Bilgisayarın zaman çizelgesi

Bilgisayarın zaman çizelgesi, günümüzde kullanılan bilgisayarların erken mekanik örneklerinden modern dijital bilgisayarlara kadar uzanan gelişim sürecindeki önemli kronolojik olayları sıralar. Bu zaman çizelgesi, bilgisayar biliminin ve bilgi teknolojilerinin tarihsel evrimini donanım mimarileri, işletim sistemleri, programlama dilleri ve bilgisayar ağları gibi birbirini tamamlayan bileşenler üzerinden ana dönüm noktalarıyla birlikte göstermeyi amaçlar.

Antik Çağ'dan itibaren matematik, mantık ve akıl yürütmenin kurallara indirgenebileceği fikri, düşüncenin mekanik olarak temsil edilip edilemeyeceği sorusunu gündeme getirmiştir. Bu yaklaşım, Orta Çağ ve Yeni Çağ boyunca mantık ve otomasyon fikirleriyle gelişmiştir. Böylece 17. ve 18. yüzyıllarda hesaplama süreçlerinin makineler aracılığıyla gerçekleştirilebileceği düşüncesine zemin hazırlamıştır. Modern bilgisayarlar, bu entelektüel geleneğin 20. yüzyıldaki teknolojik gelişmelerle birleşmesi sonucu ortaya çıkmıştır.

Erken dönem hesaplama araçları
MÖ 200-100: Antikythera mekanizması, Antik Yunan'da geliştirilen ve astronomik hesaplamalar için kullanılan, bilinen en eski mekanik hesaplama düzeneklerinden biridir.
1614: John Napier, logaritma kavramını tanıttı. Bu gelişme daha sonra mekanik hesaplama araçlarının tasarlanmasına temel oluşturdu.
1642: Blaise Pascal, toplama ve çıkarma işlemlerini yapabilen mekanik hesap makinesi "Pascaline"i geliştirdi.

Programlanabilir makinelerin ortaya çıkışı
1822: Charles Babbage, otomatik hesaplamalar yapabilmesi amaçlanan "Fark Makinesi" tasarımını sundu.
1837: Babbage, genel amaçlı ve programlanabilir bir makine olan "Analitik Makine" kavramını geliştirdi.
1936: Konrad Zuse, programlanabilir mekanik bir bilgisayar olan "Z1" üzerinde çalışmaya başladı.

Elektromekanik ve elektronik bilgisayarlar
1943: İkinci Dünya Savaşı'nda kriptografik analiz için geliştirilen ilk elektronik bilgisayarlardan biri Colossus İngiltere'de yapıldı.
1944: Howard H. Aiken tarafından IBM iş birliğiyle Harvard Mark 1 bilgisayarı üretildi.
1946: ENIAC, genel amaçlı ilk elektronik dijital bilgisayar olarak tamamlandı.
1947: Transistör icat edildi.
1967: Texas Instruments ilk cep hesap makinesini yaptı.
1968: Douglas Engelbart fareyi icat etti.
1969: İnternetin atası Arpanet kuruldu.

Yazılım ve programlama dilleri
1957: FORTRAN programlama dili geliştirildi. Bilimsel ve mühendislik hesaplamaları için geliştirilen ilk yaygın yüksek seviyeli programlama dillerinden biri oldu.
1960: COBOL programlama dili geliştirildi. Ticaret alanı ve özellikle iş yerlerinin yönetimiyle ilgili konularda hazırlanmıştır.
1964: BASIC programlama dili John George Kemeny ve Thomas E. Kurtz tarafından özellikle eğitim amaçlı olarak ABD'de geliştirildi.
1969: UNIX işletim sistemi geliştirmeye başlandı. Modern işletim sistemlerinin temelini oluşturdu.
1970: Pascal, Niklaus Wirth tarafından yapısal programlamayı derleyiciler için daha sistematik hale getirebilmek amacıyla geliştirilmiştir.
1972: C programlama dili, Ken Thompson ve Dennis Ritchie tarafından AT&T Bell laboratuvarlarında UNIX İşletim Sistemi'ni geliştirebilmek amacıyla B dilinden türetilmiş yapısal bir programlama dilidir.
1979: C++ programlama dili Bell Laboratuvarlarından Bjarne Stroustrup tarafından geliştirilmiştir. C dilinin nesne yönelimli özelliklerle genişletilmesi amaçlanmıştır.
1987: PERL dili Larry Wall tarafından geliştirilmişir. Metin işleme ve görüntü tanıma konusunda özelleşmiştir.
1991: Python programlama dili, Guido van Rossum tarafından geliştirildi. Nesne yönelimli, yorumlanabilen, birimsel (modüler) ve etkileşimli bir programlama dilidir.
1994: PHP dili Rasmus Lerdorf tarafından yaratıldı.
1995: Ruby programlama dili, Yukihiro Matsumoto tarafından geliştirilmiştir. Nesneye yönelik bir programlama dilidir.
1995: Javascript betik dili, Brendan Eich tarafından geliştirilen ve sadece istemci taraflı (client-side) yorumlanan bir betik dilidir.
1995: Java programlama dili, Sun Microsystems mühendislerinden James Gosling tarafından geliştirilmiştir. Nesneye yönelik, zeminden bağımsız, yüksek verimli, çok işlevli, yüksek seviye bir programlama dilidir.

Mikroişlemci ve kişisel bilgisayar dönemi
1971: Intel 4004, ticari olarak üretilen ilk mikroişlemci olarak tanıtıldı.
1972: İlk video oyunu Odyssey üretildi. Ticari olarak piyasaya sürülen ilk ev video oyunu konsolu oldu.
1973: İlk mikrobilgisayar üretildi. Fransa'da geliştirilen Micral N, ticari olarak satılan ilk mikrobilgisayar olarak kabul edilir.
1975: Altair 8800, kişisel bilgisayar devriminin başlangıcında önemli rol oynadı.
1976: İlk süper bilgisayar Cray 1 üretildi.
1984: CD-ROM, yüksek kapasiteli optik depolama ortamı olarak piyasaya sürüldü.
1993: Intel, Pentium işlemciyi tanıttı.

Modern dönem
1989: World Wide Web, İngiliz bilim insanı Tim Berners-Lee tarafından CERN'de geliştirildi.
1993: CERN, World Wide Web yazılımını halka açık hale getirdi .
2000'ler: Mobil bilgi işlem ve akıllı cihazlar yaygınlaştı.
2010'lar: Bulut bilişim ve yapay zeka uygulamaları geniş ölçekte kullanılmaya başlandı.



Kaynakça