kaan39/turkish-wikipedia-dataset-clean huggingface dataset:
Aleksandır Şalamanov

Aleksandır Stefanov Şalamanov ( ; 4 Eylül 1941 - 25 Ekim 2021), voleybol, alp disiplini kayak ve futbol alanlarında aktif olan Bulgar eski sporcudur.

Yaşamı ve kariyeri
Şalamanov, aynı anda hem alp disiplini kayak, voleybol ve futbol alanında ülkesi Bulgaristan adına; 1960 Kış Olimpiyatları, 1966 FIFA Dünya Kupası ve 1964 Yaz Olimpiyatları'nda yer almıştır.

Şalamanov defans mevkiinde 1960-1974 yılları arasında PFK CSKA ve Slaviya Sofiya futbol takımlarında sürdürdüğü aktif futbol kariyerinde Bulgaristan Futbol Ligi, üç Bulgaristan Kupası finali (1963, 1964 ve 1966) ve 1967'de Kupa Galipleri Kupası yarı finali dahil 263 maça çıkmış 10 gole imza atmıştır. Şalamanov, 1963 ile 1966 yılında iki defa En İyi Bulgar Futbolcu ve 1967 ile 1973 yıllarında iki defada En İyi Bulgar Sporcu seçildi. Bulgaristan millî futbol takımı ile çıktığı 42 maça çıktı; 1966 FIFA Dünya Kupası ve 1970 FIFA Dünya Kupası organizasyonlarında yer aldı.

Özel yaşamı ve ölümü
Bulgar alp disiplini kayakçısı Stefan Şalamanov'un babası olan Şalamanov, 25 Ekim 2021 tarihinde doğum yeri olan Boyana'da 80 yaşında öldü. Ölümünden bir gün sonra 26 Ekim 2021'de Slavia Sofia futbol takımı efsanesi eski sporcunun isminin takım stadyumuna verilerek Aleksandır Şalamanov Stadyumu adını alacağı duyuruldu.

Kaynakça
Aleksandru Matei Gika

Aleksandru Matei Gika, (1698 - 1741 ), 1727 - 1740 yılları arasında Bâb-ı Âli tercümanı idi. I. Grigor Gika'nın torunu ve Matei Gika ile Ruxandra Mavrokordatos'un oğluydu.1717-1727 yılları arasında aynı tercümanlık görevini yapmış II. Grigor Gika'nın kardeşiydi.

Kaynakça
Ayrıca bakınız
Bâb-ı Âli tercümanı
Aleksandru Kalimaki

Aleksandru Kalimaki ( Aleksandros Kallimahis, 1737 – 12 Aralık 1821), 6 Mayıs 1795 - 18 Mart 1799 tarihleri arasında Boğdan Prensi idi.

İlk yılları
Kostantiniyye'de (günümüzdeki İstanbul'da) doğdu. Fenerli Rum-Rumen boyar olan Kalimaki ailesinden gelmektedir. Yanaki Teodor Kallimahis ve Ralitsa Hrisoskoleos'un oğludur. Gregori Kalimaki (1735–1769), Drakozâde Mihail Suço ile evli olan Sevastitsa (d. 1736) ve Maria (1740–1831) adında 3 kardeşi vardır. Amcası Gavriil Kalimaki (1689–1786) Putna Manastırı'nda rahiplik yaptı.

Kariyer
Aleksandru Kalimaki, 1785 - 1794 yılları arasında Bâb-ı Âli'de tercümanlık yapmıştır. 1795 yılında Boğdan Beyliği'nin prensi olmuştur. Tahttan indikten sonra makama damadı Konstantin İpsilantis getirilmiştir. Prenslik görevi bittikten sonra emekli olup İstanbul'a dönmüştür ve Bolu'da ölmüştür.

Kaynakça
Aleksandır Morozi

Aleksandır Morozi Bey ( Aleksandros Muruzis, , 1750/1760 – 1816) Boğdan voyvodası (Prens) ve Eflak prensi olarak görev yapan Osmanlı İmparatorluğu'nun Büyük Tercümanı. Aydınlanma fikirlerine açık olan ve hidroloji mühendisliğine olan ilgisiyle dikkat çeken Morozi, Osman Pazvantoğlu'nun asi birliklerinin müdahaleleriyle uğraşmak zorunda kaldı. Dönemi için ender bir jestle, Eflak'taki tahttan feragat etti ve Boğdan'daki ikinci dönemı, Fransız diplomat Horace Sébastiani'nin entrikaları tarafından yarıda kesildi. Moruzi ailesi, önde gelen Fenerli Rumlardan (Fenerliler) idi.

Kostantin Morozi'nin oğlu olarak, ana dili Rumca'ya ek olarak altı dil konuşabilecek şekilde özenle yetiştirildi ve iyi bir eğitim aldı ve aynı zamanda Batı'dan gelen yeni fikirlere açıktı. III. Selim'in isteğiyle ocak 1792'de Boğdan tahtına yükseldi ve bir yıl sonra Eflâk tahtına (1793-1796) geçti. Osmanlı hükümdarları adına halkı sömüren biri olarak görülüyordu. Büyük miktarlarda buğday satın aldılar ve daha sonra açlıktan ölmek üzere olan sakinlere neredeyse dört kat daha yüksek bir fiyata sattılar. Kostantiniyye'deki (günümüzdeki İstanbul'daki) entrikalar nedeniyle görevden alındı ve 1798 senesinden 1801 senesine kadar yeniden göreve getirildi.

Yağma ve kanlı Osmanlı akınlarına karşı güçsüz kalan Aleksandır Morozi Bey, buradaki görevinden alınmasını istedi. Fransızların ısrarı üzerine tekrar Boğdan Voyvodası (1802-1806 ve 1806-1807 dönemleri) olarak atandı. Başarıları arasında bir hastane ve bir kağıt fabrikası inşa etmek vardı, ayrıca her iki başkentinin su tedarikini iyileştirdi ve bir posta servisi kurdu. Babası gibi o da birçok okul kurdu ve burslar sağladı.

Olumlu etkisine rağmen padişah IV. Mustafa, Aleksandır Morozi Bey'in kadırgalara gönderilmesini emretti, ancak kısa süre sonra affedildi. Konstantiniyye'deki evinde öldü ve söylentiye göre zehirlendi.

Kaynaklar
Marinescu, Florin, Etude genealogique sur la famille Mourouzi, Centre de recherches neohelleniques, Athens, 1987
Aleksei Veselkin

Aleksei Alekseyeviç Veselkin (Rusça:Алексей Алексеевич Весёлкин; 21 Kasım 1961, Moskova – 26 Mart 2025, Moskova, Rusya), Sovyet-Rus aktör, dublaj sanatçısı ve televizyon sunucusu.
Hayatı
Veselkin, 21 Kasım 1961'de Moskova, Sovyetler Birliği'nde doğdu. 1976'da başladığı oyunculuk ve televizyon kariyerini 2025 yılındaki ölümüne ladar sürdürdü. 1980'ler ve 1990'larda özellikle televizyon ekranları ile magazin dergilerinde adı sıkça öne çıkan oyuncu 2006'da Amerikan yapımı Deal or No Deal adlı yarışmanın Rus versiyonu olan Sdelka? (Сделка "Deal?") adlı programı sunmuştur. 2012'de yazar Sergei Stillavin'in hazırladığı Radyo Mayak bünyesindeki bir programın sunuculuğunu yaptığı esnada hükûmet gözlemcisine kistik fibrozis hastalığı hakkındaki tartışmalı bir makaleye yönelik verilen tepkiler nedeniyle kendisi ve yardımcı sunucu Victoria Kolosova'nın radyodaki görevleri son bulmuştur. Ardından yoluna Rus Akademik Gençlik Tiyatrosu'nda oyuncu olarak devam etti.

Oğlu Aleksei Veselkin Jr.'da oyuncu olup baba oğul beraber ünlü İngiliz eski futbolcu David Beckham ile oğlunun yer aldığı Coca-Cola firmasının Rusya reklamlarında seslendirmesini yapmışlardır.

Hizmetleriyle 1996'da Rusya Federasyonu Onurlu Sanatçısı ünvanını alan Veselkin, 26 Mart 2025'te memleketi Moskova, Rusya'da geçirdiği kalp krizi nedeniyle 63 yaşında vefat etti.
Filmografi
1976: Field Move
1983: Romeo and Juliet
1984: Faith. Hope. Love
1984: It All Begins With Love
1984: Two Hussars
1984: Egorka
1985: Road to the Sea
1986: The Right People
1987: Riders
1988: The Actress from Gribov
1988: Diskzhokey
1988: The Black Corridor
1991: Armavir
1991: A Woman for All
1999: D. D. D. Detective Dubrovsky's Dossier
2001: Doctors
2002: The Joys and Sorrows of Little Lord Fauntleroy
2002: Looking Down
2003: Poor Nastya
2005: Not Born Beautiful
2005: Kulagin and Partners
2007: A Suitcase with a Bright Future
2010: All for the Best
2012: All the Afflicted
2014: April Fools' Day

Kaynakça
Dış bağlantılar
Aleksey Leonov

Aleksey Arhipoviç Leonov, (Rusça: Алексе́й Архи́пович Лео́нов) (30 Mayıs 1934, Listvyanka, SSCB - 11 Ekim 2019 ), Sovyet kozmonot ve uzayda yürüyen ilk insandır.

Leonov, uzay yürüyüşünü 18 Mart 1965'te Voskhod 2 uçuşunda yaptı. Yaklaşık 12 dakika süren yürüyüş sırasında uzay aracından 15 metre kadar uzaklaştı. Bu sırada uzay elbisesi boşlukta o kadar şişmişti ki, Leonov rahat hareket edemiyor, göğsündeki fotoğraf makinesinin düğmesine basamıyordu. Leonov, uzay aracının kapısından içeri girmekte de güçlük çekti. Elbisedeki bir supabı açarak fazla havanın boşalmasını sağladı ve uzay aracına güçlükle geri döndü. Sonradan açıkladığına göre "dizine kadar tere batmıştı". Uzay aracına geri dönememesi halinde kullanmak üzere yanında bir intihar hapı götürmüştü ancak bunu kullanması gerekmedi.

Bu başarılı uçuşun ardından, Leonov, Sovyetler'in gizli Ay projesinde Ay'a inecek ilk uzay adamı olarak seçildi. Bunun için Ay'a inecek Sovyet uzay aracı LK'yı taklit eden özel bir helikopteri kullanarak eğitim aldı. Ancak Sovyetler Uzay Yarışı'nın bu safhasını kaybettiler ve Ay programı iptal edildi.

Leonov, ilk uzay istasyonu olan Salyut 1'e gidecek Soyuz 11 ekibine de seçildi. Ancak ekibindeki bir diğer astronotun verem şüphesiyle hastaneye yatmasının ardından, Soyuz 11 yedek ekiple havalandı. Leonov'un ekibi yerine uzaya giden ekipteki üç astronot da Soyuz 11'in dünyaya dönüşü sırasında meydana gelen kazada öldüler.

Leonov, bundan sonra önemli bir uçuş sayılan Apollo - Soyuz Test Projesi'nde (ASTP)görev aldı. ASTP, Leonov'un ikinci ve son uzay uçuşu oldu.

Leonid Brejnev'e yönelik suikast girişimi sırasında Leonid Brejnev'in yanında kurşunlara hedef oldu ancak yaralanmadan kurtuldu.

1976-82 arasında "başkozmonot" unvanıyla Sovyet uzay adamlarının komutanı ve Yuri Gagarin Kozmonot Eğitim Merkezi'nin müdürü oldu. Kozmonot dergisi "Neptün"ün editörlüğünü yaptı. Sovyet yönetimi ve diğer doğu bloku ülkeleri tarafından kendisine çeşitli paye ve madalyalar verildi.

Leonov, 1991'de emekli oldu. Özel bir şirkette yöneticilik yaptı. Aynı zamanda ressamdır.

Ayrıca bakınız
Sergey Korolyov
Soyuz
Uzay Yarışı
Valentina Tereşkova
Yuri Gagarin

Kaynakça
Aleksey Botvinyev

Aleksey Vladimiroviç Botvinyev (Rusça: Алексей Владимирович Ботвиньев) (doğum: 25 Haziran 1981, Kolomna), Kuban forması giyen bir Rus futbolcudur.

Ayrıca bakınız
Rossiyskaya Premyer-Liga

Kaynakça
Maddenin İngilizce Sayfası

Dış bağlantılar
FK Saturn kulübünün resmi internet sayfasında Aleksey
Rusya Premier Ligi Resmi İnternet Sitesinde Aleksey
Transfermarkt.de 'de Aleksey
Aleksey Grigoryeviç Orlov

Aleksey Grigoryeviç Orlov (Rusça: Алексей Григорьевич Орлов) (Novgorod, 5 Ekim 1737 – Moskova, 5 Ocak 1808), Rus generali ve soylu bir Rus ailesi olan Orlov ailesinin üyesi. Rusya imparatoriçesi II. Katerina'nın gözde komutanlarından biri olan Aleksey Orlov Çeşme Deniz Savaşı'nda Rus donanmasının komutanıydı.

1762 yılında Rus Çarı III. Petro'nun tahttan indirilmesiyle sonuçlanan saray darbesinde önemli bir rol oynadı. Tahttan indirilen çarı kendi elleriyle öldürdüğü sanılmaktadır. II. Katerina'nın tahta çıkmasından sonra en gözde komutanları arasına girdi. 1769 yılında II. Katerina tarafından Mora Yarımadasındaki Yunanlar arasında isyan çıkartarak Rusya'nın güdümünde bir Yunan Devleti kurdurmakla görevlendirildi. Bu görevde başarısız olmakla birlikte kumandanlığını yaptığı Rus donanması 1770 yılında Çeşme Deniz Savaşı'nda Osmanlı donanmasını büyük bir yenilgiye uğrattı. Bu başarısından dolayı Orlov'a imparatoriçe tarafından Çeşmenski nişanı takdim edildi.

1775 yılında emekliye ayrılarak Moskova'da kendi çiftliğinde yarış atları yetiştirdi. 1807 yılında Moskova'da öldü.
Aleksey Berezutski

Aleksey Vladimiroviç Berezutskiy (Rusça: Алексей Владимирович Березуцкий, d. 20 Haziran 1982; Moskova), Rus eski futbolcu ve teknik direktördür.

Kariyerine kardeşi Vasiliy Berezutskiy ile birlikte FK Moskva'da başladı(1999). Fakat Vasiliy, CSKA Moskova'ya transfer olduğunda Aleksey FK Çernomorets takımında şansını denedi. Başarılı olamayınca kardeşininde bulunduğu CSKA'ya transfer oldu. Bu takıma gelişiyle kariyeri yükselişe geçti. 2003'te Rusya millî futbol takımında ilk kez görev alırken ardından şampiyonluklar yaşadı.

Başarıları
Rossiyskaya Premyer-Liga 2005, Birincilik
Rossiyskaya Premyer-Liga 2004, İkincilik
Kubok Rossii 2004 / 2005, Birincilik
Superkubok Rossii 2004 / 2006, Birincilik
UEFA Kupası 2005, Birincilik
UEFA Süper Kupası 2005, İkincilik
Avrupa Futbol Şampiyonası 2008, Üçüncülük
Aleksey Antonov

Aleksey Innokentyeviç Antonov (Rusça: Алексей Иннокентьевич Антонов; 9 Eylül 1896; Grodno, Grodno Guberniyası - 16 Haziran 1962; Moskova, SSCB), Sovyet Ordusunun bir generalidir. II. Dünya Savaşı'ndaki hizmetlerinden dolayı Zafer Nişanı sahibidir.

Çar ordusundan bir topçu subayının oğlu olarak Kreşin'de dünyaya geldi. Frunze askerî Akademisi'nden 1921 yılında mezun olarak Rus İç Savaşı sırasında Kızıl Ordu'ya katıldı. 1938 yılında mezun olduğu akademiye öğretim görevlisi oldu.

1941 yılında Sovyet Güneybatı Cephesi ve Güney Cephesi kurmay başkanı oldu. 1942 yılında Genelkurmay II. Başkanı oldu. Aynı zamanda Operasyon Daire Başkanlığı görevini üstlendi. Görevi, diğer subaylarla irtibatı yürütmek ve askerî genel durum hakkında Stalin'e düzenli rapor vermekti.

Kaynakça
Aleksey Kuleşov

Aleksey Vladimiroviç Kuleşov ( ; d. 24 Şubat 1979, Fryazino), Rus eski voleybolcu. Voleybola on üç yaşında Iskra'da başladı. İlk antrenörü Vladimir İvanoviç Ananiev'di. Ulusal takım formasını ilk kez 1998 yılında giydi. Ulusal takımla 2002 Dünya Ligi’nde şampiyonluk yaşadı. 1997-2004 yılları arasında formasını giydiği Lokomotiv Belgorod ile de 2003 ve 2004 Avrupa Şampiyonlar Ligi şampiyonluklarına ulaştı. Ayrıca 2002 Dünya Ligi’nde, 2004 Atina Olimpiyat Oyunları’nda ve 2006 Dünya Şampiyonası’nda “en iyi blokör” ödülünün sahibi oldu. Voleybol kariyerini Iskra Odintsovo kulübünde sürdürüyor.

Oynadığı kulüpler
Özellikleri
Boy: 206 cm.
Kilo: 96 kg.
Pozisyon: Orta.
Blok yüksekliği: 344 cm.
Smaç yüksekliği: 353 cm.

Başarıları
2000-Dünya Ligi-Gümüş madalya.
2000-Sidney Olimpiyat Oyunları-Gümüş madalya.
2001-Avrupa Şampiyonası-Bronz madalya.
2002-Dünya Ligi-Altın madalya.
2002-Dünya Ligi-En iyi blok.
2002-Dünya Şampiyonası-Gümüş madalya.
2003-Avrupa Şampiyonlar Ligi şampiyonluğu-Lokomotif Belgorod.
2003-Avrupa Şampiyonası-Bronz madalya.
2004-Avrupa Şampiyonlar Ligi şampiyonluğu-Lokomotif Belgorod.
2004-Atina Olimpiyat Oyunları-Bronz madalya.
2004-Atina Olimpiyat Oyunları-En iyi blok.
2005-Avrupa Şampiyonası-Gümüş madalya.
2006-Dünya Şampiyonası-En iyi blok.
2006-Dünya Ligi-Bronz madalya.
2007-Avrupa Şampiyonası-Gümüş madalya.
2007-Dünya Ligi-Gümüş madalya.
2007-Dünya Kupası-Gümüş madalya.
2008-Dünya Ligi-Bronz madalya.
2008-Pekin Olimpiyat Oyunları-Bronz madalya.
2009-Dünya Ligi-Bronz madalya.

Kaynakça
www.volleyservice.ru, “Aleksey Kuleşov Profili” (Rusça)

Dış bağlantılar
Iskra Odintsovo Kulübü Resmi Web Sitesi (Rusça)
Aleksey Fyodorov

Aleksey Fyodoroviç Fyodorov (Ukraynaca: Олексій Федоров, Rusça: Алексей Фёдоров) (30 Mart 1901 – 9 Eylül 1989), II. Dünya Savaşı Doğu Cephesinde verilen Büyük Vatanseverlik Savaşı sırasında Nazi işgali altındaki Ukrayna Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti topraklarında faaliyet gösteren Sovyet partizanlarının komutanı. İki kez Sovyetler Birliği Kahramanı ilan edilen iki partizandan birisidir.

Gençliği
Dnipro'da Ukraynalı bir köylü ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi. 1920 yılında Kızıl Ordu saflarında Rus İç Savaşında savaştı. 1927 yılında Sovyetler Birliği Komünist Partisine üye oldu. 1938 yılında Chernihiv Oblastı parti örgütü birinci sekreteri olur.
Partizan komutanı
22 Haziran 1941 günü başlayan Barbarossa Harekâtı ile Nazi Almanyası işgali altında kalan Ukrayna Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'nde ilk direniş örgütlerinin kuruluşunda yer aldı. Örgütlediği partizan birlikleri 1941- 42 kışından itibaren cephe gerisinde Almanlara önemli kayıplar verdirdi. 1942 yılının Mayıs ayında Sovyetler Birliği Kahramanı ilan edildi ve Lenin Nişanına layık görüldü. 1943 yılı bahar ve yaz aylarında işgal altındaki Belarus Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti topraklarında da partizan faaliyetlerine başladı. Bunun yanı sıra özellikle Volyn, Bryansk ve Oryol'da etkili oldu. Kovel demiryolu hatlarının 1943 yılı kış aylarında sabote edilmesi sayesinde toplamda Almanlara ait 549 yük, silah, cephane ve asker taşıyan vagonu imha etti. 1944 yılı Ocak ayında general rütbesine terfi etti.

Savaştan sonra
Savaştan sonra partide önemli görevlerde bulundu. Jitomir ve Herson Oblastlarındaki parti örgütlerinde yöneticilik yaptı. 1957 yılında Ukrayna'da Sosyal Güvenlik Bakanı olarak görev yaptı. Ayrıca Yüksek Sovyet üyesiydi.

9 Eylül 1989 tarihinde Kiev'de öldü. Doğum yeri olan Dnipropetrovsk'ta partizan savaşı sırasında Nazilere karşı örgütlediği direnişi simgeleyen bir anıt bulunmaktadır.

Ödülleri
Sovyetler Birliği Kahramanı (2 kez) (18 Mayıs 1942, 4 Ocak 1944 )
Lenin Nişanı (6 kez) (1939, 8 Mayıs 1942, 27 Mart 1981)
Suvorov Nişanı (2 Mayıs 1945)
Bogdan Hmelnitsky Nişanı (7 Ağustos 1944)
Kızıl Bayrak Nişanı
Anayurt Savaşı Nişanı (2 kez) (1945, 1985)
Kızıl Yıldız Nişanı
Ekim Devrimi Nişanı

Ayrıca bakınız
Sovyet partizanları

Dış bağlantılar
Hronu.ru adresindeki özgeçmişi , 16 Mayıs 2010 tarihinde erişilmiştir
Warheroes.ru adresindeki özgeçmişi , 16 Mayıs 2010 tarihinde erişilmiştir

Kaynakça
Aleksey Arapçor

Aleksey Dügeroğlu Arapçor (Tıva Türkçesi:Арапчор, Алексей Дүгер-оглу / Aleksey Dügeroglu Arapçor) (8 Ekim 1925 - 17 Ocak 2009), Tıva şair, folklor derlemecisi. RSFSRnin okullarının ünlü öğretmeni. TÇE üyeliğinde bulunmuştur.

Yaşamı
А.D. Arapçor 1925 yılı Ekim ayının 8.- günü T.A.R'ın Tañdı ilinin Mejegeyde Ertine-Bulak'ta doğmuştur. Yazı bölümüne başlaması, Bay-Haak'ın, Kızıl'ın 2. okullarına, Öğretmenin kursu ve Kızıl devlet öğretmen enstitüsünden mezun olmuştur.

1942 yılından sonra Süt-Höl'üñ Kızıl-Tayga'dan başlayıp Erzin'iñ tüm köylerinde 20 yıl içinde öğretmenlik yapıp okul müdürü olmuştur. Turan'ıñ 1., 2. numaralı okullarında 18 yıl görev yaptı. «Şın» gazetesinin kültür bölümünde, 1986-1994 yıllarda TDLTEŞİ folklor sektöründe çalışmıştır.

Yazarlık işine 1943 yılında girmiştir. Şair S.Pyurbyu'nün öğrencilerinin birisidir. O «Kadarçınıñ ırı» (Çobanın şarkısı), «Setkildiñ ırı» (Gönlümün şarkısı) adıyla bambaşka kitapları yazmıştır. Okullarda öğretmenlik yapıp ulusun ağız edebiyatının derlemesini yaparak «Tıva ulustuñ mifteri bolgaş toolçurgu çugaaları» (Tuva ulusunun mitolojisi ve destan edebiyatı) adlı kitabı 1995 yılında günyüzü görmüştür. Onun şiirleri «Krestyanka», «Semya i şkola» dergilerinde yayınlanıp ve Rus, Moğol, kazah, yakut dillerine kadar çevirtilmiştir. Onun 70'i aşık şiirlerinde bestekâr V.Kök-оol, А.Çırgal-оol, R.Kendenbil, D.Hüreş-оol, V.Toka, H.Çüldüm-Sürüñ, B.Çambıt, B.Keneş, B.Kaadır-оol, А.Yomujap şarkılarında bulunur.

Kitapları
Kadarçınıñ ırı (1964)
Setkildiñ ırı (1967)
İdegeldiñ otçugajı (1971)
Öşpes ottar (1975)
Haygaaral (1981)
Er salım (1991)
Tıva ulustuñ mifteri bolgaş toolçurgu çugaaları (1995)
Çürekte idegel (1998)

Kaynakça
Dış Bağlantılar
«Tıvanıñ çogaalçıları / Pisateli Tuvı» 2000 çılda üngen nom
Literaturı narodov Rossii: XX v.: slovar / N. S. Nadyarnıh. — M.: Nauka, 2005. — S. 290. — 365 s. — 1100 ekz. — ISBN 5-02-010208-3
Aleksey Batalov

Aleksey Vladimiroviç Batalov ( ), Sovyet-Rus film yönetmeni ve oyuncu. Sinemada daha çok asil ve pozitif iyi karakterleri tasvir etmiştir.
1976'da SSCB Halk Sanatçısı ve 1989'da Sosyalist İşçi Kahramanı seçildi. Sinemaya 1962'de Mihail Romm'un imzalı Nine Days of One Year (1962) adlı filmle adım atmıştır. 1967'de 5.'si ve 1973'te 8.'si düzenlenen Moskova Uluslararası Film Festivali'nde jüri üyeliği yapmıştır.

Ünlü Sovyet-Rus oyuncu Aleksey Batalov, 15 Haziran 2017'de Moskova'da 88 yaşında düşerek kaza geçirmiş buna bağlı komplikasyonlardan 88 yaşında ölmüştür.

Kaynakça
Aleksey Gubarev

Aleksey Aleksandroviç Gubarev ( 1931-2015), iki uzay uçuşuna çıkmış olan bir Sovyet kozmonottur. Çıktığı görevlerin adı "Soyuz 17" ve "Soyuz 28"dir.

Biyografi
Gubarev, 1952'de Sovyet Deniz Havacılık Okulu'ndan mezun olduktan sonra Sovyet Hava Kuvvetleri'nde hizmet vermeye başlamıştır. Uzay programına kabul edilmeden önce Gagarin, Hava Kuvvetleri Akademisi'nde havacılık konusunda daha da ilerlemişti.

Başlangıçta, Salyut misyonları için eğitim almadan önce, Sovyet ay programı ve askeri Soyuz uçuşları için eğitim almıştı. Bir sonraki görevi, 1978'de, Çekoslovakya'dan Vladimir Remek'in eşlik ettiği ilk Interkosmos uçuşu olan Soyuz 28 idi.

1981'de kozmonotluktan istifa etti ve Gagarin Kozmonot Eğitim Merkezi'nde idari bir görev aldı.

1980'lerde, 30. Savunma Bakanlığı Merkezi Bilimsel Araştırma Enstitüsü'nde (Rusya) çalıştı.

Gubarev'in ödülleri arasında kendine 2 kere verilen Gagarin altın madalyası bulunmaktadır.

Gubarev, 1982'de "The Attraction of Weightlessness" adlı bir kitap yayınladı.

Gubarev, 21 Şubat 2015'te 83 yaşında öldü.

Şeref ve ödülleri
Sovyetler Birliği Kahramanı (2 kere)
SSCB Kozmonotları Madalyası
Lenin Barış Ödülü (2 kere)
Üstün Uzay Araştırması Madalyası (Rusya)
Medal "For the Development of Virgin Lands"

Yabancı Ödüller:
Çekoslovak Sosyalist Cumhuriyeti'nin Kahramanı
Klement Gottwald'ın emri (Çekoslovak Sosyalist Cumhuriyeti)
Askerî İşbirliğini Güçlendirme Madalyası" (Çekoslovak Sosyalist Cumhuriyeti)
Çin-Sovyet Dostluğu madalyası (Çin Halk Cumhuriyeti)
Silahlarda Kardeşlik madalyası (Alman Demokratik Cumhuriyeti)

Kaynakça
Dış bağlantılar
Aleksey Buldakov

Aleksey İvanoviç Buldakov PAR ( ) (26 Mart 1951 –3 Nisan 2019), Sovyet-Rus oyuncu.

Filmografi (seçme)
Confrontation (1985)
Moonzund (1987)
All Costs Paid (1988)
The Guard (1990)
Mother (1990)
Shirli-Myrli (1995)
Za co? (1995)
I, a Russian soldier (1995)
Peculiarities of the National Hunt (1995)
Hello, Fools! (1996)
Operation Happy New Year (1996)
Peculiarities of the National Fishing (1998)
Peculiarities of the National Hunt in Winter Season (2000)
Peculiarities of National Politics (2003)
The Tulse Luper Suitcases: From Sark to the Finish (2003)
Hitler Goes Kaput! (2008)
Burnt by the Sun 2 (2010)

Kaynakça
Dış bağlantılar
Aleksey Lebed

Aleksey Ivanovich Lebed ( ; 14 Nisan 1955 –27 Nisan 2019), Rus asker ve siyasetçidir. 2002'de şüpheli bir helikopter kazasında Sibirya'da ölen Rus siyasetçi ve asker Aleksandr Lebed'in kardeşidir.
Birleşik Rusya Partisi üyesi olarak siyasi kariyerini sürdürdü. Kendisi 1997'den 2009'a kadar Rusya'a bağlı Hakasya Cumhuriyeti Devlet Başkanı olarak görev yapmıştır.
Ölümü
Rus asker ve siyasetçi Aleksey Lebed 14 Nisan 1955'te Novocherkassk'da doğmuş ve 27 Nisan 2019'da Moskova'da geçirdiği iç kanama sonucu 64 yaşında ölmüştür.

Kaynakça
Aleksey Juravlyov

Aleksey Aleksandroviç Juravlyov (d. 30 Haziran 1962, Voronej) Rus Siyasetçi, Devlet Duması Başkan Yardımcısı. Rodina Partisi Genel Başkanı.

Biyografi
Juravlyov Voronej Sovyetler Birliği'nde 1962 yılında doğdu. Voronej Teknik Okulundan 1984 yılında Metal Fiziği bölümünde okudu. Rusya Akademisi Kamu Yönetiminden 2004 yılında mezun olmuştur. Vladimir Kulakov'un 2001-2004 yılları arasında vali olduğu dönemde, Voronej Valisi Temsilciliği yapmıştır. Büyük Rusya partisinin kurulmasında 2006-2007 yıllarında görev almıştır.

Kaynakça
Aleksey Dunyaşin

Aleksey Dunyaşin, Alek Dunyaşin (tam adı: Aleksey Vasileviç Dunyaşin, ; 8 Şubat 1904, Büyük Tolkay, Poxvistnev rayonu – 1931)- Erzyan asıllı gazeteci, eleştirmen, ilk Erzya yazarlarından biri.

Yaşamı
Aleksey Dunyaşin 8 Şubat 1904'te bugünün Samara Guberniyası'ndaki Pokhvistnev bölgesi Büyükk Tolkay köyünde köylü bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi. Rusça ve Erzyanca'da makaleler, derlemeler ve hikâyeler yazdı. Etkinliğinin en verimli dönemi, Sibirya'da sürdürdüğü özel muhabirlik dönemi olarak kabul edilir. Od eryamo gazetesinde, Sibirya'da yaşayan Erzyanların yaşamlarıyla ilgili öyküler yayınladı. 1925-29 yılları arasında 30'dan fazla Feuilleton yazdı. Bu Feuilletonlar "Pitsi-palaxt" ("Isırgan otu") koleksiyonuna dahildir. 1927'den sonra "Kirvi Tol" ("Meşale") romanı üzerine çalıştı. Bu roman, 1914-1930 yıllarında Mordovya halkının yaşamını yansıtıyordu. 1930'larda romanın üç bölümü Yakstere Teshte (Kızıl Yıldız) gazetesinde yayınlandı. Bu çalışmasını tamamlayamadı. Aynı zamanda edebi ve eleştirel makaleler de yayımladı. Mordovyalı yazarların eserlerini ve Mordovyalı yazarların ilk derlemesi olan "Vasen syatkt"ı ("İlk kıvılcımlar") yeniden derledi. Aleksey Dunyaşin 1931'de öldü.

Eserleri
Çis lios (Samara, 1925)
Mikitan qrexeze, (Samara, 1926)
Od kemt, (Samara, 1926)
Kunsolok, erzya!, (Moskva, 1926)
Parte morat, azdan kozon ozat, (Moskva, 1926)
İstorian qayaçka..., (Moskva, 1927)
Meze teyat — seken neyat, (Moskva, 1927)
Syom vene, (Moskva, 1927)
А şlyaz — tık katayaz, (Moskva, 1928)
Zyardo veşkezevi rakas, (Moskva, 1928)
Rudazov vedes çudi, (Moskva, 1928)
Lavşos paçk kaladı, (Novosibir, 1928)
Mest uş styako kortams, (Novosibir, 1928)
Mon kaşt molyan, (Novosibir, 19/VII-1928)
Ob-leent çirese, (Novosibir, 1928)
Konoqon asirqali, (Moskva, 1929)
Pitsi-palakst ("Gicitkən") seçilmiş əsərlərdən ibarət olan kitab, (Moskva, 1930)
Predislovie: Vete ietne kadovst udalov, (1930)
«Aktivist», (1930)
Vantsın — i karman vanstomo, (1930)
Kolmosen kurok keneri, (1930)
Manyavst, (1930)
Paçk potyavtuma skal, (1930)
Efiqeniya, (1930)

Kaynakça