Cemal Kafadar

Cemal Kafadar (d. 15 Ağustos 1954, İstanbul), Türk-Amerikan tarih akademisyeni, Osmanlı tarihçisi, araştırmacı ve yazardır. Harvard Üniversitesi Tarih Bölümü Vehbi Koç Tarih Profesörü olarak görev yapmaktadır.

Hayatı
Kafadar, 15 Ağustos 1954 tarihinde İstanbul'da doğmuştur. Çocukluğu Rami ve Fatih'te geçmiştir. Ortaokulu 1969 yılında İstanbul Erkek Lisesi'nin ilköğretim kısmında, liseyi 1973 yılında Robert Kolej'de okumuştur. Lisans öğrenimini 1977 yılında tarih alanında Hamilton College'da tamamladı, yüksek lisansını 1981 yılında McGill Üniversitesi İslami Araştırmalar Enstitüsü'nde Osmanlı tarihi üzerinde yaptı. 1986 yılında aynı üniversitede doktorasını elde etti.

1985 ve 1989 yılları arasında Princeton Üniversitesi Yakın Doğu Araştırmaları Bölümü'nde çalıştı. 1990 yılında Harvard Üniversitesi'nin Orta Doğu Tarihi bölümünde tam zamanlı öğretim üyesi olarak çalışmaya başlamıştır. Harvard Üniversitesi Orta Doğu Araştırmaları Merkezi'nin direktörlüğünü 1999-2004 ve 2009-2010 yılları arasında yürütmüştür. Bu görevine, 1997 itibarıyla Vehbi Koç Vakfı ve Koç ailesinin kuruluşunu ve desteğini üstlendiği Vehbi Koç Türkiye Etütleri Kürsüsünde tarih profesörü olarak devam etmektedir ve bu kürsünün de başkanlığını yürütmüştür. Ağırlıklı olarak Osmanlı İmparatorluğu'nun kuruluş dönemi, devletin sosyal ve kültürel tarihi, Yeni Çağ döneminde Orta Doğu ve Güneydoğu Avrupa toplumsal ve kültürel yapıları üzerine araştırmalar gerçekleştirmektedir.

Kafadar; Koç Üniversitesi, École des hautes études en sciences sociales (Sosyal Bilimler İleri Araştırmalar Enstitüsü - EHESS) ve Boğaziçi Üniversitesi'nde misafir öğretim üyesi olarak görev yapmıştır.

1436 ila 1440 arasında Konstantinopolis'te iş yapan ve orada en az on iki Türk taciriyle alışverişte bulunan Venedikli tacir Giacomo Badoer'in hesap defterinde bulunan Türk müşterileri arasında "Ali Basa" adında öne çıkan kişinin Osmanlı Veziri Çandarlı Halil Paşa olduğunu tespit etmiştir.

2009 yılında İstanbul Uluslararası Film Festivali'nde gösterilen "Rebels, Saints and Troubadours" adlı filmin, Nurdan Arca'nın Simavnalı Bedrettin (2005) ve Zeynep Dadak'ın Ah Gözel İstanbul (2020) filmlerinin yapımlarında destek olmuştur ve küratörlüğünü üstlenmiştir.

Kafadar 2010 yılında Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Büyük Ödülü'ne layık görülmüştür ve Türkiye Bilimler Akademisi ile Türk Tarih Kurumu şeref üyeliğine seçilmiştir. İstanbul Planlama Ajansı'nın düzenlediği Konkur İstanbul yarışmalarında jüri ve Hrant Dink Vakfı Bilim Kurulunda üye olarak görev yapmıştır. Global İlişkiler Forumu üyesidir.

Columbia Üniversitesi Sakıp Sabancı Türk Araştırmaları Merkezi ve Sakıp Sabancı Müzesi, Boğaziçi Üniversitesi, Koç Üniversitesi Akdeniz Medeniyetleri Araştırma Merkezi (AKMED), İstanbul Araştırmaları Enstitüsü ve Pera Müzesi, Müze Gazhane, Bilkent Üniversitesi, Sabancı Üniversitesi, Kadir Has Üniversitesi, Özyeğin Üniversitesi, Topkapı Sarayı Müzesi, TÜBİTAK, Tarih Vakfı, Bilim ve Sanat Vakfı, İsrail Tarih Topluluğu, Türk-Amerikan Bilim İnsanları ve Akademisyenler Birliği (TASSA), Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi, Yıldız Teknik Üniversitesi, TDV İslam Araştırmaları Merkezi, Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi, İstanbul Medeniyet Üniversitesi, Sakarya Üniversitesi, Mardin Artuklu Üniversitesi, Ardahan Üniversitesi ve Kayseri Büyükşehir Belediyesi'nin düzenlediği konferanslarda ve panellerde konuşmalar ve sunumlar yapmıştır.

Kafadar, görev yaptığı aynı bölümde görev yapan sanat ve mimarlık tarihi profesörü Gülrü Necipoğlu ile evlidir.

Bazı yayınları
"Self and Others: The Diary of a Dervish in Seventeenth Century Istanbul and First-Person Narratives in Ottoman Literature" Studia Islamica (1989)
Süleyman the Second and His Time Halil İnalcık ile birlikte (1993), ISBN 9781617199080
Between Two Worlds: The Construction of the Ottoman State (1995) (Türkçesi: İki Cihân Aresinde, Metis Yayınları), ISBN 9786053161622
"The Question of Ottoman Decline" Harvard Middle East and Islamic Review (1999)
Kim Var İmiş Biz Burada Yoğ İken Dört Osmanlı: Yeniçeri, Tüccar, Derviş ve Hatun (2009), Metis Yayınları, ISBN 9789753427067
Kendine Ait Bir Roma: Diyar-ı Rum’da Kültürel Coğrafya ve Kimlik Üzerine (2017), Metis Yayınları, ISBN 9786053160885

Kaynakça