Alice (Alice Harikalar Diyarında)

Alice, Lewis Carroll'un Alice Harikalar Diyarında (Alice's Adventures in Wonderland, 1865) ile devam kitabı Aynanın İçinden (Through the Looking-Glass, 1871) adlı çocuk romanlarında yer alan kurgusal bir karakteri ve romanların protagonistidir. Victoria devrinin ortalarında yaşayan bir çocuk olan Alice, ilk romanda bir tavşan deliğinden Harikalar Diyarı'na düşmesiyle istemeden de olsa kendini bir yeraltı macerasında bulurken devam romanında bir ayna ile alternatif bir dünyaya adım atar.

Caroll, arkadaşı Robinson Duckworth ile birlikte Isis'te kürek çekerken Liddell kız kardeşleri eğlendirmek için anlattığı hikâyelerde Alice karakterini ortaya çıkardı ve daha sonraki kürek gezilerinde de karakteri anlatmaya devam etti. Karakter ile Alice Liddell arasında isim benzerliği olmasına rağmen araştırmacılar, karakterin Liddell'e dayandığı konusunda hemfikir değillerdir. Carroll tarafından "sevecen ve nazik", "herkese karşı kibar", "güvenilir" ve "çılgınca meraklı" olarak nitelendirilen Alice için bazı eleştirmenler kişiliğinde daha olumsuz yönler bulsa da karakter zeki, iyi huylu ve otoriterden kuşkulanan olarak görülmüştür. Karakterin fiziksel özellikleri, Alice Harikalar Diyarında nın ilk taslağı olan Alice's Adventures Under Ground dan (lit. Alice'in Yeraltındaki Maceraları) itibaren politik karikatürist John Tenniel'in iki Alice kitabındaki çizimleriyle değişti.

Alice, kültürel bir simge olarak tanımlanmaktadır. On dokuzuncu yüzyıldaki genel çocuk protagonistlerden farklı olarak nitelendirilmekte ve iki Alice romanı, çeşitli devam çalışmalarına, parodilere ve mizaç olarak Alice'e benzeyen protagonistlerin taklitlerine ilham kaynağı olmaktadır. Çeşitli eleştirel yaklaşımlarla yorumlanmış ve Walt Disney'in yapımcılığındaki animasyon filmi (1951) gibi çeşitli uyarlamalarla yeniden şekillenmiştir.

Karakter
Alice, Victoria devrinin ortalarında yaşayan kurgusal bir çocuktur. 4 Mayıs'ta yaşananları konu alan Alice Harikalar Diyarında da (Alice's Adventures in Wonderland, 1865) karakterin, yaygın olarak yedi yaşında olduğu varsayılmaktadır. 4 Aralık'ta yaşananları ele alan devam romanında ise Alice, yaşının 7,5 olduğunu belirtmektedir. İki Alice kitabının metninde yazar Lewis Carroll, kahramanının fiziksel görünümüne pek değinmemiştir. Kurgusal hayatının ayrıntıları iki kitabın metninden keşfedilebilir. Alice'in bir ablası, Dinah adından bir kedisi, yaşlı bir dadısı ile sabah dokuzdan başlayarak derslerini veren bir mürebbiyesi vardır. orta sınıf Eleştirmenler ise karakteri "masum", genellikle iyi huylu, olarak nitelemiştir. Diğerleri Alice'te daha az olumlu özellik görerek Alice'in Harikalar Diyarı'ndaki hayvanlarla olan sohbetinde sıklıkla şefkatsiz davrandığını, Kertenkele Bill'i havaya fırlatarak karaktere şiddet uyguladığını, duyarsızlığı ve kaba cevaplarıyla yetiştiği sınıfı yansıttığını yazmışlardır.

Alice karakterinin Alice Liddell olarak tanımlanabileceği tartışmalı bir durumdur. Kimi eleştirmenler karakteri Liddell olarak tanımlamakta ya da karakterden esinlenildiğini yazmaktadır. Diğer eleştirmenler ise Carroll'un, protagonisti ile Liddell'i ayrı olarak değerlendirdiğini iddia etmektedir. Carroll'a göre karakteri gerçek bir çocuğa dayanmıyordu ve tamamen kurgusaldı.

Geliştirme
Alice ilk defa Alice Harikalar Diyarında nın ilk taslağı olan Alice's Adventures Under Ground i okumadan bile Alice'i tanıdığını" belirtmiştir. Bunun, sonraki uyarlamalarda yaratıcı özgürlüğe olanak sağladığını ve böylece hikâyeye olan bağlılığın göz ardı edilebileceğini iddia etmişlerdir.

Japonya'da, Alice pop kültürü üzerinde önemli bir etkiye sahiptir. Tenniel'in sanat eseri ve Disney'in film uyarlaması, iki romanın devamının olumlu karşılanmasını sağlamıştır. Japonya'daki gençlik kültürü arasında "1960'ların Amerikan ve İngiliz hippilerinin yaptığı gibi bir isyan figürü" olarak benimsenmiştir. Ayrıca Japon modası, özellikle Lolita modası için bir ilham kaynağı oldu. Popülaritesi, Japonların kızlık anlayışını "dışta tatlı ve masum ve içte önemli ölçüde otonom" olan shōjo idealini gerçekleştirdiği fikriyle ilişkilendirilmiştir.

Diğer illüstratörler
İki Alice kitabı da belli dönemlerde yeniden resimlendirildi. 1907'deki Alice'in Harikalar Diyarında nın telif hakkının sona ermesi, sekiz yeni baskı yapmasını sağladı ve bunlardan birinde Arthur Rackham, Art Nouveau tarzı çizimler yaptı. 1907'de yayınlanan diğer baskıların illüstratörleri arasında Charles Robinson, Alice Ross, W. H. Walker, Thomas Maybank ve Millicent Sowerby yer almıştır. Blanche McManus (1896); monochrome kullanan Peter Newell (1901); Mabel Lucie Attwell (1910); Harry Furniss (1926); ve art deco tarza sahip olan Willy Pogany (1929) diğer kayda değer illüstratörler arasındadır.

1930'lu yılların başlarındaki kayda değer illüstratörler arasında Edgar Thurstan (1931) ve 1929 Wall Street iflasına dair çizimleri; yaşça daha büyük bir Alice çizen D. R. Sexton (1933) ve J. Morton Sale (1933); Mervyn Peake (1954); 1972'de Francis Williams Memorial alan Ralph Steadman (1967); gerçeküstücülük kullanan Salvador Dalí (1969) ile suluboya çalışmasıyla Peter Blake (1970) gelmektedir. 1972 yılına gelindiğinde ilk kitap olan Alice Harikalar Diyarında nın toplamda doksan, Aynanın İçinden in toplamda yirmi bir illüstratörü vardı. Alice'in 1980'li, 1990'lı ve 2000'lerin başlarındaki önemli illüstratörleri arasında Barry Moser (1982); Greg Hildebrandt (1990); David Frankland (1996); uyarlamasında suluboya kullanan Lisbeth Zwerger (1999); 1999'da Kurt Maschler Ödülü ve 2000 yılında Kate Greenaway Madalyası kazanan Helen Oxenbury (1999) ve soyut çizimleriyle DeLoss McGraw (2001) yer almaktadır.

Notlar
Kaynakça
Özel


Genel
Dış bağlantılar