kaan39/turkish-wikipedia-dataset-clean huggingface dataset:
Atlı İnönü Heykeli

Atlı İnönü Heykeli, Rudolf Belling tarafından 1943 yılında tamamlanmıştır. Aslen Gezi Parkı’nın girişine konması düşünülen anıt için aynı yıl bir kaide yarışması açılır ve kaidesi 1944 yılında tamamlanır. Ancak iktidar değişikliği ve “Taksim’de bir Cumhuriyet Anıtı varken, yakınına daha büyük bir İnönü Anıtı dikilemez” gerekçesiyle heykel bir türlü yerine yerleştirilmez. Heykel, 1973 yılında parçalanmış ve başsız olarak fen işlerine ait bir depoda bulunur. 1982 Yılında anıtı yerleştirmek için çalışmalar yapılır ve Taşlık Parkı seçilir. Gezi Parkındaki kaide Taşlık'a taşınır ve kaidesi ile heykeli 39 yıl sonra kavuşur. Anıt, Lozan Antlaşmasının yıldönümü olan 24 Temmuz 1982'de halkla buluşur. Ne heykeltıraş Belling ne de İnönü heykeli görememişlerdir.
Rudolf Belling, heykelin kaidesinin önünde yer alan ve meşale tutan genç erkek figürünü yaparken Anıtkabir'de de birlikte çalıştığı öğrencisi Hüseyin Anka Özkan'ı model almıştır. Kaidenin bir tarafında Atatürk'ün İsmet İnönü'ye II. İnönü Zaferini kutlamak için yolladığı telgraf metni yer alırken diğer tarafında heykelin, İstanbul halkının Millî Şef İnönü'ye bir armağanı olduğu yazmaktadır.

Kaynakça
Atlético San Luis

Atlético San Luis, Meksika'ın San Luis Potosí şehrinde 2013 yılında kurulan futbol takımıdır.

Kadrosu
Teknik Direktörleri
Miguel Fuentes (2013–14)
Flavio Davino (2014)
Raúl Arias (2015)
Carlos Bustos (2016)
Salvador Luis Reyes (2017)
José Francisco Molina (2017–2018)
Alfonso Sosa (2018–2019)
Gustavo Matosas (2019)
Guillermo Vázquez (2020)
Leonel Rocco (2021)
Marcelo Méndez (2021–2022)
André Jardine (2022–2023)
Gustavo Leal (2023–2024)
Domènec Torrent (2024-günümüz)
Atlı kızak

Atlı kızak, Türkiye'nin özellikle Doğu Anadolu Bölgesi'nde kış aylarında oynanan geleneksel bir kış sporudur. Karla kaplı alanlarda atların çektiği kızaklarla yapılan bu oyun, hem eğlence hem de yarışma amaçlı düzenlenmektedir.

Tarihçe
Atlı kızak, Anadolu'da yüzyıllardır kış koşullarında ulaşım ve taşıma aracı olarak kullanılan kızakların zamanla bir eğlence ve yarış oyununa dönüşmesiyle ortaya çıkmıştır. Erzurum, Kars, Ardahan ve Bayburt gibi illerde geleneksel şenliklerde ve köy düğünlerinde önemli bir yer tutmuştur.

Oyun kuralları
Oyun, genellikle geniş ve karla kaplı bir alanda düzenlenir. Katılımcılar, özel olarak hazırlanmış kızaklara biner ve atlar tarafından çekilir. İki veya daha fazla kızak arasında sürat yarışı yapılır.
Bazı yörelerde oyuna rekabet unsuru olarak dönüşler, hızlanma ve duruş becerileri de eklenir. Yarışmalar genellikle halkın katılımıyla şenlik havasında gerçekleşir.

Günümüzde atlı kızak
Atlı kızak geleneği günümüzde özellikle Kars ve Sarıkamış'ta düzenlenen kış festivallerinde yaşatılmaktadır. Türkiye Geleneksel Spor Dalları Federasyonu da bu oyunu Türk geleneksel sporları arasında tanımlamaktadır.

UNESCO Somut Olmayan Kültürel Miras listesine alınması için de çeşitli çalışmalar yürütülmektedir.

Kültürel önemi
Atlı kızak, Anadolu insanının doğayla uyumlu yaşam tarzının ve dayanışma kültürünün bir parçasıdır. Aynı zamanda toplulukları bir araya getiren sosyal bir eğlence aracıdır.

Kaynakça
Dış bağlantılar
Türkiye Geleneksel Spor Dalları Federasyonu
UNESCO – Somut Olmayan Kültürel Miras
Atlıkonak, Aziziye

Atlıkonak, Erzurum ilinin Aziziye ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

Tarihçe
Mahallenin eski adı 1522 yılı kayıtlarında Evrenlü, 1916 yılı kayıtlarında ise Evreni olarak geçmektedir.

Daha önceleri Erzurum ili Merkez ilçesine bağlı olan köy, 1990 yılında, yeni kurulan Erzurum ili Ilıca ilçesine bağlanmıştır.
2008 yılında bağlı olduğu Ilıca ilçesinin adı Aziziye olarak değiştirilmiştir.
1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Aziziye Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.

Coğrafya
Mahalle, Erzurum il merkezine 30 km, Aziziye ilçe merkezine 16 km uzaklıktadır. Mahalle, Aziziye'nin güneybatısında olup, Erzurum içinden geçen numaralı devlet yoluna 13,7 km'lik bir köy yoluyla bağlıdır. Mahalle, 1 km kuzeydeki, planlı bir şekilde yapılan yeni yerindedir.

Nüfus
Kaynakça
Dış bağlantılar
Atmaca, Kızıltepe

Atmaca, Mardin ilinin Kızıltepe ilçesine bağlı bir mahalledir.

Tarihçe
Daha önceleri Büyükdere köyüne bağlı bir mahalle iken, 15 Ekim 1971'de köy statüsü kazandı. 2012 yılındaki yasa değişikliğinden sonra yeniden mahalle oldu.

Coğrafya
Mardin il merkezine 52 km, Kızıltepe ilçe merkezine 22 km uzaklıktadır.

Nüfus
Kaynakça
Atlıhisar, Şuhut

Atlıhisar, Afyonkarahisar ilinin Şuhut ilçesine bağlı bir köydür.

Tarihçe
Köy, 1530'den beri aynı adı taşımaktadır. 7 Mart 1978 tarihinde belediye statüsü alarak beldeye dönüşen köyün belediye statüsü, nüfusunun 2000 kişinin altına düşmesi üzerine 2013 yılında sona erdi.

Coğrafya
Afyonkarahisar il merkezine 45 km, Şuhut ilçe merkezine 10 km uzaklıktadır.

Nüfus
Yönetim
Belediye başkanlığı
Kaynakça
Dış bağlantılar
Yerelnet
Atmaca

Accipiter nisus veya Atmaca , Accipiter cinsine bağlı bir kuş türüdür.

Özellikler
Kısa geniş kanatlı, uzun kuyrukludur ve kanatlarla kuyruk ağaçlar arasında manevra yapmaya adapte olmuştur. Dişiler erkeklerden %25 daha iri ve iki kat ağırlığa erişebilir. Yetişkin erkek 29-34 santimetre uzunluğunda, kanat aralığı 59-64 santimetre uzunluğunda Dişiler daha iri olup 35-41 santimetre uzunluğunda, kanat aralığı 67-80 santimetre

Taksonomi
Accipiter nisus türüne bağlı alttürler (2024):

Accipiter nisus dementjevi
Accipiter nisus fujiyamae
Accipiter nisus granti
Accipiter nisus melaschistos
Accipiter nisus nisosimilis
Accipiter nisus nisus
Accipiter nisus punicus
Accipiter nisus teneriffae
Accipiter nisus wolterstorffi
Accipiter nisus galliae
Accipiter nisus nisus
Accipiter nisus peregrinoides


Dağılım ve habitat
Eski Dünya tropik iklim ve yarı tropik iklim bölgelerinde geniş dağılım gösterir. Yavrular göçe yetişkinlerden erken başlar ve dişiler erkeklerden önce göç eder. ve 22,5 gram ağırlığındadır. Genel olarak 2-3 gün aralıklarla 4-5 arası yumurta yumurtlar. Yumurtalar zarar görürse, ilk yumurtaların üstüne daha ufak olacak şekilde ikiye kadar yeniden yumurtlayabilir.

Galeri
Dış bağlantılar
Ageing and sexing (PDF; 5.8 MB) by Javier Blasco-Zumeta & Gerd-Michael Heinze
RSPB webpage with sound and video files.
Global Raptor Information Network species account .
Kaynakça
Atma türkü

Atma türkü, Doğu Karadeniz Bölgesi'nde iki veya daha çok kişi arasında düğün veya yayla şenliklerinde 7'li hece ölçüsüne göre irticalen söylenen halk şiiri tarzının adıdır. Rize bölgesinde kesme türkü adıyla bilinmektedir. Çoğunlukla (x-a-x-a) veya daha seyrek (a-a-x-a) kafiye düzenine göre söylenmektedir.

Örnekler
Paşundaki çomberun
Otuz içi dali var
E giz senun gocanun
Bir şamarluk hali var

Atma türkü atarum
Yüreğini yakarum
Eski çaruklarini
Boğazına takarum

Kaynakça
Özhan Öztürk. İstanbul, 2005
Atlıkarınca (film)

Atlıkarınca, yönetmenliğini İlksen Başarır'ın yaptığı 2010 yapımı Türk filmi. Film 1 Nisan 2011 tarihinde gösterime girmiştir. Filmin başrollerini Nergis Öztürk, Mert Fırat ve Zeynep Oral üstlenmiştir.

Oyuncu kadrosu
Nergis Öztürk - Sevil
Mert Fırat - Erdem
Zeynep Oral - Sevgi
Sema Çeyrekbaşı - Anneanne
Sercan Badur - Edip
Oğulcan Güler - Tayfun
Eren Öner - Küçük Edip
Helin Çal - Küçük Sevgi

Ödüller
47. Antalya Altın Portakal Film Festivali
En İyi Senaryo Ödülü
Behlül Dal Jüri Özel Ödülü (Zeynep Oral)
30. Uluslararası İstanbul Film Festivali
En İyi Müzik Ödülü (Ahmet Kenan Bilgiç)
Radikal Halk Ödülü (İlksen Başarır)

Kaynakça
Dış bağlantılar
Atlıkarınca Resmi Facebook Sayfası
Atlıkarınca Resmi Twitter Sayfası
Atlıkarınca Resmi Youtube Sayfası
Atma (şarkı)

"Atma", Sinan Akçıl'ın ilk albümü Kalp Sesi nde yer alan bir şarkıdır. Şarkıda Sinan Akçıl'a Hande Yener de eşlik etmiştir. Şarkı ilk kez radyolarda 14 Nisan 2011 tarihinde yayınlanmış ve büyük beğeni toplamıştır. Klibi ise ilk kez 29 Nisan 2011'de PowerTürk TV'de gösterime girmiştir.

Berkay ile yaptığı düet versiyonu
Atma, Sinan Akçıl'ın Piyanist 2 albümünün dokuzuncu teklisidir. 7 Şubat 2021 tarihinde DMC ve Lets Menajerlik etiketiyle yayımlandı. Şarkının sözü Sinan Akçıl, müziği Mohamed Refai, düzenlemesi ise Çağrı Telkıvıran tarafından hazırlandı.



Yayımlanma tarihleri (Piyanist 2 albümüne ait teklinin)
Kaynakça
Liste başarıları
Kaynakça
Dış bağlantılar
Sinan Akçil - Atma (feat. Hande Yener)
Atma, İliç

Atma, Erzincan ilinin İliç ilçesine bağlı bir köydür.

Tarihçe
Köyün eski adı, 1916 yılı kayıtlarında Atma olup, Kurmanci ve Türkçede "aş" anlamına gelmektedir.

Coğrafya
Köy, Erzincan il merkezine 131 km, İliç ilçe merkezine 14 km uzaklıktadır. Köyün Sivas-Erzincan (Divriği-İliç) demiryolu üzerinde istasyonu vardır.

Nüfus
Kaynakça
Dış bağlantılar
Atmaca bağı

Atmaca bağı, Sol el bir hayvanı tutarken sağ elle bağlanabilen ve gerektiğinde kolay çözülen, hayvanın çözememesi için kilitlenebilen bir düğümdür.

Bağlanacağı dal etrafında ucu dolaştırdıktan sonra ip bedeni etrafına atılan bir Adi düğümün foralısı (yani Adi ilmek) olarak da tanımlanabilir.

Bağlanışı
Atmaca bağı genellikle sağ elle bağlanır (sol el bir hayvanı tutmakla meşguldür yardım edemez):
İp dolanır : Uç, bağlanacağı tüneme dalı ya da yular kazığı arkasından geçirilip arkada sola doğru uzandırılır. İp bedeni önden sol elin tuttuğu hayvana doğru zaten uzanmaktadır.
Alttan makas : Sağ el alttan avuç içi yukarı dönük şekilde uzanır ve uç ortasını işaret ve orta parmakla makaslarmış gibi tutar.
Üstten çengel : Başparmak ip bedeni üzerinden uzanıp, makaslama tutan işaret parmağının dala yakın tarafından geçer ve arkadaki uç gerisini alttan sırtıyla (başparmak tırnağı ile) kancalar.
Arkaya alınır: Sağ el parmakları, el sırtıyla "GİT" hareketi yapar gibi alttan döndürülüp uç, alttan sağ tarafa çekilir. Bu sayede uç gerisi başparmağa tam dolanmıştır ve başparmakta üstten sağ tarafa çekildiği için uç ip bedenine de tam dolanmıştır.
Makas-dirsek çengel-göze fora edilir : makaslama tutulmuş uç gerisi, başparmağı çevreleyen halka içinden dirsek edilip ip bedeni yanı sıra geçirilir (başparmak kancalayıp çekebilir, makaslamış parmaklar iteleyebilir).
İp bedeni çekilip sıkıştırılır : Sonuçta ipin ucuyla, ip bedeni etrafında bir foralı Adi düğüm veya bir Adi ilmek atılmıştır. Uç çekildiğinde çözülür, ip bedeni çekildiğinde sıkışır. Bağlanışı da çözülüşü de hayvanı tutan sol el gerekmeden, kolay ve hızla yapılabilir.
Kilitlenir : Bazı havanlar tek hareketle çözme işlemini yeteri kadar gözlemledikten sonra kendileri de yapabilirler. Bu yüzden en son olarak uç, kendi forası içine sokulup çekilerek, düğüm, tek hareketle çözme işlemine karşı kilitlenir.



Kaynakça
Bağlama videosu @ youtube.com
Atmaca bağı nasıl bağlanır @ themodernapprentice.com
Atlılar, Toroslar

Atlılar (Sadiye), Mersin'nde bir dağ köyüdür. Köy Toros dağları üzerinde koordinatlarında kurulmuştur. Mersin'e uzaklığı 65 kilometredir. 1864 yılında Çerkes Sürgünü ardından Rusya'dan gelen Çerkez asıllı mülteciler kendilerine destek olan bir hanım sultanın ismini vererek Sadiye köyünü kurmuşlar, daha sonra at yetiştiriciliği de dikkate alınarak köyün adı Atlılar olarak değiştirilmiştir. Halk arasında her iki ad da kullanılmaktadır. Başlıca geçim kaynağı kiraz üretimi ve hayvancılık olan köyün nüfusu 2018 rakamlarına göre 194'tür.

Kaynakça
Atma, Kemah

Atma, Erzincan ilinin Kemah ilçesine bağlı bir köydür.

Tarihçe
Köyün eski adı Atma olup "Aş" anlamına gelmektedir.

Coğrafya
Köy, Erzincan iline 97 km, Kemah ilçesine 47 km mesafededir. Köyün, Fırat Nehri kıyısında "Çakşur" adındaki mezrası bulunup esas verimli arazileri de bu mevkide bulunmaktadır.

Nüfus
Kaynakça
Dış bağlantılar
Atlılar, Mağusa

Atlılar (Yunanca: Αλόδα / Aloda), de jure olarak Kıbrıs Cumhuriyeti'nin Mağusa Bölgesi'nde ve de facto olarak ise Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin Gazimağusa İlçesi'nde yer alan bir köydür.

Yeniboğaziçi kasabasının 4.5 km batısında, Alaniçi köyünün 6 km doğusunda Mesarya Ovası'nın doğu kısmında yer almaktadır. Batısında bulunan Muratağa ve Sandallar köyleri ile birlikte Şehitler olarak anılmaktadır. Köy nüfusu 1974 öncesi Türklerden oluşmaktaydı.

Atlılar (Aloda) köyünde 1960 nüfus sayımına göre 41 Türk yaşamaktaydı. 1974'te ise bu sayı 46 civarıdır. Kıbrıs Harekâtı sırasında 15 Ağustos günü köy EOKA-B tarafından basılarak köylüler köy dışına çıkarıldı. Burada toplu mezarları kazdırıldıktan sonra hepsi kurşuna dizilerek öldürüldü. Atlılar toplu mezarından 37 kişi çıkarılmıştır.

Bu tarihten sonra köyde yaşayanlar azalmıştır. Katliam anısına köyde bir şehitlik bulunmaktadır. 2008 yılından beri Yeniboğaziçi Belediyesi'ne bağlıdır.

Kaynakça
Atmaca Heykeli (Ardeşen)

Atmaca Heykeli, Rize'nin Ardeşen ilçesinde konumlanmış bir atmaca heykelidir. Ardeşen-Çamlıhemşin yolu girişindeki heykel, heykeltıraş ve ressam Osman Yerebakan ve ekibi tarafından 2012'de tasarlanmıştır. Atmacacılığın popüler olduğu ilçelerden olan Ardeşen'deki heykel, 2013'te atmaca renklerine boyanmıştır. Heykelin uzunluğu 4,30 metredir.

Kaynakça
Atmaca Ali

Atmaca Ali, 1976 yapımı Türk filmidir.
Oyuncular
Tamer Yiğit - Atmaca Ali (ses. Saadettin Erbil)
Defne Toppare - Zeynep (ses. Gülen Kıpçak)
Ahmet Mekin - Recep (ses. Vala Önengüt)
Erol Taş - Rıza (ses. Timuçin Caymaz)
Tuncer Necmioğlu - Komiser (ses.Devrim Parscan)
Gülten Kaya - Rıza'nın Sevgilisi
Renan Fosforoğlu - Renan
Zeki Sezer - Avukat (ses. Kemal Bekir)
Erman Yanılmaz - Ali (ses. Nilgün Kasapbaşoğlu)
Yılmaz Kurt - Necmi
İhsan Özenç - Görgü Tanığı (ses. Hayri Arlı)
Zeki Tüney - Rıza'nın Yaraladığı Adam (ses. Saltuk Kaplangı)
Sabahat İzgü - Renan'ın Eşi (ses. Gülçin Akçay)
İbrahim Uğurlu - Ramazan
Yadigar Ejder - Köfteci
Ahmet Karaca - Rızanın Adamı
Mehmet Uğur - Rızanın Adamı
İbrahim Kurt - Rızanın Adamı (ses. Ünal Gürel)
Ferhat Ünal - Rızanın Adamı
Osman Han - Rızanın Adamı
Kaynakça
Atma Tren İstasyonu

Atma Tren İstasyonu, Erzincan'ın İliç ilçesi Atma Köyünde yer alan TCDD'ye ait tren istasyonudur.

Ankara – Kars demiryolu üzerinde yer alan istasyon, -o sıralar adı Devlet Demiryolları Umum Müdürlüğü olan- TCDD tarafından inşa edilerek 1938'de hizmete girmiştir.

Bir kenar peronuundan oluşan istasyon Erzincan-Divriği Bölgesel Trenleri'ne hizmet vermektedir.

Hatlar
TCDD
Ankara – Kars demiryolu
Hizmetler
İstasyon yapısı
Peron yapısı
Güzergâh
Çevre alanı
Görseller
Ayrıca bakınız
Kaynakça
Dış bağlantılar
TCDD resmî sitesi
TCDD Taşımacılık resmî sitesi
Atmel

Atmel Corporation 1984'te kurulmuş bir yarı iletken üreticisidir. Ürün çeşitleri genel olarak 8051 türevleri, AT91SAM, AT91CAP, ARM tabanlı mikroişlemciler ve kendi AVR ve AVR32 mimarileri, radyo frekans cihazları, EEPROM ve Flash bellek cihazları ve birkac uygulama spesifik üründen oluşmaktadır.

Microchip firması tarafından 2015 yılında 3,4 Milyar dolar karşılığında satın alınmıştır.

Kaynakça
Dış bağlantılar
Atmel resmi sitesi
Atmel Mikrondenetleyiciler
Atmacalar

Atmacalar (Accipitrinae), atmacagiller (Accipitridae) familyasından bir alt familya.

Cinsler
Cins Accipiter
Atmaca (Accipiter nisus)
Madagaskar atmacası (Accipiter madagascariensis)
Ovambo atmacası (Accipiter ovampensis)
Kızıl karınlı atmaca (Accipiter rufiventris)
Gri karınlı atmaca (Accipiter poliogaster)
Amerika atmacası (Accipiter striatus)
Ak göğüslü atmaca (Accipiter chionogaster)
Accipiter ventralis
Accipiter erythronemius
Cins Aerospiza
Afrika çakırı (Aerospiza tachiro)
Gabon çakırı (Aerospiza castanilius)
Kızıl göğüslü çakır (Aerospiza toussenelii)
Cins Astur
Cooper atmacası (Astur cooperii)
Küba atmacası (Astur gundlachi)
İki renkli atmaca (Astur bicolor)
Şili atmacası (Astur chilensis)
Kara atmaca (Astur melanoleucus)
Madagaskar çakırı (Astur henstii)
Çakır (Astur gentilis)
Amerika çakırı (Astur atricapillus)
Meyer atmacası (Astur meyerianus)
Cins Erythrotriorchis
Kızıl Çakır (Erythrotriorchis radiatus)
Kızıl Omuzlu Çakır (Erythrotriorchis buergersi
Cins Kaupifalco
Kertenkele şahini (Kaupifalco monogrammicus)
Cins Megatriorchis
Doria çakırı (Megatriorchis doriae)
Cins Melierax
Ötücü çakır (Melierax metabates)
Doğulu Ötücü çakır (Melierax poliopterus)
Soluk Ötücü çakır (Melierax canorus)
Cins Micronisus
Gabar çakırı (Micronisus gabar)
Cins Tachyspiza
Şikra (Tachyspiza badius)
Nikobar Atmacası (Tachyspiza butleri)
Yaz atmacası (Tachyspiza brevipes)
Çin atmacası (Tachyspiza soloensis)
Frances atmacası (Tachyspiza francesiae)
Benek kuyruklu atmaca (Tachyspiza trinotatus)
Gri çakır (Tachyspiza novaehollandiae)
Değişken çakır (Tachyspiza hiogaster)
Kahverengi çakır (Tachyspiza fasciatus)
Kara sırtlı çakır (Tachyspiza melanochlamys)
Alaca çakır (Tachyspiza albogularis)
Ak karınlı çakır (Tachyspiza haplochrous)
Fiji çakırı (Tachyspiza rufitorques)
Maluku çakırı Tachyspiza henicogrammus
Gri sırtlı atmaca (Tachyspiza luteoschistaceus)
Taklitçi çakır (Tachyspiza imitator)
Gri başlı atmaca (Tachyspiza poliocephalus)
Kızıl bacaklı atmaca (Tachyspiza erythropus)
Küçük atmaca (Tachyspiza minullus)
Japon atmacası (Tachyspiza gularis)
Besra atmacası (Tachyspiza virgatus)
Selebes atmacası (Tachyspiza nanus)
Kızıl enseli atmaca (Tachyspiza erythrauchen)
Sidney atmacası (Tachyspiza cirrocephalus)
Yeni Britanya çakırı (Tachyspiza princeps)
Yeni Britanya atmacası (Tachyspiza brachyurus)
Kızıl göğüslü atmaca (Tachyspiza rhodogaster)
Cins Urotriorchis
Uzun kuyruklu çakır (Urotriorchis macrourus)

Galeri
Dış bağlantılar
Atmosfer (birim)

Atmosfer, deniz seviyesinde ve normal hava koşullarında ölçülen basınçtır. Açık hava basıncı olarak da bilinir. Günümüzde hâlâ kullanılmakta olan eski bir birimdir ve atm sembolü ile gösterilir.

Barometrik basınç
Barometrede basınç şu şekilde hesaplanır:

Burada;
P : pascal cinsinden basınç,
d : kg/m³ cinsinden basınç ölçmekte kullanılan sıvının yoğunluğu,
h : m cinsinden bu sıvının yüksekliği,
g : m/s² cinsinden yer çekimi (gravitasyon) ivmesi.

Ölçüm iyi hava koşullarında deniz seviyesinde, Paris enleminde ve 00 C sıcaklıkta yapılmıştır. Bu koşullarda cıva yoğunluğu 13600 kg/m³, yer çekimi ivmesi 9,806 m/s² ve sıvı sütunu yüksekliği 0,76 m'dir.

(N/m² biriminin karşılığı pascaldır (Pa).)

Bar birimi
Atmosfer birimi 1954 yılından 1982 yılına kadar standart birimler arasında yer almış, ancak daha sonra yerini bar birimine bırakmıştır. Bar biriminin tanımı:

Bu durumda atm ile bar arasında şu ilişki vardır:

Ayrıca bakınız
Basınç
Barometre
Torr
Atmosfer fiziği

Atmosferik fiziği; atmosfer ve onun özellikleriyle ilgilenen fiziğin bir alt dalıdır. Atmosfer fizikçiler dünyanın ve diğer gezegenlerin atmosferlerini modellemek için akışkanlar dinamiği, akışkanların özellikleri, kimyasal modelleme teknikleri, radyasyon dengesi ve enerji iletimi yöntemlerini kullanarak atmosfer modellemeleri ve doğa olayları betimlemeleri yaparlar. Atmosferik fizik genellikle bulut fiziği, istatistiksel mekanik gibi yüksek matematik gerektiren konularla ilgilidir. Atmosferin fizik, iklim bilimi metaroloji gibi konularla bağlantı içerisindedir. Ayrıca roket bilimine ve üst atmosfer tabakaların fiziksel özelliklerine katkı sağlamakta
Atmosferik kaçış

Atmosferik kaçış, gezegensel atmosferik gazların dış uzaya kaybolmasıdır. Atmosferik kaçıştan farklı mekanizmalar sorumlu olabilir; bu işlemler termal kaçış, termal olmayan (veya supratermal) kaçış ve darbe erozyonu olarak bölünebilir. Kaçış, moleküllerin kinetik enerjisinin yerçekiminden üstün gelmesi ile gerçekleşir, yani moleküller gezegenin kurtulma hızından daha hızlı hareket etmelidir. Atmosferik kaçış, Güneş dışı gezegenlerin atmosfer yapısını ve yaşama elverişliğini değerlendirirken önem taşır.

Kaynakça
Atmeydanı Vakası

Atmeydanı Vakası veya Atmeydanı Olayı ya da Sultan Ahmed Camii Vak‘ası, 1648 yılında IV. Mehmed'in saltanatının ilk aylarında Osmanlı İmparatorluğu'nun başkenti İstanbul'da bulunan Sultanahmet Meydanı'nda gerçekleşen ayaklanma.

Arka plan
Sultan İbrahim, 12 Ağustos 1648'de tahttan indirildi. Birkaç gün sonra öldürüldü. 6 yaşındaki oğlu IV. Mehmet (1648-1687 yılları arasında hüküm sürdü) tahta çıktı. Osmanlı İmparatorluğu'nda yeni padişah, tahta çıktığında askerlere cülûs bahşişi verilmesi bir gelenekti. Ancak, devam eden maliyetli Girit Savaşı nedeniyle, padişahın naipleri gerekli bahşişi ödeyemediler. Osmanlı Ordusunun ana süvari birlikleri olan sipahi birlikleri, bahşiş almadıkları için özellikle şikayetçiydi.

Ayaklanma
İki ay sonra hükûmeti yöneten Bâb-ı Âli divanı, Girit'e sipahi birimleri gönderme kararı aldı. Öfkeli sipahiler, diğer bazı haklarını almak için İstanbul'a geldi. Bazı yerel halk da onlara katıldı. Topkapı Sarayı'nın önünde bulunan Bizans dönemi'nden kalma hipodrom olan Atmeydanı adlı meydanda toplandılar. Rumen tarihçi Nicolae Iorga'ya (1871–1940) göre, Sultan İbrahim'in annesi Valide Kösem Sultan, güruhu gizlice destekledi. Bazı devlet adamlarının idam edilmesi talepleri de dahil olmak üzere talepler daha da aşırı hale geldi, ancak hükûmet bunların çoğunu başlangıçta olumlu karşıladı. Olay yerine gönderilen müzakerecilerden biri, aslında yeniçeri birliği üyesi, güruh tarafından öldürüldü. Bu durum karşısında saraya sadık yeniçeriler ile sipahiler arasında gerginlik ortaya çıktı. Daha iyi organize olmuş yeniçeriler, kanlı geçen çatışma sonrası sipahileri yendi.

Ayaklanma sonrası
Sipahilerin başlattığı ayaklanma bastırıldı. Ancak yeniçeriler daha fazla güç kazandı ve devlet yeniçeri ağalarının kontrolüne girdi. Bu durum kısa süre sonra İstanbul'da huzursuzluk yaratmaya başladı. İmparatorluğun çalkantılı yılları, 1656'da Köprülüler Devri'nin başlangıcına kadar sürdü.

Kaynakça
Atmosferik basınçta kimyasal iyonizasyon

Atmosferik basınçta kimyasal iyonizasyon (Atmospheric pressure chemical ionization-APCI), atmosferik basınçta (105 Pa) gaz fazı iyon molekülü reaksiyonlarını kullanan kütle spektrometrisinde kullanılan bir iyonizasyon yöntemidir. Yaygın olarak yüksek performanslı sıvı kromatografisi (high performance liquid chromatography-HPLC) ile kombine edilir. APCI, birincil iyonların bir çözücü sprey üzerinde üretildiği kimyasal iyonizasyona benzer bir yumuşak iyonizasyon yöntemidir. APCI'nin ana kullanımı, 1500 Da'dan daha düşük moleküler ağırlığa sahip polar ve nispeten daha az polar termal olarak kararlı bileşikler içindir.

Enstrüman yapısı
Tipik bir APCI genellikle üç ana bölümden oluşur: 350-500 °C' ye kadar ısıtılabilen bir nebülizör probu, bir korona deşarj iğnesine sahip iyonizasyon bölgesi ve orta seviye basınç altında bulunan bir iyon transfer bölgesi. Çözeltideki analit, doğrudan giriş probundan veya sıvı kromatografi (LC) elüatından 0.2-2.0 mL/dakika akış hızıyla pnömatik bir nebülizöre verilir. Isıtılmış nebülizörde, analit nebülizör N2 gazı ile eş eksenli olarak akarak ince damlacıklardan oluşan bir sis oluşturur. Isı ve gaz akışının kombinasyon etkileri ile ortaya çıkan sis bir gaz akımına dönüştürülür. Atmosferik basınç altında gaz akımı iyonlaşma bölgesine ulaştığında moleküller korona deşarjında iyonize edilir. Numune iyonları daha sonra küçük bir delikli süzgeçten iyon transfer bölgesine geçer. İyonlar, daha sonraki kütle analizi için ek skimmer veya iyon odaklama lensleri aracılığıyla bir kütle analizörüne taşınabilir.

Kaynakça