Antigua ve Barbuda

Antigua ve Barbuda, Karayipler'de bulunan Antigua ve Barbuda, Antigua, Barbuda ve diğer birçok küçük adadan oluşan bir takımada ülkesidir. Toplam alanı 440 km² (170 mil kare) olan Antigua ve Barbuda, Karayipler'in en küçük ülkelerinden biridir. Ülke çoğunlukla düzdür; Antigua'daki en yüksek noktalar Shekerley Dağları'nda, Barbuda'daki ise Barbuda yaylaları. Ülke, tropikal savana iklimine sahiptir ve Antigua'nın güneybatısında tropikal muson iklimi görülmektedir. En kalabalık şehri St. John's, ardından All Saints ve Bolans gelmektedir. Ülkenin büyük bir kısmı, St. John's'tan English Harbour'a uzanan Orta Ova'da yer almaktadır.

Doğuda Atlantik Okyanusu ve batıda Karayip Denizi ile çevrili olan Antigua ve Barbuda, Leeward Adaları nemli orman ve Leeward Adaları kurak çalılık ekolojik bölgelerinde yer almaktadır. Ülke, batıda Anguilla, Saint Barthélemy ve Saint Kitts ve Nevis, güneybatıda Montserrat ve güneyde Guadeloupe ile deniz sınırlarını paylaşmaktadır. Antigua ve Barbuda, Küçük Antiller'deki en büyük iç su kütlelerinden biri olan Codrington Lagünü de dahil olmak üzere çok sayıda doğal parka sahiptir. Yoğun nüfusuna rağmen, ülke geniş gelişmemiş arazilere sahiptir; ancak Antigua ve Barbuda, iklim değişikliği nedeniyle birçok çevresel sorun yaşamıştır.

Avcı-toplayıcılar, muhtemelen Orta ve Güney Amerika'dan kanolarla gelerek, MÖ 3000 civarında adalara yerleşmişlerdir. Seramik Dönemi'nde Venezuela'nın Aravakları onları takip etmiştir. 1493'te Kristof Kolomb, Antigua adasını incelemiş ve bu da 1520'de İspanyol yerleşimi girişimine yol açmıştır. Antigua, 1632'de Edward Warner ve küçük bir grup tarafından ilk başarılı İngiliz kolonisi kurulana kadar kolonileştirilmemiş kalmıştır. Barbuda, 1860'lara kadar Codrington ailesinin kontrolü altındaydı. Antigua'nın bağımsızlığı ilk olarak 1728'de Prens Klaas tarafından önerildi ve adayı bağımsız bir krallık haline getirmeyi amaçladı. 1834'teki kurtuluştan sonra, Antigua'nın özerkliği yavaş yavaş artarken, Barbuda da yavaş yavaş Antigua'ya entegre edildi. İlk demokratik seçimler 1951'de yapıldı ve 1981'de Antigua ve Barbuda bağımsız oldu. 1960'tan 2004'e kadar, Baldwin Spencer'ın başbakan seçilmesiyle sona eren tek bir kesinti dışında, Bird ailesi takımadaların siyasetine hakim oldu.

2014'ten beri İşçi Partisi ulusal siyasete hakimdir. Antigua ve Barbuda, İngiliz Milletler Topluluğu üyesi ve İngiliz Milletler Topluluğu ülkesidir; devlet başkanı III. Charles olan anayasal bir monarşidir. Ülke, 1976'dan beri Barbuda Konseyi tarafından yönetilen Barbuda ile birlikte üniter bir devlettir. Antigua altı bölgeye ayrılmıştır. Merkezi hükûmet üç ana koldan oluşmaktadır: yasama, yürütme ve yargı. Doğrudan seçilen Temsilciler Meclisi ve hükümdarın temsilcisi olan Genel Vali tarafından atanan Senato'dan oluşan iki meclisli bir ulusal yasama organına sahiptir. İşçi Partisi ve Birleşik İlerici Parti, 1994'ten beri ülkenin siyasetine hakim olmuştur. Ülkenin yabancı doğumlu nüfusu orantılı olarak yüksektir; çoğu insan Afrika kökenlidir, önemli sayıda Avrupalı, İspanyol ve Kızılderili nüfusu da bulunmaktadır. Ülkenin çoğunluğu Hristiyandır ve çoğu Protestandır. Ülkede en çok konuşulan ana dil Antigua ve Barbuda Kreolüdür. Komşu ülkelerle karşılaştırıldığında, Antigua ve Barbuda çoğu ekonomik göstergede yüksek sıralarda yer alırken, siyasi özgürlükler açısından ortalama bir sıralamadadır.

Antigua ve Barbuda, yüksek gelirli bir ülke olup İnsan Gelişme Endeksi'ne göre Karayipler'in en gelişmiş ülkesidir. Birleşmiş Milletler, OECS, Bölgesel Güvenlik Sistemi, CARICOM ve Dünya Ticaret Örgütü üyesidir. Antigua ve Barbuda, Karayipler'de hava kuvvetlerine sahip olan az sayıdaki ülkeden biridir ve ekonomisi çoğunlukla hizmet sektörüne dayanmaktadır. Antigua ve Barbuda, eski İngiliz Leeward Adaları ve Doğu Karayipler'de önemli bir etkiye sahiptir ve eski koloninin en büyük ekonomisine ve nüfusuna sahiptir. Bununla birlikte, ülke insan hakları ve siyasi kutuplaşma ile mücadele etmeye devam etmekte olup, önemli bir Barbuda bağımsızlık hareketi yeniden ortaya çıkmakta ve basın özgürlüğü azalmaktadır.

Bayrak
Antigua ve Barbuda bayrağındaki Güneş, yeni bir çağın doğuşunu temsil etmektedir. Kırmızı renk halkın enerjisini, mavi renk umudu, siyah renk Afrika kökenli insanları ifade etmektedir.

Tarihçe
Yerli halklar MÖ 2400 yıllarında buraya yerleşmişlerdi. Kristof Kolomb, 1493'teki ikinci seyahatinde Antigua'ya çıkmış ve İspanya'daki Santa Maria de la Antigua kilisesine atfen adaya Antigua adını vermiştir. 1632 yılında İngiliz kolonisi hâline geldi. 1666'daki kısa süreli Fransız işgaline rağmen İngiliz idaresinde kaldı.

1666 yılında Barbuda da İngiliz kolonisi hâline getirildi. Monark, 1685 yılında adayı Codrington ailesine verdi. Ada bir köle yetiştirme merkezi olarak planlanmıştı ancak bu plan gerçekleşemedi; zira buraya yerleştirilen köleler kendi düzenlerini kurarak yaşamaya başladılar.

1834 yılında köleliğin kaldırılması şeker üretimini sıkıntıya soktu. 1843 depremi ve 1847 kasırgası adaların ekonomisinin iyice kötüleşmesine neden oldu. 19. yüzyılın sonunda Barbuda tekrar kraliyete devredildi zamanla tamamen Antigua'ya bağlandı. 1956 yılında Rüzgâraltı Adaları kolonisi dağıldı ve 1958 yılında Antigua Batı Hint Federasyonuna katıldı. Bu federasyon 1962'de dağıldı ve 1967'de Birleşik Krallık hükûmeti, Antigua'ya içişlerinde bağımsızlık veren 1967 Batı Hint Yasası'nı çıkardı. Dışişleri ve savunmadan ise Birleşik Krallık sorumluydu.

1970'lerde başbakan George Walter önderliğinde başlatılan tam bağımsızlık hareketi 1981'de Antigua ve Barbuda'nın bağımsızlık kazanması ile sonuçlandı. Vere Bird bağımsız devletin ilk başbakanı seçildi. Ülke Birleşmiş Milletler, İngiliz Milletler Cemiyeti ve Doğu Karayip Devletleri örgütüne katıldı. 1984 ve 1989 seçimlerini açık ara kazanan Bird ülke yönetiminde sıkı bir kontrol sağladı.

İklim ve coğrafya
280 km² yüz ölçümüne sahip Antigua adasının kıyıları oldukça girintili ve çıkıntılıdır. St. John's limanında deniz derindir. Büyük kısmının rakımı oldukça alçak olan adanın batısında volkanik kayalıklar ve 405 metrelik Boggy Zirvesi bulunur.

Antigua'da dağların ve ormanların bulunmayışı, adayı diğer Rüzgâraltı Adaları'ndan ayırır. Yılda 1000 mm yağış almasına rağmen adada akarsu ve yeteri miktarda doğal su kaynağı bulunmadığı için kuraklık görülür. Ocak ayı ortalaması 25 °C, Ağustos ortalaması 28 °C'dir. Yazın sıcaklık 32 °C'ye kadar çıkar.

Barbuda (eski adı Dulcina) Antigua'nın 40 km kuzeyindedir. 161 km² yüz ölçümüne sahip ada, düz ve ağaçlıklı bir mercan adasıdır. Kuzeydoğudaki Obama Dağı'nın (eski adı Lindsay Tepesi) yüksekliği 44 metredir. Akarsuları olmayan ada Antigua'dan daha az yağış alır. Tek yerleşim bölgesi olan batıdaki Codrington, bir lagün kıyısında yer alır. İklimi Antigua'ya benzer.

Yerleşimsiz Redonda kayalığı Antigua'nın 40 km güneybatısındadır. 1,25 km² yüz ölçümüne sahip ada fosfat açısından zengindir.

Nüfus ve din
Ada halkının çoğunluğu Afrika kökenli siyahîlerden oluşur. Nüfusun büyük kısmı başkent St. John's'da yaşar. Halkın anadili İngilizcedir. Nüfusun 3/4'ü Protestan Hristiyanlardan oluşur. Bunların da 1/3'ü Anglikan'dır. Adada ayrıca Katolik, Metodist ve Moravya kilisesi mensupları da bulunur.

Ekonomi
Ülkede ana geçim kaynağı olan ziraatin yerini günümüzde turizm almıştır. Antigua ve Barbuda ekonomisi hizmet tabanlıdır ve turizm ve devlet hizmetleri, temel istihdam ve gelir kaynaklarını temsil etmektedir. Turizm, doğrudan veya dolaylı olarak GSYİH'nın yarısından fazlasını oluşturmaktadır ve döviz aynı zamanda Antigua ve Barbuda'da ana kazancıdır.
Artan turizm gelirleri ve 2013'te devlet eliyle uygulamaya konulan yatırımla vatandaşlık programının etkisiyle yıllık ülkeye giren para yükseliş göstermiş ve gayrimenkul endüstrisini de canlandırmıştır.

Geçmişte Antigua'da bol miktarda üretilen şeker bugün yok denecek kadar az üretilir. Barbuda adasında ise hiçbir zaman şeker üretimi yapılmadı. Ada halkı balıkçılık ve kendine yetecek kadar tarım ile uğraşır. Adadaki geleneksel toprak sahipliği sistemi, turistik yapılaşmanın tehdidi altındadır.

Ülkede başta narenciye, mango ve patlıcan olmak üzere çeşitli meyve ve sebzeler yetiştirilir. Ekonomide üretim küçük bir rol oynar. Ziraat ürünlerinin işlenmesinin yanı sıra çeşitli tekstil ürünleri ve beton blok üretilir. St. John's şehrinde uluslararası bir havaalanı bulunur.

Yönetim
Antigua ve Barbuda anayasal bir monarşidir. Birleşik Krallık monarkı Antigua ve Barbuda'nın itibarî (nominal) hükümdarıdır ve ülkede bir genel vali tarafından temsil edilir. Yürütme yetkisi başbakan liderliğindeki bakanlar kurulundadır. Ülkede ilköğretim ve okul öncesi eğitim zorunludur.

III. Charles, şu anki Antigua ve Barbuda Kralı'dır. Şu anda Genel Vali Sir Rodney Williams tarafından temsil edilmektedir. Başbakan, şu anda Gaston Browne'un (2014–) tavsiyesi üzerine genel vali tarafından bir bakanlar konseyi atar. Başbakan hükûmetin başıdır. Yürütme yetkisi hükûmet tarafından kullanılırken, yasama yetkisi hem hükûmette hem de iki Parlamento Odasında bulunur. İki meclisli parlamento, beş yıl görev yapmak üzere Senatodan (hükûmet üyeleri ve muhalefet partisi tarafından atanan ve Genel Vali tarafından onaylanan 17 üye) ve Temsilciler Meclisinden (görevden ilk seçilen 17 üye) oluşur.

Majestelerinin Sadık Muhalefetinin şu anki Lideri, Birleşik İlerici Parti Parlamento Üyesi (MP), Baldwin Spencer'dir.

Notlar
Kaynakça