kaan39/turkish-wikipedia-dataset-clean huggingface dataset:
Defterdar Camii (İstanköy)

Defterdar İbrahim Paşa Camii ( ), Yunanistan'ın İstanköy adasında bulunan bir camidir. Cami, 18. yüzyılda Osmanlı döneminde inşa edilmiş olup adadaki Türk-Müslüman cemaatine hizmet vermektedir.

Tarihçe
Cami, adını 18. yüzyılın sonlarında inşa ettiren Osmanlı defterdarı İbrahim Paşa'dan almıştır. Daha önce Aziz Paraskevi'ye adanmış bir Ortodoks kilisesi olduğu ileri sürülmüştür.

Mimari özellikleri
Defterdar Camii, Elefterias Meydanı'nda yer almakta olup 12 kemerle desteklenen sekizgen kubbeli, kübik formda iki katlı bir yapıdır. Cami, kesme taşlarla inşa edilmiş olup daha büyük olanlar zemin katta ve alt bölümlerde, daha küçük olanlar ise birinci katta iso-bina sistemine göre düzenlenmiştir. Defterdar Camii'nin birer kemer altına yerleştirilmiş ikişer ikişer ikişer ikişer, ancak diğer taraftakiler gibi bir kemerle bitmeyen altı penceresi ve alınlığı üç yandan çevreleyen yüksek bir kornişi bulunmaktadır.

Birinci katta, kuzeydeki dar ve uzun narteks ile iki kapı aracılığıyla bağlantılı olan kare planlı mescit yer almaktadır. İkinciye sırasıyla doğu ve batı taraflarında bulunan iki tuğla merdivenle erişilir. Üstü çift kubbeli bir propilonla örtülen doğu merdiveni, camiye görevlilerin girişi için tasarlanmıştı. Ana salonun kuzey tarafında, kadınlar için mahalleler olan yükseltilmiş bir ahşap ginakonitis vardır. Mihrap ve minber güney cephededir.

Caminin batı cephesinde korkuluklu tek revaklı minare, biraz ilerisinde altı kemer ve kısa sütunlarla desteklenen tonozlu bir yapıyla örtülü mermer sekizgen şadırvan yer almaktadır.

Galeri
Kaynakça
Ek okuma
History of the Island of Kos: Ancient, Medieval, Modern, by Vasilis S. Hatzivasileiou, published 2013.
Defterdar Mustafa Paşa Camii

Defterdar Mustafa Paşa Camii, Edirne il merkezinde Defterdar Mustafa Paşa tarafından 16. yüzyılın ikinci yarısında Mimar Sinan'a yaptırılan cami.

Defterdar Mustafa Paşa Camii, Kanuni Sultan Süleyman ve Sultan II. Selim zamanında Defterdarlık yapan Mustafa Paşa tarafından Mimar Sinan'a yaptırıldı. Edirne merkezdeki Sabuni Mahallesi'nde bulunan Caminin Tekke Bayırı Sokak ve Tunahan Şeker Sokakta giriş kapısı bulunmaktadır. Camii, Geniş bir avlu içinde yer alan caminin ismi kaynaklarda, Defterdar Camii, Defterdar Mustafa Çelebi Camii, Defterdar Kara Mustafa Paşa Camii olarak ta geçmektedir. 1751 yılında meydana gelen depremde kubbesi çöken cami Hacı Ruşen Efendinin gayretleri ile bu defa ahşap çatılı olarak tekrar ibadete açıldı. Bu tamirat sırasında avlusuna bir de medrese yaptırıldı.

Vakıflar Genel Müdürlüğünün tarafından 1953 ve 1962 yıllarında gerçekleştirilen restorasyonlarla caminin, kubbe, son cemaat yeri, taç kapı ve pencereler, aslına uygun olarak yenilendi. Caminin son restorasyonu 2020 yılında başladı. Restorasyonu iki yıl süren cami, 21 Nisan 2022 tarihinde ibadete açıldı.

Kaynakça
Dış bağlantılar
Defterli

Defterli, Bengü Beker'in 10 Haziran 2024'te yayınlanan teklisi. Sözleri Mabel Matiz'e bestesi Canberk Ünsal ve Mabel Matiz'e ait teklinin klip yönetmenliğini Recep Bozgöz yapmıştır. Arka vokallerinde Mabel Matiz Matiz ve Emre Malikler yer almıştır. "Defterli" nin prodüktörlüğünü ve enstrüman çalımlarını Sabi Saltiel, buzuki çalımını Altuğ Öncü yaptı. Bir röportajında tekli için şöyle demiştir;

"Ege melodileri, enstrümanları ve duygusu hâkim. Mabel bu şarkıyı İzmir’de hayali biri için yazmış. Dramatik, acı çeken bir Bengü değil, âşık, tutkulu bir Bengü seslendiriyor ‘Defterli’yi. Aslında 13 şarkılık bir albüm hazırlıyoruz, bitmek üzere. Sadece okumaları kaldı. Hepsi Mabel Matiz imzalı. Aslında üçünü peş peşe yayımlayacağız gibi duruyor. Belki dördüncü de single olacak. Albümü sonbaharda çıkarmayı planlıyoruz."

Listeler
Kaynakça
Degersheim

Degersheim, İsviçre'nin doğusunda yer alan St. Gallen kantonunun Wil bölgesine bağlı bir belediyedir. Doğal güzellikleri, sanayi tarihi ve kültürel mirasıyla öne çıkan bu yerleşim, Alp eteklerinde kırsal ve sakin bir yaşam sunmaktadır.

Tarihçe
Degersheim'in adı ilk kez 837 yılında "Tegarascai" olarak belgelerde yer almıştır. Orta Çağ boyunca bölge, özellikle Magdenau Manastırı'nın (Cistercian Tarikatı) etrafında dini ve ekonomik bir merkez olarak gelişmiştir. 1818 yılında büyük bir yangın köyün önemli kısmını yok etmiş, ardından yeniden inşa edilmiştir. 19. yüzyılda nakış endüstrisi ile ekonomik açıdan kalkınmış, 20. yüzyılda ise metal ve ahşap işleme gibi sektörler ön plana çıkmıştır.

Coğrafya
Belediye, Appenzell ile Toggenburg arasında, 800 metre rakımda tepelik bir bölgede yer almaktadır. Toplam yüzölçümü 14.48 km²'dir. Arazilerin %54'ü tarımsal, %35'i ormanlık alan, %10'u yerleşim bölgesi ve %1'i sulak alanlardan oluşmaktadır. Bölgede Magdenau ve Wolfertswil adlı köyler ve Obergampen adlı bir eksklav bulunmaktadır.

Nüfus
2025 yılı itibarıyla Degersheim'in nüfusu yaklaşık 4.152 kişidir. Bu nüfusun yaklaşık %83'ü İsviçre vatandaşlarından, %17'si ise yabancı uyruklulardan oluşmaktadır. Dini dağılıma göre halkın %31'i Katolik, %24'ü Reformist, geri kalanı ise diğer dinlere mensup veya dinsizdir.

Turistik Yerler ve Kültürel Miras
Magdenau Cistercian Manastırı, 13. yüzyıldan kalma olup ulusal öneme sahip bir kültürel miras alanıdır.

Reform Kilisesi (1908, Heimatstil) ve Katolik St. Jakobus Kilisesi (1924, Neobarok tarzında) mimari açıdan önemlidir.

Wolfertswil'deki Bruder Klaus Kilisesi 1952 yılında inşa edilmiştir.

Dreamfactory adındaki özel koleksiyon müzesi, otomobillerden oyuncaklara kadar çok sayıda objeyi barındırır.

Rotmoos doğa rezervi, yürüyüş ve gözlem için ideal bir turbalık alanıdır.

Kardeş Şehirler
Degersheim, Valais kantonundaki Chamoson ile kardeş şehir protokolü yürütmektedir.

Dış bağlantılar
Degersheim Belediyesi Resmi Web Sitesi
Degersheim Okulları

Kaynakça
Degtyaryov Fabrikası

V. A. Degytyarov Fabrikası ( ), Rusya merkezli bir silah ve motosiklet üreticisidir. Şirket, 27 Ağustos 1916 tarihinde kurulmuş olup adını Sovyet mühendis Vasili Degtyaryov'dan almaktadır ve Rostec'in yan kuruluşudur. Şirketin merkezi Kovrov'da yer almaktadır.

Şirket, günümüzde toplu tabancalar, makineli tüfekler, uçak topları, uçaksavar topları, tanksavar topları ve roket sistemlerinin yanı sıra motosikletler, mopedler, mikro traktörler, dikiş makineleri ve akümülatör pilleri üretmektedir.

Kaynakça
Dış bağlantılar
Defterdar Sinan Paşa

Defterdar Sinan Paşa (ö. 1596/1597), Mısır, Maraş, Karaman, Diyâr-ı Bekr ve Sivas Beylerbeyi olarak görev yapmış Osmanlı komutanı ve devlet adamıdır.

Hayatı
Mâliyeden yetişip Anadolu defterdarı oldu. 1582'de Mısır Defterdarı oldu. 1584'de Mısır Beylerbeyi oldu. Nisan 1587'de azledildi. 1590'da Diyâr-ı Bekr Beylerbeyi oldu. Sonra İstanbul'a geldi. Akabinde Maraş, Konya ve 1595/1596'da Sivas Beylerbeyi olup 1596/1597'de ölmüştür.

Kaynakça
Dehidrasyon reaksiyonu

Kimyada bir dehidrasyon veya kondenzasyon tepkimesi, tepkiyen moleküllerden su kaybının meydana geldiği bir kimyasal tepkimedir. Dehidrasyon tepkimeleri eliminasyon tepkimelerinin bir alt grubudur. Hidroksil grubu (-OH) kolay ayrılan bir grup olmadığı için bir Bronsted asit katalizörü hidroksil grubunu protonlaştırıp daha kolay ayrılan bir -OH2+ grubu oluşturur. Selülozlar Bu gruba dahil değildirler.

Organik sentezde dehidrasyon tepkimelerinin pek çok örneği vardır:

Alkollerin eterlere dönüşmesi (örneğin, iki monosakkaritten bir disakkarit oluşması)
2 R-OH → R-O-R + H2O
Alkollerin alkenlere dönüşmesi
R-CH2-CHOH-R → R-CH=CH-R + H2O
Karboksilik asitlerin asit anhidritlere dönüşmesi
2 RCO2H → (RCO)2O + H2O
Amidlerin nitrillere dönüşmesi
RCONH2 → R-CN + H2O

Bazı dehidrasyon reaksiyonlarının mekanizmaları karmaşık olabilir, örneğin bir şekerin konsantre sülfürik asitle tepkimesi sonucu karbon oluşumu sırasında karbon çift bağları meydana gelir.
Şekerin dehidrasyonu: C12H22O11 + 98% Sülfürik asit → 12 C (grafit köpük) + H2O buhar + Sülfürik asit/su karışımı

Bu reaksiyon sülfürik asidin suyla olan ekzotermik tepkimesiyle ilerler. (Bu tepkime sülfürük asitli buhar oluşturur, iyi havalandırılmış bir yerde yapılmalıdır.)

Kaynakça
Ayrıca bakınız
Hidrasyon tepkimeleri
Deha Bozkan

Deha Bozkan (d. 1 Ocak 1989), Türk voleybolcudur. 1,88 m boyunda ve 88 kilodur.

Oynadığı takımlar
Manisa Büyükşehir Belediyespor, 2005-2009
Fenerbahçe, 2009-2010
Konak belediyespor, 2010-2011
Bornova Anadolu, 2011-2012
TOFAŞ erkek voleybol Takımı, 2012-2013
İnegöl Belediyespor, 2013-2014
Antalya TÜRK TELEKOM ilk yarı bitiminde 2014-2015 İlk Yarı
Bigadiç Belediyespor transfer olmuştur 2014-2016
TOFAS Erkek Voleybol takımı, 2016-2017
Bingöl Solhan Spor, 2017-2018
Bigadiç Belediyespor 2018-2019
Bursa Büyükşehir Belediyespor 2019-

Başarıları
2006-07 Gençler Türkiye Şampiyonu
2007-2008 Fenerbahçe ERKEK Voleybol Takımı ile Türkiye kupası ve lig şampiyonluğu
2008-2009 Fenerbahçe ERKEK voleybol takımı ile Türkiye 2.si
2007-2008 yıldız erkek millî takımı ile balkan 2.si
2012-2013 İnegöl Belediyespor ile süper lige çıkmıştır.

Dış bağlantılar
Fenerbahçe.org Profili
Dehgülan

Dehgulan (Farsça: دهگلان, Dehgolān, Kürtçe: Dêwlan), İran'ın Kürdistan Eyaleti'nde şehir.

İdari olarak Dehgulan şehristanı'na bağlıdır ve bu şehristanın yönetim merkezidir. Kentin 2017 yılı nüfusu 45.386 kişidir. Dehgulan, Senendec ile Hamedan arasındaki 46 numaralı kara yolu üzerinde bulunmaktadır.

Kaynakça
Dehagan

Dehagan (Farsça: دهاقان, Dehāqān), İran'ın İsfahan Eyaleti'nde şehir.

İdari olarak Dehagan şehristanı'nın yönetim merkezi olan şehrin 2006 nüfusu 16.899 Kentin adı, Farsçada sulak yer anlamındadır. İsfahan'ın güneyinde, Şahrıza kentine 30 km. uzaklıktaki kent, Şahrıza ile Borucen arasındaki kara yolu üzerindedir. Kentin kayak tesisleri, İsfahanlılar'ın kış ayındaki cazip tatil yerlerinden birisidir.

Kent ve çevresinde tarım gelişmiştir. Su kaynakları bakımından zengin olan kent daha çok armut ve ceviziyle tanınmıştır.

Kaynakça
Dehcho Bölgesi

Dehcho Bölgesi (İngilizce Dehcho Region), Kuzeybatı Toprakları'nın beş yönetim bölgesinden biridir. Altı yerleşimden oluşan bölgenin yönetim merkezi Fort Simpson'dadır.

Yerli halk
Bölgenin yerli halkları Kanada Atabasklarından olan Denetalardır.

Yerleşimler ve yönetim
Dehcho bölgesi idari açıdan şu yerleşimleri içerir:


Kaynakça
Dehl Berti

Dehl Berti (17 Ocak 1921 - 26 Kasım 1991), Apaçi kızılderilisi kökenli Amerikalı western filmleri oyuncusudur.

Kolorado doğumlu oyuncu Türk oyuncu Zerrin Arbaş ile evlenmiş bu evlilikten oyuncu Derya Arbaş doğmuştur.

1950 ila 1980'ler arasında kült olan oyuncu western film ve dizilerin vazgeçilmez Kızılderili karakter oyuncularından birisi olup Bonanza ve Gunsmoke adlı dizilerle sivrilmiştir.

Kalp krizi sonucu 70 yaşında ölen oyuncu Oakwood Ulusal Mezarlı'ğında defnedilmiştir.

Filmografi
Sinema
1981: Wolfen
1982: The American Adventure
1986: Bullies

Televizyon
1953: Operation Neptune
1982: Born to the Wind
1985: Stir Crazy
1987: Buck James
1988: Guns of Paradise

Video filmler
1984: Walt Disney World EPCOT Center: A Souvenir Program

Filmografi
Laguna Heat (1987); Bullies (1986); Invasion U.S.A. (1985); Second Thoughts (1983); Wolfen (1981); The Last of the Mohicans (1977); Scott Free (1976); The Shaman's Last Raid, Sweet Hostage, and Seven Alone (1975); Ritual of Evil (1969); Under Fire, Undersea Girl, Apache Warrior, and Hell Bound (1957); ve The Toughest Man Alive (1955) sayılabilir.

Kaynakça
Dış bağlantılar
Dehesas Viejas

Dehesas Viejas, İspanya'nın on yedi özerk bölgesinden, ülkenin en çok nüfusa sahip olan ve güney sınırında bulunan, Endülüs özerk bölgesine bağlı sekiz eyaletinden Akdeniz'e kıyısı bulanan Granada'ya bağlı 170 belediyeden biridir. Dehesas Viejas belediyesinin nüfusu 2013 yılı nüfus sayımlarına göre 772 kişidir.

Dış bağlantılar
Dehesas Viejas Belediyesi
Dehati

Dehati (Farsça:دهاتی) (Türkçesi:Köylü), İranlı pop müziği şarkıcısı Shadmehr Aghili'nin İran'da 1999'da çıkardığı stüdyo albümüdür. Bu albüm,İran İslam Devrimi sonrasında İran'da yayımlanan ilk Farsça pop müziği olma özelliği taşımaktadır.

Şarkılar (Farsça)
دهاتی
پاییز
نوایی
آسمونی (بی کلام)
دل خوشی
آسمونی
نگاه پنجره
غریبه
دل خوشی (بی کلام)
خونه
Deha Gürsey Owen

Deha Gürsey Owen (1924, Paris - 10 Kasım 2012, Baltimore), Türk bilim insanı ve psikiyatristtir. 1949 yılında İstanbul Tıp Fakültesi'ni bitirmiş ve ardından ABD'ye göç etmiştir. Daha sonra Johns Hopkins Üniversitesi'nde profesör olmuştur. Uluslararası Psikoloji Cemiyeti'nin tek Türk üyesi olarak görev yapmıştır. Annesi ünlü kimyager Remziye Hisar, babası askeri doktor ve radyolog Reşit Süreyya Gürsey, kardeşi ünlü fizikçi Feza Gürsey'dir.

ABD'ye yerleşmesinin ardından George Owen, Jr ile evlenmiş ve bu evlilikten Stephen Owen isminde bir oğlu olmuştur. Cenazesi Maryland'de "Dulaney Valley Memorial Gardens" adlı mezarlıkta bulunmaktadır.

Kaynakça
Dehalococcoides

Dehalococcoides, "organohalojenür solunumu" adı verilen anaerobik solunum modunda hidrojenin oksidasyonu ve ardından halojenli organik bileşiklerin indirgeyici halojensizleştirilmesi yoluyla enerji elde eden, Dehalococcoidia sınıfına ait bir bakteri cinsidir.

Halojenlenmiş etilenleri ve aromatikleri yok etme konusundaki büyük potansiyelleriyle iyi bilinirler. Bunlar, yüksek oranda klorlu dioksinleri (PCB'leri) dönüştürdüğü bilinen tek bakteridir. Ayrıca Tetrakloroetileni (perkloroetilen, PCE) etilene dönüştürdüğü bilinen tek bakteridir.

Kaynakça
Deha (dizi)

Deha, Ay Yapım imzalı, ilk bölümü 22 Eylül 2024 tarihinde yayımlanan, yönetmenliğini Umut Aral'ın yaptığı, senaryosunu Damla Serim'in kaleme aldığı, aksiyon ve dram türündeki Türk televizyon dizisidir. Dizinin başrollerinde Aras Bulut İynemli, Uğur Polat, Taner Ölmez, Onur Saylak, Melis Sezen ve Ahsen Eroğlu yer almaktadır. Dizi, 18 Mayıs 2025 tarihinde yayımlanan 31. bölümü ile final yaparak sona ermiştir.

Konusu
Alanında bir deha olan Devran'ın (Aras Bulut İynemli) yıllar sonra babasıyla (Uğur Polat) olan hesaplaşmasını konu almaktadır. Devran'ın hayatın kendisini sürüklediği olaylar nedeniyle zaman içinde yaşam tarzı değişecektir.

Çekimler
Dizi çekimleri İstanbul'da gerçekleşmektedir. Birinci bölümün bazı çekimleri Hollanda'nın başkenti Amsterdam'da ve KKTC'de gerçekleşti.

Oyuncu kadrosu ve karakterler
Not: Aşağıda yer alan karakterlerin açıklamaları, detaylı hâlini ve yardımcı karakterler hakkında detaylı bilgiler ve bölüm numaralarıyla ilgili bilgi edinmek için karakter listesine bakınız.

Ana karakterler
Yardımcı karakterler
Yayın takvimi
Bölümler
1. sezon (2024-2025)
Ceza alması
Dizi, bazı sahnelerinde kara para aklamayı anlatmaya yönelik sahnelerinin olduğundan dolayı RTÜK tarafından "para aklamayı öğretmek" gerekçesiyle, 5 Ocak 2025 ile 12 Ocak 2025 tarihlerinde 2 hafta yayın durdurma ve idari para cezası aldı.

Reyting grafiği (AB grubu)
Şarkılar
Kaynakça
Dış bağlantılar
Show TV'nin resmî sitesinde Deha
Deha (film)

Deha (özgün adı: Gifted) 2017 Amerikan yapımı dramatik filmdir. Marc Webb'in yönetmenliğini, Tom Flynn'in yazarlığını üstlendiği yapımın başrollerini Chris Evans, Mckenna Grace, Lindsay Duncan, Jenny Slate ve Octavia Spencer paylaşmıştır. Film, özel yetenekli bir çocuğun velayetine ilişkin çatışmaları konu almaktadır.

Dış bağlantılar
Dehna Çölü

Dehna Çölü, Suudi Arabistan'da bir çöldür. Bu çöl Arabistan Çölü'nun merkezi bölümüdür. Uzunluğu 1000 km'den fazladır. Genişliği ise 80 km civarındadır. Alanı yaklaşık 65.000 km² olarak hesaplanmıştır.

Bugün, çoğunluğu Suudi Arabistan içinde, diğer kısımları ise Kuveyt ve Katar sınırları içerisinde bulunur.

Bu çöl kuzeyde bulunan Nefud Çölü'nü güneyde bulunan Rubülhali Çölü'ne bağlayan bir yay şekilde kumsal araziler koridorudur. Doğuda Twaik Dağları'na kadar uzanır. Bu nedenle Dehna Çölü Suudi Arabistan'in iki büyük çölünü birbirine bağlayan bir ip şeklinde görülebilmektedir. Suudi Arabistan yörel idaresinde bu çöl "El-Ahsa Vilayeti"ni "Nejd Vilayeti"nden ayıran coğrafi sınırdır.

Dehna Çölü birbirine bağlı yüksek kumullardan oluşmuştur. Bu kumullar demir oksidleri ihtiva ettiğinden kırmızı renkli oldukları için "damar" adı verilen parmak şekilli kumullar olarak yatay olarak ilerleyip yayılmaktadırlar. Dehna Çölü birbirlerine ovalarla bağlanmış; her biri birçok kumul tepesinden oluşan; bariz 7 tane yüksek rakımlı dağlık araziden oluşmaktadır.

Dehna Çölü içinden otomobil karayolları geçmekte ve bu karayolları Kuveyt'i "El-Zilfi" ile Riyad şehirlerine ve ayrıca Riyad şehrini Hasa şehrine bağlamaktadır.

Dehna Çölü'nün doğusunda bir karst alanı olan Summan platosunun kireçtaşı zemininde birbirine bağlı birçok irili ufaklı delikler, yeraltı koridorları ve mağaralar bulunmaktadır. Yerliler bu kovuk, yer altı koridorları ve mağaralara "Dehliz" adını vermektedirler. Yerli bedevi halk bu mağaraların bazılarını "su deposu" olarak kullanagelmişlerdir. 1981'den itibaren bu mağaralar sistemleri sistematik ve bilimsel olarak incelenmeye başlanmıştır.

Kaynakça
Dış bağlantılar
Dehluran şehristanı

Dehloran Şehristanı (Farsça: شهرستان دهلران), İran'nde İlam Eyaleti'nin 8 şehristanından birisidir.

İdari olarak 3 bahşa ayrılmıştır:
Dehloran Merkezî Bahşı (بخش مرکزی)
Zerrinabad Bahşı (بخش زرین‌آباد), bahş merkezi Pahleh şehridir.
Musiyan Bahşı (بخش موسیان)

Şehristanın 2006 yılı toplam nüfusu 58.993, yönetim merkezi Dehloran şehridir.
Dehşet

Dehşet, kişinin tehlikeli bir durumla karşı karşıya kaldığında veya korkunç bir şey gördüğünde hissettiği duygudur.

Dehşete kapıldıktan sonra kişide kısa süreli çarpıntı, yüz kızarması, titreme ve terleme gibi bazı anksiyete belirtileri ortaya çıkabilir. Sürekli dehşete maruz kalınması durumunda ise kişide fobi gelişebilir. Daha uç noktalarda anksiyete bozukluğu görülebilir.
Dehşet Evi

Dehşet Evi veya İspanyolca adıyla Secuestrados, 2010 yapımı gerilim türündeki İspanyol sinema filmi. Yönetmenliğini Miguel Ángel Vivas'ın yaptığı, senaryosunu ise Javier García ile Miguel Ángel Vivas'ın yazdığı filmin başrollerini Manuela Vellés, Dritan Biba ve Ana Wagener paylaşmaktadır. Film, yeni evlerine taşınan bir ailenin, ilk günün akşamında eve zorla giren üç kişinin ardından yaşanan olayları konu almaktadır.

Oyuncular
Dış bağlantılar
Dehriyye

Dehriyyun kavramı (Maddîyyun), İslam dünyasında yaygın olarak ateist ve özellikle materyalist akımları temsil etmektedir. Dehrî felsefenin en önemli öncülerinden birisi İbn Ravendi'dir ( 827-911). Kavram, mutlak zaman anlamlarına gelen "dehr" kelimesi ile ilişkilidir.

Kökeni
Arap dünyasındaki Dehrî felsefenin kökeni İslam öncesine kadar uzanmaktadır. Kadim Arap şiiri incelendiğinde, zaman veya dehr mefhumunun eski Arapların hayat felsefelerini şekillendiren temel bir kavram olduğu gözlemlenmektedir. Bu inanış dehriyye şeklinde isimlendirilmiştir.

Dehrî felsefesi
Beşşar bin Bürd ve Salih bin Abdülkudüs de önemli materyalist filozoflardır. "Dehrî filozoflar" görünen ve algılanan dünyanın dışında bir gerçek arayışını reddeder. İbn-i Râvendî'ye göre peygamberler, göz boyayarak halkın gerçekleri görmesine engel olmaktadırlar. Kur'an'ı reddeder ve tevhid inancının bâtıl olduğundan da bahseder. Birçok eserinde Muhammed'i eleştirmiştir. İbn-i Râvendî'nin bu fikirleri İslâm coğrafyasında doğrudan veya dolaylı olarak etki etmiş, materyalist anlayışın en önemli kaynağı haline gelmiştir. İslâm felsefesi tarihinde bir de Vahdet-i vücud anlayışının, maddi yorumlanmasından doğan bir materyalizm şekli vardır. Şeyh Bedreddin ve Turan Dursun bu anlayışın önemli temsilcileridir.


Abbâsîler devrinde Dehrîler
Abbâsî Hâlifesi Ebû Câʿfer "el-Mansûr" hür fikirli bir şahsiyetti. O nedenlede diğer dinlerden olanlara karşı pek müsamahakâr davranmıştı. Hâlifenin tâbibi “Hasib” kendisinin Hristiyan olduğunu açıkça söyleyen bir “Zındık” idi. Ayni hâlifenin kâtibi “Yezid bin El-Feyz” ise Mani idi. “Maniler” ve kendilerine “Dehrîler” adı verilen hür düşünceli ve materyalist filozoflar, Hâlife Muhammed "el-Mehdî bi’l-Lâh" zamanında ise Zındıklık töhmetiyle idama, hapse ve i'tisafa uğradılar. “İbn-i Râvendî” yandaşlarından olan “Salih bin Abd’ûl-Kuddus” H. 166 / M. 783 yılında Hâlife Mehdî tarafından idam ettirilmişti.

Konuyla ilgili yayınlar
Ayyıldız, Esat. “Klasik Arap Şiirinde Zaman Olgusu ve Kökeni” . Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi 22/1 (Mart 2022), 67-97.

Ayrıca bakınız
Zaman
Zurvân
Zaman Baba
Khronos
İslâm felsefesi
İbn Ravendi
Şeyh Bedreddin
Turan Dursun

Kaynakça
Süleyman Uludağ, İslam Düşüncesinin Yapısı, s.241
Faruk Yılmaz, İslam Felsefesi
Dehumanizer

Dehumanizer, İngiliz Heavy metal grubu Black Sabbath'ın 16. stüdyo albümüdür. Albüm Amerika'da en çok satan 40. albüm olmuş, Billboard 200'de de 44.'lüğe oturmuştur.

Şarkı Listesi
Albümde yer alan grup üyeleri
Black Sabbath
Tony Iommi – gitar
Geezer Butler – bas
Ronnie James Dio – vokal
Vinny Appice – bateri

Liste durumu
Dış bağlantılar
Grubun resmi sitesi-
Dehşetin Bedeli

Dehşetin Bedeli (İngilizce: Sorcerer), yönetmenliğini ve yapımcılığını William Friedkin'in üstlendiği 1977 yapımı ABD korku ve gerilim filmi.

Konusu
Filmde, Nikaragua'daki bir petrol kuyusuyla ilgili özel bir operasyonda görev alan dört uluslararası suçlunun izini sürüyoruz. Bu tekinsiz adamlar, kontrol altına alınmayan bir yangın çıkınca, altı sandık dolusu dinamiti balta girmemiş ormanda kilometrelerce taşımak zorunda.

Oyuncular
Roy Scheider
Bruno Cremer
Francisco Rabal
Amidou
Ramon Bieri

Dış bağlantılar
Sinemalar.com
IMDb
Deicide

Deicide 1987 yılında kurulmuş Amerikalı bir death metal grubudur. İlk iki albümleri olan Deicide ve Legion, Soundscan'in en çok satan death metal albümleri listesinde ikinci ve üçüncü sırayı almışlardır.

Tarihi
Deicide, Tampa, Florida'da 21 Temmuz 1987'da yerel bir müzik dergisine verdiği reklamla kurulur.
Dehşet Yaratan Adam

Dehşet Yaratan Adam, 1966 yapımı Türk filmidir. Yönetmenliğini Nejat Okçugil'in yaptığı filmin başrollerinde Yılmaz Gündüz ve Nurlan San oynamıştır.
Oyuncular
Yılmaz Gündüz
Nurlan San
Orhan Alkan
Sadettin Erbil
Talat Gözbak
Nevzat Bilsel
Faruk Panter
Nevzat Okçugil
Ali Ekdal
Kudret Karadağ

Dış bağlantılar
Deianeira

Deianeira, Yunan Mitolojisinde Kalidon Prensesidir ve Herakles'in karısıdır. Mitolojik hikâyelere göre Deianeira, Herakles'i Nessos adlı kentaurdan aldığı zehirli bir gömlekle öldürmüştür.

Sofokles'in Trakhisli Kadınlar oyunundaki ana karakterdir.

Aile
Deianeira, Kalidon Kralı Oeneus ve Althaea'nın kızıdır. Meleager'ın kız kardeşidir. Ayrıca Hyllos, Glenus, Onites, Ctesippus ve Macaria'nın annesidir.

Evliliği
Sofokles'e göre Deianeira'yı Acheloos Nehrinin tanrısı üç farklı kılığa girerek istemiştir. Ve Herakles bu nehir tanrısını öldürerek, Deianeira'yı kurtarmıştır.

Bunun uzun versiyonu ise şöyledir: Acheloos bazen boğa bazen yılan kılığına girerek kızı istemiş ama kız Akheloon'un bu özelliğinden korkmuştur.

Herakles, Hades'e indiğinde Meleager'a rastlar ve onun kardeşi Deianeira ile evlenmesini salık verir. Herakles yeryüzüne dönünce kıza aşık olur. Bu yüzden Herakles,kızı isteyen Akheloos ile yaman bir güreşe tutuşmuşlardır ve en sonunda Herakles, Akheloos'u öldürmüştür.

Herakles, Deianeira ile evlenir ve Hyllos isimli oğulları olur.

Nessos
Herakles, karısını alıp Kalidon'dan ayrılır. Yolda derin bir ırmağı geçerken Nessos isimli bir kentaur onlara yardım eder ve Deianeira'yı karşıya geçirmek için sırtına alır. Ancak onu kaçırmaya kalkar ve karısının çığlıklarına koşan Herakles, Nessos'u Hidra zehrine batırılmış okuyla vurarak öldürür.

Nessos, Deianeira'nın yanında can çekişiyorken yarasından akan kanı alıp ileri de bununla bir iksir hazırlayarak kocasının sevgisini her zaman koruyabileceğini söyler.

Sonra Herakles ve Deianeira, Trakhis'e varırlar.

Ölümü
Yıllar sonra, Herakles Oikhalia kralı Eurytos'u yener ve kızı Iole'yi tutsak alarak Deianeira'nın yanına gönderir. Deianeira, kocasının bu kadına aşık olduğu haberini alınca Nessos'un ona yıllar önce verdiği tavsiye aklına gelir ve iksir hazırlayarak bunu gömleğe banar. Gömleği de Herakles'in kurban töreninde kullanması için ona gönderir. Herakles gömleği giyince gömlek bedenine yapışır ve ona korkunç acılar verir. Çıkarmaya çalışınca derisi yüzülür. Bu işkenceye son vermek için Oita Dağından bir odun yığınında kendi yaktırarak öldürtür. Deianeira ise yaptığına dayanamaz ve intihar eder.