kaan39/turkish-wikipedia-dataset-clean huggingface dataset:
Ağdere

Ağdere (Azerbaycanca: Ağdərə), Azerbaycan'da bir şehir. Ağdere Rayonu'nun idarî merkezidir.

Azerbaycan Cumhuriyeti Milli Meclisi'nin 13 Ekim 1992 tarihli 327 sayılı Kararı ile lağvedilen Ağdara Bölgesi'ne bağlı Ağdara şehri, Sugovuşan ile beraber Terter Bölgesi'nin idari yapısına devredildi. 1. Karabağ savaşı esnasında 7 Temmuz 1993 günü Ermenistan Silahlı Kuvvetleri tarafından işgal edildi. Dağlık Karabağ Cumhuriyeti'nin Martakert ilinin bir parçası oldu. 2. Karabağ Savaşı (veya 44 günlük savaş) sonrasında imzalanan Üçlü Mutabakat metnine göre şehir, Ermeniler tarafından idare edilecek, bölgede Rus Barış Gücü bulundurulacak ve 5 yıllık geçiş süresi sonunda Azerbaycan idaresi altına girecekti. Ancak ateşkes ve mutabakat metnine uyulmadığından Azerbaycan ordusu 19 Eylül 2023 tarihinde "Anti-Terör Operasyonu" başlatmış ve 24 saat sonunda silahlarını bırakan Ermeni kuvvetler, 26 Eylül 2023 tarihine kadar Ağdere'den çekilmişlerdir. Şehir 26 Eylül 2023 günü Azerbaycan ordusu tarafından tekrar ele geçirilmiş ve yönetim binasına Azerbaycan bayrağı asılmıştır. Azerbaycan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, 15 Ekim'de Ağdara şehrinde Azerbaycan Cumhuriyeti Devlet Bayrağı'nı göndere çekti. 5 Aralık 2023'te Ağdara şehri Ağdere Rayonuna dahil edildi.

Kaynakça
Ağdaş

Ağdaş (Azerice: Ağdaş), Azerbaycan'da şehir. Ağdaş Rayonunun merkezidir. 1919'a kadar Ereş mahallesi olarak adlandırılmıştır.

1900 yılında şehir statüsü almıştır. Şirvan düzlüğünün kuzeybatısında yer almaktadır. Bakü'den 244 km, Leki demiryolu istasyonundan 10 km, Türyan çayının sağ kıyısından 2,5 km uzaklıktadır.

Tarihi
19. yüzyılda Şeki hanlığında Ağdaş isminde bir köy sonradan 'Üçkovak' olarak adlandırıldı. 1819 yılında Çar Rusyası'nın Şeki'yi işgalinden sonra Şeki eyaleti içerisinde Ereş mahallesi oluşturuldu. Merkezi ise Ağdaş köyü oldu.

1887 yılında Polonya'nın Poznan şirketinin Lodz bölümü başkanı Ramendik Ağdaş'a gelerek pamuk toplanması ve üretilmesi için 4 adet pamuk üreten tezgah yaptırdı. 1897 yılında Ağdaşda Polonya üretimi pamuk tezgahından 7 adet bulunmaktaydı. 1888 yılında 50 ton, 1892 yılında ise 450 ton pamuk üretilmişti. O dönemin 'Kafkas' gazetesindeki bir makaleye göre Ağdaş'tan Fransa'nın Marsilya ve İtalya'ya halis ipek ve ipekböceği gönderen en büyük merkezlerden biridir.

1904'te Kafkas Pamukçular Birliğinin ilk toplantısı Ağdaş'ta yapılmıştır.

25 Ekim 1882 tarihinde Azerbaycan ilk uluslararası öğretim merkezlerinden 'Rus-tatar' okulu Süleyman Gayıbov tarafından Ağdaş'ta açılmıştı. Azerbaycan'daki 3 böyle okuldan birinin Ağdaş'ta olması o dönem için ne kadar önemli bir yer olduğunun kanıtıdır.

1919 yılında Ereş Mahallesi'nin ismi Ağdaş olarak değiştirildi. 1926'da ise lağvedilerek Sovyet döneminin il statüsüne uygun olarak Ağdaş ili oluşturuldu ve Ağdaş köyü de ilin merkezi oldu.

Kaynakça
Ağdam

Ağdam veya Akdam (Azerice: Ağdam) - Azerbaycan'da şehir. Ağdam Rayonu'nun idari merkezidir. Bakü'den 365 km uzaktadır.

Ağdam adının kökeni hakkında farklı görüşler vardır. Bazı kaynaklara göre "Ağdam" kelimesi eski Türkçede "beyaz kale" veya "küçük kale" anlamına gelmektedir. Bu versiyona göre, uzak geçmişte bu bölgede yaşayan Türkçe konuşan kabileler, esas olarak kendilerini savunmak için küçük kaleler inşa etmişlerdir. Zamanla şehrin adının anlamı değişti. 18. yüzyılın ilk yarısında Karabağ hanlığının kurucusu Penahali han bu şehirde kendisine beyaz taştan bir bina yapılmasını emretmiştir. Uzun bir süre bu bina çevre köylerin sakinleri için bir tür simge haline geldi. Bu anlamda "Ağdam", güneş ışınlarıyla aydınlanan bembeyaz bir ev demektir.
Penahali han Cavanşir'in yazlık sarayının ve Javanşir aile mezarlığı da Ağdam'da bulunur. 1828'de Elisabethpol Valiliği'ne bağlı Şuşa Uyezd'inde şehir statüsü aldı. Sovyet döneminde Ağdam, tereyağı, şarap, brendi ve ipek fabrikalarının yanı sıra hırdavat ve alet fabrikaları gibi birçok endüstriye sahipti. Bir havaalanı ve rayon arazisinde iki tren istasyonu bulunuyordu. Eğitim açısından Ağdam'ın teknik, ziraat, tıp ve müzik okulları bulunmaktaydı ayrıca dünyada alanında bir ilk olan Ağdam Ekmek Müzesi vardı.

Stratejik olarak "Karabağ'ın giriş kapısı" olarak adlandırılan şehir, 1993 Yaz Taarruzları ve Ağdam Muharebesi sonucu 23 Temmuz 1993 tarihinde Ermenistan Silahlı Kuvvetleri'nin desteğindeki Ermeni güçler tarafından işgal edildi ve yerleşim merkezi tamamen harap edilerek şehir nüfusunun doğuya, Azerbaycan'ın içlerine ve Ağdam rayonunun işgal edilmemiş kesimlerine göç etmesi sağlandı. Ağdam şehri "Akna" ismi altında Askeran ilinin parçası oldu. İşgal devrinde Ermeni ve Azeri kuvvetleri arasındaki tampon bölgede yer almış Ağdam, tamamen hayalet bir şehir görünümündedir. Hâtta bu sebeple şehre "Kafkasya'nın Hiroşima'sı" denmiştir. İkinci Karabağ Savaşı sırasında 10 Kasım 2020 tarihinde Azerbaycan ve Ermenistan arasında imzalanan ateşkes antlaşması gereği tüm Ağdam Rayonu 20 Kasım 2020 tarihinde tek bir kurşun atılmadan Azerbaycan kontrolüne geçmiştir. 2008 sayımına göre nüfusu 39.900 kişidir.

2020-2024 yılları arasında Rusya-Türkiye Ortak İzleme Merkezi Ağdam şehrinde faaliyet gösterdi. .



Kaynakça
Ayrıca bakınız
Ağdam'ın Kurtuluşu Madalyası
Ağla Kızılırmak

Ağla Kızılırmak, Türk halk müziği sanatçısı Güler Duman'ın 10 Eylül 1999 tarihinde Devran Müzik etiketiyle yayınlanan derleme albümüdür. 1987-1994 tarihleri arasında Duygu Müzik etiketiyle yayınlanan albümlerinde yer alan parçalar yer almaktadır. Albümlerde yer alan parçaların bazılarının isimleri değiştirilerek albümde yer aldı. Albüme adını veren parça Gül Yüzlü Sevdiğim (1992) albümünde yer alan "Ağla Kızılırmak Ağla" adlı parçadır.

Parça listesi
Ayrıca bakınız
Güler Duman albüm diskografisi

Kaynakça
Ağlama Anne

Ağlama Anne, Süreç Film imzalı, 7 Ekim 2018 tarihinde atv'de yayınlanmaya başlayan, başrollerini Birce Akalay, Cansel Elçin, Özlem Yılmaz, Sezin Akbaşoğulları ve Selim Bayraktar’ın paylaştığı, proje tasarımını Esin Gök'ün, senaristliğini Serdar Oğuz'un yaptığı, yönetmen koltuğunda ise Feride Kaytan'ın oturduğu, dram türündeki Türk televizyon dizisidir. Dizi, 30 Aralık 2018 tarihinde yayımlanan 13. bölümü ile final yaparak sona ermiştir.

Konu
Oyuncu kadrosu ve karakterler
Yayın takvimi
Bölümler
1. sezon (2018)
Kaynakça
Ağlama

Ağlama bir duygusal durum ya da acıya tepki olarak gözden yaş akması olayıdır. Kızgınlık, mutluluk ve üzüntü gibi duygular ağlamaya neden olabilir. Yavaş ve düzensiz soluma, apne ve tremor gibi olgular da ağlama eyleminin sonuçları arasındadır.

Ağlama eylemi, "insan gözünün yapısında herhangi bir tahriş olmaksızın Gözyaşı sistemiden gözyaşı dökülmesi ile karakterize edilen karmaşık bir sekretomotor fenomen" olarak tanımlanmıştır ve konjonktivitten koruyan bir rahatlama sağlar. İlgili bir tıbbi terim de duygusal olmayan gözyaşı dökme anlamına gelen lakrimasyondur. Ağlamanın çeşitli biçimleri hıçkırma, feryat etme, sızlanma, haykırma ve hüngür hüngür ağlama olarak bilinir.

Notlar
Kaynakça
Ağdam, Kağızman

Ağdam, Kars ilinin Kağızman ilçesine bağlı bir köydür.

Tarihçe
Ağdam köyü, 1886 tarihli Rus nüfus sayımında "Agdam" (Агдамъ) olarak geçer. 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde ise, "Ak Dam" (آق دام) şeklinde yazılmıştır.

Ağdam, 1886 tarihli nüfus sayımında Kağızman sancağının Kağızman kazasına (uçastok) bağlı "Kars" (Kers) nahiyesinin (Карсский маркяз) 10 köyünden biriydi. Köydeki 44 hanede, 168'i erkek ve 154'ü kadın olmak üzere, 322 kişi yaşıyor ve nüfusun tamamı Kürtlerden oluşuyordu. Rus idaresi sırasında köyün nüfusu 1896'da 462 kişi olarak belirlenmiştir.

Ağdam köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Kars vilayetinin Kağızman kazasının merkez nahiyesine bağlıydı. 1940 genel nüfus sayımında "Aktam" biçiminde yazılmış olan köy aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 270 kişiden oluşuyordu. 1965 tarihli nüfus sayımında "Akdam" şeklinde geçen köyde 642 kişi yaşıyor ve bu nüfus içinde sadece 30 kişi okuma yazma biliyordu.

Köyün eski ismi 1928 yılı kayıtlarında Akdam'ken 2008'de Ağdam, 2009'da tekrar Akdam, 2010'da ise son kez Ağdam olarak değiştirilmiştir. 2010 itibarıyla ismi resmen Ağdam'dır.

Ağdam köyünün yerleşim yeri, 1940'lı yıllardan itibaren daha sık meydana gelen heyelana bağlı olarak 1986 yılında kısmen değiştirilmiştir.

Coğrafya
Köy, Kars il merkezine 89 km, Kağızman ilçe merkezine 16 km uzaklıktadır.

Nüfus
Köyde 1886 yılında 322 Kürt yaşamaktaydı.



Kaynakça
Dış bağlantılar
Ağdaban Katliamı

Ağdaban Katliamı, 8 Nisan 1992 - Kelbecer işgalinden yaklaşık bir yıl önce, Ağdaban köyünde Ermeniler tarafından daha sonra Kelbecer işgali için şartlar yaratmak amacıyla gerçekleştirilen katliam .Ermeni ayrılıkçıların işlediği katliam sonucunda Kelbecer bölgesindeki Ağdaban köyünde 130 ev tamamen yanmıştır. 779 sivile işkence yapıldı ve 67'si öldürüldü. Ayrıca 2 kişi kayıp, 12 kişi ağır yaralandı.

Katliamın tarihi
7-8 Nisan 1992 gecesi Ermeniler, Ağdaban'ın eteklerinde bir kontrol noktasına baskın düzenleyerek üç muhafızı öldürdü. Köyün tepesindeki barajları doldurdular ve sabah saat 6'da ateş etmeye başladılar. Ermeniler planlı davrandılar. Kimlerin evleri yağmalayacağı, kimlerin sığırları alacağı, kimlerin silahsız insanları yakalayacağı, direnenleri kimin öldüreceği önceden belirlenmişti. Böyle bir durumda 8 Nisan 1992'de Ermeniler, Ağdara ilçesine bağlı Çaçar köyü istikametinden Çaygovuşan ve Ağdaban köylerine saldırdılar.

Ağdaban katliamı sabahı 9 Nisan'da ilçe merkezinde halk toplandı. "Kelbecer Savunması için Acil Yardım Komitesi" kuruldu. Halkın ısrarı üzerine, bu satırların yazarına bu komiteye başkanlık etmesi talimatı verildi. Komite, kısa sürede önemli etkinlikler gerçekleştirdi. Orduya yardım önemli ölçüde arttı. Nüfusun korunacağına dair umut vardı. Bölge halkının ısrarı üzerine Kelbecer'e gönderilen Albay Zaur Rzayev, tugay komutanı ve askeri komutan olarak atandı.

Katliamın sonucu
Kelbecer bölgesinde 130 evden oluşan Ağdaban köyü Ermeni güçleri tarafından tamamen yakılırken, köyün 779 sakini işkence gördü. 67 kişi öldürüldü, 90-100 yaş arası 8 kişi, 2 çocuk ve 7 kadın diri diri yakıldı, 2 kişi kayıp, 12 kişi ağır yaralandı. Tarihi, mimari ve kültürel anıtlar Ermeniler tarafından tahrip edildi, kutsal türbeler ve mezarlıklar hakaret edilerek tahrip edildi. Ayrıca Azerbaycan'ın klasik aşık şiirinin ustası Aşık Gurbani ile Azerbaycan Yazarlar Birliği üyesi şarkıcı ve yaratıcı aşığı Aşık Şemşir'in evi, zengin arşivleri ve el yazmaları yakılarak yağmalandı.

Kaynakça
Ağdam Ulu Camii

Ağdam Ulu Camii ( ), Azerbaycanın, Ağdam şehrinde 19. yüzyılın sonlarında inşa edilen cami. Cami Dağlık Karabağ Savaşı ve sonrasında hayalet kasaba haline gelen Ağdam'ın merkezinde yer almaktadır. Dağlık Karabağ Savaşı sırasında şehirdeki yıkılmayan birkaç binadan biridir.

Tarihi
Cami, 1868 - 1870 yılları arasında Kerbelayı Sefihan Karabaği tarafından yapılmıştır. Cami, iki katlı galerideki taş sütun bölümleri ve kubbeli tavan kullanımını içeren ve Karabağ bölgesindeki camilerde yaygın olarak görülen bir tarzda inşa edilmiştir. Bu tarzdaki diğer camiler arasında Barda Camii, Şuşa'daki Yukarı Gövher Ağa Camii, Füzuli'deki bir cami ve Goradiz köyündeki bir cami gösterilebilir.

Hocalı'nın Karabağ-Ermeni güçleri tarafından 29 Şubat 1992'de işgal edilmesi sırasında, bu camiye ilk olarak 200 ceset yerleştirildi. Ancak caminin imamı olan Seyid Sadiqov'a göre camide 477 ceset vardı.
Mimari
Ağdam Ulu Camiinin planı, ortada dört sütun bulunan geleneksel bir kare şekle dayanmaktadır. Bu kare alanın doğu ve batı kenarlarının her birinde yer alan üç sıra derin niş, caminin ibadet alanını genişletmiş ve ona dikdörtgen bir şekil vermiştir. Caminin güney duvarının ortasına yüksek bir mihrap taşı yerleştirilmiştir. Yan nişlerin tepesi iç kısma bakan balkon şeklindedir ve kadınların ibadeti için tasarlanmıştır. Cami, yan balkonların ortasında ve mihrap kemerinin yanında yer alan pencerelerle aydınlatılır.
İç mekan
Caminin içi kusursuz tasarımı ve süslemeleri ile dikkat çeker. Sade bezemeli mirabın üzerindeki kitabede caminin mimarının Kerbelayi Nakkaş Tebrizi'nin oğlu Usta Muhammed Nakkaş Tebrizi olduğu ve tamir tarihinin hicri 1331, miladi 1913 yılı olduğu yazmaktadır. Caminin kuzey cephesindeki giriş kapısı derin bir balkonun içinde, açık balkonun yanında iki katlı odalar yer almaktadır. Kuzey cephenin köşelerine inşa edilen minareler, caminin simetrik plan yapısını tamamlayarak camiye kare bir şekil vermiştir.
Güncel durum
Ağdam'daki binalar arasında halen ayakta kalan az sayıdaki binadan biri de Ağdam Camii'dir. Azerbaycan kaynaklarına göre caminin çatısı ve çatı katı aşağı yıkılırken, pencereler, kapılar, iç kaplamalar ve hatta mermer zemin yok edildi.

2007'de camiyi ziyaret eden bir fotoğrafçı olan Andrei Galafyev, Haziran 2010'da "Caminin zemini tamamen Ağdam harabelerinde dolaşan sığır gübresi ile kirlenmiş" diye belirtmiştir. Fotoğrafları camideki sığırları göstermekteydi. Bu rapor, caminin ahır olarak kullanıldığını iddia eden Azerbaycan gazetelerinden ve şikayetçi olan bir Türk örgütünden tepki aldı.

Kasım 2010'da Dağlık Karabağ hükûmeti caminin ve çevresinin temizlendiğini duyurdu. Ayrıca Ağdam Camii'nin yanı sıra Şuşa camilerinin de yenilenmiş olduğunu duyurdular.

Galeri
Ayrıca bakınız
Azerbaycan Kültürü

Kaynakça
Ağdiye Risâlesi

Ağdiye Risâlesi Şeyhülislâm Paşmakçızâde Abdullah Efendi'nin torunu Dürrîzâde Nurullah Mehmed Efendi tarafından yazılan Türkçe telif edilmiş olan ilk yemek kitabıdır. Eser, 1775-1778 yıllarında, I. Abdülhamid döneminde yazılmıştır.

Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı Süleymaniye Yazma Eser Kütüphanesi Ord. Prof. Dr. A. Süheyl Ünver Koleksiyonu'nda 1477 numaraya kaydedilmiştir. Eserin dijitalleştirilmesi tamamlanmış olup okuyucuların hizmetine sunulmuştur.
Kaynakça
Ağdam'ın Kurtuluşu Madalyası

Ağdam'ın Kurtuluşu Madalyası ( ), Azerbaycan tarafından 26 Kasım 2020 yılında tesis edilen askerî bir madalya. Azerbaycan Silahlı Kuvvetleri'nin İkinci Dağlık Karabağ Savaşı'nı kazanması şerefine verilmeye başlanmıştır.

Kaynakça
Ayrıca bakınız
Ağdam Muharebesi
1993 Yaz Taarruzları
2020 Dağlık Karabağ Ateşkes Antlaşması
2023 Dağlık Karabağ çatışmaları
Ağdam (rayon)
Ağdam Demiryolu ve Otobüs Terminali Kompleksi

Ağdam Demiryolu ve Otobüs Terminali Kompleksi, Azerbaycan'ın Ağdam şehrinde bulunan bir tren ve otobüs terminali kompleksidir. Azerbaycan Demiryolları'nın istasyonlarından biridir.

Tarihi
1908'de Yevlah-Berde-Ağdam-Hankendi-Şuşa dar hatlı demiryolu hattının inşaatına başlanmıştır, ancak I. Dünya Savaşı nedeniyle çalışmalar tamamlanamamıştır.

1942 yılında hizmete giren Yevlah–Ağdam–Stepanakert dar hatlı demiryolu hattı üzerinde, Baş Gervend köyü yakınlarında bir yük platformu olarak işletilmiştir.

Yevlah-Berde-Ağdam demiryolu hattı, 1967 yılında mevcut dar hatlı demir yolu yatağı üzerinde işletmeye açılmıştır. Ağdam İstasyonu 1968'de açılmıştır. 1978 -1979 yıllarında demiryolu hattı Hankendi'ye kadar uzatılmıştır.

Dağlık Karabağ sorunu ve 1993'te Ağdam şehrinin işgali nedeniyle temas hattında kalmış ve işletilemez hale gelmiştir.

Azerbaycan'ın İkinci Dağlık Karabağ Savaşı'ndaki zaferi sonucunda, Ağdam rayonu, 2020 Karabağ Ateşkes Antlaşması uyarınca 20 Kasım 2020'de Azerbaycan'a iade edilmiştir.

Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in 24 Kasım 2020 tarihli Kararnamesi doğrultusunda, Berde-Ağdam demiryolu hattının tasarım ve inşaat çalışmalarına başlanmıştır.

26 Kasım 2025 tarihinde, yeni ithal edilen FLIRT yolcu treniyle Berde–Ağdam demiryolu hattının incelenmesi amacıyla bir deneme seferi gerçekleştirildiği bildirilmiştir. 10 Mayıs 2025'te, Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in katılımıyla Berde-Ağdam demiryolu hattı e Ağdam Demiryolu ve Otobüs Terminali Kompleksi hizmete açılmıştır.

23 Mayıs 2025 tarihinde, Azerbaycan Cumhurbaşkanı Yardımcısı Hikmet Hacıyev, Kurtarılmış Toprakların Restorasyonu ve Yeniden İnşası Koordinasyon Karargâhı (Azerice: İşğaldan azad edilmiş ərazilərin bərpası və yenidən qurulması üzrə Koordinasiya Qərargahı) üyeleriyle birlikte trenle Ağdam'dan Bakü'ye seyahat etmiştir.

Hat
Berde -Ağdam demiryolu hattının uzunluğu 47,3 km'dir.

Kaynakça
Ağlamak Güzeldir

Ağlamak Güzeldir, Sezen Aksu'nun 1 Ocak 1981 çıkışlı dördüncü stüdyo albümüdür. Bu albümdeki "Yak Bir Sigara" adlı şarkı, bir Özdemir Erdoğan ve Sezen Aksu düetidir.

Albümdeki şarkılar
"Düşünce" (söz: Sezen Aksu, müzik-düzenleme: Attila Özdemiroğlu)
"Ağlamak Güzeldir" (söz-müzik: Sezen Aksu, düzenleme: Attila Özdemiroğlu)
"Yak Bir Sigara" (söz-müzik: Özdemir Erdoğan, düzenleme: Attila Özdemiroğlu)
"Köprü" (söz: Sezen Aksu, müzik: Attila Özdemiroğlu, düzenleme: Attila Özdemiroğlu)
"Yalnız Kullar (Tanrım)" (söz: Sevgi Sanlı, müzik-düzenleme: Attila Özdemiroğlu)
"En Uzun Gece" (söz: Aysel Gürel, müzik: Attila Özdemiroğlu, düzenleme: Attila Özdemiroğlu)
"Biliyorsun" (söz-müzik: Sezen Aksu, düzenleme: Attila Özdemiroğlu)
"Ben Her Bahar Aşık Olurum" (söz: Aysel Gürel, müzik: Selmi Andak, düzenleme: Attila Özdemiroğlu)
"Lunapark" (söz: Aysel Gürel, müzik: Attila Özdemiroğlu, düzenleme: Onno Tunç)
"Hoşgörü" (söz: Aysel Gürel, müzik-düzenleme: Onno Tunç)

Kaynakça
sezen-aksu.com
Ağlasun

Ağlasun, Burdur iline bağlı bir ilçedir.

Tarihçe
İlçede yerleşim antik dönemlere kadar uzanmaktadır. İlçe merkezinin 7 km kuzeybatısında Sagalassos antik kenti bulunmaktadır. Dündar Bey döneminde Hamitoğulları Beyliği topraklarına katıldı. 1472 yılında Osmanlı topraklarına katıldı. 1500-1501 Osmanlı kayıtlarında Ağlasun'dan 9 köy ve Yörük topluluğundan oluşan bir nahiye olarak bahsedilmiştir. 1910 yılı kayıtlarında Burdur'un üç nahiyesinden biridir. 7 Ağustos 1951'de Burdur merkez kazaya bağlı olan "Belönü" nahiyesinin adı nahiye merkezinin de adı olan "Ağlasun" olarak değiştirildi. Ağlasun, 1958'de ilçe olmuştur.

Coğrafya
İlçe, Akdeniz Bölgesi'nin batısında, Göller Yöresinde yer almaktadır. Batı Toroslar üzerinde bulunan Akdağ'ın Güney yamaçlarında kurulan bir yerleşimdir. Ağlasun ilçesinin deniz seviyesinden ortalama yüksekliği 1.131 metredir. İlçenin yüzölçümü 305 km²dir.

İklim
Etrafı yüksek dağlar ile çevrili olduğu için ilçenin kendine özgü bir iklimi vardır. Genellikle Karasal iklim ile Akdeniz iklimi arasında geçişler yaşanır. Bucak, Çeltikçi ve Burdur'dan soğuk, Isparta'dan sıcaktır. En soğuk mahallesi ise Kum Mahallesidir.

Ekonomi
Halkının büyük çoğunluğu tarım ve hayvancılık ile uğraşmaktadır. İlçede kiraz, vişne, ceviz, elma, buğday ve mısır yetiştirilmektedir. Gül bahçeleri, asırlık çınarı ve alabalık yetiştirme tesisleri vardır.

Ulaşım
Isparta-Antalya eski karayolu üzerinde bulunur. İllere göre uzaklıkları şöyledir:
Burdur: 35 km
Isparta: 40 km
Antalya: 108 km

İlçeye 7 km uzaklıkta Sagalassos antik kenti bulunur.

Nüfus
Şehir hakkında kitaplar
Kaynakça
Ağlı

Ağlı, Türkiye Cumhuriyeti'nin Karadeniz Bölgesi'nde yer alan Kastamonu ilinin bir ilçesidir. Etrafı Seydiler, Küre, Azdavay ve Daday ile çevrilidir. İlçenin yüzölçümü 225 km²dir, merkezinin deniz seviyesinden ortalama yüksekliği 1.169 metredir. İl genelindeki nüfusu en az ilçedir.

Tarihçe
Ağlı ilçesinin tarihi hakkındaki en net bilgi Paflagonya bölgesi sınırları içinde olmasıdır. Kastamonu ve çevresindeki arkeolojik bulgular ilçenin bulunduğu bölgede MÖ 1100-700 yılları arasında yerleşim olduğu sanılmaktadır. Günümüz yerleşimi, 13. yüzyılda Anadolu Selçukluları ya da Çobanoğulları egemenliği döneminde kurulmuştur.

Yerleşim 1530 yılı tahririnde "Ağulu" adıyla Küre kazasının köyleri arasında görülmektedir. Yerleşimde 1530 yılı tahririnde 31 hane (erkek ev reisi olan), 23 hizmetkaran ve 15 mücerred (yetişkin bekar erkek), 1582 yılı kaydında da 43 hane, 62 hizmetkaran ve 74 mücerred kaydedilmiştir. 1790, 1837 ve 1868 yılı kayıtlarında Küre'ye bağlı nahiye statüsünde yerleşim olarak görülmektedir. Ağlı bucağı, 9 Mayıs 1990 tarihinde kabul edilen ve 20 Mayıs 1990 tarihinde yürürlüğe giren 3644 Sayılı Kanuna göre Küre'den ayrılarak ilçe olmuştur.

Yönetim
Belediye başkanları
Görev yapmış kaymakamlar
Nüfus
Kaynakça
Dış bağlantılar
Ağlı Kaymakamlığı
Ağlı Belediyesi
Ağlatan Oyun

Ağlatan Oyun, 1992 çıkışlı bir Neil Jordan filmi. Başrollerde Jaye Davidson, Stephen Rea, Forest Whitaker ve Miranda Richardson yer alıyor. Gösterime girdiği yıl 6 dalda Oscar'a aday gösterildi ve En iyi Özgün Senaryo Dalında Oscar Ödülü aldı. İlginç konusu ve özellikle de filmin büyük sürprizi Hollywood'da şok etkisi yarattı.

Konusu
Büyük Britanya Ordusunda görevli Jody, onu politik amaçları doğrultusunda kullanmak isteyen IRA tarafından kaçırılır. Jody'ye gözkulak olması için başına Fergus adlı bir militan verilir. Bu iki sözde düşman kısa süre içinde kendilerine özgü bir arkadaşlık geliştirirler. Öldürülme ihtimali yüksek olduğu için Jody, Fergus'tan eğer ölürse sevgilisine gözkulak olması konusunda söz alır.

Güvenlik güçlerinin bir müdahalesi sırasında Jody gerçekten de bir askeri arabanın altında kalarak ölür. Kaçıp saklanan Fergus ise Londra'da bir hayat kurmaya başlar; ama Jody'yi bir türlü aklından çıkaramaz. Sonunda Jody'ye verdiği sözü tutmak ve sevgilisi Dil'i bulmak ister.

Oyuncular
Jaye Davidson (Dil),
Stephen Rea (Fergus),
Forest Whitaker (Jody),
Miranda Richardson (Jude),
Adrian Dunbar (Maguire),
Breffni McKenna (Tinker),
Joe Savino (Eddie),
Birdy Sweeney (Tommy),
Jim broadbent (Col),
Andrée Bernard (Jane),
Ralph Brown (Dave),
Tony Slattery (Deveroux),
Jack Carr (Franknum).

Oscar'a aday gösterildiği dallar
En İyi Film,
En İyi Yönetmen (Neil Jordan),
En İyi Erkek Oyuncu (Stephen Rea),
En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu(Jaye Davidson),
En iyi Kurgu,
En iyi Özgün Senaryo (Neil Jordan).
Ağlayan Kaya

Ağlayan Kaya, Türkiye'de aşağıdaki bazıları anlatılarla ilintili jeolojik ve/veya coğrafi oluşumları ifade edebilir:

Spil Dağı çıkışında, Manisa şehir sınırları içinde Çaybaşı mahallesinde bulunan ve Niobe anlatısı ile ilişkilendirilen uluslararası üne sahip "Ağlayan Kaya",
Denizli'ye bağlı Çal ilçesindeki Sakızcılar köyü ile aynı adı taşıyan Sakızcılar Şelalesi'nde de bir "Ağlayan Kaya" bulunmaktadır.

Yunan Mitolojisinde
Yunan mitolojisine göre Niobe'nin yedi kızı ve yedi oğlu oldu. Çocuklarının sayısından dolayı sadece iki çocuk doğurmuş olan Leto'ya karşı böbürlendiği için, Niobe ve Amphion sarayın dışındayken, Niobe'nin çocukları Leto'nun oğlu Apollo ve kızı Artemis tarafından okla vurularak ormanda öldürüldü. Evlat acısı ile yurduna dönen Niobe tüm giysileri parçalanana ve tüm saçlarını yolana dek ağlamaya devam etti. Bunun sonucunda Tanrı'ların ona acımasıyla, Spil Dağı'nda taş kesildiği ve günümüzde "Ağlayan Kaya" olarak bilinen taş oluşumuna dönüştüğü rivayet edilir. Ağlayan Kaya, uluslararası kaynaklar da dahil olmak üzere literatürde bazen "Taş Suret" olarak da anılır. Bazı kaynaklarda ise, aynı dağdaki Hitit Kybele heykeli ile karıştırılmıştır. Niobe'nin kayası Manisa'nın önemli ziyaret yerlerinden biridir.

Kaynakça
Ağlayan çam

Ağlayan çam (Pinus wallichiana), çamgiller (Pinaceae) familyasına ait süs bitikisi olarak değerli olan bir çam türü. Afganistan'dan Pakistan, Hindistan, Tibet (Çin: Xizang), Nepal ve Bhutan'dan Burma'ya kadar güney yamacı. 1800–3900 m rakımlardaki vadilerde ve eteklerde, bazen saf ormanlık alanlarda ancak sıklıkla Cedrus deodara, Abies pindrow, Picea smithiana ve Juniperus excelsa subsp. polycarpos gibi iğne yapraklılarla ve Quercus semecarpifolia, Betula utilis, ard Acer ve Ilex türleri gibi geniş yapraklı türlerle birlikte bulunur.

Genel özellikleri
Açık bir taç ile özellikle güzel bir türdür. Uzun, asılı iğneleri sayesinde özellikle dikkat çekicidir. Taç, ilk başta geniş, piramidal bir şekle sahiptir, ancak daha sonra yatay olarak çıkıntı yapan dallarla çok geniş bir alana yayılır. Kendi başına serbestçe büyürken, dallar yere kadar ağaçta kalır. Doğal ortamında ağaç 50 m yüksekliğe kadar büyüyebilir, ancak yetiştiriciliğinde genellikle daha küçüktür. Gövde ilk başta pürüzsüz ve koyu gri renktedir, ancak daha sonra plakalar halinde dökülmektedir. Mavi buzlu iğneler bükülmüş, dikkate değer ölçüde uzun ve incedir ve özellikle genç dallardan dümdüz sarkar. Genç kozalaklar diktir, ancak daha sonra sarkarlar. 15–25 cm uzunluğunda ve 3–5 cm kalınlığındadırlar. Özellikle genç ağaçlar rüzgarlı alanlarda desteğe ihtiyaç duyar ve dona karşı hassastır. Kuru koşulları tolere eder.

Kaynakça