kaan39/turkish-wikipedia-dataset-clean huggingface dataset:
Bosna-Hersek Bilim ve Sanat Akademisi

Bosna-Hersek Bilim ve Sanat Akademisi (Boşnakça ve ; ), Bosna-Hersek'in ulusal akademisidir. İlk olarak 1951 yılında Yugoslavya döneminde Bosna-Hersek Akademi Topluluğu adıyla kurulmuş olup 22 Haziran 1966 tarihinde günümüz statüsüne yükseltildi. Akademi, ülkenin önde gelen üniversite dışı kamu araştırma kurumudur. Merkezi Saraybosna'da yer almaktadır.

Tarihçe
Bosna-Hersek Bilim ve Sanat Akademisi, ülkenin en yüksek devlet otoritesi olan Bosna-Hersek Halk Cumhuriyeti Meclisi'nin Bosna-Hersek Bilim Derneği'nin kurulmasına ilişkin kararıyla 1951 yılında kurulan Bilim Derneği'nden doğmuştur. Bilim Derneği, Bosna-Hersek Meclisi'nin 1966 yılında Bosna-Hersek Bilim ve Sanat Akademisi Yasasını geçirmesine kadar bilimle ilgilenen en üst düzey kurum olarak faaliyet göstermeye devam etmiştir.

Kaynakça
Dış bağlantılar
Bosna-Hersek Federasyonu'nun kantonları

Bosna-Hersek Federasyonu'nun kantonları (Boşnakça ve , kantoni (çoğul); , кантони (çoğul)), Bosna-Hersek Federasyonu'nu oluşturan ikinci düzey idari birimlerdir.

Bosna-Hersek Federasyonu'nun kantonları, Boşnak-Hırvat Washington Anlaşması temelinde 12 Haziran 1996 tarihinde Federal Yönetim yasası ile kuruldu. Her kantonun bir başbakanın başkanlığında yönetilen kendi hükûmeti bulunmaktadır. Başbakanın kendi kabinesi bulunmaktadır ve görevlerinde çeşitli kanton bakanlıkları, kurumları ve kanton hizmetleri tarafından desteklenmektedir. Kantonlardan beşi (Una-Sana, Tuzla, Zenica-Doboj, Bosna-Podrinje ve Saraybosna) Boşnak çoğunluklu, üçü (Posavina, Batı Hersek ve 10 Kantonu) Hırvat çoğunluklu iken ikisi ise (Orta Bosna ve Hersek-Neretva) etnik olarak karışıktır, yani her iki etnik grubun da çoğunluğu yoktur ve siyasi çıkarlarının korunması için özel yasal prosedürler uygulanmaktadır. Kantonlar idari olarak belediyelere ayrılmaktadır.

Hırvatçada ilçe anlamına gelen županija terimi anayasaya aykırı olsa da yine de Bosnalı Hırvat yetkililer tarafından ve kanton anayasalarında yaygın olarak kullanılmaktadır. Federasyon Anayasası'nın Hırvatça versiyonu ise anayasal kanton terimini kullanmaktadır.

Liste

Notlar: ¹ km²; ² 2013 yılı itibarıyla; ³ /km²

Olası yeniden yapılanma
Federasyonun yeniden düzenlenmesi için kanton sayısının azaltılması, eyalet düzeyinde yeni federal birimler kurulmasından kantonlar ile Federasyon arasında yetki değişimine kadar bir dizi öneri bulunmaktadır. Bununla birlikte, bu soru federal anayasanın değiştirilmesini zorunlu olarak içereceği için, özellikle Boşnak ve Hırvat siyasi partileri arasında yüksek düzeyde bir siyasi anlaşma gerektirir. Bir anayasa yasasının kabul edilmesi için, Temsilciler Meclisi'ndeki Boşnak ve Hırvat delegelerin çoğunluğu dahil olmak üzere, Federal parlamentonun her iki meclisindeki temsilcilerin ve delegelerin çoğunluğunun desteğini alması gerekmektedir.

Ayrıca bakınız
Bosna-Hersek'in idari bölümleri
ISO 3166-2:BA

Kaynakça
Bosna-Hersek değiştirilebilir markı

Konvertibıl mark ya da değiştirilebilir mark (Boşnakça, Hırvatça, Sırpça (Latin harfli): konvertibilna marka, Sırpça (Kiril harfli): конвертибилна марка), (ISO 4217: BAM) Bosna-Hersek'in para birimidir. Kısaltması KM'dir. 1 avro = 1,95583 KM olarak sabitlenmiştir. Ülkede euro da satıcılar tarafından kabul edilebilmektedir.

Kaynakça
Bosna-Hersek Futbol Federasyonu

Bosna-Hersek Futbol Federasyonu (Boşnakça: Nogometni Savez Bosne i Hercegovine), NSBiH; Bosna-Hersek'in merkezi Saraybosna'da bulunan futbol yönetim organıdır.

Premijer liga Bosne i Hercegovine, Bosna-Hersek millî futbol takımı, Bosna-Hersek 21 yaş altı millî futbol takımı ve diğer ulusal organizasyonlardan sorumludur.
Bosna-Hersek Radyo Televizyonu

Bosna-Hersek Radyo Televizyonu (BHRT, Dünyada, Radiotelevizija Bosne I Hercegovine olarak da bilinir) önceden PBSBiH olarak (Bosna-Hersek Tv Yönetim Servisi) bilinen bir tv yayın organizasyonudur ve Bosna-Hersek'ten Avrupa Yayın Birliği'nin tek üyesidir.

Bu RTVBiH olarak (Radyo-Televizya Bosne I Hersegovine) 1992 - 1998,yılları arasında geçerli hizmeti yeniden olduğu kadar biliniyordu. 1 Ocak 1993 tarihinde RTVBiH Avrupa Yayın Birliği aktif bir üyesi olarak kabul edildi. Üyelik 2000'de yeni tv yayın kanalı olan PBSBiH'ye nakledildi.

RTVBiH (ve dolayısıyla BHRT) RTV Saraybosna 1992 yılında, dışarı büyüyen bir eski Yugoslavya'nın sekiz temel yayın merkezleriymiş, başkalarının RTV Liubliana, RTV Zagreb, RTV Belgrat, RTV Novi Sad, RTV Titograd, RTV Priştine ve RTV Üsküp olabilirdi.

BHRT şu anda üç tv yayın kuruluşlarından oluşur:

-BHRT (Radiotelevizija Bosne I Hercegovine) olan ve ulusal radyo servisi (BH Radio 1), ulusal televizyon kanalı (BHT1) çalışmasına kurulan ulusal bir kamu yayın kuruluşudur.
-RTVFBiH (Radiotelevizija Federacije Bosne I Hercegovine) ile kendi kanalları ve frekansları Bosna-Hersek Federasyonunda taraf ve yayın olarak Boşnakça ve Hırvatça yayın frekansları üzerinde çalışır.
-RTRS (Radiotelevizija Republike Srpske'nin) ile kendi kanalı ve Sırp Cumhuriyetini taraf eder, Sırpça yayın frekansları üzerinde çalışır.

Bhrt'Nin Diğer Kanalları
-RTVFBIH

-RTRS

Dış bağlantılar
BHRT sitesi
RTV sitesi
RTRS sitesi
Bosna-Hersek Sırpları

Bosna-Hersek Sırpları(Sırpça: Срби у Босни и Херцеговини /Srbi u Bosni i Hercegovini), ağırlıklı olarak Sırp Cumhuriyeti'nin siyasi-bölgesel varlığında ikamet eden, ülkenin üç kurucu ulusundan biridir. Bosnalı veya Hersekli olmalarına bakılmaksızın sık sık Bosnalı Sırplar olarak anılırlar.

Sırplar, bugünkü Bosna-Hersek topraklarında uzun ve sürekli bir yerleşim geçmişine ve bu topraklarda uzun bir devlet olma geçmişine sahiptir. Slavlar 7. yüzyılda Balkanlar'a yerleşti ve Sırplar, günümüz Hersek'in bazı kısımlarını içeren yarımadaya yerleşen ana kabilelerden biriydi. Bosna'nın bazı bölgeleri, 960'taki ölümünden önce 10. yüzyılda Sırp prensi Časlav tarafından yönetiliyordu. Zeta ve Zachlumia dahil olmak üzere Duklja toprakları daha sonra, 1101'deki düşüşünden önce bir Sırp Krallığı olarak birleştirildi. 12. yüzyılın ikinci yarısında, Bosna-Hersek, Nemanjić hanedanı tarafından yönetiliyordu. Son hükümdar Stephen Tomašević, 1459'da kısa bir süre Sırbistan Despotu ve 1461 ile 1463 arasında Bosna Kralı olarak hüküm sürdü.

15. yüzyıldan 19. yüzyıla kadar Osmanlı yönetimi, millet sistemi altında Bosna Hersek'te yaşayan Ortodoks (Sırp) nüfusa karşı ayrımcılık ve aynı zamanda bir Sırp ulusal bilinci getirdi. 20. yüzyıl, Avusturya-Macaristan hükûmetinin zulmü, İkinci Dünya Savaşı soykırımı ve sonunda Yugoslavya'nın Bosna Savaşı'na yol açan parçalanmasıyla işaretlendi. 1990'larda birçok Sırp, Sırbistan'a ve Karadağ'a taşındı.

Bosna Savaşı'ndan önce Bosna-Hersek'in büyük bölümünde yaşamış olan Sırpların çoğu şimdi Sırp Cumhuriyeti'nde yaşıyor. Bosna-Hersek istatistik dairesinin raporuna göre, 2013 nüfus sayımına göre Bosna-Hersek'te 1.086.733 Sırp yaşıyordu. Bosna Hersek Federasyonu'nda Sırplar, Drvar, Glamoč, Bosansko Grahovo ve Bosanski Petrovac'ta çoğunluğu oluşturuyor. Federal düzeyde Sırplar, Bosna-Hersek Parlamenterler Meclisi'nde üyeler tarafından temsil edilirken, devlet düzeyinde Sırp Cumhuriyeti'nin kendi halk meclisi vardır. Bosna Hersek Sırpları, Bosna Hersek kültürüne önemli katkılarda bulunmuşlardır.

Kaynakça
Bosna-Hersek Sosyalist Cumhuriyeti

Bosna-Hersek Sosyalist Cumhuriyeti (Sırp-Hırvatça: Socijalistička Republika Bosna i Hercegovina) Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti’ni oluşturmuş olan anayasal-federal cumhuriyettir. Sosyalist cumhuriyetin adı 1963 yılına kadar “Bosna-Hersek Halk Cumhuriyeti” olmuştur. Bugünkü bağımsız Bosna-Hersek devletinin öncülüdür.

Tarih
Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti'nin 1945 yılında kurulduğunda, federal cumhuriyeti oluşturan ülkelerden birisi olarak bu sosyalist cumhuriyet yapısı da kurulmuştur. 1990 yılı ile beraber Yugoslavya SFC devlet yapısı çözülünce, sosyalist sistemin yerine pazar ekonomisi uygulanmıştır. Bu dönemde sosyalist cumhuriyet de bağımsızlığını ilan etmiştir. Bağımsızlık talebinin Belgrad idaresi tarafından geri çevrilmesi sonrasında ülkede savaş çıkmıştır. 1 Mart 1992 tarihinden 14 Aralık 1995 tarihine kadar sürmüş olan Bosna Savaşı sırasında Bosna-Hersek'te 100.000-110.000 kişi ölmüş, 2 milyon kadar insan da yerini yurdunu terk etmek zorunda kalmıştır.

Coğrafya
Sosyalist cumhuriyet, Yugoslavya'nın orta kesimi sayılabilecek bir konumda yer almıştır. Ülke yüzölçümü 51.129 km2 idi.

Siyasi Yapı
Yugoslavya federasyon yapısı, 1944 yılında oluşturulan altı anayasal sosyalist cumhuriyete ve iki özerk sosyalist bölgeye sahip olmuştur. Bosna-Hersek Sosyalist Cumhuriyeti de söz konusu anayasal cumhuriyet yapılarından biridir. Cumhuriyetin başkenti Saraybosna'dır.

Demografi
Bosna-Hersek Sosyalist Cumhuriyeti'nin 1991 yılındaki nüfusu 4.377.033'tür. Bu nüfus sayısı içinde çeşitli halklar yer almıştır.

Etnik Yapı
Sosyalist cumhuriyet sınırları içinde Boşnaklar, Sırplar, Hırvatlar halkları etnik yapıları oluşturmuşlardır. Bu halklardan Boşnaklar İslam inancına, Sırplar Ortodoksluk inancına, Hırvatlar da Katoliklik inancına mensup olmuşlardır.

Ayrıca bakınız
Bosna-Hersek
Bosna Savaşı
Yugoslavya'nın dağılması
Alija Izetbegović

Kaynakça
Bosna-Hersek Silahlı Kuvvetleri

Bosna-Hersek Silahlı Kuvvetleri (Boşnakça, Hırvatça, Sırpça: Oružane snage Bosne i Hercegovine, OSBIH; Kiril alfabesi: Оружане снаге Босне и Херцеговине, ОСБИХ), Bosna-Hersek'i dışarıdan gelebilecek tehlikelere karşı korumakla görevli Boşnak ve Hırvat ve Sırplardan oluşan silahlı kuvvetlerdir. Bosnalı Sırplar, 1992-2006 yılları arası ayrı bir ordu olan Republika Srpska Ordusu'nda görev yapmıştır.

2004 yılında kurulan Bosna Hersek Savunma Bakanlığı, silahlı kuvvetlerden sorumludur. Silahlı kuvvetlerde yaklaşık 9.200 aktif ve profesyonel asker, 4.600 rezerv asker ve 1.000 sivil personel vardır.

Komuta zinciri ve Eğitim
Bosna Hersek Cumhurbaşkanı aynı zamanda Bosna Silahlı Kuvvetler Yüksek Komutanıdır. Cumhurbaşkanlığı, Savunma Bakanlığı ve Genelkurmay Başkanlığı Boşnak, Hırvat ve Sırplar arasında dönüşümlüdür. Bosna Hersek Ortak Kurmay Başkanları, Boşnaklar adına Sifet Podžić, Hırvatlar adına Selmo Cikotić ve Sırplar adına Miladin Milojčić'tir. Şu anki Ortak Kurmay Başkanı Sırplar adına Miladin Milojčić'tir.

Ocak 2006'da Silahlı kuvvetlerde zorunlu askerlik uygulaması kaldırıldı.

Eylül 2006'da Silahlı kuvvetlerin subay ihtiyacını karşılamak için askeri akademilerin kurulması sağlanmıştır. Kara Kuvvetleri Kuvvetleri Komutanlığı adına subay yetiştirmek için, Saraybosna'da Kara Harp Akademisi kurulmuştur. Hava Kuvvetleri Komutanlığı adına subay yetiştirmek için ise, Banja Luka'da Askeri Pilotaj Akademisi kurulmuştur.

Bu askeri okulların kaynağını teşkil etmek için ise aynı yıl askeri liseler kurulmuştur. Bosna Hersek Silahlı Kuvvetlerine ait 3 tane askeri lise bulunmaktadır. Kara Harp Akademisinin kaynağını Mostar Askeri Lisesi ve Vranduk Askeri Lisesi, Askeri Pilotaj Akademisinin öğrenci kaynağını ise Travnik Hava Lisesi teşkil etmektedir. Bu okullarda, Atatürk İlke ve İnkılâpları tüm subay adaylarına zorunlu ders olarak gösterilmektedir.

2010 yılında Silahlı kuvvetlerin askeri doktor ihtiyacını gidermek için, Saraybosna'da Saraybosna Askeri Tıp Akademisi kurulmuştur. Böylelikle orduya, sivil kaynaktan doktor alımı sona ermiştir.

Bosna-Hersek Silahlı Kuvvetleri adına her sene Ankara Kara Harp Okulu'nda 10 askeri öğrenci eğitim görmektedir.

Kaynakça
Bosna-Hersek Türkleri

Bosna-Hersek Türkleri, Osmanlı İmparatorluğu'nun Bosna Krallığı'nı 1463 yılındaki fethiyle birlikte bölgeye yerleşen, Balkan Savaşları'na dek bölgede önemli nüfusa sahip etnik gruplardan biri olmuştur. 1900'lerden başlayarak bölgede yaşayan diğer Müslüman halklarla birlikte Türklerin çoğunluğu da yurtlarını terk ederek Türkiye'ye göç etmiştir. Bosna Hersek'te yapılan 1991 tarihli nüfus sayımına göre ülkede yaşayan 267 Türk'ün varlığı saptanmıştır. Günümüzdeki sayı 1200 olarak tescillenmiştir.

Ayrıca bakınız
Balkan Türkleri
Türk azınlıklar

Kaynakça
Bosna-Hersek Ulusal Müzesi

Ulusal Müze, Saraybosna'da Avusturya-Macaristan İmparatorluğu döneminde 1888'de kurulan ve Bosna-Hersek'in ulusal kültürel mirasının koruyucusu kabul edilen müze.

Tarih, coğrafya, arkeoloji, sanat tarihi, doğa tarihi, dil, edebiyat, bibliyografya gibi birçok alanda koleksiyona sahip müze, 2012'de kaynak yetersizliği ve siyasi bölünmeler nedeniyle kapanmış; 2015'te yeniden açılmıştır.

Geçmişi
İmparatorluk sınırları içinde eğitim seviyesini yükseltmek ve bir eğitim standardı yakalamak isteyen Avusturya Macaristan İmparatorluğu, Bosna-Hersek'i topraklarına kattıktan sonra eğitimle ilgili hedeflerinin gerçekleştirmek üzere bir müze kurmuştu. Özellikle doğa tarihi ve arkeoloji alanında eserlerle koleksiyonu genişleyen müze değişik binalarda hizmet verdi. Halen kullanılmakta olan ve dört ayrı yapıdan olan müze binaları 1909-1912 yılları arasında inşa edildi. Yeni yerine geçtikten sonra koleksiyon dört kategoriye ayrıldı: Arkeoloji, Etnoloji, Doğa Tarih ve Kütüphane.

Binaların ortasında bir botanik bahçesi bulunur. Müzenin en önemli eserlerinden birisi, İspanya'dan sürülen Seferad Yahudisi bir ailenin yanında Bosna'ya getirdiği "Saraybosna Agadası" olarak bilinen ve Yahudiler için ilahi önem taşıyan el yazmasıdır.

Müze 1992-1995 yılları arasındaki savaşta büyük zarar gördü. Müze müdürü Dr. Rizo Sijaric, binanın deliklerini kapatmak için malzeme temin etmeye çalışırken 10 Aralık 1993'te bir patlamada öldü.

Kaynakça
Bosna-Hersek Komünistler Birliği

Bosna-Hersek Komünistler Birliği ( , Савез комуниста Босне и Херцеговине, СК БиХ), Yugoslavya'nın 1945-1990 yılları arasındaki tek yasal partisi olan Yugoslavya Komünistler Birliği'nin Bosna-Hersek koludur. Yugoslavya Komünistler Birliği dağıldıktan sonra parti Bosna-Hersek Sosyal Demokrat Partisi'ne dönüştü.

Parti liderleri
Ayrıca bakınız
Yugoslavya Komünistler Birliği
Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti

Kaynakça
Bosna-Hersek Merkez Bankası

Bosna-Hersek Merkez Bankası ( ; ; ), Bosna-Hersek'in merkez bankasıdır. 20 Haziran 1997 tarihinde Bosna-Hersek Parlamenterler Meclisi'nde kabul edilen bir kanun ile kuruldu. Merkezi Saraybosna'da yer almaktadır.

Ayrıca bakınız
Bosna-Hersek ekonomisi
Bosna-Hersek değiştirilebilir markı

Dış bağlantılar
Bosna-Hersek el-Kaidesi

Bosna-Hersek el-Kaidesi, el-Kaide'ye bağlı olarak Bosna-Hersek'te faaliyet gösteren yasa dışı silahlı cihatçı Selefi örgüt.

2006 yılında Amerikan ve Hırvat istihbarat birimlerince yürütülen ve Associated Press'in elde ederek bilgiler sunduğu rapora göre Bosna-Hersek'teki el-Kaide yapılanması, 1992'de başlayan Bosna Savaşı öncesinde oluşmaya başladı.

Kaynakça
Bosna-Hersek Federasyonu Demiryolları

Bosna-Hersek Federasyonu Demiryolları ( (ŽFBH)), Bosna-Hersek'in Bosna-Hersek Federasyonu'na ait Demiryolu hizmetlerini işleten kurumdur. Şirket, 2001 yılında kurulmuş olup Sırp Cumhuriyeti Demiryolları ile birlikte ülkenin iki demiryolu işletmecisinden biridir. Merkezi Saraybosna'da yer almaktadır.

Kaynakça
Dış bağlantılar
Bosna-Hersek cumhurbaşkanlığı konsey üyeleri listesi

Bosna-Hersek cumhurbaşkanlığı konsey üyeleri, Avrupa ülkesi Bosna-Hersek'te ülkenin cumhurbaşkanlığı makamına seçilen üç etnik grubun birer üyesi ile oluşturulan yapıya seçilen kişilere verilen unvandır. Bosna-Hersek, Dayton Anlaşması'na göre üç etnik grubun temsil edildiği, dört yıllığına seçilmiş üç üyenin 8 aylık dönemlerle başkan oldukları bir idare sistemine sahiptir. Ülkedeki en büyük üç etnik grup olan Boşnaklar, Sırplar ve Hırvatlar kendi aralarında yaptıkları seçimlerle Cumhurbaşkanlığı Konseyi üyelerini belirlerler.
Liste
Boşnak üyeleri
Parti Demokratik Eylem Partisi (SDA)
Sosyal Demokrat Parti (SDP BiH)
Bosna-Hersek Partisi (SBiH)


Hırvat üyeleri
Hırvat Demokrat Birliği Bosna Hersek (HDZ BiH)
Hırvat Köylü Partisi Bosna-Hersek (HSS BiH)
Sosyal Demokrat Parti, Bosna-Hersek (SDP BiH)
Demokratik Cephe (DF)


Sırp üyeleri
Sırp Demokrat Partisi (SDS)
Sosyal Demokrat Parti (SDP BH)
Sosyalist Parti (SP)
Bağımsız Sosyal Demokratlar ittifakı (SNSD)
Demokratik İlerleme Partisi (PDP)
Bağımsız (İnd.)


Ayrıca bakınız
Bosna Hersek cumhurbaşkanlığı konsey başkanları listesi
Bosna-Hersek Cumhurbaşkanlığı

Kaynakça
Bosna-Hersek Sosyal Demokrat Partisi

Bosna-Hersek Sosyal Demokrat Partisi (Boşnakça: Socijaldemokratska partija Bosne i Hercegovine, SDP BiH / Социјалдемократска партија Босне и Херцеговине, СДПБиХ) Bosna-Hersek'te sosyal-demokrat bir siyasi partidir.

Kökleri, 1909'da kurulan Bosna-Hersek Sosyal Demokrat Partisi'ne dayanmaktadır. Parti, işçiler tarafından haklarını ve çıkarlarını savunmak ve temsil etmek için kurulmuştur ve tüm etnik gruplardan üyelerden oluşmaktadır. 20 Nisan 1920 tarihinde Yugoslavya Komünistler Birliği'nin bir parçası oldu.

27 Aralık 1992 tarihinde yeniden kuruldu. BH Sosyal Demokratları partisinin orijinal SDP'ye dahil edilmesiyle genişledi.

1996'da Bosna-Hersek'te yapılan savaş sonrası ilk seçimde SDP BH, "Ortak Liste"deki diğer beş partiyle koalisyonda yer aldı. Cumhurbaşkanlığının Boşnak ve Hırvat üye adayları Sead Avdić ve Ivo Komšić seçilmedi.

6 Nisan 1997 tarihinde Zlatko Lagumdžija, partinin yeni başkanı seçildi. 2000 parlamento seçimlerinde, Temsilciler Meclisi'nde en fazla sandalyeyi kazandı. 22 Şubat 2001 tarihinde Božidar Matić, Bakanlar Kurulu Başkanı olarak atandı.

2006 genel seçimlerinde Željko Komšić, Cumhurbaşkanlığının Hırvat üyesi seçildi. 2010 genel seçimlerinde yeniden seçildi.

7 Aralık 2014 tarihinde Nermin Nikšić, Lagumdžija'nın ardından partinin başkanı seçildi. 2020 belediye seçimlerinin öncesinde SDP BH, Halk ve Adalet ve Bizim Parti ile birlikte üç partili bir liberal koalisyona girdi.

Daha İyi Bir Gelecek İçin Birlik ve Halkların Avrupa Birliği tarafından da desteklenen koalisyon, 21 Mayıs 2022 tarihinde Bosna genel seçimlerinde Boşnakları temsilen ve Cumhurbaşkanlığı üyeliğine aday olan Denis Bećirović'in adaylığını açıkladı. 2 Ekim 2022'de yapılan genel seçimlerde Bećirović, oyların %57,37'sini alarak Cumhurbaşkanlığına seçildi.

İdeoloji
Sol görüşlü bir demokrat partidir. Program vizyonu, Avrupa ve dünyadaki sosyal demokrasinin değer ve fikirlerine karşılık gelir. SDP BiH, diasporadaki işçilerin, kırsal nüfusun, öğrencilerin, gençlerin, gazilerin, kadınların, emeklilerin ve Bosna-Hersek vatandaşlarının sosyal statüsünün iyileştirilmesiyle özellikle ilgilenen bir sivil partidir.

Çok etnik yapılı olan parti en çok desteği Boşnaklardan almaktadır.

Başkanlar (1992-günümüz)
Seçimler
Parlamento seçimleri
Cumhurbaşkanlığı seçimleri
Kanton seçimleri
Kaynakça
Dış bağlantılar
Bosna-Hersek Parlamenterler Meclisi

Bosna-Hersek Parlamenterler Meclisi, (Boşnakça, Hırvatça ve Sırpça: Parlamentarna skupština Bosne i Hercegovine / Парламентарна скупштина Босне и Херцеговине) Bosna-Hersek'in çift meclisli yasama organıdır. İki meclisten oluşur. 1995 yılında imzalanan Dayton Anlaşması ile kurulmuştur.

Temsilciler Meclisi (Boşnakça: Predstavnički dom, Hırvatça: Zastupnički dom, Sırpça: Представнички дом) dört yıllığına orantılı temsil ile seçilen 42 üyeye sahiptir.
Halklar Meclisi (Boşnakça: Dom naroda, Hırvatça: Dom naroda, Sırpça: Дом народа) özerk bölgelerin meclisleri tarafından atanan 15 üyeye sahiptir: Sırp Cumhuriyeti Ulusal Meclisi tarafından seçilen 5 üye (5 Sırp delege), 5 üye - Bosna-Hersek Federasyonu Halklar Meclisi Boşnak Kulübü tarafından (5 Boşnak delege) ve 5 üye - Bosna-Hersek Federasyonu Halklar Meclisi Hırvat Kulübü tarafından (5 Hırvat delege).

Başkanlar (1953-1997)
Kaynakça
Bosna-Hersek Halklar Meclisi

Bosna-Hersek Halklar Meclisi ( /Дом народа Босне и Херцеговине), Bosna-Hersek Parlamenterler Meclisi'nin Temsilciler Meclisi ile birlikte görev yapan iki meclisinden biridir. 14 Aralık 1995 tarihinde kabul edilen Dayton Anlaşması'nın imzalanmasıyla kurulmuş olan meclis, entite meclislerince seçilmektedir.

Meclisin yapısı ve statüsü
Bosna-Hersek Halklar Meclisi, ülkenin üst meclis statüsündeki meclisidir.

Bosna-Hersek içindeki üç etnik grup arasında eşit olarak dağıtılan 15 üyesi bulunur: 5 Boşnak, 5 Sırp ve 5 Hırvat. Üyeler, kurucu halkların parlamentoları tarafından atanmaktadır. Bu meclisin görevi, üç grubun birlikte üzerinde anlaşmaya varmadığı hiçbir yasanın çıkmamasını sağlamaktır.

Bosna-Hersek Halklar Meclisinin 15 milletvekilinden 10'u Bosna-Hersek Federasyonu tarafından, diğer 5 milletvekili Sırp Cumhuriyeti tarafından seçilmektedir. Bosna-Hersek Halklar Meclisinin, parlamentonun diğer meclisi olan Bosna-Hersek Temsilciler Meclisinde kabul edilen kararları veto etme hakkına sahiptir.

Üyeler iki yıl süreyle görev yaparlar. Bosna-Hersek Temsilciler Meclisinde olduğu gibi Bosna-Hersek Halklar Meclisinde de bir başkan ve iki başkan yardımcısı bulunur. Kararlar çoğunluğun oyuyla alınmakla birlikte herhangi bir etnik grubun üyelerinin karara karşı çıkabilme yetkisi bulunmaktadır. Etnik grupların birbiri aleyhine meclisten karar geçirmemesi için konmuş bu kural, birçok kararın meclisten geçememesine neden olmakta, anayasa çalışmalarını da başarısızlığa uğratmaktadır.

Başkanlar
Delegeler listesi
Boşnak delegeler
Hırvat delegeler
Sırp delegeler
Kaynakça
Ayrıca bakınız
Ülkelere göre yasama organları
Bosna-Hersek başbakanları listesi

Bosna-Hersek Bakanlar Konseyi Başkanı (Boşnakça/Hırvatça: Predsjedavajući Vijeća ministara Bosne i Hercegovine, Sırpça: Предсједавајући Савјета министара Босне и Херцеговине) Bosna-Hersek hükûmetinin başkanıdır.

Bakanlar Konseyi Başkanı, Bosna-Hersek Cumhurbaşkanlığı tarafından aday gösterilir ve Bosna-Hersek Temsilciler Meclisi tarafından atanır. Hükûmetin başı olarak, Bakanlar Konseyi başkanının bakanları atama yetkisi yoktur ve görevi koordinatörlüktür. Bakanlar, etnik ve taraf temsil kurallarına göre çoğunluk partileri tarafından onun yerine atanır, böylece bir bakan yardımcısı ilgili bakanla aynı etnik kökenden olmamalıdır.

Başkanlar
Bağımsızlık öncesi (1945-1992)
Bağımsızlık sonrası (1992-günümüz)
Bosna-Hersek Cumhuriyeti Başbakanı (1992-1997)
Bosna-Hersek Bakanlar Kurulu Eş Başkanları (1997-2000)
Bosna-Hersek Bakanlar Kurulu Başkanı (2000-günümüz)
Ayrıca bakınız
Bosna Hersek cumhurbaşkanlığı konsey başkanları listesi

Dış bağlantılar
web sitesi (Boşnakça, Hırvatça, Sırpça, İngilizce)

Kaynakça
Bosna-Hersek Hava ve Hava Savunma Kuvvetleri

Bosna-Hersek Hava Kuvvetleri (Boşnakça: Zračne snage Bosne i Hercegovine, Hırvatça: Zračne snage Bosne i Hercegovine, Sırpça: Vazdušne snage Bosne i Hercegovine), Bosna-Hersek Silahlı Kuvvetleri'nin bir parçasıdır. Merkezi Saraybosna'dadır. Hava kuvvetlerinin üsleri Saraybosna Uluslararası Havalimanı, Banja Luka Uluslararası Havalimanı ve Tuzla Uluslararası Havalimanı'dır.

Tarihçe
Bosna-Hersek Federasyonu Ordusu ve Republika Srpska Hava Kuvvetleri 2006 yılında birleşti ve Bosna Hersek Hava ve Hava Savunma Kuvvetleri oluşturuldu.

Bünye
Saraybosna Hava Üssü ve Banja Luka Hava Üssü'nde Hava ve Hava Savunma Kuvvetleri Tugayı
Saraybosna Hava Üssü'nde 1. Helikopter Filosu
Banja Luka Hava Üssünde 2. Helikopter Filosu
Tuzla Hava Üssünde 3. Helikopter Filosu
Saraybosna Hava Üssü'nde 1. Hava Savunma Taburu
Banja Luka Hava Üssü'nde 2. Hava Savunma Taburu
Tuzla Hava Üssünde 3. Hava Savunma Taburu
Saraybosna Hava Üssü ve Banja Luka Hava Üssünde Erken Uyarı ve Gözetleme Taburu
Üç hava üssünde müfrezeli Uçuş Destek Taburu

Hava üsleri
İlk helikopter filosuBanja Luka Hava Üssü
Hava Savunma Taburu Tuzla Hava Üssü
İlk helikopter filosu Saraybosna Hava Üssü

Filo
Ayrıca bakınız
Bosna-Hersek Silahlı Kuvvetleri

Kaynakça
Dış bağlantılar
Bosna-Hersek Savunma Bakanlığı(Boşnakça)
Bosna-Hersek Komünist İşçi Partisi

Bosna Hersek Komünist İşçi Partisi (Hırvat alfabesi: Radničko-komunistička partija Bosne i Hercegovine - RKP-BiH; Sırp Kiril alfabesi: Радничко-комунистичка партија Босне и Херцеговине), 2000 yılında kurulan ve Bosna-Hersek'te faaliyet yürüten komünist parti. Bölgenin milliyetçiliğine ve Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti'nin dağılmasına şiddetle karşı çıkmaktadır.

Başlıca amaçlarından bazıları, işçi özyönetiminin ve katılımcı demokrasinin getirilmesinin yanı sıra sosyalist federal bir Yugoslavya'nın kurulmasıdır. Parti Josip Broz Tito'yu eleştirdiği için Yugo nostaljisine sahip olmadıklarını vurgulamaktadır.

Parti sosyalizmin demokratik olmasını ve Sovyetler Birliği ile birlikte diğer eski komünist hükûmetlerin sistemlerine şiddetle karşı çıkılması gerektiğine inanır. Özellikle Rosa Luxemburg ve Antonio Gramsci'nin görüşlerine önem verir.

Ayrıca bakınız
Komünist Parti (Bosna Hersek)

Kaynakça