Batı Filipin Denizi

Batı Filipin Denizi, Filipinler hükümeti tarafından ülkenin münhasır ekonomik bölgesine dahil olan Güney Çin Denizi bölümleri için kullanılan addır. Bu terim başlangıçta 1960'larda, Filipinler'in doğu kıyısı açıklarındaki su kütlesini ifade etmek için kullanılmıştır. Bu ad, 2000'li yılların ortalarında Filipinler tarafından, Spratly Adaları ve Scarborough Sığlığı çevresindeki batısında bulunan su kütlesini ifade etmek üzere, Çin Halk Cumhuriyeti ile yaşanan toprak anlaşmazlıkları nedeniyle yeniden kullanılmaya başlanmıştır. Filipinler hükümeti, Batı Filipin Denizi adının kullanımını 2012 yılında resmen zorunlu kılmıştır.

Tarihçe
Arka plan
"Batı Filipin Denizi" terimi, en azından 1961'den beri uluslararası toplum tarafından kullanılmakta olup jeoloji ve oşinografi alanındaki çalışmalarda geçmektedir. Ancak bu terim, Filipin takımadalarının doğusunda yer alan Filipin Denizi'nin batı kesimini ifade etmek için kullanılmıştır.

Modern kullanım
Filipinler Silahlı Kuvvetleri, 2006 yılından itibaren ihtilaflı Spratly Adaları grubu çevresindeki bölge için Batı Filipin Denizi adını kullanmaya başlamıştır. 2011 yılında, Başkan Benigno Aquino III yönetimindeki Filipinler ulusal hükûmeti, Filipin takımadalarının batısındaki suları Batı Filipin Denizi olarak adlandırmaya başlamıştır. Yeni adın resmî olarak belirtilen amacı ulusal haritalama sistemiyle ilgiliydi; ancak diğer hükûmet kaynaklarına göre su kütlesinin adlandırılmasının değiştirilmesinin nedeni, Çin ile toprak hakları konusundaki anlaşmazlıklardı. Filipinler Temsilciler Meclisi üyesi Walden Bello'ya göre, "Güney Çin Denizi" adı Çin'in sahipliğine ilişkin bilinçaltı çağrışımlar taşımakta ve bölgenin Batı Filipin Denizi olarak yeniden adlandırılması Çin'e psikolojik bir darbe indirmiştir. Filipinler ordusu da bu adı kullanmalarına ilişkin benzer gerekçeler öne sürmüştür. Silahlı Kuvvetler sözcüsü Tuğamiral Miguel Jose Rodriguez de "Güney Çin Denizi" adının gönderdiği bilinçaltı mesaja değinmiş ve her ülkenin bölge için kendi adını kullandığını belirtmiştir. Bu nedenle Filipinler, ordunun en azından 2000'li yılların ortalarından beri yaptığı gibi burayı Batı Filipin Denizi olarak adlandırmalıdır.

Temsilciler Meclisi'nde, Akbayan temsilcisi Walden Bello, Haziran 2011'de hükûmeti Güney Çin Denizi'nin adını "Batı Filipin Denizi" (Western Philippine Sea) olarak değiştirme sürecini incelemeye çağıran bir karar önergesi sundu. Bello'ya göre Batı Filipin Denizi terimi belirli bir mekânsal sınırlandırma veya coğrafi özgüllük taşımamakta ve Güney Çin Denizi'nin Çin'e ait bir deniz olmadığını ifade etmeyi amaçlamaktaydı.

Bu uygulama, Eylül 2012'de yayımlanan bir idari emirle resmî hale getirilmiş ve Filipinler hükûmetinin departmanları, alt birimleri, kurumları ve diğer kuruluşları tarafından bu terimin kullanılmasını zorunlu kılmıştır. Eylül 2012'de Filipinler hükûmeti, Filipinler'in batısındaki suları hükûmet haritalarında, diğer iletişim araçlarında ve belgelerde "Batı Filipin Denizi" olarak adlandırmaya başlayacağını duyurmuştur.

2016 tarihli DTM kararı
12 Temmuz 2016'da Daimi Hakemlik Mahkemesi, adlandırmayla ilgili olmayan bir davada Filipinler lehine karar vermiştir. Mahkeme, “Tahkim heyetinden Taraflar arasında veya Güney Çin Denizi'ne kıyısı bulunan başka herhangi bir Devleti içeren herhangi bir deniz sınırını belirlemesi istenmemiştir ve heyet de böyle bir sınır belirlemeyi amaçlamamaktadır.” açıklamasında bulunmuştur. Mahkeme ayrıca, "Dokuz çizgili hat" haritasına dayanarak Çin'in "tarihsel haklara" sahip olmadığına hükmetmiştir.

Notlar
Kaynakça