sıhhi tesisat ve hizmetlerin eksik olduğunu, şehir surlarının dışındaki gelişmelerin nüfus artışıyla sınırlandırılması gerektiği gibi çeşitli uyarılarda bulunuyordu.

Salgın
Salgın, 11 Haziran 1853 yılında başladı. Ekim aylarına kadar şiddetini devam ettirdi. Toplam olarak 7219 kişi hastalığa yakalandı, 4737'si öldü. Kopenhag'dan diğer 24 ilçeye de yayılarak 1951 kişi öldü.

Sonuç
Kolera salgının anahtar faktörü Kopenhag istihdamını durdurmakla gerçekleşti denebilir. Kolera salgını şehirde yeni sığır pazarı yapımında etkili oldu. Çeşitli hayırseverler tarafından şehir dışında sağlık evleri yapımı gerçekleşti. Tıp Birliği sosyal konutlama çalışmalarında ön planda yer aldı.

Kaynakça
1854 Broad Street kolera salgını

1854 Broad Street kolera salgını, 1854 yılında İngiltere'nin Londra şehrinin Soho semtindeki Broad Street (şimdiki adıyla Broadwick Street) bölgesinde meydana gelen şiddetli bir salgındır. Üçüncü kolera pandemisi (1852-1860) sırasında gerçekleşen bu salgın, kısa sürede yüzlerce insanın ölümüne yol açmıştır. Salgının kaynağı, John Snow adlı bir doktorun araştırmaları sonucunda Broad Street'teki bir su pompası olarak belirlenmiştir.

Salgının Nedenleri ve Yayılımı
O dönemde kolera hastalığının nedeni bilinmemekte ve yaygın inanışa göre "kötü hava" (miazma teorisi) yoluyla bulaştığı düşünülmekteydi. Ancak John Snow, salgının yayılma şeklini inceleyerek hastalığın su yoluyla bulaştığı hipotezini ortaya attı. Snow, kolera vakalarının dağılımını haritalandırarak Broad Street'teki su pompasının salgının merkezi olduğunu tespit etti. Pompayı kullananların koleraya yakalanma oranı, diğer pompaları kullananlara göre çok daha yüksekti.

Snow'un araştırmaları, pompanın yakınındaki bir kanalizasyon sızıntısının suyu kirlettiğini ve bu suyun kolera bakterisiyle (Vibrio cholerae) kontamine olduğunu ortaya çıkardı. Pompadan su içen insanlar, bu bakteriyi alarak hastalığa yakalandılar. Salgın, pompanın kolundan sökülmesiyle kontrol altına alındı.

John Snow ve Epidemiyoloji
1854 Broad Street kolera salgını, epidemiyoloji alanında bir dönüm noktası olmuştur. John Snow'un çalışmaları, hastalıkların yayılma şeklini anlamak ve kontrol etmek için bilimsel yöntemlerin kullanımının önemini göstermiştir. Snow'un haritalama ve veri analizi teknikleri, modern epidemiyolojinin temelini oluşturmuştur.

Snow'un çalışmaları, kolera gibi salgın hastalıkların önlenmesi ve kontrol altına alınması için su kaynaklarının temizliğinin önemini de vurgulamıştır. Bu salgın, halk sağlığı alanında önemli reformlara yol açmış ve temiz su ve kanalizasyon sistemlerinin geliştirilmesine katkı sağlamıştır.

Salgının Mirası
1854 Broad Street kolera salgını, halk sağlığı ve epidemiyoloji alanında önemli bir dönüm noktası olarak kabul edilir. John Snow'un çalışmaları, modern epidemiyolojinin temelini oluşturmuş ve hastalıkların yayılma şeklini anlama ve kontrol etme konusunda bilimsel yöntemlerin kullanımının önemini göstermiştir. Salgın, aynı zamanda temiz su ve kanalizasyon sistemlerinin geliştirilmesine ve halk sağlığı alanında önemli reformlara yol açmıştır.

Broadwick Street'te bulunan John Snow anıtı ve pubı, bu önemli olayın ve Snow'un çalışmalarının bir hatırlatıcısı olarak günümüzde hala ziyaret edilebilir.

Kaynakça
1861

Olaylar
Kuş olma sürecine girmiş yarı sürüngen yarı kuş dinozor fosili Archaeopteryx fosili bulundu.
Talyum elementi keşfedildi.
29 Ocak – Kansas, ABD birliğine 34. eyalet olarak katıldı.
4 Şubat – ABD birliğinden ayrılan köleci eyaletler Montgomery, Alabama'da toplanarak Amerika Konfedere Devletleri birliğini kurdular. Jefferson Davis bu birliğin ilk başkanı oldu.
17 Mart – İtalya Krallığı ilan edildi.
12 Nisan – Amerikan İç Savaşı başladı.

Doğumlar
4 Ocak – Vahidettin, son Osmanlı padişahı (ö. 1926)
6 Ocak - Abbott Lawrence Rotch, Amerikalı meteorolog (ö. 1912)
10 Nisan – Edmund Allenby, Britanyalı mareşal (ö. 1936)
2 Kasım – Maurice Blondel, Fransız düşünür (ö. 1949)
29 Aralık – Necip Asım Yazıksız, Türk dilbilimci, tarihçi, siyasetçi (ö. 1935)

Doğduğu gün ve ay bilinmeyenler
Corci Zeydan, Mısırlı Arap yazar (ö. 1914)

Ölümler
2 Ocak – Prusya kralı IV. Friedrich Wilhelm öldü, yerine I. Wilhelm geçti.
2 Haziran – Mehmet İskender Paşa
25 Haziran – Abdülmecid, 31. Osmanlı padişahı
14 Aralık - Albert, Kraliçe Victoria'nın eşi
1862

Olaylar
Emily Dickinson Massachusetts eyaletindeki Amherst kentinde bulunan evine kapanarak, 24 yıl sonraki ölümüne değin bir daha dışarı çıkmadı ve ölümünden sonra kendisini üne kavuşturan 1.800 şiiri yazdı.
1 Ocak – ABD'de Özgürlük Bildirisi yayınlandı.
19 Haziran - ABD'de kölelik resmi olarak kaldırıldı.

Doğumlar
24 Ocak - Edith Wharton, Amerikalı yazar ve moda tasarımcısı.
26 Temmuz - Vasil Kınçov, Bulgar siyasetçi ve bilim insanı.
22 Ağustos - Claude Debussy, Fransız besteci (ö. 1918)
11 Eylül - O. Henry, Amerikalı öykü yazarı (ö. 5 Haziran 1910)
9 Ekim - Fatma Aliye Hanım, Türk edebiyatının ilk kadın romancısı (ö. 1936)

Doğduğu gün ve ay bilinmeyenler:
Nabizâde Nâzım, Tanzimat dönemi Osmanlı-Türk yazarı. (ö. 6 Ağustos 1893)

Ölümler
10 Ocak - Samuel Colt, Amerikalı kâşif ve sanayici.
24 Temmuz - Martin Van Buren, 8. ABD başkanı (d. 5 Aralık 1782)
7 Kasım - Bahadır Şah II, Son Babür hükümdarı, şair, müzisyen ve hattat (d. 1775)