DSÖ'nün Çocuklar İçin Temel İlaçlar Listesi

Dünya Sağlık Örgütü (İngilizce; WHO, Türkçe; DSÖ) tarafından yayımlanan Çocuklar için Temel İlaçlar Model Listesi (diğer adıyla EMLc), herhangi bir sağlık sisteminde en önemli ihtiyaçları karşılamak üzere 12 yaşına kadar olan çocuklarda en etkili ve en güvenli olduğu kabul edilen ilaçları içermektedir.

Liste, temel (ana) ilaçlar ve tamamlayıcı ilaçlar olmak üzere ikiye ayrılmaktadır. Temel ilaçlar, başlıca sağlık sorunları için maliyet/etkinlik değerlendirmesi bakımından en verimli seçenekler olarak kabul edilir ve ek sağlık hizmeti kaynaklarına çok az ihtiyaç duyularak kullanılabilir. Tamamlayıcı ilaçlar ise özel eğitimli sağlık personeli ve tanı ekipmanları gibi ek kaynak gerektiren ya da maliyet/etkinlik verimi açısından oranı daha düşük olan ilaçlardır.

Çocuklara yönelik ilk liste 2007 yılında oluşturulmuştur ve Eylül 2025 itibarıyla 10. baskısını ulaşmıştır.

1) Anestezikler, preoperatif (ameliyat öncesi) ilaçlar ve tıbbi gazlar
Genel anestezikler ve oksijen
a) İnhalasyon (solunum) yoluyla kullanılan ilaçlar
Oksijen, İzofluran, Nitröz oksit¹, Sevofluran

b) Enjeksiyon (IV) yoluyla kullanılan ilaçlar
Ketamin, Propofol²

Lokal anestezikler
Bupivakain, Lidokain, Lidokain/epinefrin (adrenalin), Efedrin

Preoperatif ve sedasyon anestezikleri
Atropin, Midazolam, Morfin

Medikal gazlar
Oksijen³

2) Ağrı ve palyatif bakım ilaçları
Opioid dışı ve steroid olmayan antiinflamatuvar ilaçlar (NSAİİ’ler)
İbuprofen⁴, Parasetamol⁵ (asetaminofen)

Opioid analjezikler
Morfin⁶ (Destekleyicisi: Metadon⁰*⁷)

Palyatif bakımda sık görülen diğer semptomlar için ilaçlar
Amitriptilin, Siklizin, Deksametazon, Diazepam, Dokuzat sodyum, Hiyosin hidrobromür, Laktüloz, Midazolam⁸, Ondansetron⁹, Senna

3) Anafilakside kullanılan antialerjikler ve ilaçlar
Deksametazon, Epinefrin (adrenalin), Hidrokortizon, Loratadin¹⁰*¹¹, Prednizolon¹²

4) Zehirlenmelerde kullanılan panzehirler ve diğer maddeler
Spesifik olmayan
Aktif kömür¹³

Spesifik
Asetilsistein, Atropin, Kalsiyum glukonat, Nalokson (Tamamlayıcıları: Deferoksamin⁰, Dimerkaprol⁰, Fomepizol⁰, Sodyum kalsiyum edetat⁰, Süksimer⁰)

5) Sinir sistemi hastalıkları için ilaçlar
MSS (Merkezi Sinir Sistemi) bozuklukları için ilaçlar
a) Antiepileptik (nöbet önleyici) ilaçlar
Karbamazepin, Diazepam, Lamotrijin¹⁴, Levetirasetam, Lorazepam¹⁵, Magnezyum sülfat¹⁶, Midazolam⁸, Fenobarbital, Fenitoin, Prednizolon, Valproik asit (sodyum valproat)¹⁷ (Tamamlayıcıları: Etosüksimid⁰, Levetirasetam⁰, Valproik asit (sodyum valproat)⁰*¹⁷)

b) Serebral palsi için ilaçlar
Tamamlayıcısı: Baklofen⁰

c) Akut migren atakları için ilaçlar
İbuprofen, Parasetamol (asetaminofen)¹⁸

ç) Migren profilaksisi için ilaçlar
Propranolol

d) Bakteriyel merkezi sinir sistemi enfeksiyonları için ilaçlar
Amoksisilin, Ampisilin, Benzilpenisilin, Sefotaksim¹⁹, Seftriakson²⁰*²¹, Kloramfenikol²², Gentamisin (Tamamlayıcısı: Meropenem⁰*²³)

e) Viral merkezi sinir sistemi enfeksiyonları için ilaçlar
Asiklovir

Periferik sinir sistemi bozuklukları için ilaçlar
a) Guillain–Barré sendromu için ilaçlar
Tamamlayıcısı: Normal immünoglobulin⁰

b) Miyastenia gravis için ilaçlar
Neostigmin (Tamamlayıcısı: Piridostigmin⁰)

6) Antienfektif ilaçlar
Antelmintikler
a) İntestinal antelmintikler
Albendazol, İvermektin, Levamizol, Mebendazol, Niklosamid, Prazikuantel, Pirantel

b) Antifilaryal ilaçlar
Albendazol, Dietilkarbamazin, İvermektin²⁴

c) Antişistozomal ve diğer antinematod ilaçlar
Prazikuantel²⁵, Triklabendazol (Tamamlayıcısı: Oksamnikin⁰*²⁶)

ç) Kistisidal ilaçlar
Tamamlayıcılar: Albendazol⁰, Mebendazol⁰, Prazikuantel⁰

Antibakteriyel ilaçlar
a) Erişim grubu antibiyotikler
Amikasin, Amoksisilin, Amoksisilin/klavulanik asit (amoksisilin + klavulanik asit), Ampisilin, Benzatin benzilpenisilin, Benzilpenisilin, Sefaleksin, Sefazolin²⁷, Kloramfenikol²⁸, Klindamisin, Kloksasilin²⁹*³⁰, Doksisiklin³¹, Gentamisin, Metronidazol, Nitrofurantoin, Fenoksimetilpenisilin (penisilin V), Prokain benzilpenisilin³², Sülfametoksazol/trimetoprim (sülfametoksazol + trimetoprim), Trimetoprim

b) İzleme grubu antibiyotikler
Azitromisin, Sefiksim, Sefotaksim³³, Seftriakson²⁰*²¹, Sefuroksim, Siprofloksasin, Klaritromisin³⁴, Piperasilin/tazobaktam (piperasilin + tazobaktam), Vankomisin³⁵ (Tamamlayıcı: Seftazidim⁰, Meropenem⁰*²³*³⁶, Vankomisin⁰)

c) Rezerv grubu antibiyotikler
Tamamlayıcılar: Seftazidim/avibaktam (seftazidim + avibaktam)⁰, Seftolozan/tazobaktam (seftolozan + tazobaktam)⁰, Kolistin⁰, Fosfomisin⁰, Linezolid⁰, Polimiksin B⁰

ç) Antilepra ilaçları
Klofazimin, Dapson, Rifampisin

d) Antitüberküloz ilaçlar
Amikasin, Amoksisilin/klavulanik asit (amoksisilin + klavulanik asit)³⁷, Bedakuilin, Klofazimin, Sikloserin, Delamanid, Etambutol, Etionamid³⁸, İzoniazid, İzoniazid/pirazinamid/rifampisin, İzoniazid/rifampisin, İzoniazid/rifapentin, Levofloksasin, Linezolid, Meropenem³⁹, Moksifloksasin, P-aminosalisilat sodyum, Pirazinamid, Rifampisin, Rifapentin, Streptomisin

Antifungal ilaçlar
Amfoterisin B, Flukonazol, Flusitozin, Griseofulvin, İtrakonazol⁴⁰, Nistatin, Vorikonazol⁴¹ (Tamamlayıcılar: Mikafungin⁰*⁴², Potasyum iyodür⁰)

Antiviral ilaçlar
a) Antiherpes ilaçlar
Asiklovir

b) Nükleozid/nükleotid ters transkriptaz inhibitörleri
Lamivudin, Zidovudin

c) Nükleozid dışı ters transkriptaz inhibitörleri
Nevirapin⁴³

ç) Proteaz inhibitörleri
Darunavir⁴⁴, Lopinavir/ritonavir (lopinavir + ritonavir), Ritonavir

d) İntegraz inhibitörleri
Dolutegravir⁴⁵, Raltegravir⁴⁶

e) Antiretroviral ilaçların sabit doz kombinasyonları
Abakavir/dolutegravir/lamivudin, Abakavir/lamivudin, Lamivudin/zidovudin

f) HIV ile ilişkili fırsatçı enfeksiyonların önlenmesinde kullanılan ilaçlar
İzoniazid/piridoksin/sülfametoksazol/trimetoprim

g) Diğer antiviraller
Tamamlayıcılar: Oseltamivir⁰*⁴⁷, Valgansiklovir⁰*⁴⁸

ğ) Hepatit B için ilaçlar
Entekavir

h) Hepatit C için ilaçlar
Daklatasvir⁴⁹, Daklatasvir/sofosbuvir, Glekaprevir/pibrentasvir, Sofosbuvir⁵⁰, Sofosbuvir/velpatasvir

Antiprotozoal ilaçlar
a) Antiamoebik ve antigiardiyazis ilaçları
Diloksanid⁵¹*⁵², Metronidazol⁵³

b) Antileishmaniasis ilaçları
Amfoterisin B⁵⁴, Meglumin antimonat, Miltefosin, Paromomisin, Sodyum stiboglukonat

c) Küratif tedavi için ilaçlar
Artemeter⁵⁵, Artemeter/lumefantrin, Artesunat⁵⁵*⁵⁶, Artesunat/amodiakin, Artesunat/meflokin, Artesunat/pironaridin tetrafosfat, Artesunat + sülfadoksin/pirimetamin (birlikte paketlenmiş), Klorokin⁵⁷, Dihidroartemisinin/piperaquin fosfat, Primakin⁵⁸, Kinin⁵⁵

ç) Kemoprevensiyon için ilaçlar
Amodiakin + sülfadoksin/pirimetamin (birlikte paketlenmiş), Sülfadoksin/pirimetamin

d) Seyahat edenlerde kemoprofilaksi için ilaçlar
Klorokin⁵⁹, Doksisiklin⁶⁰, Meflokin

e) Antipnömokistoz ve antitoksoplazmoz ilaçları
Pirimetamin, Sülfadiazin, Sülfametoksazol/trimetoprim

f) Afrika tripanozomiyazisi için ilaçlar
Feksinidazol⁶¹

g) Afrika tripanozomiyazisinin 1. evre tedavisi
Pentamidin⁶², Suramin sodyum⁶³

ğ) Afrika tripanozomiyazisinin 2. evre tedavisi
Eflornitin⁶², Nifurtimoks⁶⁴ (Tamamlayıcısı: Melarsoprol⁰)

h) Amerikan tripanozomiyazisi için ilaçlar
Benznidazol, Nifurtimoks

Ektoparazitik enfeksiyonlar için ilaçlar
İvermektin

Ebola virüsü için ilaçlar
Ansuvimab, Atoltivimab/maftivimab/odesivimab

7) Kistik Fibröz ilaçları
Elexakaftor/tezakaftor/ivakaftor (elexakaftor + tezakaftor + ivakaftor), İvakaftor (Tamamlayıcısı: Pankreatik enzimler⁰)

8) İmmünmodülatörler ve antineoplastikler
Malign olmayan hastalıklar için immünmodülatörler
Tamamlayıcılar: Adalimumab⁰*⁶⁵, Azatiyoprin⁰, Siklosporin⁰, Takrolimus⁰

Antineoplastik ve destekleyici ilaçlar
a) Sitotoksik ilaçlar
Tamamlayıcılar: Arsenik trioksit⁰, Asparaginaz⁰*⁶⁶, Bleomisin⁰, Kalsiyum folinat (lökovorin kalsiyum)⁰, Karboplatin⁰, Sisplatin⁰, Siklofosfamid⁰, Sitarabin⁰, Dakarbazin⁰, Daktinomisin⁰, Daunorubisin⁰, Doksorubisin⁰, Doksorubisin (pegile lipozomal form)⁰, Etopozid⁰, Florourasil⁰, Hidroksiüre (hidroksikarbamid)⁰, İfosfamid⁰, İrinotekan⁰, Merkaptopürin⁰, Metotreksat⁰, Oksaliplatin⁰, Paklitaksel⁰, Pegaspargaz⁰*⁶⁶, Prokarbazin⁰, Realgar–Indigo naturalis formülasyonu⁰, Tioguanin⁰, Vinblastin⁰, Vinkristin⁰, Vinorelbin⁰

b) Hedefe yönelik tedaviler
Tamamlayıcılar: All-trans retinoik asit (tretinoin) (ATRA)⁰, Dasatinib⁰, Everolimus⁰, İmatinib⁰, Nilotinib⁰, Rituksimab⁰*⁶⁶

c) İmmünmodülatörler
Tamamlayıcılar: Blinatumomab⁰*⁶⁶, Filgrastim⁰*⁶⁶, Pegfilgrastim⁰*⁶⁶

ç) Hormonlar ve antihormonlar
Tamamlayıcılar: Deksametazon⁰, Hidrokortizon⁰, Metilprednizolon⁰, Prednizolon⁰*¹²

d) Destekleyici ilaçlar
Tamamlayıcılar: Allopurinol⁰, Mesna⁰, Rasburikaz⁰

9) Terapötik Gıdalar
Terapötik gıdalar (RUTF)⁶⁷

10) Kanı etkileyen ilaçlar
Antianemi ilaçları
Demir tuzları, Folik asit, Hidroksokobalamin (Tamamlayıcı: Eritropoez uyarıcı ajanlar⁰*⁶⁸)

Koagülasyonu etkileyen ilaçlar
Desmopressin, Emisizumab, Enoksaparin⁶⁹, Fitomenadion (Tamamlayıcı: Heparin sodyum⁰, Protamin sülfat⁰, Varfarin⁷⁰)

Hemoglobinopatiler için ilaçlar
a) Orak hücre hastalığı için ilaçlar
Deferasiroks⁷¹ (Tamamlayıcı: Deferoksamin⁰, Hidroksiüre (hidroksikarbamid)⁰)

b) Talasemiler için ilaçlar
Deferasiroks⁷¹ (Tamamlayıcı: Deferoksamin⁰)

11) İnsan kaynaklı kan ürünleri ve plazma ikameleri
Kan ve kan bileşenleri
Kriyopresipitat (patojen azaltılmış)⁷², Taze donmuş plazma, Trombositler, Eritrositler, Tam kan

a) İnsan immünoglobulinleri
Anti-kuduz immünoglobulini, Anti-tetanoz immünoglobulini (Tamamlayıcı: Normal immünoglobulin⁰)

Pıhtılaşma faktörleri
Pıhtılaşma faktörü VIII (plazma kaynaklı), Pıhtılaşma faktörü IX (plazma kaynaklı), Pıhtılaşma faktörü VIII (rekombinant), Pıhtılaşma faktörü IX (rekombinant)

Plazma yerine geçenler
Dekstran 70⁷³

12) Kardiyovasküler ilaçlar
Antihipertansif ilaçlar
Enalapril⁷⁴

Kalp yetmezliğinde kullanılan ilaçlar
Furosemid (Tamamlayıcılar: Digoksin⁰, Dopamin⁰)

13) Dermatolojik ilaçlar
Antifungal ilaçlar
Mikonazol⁷⁵, Selenyum sülfür, Terbinafin

Antienfektif ilaçlar
Mupirosin, Potasyum permanganat, Gümüş sülfadiazin⁷⁶

Antiinflamatuvar ve antipruritik ilaçlar
Betametazon⁷⁷, Kalamin, Hidrokortizon

Deri farklılaşmasını ve proliferasyonunu etkileyen ilaçlar
Benzoil peroksit, Kalsipotriol⁷⁸, Kömür katranı, Podofillum reçinesi⁷⁹, Salisilik asit, Üre (Tamamlayıcılar: Adalimumab⁰*⁸⁰, Metotreksat⁰, Ustekinumab⁰*⁶⁶

Skabisitler ve pedikülisitler
Benzil benzoat⁸¹, Permetrin

Nemlendiriciler
Üre, Gliserol

Geniş spektrumlu güneş koruyucular
Geniş spektrumlu güneş koruyucu

14) Teşhis ajanları
Oftalmik ilaçlar
Florescein, Tropikamid⁸²

Radyokontrast maddeler
Tamamlayıcı: Baryum sülfat⁰

15) Dezenfektanlar ve antiseptikler
Antiseptikler
Klorheksidin, Etanol⁸³, Povidon iyot⁸⁴

Dezenfektanlar
Alkol bazlı el antiseptiği, Klor bazlı bileşik, Kloroksilenol⁸⁵, Glutaral, Hipokloröz asit

16) Diüretikler
Furosemid (Tamamlayıcılar: Hidroklorotiyazid⁰*⁸⁶, Mannitol⁰, Spironolakton⁰)

17) Gastrointestinal ilaçlar
Tamamlayıcı: Pankreatik enzimler⁰

Antiülser ilaçlar
Omeprazol⁸⁷, Ranitidin⁸⁸

Antiemetik ilaçlar
Deksametazon, Metoklopramid, Ondansetron⁹ (Tamamlayıcı: Aprepitant⁰)

İshalde kullanılan ilaçlar
Oral rehidrasyon tuzları + çinko sülfat (birlikte paketlenmiş)

a) Oral rehidrasyon
Oral rehidrasyon tuzları

b) İshal için kullanılan ilaçlar
Çinko sülfat⁸⁹

18) Endokrin bozuklukları için ilaçlar
Adrenal hormonlar ve sentetik türevleri
Fludrokortizon, Hidrokortizon, Prednizolon¹²

Diyabet için ilaçlar
a) İnsülinler
İnsülin (analog, uzun etkili)⁹⁰, İnsülin (analog, hızlı etkili)⁹¹, İnsülin (insan, orta etkili)⁶⁶, İnsülin (insan, kısa etkili)⁶⁶

b) Hipoglisemik ajanlar
Tamamlayıcı: Metformin⁰

Hipoglisemi için kullanılan ilaçlar
Glukagon (Tamamlayıcı: Diazoksit⁰)

Tiroid hormonları ve antitiroid ilaçlar
Levotiroksin (Tamamlayıcılar: İyot + potasyum iyodür (Lugol solüsyonu)⁰, Metimazol⁰*⁹², Potasyum iyodür⁰, Propiltiyourasil⁰*⁹³)

19) İmmünolojik İlaçlar
Teşhis ajanları
Tüberkülin, saflaştırılmış protein türevi (PPD)

Serumlar, immünoglobulinler ve monoklonal antikorlar
Anti-kuduz virüs monoklonal antikorları⁶⁶, Antivenom immünoglobulin⁹⁴, Difteri antitoksini, At kaynaklı kuduz immünoglobulini

Aşılar
BCG aşısı, Kolera aşısı, Dang humması aşısı, Difteri aşısı, Ebola aşısı, Haemophilus influenzae tip b aşısı, Hepatit A aşısı, Hepatit B aşısı, İnsan papilloma virüsü (HPV) aşısı, İnfluenza (mevsimsel) aşısı, Japon ensefaliti aşısı, Sıtma aşısı, Kızamık aşısı, Meningokok menenjiti aşısı, Mpox aşısı, Kabakulak aşısı, Boğmaca aşısı, Pnömokok aşısı, Poliomiyelit aşısı, Kuduz aşısı, Rotavirüs aşısı, Kızamıkçık aşısı, Tetanoz aşısı, Kene kaynaklı ensefalit aşısı, Tifo aşısı, Suçiçeği aşısı, Sarı humma aşısı

20) Kas gevşeticiler (periferik etkili) ve kolinesteraz inhibitörleri
Neostigmin, Süksametonyum, Vekuronyum⁹⁵ (Tamamlayıcı: Piridostigmin⁰)

21) Oftalmolojik (göz) preperatlar
Antienfektif ajanlar
Asiklovir, Azitromisin, Eritromisin, Gentamisin⁹⁶, Natamisin, Ofloksasin⁹⁷, Tetrasiklin⁹⁸

Antiinflamatuvar ajanlar
Prednizolon

Lokal anestezikler
Tetrasiklin⁹⁹

Midriatikler
Atropin¹⁰⁰ (Tamamlayıcı: Epinefrin (adrenalin)⁰)

22) Üreme sağlığı ve perinatal bakım için ilaçlar
Yenidoğana uygulanan ilaçlar
Kafein sitrat, Klorheksidin (Tamamlayıcılar: Alprostadil (prostaglandin E1)⁰*¹⁰¹, Beraktant⁰, İbuprofen⁰*¹⁰², Poraktant alfa⁰)

23) Periton diyalizi solüsyonu
Tamamlayıcı: İntraperitoneal diyaliz solüsyonu⁰ (yerel sağlık uygulamalarına uygun bileşimde)

24) Solunum yollarına etki eden ilaçlar
Antiasmatik ilaçlar
Budezonid¹⁰³, Epinefrin (adrenalin), Salbutamol (albuterol)¹⁰⁴

25) Su, elektrolit ve asit-baz bozukluklarını düzelten solüsyonlar
Oral
Oral rehidrasyon tuzları, Potasyum klorür

Parenteral
Glukoz, Sodyum klorürlü glukoz, Potasyum klorür, Sodyum klorür, Sodyum hidrojen karbonat, Sodyum laktat (bileşik solüsyon)

Diğer
Enjeksiyonluk (steril) su

26) Vitamineler ve mineraller
Askorbik asit, Kolekalsiferol¹⁰⁵, İyot, Çoklu mikrobesin tozu, Piridoksin, Retinol, Riboflavin, Tiyamin (Tamamlayıcı: Kalsiyum glukonat⁰)

27) KBB (kulak burun boğaz) ilaçları
Asetik asit, Budezonid, Siprofloksasin¹⁰⁶, Ksylometazolin

28) Eklem hastalıkları için ilaçlar
Hastalığı modifiye eden antiromatizmal ilaçlar (DMARD’lar)
Tamamlayıcılar: Hidroksiklorokin⁰, Metotreksat⁰

Juvenil eklem hastalıkları için ilaçlar
Tamamlayıcılar: Asetilsalisilik asit (aspirin)¹⁰⁷, Adalimumab⁰*⁶⁵, Metotreksat⁰, Triamsinolon heksasetonid⁰*¹⁰⁸

29) Diş hekimliğinde kullanılan ilaçlar ve preparatlar
Florür, Cam iyonomer siman, Rezin bazlı kompozit (düşük viskoziteli)¹⁰⁹, Rezin bazlı kompozit (yüksek viskoziteli)¹¹⁰, Gümüş diamin florür

Notlar
0^ İlaç, tamamlayıcı ilaç kategorisindedir.

1^ Borulu (merkezi sistemle verilen) nitröz oksit, sağlık kuruluşlarından kaynaklanan başlıca atmosferik kirlilik kaynaklarından biridir. Merkezi sistemle (borulu) dağıtım yerine, hasta başında kullanılan tüpler tercih edilen uygulama yöntemidir.

2^ Tiyopental, bir alternatiftir.

3^ Gebelik yaşı 32 haftaya eşit veya daha küçük olan yenidoğanlarda kardiyopulmoner resüsitasyona başlarken %30'dan fazla oksijen kullanılmamalıdır.

4^ 3 aydan küçük çocuklarda kullanılmamalıdır.

5^ Kanıtlanmış bir yarar bulunmadığından, antiinflamatuvar amaçla kullanımı önerilmez.

6^ Hidromorfon ve oksikodon alternatiflerdir.

7^ Kanser ağrısının yönetimi için kullanılır.

8^ Oromukozal uygulamaya uygun solüsyon bulunmadığında, bukkal (ağız içi) uygulama için kullanılabilir.

9^ Dolasetron, granisetron, palonosetron ve tropisetron alternatiflerdir.

10^ Setirizin ve feksofenadin alternatiflerdir.

11^ Sedatif etkili antihistaminiklerin, sınırlı endikasyonlarda bir rolü olabilir.

12^ Prednizon bir alternatiftir.

13^ Granül formu mevcut değilse, aktif kömürün alternatif farmasötik formları kullanılabilir.

14^ Tedaviye dirençli parsiyel veya jeneralize nöbetlerin tedavisinde ek tedavi olarak kullanılır.

15^ Diazepam (enjeksiyon) ve midazolam (enjeksiyon) alternatiflerdir.

16^ Eklampsi ve şiddetli preeklampside kullanılır; diğer konvülzif bozukluklar için kullanılmaz.

17^ Valproik asit (sodyum valproat), anne karnında valproik aside maruz kalan çocuklarda yüksek doğumsal anomaliler ve nörogelişimsel bozukluk riski nedeniyle doğurganlık çağındaki kadınlar ve kız çocuklarında önerilmez.

18^ Aynı piyasada hem 120 mg/5 mL hem de 125 mg/5 mL dozlarının bulunması, reçeteleme ve dağıtımda karışıklığa yol açacağından kaçınılmalıdır.

19^ Hastanede yatan yenidoğanlarda kullanım için tercih edilen üçüncü kuşak sefalosporindir.

20^ Kalsiyum ile birlikte uygulanmamalı ve hiperbilirubinemisi olan bebeklerde kaçınılmalıdır.

21^ Gebelik yaşı > 41 hafta.

22^ Yalnızca iki yaşından büyük çocuklarda, epidemik menenjitin ampirik tedavisi için kullanılır.

23^ Yaş > üç ay.

24^ Moksidektin bir alternatiftir.

25^ Arpraziquantel bir alternatiftir.

26) Prazikuantel tedavisinin başarısız olduğu durumlarda kullanılır.

27) Yaş > 1 ay.

28^ Yalnızca iki yaşından büyük çocuklarda, epidemik menenjitin varsayımsal (ampirik) tedavisi için kullanılır.

29^ Alternatifi J01CF Beta-laktamaz dirençli penisilinleridir.

30^ Klinik biyoyararlanımın daha iyi olması nedeniyle, oral kullanımda kloksasilin, dikloksasilin ve flukloksasilin tercih edilir.

31^ 8 yaşından küçük çocuklarda yalnızca hayati tehdit yaratan enfeksiyonlarda ve başka alternatif olmadığında kullanılmalıdır.

32^ Prokain benzilpenisilin, yenidoğan sepsisinde birinci basamak tedavi olarak önerilmez; ancak yenidoğan mortalitesinin yüksek olduğu, hastane bakımının mümkün olmadığı ve eğitimli sağlık çalışanları tarafından uygulanan durumlar istisnadır.

33^ Hastanede yatan yenidoğanlarda kullanım için tercih edilen üçüncü kuşak sefalosporindir.

34^ Eritromisin bir alternatiftir.

35^ Vankomisin enjeksiyonluk tozu, oral uygulama için de kullanılabilir.

36^ İmipenem/silastatin, yalnızca komplike intraabdominal enfeksiyonlar ve yüksek riskli febril nötropenide alternatiftir. Yenidoğanlarda akut bakteriyel menenjit için tercih edilen ajan meropenemdir.

37^ Yalnızca meropenem ile kombinasyon halinde kullanılmalıdır.

38^ Protionamid, çok ilaca dirençli tüberkülozda bir alternatiftir.

39^ İmipenem/silastatin bir alternatiftir.

40^ Kronik pulmoner aspergilloz, histoplazmoz, sporotrikoz, parakoksidioidomikoz, T. marneffei kaynaklı mikozlar ve kromoblastomikozun tedavisi ile AIDS hastalarında histoplazmoz ve T. marneffei enfeksiyonlarının profilaksisi için kullanılır.

41^ Kronik pulmoner aspergilloz ve akut invaziv aspergillozun tedavisinde kullanılır.

42^ Anidulafungin ve kaspofungin alternatiflerdir.

43^ Yaş > altı hafta.

44^ Yaş > üç yaş.

45^ Yaş ≥ 4 hafta ve ≥ 3 kg; ≥ 25 kg.

46^ DSÖ tedavi kılavuzlarına uygun olarak, ikinci basamak rejimlerde kullanılır.

47^ Yoğun bakımda yatan hastalarda, doğrulanmış veya şüpheli influenza virüs enfeksiyonuna bağlı ağır hastalıkta kullanılır.

48^ Sitomegalovirüs retiniti (CMVr) tedavisi için kullanılır.

49^ Sofosbuvir ile kombinasyon halinde kullanıldığında pan-genotipiktir.

50^ Daklatasvir ile kombinasyon halinde kullanıldığında pan-genotipiktir.

51^ 2027 yılında listeden çıkarılması önerilmektedir.

52^ Kilo > 25 kg.

53^ Tinidazol bir alternatiftir.

54^ Lipozomal amfoterisin B, sodyum deoksikolat formuna göre daha iyi bir güvenlilik profiline sahiptir; yerel bulunabilirlik ve maliyete göre önceliklendirilmelidir.

55^ Şiddetli sıtmanın yönetiminde kullanılır.

56^ Yalnızca sevk öncesi şiddetli sıtma tedavisi için kullanılır.

57^ Yalnızca Plasmodium vivax enfeksiyonunun tedavisi için kullanılır.

58^ Plasmodium falciparum bulaşını azaltmak ve Plasmodium vivax ile Plasmodium ovale enfeksiyonlarında radikal kür sağlamak için kullanılır.

59^ Yalnızca Plasmodium vivax enfeksiyonunun profilaksisi için kullanılır.

60^ Yaş > 8

61^ Trypanosoma brucei gambiense enfeksiyonuna bağlı 1. ve 2. evre insan Afrika tripanozomiyazisinin tedavisinde kullanılır.

62^ Trypanosoma brucei gambiense enfeksiyonunun tedavisinde kullanılır.

63^ Trypanosoma brucei rhodesiense enfeksiyonunun başlangıç evresinin tedavisinde kullanılır.

64^ Yalnızca eflornitin ile kombinasyon halinde, Trypanosoma brucei gambiense enfeksiyonunun tedavisinde kullanılmalıdır.

65^ Etanersept ve infliksimab, kalite güvenceli biyobenzerleri dâhil olmak üzere alternatiflerdir.

66^ Kalite güvenceli biyobenzerleri dâhil.

67^ BM ortak bildirisi ve Codex Alimentarius kılavuzlarına göre belirlenmiş besin içeriğine sahip bisküvi veya macun formu, toplum temelli şiddetli akut malnütrisyon yönetiminde kullanılır.

68^ Epoetin alfa, beta ve theta; darbepoetin alfa ve bunların kalite güvenceli biyobenzerleri alternatiflerdir.

69^ Dalteparin ve nadroparin, kalite güvenceli biyobenzerleri dâhil olmak üzere alternatiflerdir.

70^ Asenokumarol bir alternatiftir.

71^ Deferipron bir alternatiftir.

72^ Kriyopresipitat (patojen azaltılmış olmayan) bir alternatiftir. Doğal kriyopresipitat, yalnızca patojen azaltılmış form bulunmadığında ve hayatı tehdit eden kanamalarda kullanılmalıdır.

73^ Polijelin, %3,5 enjeksiyonluk çözelti bir alternatiftir.

74^ Alternatifi C09AA ACE inhibitörleridir.

75^ Alternatifi D01AC İmidazol ve triazol türevleridir (kombinasyonlar hariç).

76^ Yaş > 2 ay.

77^ Alternatifleri D07AC Güçlü kortikosteroidlerdir.

78^ Kalsitriol ve takalsitol alternatiflerdir.

79^ Podofillotoksin bir alternatiftir.

80^ Sertolizumab pegol, etanersept ve infliksimab alternatiflerdir.

81^ Çökeltilmiş kükürt içeren topikal merhem bir alternatiftir.

82^ Atropin ve siklopentolat alternatiflerdir.

83^ Propanol bir alternatiftir.

84^ İyot bir alternatiftir.

85^ Alternatifi D08AE Fenol ve türevleridir.

86^ Klorotiyazid ve klortalidon alternatiflerdir.

87^ Alternatifi A02BC Proton pompa inhibitörleridir. (kombinasyonlar hariç).

88^ Alternatifler, **ATC 4. düzey kimyasal alt grubu (A02BA H2-reseptör antagonistleri)**dir (kombinasyonlar hariç).

89^ Akut ishalde, oral rehidrasyon tuzlarına ek olarak çinko sülfat kullanılmalıdır.

90^ İnsülin glarjin, insülin degludek ve insülin detemir alternatiflerdir.

91^ İnsülin lispro, insülin aspart ve insülin glulisin alternatiflerdir.

92^ Karbimazol, yerel stoklara bağlı olarak bir alternatiftir.

93^ Alternatif birinci basamak tedavinin uygun olmadığı veya mevcut olmadığı durumlarda kullanılır.

94^ Kesin tipi yerel olarak belirlenmelidir.

95^ Atrakurium bir alternatiftir.

96^ Amikasin, kanamisin, netilmisin ve tobramisin alternatiflerdir.

97^ Alternatifi S01AE Florokinolonlardır.

98^ Klorotetrasiklin ve oksitetrasiklin alternatiflerdir.

99^ Alternatifi S01HA Lokal anesteziklerdir (kokain ve kombinasyonlar hariç).

100^ Siklopentolat hidroklorür veya homatropin hidrobromür, yalnızca EMLc için alternatiflerdir.

101^ Dinoproston (prostaglandin E2) bir alternatiftir.

102^ İndometazin bir alternatiftir.

103^ Beklometazon, siklesonid, flutikazon ve mometazon alternatiflerdir.

104^ Terbutalin bir alternatiftir.

105^ Ergokalsiferol bir alternatiftir.

106^ Ofloksasin bir alternatiftir.

107^ Romatizmal ateş, juvenil artrit ve Kawasaki hastalığında kullanılır.

108^ Triamsinolon asetonid bir alternatiftir.

109^ Her türü, dental fissür örtücü (sealant) olarak kullanılabilir.

110^ Her türü, diş dolgu materyali olarak kullanılabilir.

Kaynakça