kaan39/turkish-wikipedia-dataset-clean huggingface dataset:
Arazi İdaresi Temel Modeli

Arazi İdaresi Temel Modeli ( , kısaca LADM), arazi idaresine ilişkin verilerin kavramsal olarak modellenmesini amaçlayan uluslararası bir referans modelidir. Model, araziye ilişkin haklar, kısıtlamalar ve sorumluluklar ile bu hakların bağlı olduğu mekânsal birimler ve taraflar arasındaki ilişkilerin standart bir yapıda tanımlanmasını hedefler.

LADM, arazi idaresi sistemlerinin tasarımı, geliştirilmesi ve birlikte çalışabilirliğinin sağlanması amacıyla geliştirilmiş olup, farklı ülkelerdeki tapu, kadastro ve arazi bilgi sistemleri arasında ortak bir kavramsal dil oluşturmayı amaçlamaktadır.

Amaç ve kapsam
Arazi İdaresi Temel Modeli'nin temel amacı, arazi idaresi süreçlerinde kullanılan verilerin tutarlı, açık ve yeniden kullanılabilir bir biçimde modellenmesini sağlamaktır. Model; arazi mülkiyeti, kullanım hakları, kısıtlamalar, sorumluluklar ve bunların mekânsal karşılıklarını kapsayan veri yapılarını tanımlar.

Bu kapsamda LADM:

Araziye ilişkin hukuki ve mekânsal bilgilerin birlikte ele alınmasını,
Farklı idari ve teknik sistemler arasında veri uyumunun sağlanmasını,
Ulusal arazi idaresi sistemlerinin geliştirilmesine kavramsal bir çerçeve sunulmasını,
Sürdürülebilir arazi yönetimi politikalarının desteklenmesini

amaçlamaktadır.

Arazi idaresi ve arazi yönetimi ilişkisi
Arazi idaresi, arazi yönetiminin uygulamaya dönük ve teknik boyutunu oluşturur. Arazi yönetimi; politika belirleme, strateji geliştirme ve karar alma süreçlerini kapsarken, arazi idaresi bu politikaların sahada uygulanmasını sağlayan kurumsal ve teknik altyapıyı ifade eder.

Bu bağlamda Arazi İdaresi Temel Modeli, arazi yönetiminin dört temel fonksiyonunun (arazi mülkiyeti, arazi kullanımı, arazi değeri ve arazi geliştirme) veri düzeyinde temsil edilmesini sağlayan bir referans çerçeve olarak değerlendirilir.

Temel bileşenler
LADM, arazi idaresine ilişkin bilgileri üç ana kavramsal bileşen altında ele alır:

Taraflar (Party): Araziyle ilişkili gerçek ve tüzel kişileri ifade eder.
Haklar, kısıtlamalar ve sorumluluklar (RRR): Arazi üzerindeki hukuki ilişkileri tanımlar.
'Mekânsal birimler (Spatial Unit): Hakların geçerli olduğu parsel, bina, bağımsız bölüm gibi mekânsal nesneleri kapsar.

Bu bileşenler, araziye ilişkin hukuki ve mekânsal bilgilerin bütüncül bir yapı içerisinde modellenmesini mümkün kılar.

Uygulama alanları
Tapu ve kadastro sistemleri,
Kentsel ve kırsal arazi yönetimi uygulamaları,
Coğrafi bilgi sistemleri,
E-devlet ve mekânsal veri altyapıları,
Sürdürülebilir kalkınma ve arazi politikaları

gibi birçok alanda kavramsal referans olarak kullanılmaktadır.

Önemi
LADM, arazi idaresi alanında ortak terminoloji ve yapı sağlayarak, farklı ülkelerdeki sistemlerin karşılaştırılmasını ve birlikte çalışabilirliğini kolaylaştırmaktadır. Bu yönüyle model, hem gelişmiş hem de gelişmekte olan ülkelerde arazi idaresi sistemlerinin modernizasyonuna katkı sunmaktadır.

Ayrıca bakınız
Arazi yönetimi
Kadastro
Coğrafi bilgi sistemi
Sürdürülebilir kalkınma amaçları

Kaynakça
Arazi Yönetimi Bürosu

Arazi Yönetimi Bürosu ( ), Amerika Birleşik Devletleri İçişleri Bakanlığı'na bağlı federal arazilerin yönetiminden sorumlu kurumdur. 10 Aralık 1946 tarihinde Genel Arazi Dairesi ve Otlak Hizmetleri'nin birleşmesi sonucu kurulmuş olup toplam kara kütlesinin sekizde birine denk gelen fazla araziyi denetlemektedir. Merkezi Washington, DC'de yer almaktadır.

Kaynakça
Dış bağlantılar
Araştırma görevlisi

Araştırma görevlisi yükseköğretim kurumlarında yapılan araştırma, inceleme ve deneylerde yardımcı olan ve yetkili organlarca verilen ilgili diğer görevleri yapan öğretim yardımcısı. Araştırma görevlilerinin üniversite dışında herhangi bir işte çalışmaları yasaktır. Kendilerine belirli miktarda üniversite tazminatı ödenir. Araştırma görevlileri, yanlarında çalıştıkları profesör veya doçentlerin gerekli göreceği öğretim ve uygulamalarda hazır bulunmak, kendilerine konularıyla ilgili olarak verilecek işleri zamanında ve düzenli olarak yapmak, öğrencilerin çalışma ve uygulamalarına yardım etmek işleriyle görevlidirler.

Kaynakça
Araştırma ve Teknolojik Geliştirme Çerçeve Programı

Araştırma ve Teknolojik Geliştirme Çerçeve Programı ya da kısaca Çerçeve Programları, Avrupa Birliği tarafından Avrupa Araştırma Alanı içindeki bilimsel ve teknolojik araştırmaları desteklemek için oluşturulmuş ödenek programlarıdır.

Programlar
Birinci Çerçeve Programı (1984–1987)
İkinci Çerçeve Programı (1987–1991)
Üçüncü Çerçeve Programı (1991–1994)
Dördüncü Çerçeve Programı (1994–1998)
Beşinci Çerçeve Programı (1998–2002)
Altıncı Çerçeve Programı (2002–2006)
Yedinci Çerçeve Programı (2007–2013)

Ayrıca bakınız
Zenodo

Dış bağlantılar
Avrupa Birliği araştırmaları
Araştırma

Araştırma, en genel tanımıyla, birtakım olguların ortaya çıkarılması ve bilgi birikiminin arttırılması için yapılan her türlü sistematik çalışmayı içeren çok yönlü incelemedir. Araştırma, önyargılı ve hatalı kaynakların kontrol altına alınmasına yönelik özel bir dikkat ile karakterize edilir ve bir konunun anlaşılmasını artırmak için kanıtların toplanmasını, düzenlenmesini ve analizini içerir. UNESCO'nun tanımına göre araştırma, insan, kültür, toplum bilgilerinin birikimini artırmak ve bu bilgiyi yeni uygulamalar için kullanmak amacıyla girişilen sistematik yaratıcı eylemleri kapsar. Herhangi bir konu hakkında araştırma yapan kişiye araştırmacı denir. Araştırmalar için farklı veritabanı, kaynaklar, internet, dijital ortam, eksponatlar, eser, sanat eseri, belge, ansiklopedi, koleksiyon kataloğu, arşiv, nadire kabineleri kullanılır. Bilim adamları, araştırma görevlileri, öğrenciler, ekonomistler, politikacılar, hukukçular, kolluk kuvveti elemanları, mühendisler, doktorlar, farklı meslek sahipleri ve uzmanlar araştırmalar yapabilirler. Araştırmalar laboratuvar, araştırma enstitüsü, araştırma merkezi, kütüphane, müze, tıbbi merkezler, sanayi ve imalat tesisleri, enstitü ve eğitim kurumları, kamu kurumları ve açık alanlarda yapılabilir. Araştırmalar buluş, keşif, patent, lisans, delil, tez savunması amacıyla yapılabilir.

Bir araştırma projesi, bu alandaki geçmiş çalışmaların genişletilmesi olabilir. Araçların, prosedürlerin veya deneylerin geçerliliğini test etmek için araştırma, önceki projelerin veya bir bütün olarak projenin öğelerini kopyalayabilir.

İlkelerin anlaşılmasını amaçlayan temel araştırmaya kıyasla, uygulamalı araştırma daha çok insanın evren hakkındaki bilgisini ilerletmek için yöntem ve sistemlerin keşfedilmesini ve geliştirilmesini amaçlar. Bir araştırmada bilimsel yöntem kullanılabilirse de, araştırma terimi bilimsel yöntemin kullanılmadığı araştırmaları da kapsar.

Bilimsel yöntemin kullanıldığı araştırmalar bilimsel araştırma adını alırlar. Tarihsel araştırma bilimsel araştırmanın kapsamında yer alır.

Araştırma yöntemleri
Kaynakça
Ayrıca bakınız
Araştırma dürüstlüğü
Araştırma parkı
Araştırma etiği
Araştırma verisi yönetimi
Endüksiyon
Dedüksiyon
Deney
Ölçüm
Analiz
Test
Dış bağlantılar
Dokuz Eylül Üniversitesi B.A.P. (Bilimsel Araştırma Projeleri)
Meslek gruplarına göre ücret araştırmaları
SETAM Stratejik Ekonomik Toplumsal Araştırma Merkezi
Araştırma gemisi

Araştırma gemisi, denizde araştırma yapmak için özel olarak dizayn edilmiş ve donatılmış gemi türüdür. Araştırma gemileri, bilimsel araştırmalar, balıkçılık araştırmaları, petrol - gaz araştırmaları, deprem araştırmaları gibi çeşitli görevler yapabilir.

Kaynakça
Ayrıca bakınız
Piri Reis Araştırma Gemisi
HMS Beagle
Araçla saldırma

Araçla saldırma, bir örgüt militanının veya grubunun motorlu araç yardımıyla bir binanın veya topluluğun içinde kasten dalmasıyla sonuçlanan saldırı türü.
Saldırılar
1973 Olga Hepnarová davası – Çekoslovakya
1983 Douglas Crabbe Uluru Kamyon Saldırısı – Avustralya
1999 Şimonoseki İstasyonu katliamı – Japonya
2001 Azor saldırısı – İsrail
11 Eylül saldırıları - ABD, 2001
Colorado Marvin Heemeyer Buldozer saldırsı – ABD, 2004
Mohammed Reza Taheri-azar SUV saldırısı – North Carolina Üniversitesi, 2006
Omeed Aziz Popal SUV saldırısı – Kaliforniya, 2006
2007 Glasgow Uluslararası Havalimanı saldırısı – İskoçya, Birleşik Krallık
2008 Kudüs araç saldırısı – İsrail
2008 Kudüs buldozer saldırısı – İsrail
Akihabara katliamı - Japonya, Haziran 2008
2009 Hollanda Kraliyet Ailesi saldırısı – Hollanda
2011 Tel Aviv nightclub attack - İsrail
Murder of Lee Rigby – Londra, Mayıs 2013
Tiananmen Meydanı saldırısı – Çin, 2013
2014 Kudüs traktör saldırısı – İsrail
2014 Saint-Jean-sur-Richelieu ramming attack – Kanada
Ekim 2014 Kudüs araç saldırısı – Doğu Kudüs
Kasım 2014 Kudüs araç saldırısı – İsrail
2014 Dijon saldırısı – Fransa
2014 Nantes saldırısı – Fransa
2014 Urumçi saldırısı – Çin
2016 Nice saldırısı - Fransa
2016 Berlin saldırısı - Almanya
2017 Melbourne araba saldırısı – Avustralya
2017 Kudüs saldırısı - İsrail
2017 Finsbury Park minibüs saldırısı – Londra, İngiltere
2017 Westminster saldırısı - Londra, İngiltere
2017 Champs-Élysée'de araba saldırısı - Paris, Fransa
2017 Levallois-Perret saldırısı - Fransa
2017 Stockholm saldırısı - İsveç
2017 Charlottesville saldırısı - ABD
2017 Edmonton saldırısı - Kanada
2017 Londra Köprüsü saldırısı - İngiltere
2017 Barselona saldırısı - Barselona, İspanya
2017 New York saldırısı - New York, ABD
2018 Mishui araba saldırısı - Çin
2018 Toronto minibüs saldırısı - Kanada
2019 Tokyo araba saldırısı - Japonya
2020 Paris araba saldırısı - Fransa
2021 Waukesha, Wisconsin saldırısı - ABD
2023 Ramot kavşağı saldırısı - İsrail
2024 Zhuhai araba saldırısı - Çin
2024 Magdeburg araba saldırısı - Almanya
2025 New Orleans kamyonet saldırısı - ABD
2025 Münih saldırısı - Almanya

Kaynakça
Araş Burhani

Araş Burhani (d. 14 Eylül 1983), Paykan takımında forvet pozisyonunda görev yapan İranlı millî futbolcudur.

Futbol kariyeri
Kulüp takımları kariyeri
Profesyonel kariyerine 2002 yılında PAS kulübünde başladı. Daha sonra sırasıyla En-Nasr, İstiklâl ve Paykan kulüplerinde oynadı.

Millî takım kariyeri
İran millî futbol takımının 2006 FIFA Dünya Kupası kadrosunda yer aldı.

Dış bağlantılar
Arash Borhani - TeamMelli.com
Araştırma enstitüsü

Araştırma enstitüsü, araştırma yapmakla yükümlü bir kuruluştur. Araştırma enstitüleri temel araştırmalarda uzmanlaşabilir veya uygulanan araştırmalara yön verebilirler. Bu terim çoğunlukla doğal bilim araştırmalarına işaret etmekle birlikte, sosyal bilimlerde de, özellikle sosyolojik ve tarihsel araştırma amaçlı birçok araştırma enstitüsü bulunmaktadır.

Ayrıca bakınız
Düşünce kuruluşu
Araştırma ve geliştirme harcamalarına göre ülkeler listesi

Bu gerçek ve nominal değere ve en son verilere göre araştırma ve geliştirme (Ar-ge) harcalamalarına göre ülkeler listesidir.

Liste
Sadece yılda 100 milyon doların üzerinde harcama yapmış ülkeler dahil edilmiştir. Dünyanın toplam gerçek ve nominal değer Ar-Ge harcaması 2010'da yaklaşık bir trilyon dolardı.



Kaynakça
Araşidonik asit

Araşidonik asit, doymamış bir omega-6 yağ asidi. 20 karbonluk bir omurgaya ve C5, C8, C11 ve C14 pozisyonlarında dört tane cis-çift bağa sahiptir. Sentez sürecindeki kökeni diyetteki linoleik asit olup, insanlarda ve diğer hayvanlarda yağda, karaciğerde, beyinde ve salgı organlarında görülür. Hayvan fosfolipitlerinin parçasını oluşturur. Biyokimyasal süreçlerde eikozanoidlere dönüştürülüp, böylece enflamasyona yol açar ve çeşitli organ sistemlerinin fonksiyonlarında belirleyici rol oynar.

Kaynakça
Araçsalcılık

Bilim felsefesinde araçsalcılık; başarılı bir bilimsel kuramın, doğanın gözlemlenebilir olmayan nesne, özellik ya da süreçlerine ilişkin doğru ya da yanlış gibi bir yargıda bulunmayacağına ilişkin yaklaşımdır. Bu, bir kuramın belirli bir doğruluk değerinden bağımsız biçimde açıklanabilmesine olanak tanımakta; onun, doğa yasalarının sonuçlarına ilişkin öngörüler için yalnızca bir araç olarak kullanılması gerektiği anlamına gelmektedir. Temelleri 1906'da Pierre Duhem tarafından atılmış yaklaşım 21. yüzyıl fizikçilerinin büyük bölümü tarafından kabul görmüştür.

Kaynakça
Araşan

Araşan ( ), Kırgızistan'ın Çuy İli'nin Alamüdün İlçesi'nde bulunan bir kasabadır.

Tarihçe
Kasaba 1924 yılında kuruldu.

Coğrafi konum
Yakındaki yerleşimler arasında kuzeydoğuda Taş-Moynok ve kuzeyde ana yol boyunca Beş-Küngöy, kuzeybatıda Çong-Taş, güneybatıda Vorontsovskoy ve güneydoğuda Koy-Taş ve Prokladnoy yer alır. Verimli bir vadide yer almaktadır. Kuzeyde bir plantasyon bulunmaktadır.

Nüfus
2009'da toplam nüfus 3.832’di. 2018'de ise toplam nüfus 3.452’ydi.

Önemli insanlar
Asankan Dumakmatov (1923 - 2008) - Kırgız şair.
Almazbek Atambayev (17 Eylül 1956) - 4. Kırgızistan cumhurbaşkanı.

Kaynakça
Araştırma üniversitesi

Araştırma üniversiteleri, 21. yüzyıl bilgi ekonomisinin merkezi kurumları olarak görülmekte ve değerlendirilmektedir. Yüksek nitelikte akademik kadro, mükemmel araştırma sonuçları, eğitim öğretimde yüksek kalite, güçlü fon kaynakları, güçlü araştırma olanakları, ulusal ve uluslararası yetenekli öğrenciler, akademik özgürlük, araştırma üniversitelerinin genelde tanımlanmış özellikleridir.

Ayrıca bakınız
Yayımla ya da yok ol
Araştırma enstitüsü
Araştırma görevlisi
Araştırma tekniği
Araştırma dürüstlüğü
Araştırma verisi yönetimi
Araştırma ve geliştirme
Sosyal araştırma
Sorumlu araştırma ve yenilikçilik
İnternet araştırma etiği

Kaynakça
Araçla cinayet

Araçla öldürme bir ulaşım aracı kullanılarak sürücü dışında birinin kasten öldürülmesidir. Araçla öldüren katiller genellikle "İstemeden araçla adam öldürme" suçundan yargılanmaktadır.

Bazı ülkelerde araçla öldürme "Ölüme neden olan tehlikeli araç kullanımı" olarak sicil kaydına işler.

Kurban araç dışında yaya olabilir veya araç (araba, bisiklet, motosiklet vb.) içerisinde yolcu olabilir.

Ayrıca Bakınız
Künt travma
Araçla intihar
Araçla saldırma

Kaynakça
Araçla intihar

Araçla intihar, bir kişinin bir ulaşım aracını kullanarak intihar etmesidir.

Boğulma
Karbonmonoksit zehirlenmesi ile intihar etmek için bir araba kapalı bir alanda çalışıtırlması ile ulaşılabilir. Ancak katalitik konvertörler karbon monoksitin %99'unu önlemektedir.

Çarpma
İsteyerek Arabayı veya başka bir ulaşım aracını bir yere çarptırılarak yapılan intihardır, özellikle hız limitlerinin ölümcül seviyelerde izin verildiği yerlerde uygulanır. Haberlerde sıklıkla "kaza" kelimesi kullanıldığı için intihar şüphesini azaltmaktadır. Durumun ciddiyeti ve ihtimali alkollü araç sürülmesi durumunda artabilir.

Ayrıca arabanın önüne isteyerek intihar amaçlı atlamada Araçla intihar sayılabilir.

Ayrıca bakınız
Araçla Öldürme
Pilot tarafından intihar
Araçların interneti

Araçların interneti ( ), sensörler, yazılımlar ve teknolojilerle donatılmış bir araç ağıdır. Tüketici pazarında, IoV teknolojisi en çok nesnelerin yapay zekası, nesnelerin interneti, nesnelerin ağı, akıllı şehirler ve otonom arabalarla ilişkilidir.

Ayrıca bakınız
Akıllı şebeke
Endüstri 4.0
Siber fiziksel sistem


Kaynakça
Araçinova

Araçinova (Makedonca: Арачиново, Arnavutça: Haraçinë), Kuzey Makedonya'da bir köy ve Araçinova Belediyesi'nin merkezidir.

Tarih
2001 Makedonya çatışması sırasında etnik Arnavut isyancılar tarafından işgal edilmiştir. Daha sonra, 2008 parlamento seçimlerinde yaşanan şiddet olayları sırasında, Araçinova'da silahlı bir kişi güvenlik güçlerine ateş açtı. Bir kişi öldü ve birkaç kişi yaralandı.

2 Aralık 2022 tarihinde, rutin bir trafik durdurması sırasında, sürücüden belgelerini göstermesi istenmiş, sürücü buna uymamış ve silahlı bir grubu çağırmaya başlamıştır. Söz konusu grup Polis memurlarını Araçinova'dan Gazi Baba polis karakoluna kadar kovalamaya devam etmiştir.

Nüfus
2021 nüfus sayımına göre köyün toplam nüfusu 7.991'dir. Köyde bulunan etnik gruplar ise şöyledir: 7.777 Arnavut ve 4 Makedon.

Kaynakça
Araştırma etiği

Araştırma etiği, uygulamalı etik çalışmaları içinde yer alan bir disiplindir. Kapsamı, genel bilimsel dürüstlük ve suistimalden insan ve hayvan deneklere yapılan muameleye kadar uzanır.

Bu disiplin en çok tıbbi araştırmalarda gelişmiştir. Her bilimsel alanda ortaya çıkan tahrifat, uydurma ve intihal sorunlarının ötesinde, insan denekli araştırmalarda araştırma tasarımı ve hayvan deneyleri etik soruları en sık gündeme getiren alanlardır.

Tarihi vakalar listesinde, uluslararası araştırma etiği kurallarına yol açan Nazi insan deneyleri ve Tuskegee frengi deneyi gibi birçok büyük ölçekli ihlal ve insanlığa karşı işlenen suçlar yer almaktadır. Araştırma etiği alanında genelde atıfta bulunulan olaylar, 1947 Nürnberg Kodu, 1964 Helsinki Bildirgesi ve 1978 Belmont Raporu'dur.

Günümüzde ABD, Birleşik Krallık ve AB'de olduğu gibi araştırma etik kurulları, araştırmaların sorumlu bir şekilde yürütülmesini yönetmekte ve denetlemektedir. Sosyal bilimler, bilgi teknolojileri, biyoteknoloji veya mühendislik gibi diğer alanlardaki araştırmalar da etik kaygılara yol açabilir.

Araştırma Etiği Disiplinleri
Tıp etiği
Tıp etiği, klinik tıp uygulamalarını ve ilgili bilimsel araştırmaları analiz eden uygulamalı bir etik dalıdır. Tıp etiği, herhangi bir karışıklık veya çatışma durumunda profesyonellerin başvurabileceği bir dizi değere dayanır. Bu değerler arasında özerkliğe saygı, zarar vermeme, yarar sağlama ve adalet yer almaktadır.

Biyoetik
Biyoetik, biyoloji, tıp ve ilgili teknolojilerdeki gelişmelerden kaynaklananlar da dahil olmak üzere sağlıkla ilgili etik konularla ilgilenen (öncelikle insana odaklanan, ancak giderek artan bir şekilde hayvan etiğini de içeren) bir çalışma alanıdır.

İnsan denek araştırmaları ve hayvan testleri için araştırma etiği, tarihsel olarak tıp etiğinden ve modern zamanlarda çok daha geniş bir alan olan Biyoetikten türemiştir.
Etik Kurullar
Etik kurul, tıbbi deneylerin ve insan denekli araştırmaların ulusal ve uluslararası yasalara uygun olarak etik bir şekilde yürütülmesini sağlamaktan sorumlu bir organdır.
Birleşik Krallık'ta Ulusal Araştırma Etiği Hizmeti, Araştırma Etik Kurullarını oluşturan sorumlu kurumdur.
Amerika Birleşik Devletleri'nde, Kurumsal İnceleme Kurulu ilgili etik komitedir.
Kanada'da farklı kurumlar için farklı komiteler bulunmaktadır. Bu komiteler Araştırma Etik Kurulu (REB) ile komite görevlerini davranış (PRCR) ve etik komitesi (PRE) arasında paylaştıran iki komitedir.
Avrupa Birliği sadece kendi üyelerinin etik kurulları için kılavuz ilkeler belirler.
DSÖ gibi büyük uluslararası kuruluşların kendi etik kurulları vardır.

Kanada'da öğrenciler, profesörler ve araştırma alanında çalışan diğer kişiler için zorunlu araştırma etiği eğitimi gerekmektedir. ABD, kurumsal inceleme kurulları prosedürlerini ilk olarak 1974 Ulusal Araştırma Yasası'nda yasalaştırmıştır.
Kaynakça
Araştırmacı gazetecilik

Araştırmacı gazetecilik, bir gazetecilik dalıdır. Genellikle muhabirler ve gazeteciler, skandal, ciddi suçlar, adaletsizlik, siyasi yolsuzluk veya dolandırıcılık gibi önemli konuları derinlemesine araştırırlar. Bir araştırmacı gazeteci, bir raporu araştırmak ve hazırlamak için aylar veya yıllar harcayabilir. Analitik gazetecilik ile çeşitli yönleri bir araya getiriyor.

Kaynakça
Ayrıca bakınız
Uluslararası Araştırmacı Gazeteciler Konsorsiyumu
Çin Kabloları
Wikileaks
GlobaLeaks
Panama Belgeleri
Pandora Belgeleri
Paradise Papers
Pittsburgh Post-Gazette
Araçlarda kör nokta

Araç kör noktası (İngilizce: Vehicle blind spot), bir aracın etrafında, sürücünün doğrudan görüş alanı dışında kalan ve aynalar ya da camlar aracılığıyla görülemeyen bölgelerdir.

Sürücü görüşü, güvenli yol trafiğinin en temel unsurlarından biridir. Araç tasarımı (örneğin sütun kalınlığı, ayna yerleşimi, camların açısı) ve dış koşullar (örneğin hava durumu) görüşün kalitesini belirler. Kör noktalar yalnızca otomobillerde değil; uçak, otobüs, kamyon, tarım makineleri, ağır iş makineleri, tekne ve tren gibi taşıtlarda da bulunur.

Kör noktaların nedenleri
Otomobillerde kör nokta oluşumuna yol açan başlıca etkenler:

Ön tarafta: A-sütunları, iç dikiz aynası ve yan aynalar
Yanlarda: Yan aynaların kapsamadığı açılar
Arkada: Baş destekleri, bagaj yükü, arka sütunlar

Kör noktaların büyüklüğü sürücünün oturma pozisyonuna ve boyuna da bağlıdır. Kısa boylu sürücüler özellikle geniş A-sütunlarından daha çok etkilenebilir.

Kör noktaların azaltılması
Ayna ayarı
Yan aynaların doğru ayarlanması kör noktaları önemli ölçüde azaltır. Buna rağmen pek çok sürücü aynaları yanlış ayarladığı için kör nokta problemi yaşamaktadır.

Ek ayna ve uyarı sistemleri
Kör nokta aynaları (küçük konveks aynalar)
Kör nokta uyarı sistemleri (radar veya kamera tabanlı)
Şerit değiştirme uyarı sistemleri

Bu sistemler özellikle modern araçlarda standart hâle gelmeye başlamıştır.

Özel durumlar
Ön görüş
A-sütunlarının kalınlığı ve eğimi, kavşaklarda ya da yaya geçitlerinde yayaları ve araçları görmeyi zorlaştırabilir. Tasarımcılar aerodinamik ve güvenlik gereksinimleri ile görüş gereksinimleri arasında denge kurmak zorundadır.

Araç türlerine göre
Otobüs ve kamyonlar: Yüksek kabin ve geniş gövde nedeniyle özellikle sağ ön tarafta büyük kör noktalar oluşur.
Tren ve tramvaylar: Vagon bağlantıları ve makas bölgeleri görüş sınırlaması yaratır.
Tekneler: Pruvanın yükselmesi görüş hattını kapatabilir.
Uçaklar: Kalkış ve iniş sırasında gövde ve kanatlar alt bölgeyi kapatarak kör noktalar oluşturur.

Ayrıca bakınız
Sürücü destek sistemleri
Kör nokta izleme sistemi
Araç güvenliği

Kaynakça
Arbitraj

Arbitraj fiyat farklılıklarından yararlanarak para, kıymetli maden, tahvil ve hisse senedi alıp satma işlemidir.

Farklı piyasalarda aynı menkul kıymetler için farklı denge fiyatları oluşmuş olması durumunda, menkul kıymetlerin ucuz olduğu piyasadan alınarak daha pahalı olduğu piyasada satılmasıdır. Arbitrajcı arbitraj işlemini gerçekleştiren kişidir. Alış-satış işleminin aynı anda gerçekleştiği varsayımı altında arbitrajcı hiçbir risk üstlenmez. Arbitrajda malın satış fiyatı ile alış fiyatı arasındaki pozitif fark arbitrajcı kârıdır. Arbitraj, piyasa işleyişinde bozukluğun sonucudur. Zira işleyen bir piyasada aynı menkul kıymetler için tek fiyat oluşur. Ve işleyen piyasalarda arbitraj mümkün değildir.

Arbitrajın oluşabilmesi için iki piyasanın birbirinden habersiz olması gerekir fakat günümüzde mükemmel piyasa koşullarına yaklaşılmakta olduğundan arbitraj gün geçtikçe zorlaşmaktadır. Örneğin, dayanak varlık üzerindeki callsve optionsfiyatları put-call paritesi kullanılarak ilişkilendirilmelidir. Eğer bu fiyatlar put-call paritesi ilişkisine göre yanlış bildirilirse, bu arbitrajcıya yanlış fiyatlandırmadan yararlanma fırsatı verir.

Mekânsal tahkim
coğrafi arbitraj olarak da bilinen bu arbitraj, arbitrajın en basit şeklidir. Mekansal arbitrajda, hakem coğrafi olarak ayrılmış piyasalar arasındaki fiyat farklılıklarını araştırır. Örneğin, bir emtia bir ülkede daha ucuz ve başka bir ülkede daha pahalı olabilir, bu da tüccarların daha ucuz piyasada satın almasına ve daha pahalı piyasada satmasına izin verir.

Dönüştürülebilir tahvil tahkimi
Dönüştürülebilir bir tahvil, bir yatırımcının şirkette önceden belirlenmiş sayıda hisse karşılığında ihraç eden şirkete iade edebileceği bir tahvildir.
Dönüştürülebilir bir tahvil, kendisine bağlı hisse senedi satın alma seçeneği olan bir şirket tahvili olarak düşünülebilir.

Faiz arbitrajı
Faizi düşük bir para cinsinden borçlanarak faizi yüksek bir para cinsinden faiz geliri elde etmeyle olur. Döviz kuru riski içerir ve işlemin sonunda ilgili parite sabit kalmış, düşmüş ya da faiz getirisi oranının altında yükselmiş ise arbitraj kârı oluşur.

Kaynakça