2023-2024 maymun çiçeği salgını

2023-2024 maymun çiçeği salgını veya 2023-2024 mpox salgını, Orta Afrika bölgesinde sınıf 1 mpox (eski adıyla maymun çiçeği) virüsünün yeni bir varyantı olan sınıf 1b'nin yol açtığı bir salgın. Salgın ilk olarak Eylül 2023'te başladı. Ağustos 2024 itibarıyla 17.000'den fazla vaka ve 591 ölüm (yaklaşık %3,5 ölüm oranı) bildirilmiştir; bu ölümlerin neredeyse tamamı Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nde (KDC) gerçekleşmiştir.

14 Ağustos 2024'te Dünya Sağlık Örgütü (WHO), bu salgını halk sağlığını ilgilendiren uluslararası acil durum (PHEIC) olarak ilan etti.

Arka plan
Mayıs 2022'de Dünya Sağlık Örgütü, virüsün farklı bir sınıfını içeren önceki bir maymun çiçeği salgınını küresel sağlık acil durumu olarak ilan etmişti. Hastalık, DSÖ'nün Mayıs 2023'te küresel acil durumu sonlandırdığı döneme kadar 87.000 kişiye bulaşmış ve 140 ölüme yol açmıştı.

Eylül 2023'te Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nde vakalar artmaya başladı ve bu artış 2024 yılına kadar devam etti. Afrika Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezi (ACDC), bir önceki yıla göre vakalarda %160'lık bir artış olduğunu bildirdi.

Salgın
Bildirilen vakalar ve can kayıpları
Zaman çizelgesi
Sınıf 1b enfeksiyonlarından kaynaklanan maymun çiçeği vakaları, Eylül 2023'e kadar Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nde (KDC) artış gösteriyordu Ocak 2024'te ülke genelinde bir salgın bildirildi.

12 Ağustos 2024'te Afrika Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezi (ACDC), Afrika'da artan maymun çiçeği vakalarının bir halk sağlığı acil durumu haline geldiğini ilan etti ve 517'den fazla ölüm bildirildi. Bu nedenle kuruluş, virüsün yayılmasını kontrol altına almak ve enfekte olmuş hastaları tedavi etmek için uluslararası toplumdan yardım ve müdahale talep etti. ACDC, salgına neden olan virüs türünün ölüm oranının %3-4 olduğunu ve bu oranın 2022-2023 maymun çiçeği salgını sırasında kaydedilen %1'den az ölüm oranına kıyasla önemli ölçüde yüksek olduğunu belirtti. ECDC ayrıca, salgından etkilenen Afrika ülkelerine seyahat edecek kişilere maymun çiçeğine karşı aşı olmayı düşünmelerini tavsiye etti.

Yaygın bulaşmanın olduğu ülkeler
Kongo Demokratik Cumhuriyeti
Ağustos 2024 itibarıyla, Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nde (KDC) 16.839 şüpheli maymun çiçeği vakası (bunlardan en az 1.888'i laboratuvarda doğrulanmış) ve 570 ölüm

Orta Afrika Cumhuriyeti
30 Temmuz 2024'te Orta Afrika Cumhuriyeti Sağlık Bakanı Pierre Somsé, hastalığın çoğunlukla kırsal alanlarla sınırlı kaldığı bir dönemin ardından Bangui'de maymun çiçeği salgını olduğunu ilan etti. Somsé, ülkede bazı ailelerin, damgalanma korkusuyla enfekte olmuş akrabalarını sakladığını ve bu durumun hastalığın bulaşma riskini artırdığını belirtti. Ajans, bu vakanın genel nüfus için daha yüksek bir risk oluşturmadığını,

Tayvan
18 Ağustos 2024'te Tayvan'ın Tainan Şehir Meclisi Halk Sağlığı Bürosu, 16 Ağustos itibarıyla yılbaşından bu yana üç maymun çiçeği vakasının -üçünün de kimliği belirtilmemiş kişilerle yakın temas kurmuş erkekler olduğu- doğrulandığını duyurdu. Hastaların seyahat geçmişi ve varyant hakkında daha fazla bilgi verilmedi.

Sınıf II vakaları
Bazı ülkeler, sınıf 1b salgınıyla ilgisiz olduğu düşünülen sınıf II varyantlarıyla enfekte olmuş güncel maymun çiçeği vakaları bildirmiştir. 2022'de başlayan sınıf II enfeksiyonlarının devam eden küresel bir salgını bulunmaktadır.

Pakistan
15 Ağustos 2024'te Pakistan Ulusal Komuta ve Operasyon Merkezi (NCOC), Mardan'da yaşayan ve yakın zamanda bir Körfez ülkelerinden dönen ve Hayber Pahtunhva eyaletinde bulunan bir kişide maymun çiçeği şüphesi olduğunu duyurdu. Kişiye, Pakistan Sağlık Bakanlığı tarafından daha sonra maymun çiçeği tanısı kondu ancak virüs örneklerinin doğasının belirlenmesi için dizileme çalışmaları hala devam ediyor.

17 Ağustos'ta Hayber Pakhtunkhwa sağlık departmanı, iki hastanın maymun çiçeği testi pozitif çıktığını, bir diğerinin ise doğrulama beklediğini açıkladı. Tüm hastalar yakın zamanda Birleşik Arap Emirlikleri'nden Pakistan'a dönmüştü.

19 Ağustos'ta başka bir maymun çiçeği vakası bildirildi. Bu vaka, bir Orta Doğu ülkesinden yeni dönen Azad Keşmirli birisiydi ancak Sağlık Bakanlığı, ülkede bildirilen vakaların hiçbirinin virüsün sınıf 1b türünden kaynaklanmadığını açıkladı.

Portekiz
16 Ağustos'ta Portekiz Sağlık Genel Müdürlüğü (DGS), Mayıs ve Temmuz 2024 arasında ülkede üç yeni maymun çiçeği vakasının doğrulandığını açıkladı. Kurum, tüm vakaların Kuzey Bölgesi'nde tespit edildiğini ve iki kişinin hastalığın kuluçka döneminde yurt dışına seyahat ettiğini bildirdi. Ancak DGS, üç hastanın da sınıf 2b maymun çiçeği kaptığını, Hastanın daha sonra sınıf II maymun çiçeği kaptığı belirlendi.

Viroloji
Mpox, maymun çiçeği virüsünün neden olduğu bir hastalıktır. Virüs, enfekte hayvanlar veya kişilerle yakın temas yoluyla bulaşır; bu temas yüz yüze iletişim, fiziksel temas, virüsle temas etmiş yatak çarşafları,

Haziran 2024'te, Reuters KDC'deki yetkililerin Bavarian Nordic tarafından üretilen Jynneos ve KM Biologics tarafından üretilen LC16 çiçek aşılarını acil kullanım için onayladığını bildirdi. Jynneos, daha sonra Nijerya'da da acil kullanım için onaylandı. Her iki ülke de aynı yılın Ağustos ayı sonuna kadar maymun çiçeği için aşılama kampanyalarına resmen başladı.

Ağustos 2024'te, GAVI CEO'su Sania Nishtar, organizasyonun "İlk Müdahale" fonu kapsamında, COVID-19 pandemisi sırasında hükûmetler ve küresel sağlık finansman kuruluşlarının bağışlarıyla oluşturulan ve yeni sağlık acil durumlarına yanıt vermek için yürürlükte tutulan bir fon olan 500 milyon dolara kadar kaynak tahsis ettiğini söyledi. HHS ayrıca ABD'nin, Orta ve Doğu Afrika'daki sınıf I maymun çiçeğine hazırlık ve müdahale çabalarını desteklemek için daha önce 17 milyon USD sağladığını belirtti. yapılan bir çalışmanın erken sonuçlarını gösterdi. Bu çalışmada, iki standart dozla aşılamadan sonra bağışıklık tepkileri ve güvenlik profillerinin iki yaş grubu arasında benzer olduğu görülmüştür.

17 Ağustos itibarıyla, Pakistan tüm havalimanlarında ve çevre ülkelerle sınır geçişlerinde yolcuları taramaya başladı.

17 Ağustos'ta, Afrika Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (ACDC), 2025 yılına kadar 10 milyon doz maymun çiçeği aşısı dağıtmayı taahhüt ettiklerini ve Bavarian Nordic'in Afrika genelinde aşı üretim kapasitelerini artırmayı kabul ettiğini duyurdu. Bu sayede yerel arzın artırılması ve üretim maliyetlerinin düşürülmesi hedefleniyor. ACDC Genel Direktörü Dr. Jean Kaseya, yabancı ülkelerden, COVID-19 pandemisi sırasında olduğu gibi Afrika uluslarına yönelik seyahat yasakları uygulamamaları için ricada bulundu.

19 Ağustos'ta, KDC'nin Kamu Sağlığı Bakanı Samuel-Roger Kamba Mulamba, bir basın toplantısında ülkenin yaklaşık 3,5 milyon doz maymun çiçeği aşısına ihtiyacı olduğunu, bu dozların yaklaşık 215.000'inin Belçika tarafından ve üç milyona kadar dozun Japonya tarafından bağışlanmasının planlandığını, ayrıca Amerika Birleşik Devletleri'nden de ek bağışların beklendiğini açıkladı.

Ayrıca bakınız
Maymun çiçeği virüsü
2022-2023 maymun çiçeği salgını

Kaynakça
Konuyla ilgili yayınlar