1847 Kuzey Amerika tifüs salgını

1847'deki tifüs salgını, Büyük Kıtlık sırasında hastalık taşıyan gemilerdeki kalabalık İrlanda göçmenleri arasında başlayan salgındır.

Kanada
Kanada'da 1847'den 1848'e kadar 20.000'den fazla insan öldü. Birçok hasta ise Grosse Adası, Montreal, Kingston, Toronto ve Saint John'daki ateş kulübelerinde (karantina kulübeleri) karantinaya alındı.

Grosse Adası
Quebec'de Saint Lawrence Körfezi'nde yer alan Grosse Adasında 1832'de kolera salgınını kontrol altına almak için kurulan bir karantina istasyonu vardı. Ayrıca 1832'den 1848'e kadar binlerce İrlandalı göçmene ev sahipliği yapmıştı.

17 Mayıs 1847'de Syria adlı ilk gemi 430 ateşli vakayla geldi. Bunu birkaç gün sonra sekiz gemi daha izledi. Dr Douglas, "hastaları yatıracak tek bir yatağı olmadığını" yazarak şöyle belirtmişti; "Her geminin şimdi olduğu gibi ateşli bir şekilde gelmesi ihtimalini hiç düşünmedim". Bir hafta sonra, Grosse Adası'na on yedi gemi daha gelmişti. O zamana kadar 695 kişi hastaneye yatırılmıştı. İki gün sonra gemi sayısı otuza ulaşmıştı ve 10.000 göçmen muayene edilmeyi bekliyordu. 29 Mayıs'a kadar toplam 36 gemi gelmişti. Mayıs ayının sonunda kırk gemi St. Lawrence Nehri boyunca iki mil (3 km) boyunca sıraya girmişti. Dr Douglas'a göre her hasta ateş ve dizanteriden muzdaripti. 1100 hasta barakalarda ve çadırlarda barındırılıyor ya da kilisede bakım veriliyordu.

Grosse Adası'nın baş sağlık görevlisi Dr. George Douglas, 1847 yazının ortasında yürürlükte olan karantina kurallarının uygulanmasının "fiziksel olarak imkansız" olduğunu ve göçmenlerin gemilerinde kalmalarının zorunlu olduğunu kaydetti. Douglas, gemileri temizleyip havalandırmanın, enfekte yolcular arasında bulaşmanın yayılmasını durdurmak için yeterli olacağına inanıyordu. Montreal'in Anglikan Piskoposu Bishop Mountain, kilisenin karşısında su için çığlık atan insanları gördüğünü belirtmiştir. İnsanların çadırların içinde yerde yattığını belirtmiştir. Gördüğü bir çocuk haşaratla kaplıydı, bir başkası toplulukla yürürken bir an oturdu ve öldü. İçme suyu arabalarla getirildiği için ateşi olan hastalara hiçbir zaman yetmiyordu. Bir Katolik rahip olan Peder Moylan, 18 saattir su servisi yapılmamış bir çadırda sadece sakatlara su verebildiğini yazmıştı. Hangarlar başlangıçta ateşli hastaları barındırmak için tasarlanmamıştı ve havalandırması yoktu. Yeni hangarlar, ahırlardan bağımsız şekilde inşa edildi. Senato Komitesi, personel ve yer yetersizliğinden dolayı yaralıların günlerce kendi dışkılarında yattığını ve gece ölenleri alıp götürmek için yeterli personel bulunmadığını belirtti.

Denizde ölenlerin tam sayısı bilinmiyor. Ancak Whyte bunu 5293 olarak tahmin etmektedir. Denizde seyir sırasında cesetler denize atıldı, ancak gemiler Grosse Adası'na ulaştıktan sonra karada bir cenaze töreni mümkün olana kadar gemi ambarında tutuldular. Ölüler, kancalarla ambarlardan dışarı sürüklendi ve kıyıya yığıldılar. Bazıları bezlerle o kadar sıkı sarılmıştı ki ölümün katı, keskin hatları kolayca izlenebiliyordu.

Askerlerin bölgeyi kordon altına almasıyla hastaların kaçmaması için inşa edilen barakaların sayısı 22'ye çıkacaktı. Gri Rahibeler kadın ve çocukları gemilerden ambulanslara taşıyarak hastalara bakıyorlardı. Montrealli gazeteci ve tarihçi Edgar Andrew Collard'a göre, yardıma giden 40 rahibeden otuzu hastalandı, yedisi öldü. Diğer rahibeler görevi devraldı ancak hayatta kalan Gri Rahibeler iyileştikten sonra çalışmaya geri döndüler. Rahipler de yardım etti, birçoğu ölenlerin son itiraflarını duyduktan sonra hastalandı. Bir çete hastalığı nehre bulaştırmakla tehdit ettiğinde, Montreal belediye başkanı John Easton Mills isyanı bastırdı ve hastalara su vererek ve yatak takımlarını değiştirerek bakım sağladı. Bir yıldan az bir süre görevde kalabildi ve Kasım ayında öldü. Montreal Roma Katolik Piskoposu, Fransız Québécois'i Katolik kardeşlerine yardım etmeye çağırdı. Birçoğu, çocukları evlat edinmek için kırsal kesimden Montreal'e gitti, bazen toprak devirleri yapıldı.

Sonraki yıllarda St. Lawrence Nehri boyunca Victoria Köprüsü'nü inşa eden işçiler, Windmill Point'te salgın kurbanlarının olduğu bir toplu mezar keşfetti. Birçoğu İrlanda kökenli olan kişiler keşiften rahatsız oldular ve mezarın unutulmamasını sağlamak için The Black Rock olarak bilinen bir anıt yaptılar.

1 Aralık 1859'da dikilen taşın üzerindeki yazıt şöyledir:MS 1847-48 Gemi Ateşinden Ölen 6000 Göçmenin İzlerini Saygısızlıktan Korumak İçin...

Bu Anıt, Messrs'ın İşçileri tarafından dikilmiştir. Victoria Köprüsü AD İnşaatında Çalışan Peto, Brassey ve Betts

1859" Salgın ayrıca Büyük Kıtlıktan kaçan İrlandalı göçmenlere bakım ve hizmet sağlayan, Toronto'nun ilk Piskoposu Michael Power da hastalığa yakalanarak öldü.

Saint John, New Brunswick
Saint John'un ana limanının hemen dışındaki New Brunswick'teki Partridge Adası, 1785'e kadar bir haşere evi ve karantina istasyonu sahası olarak seçildi. 1847'de, İrlandalı göçmenlerin büyük bir akını ile tifüs salgını hızla yayıldı. 1847 tifüs mevsiminde New Brunswick'te 2115 kişi öldü, Partridge Adası'nda ve Saint John'da 1196 kişi öldü.

Bytown (Ottawa)
Tifüs salgını, 3.000'den fazla İrlandalı göçmenin gelişiyle Bytown'u vurdu. Ateş ilk olarak Haziran 1847'de ortaya çıktı ve hastalara başlangıçta Gri Rahibeler tarafından bakıldı. Ancak hasta sayısı arttıkça, karantina kulübeleri yapılmak zorunda kaldı. Karantinada yaklaşık 200 kişi öldü.

Amerika Birleşik Devletleri
New York Şehri
İrlandalı göçmenlerin New York'a akını 1847'de bir tifüs salgınını getirdi. Vakaların %80'inin Atlantik geçişi sırasında kapıldığı ve vakaların %20'sinin şehirdeki ikincil yayılmadan kaynaklandığı bildirildi. New York Hastanesi'nde yedi haftalık bir süre içinde 147 vaka tedavi edildi. Ölüm oranı %11 idi.

Kaynakça