kaan39/turkish-wikipedia-dataset-clean huggingface dataset:
Erzurum Kongresi

Erzurum Kongresi, 23 Temmuz-7 Ağustos 1919 tarihleri arasında Erzurum'da toplanan kongredir. 17 Haziran'da Vilâyât-ı Şarkıye Müdâfaa-i Hukuk Cemiyeti Erzurum şubesi tarafından toplanan Erzurum Kongresi, Erzurum Umûmî Kongresi veya Umûmî Erzurum Kongresi olarak da anılır.

Kongreye çoğunluğu işgal altındaki 5 doğu ili Trabzon, Erzurum, Sivas, Bitlis ve Van'dan gelen 62 delege katılmış; 2 hafta süren kongrede alınan kararlar kurtuluş mücadelesinde izlenen çizgide önemli ölçüde belirleyici olmuştur.

Kongreyi geçici başkan olarak Erzurum delegelerinden Hoca Raif Efendi açmış, yoklamanın ardından yapılan oylamada Mustafa Kemal Paşa kongre başkanlığına getirilmiştir.

Aslında Kongre görüşmelerinin 10 Temmuz'da başlaması öngörülmüş, delegelerin bir bölümünün anılan tarihte Erzurum'a gelememesinden dolayı ertelenerek 23 Temmuz'da görüşmelere başlanılmıştır.

23 Temmuz-7 Ağustos 1919 tarihleri arasında merkezi İstanbul'da bulunan Vilâyât-ı Şarkiye Müdâfaa-i Hukûk-ı Milliye Cemiyeti'nin Erzurum şubesiyle Trabzon Muhâfaza-i Hukûk-ı Milliye Cemiyeti'nin Erzurum'da birlikte düzenledikleri mahalli kongreye Maçka temsilcisi olarak İzzet Eyüboğlu katıldı. Bu kongrede Mustafa Kemal Paşa oy çokluğu ile başkanlığa, Maçka temsilcisi İzzet Bey ve Erzurumlu Hoca Raif Efendi başkan vekilliğine seçildi.

Erzurum Kongresi'nin önemi ve özellikleri
Manda ve himaye reddedilerek ilk kez ulusal bağımsızlığın koşulsuz olarak gerçekleştirilmesine karar verilmiştir.
İlk kez millî sınırlardan bahsedilmiş ve Mondros Ateşkes Antlaşması'nın imzalandığı anda Türk vatanı olan topraklarının parçalanamayacağı açıklanmıştır.
Toplanış şekli bakımından bölgesel olmasına karşın aldığı kararlar bakımından millî bir kongredir.
İlk defa geçici bir hükûmetin kurulacağından bahsedilmiştir.
Erzurum Kongresi, Sivas Kongresi'ne bir ön hazırlık çalışması niteliğindedir.
İlk kez başkanlığını Mustafa Kemal'in yaptığı dokuz kişilik bir Temsil Heyeti oluşturuldu. Bu Temsil Heyeti bir hükûmet gibi görev yapacaktır. (Temsil Heyeti'nin görevi TBMM'nin açılmasına kadar devam edecektir.)
Erzurum Kongresi'nin bir önemi de Batı Anadolu'da Yunan kuvvetlerine karşı mücadele eden Kuvâ-yi Milliye üzerinde büyük moral etkisi yapmış olmasıdır.
Erzurum Kongresi, Mustafa Kemal'in sivil olarak görev aldığı ilk yerdir. Bölgesel bir kongredir.

Kongre binası
Kongre, 1881 yılında Mıgırdıç Sanasaryan tarafından kurulan ve 1912'de Ermeni olaylarından sonra kapatılan Sanasaryan Koleji'nin binasında gerçekleştirildi. Kolej, bir eğitim kurumu olmanın yanı sıra bölgedeki önemli bir Ermeni kültür merkeziydi. Kolej binası, I. Dünya Savaşı sırasında askerî hastane olmuş; işgal yıllarında Ruslar ve Ermeniler tarafından kullanılmış ve 1918'de devlet tarafından satın alınıp Mekteb-i Sultani binası yapılmıştı.

Bağımsız 40'tan fazla odası bulunun bina, 2011-2013'te onarım gördü. Bir bölümü Erzurum Resim Heykel Müzesi, ikinci katındaki Kongre'nin gerçekleştiği salon ve iki oda, Kongre ve Milli Mücadele Müzesi olarak ziyarete açılmıştır.

Fotoğraflar
Ayrıca bakınız
Erzurum Kongresi delegeleri listesi
Erzurum Atatürk Evi Müzesi

Kaynakça
Erzurum Teknik Üniversitesi

Erzurum Teknik Üniversitesi (ETÜ), 2010 yılında Erzurum'da kurulan bir devlet üniversitesidir. 14 Temmuz 2010 yılında Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından kabul edilen 6005 sayılı yasa ile kurulmuştur.

Merkezi kütüphane
Erzurum Teknik Üniversitesi merkez kütüphanesi Güz / Bahar dönemi 7/24 ve ara tatil ve yaz dönemi ise hafta içi 08.00 - 22.00, Cumartesi 10.00 - 20.00 hizmet vermektedir. Üniversitenin merkez kütüphanesinin yanı sıra her fakültede çalışma salonları bulunmaktadır.

Dış ilişkileri
Kafkasya Üniversiteler Birliği'nin üyesidir.

Galeri
Kaynakça
Dış bağlantılar
Erzurum Teknik Üniversitesi resmi web sitesi
Erzurum Kuşatması (1627)

Erzurum Kuşatması, Sadrazam Damat Halil Paşa komutasındaki Osmanlı ordusunun Abaza Paşa ayaklanmasının merkezi Erzurum'u zaptetmeye yönelik harekâtı. Kuşatma başarısız oldu.

Kuşatma öncesi
1622 yılında II. Osman'ın Yeniçeri Ocağı'nın isyanı sonucu tahttan indirilerek öldürülmesinin ardından Abaza Mehmed Paşa Ocak aleyhinde ayaklanmış, Doğu Anadolu'da Osmanlı otoritesini sarsarken, yeniçerileri öldürmeye başlamıştı.

Sadrazam Çerkes Mehmed Ali Paşa komutasındaki Osmanlı ordusu Kayseri civarındaki Karasu Muharebesi'nde Abaza Mehmed Paşa'nın birliklerini mağlup etti ve isyancıları Erzurum'a sığınmaya mecbur bıraktı. Bunun üzerine, Osmanlı Devleti 1624'ten beri Safevîlerin işgalindeki Bağdat'ın kurtarılması hedefine yöneldi.

Çerkes Mehmed Ali Paşa'nın ölümüyle Sadrazamlığa getirilen Hafız Ahmed Paşa'nın komutasındaki Osmanlı ordusunun 1625-1626'da sonuçsuz kalan Bağdat Kuşatması'nın ardından, Sadrazamlığa getirilen Damat Halil Paşa'nın ilk hedefi Abaza Paşa ayaklanması'nın tamamen sonlandırılmasıydı.

Kuşatma
Ancak 1627'de Abaza Mehmed Paşa, üzerine gönderilen Dişlenk Hüseyin Paşa komutasındaki Osmanlı birliğini imha etti. Bunun üzerine, İranlılarca kuşatılan ve yardım alamayan Ahıska İranlılara teslim oldu. Damat Halil Paşa'nın 12 Eylül-25 Kasım 1627'deki 73 günlük Erzurum Kuşatması da başarısız olduğu gibi, Osmanlı ordusu dönüş yolunda da soğuk kış koşullarında kayıplar verdi.

Kuşatma sonrası
Ayrıca bakınız
Abaza Paşa ayaklanması
Erzurum Kuşatması (1628)
Kars Muharebesi (1628)
Bağdat Kuşatması (1630)

Dış bağlantılar
Joseph von Hammer, "Büyük Osmanlı Tarihi", c.9
Özer Küpeli, "Osmanlı-Safevi Münasebetleri (1612-1639), Ege Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İzmir (2009)
İslam Ansiklopedisi, "Abaza Paşa" bahsi
Erzurum florası

Erzurum florası, Erzurum florasında bulanan bitki taksonları listelenmiştir.

Familyalar
A
Acanthaceae
Acoraceae
Adoxaceae
Alismataceae
Altingiaceae
Amaranthaceae
Aizoaceae
Amaryllidaceae
Anacardiaceae
Apiaceae
Apocynaceae
Apodanthaceae
Aquifoliaceae
Araceae
Araliaceae
Aristolochiaceae
Asparagaceae
Aspleniaceae
Asteraceae
Athyriaceae

B
Balsaminaceae
Berberidaceae
Betulaceae
Biebersteiniaceae
Bignoniaceae
Blechnaceae
Boraginaceae
Brassicaceae
Butomaceae
Buxaceae

C
Campanulaceae
Cannabaceae
Capparaceae
Caprifoliaceae
Caryophyllaceae
Casuarinaceae
Celastraceae
Ceratophyllaceae
Cistaceae
Cleomaceae
Colchicaceae
Commelinaceae
Convolvulaceae
Cornaceae
Crassulaceae
Cucurbitaceae
Cupressaceae
Cymodoceaceae
Cyperaceae
Cystopteridaceae
Cytinaceae

D
Datiscaceae
Dennstaedtiaceae
Dioscoreaceae
Droseraceae
Dryopteridaceae

E
Ebenaceae
Elaeagnaceae
Elatinaceae
Ephedraceae
Equisetaceae
Ericaceae
Euphorbiaceae

F
Fabaceae
Fagaceae
Frankeniaceae

G
Gentianaceae
Geraniaceae
Grossulariaceae

H
Haloragaceae
Hydrangeaceae
Hydrocharitaceae
Hymenophyllaceae
Hypericaceae

I
Iridaceae
Isoetaceae
Ixioliriaceae
J
Juglandaceae
Juncaceae
Juncaginaceae

L
Lamiaceae
Lauraceae
Lentibulariaceae
Liliaceae
Linaceae
Linderniaceae
Loranthaceae
Lycopodiaceae
Lythraceae

M
Malvaceae
Marsileaceae
Melanthiaceae
Meliaceae
Menyanthaceae
Molluginaceae
Montiaceae
Moraceae
Myrtaceae

N
Nartheciaceae
Nitrariaceae
Nyctaginaceae
Nymphaeaceae

O
Oleaceae
Onagraceae
Onocleaceae
Ophioglossaceae
Orchidaceae
Orobanchaceae
Osmundaceae
Oxalidaceae

P
Paeoniaceae
Papaveraceae
Pedaliaceae
Phrymaceae
Phyllanthaceae
Phytolaccaceae
Pinaceae
Plantaginaceae
Platanaceae
Plumbaginaceae
Poaceae
Polemoniaceae
Polygalaceae
Polygonaceae
Polypodiaceae
Portulacaceae
Posidoniaceae
Potamogetonaceae
Primulaceae
Pteridaceae

R
Ranunculaceae
Resedaceae
Rhamnaceae
Rosaceae
Rubiaceae
Ruppiaceae
Rutaceae

S
Salicaceae
Salviniaceae
Santalaceae
Sapindaceae
Saxifragaceae
Scrophulariaceae
Selaginellaceae
Simaroubaceae
Smilacaceae
Solanaecae
Staphyleaceae
Styracaceae

T
Tamaricaceae
Taxaceae
Thelypteridaceae
Thymelaeaceae
Typhaceae

U
Ulmaceae
Urticaceae

V
Verbenaceae
Violaceae
Vitaceae
W
Woodsiaceae
X
Xanthorrhoeaceae

Z
Zosteraceae
Zygophyllaceae
Erzurum Yolculuğu

Erzurum Yolculuğu (Rusça tam adı: «Путешествие в Арзрум во время похода 1829 года»; 1829 Seferi Sırasında Erzurum Yolculuğu) Aleksandr Puşkin'in seyahatname türündeki eseridir. İlk olarak 1829'da Puşkin tarafından yazılmış ve kısmen 1830'da yayınlanmış, 1835'te ise üzerinde yeniden çalışılmış ve daha sonra 1836'da Puşkin'in Sovremennik adlı dergisinde yayımlanmıştır.

Eser, şairin 1828–1829 Osmanlı-Rus Savaşı sırasında Türkiye'nin doğusu, Erzurum, Kafkasya ve Ermenistan'a yaptığı seyahatleri anlatır. Çarlık yetkilileri, daha önce de rejim aleyhtarı eylemleri olan Puşkin'in yurtdışına seyahat etmesine izin vermemişti ve sadece Gürcistan'ın başkenti Tiflis ile Rus Transkafkasya'na kadar gitmesine izin vermişti. Sınırdan Türkiye'ye yaptığı izinsiz yolculuk, "Puşkin'i bir kez daha mülküne hapsetmekle tehdit eden" Çar I. Nikola'yı çileden çıkardı.

Erzurum Yolculuğu daha sonra Sovyet döneminde bir filme uyarlandı. Yapımcılığı Lenfilm tarafından yapılan ve 1937'de Puşkin'in vefatının 100. yıldönümünde vizyona giren filmin yönetmenliğini Moisei Levin yaptı ve Puşkin rolünü Dmitri Zhuravlyov canlandırdı.

Ayrıca bakınız
Ermeni Oblastı
Osmanlı-Rus savaşları
Erzurum Seyahati'nin Rusça Vikikaynak'taki

Kaynakça
Erzurum aşmalı yahni

Erzurum aşmalı yahni (Kuru kayısılı yahni), bir çeşit yahnidir. Erzurum aşmalı yahni malzemeleri; dana veya kuzu kuşbaşı, kuru soğan, aşma (kuru kayısı), domates salçası, tuz, toz şeker ya da beyaz kesme şeker,et suyu, pul biberdir.

Erzurum Aşmalı Yahni, 27.12.2021 tarihinde Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından C2021/000138 dosya Numarası ile tescillenmiş ve coğrafi işaret almıştır.

Ayrıca Bakınız
Mutancana
Kaynakça
Erzurum dut çullaması

Erzurum dut çullaması, bir çeşit tatlıdır. Sıcak suda yumuşatılan ve daha sonra tereyağında pişirilen kuru dutların üzerine yumurta kırılarak hazırlanır.

Erzurum Dut Çullaması, 23.02.2022 tarihinde Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescillenmiş ve coğrafi işaret almıştır.

Ayrıca bakınız
Pestil kavurması

Kaynakça
Erzurum Kışla Yangını

Erzurum Kışla Yangını, 7 Aralık 1966 tarihinde Erzurum'da bulunan bir askeri kışlada yaşanan yangın olayıdır.

Yangın, Erzurum'un Yakutiye ilçesinin Yeşildere köyünde yerleşik bulunan Kara Kuvvetleri Komutanlığı'na bağlı 247. Piyade Alayı Karargah Bölüğü yatakhanesinde yaşanmıştır.

7 Aralık 1966 gecesi gece taliminden dönen erlerin yattığı koğuşta, nöbetçi onbaşı olan erbaş 23.00'te nokta nöbeti tutacak erleri uyandırarak nöbete sevk eder. Sonrasında koğuşu ısıtan 2 sobadan birinin söndüğünü görerek ambulans şoförü olan erden benzin getirmesini ister. Benzinle sobayı yakmaya çalışan onbaşı aniden parlayan benzinin tutuşturmasıyla yanmış ve koğuşu terk etmiştir. Bu sırada parlayan benzin koğuşta bulunan yatakları da tutuşturur ve büyük bir yangının başlamasına sebep olur. Yangın hızla büyür ve 173 erin yattığı koğuş zamanında tahliye edilemez. Neticede 66 piyade eri ateş ve dumandan dolayı ölür. 2'si ağır 27 er yaralanır, 82 er de yara almadan kurtarılır.

Olayın ertesinde Erzurum'daki tüm üst komutanlar kışlaya gelerek olay sonrası rutinlerini gerçekleştirir. Ertesi gün kuvvet komutanları vekilleri olay yerine gelerek olay hakkında bilgi alır ve askerlerin cenaze ve defin törenlerine katılırlar.

Olayda ölen erler memleketlerine gonderilmeyip Erzurum Dumlu Şehitliği'ne defnedilmiştir.

Kaynaklar
Erzurum Oltu YHGS

Erzurum Oltu
Oltu Erzurum ilinin en büyük ilçelerinden birisidir. Her ne kadar oltu taşı ile meşhurluğu bilinse de aynı zamanda yaban hayatının korunması açısından da oldukça önemli bir bölgedir. Bölge 1380 km² alana sahiptir. Doğu Anadolu Bölgesinin kuzeydoğusunda yer almasına karşın bölgenin yüzölçümünün çoğunluğu Doğu Karadeniz Bölümü sınırları içerisinde bulunmaktadır. Blgede yaban hayatını geliştirme sahaları bulunmaktadır.

Allahuekber Dağları Yaban Hayatı Geliştirme Sahası: Oltu ilçesinin doğusunda, Erzurum ve Bayburt illeri arasında yer alan Allahuekber Dağları'nda bulunan yaban hayatı geliştirme sahasıdır. Bölgede ayı, kurt, tilki, yaban domuzu, tavşan, keklik, yaban güvercini ve diğer kuş türleri gibi birçok yaban hayatı türüne rastlanmaktadır.
Tortum Gölü Yaban Hayatı Koruma Sahası: Tortum Gölü, Oltu ilçesinin güneyinde yer alan ve su kuşları açısından oldukça zengin bir bölgedir. Bu nedenle, Tortum Gölü ve çevresi yaban hayatı koruma sahası olarak ilan edilmiştir.
Soğanlı Yaban Hayatı Koruma Sahası: Oltu ilçesi sınırları içinde, Soğanlı Dağı'nın güneybatı eteklerinde yer alan yaban hayatı koruma sahasıdır. Bölgede ayı, kurt, tilki, yaban domuzu, tavşan, keklik, yaban güvercini ve diğer kuş türleri gibi birçok yaban hayatı türüne rastlanmaktadır.
Gölyüzü Yaban Hayatı Geliştirme Sahası: Oltu ilçesi sınırları içinde yer alan Gölyüzü bölgesi, yaban hayatı açısından oldukça zengin bir alandır ve yaban hayatı geliştirme sahası olarak koruma altına alınmıştır. Bölgede, yaban keçisi, çengel boynuzlu dağ keçisi, karaca, yabani tavşan, sincap, tilki, kurt ve çakal gibi farklı türler yaşamaktadır.
Aladağ Yaban Hayatı Koruma Sahası: Oltu ilçesi sınırları içinde yer alan Aladağ, yaban hayatı açısından oldukça zengin bir bölgedir ve yaban hayatı koruma sahası olarak koruma altına alınmıştır. Bölgede, yaban keçisi, çengel boynuzlu dağ keçisi, karaca, ayı, yaban domuzu, tilki, kurt ve çakal gibi farklı türler yaşamaktadır.
Deliçay Yaban Hayatı Geliştirme Sahası: Oltu ilçesi sınırları içinde yer alan Deliçay, yaban hayatı açısından önemli bir alandır ve yaban hayatı geliştirme sahası olarak koruma altına alınmıştır. Bölgede, yaban keçisi, çengel boynuzlu dağ keçisi, karaca, ayı, yaban domuzu, tilki, kurt ve çakal gibi farklı türler yaşamaktadır.

Kaynakça
Erzurum Muharebesi (1918)

Erzurum Muharebesi, I. Dünya Savaşı'nın son dönemlerinde Kafkasya bölgesinde gerçekleşen önemli bir askeri çarpışmadır. Muharebe, Ermeni ve Osmanlı kuvvetleri arasında gerçekleşmiş ve Erzurum'un Kâzım Karabekir komutasındaki Osmanlı ordusu tarafından ele geçirilmesiyle sonuçlanmıştır.

Muharebe
Ermeni kuvvetleri sayıca üstün olmalarına rağmen Osmanlı birliklerine karşı etkili bir direniş göstermekte zorluklarla karşılaşmıştır. Tarihçi Firuz Kazemzadeh, "Transkafkasya Mücadelesi (1917-1921)" adlı monografisinde, sivil halka karşı acımasız taktikleriyle bilinen Ermenilerin Erzurum'u savunmakla görevlendirilen General Andranik, yiyecekleri kalmadığı için birliklerinin dağılmasını engelleyememiştir. Sivil Ermeniler çok az bir direnişle Erzurum'u teslim ettiler.

Mart 1918'de General Andranik, Erzurum'da kötüleşen durumu takviye etmek için Özel Tümen'den 400 askerle birlikte geldi. "Ermeni Don Kişot" olarak bilinen Ermeni yüzbaşı Torkom, 101 pare top atışıyla Ermenistan'ın bağımsızlığını ilan etmişti. Bu eylem Rus subayların muhalefeti ve şehirdeki 20.000 Müslüman'ın ilan edilmiş düşmanlığıyla karşılaştı. Murat liderliğindeki fedai savaşçılar ve Torkom'un süvarileri tarafından yürütülen muharebe, yerel Kürt aşiretleri tarafından desteklenen Osmanlı ordusunun ilerleyişini durduramadı.

Bir kalesi ve topları olmasına rağmen, yetenekli bir gerilla savaşçısı olan Andranik bu avantajlardan yararlanamıyor, birliklerini disipline edemiyor ya da Nakşibendi kardeşliğinden etkilenen kışkırtılmış Müslümanların Hristiyanlar arasında yarattığı paniği kontrol altına alamıyordu. Fırtınalı bir savaş meclisinde, kuşatılma tehdidiyle karşı karşıya kalınca şehri boşaltma kararı alındı. Erzincan'dakine benzer terör sahneleri, 12 Mart 1918'de Osmanlı ordusunun eline geçen Erzurum'da da tekrarlandı. Kaçmayan Hristiyanlar katledildi.

Katliamlar
1918'de Erzurum Savaşı'nı çevreleyen kaotik olaylar sırasında, hem Ermeni hem de Osmanlı kuvvetleri tarafından zulümler işlendi. İntikam duygusuyla yanıp tutuşan Ermeni düzensizler, yaş ve cinsiyet ayrımı gözetmeksizin Müslümanları öldürmeye başladı. Ayrıca Ermeni birlikleriyle birlikte geri çekilirken köyleri yağmalamaya ve yakmaya da başvurdular. Öte yandan, Osmanlı kuvvetleri ve Kürt aşiretleri de şiddet eylemlerine ve katliamlara katıldı. Bölgedeki genel düzenin bozulması ve yoğun etnik ve dini gerilimler durumu daha da kötüleştirdi.

Bu dönemde her iki tarafın da gerçekleştirdiği katliam ve zulümlerin münferit olduğunu ve çatışmanın tamamını temsil etmediğini belirtmek önemlidir. Erzurum Savaşı'nı çevreleyen olaylar, o dönemde bölgeyi saran vahşet ve kaosu yansıtmakta ve sivil halk çatışmanın sonuçlarından zarar görmektedir.

Kaynakça
Kitaplar
Erzurum Ovası

Erzurum Ovası, kuzeyde Bingöl, güneyde Palandöken, batıda Tercan ve Kap Dağları ve doğuda Kargapazarı Dağları ile çevrelenmiş bir ovadır. Doğu-batı eksenin uzanan ovanın rakımı 1500 ila 1800 metre arasında değişim göstermektedir. Deveboynu Geçidi ile Pasinler Ovası'na bağlanır. Ana Erzurum Ovası olarak bilenen bölge ise Dumlu ve Ilıca mahalleleri arasındadır.

Yapılan drenaj çalışmaları ile Batman Çayırlığı, Kan Sazlığı, Karasu Bataklığı (kısmi), Mülk Sazlığı, Lazoğlu Bataklığı ve Cinisli Gölü kurutularak Erzurum Ovası'na dahil edilmiştir.

Kaynakça
Erzurum Müzesi

Erzurum Müzesi veya Erzurum Arkeolojik Müzesi, Erzurum'un Yakutiye ilçesinde bulunan müzedir. 1947 yılında Yakutiye Medresesi'nden Çifte Minareli Medrese'sine taşınmıştır. 1964 yılında ilk müzenin yapımına başlanıp, 1968'de açılmıştır. 19 Ağustos 2023'te müze yenilenerek farklı bir binada açılmıştır.

Koleksiyonlar
İlk bina
Kaynakça
Erzurum Kuşatması (1242)

Erzurum Kuşatması 1242 yılının kışında, sırasında gerçekleşti. Moğol İmparatorluğu'na bağlı birlikler, komutasında, Erzurum şehrine saldırdı. Şehir, 2 ay süren kuşatmanın ardından düştü; bazı halk hayatını kaybetti, diğerleri esir edilip zorla çalıştırılmak üzere götürüldü. Erzurum'un alınması, Moğolların bölgedeki savaşlarında attığı ilk büyük adımlardan biriydi.

Olaylar
1242–1245 yılları arasında Moğollar, tarihî Ermenistan'ın batı ve güney kesimlerinde bir dizi askerî harekât gerçekleştirdi. O sırada Selçuklular topraklarının büyük kısmına hâkimdi; ancak Khlat, Ayyûbîlerin kontrolündeydi. Daha önceleri Selçuk sultanı Ala al‑Din Kaykubad, Moğolları Anadolu'dan uzak tutmuştu; fakat ölümünden sonra, tahta geçen oğlu Ghiyath al‑Din Kaykhusraw II bu konumunu sürdüremedi. Ardından, Babai isyanı olarak bilinen büyük bir ayaklanma Selçuk devletini zayıflattı; Moğollar bu fırsatı değerlendirerek saldırdı.

1242 yılında, Baiju Noyan komutasındaki Moğol ordusu, yaklaşık 30.000 askerle Anadolu'ya geçti ve Erzurum'u kuşatarak kuşatma makineleri ve yoğun güç kullanarak saldırıya geçti. Şehrin surları tahrip edildi, birçok kişi öldürüldü; mal ve mülk talan edildi. Moğollar, barış teklif eden önemli elçilerin taleplerini reddedince şehri ateşe verdi. Erzurum, Hristiyan ve Müslüman topluluklardan oluşan çeşitli halklarla yoğun olarak nüfuslanmıştı. Kuşatma sırasında veya sonrasında yakalanan bazı insanlar, yerel liderler tarafından fidye karşılığı kurtarıldı.

Saldırı yaklaşık iki ay sürdü. Kaynaklara göre, bazı insanlar kuşatma sırasında öldürülürken bazıları köle olarak götürüldü. Doğudan gelen Ermeni beyleri Moğol seferlerine katılarak batı şehirlerini kurtarmaya çalıştı; ayrıca Ermeni ve Gürcü askerler de Moğollara yardım etti. Şehir düştüğünde ağır hasar gördü ve ciddi şekilde yağmalandı.

Erzurum'un fethi, Moğolların batı ve güney Ermenistan'daki savaştaki ilk adımlarındandı. Erzurum'un fethinden sonra Baiju, Anadolu'da yeni bir sefere hazırlanmıştı. Kaykhusraw II tehlikeyi görmüş ve diğer devletlerden yardım istemişti.

Kaynakça
Erzurumlu İbrahim Hakkı

Erzurumlu İbrahim Hakkı (18 Mayıs 1703, Hasankale, Erzurum - 22 Haziran 1780, Tillo, Siirt), Türk mutasavvıf, sosyolog ve âlim. Marifetname'nin yazarıdır.

Küçük yaşlarda annesini ve daha sonra babasını yitiren İbrahim Hakkı, bir süre amcasının yanında kalmış, bu süre içinde eğitimine devam etmiştir. 1747'de İstanbul'a gelerek Sultan I. Mahmut ile görüşmüştür. Yeniden Erzurum'a dönen İbrahim Hakkı, sürekli olarak dinî ve bilimsel konularla ilgilenmiş ve 1780 yılında rahatsızlanarak aynı yılın 22 Haziran günü ölmüştür. Kabri Tillo'dadır.

Manzum ve düz yazı toplam on beş eser yazmış olan İbrahim Hakkı'nın en önemli eserleri Divan ve Marifetname'dir.

Erzurumlu İbrahim Hakkı; astronomi, fizik, psikoloji, sosyoloji ve din alanlarında pek çok çalışma yapmıştır. Tasavvufî konularla birlikte, fen bilimleri hakkında da geniş bilgileri kapsayan Marifetname adlı eseri, ansiklopedik bir özellik taşımaktadır. 1757'de tamamlanan Marifetname, yalın ve halkın anlayabileceği bir dilde yazılmıştır. Yazarın söylediğine göre, Marifetname 400 kitaptan yararlanılarak yazılmıştır. Bu kitapta ilk defa bir âlim tarafından Güneş Sistemi ('hey'et-i cedide') anlatılmıştır.

Kaynakça
Dış bağlantılar
Erçağ Evirgen

Erçağ Evirgen (d. 7 Eylül 1986, Tekirdağ), Türk futbolcudur. 3. Lig ekiplerinden Büyükçekmece Tepecikspor'da forma giymektedir.

Kulüp kariyeri
Çerkezköyspor Kulübü altyapısında futbola başladı ve amatör ligde çok başarılı sezonlar geçirdi. 2008 yılında Lüleburgazspor'la profesyonelliğe geçiş mukavelesi imzalayarak buraya transfer oldu. Burada, genç yaşına rağmen takımda hemen kendine yer edindi ve 36 lig karşılaşmasında 16 gol kaydederek takımına büyük katkıda bulundu. Bunun üzerine birçok üst lig ekibinin transfer lsitesine girdi ve neticesinde 2009-2010 sezonunda 1. Lig'in iddiali ekiplerinden Karşıyaka'ya transfer oldu.Karşıyaka için ilk resmî karşılaşmasında 30 Ağustos 2009 tarihinde Samsunspor'a karşı oynanan 1. Lig karşılaşmasında çıktı.

2010-2011 sezonunun sonunda Karşıyaka'yla sözleşmesini feshederek Adana Demirspor'a transfer oldu.

2014-2015 sezonunda Denizlispor'a transfer oldu. 2016-2017 sezonunda ise Sakaryaspor'a transfer olmuştur

Kulüp takım istatistikleri
Kaynakça
Dış bağlantılar
weltfussball.de İnternet Sitesi - Erçağ Evirgen Profili
goal.com İnternet Sitesi - Erçağ Evirgen Profili
Erzyanca

Erzyaca (эрзянь кель), Ural dil ailesinin Mordvin dillerine ait bir dildir. Dil, Mordovya başta olmak üzere Nijni Novgorod, Çuvaşistan, Ulyanovsk, Samara, Penza, Saratov, Orenburg, Tataristan, Başkurdistan ve Ermenistan, Estonya, Kazakistan gibi eski Sovyet ülkelerinde yaşayan diaspora olmak üzere 260,000 kişi tarafından konuşulmaktadır. Erzyaca, diğer Mordvin dili olan Mokşaca ile yakından ilişkili olup fonetik, morfoloji ve kelime haznesi bakımından farklılıklar bulunmaktadır. Erzyaca, Rus Kiril alfabesi ile yazılmakta olup Mokşaca ve Rusça ile birlikte Mordovya'nın resmi dilidir.

Kaynakça
Dış bağlantılar
Эрзянский язык
Rusça-Mokşaca-Erzyaca sözlük
Erçin

Erçin bir soyadıdır ve şu anlamlara gelebilir:
Cezmi Erçin (1894–1940), Türk siyasetçi
Ersin Erçin (d. 1958), Türk büyükelçi
Hülya Erçin (1960–2017), Türk kadın voleybol oyuncusu
Mehmet Ali Erçin (1866–1922), Türk siyasetçi
Melih Erçin (d. 1919), Türk büyükelçi
Orhan Erçin (1926–1993), Türk tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu
Osman Erçin (1880–1964), Türk siyasetçi
Erzyan Mastor (gazete)

Erzyan Mastor (Erzyanca: Эрзянь Мастор, 'Erzya diyarı') Rusya Federasyonu'a bağlı özerk bir cumhuriyet olan Mordovya'nın başkenti Saransk'ta Erzya Dilinin Kurtuluşu Vakfı tarafından yayınlanan Erzyanca ve Rusça olmak üzere iki dilli bir gazetedir. 1994 yılında kuruldu ve ilk editörü Aleksandr Sharonov'du.

Gazete aleyhine açılan dava 23 Temmuz 2007'den başlayarak iki yıl sürdü. Gazete Mordovya Başsavcısı tarafından "aşırılık yanlısı materyaller" yayınlamakla suçlandı. 30 Haziran 2009'da Mordovya Cumhuriyeti Devlet Mahkemesi, Erzyan Mastorun yayınlanmasının devam etmesine karar verdi.

Kaynakça
Dış bağlantılar
Erzyan Mastorun internet sitesi
Erçe Su Kasapoğlu

Erçe Su Kasapoğlu (06 Haziran 1996, İstanbul), Yeşilyurt SK'de forma giyen Türk voleybolcudur.

Kulüpler
Başarıları
2013-2014 Sultanlar Ligi - Eczacıbaşı - Üçüncülük
2014-2015 Türkiye Kadınlar Birinci Voleybol Ligi - Yeşilyurt - İkincilik
2018-2019 CEV Challenge Kupası - Aydın Büyükşehir Belediyespor - İkincilik

Ayrıca bakınız
Sporda Türk kadını

Kaynakça
Dış bağlantılar
Erçe Su Kasapoğlu - Beşiktaş JK