2003'te Türkiye

Aşağıda,Türkiye'de 2003 yılında yaşanan olaylar listelenmektedir.

Görevliler
Cumhurbaşkanı: Ahmet Necdet Sezer
Başbakan: Abdullah Gül (14 Mart'a kadar), Recep Tayyip Erdoğan (14 Mart'tan itibaren)

Olaylar
Ocak
8 Ocak - Türk Hava Yolları'nın 634 sefer sayılı uçuşu ile İstanbul - Diyarbakır seferini yapan Avro RJ100 tipi yolcu uçağı, Diyarbakır Havalimanı'na yaklaşma sırasında yoğun sis nedeniyle yere çakılarak infilak etti. Kazada 5 mürettebat ve 75 yolcu hayatını kaybetti. 5 yolcu ise ağır yaralı olarak kurtuldu.
9 Ocak - Malatya'daki Erhaç Hava Üssü'nden eğitim uçuşu için havalanan iki RF4-E tipi Phantom savaş uçağı, ikili kol uçuşu sırasında Akçadağ İlçesi yakınlarında yoğun siste havada çarpışarak düştü. 4 pilot yaşamını yitirdi.
15 Ocak - Kurtlar Vadisinin ilk bölümü yayınlandı.
18 Ocak - ABD'nin İstanbul'da Irak'ı işgal planlarını çok sayıda kişi protesto etti.
20 Ocak - Tüm vatandaşların nüfus kayıtlarının bilgisayar ortamında saklanmasını sağlayacak Merkezi Nüfus İdaresi Sistemi (MERNİS) hizmete girdi.
27 Ocak - Tunceli’nin Pülümür İlçesi’nde 6.5 Mw büyüklüğünde deprem oldu.

Şubat
6 Şubat - TBMM, kapalı oturumda, Türkiye’deki askeri üs ve tesisler ile limanlarda gerekli yenileşme, geliştirme, inşaat ve tevsi çalışmalarıyla ilgili olarak ABD’ye mensup teknik ve askeri personelin üç ay süreyle Türkiye’de bulundurulmasına, bununla ilgili gerekli düzenlemelerin hükümet tarafından yapılmasına ilişkin Başbakanlık Tezkeresi’ni kabul etti.
7 Şubat - THY'nin Malatya-Ankara-İstanbul seferini yapan A-310 tipi TK143 sefer sayılı uçağında İstanbul'a inişinden sonra üzerinde bomba olduğunu iddia eden bir eylemci iki hostesi rehin aldı. Güvenlik güçlerinin müdahalesi ile eylemci etkisiz hale getirildi.
10 Şubat - Fransa ve Belçika, Irak ile olası bir savaş durumunda Türkiye için koruyucu önlemlerin zamanlamasına ilişkin NATO'nun sessiz onay prosedürünü bozdu. Almanya bu vetoyu desteklediğini söyledi. Prosedür 6 Şubat'ta genel sekreter George Robertson tarafından uygulamaya konuldu. Buna cevaben Türkiye, NATO Antlaşması'nın üye devletlerden başka bir üye devlet tarafından talep edildiğinde, tehdit altında olduklarını düşündüklerinde kasıtlı olmaları gerektiğini öngören 4. Maddesini talep etti.
18 Şubat - Ağır ABD askeri teçhizatını Türkiye'ye taşıyan ilk gemilerin limana ulaşmasının beklenmesinden saatler önce, Türk hükûmeti, ABD karşılıklı 6 milyar usd'lik dış yardım hibesini 10 milyar usd'ye çıkarmadıkça, yanaşma onayını geri çekeceğini açıkladı. Bush yönetimi, önerilen yardım paketinde önemli bir değişiklik yapılmayacağını belirtti.
25 Şubat - 1 Mart tezkeresi: Irak krizi konusunda hükûmet tarafından tam adı Türk Silahlı Kuvvetleri'nin yabancı ülkelere gönderilmesi ve yabancı silahlı kuvvetlerin Türkiye'de bulunması için hükûmet'e yetki verilmesine ilişkin Başbakanlık Tezkeresi meclise sunuldu.
25 Şubat - Kuzey Irak'ta özerk bir bölge olan Kürdistan Bölgesel Yönetiminin her iki büyük partisi, Musul'u ele geçirmek veya Kürt öz yönetimine müdahale etmek için Kürdistan'a girerlerse Türk askerleriyle savaşacaklarına açıkladı. Aralarında iki parti 80.000'e kadar militanı seferber edebiliceğini açıklamasında bulundu.
27 Şubat - KKTC Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş, Birleşmiş Milletler'in Kıbrıs'ı yeniden birleştirme planının son halini reddetti.

Mart
1 Mart - 1 Mart tezkeresi: Irak Savaşı nedeniyle "Türk Silahlı Kuvvetlerinin yabancı ülkelere gönderilmesi ve yabancı silahlı kuvvetlerin Türkiye'de bulunması için Hükümet'e yetki verilmesine" ilişkin Başbakanlık Tezkeresi, TBMM Genel Kurulu'nda salt çoğunluğa ulaşılmaması nedeniyle kabul edilmedi.
3 Mart - Yoğun Amerikan baskısı altında Türkiye, ABD askerlerinin Irak'a askeri bir saldırı için Türk üslerini kullanmasına izin verip vermeyeceğine dair ikinci bir oylamayı değerlendireceğini açıkladı.
9 Mart - Siirt'te düzenlenen yenileme seçimlerinde Recep Tayyip Erdoğan, TBMM'ne seçildi.
11 Mart - Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Kofi Annan, Kıbrıs'ın yeniden birleşmesi konusunda BM destekli müzakerelerin başarısız olduğunu duyurdu. Kıbrıs, AB üyeliğine aday olmaya devam ederek ve Kıbrıs Rum hükûmeti tüm ada adına imza atmayı planladı. Analistler, Türkiye'nin birleşmeye muhalefetinin Türkiye'nin AB'ye katılım şansını azaltabileceğini öne sürdüler.
11 Mart - Başbakan Gül, Cumhurbaşkanı Sezer’e 58. Hükümet’in istifasını sundu. Sezer, AKP Genel Başkanı Erdoğan’ı hükümeti kurmakla görevlendirdi.
13 Mart - 1998'den beri restorasyon çalışmalarının sürdüğü Ankara'daki Etnografya müzesi yeniden ziyarete açıldı.
13 Mart - Halkın Demokrasi Partisi (HADEP), "yasa dışı faaliyetlerin merkezi" olduğu gerekçesi ile Anayasa Mahkemesi tarafından kapatıldı.
14 Mart - 59. Hükümet, Recep Tayyip Erdoğan’ın başkanlığında kuruldu. Hükümet, 23 Mart'ta TBMM'den güvenoyu aldı.
20 Mart - Türk askerinin Kuzey Irak’a gönderilmesi ve altı aylığına ABD uçaklarının Türk hava sahasından geçişlerine izin verilmesine ilişkin Başbakanlık tezkeresi, TBMM’de kabul edildi.
21 Mart - Necmettin Erbakan, Saadet Partisi’ne katılarak aktif siyasete döndü.
28 Mart - Türk Hava Yolları'nın Airbus A310'u İstanbul'dan ayrıldıktan kısa bir süre sonra kaçırıldı. 196 yolcu arasında en az üç Türk milletvekili ve sekiz uçak ekibi üyesi bulunuyordu. Yunanistan'ın Atina kentine inen TK 160'ı kaçıran hava korsanı günün ilerleyen saatlerinde teslim oldu.

Nisan
4 Nisan - Manisa davası: Yargıtay 8. Ceza Dairesi, Manisalı gençlere işkence davasında biri baş komiser 10 polisin 60 ile 130 arasında değişen hapis cezalarına çarptırılmalarına ilişkin kararı onadı.
22 Nisan - Erbil’deki Özel Kuvvetler Komutanlığı Karargahı’nda görev yapan Türk askerleri, Kerkük’te Amerikan askeri personeli tarafından gözaltına alındı, ertesi gün Irak’tan sınır dışı edildiler.
29 Nisan - Isparta'nın Eğirdir İlçesi'nde, eğitim uçuşundaki AS532 Cougar tipi helikopter yüksek gerilim hattına takılarak düştü. Kazada 4 asker öldü, bir asker de ağır yaralandı.

Mayıs
1 Mayıs - 2003 Bingöl depremi: Bingöl'de meydana gelen 6.4 Mw büyüklüğündeki depremde 176 kişi öldü, 520 kişi yaralandı. 600'den fazla bina yıkıldı veya ağır hasar gördü.
23 Mayıs - Türkiye, Kıbrıs Cumhuriyeti vatandaşları için yeni ve kolaylaştırılmış bir vize rejimi uygulamaya başladı.
26 Mayıs - UM Airlines'ın 4230 sefer sayılı uçuşu; Afganistan'da görev yapan İspanyol Barış Gücü askerlerini ülkelerine götürmekte olan Ukrayna merkezli özel bir havayoluna ait Yak-42 tipi uçak, Trabzon'un Maçka ilçesindeki Pilav Dağı'na çakıldı. Uçaktaki 62 asker ve 13 Ukraynalı mürettebat yaşamını yitirdi. Aynı yıl Diyarbakır'da yaşanan THY kazası ile birlikte Türkiye sınırları içinde yaşanmış en ölümcül üçüncü havacılık kazasıdır.

Haziran
7 Haziran - Sivas-Erzincan karayolunda bir yolcu otobüsü Erzincan'a yaklaşık 30 km kala tünel girişindeki duvara çarptı. Kazada 27 kişi öldü.
20 Haziran - Kayseri'de bir Kur'an kursu binasında gaz patlaması sonucu 10 kişi öldü, 13 kişi yaralandı.
22 Haziran - 18 ay olan zorunlu askerlik süresi 15 aya, 16 ay olan yedek subaylık süresi 13 aya, 8 ay olan kısa dönem olan askerlik süresi ise 6 aya indirildi.
28 Haziran - 2003 FIFA Konfederasyonlar Kupası 3.'lük maçında Şenol Güneş yönetimindeki A Millî Futbol Takımı Kolombiya'yı 2 - 1 yenerek turnuvayı 3.'lükle bitirdi.
30 Haziran - Yolsuzlukları Araştırma Komisyonu, hazırladığı raporda son yıllarda Türkiye'de 160 milyar usd'lik yolsuzluk yapıldığını belirtti.

Temmuz
3 Temmuz - BDDK, Uzan Grubu'na ait İmar Bankası'na el koydu.
4 Temmuz - Çuval Olayı: Kuzey Irak'ta görev yapan Özel Kuvvetler Komutanlığı mensubu 11 Türk askeri, ABD ordusu tarafından Süleymaniye'de gözaltına alındı. Başlarına çuval geçirilerek götürülen askerler 60 saat süreyle sorguya çekildi.
6 Temmuz - Çuval Olayı: Başbakan Tayyip Erdoğan'ın ABD Başkan Yardımcısı Dick Cheney ile yaptığı telefon görüşmesinden sonra gözaltına alınan Türk askerleri Bağdat'ta serbest bırakıldı.
8 Temmuz - Tunceli Valisi Ali Cafer Akyüz, Pülümür İlçesi'den il merkezine dönerken, yolda pusu kuran PKK/KADEK teröristlerinin silahlı saldırısına uğradı. Açılan ilk ateş sırasında eskortluk yapan cipte 2 er yaşamını kaybetti, 1 er yaralandı.

Ağustos
8 Ağustos - Erzurum’un Aşkale ilçesindeki Kükürtlü Maden Ocağı’nda patlama meydana geldi. Göçük altında kalan 7 işçi öldü, 24 işçi yaralandı.

Eylül
27 Eylül - Türkiye'nin ilk elektro-optik yer gözlem ve uzaktan algılama uydusu olan BİLSAT, Rusya'daki Plesetsk Uzay Üssü'nden Cosmos-3 fırlatma aracıyla uzaya gönderildi.
28 Eylül - Türkiye'de düzenlenen 2003 Avrupa Kadınlar Voleybol Şampiyonası'nın finalinde Polonya'ya 3-0 yenilen Türkiye kadın millî voleybol takımı, tarihinde ilk kez Avrupa 2.'si oldu.

Ekim
7 Ekim - Türk askerinin Irak'a gönderilmesi için hükûmete bir yıl süreyle yetki veren tezkere, mecliste 183'e karşı 358 oyla kabul edildi.
12 Ekim - MHP'nin 7. Olağan Kongresi'nde, Devlet Bahçeli 688 oy olarak 3. kez genel başkanlığa seçildi. Ramiz Ongun'a 300, Koray Aydın'a 137 oy çıktı.
12 Ekim - Adalet ve Kalkınma Partisi'nin 1. Olağan Büyük Kongresi'nde 1.358 oyun tamamını alan Recep Tayyip Erdoğan yeniden genel başkan seçildi.
14 Ekim - Türkiye'nin Bağdat Büyükelçiliği'ne düzenlenen intihar saldırısında saldırganla beraber 1 kişi öldü, 12 kişi yaralandı.
19 Ekim - TEM Otoyolu'nun Silivri kısmında bir tır karşı şeride geçerek minibüsle çarpıştı. Kazada 17 kişi öldü, 9 kişi yaralandı.
19 Ekim - Kayseri'nin Pınarbaşı ilçesinde bir otobüsün uçuruma yuvarlanması sonucu meydana gelen kazada 10 kişi öldü, 20 kişi yaralandı.

Kasım
6 Kasım - ABD, Türk askerinin Irak'ta görev almayacağını açıkladı.
13 Kasım - İzmir'de bir kafede çıkan yangında 9 kişi öldü.
15 Kasım - 2003 İstanbul saldırıları: İstanbul'daki Bet Israel ve Neve Şalom sinagoglarına, patlayıcı yüklü birer kamyonetle intihar saldırıları gerçekleştirildi. El-Kaide'nin Türkiye yapılanması tarafından gerçekleştirilen saldırılarda, iki saldırgan dahil 26 kişi öldü, 300'den fazla kişi yaralandı.
20 Kasım - 2003 İstanbul saldırıları: İstanbul'daki HSBC Genel Müdürlüğü binası ile Birleşik Krallık'ın İstanbul Başkonsolosluğu binasına, patlayıcı yüklü birer kamyonetle intihar saldırıları gerçekleştirildi. 15 Kasım'daki saldırılarla bağlantılı olan ve aynı grup tarafından gerçekleştirilen saldırılarda, iki saldırgan dahil 31 kişi öldü, 450'den fazla kişi yaralandı.
22 Kasım - Karaman'ın Ermenek ilçesi yakınlarındaki özel bir şirkete ait kömür ocağında meydana gelen grizu patlaması sonucu 10 madenci hayatını kaybetti.
27 Kasım - UEFA, Galatasaray ve Beşiktaş'ın Şampiyonlar Ligi maçlarınının Türkiye dışında oynanmasına karar verdi.

Aralık
1 Aralık - Mardin'in Nusaybin ilçelesinde askeri aracın mayına çarpması sonucu 5 asker hayatını kaybetti.
9 Aralık - YÖK başkanlığına Erdoğan Teziç atandı.
22 Aralık - Nüfusu 2 bin'in altında olan 340 belediye köye dönüştürüldü.

Kültür & Sanat
20 Mayıs - Orhan Pamuk, Benim Adım Kırmızı adlı romanıyla “İmpac-Dublin”e ödülüne layık görüldü.
24 Mayıs - Sertab Erener, Everyway That I Can şarkısıyla Eurovision Şarkı Yarışması'nı kazanarak Türkiye'nin bu yarışmadaki ilk birinciliğini elde etti.
25 Mayıs - Nuri Bilge Ceylan’ın Uzak adlı filmi, 56. Cannes Film Festivali’nde Fil filmiyle birlikte en iyi film seçildi.

Ölümler
3 Haziran - Ercan Arıklı, gazeteci (d. 1940)
17 Haziran - Derya Arbaş, oyuncu (d. 1968)
4 Temmuz - Tomris Uyar, yazar ve çevirmen (d. 1941)
6 Temmuz - Çelik Gülersoy, avukat, turizmci ve yazar (d. 1930)
13 Ağustos - Kazım Kartal, oyuncu (d. 1936)
8 Eylül - Recep Yazıcıoğlu, bürokrat (d. 1948)
26 Eylül - Kerim Afşar, oyuncu ve yönetmen (d. 1930)
29 Eylül - Tuğrul Şavkay, gazeteci, yemek uzmanı (d. 1951)
16 Ekim - Avni Arbaş, ressam (d. 1919)

Ayrıca bakınız
2003 Türk televizyonu (İngilizce)
Eurovision Şarkı Yarışması 2003'te Türkiye

Kaynakça