Abdullah bin Ca'fer

Ebû Ca'fer Abdullāh bin Ca‘fer b. Ebî Tâlib el-Haşimi ( ; (699 veya 702/704) İslam peygamberi Muhammed'in bir sahabesi ve akrabası, Ali'nin yeğeni, Muhammed bin Ebû Bekir'in üvey kardeşi ve Abdullah bin Muâviye'nin dedesidir.

Kerbelâ Olayı'nda bulunmamasına rağmen Ehl-i beyt'e sadıktı. Şöyle dediği rivayet edilir: "Allah iki oğluma (Evn ve Muhammed) bir şans verdi. Ben de orada olmalıydım. Eğer orada olsaydım, Hüseyin bin Ali için kendimi feda ederdim." Richard Francis Burton'a göre, Araplar arasında en sempatik kişi olarak kabul edilir. Mezarı, Baki Mezarlığı'nda Akil bin Ebu Talib ve Ebu Sufyan bin el-Haris'in (Abdülmuttalib'in torunu) yakınındadır.


Abdullah bin Ca'fer, doğrudan Muhammed'den, ayrıca annesi Esma ve amcası Ali'den hadis rivayet etmiştir. Bu hadislerden yirmi üç tanesi Ahmed bin Hanbel'in Müsned'inde (I, 203-206) yer almıştır.

Erken dönem
Abdullah, Cafer bin Ebu Talib ve Esma bint Umeys'in oğludur. 616 yılında Habeşistan'a hicret etmişlerdi ve Abdullah ile iki kardeşi orada doğmuştu. Abdullah, Habeşistan'da doğan ilk Müslümandır. Abdullah'ın Habeşistan'da (günümüzde Etiyopya) doğumundan sonra, Aksum (Necaşi) Krallığı kralının da bir oğlu olmuştur. Hemen Abdullah bin Ca'fer'in anne ve babasına çocuklarının adını sordu. Adı öğrenince, Habeşistan kralı da ilk oğluna "Abdullah" adını verdi. Ayrıca, Habeşistan kralının oğlunun emzirme annesinin Esma bint Umeys olduğu da belirtilmektedir. Abdullah'ın küçük kardeşi, İslam peygamberinin adını alan Müslüman tarihindeki ilk çocuk gibi görünmektedir. Aile 628 yılında Arabistan'a dönmüş ve Medine'ye yerleşmiştir. Muhammed, Ebu Talib'in oğulları Ca'fer, Akil ve Ali'ye çocuklarının kuzenleriyle evlenmelerini emretmiştir.

Evlilik ve aile hayatı
Ali özellikle kızlarının Ca'fer'in oğullarıyla evlenmesini arzu etmişti. Abdullah ve Zeynep'in iki çocuğu olmuştur.

Şeyh Muhammed Abbas Kummi'ye göre, Abdullah'ın farklı eşlerinden 20 oğlu vardı; bunlardan beşi Zeynep bint Ali'den olan çocuklarıdır. Pencap Üniversitesi'nin Daira-e-Maarif Islamia'sı (İslami Bilgi Çemberi) (sayfa 568-70, Cilt X), Zeynep'i Abdullah'ın oğlu Ali'nin Zeynep bint Ali aracılığıyla olan soyundan biri olarak tanımlar.

Karısının Hüseyin bin Ali ile yolculuğu
Rivayet edildiğine göre Zeynep, Abdullah ile evlenmeden önce Kerbela yolculuğunu önceden görmüştü. Bu nedenle, evlilik görüşmeleri sırasında Abdullah'tan kardeşiyle birlikte oraya gitme izni alınmıştı. Abdullah'ın Kerbelâ Olayı'nda bulunmamasının sebebinin ise görme bozukluğu olduğu söylenir. Sonuç olarak, yolculuğun ve savaşın zorluklarına dayanamamıştı. Kocasının endişesini fark ederek şunları söyledi:



Bunun üzerine Abdullah iznini verdmiş ve iki oğlunu da kader yolculuğuna göndermiştir.

Abdullah aynı anda Leyla bint Mes'ud ile evliydi.

Kariyeri
Muharebeler
Cemel Muharebesi'nin sonunda, Aişe'nin kardeşi Muhammed bin Ebû Bekir'in koruması altında Medine'ye dönüşünü emanet ederken, Ali'nin Aişe'ye 12.000 dirhem ödenmesini emrettiği rivayet edilir. Abdullah, miktarın az olduğunu düşünerek Aişe'ye daha büyük bir meblağ vermiştir.

Siyaset
Abdullah, İlk Fitne sırasında amcası Ali'nin önde gelen danışmanlarından birisidir. Medine'de cömertliği ve himayeciliğiyle tanınıyordu ve bu nedenle "bahrü’l-cûd" yani "hayır denizi" lakabını almıştı. 661 yılında Ali'nin suikastından sonra Abdullah, kuzenleri Hasan ve Hüseyin ile birlikte cenaze törenini gerçekleştirmişlerdir. Cesedi yıkamışlar ve kurta olmadan üç elbise giydirerek gömülmeye hazırlamışlardır.

Ali'nin hükümdarlığı sırasında, Abdullah Mısır ile ilgili idari kararlarda büyük ölçüde yer alıyordu. Ali, valisi Kays ibn Sa'd'ın gizlice Muaviye I'e biat ettiğine dair istihbarat raporları almıştır. Ali, izlenecek yol konusunda karar vermek için oğullarına ve Abdullah'a danıştı. Abdullah'ın tavsiyesi üzerine Ali, Kays'a Mısır halkından alenen biat istemesini ve reddedenlerle savaşmasını emreden bir mektup göndermiştir. Kays, Ali'ye daha ılımlı yaklaşımını savunan bir mektup yazmıştır.

Abdullah daha sonra Ali'yi, Kays'ın yerine Mısır valisi olarak Muhammed bin Ebû Bekir'i atamaya ikna ettmştir. Kays'ın gerçekten Muaviye'ye taraf olmuş olması durumunda görevini teslim etmeyi reddedeceğini savunmuştur. Tarihçi Taberî daha sonra bunun kötü bir tavsiye olduğunu, çünkü deneyimli Kays'ın görevden alınmasının Ali'nin bölge üzerindeki kontrolünü zayıflattığını belirtir. Bu karar nihayetinde Emevilerin Mısır'ı fethine ve Muhammed bin Ebû Bekir'in ölümüne yol açmıştır.

Hüseyin için vizyonu
Kerbelâ Olayı'nda iki oğlunun ölümünü bilen insanlar Abdullah'a taziyelerini sunarken, Mevlelilerinden biri (Ebu el-Lislas [bir sahabe]) şöyle dedi: "İşte Hüseyin bin Ali aracılığıyla karşılaştığımız ve başımıza gelen budur." Bunun üzerine Abdullah ona terliğiyle vurdu ve şöyle dedi: "İki oğlumun kardeşim ve kuzenimle birlikte öldürülmesinden memnunum. Allah'a yemin ederim ki, eğer onun yanında olsaydım, onunla birlikte öldürülmek için onu bırakmamayı tercih ederdim." Sonra kendisini teselli edenlerin dikkatini çekerek şöyle dedi: "Hayatı zorlaştıran Allah'a hamd olsun, Hüseyin bin Ali'yi kendi ellerimle teselli ettim, iki oğlum da onu teselli etti. Daha sonra Yazid'in Mekke valisi Amr ibn Sa'id'e giderek, Hüseyin'e zararsız davranış garantisi veren, ona iyilik ve cömertlik gösteren bir mektup yazmasını istedi. "Mektubunda ona güven göster ve geri dönmesini rica et." Hüseyin de bu mektuba cevap vermiştir.

Ayrıca bakınız
Yahya bin Ömer - İsyana öncülük eden Abdullah bin Ca'fer'in soyundan gelen

Kaynakça