Cihat Aşkın

Ali Cihat Aşkın (d. 1968, İstanbul), Türk keman virtüözü, besteci ve akademisyendir.

Türk Keman Okulu'nun uluslararası temsilcilerindendir. Klasik batı müziğinin yanı sıra Anadolu ezgilerini de yorumlaması ile tanınır. 1998'de yayımladığı Minyatürler başlıklı albümü Türkiye'de bir klasik müzik icracısının ulaştığı en yüksek satışı yakalayan albüm olmuştur.

İTÜ'de Müzik İleri Araştırmalar Merkezi'nin (MIAM) kurucu eş-başkanlığını yaptı. Türk bestecilerin eserlerinin seslendirilmesi, genç sanatçıların uluslararası platformlarda yer alması için çeşitli girişimlere öncülük eden sanatçı, müzik öğrenimi gören 8-17 yaş arası gençler için 2001'dan beri Cihat Aşkın ve Küçük Arkadaşları (CAKA) projesini yürütür.

Hayatı
Gençlik yılları ve eğitimi
1968'de İstanbul'da doğdu. Cihat Aşkın'ın babası hafız imam Sami Aşkın, annesi ise Remziye Hanım'dır. Ailesinde müzik ile uğraşan kimse yoktu ama Aşkın, Beşiktaş'taki Dikilitaş İlkokulu'na başladığında alınan mandoliniyle, notaları öğrenmeden ilk bestelerini yaptı. 8 yaşında iken Ziya Osman Saba'nın bir şiirini besteledi. İlk müzik derslerini Beşiktaş Güzelleştirme Cemiyeti'nde keman çalışına hayran olduğu Mesut Duran’dan aldı. Babası Sami Aşkın, oğlunun klasik müzik merakına her zaman destek verdi.

11 yaşında İTÜ Türk Müziği Devlet Konservatuvarı'na girdi. Konservatuvarda, özel Yetenekli Çocuklar Sınıfı'nda Ayhan Turan ile keman eğitimine başladı. Bir yıl sonra ilk resitalini Notre Dame de Sion Lisesi’nde Bach eserleri çalarak verdi. On beş yaşına gelmeden Paganini'nin kaprislerinin tamamını çalan Aşkın, ilk orkestra konserini ise 16 yaşında İstanbul Devlet Senfoni Orkestrası eşliğinde Tchaikovsky'nin Keman Konçertosunu çalarak verdi. 1989 yılında okuldan mezun oldu.

Konservatuvar eğitiminden sonra Londra'ya giderek Kraliyet Müzik Kolejinde Rodney Friend ile çalıştı ve solistlik diploması aldı. Çalışmalarına Londra City Üniversitesi'nde Yfrah Neaman ile devam etti. 1993 yılında yüksek lisans eğitimini, 1996'da doktora eğitimini tamamladı. 1998 yılında doçent ünvanı aldı.

Müzik yaşamı
1990'lı yıllarda çeşitli uluslararası keman yarışmasında ödüller alan Cihat Aşkın, "jürinin kıstaslarına göre değil, kendi gibi çalmak" üzere yarışmalara katılmayı bıraktı.

1998'de, Cumhuriyetin 75. yılı şerefine bugüne ki adarki tüm Türk bestecilerinin keman için yazdığı eserleri araştırarak, arşivlenmesi, seslendirilmesi ve kaydedilmesini sağlamak çabasına girişti. 70 kadar besteci, 140 kadar eser tespit etti (eser sayısı sonradan yükselmiştir). Eserlerin bir kısmının kaydını bizzat kendisi yaptı.

Aşkın'ın yaptığı diğer kayıtlar arasında Hikmet Şimşek yönetimindeki Macar Virtuozları eşliğinde seslendirdiği Mozart'ın Keman Konçertosu No.5 (1991), Kemancı Suna Kan ile Bach'ın îki Keman için Konçertosu (1998) vardır. Kodaly, Gliere, Halvorsen, Honnegger ve Aquiar'ın keman ve çello için eserlerini içeren CD'si 1996'da Meridian Şirketi tarafından Londra'da yayınlanmıştır.

Türkiye'de sanatçının Kalan Müzik'ten Minyatürler, Ege'nin Türküsü ve Umutsuz başlıklı CD'leri yayınlandı. Piyanist Mehru Ensari ile birlikte çıkardığı Minyatürler (1998) albümü iki yıl içinde 22 bin 500 adet satılarak Türkiye'de bir ‘klasik müzikçi’nin ulaştığı en fazla satışı yakalayan albüm oldu.

1999 yılında İTÜ'de Dr. Erol Üçer Müzik İleri Araştırmalar Merkezi'nin eş başkanlığını üstlendi. Yazları İsrail’deki Keshet Eilon Yaz Okulu'nda öğrenci yetiştirdi. 2011-2017 yıllarında İsviçre Crans Montana Yaz Okulu’nda fakülte üyesi olarak görev yaptı; İtalya, Bosna Hersek ve Hırvatistan'da da yaz ve kış okulları düzenledi.

İstanbul Oda Orkestrası'nı canlandırmak, Anadolu'da müzik öğrenimi gören 8-17 yaş gençleri desteklemek, Dünya Kemanları Festivali düzenlemek gibi birçok projeye önderlik etti. Türkiye'de klasik müziğin gelişmesi, Türk Müziği'nin uluslararası boyutlarda sergilenmesi ve Anadolu'da çocuk ve müzik eğitiminin gelişmesine sağladığı katıkılar 2009'da Kennedy Center Altın Madalya Onur Ödülü ile ödüllendirildi. 2021'de kendisine 49. İstanbul Müzik Festivali Onur Ödülü ile Sevda Cenap And Vakfı Onur Ödülü Altın Madalyası takim edildi.

Yalçın Tura, Ertuğrul Oğuz Fırat, Oğuzhan Balcı, Arda Agoşyan, Hasan Tura ve Kamran İnce eserlerini Cihat Aşkın’a ithaf etmişlerdir. Sanatçı, konserlerinde Jean-Baptiste Vuillaume (1846) ve Gaetano Sgarobotto (1924) kemanlarını kullanmaktadır. "Yaparak öğrenme" temelli bir eğitim model geliştirildi ve eğitimler Anadolu'nun farklı kentlerine yayıldı. 10'dan fazla şehirde binin üzeride gence ulaşıldı.

Dünyanın Kemanları Festivali
Sanatçı, 2013'te İstanbul'da Dünyanın Kemanları Festivali adıyla bir keman festivalini başlatmıştır.

Ödülleri
1984 İTÜ Başarı Ödülü
1985 İstanbul Filarmoni Derneği Ödülü
1987 Yehudi Menuhin Keman Yarışması "En İyi Bartok Yorumcusu"
1990 Percy Coates (Londra)
1990 Leonard Hirsch Ödülü (Londra)
1990 Isolde Menges Ödülü
1990 Kathleen Long Oda Müziği Ödülü
1990 Carl Flesch Keman Yarışması "Olağanüstü Liyakat" Ödülü
1991 Isolde Menges Ödülü (2. defa)
2002 "Foyer des Artistes" (Roma)
2009- Kennedy Center Altın Madalya Ödülü
2010 Andante Klasik Müzik Ödülleri, 2009 Yılının En İyi Yaylı Çalgılar Yorumcusu Ödülü
2017 Buenos Aires Onur Nişanı
2021 49. İstanbul Müzik Festivali Onur Ödülü
2025 ODTÜ Kristal Ses Onur Ödülü

Albümleri
Cihat Aşkın-Mehru Ensari-Minyatürler, 1997
Ege'nin Türküsü, 2001, Kalan Müzik
Umutsuz / The Desperate, 2004, Kalan Müzik
Kreutzer/42 Etüd, 2006, Kalan Müzik
İstanbulin, 2007, Kalan Müzik

Adının verildiği yerler
2024'te Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Nedime Hanım Konağı'nda açılan bir sahneye adı verilmiştir.

Kaynakça