Ekrem İmamoğlu'nun diplomasının iptal edilmesi

Ekrem İmamoğlu'nun diplomasının iptal edilmesi, İstanbul Üniversitesi Yönetim Kurulu'nun 18 Mart 2025 tarihinde, İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) Başkanı ve Cumhuriyet Halk Partisi'nin (CHP) cumhurbaşkanı adayı Ekrem İmamoğlu'nun 1994 yılında aldığı üniversite lisans diplomasını, 1990 yılındaki yatay geçişinin usulsüz olduğu gerekçesiyle iptal etmesiyle başlayan süreçtir. Karar, İmamoğlu'nun gözaltına alınıp tutuklandığı günlerle aynı döneme denk gelmiş; aynı yatay geçiş kapsamında mezun olan 27 kişinin diploması da iptal edilmiştir.

İptal kararı, Türkiye'de cumhurbaşkanı adayı olabilmek için Anayasa'nın 101. maddesinde aranan yükseköğrenim şartıyla doğrudan bağlantılı olması nedeniyle büyük bir siyasi tartışma yaratmıştır. Kararın İmamoğlu'na aylarca tebliğ edilmemesi, kararı alan yönetim kurulu üyelerinin bir kısmının kısa süre sonra terfi etmesi, kararın yetkisiz bir organ tarafından alındığı iddiaları ve İmamoğlu hakkında ayrıca "resmi belgede sahtecilik" suçlamasıyla ceza davası açılması, sürecin en çok tartışılan yönleri arasında yer almıştır. İmamoğlu, iptal kararına karşı idari yargıda dava açmış; dava İstanbul 5. İdare Mahkemesi ve istinaf aşamasında reddedilmiş, dosya Danıştay'a taşınmıştır.

Arka plan
Girne Amerikan Üniversitesi'nden İstanbul Üniversitesi'ne yatay geçiş
Ekrem İmamoğlu, 1988 yılında Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde (KKTC) bulunan ve o dönemde University College of Northern Cyprus adıyla anılan Girne Amerikan Üniversitesi'nin İngilizce İşletme Bölümü'ne kaydoldu. İki yıllık öğrenimin ardından 1990 yılında İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi'nin İngilizce İşletme Bölümü'ne yatay geçiş yaptı, 1994'te mezun oldu, daha sonra aynı üniversitede yüksek lisansını tamamladı. İmamoğlu'nun avukatı Mehmet Pehlivan ise 12 Eylül 1990'da İstanbul Üniversitesi Yönetim Kurulu'nun toplanarak komisyon önerisiyle 51 kişinin yatay geçişini onayladığını, İmamoğlu'nun 2 Ekim 1990'da kayıt yaptırdığını belirtmiştir.

2019-2020: İlk iddialar
Diploma tartışması ilk kez 2019 yerel seçimlerinin ardından "sahte diploma" iddiaları biçiminde gündeme geldi. 2020 yılında CİMER'e yapılan bir şikâyet üzerine İstanbul Üniversitesi, İmamoğlu'nun yatay geçiş işleminin hukuka uygun olduğunu ve öğrencinin "kabul koşullarını yerine getirerek kayıt olduğunu" yazılı olarak bildirdi.

Soruşturma ve iptal süreci
2025 soruşturması
22 Şubat 2025'te İmamoğlu hakkında diplomasının sahte olduğu iddiasıyla soruşturma başlatıldı ve İmamoğlu 26 Şubat'ta ifade vermeye çağrıldı. İmamoğlu, 5 Mart 2025'te ifade vermek üzere İstanbul Adliyesi'ne gitti. İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı, 12 Mart 2025'te İstanbul Üniversitesi'ne ikinci kez yazı göndererek soruşturmayla ilgili işlemlerin hızlandırılmasını istedi. Gazeteci Nedim Şener'in aktardığına göre savcılık, YÖK raporu doğrultusunda idari soruşturma yürütülmesini ve ilgili raporların kendisine gönderilmesini talep etti.

15 Mart 2025'te Sabah gazetesi, İmamoğlu'na ait olduğu iddia edilen bir ÖSYM sınav sonuç belgesi yayımladı; fakat belgenin döneme ait olmayan ibareler ve biçimsel hatalar içerdiği, dolayısıyla ÖSYM'ye ait olamayacağı çeşitli kaynaklarca ortaya kondu.

18 Mart 2025 kararı
İstanbul Üniversitesi Yönetim Kurulu, 18 Mart 2025 tarihli 61. toplantısında aldığı 3 sayılı kararla, 1990 yılında İşletme Fakültesi İngilizce programına yatay geçiş yapan 38 kişiden, kaydı daha önce silinmiş 10 kişinin yatay geçiş kararlarını, mezun olan 28 kişinin (İmamoğlu dahil) ise yatay geçiş kararlarını ve buna dayalı mezuniyet/diplomalarını "yokluk" ve "açık hata" gerekçeleriyle iptal etti. Karar, CHP'nin 23 Mart 2025'te İmamoğlu'nun cumhurbaşkanı adaylığını açıklayacağı bir dönemde alındı. 28 Temmuz 2025'te İmamoğlu'nun yüksek lisans diplomasının da iptal edildiği iddiası doğrulandı.

Hukuki dayanak tartışması
Yetkisiz organ iddiası
İmamoğlu'nun avukatı Mehmet Pehlivan, üniversite yönetim kurulunun diploma iptal etme yetkisi bulunmadığını, fakülte yönetim kurulunun kararını ancak fakülte yönetim kurulunun geri alabileceğini savundu. Türk Hukuk Kurumu da yayımladığı değerlendirmede, kararın "hukukî dayanaktan yoksun, tamamıyla siyasî nitelikte" olduğunu ve İstanbul Üniversitesi Yönetim Kurulu'nun kararı almakla "yetki gaspı" yaptığını ileri sürdü. Analiz sitesi Daktilo1984'te yayımlanan bir değerlendirmede ise fakülte-üniversite ilişkisinin hiyerarşik olduğu, dolayısıyla üniversitenin fakültenin üstü olarak bu yetkiye sahip olabileceği görüşü de dile getirildi.

İstanbul 5. İdare Mahkemesi'nin 23 Ocak 2026 tarihli ret kararının gerekçesinde ise tam tersi bir değerlendirme yer almış; kararda, yatay geçişteki hataların "gözden kaçan, dikkatsizlik neticesinde yapılan hatalar seviyesinde olmadığı" ve bu ölçekte bir hukuki sakatlığın davacı tarafından bilinmiyor olmasının "hayatın olağan akışına aykırı" olduğu belirtildi.

"Yokluk" ve "açık hata" gerekçeleri
İdare hukukunda istisnai ve dar yorumlanması gereken "yokluk" (yok hükmünde işlem) ve "açık hata" kavramlarının bu dosyada geniş yorumlanarak kullanıldığı, eleştirilerin başında gelmektedir. İmamoğlu'nun avukatı, 25 Ocak 2026'da yaptığı açıklamada, üniversite avukatının bizzat mahkemede İmamoğlu'nun sunduğu belgelerin gerçek ve yasaya uygun olduğunu kabul ettiğini, kontenjan artırımının "açık hata" tanımına uymadığını, bir hatanın tespiti için derinlemesine idari inceleme gerekiyorsa buna "açık hata" denemeyeceğini savundu.

Siyasi bağlam
Türkiye'de cumhurbaşkanı adayı olabilmek için Anayasa'nın 101. maddesi gereği yükseköğrenim mezunu olma şartı aranmaktadır.

İmamoğlu'nun avukatı Mehmet Pehlivan, iptal sürecinin cumhurbaşkanlığı adaylığını engellemeye yönelik bir hamle olduğunu belirterek, sürece katılanlar hakkında görevi kötüye kullanma ve "Anayasa'yı ortadan kaldırmaya teşebbüs" suçlarından suç duyurusunda bulunulacağını açıkladı. CHP Grup Başkanvekili Murat Emir, kararı "Cumhurbaşkanı olacak diye İmamoğlu ve sınıf arkadaşlarının diplomalarını yok saymak" olarak nitelendirdi.

İstinaf: İstanbul Bölge İdare Mahkemesi
İmamoğlu'nun avukatları, ret kararına karşı 19 Şubat 2026'da İstanbul Bölge İdare Mahkemesi'ne istinaf başvurusunda bulundu. İstinaf dilekçesinde, işlemin "yetkili ve görevli olmayan makam tarafından yetki gaspı yapılmak suretiyle tesis edildiği", kararın Fakülte Yönetim Kurulu yerine Üniversite Yönetim Kurulu'nca alındığı öne sürüldü.

Temyiz: Danıştay
İmamoğlu, istinaf ret kararını 17 Haziran 2026'da Danıştay'a taşıdı. Danıştay'ın önce "yürütmeyi durdurma" talebi hakkında, ardından esas hakkında vereceği karar, hem İmamoğlu'nun cumhurbaşkanlığı adaylık koşulunu hem de sürecin nihai hukuki sonucunu belirleyecektir.

Yargılama sürecinde heyet ve hâkim değişiklikleri
Sürece ilişkin dikkat çeken bir diğer unsur, davaya bakan yargı mensuplarının sık sık değişmesidir:
20 Haziran 2025'te, davaya bakan İstanbul 5. İdare Mahkemesi heyetinin bir Hâkimler ve Savcılar Kurulu (HSK) kararnamesiyle dağıtıldığı ortaya çıktı.
29 Temmuz 2025'te mahkeme başkanlığına Giresun İdare Mahkemesi Başkanı İlter Amil, bir üyeliğe ise Kocaeli İdare Mahkemesi Üyesi Sümer İncedal atandı.
CHP Grup Başkanvekili Ali Mahir Başarır, istinaf aşamasındaki dairenin başkanının Bursa'ya atandığını kamuoyuna duyurdu. İddianame, İstanbul 59. Asliye Ceza Mahkemesi tarafından 8 Temmuz 2025'te kabul edildi.

ABD'de kurulan gönüllü girişimi "19 Mart Platformu", İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi'nin uluslararası akreditasyon süreçlerini yakından takip etti; platform bünyesindeki akademisyenler, ABD merkezli AACSB (Küresel Yüksek İşletme Eğitim Kurumları Birliği) ve Almanya merkezli AQAS (Eğitim Programları Akreditasyonu Yoluyla Kalite Güvence Ajansı) kuruluşlarına başvurarak fakültenin akreditasyonunun gözden geçirilmesini talep etti. Her iki kuruluş da başvuruları işleme aldı ve inceleme sürecini başlattı. CHP Genel Başkan Yardımcısı ve Avrupa Konseyi Parlamenterler Meclisi (AKPM) üyesi Gökçe Gökçen, Strasbourg'daki AKPM Kış Oturumu'nda diploma iptalini gündeme taşıyarak süreci "hukukun üstünlüğüne müdahale" olarak nitelendirdi.

İmamoğlu'nun Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne (AİHM) yaptığı başvuru kapsamında, mahkemenin tutukluluğun hukuki gerekçelerle mi yoksa cumhurbaşkanlığı adaylığı nedeniyle siyasi bir rakibi devre dışı bırakma amacıyla mı gerçekleştiği yönünde soru yönelttiği bildirildi. Diploma süreci bu değerlendirmenin bir parçası olarak anılmaktadır.

Uluslararası basın
Karar, uluslararası basında geniş yankı buldu; birçok haber kaynağı adımı Erdoğan'ın önemli bir siyasi rakibini seçim yarışından dışlama girişimi olarak değerlendirdi. Reuters, gelişmeyi muhalefete darbe olarak nitelendiren bir başlıkla duyurdu, kararın kayyım atamaları ve İmamoğlu'na yönelik diğer davalarla birlikte artan hukuki baskının bir parçası olduğuna dikkat çekti.

Güncel durum
Bu maddenin son güncellendiği tarih itibarıyla:
İdari dava Danıştay'da temyiz aşamasındadır; yürütmeyi durdurma talebi hakkında henüz karar verilmemiştir.
Ceza davası (resmî belgede sahtecilik) İstanbul 59. Asliye Ceza Mahkemesi'nde sürmekte, duruşmalar idari yargı sürecinin kesinleşmesi beklenerek ertelenmektedir.
AACSB ve AQAS'ın akreditasyon incelemeleri sonuçlanmamıştır.

Kronoloji

1988
Ekrem İmamoğlu, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde bulunan ve o dönemki adıyla University College of Northern Cyprus olan Girne Amerikan Üniversitesi'ne kaydoldu.

1990
İmamoğlu, İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi İngilizce İşletme Bölümü'ne yatay geçiş yaptı.

1993
Girne Amerikan Üniversitesi'ne, İmamoğlu'nun geçiş yaptığı tarihten üç yıl sonra, Yükseköğretim Kurulu (YÖK) tarafından denklik verildi.

1994
İmamoğlu, İstanbul Üniversitesi'nden mezun oldu.

27 Mart 2020
CİMER'e yapılan bir şikâyet üzerine İstanbul Üniversitesi, İmamoğlu'nun yatay geçişinin hukuka uygun olduğunu yazılı olarak bildirdi.

22 Şubat 2025
İmamoğlu'nun diplomasının sahte olduğu iddiasıyla resmî soruşturma başlatıldı.

5 Mart 2025
İmamoğlu, soruşturma kapsamında ifade vermek üzere İstanbul Adliyesi'ne geldi.

15 Mart 2025
Sabah gazetesi, İmamoğlu'na ait olduğu iddia edilen ve doğruluğu tartışmalı bir ÖSYM sınav sonuç belgesi yayımladı.

18 Mart 2025
İstanbul Üniversitesi Yönetim Kurulu, 61. toplantısında aldığı kararla İmamoğlu dahil 28 kişinin 1990 yatay geçişine dayalı diplomasını "yokluk" ve "açık hata" gerekçesiyle iptal etti.

6 Mayıs 2025
İmamoğlu, iptal kararına karşı İstanbul İdare Mahkemeleri'nde dava açtı; aynı gün İstanbul Üniversitesi, İmamoğlu'nun diploma bilgisini kendi veri tabanından sildi.

13 Mayıs 2025
İptal kararı, alınmasından yaklaşık iki ay sonra İmamoğlu'na resmen tebliğ edildi.

20 Haziran 2025
Davaya bakan İstanbul 5. İdare Mahkemesi'nin heyeti, Hâkimler ve Savcılar Kurulu'nun (HSK) ana kararnamesiyle görev yerleri değiştirilerek dağıtıldı.

4 Temmuz 2025
İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı, İmamoğlu hakkında "zincirleme şekilde resmî belgede sahtecilik" suçlamasıyla iddianamesini tamamladı.

8 Temmuz 2025
İddianame, İstanbul 59. Asliye Ceza Mahkemesi tarafından kabul edildi.

25 Temmuz 2025
İstanbul 5. İdare Mahkemesi, diploma iptaline ilişkin yürütmeyi durdurma talebini reddetti.

5 Ağustos 2025
İmamoğlu'nun diploma bilgileri e-Devlet sisteminden de kaldırıldı.

12 Eylül 2025
Ceza davasının ilk duruşması, Silivri'deki Marmara Cezaevi yerleşkesinde görüldü.

13 Ağustos 2025
Diploması iptal edilen 28 kişinin kaydı YÖKSİS'ten silindi.

20 Ekim 2025
Duruşma salonuna erişim kısıtlaması nedeniyle İmamoğlu ve avukatları duruşmaya katılmama kararı aldı.

23 Ocak 2026
İstanbul 5. İdare Mahkemesi, İmamoğlu'nun diploma iptaline karşı açtığı davayı esastan reddetti.

16 Şubat 2026
Ceza davasının dördüncü duruşmasında mahkeme, idari yargı sürecinin kesinleşmesinin beklenmesine karar vererek duruşmayı erteledi.

19 Şubat 2026
İmamoğlu'nun avukatları, ret kararına karşı İstanbul Bölge İdare Mahkemesi'ne istinaf başvurusunda bulundu.

13 Mayıs 2026
İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 7. İdari Dava Dairesi, istinaf başvurusunu oy birliğiyle reddetti.

17 Haziran 2026
İmamoğlu'nun avukatları, istinaf ret kararını Danıştay'a taşıdı.

Ayrıca bakınız
Ekrem İmamoğlu
Ekrem İmamoğlu'nun tutuklanması
Ekrem İmamoğlu hakkındaki davalar ve soruşturmalar

Kaynakça