Bir Zamanlar Anadolu'da

Bir Zamanlar Anadolu'da, Nuri Bilge Ceylan'ın yazıp yönettiği 2011 yapımı Türk filmidir. Başrollerini Muhammet Uzuner, Yılmaz Erdoğan ve Taner Birsel'in paylaştığı film, bir cinayet soruşturmasını yürüten savcı ile doktorun 12 saatlik gerilimli öyküsünü konu almaktadır. On bir hafta süren filmin çekimleri Kırıkkale'nin Keskin ilçesinde gerçekleştirilmiştir. Nuri Bilge Ceylan, bu filmiyle kentsel kaygılarını bir kenara bırakıp tekrar taşranın sıkıntılı dünyasına dönmüş, ama bu sefer bir cinayet hikâyesinin gerilimini anlatmıştır.

TRT'nin de katkısıyla çekilen ve Türkiye ile Bosna Hersek'in ortak yapımı olan film, 11-22 Mayıs 2011 tarihleri arasında gerçekleşen 64. Cannes Film Festivali'nde büyük ödül Altın Palmiye için yarışacak filmler arasına girdi ve ikinci büyük ödül olan Büyük Ödül'ü kazandı. Film ayrıca 84. Akademi Ödülleri'nde En İyi Uluslararası Film dalında Türkiye'nin Oscar aday adayı olarak seçilmiştir. 2016 yılında BBC'nin düzenlediği ve dünyanın her tarafından 177 film eleştirmeninin oy kullandığı "21. Yüzyılın En İyi 100 Filmi" listesine giren tek Türk filmi olarak 54. sırada yer almıştır.

Oyuncular
Doktor Cemal rolünde Muhammet Uzuner
Komiser Naci rolünde Yılmaz Erdoğan
Savcı Nusret rolünde Taner Birsel
Şoför Arap Ali rolünde Ahmet Mümtaz Taylan
Zanlı Kenan rolünde Fırat Tanış
Muhtar rolünde Ercan Kesal
Maktul Yaşar Toprak rolünde Erol Erarslan
Adliye Şoförü Tevfik rolünde Uğur Arslanoğlu
Polis İzzet rolünde Murat Kılıç
Zabıt Katibi Abidin rolünde Şafak Karali
Jandarma Astsubay Önder rolünde Emre Şen
Zanlı Ramazan rolünde Burhan Yıldız
Maktulün Eşi Gülnaz Toprak rolünde Nihan Okutucu
Muhtarın Kızı Cemile rolünde Cansu Demirci
Otopsi Teknisyeni Şakir rolünde Kubilay Tunçer
Hastane Aşçısı Hamit rolünde Salih Ünal
Çorbacı rolünde Aziz İzzet Biçici
Eczacı Kalfası Saim rolünde Celal Acaralp
Hamam Tellakı Turan rolünde Mehmet Eren Topçak
Hastane Hizmetlisi Sıtkı rolünde Ufuk Karali
Kazıcı Hayrettin rolünde Fevzi Müftüoğlu
Kazıcı Ethem rolünde Turgay Kürkçü
Gülnaz'ın Oğlu rolünde Fatih Ereli
1. Jandarma Eri rolünde Hüseyin Bekeç
2. Jandarma Eri rolünde Mehmet Öztürk

Prodüksiyon
Yazım
Bir Zamanlar Anadolu'da; Nuri Bilge Ceylan, Ercan Kesal ve Ebru Ceylan tarafından yazıldı. Filmin temelinde Ercan Kesal'in doktorluk yaptığı dönemde yaşadığı ve Kırıkkale'nin bir kasabasında işlenen cinayetin soruşturma süreci var. Ebru Ceylan, filmin öyküsüne olan yakınlığını "Memur dünyasını yakından biliyorum, deneyimlerimi paylaştım. Kadınlar bu filmde çok yok ama erkek dünyasında ortaya çıkan masumane kadın imgesinin önemli olduğunu sanıyorum." sözleriyle belirtti. 21 incelemenin değerlendirildiği Metacritic'te 100 üzerinden 82 puan alarak "evrensel beğeni" statüsüyle listelendi.

Bir Zamanlar Anadolu'da filminin de, Nuri Bilge Ceylan'ın diğer filmleri gibi fazlaca Sovyet yönetmen Andrey Tarkovski'nin etkisinde kaldığı ileri sürülmüştür. Bu filmin, özellikle de "tren metaforu, siyah köpek, doktor ve rüzgârda başakların dalgalanması" sahneleriyle ve uzun sekanslarıyla 1979 tarihli Tarkovski filmi İz Sürücü (Stalker) filmine çok benzediği hatta bire bir aynı olduğu, zaten Ceylan'ın diğer filmleriyle de Tarkovsky'nin ekolünü sinemasına iyice oturtmuş olduğu yazılmıştır.

Bu öykünmenin olumlu ve doğal olduğunu düşünen bazı yazarlar da, Ceylan'ın diğer filmlerinden felsefi ve estetik boyutuyla da bir hayli farklı olan bu filmin yine Tarkovski'nin kendi deyimiyle "insanoğlunun gerçeklerini" aradığını, “Bir Zamanlar Anadolu’da”nın dramatik yapısıyla bir yandan Dostoyevski’yi, diğer yandan Çehov’u, hatta Gogol’u, lirik yapısıyla da Tarkovski’yi ve yine bir Rus sinema yönetmeni olan Andrey Zvyagintsev’i çağrıştırdığını belirtmişlerdir.
Ödüller
Bir Zamanlar Anadolu'da filminin aldığı ödüller aşağıda listelenmiştir.


Kaynakça
Dış bağlantılar
Filmle ilgili bir eleştiri