Carlos (Asturias prensi)

Asturias prensi Carlos ya da Don Carlos (8 Temmuz 1545, Valladolid - 24 Temmuz 1568, Madrid), 1556'dan ölümüne kadar babası II. Felipe'nin tek oğlu olarak onun varisiydi. Annesi Portekiz Kralı III. João'nun kızı Maria Manuela'dır. 1565'e kadar babasının tek çocuğuydu. Carlos'un akıl sağlığının yerinde olmadığı biliniyordu. 1568'in başlarında hapsedildi ve yarım yıl hücre hapsinde kaldıktan sonra öldü. Hapsedilmesi ve ölümü Kara Efsane'de geçer. Yaşamı Friedrich Schiller'in Don Carlos oyununa ve Giuseppe Verdi'nin Don Carlos operasına ilham kaynağı olmuştur.

Hayat
Carlos, 8 Temmuz 1545'te Vallodolid'de doğdu. Asturias prensi Felipe ve Portekiz prensesi Maria Manuela'nın oğlu olarak doğdu. Doğduğunda dedesi V. Karl İspanya kralıydı . Carlos'un annesi Maria, oğlunun doğumundan dört gün sonra kanamadan dolayı öldü.

Carlos doğduğunda bacak uzunluğu ve lordozu eşit değildi. Bu durum omuzları ile duruşlarının asimetrik olmasına neden oldu. Fiziksel bozuklukları ve davranış sorunları genellikle akraba evliliğine bağlanıyor. Normal bir insanın tipik sekiz büyük büyük ebeveyne sahip olması gerekirken Carlos'un sadece dört büyük büyük ebeveyni vardı. Ebeveynlerinin akrabalık katsayısı, %25'ti. Bu da onların yarı kardeş oldukları anlamına geliyor. Ayrıca, maksimum 16 büyük büyük büyük ebeveyni olması gerekirken sadece altı tane vardı. Gamiz'e göre Carlos şımarıktı ve öfke nöbetlerine meyilliydi. Felipe ilk olarak Honorato Juan'ı prensin hocası yaptı. Daha sonra ise García Álvarez de Toledo y Osorio'yu hocası yaptı

Carlos, genç yaşta şiddet içeren davranışlar sergilemeye başladı. Saldırganlığını sıklıkla hizmetçilere ve hayvanlara yöneltti. Bir keresinde, memnun kalmadığı ayakkabıları bir ayakkabıcıya yedirmeye çalıştığı bildiriliyor. Davranışları ve karakteri sarayda kötü bir üne kavuştu ve yabancı elçilerin dikkatini çekti. Venedik elçisi Girolamo Soranzo, Carlos'un "çirkin ve itici" olduğunu düşünüyordu. Paolo Tiepolo onunla ilgili: " O ne ders çalışmak ne de fiziksel aktivite yapmak istiyordu, sadece başkalarına zarar vermek istiyordu." demiştir.

1556 yılında dedesi V. Karl tahttan feragat ederek Yuste Manastırı'na çekildi ve İspanyayı Carlos'un babası Felipe'ye bıraktı. Yuste'ye doğru giderken İmparator Valladolid'de torunuyla görüştü. Pervasız ve görgüsüz olarak algılanan Carlos, kötü bir izlenim bıraktı. Karl, prensten o kadar hoşnutsuzdu ki, Felipe'yi, kendisi için yapılacak saygı töreni için Flandre'ye getirmemesi konusunda uyardı.

1559'da Carlos, Fransa Kralı II. Henri'nin en büyük kızı olanElisabeth ile nişanlandı. Daha sonra Prens için üç gelin daha önerildi: İskoçya Kraliçesi Mary ; Fransa Kralı II. Henry'nin en küçük kızı Valois'li Marguerite ; Ancak evlilik Felipe tarafından sürekli ertelendi. Anna daha sonra Felipe'nin dördüncü eşi olacaktı.

1560'tan itibaren Carlos, sıtmadan kaynaklandığı düşünülen tekrarlayan ateşli hastalıklar geçirdi. Prensin sağlığı için saray doktorları onun Alcalá de Henares'e taşınmasını tavsiye ettiler. 1561'de babası Carlos'un Alcalá Üniversitesi'nde okumasını sağladı.

Miras ve baş yaralanması
1560 yılında Kastilya'nın ve üç yıl sonra Aragon Tacı'nın varisi olarak tanındı. Ayrıca I. Sebastião'nun kuzeni olarak Portekiz tahtının varisiydi. Kastilya'nın vârisi olarak Asturias prensi ve Aragon'un vârisi olarak Girona prensi, Viana prensi, Montbanc dükü, Cerceva kontu ve Balaguer lordu ünvanlarını aldı. Sık sık Devlet Konseyi'nin toplantılarına katılırdı ve babasının adına Aşağı Ülkeleri yöneten halası Margherita ile yazışıyordu. Başlangıçta tehdit oluşturmadığı düşünülsede durumu hızla kötüleşti; on gün içinde sanrılar görmeye ve dayanılmaz ağrılar çekmeye başladı. Oğlu için endişelenen Felipe, çeşitli çareler aradı, çok sayıda doktora danıştı. Diego de Alcalá'nın cesedinin kalıntılarını prensin yatağının yanına koyarak iyileşmesini ümit etti. Ancak prens, şuraya ilgi göstermedi veya siyasi meselelerle ilgilenmedi.

Başlangıçta Carlos'a 1559'da Aşağı Ülkeler'in yönetimini vadetmesine rağmen Carlos onları intiharla tehdit etti ve bu nedenle odasında bıçak ve çatal bulundurması yasaklandı.

Ölümü
Felipe, kamuoyuna hitaben yaptığı konuşmada, prensin gerçek suçlarını veya zihinsel durumunu ifşa etmeden Carlos'un hapsedilmesini haklı çıkarmaya çalıştı. Temmuz ayına gelindiğinde Carlos'un açlık grevleri onu "korkunç derecede zayıf" bir duruma getirmişti.

Efsane ve edebiyatta
Kral Felipe'nin oğlunu hapsedip öldürmesi fikri daha sonra İngiltere'de İspanyol karşıtı Kara Efsane'nin büyük bir rol oynadı. Buradan yaratılan propaganda, Friedrich Schiller'in 1787 tarihli Don Carlos, Infant von Spanien trajedisinin temelini oluşturdu.

Schiller eserini, İngiliz yazar Thomas Otway'in Don Carlos, Prince of Spain adlı oyununda da kaynak olarak kullandığı, Fransız Rahip César Vichard de Saint-Réal'in 1672'de yazdığı bir romandan esinlenerek yazmıştır. Milliyetçilik ve romantik aşkı bir araya getiren romantik trajediler olan her iki eserde de Carlos, asil ve cesur romantik şövalye olarak gösterilir. Kendisi, Felipe'nin karısı genç Valoisli Isabel'in sevgilisi olarak gösterilir. İkisi de özgürlük ve aşkları için zalim, despot, acımasız ve Isabel için çok yaşlı olan II. Felipe ve onun aynı derecede zalim ve despot İspanyollardan oluşan sarayına karşı mücadele ederler. Sonunda kahraman, aşırı asaleti nedeniyle ihanete uğrayarak yenilir.

Schiller'in oyunu birçok operaya uyarlandı, en dikkat çekeni ise Giuseppe Verdi'nin Don Carlos'uydu (1867, İtalyanca adıyla Don Carlo da bilinir). Carlos, saray entrikalarının kurbanı olarak sempatik bir şekilde tasvir ediliyor ve onun zihinsel dengesizliğine veya şiddet eğilimlerine çok az değiniliyor.

Bir kralın kendi oğlunu hapse atmasının öyküsü, Pedro Calderón de la Barca'nın 1635'te yazdığı La vida es sueño (Türkçe: Hayat Bir Rüya) adlı oyununun da temelini oluşturur. Ancak bu eser açıkça Don Carlos'a atıfta bulunmaz. Farklı bir öncülle başlar ve muhtemelen İspanyol Neoplatonizmi çizgisinde dini düşünce ve Mağara aleogrisinin birleşiminden esinlenmiştir.

Foxe'un Şehitler Kitabında
John Foxe, Foxe'nin Şehitler Kitabı'nda onunla ilgili şunları yazmıştır;


Onunla hakkında yazılan eserler
1621: Diego Jimenez de Enciso'nun yazdığı "El príncipe don Carlos" eseri. İlk olarak 1634'te yayımlandı.
1672: César Vichard de Saint-Réal'in yazdığı tarihi roman Dom Carlos
1676: Thomas Otway'in yazdığı Don Carlos oyunu
1700: José de Cañizares'in yazdığı El príncipe don Carlos
1775: Vittorio Alfieri'nin yazdığı Filippo trajedisinde Don Carlos'a deyinilmiştir.
1837: Eugenio de Ochoa'nın yazdığı Auto de fe eseri.
1872: Gaspar Núñez de Arce'nin yazdığı beş perdelik El haz de leña draması
1940: Salvador de Madariaga'nin yazdığı dört perdelik Don Carlos draması
1972: Carlos Muñiz'in yazdığı Tragicomedia del serenísimo príncipe don Carlos.

Medyada
Televizyonda
Carlos, CW'nin Reign dizisinde Kanadalı aktör Mark Ghanimé tarafından canlandırılıyor. Kırbaçlanmaktan hoşlanan, İskoçya'yı Mary Stuart ile evlenip yönetmekle ilgilenen bir cinsel sapık olarak tasvir edildi.

Carlos, Joseph Cuby tarafından Sir Francis Drake adlı TV dizisinde Prenses Mariella'yla (Francesca Annis ) nişanlanan 14 yaşında bir sadist olarak canlandırılmıştır.

Sinemada
Carlos, Carlos und Elisabeth adlı 1924 yapımı filmde Conrad Veidt tarafından canlandırıldı.

Soy
Notlar

Kaynakça