Bakire Cübbesi

Bakire Cübbesi ( ), Ortodoks Kilisesi'nde Meryem Ana'ya ait efsanevi cübbeye duyulan saygıdır. Cübbe onuruna her yılın 2 Temmuzunda kutlamalar yapıldı.

Efsanenin kökeni
Efsaneye göre, Meryem'in cübbesi, İmparator I. Leo (457-474) döneminde Filistin türbelerine hac yapan iki Bizans aristokratı, Galvin ve Candide kardeşler tarafından satın alındı. Nasıra'da, gece için yaşlı bir Yahudi kadının evinde durdular; burada birçok yanan mum, sürekli yanan tütsü ve şifaya susamış birçok hasta bulunan bir oda gördüler. Bu yere bu kadar saygı duyulmasının nedeni nedir sorusuna yanıt olarak, aşağıdaki hikâyeyi duydular:

Burada Mesih Tanrı'yı doğuran Kutsal Bakire Meryem'in cübbesini saklıyorum. O yeryüzünden göğe göçtüğünde, benim atalarımdan biri, bir dul, O'nun cenazesindeydi ve O'nun cübbesini aldı. Cübbesini aldıktan sonra, hayatı boyunca onu saygıyla korudu; ölürken, cübbeyi kendi türünden birine verdi ve ona Tanrı'nın Annesinin onuruna, sadece En Kutsal Theotokos'un dürüst cübbesini değil, aynı zamanda bekaretini de temiz tutmasını emretti.

Geceyi türbenin yanında geçirme fırsatı bulan kardeşler, sanığın Kudüs'te bir kopyasını ve üzerine altın dokuma bir örtü yapılmasını emrettiler. Nasıra'ya dönüş yolunda, sandığı Cüppe ile değiştirdiler ve yadigarı İstanbul'a getirdiler.

Kardeşler cübbeyi kiliselerine yerleştirdiler ve gizlice sakladılar, ancak efsaneye göre, ondan meydana gelen sayısız mucize onları Bizans imparatoru ve Konstantinopolis Patriği I. Gennady'yi kalıntı hakkında bilgilendirmeye zorladı. Bundan sonra, 458 yılında, Blakernai kıyılarında inşa edilen Tanrı'nın Annesi tapınağına asıldı. Bu olayın onuruna, "Blakernai'deki En Kutsal Theotokos'un Cübbesinin Asılması"nın yıllık kutlaması düzenlendi.

Daha sonra, Altıncı Ekümenik Konsey kararıyla açılan Bakire'nin mezarında keşfedilen omophorion ve Bakire kemerinin bir kısmı, Cüppe ile birlikte sandığa yerleştirildi.

Blakernai Kilisesi'ni tahrip eden 1434 yangınından sonra, Cübbe'nin yeri kaybolur. Parçacıklarının farklı yerlerde bulunduğu bilinmektedir: Rusya'da Dionysius'un Sandığı'nda, Laterano'daki Santi Giovanni Bazilikası'nda, Meryem Ana Blakernai İkonası Katedrali'nde ve bir dizi başka yerde.

Cübbe ile ilişkili mucizeler
Bakire Cübbesi ile ilgili en ünlü mucize, 860 yılında İstanbul'un Rus baskınından efsanevi kurtuluşudur. Patrik Photius'un Rus kuşatması sırasında ve geri çekilmelerinden kısa bir süre sonra İstanbul sakinlerine hitap ettiği vaaz metinleri korunmuştur. İkinci vaazın, Rusların şehrin eteklerini terk ettiği 4 Ağustos tarihli olduğu iddia ediliyor. Photius, saldırganların büyük bir ganimetle ayrıldığını bildirdi. İstanbul'u alamamış olmalarının bir mucize olduğunu düşünerek, Rusların ayrılma nedeni hakkında hiçbir şey söylemiyor:

Çünkü Bakire'nin kıyafetleri duvarları çevrelediğinde, barbarlar kuşatmayı terk ederek kamptan çekildiler ve bizde yaklaşan esaretten kurtulduk ve beklenmedik bir kurtuluşla ödüllendirildik. Düşmanların istilasının beklenmedikti; geri çekilmeleri de beklenmedikti.

Leo Grammatik ve Meliteneli Theodosius gibi daha sonraki yazarlar, İmparator III. Mihail'in bir ordusu olmadan hızla başkente döndüğünü ve çaresizlik içinde Photius ile birlikte Tanrı'ya dua ettiklerini bildirdiler. Dua ile birlikte Bakire Cübbesi de denize daldırıldı. Aniden güçlü bir fırtına çıktı ve Rus gemilerini dağıttı, ardından kaçtılar. Bu efsane daha sonra Brüksel Chronicle ve Geçmiş Yılların Hikâyesi tarafından tekrarlanır.

Kilise geleneğine göre, bu olayın anısına, şehrin düşman filosundan mucizevi bir şekilde kurtarılmasından sonra gece Blakernai Kilisesi'nde ilk kez okunan Tanrı'nın Annesine ilk Akathist yazıldı.

Rusya
XIV.Yüzyılda Rusya'da Bakire Cübbesinin bir parçacığı ortaya çıktı. Metropolit Dionysius tarafından İstanbul'dan satın alınan Bakire Cübbesinin parçası Dionysius Sandığı'na kondu. Daha sonra Azak Şah liderliğindeki Tatar Ordusunun geri çekilmesinin sebebi olarak kabul edilen Bakire Cübbesi onuruna Moskova'da (Cüppelerin Göğe Kabulü Kilisesi) dahil olmak üzere birçok kilise ve manastır inşa edildi. 17. yüzyılda Cübbe'nin bir başka kısmı, Prens Vasili Golitsyn'in çabalarıyla Göğe Kabul Katedrali'ne getirildi.

Sovyet yetkililerinin kiliselerin değerli eşyalarına el koymasından sonra, kalıntı Moskova Kremlin müzelerinde sona erdi. 2008 yılında, Rusya Devlet Başkanı Dmitri Medvedev, Bakire Cübbesinin bir kısmını Rus Ortodoks Kilisesine devretti.

Kaynakça