kaan39/turkish-wikipedia-dataset-clean huggingface dataset:
Beyaz Tanrı

Beyaz Tanrı (Özgün adı: Fehér isten), yönetmen Kornél Mundruczó'nun 2014 Macaristan yapımı filmi. Filmin ilk gösterimi 17 Mayıs 2014'te Cannes Film Festivali'nde gerçekleşti. Cannes'a 1978 yılında eklenen Belirli Bir Bakış seçkisinde olan film aynı zamanda bu ödülün de sahibi oldu. Filmin başrol oyuncularından olan Hagen isimli köpek de Palm Dog ödülünün sahibi oldu. Film, 9 Ocak 2015'te Türkiye'de vizyona girdi ve toplamda 6 hafta boyunca vizyonda kaldı.

Konusu
13 yaşındaki Lili'nin Anne ve babası ayrı yaşamaktadır. Fazla arkadaşı yoktur ve en yakın dostu olarak köpeği Hagen'i görmektedir. Bir gün Lili'nin birlikte yaşadığı annesi yurtdışına çıkmak zorunda kalır ve Lili, Hagen ile birlikte babasının evine yerleşir.

Bu süreçte Macaristan'da yeni bir yasa çıkar. Bu yasaya göre, safkan köpek ırklarını korumak için melez köpek sahipleri ya köpeklerini barınaklara teslim edeceklerdir ya da ekstra vergi ödemek zorunda olacaklardır. Bu gelişme üzerine birçok aile köpeklerini sokaklara terk etmiştir. Lili'nin köpeği Hagen da bu köpeklerden biridir. Lili sokaklarda Hagen'i ararken Hagen ise insanların köpeklerin dostu olmadığını anlamış ve diğer köpekleri de beraberinde örgütleyerek insanlara karşı acı bir intikam mücadelesi başlatır.

Ödülleri
2014 Cannes Film Festivali - Belirli Bir Bakış
2014 Cannes Film Festivali - Palm Dog
2014 Antalya Altın Portakal Film Festivali - Uluslararası İzleyici Ödülü - En İyi Film

Kaynakça
Dış bağlantılar
Beyaz Vadi

Beyaz Vadi, Deniz Arcak'ın ikinci stüdyo albümüdür.

Şarkı listesi
"Beyaz Vadi" (söz: Ümit Sayın, Ozan Çolakoğlu - müzik & düzenleme: Ozan Çolakoğlu)
"Geceler Buzdan Eller" (söz & müzik: Cenk Eroğlu - düzenleme: Ozan Çolakoğlu)
"Eller Ağlatır" (söz & müzik: Cenk Eroğlu - düzenleme: Ozan Çolakoğlu)
"Şam Şeytanı" (söz: Deniz Arcak, Kerem Ökten - müzik: Kerem Ökten - düzenleme: Ozan Çolakoğlu)
"Ay Batmasa" (söz: Ercan Saatçi - müzik & düzenleme: Aykut Gürel)
"Pamuk Prens" (söz: Ümit Sayın, Ozan Çolakoğlu - müzik & düzenleme: Ozan Çolakoğlu)
"Bin Günah" (söz & müzik: Cenk Eroğlu - düzenleme: Ozan Çolakoğlu)
"Fıkır Fıkır Kayna" (söz: Deniz Arcak - müzik & düzenleme: Ümit Kuzer)
"Yolcundum Ben Senin" (söz: Ümit Sayın - müzik & düzenleme: Ozan Çolakoğlu)
"Eve Ekmek Getir" (söz & müzik: Kenan Doğulu - düzenleme: Ozan Doğulu)

Kadro
Maestro: Ozan Çolakoğlu
Mastering: Duyal Karagözoğlu
Notlar: 4. parçada M/A/R/R/S'ın "Pump Up The Volume" şarkısından kartonette belirtilmemiş sample'lar kullanılmıştır.
Sanat Yönetimi: Andaç Civelek
Süpervizör: Alpay Aydın
Yapımcı: Erol Köse

Dış bağlantılar
Beyaz Vadi – Discogs
Beyaz adipoz dokusu

Beyaz adipoz dokusu veya beyaz yağ memelilerde bulunan iki tip adipoz dokudan biri. Diğer çeşit adipoz dokusu ise kahverengi adipoz dokudur.

Sağlıklı ve fazla kilolu olmayan insanlarda, beyaz adipoz dokusu erkeklerde vücut ağırlığının 20%' sini oluştururken dişilerde ise bu oran 25%' tir. Beyaz adipoz doku hücreleri, çekirdeği hücrenin kenar yüzeyine sıkıştıran büyük bir yağ damlası içerir. İnsülin, cinsiyet hormonları, noradrenalin ve glükokortikoidler.için reseptöerleri vardır.

Beyaz adipoz dokusu enerji deposu olarak kullanılır. Pankreastan yapılan insülin salgısına bağlı olarak beyaz adipoz hücrelerinin insüin resertörleri hormona duyarlı lipazın pasifleşmesine sebep olan ardışık defosforilasyonlara sebep olur. Önceleri pankreastan yapılan glukagon salgısıyla bağlantılı olduğu düşünülmüştür. Bu düşünceye göre glukagon reseptörleri, kana transfer edilecek ardından ise albumine ve kana serbestçe karışan gliserole bağlanacak, depolanmış yağ asitlerinin yakılmasına sebep olan hormon duyarlı lipazı aktifleştirecek ardışık defosforilasyonlara sebep oluyordu. Şu anda glukagonun beyaz adipoz dokuda herhangi bir etkisi olduğuna dair tam bir kanıt yoktur. Glukagonun şu anda sadece karaciğerde glikojenoliz ve glukoneojenesizi tetiklemekte etkili olduğu düşünülmektedir.

Beyaz adipoz doku aynı zamanda termal izolasyon maddesi rolüne de sahiptir. Vücut sıcaklığının korunmasına yardım eder.

Leptin hormonu öncelikle, aynı zamanda asprosin hormonunu da üreten, beyaz adipoz doku adipositlerinde üretilir.

Kaynakça
Beyaz Tavşan

Beyaz Tavşan, Lewis Carroll'un Alice Harikalar Diyarında kitabında geçen kurgusal bir karakterdir. Kitabın birinci bölümünde gözüken pembe gözlü ve yelek giymiş olan Beyaz Tavşan'ın "Ay! ay! Geç kalacağım!" sözlerini duyan Alice, tavşanın ardından koşar ve tavşan deliğinden kendini bırakarak Harikalar Diyarı'na atlar. Alice tavşanla bir sonraki karşılaşmasında tavşan onu hizmetçisi Mary Ann ile karıştırır ve Alice, çok fazla büyüdüğünden tavşanın evinde sıkışıp kalır. Tavşan, son birkaç bölümde tekrar ortaya çıkar ve Kral ile Kraliçe'nin çağırıcısı rolünde gözükür.

Beyaz Tavşan; televizyon, sinema, müzikal, şarkılar, edebiyat ve video oyunları gibi birçok popüler kültür ögesinde yer aldı. Ayrıca Disney, Tim Burton, Once Upon a Time yapımlarında da ön plana çıktı.
Dış bağlantılar
Beyaz Tavşan karakter tanımı
TSR Modules EX1-2, Dungeonland and The Land Beyond the Magic Mirror - modüller ve indirme bağlantıları makalesi
Beyaz Yaka

Beyaz Yaka (Gürcüce: თეთრი საყელო - tetri saq'elo), Gürcü yazar Miheil Cavahişvili'nin romanıdır. Eser ilk kez 1926'da Mnatobi adlı dergide yayımlandı. 1934'te başka eserleriyle birlikte kitap olaraka basıldı. 1937'de kurşuna dizilen yazarın itibarının iade edilmesinden sonra Beyaz Yaka, yazarın en önemli yapıtlarından biri sayılmıştır.

Konusu
Miheil Cavahişvili romanda karmaşık felsefi meseleleri ele alır. Beyaz Yaka, romanın kahramanı Elizbar'ın ağzından anlatılır. Elizbar Tiflis'ten bakır madeni aramak üzere Kafkas Dağlarının yüksek kısımlarına yolculuğa çıkar. Ancak rehberi olmasına karşın yolunu kaybeder ve kendini dağlık bölge Hevsureti'nin bir köyünde bulur. Burası daha önce Tiflis'ten tanıdığı bir Hevsuretli olan Curha'nın köyüdür ve Elizbar, kent hayatından usanmış biri olarak uygarlığın henüz girmemiş olduğu bu bölgede kalmaya karar verir. Hatuta adlı kadınla evlenir ve çocuğu da olur. Romanın başkişisi, kent hayatı ile baştan kendisine çok iyi gelen Hevsureti bölgesinin âdet ve gelenekleri arasında zamanla bocalamaya başlar. Kente dönemeye karar verir, ama köye Sovyet yönetiminin girmesini istemeyen Curha, köyün yerini devlet görevlilerine göstereceği korkusuyla Elizbar'ın ayrılmasına izin vermez. Elizbar köyden kaçar, ama yolunu kaybeder. Ormanlarda ve vadilerde oldukça riskli bir yolculukta ölümle burun buruna gelir. Curha kendisini bulmasıyla kurtulur; karısı Hatuta ve çocuğuyla kente döner.

Roman kişileri
Elizbar – Romanın başkişisi. Gerçek veya kentteki adı Elizbar olmasına rağmen Hevsureti'deki köyde kendisine Vajika adını takarlar. Kent hayatından usanmış biri olarak Hevsureti'de yaşamaya başlar. Hatuta'yla evlenir, ondan çocuğu olur.
Curha – Romanın önemli kişilerinden biri. Geleneksel yaşamın temsilcisi olarak anlatılır. Elizbar Hevsureti'de Curha'nın baldızı Hatuta ile evlenir.
Hatuta – Hevsuretili bir ailenin, Totia ile Mzekala'nın küçük kızı. Elizbar'ın ikinci karısı. Elizbar'ın ilk karısı Tsutskia romanda kent hayatını, Hatuta ise geleneksel dağlı hayatını temsil eder.
Tsutskia – Elizbar'ın ilk karısı. Toplumda yeni, sosyalist düzenin kadın temsilcisi sayılır. Eşitlik konusunda ısrarlıdır, ama işine gelmediği yerde eşitlikten yana olmaz. Hatuta ile Tsutskia romanda iki kontrast kadını temsil eder.
Totia – Curha'nın amcası.
Mzekala – Totia'nın karısı.
İamze – Curha'nın karısı ve Totia'nın kızı.

Kaynakça
"Beyaz Yaka" romanının Gürcücesi
"პერსონაჟთა სახეები მიხეილ ჯავახიშვილის შემოქმედებაში" / Miheil Cavahişvili'nin yapıtlarında karakterler
Beyaz Suriyeliler

Beyaz Suriyeliler, antik dönem Anadolusunda yaşayan tarihî halk. Halkın konuştuğu dil ve kendilerine ne ad verdikleri bilinmemekte olup Fars ya da Hitit kökenli bir halk oldukları, buna bağlı olarak da Farsça ya da Anadolu dillerinin bir lehçesini konuştukları düşünülmektedir.

Herodot tarafından Greklerce "Suriyeliler" ( , Suroi), Perslerce "Kapadokyalılar" ( , Kappadokes) olarak adlandırıldığı bilgisine yer verilen halk Herodot'un kendisince Suriyeli Kapadokyalılar ( , Suroi Kappadokai) olarak anılmaktadır. Kökenlerine dair en eski bilgi yine Herodot'un verdiği önceleri Medlerin sonrasında ise Perslerin hâkimiyetine girdiklerine dair aktarımdır. Kapadokya bölgesinin yerlisi olup Paflagonya ile sınırı oluşturan Halis'in kıyısında yaşamaktaydılar. Kroisos'un MÖ 6. yüzyılda Perslere karşı çıktığı sefer sırasında yurtları yağmalanan Suriyeliler köleleştirilmiş ve göç etmeye zorlanmışlardır.

Strabon'un yaşadığı dönemde Tauros'un kuzey ve güneyinde yaşayan Suriyelilerin kuzey kolu daha beyaz tenli olmalarından dolayı Beyaz Suriyeliler ( , Leukosuroi) olarak adlandırılmaktaydı. Strabon'un Pindaros'a dayandırarak aktardığı bilgilere göre Beyaz Suriyeliler Amazonlar ile ittifak hâlinde olup Amisos ve Themiskira yöresinde yaşamaktaydılar.

Kaynakça
Özel


Genel
Beyaz ayı problemi

İronik işlem teorisi ya da beyaz ayı problemi, uzaklaştırılmaya çalışılan düşüncelerin ortaya çıkmasını açıklayan ruhbilimsel olguya verilen addır. Bir beyaz ayıyı aklına getirmemeye çalışan birinin zihninde uyanan imge bu duruma örnek gösterilebilir.

"Bir kutup ayısını düşünmemeye çalışın. Göreceksiniz ki, o lânetli şey her an aklınıza gelecek."
- Fyodor Dostoyevski, Yaz İzlenimleri Üzerine Kış Notları, 1863

Bu olguya ilişkin bilgilerin ortaya çıkışı düşünce uzaklaştırma konulu deneysel ruhbilim çalışmalarına dayanmaktadır. Toplumsal ruhbilimci Daniel Wegner'ın 1987 tarihli deneyleri beyaz ayı probleminin psikolojik stresle doğrudan ilintili olduğunu ortaya koymuştur.

“Bir kutup ayısı düşünmemeye çalışın. Göreceksiniz ki, lanet şey her dakika aklınıza gelecek.” Harvard Üniversitesi'nde bir psikoloji profesörü ve düşünce bastırma araştırmasının kurucu babası olan Daniel Wegner, Dostoyevski'nin “Yaz İzlenimleri Üzerine Kış Notları” kitabında bahsi geçen bu gözlem ile 30 yıldan daha uzun bir süre önce karşılaştı. Gözlemi çok ilginç bulan Wegner, doğruluğunu basit bir deneyle test etmeye karar verdi: Katılımcılara beyaz bir ayı düşünmemelerini söyledikten sonra onlardan bilinç akışlarını beş dakika boyunca dile getirmelerini istedi. Beyaz bir ayı düşündüklerinde ise zili çalmalarını söyledi. Bundan kaçınmalarını açıkça belirten yönergelere rağmen, katılımcılar dakikada birden fazla kez beyaz bir ayıyı düşündüler. Daha sonra, Wegner katılımcılara aynı egzersizi yapmalarını, fakat bu sefer beyaz bir ayı düşünmeye çalışmalarını söyledi. Bu noktada katılımcılar, başından beri beyaz bir ayı düşünmeleri söylenen diğer bir katılımcı grubundan daha çok kez beyaz bir ayıyı düşündüler. Sonuçlar, bir düşünceyi ilk beş dakika bastırmaya çalıştıktan sonra o düşüncenin ilerleyen dakikalarda daha belirgin bir şekilde geri geldiğini gösterdi. Sonraki on yıllık süreçte “ironik süreç teorisi”ni geliştiren Wegner, istenmeyen düşünceleri bastırmanın neden bu kadar zor olduğunu açıkladı. Bir şeyi düşünmemeye çalıştığımızda aklımızın bir bölümü gerçekten o düşünceden kaçınırken, diğer bir bölümü o düşüncenin gün yüzüne çıkmaması için sık sık kontrol ederek ironik bir şekilde aklımıza gelmesine sebep oluyor.

Wegner’in “Beyaz ayıları bastırmak” için bulduğu birkaç strateji ise şunlar:

-Dikkat dağıtıcı başka bir şey bularak ona odaklanmak

-Düşünceyi ertelemeye çalışmak (örn: günün sonraki bir bölümünü kaçınılan şeyleri düşünerek geçirip gün boyunca aklınızda olmasını önlemek)

-Aynı anda birden fazla şey yapmaktan kaçınmak

-Bir düşünceyi bastırmak yerine düşünmeye izin vermek

-Farkındalık meditasyonu yapmak

Kaynakça
Beyaz Vazoda Çiçekler

Beyaz Vazoda Çiçekler, Osman Hamdi Bey'in 1876'da tamamladığı tablosudur.

Eserde beyaz bir vazonun içinde bulunan sarı çiçekler resmedilmiştir. Sanatçının bilinen tek natürmort eseri olan tablo, Sakıp Sabancı Müzesi'nde sergilenmektedir.

X ışını görüntüleme
Eser, dünya çapında hayata geçirilen "Sanatı Koruma Projesi" adlı bir proje kapsamında, Sakıp Sabancı Müzesi koleksiyonunda yer alan diğer Osman Hamdi Bey tabloları gibi geçirdiği eski restorasyon işlemlerini ortaya koymak üzere X ışını görüntüleme tekniği kullanılarak incelenmiş ve bu çalışma sonucunda iyi bir kondisyonda olduğu, eserde daha önce bir restorasyon çalışması yapılmadığı görülmüştür. Resmin kenarlarındaki ufak boya kayıpları hariç, ciddi bir hasar bulunmamaktadır.

Pigment analizi
Osman Hamdi Bey'in incelenen diğer tabloların aksine Vazoda Çiçekler'de sentetik değil, doğal denizaşırı mavisi pigmenti kullanılmıştır. Doğal denizaşırı mavisi, çok nadir bir mineral olan ve yalnızca Afganistan'da bulunan Lapis lazuli taşı öğütülerek elde edilir. Orta Çağ Avrupa'sında altın kadar değerli olan denizaşırı mavisi, sadece varlıklı kişiler tarafından verilen siparişler ve Meryem Ana'nın kaftanının rengi için kullanılırdı. Kimyasal yapısı bakımından en karmaşık mineral pigmenttir. 1828'de sentetik denizaşırı mavisinin icat edilmesinden sonra, doğal denizaşırı mavisi kullanımı neredeyse yok denecek kadar azalmıştır.

Tabloda bulunan kırmızı boyanın içerdiği zincifre pigmenti ise antikçağdan itibaren kullanılan, fakat 17. yüzyılda Hollandalılar tarafından yeni bir yöntemle yapılmaya başlayan opak kırmızı bir renktir. Cıva içeriği nedeniyle zehirlidir ve uzun dönem kullanıldığında hastalığa, hatta ölüme yol açmaktadır. Günümüzde kullanılmayan bu pigmentin yerine aynı rengi sağlayan kadmiyum kırmızısı pigmenti tercih edilmektedir. Vazoda Çiçekler'de ayrıca üstübeç, zincifre, Napoli sarısı bulunmaktadır.
Kaynakça
Beyaz Zinfandel

Beyaz Zinfandel, Kaliforniya'da zinfandel üzümlerinden yapılan, yarı tatlı roze stilindeki şaraba verilen addır.

Tarihi
Beyaz Zinfandel, 1972 yılında sek roze stilinde yapılmaya başlamış, ancak günümüzdeki hali 1975 yılında Kaliforniya'da bulunan Sutter Home şaraphanesinin şarap yapımcısı Bob Trinchero tarafından bulunmuştur. Trinchero, zinfandel üzümlerinden sek roze şarap yapmak isterken, fermantasyonun bir noktada durması sonucu şeker içeren hafif tatlı bir şarap elde etmiştir. Fermantasyonu devam ettirmek yerine Trinchero, elde edilen bu hafif tatlı, roze stilindeki şarabı şişelemiştir. 1975 yılında ilk kez yarı tatlı roze stilinde şişelenen Beyaz Zinfandel, kısa sürede büyük bir satış başarısı elde ederek 1987 yılında Amerika Birleşik Devletleri'nde en çok satan şaraplardan birisi haline gelmiştir. 2010 yılında Kaliforniya'da 17 milyon kasa Beyaz zinfandel şarabı satılmıştır. Günümüzde Amerikan tüketicilerin şeker tüketiminin azalması ile birlikte, sek roze pazarının güçlenmesine karşın, halen ciddi oranda Beyaz Zinfandel satılmaktadır.

Kaynakça
Beyaz bayrak

Beyaz bayrak, ateşkes veya ateşkes müzakeresi için kullanımı uluslararası kabul görmüş bayrak. Zayıf taraf teslimiyetini göstermek için beyaz bayrak açar. Müzakerecinin silahsız olduğunu ve iletişim kurmak istediğini gösterir. Beyaz bayrak açan kişilere ateş etmek ve beyaz bayrağın hile amaçlı kullanımı yasaktır. Beyaz bayrağın hile olarak kullanılmasıyla düşmanın ani bir saldırıyla gafil avlanması ve beyaz bayrak açarak teslim olmaya girişen askerlerin öldürülmesi birçok kez kayda geçmiştir.

Kaynakça
Beyaz bantlı dağ engereği

Beyaz bantlı dağ engereği ya da Sivas engereği (Montivipera albizona), engerekgiller (Viperidae) familyasında Türkiye'nin orta kesimlerindeki dağlık bölgelere özgü endemik bir engerek türüdür. Diğer tüm engerekler gibi zehirlidir.

Özellikleri
Beyaz bantlı dağ engereğin boyları ortalama 60–130 cm aralığındadır.

Yaşam alanı
Dağlık bölgelerde kayalık ve çalılık alanlarda yaşarlar. Ortalama 1500-2000 metre yüksekliğindeki dağlarda görülebilmektedir.

Kaynakça
Beyaz Yılan Efsanesi (film)

Beyaz Yılan Efsanesi ( ), yönetmenliğini Taiji Yabushita'nın yaptığı ve senaryosunu yazdığı 1958 yapımı bir Japon fantastik macera anime filmidir. Film, aynı adlı Çin mitolojisi efsanesine dayanmakta olup Toei Animation tarafından hazırlanmıştır ve 22 Ekim 1958 tarihinde gösterime girdi.

Beyaz Yılan Efsanesi, aynı zamanda ilk renkli anime filmidir. Nisan 2019'da, filmin restore edilmiş bir versiyonu 2019 Cannes Film Festivali'nde Cannes Klasikleri bölümünde gösterilmek üzere seçildi.

Konusu
Küçük bir çocuk olan Xu-Xian, bir zamanlar ailesi onu ondan vazgeçmeye zorlayana kadar West Lake'te evcil bir yılana sahipti. Yıllar geçer ve şiddetli bir fırtına sırasında yılan sihirli bir şekilde güzel prenses Bai-Niang'a dönüşür. Bai-Niang, Xu-Xian'ı bulur, ancak aşıklar, Bai-Niang'ın kötü bir ruh olduğuna inanan yerel bir keşiş olan Fa-Hai tarafından ayrılır. Xu-Xian'ın iki panda evcil hayvanı Panda ve Mimi, Xu-Xian'ı bulmaya çalışır. Sonunda Bai-Niang büyülü güçlerinden vazgeçer ve Xu-Xian'a olan aşkının gerçek olduğunu kanıtlamak için insan kılığına girer.

Karakterler
Kaynakça
Dış bağlantılar
Beyaz Tabya

Beyaz Tabya (Boşnakça ve ; ), Bosna-Hersek'in başkenti Saraybosna'da bulunan bir tabyadır. Tabya, 16. yüzyılda Osmanlı döneminde inşa edilmiş olup Vratnik Surlu Kenti'nde yer almaktadır.

Bijela Tabija, tarihi olarak eski Vratnik Şehri olarak bilinen yerin duvarının çıkıntılı bir parçasıdır ve Saraybosna'nın doğal girişi olan Doğu'ya hakimdir. Taştan inşa edilmiştir ve bir silah ekibi ve bir mühimmat deposuna ev sahipliği yapıyordu. Kalın duvarlarında toplar için açıklıklar vardır.

Tarihçe
Kesin inşa yılı konusunda farklı görüşler ortaya atılmıştır. Bunlardan biri Bijela Tabija'nın 1550 civarında inşa edildiğini (bu görüş seyahat yazarı Katarino Zeno'nun verdiği bilgilere dayanmaktadır) ve yerine yeni bir kale inşa edildiğinde Vratnik Şehri'nin inşası sırasında yıkıldığını ileri sürmektedir.

Başka bir görüşe göre, Orta Çağ'da Bijela Tabija'nın yerinde bir kale vardı ve civardaki açık yerleşim yerlerini koruyan olağan ortaçağ savunma kalelerinden daha büyük değildi. Bugünkü Saraybosna'nın yerinde bir ortaçağ yerleşimi olan Tornik'in olduğu doğrulandığına göre, bu yerleşim yerinin onu koruyan bir kaleye sahip olması gerektiği varsayılabilir.

Tüm Saraybosna vadisine bakan Bijela Tabija'nın konumu, bir ortaçağ kalesi yerleştirmek için idealdir. Dikdörtgen bir tabana sahip, her köşesinde dört kare tabanlı kule ve giriş kapısının üzerinde beşinci bir kule bulunan bir kaleydi. Bu form, yapının 14. yüzyılın sonu veya 15. yüzyılın başına ait olduğunu gösteriyor. Bu tarih, bugünkü Saraybosna'nın bulunduğu yerdeki ortaçağ yerleşiminin ilk kez yazılı belgelerde yer aldığı zamandır.



Korunma durumu
1990'lardaki Bosna Savaşı'ndan önce, Beyaz Tabya kompleksinin içindeki yıkım, çürümeye ve yıkıma neden olan kötü bakımın sonucuydu. Dahası, alan, inşaat malzemesinin (taş) çalınması ve temas bölgesindeki yasadışı konutlar nedeniyle tehlike altındaydı ve surların ve çevredeki alanın ek yıkımına neden oldu. Savaş yılları boyunca Beyaz Tabya, ağır silahların doğrudan bombardımanına maruz kaldı.

Bu alanın aktif olarak kullanılması için Beyaz Tabya'nın yapısal onarımları, korunması, restorasyonu ve canlandırılması projesi için planlar devam ediyor. Amaç, tabyayı Saraybosna'nın sanat sahnesinin kalıcı hedefi haline getirmek ve sergi salonları, mağazalar, hanlar ve çeşitli turistik işletmeleri içeren bir turistik cazibe merkezi haline getirmektir.

Beyaz Tabya, 9 Eylül 1971'de Saraybosna Belediye Mahkemesi Yasası ile kültürel ve tarihi miras nesnesi olarak yasal koruma altına alınmış ve Korunan Anıtlar Sicili'ne dahil edilmiştir.

Kaynakça
Beyaz fosfor

Beyaz fosfor, fosfor elementinin bir allotropudur. Duman kamuflajı ve hedef tayininde ve aynı zamanda da bir yangın silahı olarak askeriyede yaygın kullanım alanları bulmuştur. İngilizcesi olan White phosphorus dan dolayı WP, white phos ya da tanımının başharflerinden yola çıkarak, Willie Pete olarak adlandırıldığı da olmaktadır.

İnsanlar üzerinde etkileri
Fosfor dumanının teneffüs edilmesi ciğerlerde ani yaralar oluşmasına ve teneffüs eden kişinin havasızlıktan boğulmasına yol açmaktadır. Hemen sonraki aşamada insan vücudu içten dışa doğru yanmaktadır. Çoğu kez, beyaz fosforla yanan kişinin elbiselerinde fazla iz meydana gelmemekte, yanma reaksiyonu vücut içinden cilde kadar sürmektedir. Beyaz fosfor kullanımı sonrasında çekilen fotoğraflar, kemiklerine kadar yanmış olsa da elbiseleri zarar görmemiş insanları belgelemiştir. Yanma reaksiyonu bir kez başladığında durdurulamamaktadır. Beyaz fosforu, nihai olarak napalm bombası ile aynı, hatta daha kötü etkilere sahiptir.

Uluslararası savaş konvansiyonlarına göre beyaz fosforun konumu
ABD kaynaklarının vurguladıkları bir husus beyaz fosfor kullanımının uluslararası askerî anlaşmalara aykırı olmadığıdır. Gerçekten de bu madde herhangi bir anlaşma çerçevesinde özel olarak yasaklanmamıştır. Beyaz fosforlu silahların kimyasal silah sayılıp sayılamayacağı ve bu nedenler Nisan 1997 tarihli Kimyasal Silahlar Konvansiyonu (CWC) çerçevesinde yasaklanmış kabul edilip edilmemesi üzerinde bir tartışma sürmektedir. Bu çerçevede, beyaz fosforu konu eden ABD askerî literatürünün ısrarla bu 'metal'den söz etmeleri ilginçtir; zira fosfor metal değildir. CWC uygulanmasının takibi Kimyasal Silahlar Yasağı Kurumu tarafından sağlanmaktadır. Kurumun sözcüsü Peter Kaiser beyaz fosforun aydınlatma amaçlı kullanımına yasak getirilmediğini; ancak bu maddenin toksik özelliklerinin silah olarak kullanımının yasak olduğunu belirtmektedir. Ancak silah olarak kullanılsa dahi, beyaz fosforun toksik özelliklerinden ziyade, hava ile karışmasından ortaya çıkan reaksiyonun yarattığı yakıcı etkinin tehlikeli olduğu gerekçesi öne sürülerek, kimyasal silah tanımına girmediği argümanı ortaya konulabilir.

Bu durumda, yangın silahı olarak beyaz fosfor, 1980 Konvansiyonel Silahlar Konvansiyonu kapsamına girmektedir. Bu konvansiyon yangın silahlarının sivil halk üzerinde veya hava saldırılarında sivillerin yoğun olarak bulunduğu yerlerde kullanılmasını yasaklamaktadır. ABD bu konvansiyona taraf olmakla birlikte, yangın silahlarını içeren III. protokolü imzalamamıştır.

Ayrıca bakınız
II. Felluce Muharebesi

Dış bağlantılar
Rai News 24 - Felluce'de beyaz fosfor kullanımı ile ilgili belgesel (İtalyanca)
BBC - (ABD Irak'ta beyaz fosfor kullandı (İngilizce)
BBC - (ABD Irak'ta yangın bombası kullanıyor (İngilizce)
Felluce savaşındaki dolaylı yangınlar (İngilizce - PDF formatında)
ABD Felluce'de sivillere karşı fosfor kullanıldığını inkar ediyor
CBC - ABD yetkilileri Irak'ta fosfor kullanıldığını kabul etti
Beyaz dut

Beyaz dut (Morus alba), dutgiller (Moraceae) familyasından anavatanı doğu Asya olan hızlı büyüyen 15–20 m'ye kadar boylanabilen orta büyüklükte bir dut türü.

Kalın dallı, geniş tepeli bir ağaçtır. Uç tomurcuğu , yan tomurcuğu kızıl kestane renklidir. Genç ağaçlarda yapraklar 20 cm uzunluğunda, loplu olup yuvarlaktır. Yaşlılarda genellikle 8–15 cm, tam, kalp şeklinde, tabanı asimetrik, kenarları testere dişlidir.

Sürgünler kesildiğinde süt gibi salgılar akar. Meyveler olgunlaşınca beyaz renk alır; tatlıdır. Bazı varyete ve formları park ve bahçelerde süs bitkisi olarak yetiştirilir. Odunu sarı renkli dayanıklıdır. Tarım aletleri, müzik aletleri yapımında kullanılır.