Faroe Adaları

Faroe Adaları ( , ; ), Danimarka Krallığı'na bağlıdır. İzlanda, Norveç ve İskoçya'nın Hebrid ve Shetland adaları arasında yer alan adaların nüfusu Kasım 2025 itibarıyla 54.870 olup, yüzölçümü 1.393 km2'dir (538 sq mi). Resmi dil, İzlandaca ile kısmen karşılıklı anlaşılabilir olan Faroece'dir. Arazi engebeli olup, seyrek bitki örtüsü ve az ağaç bulunan fiyortlar ve uçurumlarla kaplıdır. Kuzey Kutup Dairesi'ne yakınlığı nedeniyle, adalar yaz gecelerinde sürekli alacakaranlık ve çok kısa kış günleri yaşar; yine de, Körfez Akıntısı nedeniyle yıl boyunca ılıman sıcaklıklar ve kutup altı okyanus iklimi yaşarlar. Başkent Tórshavn, yılda sadece 840 saat ile dünyanın en az güneş ışığı alan şehridir.

Færeyinga sagası ve Dicuil'in yazıları, ilk İskandinav yerleşimini 9. yüzyılın başlarına tarihlendirir ve Grímur Kamban'ın ilk kalıcı yerleşimci olarak kaydedildiğini belirtir. İzlanda'nın sonraki yerleşiminde olduğu gibi, adaların çoğunlukla Norveçliler ve İskandinav-Gael halkı tarafından yerleşildiği ve ayrıca Gaelik kökenli köleler (yani köleler veya serfler) getirdikleri söylenir. Bununla birlikte, 2024 yılında yapılan bir çalışma, Faroe Adaları ve yakınlardaki İzlanda'nın Viking kolonizatörlerinin farklı kökenlere sahip olduğunu ortaya koymuştur.

Başlangıçta Løgting yönetiminde bağımsız bir devlet olarak yönetilen adalar, Sigmundur Brestisson tarafından Hristiyanlığın getirilmesinden sonra 11. yüzyılın başlarında Norveç yönetimine girdi. Faroe Adaları, 1397'de Norveç'in Kalmar Birliği'ne katılmasıyla birlikte fiilen Danimarka yönetimine girdi ve 1523'te bu birliğin dağılmasının ardından da Danimarka yönetimi altına girdi. 1538'de Lüterciliğin getirilmesinin ardından Faroe dili kamu kurumlarında yasaklandı ve üç yüzyıldan fazla bir süre yazılı metinlerden kayboldu. Adalar, Grönland ve İzlanda ile birlikte 1814'te Kiel Antlaşması ile resmen Danimarka'ya devredildi ve Løgting (Danimarka Yüksek Mahkemesi) daha sonra Danimarka yargı sistemiyle değiştirildi.

Løgting dır. Oyar, ada(Oy) kelimesinin çoğul halidir. Ses değişikliklerinden dolayı "ada" için modern Faroece kelime oyggj dir. İlk element, før, Eski Norsça fær (koyun) kelimesinden geliyor olabilir, ancak bu analize bazen karşı gelinir, çünkü bugünkü Faroece, koyun için seyður (Eski Norsça sauðr) kelimesini kullanmaktadır. Başka bir ihtimal de ~625 yılında adaya ilk kez yerleşen İrlandalı keşişlerin adaya Eski İrlandaca fearrann ("toprak" ya da "arazi", "mülk") adını verdikleridir. Bu isim adaya yerleşen Norveçlilerle devam edip oyar (adaları) ekini aldığıdır. İsim böylelikle "Koyun Adaları" ya da "Fearrann Adaları" olarak çevrilir.

Danca, Færøerne, aynı elementleri taşır: øerne, "adalar"; ø, "ada".

Türkçe, "Faroe Adaları" İskandinav kökten gelen kelimenin transkripsiyonudur. Bazen İngilizcede yazıldığı gibi "Faroe Adaları" olarak da yazılır.

İklim
Faroe Adaları Köppen iklim sınıflandırmasına göre subpolar okyanus iklimi (Cfc) ve tundra iklimi (ET) özellikleri gösteren bir geçiş iklimine sahiptir. Adaların topoğrafik yapısı ve Kuzey Atlantik Akıntısını üreten Atlantik Okyanusu'nun güçlü ısınma etkisi yüzünden ülkede farklı mikroiklimler görülür.



Aziz Brendan
St. Brendan Vadedilmiş Azizler Ülkesi'ni bulmak için harita veya yön bulmak için bir alet kullanmadan sal vasıtasıyla yolculuk yapmış İrlandalı bir rahip ve dini liderdir. Bu şahıs Faroe Adaları'nın önünden geçerken iki büyük ada gördüğünü belirtmiş ve bunları Kuşlar Adası ve Koyunlar Adası olarak adlandırmıştır. Bu iki adanın Streymoy ve Suðuroy olduğunu düşünülmektedir.

Tarihi
Arkeolojik kanıtlar, Faroe Adaları üzerinde ilk olarak 300 ve 600 yılları arasında ve 600 ve 800 yılları arasında ikinci varıştan önce üst üste iki dönem yaşayan İskandinav yerleşimciler olduğunu gösterir. Bilim adamları Üniversitesi Aberdeen'da bulunan erken tahıl polen evcil bitkiler, daha fazla öneriyor insanlar olabilir yaşadı Adaları önce Vikingler geldi. Arkeolog Mike Kilise kaydetti Orada yaşayan insanlar, İrlanda, İskoçya ve İskandinavya, belki oraya yerleşen tüm üç alanda gruplar olabileceğini de öne sürdü.

484-578 yıllarında yaşayan İrlandalı bir manastır aziz olan Brendan'ın yaptığı bir sefer keşfi, Faroe Adaları'nı andıran insulae (adalar) tanımını içermektedir. Ancak bu ilişki, açıklamasında kesinlikle kesin değildir.

9. yüzyılın başlarında İrlandalı bir keşiş olan Dicuil daha net bir keşif yazmıştı. Norveçli korsanların gelene kadar neredeyse yüz yıl boyunca İngiltere'nin kuzey adalarında yaşamış olan, De mensura orbis terrae, coğrafi eseri olan exem nostra Scotia'nın ("İrlanda topraklarımız / İskoçya emanetler") güvenilir bir yer olduğunu iddia etti.

Norse ve Norse-Gael yerleşimcileri muhtemelen doğrudan İskandinavya'dan gelmedi, daha çok İrlanda Denizi, Kuzey Adaları ve İskoçya'nın Outer Hebrides'lerini çevreleyen Norveç topluluklarından (Shetland ve Orkney adaları da dahil olmak üzere), İrlandalı adalar için geleneksel bir isim olan Na Scigirí, ada sakinlerine verilen (Eyja-) Skeggjar "(Island-) Beards" kelimesini ifade eder.

Siyaset
Faroe hükûmeti yerel yönetimde yürütme yetkisine sahiptir. Hükûmetin başkanı Løgmaður ("Baş Yargıç") ülkenin başbakanı olarak görev yapar. Başbakan'ın kabine üyelerinin, landsstýrismaður, dışında 33 milletvekili vardır. Viking zamanlarına dayanan Faroe parlamentosu, Løgting ("Hukuk Mahkemesi"), dünyanın en eski parlamentolarından biri olduğuna inanılıyor.

Ülkede seçimler belediye, ulusal (Løgting) ve krallık (Folketing) seviyelerinde yapılır. 2007 yılına kadar ülke her birinin eşit ağırlığı olan yedi seçim bölgesine ayrılmıştı. 25 Ekim 2007'de tüm ülke tek bir seçim bölgesine dönüştürülerek her oya eşit ağırlık veren bir sisteme geçildi.

Yıllara göre nüfus
Ekonomi
Kaynakça
Dış bağlantılar
Resmî site
Official tourist site
Flick photo set