Franz Schubert

Franz Peter Schubert, (31 Ocak 1797, Viyana – 19 Kasım 1828, Viyana) Avusturyalı besteci. Franz Schubert, 31 yaşında ölmesine rağmen ardında zengin ve çok çeşitli eserler bıraktı. 600'den fazla lied, kilise ve koro eseri, yedi tamamlanmış ve beş tamamlanmamış senfoni, uvertürler, sahne eserleri, piyano ve oda müziği eserleri besteledi.

Schubert'in bir besteci olarak önemi ancak erken ölümünden sonra anlaşılmış; Mendelssohn, Schumann, Liszt, Brahms ve diğer romantik besteciler Schubert'in eserlerini keşfetmiş ve övmüşlerdir. Bugün Schubert, erken romantizmin seçkin bir temsilcisi olarak kabul edilir.

Hayatı
Schubert Viyana yakınlarında Himmelpfortgrund'da 31 Ocak 1797'de dünyaya geldi. Babası Çek asıllı bir öğretmen, annesi Polonyalı bir ev kadını idi. Dört erkek kardeşin en küçüğü idi. Schubert'in müzik yeteneğini önce babası fark etti ve Franz'a keman çalmayı öğretti ve kiliseye göndererek org çalmayı öğrenmesini sağladı. On yaşında saray korosuna girdi ve oldukça iyi bir müzik eğitimi gördü. Okul orkestrasının baş kemancılığını ve bazen de yönetmenliğini yaptı.

1810'da sarayın müzikçisi Antonio Salieri ile çalışmaya başladı ve küçük yaşta şarkılar, piyano parçaları, kardeşleri ve babasıyla birlikte çalmak için yaylı çalgı dörtlüleri besteledi. 1813'te henüz 16 yaşındayken ilk senfonisini yazdı, hatta bir de opera bestelemeye çalıştı. 1814'te okulu bırakıp öğretmenliğe başladı. 1815'te bir okula müdür atandı. Aynı yıl içinde 150 şarkı, 2 senfoni, piyano parçaları, 2 missa, 4 küçük opera besteledi.

Schubert'in yaşadığı dönem klasik müzikte romantik akımın başladığı döneme denk gelir. Romantizmin ruhsal değişkenliklerine, çekiciliğine ve arayış dolu dünyasına yatkındır. Bazen bir günde 5-6 beste yazan

Sanatsal Özellikleri
Konçerto dışında her tür yapıt bestelemiştir. Diğer yapıtlarına göre operada başarısızdır. Esas bestecilik kimliğini liedlerde bulmuştur. Besteci kişiliğini gösteren en önemli yapıtlarını 1824'ten ölümüne kadar olan 4 yıl içinde yazdı.

Seidl'e ait olan "Die Taubenpost" ya da Müller'in bir şiiri üzerine bestelediği "Der Hirt auf dem Felsen" Schubert'in bestelediği son şarkılardır.

Schubert'in senfonileri
İlyasoğlu'na göre senfoni konusunda Haydn ve Mozart'ın etkisinde kalarak çalışmalarına başladı. Ancak etkilendiği biçim kalıplarını sürekli geliştirmeye çalıştı. Kaygısuz'a göre senfonilerinde Beethoven'in güçlü etkisi vardır. İlk kez bakır nefesli çalgılara melodi çalma görevi verdi. Biri bitmemiş olan dokuz senfoni bıraktı. Mimaroğlu'na göre Bitmemiş Senfonisinde ve Büyük Do Majör Senfonisinde cesur armonik yürüyüşleri, bakır nefesli çalgılara melodi çaldırması ile Beethoven'i aşmıştır.

Bitmemiş senfoni için bitmemiş denmesinin nedeni dönemin biçimsel formunu kullanmasından dolayıdır. Birinci bölüm enerjik ve ritmik, ikinci bölüm ağır, lirik hatta yer yer ağıt biçimindedir. Batı müziği analizcilerine göre bundan sonra dans eden canlı yürüyüşlü bir üçüncü bölüm gelmeliydi. Ama Schubert böyle parlak bir final eklemek istemedi.

Kaynakça
Ayrıca bakınız
Opera bestecileri listesi

Dış bağlantılar
Schubert üzerine notlar - Notes on Franz Schubert, Piyanist Bart Berman
Schubert'in çalışmaları - Project Gutenberg
IMSLP websitesi "Schubert, Franz" maddesi (Erişme:26.10.2010)