kaan39/turkish-wikipedia-dataset-clean huggingface dataset:
Dikmenli

Dikmenli, Artvin ilinin merkez ilçesine bağlı bir köydür.

Tarihçe
Dikmenli köyünün eski adı Baketi'dir. Gürcüce bir yer adı olan Baketi (ბაკეთი), "baki" (ბაკი) kelimesinden türemiş olup "ağıl yeri" anlamına gelir. Köyün eski adı Bakta (ბაკტა) olarak da bilinir. Nitekim F. R. Maunsell 1902 tarihli haritasında da Bakta şeklinde kaydedilmiştir. Bu yer adı Türkçeye Baket şeklinde girmiştir. Bununla birlikte 1828 tarihli Osmanlıca köy listesinde "Paket" (پاكت) olarak geçer.

Baketi köyü, tarihsel Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Klarceti'de yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi ve köyü 16. yüzyılın ortasında Gürcülerden ele geçirmiştir. Köydeki kale de bu dönemden kalmıştır. Baketi Kalesi'nin ünlü Tuharisi Kalesi olduğu da öngörülmektedir. Tuharisi, 5. yüzyılda Ardanuç'a taşınmadan önce Klarceti bölgesinin merkeziydi.

Baketi köyü, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından Osmanlı-Rus sınırı yeniden belirlenince, Osmanlı tarafında kalmıştır. Doğusundaki komşu köy Hedzori (Hızarlı) ise, Rusya sınırları içinde yer almıştır. Nitekim yeni sınır Aşağı Hodi köyünün ortasından geçmiş ve bu köyü ikiye bölmüştür.

Baketi köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesin Paket (پاكت) adıyla Artvin vilayetinin merkez kazasına bağlı Siriya nahiyesinin köylerinden biriydi. Baket Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Dikmenli olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında Dikmenli köyünün nüfusu 251 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 72 kişi okuma yazma biliyordu.

Baketi Kalesi, köyün merkezinin 3 kilometre güneybatısında, Çoruh Nehri'nin sağ kıyısında, ulaşımı son derece zor bir kayanın üzerinde yer alır. Çoruh Nehri iyice daraldı bu noktada söz konusu kaya bir burun gibi nehre sokulmuştur. Çoruh Nehri kalenin üç yanından akar ve kale sadece bir taraftan yüksekçe bir tepeyle kara bağlantısına sahiptir. Kalenin bulunduğu yer bugün baraja dönüşmüştür. Köyün eski adından dolayı Baketi Kalesi olarak adlandırılan kalenin, Klarceti bölgesinin Ardanuç'tan önceki merkezi olan Tuharisi olabileceği düşünülmektedir.

Nüfus
Kaynakça
Dış bağlantılar
Dikmetaş, Bayburt

Dikmetaş, Bayburt ilinin Merkez ilçesine bağlı bir köydür.

Tarihçe
Köyün eski adı Aşağı Hayık'dır. 1530 yılı Osmanlı tahririnde, Hayik-i Süflā adıyla Bayburd kazasına bağlı bir köy olarak görülmektedir. 1591 yılı tahririnde sadece erkek nüfus kaydedilmiş olup bu tarihte yerleşimde 129 Hristiyan nefer (erkek) yaşamaktadır. 1642 yılı avarız defterinde Hayik adıyla görülen yerleşimde 21'i Müslüman ve 32'si Hristiyan olmak üzere toplam 53 hane ile 3 askeri görevli bulunmaktadır.

1835 yılında erkek nüfusun tespitinin yapıldığı nüfus yoklama defterinde Hayik adıyla yer alan köyde, 59'u (20 hane) Hristiyan ve 26'sı (9 hane) Müslüman olmak üzere oluşan 29 hanede 85 erkek yaşamaktadır. 1895 yılında bölgenin genelinde yaşanan Ermeni Olayları sırasında Ermeni çetelerce, köyde yaşayan Ermenilerinde desteğiyle Müslümanlara saldırılmıştır.
1902 yılına ait bir Ermeni kaydında yerleşim Hayég adıyla görülmektedir.

Türkiye Cumhuriyetinin kuruluşuyla da yerleşimin Aşağı hayık olarak görülen adı 1959 yılında, "yabancı kökten geldiği ve iltibasa yol açtığı" gerekçesiyle 7267 sayılı kanunla Dikmetaş olarak değiştirilmiş ve 1960 yılı nüfus sayımından itibaren yeni adıyla kayıtlarda yer almaya başlamıştır.

Coğrafya
Köy, Bayburt il merkezine 12 km uzaklıktadır.

Nüfus
Kaynakça
Dış bağlantılar
Yerelnet
Dikmetaş, Demirözü

Dikmetaş, Bayburt ilinin Demirözü ilçesine bağlı bir köydür.

Tarihçe
Köyün eski adı Ağgi'dir. Yerleşim 1530 yılı Osmanlı tahririnde Ağgi adıyla Bayburd kazasına bağlı bir köy olarak görülmektedir. 1835 yılı Osmanlı kayıtlarında sadece erkek nüfus yer almakta olup yerleşimde sadece Müslümanlardan oluşan 67 erkek yaşamaktadır.

Türkiye Cumhuriyetinin kuruluşuyla kayıtlarda Ağğı, Ağği, ve Aggı olarak görülen köyün adı 1959 yılında, "yabancı kökten geldiği ve iltibasa yol açtığı" gerekçesiyle 7267 sayılı kanunla Dikmetaş olarak değiştirilmiş ve 1960 yılı nüfus sayımından itibaren yeni adıyla kayıtlarda yer almaya başlamıştır. 1 Aralık 1998 tarihinde belediye statüsü alarak beldeye dönüşen kasabanın belediye statüsü, nüfusunun 2000 kişinin altına düşmesi üzerine 2013 yılında sona erdi.

Coğrafya
Köy, Bayburt il merkezine 48 km, Demirözü ilçe merkezine 20 km uzaklıktadır.

Nüfus
Kaynakça
Dış bağlantılar
Yerelnet
Dikmetaş, Doğu Azerbaycan

Dikmetaş (Farsça: تیکمه‌داش, Tikmedash), İran'ın Doğu Azerbaycan Eyaleti'nde şehir.

İdari olarak Bostanabad şehristanı'na bağlıdır. 2006 yılı nüfusu 2.468'dir. Eyaletin doğusunda yer alır. Halkı İran Azerisi'dir ve İran Azericesi konuşulmaktadır.

Şehir ve çevresinin geçim kaynağı tarım ve hayvancılıktır.
Dikmen, İliç

Dikmen , Erzincan ilinin İliç ilçesine bağlı bir köydür.

Tarihçe
Köyle ilgili ilk yazılı bilgiler 1642 tarihli Avârız defterlerinde yer almaktadır. Bu tarihte Erzurum Eyaleti'nin Kuruçay kazasının merkez nahiyesine bağlı "Bastana" adıyla bir köy olarak bahsedilen yerleşimde, avârıza konu 25 Müslüman hane yaşamaktaydı. Köyün adı 1928 yılı kayıtlarında Basdana olarak geçmektedir.

Coğrafya
Köy, Erzincan il merkezine 157 km, İliç ilçe merkezine 40 km uzaklıktadır.

Nüfus
Kaynakça
Dış bağlantılar
Dikmen Yaylası

Dikmen Yaylası, Sakarya ili, Hendek ilçesi sınırlarındaki yayla. Hendek merkezden 36 km, 1:30 saat uzaklıktadır. Dikmen Köyünün 6 km uzağında, Sakarya'nın en yüksek noktası Dikmen Tepesi'nin (1725 m) alt tarafında yer alır. 7882 m² (0,79 ha) büyüklüğündedir

Yaylanın üst kısmındaki tepe yüksekliği ile seyir imkânı sunar. Zirvede bulunan şehit için Ağustos ayında mevlitli yemek verilir. Haziran ayında geleneksel yayla şenliği düzenlenir. 2018 yılında 110. şenlik yapılmıştır.

Hendek, Karadere ve Dikmen köyleri güzergahından ulaşılır. Elektriği olan köyde çadır kampı yapılabilmektedir.
Kaynakça
Dikmen Vadisi

Dikmen Vadisi; adını Ankara'nın Çankaya ilçesine bağlı bir semt olan Dikmen'den alan bir vadidir. Yıllar boyunca kaçak ve gecekondu tipi yapılaşmaya maruz kalan vadide bir süre önce Dikmen Vadisi Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Projesi adı altında bir yenileme ve yeniden kazandırma çalışmaları başlatılmış; etaplar halinde bu yapılar yıkılarak vadi ve çevresi yeniden düzenlenmiştir. Günümüzde Ankara Büyükşehir Belediyesi'ne bağlı bir park olarak hizmet veren vadide spor ve yürüyüş alanları, kafeler, süs havuzları ve çocuk oyun sahaları bulunmaktadır.

Tarihçe
90'lı yıllara kadar oldukça bakımsız bir halde olan ve çarpık kentleşmenin hüküm sürdüğü vadide, 1989 yılında bir kentsel dönüşüm planı uygulanmasına karar verilmiştir. Dikmen Vadisi Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Projesi olarak adlandırılan bu tasarı aynı zamanda ülkenin gecekondu bölgeleri için hazırlanan ilk kentsel dönüşüm projesi olma özelliğini de taşımaktadır. Bu bağlamda ilk çalışmalar aynı yıl başlamış ve projenin ilk etabı 1994 yılında tamamlanmıştır. 2002'de ikinci, 2009'da ise üçüncü etabı başarıyla bitirilen projenin hâlen dördüncü ve beşinci etaplarında çalışmalar devam etmektedir.

Özellikler
Halihazırda iki etaptan oluşan vadi, yaklaşık 378.000 m²'lik bir alan üzerine kuruludur. Bu alanın 31.000 m²'sinde gölet, 87.500 m²'sinde set zemin ve geri kalan 260.000 m²'lik alanda ise 120.000'den fazla yaprak döken ve iğne yapraklı ağaç ve 50'ye yakın bitki türü bulunmaktadır. Olabildiğince doğal bir ortam elde edilmeye çalışılan vadide iki tanesi büyük, bir tanesi de küçük olmak üzere toplam üç adet şelale yer almaktadır. Etrafında modern ve çok katlı konutların yükseldiği vadinin içinde ise çok sayıda kafe, konferans salonu, iki adet cami ve her yaştan insana hitap edebilecek sosyal tesisler bulunmaktadır.

Galeri
Kaynakça
Dış bağlantılar
ABB sayfasında Dikmen Vadisi
Dikmen Yağlı Güreşleri

Dikmen Yağlı Güreşleri, Sinop ilinin Dikmen ilçesinde düzenlenen bir Türk yağlı güreş turnuvasıdır.

Tarihçe
Dikmen Yağlı Güreşleri Sinop ilinin Dikmen ilçesinde 1970'li yılların başından bu yana düzenli yapılan güreş organizasyonudur. Güreşler Dikmen Sırık Kebabı festivali kapsamında düzenlenmektedir.

Sonuçlar
Kaynakça
Dikmen Gücü (kadın futbol takımı)

Dikmen Gücü, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin Dikmen şehrini Kadınlar Ligi'nde temsil eden futbol takımıdır. Ana kulübü Dikmen Gücü'ne bağlı olarak faaliyet gösteren takım toplam 3 sezon lige katılmış olup günümüzde aktif değildir.

Tarihçe
Dikmen Gücü kadın futbol takımı 2024'te kuruldu ve ilk kez 2023-24 sezonunda müsabakalara katıldı. Normal sezonu 6. sırada bitiren takım play-off turunda çeyrek finalde elendi. 2023-24 Kadınlar Kıbrıs Kupası'nda ise birinci tur aşamasını geçti ancak burada da çeyrek finalde elendi. Ertesi sezon ligde bu sefer 5. sırada yer alan Dikmen Gücü yine çeyrek finalde elendi. 2024-25 Kadınlar Kıbrıs Kupası'nda ise yine çeyrek finalde yenilerek elendi.

2025-26 sezonunda da müsabakalara katılan takım Kadınlar Ligi'nin ikinci haftası itibarıyla maçlara çıkmayacağını federasyona bildirdi ve faaliyetlerini durdurdu.

Kaynakça
Dış bağlantılar
Diksiyon

Diksiyon, konuşulan dilin incelenmesi ve kullanılmasıdır. Fonetik, sesleri veya fonemleri inceler; diksiyon ise konuşma sanatı ve tekniği olarak fonetiği tamamlar.

Bir şiiri, bir nutku, bir piyesteki rolü söylemek, okuma tarzını belirten "diksiyon" denilen sanat, konuşma organlarının, yatkın veya çalışmayla işlek hale gelmiş olmasını gerektirir.

Diksiyonun çeşitli bölümleri vardır: heceleri belirtme, telaffuz, noktalama, ses perdesini ayarlama, inşat. Bazen ton ve tarz bakımından yapaylığa kaçan, bazen günlük konuşma diline, gerçek söyleyişe yaklaşan diksiyon, edebiyat ve tiyatro anlayışıyla bağlantılı olarak gelişmiştir.
Türkçenin özellikleri, doğru nefes almak, sesin etkili kullanımı, vurgu, tonlama, ulama, durak, sık yapılan yanlışlar diksiyonun alt başlıklarıdır.

Kaynakça
Ayrıca bakınız
Artikülasyon
Diktatör (film)

Diktatör (İngilizce özgün adı: The Dictator), 2012 Amerika Birleşik Devletleri-Birleşik Krallık ortak yapımı komedi filmi. Sacha Baron Cohen'in senaryosuna katkıda bulunduğu ve başrolü oynadığı film New York ile İspanya'da çekildi, 16 Mayıs 2012 tarihinde gösterime girdi.

Konusu
General Aladdin, ülkesine demokrasinin gelmesini engellemek için her koşulla ve engelle sonuna kadar mücadele ediyor ve direniyor. Gerekirse ülkesinin dilinde yüzlerce sözcüğü kendi adıyla değiştirebiliyor ya da olimpiyatlarda şampiyon gelmek için her atleti vurabiliyor.

Filmde Yahudi ve Arap karşıtlığı ön plana çıkarılmıştır.

Kaynakça
Dış bağlantılar
Diktepe, Batman

Diktepe, Batman ilinin Merkez ilçesine bağlı bir köydür.

Tarihçe
Köyün adı, 1917 yılı kayıtlarında Kürtçe "bağ evleri" anlamına gelen Hincikan olarak geçmektedir. Daha önceleri Diyarbakır ilinin Bismil ilçesine bağlı olan köy, 2012'deki Büyükşehir yasasıyla birlikte mahalle statüsü aldı. Ancak, 24 Nisan 2013'te Batman ilinin Merkez ilçesine bağlanınca tekrar köye dönüştü.

Coğrafya
Köy, Batman il merkezine 7,6 km, Diyarbakır il merkezine 88 km, Bismil ilçe merkezine ise 38 km uzaklıktadır.

Nüfus
Kaynakça
Dış bağlantılar
Diktaş, İkizdere

Diktaş, Rize ilinin İkizdere ilçesine bağlı bir köydür.

Tarihçe
1800'lü yıllarda kurulan köyün eski adı İksenit olup Yunanca "Gurbet" anlamına gelen Ksenitiá sözcüğünden türetilmiştir. 1913 yılında "Diktaş" adını alarak köy statüsüne kavuşmuştur.

Coğrafya
Rize il merkezine 80 km, İkizdere ilçesine 28 km uzaklıktadır.

Nüfus
Kaynakça
Dış bağlantılar
Diktatör (Roma)

Diktatör, Roma Cumhuriyeti'nde belirli bir sorunu çözmek için atanan siyasi bir makamdı. Diktatör kelimesi Latincede emir veren, dikte eden anlamına gelir. Roma Cumhuriyeti'ne özgü bir siyasi kurum olan bu makam normal magistraların yetkisinin üzerinde olağandışı görevler üstlenen olağandışı bir magistralıktı (magistratus extraordinarius). Resmî adı Magister Populi ("Halkın Efendisi"), Praetor Maximus ("Yüksek Praetor") ve Magister Peditum ("Piyadelerin Efendisi") idi. Diktatörün görev süresi en fazla altı ay sürerdi ve tehdit geçer geçmez görevi bırakırdı. Diktatörleri senatonun önerisi ile konsüller atardı. 24 fascesi vardı.

En bilinen Roma Cumhuriyeti diktatörü olan Jül Sezar'ın M.Ö. 44 yılında öldürülmesinden sonra, diktatörlük makamı İmparator Augustus döneminde tamamen kaldırıldı. Roma İmparatorluğu döneminde diktatörlük makamı işlevsiz hale geldiğinden hiçbir zaman bu makam yeniden canlandırılmadı.



Kaynakça
Dikson Adası

Dikson Adası (Rusça: Остров Диксон) Dikson, Krasnoyarsk Krai, Kara Denizi ve Yenisey Nehri'ne yakın olduğu için önemli bir konuma sahiptir. Siyasi olarak Krasnoyark'a bağlıdır. Dikson bir limanı ve hidrometeorolojik merkezi vardır. Nüfus tenhadır 2004 yılına göre nüfusu 1.100 civarıdır. Dikson Hava Limanı adında bir hava limanı vardır. Adanın yüzölçümü 200.419 m2'dir.

İklimi
Sert tundra iklimine sahiptir. Yazları da soğukluğunu kaybetmez, kar burada yaklaşık 10 ay sürer. İnsanlar 2 ay boyunca güneş göremezler. Yaz ayları sadece temmuz ve ağustostur.

Tarihçe
Adını Oscar Dikson'dan almıştır. 17.yüzyılda keşfedilmiştir. 1884'ten beri, adanın resmi dili Dikson'dur.

1915 yılında Rusça Radyo İstasyonu, 1935'te de liman yapımı başladı böylece ulaşım daha da kolaylaştı.

Ayrıca İkinci Dünya savaşı'nda Wunderland Harekâtı kapsamında Alman ağır kruvazörü Admiral Scheer tarafından yoğun bir şekilde bombalanmıştır.
Dikpınar, Genç

Dikpınar, Bingöl ilinin Genç ilçesine bağlı bir köydür.

Tarihçe
1841 tarihli Palu Kasabası Ehl-i İslam Nüfus Defterinde de Hacıyan olarak geçmekte ve köyde 9 hane, 23 erkek nüfus bulunmaktadır. Köyün eski adı, 1928 yılı kayıtlarında da Haciyan olup, Zazaca'da "hajîyon" sözcüğü "hacılar" anlamına gelmektedir. 1990'lı yıllarda güvenlik gerekçesiyle boşaltılan köye son yıllarda yeniden yerleşim başlamıştır.

Coğrafya
Köy, Bingöl il merkezine 45 km, Genç ilçe merkezine 25 km uzaklıktadır.

Nüfus
Özellikle terör olaylarının yoğun olduğu yıllarda büyük göç vermiş ve köye dönüş pek olmamıştır.


Kaynakça
Dış bağlantılar
Dikromasi

Dikromasi (di- 'iki' ve chromo 'renk' sözcüklerinden) gözde koni hücre adı verilen renk reseptörlerinden yalnızca iki çeşit bulunması durumuna denir. Dikromasisi olan organizmalara dikromat denir. Dikromatlar, gördükleri herhangi bir rengi yalnızca iki saf tayf ışıklarının karışımı olarak görürler.

İnsanlarda dikromasi, üç ana renk görme mekanizmasından birinin eksikliği olan bir renk görme bozukluğudur. Baskın olarak erkekleri etkiler ve kalıtsaldır.

Hayvanlarda dikromasi
Trias Dönemi'ndeki ataları trikromatik olmasına rağmen plasentalı memeliler genel olarak dikromattır. Uzun dalgaboylarını görme yetisi (yeşil ve kırmızıyı ayrı olarak görme) plasentalı memelilerin atalarından gelirken kaybolmuştur ancak yaygın olarak trikromat olan keselilerde bu özellik korunmuştur.

Notlar
Diktatör Adolf Hitler'in Hayatının Esrarengiz Yönleri

Yönetmenliğini ve senaristliğini Müjdat Gezen'in üstlendiği Türk yapımı komedi filmi. Başrollerinde Müjdat Gezen, Aysun Ergin, Cengiz Gezgin, Mustafa Barış Taşkın, Ömer Köse yer almaktadır.

Hikâye
Ünlü Alman diktatör Adolf Hitler'in hayatını komedi tarzında anlatan sinema filmi.

Oyuncular
Müjdat Gezen
Aysun Ergin
Cengiz Gezgin
Mustafa Barış Taşkın
Ömer Köse
İlker Ayrık
Ahmet Saraçoğlu
Şevket Çoruh
Günay Karacaoğlu
Barış Hayta
Attila Sarıkayalı
Ercan Bostancıoğlu
Ferdi Merter
Hakan Eke
İlhan Daner
Mehmet Tuncelli
Mustafa Alabora
Uğur Dündar
Yaşar Ayvacı

Dış bağlantılar
Beyazperde.com'da Diktatör Adolf Hitler'in Hayatının Esrarengiz Yönleri
Youtube'de Diktatör Adolf Hitler'in Hayatının Esrarengiz Yönleri
Sinemalar.com'da Diktatör Adolf Hitler'in Hayatının Esrarengiz Yönleri
sinemabilgim.com'da Diktatör Adolf Hitler'in Hayatının Esrarengiz Yönleri
Dikran Tahta

Dikran "Dick" Tahta (Ermenice: Դիքրան (Տիգրան) Թահթա; 7 Ağustos 1928 – 2 Aralık 2006), Ermeni-İngiliz matematikçi, öğretmen ve yazar.

Hayatı
Dikran Tahta İstanbul'da yaşayan ve pamuk ticaretiyle uğraşan bir Ermeni ailesinin oğludur. Babası Kevork Tahtaburunyan, I. Dünya Savaşı'nın ardından 1927 yılında eşiyle birlikte İngiltere'nin Manchester şehrine yerleşerek, "Manchester Textile Exporters" (Manchester Tekstil İhracatçıları) şirketini kurdu. Ayrıca soyadını "Tahta" olarak kısalttı.

Dikran Tahta, çocukluğunu ve Ermeni dinî yetiştirilme biçiminin etkilerini Ararat Associations (Ararat Bağları) kitabında aktarır. Burada anne-babasının, çocuklarının İngilizce eğitim almasını ama evde Ermenice konuşulmasını önemsediğini söyler. Dikran Tahta çocukluğu boyunca, İstanbul'da kalan akrabalarını sık sık ziyaret eder. Genç Hawking ve arkadaşları 1958 yılında, öğretmenleri Dikran Tahta'nın yardımıyla eski saat parçalarını, bir telefon santrali ve yeniden kullanılan başka parçaları kullanarak bilgisayar yaptılar. Hawking üniversitede matematik okumaya Dikran Tahta'nın sayesinde karar verdiği söyledi.

Eserleri
Kitaplar
A Boolean anthology: Selected writings of Mary Boole—on mathematical education, 1972 (Derleyen D.G. Tahta)
Tahta, D. and Brookes, W. (1966) "The Genesis of Mathematical Activity", in W. Brookes (Ed.) The Development of Mathematical Activity in Children: the place of the problem in this development
Images of Infinity, with Ray Hemmings
Ararat Associations, Black Apollo Press, ISBN 1-900355-50-7
The Fifteen Schoolgirls, Black Apollo Press, ISBN 1-900355-48-5

Makaleler ve kitap bölümleri
Tahta, D. (1981a) ‘About geometry’, for the Learning of Mathematics, 1(1), 2-9
Tahta, D. (1981b) ‘Some thoughts arising from the new Nicolet films’, Mathematics Teaching, 94, 25-9
Tahta, D. (1985) ‘On notation’, Mathematics Teaching, 112, 49-51
Tahta, D. (1988) ‘Lucas turns in his grave’, in Pimm, D. (ed.) Mathematics, Teachers and Children, London, Hodder and Stoughton, pp. 306–12
Tahta, D. (1990a) ‘Is there a geometrical imperative?’, Mathematics Teaching, 129, 20-9
Tahta, D. (1990b) ‘Gratifying usefulness’, Mathematics Teaching, 132, 57-8
Tahta, D. (1991) ‘Understanding and desire’, in Pimm, D. and Love, E. (eds) Teaching and Learning School Mathematics, London, Hodder and Stoughton, pp. 221–46
Tahta, D. (1992) ‘Curricular configurations’, Micromath, 8(2), 37-9

Kaynakça
Diktaş Köprüsü

Diktaş Köprüsü, Rize'nin İkizdere ilçesinde bulunan bir kemer köprüdür. 30,5 metre uzunluğunda olan köprü, 5 metre yüksekliğindedir. Genişliği 3 metredir. İkizdere ilçesine 26 kilometre uzaklıktadır. Çakador Deresi üzerine konumlanmıştır. 19. yüzyılda inşa edilmiştir. Yuvarlak kemer formundadır. 2007 yılında sadece ayakları kalacak şekilde yıkılan köprü restore edilmiştir. Kuzey ayağı toprak zemine, güney ayağı doğal kayaya oturmuştur.

Kaynakça
Dikran Barsamyan

Dikran Barsamyan Efendi, Osmanlı Ermeni ziraatçi ve siyasetçi.

1914 seçimlerinde Meclis-i Mebûsan Sivas mebusu olarak seçilmiştir. 19 Mart 1914 tarihli mazbatasında 172 oy alarak mebus seçildiği bildirilmiştir. Darülfünun Diyanet Medresesi'nde İngilizce öğretmenliği yapmıştır. Barsamyan Efendi, 1918'de Mondros Mütarekesi imzalandıktan sonra İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin kapanması sonucu bu cemiyetin yerine kurulmuş olan Teceddüt Fırkası'nın ilk İdare Heyeti üyeleri arasında yer almıştır.

Kaynakça
Diktaş, Posof

Diktaş (Gürcüce: ტიკასი Tikasi), tarihi Samtshe, günümüzde Ardahan ilinin Posof ilçesinde, Demirdöven köyünün bir mahallesidir. Demirdöven yerleşim merkezinin güneybatısında yer alır. Eskiden ayrı bir köyken, mahalleye dönüştürülmüştür.

Tarihçe
Tikas adı Tikasi'den gelir ve bu yerleşim merkezi günümüzde Diktaş olarak da bilinir. Tikasi (ტიკასი veya თიკასი) adı, 1886 tarihli Rus nüfus sayımında Tikas (Тикасъ), 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Dikas (دیقاس) şeklinde yazılmıştır.

Tikasi köyü, Gürcistan'ın tarihsel bölgelerinden biri olan Samtshe'nin Türkiye'de kalan kısmında yer alır. Osmanlılar bu bölgeyi, 1578 yılında tamamen ele geçirmiştir.

Tikasi köyü, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakılan bölgenin bir parçasıydı. Rus idaresinin 1886 tarihli nüfus sayımında, Ardahan sancağının Ardahan kazasına (uçastok) bağlı Digur nahiyesinin 21 köyünden biriydi. Nüfusu, 30'u erkek ve 33'ü kadın olmak üzere, 9 hanede yaşayan 63 kişiden oluşuyordu. Köy halkının tamarı Türk olarak yazılmıştır.

Moskova Antlaşması'yla 1921 yılında Türkiye'ye bırakılan Tikas köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde, Dikas (دیقاس) adıyla Kars vilayetinin Poshof kazasının merkez nahiyesine bağlıydı. Merkez nahiyesi 31 köyü kapsıyordu. Varzna (وارزنا) şeklinde kaydedilmiş olan Demirdöven de bu köylerden biriydi. 1935 genel nüfus sayımında Varzna yer almamış, ancak Dikas bir köy olarak kaydedilmemiştir. Bu arada Dikas veya Tikas'ın bir mahalle olarak Varzna'ya bağlandığı anlaşılmaktadır. Tikas veya Diktaş mahallesinin yerleşim merkezi, heyelan dolayısıyla başka bir yere taşınmıştır.

Kaynakça
Dil (organ)

Dil, tipik bir tetrapodun ağzında bulunan kaslı bir organdır. Sindirim sürecinin bir parçası olarak çiğneme ve yutma için yiyecekleri manipüle eder ve birincil tat alma organıdır. Dilin üst yüzeyi (dorsum) çok sayıda lingual papilla içinde yer alan tat tomurcukları ile kaplıdır. Tükürük tarafından hassas ve nemli tutulur ve zengin bir şekilde sinir ve kan damarlarıyla beslenir. Dil aynı zamanda dişleri temizlemek için doğal bir araç görevi görür. Dilin en önemli işlevlerinden biri insanlarda konuşmayı, diğer hayvanlarda ise ses çıkarmayı sağlamaktır.

Anatomisi
Corpus lingua: Dilin ucuyla kökü arasında kalan dil gövdesi.
Radix lingua: Dil kökü. Gırtlak kapağının önünde yer alan ve tonsilla linualis'i (folliculi linguales) taşıyan dil tabanı.
Dorsum lingua: Dil papillerini (papillae linguales) taşıyan dil sırtı.
Margo lingua: Dilin dişlere değen yan kenarları.
Apex lingua: Dil ucu.
Tunica mucosa lingualis: Anat, sümükdokusu

Dil papillaları
Dile pürüzlü bir görünüm veren, dilin üst yüzeyinde ve yanlarında yer alan minik çıkıntılara verilen isimdir. İçlerinde tat tomurcukları bulundururlar. Bu tomurcuklar içerisinde ise tat hücreleri vardır.

Papillae filiformes: İpliksi papiller. Daha uzunca ve kalın olanına papillae conicae denir.
Papillae fungiformes: Mantar şeklindeki papil türü.
Papillae vallatae: Kısa ve daha geniş fungiform (mantar şekilli) papilla
Papillae lentiformes
Papillae foliatae: Dilin arka yan kenarında bulunan, tat tomurcuklarını içeren paralel yerleşimli çok sayıda yapraksı mukoza kıvrımı.

Tat tomurcuklar içerenler:
Dilin ön bölümlerinde bulunan mantarsı papillalar (Özellikle süt içtikten sonra daha da görünür hale gelirler)
Diğerlerine göre daha büyük ve daha az sayıda olan çanaksı papillala: Dilin arkasında ters bir V harfi biçiminde dizilmişlerdir.
Yapraksı papillalar: Dilin arka yanlarındadır. Mantarsı, çanaksı ve yapraksıdırlar.

Tat tomurcuğu içermeyenler:
Sayıca en çok olan ipliksi papillalar (papillae filiformes): Neredeyse dilin tüm yüzeyini kaplarlar ve dokunma duyusuyla ilgili olarak görev yaparlar.

Folliculi linguales: Dil kümeleri. Dil mukozasının altındaki tonsillaların meydana getirdiği tepemsi çıkıntılar. Ortalarında birer oyuk/kanal bulunur.

Dil Kasları
XII. Kafa çifti olan N.hypoglossus tarafından innerve edilen sekiz adet dil kası. İntrinsik kaslar dilin içinde yer alır. Ekstrinsik kaslar ise, dil kemiği (os hyoideum) dan başlayıp dilde sona ererler ve yine dilin hareketlerinden sorumludurlar.

Ekstrinsik (Dil dışında bulunan) dil kasları
M. genioglossus
M. hyoglossus
M. palataglossus
M. styloglossus
M. chondroglossus

İntrinsik (Dilin gövdesi içinde bulunan) dil kasları
M. longitidinalis superior
M. longitidinalis inferior
M. transversus linguae
M. verticalis linguae

Özellikleri
Fonasyon. Konuşma seslerinin diğer fonasyon organlarıyla birlikte oluşturmaya yardımcı olur.
Tat alma: İnsan dilinin her yeri farklı tatları hisseder. Dil ucu "tatlı", ucun hemen arkası "tuzlu", dilin yanları "ekşi" ve arkası "acı" tatlarını hisseden algılayıcılar barındırır.
Besinleri ağızda çevirerek çiğnemeye yardımcı olur.
Besinleri yutulmak üzere boğaza gönderir.

Kaynakça