Arthur Bopp

Arthur Bopp (d. 12 Aralık 1860, Stuttgart; ö. 30 Ekim 1928, Mühlhausen an der Enz), Württembergli bir Prusya Tümgeneralidir.

Hayatı
Babası, Württemberg Ordusu'nun 2. ve 3. Süvari Alaylarında subay idi. Bopp, ilk olarak Stuttgart, Ulm ve Cannstatt'ta, ardından Oranienstein Askerî İdadisinde ve daha sonra Groß-Lichterfelde'deki Prusya Baş Askerî İdadisi'nde (Preußische Hauptkadettenanstalt) eğitim görmüştür. 19 Nisan 1880 tarihinde, Württemberg Ordusunun 20. Ulan Alayı "Kral I. Wilhelm" bünyesine İkinci Teğmen rütbesiyle yer almıştır. 1888'de Üsteğmen, 1895'te Yüzbaşı (Süvari Yüzbaşısı/Rittmeister) ve 1902'de Binbaşı rütbelerine terfi ettirilmiştir. 18 Haziran 1908 tarihinden itibaren 7. Vestfalya Dragon Alayı komutanı sıfatıyla Prusya'ya tayin edilmiş ve bu görevdeyken 1909 yılı Ocak ayı sonlarında Yarbay rütbesine terfi etmiştir. Bu komuta görevinden affedilmesiyle birlikte, 19 Ekim 1909 tarihinde 20. Ulan Alayı "Kral I. Wilhelm" üniformasını taşıma müsaadesiyle yasal emeklilik maaşı bağlanarak ordudan emekliye ayrılmasına onay verilmiştir.

Bunun akabinde Bopp, Osmanlı İmparatorluğu'ndaki Alman Askerî Misyonu'na katılmıştır. Burada, Albay rütbesiyle ve bir süvari alayı komutanı vasfıyla 1912 yılına değin Osmanlı Ordusu bünyesinde Erzincan'da görev ifa etmiştir. Bu sıfatıyla Bopp, 26 Mart 1911 tarihinde Yıldızlı Mecidiye Nişanı taltif edilmiştir. Osmanlı İmparatorluğu'ndaki hizmet süresinin hitamında, Kral II. Wilhelm tarafından, 25. Dragon Alayı "Kraliçe Olga"'nın yüzüncü yıl dönümü münasebetiyle 6 Aralık 1913 tarihinde kendisine fahri Albay rütbesi tevcih edilmiştir.

I. Dünya Savaşı'nın bidayetinde Bopp yeniden muvazzaf hizmete alınmış ve Batı Cephesi'nde evvela 78. Landwehr Piyade Alayı'nın, bilahare 30. Landwehr Piyade Alayı'nın komutanlığını deruhte etmiştir. 1915 yılının Ekim ayından itibaren Bopp, Osmanlı İmparatorluğu'ndaki Alman Askerî Misyonu'nu idare etmek üzere Türkiye'ye, İstanbul'a sevk edilen Mareşal Colmar von der Goltz'un karargâhında görev ifa etmiştir. 1915 Mart ayı sonlarında Otto Liman von Sanders'in, Çanakkale Boğazı'nın müdafaası maksadıyla yeni teşkil edilen 5. Ordu'nun başkumandanlığını deruhte etmesinin akabinde Goltz, İstanbul'daki 1. Ordu'nun başkumandanlığını ondan devralmıştır. Ekim 1915'ten itibaren Goltz, Türk ve Alman kuvvetlerinin İran'daki harekâtını koordine etmek gayesiyle Osmanlı 6. Ordusu'nun da başkumandanlığını ifa etmiştir. Goltz, İran'daki harekâtın müstakil idaresini Bopp'a tevdi etmiştir. Kendisinin vazifesi, "İran'ın kuvvetlerini İttifak Devletleri ve Türkiye'nin menfaatleri doğrultusunda değerlendirmek ve İran'ın hürriyet ile istiklalini temin etmek... Bir İran kıyamını ihzar etmek ve bir İran ordusunun teşkiline matuf mukaddematı (hazırlıkları) gerçekleştirmek..." idi.

Almanların İran'daki harekâtının tamamen akamete uğramasının ardından Bopp, 17 Mayıs 1918 tarihinde, Rus İç Savaşı esnasında Ukrayna'da Bolşeviklere karşı yürütülen muharebelerde Beyaz Ordu'yu desteklemek maksadıyla intikal ettirilen 7. Landwehr Tümeni bünyesindeki 52. Landwehr Piyade Tugayı'nın komutanlığına tayin edilmiştir. 18 Şubat 1918'den itibaren Alman ve Avusturya birlikleri Ukrayna'ya girerek burayı işgal etmiştir. Bu suretle, daha evvel ilerleyen Bolşevik birlikleri karşısında ricat etmek mecburiyetinde kalan Ukrayna Halk Cumhuriyeti hükûmeti, Kiev'e avdet edebilmiştir. Burjuva karakterli Ukrayna Halk Cumhuriyeti, bidayetinden itibaren Harkiv'de 1917 yılının Aralık ayında teşekkül etmiş olan Sovyet yanlısı hükûmet ile bir iktidar mücadelesi içinde bulunmuştur. Bolşeviklerin, Taganrog civarındaki Mius Körfezi'nde Almanları arkadan vurmak maksadıyla icra ettikleri başarısız bir çıkarma harekâtının akabinde, oradaki komutan vasfıyla Bopp, sayıları takriben 3000'i bulan esirlerin tamamını kurşuna dizdirmiştir; bu hadise Reichstag'da (İmparatorluk Meclisi) müzakere edilmişse de herhangi bir müeyyide uygulanmamıştır. Mius Gölü'nde vuku bulan bu katliamın, vüsati itibarıyla işgal dönemi zarfında istisnai bir mahiyet taşıdığı mütalaa edilmektedir.

Avusturya-Macaristan ve Alman birliklerinin büyük bir kısmının tahliye edilmesinin ardından Hetmanlık idaresi tutunamamış; yerini Ukrayna Halk Cumhuriyeti almıştır. Rus İç Savaşı esnasında Bolşevikler Kiev'i yeniden zapt etmişlerdir.

1918 yılının Kasım ayı başlarında Prusya Kraliyet Taç Nişanı'nı kabul etme müsaadesine mazhar olmuş ve Tümgeneral rütbesine terfi ettirilmek suretiyle Bopp, 8 Kasım 1918 tarihinde ordudan emekli edilmiştir. Ordudan terhisinin ardından Mühlhausen'deki şatosuna çekilmiştir. Ölüm yeri Stuttgart'taki Prag Mezarlığı'ndadır.

Ayrıca bakınız
İran Cephesi

Kaynakça
Dipnot
Alıntı
Colmar Freiherr von der Goltz: Denkwürdigkeiten. Yayına hazırlayan ve neşreden: Friedrich Freiherr von der Goltz ve Wolfgang Foerster, Berlin 1929.
Peter Lieb: Wegweiser zum Vernichtungskrieg? İçinde: Militärgeschichte. Zeitschrift für historische Bildung. Yay. Askerî Tarih Araştırma Kurumu (Militärgeschichtliches Forschungsamt), Sayı 4/2008. s. 10, 12.

Dış bağlantılar
Franz Bopp Ailesi erişim tarihi: 16 Mart 2025