Coğrafya Mahkumları

Coğrafya Mahkûmları: Dünyanın Kaderini Değiştiren On Harita ( ), İngiliz yazar ve gazeteci Tim Marshall'ın 2015 yılında jeopolitik hakkında yazdığı kurgu dışı bir kitaptır.

Türkiye'de 2018 yılında Epsilon Yayınları tarafından Mert Doğruer çevirisiyle yayınlanmıştır.

Yazar ayrıca 2019 yılında bu kitabın resimli bir çocuk versiyonu olan Coğrafya Mahkûmları: Dünyamızı Açıklayan 12 Basit Harita ( ) adlı eserini yayımladı ve Waterstones tarafından Yılın Kitabı olarak aday gösterildi.

Politics of Place serisi olan adlandırılan serinin 2. devam kitabı Uğruna Ölünen Bayrak: Ulusal Sembollerin Gücü ve Politik Anlamı ( ) 2016'da, 3. devam kitabı Duvar Çağı: Neden Bölünmüş Bir Dünyada Yaşıyoruz? ( ) 2018'de yayınlandı. 4. devam kitabı olan Coğrafyanın Gücü: Dünyamızın Geleceğini Gösteren On Harita ( ) ise 2021 yılında yayınlandı. 5. devam kitabı Coğrafyanın Geleceği: Uzayda Güç ve Siyaset Dünyamızı Nasıl Değiştirecek? ( ) 2023 yılında yayınlandı.

Türkiye'de serinin 2.kitabı Maide İdil İspir çevirisiyle 2023'te , 3.kitabı Burhan Yüksekkaş çevirisiyle 2021'de , 4.kitabı Gökçen Keçici çevirisiyle 2024'te yine Epsilon Yayınları tarafından yayınlandı.

Özet
Coğrafya Mahkûmları, dünyanın çeşitli hayati bölgelerindeki jeopolitik bağlamları ve durumları ele alıyor. Bunlar arasında Rusya, Çin, ABD, Avrupa, Arap Dünyası, Güney Asya (özellikle Hindistan ve Pakistan’ın jeopolitik anomalilerine odaklanarak), Afrika, Japonya ve Kore, Latin Amerika ve Arktik Okyanusu (özellikle Arktik kaynak yarışının jeopolitiğini kapsayacak şekilde).

Coğrafya Mahkûmları, coğrafyanın uluslararası ilişkiler üzerindeki etkisini anlatırken Rusya'nın sıcak su limanlarına erişimini sürdürme ihtiyacına dayanarak Kırım’ı ilhak etmesi ve Çin'in Hindistan ile sınırını güçlendirmek için Tibet’teki eylemleri gibi jeopolitik olaylara bir açıklama getiriyor.

Karşılanma
Kitap, The New York Times Çok Satanlar listesinde yer aldı ve The Sunday Times'ın 1 numaralı en çok satan kitabı oldu.

American Association of Geographers's Rewiev of Books'ta yazan Douglas Webster, “...Kitabın jeopolitik bir perspektiften çağdaş coğrafi dinamikler üzerine okunması kolay, bilgilendirici bir başlangıç kitabı olarak bugüne kadarki başarısı ile desteklenen bariz bir çekiciliği var...” şeklinde yazarken coğrafi faktörlerden çok sosyolojik faktörlerin etkisini gören küresel çalışmaların temsilcileri tarafından eleştirileceğini belirtti.

Berlinli coğrafyacı Hans-Dietrich Schultz, Coğrafya Mahkumları’nı 19. yüzyıl bölgesel coğrafyasının eski coğrafi mekânsal argümanlarına dayandığını ve bu argümanların coğrafi araştırmalarının mevcut durumuyla tamamen çeliştiğini söyleyip eleştiriyor. Marshall'ın Rusya'nın Ukrayna ile jeopolitik ilişkisine dair açıklamalarını da “Mevcut Rus siyasetinin Rusya’nın sosyal koşulları, vahşi kapitalizmi ve kleptokratik elitiyle de bir ilgisi olduğu gerçeği, ‘insanlık tarihinin gidişatında belirleyici bir faktör’ olarak kabul edilmesi gereken, nüfuz edici bir şekilde başvurulan mekânsal determinizmin arkasında gizli kalmaktadır. Buna karşın şunu da belirtmek gerekir: Marshall'ın ebedi dağları, ovaları ve nehirleri gibi fiziksel nesneler kendi başlarına hiçbir şey irade etmezler. Hiçbir şey yapmazlar, hiçbir şey dikte etmezler, hiçbir şeyi zorlamazlar, hiçbir şeyi baştan çıkarmazlar ve kendi rızalarıyla hiçbir taraf tutmazlar” şeklinde eleştirdi.

Kaynakça