29 Eylül

Olaylar
1227 - Kutsal Roma imparatoru II. Friedrich, Papa IX. Gregorius tarafından aforoz edildi.
1555 - Damat Rüstem Paşa, ikinci kez Osmanlı Sadrazamı oldu.
1808 - Sened-i İttifak imzalandı.
1885 - Dünyanın ilk elektrikli tramvay hattı, Birleşik Krallık'nın Londra kentinde faaliyete geçti.
1911 - İtalya Krallığı, Osmanlı İmparatorluğu'na savaş ilan etti ve Trablusgarp Savaşı başladı.
1913 - II. Balkan Savaşı sonunda Osmanlı ile Bulgaristan Krallığı arasında İstanbul Antlaşması imzalandı.
1918 - Bulgaristan Krallığı, Selanik Ateşkes Antlaşması'nı imzalayarak I. Dünya Savaşı'ndan çekildi.
1920 - Kazım Karabekir komutasındaki Türk Ordusu, Ermenistan ile yaptığı savaş sonucunda Sarıkamış'ı ele geçirdi.
1923 - Birleşik Krallık Filistin Mandası oluşturuldu.
1933 - Komünist Enternasyonal Genel Sekreteri Georgi Dimitrov'un suçlandığı Reichstag Yangını soruşturmasında, diğer sanık Marinus van der Lubbe yangını çıkardığını itiraf etti.
1937 - Çin Cumhuriyeti'nde Japon tehdidine karşı milliyetçi general Çan Kay Şek ile komünist önder Mao Zedong birlikte davranma kararı aldı.
1938 - Fransa, İtalya Krallığı ve Birleşik Krallık, Münih Antlaşması'nı imzalayarak Nazi Almanyası'nın Çekoslovakya'nın Südet bölgesini işgal etmesini kabul etti.
1941 - Kiev'de Nazilerin gerçekleştirdiği Babi Yar Katliamı başladı. İki günde 33771 Yahudi öldürüldü.
1960 - Türkiye'de Demokrat Parti kapatıldı.
1971 - Umman, Arap Birliği'ne katıldı.
1974 - Isparta'da Hüseyin Çaylı adında bir kişi, 6 yaşındaki Ergün Kahraman adlı erkek çocuğunu tecavüz edip öldürdü. 12 Eylül döneminde idam edildi.
1991 - Haiti'de askerî darbe gerçekleşti.
1992 - PKK, Hakkâri-Şemdinli'deki Jandarma Taburu'na saldırdı. 2'si astsubay 23 asker ile 5 korucu hayatını yitirdi. Saldırıdan sonra başlayan operasyonlarda 58 PKK mensubu öldürüldü.
1994 - Türkiye Adalet eski Bakanı ANAP'lı Mehmet Topaç, Ankara'daki bürosunda, Dev-Sol örgütü üyesi oldukları iddia edilen 4 kişinin silâhlı saldırısı sonucu öldü.
2008 - Lehman Brothers gibi önemli şirketlerin iflaslarının ardından Dow Jones endeksi 777.68 puan birden düşerek bir günde en büyük düşüşü yaşadı.
2019 - Afganistan başkanlık seçimlerine şiddet ve düşük katılım damgasını vurdu

Doğumlar
MÖ 106 - Gnaeus Pompeius Magnus, Romalı general ve politik lider (ö. MÖ 48)
1509 - Miguel Servet, İspanyol ilâhiyatçı, hekim, haritacı ve hümanist (ö. 1553)
1518 - Tintoretto, Venedikli ressam (ö. 1594)
1547 - Miguel de Cervantes, İspanyol yazar (ö. 1616)
1571 - Caravaggio, İtalyan ressam (ö. 1610)
1703 - François Boucher, Fransız ressam ve Rokoko akımının önemli bir temsilcisi (ö. 1770)
1758 - Horatio Nelson, İngiliz amiral (ö. 1805)
1761 - Michael Francis Egan, İrlanda kökenli Amerikalı Piskopos (ö. 1814)
1786 - Guadalupe Victoria, Meksikalı siyasetçi, asker ve avukat (ö. 1843)
1804 - Sadık Paşa, Polonya asıllı Türk asker (Polonezköy'ün Polonyalı kurucularından) (ö. 1886)
1810 - Elizabeth Gaskell, İngiliz roman yazarı (ö. 1865)
1812 - Eudoxiu Hurmuzache, Rumen tarihçi, politikacı ve yazar (ö. 1874)
1815 - Andreas Achenbach, Alman manzara ressamı (ö. 1910)
1864 - Miguel de Unamuno, İspanyol düşünür ve yazar (ö. 1936)
1882 - Nuri Conker, Türk asker ve siyasetçi (ö. 1937)
1883 - Celal Sahir Erozan, Türk şair (ö. 1935)
1900 - Miguel Alemán Valdés, 53. Meksika devlet başkanı (ö. 1983)
1901 - Enrico Fermi, Amerikalı nükleer fizikçi ve Nobel Fizik Ödülü sahibi (ö. 1954)
1904 - Greer Garson, İngiliz oyuncu ve Oscar ödülü sahibi (ö. 1996)
1907 - Hans Martin Sutermeister, İsviçreli yazar (ö. 1977)
1912 - Michelangelo Antonioni, İtalyan yönetmen (ö. 2007)
1913
Silvio Piola, İtalyan futbolcu (ö. 1996)
Stanley Kramer, Amerikalı yönetmen ve film yapımcısı (ö. 2001)
Trevor Howard, İngiliz aktör (ö. 1988)
1915 - Nihat Ertuğ, Türk eski basketbolcu
1916
İsmet Kür, Türk edebiyat öğretmeni, oyun yazarı, öykücü ve romancı (ö. 2013)
Peter Finch, Birleşik Krallık doğumlu Avustralyalı aktör ve Oscar ödülü sahibi (ö. 1977)
1920 - Peter Dennis Mitchell, İngiliz biyokimyacı ve Nobel Kimya Ödülü sahibi (ö. 1992)
1921 - James Cross, Britanyalı diplomat (ö. 2021)
1922 - Lizabeth Scott, Amerikalı oyuncu (ö. 2015)
1923 - Rinaldo Dami, İtalyan karikatürist (ö. 1979)
1924 - Şükrü Elekdağ, Türk ekonomist, diplomat ve siyasetçi
1930 - Colin Dexter, İngiliz romancı (ö. 2017)
1931
James Cronin, Amerikalı nükleer fizikçi ve Nobel Fizik Ödülü sahibi (ö. 2016)
Anita Ekberg, İsveçli aktris (ö. 2015)
1932
Robert Benton, Amerikalı senarist ve yönetmen (ö. 2025)
Rainer Weiss, Amerikalı fizikçi, akademisyen ve Nobel Fizik Ödülü sahibi (ö. 2025)
1933 - Samora Machel, Mozambikli askeri komutan, devrimci ve siyasetçi (ö. 1986)
1934 - Mihaly Csikszentmihalyi, Macar asıllı ABD'li psikolog (ö. 2021)
1935 - Jerry Lee Lewis, Amerikalı rock and roll ve country müzik şarkıcı-söz yazarı ve piyanist (ö. 2022)
1936
Silvio Berlusconi, İtalyan siyasetçi, medya patronu ve eski Başbakan (ö. 2023)
Bilal İnci, Türk oyuncu (ö. 2005)
1937 - Koichiro Matsuura, Japon diplomat
1938 - Wim Kok, Hollandalı siyasetçi (ö. 2018)
1939
Fikret Abdić, Boşnak devlet adamı ve iş insanı
Rhodri Morgan, Galli siyasetçi ve devlet adamı (ö. 2017)
1940 - Nicola Di Bari, İtalyan şarkıcı-şarkı yazarı
1942
Felice Gimondi, İtalyan eski bisiklet yarışçısı (ö. 2019)
Ian McShane, İngiliz asıllı komedyen ve oyuncu
Bill Nelson, Amerikalı avukat, politikacı ve NASA'nın 14. başkanı
1943
Wolfgang Overath, Alman eski millî futbolcu
Lech Walesa, Polonya dayanışma hareketi (Solidarność) lideri ve Cumhurbaşkanı, Nobel Barış Ödülü sahibi
Muhammed Hatemi, İranlı siyasetçi ve İran İslam Cumhuriyeti'nin 5. Cumhurbaşkanı
1948 - Theo Jörgensmann, Alman caz klarnet müzisyeni ve bestecisi (ö. 2025)
1949 - Yorgo Dalaras, Yunan şarkıcı
1950
Christian Vigouroux, Fransız bürokrat
Şerif Benekçi, Türk yazar (ö. 2008)
1951
Michelle Bachelet, Şilili politikacı ve Devlet Başkanı
Pier Luigi Bersani, İtalyan siyasetçi ve eski bakan
1955 - Gwen Ifill, Amerikalı gazeteci, yazar ve Tv sunucusu (ö. 2016)
1956 - Sebastian Coe, İngiliz siyasetçi ve Olimpiyat madalyalı eski atlet
1959 - Jon Fosse, Norveçli yazar ve Nobel Edebiyat Ödülü sahibi
1961 - Julia Gillard, Avustralya'nın ilk kadın başbakanı
1962
Helena Dalli, Maltalı politikacı
Néstor Clausen, Arjantinli millî futbolcu ve teknik direktör
1963 - Jaroslav Mostecký, Çek bilimkurgu yazarı
1964 - Jeanna Fine, Amerikalı pornografik film oyuncusu ve erotik dansçı (ö. 2025)
1966 - Bujar Nishani, Arnavut politikacı (ö. 2022)
1968
Alex Skolnick, Amerikalı caz ve rock gitaristi
Kenan Vural, Rock müzisyeni
1969 - Erika Eleniak, Amerikalı Playboy Güzeli ve oyuncu
1970
Yoshihiro Tajiri, Japon profesyonel güreşçi
Natasha Gregson Wagner, Amerikalı kadın tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu
1971
Sibel Tüzün, Türk şarkıcı
Anthony Bishop, Güney Afrikalı oyuncu
1973
Doğan Duru, Türk müzisyen ve Redd grubunun solisti, besteci ve söz yazarı
Güneş Duru, Türk müzisyen ve Redd grubunun gitaristi, arkeolog ve besteci
1974 - Leandro Simioni, Brezilyalı eski futbolcu
1975 - Albert Celades, İspanyol millî futbolcu ve teknik direktör
1976
Kelvin Davis, İngiliz futbolcu ve teknik direktör
Andriy Şevçenko, Ukraynalı millî futbolcu
1977 - Fumiyuki Kanda, Japon eski futbolcu
1978
Mun In-guk, Kuzey Koreli millî futbolcu
Cihangir Atacanov, Özbek şarkıcı, müzisyen ve besteci
1979
Orhan Ak, Türk eski millî futbolcu ve teknik direktör
Berke Üzrek, Türk tiyatro ve sinema oyuncusu
Artika Sari Devi, Endonezyalı manken ve oyuncu
1980 - Zachary Levi, Amerikalı oyuncu, dizi oyuncusu
1981 - Şahin Irmak, Türk oyuncu
1982
Brigitta Bulgari, Macar pornografik aktris ve Avrupa Moda Modeli
Mert Öcal, Türk model ve oyuncu
Hakan Karacaoğlu, Türk atlet
1983
Yoon Seung-ah, Güney Koreli oyuncu
Yukari Kuzuya, Japon manken
1984 - Per Mertesacker, Alman eski futbolcu
1985
Niklas Moisander, Fin millî futbolcu
Dani Pedrosa, İspanyol motosiklet sürücüsü
1986
Shinya Uehara, Japon futbolcu
Jerome Jordan, Jamaikalı basketbolcu
1987
Anaïs Demoustier, Fransız aktris
İsrafil Yılmaz, Türk asıllı Hollandalı militan (ö. 2016)
1988
Kevin Durant, Amerikalı basketbolcu ve NBA oyuncusu
Andrea Rispoli, İtalyan futbolcu
1989
Laura Perico, Kolombiyalı dizi oyuncusu
Yevhen Konoplyanka, Ukraynalı millî futbolcu
Andrea Poli, İtalyan futbolcu
1990
Gheorghe Grozav, Rumen millî futbolcu
Ken Hisatomi, Japon futbolcu
1991 - Adem Ljajić, Sırp profesyonel futbolcu
1992 - Ali Dere, Türk futbolcu
1993 - Lee Hong-bin, Güney Koreli şarkıcı ve oyuncu
1994
Katarzyna Niewiadoma, Polonyalı yol bisikleti yarışçısı
Halsey, Amerikalı şarkıcı ve söz yazarı
Andy Polo, Perulu futbolcu
Joseph Mensah, Ganalı futbolcu
Simon Hald Jensen, Danimarkalı hentbolcu
Nicholas Galitzine, İngiliz oyuncu
1995
Ayaka Yamashita, Japon millî futbolcu
Joseph Aidoo, Ganalı futbolcu
1996 - Marco Granados, Meksikalı futbolcu
1998 - Jordan Lotomba, İsviçreli milli futbolcu
1999 - Choi Ye-na, Güney Koreli şarkıcı ve dansçı
2009 - Beren Gökyıldız, Türk çocuk oyuncu

Ölümler
MÖ 48 - Gnaeus Pompeius Magnus, Romalı general ve politik lider (d. MÖ 106)
855 - I. Lothar, Orta Francia Kralı ve Kutsal Roma İmparatoru (d. 795)
1185 - Surlu William, Lübnan'da Sur Piskoposu; Haçlı ve Orta Çağ tarihçisi (d. 1130)
1560 - I. Gustav, 1523'ten 1560'taki ölümüne kadar İsveç kralı (d. 1496)
1833 - VII. Fernando, İspanya Kralı (d. 1784)
1890 - Vahtang Orbeliani, Gürcü romantik şair ve asker (d. 1812)
1902 - Émile Zola, Fransız romancı (d. 1840)
1908 - Machado de Assis, Brezilyalı yazar (d. 1839)
1910 - Winslow Homer, Amerikalı ressam ve grafiker (d. 1836)
1913 - Rudolf Diesel, Alman makine mühendisi ve Dizel motorun mucidi (d. 1858)
1925 - Léon Bourgeois, Fransız Başbakan (d. 1851)
1927 - Arthur Achleitner, Alman yazar (d. 1858)
1927 - Willem Einthoven, Hollandalı fizyolog ve Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü sahibi (d. 1860)
1929 - III. Basileios, İstanbul Rum Ortodoks Patrikhanesi'nin 263. Patriği (d. 1846)
1930 - Ilya Yefimovich Repin, Rus ressam (d. 1844)
1949 - Cemal Keşmir, Türk siyasetçi (Damat Ferit Paşa hükûmetlerinde Dahiliye ve Ticaret ve Ziraat Nazırlığı yapan ve Yüzellilikler arasında yer alan) (d. 1862)
1953 - Ernst Reuter, Alman siyasetçi ve Batı Berlin'in ilk Belediye Başkanı (d. 1889)
1961 - Nihat Reşat Belger, Türk tıp doktoru ve siyasetçi (Atatürk'e siroz teşhisini koyan ilk doktor) (d. 1882)
1967 - Carson McCullers, Amerikalı yazar (d. 1917)
1973 - Nurullah Esat Sümer, Türk siyasetçi (Maliye ve Devlet Bakanı) (d. 1899)
1973 - W. H. Auden, İngiliz şair (d. 1907)
1981 - Billy Shankly, İskoç futbolcu ve teknik direktör (d. 1913)
1987 - Henry Ford II, Edsel Ford'un oğlu ve Henry Ford'un torunu iş insanı (d. 1917)
1994 - Şemsi Rahimov, Azerbaycanlı devlet adamı (d. 1924)
1997 - Roy Lichtenstein, Amerikalı Pop sanatçısı (d. 1923)
2001 - Nguyen Van Thieu, Güney Vietnam Devlet Başkanı (d. 1923)
2003 - Tuğrul Şavkay, Türk gazeteci (d. 1951)
2007 - Yıldırım Aktuna, Türk nöropsikiyatr ve siyasetçi (d. 1930)
2009 - Abdülmelik Fırat, Kürt asıllı Türk siyasetçi (d. 1934)
2009 - Pavel Popoviç, Ukrayna asıllı Sovyet kozmonotu (d. 1930)
2010 - Georges Charpak, Polonyalı-Fransız fizikçi (d. 1924)
2010 - Tony Curtis, Amerikalı sinema oyuncusu (d. 1925)
2011 - Tatyana Lioznova, Sovyet Rus film yönetmeni (d. 1924)
2011 - Sylvia Robinson, Amerikalı şarkıcı, müzisyen, plak yapımcısı ve plak şirketi yöneticisi (d. 1935)
2012 - Hebe Camargo, Brezilyalı şarkıcı, TV sunucusu ve oyuncu (d. 1929)
2015
Claude Dubar, Fransız sosyolog ve akademisyen (d. 1945)
Mauro Ferri, İtalyan siyasetçi (d. 1920)
Hellmuth Karasek, Alman gazeteci, yazar ve edebiyat eleştirmeni (d. 1934)
William Kerslake, Amerikalı güreşçi (d. 1929)
2016 - Ann Emery, İngiliz oyuncu (d. 1930)
2017 - Tom Alter, İngiliz asıllı Hint oyuncu (d. 1950)
2017 - Philippe Médard, Fransız hentbolcu (d. 1959)
2017 - Wiesław Michnikowski, Polonyalı sinema, tiyatro ve dizi oyuncusu (d. 1922)
2018 - Alves Barbosa, Portekizli bisiklet sporcusu (d. 1931)
2018 - Angela Maria, Brezilyalı şarkıcı ve aktris (d. 1929)
2018 - Otis Rush, Amerikalı blues müzisyeni ve şarkıcısı (d. 1934)
2019 - Beatriz Aguirre, Meksikalı oyuncu ve seslendirme sanatçısı (d. 1925)
2019 - Martin Bernheimer, Alman-Amerikalı gazeteci ve müzik eleştirmeni (d. 1936)
2019 - Busbee, Amerikalı şarkı sözü yazarı, kayıt prodüktörü ve müzisyen (d. 1976)
2019 - Ilkka Laitinen, Fin siyasetçi (d. 1962)
2020 - Abdullah Işıklar, Türk gazeteci (d. 1933)
2020 - Lode Van Den Bergh, Belçikalı yazar ve eğitimci (d. 1920)
2020 - Helen Reddy, Avustralyalı müzisyen, aktivist, aktris ve söz yazarı (d. 1941)
2020 - Sabah el-Ahmed el-Cabir es-Sabah, Kuveyt emiri ve Kuveyt Askeri Kuvvetleri Komutanı (d. 1929)
2020 - Isidora Žebeljan, Sırp besteci, müzisyen ve orkestra şefi (d. 1967)
2021 - Antonio Gasset, İspanyol gazeteci, televizyon sunucusu ve sinema eleştirmeni (d. 1946)
2021 - Hayko, Ermeni şarkıcı, söz yazarı ve bestecidir (d. 1973)
2021 - Ravil Isyanov, Rus aktör ve eski asker (d. 1962)
2021 - Ivan Tasovac, Sırp müzisyen, yönetici ve siyasetçi (d. 1966)
2022 - Alexandru Arșinel, Rumen aktör, komedyen, dublaj sanatçısı ve TV yıldızı (d. 1939)
2022 - Kathleen Booth, İngiliz bilgisayar bilimci (d. 1922)
2022 - Eduardo Navarro, İspanyol profesyonel futbolcudur (d. 1979)
2022 - Paul Veyne, Fransız tarihçi ve arkeolog (d. 1930)
2025 - Aleksandr Buşkov, Rus yazar (d. 1956)

Tatiller ve özel günler
Dünya Kalp Günü


Kaynakça