Aziz Nikolaos Kilisesi (Stockholm)

Stockholms domkyrka (Stockholm Katedrali) ve Sankt Nikolai kyrka (Aziz Nikolaos Kilisesi) olarak da adlandırılan Storkyrkan (‘Büyük Kilise’), Stockholm'deki en eski kilisedir. Storkyrkan, Stockholm'ün merkezinde, Gamla stan'da, Stockholm Sarayı ile Stockholm'ün eski ana meydanı olan Stortorget arasında yer almaktadır. Kilise 1306 yılında Nikolaos'a adanmıştır ancak kilisenin inşasına muhtemelen 13. yüzyılda başlanmıştır. Storkyrkan, tuğla sütunlarla desteklenen tonozlu bir tavana sahip bir salon kilisesi şeklinde geç ortaçağ görünümünün çoğunu içeride hala korumaktadır. Ancak kilisenin dış cephesi, 18. yüzyılda yapılan kapsamlı değişikliklerin bir sonucu olarak Barok bir görünüme sahiptir. Kilise, İsveç'teki Reformasyon sırasında ilk kez İsveççe ayin yapılan yer olarak önemli bir rol oynamıştır. Kilise, 1942 yılında Stockholm Piskoposluğu'nun kurulmasından bu yana İsveç Kilisesi'ne bağlı Stockholm Piskoposluğu'nun merkezi olarak hizmet vermektedir.

Storkyrkan uzun süre Stockholm'ün tek cemaat kilisesiydi ve erken bir tarihten itibaren İsveç kraliyet ailesiyle bağlantılıydı. Birçok kez tarihi olaylara sahne olmuş ve yüzyıllar boyunca taç giyme töreni kilisesi olarak kullanılmıştır. Daha yakın bir tarihte, Victoria ve Daniel'in düğünü 2010 yılında bu kilisede gerçekleşmiştir. Storkyrkan'da askeri zaferlerin yanı sıra ulusal trajediler de anılmıştır ve halen yazarlar Astrid Lindgren ve Sara Danius gibi tanınmış kişilerin cenazeleri için kullanılmaktadır.

Kilise, aralarında Aziz George ve Ejderha'nın geç ortaçağ heykeli ve Stockholm'ün en eski görüntülerinden birini gösteren bir tablo olan Vädersolstavlan'ın da bulunduğu birkaç önemli sanat eserinin yanı sıra özenli mobilyalar da içermektedir.

Konum ve çevre
Storkyrkan, Stockholm'deki en eski kilisedir ve aslen tüm şehrin cemaat kilisesiydi ve bu nedenle ortaçağ kentinin tam merkezinde inşa edilmiştir. Gamla stan'ın en yüksek noktasında, Borsa Binası ile Stockholm Sarayı arasında yer almaktadır. Kilise, saray, Stortorget ve Stockholm'ün ilk belediye binası (şimdiki borsa binasının bulunduğu yerde) ile birlikte en erken kentsel gelişimin kalbini oluşturmuştur. Kilisenin içi hala ortaçağ görünümünün büyük bir kısmını korurken, kilisenin dışı büyük ölçüde 18. yüzyılda yapılan değişikliklerin sonucudur. Kraliyet Sarayı, Axel Oxenstierna Sarayı, Slottsbacken ve dikilitaşı ve Tessin Sarayı ile birlikte Barok mimarisinin tutarlı bir topluluğunun parçasıdır. Stockholm şehir manzarasının “yeri doldurulamaz” bir parçası olarak tanımlanmıştır.

Storkyrkan'ın üç tarafı caddelerle çevrilidir (batıda Trångsund, kuzeyde Storkyrkobrinken ve Högvaktsterrassen ve doğuda Slottsbacken). Kilisenin hemen güneyinde bir avlu yer almaktadır. Avlunun karşı tarafında, borsa binalarının arka tarafına bakan ve Erik Palmstedt tarafından borsanın kanatları olarak tasarlanan iki küçük pavyon, aslında kilisenin mezar şapeli ve araba evi olarak inşa edilmiştir. Bunlar 1767 yılında inşa edilmiştir. Avlu, batı ve doğuda duvarlarla sınırlandırılmış olup, dövme demir kapılarla açılmaktadır. Her iki kapının da direkleri orijinal olarak alegorik heykellerle süslenmiştir, ancak sadece batı kapısındaki çift hala yerindedir. Bu iki heykel muhtemelen Akıl (güney direğinde) ve İlahi Aşkı (kuzey direğinde) tasvir etmektedir ve 1675 yılında Peter Schultz tarafından yapılmıştır. Eskiden doğu kapısının direklerinde bulunan heykeller ise Dikkat ve Umut'u simgeleyen kadınları tasvir etmektedir. Bu çift 1702 yılında Daniel Kortz tarafından yapılmıştır.

İsveçli reformcu Olaus Petri'yi tasvir eden bir başka heykel de kilisenin doğu cephesine bitişik olarak durmaktadır. Slottsbacken'e bakar ve resmi olarak Storkyrkan'a bağlı olmasa da kilise topluluğunun bir parçasını oluşturur. Açılışı 1898 yılında yapılmış ve Theodor Lundberg tarafından yapılmıştır. Doğu cephesinin yanındaki kaldırımda, Kral I. Gustav döneminde yıkılan bir kilise korosunun eski kapsamını işaret eden çizgiler de bulunmaktadır. Kilise, 1590'lara kadar Stockholm'ün tüm şehre hizmet veren tek cemaat kilisesi olarak kalmıştır. Genel olarak, kilise binasının ortaçağ tarihi karmaşıktır ve ayrıntılı olarak belirlenmesi zordur. Çok az yazılı kaynak vardır ve süslemelerin eksikliği, farklı bölümlerin yaşı hakkında stilistik gerekçelerle herhangi bir sonuca varmayı zorlaştırmıştır.

Başlangıçta kilisenin iki koridorlu bir neften oluştuğu anlaşılmaktadır. Altı sütun tarafından desteklenen ahşap bir tavanı vardı. Storkyrkan o tarihten itibaren yalnızca Stockholm'ün İsveççe konuşan cemaati tarafından kullanıldığından, büyük Almanca ve Fince konuşan cemaatler de sırasıyla Alman Kilisesi'ne ve belediye binasındaki bir şapele taşındı.

Kilise birçok kez İsveç kral ve kraliçelerinin taç giyme törenleri için kullanılmıştır. Storkyrkan'da gerçekleşen ilk kraliyet taç giyme töreni 1336 yılında Magnus IV ve Namurlu Blanche'nin taç giyme töreniydi. Taç giyme töreni Tartu Piskoposu Engelbert von Dolen tarafından tüm İsveç piskoposlarının huzurunda gerçekleştirilmiştir. Ancak Orta Çağ taç giyme törenlerinin çoğu Uppsala Katedrali'nde gerçekleşmiştir. Storkyrkan'da bir sonraki taç giyme töreni 1497 yılında, Kalmar Birliği sırasında Kral Johan'ın İsveç Kralı olarak taç giymesiyle gerçekleşmiştir. Oğlu II. Christian, 4 Kasım 1521'de İsveç'in Kral Christian'ın yönetimine boyun eğmesini işaret etmek üzere tasarlanan bir törenle Storkyrkan'da taç giydi. Tören sırasında İmparator V. Karl'ın temsilcileri krala Altın Post Nişanı'nı takdim etti. Sadece birkaç gün sonra Stockholm Katliamı gerçekleşti.

Bir süre hükümdarların Storkyrkan'da taç giymesinin uğursuzluk getireceği düşünülmüştür. Ancak Kral XIV. Eric ile Karin Månsdotter'in düğünü ve düğünün ardından taç giyme töreni 1568 yılında Storkyrkan'da gerçekleşmiştir. Maria Eleonora da 1620 yılında Kral II. Gustaf Adolf ile evlenmesinin ardından Storkyrkan'da İsveç Kraliçesi olarak taç giymiştir. Storkyrkan'da taç giyecek bir sonraki hükümdar 130 yıllık bir aradan sonra 1650 yılında Kraliçe Kristina olmuştur. Sonraki iki kralın taç giyme töreni Uppsala'da yapıldı, ancak Kral XII. Karl 1697'deki taç giyme töreni için yine Storkyrkan'ı tercih etti. Kral I. Frederick'in taç giyme töreni de 1720 yılında Storkyrkan'da yapılmıştır. O tarihten itibaren IV. Gustav Adolf hariç tüm İsveç hükümdarlarının taç giyme törenleri Storkyrkan'da gerçekleşti. Bir İsveç hükümdarının son taç giyme töreni 1873 yılında Kral II. Oscar tarafından Storkyrkan'da gerçekleştirilmiştir.

Kaynakça
Dış bağlantılar
Resmî site
Virtual tour of Storkyrkan by Virtualsweden