Benî Haşim

Benî Haşim veya asıl Hâşimoğulları ( ), İslam peygamberi Muhammed'in mensup olduğu Kureyş'in alt kolu olan bir Arap aşiretidir. Adını Muhammed'in büyük dedesi Hâşim bin Abdümenâf'tan almıştır.

Bu ailenin üyeleri ve özellikle bu soydan gelenler Haşimîler, Hâşimoğulları veya Bakara olarak da anılır ve genellikle El-Haşimi yada "Yolbaş" soyadını taşırlar. Ayrıca bu soyun bazı mensupları Muhammed'in torunları olan Hasan'ın soyundansa Şerîf, Hüseyin'in soyundansa Seyyid ünvanına sahiptirler. Fakat bazen iki ünvanı da kullanabilmektedirler.

8. yüzyıldan itibaren Haşimî soyu bir asalet nişanesi olarak görülmeye başlanmış ve birçok hanedanın yönetimlerini meşrulaştırdıkları bir temeli oluşturmuştur. Haşimî kökenli olduğunu savunan en ünlü İslam hanedanlarından bazıları; Abbasiler (750-945 yılları arasında Bağdat'ta hüküm sürmüş; 945-1258 yılları arasında Bağdat'ta ve 1261-1517 yılları arasında Kahire'de hükümdar olmasalar bile halifeliği elinde tutmuştur), Fatımiler (909-1171 yılları arasında Kahire'de hüküm sürmüş ve halifelik iddiasında bulunmuştur), Aleviler (1631'den günümüze Fas hükümdarları) ve Hâşimoğulları'dır (1921'den günümüze Ürdün hükümdarları).

Tarihçe
Aile adını İslam peygamberi Muhammed'in büyük dedesi Hâşim bin Abdümenâf'tan almıştır. Kendisi bir Ezd aşireti olan Beni Neccar'dan Selma bint Amr ile evliydi.

İslamiyet öncesi Araplar arasında insanlar kendilerini kabilelerine, aşiretlerine ve daha sonra da hanedan/ailelerine göre sınıflandırırlardı. İki ana kabile türü vardı: Adnaniler (kuzey, orta ve batı Arabistan Araplarının geleneksel atası Adnan'ın soyundan gelenler) ve Kahtaniler (güney ve güney doğu Arabistan Araplarının geleneksel atası Kahtan'ın soyundan gelenler). Benî Haşim, Kureyş kabilesinin alt kollarından biridir ve bir Adnanî aşiretidir.

Hâşimoğulları, İslam peygamberi Muhammed'in ölümünün ardından halifeliği ele geçirmek için Emevîlerle süregelen bir mücadeleye girişmişlerdir. Emeviler, Haşimoğullarıyla aynı kabileden de olsa farklı bir boya bağlıydı. Emevilerin çöküşünün ardından, kökenleri Muhammed'in amcası Abbas bin Abdülmuttalib'e dayanan Abbâsîler kendilerini Haşimilerin temsilcileri olarak tanıttılar.

Günümüzde Haşimoğulları
Pek çok Müslüman ülkesini yöneten Haşimiler bugün Orta doğunun pek çok ülkesinde yaşamaktadır. Çoğunluğunun unvanı Seyyiddir. Beni Haşim'in soyundan gelenler peygamber kanı taşımakta ve dünyanın pek çok ülkesinde yaşamaktadır. Ancak bu kişiler belli bir kayıt altına alınmadığından dolayı günümüzde asıl hane olan Benî Haşim'e mensup olduğunu belirtenler seyyid olduklarını ancak iddia etmektedir. Fas kraliyet ailesi soyunu Ali bin Ebu Talib'e dayandırmakta ancak Hanedan isminde Haşimoğulları ibaresini kullanmamaktadır.

Hanedanlar ve Aşiretler
Aşağıdaki hanedanlar ve aşiretler Haşimî soyundan geldiklerini iddia etmektedirler:

Avrupa
Hammûdî Hanedanı

Arabistan
Hâşimoğulları
Abbâsî Hanedanı
Fâtımîler Hanedanı
Raşid Hanedanı, Yemen
Mütevekkilî Hanedanı

Afrika
Alevî Hanedanı
Saadiler
Fâtımîler Hanedanı
İdrîsîler
Senusiler, Libya
İshak (kabile)

Aile mensupları
Haşim bin Abdimenaf: Peygamberin büyük-büyükbabası
Abdülmuttalib bin Haşim: Peygamberin büyükbabası
Abdullah bin Abdulmuttalib: Peygamberin babası
Abbas bin Abdulmuttalib: Peygamberin amcası
Ebu Talib (İmran): Peygamberin amcası
Muhammed bin Abdullah: İslam peygamberi
Ali bin Ebu Talib: Ebu Talib'in oğlu, peygamberin kuzeni ve damadı
Zeynep bint Muhammed: Peygamberin kızı,
Ümmü Gülsüm bint Muhammed: Peygamberin kızı,
Rukiyye bint Muhammed: Peygamberin kızı,
Fatıma Zehra: Peygamberin kızı, Ali'nin eşi
Talib bin Ebu Talib: Ebu Talib'in oğlu, Ali'nin kardeşi.
Akil bin Ebu Talib: Ebu Talib'in oğlu, Ali'nin kardeşi.
Cafer bin Ebu Talib: Ebu Talib'in oğlu, Ali'nin kardeşi.
Hasan bin Ali: Ali ve Fatıma'nın oğlu, peygamberin torunu.
Hüseyin bin Ali: Ali ve Fatıma'nın oğlu, peygamberin torunu.
Abbas bin Ali: Ali ve Ümmü'l-Benîn'in oğlu
Muhsin bin Ali: Ali ve Fatıma'nın oğlu, peygamberin torunu.
Zeyneb bint Ali: Ali ve Fatıma'nın kızı, peygamberin torunu.
Ümmü Gülsüm bint Ali: Ali ve Fatıma'nın kızı, peygamberin torunu.
Ali bin Hüseyin: Hüseyin'in oğlu, Halife Ali'nin torunu.
Ali Asgar bin Hüseyin: Hüseyin'in oğlu, Halife Ali'nin torunu.
Zeynelâbidîn: Hüseyin'in oğlu, Halife Ali'nin torunu. (Kerbela olayından tek erkek sağ olarak kurtulmuş ve Ehli-beyt'in, peygamberin soyunu on iki imamlar devam ettirmiştir.)
Soy ağacı
Ayrıca bakınız
Muhammed devrinde Müslümanlar ile temas kuran gayrimüslimler
Abbâsî halifeler listesi
Seyyid
Emevî halifeler listesi

Kaynakça
Dipnot

Genel