kaan39/turkish-wikipedia-dataset-clean huggingface dataset:
Azra Akın

Azra Akın Koru (d. 8 Aralık 1981, Hollanda), Türk manken ve oyuncudur. Akın, 2002 Türkiye güzeli seçilmiş ve ardından da 2002 Miss World'de Dünya Güzeli unvanını kazanmıştır.

Aile yaşamı
Babası aslen Uşak'ın Karahallı ilçesinden bir zamanlar Eskişehirspor'da futbol oynamış Yıldız Teknik Üniversitesi'nden mezun ve şimdi tercümanlık yapan Nazım Akın, annesi ise Afyonkarahisar'ın Emirdağ ilçesinden Hollanda'da öğretmenlik yapan Ayda Akın'dır. Aile 1971 yılında Hollanda'ya yerleşmiştir. Akın'ın kendisinden iki yaş küçük Doruk adlı bir kız kardeşi vardır.

Azra Akın, Hollanda'da bale, resim ve müzik gibi sanat dallarında eğitim görmüştür.

Tanınma dönemi
1998 yılında Elite Model yarışması Türkiye ayağında birincilik kazanmıştır. Daha sonra, 2002 yılında Star TV'nin düzenlediği Türkiye güzellik yarışmasında birinci olmuştur. Bu yarışma sonucu Miss World yarışmasına katılmaya hak kazanmıştır. İlk olarak Nijerya'da düzenlenmesi planlanan yarışma, bu ülkede Amina Lawal adlı kadının evlenmeden çocuk sahibi olması ve bunun sonuncunda ölümle cezalandırılmasını protesto için birçok ülke tarafından boykot edilme tehlikesiyle karşılaşınca Londra'ya alınmıştır. Yarışma sonucunda Miss World unvanını 1932'de Keriman Halis'in ardından Türkiye'ye Istanbul'a ikinci defa getiren kişi olmuştur. Bu unvan 1954'te bir Mısırlı güzele verilen dünya güzelliği ödülünden bu yana nüfusunun büyük çoğunluğu Müslüman olan bir ülkeye gitmemişti.

Mankenlik yapmaya devam eden Azra Akın, aynı zamanda reklamlarda ve TV dizilerinde oyunculuk da yapmaktadır.

2004 yılında başrolü Tamer Karadağlı ile paylaştığı Yağmur Zamanı adlı dizide Eylül karakterini canlandırmıştır. 2009'da Sadri Alışık Tiyatrosu'nda Kemal Başar'ın yönetmenliğinde, 72. Koğuş adlı oyunda rol almıştır. Acun Medya tarafından Show TV'de düzenlenen Yok Böyle Dans yarışmasında yarışmacı olarak bulunmuştur. 2011 yılında Star TV'de yayınlanan Geniş Aile dizisinde rol almıştır. 2012'de M.U.C.K. dizisinde müzik öğretmeni olan Elif Hoca karakterini canlandırmıştır. 2014 yılında Kanal D'de yayınlanan Galip Derviş dizisinde konuk oyuncu olarak Gülten rolünü canlandırdı. Son olarak, 2014 yılında konuk olarak Arkadaşım Hoşgeldin'e katılmıştır. Eylül 2014'te vizyona giren Çilek isimli filmde başrol olarak oynamıştır. 2015'te başrollerini İlker Kaleli ve Burçin Terzioğlu'nun paylaştığı Poyraz Karayel adlı diziye, Çiğdem karakteriyle katıldı.

Filmografisi
2004: Yağmur Zamanı
2004: Anlat İstanbul
2006: İlk Aşk
2007: Oyun Bitti
2008: Rüzgar
2008: Sen Harikasın 1. Sezon
2009: Ah Kalbim
2009: Ayrılık
2010: Peşpeşe
2011: Geniş Aile 3. Sezon
2012: Muck
2012: Yalan Dünya 2. Sezon
2013: Galip Derviş 2. Sezon
2014: Arkadaşım Hoşgeldin
2014: Çilek
2015: Poyraz Karayel 1. sezon
2015: Poyraz Karayel 2. sezon
2017: Her Şey Mümkün


Kaynakça
Dış bağlantılar
2002 yılında Sabah Gazetesi'nde yayınlanan Azra Akın Röportajı
Azot grubu

Azot Grubu (5A grubu), periyodik tablodaki gruplardan biridir. Bu grubun genel özellikleri aşağıdaki şekilde tanımlanır;

Azot grubu şeklinde adlandırılırlar.
Azot (N), Fosfor (P), Arsenik (As), Antimon (Sb) ve Bizmut (Bi) elementlerinden oluşur.
En son elektron kabuklarında 5 elektron bulunur ve son yörüngeleri np3 ile sonlanır.
Bileşiklerinde genellikle -3 değerliklerini alırlar.
Azot ve fosfor ametal, arsenik ve antimon yarı metal, bizmut metaldir.
Sulu çözeltileri asidiktir.
Azot bağlanması

Azot bağlanması atmosferdeki azotun (N2) amonyağa(NH3) dönüşmesidir. Azot molekülü(N2) aktif bir molekül değildir, kolay kolay kimyasal reaksiyon göstermez.

Doğal ya da sentetik azot bağlanması hayvanlar, bitkiler ve diğer canlı formlar için gerekli olan azotu kullanılabilecek duruma çevirir. Bu azot RNA, DNA ve proteinin yapı taşı olan amino asitlerde kullanılır. Bu yüzden ziraat ve gübre üretiminde bu olay önemli yer tutar. Bunun yanında patlayıcı üretiminde de kullanılır. Azot bağlanması yıldırım anında doğal olarak da oluşabilir.

Biyolojik azot bağlanması
Biyolojik azot bağlanması Alman tarım uzmanı Hermann Hellriegel ve Hollandalı mikrobiyolog Martinus Beijerinck tarafından keşfedilmiştir. Moleküler azotu amonyağa çevirmek için özgül enzimler kullanılır. Biyolojik azot bağlanması aşağıdaki şekilde gerçekleşir.
N2 + 8 H+ + 8 e− → 2 NH3 + H2

Bu işlemi yapan mikroorganizmalar
Siyanobakteri
Yeşil sülfür bakteri
Azotobacteraceae
Rhizobia
Frankia

Kaynakça
Azra Kohen

Özge Azra Kohen (d. 1979, İzmir), Türk yazar.

İlk kitabı olan Fi Akilah mahlası ile yayımlandıktan sonra, ikinci ve üçüncü kitabı Çi ile Pi Akilah Azra Kohen adıyla yayımlandı. Fi, Çi, Pi üçlemesinden sonra 2017 yılında fantastik gerçekçilik türünde Aeden ve 2019 yılında tarih içeriği ile Gör Beni isimli romanlarını yayınlamıştır.

İlk yılları ve kariyeri
1979 yılında İzmir'de dünyaya geldi. İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesi'nin radyo, televizyon ve sinema bölümünden mezun olduktan sonra eğitim hayatına Kanada'da Ottawa Üniversitesi'nde ekonomi okuyarak devam etmiştir. 2019 yılında İngiltere Writtle Üniversitesi'nde Onarıcı Tarım okumaya başlamış, tarım eğitimine 2021 yılında taşındığı Amerika'da devam etmiştir. Birçok röportajında kendini çiftçi olarak tanımlamış, asıl mesleğinin öğrencilik olduğunu söylemiştir.

Eğitime bakış açısını bir röportajında, "Bu dünyaya öğrenmek için geldik" sözleriyle ifade etmiştir. İngilizce ve İtalyanca bilmektedir.

Yazdığı üçleme hikâye dizisi "Fi", "Çi" ve "Pi" kısa sürede ilgi gördükten sonra "Fi" ismi ile bir internet dizisi hâlinde uyarlandı. Aralık 2017'de yazar Azra Kohen, Radyo Trafik Marmara'da katıldığı Yazarın Dilinden isimli radyo programında Gör Beni ve Dinle Beni isimli iki yeni kitabı kaleme almaya başladığını açıkladı. Ayrıca aynı ay içerisinde Fi dizisinin yapım sürecinde başından geçenleri anlatan bir kitabı kaleme alacağını duyurdu.

Kişisel hayatı
2001 yılında Sadok Kohen ile yaptığı evlilikten 2009 yılında dünyaya gelen bir erkek çocukları vardır. Organik tarıma, evrenin matematiğine ve bir yaratıcının olduğuna inanır. Bilinen bir politik görüşü yoktur. Kohen bir söyleşide vejetaryen olmadığını, ama olmaya çalıştığını açıklamıştır. Bu açıklamalarından sonra birçok tepki aldı. Kohen'in kitaplarını yayınlayan Everest Yayınevi, yazarın kitaplarını satıştan kaldırdı.

Ödülleri
Elele Avon Yılın Yazarı Ödülü (2018)
Işık Vakfı En İyi Yazar (2019)
Hacettepe Üniversite En İyi Yazar (2020)

Eserleri
Fi
Çi
Pi
Aeden
Gör Beni

Kaynakça
Dış bağlantılar
Resmî site
Azot dioksit

Azot dioksit, formülü NO2 olan, kırmızımsı kahverengi ve zehirli bir gazdır. Keskin bir kokuya sahip olan bu gazın kokusu klor gazına benzemektedir. Bu gaz N2O4 şeklinde gaz haline gelmektedir.

Yaklaşık olarak 200 °C sıcaklıkta NO2 gazı NO ve O2 gazlarına parçalanmaktadır. Bunun yanında suda çok iyi çözülmektedir ve keskin, öksürüğe yol açan bir kokusu vardır.

Doğa ve endüstride ortaya çıkma şekli
NO2 fosil yakıtlarının, yani gaz, kömür ve yağların yanması sonucunda ortaya çıkmaktadır. Böylelikle araçların atık gazlarında ve ısınmak için kullanılan gaz ve kömürün yanmasıyla bol miktarda bu gazdan doğaya salınmaktadır. Bunların yanı sıra kâğıt üretiminin bazı safhalarında çok az olsa da NO2 gazı oluşmaktadır.

Uyarıları
Azot dioksit çok zehirli bir gazdır bu yüzden düşük konsantrasyonda fark edilmesi zor olmaktadır. Bu gazın solunumu sonucunda baş ağrısı ve baş dönmesi gibi belirtileri ortaya çıkmaktadır.
Azot triklorür

Azot triklorür, trikloramin olarak da bilinen formülü NCl3 olan kimyasal bileşik. Sarı, yağımsı, keskin kokulu bir sıvıdır. En sık amonyak türevleri ve klor arasındaki kimyasal reaksiyon sonrası oluşmaktadır, yüzme havuzlarındaki oluşumu buna bir örnektir.

Yapısı ve Elde edilişi
Amonyak gibi, NCl3 bir piramidal molekül'dür. O N-Cl mesafeleri 1.76 A ve Cl-N-Cl açıları 107 °'dir.

Bileşik, amonyum nitrat gibi amonyum tuzlarının klor ile işlenmesi suretiyle hazırlanır. Bu dönüşümdeki ara maddeler sırasıyla kloramin (NH2Cl) ve dikloramindir. (NHCl2)

Reaksiyonlar
NCI3 kimyası iyi araştırılmıştır. 0,6 D'lık bir dipol momenti ile orta derecede polardır. Azot merkezi, amonyaktan daha bazik olmakla birlikte baziktir. Amonyak ve hipokloröz asit serbest bırakmak için sıcak suda hidrolize olur:

NCl3 + 3 H2O → NH3 + 3 HOCl

NCl3,N2 ve klor gazı vermek için patlar.

Kaynakça
Konuyla ilgili yayınlar
Dış bağlantılar
OSHA - Nitrogen trichloride
Nitrogen Trichloride - Health References
Azot tetroksit

Azot tetroksit (N2O4), kimyasal sentezde kullanışlı bir ayıraçtır. Azot dioksit ile bir denge karışımı oluşturur. Güçlü bir oksitleyici olup roketlerde kullanılmaktadır.

Dış bağlantılar
International Chemical Safety Card 0930
National Pollutant Inventory – Oxides of nitrogen fact sheet
NIOSH Pocket Guide to Chemical Hazards : Nitrogen tetroxide
Air Liquide Gas Encyclopedia: NO2 / N2O4
Azot oksit

Azot oksit, oksijen ve azotun ikili bir bileşiğini veya bu tür bileşiklerin bir karışımını ifade edebilir:

Nötral-yük
Azot monoksit (NO), nitrik oksit veya azot(II) oksit
Azot dioksit (NO2), azot(IV) oksit
Azot trioksit (NO3) veya nitrat kökü, azot(VI) oksit
Nitröz oksit (N2O), azot(0,II) oksit
Diazot dioksit (N2O2), azot(II) oksit Dimer
Diazot trioksit (N2O3), azot(II,IV) oksit
Azot tetraoksit (N2O4), azot(IV) oksit Dimer
Azot pentaoksit (N2O5), azot(V) oksit veya nitronyum nitrat [NO2]+[NO3]−
Nitrosilazid (N4O), azot(−I,0,I,II) oksit
Oksatetrazol (N4O)
Trinitramid (N(NO2)3 veya N4O6), azot(0,IV) oksit

Anyonlar
Nitroksit (NO−)
Nitrit ( )
Nitrat ( )
Peroksinitrit ( )
Peroksinitrat ( )
Ortonitrat ( )
Hiponitrit ( )
Trioksodinitrat ( ) veya hiponitrat
Nitroksilat ( )
Dinitramid ( ya da )

Katyonlar
Nitrozonyum ( )
Nitronyum ( )

Atmosferik bilimler
Atmosfer kimyasında:
(ya da NOx) NO ve NO2 toplamını ifade eder.
(ya da NOy) = oksitlenmiş atmosferik tek-azot türlerinin hepsinin toplamı (örnk. NOx + HNO3 + HNO2 + vs.)
(ya da NOz) = NOy − NOx



Kaynakça
Azra Deniz Okyay

Azra Deniz Okyay (d. 1983, İstanbul), senarist ve yönetmendir.

Hayatı
1983′de İstanbul'da doğdu. Ailesi mimar ve şehir plancısıdır. Liseyi bitirdikten sonra, Paris'te Sorbonne-Nouvelle'de sinema okudu ve masterını tamamlarken aynı anda EHESS Sosyoloji bölümünü takip etti. Öğrencilik yıllarında aynı zamanda Michel Gondry'nin ekibi ile çalıştı. Lisede bir fotoğrafçıya, Dora Günel'e, asistanlık yaparak fotoğrafı öğrendi. İlk filmlerini lise yıllarında denemeye başladı. Video art çalışmalarıyla birçok ulusal ve uluslararası sergide yer aldı. Kisa bir dönem reklam çekti. Azra Deniz Okyay, yazıp yönettiği ilk uzun metraj filmi "Hayaletler" ile 2020 Venedik Film Festivali'nde Türkiye'den ödül alan ilk kadın yönetmen oldu.

Kariyer
Filmografi
La Clowne - 2006 - Belgesel
Küçük Kara Balıklar (Little Black Fishes) - 2013 - Kısa Metraj
Sulukule Mon Amour - 2016 - Kısa Metraj
Hayaletler - 2020 - Uzun Metraj

Ödüller
Kaynakça
Azra Aksu

Azra Aksu (d. 26 Ocak 2015, İstanbul), Türk çocuk oyuncudur.

Hayatı ve kariyeri
26 Ocak 2015 tarihinde İstanbul'da doğdu. 1 yaşından itibaren reklam filmlerinde yer aldı. 2020 yılından itibaren oyunculuğa başladı. İşte Bu Benim Masalım dizisinde Aleyna Tilki'nin çocukluğunu canlandırdı. 2021 yılında Baht Oyunu dizisindeki Elif karakteriyle En İyi Çocuk Oyuncu Altın Kelebek Ödülü ödülüne aday gösterildi. 2022-2023 yılları arasında yayımlanan Bir Küçük Gün Işığı dizisinde Güneş karakteri ile En İyi Çocuk Oyuncu Altın Kelebek Ödülü kazandı. Ödül töreninde yaptığı konuşmada sokak hayvanlarına sahip çıkılması gerektiğini söyledi.

Filmografisi
Ödülleri
48. Altın Kelebek Ödülleri En İyi Çocuk Oyuncu
Türk Tıp Öğrencileri Birliği En İyi Çocuk Oyuncu

Kaynakça
Dış bağlantılar
Azouz Begag

Azouz Begag (d. 5 Şubat 1957, Lyon 3. arrondissement) Fransız siyasetçi, ekonomist.

Cezayir kökenli bir ailenin çocuğu olarak Lyon'da dünyaya gelmiştir. Lyon 2 Üniversitesi'nde ekonomi alanında doktora yapmıştır. Ulusal Bilimsel Araştırma Merkezi'nde (CNRS) araştırmacı olarak görev almıştır. École centrale de Lyon'de öğretim görevlisi olarak görev yapmıştır. 2004 yılında Ekonomik ve Sosyal Konsey üyeliğine atanmıştır. Dominique de Villepin Hükûmeti'nde Fırsat Eşitliği Bakanı olarak görev almıştır. 1992 bölge seçimleri ile 1995 belediye seçimlerinde Sosyalist Parti'den aday olmayı denese de aday olamamış, 1997 milletvekili seçimlerinde Cumhuriyet için Birlik'ten Lyon milletvekili adayı olmak istese de Lyon teşkilatı başka bir aday çıkartmıştır. Bakan iken, 2007 Fransa cumhurbaşkanlığı seçiminde François Bayrou'yu desteklediğini açıklamış ve seçim sürecinde hükûmetten ayrılmış, seçimin ikinci turunda asla Nicolas Sarkozy'e oy vermeyeceğini, Ségolène Royal'e oy verip vermemesinin de gizli olduğunu söylemiş, 2007 Fransa yasama seçimlerinde MoDem'den milletvekili adayı olmuş ancak ilk turdan seçimi kaybetmiştir, ikinci turda mevcut milletvekili Jean-Michel Dubernard (UMP) ile Jean-Louis Touraine (PS) aday olarak kalmış ve Begag ise Dubernard'a oy vermeme çağrısı yapmıştır. 2010 yılında Dominique de Villepin'in Dayanışmacı Cumhuriyet (RS) adlı partisine dahil olmuş ve 2012 Fransa cumhurbaşkanlığı seçiminin ilk turundan itibaren François Hollande'a oy vereceğini açıklamıştır. Boşanmış ve iki kız babasıdır.

Eserleri
L'Arbre ou la maison, Éditions Julliard (2021), 2021 Albert Bichot Ödül
Salam Ouessant, Albin Michel Yayınları, (2012)
Dites-moi bonjour, Fayard, (2009)
La Guerre des moutons, Fayard, (2008)
Un mouton dans la baignoire, Fayard, (2007)
L'île des gens d'ici, Albin Michel Yayınları, (2006)
Le Marteau pique-cœur, Le Seuil, (2004)
Ahmed de Bourgogne, (Ahmed Beneddif ile ), Le Seuil, (2001)
Un train pour chez nous, Magnier, (2001)
Le Passeport, Le Seuil, (2000)
Tranches de vie, Stuttgart, Klett Verlag, (1998)
Dis Oualla, Fayard Yayınları, Libres Koleksiyonu, (1997)
Zenzela, Le Seuil, (1997)
Les Chiens aussi, Le Seuil, Points Virgule Koleksiyonu, (1995)
L'Ilet-aux-vents, Le Seuil, Points Virgule Koleksiyonu, (1992)
Béni ou le Paradis privé, Le Seuil, Points Virgule Koleksiyonu, (1989)
Le Gone du Chaâba, Le Seuil, Points Virgule Koleksiyonu, (1986)

Kaynakça
Azov Dağı

Azov Dağı ( ), Rusya'nın Sverdlovsk Oblastı'nda bulunan bir dağdır. Dağ, Ural Dağları'nın ortasında Polevskoy kenti yakınlarında yer almaktadır.

Aleksandr Matveyev'e göre, kayaların yapısı, dağın adının Tatarca azav teş (азау теш) kelimesinden geldiğine inanmak için bir sebep sunmakta olup bu kelime "azı dişi" anlamına gelir. Diğer Türk dillerinde ise "diş", "kenar" veya "iğne" anlamına gelir. Arkeolog E. Bers, Demir Çağı'nda bu dağın kurban kesme yeri olarak kullanıldığına inanıyordu.

Yaygın inanışlara göre, Azovka (kelimenin tam anlamıyla "Azov kızı") adlı yerel halk masallarından bir yaratık Azov Dağı'nda yaşar.

Kaynakça
Azpetrol

Azpetrol Ltd. LLC Azerbaycan'da faaliyet gösteren bir petrol ve gaz şirketidir. Şirket ülkede 107 benzin istasyonuna sahiptir.

Genel Bakış
1997 yılının Temmuz ayında Bakü'de ilk benzin istasyonunu açan Azpetrol'ün ana faaliyet konusu, benzin ve gaz istasyonları ağı aracılığıyla akaryakıt perakende ve toptan satışıdır.

Şirketin şu anda 107 benzin istasyonu, 2 sıvı gaz (propan-bütan) istasyonu, toplu taşımada yolcu taşımacılığına hizmet veren ve cumhuriyetteki en modern standartları karşılayan 1 sıkıştırılmış doğal gaz (CNG) terminali ve ülkemizin çoğu ekonomik bölgesinde yakıt ürünlerini depolamak için 3 petrol deposu bulunmaktadır. Yakıt kamyonları için bir Autobaza, 110 yakıt kamyonu ve benzin istasyonlarına kesintisiz yakıt taşımacılığı sağlamak için binek araçlar için bir Autoyard bulunmaktadır. Çeşitli hizmetlerin sunulması için çoğu istasyonda 4 sıkıştırılmış doğal gaz istasyonu, 3 sıvılaştırılmış gaz istasyonu ve 20 elektrikli araba şarj istasyonu, 8 motel ve ayrıca yemek hizmetleri (kafe, araba yıkama, market) bulunmaktadır. Azpetrol, 3400'den fazla çalışanı ile ülkenin en büyük işverenlerinden biridir. Genel müdür Mammadov Jeyhun, birinci yardımcısı ise Ali Karimli'dir.

Ödüller
Nisan 2013'te Azpetrol, "UGUR" Ulusal Ödülü tarafından "Alanında lider" dalında ödüle layık görüldü.
Nisan 2013'te Azpetrol, B.I.D Uluslararası Kalite Kongresi tarafından hizmetlerinde mükemmellik dalında "Uluslararası Kalite Tacı" ödülüne layık görüldü. Eski genel müdür Huseynaga Rahimov, "Yılın Girişimcisi" ödülüne layık görüldü.
Mart 2013'te Azpetrol, «Azerbaycan Markası» ödül töreninde "Yılın Yakıt Markası" kategorisinde ödül kazandı.



Kaynakça
Aztekler

Aztekler, Mezoamerika'da bugünkü orta Meksika bölgesinde 14. ve 16. yüzyıllar arasında yaşamış bir Orta Amerika halkıdır. Zengin bir mitoloji ve kültürel mirasa sahip Azteklerin başkenti, günümüzde Meksiko'nun bulunduğu Texcoco Gölü'nün ortasında yer alan Tenochtitlan kentiydi. Aztekler, büyük bir uygarlık kurmuşlardı.

Aztek Uygarlığı
13 milyonluk bir nüfustan oluşan çok büyük ve zengin bir imparatorluk olan Aztekler gelişmiş tarım yöntemlerine, kendilerine ait bir dine, takvime, alfabeye sahiplerdi. Aztekleri keşfedenler İspanyollar oldu. Hernan Cortes ve onun özel ordusu Aztek başkenti olan Tenochtitlan'a giderken Popocateptel volkanik dağının yanından geçtiler ve ilk kez bir volkan görmüş oldular. Adamları ve Cortes başkente ulaştıklarında Aztek imparatoru Montezuma onları karşılamak için bekliyordu. Aztek imparatoru göz kamaştırıcı elbiseler giymişti. O, Cortes ve adamlarının başkente girmesine izin verdi. Cortes'in sadece 600 askeri vardı ve Aztek imparatoru onları kolayca yok ettirebilirdi. Ancak Aztek takvimine göre bu yıl çok özel bir yıldı. İnançlarına göre bu yılda Quetzalcoatl adlı bir tanrı Aztekleri yok edecekti. Bu tanrının efsanedeki tarifleri Cortes'e çok benziyordu. Bu yüzden Aztek imparatoru, Cortes'in tanrı olduğuna karar verdi. Cortes başkentte birkaç gün geçirdikten sonra güvende olmadığını sezdi. Hayatta kalmalarını sağlayan tek şeyin imparatorun varlığı olduğunu fark etti. Bu nedenle Aztekleri denetim altına alabilmek için imparatoru tutsak almaya karar verdiler. Cortes birkaç ay daha şehirde kaldıktan sonra ayrıldı. O gittikten sonra başka İspanyollar Aztek'e saldırdılar. Cortes yeni ordusuyla geri geldiğinde Cuitlahuac imparator olmuştu. Ancak bunu bilmeyen Cortes, Aztekleri kontrol altına almak için Montezuma'yı tutsak aldı ve halkı etkilemek için onu kraliyet sarayının çatısına çıkardı. Ancak halk onlara taş atarak tepkisini gösterdi. Atılan taşlardan biri Montezuma'nın ölümüne neden oldu. 1521'de Aztekler teslim olana kadar 4 ay savaş yapıldı.

Azteklerin dini
Aztek dini, farklı tanrıların bir panteonuna adanmış takvim ritüellerinin uygulanması etrafında organize edildi. Diğer Mezoamerikan dini sistemlerine benzer şekilde, genellikle animizm unsurları olan çoktanrıcı bir dindir. Dini uygulamanın merkezinde, yaşam döngüsünün devamı için teşekkür veya ödeme yapmanın bir yolu olarak tanrılara fedakârlık yapılıyordu.

Aztek yazısı
Aztek yazısı da Maya yazısı gibi, ideogramların ve sesleri belirten fonetik sembollerin bir karışımından oluşmuştur. Yani bazı resim karakterleri nesneleri ve düşünceleri ifade ederken, bazıları da sesleri ifade ediyordu. Örneğin bir Meksika kenti olan Coatlan ("Yılanların yeri") kentinin adı coatl hecesini dile getiren yılan resminin yanı sıra diş ("tlan") işaretinin belirtilmesiyle yazılıyordu. Aynı şekilde Coatepec ("Yılanlı tepenin yeri") adı yine yılan hecesini dile getiren yılan resminin yanı sıra tepe ("tepec") işaretinin belirtilmesiyle yazılıyordu. Eldeki mevcut Aztek el yazmalarının sayısı 500 civarındadır.

Kaynakça
Ayrıca bakınız
Aztek el yazmaları
Mayalar
İnka medeniyeti
Aztek el yazmaları

Aztek el yazmaları, Kolomb öncesi Amerika uygarlıklarından Aztekler'e ait el yazmalarıdır. Bu kitaplar, Aztek kültürü hakkında bilgi veren en iyi kaynaklar olarak kabul edilirler. Bunların büyük kısmı Aztek piktogramlardan oluşmakla birlikte, bazı el yazmaları Nahuatl dilinin Latin harfleriyle yazıya geçirilmesinden oluşmuştur. İspanyol koloni dönemine ait el yazmalarının sayısı 500 civarındadır.

Eski Aztek el yazmalarının en önemlileri şunlardır:

Borbonicus el yazması:
İspanyol istilasından önce Aztek rahiplerince yazılmıştır. Üç bölümden oluşur. İçeriğinin bir kısmı kutsal takvim, 52 yıllık periyot hakkındadır.

Boturini el yazması:
Meçhul bir Aztek ressamı tarafından oluşturulmuştur. Aztekler'in efsanevi anavatanı olan denizaşırı ülke Aztlan'dan Meksika'ya göç edişlerini konu alır.

Mendoza el yazması:
1541'de oluşturulmuştur. Üç bölümden oluşur. Fetihler, tarih ve Aztek günlük yaşamı hakkında bilgi verir.

Aubin el yazması
Azteklerin efsanevi denizaşırı anavatanları Aztlan'dan Meksika'ya göç edişlerinden İspanyol işgaline kadarki Aztek tarihi hakkında bilgi verir. 81 sayfadır.

Magliabechiano el yazması
Esas olarak dinsel bir metindir. 20 günün adları, 52 yıllık periyot, ilahlar, ayinler, kozmolojik inançlar hakkında bilgi verir.
Nahuatl dilinden Latinceye tercüme edilmiştir.

Libellus de Medicinalibus Indorum Herbis el yazması
Aztekler tarafından kullanılan çeşitli bitkilerin tıbbi özellikleri hakkında bilgi verir.

Florentine el yazması
Osuna el yazması
Cozcatzin el yazması
Ixtlilxochitl el yazması

Diğer tanınmış el yazmaları şunlardır
Borgia el yazması
Cospi el yazması
Egerton Becker el yazması
Fejérváry-Mayer el yazması
Ixtlilxochitl el yazması
Laud el yazması
Magliabechiano el yazması
Mendoza el yazması
Selden el yazması
Vaticanus A el yazması
Vaticanus B el yazması
Vindobonensis Mexicanus 1 el yazması
Zouche-Nuttall el yazması
Telleriano-Remensis
Ríos el yazması
Ramírez Codex el yazması
Anales de Tlatelolco el yazması
Durán el yazması
Xolotl el yazması
Azcatitlan el yazması

Resimler
Ayrıca bakınız
Maya el yazmaları

Dış bağlantılar
library.albany.edu
www.thing.net
www.famsi.org
Aztek Stadyumu

Aztek Stadyumu ( ), Meksiko, Meksika'da bulunan stadyum. Meksika millî futbol takımının ulusal stadyumu ve Meksikalı futbol kulübü CF América'nın stadıdır. 1966 yılında konser ve çeşitli organizasyonlar yapılmak amacıyla Meksiko'da yapıldı. Tribünlerinin tamamı koltuklu ve üstü kapalıdır. Restore edildikten sonra Brezilyadaki Maracanã Stadyumu'ndan sonra dünyanın kapasite bakımından en büyük 2. stadı olmuştur.

1970 FIFA Dünya Kupası ve 1986 FIFA Dünya Kupası finallerine ev sahipliği yaparak 2 Dünya Kupası finaline ev sahipliği yapan ilk stadyum oldu.

27 Haziran 2003 yılında CONCACAF Altın Kupa finali bu stadda oynandı. Maçı Meksika ev sahibi olmanın da yardımıyla Brezilya'yı 1-0 yenerek kupada mutlu sona ulaşan takım oldu.

Stad, futbol dışı organizasyonlarada ev sahipliği yapmaktadır. Örneğin 1986 yılında Michael Jackson bu statta art arda 4 kez konser vermiştir ve her konserine 100 binden fazla seyirci çekmeyi başarmıştır.

Stad günümüzde Club America takımına evsahipiliği yapıyor. Lig maçlarında ortalama 65 bin seyirci sayısı olmaktadır.

Kaynakça
Azrinaz Mazhar Hakim

Azrinaz Mazhar Hakim (Malayca: Duli Yang Teramat Mulia Pengiran Isteri Azrinaz Mazhar)(d. 23 Eylül 1979), Brunei Sultanı Hassanal Bolkiah'ın 3. eşidir. Hakim Mazhar Mohd Johar ve Fauziah Abdullah Mansoor'un ikinci çocuklarıdır.

Sultan Hassanal Bolkiah, eski TV3 (Malezya) haber yayıncısı Azrinaz Mazhar Hakim ile Kuala Lumpur'da (Malezya) aile bireyleri ve yakın çevrenin katıldığı sade bir törenle evlendi. Sultanın ikinci hanımı unvanını aldı.