1975'te Türkiye

Bu sayfada, 1975 yılında Türkiye'de görevdeki siyasi kurumlar ve kişiler, yaşanan olaylar, doğan ve ölen kişiler yer alır.

Meclis
TBMM 15. dönem

Görevdekiler
Cumhurbaşkanı – Fahri Korutürk
Başbakan
Sadi Irmak (31 Mart'a kadar)
Süleyman Demirel (31 Mart'tan itibaren)
Anamuhalefet lideri
Bülent Ecevit

İktidar partisi ve ana muhalefet
İktidar partisi
Adalet Partisi (AP) ve koalisyon ortakları Milli Selamet Partisi (MSP), Cumhuriyetçi Güven Partisi (CGP) ve Milliyetçi Hareket Partisi (MHP) – (31 Mart'tan itibaren) – Hükümet bazen 1.Milliyetçi Cephe olarak anılır
Ana muhalefet
Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) (26 Ocak - 17 Kasım 1974)

Kabine
38. Türkiye Hükûmeti (31 Mart'a kadar)
49. Türkiye Hükûmeti (31 Mart'tan itibaren)

Olaylar
Ocak
2 Ocak - TRT 1, TRT 2 ve TRT 3 radyoları yayına başladı.
16 Ocak - Gazi ve Bursa Eğitim Enstitüsü öğrenci olayları nedeniyle kapatıldı.
23 Ocak - İstanbul Vatan Mühendislik Okulu'nda kendilerine 'komandolar' adını veren ülkücüler, 1 öğrenciyi öldürdüler.
30 Ocak - Türk Hava Yolları'nın 345 sefer sayılı uçuşu: THY'nin Bursa isimli yolcu uçağı, elektriklerin kesik olmasından dolayı Yeşilköy Havaalanı'na inemeyince Marmara Denizi'ne düştü. Uçakta bulunan 42 kişiden kurtulan olmadı.

Şubat
5 Şubat - Amerikan Kongresi, Türkiye'ye silah ambargosu uygulanmasını kabul etti.
6 Şubat - Türkiye, ABD ile görüşmeleri askıya aldı.
13 Şubat - Kıbrıs Türk Federe Devleti kuruldu. Devlet Başkanlığı'na Rauf Denktaş getirildi.
23 Şubat - Erzincan'da CHP il binasi ve bazı işyerlerine saldırı sırasında çıkan olaylarda 1 kişi öldü, 10 kişi yaralandı.

Mart
22 Mart - Türkiye ilk kez katıldığı Eurovision Şarkı Yarışması'nda Semiha Yankı ile 3 puan alarak sonuncu oldu.
31 Mart - Adalet Partisi lideri Süleyman Demirel, MHP, MSP ve CGP ile birlikte bir koalisyon hükûmeti kurdu. Türk siyasi tarihinde bu hükümete 1. Milliyetçi Cephe adı verilir.

Nisan
12 Nisan - Süleyman Demirel tarafından kurulan bir koalisyon hükûmeti olan 49. Hükûmet meclisten güvenoyu aldı.
22 Nisan – Bildergerg toplantısı İzmir'in Çeşme ilçesinde yapıldı.

Mayıs
3 Mayıs - Türkiye İşçi Partisi, Behice Boran'ın genel başkanlığında kuruldu.

Haziran
22 Haziran - CHP genel başkanı Bülent Ecevit, miting için gittiği Gerede'de saldırıya uğradı.
24 Haziran - MHP Genel Başkanı Alparslan Türkeş'in Diyarbakır gezisinde çıkan olaylarda 3 kişi öldü, 46 kişi yaralandı.
1 Haziran - Fenerbahçe, Futbol 1. Ligi şampiyonluğunu kazandı.

Temmuz
24 Temmuz - ABD, Türkiye'ye uyguladığı silah ambargosunu kaldırmayacağını bildirdi.
25 Temmuz - Türkiye, ülkede bulunan ABD askeri üslerini kapatacağını bildirdi.

Ağustos
Eylül
6 Eylül - Diyarbakır, Lice'de meydana gelen 6.6 şiddetindeki depremde 2.385 kişi öldü, 7 bine yakın ev yıkıldı.

Ekim
3 Ekim - ABD, Türkiye'ye yönelik silah ambargosunu kısmen kaldırdı.
12 Ekim - 27 ilde 54 senatör ve 6 milletvekilliği için yapılan ara seçimlerde; Adalet Partisi 27 senatör, 5 milletvekilliği, Cumhuriyet Halk Partisi 25 senatör, 1 milletvekilliği, Millî Selamet Partisi 2 senatör çıkardı.
22 Ekim - Türkiye'nin Viyana büyükelçisi Hüseyin Daniş Tunalıgil görev yaptığı Viyana'da Ermeni Soykırımı Adalet Komandoları'na mensup üç militan tarafından düzenlenen suikast sonucu yaşamını yitirdi.
24 Ekim - Türkiye'nin Paris Büyükelçisi İsmail Erez ve makam şoförü Talip Yener katledildi. Saldırıyı 'Ermeni Soykırımı Adalet Komandoları' adlı örgüt üstlendi.
26 Ekim - Genel nüfus sayımı yapıldı. Türkiye'nin nüfusu 40.197.669 kişi olarak tespit edildi.
26 Aralık - Cumhuriyet Senatosu başkanlığına Tekin Arıburun seçildi.

Kasım
Aralık
28 Aralık - İskenderun Demir ve Çelik A.Ş., Başbakan Süleyman Demirel ve SSCB Başkanı Aleksey Kosigin tarafından törenle hizmete açıldı.

Doğumlar
13 Şubat - Sibel Alaş, şarkıcı
8 Nisan - Funda Arar, şarkıcı
5 Mayıs - Fırat Tanış, oyuncu
8 Mayıs - Mehmet Günsür, oyuncu
6 Haziran - Hasibe Eren, oyuncu
18 Temmuz - Ertem Şener, spor spikeri
10 Ağustos - İlhan Mansız, futbolcu
12 Ağustos - Koray Candemir, şarkıcı
12 Ekim - Fettah Can, şarkıcı
20 Ekim - Sevinç Erbulak, oyuncu

Ölümler
18 Ocak - Nuri Berköz, general (d. 1889)
12 Mayıs - Necdet Tosun, oyuncu (d. 1926)
7 Temmuz – Reşat Ekrem Koçu, tarihçi ve yazar (d. 1905)
12 Temmuz – Latife Uşşakî, Atatürk'ün eşi (d. 1898)
10 Temmuz - Nurettin Topçu, yazar (d. 1909)
15 Temmuz - Fahri Belen, general
27 Ağustos - İsmet Uluğ, futbolcu
22 Eylül – Bedri Rahmi Eyüboğlu, ressam ve şair (d. 1911)
12 Aralık – Nihal Atsız, milliyetçi yazar ve şair (d. 1905)

Ayrıca bakınız
1974-75 Türkiye 1. Futbol Ligi
1974-75 Türkiye Basketbol Ligi
1975 Eurovision Şarkı Yarışması'nda Türkiye
1975 yapımı Türk filmleri
11. Altın Portakal Film Festivali

Kaynakça