kaan39/turkish-wikipedia-dataset-clean huggingface dataset:
Birinci Helen Cumhuriyeti

Birinci Yunanistan Cumhuriyeti (Yunanca: Α'Ελληνική Δημοκρατία), Yunanların Osmanlı İmparatorluğu'na karşı başkaldırısı sırasında kurulan geçici cumhuriyettir. Kurulan bu cumhuriyet aynı zamanda Yunanların kurduğu ilk cumhuriyet olmakla birlikte daha sonra İstanbul Antlaşması ile yerini krallığa bırakacaktır. Tarihçiler devletin anayasal ve demokratik niteliği ile daha sonradan Yunanistan'da kurulacak olan İkinci ve Üçüncü cumhuriyetlere bir örnek teşkil ettiğini söylerler.

Tarihi
1821 yılında başlayan ayaklanmanın ilk aşamasında Yunan toprakların birçok yerinde halkın kendi seçtiği bölgesel yönetim konseyleri kuruldu. Bu konseyler Epidaurus Birinci Millet Meclisine bağlıydı. Bu mecliste 1822 yılında Yunan Anayasası ilan edilerek geçici devleti ilan ettiler. Bu adım çağdaş Yunan devletinin doğuşunu göstermiştir ancak konseylerin ömrü çok uzun sürmedi. Çünkü Osmanlı İmparatorluğu'na bağlı ordu ile birlikte Kavalalı Mehmet Ali Paşa'nın komutası altındaki ordu birleşerek direnişçileri yenmeyi başardı.

1827 yılında Yunan İsyanı'nın anakarada bazı küçük bölgeler haricinde söndürüldüğü dönemde büyük güçler direnişçilere yardıma geldi. Büyük güçler olayları bitirmek için Londra Antlaşması'nda Osmanlı İmparatorluğu egemenliği altında bir Yunan özerkliğini kabul etti ancak Osmanlı bu şartları reddetti. Bunun üzerine büyük güçler saldırıya geçerek Navarin'de donanmayı yok etti. Böylece Yunan direnişçilere büyük bir destek verildi.

1827 yılında Ulusal Meclis, Loannis Kapodistrias'ı Yunanistan Valisi olarak seçti. Ocak 1828 yılında, vali olarak seçilen Kapodistrias Yunanistan'a geldi. Geldikten sonra Kapodistrias gerçek anlamda devleti oluşturmak ve yıllar boyu savaş ile tahrip olmuş olan Yunanistan'ı kalkındırmaya çalıştı ancak ülkede bulunan burjuva yapılan reformlara tepki koydu. Bunun sonucunda ülke siyasal çatışmaya girdi.

Kapodistrias bu kargaşa esnasında 1831 yılında siyasi rakipleri tarafından öldürüldü. Kapodistrias'in yerine kardeşi Augustinos geçti ancak kardeşi altı ay sonra istifa etmek zorunda kaldı.

Bu esnada başta Ruslar olmak üzere birçok büyük devletin müdahalesiyle İstanbul Antlaşması sonucunda Yunanistan bağımsızlığına kavuştu.

Bu kargaşadan memnun olmayan büyük devletler olaylara müdahale ederek Londra Konferansı'nı topladı. Konferansta alınan karar doğrultusunda Yunanistan'da bir krallık kurulacak ve krallığın başında Bavyera Prensi Wittelsbach Otto olacaktı.

Devlet başkanları
Aleksandros Mavrokordatos (13 Ocak 1822 – 10 Mayıs 1823)
Petros Mavromichalis (10 Mayıs 1823 – 31 Aralık 1823)
Georgios Kountouriotis (31 Aralık 1823 – 26 Nisan 1826)
Andreas Zaimis (26 Nisan 1826 – 14 Nisan 1827)
Yannis Kapodistrias (Mayıs 1827 – 27 Eylül 1831)
Augustinos Kapodistrias (9 Ekim 1831 – 23 Mart 1832)
Yasama Komisyonu (1832 – 1833)

Kaynakça
Dış bağlantılar
Yunanistan Meclisi - Yunanistan anayasal tarihi
Birinci Haiti İmparatorluğu

Birinci Haiti İmparatorluğu, Kuzey Amerika'da 1804'te Haiti Devrimi sonucunda kurulan seçimli monarşidir. Haiti, 1 Ocak 1804'te bağımsızlığını ilan etmeden önce Fransa tarafından kontrol ediliyordu. Haiti Genel Valisi Jean-Jacques Dessalines, imparatorluğu 22 Eylül 1804'te kurdu. Kendini İmparator I. Jacques'i ilan ederek 6 Ekim'de kendi taç giyme törenini düzenledi. 20 Mayıs 1805 anayasası, imparatorluğun nasıl yönetileceğini belirledi ve ülke altı askeri bölüme ayrıldı. Her bölümün generali doğrudan imparatorla veya imparator tarafından atanan genelkurmay başkanı ile haberleşiyordu. Anayasa ayrıca hükümdarın seçilebilir olması ve hüküm süren imparatorun halefini atayabilmesi gücüne sahip olmasıyla tahtın ardıllığını da belirlemiş oldu. Anayasa, vatandaşlığa kabul edilmiş Almanlar ve Polonyalılar hariç, beyaz insanların imparatorluk içinde mülk sahibisi olmasını yasakladı.

Jacques I, 17 Ekim 1806'da suikaste uğradı. Yönetiminin iki üyesi, Alexandre Pétion ve Henri Christophe, daha sonra iktidarı üstlendi ve bu ülkenin Pétion'un yönettiği güney Haiti Cumhuriyeti ve Christophe'nin yönettiği kuzeydeki Haiti Devleti olarak ikiye bölünmesine yol açtı. Yaklaşık 43 yıl sonra, 26 Ağustos 1849'da Başkan Faustin Soulouque, Haiti'de 15 Ocak 1859'a kadar süren bir İmparatorluk kurdu.

Kaynakça
Birinci Johnson Hükûmeti

Birinci Johnson Hükûmeti, Theresa May’in başbakanlıktan istifasını takiben 24 Temmuz 2019'da Kraliçe II. Elizabeth’in Boris Johnson’ı yeni bir hükûmet kurmaya davet etmesiyle kurulan hükûmet. May Muhafazakar Parti’nin genel başkanlığından 7 Haziran 2019'da istifa ettikten sonra Johnson 23 Temmuz'da ardılı olarak seçildi. Johnson hükûmeti Birleşik Krallık’ın 57. Parlamentosu içinden Muhafazakar azınlık hükûmeti olarak kurulmuştur. Muhafazakâr milletvekili Dr. Phillip Lee'nin Liberal Demokratlar’a geçmesiyle 3 Eylül 2019'da çoğunluğunu kaybetti. Böylece 12 Aralık 2019'da için seçim çağrısı yapıldı ve Muhafazakâr çoğunluk hükûmetiyle birlikte İkinci Johnson Hükûmeti kuruldu.
Birinci Filipin Cumhuriyeti

Birinci Filipin Cumhuriyeti ( ) veya Malolos Cumhuriyeti, Filipin Devrimi sırasında kurulan bir cumhuriyetti. Resmen Emilio Aguinaldo başkanlığında 23 Ocak 1899 tarihinde kuruldu. Filipinler dışında tanınmadı ancak 19 Nisan 1901'e kadar aktif kaldı. Manila Körfezi Muharebesi'ndeki Amerikan zaferinin ardından Aguinaldo Filipinler'e döndü, 12 Haziran 1898'de Filipin Bağımsızlık Bildirgesi'ni yayınladı ve o yılın 18 ve 23 Haziran'ında ardışık devrimci Filipin hükûmetlerini ilan etti.

Aralık 1898'de İspanya ve Amerika Birleşik Devletleri, İspanya-Amerika Savaşı'nı sona erdiren 1898 Paris Antlaşması'nı imzaladı. Antlaşmanın bir parçası olarak İspanya, Filipinler'i Amerika Birleşik Devletleri'ne devretti. Antlaşma, karşılıklı onayların değiş tokuş edildiği 11 Nisan 1899'a kadar resmen ilan edilmedi. Bu arada, 23 Ocak 1899'da, Birinci Filipin Cumhuriyeti'ni kuran Malolos Anayasası ilan edilmişti ve 4 Şubat 1899'da Manila'da Amerikan ve Filipin güçleri arasında Filipin-Amerikan Savaşı'na dönüşen bir çatışma patlak vermişti. Aguinaldo, 23 Mart 1901'de Isabela'da Amerikan güçleri tarafından ele geçirildi ve 19 Nisan 1901'de ABD'ye bağlılığını ilan ederek Filipin Cumhuriyeti'ni fiilen sona erdirdi.

Birinci Filipin Cumhuriyeti bazen Asya'daki ilk uygun anayasal cumhuriyet olarak nitelendirilir, ancak ondan önce eski Hindistan'ın Mahajanapadalar, Lanfang Cumhuriyeti, Formosa Cumhuriyeti veya Ezo Cumhuriyeti gibi birkaç eski Asya cumhuriyeti daha bulunmaktaydı. Aguinaldo, Malolos'tan önce, Tejeros ve Biak-na-Bato'da kurulan ve her ikisi de kendilerine República de Filipinas ("Filipinler Cumhuriyeti") adını verenler gibi bir dizi hükûmete liderlik etmişti. Ancak, bu hükûmetlerin kurucu belgelerinin aksine, Malolos Anayasası kısmen seçilmiş bir kongre tarafından usulüne uygun olarak onaylandı ve gerçek bir temsili demokrasi çağrısında bulundu.

Kaynakça
Bibliyografi
(published online 2005, University of Michigan Library)
(republished by openlibrary.org)
Ek okuma
Escalante, Rene. “Collapse of the Malolos Republic.” Philippine Studies 46#4 (1998), pp. 452–76. online blames Aguinaldo's incompetence for loss of public support and collapse of his regime, .


Dış bağlantılar
The Malolos Republic
The First Philippine Republic at Malolos
Project Gutenberg – Panukala sa Pagkakana nang Repúblika nang Pilipinas by Apolinario Mabini
Birinci Hollanda-İngiltere Savaşı

Birinci Hollanda-İngiltere Savaşı veya Birinci Hollanda Savaşı, İngiltere Topluluğu ile Hollanda Cumhuriyeti arasında gerçekleşen deniz muharebeleridir.

Arka plan ve savaş
Ticaret anlaşmazlıklarından kaynaklanan savaş, İngilizlerin Hollanda ticaret gemilerine saldırmasıyla başlamış, ancak daha sonra büyük filo çarpışmalarına dönüşmüştür. 1652 ve 1653 yıllarında bir dizi zafer kazanmasına rağmen, İngiltere Topluluğu, Hollanda ticaretini tamamen engelleyememiş, ancak İngiliz korsanlar Hollanda ticaret gemilerine ciddi kayıplar verdirmiştir.

Ekonomik zarar, nihayetinde 1654 yılında Westminster Antlaşması'nın imzalanmasına yol açmış ve Hollandalılar, İngiliz Milletler Topluluğu'na küçük tavizler vermek zorunda kalmıştır.

Ayrıca bakınız
İkinci Hollanda-İngiltere Savaşı
Üçüncü Hollanda-İngiltere Savaşı
Üç Yüz Otuz Beş Yıl Savaşı

Kaynakça
Kitap kaynakları
Birinci Dongola Muharebesi

Birinci Dongola Muharebesi, 642 yılında erken dönem Müslüman Raşidun ordusu ile Makuria'daki Doğu Ortodoks Hıristiyan Nubiler arasında gerçekleşti. Bu, rakiplerinden sayıca üstün olmalarına rağmen Raşidun Araplarının savaş alanındaki ilk gerçek yenilgisiydi. Makuryalıların zaferiyle sonuçlanan savaş, Arapların Nubia'ya yönelik akınlarını durdurdu ve 652'deki İkinci Dongola Muharebesi'ne kadar iki kültür arasında düşmanlık atmosferinin oluşmasına zemin hazırladı.
Kaynakça
Birinci Lüzinyan Sarayı

Birinci Lüzinyan Sarayı, Lüzinyanların Lefkoşa'da yaptıkları ilk saraydır. Bu saraylar "dük" veya "vali"nin (Byzantine Katapan) ikâmetgâhıydı. 1211'de tamamlanmıştı. 20. yüzyılın ortalarında bulunduğu yerde belediye binası ve elektrik güç santrali vardı. Cenevizliler tarafından 1373 yılında Lefkoşa yağmalanmış, bu sırada saray da büyük hasar görmüştür. Yerine İkinci Lüzinyan Sarayı yapılmıştır.

Kaynakça
Birinci Kızıl Tehlike

Birinci Kızıl Tehlike, Amerikan tarihinde genel bir Bolşevizm ve anarşizm korkusunun yaşandığı döneme verilen ad. Amerikan siyasetindeki radikal duruşların artması ve Amerikan işçi hareketinin güçlenmesi bu korkunun temel dayanakları olarak kabul edilmektedir.

First Red Scare'in kökeni I. Dünya Savaşı'ndaki aşırı milliyetçilik dalgasına uzanmaktadır. Savaşın son döneminde meydana gelen Bolşevik devriminin ardından yaşanan Genel Seattle Grevi, Boston Polis Grevi ve anarşist öbekler tarafından siyaset ve iş dünyasının önde gelenlerine yönelik bombalı saldırılar Amerikalı yetkililer tarafından tehdit olarak algılanmıştır. Dönem, Başsavcı A. Mitchell Palmer'ın radikal kuruluşları ortadan kaldırmaya yönelik girişimlerine tanıklık etmiştir.

Ayrıca bakınız
Kızıl Tehlike
Birinci Kuvve-i Seferiye

Birinci Kuvve-i Seferiye, I. Dünya Savaşı öncesinde Osmanlı İmparatorluğu tarafından Kasım 1914'te kuruldu ve 20 Eylül 1915 tarihinde lağvedildi.

Savaş düzeni
Aralık 1914'te, Birinci Kuvve-i Seferiye aşağıdaki şekilde yapılandırıldı:

Birinci Kuvve-i Seferiye Karargâhı (Komutan: Kaymakam Kâzım Karabekir Bey)
7. Piyade Alayı (3. Tümen, İzmit)
9. Piyade Alayı (3. Tümen, Adapazarı)
44. Piyade Alayı (15. Tümen, Kayseri)
3. Tabur (Dağ Obüsü) (4. Topçu Alayı, Edirne)
4. Topçu Alayı

Kaynakça
Birinci Koalisyon

Birinci Koalisyon veya Birinci Koalisyon Savaşı, 1792-1797 yılları arasında gerçekleşmiş muharebeler dizisidir. Fransız Devrim Savaşları'nın ilk parçasıdır. Fransız Krallık'ında patlak veren devrimin, kendi yarattıkları düzene zarar vermesinden korkan birkaç Avrupalı devletin, devrimi bitirmek amacıyla yeni kurulmuş olan Fransız Cumhuriyeti'ne savaş açmasıdır. Ancak açılan bu savaş, Avrupalı devletler aleyhine sonuçlanır ve Fransız Cumhuriyeti sınırlarını genişletir. Savaş Avusturya ile Fransa arasında imzalanan Campo Formio Antlaşması ile sona erdi.
Birinci Kore Cumhuriyeti

İlk Kore Cumhuriyeti (Korece: 제1공화국; Jeil Gonghwaguk; "ilk cumhuriyet") Ağustos 1948'den Nisan 1960'a kadar Güney Kore hükûmetiydi.

Birinci Cumhuriyet, 1945'te Japon egemenliğinin sona ermesinden bu yana Güney Kore'yi yöneten ABD Ordusu Askeri Hükûmeti'nin 1945'te sona ermesinden sonra Kore'deki ilk bağımsız kapitalist cumhuriyet hükûmeti olan 15 Ağustos 1948'de kuruldu. Syngman Rhee, Mayıs 1948 genel seçimlerinden sonra Kore'nin ilk Cumhurbaşkanı oldu ve Seul'deki Ulusal Meclis, Temmuz ayında Güney Kore'nin ilk anayasasını demokratik bir başkanlık sistemi kurarak ilan etti. Birinci Cumhuriyet, Kore Yarımadası'nın tamamında egemenlik iddiasında bulundu, ancak sınırın değiştirildiği 1953'te Kore Savaşı'nın sonuna kadar sadece 38. paralelin güneyinde iktidarda kaldı. İlk Cumhuriyet, Rhee'in otoriterliği ve yolsuzluğu, sınırlı ekonomik gelişme, güçlü anti-komünizm ve 1950'lerin sonlarında artan Rya'ya karşı siyasi istikrarsızlık ve halkın muhalefetiyle karakterize edildi. Nisan 1960'taki Nisan Devrimi, Rhee'in istifasına ve İkinci Güney Kore Cumhuriyeti'ne geçişe yol açtı.
Birinci Koyun Adaları Muharebesi

1. Koyun Adaları Muharebesi; Çaka Beyliği ile Bizans arasında 19 Mayıs 1090 tarihinde yapılan deniz muharebesidir. Türk Donanması'nın ilk deniz savaşıdır.

19 Mayıs 1090 tarihinde öğle üzeri her iki Donanma, Koyun Adası yakınlarında karşı karşıya gelmiştir. Çaka Bey, filosunu Bizans Donanmasına rampa ederek gemileri birbirine kenetlemiştir Koyun Adaları zaferinden sonra Çaka Bey'in önderliğindeki donanma Bizans İmparatorluğu'na ait olan Sakız ve Sisam adalarını da ele geçirmiştir.

Kaynakça
Birinci May Hükûmeti

Theresa May , Kraliçe II . Elizabeth tarafından yeni bir yönetim kurmak üzere davet edildikten sonra 13 Temmuz 2016'da Birleşik Krallık'taki ilk May Hükûmetini kurdu. Ardından İçişleri Bakanı, May'in o zamanki Başbakan David Cameron'un istifasının ardından başbakan oldu. Muhafazakar çoğunluk hükûmeti olan hükûmet, 2015 genel seçimlerinin ardından kurulan ikinci Cameron Hükûmetinin yerini aldı. Cameron'ın hükûmeti, Haziran 2016'da İngiltere'nin Avrupa Birliği'nden ayrılmasına ilişkin referandumun hemen ardından istifasını sundu.

2017 erken genel seçimlerinin ardından May, Demokratik Birlik Partisi'nin desteğiyle yeni bir azınlık hükûmeti kurdu.

Tarihçe
May, 13 Temmuz akşamı Maliye Bakanı, İçişleri Bakanı, Dışişleri Bakanı ve Savunma Bakanı seçimlerini açıkladı: İlk üç göreve sırasıyla Philip Hammond, Amber Rudd ve Boris Johnson atandı, Michael Fallon Savunma Bakanı olarak devam etti. David Davis, Avrupa Birliği'nden Ayrılıştan Sorumlu Devlet Bakanı'nın yeni görevine atanırken, Liam Fox Uluslararası Ticaretten Sorumlu Devlet Bakanı ve Ticaret Kurulu Başkanı oldu. Daha önce uluslararası kalkınma sekreteri olan Justine Greening, eğitim sekreterliğine terfi etti ve Greening'in bıraktığı boşluğu Priti Patel doldurdu. Daha önce çevre sekreteri olan Liz Truss'a adalet portföyü verildi. Daha önce genç bir enerji bakanı olan ve aynı zamanda 2016 Muhafazakar liderlik seçiminde Theresa May'in son rakibi olan Andrea Leadsom, çevre sekreteri oldu. Her ikisi de İçişleri Bakanlığı'nın eski bakanları olan James Brokenshire ve Karen Bradley'e sırasıyla Kuzey İrlanda ve kültür, medya ve spor görevleri verildi. Damian Green çalışma ve emeklilik sekreterliği görevini aldı ve Chris Grayling ulaştırma sekreteri oldu. Son olarak, Sajid Javid topluluklara ve yerel yönetime brifing verildi, Bowes Park'tan Barones Evans Lordlar Lideri oldu ve David Lidington Avam Kamarası Lideri oldu. Her ikisi de İçişleri Bakanlığı'nda ona siyasi danışman olmuş, ardından liderlik kampanyasında çalışmaya geri dönmeden önce kısa bir süre hükûmet dışında çalışmıştı.



Kaynakça
Birinci Kongo Savaşı

Birinci Kongo Savaşı (1996-1997), "Afrika'nın Birinci Dünya Savaşı" olarak da bilinen, Ruanda önderliğinde Zaire'nin işgal edilmesiyle başlayan ve Zaire diktatörü Mobutu Sese Seko'nun devrilmesiyle sonlanan uluslararası bir savaştır. Zaire Devlet Başkanı Mobutu Sese Seko devrilip, yerine Ruanda'nın desteklediği Laurent-Désiré Kabila geçmiştir. Ancak bir yıl sonra, Kabila'nın istikrarsız hükûmeti eski müttefikleri olan Ruanda ve Uganda ile savaşa girmiş ve 1998'den 2003'e kadar süren İkinci Kongo Savaşı başlamıştır.

Notlar
Kaynakça
Birinci Meksika Cumhuriyeti

Birinci Meksika Cumhuriyeti, Meksika Birleşik Devletleri ( ) ya da Birinci Federal Cumhuriyet (İspanyolca: Primera República Federal), bağımsız Meksika tarihinin ilk anayasası olan 1824 anayasasıyla kurulan federal bir cumhuriyetti. Antonio López de Santa Anna önderliğindeki muhafazakârların anayasada yaptığı değişiklikle birlikte, 23 Ekim 1835 itibarıyla yerini üniter bir devlet niteliğindeki Meksika Merkezci Cumhuriyeti'ne bıraktı.

Kaynakça
Birinci Kış Harekâtı

Birinci Kış Harekâtı (Ukraynaca: Перший Зимовий Похід) (6 Aralık 1919 - 6 Mayıs 1920), Ukrayna Halk Cumhuriyeti'nin Sovyet-Ukrayna Savaşı sırasında Ukrayna'daki Bolşeviklere karşı yürüttüğü bir harekâttır. Kış Harekâtı'nın ana görevi, gerilla eylemi yoluyla Ukrayna Halk Ordusu'nun (UPA) Ukrayna topraklarında düşmanlara karşı varlığını sürdürmekti. Kasım 1919'un sonunda Ukrayna kuvvetlerinin kalıntıları kuşatıldı (Lyubar-Chortoria-Myropil). Ukrayna Galiçya Ordusu, Petlyura'nın İkinci Polonya Cumhuriyeti ile yaptığı anlaşma nedeniyle 6 Kasım 1919'dan sonra General Anton Denikin'in Rus Gönüllü Ordusuna katılmak zorunda kaldı. Ukrayna Halk Ordusu birlikleri üç düşman ordusu tarafından kuşatılmıştı: Kızıl Ordu, Rus Gönüllü Ordusu ve Polonya Ordusu (o sırada uzlaşma sağlandı); Ayrıca Ukrayna birimleri tifüs salgınından da zarar gördü. 6 Aralık 1919'da Nova Chortoria'daki bir askeri toplantıda, nihayet UPR birimleri ve Gönüllü Ordunun arka tarafı tarafından bir Kış Harekâtı yürütülmesine karar verildi. Kızıl ve Gönüllü Ordulara karşı yapılan harekâta yaklaşık 5.000 Ukraynalı ve 35.000-60.000 Polonyalı katıldı. Ancak Ukrayna'nın savaşa hazır birimlerinin bileşimi 2.000 süngü, 1.000 kılıç ve 14 silahtan oluşuyordu.

Harekâtın nedenleri
Birinci Dünya Savaşı Ukrayna'da muazzam bir çalkantıya tanık oldu ve 1917 baharı ile 1919'un sonları arasındaki kısa sürede başkent Kiev'de üç hükûmet şekillendi. Ancak Polonya'nın ve özellikle Bolşeviklerin uluslararası baskısı nedeniyle siyasi durum zordu.

1919'un sonlarına gelindiğinde, Ukrayna'daki Bolşevik güçlere karşı konvansiyonel savaşın imkansız hale geldiği açıkça ortaya çıktı, bu nedenle Ukrayna Halk Cumhuriyeti ordusunu terhis etmeye ve Bolşevik saflarının gerisinde partizan savaşı yürütmeye karar verdi.

Katılımcı Birimler
Üç ana Ukrayna birimi vardı - Şubat 1920'de tümen olarak yeniden adlandırıldılar. "Zaporojya" Grubu Ukraynalı General Andriy Huliy-Hulenko tarafından komuta ediliyordu; “Kiev” Grubu Ukraynalı General Yuriy Tyutyunnyk tarafından, “Volhynia” Grubu ise Ukraynalı General Oleksander Zahrodsky tarafından komuta ediliyordu. Harekât sırasında genelkurmay başkanı Andriy Dolud'du.

Kaynakça
Birinci Lagman Muharebesi

Birinci Lagman Savaşı, MS 988 yılında Sebük Tegin yönetimindeki Gaznevî İmparatorluğu ile Caypal yönetimindeki Hindûşâhîler arasında bugünkü Afganistan'ın Lagman kenti yakınlarında yapılmıştır. Gaznevîler Hindûşâhîleri yenmiş ve Caypal Hindûşâhîlerin Gaznevîlere haraç ödediği bir antlaşma imzalamıştır.

Arkaplan
Caypal, Lagman bölgesini kontrol ediyordu. Sebük Tegin'in kendi topraklarına saldırılar düzenlediğine dair gezgin raporları duydu. Bunun üzerine savaş hazırlığına başladı.

Muharebe
Caypal, Gazne'ye doğru ilerledi ve Gazne ile Lamgan arasındaki Ghuzak denilen yerde düşmanla karşılaştı.

Sonrası
Caypal, Gaznevîlere karşı savaşmak için Kannauj, Ajmer ve Çandela Krallıklarının desteğiyle bir ordu konfederasyonu kurdu. Ancak Lagman'da Sebük Tegin tarafından tekrar yenilgiye uğratıldılar.

Kaynakça
Birinci Sirte Körfezi hücumu

Birinci Sirte Körfezi hücumu, 2011 Libya İç Savaşı'nın büyük Ulusal Geçiş Konseyi (UGK) hücumlarından ikincisidir. UGK güçlerinin Ecdebiye Muharebesi'nde zafer kazanmasının hemen ardından başlatıldı. Hücumun amacı Kaddafi'nin memleketi Sirte'ye kısa bir sürede ulaşmaktı.

Operasyon ilk başlarda UGK güçlerinin Libya Kıyı Otobanı'nda iki günde 300 kilometrelik bir bölgeyi almasıyla başarılı oldu. Fakat, üçüncü günde Kaddafi güçleri Sirte yolunda UGK güçlerinin ilerleyişini durdurdu ve bunun ardından UGK güçleri başlangıçtaki yerlerine çekilmek zorunda kaldı. Hücumun başarısızlığa uğramasının ardından 31 Mart günü UGK güçleri Brega'ya saldırdı, bunun ardından aylarca sürecek Brega-Ecdebiye Yolu Muharebesi başladı.

Kaynakça
Birinci Sırp Ayaklanması

Birinci Sırp Ayaklanması ( ) Sırp İsyanları'nın (Српска револуција) ilk aşaması, 9 yıl ve yaklaşık 9 ay süren ayaklanma Sırbistan'ın bağımsızlığına giden yolda ilk aşamadır. 14 Şubat 1804'ten 7 Ekim 1813'e kadar Orašac'ta Osmanlı İmparatorluğu'na karşı Sırpların ayaklanmasıydı. Ayaklanma, bir darbeyle iktidarı ele geçiren Dahije'ye karşı yerel bir isyan olarak başladı. Daha sonra, üç yüzyıldan fazla süren Osmanlı İmparatorluğu yönetimi ve kısa Avusturya işgallerinden sonra Sırp Devrimi olarak bilinen bir bağımsızlık savaşına dönüştü.

Sistova Antlaşması ile Osmanlı İmparatorluğu, Sırplara yerel vergileri toplama hakları verdi. Ancak Yeniçeriler, bu hakları ortadan kaldırmak için harekete geçti ve 150 Sırp liderini öldürdü. Bu olayın etkisiyle Sırplar, 1804 yılında Fransız Devrimi'nden etkilenerek Birinci Sırp Ayaklanması'nı başlattı.

1801'de Yeniçeri ağaları Osmanlı Paşasını öldürdüler ve Belgrad Paşalığı'nın kontrolünü ele geçirerek onu Osmanlı'dan bağımsız olarak yönettiler. Bu, Yeniçerilerin daha önce padişah tarafından Sırplara verilen hakları askıya aldığı bir tiranlık dönemine yol açtı. Ayrıca vergileri artırdılar, zorunlu çalıştırma uyguladılar ve Sırpları olumsuz etkileyen başka değişiklikler yaptılar. 1804'te Yeniçeriler padişahın Sırpları kendilerine karşı kullanacağından korktular ve bu da birçok Sırp liderinin öldürülmesine yol açtı. Bir meclis ayaklanmaya liderlik etmesi için Karađorđe'yi seçti ve isyancı ordu sancak boyunca kasabaları hızla ele geçirdi. Güçlerinden korkan Sultan III. Selim, bölgedeki tüm paşalıklara onları ezmelerini emretti. Sırplar Osmanlılara karşı yürüdü ve 1805-06'daki büyük zaferlerin ardından halka toprakları geri veren, zorunlu çalıştırmayı kaldıran ve vergileri azaltan bir hükümet ve meclis kurdu.

Sırbistan'ın askeri başarıları, Rus İmparatorluğu'nun aynı zamanda başlayan Rus-Osmanlı Savaşı'nda Sırpları bağımsızlığa teşvikiyle yillarca devam etti. Ancak, Karađorđe'nin ayrıcalıklarını kişisel çıkarları için kötüye kullanması nedeniyle, bu gücünü sınırlamak isteyen diğer liderler arasında anlaşmazlıklar ortaya çıktı. Rus-Osmanlı Savaşı 1812'de sona erdikten sonra, Osmanlı İmparatorluğu bu koşullardan yararlandı ve 1813'te Sırbistan'ı yeniden fethetti.

Ayaklanma başarısız olsa da Sırplar, Osmanlı tarihinde padişaha karşı ayaklanan ve kısa ömürlü bağımsız bir devlet kurmayı başaran ilk Hristiyan nüfustu. Ayaklanmaları sonunda Balkanlar'daki ulus inşa sürecinin bir sembolü haline geldi ve komşu Balkan halkları arasında isyanlara ilham verdi. Ayaklanma kısa süre sonra 1815'teki İkinci Sırp Ayaklanması ile yeniden başladı.

Kaynakça
Ana kaynaklar
Dış bağlantılar
Ayaklanmanın 200. Yıldönümü Kutlama Programı
Birinci Polonya Ordusu

Birinci Polonya Ordusu (veya Berling Ordusu), Polonya Patriots Birliği'nin yoğun olarak taşrada yaşayan, defalarca başka yerlere nakledilen, kaçan ya da sürülen köylüler arasında yaptığı propaganda ile oluşturulmuş ordudur. 1944 yılında oluşturulmuş olan ordunun çoğunluğu Kızıl Ordu'nun Belarus Cephesi ile birlikte batıya doğru ilerledi.

Polonya'nın özgürleştirilmesi
Polonya Ordusu, Polonya'ya doğru yapılan harekatlarda önemli bir payı vardı. Lublin'den Brest'e, Varşova'dan Pozan'a, Vorpommern'den Kuzey Polonya'ya kadar birçok yeri Kızıl Ordu ile birlikte özgürleştirdi. Polonya'ya girildiğinde orduya katılım hızlıca arttı. Özellikle de Polonya'da komünist direniş örgütü Armia Ludowa, bu katılımın liderliğini yaptı. 1945 yılına gelindiğinde ordunun bünyesinde 440.000 kişi vardı.

Polonya'daki anti-komünist hareket
Polonya yeraltı devletindeki birçok kişi Almanlar'a karşı mücadele ettikten sonra dağıldı. Ancak Polonya'nın özgürleşmesinden hemen ardından 500 binden fazla direnişçiden 80 bine yakını anti-komünist direniş için ayaklanma kararı aldı. 1944 yılında başlayan ayaklanma 1947 yılına kadar devam etti. Ayaklanmanın 1944 ve 1945 yıllarında bu olaya Berling Ordusu müdahale etti.

Berlin Savaşı
Batıya doğru ilerleyiş Mayıs 1945 yılına kadar yani savaşın sonunu belirleyen Berlin Muharebesi'ne kadar devam etti. Bu savaşın zaferle sonuçlanmasında Polonyalılar önemli bir rol oynadı. Berlin'e giren Polonyalı sayısı 74.000 kişidir. Bu sayı 1. Belarus Cephesinin yüzde 7.5'ne tekabül ediyordu. Bu savaşta 10.400 Polonyalı öldü. Güneydeki Polonya Ordusu ise Prag Taarruzu'nda bulundu.

Savaştan sonra
22 Ağustos 1945 yılında ordu dağıltıldı. Bu orduda bulunanlar Polonya Halk Cumhuriyeti'nin resmi ordusunu kurdu.

Kaynakça