kaan39/turkish-wikipedia-dataset-clean huggingface dataset:
Beş Megilot

Beş megilot veya Beş tomar ( , Hameş megilot), Tanah'ın üçüncü ana bölümü olan Ketuvim'in içinde bulunur. Bu beş tomar, Ezgiler Ezgisi, Rut kitabı, Ağıtlar, Vaiz ve Ester kitabıdır. Bu beş kitap kısmen kısa ahit kitapları olup Yahudi geleneğinde birlikte gruplandırılmışlardır.

Ayinsel kullanım
Bu beş megilanın (tomarın) hepsi geleneksel olarak birçok Yahudi cemaatinde sinagoglarda bir yıl diliminde belirli zamanlarda okunmaktadır. Tanah'ın basılı versiyonlarında yazıldığı sırayla Pesah'tan başlayarak sinagoglarda bayramlarda okunur.

Ezgiler Ezgisi ( ) özellikle Aşkenazlar başta olmak üzere bazı cemaatlerde Pesah'ta Şabat'ta okunur. Mizrahi cemaatlerinin çoğunda ise her Şabat'a girişte okunur. Ayrıca Pesah sofrasının sonunda okunması da sıkça görülen adetlerdendir. İtalyan Yahudileri, ilk Pesah akşamında Maariv denen akşam duasında ve ikinci Pesah gününün sabahında okurlar.

Rut kitabı (רות), özellikle Aşkenazlar başta olmak üzere bazı cemaatlerde Şavuot'ta Tevrat okunmadan önce okunur. Bazıları ise akşamları Tikkun ile birlikte okur. Kimisi de hiç okumaz.

Ağıtlar kitabı ( ) tüm Yahudi cemaatlerince 9 Av'da okunur.

Vaiz ( ) özellikle Aşkenazlar başta olmak üzere bazı cemaatlerde Sukot'ta Şabat'ta halka açık şekilde okunur. Bazı cemaatlerde ise hiç okunmaz.

Ester kitabı (אסתר) tüm Yahudi cemaatlerince Purim bayramında okunur. Halka açık bir şekilde biri Purim gecesi diğeri ise ertesi sabah olmak üzere iki kere okunur.

Sinagogda okunduğu zaman bu beş kitap melodik vurgularla okunur. Cemaatlerin çoğunda kutsama sadece Ester kitabından önce ve sonra yapılır. Vilna Gaon'un geleneğini benimseyen bazı cemaatler ise diğer dört megiladan önce de kutsama gerçekleştirir.

Yukarıda da anlatıldığı üzere geleneksel olarak megilaların sadece ikisi tüm Yahudi cemaatleri tarafından okunur; bunlar Purim'de Ester ve 9 Av'da Ağıtlar kitaplarıdır. Diğer megilaların Üç hac bayramında okunması gelenekleşmiş olmasına rağmen evrensel bir kural değildir. Aşkenazlar açısından bu kitapların okunması ulu bir hareket sayılırken çoğu Sefarad Yahudisi bu üç kitabı hac bayramıyla bağdaştırmaz. Aynı durum, Sefarad geleneklerinden etkilenmiş Hasid Yahudiliği için de geçerlidir.

Diğer kullanımları
Megila her beş tomar için kullanılan bir terim olmasına rağmen tek başına kullanıldığında genelde Ester kitabını tarif etmektedir. Megila kelimesi, şaka yoluyla uzun hikâyeleri tasvir etmek için de kullanılmaktadır.

Melodik vurgu
Melodik vurgulamalar el yazması tomarlarda bulunmamasına rağmen basılı kitaplarda yer almaktadır ve Musa'nın beş kitabındaki vurgulamalarla aynıdır. Fakat melodinin söylendiği ton tomardan tomara farklılıklar gösterir. Ester kitabı neşeli bir havayla söylenirken Ağıtlar kitabı matem havasında söylenir. Geleneksel olarak Vaiz, Rut ve Ezgiler Ezgisi kitapları da şenlik içinde söylenir.

Ayrıca bakınız
Tevrat

Kaynakça
Dış bağlantılar
Cantor Rabinovicz
Beş Hergele

Beş Hergele, senaryo yazarlığını ve yönetmenliğini Yılmaz Atadeniz'in yaptığı 1971 yapımı Türk filmi.

Oyuncular
İrfan Atasoy ... Aygün (ses. Abdurrahman Palay)
Tamer Yiğit ... Çetin Hergele Çeto (ses. Sadettin Erbil)
Safiye Yankı ... Sarı Kanarya
Behçet Nacar ... Kobra Ahmet (ses. Doğan Bavli)
Erol Taş ... Arap İsmail
Tijen Doray ... Nur
Süheyl Eğriboz ... Komutan
Çetin Başaran ... Tarzan (ses. Ünal Gürel)
Kudret Karadağ ... Kobra Ahmet'in Adamı
Yaşar Güçlü ... Osman (ses. Zafer Önen)
Cango Kemal
Mahmut Gülay
Mustafa Yavuz ... Asker
Yılmaz Kurt ... Kobra Ahmet'in Adamı
Kenan Karagöz ... Kobra Ahmet'in Adamı
Yılmaz Türkoğlu
Orhan Çoban

Kaynakça
Beş Kardeş

Beş Kardeş, Ay Yapım tarafından yapılıp, Kanal D'de yayınlanan komedi türündeki Türk televizyon dizisidir. Başrollerini Serkan Keskin, Osman Sonant, Tansu Biçer, Nadir Sarıbacak ve Fatih Artman'ın paylaştığı dizide anne ve babalarını depremde kaybeden beş kardeşin hayat hikâyesi anlatılmıştır.

Yapım
Senaryo ve yönetmenliği Onur Ünlü'nün üstlendiği, kurgusunu Ruşen Dağhan ve Onur Uysal'ın üstlendiği ve yapımcılığını Kerem Çatay'in yaptığı Ay Yapım imzalı dizinin ilk bölümü 16 Şubat 2015 tarihinde Kanal D'de yayınlanmaya başlamıştır. 16 Mart 2015 tarihinde dizinin 5. bölümü yayınlandıktan sonra dizinin yeni bölümlerinin Haziran ayına kadar yayınlanmayacağı duyurulmuştur. 16 Haziran 2015 günü kaldığı yerden devam etmiştir.

7. bölümdeki "Allah bu hırsızların orucunu mu kabul edecek" ifadesi Kanal D tarafından internet sitesine yüklenirken sessize alınarak sansürlendi. Ertesi hafta verilen kararla, dizinin 13. bölümden sonra yayından kaldırılması kesinleşti. 4 Ağustos 2015 günü 13. bölümüyle final yapılacağı açıklandı.

Başta sosyal medya olmak üzere dizinin sonlandırılmasına büyük tepki olmuş, ancak sonuç değişmemiştir. İzleyiciler tarafından sosyal medyada çok etkileyici bulunan final sahnesinin ardından Beş Kardeş dizisinin sosyal medya hesaplarından şu son söz paylaşılmıştır: O güzel insanlar o güzel kırmızı kamyonete binip gittiler...

Oyuncu kadrosu ve karakterler
Yayın takvimi
Not: Dizi; 1'den 5. bölüme kadar Pazartesi 20.00'de, 6'dan final olan 13. bölüme kadar ise Salı 20.00'de yayımlandı.

Bölümler
İzlenme oranları
Dizi, her 3 ölçüm kategorisinde de en yüksek izlenme oranlarına 16 Şubat 2015 tarihli ilk bölümünde ulaşmıştır. 3,45 ile total gün 17.si, 5,09 ile AB gün 5.si, 4,52 ile ABC1 gün 6.sı olmuştur.

9. Bölüm, araştırma şirketi Somera'nın sosyal medya reyting listesinde 1. sırayı aldı.

10. Bölümün yayın saati daha da ötelenerek 23.24'te başlatılmasına rağmen izlenme oranı biraz daha yükselmiş, hattâ AB grubunda ilk 10 program arasına, 12. bölümde ise ilk 5 program arasına yükselmiştir. Final olan 13. bölümü AB'de 7, Total'de ise 12.olurken, son haftaların tümünde olduğu gibi yine sosyal medyanın zirvesindeydi.

Dış bağlantılar
Kanal D'de Beş Kardeş
netd'de Beş Kardeş
YouTube'da Beş Kardeş
Instagram'da Beş Kardeş
Kaynakça
Beş Kardeş bölümleri listesi

Beş Kardeş bölümleri listesi, Ay Yapım tarafından yapılıp, 2015 yılında Kanal D'de yayımlanan komedi türündeki Beş Kardeş adlı Türk televizyon dizisinin bölüm listesidir. Dizi, 1 sezon olup toplam 13 bölümden oluşmaktadır.

Dizi 16 Şubat 2015 tarihinde Kanal D'de yayımlanmaya başlamıştır. Dizinin yönetmeni Onur Ünlü, senaristleri Onur Ünlü, İsmail İçen, Mustafa Mutlu ve Arzu Mutlu, yapımcısı Kerem Çatay'dır. Başrollerini Serkan Keskin, Osman Sonant, Tansu Biçer, Nadir Sarıbacak ve Fatih Artman'ın paylaştığı dizi birbirilerine benzemeyen beş kardeşin hayat hikâyesini anlatmaktadır.

16 Mart 2015 tarihinde dizinin 5. bölümü yayımlandıktan sonra, dizinin yeni bölümlerinin Haziran ayına kadar yayımlanmayacağı duyurulmuş, 16 Haziran'dan itibaren 6. bölümü ile kaldığı yerden devam etmiştir.

7. bölümdeki "Allah bu hırsızların orucunu mu kabul edecek" ifadesi Kanal D tarafından internet sitesine yüklenirken sessize alınarak sansürlendi. Ertesi hafta verilen kararla, dizinin 13. bölümden sonra yayından kaldırılması kesinleşti. 4 Ağustos 2015 günü 13. bölümüyle final yapılacağı açıklandı.

Dizinin kaldırılma kararı ve yayın saatinin ileriye alınmasına rağmen dizinin izlenme oranları düşmek yerine az da olsa yükseldi. Ayrıca 9. bölüm, araştırma şirketi Somera'nın sosyal medya reyting listesinde 1. sırayı aldı. 10. bölümün yayın saati daha da ötelenerek 23.24'te başlatılmasına rağmen izlenme oranı biraz daha yükselmiş, hattâ AB grubunda ilk 10 program arasına tekrar dönmüştür.

Genel bakış
Bölümler
1. sezon (2015)
Kaynakça
Beş Adalar

Beş Adalar veya Beşadalar, ( ; ; ), Antalya ili, Kumluca ilçesi sınırlarında bulunan adalardır. Mavikent beldesinin, Karaöz Mahallesinde bulunan Gelidonya Burnu'un denizdeki devamı niteliğindedir. Adalarda yerleşim bulunmamaktadır.

Teke Yarımadası'nın güney kısmında Eren Tepe bulunur. Tepeden denize doğru, keskin kenarlı Markiz Tepe alçalır, denize dalar. Dağların denizdeki uzantıları Beş Adaları oluşturur. Gelidonya Burnu ve Beş Adalar Antalya ve Finike Körfezlerinin sınırını oluşturur.

Adalar çevresi ters akıntılardan dolayı denizcilik açısından tehlikeli bölgedir. Antik dönemlerde pek çok gemi burada batmıştır. MÖ 15. yüzyıla ait bir batık bulunmuş, Bodrum Sualtı Arkeoloji Müzesinde sergilenmektedir.

Adalardan en büyüğü 400 m genişlik ve 2000 m uzunluğu ile ince ve uzun Devecitaşı Adası'dır (Uzunada). Batısında Ateş Adası, güneybatısında Suluada bulunur. Sualtı güzeliği ve derinliğinden dolayı dalış alanı olarak kullanılmaktadır.
Tarihçe
Bizanslı Stephanus biri Corudela diğeri Melanippeia olarak adlandırılan iki kayalıktan bahsetmektedir; ancak pozisyonlarından bahsedilmemiştir. Scylax sadece ikisinden bahseder. Strabon'a göre Toros Dağları, önce Pamfilya'nın deniz kıyısının başlangıcında veya Likya ve Pamphylia sınırlarında yer alan adalar olan Chelidoniae'nin (Gelidonya) karşısında büyük bir yüksekliğe ulaşır; bu adalar Hiera Acra'nın (Gelidonya Burnu) açıklarında üç adet, yükseltili ve birbirlerinden yaklaşık beş stadyum ve kıyıdan altı stadyum uzaktaydılar; bunlardan biri ankraj veya limana sahipti. Dionysius Periegetes, üç adadan bahsetmektedir. Bu adaları Tauri promontoryumunun karşısına yerleştiren Yaşlı Plinius, üçünden bahsetmiş ve denizciler için tehlikeli olduklarını söylemiştir; Ancak daha yakın dönemde Francis Beaufort tariflemelerinde adalara hiçbir tehlike atfetmemiştir; Gelidonya Burnu açıklarında beş ada vardır: bu adalardan ikisi, dört ila beş yüz feet yüksekliğindedir; diğer üçü daha küçük ve verimsizdir.
Adalar
Beşadalar (Beş Adalar, Şıldanlar, Kutsal Kayalar, Gelidonya, Helidonya, Kırlangıç Adaları, Taşlıkburnu, Yardımcı Burnu, Chelidoniae Insulae, Chelidoniai, Celidoni, Chelidonia, Chelidonides nisoi, Χελιδονίδες νῆσοι, Χελιδόνιαι, Πέντε Νησιά)
Ateş Adası (Poligon, Atış)
Devecitaşı Adası (Melanippeia, Uzunada)
Meşe Adası (Korydela, Corudela)
Suluada (Sulada, Sulu Ada, Krambusa, Krambousa, Crambusa, Grambúsa, Granbusa, Garabusa, Cambruxa, Ixola de Cambro, Karayoza, Karaboğaz, Dionysias, Κραμπούσα)
Topuk Taşı Adacığı
Kaynakça
Beş Kuzey Kore İli Komitesi

Beş Kuzey Kore İli Komitesi (Korece: 이북5도위원회; Hanja: 以北五道委員會, harfi harfine "Kuzey'in Beş İl Komitesi") Güvenlik ve Kamu İdaresi Bakanlığı altında bir Güney Kore hükûmet organıdır.

Tarihçe
1949'da kurulan komite, Güney Kore hükûmeti resmen Kore'nin bütününün tek meşru hükûmeti olduğunu iddia ettiği için, tamamen Askeri Demarcation Line'ın kuzeyinde bulunan beş Kore vilayetinin yönetiminden resmen sorumludur. Güney Kore Cumhurbaşkanı beş ilden her biri için vali atar. Ama, bölge Kuzey Kore'nin etkili yetkisi altında olduğundan, rolleri büyük ölçüde semboliktir. Komitenin temel pratik işlevi, Kuzey Korelilerin yeniden yerleşmesine yardım etmek ve Kuzey Koreliler için sosyal etkinlikler düzenlemek de dahil olmak üzere, Güney Kore'de yaşayan Kuzey Koreli defektörlere destek sağlamaktır.

Komite, ismine rağmen, Kuzey Kore-Güney Kore ilişkilerinde yer almıyor; Kuzey Kore işleri Birleşme Bakanlığı tarafından ele alınmaktadır.

Beş Kuzey Kore ilinin bayrakları
Kuzey Kore'de bölge iddia eden Güney illeri
İki Güney Koreli eyalet, Gyeonggi ve Gangwon, Kuzey Kore'de kendi bölgelerinin bir bölümünü resmen kendileri görüyor. Güney Kore hükûmeti, bu iki ilin valisini, kuzeydeki parçalar da dahil olmak üzere tüm eyaletlerinin başı olarak görüyor.

Kaynakça
Beş Ateşli Kadın

Beş Ateşli Kadın / Ateşli Delikanlı, 1968 Türkiye-Mısır-Lübnan ortak yapımı bir komedi ve macera sinema filmi

Konusu
İki genç Türk gazeteci, çalıştıkları gazete için dikkat çekici bir dosya hazırlamak amacıyla Beyrut’a gider. Günler süren araştırmalarına rağmen kayda değer bir ipucu bulamazlar ve başarısız olduklarını düşünerek Ankara’ya dönmeye karar verirler. Ancak Beyrut’tan ayrılmadan hemen önce, üyeleri tamamen kadınlardan oluşan gizemli bir suç örgütünün izine rastlarlar.

Gazeteciler, senet dolandırıcılığı yapan bu çetenin peşine düşerken soruşturma onları şehrin ünlü gece kulüplerinden birine götürür. Burada tanıştıkları ünlü bir şarkıcının, örgütle bağlantılı olduğunu fark ederler. İlk başta yalnızca sıradan bir kulüp yıldızı gibi görünen kadın, aslında çetenin perde arkasındaki beyni ve lideridir.

Tehlikeli bir takibe girişen iki gazeteci, çetenin faaliyetlerini ve gizli bağlantılarını ortaya çıkarmayı başarır. Topladıkları bilgiler sayesinde polis örgüte operasyon düzenler ve suç şebekesi çökertilir. Böylece gazeteciler hem büyük bir başarıya imza atar hem de okuyucularına sansasyon yaratacak bir haber dosyasıyla Türkiye’ye döner.

Oyuncular
Cüneyt Arkın
Hülya Darcan
Sabah
Sait Mugrabi
Tarup
Zeki Sezer
Ferit Şevki (konuk oyuncu)

Kaynakça
Dış bağlantılar
Beş Kuruş Yok

Beş Kuruş Yok, Türk şarkıcı Gökçe'nin ikinci albümüdür. 9 şarkıdan oluşan albüm 2 Mart 2009'de Pasaj Müzik etiketiyle yayımlandı. Albümde Cenk Eroğlu, Alen Konakoğlu ve Burak Yerebakan aranjörlük yaptı. Albüme ilk klip "5 Kuruş" adlı şarkıya Fatih Demir yönetmenliğinde çekildi. 2. klip yine Fatih Demir yönetmenliğinde "Hayat" adlı şarkıya çekildi. 3. klip ise "Anladım ki" adlı şarkıya çekildi. "Iko Iko" şarkısının Türkçe uyarlaması olan "Tik Tak" adlı şarkıya ise Can Saban yönetmenliğinde klip çekildi.

Şarkı listesi
Kaynakça
Dış bağlantılar
Beş Büyükler Konseyi

Beş Büyükler Konseyi ( Go-Tairō), kendi ölümünden kısa bir süre önce naip (Japonca: 太閤 Taikō) Toyotomi Hideyoshi tarafından 1598 yılında kurulan ve beş güçlü feodal beyden (Japonca: 大名 Daimyō) oluşan bir gruptu. Hideyoshi ölüm döşeğindeyken, oğlu Toyotomi Hideyori henüz 5 yaşındaydı. Bu nedenle Hideyoshi, varisi taht için uygun yaşa gelince tahta geçebilmesini garantilemek amacıyla bu konseyi oluşturdu. Beş büyükler konseyi ayrıca Hideyoshi tarafından Kyoto ve çevresini yönetmek için kurulmuş olan Beş Komisyon Üyesi (Japonca: 五 奉行Go-Bugyō) grubunun adı altında danışman olarak görev aldılar.

Kaynakça
Beş-Aral Devlet Tabiatı Koruma Alanı

Beş-Aral Devlet Tabiatı Koruma Alanı, Kırgızistan'ın batısındaki Celal-Abad ili'nde yer alan bir koruma alanıdır. 1979 yılında kurulan park 2020 itibarıyla 112.018 hektar alan kaplamaktadır.

Tarih
Beş-Aral Devlet Tabiatı Koruma Alanı, Çatkal Vadisi'nin eşsiz doğal kompleksini ve ormanlarını; Menzbier Dağ sıçanının yaşam alanını ve Greig ve Cauffman laleleri bitki örtüsünün doğal yaşam alanını korumak için 21 Mart 1979'da kuruldu. Koruma alanı 116.700 hektar alan kaplamaktadır. 1994 yılında Çatkal Ormanlığı'nın kurulmasıyla ilgili koruma alanının sınırları değiştirildi ve alan 63.200 hektara indirildi (1 Ağustos 1994 tarihli ve 573 sayılı Hükûmet Kararı). 16 Temmuz 2002'de Menzbier sıçanı (Marmota menzbieri) yaşam alanı ve diğer alanlar doğa koruma alanına eklenmiş ve koruma alanının alanı 86.748 hektara çıkarılmıştır (26 Temmuz 2002 tarihli 499 sayılı Hükûmet Kararı). 2006 yılında Beş-Aral Devlet Tabiatı Koruma Alanı'nın Sandalash Koruma Alanı ile genişletilmesi sonucunda koruma alanının toplam alanı 112.018 hektara çıkmıştır.

Fauna ve flora
Koruma alanı özellikle Menzbier dağ sıçanı (Marmota menzbieri) ve Grief ve Cauffman lale türleri gibi endemik türleri korumak için kurulmuştur.

Kar leoparları, Türkistan vaşağı (Lynx lynx isabellinus) ve yırtıcı kuşlar (sakallı akbaba, kartal) da koruma alanında görülür.

Kaynakça
Beş Hanedanın Eski Tarihi

Beş Hanedanın Eski Tarihi ( ), Kuzey Çin'in çoğunu kontrol eden Beş Hanedan dönemine (MS 907-960) odaklanan resmi bir tarih metniydi. Aynı zamanda, dönem boyunca diğer güney devletlerinin bazı tarihlerini de içermektedir. MS 960 yılında kurulan Song Hanedanı'nın ilk yirmi yılında hanedanın resmi bilgini Xue Juzheng tarafından derlenmiştir. Çin tarihi boyunca tanınan Yirmi Dört Tarih kaydından biridir.

Kitap 150 bölümden oluşmaktadır ve aslında Liang Kitabı (24 cilt), Tang Kitabı (50 cilt), Jin Kitabı (24 cilt), Han Kitabı (11 cilt), Zhou Kitabı (22 cilt), Liezhuan (7 cilt) ve Zhi (12 cilt) olmak üzere yedi kitaba bölünmüştür. Ouyang Xiu'nun Beş Hanedanın Tarihi Kayıtları yayınlandıktan sonra artık popülerliğini yitirdi. 12. yüzyılda imparatorluk Kütüphanesinden kaldırıldı ve artık Jin Hanedanı'nın emriyle yayınlanmadı. Kitap bu dönemde kaybolmuştur.

18. yüzyılda, Çing Hanedanı bilginleri Yongle Ansiklopedisi'nde kitaptan birçok tam alıntı buldular. Onları çıkardılar ve aynı döneme ait diğer kaynaklarla birlikte, birkaç bölüm eksik olsa da, kitabı büyük ölçüde yeniden inşa edebildiler. Orijinal kitabın kopyalarının bulunduğuna dair söylentilere rağmen, hiçbiri bulunamadı.

Kaynakça
Dış bağlantılar
Old History of the Five Dynasties 《舊五代史》 Chinese text with matching English vocabulary
Beş Barbarlık

Beş Barbarlık veya Wu Hu (Çince: 五胡; pinyin: Wǔ Hú), Doğu Han hanedanlığında kuzey Çin'e göç eden ve ardından Batı Jin hanedanını deviren ve 4.-5. yüzyıllarda kendi krallıklarını kuran beş Han olmayan antik halk için Çin tarihyazımında verilmiş addır. Beş Barbarlık olarak sınıflandırılan halklar Hiyungunlar, Jie, Siyenpiler, Di ve Qiang idi. Bu halkların proto Moğol, Türk, Yenisey ve Çin-Tibet dilleri konuşmuş olabilecek farklı kabilelerden oluştuğu düşünülür.

Kaynakça
Beş Kardeştiler

Beş Kardeştiler, Atıf Yılmaz'ın yönettiği, senaryosunu Sadık Şendil'in yazdığı 1962 yapımı Türk filmidir.

Konusu
Murat, aralarında kan davası olan bir aileden kaçmak için beş çocuğu ile birlikte başka bir şehre taşınır. Bu şehirde denizcilik yaparak geçinirler. On beş yıl sonra yaşadıkları yere başka bir aile taşınır. Bu ailenin kızına Murat'ın büyük oğlu aşık olur. Ancak bu aile, Murat'ın ailesiyle arasında kan davası olan ailedir. Murat'ın yaşadığı yere de intikam için gelmişlerdir. Murat, aileden kaçmak için plan yapmaya başlar. Ancak büyük oğlu da o ailenin kızını kaçırmaya çalışır. Bu nedenle aileler orasında çatışmalar yaşanmaya başlar.

Oyuncular
Eşref Kolçak
Muhterem Nur
Ekrem Bora
Ahmet Mekin
Meral Sayın
Tunç Başaran
Reha Yurdakul
Aliye Rona
Erol Taş
Hüseyin Baradan
Hayati Hamzaoğlu
Ayfer Feray
Suzan Avcı
Hayal Tayuk
Danyal Topatan

Dış bağlantılar
Beş Göz

Beş Göz (İngilizce: Five Eyes Intelligence Oversight and Review Council 'FIORC'), Amerika Birleşik Devletleri ve Birleşik Krallık başta olmak üzere Avustralya, Kanada ve Yeni Zelanda'nın oluşturduğu İstihbarat ittifakıdır. Resmi olarak bu ülkeleri Sinyal istihbarat antlaşması olan UKUSA kayıtlarda tutmaktadır.

Ülkeler gayri resmi olarak kendi aralarında istihbarat alanında yardımlaşmalarda bulunabilirler. Beş Göz ittifakı ülkelerin ulusal ve uluslararası alanlarda ayrıca coğrafi, askeri ve sinyal alanlarındaki istihbarat kuruluşlarını içine alır. Ayrıca ingilizlerin Nazi almanyasının haberleşmeyi şifreleme ve şifreleri sonrasında çözmeye yarayan Enigma makinesi'nin kodunun çözmesi ve amerikalıların japon morunu çözmesi gibi birçok ABD ve Birleşik Krallık istihbarat yardımlaşmaları ve ittifaklıkları olmuştur.

Beş Göz teşkilatının resmiyete ve teşkilat olma yapısına ulaştığı savaş sonrası yayınlanan Atlantik Bildirisi teşkilatın başlangıç taşı olarak nitelendirilebilir. 17 Mayıs 1943'te, BRUSA Antlaşması olarak da bilinen İngiliz-ABD İletişim İstihbarat Anlaşması, Birleşik Krallık ve ABD hükûmetleri tarafından ABD Savaş Bakanlığı ile İngiliz Hükûmeti Kod ve Şifre Okulu (GC&CS) arasındaki işbirliğini kolaylaştırmak için imzalandı. 5 Mart 1946'da gizli anlaşma, NSA ile GCHQ arasındaki tüm sinyal istihbaratı işbirliğinin temelini oluşturan UKUSA Anlaşması olarak resmîleştirildi.

1948'de anlaşma Kanada'yı kapsayacak şekilde genişletildi, ardından Norveç (1952), Danimarka (1954), Batı Almanya (1955), Avustralya (1956) ve Yeni Zelanda (1956) geldi. Bu ülkeler ittifaka "gözlemci" olarak katıldılar.

Soğuk savaş
GCHQ ve NSA birbirleri arasında birkaç Doğu Avrupa ülkesi, Sovyetler Birliği ve Çin ve hakkında istihbarat bilgileri paylaştı. Soğuk savaşın ilerleyen dönemlerinde beş göz teşkilatı tarafından ECHELON kod adı ile, Sovyetler Birliği ve Doğu Bloku müttefiklerinin askeri ve diplomatik iletişimlerini izlemek için teknikler geliştirildi.

Ayrıca bakınız
ANZUS
AUKUS
AUSCANNZUKUS
Dörtlü Güvenlik Diyaloğu
ECHELON
UKUSA Antlaşması

Kaynakça
Beş Büyükler

Beş Büyükler ( ), Avrupa'da İngiltere, İspanya, İtalya, Almanya ve Fransa'nın futbol liglerini ifade eder. 2025 itibarıyla, bu ülkeler erkek futbolunda Premier League, La Liga, Serie A, Bundesliga ve Ligue 1; kadın futbolunda ise Women's Super League, Liga F, Serie A, Frauen-Bundesliga ve Première Ligue ile en büyük ve en popüler yerel futbol liglerine sahip olan Avrupa liderleridir.

Ayrıca bakınız
Üç Büyükler
Beş Uygar Kabile

Beş Göçmen Kültürüne Uyum Sağlamış Kabile Cherokee, Chickasaw, Choctaw, Creek ve Seminole kabilelerine beyaz insan tarafından verilmiş bir isimdi. Bu kabilelerin beyaz toplumlar arasında "uygar" olarak anılmasının sebebi, bu beş kabilenin plantasyon ve köle sahibi olmak da dahil olmak üzere sömürgecilerin adetlerini benimsemeleri ve genellikle komşularıyla iyi ilişkiler kurmalarıydı.
Beş Uyum Sağlayan Kabile, ülkenin diğer bölgelerine -özellikle günümüz Oklahoması'na yerleştirilmelerinden önce Amerika Birleşik Devletleri'nin güneydoğusunda yaşamaktaydı. Bugün özellikle diğer kabilelerden gelen birçok yerli Amerikalı, "Beş Uygar Kabile" yaftasını patronluk taslayıcı ya da ırkçı bulmaktadır. Kendi aralarında kabilelerden konuşurken, bazen düzeltilmiş "Beş Kabile" adı kullanılmaktadır; böylece bu beş kabile dışında kalan diğer yerli Amerikalıların vahşi oldukları iması ortadan kaldırılmaktadır.

Beş kabile, Federal hükûmet tarafından izin verilmiş yerlilerin yerinin değiştirilmesi operasyonlarıyla birkaç on yıl içerisinde, anavatanları olan Mississippi Nehri'nin doğusundan o zamanlar "Kızılderili Arazisi" denilen, bugünse Oklahoma eyaletinin doğusunu oluşturan topraklara yerleştirilmişlerdir. Bu yer değiştirme operasyonlarının en kötü üne sahip olanı 1838'de gerçekleşen Gözyaşı Patikası'dır. Başkan Martin Van Buren Cherokeeler'le yaptığı -Cherokeeler'in topraklarını batıda onlara verilecek yeni topraklarla değişmesini öngören- tartışmalı New Echota Antlaşması'nı yürürlüğe koyarak kabileyi yer değiştirmeye zorlamıştır. Yaklaşık 4000 Cherokee'nin ölümüne neden olan bu zorunlu göç, Cherokee kabilesinin olayı anmak için kullandığı Nunna daul Isunyi—"Ağladığımız Yol"- isimlendirmesinden dolayı diğer kaynaklarda da "Gözyaşı Patikası" olarak geçmektedir.

Beş kabile Amerikan İç Savaşı sırasında bölündüler. Choctaw and Chickasaw kabilelerinin büyük kısmı güneyli Konfederasyon devletleri yanında savaşırken; Creek, Seminole ve özellikle Cherokee kuzeyli Birlik'i destekleyenler ve güneyli Konfederasyon'u destekleyenler olarak ikiye ayrıldı. Bu nedenle, Cherokee kendi kabilesi içinde de bir iç savaş yaşadı.

Beş kabile Kızılderili Arazisi'ne yerleştirildikten sonra Amerika Birleşik Devletleri hükûmeti bu kabilelere, beyazların onların yaşadıkları topraklara yerleşmeyeceklerine dair güvence vermişti. 1893'e kadar tek tük beyaz yerleşimleri dışında bu kurala uyuldu, fakat anılan tarihte hükûmet Oklahoma Bölgesi civarındaki Cherokee Yerleşimi'ni dış yerleşime açtı. 1907 yılında Oklahoma Bölgesi ve Kızılderili Arazisi Oklahoma Eyaleti ismi altında birleştirildi. Beş Uygar Kabile'nin bugün o topraklarda önemli bir varlığı söz konusudur.

Ayrıca bakınız
ABD Kızılderililerinin kültürel asimilasyonu

Kaynakça
Dış bağlantılar
Beş Uygar Kabile Müzesi resmi sitesi
Beş Kabile makalesi, nativeamericans.com'da
Beş Uygar Kabile Birliği Özgür İnsanlarının Torunları
Beş Vakit

Beş Vakit, Reha Erdem'in yazıp yönettiği, çekimleri Çanakkale'nin Kozlu Köyü'nde yapılmış 2006 yapımı film.

Ödüller
39. Sinema Yazarları Derneği Ödülleri
En iyi film
En iyi yönetmen (Reha Erdem)
En iyi görüntü yönetmeni (Florent Herry)
2006 Adana Altın Koza Film Festivali
En iyi film
En iyi yardımcı erkek oyuncu (Bülent Emin Yarar)
2006 Uluslararası İstanbul Film Festivali
Altın Lale
2006 28. Montpellier Akdeniz Film Festivali
Altın Antigone ödülü

Dış bağlantılar
www.5vakit.com