Dominicus Gundissalinus

Dominicus Gundissalinus (Domingo Gundisalvi veya Gundisalvo olarak da bilinir. – 1190 sonrası), İspanya’nın Toledo kentinde faaliyet gösteren bir filozof ve Arapçadan Orta Çağ Latincesine çevirmen idi. Gundissalinus, çevirileri arasında İbn Sina'nın Liber de philosophia prima ve De anima, İbn Cebirol'un Fons vitae ve el-Gazzâlî'nin Summa theoricae philosophiae eserlerini, Yahudi filozof İbrahim bin Davud ve Johannes Hispanus ile iş birliği içinde çalıştı. Bir filozof olarak Gundissalinus, İslam felsefesinin Latinceye uyarlanmasına önemli katkılarda bulunmuş ve İbn Sina'nın "model ontolojisi" veya İbn Cebirol'un "evrensel hilomorfizm" (madde-form teorisi) gibi, kısa süre sonra on üçüncü yüzyıl felsefi tartışmalarına entegre edilecek olan öğretileri benimseyen ve geliştiren ilk Latin düşünür olmuştur.

Hayatı
1115–1125 yılları civarında Kastilya'da doğan Gundissalinus, eğitimini Chartres'de aldı; rivayete göre Conchesli William ve Chartresli Thierry'nin öğretilerinden yararlandı. 1148'den itibaren Gundissalinus Kastilya'da bulunmaktaydı: Segovia'nın başrahip arşivleri, onu Segovia'ya yakın küçük bir kasaba olan Cuéllar'ın başdiyakozu olarak anmaktadır; burada muhtemelen yaklaşık 14 yıl geçirdiği düşünülmektedir, ancak bu konuda neredeyse hiçbir bilgi bulunmamaktadır. İbn Davud'un Toledo başpiskoposu II. John'dan İbn Sina'nın Kitab al-Shifāʾ adlı eserinin Latinceye çevirisine başlanması talebinin ardından, Gundissalinus 1161–1162 yıllarında Toledo'ya taşındı ve burada İbn Davud ile birlikte İbn Sina'nın De anima adlı eserinin çevirisi üzerinde çalıştı; bu çeviri 1166'dan önce tamamlandı.

Gundissalinus, yirmi yıl boyunca Toledo'da kalarak, İbraham ibn Davud ve Johannes Hispanus ile işbirliği içinde yaklaşık yirmi Arapça eserin Latinceye çevirisini gerçekleştirdi. Gundissalinus, Kastilya'nın başkentinde felsefi incelemelerini de kaleme aldı. Toledo kilise meclisi, Gundissalinus'un adını en son 1178'de anmaktadır, ancak Arapça yazılmış bir belgede adı geçtiği 1181 yılına kadar Toledo'da kaldığı tahmin edilmektedir.

Gundissalinus'un hayatta olduğuna dair son kayıt, 1190 yılında Segovia'da düzenlenen Segovia ve Burgos bölümleri arasındaki bir toplantının raporudur. Gundissalinus'un hayatının son yıllarını bu Kastilya kasabasında geçirdiği ve 1190'dan sonra bir tarihte öldüğü muhtemeldir.
De processione mundi – bu olgunluk eserinde Gundissalinus, madde ile biçimin aşamalı birleşimlerinde ortaya çıkan çeşitli mantıksal-ontolojik ayrımları takip ederek, ilk nedenden başlayıp duyu sahibi varlıkların oluşumuna kadar uzanan yaratılış sürecini inceler. Bu incelemede, İbn Cebirol’dan miras alınan ve Gundissalinus’un başlıca savunucularından biri olduğu evrensel hilomorfizm doktrini temel bir rol oynar.

Bilim insanlarının üzerinde hemfikir olduğu bu beş eserin yanı sıra, geleneksel olarak Gundissalinus'a atfedilen De immortalitate animae adlı metin de bulunmaktadır; ancak akademik camianın çoğunluğu bu metni Auvergneli William'a atfetmektedir. Gundissalinus'un eserleri hem Latince felsefe alanında hem de İbranice alanda büyük beğeni topladı.

Ayrıca bakınız
Toledo Çevirmenler Okulu
12. yüzyıl Latince çevirileri

Notlar
Kaynakça
Dış bağlantılar