kaan39/turkish-wikipedia-dataset-clean huggingface dataset:
Aya Ueto

(d. 14 Eylül 1985; Nerima, Tokyo, Japonya), Japon aktris, idol ve şarkıcı.

Hayatı
Aya Ueto 1997'de 7. Japonya güzellik yarışmasında jüri özel ödülüne layık görüldü. Keşfedilmesi sonucunda televizyon programlarında oyunculuk kariyerine başladı. 1999‘da Mami Nejiki, Mai Fujiya ve Manami Nishiwaki ile Z-1 adlı pop müzik grubunu kurdu. Grup 5 adet single albüm çıkardı. Fakat Aya 2 yıl sonra solo kariyerine başlamak için Pony Canyon müzik şirketiyle anlaşmaya vardı. İlk single çalışmasını 2002 yılında "Pureness" adlı şarkısıyla yaptı. Bu şarkı Oricon single sıralamasında 4. sıraya ulaşarak Aya'nın zirvesini oluşturdu ve Kyoko Fukada'dan sonra 3 yıl 3 ay boyunca sıralamada ilk 5'te yer alan ilk kadın şarkıcı oldu. O zamandan beri 15 single ve 6 albüm çıkardı.

Aya'nın oyunculuk kariyeri 1999 Mayıs'ında çekilen "Killer of Paraiso" adlı filmle başladı. 2000 yılında ilk drama rolünü "Namida wo Fuite" filminde gerçekleştirdi. 2001'de ise "Kinpachi-sensei" filminde sergilediği oyunculukla popülaritesini artırdı. Birkaç drama filminden sonra 2003'te "Koukou Kyoushi", "Hitonatsu no Papa" ve "Ace o Nerae!" filmlerinde baş rolde oynadı. Aya daha sonra büyük yapımların yönetmeni Ryuhei Kitamura ile 2003'te "Azumi" ve 2005 yılında "Azumi 2 : Death or Love" filmlerinde oynadı.

Aya sıklıkla vücut yapısının, Japon yıldız ve bugün Japonya'nın yetiştirdiği en büyük sanatçı olan Momoe Yamaguchi'ye benzediğini söyledi. Aya da sık sık süper idol olarak adlandırılır. Aya 2007'de ise televizyon ve magazinde adından sıkça söz ettiren birisidir.

28 Ocak 2008'de Softbank Tiffany şirketiyle iş birliği yaptığını açıklayarak değeri 100 milyon YEN (1.140.000 YTL)'den pahalı 10 ayrı modelde 400 adet elmas yapıştırılmış cep telefonu ürettiler. Aya Ueto bu iş birliğinin tanıtım kızı oldu ve şirketler bir telefonu Aya Ueto'ya hediye ettiler.

15 Nisan 2008'de Aya Ueto Queen firmasının reklamları için ikinci defa anlaşma (ilk anlaşma 2004'te) imzaladı. Firmanın 8 reklamında oynaması karşılığında 360 milyon yen (4.104.000 YTL) aldı.

Diskografi
Albümleri
Toplam Satışlar: 241,000 adet

Single
Toplam Satış: 614,000 adet

Filmografi
Filmler
Televizyon
Kaynakça
Dış bağlantılar
Aya Ueto
Resmi site
Info in JMDb
Aya Triada Rum Ortodoks Kilisesi (Beyoğlu)

Aya Triada ("Kutsal Teslis"; Yunanca: Ιερός Ναός Αγίας Τριάδος, Ierós Naós Agías Triádos) İstanbul, Beyoğlu'nda bulunan Rum Ortodoks kilisesidir. Taksim Meydanı'nın güneybatısında; Meşelik Sokağı, İstiklal Caddesi ve Sıraselviler Caddesi'nin kesişiminde bulunan kilise, İstanbul'daki en büyük Rum Ortodoks mabetlerinden biridir. Halen Rum cemaati tarafından aktif olarak kullanılmaktadır.

Tarihçe
Kilisenin bulunduğu arazide daha önceleri eski bir Rum Ortodoks mezarlığı ve Aya Yorgi'ye atfedilmiş ahşap bir kilise bulunmaktaydı. Daha önceleri yerinde bulunan mezarlık, 1876 yılında Pangaltı semtine nakledilmiştir.

Mimari
Etrafı yüksek duvarlarla çevrili geniş bir bahçe içerisinde bulunan kilise binası, Yunan haçı planlı, merkezî kubbeli ve kâgir olup doğu-batı ekseninde uzanmaktadır. Giriş cephesinin ve aynı zamanda narteksin her iki yanında simetrik konumlanmış dört katlı, çinko kubbeli, neoklasik tarzda birer adet çan kulesi bulunmaktadır. İki kat sıralı, her katı beşer kemerden oluşan bir portik ve bunun tepesinde yer alan gül pencere, yapının neogotik ve neobizans etkileri taşıyan ön cephesinin önemli elemanlarıdır. Kemerler, açık-koyu sıralı taş işçiliğiyle vurgulanmıştır. Cephede bulunan sütunlar, Korint başlıklıdır ve başlıkların üzerinde yer alan abakuslar haç ve çiçek motifleriyle bezenmiştir.

Kubbe kasnağında yer alan on iki pencere, İsa'nın on iki havarisini simgelemektedir. Kasnağın iç tarafında, her bir pencerenin yanında birer adet havari, kubbenin altında da İsa ikonası bulunmaktadır. Kilisenin zemini mermer kaplıdır. Orta nefin kuzeyinde bulunan ambon ve güneyinde bulunan despot koltuğu da mermerden yapılmış ve her ikisi de çeşitli kabartmalarla bezelidir. Binanın içindeki İsa, Meryem ve aziz tasvirleri usta ikonograf Sakellarios A. Maglis tarafından resmedilmiştir.

Galeri
Kaynakça
Dış bağlantılar
Aya Triada Rum Ortodoks Kilisesi 360 Derece Sanal Gezisi (İç ve Dış) Tüm Alanları
Aya Triada Kilisesi, Beyoğlu Kent Rehberi
Aya Triada Rum Ortodoks Kilisesi (Samsun)

Aya Triada Rum Ortodoks Kilisesi, Osmanlı döneminde Samsun'da inşa edilen ve Rum Ortodoks Patrikhanesi'ne bağlı olan eski bir dinî kurum.

Türkiye-Yunanistan nüfus mübadelesi sonrasında cemaati oldukça azalan kilise 1925-1931 yılları arasında Samsun valiliğini üstlenen Kâzım İnanç tarafından kuleleri ve kubbesi tıraşlandıktan sonra Kazım Paşa Sineması olarak kullanılmaya başlanmıştır. Günümüzde ise bulunduğu noktada 23 Nisan Ortaokulu bulunmaktadır. Ayrıca kilise kompleksleri olan rahipler kolejinin bulunduğu noktada İbrahim Tanrıverdi Sosyal Bilimler Lisesi, rahibeler kolejinin bulunduğu noktada ise 23 Nisan Ortaokulu'nun bir kısmı ve Namık Kemal Anadolu Lisesi yer almaktadır.

Kaynakça
Aya Yorgi Katedrali, Addis Ababa

Aziz Yorgi Katedrali Addis Ababa, Etiyopya'da Etiyopya Ortodoks Tevhîdî Kilisesi'nin bir Katedralidir. Kendine özgü Sekizgen bir forma sahiptir. Şehrin Churchill Yolu'nun kuzey ucunda yer alır.

Genel bakış
Sebastiano Castagna tarafından tasarlanmış ve 1896 yılında Adowa Muharebesi'nde mağlup olan İtalyan esirlere inşa ettirilmiştir. İsmi Aya Yorgi'den gelmektedir. Bina, bir İtalyan turist kitabında Etiyopya Kilise tasarımına Avrupa etkisini güzel bir örneği olarak anlatılmaktadır. II. İtalya-Habeşistan Savaşı sırasında 1937 yılında Faşist İtalyan yetkilileri binayı yakmışlardır. Katedral daha sonra tekrar özgürlüğün kazanıldığı 1941 yılında İmparator Haile Selassie tarafından restore edilmiştir.

İmparatoriçe I. Zewditu 1917 yılında, İmparator Haile Selassie ise 1930 yılında burada taç giymişler, Rastafari hareketi'nin hac merkezlerinden biri olmuştur. Katedralde bir müze ve artist Afewerk Tekle'nin vitray çalışmasında sergilenen İmparatorluk tacı mevcuttur.

Kaynakça
Aya Yorgi Patrikhane Kilisesi

Aya Yorgi Patrikhane Kilisesi veya Aziz Yorgi Katedrali ( Kathedrikós Naós tou Agíou Geōrgíou), Türkiye'de İstanbul iline bağlı Fatih ilçesinin Fener semtinde bulunan ve İstanbul Rum Ortodoks Patrikhanesi'ne ev sahipliği yapan kilise. Özellikle dünya Hristiyanlığı'ndaki durumu göz önüne alındığında nispeten küçük bir kilisedir; bununla birlikte, tüm İslami olmayan binaların camiler gibi ilgili İslami binalardan daha küçük ve alçakgönüllü olması gerektiğini belirleyen Osmanlı İmparatorluğu'nun İslami yasaları ile açıklanabilir: Osmanlı'nın İstanbul'u fethinden önce Patrikhane kilisesi Ayasofya'ydı.


Kilise, eski İstanbul'un tarihi merkezinin kuzey batısında, İstanbul'un Fener (Phanar) bölgesinde yer almaktadır. (Adresi: Sadrazam Ali Paşa Caddesi, Fener 34220, İstanbul.) Avlusunda Patriklik binası, kütüphane ve Aya Haralambos Ayazması'nın bulunduğu kilisenin yerinde önceleri Burç Kilisesi adıyla başka bir kilise bulunmaktayken 1614'te başka bir kilise inşa edilmiş ve kilise 1720'de elden geçirilmiştir. Dünya çapında 300 milyon Ortodoks Hristiyanın manevi lideri olarak kabul edilen Ekümenik Konstantinopolis Patrikhanesi'nin merkezi olmuştur. Kilisede Hristiyanlığa ait İsa'nın Kudüs'te zincirlenerek kırbaçlandığına inanılan taş bir kutsal emanet olarak yer almaktadır.

Hristiyan şehit Aya Yorgi'ye adanmış kilise, çok sayıda önemli hizmetin bulunduğu bir yerdir. Patrik gerekli zamanlarda Kutsal Perşembe'yi kutsadığı yerdir. Eskiden Ortodoks Kilisesi'nde tek bir patrik bütün Ortodoksları kapsayarak Kutsal Perşembe'yi kutsarlardı. Ancak, şimdi serbest kiliselerin çoğu kendi Kutsal Perşembelerini kutsamaktadır.

Kilise sabah 8.30 ile 16.00 arasında halka açıktır, ancak bazı fanatik grupların saldırı olasılığına karşı bir önlem olarak güvenlik önlemleri çok sıkıdır. Yunanistan ve diğer Ortodoks ülkelerinden hacılar tarafından ziyaret edilmektedir. Kilisenin arkasında Patrikhane ve Patrikhane Kütüphanesi ofisleri bulunmaktadır. Patriklerin merkezi haline gelmeden önce bir manastırın parçası olan kilise, dışarıdan etkileyici değildir, ancak iç kısmı cömertçe dekore edilmiştir.

Ayrıca bakınız
İstanbul Rum Ortodoks Patrikhanesi

Dış bağlantılar
Kaynakça
Aya Seyahat (film, 2009)

Aya Seyahat, Kutluğ Ataman'ın yönettiği 2009 yapımı bir mokümanter film. Sahte belgesel türünün Türkiye'de yapılan ilk örneğidir. Londra, Moskova ve İstanbul gibi önde gelen uluslararası festivallerde gösterildi. Kısa zamanda sanat dünyasının dikkatini çekerek uluslararası müze ve sergilerde de gösterildi.

Konu
1957 yılında Türkiye'nin doğu illerinden Erzincan'ın köylerinden birinde bir grup arkadaş Ay'a gitmek için çalışmalar yapmıştır. Ünlü entelektüeller, bilim adamları, toplum bilimciler, insan hakları savunucuları, eski bir casus, yemek tarihçisi ve beslenme uzmanı tarafından da değerlendirilen bu çalışmaları, siyah–beyaz fotoğraflarla ve köyden bir anlatıcı ile belgelenmiştir.

Konuşmacılar
Rüstem Arslan
Murat Belge
Seçkin Dindar
Sibel Eraslan
Nilüfer Göle
Mahir Kaynak
Etyen Mahçupyan
Turgay Oğur
Atilla Özgüç
Özge Samancı
Bülent Somay
Emel Yıldız

Oyuncular
Metin Alagaş
Gözde Aran
Ahmet Aslan
Ahmet İlhan
İlhan Kaya
Kemal Okumuş
Gülseren Özbakır
Ahmet Polat

Kaynakça
Dış bağlantılar
Ayaan Hirsi Ali

Ayaan Hirsi Ali (d. 13 Kasım 1969, Mogadişu), Hollandalı-Amerikalı aktivist, yazar ve eski Hollanda milletvekilidir.

Hirsi Ali, 2004 yılında VPRO'da yayınlanan, Submission adlı filmin senaryosunu yazmıştır. Filmin İslam'da kadına yönelik şiddeti konu alması İslamî çevrelerin tepkisine neden olmuş, Hirsi Ali ölüm tehditleri içeren mesajlar almıştı. Olaydan günler sonra, 2 Kasım 2004'te filmin yönetmeni Theo van Gogh, Fas kökenli bir Müslüman tarafından silahla vurularak öldürüldü. Yönetmenin vücudunda, Ayaan Hirsi Ali'yi tehdit eden, bıçakla saplanmış bir not bulunuyordu. Cinayetin ardından Hirsi Ali, 24 saat polis koruması altına alınmıştır.

Kaynakça
Ayaal Lazarev

Aiaal Lazarev (19 Mart 1986, Yakutya), Kırgızistanlı serbest stil güreşçisidir.

Kazandığı başarılar;

Üç kez bronz madalya (2010, 2013, 2016)
Asya Şampiyonluğu (2015)
Rusya'da yapılan öğrenciler arasında yarışmada Rusya şampiyonluğu (2008)
Dünya Şampiyonasında 8. sıra (2015), 7. sıra (2017)
İspanya, Belarus, Moğolistan, Rusya, Türkiye'de uluslararası Grand Prix serilerinde şampiyonluk ve ödeüllere sahiptir.
2016 Yaz Olimpiyatları'nda erkekler serbest stil 125 kg etkinliğinde yarıştı.

Kaynakça
Dış bağlantılar
Aya Triada Manastırı

Aya Triada Manastırı ( Moní Ayías Triádhas), Batı Girit'te Akrotiri Yarımadasında bir Rum Ortodoks manastırı.

Manastır, sonradan Ortodoks kilisesine katılan iki Venedikli keşiş olan Jeremias ve Laurentius Zangarola (Giancarolo) tarafından 17. yüzyılda kurulmuştur. Bu kardeşler, Mourtari ailesinin bağışladığı eski bir manastırı yenilemişlerdir. Zeytin ve portakal bahçeleri içinde yer alan manastıra ait yapılar yaylada ve havalimanına gelen uçaklardan görülebilmektedir.

Keşişler manastırda şarap ve zeytinyağı üretip satmaktadırlar.

Mimari
Manastırın anıtsal giriş kapısı, Rönesans unsurları barındıran kilise cephesi ve muhtemelen daha geç döneme ait çan kulesi, Venedik mimari etkisi göstermektedir.

Haç planlı kilisenin ana kubbesi, iki küçük kubbeli şapel ile çevrilidir. Ana kilise Kutsal Teslis'e adanmıştır ve kilisenin ön tarafında ana nefe dik açılarda bir narteks vardır. Ana girişin her iki yanında iki büyük Dor tarzı sütun ve daha küçük Korint tarzı sütunlar vardır. Kilisenin cephesi İyon ve Korint üslubunda çift sütunlu olup, üzerinde 1631 tarihli Yunanca bir yazıt bulunmaktadır. Manastırın çan kulesi 1864'e tarihlenmektedir. Manastır Osmanlı döneminde Türklerle olan çatışmalar sırasında büyük ölçüde hasar görmüştür.

Galeri
Ayrıca bakınız
Guverneto Manastırı

Kaynakça
Aya köftesi

Aya köftesi, bir çeşit köftedir. Şanlıurfa yöresel mutfağında yer alır. Malzemeleri; çiğ köftelik bulgur, soğan, çiğ köftelik et, pul biber, karabiber, tarçın, tuz, sıvı yağdır. Urfa Aya Köftesi / Şanlıurfa Aya Köftesi 24.05.2023 tarihinde Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescillenmiş ve coğrafi işaret almıştır.

Kaynakça
Aya Todori Kuşatması

Aya Todori Kuşatması, 1645-1669 Osmanlı-Venedik Savaşı'nda evre.

Silahdar Yusuf Paşa komutasındaki Osmanlı donanması 1645 yılında Venedik Cumhuriyeti'nin elindeki Girit üzerine düzenlediği seferde 25 Haziran'da kuşattığı Aya Todori adasındaki kaleyi ele geçirdi.

Osmanlı donanması bu fetihle güvenli bir sığınak buldu Girit'e asker çıkardı. 27 Haziran'da ise Hanya Kuşatması başladı.

Kuşatma öncesi
Osmanlı donanması Girit adasına yapacağı çıkarma harekâtına hazırlanırken köprübaşı olarak Hanya'yı belirledi. Bununla birlikte, çıkarmanın başlaması ve devamında desteklenebilmesi için, donanmanın fırtınalı havalarda da barınmasına elverişli olan ve Hanya kalesini zaptetmek amacıyla anakaranın 3-4 mil açığındaki Aya Todori adasının ele geçirilmesine karar verildi. Adada, Venedikliler tarafından inşa edilmiş olan iki tarafında yalçın kayalıklar bulunan birbirinden bir mil kadar uzaklıkta, 9-10'ar metre yükseklikte 4,5-5'er metre kalınlıkta, içlerinde top ve çeşitli ikmal maddeleri bulunan ve birer set ile çevrili (birisi deniz kenarında, öteki tepede olmak üzere) iki kale vardı.

Kuşatma
Girit Serdarı Kaptan-ı derya Silahdar Yusuf Paşa; Amasya Livası Ahmed Paşa ile Tırhala Beyi'ni serdengeçtiler, yeniçeriler ve Tunus ve Trablus askerleriyle 24/25 Haziran 1645 gecesi sandallarla karaya çıkarttı. Gemilerden birkaçı da kaleleri topa tutabilecek menzilde demirledi. Venedikli kale muhafızları ise kıyıdaki kaleyi elde tutabilmek için Türk askerlerinin gelmesinden önce bütün kuvvetleri bu kalede toplamışlar, tepedeki kaleyi ise boşaltmışlardı.

Türk çıkarma birliği bundan yararlanarak tepedeki Turlulu kalesini (Yukarıhisar) muharebesiz ele geçirdi ve kıyıdaki St. Maria kalesini karadan ve denizden kuşattı. Sabah saatlerinde başlayan kuşatmada Venedikli askerler kuvvetli bir direniş gösteremedi. Bunun üzerine kale komutanı Biagio Giuliani 100 kadar askerle birlikte aldatıcı bir teslim işareti verdi ve kaleye
yaklaşan Türk askerlerini lağım patlatarak öldürdü. Buna mukabil, sözkonusu patlama kale surlarını da tahrip etti. Açılan gedikten hücum eden Türk birliği dört saatlik direnişin ardından kaleyi zaptetti ve tüm muhafızları kılıçtan geçirdi.

Bunun ardından güvenli bir sığınağa kavuşan Osmanlı donanması Aya Todori adası ile Girit kıyısındaki Nazarta limanına girdi ve kıyıya top çıkardı.

Kaynakça
Aya Spiridon Kilisesi (Rodos)

Hagios Spyridon Kilisesi (Yunanca: Ιερός Ναός Αγίου Σπυρίδωνος), Yunanistan'daki Rodos kentinde bulunan bir Rum Ortodoks kilisesidir. Surlarla çevrili eski şehir sınırları içerisindeki yapı, on üçüncü yüzyılda inşa edilmiş bir Orta Çağ Bizans kilisesidir. Adanın Osmanlı hakimiyeti altında olduğu dönemde Kavaklı Mescidi adıyla camiye dönüştürülmüş, daha sonra tekrar Hristiyan ibadetine açılmıştır.

Tarih
1984 yılında gerçekleştirilen kazılar ve restorasyon çalışmaları, ilk kilisenin on üçüncü yüzyılda Helenistik döneme ait üç nefli bir yapı kalıntısının üzerine inşa edildiğini ortaya çıkarmıştır ancak kilisenin kime adandığı tespit edilememiştir.

Mimarisi
İlk kilise binası, kutsal alanında yarım daire biçimli bir kemere ve mermer kakmalar ve fresklerle süslü bir zemine sahipti. On altıncı yüzyılda yapılan yeni kilise kemer ve fresklerin bazı kısımları korumuştur. Bu dönemden kalan duvar resimleri ve kilisenin kuzey nefinin zemininde, aralarında kilisenin kurucuları olan baba ve oğulun mezarlarının da bulunduğu, fresklerle süslü bir mezar odası da günümüze ulaşmıştır.

Hagios Spyridon Kilisesinin iç mekanını süsleyen çeşitli duvar resimlerinden en önemlisi on altıncı yüzyılın başlarına tarihlenen Tanrı'nın Annesi Meryem ve Aziz Yuhanna'yı etraflarında dua eden ikii erkek figürle çevrili tasvir eden resimdir. Bu figürlerin yüzlerinin yanındaki ibarelerden isimlerinin Andreas ve Georgios olduğu anlaşılmaktadır. Bu iki kişinin muhtemelen kilisenin süslemelerinin bir kısmına destek olan ve mezar odasına gömülen baba ve oğul oldukları düşünülmektedir. Yapının Osmanlı döneminde camiye dönüştürülmesi sonrasında duvar resimlerinin üstü kapatılmış ve bu şekilde günümüze kadar korunabilmiştir.

Camiye dönüştürülmesinden sonra yapının kuzeybatı köşesine eklenen minare günümüze bütün olarak ulaşabilmiştir.

Ayrıca bakınız
Yunanistan Kilisesi
Yunanistan'daki eski camiler listesi
Hospitalier Şövalyeleri

Dış bağlantılar
Kaynakça
Aya Titos Katedrali

Aya Titos Katedrali (Yunanca: Καθεδρικός Ναός Αγίου Τίτου), Aziz Titus Katedrali, Köprülüzade Fazıl Ahmed Paşa Camii, Vezir Camii veya Yeni Cami, Girit'in Kandiye şehrinde bulunan ve Aziz Titos'a adanmış bir Ortodoks kilisesidir. 1856 yılındaki depremde yerinde bulunan binanın yıkılması sonrasında 1869 yılında yerine inşa edilen Yeni Cami'nin, 1925 yılında kiliseye dönüştürülmesi ile Hristiyan ibadetine açılmıştır. Kilise, 2013 yılında Girit başpiskoposluğunun katedrali olarak ilan edilmiştir. Kilise, eklektik tarzda, kubbeli kare planlı bir yapıdır. Yapının dış cephesinde dikey unsurlar baskın olup üst kısımda taş oyma bir apsis bulunmaktadır.

Tarih
961 yılında Bizanslıların Girit'i yeniden fethetmesinden sonra, Girit'in piskoposluk merkezi Gortina'dan Chandax'a (günümüzdeki Kandiye) taşınmış ve burası adanın başkenti olmuştur. Kandiye'de Girit'in ilk piskoposu olan havari Titos'a adanmış yeni bir metropolitlik kilisesi inşa edilmiştir. Bu kilise tek nefli bir yapı olarak inşa edilmiş ve Titus'un Kutsal Başı ve Meryem Ana Mesopanditissa'nın ikonası gibi çeşitli kutsal emanetler de kiliseye getirilmiştir. 1210 yılında Girit, Venediklilerin kontrolüne girmiş ve kiliseye bir Roma Katolik başpiskoposu atanmıştır. Yapıya yuvarlak bir ışıklık açılmış ve bir çan kulesi eklenmiştir. Bu ilk kilise, 15. yüzyılın ortalarından önce yıkılmıştır.



Kilise daha sonra üç nefli bir bazilika olarak yeniden inşa edilmiş ve 3 Ocak 1446'da Girit Başpiskoposu Fantino Dandolo tarafından açılmıştır. 1508 yılındaki depremde hafif hasar görmüş ve 3 Nisan 1544'teki yangınla tahrip olmuştur, ancak bu yangında kilisenin kutsal emanetleri kurtarılabilmiştir. Yanan kilise, 1557 yılında aynı üslupta yeniden inşa edilmiştir. 1669'da Kandiye'nin Osmanlı egemenliğine girmesinden sonra kutsal emanetler Venedik'e taşınmış ve kilise Girit ve Kandiye fatihi Köprülüzade Fazıl Ahmed Paşa'nın adını alarak camiye dönüştürülmüştür. Cami, aynı zamanda Vezir Camii olarak da anılmaktadır. Bu yapı, 1856 depreminde yıkılmıştır.

Ayrıca Bakınız
Girit Kilisesi
Ayasofya (Selanik)

Kaynakça
Dış bağlantılar
Aya Stefanos Kilisesi

Aya Stefanos Kilisesi, Osmanlı İmparatorluğu döneminde, 19. yüzyılın ortalarında Eğirdir'de inşa edilmiş olan bir Rum Ortodoks kilisesidir. Eğirdir, o dönemde farklı etnik ve dini grupların bir arada yaşadığı çok kültürlü bir yerleşim yeriydi ve Rum Ortodoks cemaati burada önemli bir varlık gösteriyordu. Kilisenin yapımında kullanılan malzemeler ve mimari tarzı, bu topluluğun kültürel ve dini kimliğini yansıtır.

Mimari ve sanatsal özellikler
Aya Stefanos Kilisesi, tipik Bizans ve erken Osmanlı mimarisinin unsurlarını birleştirir. Yapı genellikle kesme taş ve tuğla kullanılarak inşa edilmiştir. Cepheleri sade olup, fazla süsleme içermemektedir. Kubbesi ve haç planlı yapısı, klasik Ortodoks kiliselerinin özelliklerini taşır.

Kilisenin iç mekânı, ilk inşa edildiği dönemde zengin fresklerle ve dini ikonalarla süslenmişti. Ancak, zaman içerisinde bu süslemeler tahrip olmuştur. Orijinal fresklerin sadece bazı izleri günümüze ulaşabilmiştir. Yapının içinde yer alan apsis, sütunlar ve tavan süslemeleri, dönemin sanatsal anlayışını yansıtır.

Tarihsel süreç ve akıbeti
19. Yüzyıl ve Erken 20. Yüzyıl
Aya Stefanos Kilisesi, 19. yüzyılda ve 20. yüzyılın başlarında Rum Ortodoks cemaati için önemli bir ibadet merkezi olarak hizmet vermiştir. Eğirdir'deki Rum nüfus, bu dönemde kiliseyi aktif olarak kullanmaktaydı. Ancak, Osmanlı İmparatorluğu'nun son dönemlerinde ve özellikle Türkiye Cumhuriyeti'nin kurulması sürecinde yaşanan nüfus mübadelesiyle birlikte, bölgedeki Rum nüfusu hızla azalmış ve kilise cemaatsiz kalmıştır.

Nüfus Mübadelesi ve Sonrası
1923 yılında Türkiye ve Yunanistan arasında imzalanan Lozan Antlaşması ile gerçekleşen nüfus mübadelesi sırasında, Eğirdir'deki Rumlar Yunanistan'a gönderilmiş ve Yunanistan'dan gelen Türkler buraya yerleştirilmiştir. Bu olay, Aya Stefanos Kilisesi'nin terk edilmesine yol açmıştır. Kilise, cemaatinden yoksun kaldığı için uzun yıllar bakımsız bir şekilde kalmıştır.

Modern Dönem
Uzun süre harabe halde kalan kilise, bu dönemde çeşitli zararlar görmüştür. Kilisenin yapısal bütünlüğü zaman içinde bozulmuş ve iç süslemeler büyük ölçüde yok olmuştur. Bununla birlikte, 20. yüzyılın sonları ve 21. yüzyılın başlarında, Türkiye'deki kültürel mirasın korunması konusundaki farkındalığın artmasıyla birlikte, Aya Stefanos Kilisesi'nin de korunması gerektiği kabul edilmiştir. Ancak, bu süreçte kilise için kapsamlı bir restorasyon çalışması yapılmamıştır ve kilise hala zarar görmüş bir şekilde ayakta durmaktadır.

Günümüzde, kilise hem yerel halk hem de turistler için bir tarihî eser olarak ilgi çekmektedir. Aya Stefanos Kilisesi, Eğirdir'in kültürel mirasının bir parçası olarak önemini korumakta, ancak acil koruma ve restorasyon çalışmaları gerekmektedir. Bu kilise, bölgenin çok kültürlü geçmişinin ve tarihi zenginliğinin bir simgesi olarak değerlidir.

Kaynakça
Aya Yorgi Kilisesi, Lalibela

Aya Yorgi Kilisesi ( ), Etiyopya'nın Amhara Bölgesi'ndeki bir kasaba olan Lalibela'daki on bir kayaya oyulmuş yekpare kiliseden biridir. Başlangıçta Roha (Warwar) olarak adlandırılan bu tarihi ve dini yer, inşaatını yaptıran Zagwe hanedanından Kral Gebre Mesqel Lalibela'nın adını alarak Lalibela olarak adlandırılmıştır. Kral Gebre Mesqel Etiyopya Ortodoks Tevhîdî Kilisesi tarafından aziz olarak kabul edilmektedir.

Kaynakça
Aya Yorgi Kilisesi, Vzvoz

Aya Yorgi Kilisesi (Rusça: Церковь Георгия со Взвоза), Pskov şehrinde bulunan bir Ortodoks kilisesidir. 15. yüzyıldan kalma tarihi ve kültürel bir anıttır. 1494 yılında Velikaïa nehrinden getirilen toprakla oluşturulan tepeliklerin (Rusça: vsvos) üzerine inşa edilmiştir. 2019 yılında Dünya Mirası Alanı ilan edilen Pskov Mimarlık Okulu Kiliseleri'nin bir parçasıdır.

Kaynakça
Aya Yorgi Manastırı (Hanabad)

Aya Yorgi Manastırı, Hocalı rayonundaki Hanabad köyünde bulunan tarihi ve mimari bir anıttır. Azerbaycan Cumhuriyeti Kültür Bakanlığı tarafından ulusal öneme sahip bir anıt olarak tescil edilmiştir.

Manastır, 1263 yılında Çar Aşot Şehinşah'ın oğlu tarafından inşa edilmiş; ancak sonraki yüzyıllarda gerçekleştirilen inşa faaliyetleri ve onarımlarla manastırın mimari gelişimi sürdürülmüştür.

Manastırın ana kilisesi üç nefli bir bazilika biçimindedir. Sunak, yerden 1,5 metre yükseklikte yer almaktadır. Kilisenin batı cephesinde, muhtemelen bir narteks olan çökmüş bir yapının kalıntıları bulunmaktadır. Manastır yemekhanesi kompleksin güney tarafında yer almaktadır.

Tarihi
Manastır, 1263 yılında Çar Aşot Şehinşah'ın oğlu tarafından inşa edilmiş; ancak sonraki yüzyıllarda gerçekleştirilen inşa faaliyetleri ve onarımlarla manastırın mimari gelişimi sürdürülmüştür.

Bazı araştırmacılar, mezar taşı yerleşkedeki bir sovmeada (şapel/dua odası) bulunan ve ismi kilisenin tonozuna kazınmış olan Başrahip Hovhannes'i yapının banisi ve mimarı olarak kabul etmektedir. Bazı araştırmacılar ise, Başrahip Hovhannes'in mevcut binayı inşa etmekten ziyade, kapsamlı bir restorasyon çalışması yürüttüğünü savunmaktadır.

8x11,9 metre ölçülerindeki ibadet salonu, yalın tasarımına karşın anıtsal bir iç mekan etkisine sahiptir. Dikdörtgen şeklindeki salonun şekli, iki güzel pilonla vurgulanmıştır. Bunlar, kemerlerle sunağın kenarlarında bulunan iki pilona bağlanmıştır.

Kilisenin batı cephesinde, muhtemelen bir narteks olan, yıkılmış bir binanın kalıntıları bulunmaktadır. Manastır yemekhanesi kompleksin güney tarafında yer almaktadır. Günümüze ulaşan inşa kitabesi, binanın 16. yüzyılda inşa edildiğini ortaya koymaktadır. Yemekhane, kırma çatılı, uzun dikdörtgen bir binadır. Manastır avlusunun bu bölümünde keşişlerin hücreleri ve diğer sivil binalar da bulunmaktadır. Kompleks, güçlü duvarlar ve duvarların dört köşesinde bulunan yuvarlak kulelerle çevrilidir.

Kaynakça
Ədəbiyyat