kaan39/turkish-wikipedia-dataset-clean huggingface dataset:
Ağa Cafer Paşa Camii

Ağa Cafer Paşa Camii, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin Girne kentinde bulunan Osmanlı dönemi camilerinden biridir. 16. yüzyılın sonlarında (1589-1590) Osmanlı devlet adamlarından Ağa Cafer Paşa tarafından inşa ettirilmiştir. Kıbrıs’ın Osmanlı idaresine geçmesinden kısa bir süre sonra inşa edilen cami, bölgenin önemli İslamî yapılarından biri olarak kabul edilmektedir.
Tarihçe
Caminin inşası, Ağa Cafer Paşa tarafından düzenlenen vakfiye ile desteklenmiştir. 1599 tarihli bu vakfiye kapsamında caminin bakımını ve devamlılığını sağlamak amacıyla çeşitli mülkler vakfedilmiştir. Bu mülkler arasında çiftlikler, bahçeler, tarlalar, zeytinlikler, evler, ambarlar ve ahırlar bulunmaktaydı. Osmanlı dönemi vakıf sistemi doğrultusunda caminin ihtiyaçlarının bu vakıf gelirlerinden karşılanması amaçlanmıştır.

1887 yılında caminin onarım ihtiyacı ortaya çıktığında, bu sürecin finansmanı camiye ait vakıf mülklerinden elde edilen kira gelirleriyle karşılanması öngörülmüştür. Ancak, Britanya yönetimi altındaki Kıbrıs'ta vakıf sisteminin işleyişinde aksaklıklar meydana gelmiş ve Lefkoşa Belediyesi 15 yıl boyunca kira ödemesi yapmamıştır. 1890 yılında, yetkililerin müdahalesi sonucunda gecikmiş kira borçları tahsil edilmiş ve caminin onarımı için gerekli bütçe sağlanmıştır .

1974’ten önce bir süre EOKA örgütünün kontrolünde bulunan cami, bu dönemde zarar görmüş ve ibadete kapalı kalmıştır. Kıbrıs Barış Harekâtı sonrasında kurulan bir derneğin öncülüğünde ve Türkiye Diyanet İşleri Başkanlığı'nın katkılarıyla tamir edilerek 1975 yılında yeniden ibadete açılmıştır

Kaynakça
Ağa Hacı Molla Tağızade

Molla Ağa Bihud (tam adı: Molla Ağa Hacı Molla Tağı oğlu Bihud; 1830, Şamahı – 1892, Şamahı) — 19. yüzyıl Azerbaycan şairi, klasik şiir geleneğinin önemli temsilcilerinden biri ve edebi meclis katılımcısıdır.

Hayatı
Molla Ağa Bihud, 1830 yılında Şamahı şehrinde dinî bir ailede dünyaya gelmiştir. Arapça ve Farsçayı mükemmel öğrenmiş, klasik Doğu şiirine derinlemesine vakıf olmuştur. Genç yaşlardan itibaren kumaş ticaretiyle uğraşmış, daha sonra Mahmud Ağa'nın kervansarayının yanında küçük bir dükkan açarak parfümeri satışıyla geçimini sağlamıştır. Ömrünün büyük bölümünü Şamahı'da geçirmiş ve 1892 yılında 62 yaşında vefat etmiştir.

Edebi Kişiliği ve Eserleri
İlk dönemlerinde dini konulu mersiye ve sinazen şiirleri yazmış olsa da, bu eserler günümüze ulaşmamıştır. Molla Ağa Bihud'un günümüze ulaşan şiir mirası esas olarak gazel ve rübailerden oluşmaktadır. El yazması olarak günümüze kadar gelen eserleri arasında dini zahitliği eleştiren, insani değerleri ön plana çıkaran ve aydınlanma düşüncelerini yansıtan örnekler ağırlıktadır. Onun yaratımında Huri, melek, cennet gibi dini imgelerden ziyade doğa güzelliklerine; ay, güneş, reyhan, lale gibi tasvirlere benzetmeler yapılır. Dili anlaşılır, zor ifadelerden uzak, akıcı ve ahenklidir.

Şairin eserlerinde dönemin sosyal sorunları, özellikle ikiyüzlülük ve dini fanatizm eleştirilir. Halkı aldatan sahte din adamlarının manevi ve ahlaki yozlaşması cesurca dile getirilmiştir.

Molla Ağa Bihud hakkında ilk bilgiler Seyid Azim Şirvani'nin tezkiresində ve Feridun bey Köçərli’nin “Azerbaycan Edebiyatı Tarihinden Materyaller” adlı eserinde yer almaktadır. F. Köçerli onun bir divanı olduğunu belirtse de, bu divan günümüze ulaşmamıştır. Abdürrahim bey Hagverdiyev’in çağdaşı olan Aliabbas Müznib, şairin yaklaşık otuz kadar gazelini derleyebilmiştir. Şu anda onun el yazması örnekleri Azerbaycan Milli Bilimler Akademisi El Yazmaları Enstitüsü’nde korunmaktadır.

Edebi Meclislerdeki Faaliyetleri
Molla Ağa Bihud, Şamahı’daki “Beytüs-Sefa” edebi meclisinin aktif üyelerinden biri olmuştur. Seyid Azim Şirvani Şamahı’da olmadığı zamanlarda meclise liderlik etmiştir. Ayrıca, Şuşa’daki “Meclisi-üns” ve “Meclisi-feramuşan”, Bakü'deki “Mecmau’ş-şüara” ve Derbent şairleri ile ortak çalışmalar yapmış, sık sık yazışmalar gerçekleştirmiştir.
Kaynakça
Edebiyat
Ağacık, Ferizli

Ağacık, Sakarya ilinin Ferizli ilçesine bağlı bir mahalledir.

Tarihçe
Mahallenin adını önceden AĞAÇLIK iken söyleyiş değişmiş AGACIK olmuştur... Prof.Dr. Sebahhattin Özel'in "Adapazarı ve İzmit yöresinde Kurtuluş savaşı Mücadelesi" kitabında köye yapılan Ermeni baskınından söz etmektedir... Bu kitaptada Ağaçlık olarak adı gecmektedir. 93 harbi vesilesiyle başlayan göç mahallenin şu anki yerleşimin başlangıcıdır...

Coğrafya
Ferizli ilçesine 7 km, Adapazarı'na ise 30 km uzaklıktadır.

Nüfus
Kaynakça
Genel Mahalle Listesi, T.C.İçişleri Bakanlığı, Mart 2020.

Dış bağlantılar
Yerelnet
Ağabey, Eşme

Ağabey, Uşak ilinin Eşme ilçesine bağlı bir köydür.

Tarihçe
1890 yılı Aydın Vilâyet Salnâmesinde, "Ağabey" adıyla Denizli Sancağı Buldan kazasının Güney nahiyesine bağlı bir köy olarak kaydedilmiştir.

Coğrafya
Köy; Uşak il merkezine 83 km, Eşme ilçe merkezine 19 km uzaklıktadır. Arazisi biraz engebeli bir yapıya sahiptir.

Nüfus
Kaynakça
Dış bağlantılar
Uşak İl Özel İdaresi
Ağaca, Çerkeş

Ağaca, Çankırı ilinin Çerkeş ilçesine bağlı bir köydür.

Tarihçe
Köyün eski adı, 1896 yılına ait 'salname'de Ağaköy olarak geçmektedir. Kısmen Akhasan baraj gölü altında kalmıştır. Daha önceleri Yoncalı köyüne bağlı Ağa mahallesi iken, 6 Mart 1947'de Ağaca adıyla köy statüsü kazandı.

Coğrafya
Köy, Çankırı il merkezine 132 km, Çerkeş ilçe merkezine 12 km uzaklıktadır. Köy, Çerkeş'in güneybatısında olup, numaralı Kızılcahamam-Çerkeş il yolu üzerindedir.

Nüfus
Kaynakça
Dış bağlantılar
Ağabeyli, Cihanbeyli

Ağabeyli, Konya ili Cihanbeyli ilçesine bağlı bir mahalledir.

Tarihçe
Daha önceleri Konya ilinin Altınekin ilçesine bağlıyken, 24 Ağustos 1989'da Cihanbeyli ilçesine bağlandı.

Nüfus
Eğitim
Ağabeyli'de 1 adet İlköğretim okulu eğitime hizmet verilmektedir.

İlköğretim okulları
Ağabeyli İlköğretim Okulu

Kaynakça
Dış bağlantılar
Ağabeyli Köyü YerelNET Web Sayfası
Ağaca Tüneyen Baron

Ağaca Tüneyen Baron ( ) 1957 yılında İtalyan yazar Italo Calvino tarafından yayınlanmış felsefi bir romandır. Kitabın konusu soylu bir aileden gelen ve on iki yaşındayken babasına kızıp, ağaca çıkan Cosimo adlı karakter üstüne yazılmış bir hikâyeden oluşmaktadır.

Ağaca Tüneyen Baron, Italo Calvino'nun Atalarımız üçlemesinde bir araya getirdiği kitaplardan ikincisidir. Birinci kitap İkiye Bölünen Vikont, üçüncü kitap ise Varolmayan Şövalye'dir. Roman, 1957 yılında oldukça prestijli bir edebiyat ödülü olan Viareggio Ödülü'nün sahibi oldu.

Kaynakça
Dış bağlantılar
Yapı Kredi Yayınları - Ağaca Tüneyen Baron
Ağabeyim Ağa Cevanşir

Ağabeyim Ağa Cevanşir ( ) Azerbaycanlı bir şair, Karabağ'ın ikinci hanı İbrahim Halil Han'ın kızı, İran şahı Fath-Ali Shah Qajar'ın eşi ve şair Khurshidbanu Natavan'ın teyzesi. Ağabacı takma adıyla şiirler yazdı.

Gençliği
Ağabeyim ağa, gençliğinde kuzeni Muhammed Bey'e âşık olmuştur. Muhammed Bey, babasının hanlık ordusundan sorumluydu. Evlilik sorununun çözümü için Şuşa'ya İbrahim Halil Han'a dönen Muhammed Bey, o gün bir seyahate çıkması gerekiyordu. Agabeyim ağa bu vesileyle şunları yazdı:

Ağa Mohammad Şah Qajar'ın 1797'de Karabağ'da öldürülmesinden sonra, İbrahim Khalil Han, siyasi ilişkilerin normalleşmesini sağlamak için kızı Aghabeyim ağa ile yeni şah, Ağa Muhammed Şah'ın yeğeni Fath-Ali Şah ile evlendi ve onu Tahran'a gönderdi.

Kraliçe olarak hayatı
Fatih Ali Şah'ın eşleri hareme girdiklerinde şahın zengin salonundan herhangi bir elbiseyi seçme hakkına sahipti. Agabeyim ağa, Şah'ın annesinin elbisesinin de orada olduğunu biliyordu. Bu nedenle salona getirildiğinde hemen o elbiseye gitti ve giydi. Agabeyim ağayı annesinin elbisesinin içinde gören Fatih Ali Şah şaşırmış ve ona hiç dokunmamıştı.

Agabeyim ağa, zekası nedeniyle şah tarafından beğenildi ve onu valide sultan olarak atadı ve ona incilerle dolu muhteşem bir elbise hediye etti.

Agabeyim ağa vatan hasreti çekiyordu ve acısını şiirlerinde ifade etti:

Aghabeyim ağa Tahran'da, 1832 yılında öldü ve İran'ın Kum şehrine gömüldü.

Sanatta Agabeyim Ağa
2008 yılında, İbrahim Halil Han döneminde Karabağ Hanlığı'nın tarihini anlatan "Hükmüdarın kaderi" adlı bir film çekildi. Agabeyim Ağa'nın rolünü Günaş Aliyeva oynadı.

Kaynakça
Ağa Zeynal Hamamı

Ağa Zeynal Hamamı, 19. yüzyılın ikinci yarısında hamamın sahibi ve siparişçisi olan Ağa Zeynal tarafından yaptırılan hamam. Hamamı, konut binaları sistemine dahil edilmiştir ve ondan ayrılmamıştır. Geleneksel üsluplara bağlı kalınan binanın içi, giyinme ve yıkama odaları, hazine (sıcak ve soğuk su deposu) ve yangın odası olmak üzere ana bölümlere ayrılmıştır. Ağa Zeynal hamamı 19. yüzyılın ikinci yarısına ait bir sivil mimari anıttır. Şu anda, hamam amaçlandığı gibi çalışıyor.

Resimler
Kaynakça
Dış bağlantılar
Ağa Mikail Hamamı

Ağa Mikail hamamı, İçerişehir'de bulunan ve 18. yüzyıla ait tarihi-mimari bir anıttır. Hamam, İçerişeher'in güneybatısında, ana caddelerden biri olan Küçük Kale Caddesi'nde, Şamahı sakinlerinden Hacı Ağa Mikail tarafından yaptırılmıştır. Hamamın bulunduğu bölge halk arasında hala Hamamcılar mahallesi olarak anılmaktadır.

Tamamen yer üstü olan Ağa Mikayil hamamı, yarı yeraltı tipi hamamlardan farklı olarak duvarlarla değil, sütunlarla içeriden soyunma ve yıkanma odaları ile küçük hücrelere bölünmüştür.

Tarihi
Hamam, 18. yüzyılda İçerişeher'in güneybatısında, ana caddelerden biri olan Küçük Kale Caddesi'nde, Şamahı sakinlerinden Hacı Ağa Mikail tarafından yaptırılmıştır. Hamamın bulunduğu bölge halk arasında hala Hamamcılar mahallesi olarak anılmaktadır.

Üzeyir Hacıbeyov'un "O olmasın, bu olsun" operetinden yola çıkılarak 1956 yapımı olan aynı adlı filmin hamam sahnelerinin bir kısmı bu hamamda çekilmiştir (aynı zamanda çekimler Gence'deki Çökek hamamında yapılmıştır). Bu nedenle hamam, filmin ana karakterinden sonra halk arasında "Meşedi İbad Hamamı" olarak da bilinir.

2011 yılında Azerbaycan Cumhuriyeti Bakanlar Kurulunun "Bakü'nün tarihi merkezinin ayrıntılı ve kapsamlı restorasyon planı"na göre, hamam yerli ve yabancı uzmanların katılımıyla restore edilmiştir.

Böyle bir planın ana özelliği, geniş bir alanın küçük parçalara bölünmesi, çatılarının da inşasına kolaylık sağlıyor. Hamamın her iki bölümü de sütunlarla dokuz küçük bölüme ayrılmıştır. Orta kısım büyük bir kubbe ile, dört köşe kısım küçük bir kubbe ve bir kemer (haç kemer) ile örtülmüştür ve dört yan kısım, merkezi kubbeye bağlanan tonozlu bir çatıya sahiptir.



Konuyla ilgili yayınlar
Kaynakça
Dış bağlantılar
Ağa Han İrevanski

Ağa Han Abbasgulu Han oğlu İrevanski (d. 19. yüzyıl, İrevan, İrevan Guberniyası, Rus İmparatorluğu - ö. bilinmiyor) — Rus İmparatorluğu'nun 1. Devlet Duması'nın milletvekili, subay. 1919 yılında İrevan Müslüman Milli Şurası'nın başkanı olmuştur. Baba tarafından İrevan, anne tarafından Nahçivan hanları ailesine mensuptur.

Hayatı
Ağa Han Abbasgulu Han oğlu İrevanski İrevan şehrinde asilzade ailesinde dünyaya gelmiştir. Babası Abbasgulu Han İrevanski İrevan Şehir Duması'nın üyesi, şehirdeki rus-tatar okulunun fahri başkanı olmakla birlikte, Kacar şahları ailesinin İrevan koluna mensup olmuştur. Nahçivan hanları ailesine mensup olan annesi Terlan Hanım Kengerli, 93 Harbi zamanı yaşanmış Beyazit Savaşı'nın kahramanlarından biri olan İsmail Han Nahçıvanski'nin qızıydı. İrevan Gimnazyası'nda ilk eğitimini almış, fakat bitirmemiştir. Okuldan ayrıldıktan sonra sınava girmiş ve Rus İmparatorluğu'nun 3. dereceli devlet çalışanı olmuştur. 1904 yılında Ağa Han İrevan Şehir Duması'nın üyesi seçilmiş ve 13 Şubat 1906 yılında İrevan'da yaşayan Azerbaycan Türkleri adından Ermenilerle yaşanan karşılıklı saldırıları bitiren sözleşmeye imza atanlardan biri olmuştur.

Ailesi
Bülbül adında bir kızı olmuştur. Bülbül Hanım İrevanski İrevan gimnazyasını bitirmiş ve mükemmel seviyyede rus dili bilmiştir. 1917 yılında İrevan'da ve 1920 yılında Gedebey'de rus dili öğretmeni olarak çalışmıştır. Bununla birlikte, Azerbaycan'ın Deller, Nahçivan ve İrevan gibi yerlerinde farklı kadın teşkilatları yaratmıştır.
Ayrıca bakınız
Halil Bey Kasımbeyov

Kaynakça
Ağababa Zühuri

Ağababa Zühuri (Azerbaycanca: Ağababa Zühuri; d. 6 Ocak 1849; Şamahı, Şamahı uyezdi, Bakü Guberniyası, Rus İmparatorluğu - ö. 1910; Bakü, Bakü Guberniyası, Rus İmparatorluğu) — 19. yüzyılda yaşamış olan Azerbaycanlı şair, edebi cemiyyet olan Beytüs-səfa üyesi.
Hayatı
Ağababa 6 Ocak 1849 yılında Şamahı şehrinde tacir Meşhedi Abdul'un ailesinde dünyaya gelmiştir. Eğitimini Şamahı şehrinde tamamlayan Ağababa, Arap ve Fars dillerini öğrenmiş, özellikle Fars edebiyatını derinden bilmiştir. O, Azerbaycanın ünlü edebi cemiyyetlerinden biri olan Beytüs-səfa üyesi olmuştur. Ağababa 1892 yılında Bakü'ye taşınmış ve orada iki yıl öğretmen olarak çalışmıştır. 1910 yılında Bakü'de defat etmiştir. Vefat etdiyi zaman yazmış olduğu divanı zamanla kaybolmuştur.
Ayrıca bakınız
Zakir Ahtılı
Kaynakça
Kaynak
Ağa Rza Guliyev

Ağa Rza Semender oğlu Guliyev (Azerbaycanca: Ağarza Səməndər oğlu Quliyev; d. 22 Aralık 1898, Lenkeran, Bakü Guberniyası, Rus İmparatorluğu - ö. 15 Eylül 1976, Bakü, Azerbaycan SSC) Azerbaycanlı film yönetmeni, senarist ve aktörü. 1960 yılında Azerbaycan SSC'nin Onur Sanatçısı fahri adını almıştır.
Hayatı
Ağa Rza Guliyev 22 Aralık 1898 yılında Azerbaycan'ın Lenkeran ilinde dünyaya gelmiştir. 1924 yılında Azerbaycan Tiyatro Okulu'nu bitirmiştir. Okulu bitirdikten sonra oyuncu olarak çalışmaya başlamış, " Baykuş" (1924), "Gilan'ın kızı" (1929), "Görüş" (1930), "İlk Komsomol" (1931), "Elsiz insanlar " (1932) ve başka filmlerde rol almıştır.

1934 yılından itibaren film yönetmenliyine başlamış, bundan sonraki dönem Azerbaycan sinema tarihinde önemli rol oynamıştır. "Vatanın oğlu" (1941) ve "Bahtiyar" (1942) gibi kısa filmlerin, "Arkadaşlar" (1934), "Almas" (1936), "Yeni ufuk" (1941, Grigory Braginski ile birlikte), "Qara taşlar" (1958), "Sabah" (1960), "Yıldız" (1964), and "Ben güzel değilim" (1968, Tofik Tagizade and Ramiz Askerov ile birlikte) gibi tam filmlerin yönetmenliğini yapmıştır.

1946 yılında Komünist Partisi'ne üye olarak kabul edilmiştir.

Bundan başka, belgesellere de yönetmenlik yapan Guliyev 1960 yılında Azerbaycan SSC'nin Onur Sanatçısı fahri adını almıştır.

Guliyev 1976 yılının 15 Eylülünde Bakü'de ölmüştür.

Kaynakça
Kaynak
Ağabacı Rzayeva

Ağabacı İsmail kızı Rzayeva (d. 15 Aralık 1912, Bakü - ö. 5 Temmuz 1975, Bakü), Azerbaycan'ın ilk kadın bestecisi, Azerbaycan SSC'nin Emekdar Sanatçısı (1960)

Hayatı
Agabacı Rzayeva 15 Aralık 1912'de Bakü'de doğdu. 1929 yılında Bakü Pedagoji Koleji'nden mezun oldu ve birkaç yıl Saray, Kurdahanı ve Maştağa'da öğretmen olarak çalıştı.

O besteci Seit Rüstemov'dan notalar ve Mirza Mansur Mansurov'dan muğam dersleri almıştır. Daha sonra Azerbaycan Devlet Konservatuarı'nda Üzeyir Hacıbeyov'un kompozisyon sınıfında okumuştur. Müzik-teorik konulardan Ü. Hacıbeyov, Afrasiyab Bedelbeyli ve Cevdet Hacıyev gibi tanınmış şahıslar oğretmenliğini yaptmıştır. Bir yıl sonra Üzeyir Hacıbeyov'un kurduğu ilk çalgı orkestrasına kabul edilmiş ve 1938'de Moskova'da düzenlenen Azerbaycan Sanatı On Yılı'na katılmıştır. 1935-1944 yıllarında Rzayeva Azerbaycan Halk Çalgıları Orkestrası'nda şef olarak çalışmıştır. O hem Azerbaycan'da hem de Doğu'da profesyonel müzik eğitimi alan ilk kadın bestecidir.

Sanat faaliyeti
Rzayeva'nın ilk önemli müzik eseri, 1941'de halk çalgıları orkestrası için yazdığı "Yurtsever Marşı"ydı. Aynı zamanda bir dizi şarkı ve aşk romanı, "Tartışma" müzikal komedisi (1965, I. Guliyev ile birlikte), halk çalgıları orkestrasının simli enstrümanları için piyeslerin yazarıdır. Ayrıca Rzayeva, dahi şair Nesimi'nin sözlerinden yedi romans bestelemiştir. Yazdığı şarkıların çoğu (60'tan fazla) çocuklara adanmıştır ("Oyuncak Bebek", "Kırlangıç", "Beyaz Güvercinim", "Yarının Ustaları", "Küçük Kaptan", "Ben bir karanfilim" vb).
Kızıl Bayrak İşçi Nişanı - (2 kez)
Onur Rozeti Nişanı - 1972

Kaynakça
Ağabağı

Ağabağı, Azerbaycan Cumhuriyeti'nin Zerdab bölgesinin Kandabil idari bölgesel birimine bağlı bir köydür.

Tarih
Köyün adının anlamı “Rabbin bahçesi”dir. Böylece 1855 yılında Kura kıyısındaki 740 desiatin dut korusu dağıtılınca bu alan Ağa isimli bir şahsa verildi. Hasan Bey Zerdabi, 6 Haziran 1882'de Kaspi gazetesinde yazdığı yazıda, köyün sular altında kaldığını kaydetti.

Coğrafya
Köy, Zerdab'ın 19 kilometre güneydoğusunda, Kura Nehri'nin kıyısında yer alıyor. Köyün yakınında "Maheddin Akhmazy" var.

Ekonomi
Ekonomisi hayvancılık, pamuk yetiştiriciliği, tahıl yetiştiriciliği, yem yetiştiriciliği, meyvecilik, kozacılık, kümes hayvancılığı, bahçecilik ve balıkçılıktan oluşmaktadır. Köye doğal gaz sağlanmamaktadır.

Eğitim
2010 yılının mayıs ayında şiddetli yağış ve su baskınları Ağabaği köyü ilkokulunun binasında kazaya neden oldu. Bu nedenle Acil Durumlar Bakanlığı, tahmini maliyeti 57 bin 726 manat olan 40 öğrencilik yeni bir okul binası inşa etti. Köyde ayrıca bir kütüphane bulunmaktadır.

Kaynakça
Ağa Nur Camii

Ağa Nur Camii ( ), İran'ın İsfahan kentinde bulunan bir camidir. Cami, 16. yüzyılda inşa edilmiş olup Şah I. Abbas döneminde kurulmuş ve Şah Safi döneminde tamamlanmış ve bu nedenle caminin portalinin üzerindeki yazıtta her iki şahın adı da geçmektedir. Cami, İsfahan'ın en zengin adamlarından biri olan Nureddin Muhammed İsfahani'nin gözetiminde inşa edilmiştir. Bu caminin şebistanında mermer kemerli taş sütunları vardır ve bunlar gün boyunca ışık sağlamaktadır.

Kaynakça
Ağa Kahraman Mirsiyaboğlu Kervansarayı

Ağa Kahraman Mirsiyaboğlu Kervansarayı veya Mescidli Kervansarayı, Şuşa'da bulunan bir kervansaraydır. Kervansaray, Azerbaycan Cumhuriyeti Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından ulusal öneme sahip tarihi ve kültürel anıt olarak tescil edilmiştir.

Kervansaray, 19. yüzyılın 80'li yıllarında Şuşalı ünlü tüccar Ağa Kahhraman Mirsiyaboğlu tarafından inşa edilmiştir. Sidirim Kayası'nın kenarında yer alan karavanserayın ana cephesi, Şuşa'nın merkezi ticaret caddesi olan Rasta Çarşısı'na bakmaktadır. Kervansarayın birinci katında ticari ofisler ve yaklaşık 30 dükkan, ikinci katında ise tüccarlar için ayrılmış 25 oda bulunmaktaydı. Sovyetler Birliği döneminde kervansaray, kolektif bir tarım pazarı olarak kullanılmıştır.

Tarihi
Kervansaray, 1880'lerde Şuşalı ünlü tüccarı Ağa Kahhraman Mirsiyaboğlu tarafından inşa edilmiştir. Firudin Şuşinski, Şuşa'nın tarihi ve kültürel anıtlarına adadığı eserinde şöyle yazmaktadır: Şehir meydanının batı kısmında inşa edilen Mirsiyaboğlu Kervansarayı, Cami Kervansarayı olarak da bilinmekteydi. Kervansarayda çeşitli ticaret ofisleri ve yaklaşık otuz büyük ve küçük dükkan bulunmaktaydı. Ayrıca kervansarayda berberler, ayakkabıcılar, terziler, şapkacılar ve diğer atölyeler de yer almaktaydı. Kafkas ülkeleri, İran ve Rusya da dahil olmak üzere çeşitli bölgelerden ürünler Mirsiyaboğlu Kervansarayı'na getirilmekteydi. Şuşa şehri, İkinci Dağlık Karabağ Savaşı'nın sonucunda 8 Kasım 2020'de Azerbaycan ordusu tarafından geri alındı.

Galeri
Kaynakça
Bibliyografya
Ayrıca bakınız
Şuşa Devlet Tarihi-Mimari Koruma Alanı
Şuşa'nın Kurtuluşu
Ağaköy, Biga

Ağaköy, Çanakkale ilinin Biga ilçesine bağlı bir köydür.

Tarihçe
Köyün adı, 1902 yılı kayıtlarında da Ağaköy, 1946 yılı kayıtlarında ise Hamidiye olarak geçmektedir. Ağaköy bir göçmen köyüdür. 17.yüzyıl başında Karesi yöresi Balya Kazâsı Arabacı, Değirmenci, Mancılık ve Deller Yörükleri padişah iskan fermanıyla Bulgaristan Razgrad Umurfakıh Köyü'ne uç olarak yerleştirilmiştir. Soyları Kayı boyu Karakeçeli oymağına dayanmaktadır. 93 Harbi'nden sonra Balkanlardan bu yöreye yoğun bir geri dönüş yaşanmıştır. Ağaköylüler, Rumî 1293'te göç edildiği için benzerleri gibi doksanüç muhaciri olarak anılır. Umurfakıh'tan ilk olarak altmış hane konmuş, izleyen göç dalgasıyla köyün nüfusu artmıştır. Hamidiye'ye ilk yerleşenlerin Eskicuma'ya bağlı Umurköy'den iki aile olduğu ardından Ayazlar, Gagova ve Gerenli'den gelenlerin de bulunduğu bildirilmiştir.

Coğrafya
Köy, Çanakkale il merkezine 81 km, Biga ilçe merkezine 9 km uzaklıktadır.

Nüfus
Kaynakça
Dış bağlantılar
YerelNET
Ağamezrası

Ağamezrası, Elazığ ilinin Karakoçan ilçesine bağlı bir köydür.

Tarihçe
Köy, 1916 yılı kayıtlarında Sefkarbaba adıyla geçmekte olup, 1933 yılı kayıtlarında ise Ağammezriası olarak geçmektedir.

Coğrafya
Köy, Elazığ il merkezine 107 km, Karakoçan ilçe merkezine 3 km uzaklıktadır.

Nüfus
Kaynakça
Dış bağlantılar
Ağaköy, Çat

Ağaköy, Erzurum ilinin Çat ilçesine bağlı bir kentsel mahalledir.

Tarihçe
Mahalle, 1916 yılından beri aynı adı taşımaktadır. 2008 yılından sonra Çat'ın merkez mahallesi olmuştur.

Coğrafya
Mahalle, Erzurum il merkezine 54 km, Çat ilçe merkezine 3 km uzaklıktadır. Mahalle, Çat'ın merkez mahallesi Oyuklu'nun doğusunda yer almaktadır.

Nüfus
Kaynakça
Dış bağlantılar
Ağadeve, Kars

Ağadeve, Kars ilinin Merkez ilçesine bağlı bir köydür.

Tarihçe
Köyün 1889 yılı kayıtlarındaki ismi de Ağadeve olarak geçmektedir. 1918 yılı kayıtlarında ise Ağatsor olup, Ermenicede “tuzludere" ya da "gözedere" anlamına gelmektedir. Rus işgalinde 1886 yılında yapılan nüfus sayımına göre köyde tamamı Kürtlerden oluşan 212 kişi yaşamaktaydı.

Coğrafya
Köy, Kars il merkezine 43 km uzaklıktadır.

Nüfus
Kaynakça
Dış bağlantılar
Ağal

Ağal - Yakut ve Altay mitolojisinde "Ruh çağırma".

Tanım
Özellikle ataların ruhlarının yardım etmesi için bazı ritüellerle çağrılmasıdır. Yaygın olarak kullanılan iki anlamı vardır.

Bir saygı sözcüğüdür.
Ayrıca ruh çağırma anlamına da gelir. Yakut geleneğinde yaygın bir uygulama olarak görülür. Öteki alemle bağlantı kurma anlayışı, insanoğlunun daima ilgisini çekmiştir, çünkü bilinmezlik daima merak uyandırır. Bunun yanı sıra modern toplumlarda, hatta kendilerini elit olarak gören sınıflarda dahi ruh çağırma uygulamalarının zaman zaman moda olması dikkat çekicidir. Fakat ilkel topluluklarda dini bir ayin olarak görülen Ağal ile bu tip modaların birbirinden farklı yönleri olduğu kesindir.

Pekarski'nin Yakut dilinde "ruhlan çağırmak" anlamında kaydettiği "Agal" sözcüğü "Dede Korkut Kitabında bazı araştırmacılar tarafından "gözyaşı dökmek" anlamında olan "Ağlamak" fiiliyle bağlantılı gösterilmiştir. Aslında ise buradaki "Ağlamak" fiili, "dua etmek, çağırmak" anlamındadır ve "Ağal" ile aynı kökten türemiştir.

Dede Korkut Kitabında şöyle Kazan Han şöyle seslenir:

Han Kazan aydır; "Oğul, oğul, ay oğul! Sen gideli ağlamağım gökteyken, yere indi"... Ağ alnını yere koydu. Namaz kıldı. Ağladı, Kadir Tanrı'dan hacet diledi."

Ruh Çağırma
Ruh Çağırma – herhangi özel bir törenle ve bazen de çeşitli araçlar kullanılarak doğaüstü varlıkları dâvet etmektir. Târih boyunca insanoğlu, savaşlarda ve giriştiği toplumsal mücâdelelerde kazanan taraf olmak, düşmanlarını cezalandırmak, en çok da geleceği hakkında bilgi sahibi olmak, ölmüş yakınlarını yeniden görmek gibi gerekçelerle doğaüstü varlıkları çağırmaya teşebbüs etmiştir.

Etimoloji
(Ağ/Ak) kökünden türemiştir. Ağmak, akmak, beyazlamak, ışımak, yükselmek, yukarı çıkmak veya aşağı inmek gibi anlamlar taşır. Ağalbay sözcüğü, saygıdeğer demektir.

Dipnotlar
Ağani Muruʒxi

Ağani Muruʒxi, Türkiye'de Latin alfabeli Lazca iki ayda bir yayımlanan politik gazeteydi. 2013-2015 arasında sadece 6 sayı çıkmıştır. "Yeni yıldız" anlamına gelen bu isim gazeteye, Sohumi kentinde 1929'da yayımlanan Bolşevik yayın organı Mçita Murutshi'ye ("Kızıl Yıldız") ithafen verilmiştir.

Ağani Muruʒxinin ilk sayısı 11 Eylül 2013 tarihini taşıyordu. Sorumlu müdürlüğünü ve editörlüğünü İrfan Çağatay Aleksişi, redaktörlüğünü Hasan Uzunhasanoğlu üstelenmişti. İsmail Güney Yılmaz, Ruşen Çakır da gazetenin yazarları arasında bulunuyordu.

Gazete, başta Lazca ve Lazlık meselesi olmak üzere muhtelif konularda, dünyadaki politik gelişmeleri de kapsayacak biçimde yazı ve haberlere yer veriyordu. “Lazlara dünyayı Lazca anlatmak” şeklinde bir slogan kullanıyordu. Ağani Muruʒxi, altıncı sayısının yayımlanmasından sonra 2015 yılında yayın hayatına son verdi.

Kaynakça