Avksenti Megrelidze

Avksenti Megrelidze (1 Ocak 1877, Khrialeti - 12 Aralık 1953, Tiflis), Megrel kökenli Gürcü halk şarkıcısı.

Kariyerinin ilk yıllarında Avrupa koro pratiğini uygulasa da, zaman içerisinde Gürcü halk korosu tarzına yakınlaştı. Gürcü folkloruna yaptığı katkılardan dolayı 1946 yılında Avksenti Megrelidze'ye "Gürcistan Sanat Emektarı" unvanı verildi. Ayrıca kendisine "Onur Nişanı" nişanı takdim edildi.

Hayatı
1885 yılında köyündeki ilkokulu bitirdikten sonra önce Ozurgeti Ruhban Okulu'na, ardından da Kutaisi Ruhban Üniversitesi'ne kabul edildi. Eğitimi sırasında müziğe ilgi duymaya başlayan Megrelidze, koroda şarkı söylemenin yanı sıra notaları da öğrendi. Kısa sürede bu alanda o kadar uzmanlaştı ki, dönemin ünlü koro şefi (lotbari) Korneli Mağradze onu yardımcısı olarak atadı.

1893 yılında, devrimci eylemlere katıldığı gerekçesiyle üniversitesinden ihraç edildi. 20 yaşındayken Ozurgeti Ruhban Okulu'nda çalışmaya başladı. Şan ve din dersleri verdi. Eş zamanlı olarak şehrin ilkokulunda ve kız progimnazyumunda (ortaokul düzeyinde okul) görev yaptı. 1897-1898 yılları arasında Kutaisi Ruhban Okulu Korosu'nu yönetti. 1900 yılında feminist ve devrimci bir lider olan Lidia Mamulaişvili ile evlendi.

1900-1918 yılları arasında Poti şehrinde yaşadı. Burada kilise korosu şefliği yaparken pedagojik çalışmalarını da sürdürdü. Poti'de Gürcü Halk Şarkıları ve Dansları Topluluğu'nu kurdu. Gürcistan çapında popüler olan topluluğu uzun yıllar boyunca yönetti. 1906 yılında eşiyle birlikte, Rus Sosyal Demokrat İşçi Partisi (RSDMP) Poti Komitesi'nin çıkardığı illegal matbaayı Hrialeti'de sakladı.

Kasım 1913'te topluluk, büyük aktör Lado Aleksi-Meshişvili'nin onuruna Poti'de düzenlenen jübile etkinliğinde aktif rol aldı. 1917 yılında Poti'de yaşayan sosyal aktivistlerin girişimiyle 30 kişilik koro kuruldu ve bu koronun başına Avksenti Megrelidze geçti. Megrelidze halk çalgılarına da ilgi duyuyordu; Gürcü halk çalgılarının araştırılması, incelenmesi ve geliştirilmesi konusunda çalışmaları oldu.

1927 yılında Batum'da yeni bir koro kurdu ve bu koroya Samuel Çhikvişvili'yi davet etti. Koro, Batum ve Sufsa'da konserler verdi. Bu dönemde Megrelidze, koro çalışmalarında deneysel yöntemler uyguluyordu; Vladimir Ağniaşvili'nin korosu tarafından yerleştirilen Avrupa koro pratiğini yavaş yavaş bırakarak geleneksel Gürcü halk korosu tarzına yakınlaştı. Megrelidze ve Çhikvişvili, Efrem Bersenadze'nin de katılımıyla Iarağis Şecibri adlı şarkıyı notaya dökerek kaydetti.

1927 yılında Sufsa'da bir Kadın Çonguri Topluluğu'nu kurdu ve bu topluluk 1929'daki İkinci Cumhuriyet Olimpiyatları'na katıldı. 1933 yılında Tiflis'e taşınarak orada da benzer bir müzik topluluğu oluşturdu. Yaklaşık 20 kadının yer aldığı bu grupta, Megrelidze tarafından bestelenen halk şarkıları seslendirildi. Avksenti Megrelidze'nin yönettiği Kadın Çonguri Topluluğu, daha sonra Batı Gürcistan Etnografya Korosu'na tam kadro olarak katıldı. 1936'da Moskova'da düzenlenen Gürcü Sanatı Dekadı'nda, Kirile Paçkoria ile birlikte Batı Gürcistan Etnografya Korosu'nu yönetti. 1940-1946 yılları arasında ise Devlet Şarkı ve Dans Topluluğu'nun enstrümantal grubunun şefliğini yaptı. Avksenti Megrelidze, ömrünün son on yılında Gürcistan Radyo Komitesi bünyesindeki Gürcü Halk Korosu'nu yönetti.

Gürcü folkloruna yaptığı katkılardan dolayı 1946 yılında Avksenti Megrelidze'ye "Gürcistan Sanat Emektarı" unvanı verildi. Ayrıca kendisine "Onur Nişanı" nişanı takdim edildi.

Ölümü ve mirası
1953 yılında öldü ve Tiflis'teki Vake Mezarlığı'na defnedildi. Avksenti Megrelidze'nin kurduğu şarkı ve dans topluluğunu, yirmi yıl boyunca bir diğer Sanat Emektarı ve koro şefi olan Miheil Havtasi başarıyla yönetti. Ünlü Gürcü şarkıcı Dzuku Lolua da uzun yıllar bu toplulukta faaliyet gösterdi. Toplulukta ayrıca V. Guguşvili, Koiava Kardeşler, G. Abralava ve R. Miminoşvili gibi halk şarkıcıları şarkı söyledi.

Kaynakça