Flatiron Binası

Flatiron Binası ( ), Amerika Birleşik Devletleri, New York şehrinin Manhattan bölgesindeki Flatiron Bölgesi'nde, 175 Fifth Avenue adresinde bulunan 22 katlı, 93,6 metre yüksekliğinde (307 fit) çelik çerçeveli üçgen bir binadır. Daniel Burnham ve Frederick P. Dinkelberg tarafından tasarlanan bina, 1902 yılında açılmıştır. Bina, Fifth Avenue, Broadway ve East 22nd Street'in oluşturduğu üçgen bir blok üzerinde yer almaktadır; binanın 27 metrelik (87 fit) arka ucu burada bulunur ve East 23rd Street, üçgenin kuzey (yukarı şehir) tepesine bitişiktir. "Flatiron" adı, dökme demir bir ütüyü andıran üçgen şeklinden gelmektedir.

Flatiron Binası, Mayıs 1901'de Newhouse ailesinden arsayı satın alan Fuller Company inşaat firmasının genel merkezi olarak geliştirilmiştir. İnşaat hızla ilerlemiş ve bina 1 Ekim 1902'de açılmıştır. Başlangıçta 285 fit (87 m) yüksekliğindeydi. İlk zamanlarında, yerel halkın binanın yapısal bütünlüğüne dair şüpheleri nedeniyle bazen "Burnham'ın Deliliği" olarak adlandırılırdı. Bina başlangıçta 20 katlıydı; binanın açılışından kısa bir süre sonra, "inek yakalayıcı" perakende alanı (demiryolu lokomotiflerindeki cihaza benzemesi nedeniyle bu şekilde adlandırılan alçak, bitişik bir bina) ve çatı katı eklendi. Fuller Şirketi binayı 1925'te bir yatırım sendikasına sattı. Equitable Life Assurance Society, 1933'teki bir haciz müzayedesinden sonra binayı devraldı ve 1945'te başka bir sendikaya sattı.

Helmsley-Spear, 20. yüzyılın sonlarında binayı büyük ölçüde yönetti ve birkaç kez yeniledi. Newmark Grubu, binanın yönetimini 1997 yılında devraldı. Mülkiyet, 2019 yılında binayı yeniden yenilemeye başlayan çeşitli şirketler arasında bölündü. Jacob Garlick, 2023 yılının başlarında bir açık artırmada Flatiron Binası'nı satın almayı kabul etti, ancak gerekli depozitoyu ödeyemedi ve mevcut dört mülkiyet grubundan üçü binayı devraldı. Ekim 2023'te, binanın sahipleri, binanın konut kat mülkiyetine dönüştürüleceğini duyurdu; projenin 2026 yılına kadar tamamlanması planlanıyor.

Flatiron Binası'nın cephesi, klasik bir sütunun bileşenlerine benzer şekilde, dikey olarak üç bölüme ayrılmıştır. Üç katlı taban kireç taşı ile kaplanmışken, üst katlar sırlı pişmiş toprak ile kaplanmıştır. Yapı mühendisliği firması Purdy and Henderson tarafından tasarlanan binanın çelik iskeleti, bölgenin maksimum rüzgar kuvvetinin dört katına dayanacak şekilde tasarlanmıştır. "Dünyanın en ikonik gökdelenlerinden biri ve New York şehrinin en önemli sembolü" olarak adlandırılan bina, Madison Meydanı'nın güney (şehir merkezi) ucunu ve Ladies' Mile Tarihi Bölgesi'nin kuzey (şehir dışı) ucunu birbirine bağlar. Çevresindeki mahalle, simgesel binasının adından dolayı Flatiron Bölgesi olarak adlandırılır. Bina, 1966'da New York Şehri'nin bir simgesi olarak belirlendi, 1979'da Ulusal Tarihi Yerler Siciline eklendi ve 1989'da Ulusal Tarihi Anıt olarak belirlendi.
Binanın tarihi
Binanın bulunduğu alan 1857 yılında Amos Eno tarafından 30.000 ABD Doları civarında bir bedelle satın alınmıştır. Eno ömrü boyunca burayı satın almak isteyenlere karşı direndi. Fakat 1899 yılında ölümünün ardından varlıkları tasfiye edildi ve pek çoğu satışa çıktı. Yapılan açık arttırmada Amos'un oğlu William Eno tarafından 690.000 ABD Doları karşılığında satın alındı. Bu olaydan üç hafta sonra William 801.000 ABD Doları karşılığında Mort Newhouse şirketinin sahibi Samuel Newhouse'a sattı. Samuel buraya on iki katlı perakende mağazaları ve dairelerin olduğu bir bina yapmak istemiş ve planlarını hazırlamıştır. Ancak iki yıl sonra şirket burayı Harry S. Black tarafından oluşturulan Fuller Company yatırım ortaklığına iki milyon dolardan biraz daha fazla para karşılığında sattı. Fuller şirketi genel yüklenici olarak gökdelen inşaatında uzmanlaşmıştı.

Mimari
Flatiron binası zamanında gerici bir stil olarak değerlendirilmekteydi. Binanın cephesine Gotik ve rönesans motiflerinin karışımı olan motifler yansımıştır. Bu akım Woolworth binası ve ardından Flatiron binasının yapımı ile birlikte 19'uncu yüzyılın sonlarına kadar devam etmiştir. Bina geleneksel olmayan tasarımı sayesinde, düzensiz yerleşim yerine göre oldukça başarılı olarak değerlendirilmektedir. Binanın ön tarafı olan ve üçgen piramidin sokağa bakan kısmı yuvarlaklaştırılmıştı. Ayrıca binanın son katı olan yirmiikinci kat, yunan sütunu şeklinde üç bölümden oluşmaktadır.

Flatiron binası, yapım tarihinde çelik iskelet kullanılarak yapılan ilk binadır. Çelik o yıllarda köprü yapımında kullanılıyordu. Çeliğin bu binada kullanılmasındaki uzmanlık ise yerden itibaren tepeye doğru 25 derecelik bir açı ile daralmasıdır.

Günümüzde
Binanın yer aldığı aldığı bölge binanın kendi adıyla, Flatiron-fuller bölgesi olarak anılır. Flatiron binası, bugün bölgeye gelen pek çok insan için turistik fotoğrafların çekildiği bir obje konumundadır. 2005 yılında yapılan restorasyon sonrasında binanın bir cephesinin 15 katı kaplayan bölümüne dikey reklam eklendi. Ancak bu durum binada reklam istemeyen New York City sakinlerinin protestolarına neden oldu.

Galeri

Kaynakça