Anna Castelli Ferrieri

Anna Castelli Ferrieri (6 Ağustos 1918 – 22 Haziran 2006), İtalyan mimar ve endüstriyel tasarımcıdır. Plastik malzemelerin ana akım tasarım materyali olarak kullanımındaki etkisi ve İtalyan çağdaş mobilya şirketi Kartell’in kurucu ortaklarından biri olmasıyla tanınmaktadır.

Erken yaşamı ve eğitimi
Ferrieri, 6 Ağustos 1918’de Milano, İtalya’da doğdu. Milano Politeknik Üniversitesi’nde eğitim gören ilk kadınlardan biri oldu ve 1943 yılında mimarlık diplomasıyla mezun oldu. Öğrenciliği sırasında, indirgeme, işlevsellik ve yalın güzellik anlayışıyla tanınan İtalyan Rasyonalist mimar Franco Albini’den etkilendi. Ayrıca Almanya’daki Bauhaus sanat, mimarlık ve tasarım okulunun savunduğu sadelik ve işlevsellik anlayışından da etkilendi.

Kariyeri
Eğitimini tamamladıktan sonra 1946-1947 yılları arasında Costruzioni adlı mimarlık dergisinde editör olarak çalıştı. 1949 yılında Ferrieri, eşi Giulio Castelli ile birlikte mobilya şirketi Kartell’i kurdu. Şirket, yüksek kaliteli plastik mobilya, aydınlatma ve ev ürünleri üretiminde öncü hâline geldi. O dönemde plastik, endüstriyel bir malzeme olarak görülüyor ve ev içi kullanımda yaygın kabul görmüyordu. Tarihçi Catharine Rossi’ye göre Ferrieri, eş ve mimar/tasarımcı rollerini dengeleme konusunda zorluk yaşadığı için iş ortaklığında çeşitli problemlerle karşılaştı. Ferrieri, ancak eşinin iki iş ortağının ayrılmasının ardından Kartell’de çalışmayı kabul etti. Kartell’in baş tasarımcılarından biri olarak Ferrieri, şirketin yenilikçi tasarım anlayışına yön verdi. 1960’lar ve 1970’lerde şirketin büyümesinde mobilya bölümü önemli rol oynadı. Ferrieri’nin tasarladığı renkli modüler mobilyalar, saksılar ve tabureler Kartell’in simgesi hâline geldi. 1968 yılında tek kalıptan üretilen ilk sandalyeyi tasarladı. Tasarımlarında geometrik formlar, cesur renkler ve parlak yüzeyler ön plana çıktı. 1972 yılında Ferrieri ve eşi, New York Modern Sanat Müzesi’nde düzenlenen Italy: The New Domestic Landscape sergisine katıldı. Sergide 1969 tarihli Componibili tasarımı yer aldı. Componibili, üst üste yerleştirilebilen modüler depolama ünitelerinden oluşmaktadır. Tasarım, esnek, işlevsel ve pratik olarak tanımlanmıştır. Ürün, üretime başlanmasından onlarca yıl sonra bile Kartell’in en çok satan tasarımlarından biri olmaya devam etti. Ferrieri, 1976-1987 yılları arasında Kartell’in sanat direktörü olarak görev yaptı. Plastik gibi dönemin mobilya tasarımında alışılmadık malzemelerini kullanarak hem estetik hem işlevsel yeni formlar geliştirdi. Tasarımcıların yaratıcılığı ile teknik uygulanabilirlik arasında bir köprü kurdu. Ferrieri, Mimarlık Çalışmaları Hareketi (MAS), Ulusal Şehir Planlama Enstitüsü (NIU) ve İtalyan Endüstriyel Tasarım Derneği (ADI) gibi çeşitli kuruluşların kurucuları ve üyeleri arasında yer aldı. 1984 yılında From Project to Product: Plastic and Design adlı kitabını yayımladı. 1991 yılında yayımlanan The Interface of Material adlı ikinci kitabında ise tasarımcıların sorumluluk anlayışını ele aldı.

Tarzı ve çalışmaları
Ferrieri, savaş sonrası İtalyan modern tasarımıyla ilişkilendirilen öncü bir mimardı. Tasarımlarında plastik gibi yeni malzemeleri kullanarak teknolojik yeniliklere odaklandı. Ferrieri, 50’den fazla mimari projeye imza attı. En bilinen projeleri arasında Kartell genel merkezi, Milano’daki Via Marchiondi konut binası ve Alfa Romeo için tasarlanan çeşitli ofis ve fabrikalar yer almaktadır. 1982 yılında tamamen enjeksiyon kalıplı plastikten yapılan ilk masayı tasarladı. 1988 yılında ise mermer görünümlü enjeksiyon plastik karışımından yapılmış bir lounge koltuk tasarladı. Ferrieri, yüksek kaliteli tasarımları ödüllendiren Compasso d’Oro dahil olmak üzere çok sayıda ödül kazandı.

Sergiler
Design Italian Style, Hallmark Gallery, New York, 1968
⁠ * Italy: The New Domestic Landscape, Museum of Modern Art, New York, 1972
⁠* Design and Design, Palazzo delle Stelline, Milano, 1979
⁠* Italienisches Moebel Design, Stadtmuseum, Köln, 1980
⁠* Dal Cucchiaio alla Città, Milano Trienali, 1983
⁠* Italian Women Designers, Takashimaya Stores, Tokyo, 1985
⁠* Anna Castelli Ferrieri per Kartell, Galliano, Torino, 1985
⁠* Anna Castelli Ferrieri at Gallery Modus, Berlin, 1986
⁠* Sedersi Kartell, La Rinascente, Milano, 1988
⁠* Industrial Elegance, Pacific Design Center, Los Angeles, 1992

Ödülleri
Milano Trienali Altın Madalyası, 1947 ve 1950
⁠* Oscar Plast Ödülü, Londra, 1968
⁠* Gümüş Madalya Oesterreichisches Bauzentrum, Viyana, 1969
⁠ * Altın Madalya, Monza, 1972
⁠* MACEF Ödülü, Milano, 1972
⁠* Bundespreis Gute Form, Batı Almanya Hükûmeti, Bonn, 1973
⁠ * SMAU Ödülü, Milano, 1977
⁠ * Product Design Award, Resource Council, New York, 1979 ve 1984
⁠* Premio Compasso d’Oro Ödülü, Milano, 1979 ve 1987
⁠ * Design Award, American Societies of Industrial Design, San Diego Museum of Art, 1981
⁠* Altın Madalya, BIO9, Ljubljana, 1982
⁠* Furniture Fair Design Award, Köln, 1982 ve 1987
⁠ * Industrial Design Magazine Annual Award, New York, 1983
⁠ * Fine Furniture of the Year Award, Hamburg, 1984

Başarıyla ilgili zorluklar
Ferrieri, çalışan kadınların hem kamusal hem özel yaşamda çeşitli engellerle karşılaştığını açıkça dile getirdi. Tasarımcı, eş ve anne rollerini dengelemenin çoğu zaman zor olduğunu ifade etti. 1970’lerin başında uluslararası feminist organizasyon Soroptimist’e katıldı ve 1973 yılında kuruluşun başkanı oldu.

Kişisel yaşamı
Ferrieri’nin babası Enzo Ferrieri, tanınmış bir gazeteci, yönetmen ve tiyatro eleştirmeniydi. Eşi Giulio Castelli kimya mühendisiydi ve daha sonra Kartell’de iş ortağı oldu. 1988 yılında çift şirketlerini damatları Claudio Luti’ye sattı ve emekliye ayrıldı. Emekliliğinin ardından Ferrieri tasarım alanında aktif kalmaya devam etti ve Milano Domus Academy’de ders verdi.

Ölümü
Ferrieri, 22 Haziran 2006 tarihinde Milano’daki evinde akciğer hastalığı komplikasyonları nedeniyle 87 yaşında öldü. Ölümünden dört ay sonra eşi Giulio Castelli de 86 yaşında hayatını kaybetti.

Kaynakça