Ferit Edgü

İsmail Ferit Edgü (24 Şubat 1936, İstanbul - 22 Temmuz 2024, İstanbul), Türk öykücü, şair, romancı, deneme yazarı, yayıncı, sanat koleksiyoneri.

Öyküleri, resim eleştirileri ve denemeleriyle tanınır. Hakkari'de er-öğretmen olarak yaptığı askerlik deneyimi sonucu yazdığı ve sinemaya da uyarlanıp uluslararası ödüller alan O/ Hakkâri'de Bir Mevsim romanı ile geniş kitleler tarafından tanınmıştır. Ada Yayınları'nın kurucusudur. 1950 Kuşağı yazarlarının eserleri ve sanat kitapları yayımlamıştır.

Hayatı
1936 yılında İstanbul'da doğdu. Annesi Fatma Nevber Hanım, babası Mehmet Nuri Edgü'dür. 1952'de babasının ölümü üzerine şiir yazmaya başladı. İlk şiiri 1952'de Kaynak dergisinde yayımlandı. Bunu, Şairler Yaprağı ve Mavi dergisinde yayımlanan şiirleri izledi.

1953'te Vedat Günyol ile tanıştı; ilk öyküsü Ocak 1954'te Günyol'un yayımladığı Yeni Ufuklar dergisinde çıktı. Görsel sanatlara ilgisi nedeniyle Maya Sanat Galerisi’nde sergi açılan ressamlarla Vatan gazetesi için söyleşiler yaptı. Yeni Ufuklar, Mavi, Vatan gazetesi Sanat Eki, Pazar Postası, Dost dergilerindeki öyküleriyle ve Ataç, Eylem, Yeni Dergi, Ant, Papirüs, Soyut, Hürriyet Gösteri, Milliyet Sanat, dergilerindeki deneme ve incelemeleriyle tanındı.

Yüksek öğrenimine İstanbul Devlet Güzel Sanatlar Akademisi'nin resim bölümünde başladı. Akademi'de son sınıfta iken Seramik Kimyası öğrenimi için Almanya'ya gitti. Yıl sonuna kadar Münih'te kaldıktan sonra Paris'e giderek, üniversite hayatını orada sürdürdü. Altı yıl kadar seramik öğrenimi gördü; ayrıca Sorbonne'da felsefe, Louvre'da sanat tarihi kurslarına katıldı. Hollanda'da tanıştığı Amelie Edgü ile evlendi. 1968'de bir kız çocukları olan çift, 1997'de boşanmıştır. Sonradan, 1999 yılında Filiz Bil Edgü ile evlendi. Bu evlilikten Yunus Ali adında bir erkek çocuğu olan yazarın iki çocuğu bulunmaktadır.

Edgü, 1964'te yurda döndü. Askerlik hizmeti sırasında bir dönem Hakkari'nin Pirkanis köyünde er öğretmen olarak görev yaptı. Askerliğini Beypazarı'nda tamamladı. Hakkaride Bir Mevsim (1977) romanını Hakkari'de öğretmenlik yaptığı dönemdeki deneyim ve hatıraları sonucunda yazdı. Askerlikten sonra bir yıl daha Paris'te yaşadı ve 1968'de Türkiye'ye yerleşti; Bodrum ve İstanbul'da yaşadı.

1976'da Data Reklam Şirketi'ni ve Ada Yayınları'nı kurdu. İlhan Berk'in şiir kitabı ‘Atlas'tan başlayarak 1990'a değin 140'a yakın kitap yayımladı. Edebiyat kitaplarının dışında resim ve ressamlar hakkında eserler, sanat tarihi kitapları da yayımladı. Tasarım ve baskı kalitesi yüksek, sınırlı sayıda basılmış ve numaralandırılmış kitap yayımcılığı yaptı. 1977 yılında Ada Yayınevi'nin Namanlı yurdundaki Bedri Rahmi sanat galerisini yönetmeye başladı. Eşi Amelie Edgü ile birlikte Türkiye'den ve dünyadan birçok sanatçının eserlerini içeren geniş bir sanat koleksiyonu oluşturdu

Edebiyatın pek çok alanında, pek çok dünya diline çevrilen metinler üretti. Bir Gemide öyküsü ile 1979 Sait Faik Hikâye Armağanı'na, Tüm Ders Notları deneme kitabıyla 1979 Türk Dil Kurumu Deneme Ödülü'ne, Eylül’ün Gölgesinde Bir Yazdı romanı ile 1988 Sedat Simavi Edebiyat Ödülü'ne değer görüldü.

22 Temmuz 2024'te 88 yaşında hayatını kaybetti. 24 Temmuz 2024'te Teşvikiye Camii'nde kılınan cenaze namazının ardından Aşiyan Mezarlığı'na defnedildi.

Yapıtları
Roman
1976: Kimse
1977: Hakkâri'de Bir Mevsim
1988: Eylülün Gölgesinde Bir Yazdı

Öykü
1959: Kaçkınlar
1962: Bozgun
1968: Av
1978: Bir Gemide
1982: Çığlık
1991: Binbir Hece
1995: Doğu Öyküleri
1999: İşte Deniz, Maria
2002: Do Sesi
2005: Avara Kasnak
2007: Nijinski Öyküleri
xxxx: Yaralı Zaman
xxxx: Leş
2021: Yolun Gittiği Yer

Senaryo
Hakkâri'de Bir Mevsim (O başlıklı romanından Onat Kutlar ile birlikte)

Deneme
1978: Tüm Ders Notları
1980: Yazmak Eylemi (Ada Yayınları)
1986: Şimdi Saat Kaç?
1991: Yeni Ders Notları
1996: Seyir Sözcükleri
2001: Devam
2003: Sözlü/ Yazılı
2003: İnsanlık Halleri
2013: Selma Gürbüz İçin Üç Yazı

Şiir
1978: Ah Min-el Aşk
1999: Dağ Şiirleri

Anı
2003: Görsel Yolculuklar

Biyografi
1986: Osman Hamdi-Bilinmeyen Resimleri
2001: Avni Arbaş
2003: Abidin

Çocuk Kitabı
2004: Doğa Dostları


Ödülleri
1979: Sait Faik Hikâye Armağanı (Bir Gemide)
1979: Türk Dil Kurumu Deneme Ödülü (Tüm Ders Notları)
1988: Sedat Simavi Edebiyat Ödülü (Eylülün Gölgesinde Bir Yazdı)

Kaynakça