kaan39/turkish-wikipedia-dataset-clean huggingface dataset:
Ermeni Ulusal Kongresi (1917)

Ermeni Ulusal Kongresi (veya Doğu Ermenileri Kongresi ), Rus İmparatorluğu Ermenilerinin temsilini sağlamak için kurulmuş bir siyasi kongreydi. 11 Ekim 1917'de Tiflis'teki Sanat Tiyatrosu'nda toplandı. Oluşumu, Rus Devrimi'nin I. Dünya Savaşı'nın sonlarına doğru Ermenilere (ve Rusya'daki diğer azınlık milliyetlerine) sağladığı fırsatlar tarafından tetiklendi.

Üyeler
Kongre, Rus İmparatorluğu'nun her yerinden gelen üyelerden oluşuyordu ve yalnızca Ermeni Bolşevikler ideolojik nedenlerle katılmayı reddetti. Kongre, Taşnak Partisi'nin hakimiyetindeydi.

Kongre oluşumu aşağıdaki gibiydi:

Taşnaklar: 113 temsilci
Halkçılar: 43 temsilci
Sosyalist Devrimciler: 23 temsilci
Sosyal Demokratlar: 9 temsilci
Bağımsız: 7 temsilci
Andranik Ozanyan da dahil olmak üzere Batı Ermenistan'dan az sayıda temsilci de vardı.

İşleyiş
Ermenistan'ın Erivan ilinde gerçek bir hükûmet bulunmadığından, Ermeni Ulusal Kongresi il için bir hükûmet görevi gördü. Richard Hovannisyan'a göre Kongre, "Rusya'nın Transkafkasya'yı fethinden bu yana en kapsamlı Doğu Ermeni toplantısıydı". Ermeni Ulusal Kongresi, Rus Geçici Hükümeti'nin savaşla ilgili politikalarını destekledi ve ayrıca il sınırlarının etnik sınırlara göre yeniden çizilmesini önerdi. Kongre, Ermeni okullarının laikleştirilmesinde ve orta dereceli Ermeni okullarının millileştirilmesinde etkili oldu.

Kongre, 26 Ekim 1917 tarihinde dağılmadan önce toplamda 18 oturum için toplandı.

Mirası
Kongre dağılmadan önce, Rus İmparatorluğu'ndaki Ermeniler için yasama organı olarak hareket etmek üzere 35 üyeli bir Ulusal Meclis oluşturdu. Ayrıca, Avetis Aharonyan başkanlığındaki Ermeni Ulusal Konseyi adlı 15 üyeden oluşan bir yürütme organı oluşturdu. Bu konsey sonunda Aram Manukyan liderliğinde Birinci Ermenistan Cumhuriyeti'nin bağımsızlığını Mayıs 1918'de ilan etti.

Kaynakça
Kaynaklar
Richard G. Hovannisian Ermenistan Bağımsızlığa Giden Yolda (Kaliforniya Üniversitesi, 1967)
Richard G. Hovanissian Ermenistan Cumhuriyeti: Birinci Yıl 1918-19 (Kaliforniya Üniversitesi, 1971)
Rouben Paul Adalian Ermenistan Tarihsel Sözlüğü (Scarecrow Press, 2010)
Anahide Ter-Minassian La République d'Arménie 1918-20 (Editions Complexe, 2006 ed.)
Ermeni devletleri ve hanedanlıkları listesi

Bu listede tarihteki Ermeni devletleri, hanedanlıkları ve otonomileri bulunmaktadır.



Eski Devletleri
Ermenistan Demokratik Cumhuriyeti (1918–1920)
Dağlık Ermenistan Cumhuriyeti (1921)
Ermenistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti (1920–1922, 1936–1990/1991)
Ermenistan Cumhuriyeti (1991–günümüz)

Tarihi Devletler
Diauehi (MÖ 12. yüzyıl–MÖ 8. yüzyıl) etnik kökenleri tam olarak bilinmemekle birlikte muhtemelen Kartvel, Hurri veya Ermeni kabilelerinin birliğiydi.
Urartular (MÖ 860–MÖ 590) her ne kadar Urartular Ermeni olmasa da, Urartu krallığı sınırları içerisinde kısmen Proto-Ermenice konuşulduğuna inanılıyor. Ayrıca Urartular, Ermenilerin en kolay tespit edilebilen atalarıdır.
Ermenistan Satraplığı (MÖ 570–MÖ 321)
Ermenistan Krallığı (MÖ 321–MS 426)
Sophene Krallığı (MÖ 3. yüzyıl–MÖ 95)
Kommagene Krallığı (MÖ 163–MS 72)
Hemşin Prensliği (MS 790–MS 1486)
Ermeni Bagratuni Krallığı (MS 885–MS 1045)
Vaspurakan Krallığı (MS 908–MS 1021)
Tashir-Dzoraget Krallığı (MS 979–MS 1118)
Syunik Krallığı (MS 987–MS 1170)
Artsakh Krallığı (MS 1000–MS 1261)
Kilikya Ermeni Krallığı (MS 1080–MS 1375)
Zakaryanlar (MS 1201–MS 1360)
Khachen Prensliği (MS 1261–MS 1604)
Karabağ Meliklikleri (MS 1603–MS 1822)

Kaynakça
Ermeni hipotezi

Ermeni hipotezi, Proto-Hint-Avrupa halkının anavatanının "Anadolu'nun doğusu, Kuzey Mezopotamya ve Kafkaslar'ın güney kısımlarında" yer aldığını ve Proto-Hint-Avrupa dilinin (PHA) MÖ 5.-4. milenyum civarında bu bölgelerde konuşulduğunu öne süren bir hipotezdir. Varsayım, Gürcü Tamaz V. Gamkrelidze ile Rus dilbilimci Vyaçeslav İvanov tarafından 1985 yılında öne sürülmüştür. Terimde geçen "Ermeni" ismi, bir toponim olan Ermeni Yaylaları'na atıfta bulunmaktadır.

Her ne kadar Kurgan hipotezi Proto-Hint-Avrupalıların kökenleri ve anavatanlarını açıklamak için genel kabul edilen varsayım olsa da, yeni DNA araştırmaları bu kavmin kökenlerini Kafkasya bölgesine koyan varsayımlara olan ilgiyi arttırmıştır. Hipoteze göre Proto-Anadolu dilleri PHA'dan MÖ 4000 öncesinde ayrılarak Anadolu'ya göç etmiş, daha sonraki aşamalarda ise Yunan-Ermeni-Hint-İranlılar, Kelt-İtalik-Toharlar ve Balt-Slav-Cermenler olarak adlandırılan üç farklı grup Hint Avrupa dillerinin Avrasya'daki yayılımını sağlamıştır.

Ayrıca bakınız
Anadolu hipotezi
Kurgan hipotezi

Kaynakça
Genel
Martiros Kavoukjian, Armenia, Subartu, and Sumer : the Indo-European homeland and ancient Mesopotamia, trans. N. Ouzounian, Montreal (1987),
Ermeni takvimi

Ermeni takvimi , Ermenilerin geleneksel takvimidir. Antik Mısır takviminde olduğu gibi "güneş takvimi" esasına dayalıdır.

Takvimde bir yıl, her biri 30 günden oluşan 12 aydan oluşur. Geriye kalan 5 veya 6 gün ise "artık günler" olarak kabul edilir ve bir ay olarak kabul edilmez. Takvimdeki ay isimlerinde Zerdüşti takviminin etkisi görülmektedir ve bu ay isimleri 18. yüzyıla kadar kullanılmıştır.

1. Navasard (Eski Persçede "yeni yıl" anlamına gelen "nava sarıda")
2. Hori (Gürcücede "iki" anlamına gelen "ori")
3. Sahmi (Gürcücede "üç" anlamına gelen "sami")
4. Tre (Zerdüşti takviminde "Tir")
5. Kaghots ("ekinler ayı";Zerdüşti takviminde "Amerocat")
6. Arats
7. Mehakan (Perslerde "mihrakana";Zerdüşti takviminde "Mitro")
8. Areg ("güneş ayı";Zerdüşti takviminde "Avan")
9. Ahekan (Zerdüşti takviminde "Ataro")
10. Mareri (belki Eski Persçede "orta yıl" anlamına gelen "maidyairya";Zerdüşti takviminde "Din")
11. Margats (Zerdüşti takviminde "Vohuman")
12. Hrotits

Bu takvim, efsaneye göre Ermenilerin atası olan Hayk'ın Bel'i yendiği tarih olarak kabul edilen MÖ 2492 yılından itibaren başlar. Ama MS 552 yılından itibaren takvimde yeni bir hesaplama sistemi uygulanmaya başlandı ve bu takvim 574 yılında, Ermeni Kilisesi'nin ruhani lideri Katolikos Movses tarafından resmen kullanıma geçirildiği için "Movses takvimi" olarak adlandırılmaktadır. Movses takvimi MS 551 yılından itibaren başlar.

Ayrıca bir ayda her bir gün için bir gün ismi vardır.

1. Areg (güneş), 2. Hrand, 3. Aram, 4. Margar (peygamber), 5. Ahrank (yarı yanık), 6. Mazdegh, 7. Astghik (Venüs), 8. Mihr (Mithra), 9. Copaber, 10. Murts (zafer), 11. Yerezkan (vahşi), 12. Ani, 13. Parkhar, 14. Vanatur, 15. Aramazd (Ahura Mazda), 16. Mani (başlangıç), 17. Asak, 18. Masis (Ağrı Dağı), 19. Anahit (Anahita), 20. Aragats, 21. Grgur, 22. Korduyk, 23. Tsmag (doğu rüzgarı), 24. Lusnak (yarı ayışığı), 25. Tsron (dağılım), 26. Npat (Apam Napat), 27. Vahagn, 28. Sim (dağ), 29. Varag, 30. Gişeravar
Ermeni karşıtlığı

Ermeni karşıtlığı, yazılı veya görsel tartışılabilir düşmanlık, kin duygularının Ermeniler veya Ermenistan'a yönelik olma durumu. Türkiye ve Azerbaycan'da yaygındır.

Türkiye'de
Türkiye'de yaşayan Ermeni azınlık Türkiye'de aşırı sağ veya Türk milliyetçisi kişilerin sık sık sözlü ve yazılı şiddetine, hakaret ve tehditlerine maruz kalmaktadır. Taksim Meydanı'nda 2012'de düzenlenen Hocalı Katliamı anma gününde Ermenileri tehdit eden ve nefret söylemlerinin yer aldığı pankart ve dövizler açılmıştır.

Bazı yazarlara göre, Ermenilere karşı duyulan nefretin Türkiye'de bir örneği de Agos gazetesi genel yayın yönetmeni Hrant Dink'in 19 Ocak 2007 tarihinde öldürülmesidir.

Ayrıca bakınız
Ermeni Kırımı
Hamidiye Katliamları
Marağa Katliamı
Sumgayıt Pogromu
Adana Katliamı
Kirovabad Pogromu

Kaynakça
Ermeni rublesi

Ruble (Ermenice: ռուբլի, Rusça: рубль), 1919-1923 yılları arasında Birinci Ermenistan Cumhuriyeti ve Ermenistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'nin bağımsız para birimiydi. Birinci Transkafkasya Rublesi'nin yerini almış ve Ermenistan'ın Transkafkasya Sovyet Federal Sosyalist Cumhuriyeti'nin bir parçası olmasından sonra yerini ikinci Transkafkasya Rublesi'ne bırakmıştır. Rublenin hiçbir alt bölümü çıkarılmadı ve para birimi sadece banknot olarak varlığını sürdürdü.

Banknotlar
Birinci Ermenistan Cumhuriyeti tarafından 5, 10, 25, 50, 100, 250, 500, 1.000, 5.000 ve 10.000 ruble değerlerinde geçici çekler çıkarılmıştır. Çoğunlukla Rusça metinlerle oldukça kabaca basılmıştır. Bununla birlikte, 50, 100 ve 250 ruble değerinde üç gerçek banknot Waterlow and Sons Ltd. tarafından İngiltere'de basılmıştır. Banknotlar sanatçılar Arshak Fetvadjian ve Hakob Kojoyan tarafından tasarlanmıştır. Bu banknotlar Ermenice, Fransızca ve Rusça metinlerle süslenmiştir.

ASSR, 5.000, 10.000, 25.000, 100.000, 500.000, 1.000.000 ve 5.000.000 ruble arasında değişen kupürler çıkarmıştır. Bu banknotların arka yüzlerinde Ermenice ve Rusça metinlerle birlikte çeşitli dillerde komünist sloganlar yer alıyordu.

Kaynakça
Ermeni haçı

Ermeni haçı, bir haçın çiçeksi bir kaide veya süsleme unsurlarıyla birleştirildiği bir semboldür. Ermeni Hristiyanlığında kullanılan haç motifi, Hristiyan haçıyla birleşerek özellikle haçkarlarda kullanılmıştır. Haçkarlar, genellikle zengin biçimde süslenmiş, taştan yapılmış bağımsız anıt haçlardır.

Ermenibilimci James R. Russell, Ermeni haçının Ermenistan'ın Zerdüşt geçmişinden izler taşıdığını belirtmektedir. Zerdüşt gelenekleri Ermeni toplumunun manevi ve maddi kültürüne büyük ölçüde nüfuz etmiş olduğundan, Sasani din adamı Kartir (MS 3. yüzyıl) ve haleflerinin faaliyetlerine rağmen varlıklarını sürdürmüş ve nihayetinde Ermeni Hristiyanlığı içerisinde bütünleşmiştir.

Russell'a göre:"Ermeni Haçı'nın kendisi alev dilleri üzerinde yükselir ve merkezinde Mesih'in bedeni değil, ışınlar saçan bir güneş motifi bulunur." Bu yorum, Ermeni haçının yalnızca Hristiyan sembolizmini değil, aynı zamanda Ermenistan'ın Hristiyanlık öncesi dinî ve kültürel mirasının bazı unsurlarını da yansıttığını ileri sürmektedir.

Galeri
Kaynakça

Bibliyografya
Dış bağlantılar
Ermenice

Ermenice (Ermenice: - Hayeren) veya Hayca , Ermeniler tarafından kullanılan, Hint-Avrupa dil ailesinden bir dildir. Kendi alfabesi ile yazılan dilin Doğu Ermenicesi ve Batı Ermenicesi olarak iki lehçesi vardır. Doğu Ermenicesi, Ermenistan'ın resmî dilidir. Türkiye'de ve Ermeni diasporasında çoğunlukla Batı Ermenicesi kullanılır. Hint-Avrupa dil ailesinin bağımsız bir alt grubudur.

Türkiye'deki Ermeni toplumunun yüzde 18'i Ermenice konuşmaktadır. Bu oran gençler arasında yüzde 8'dir. Batı Ermeni lehçesi, UNESCO'nun Dünya yıllık Tehlikede olan Dünya Dilleri Atlası nda "kesinlikle tehlikede bir dil" olarak yer alır.

Tarihçe
Hint-Avrupa dil ailesine mensup olan Ermenice ilk kez Doğu Anadolu bölgesinde ortaya çıkmıştır. Ermeniler gelmeden önce bu bölgede Hint-Avrupalı olmayan, Hurri-Urartu dil ailesine mensup bir dili konuşan Urartular yaşamaktaydı. Ermenistan kelimesi her ne kadar ilk kez M.Ö. 6. yüzyılda bir Fars yazıtında geçse de, bu tarihten sonra neredeyse bin yıllık bir süre boyunca kayıt altına alınmış Ermenice bir yazı bulunmamaktadır. En eski Ermenice kayıtlar M.S. 5. yüzyıla tarihlenmektedir.

Ermeni alfabesi, 405 yılında Aziz Mesrop Maştots tarafından bulunmuştur. Mesrop Maştots, Ermeni harflerini yaratmak niyetiyle öğrencileri ile birlikte Diyarbakır (Amed), Şanlıurfa (Yedesia) ve Samosat şehirlerine gidererek yabancı dillerde yazılmış olan bazı elyazmalarını incelemesiyle 405 yılında Ermeni harflerini ortaya çıkarır. Alfabenin oluşturulması edebiyatın canlanmasını da sağlar ve Ermenice edebiyatta bir altın çağın başlamasının zemini oluşturur.
Maştots'un bu girişiminin sonunda Ermeni halkı tarafından Maştots ve öğrencilerinin dönünüşü, Vağarşapat'ta halk ve asillerin eşliğindeki kral Vramşabuh tarafından büyük törenlerle karşılanır.

19. yüzyılda Ermeni edebiyat dilinin de gelişmesiyle Doğu Ermenicesi (Erivan) ve Batı Ermenicesi (İstanbul) lehçeleri arasındaki ayrım iyice ortaya çıkmış, o dönemler Farsçanın bir lehçesi sanılan bu dilin özgün bir Hint-Avrupa dili olduğu da anlaşılmıştır.
En eski eserlerin yazıldığı Eski Ermenice; yani Kırapar günümüzde sadece bazı din alimleri tarafından anlaşılabilmektedir.

Bill Bryson'e göre Ermenicedeki sözcüklerin %23'ü Ermenice kökenlidir.

Sayılar
Alfabe
Ermeniceden Türkçeye geçen sözcükler
Bu listeye argodaki sözler [bızdık, keş, kodoş, madik, moruk, oskor vs.], çok lokal halk dili ve kuşkulu olan spekülatif kelimeler [örnek orinak] dahil değildir. Türkçe ile Ermenice arasındaki söz alışverişinde uzman olan akademisyenler içinde Prof. Dr. Hasan Eren ile Prof. Dr. Robert Dankoff sayılabilir. Aşağıda verilen kelimelere ve kökenlerine Türk Dil Kurumunun sözlüğünden veya etimoloji sözlüklerinden ulaşılabilir.



Kaynakça
Ermeniler Tarafından Katledilen Şehit Türkler Anıt ve Müzesi

Ermeniler Tarafından Katledilen Şehit Türkler Anıt ve Müzesi ya da eski adıyla Iğdır Soykırım Anıt ve Müzesi, 1915-1920 tarihleri arasında bölgede yaşayan Ermenilerin Türklere karşı uyguladığı saldırıları sembolize etmektedir ve ilgili belgeler bulundurulmaktadır.

Müze, Iğdır kentinde bulunmaktadır. Her ay 4000 civarında ziyaretçi müzeyi gezmektedir.

Mimari
350 m² kapalı müze 2 havuz ve 36 m yüksekliğinde 5 adet kılıçtan oluşmaktadır. Etrafı yeşil alan ve park olarak inşa edilmektedir. Toplam 14.000 m² alanı kapsamaktadır. Yerden yüksekliği 43,5 metredir. Dolayısıyla Türkiye'nin en yüksek anıtıdır. Müzenin giriş kapısı Selçuklu geleneklerine göre yapılmıştır. Anıt, üçgen arazinin odak noktasında yükselmektedir. Suni bir tepenin ortasında konuşlandırılan 5 kılıcın da eğri uçları yukarıda birleşerek kubbe şeklini almaktadır. Bu haliyle Selçuklu türbelerini andırmaktadır.

Kabzaların dış yüzlerindeki her kılıçta birer asker figürü ardır. Asker figürleri farklıdır. Her kılıç kabzasında bir tarihi devrin askeri tasvir edilmiştir. Bunlar sırasıyla, Hun, Göktürk, Selçuk, Osmanlı ve Türkiye askerleridir.

Anıtın temeli 1 Ağustos 1997 tarihinde Iğdır Valisi Şemsettin Uzun tarafından atılmıştır. Anıt külliyesinin çevre duvarları Ahlat taşından örülmüş ve duvarları üzeri dövme demirlerle süslenmiştir. Müzenin kapı, pencere ve dolapları kestane ağacından hazırlanmıştır. Kılıçlar, İtalya'dan alınmış "Bianco Maris" adı ile tanınan boz Çin graniti ile kaplanmıştır.



Sergi
Müzede Ermenilerin toplu öldürmelerine kanıtlar sunan ve Ermeni Soykırımı'nı reddeden belgeler ve eşyalar vardır.

Müze girişinin sağ tarafındaki odada katliamlara ait fotoğraflar, sol tarafındaki odada ise soykırım araştırmaları için bir kütüphane bulunmaktadır. Müzede 570 adet kitap, 260 adet resim (cinayet resimleri), 1973-1985 yılları arasında, bazı ülkelerin terör örgütleri listesinde yer alan, silahlı Ermeni ASALA örgütü tarafından öldürülen diplomatların fotoğrafları korunmaktadır.



Ayrıca bakınız
Türklere yapılan katliamlar listesi
Azerilere yapılan katliamlar listesi

Kaynakça
Özel


Genel
İhsan Bal, Ermeni Terörü ve Dış bağlantıları, Ermeni Araştırmaları 1. Türkiye Kongresi'nde sunduğu bildirisi
Sedat Laçiner, Türkler ve Ermeniler, (Ankara U.S.A.K. Yayınları, 2005).
Ermeni sorunu ve Iğdır Soykırım-Anıt Müzesi
Ermenice Vikipedi

Ermenice Vikipedi (Ermenice: Հայերեն Վիքիպեդիա) Vikipedi'nin Ermenice dilindeki versiyonudur. Mart 2005'te yazılmaya başlanmıştır. 5 Ağustos 2013 tarihi itibarıyla 67.962 maddeye ulaşmıştır. tarihi itibarıyla, Ermenice Vikipedi'nin maddesi, kullanıcısı ve hizmetlisi bulunmaktadır.

Dış bağlantılar
Ermenice Vikipedi
Ermenistan'da din

2022 yılı itibarıyla Hristiyan Ermeniler en eski Hristiyan kiliselerinden biri olan, Ermenistan'ın ulusal kilisesi olan Ermeni Apostolik Kilisesi'ne bağlıdır. MS 1. yüzyılda kurulmuştur ve MS 301'de devlet dini haline gelen ilk Hristiyan mezhebi olmuştur. Ülkenin etnik homojenliği nedeniyle, Yezîdîzm ve İslam gibi Hristiyanlık dışı dinlerin çok az sayıda inananı var.

Pew Research yayınına göre Aralık 2018'de Ermenistan, 34 Avrupa ülkesi arasında en dindar ikinci ülkedir ve katılımcıların %80'i Tanrı'ya mutlak bir kesinlikle inandıklarını söylemektedir.

İslam
Ermenistan'da yaşayan Azeriler ve Kürtler geleneksel olarak İslam'a inandılar, ancak ülkedeki en büyük azınlık olan Azerbaycanlıların çoğu Birinci Dağlık Karabağ Savaşı sırasında kaçtı. 2009'da Pew Research Center, nüfusun sadece %0,1'inden daha azının ya da yaklaşık sadece 1000 kişinin Müslüman olduğunu belirtti.

18. yüzyıl camisi olan Gök Camii, cuma namazı için açıktır.

Tarih boyunca Ermeniler, uzun süreli Müslüman egemenliğine girmelerine rağmen pek de İslam'a geçmemiştir. Arap fethi sırasında Ermenilere İslam geldi; ancak, Hristiyanların Müslüman hukukuna göre din değiştirmeleri gerekmediği için çok az Ermeni Müslüman oldu.

Bununla birlikte, büyük çoğunluğu Ermenistan dışında olan ve çoğunlukla Türkiye ve Rusya'da yaşayan Hemşinliler olarak bilinen bir etnik Ermeni Müslüman azınlık var.

Kaynakça
Ermeni yaban koyunu

Ermeni yaban koyunu, Ermeni muflonu veya Transkafkas koyunu ( ; ; ), İran, Ermenistan ve Azerbaycan'ın Nahçıvan bölgesinde bulunan endemik ve nesli tükenmekte olan memeli.

Terminoloji
Ermeni yaban koyunu ilk olarak 1840 yılında Edward Blit tarafından tanımlanmıştır. O bu canlıyı, 1774'te Samuel Gottley Gmelin tarafından kategorize edilen Doğu koyunu ile tanımlar.

Popülasyonu
Ermeni yaban koyunu kuzeybatı İran'da bulunur. Ermeni yaban koyunları, 1895 ve 1906'da Urmiye Gölü'ndeki Kabudan Adasına Azerbaycan valileri tarafından nakledilmiştir. 1970'lerde adada yapılan bir araştırmayla, sayılarının 1970'te 3.500'den 1973'te 1.000'e düştüğü tespit edildi. 2004 yılında İran'ın Zencan Eyaleti'ndeki Anguran Korunan Alanında 1,658 Ermeni yaban koyunu sayıldı.

Ermeni muflonu, Ermenistan'ın güneyindeki Sünik bölgesinde bulunur (daha az sayıda ise Ararat ve Vayots Dzor bölgelerinde). 2009 yılında yapılan bir araştırmaya göre, Ermenistan'da "neredeyse 200'ün üzerinde" yaban koyunu olduğu ileri sürülmüştür. Azerbaycan'ın Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti'nde 250 ila 300 civarında yaban koyunu olduğu tahmin ediliyor.

Yetişme ortamı
Genellikle orta ve yüksek rakımlarda, oval ve dağlık çöllerde, kayalık yarı çöllerde, çimenli yamaçlarda ve çayırlarda yaşar. Yazları, kalıcı karların hemen altında en yüksek rakımlarda geçirirler. Kışın, aşağı doğru hareket ederler ve vadilere gelebilirler. Küçük veya büyük sürülerle yaşarlar ve yaz aylarında yaşlı erkekler tek başlarına ya da ayrı gruplar halinde yaşarlar. 18 yıla kadar yaşayabilirler.

Koruma tedbirleri
O. o. gmelini USSR Kırmızı Veri Kitabının I Kategorisinde listelendi. Ermenistan'da 1936'dan beri avlanılması yasaktır. 2011 yılına gelindiğinde Ermenistan'da avlanma yasağına uymayanlar için para cezası 3 milyon Ermeni dramı (8,000 dolar) oldu. İran'da yaban koyununun avlanılmasına, Eylül ve Şubat ayları arasında korunan alanların dışında, sadece izin kapsamında müsaade edilir. Korunan alanlarda, evcil hayvanların otlatılması sıkı bir şekilde kontrol edilmektedir.

Kaynakça
Ermenistan'da COVID-19 pandemisi

Ermenistan'da ilk COVID-19 vakası, 1 Mart 2020 tarihinde Başbakan Nikol Paşinyan'ın Facebook sayfasında paylaştığı raporlar ile açıklandı. Hükûmet, koronavirüsün yayılmasını önlemek amacıyla 16 Mart tarihinde 14 Nisan'a kadar devam edecek olan olağanüstü hal ilan etti. Ülkedeki bütün eğitim kurumları, Gürcistan ve İran sınırları kapatıldı, 20'den fazla kişinin bulunduğu toplantılar yasaklandı ve 2020 Ermenistan anayasa referandumu ertelendi. Ermenistan hükûmeti, Türkiye'de yaşayan 100 Ermenistan vatandaşı ile iletişime geçti ve Ermenistan'a dönmek isteyen 70 vatandaşını, Gürcistan topraklarını kullanarak otobüslerle tahliye etmek için Gürcistan ve Türkiye'nin ilgili ekipleriyle koordineli çalıştı. Ermenistan vatandaşlarını taşıyan üç otobüs 8 Nisan 2020 Çarşamba günü sabah saatlerinde İstanbul'dan ayrıldı.

itibarıyla ülkedeki toplam onaylanmış vaka sayısı olurken, kişi iyileşti, kişi öldü.

Kaynakça
Ermenistan'da sansür

Ermenistan'da sansür, farklı zamanlarda çeşitli yasalarla yürürlükte olmakla beraber uzun bir tarihe sahiptir.


Sıralamalar
Ermenistan, 2019 Dünya Basın Özgürlüğü Endeksi'nde benzeri görülmemiş bir ilerleme kaydederek 19 puan artarak ve listede 61. sırada yükseldi. Yayın ayrıca ülkede öldürülen gazeteci veya medya asistanının bulunmadığını da teyit etmektedir. Buna rağmen ülkede basın özgürlüğü konusunda hâlâ sıkıntılar yaşanmaktadır. Freedom House, Ermenistan'daki basın özgürlüğü ile ilgili birçok sorun bildirdirmiştir. 2019 Basın Özgürlüğü raporuna göre, Ermenistan'ın basın özgürlüğü durumu "özgür değil" olarak belirlenmiş, ülke dünya sıralamasında 199 ülkede arasından 61. sırada yer almıştır.
Eşitlik ve Özgürlük
2013 yılında ise, Ermeni polisi "geleneklere aykırı cinsel ilişki" başlığı altında yasa tasarısı önerdi ve Rusya'dakinde benzer bir LGBT bireylerini kısıtlayan propaganda yasası sundular. Polis sözcüsü Ashot Aharonian, tasarının halkın eşcinselliğin yayılma korkusu nedeniyle önerildiğini belirtti. Pink Armenia dahil sivil toplum kuruluşları bunun halkı ülke içindeki çeşitli sosyokültürel meselelerden uzaklaştırmak için bir girişim olduğunu iddia ettiler. Sonuç olarak tasarı başarısızlıkla sonuçlandı.

2015 Protestoları
Gazetecilere yönelik şiddet ve baskı azalmasına rağmen, Haziran 2015'te yaşanan toplu protestolar sırasında polis, göstericilere ve gazetecilere karşı tazyikli su kullandı. En az 14 medya mensubu yaralandı ve birçok ekipman hasar gördü.

Kaynakça
Ermenistan'da izcilik

Ermenistan'daki izcilik federasyonları şunlardır:

Hayastani Azgayin Skautakan Sharjum Kazmakerputiun, Dünya İzcilik Teşkilatı üyesi
Ermenistan Ulusal Kız İzciler Derneği, Dünya Kız İzcileri Derneği üyesi
Ermeni Hayırseverler Genel Birliği

Ermenistan'ın uzun süredir devam eden diasporası nedeniyle, birkaç yabancı Ermeni izci ve izci benzeri kuruluş vardır. Yabancı Ermeni İzci dernekleri arasında Taşnaklar, Hınçaklar ve Ramgavar gibi üç geleneksel Ermeni diasporası siyasi grubu bulunmaktadır.

Tarih
İlk Ermeni İzci grupları, 1910 yılında, bugünkü Türkiye topraklarında Van'daki yetimhanelerde kuruldu.

1920'de Konstantiniyye'de 750 erkek izci ve 50 kız izcinin bulunduğu 20 Ermeni izci birliği vardı.

Kaynakça