kaan39/turkish-wikipedia-dataset-clean huggingface dataset:
Abraham Abulafia

Abraham ben Samuel Abulafia (İbranicesi: אברהם בן שמואל אבולעפיה; 1240 Zaragoza - 1290 Comino-Malta) Vecdi Kabbala (Qabbalah nevu'it) olarak bilinen Kabbala mistik yolunun kurucusu. Moses Maimonides ve Veronalı Rabbi Hillel'in yazmalarından etkilendi. Abulafia harflerin sembolik kullanımı ve permütasyonlarıyla gematria ile de yakından ilişkili olmuştur.

Abulafia, rasyonalistleri, Talmudistleri ve genelde musevilik kurumunu eleştirmiş ve yönteminin mistiği ilahiliğin doğrudan algılanması ve yaratıcıyla birlik şuuruna ulaştırdığını iddia etmiştir.

Eserleri Sefer haYashar (Fazilet Kitabı), Sefer ha-Ot (İşaretler Kitabı), Imre Shefer (Güzellik Kelimeleri), Get HaShmot (Sefer Yetzirah üzerine yorum), Otzar Eden Ganuz (Sefer Yetzirah yorumu)

Yaşamı
Abulafia, İspanya, Zaragoza'da dünyaya geldi. Gezgin yaşamından önceki hayatının ilk yirmi yılını İspanya'da geçirdi. İyi bir hahamlık eğitimi almasının yanında felsefe konusunda da bir bilgi birikimine sahipti. Babası, Abulafia 18 yaşındayken hayatını kaybetti ve bu olaydan iki yıl sonra, efsaneye göre ötesinde İsrail'in Kayıp On Kabile'nin yaşadığı mitolojik Sambatyon Nehri'ni aramak için İsrail Diyarı'na yola koyuldu. Akka'dan Yunanistan'a giden bir gemiye bindi fakat Yedinci Haçlı Seferi'nin getirdiği kaos ve iç karışıklık nedeniyle Akka'dan ötesine gidemedi. Bu dönemde Memluklar ve Moğollar arasındaki savaşlardan ötürü Yunanistan üzerinden Avrupa'ya döndü.

Yaklaşık 50'den fazla Kabalacı metinler kaleme almasının yanında Sefer Yezirah ve Yahudi filozof İbn Meymun'un More Nevuhim eserleri üzerine yorumlar yapmıştır. Kendisinin meditasyon yöntemlerini ve Tanrı'nın çeşitli isimlerinin sırlarını anlattığı eserlerin yanı sıra Tevrat ve mitsva'ya (emirler) dair fikirlerini kaleme aldığı birçok eser vermiştir.

Kaynakça
Abulafia-Wikipedia
Perle Epstein, Kabala-Musevi Mistiklerinin Yolu, Dharma Yayınları, İstanbul, 1993.
Abra ve Yutpa

Abra ve Yutpa - Türk ve Altay mitolojisinde adları geçen yeraltı yılanları. Abura/Apra ve "Yutma/Utma" olarak da tanınırlar.

Özellikleri
Yeraltındaki Büyük Deniz (Tengiz)'de yaşayan ve ejdere benzeyen devasa iki yılandır. Timsaha benzer görünümleri vardır. Bu canavarların ikisinin adı birlikte anılır. Çatal kuyruklu ve dört ayaklıdırlar. Gözleri parlak bakır renklidir. Ayakları kızıldır. İnanılmaz büyüklüktedir, görenlerin yüreğine korku basar. Yeşil baldırlı, ak göğüslü, kayık gibi yassı çenelidirler. Erlik'in sarayını korurlar, onun hizmetkarı olarak bilinirler. Çok güçlü çeneleri vardır. Bazı metinlere göreyse Toybadım Irmağı'nın kıyılarında yaşayan korkunç canavarlardır. Bir yağna'yı (fili) tek lokmada yutabilirler. Ker Abra, Ker Yutpa, Ker Arat ve Ker Doydu olarak dört yer altı canlısından bazen birlikte bahsedilir. Bazen de bu dördünün aynı varlık olduğu düşünülür.

Altay şamanlığında yeşil bir kumaştan yapılmış ve örgülerle süslenmiş Abra'nın tasviri, şamanın giysisine asılır. Abra'nın başı puhu tüyleri (ülberk) ile süslenir. Gözü, parlak bakır düğmelerden, ayakları da genellikle kırmızı kumaşlardan seçilmiş yamalardan yapılır. Bunlara, örülmüş dokuz püskül eklenir. Şaman giysisinde, cübbenin bir yanında yer alan, yeraltı canavarı olarak algılanan yılanı temsil edecek biçimde çatal kuyruklu ve dört ayaklı olarak tasarımlanan, kötü ruhlardan koruduğuna inanılan, siyah kumaştan şeritler Yutpayı temsil eder.

Etimoloji
Abra: (Ab/Ap/Av) kökünden türemiştir. Abramak fiili, deniz taşıtlarını yönetmek demektir. Sözcüğün denizle olan bağlantısı açıktır. Aparmak kapmak, alıp götürmek anlamlarını içerir. Ayrıca ağırlık içeriği kelime kökünde mevcuttur. Suda yüzen canlı veya denizleri yöneten demektir.
Yutpa: (Yut/Yud/Ut/Ud) kökünden türemiştir. Yutmak, yemek anlamlarını içerir.

Kaynakça
Çoban, Ramazan Volkan. Türk Mitolojisinde Kötülük Tanrısı Erlik’in İnanıştaki Yeri, Tasviri ve Kökeni

Dipnotlar
Ayrıca bakınız
Türk mitolojik figürlerinin listesi
Abraham Foxman

Abraham Henry Foxman (1 Mayıs 1940 - 10 Mayıs 2026), merkezi ABD'de bulunan, Yahudilerin kurduğu İftira ve İnkârla Mücadele Birliği'nin (ADL) başkanı Amerikalı avukattır.

Yaşam öyküsü
1940 yılında Belarus Yahudusi bir ailenin çocuğu olarak Baranaviçı şehrinde dünyaya geldi. Polonyalı Katolik Hristiyan dadısı tarafından sahip çıkılarak toplama kampına gönderilmekten kurtuldu ve Katolik Kilisesinde vaftiz edildi. 1944 yılında gerçek ailesine (Helen ve Joseph Foxman) verilene kadar Polonyalı dadısının yanında yetişti.

Foxman'ın babası Revizyonist Siyonizmin kurucusu Vladimir Jabotinsky'yi desteklemekteydi. Genç Foxman, aralarında siyonist gençlik grubu Betar, Jabotinsky Gençlik Hareketi, sol görüşlü Habonim ve politik olmayan Genç Judaea gibi siyonist gençlik hareketlerine katıldı.

Ailesi ile birlikte 1950 yılında Amerika Birleşik Devletlerine göç etti. Modern Ortodoks Musevi okulu Yeshivah of Flatbush'dan mezun oldu. New York Şehir Kolejinden siyasal bilimler dalında lisans diploması aldı. New York Üniversitesi Hukuk Fakültesinden hukuk derecesi aldı.

ADL'ye katılması
Foxman 1965 yılında İftira ve İnkarla Mücadele derneğine (ADL) katıldı. Uzun yıllardır ADL'nin başkanlığını yapan Nathan Perlmutter'in ölümü üzerine, 1987 yılında başkanlık görevine yükseltilmiştir. Sahip olduğu mevkinin getirdiği imtiyazlar sayesinde aralarında eski ABD başkanları, Ortadoğu liderleri, Nelson Mandela, Papa II. John Paul'un da bulunduğu birçok lider ve devlet adamıyla görüşmeler yapmıştır.

Kaynakça
Dış bağlantılar
Abraham Clark

Abraham Clark (15 Şubat 1725 – 15 Eylül 1794), Amerikalı politikacı ve Amerika Bağımsızlık Savaşı'nda yer almış kişilerden birisi.

Ölene kadar, 1791'de ikinci ve üçüncü Amerika Birleşik Devletleri Kongresi'nde, Amerika Bağımsızlık Savaşı Bildirisi'nde ve ABD Temsilciler Meclisi'nde New Jersey Eyaleti'ni temsil etti.
Abraham Lincoln: Vampir Avcısı

Abraham Lincoln: Vampir Avcısı, aynı adı taşıyan 2010 yılı romanından uyarlanan bir 2012 Amerikan aksiyon, fantastik, korku filmi.
Konu
19. yüzyıl'da Avrupa vampirlerin işgali altındadır. Abraham'ın ailesi vatanlarından yeni dünya topraklarına vampirin zulmünden kaçarak gelmiştir. Fakat kısa sürede Abraham burada da ailesini vampirler yüzünden kaybedecektir. İntikam yemini eden Abraham büyük oynar ve Amerika topraklarına başkan seçilir. 11. Güney Eyaleti ile Washington yönetimi arasında çıkan iç savaş, vampirler ve insanlar arasındaki geçen iktidar mücadelesine dönüşecektir. Lincoln, vampirlerin kökünü kurutmaya kararlıdır.

Yönetmenliğini Timur Bekmambetov'un yaptığı film, Abraham Lincoln'un "gizli günlükleri" üzerinden nasıl vampir avcısına dönüştüğünü anlatıyor. Filmin oyuncu kadrosunda Benjamin Walker, Anthony Mackie, Dominic Cooper, Mary Elizabeth Winstead bulunuyor.
Oyuncular
Benjamin Walker : Abraham Lincoln
Dominic Cooper : Henry Sturgess
Mary Elizabeth Winstead : Mary Todd Lincoln
Anthony Mackie : William Johnson.
Jimmi Simpson : Joshua Speed
Rufus Sewell : Adam
Marton Csokas : Jack Barts
Joseph Mawle : Thomas Lincoln
Robin McLeavy : Nancy Lincoln
Frank Brennan: Jeb Nolan
Jaqueline Fleming : Harriet Tubman
Alan Tudyk como Stephen A. Douglas

Ayrıca bakınız
Kurgusal Vampirler Listesi

Kaynakça
Abraham Bosse

Abraham Bosse (d. 1602-1604, Tours - ö. 14 Şubat 1676, Paris), Fransız sanatçı. Esasen gravür baskı yapımcısı olarak tanınsa da, aynı zamanda suluboya da çalışıyordu.

Hayatı
Tours Fransa'da babaları Almanya'dan göç eden Huguenot (Kalvinist) bir ailenin içine doğdu. Babası bir terziydi ve Bosse'in eserleri kıyafetleri her zaman sevimli ayrıntılarla tasvir etti. 1632'de Tours'da Catherine Sarrabat ile evlendi.Fontainebleau Buyruğu öncesinde öldüğü için hayatının sonuna dek bir Huguenot olarak kaldı, ancak Katolik yaklaşıma göre dini konuları resimlemekten mutluluk duyuyordu.

Çalışmaları
Şu konulardaki yaklaşık 1600 oyma eser ona atfedilir; günlük yaşam din, edebiyat, tarih moda, teknoloji, ve bilim.

Kaynakça
Abraham Cresques

Abraham Cresques (1325, Palma - 1387, Palma), 14. yüzyılın kartograflarından Yahudi bilgin. 1375 yılında oğlu Jafudà Cresques ile birlikte tamamladığı Katalan Atlası ile tanınmaktadır. Mallorca kartografi okulunun temsilcilerinden olan bilginin gerçek adı Cresques olup Abraham babasının adıdır.

Kaynakça
Abraham Attah

Abraham Nii Attah (d. 2 Temmuz 2001), kariyeri ve eğitimi için ABD'de yaşayan Ganalı bir aktördür.

Gana Büyük Accra Bölgesi'ndeki Ga-Dangme etnik grubundan geliyor. İlk uzun metrajlı filmi Beasts of No Nation (2015) filmidir. Filmde çocuk asker Agu'un rolünü oynayan Attah, 72. Venedik Uluslararası Film Festivali'nde En İyi Genç Erkek Oyuncu Marcello Mastroianni Ödülü'ne layık görüldü. 2017 yılında Marvel Studios filmi Spider-Man: Homecoming'de rol aldı.

Kaynakça
Abraham Lincoln'ün patenti

Abraham Lincoln'ün patenti bir nehirdeki sığlıkların ve engellerin üzerinden tekneleri kaldırmaya yönelik bir buluşla ilgilidir. Bu, şimdiye kadar bir Amerika Birleşik Devletleri Başkanı'na kayıtlı tek Birleşik Devletler patentidir. Lincoln, iki kez seyahat ettiği tekne engellere takılınca bir tekneyi sığlıkların ve engellerin üzerinden kaldıracak bir mekanizma icat etme fikrini düşündü ve mekanizmayı tasarladı. Bu patentin orijinal belgeleri 1997 yılında yeniden keşfedildi.

Kaynakça
Abraham J. Twerski

Abraham Joshua Twerski (İbranice:אֲבְרָהָם יְהוֹשֻׁע טווערסקי; 10 Haziran 1930, Milwaukee, Wisconsin- 31 Ocak 2021, Kudüs), Amerika Birleşik Devletleri doğumlu Hasidik hahamı ve bilim insanı.
Yaşamı
Twerski 10 Haziran 1930'da Milwaukee, Wisconsin'de doğdu. Madde bağımlılığı tedavisine odaklanarak psikiyatrist olarak çalıştı. Ayrıca Kudüs'te haham olarak görev aldı.

Ölümü
Twerski 31 Ocak 2021'de Kudüs'de İsrail'deki COVID-19 salgını esnasında yakalandığı koronavirüs nedeniyle 90 yaşında öldü.

Kaynakça
Abraham Conyedo

Abraham Conyedo (d. 7 Ekim 1993, Santa Clara), Küba asıllı İtalyan serbest güreşçidir. 2020 Yaz Olimpiyatları'nda bronz madalya kazanmıştır.

Kariyeri
Conyedo, 2020 Yaz Olimpiyatları'nda bronz madalya kazandı. İlk turda Rumen Albert Saritov'u 6-1 yendi. Çeyrek finalde Amerikalı Kyle Snyder'a 6-0 yenildi. Rakibinin finale çıkmasıya repesaj maçlarına kaldı. İlk repesaj turunda Kanadalı Jordan Steen'ı 4-2, sonraki turda ise Türk Süleyman Karadeniz'i 6-2 yenerek bronz madalyanın sahibi oldu.

Kaynakça
Dış bağlantılar
Dünya Güreş Birliği sayfasında Abraham Conyedo
(IAT) veritabanındaki sporcu bilgisi Abraham Conyedo
Abraham (Avar kağanı)

Abraham, 805 civarında tahta çıkan bir Avar kağanıdır. Thedorus'un halefiydi.

Abraham Almanya'da vaftiz edildi. 811 yılından önce öldü veya tahttan indirildi. Çünkü bu yıl başka bir kağan tahta geçti.

Dipnotlar
Kaynakça
Labuda Gerard : İbrahim. İçinde: Słownik Starożytności Słowiańskich . Cilt 1. 1961, s. 1.
Abraeomorphus

Abraeomorphus, Histeridae familyasına ait bir kın kanatlı cinsidir.

Türler:

Abraeomorphus atomarius
Abraeomorphus besucheti
Abraeomorphus formosanus
Abraeomorphus himalayae
Abraeomorphus indosinensis
Abraeomorphus indus
Abraeomorphus minutissimus
Abraeomorphus novaeguineae
Abraeomorphus punctulus
Abraeomorphus topali

Kaynakça
Abrakadabra

Abrakadabra, büyü sırasında kullanılan ve kimileri tarafından diğer dillere çevrilmeksizin en fazla kullanılan sihirli söz.

Etimoloji
Sözcüğün kökeniyle ilgili teorilerden biri Aramice'de "Söylediğim gibi yaratacağım" anlamına gelen אברא כדברא Avra Kedabra ibaresinden geldiğidir. Sözcüğün aramiceden geldiğini iddia eden bir başka görüşe göre אבדא כדברא abhadda kedhabhra anlamı 'bu dünya gibi yok ol' demektir ve hastalıkların iyileştirilmesinde kullanılır.

Diğer bir görüşe göre sözcük, İbranicede takdis, kutsama anlamına gelen ve lanet olarak da kullanılabilen ha-brachah ve öldürücü hastalık anlamına gelen dever ifadesinden gelmektedir ve körlüğe karşı kullanılan kabalistik bir şifa ifadesidir. Bazı bilginler bu köken konusunda şüpheci olmuşlar ve tüm antik dünyada şeytani güçlerin yok edilmesi fikrinin bulunduğu ve Abrakadabra'nın bu tip şeytanlardan birinin adı olduğunu öne sürmüşlerdir.

Bir başka görüş sözcüğün Tanrı'yı ifade eden Gnostik Abraxas'dan geldiği yönündedir.Yine Suriye'deki bir tanrı ismi Aracalan'dan geldiği de iddia edilmiştir. Hatta ünlü kitap serisi Harry Potter'ın ölümcül büyüsü affedilmez lanetlerin en korkuncu avada kedavra bu isimden gelmiştir.

Tarih
Günümüzde her ne kadar en fazla sahne illüzyoncuları tarafından kullanılıyor da olsa abrakadabra sözcüğünün kökeni antik döneme kadar gitmektedir. Sözcüğün geçtiği bilinen ilk kaynak M.S. 2. yüzyılda Roma imparatoru Caracalla'nın doktoru olan Serenus Sammonicus tarafından yazılan De Medicina Praecepta adlı şiirdir. Sözcük bir rahatsızlığı olan imparatorun boynundaki amuletin üzerinde şu şekilde yazılıdır:

A B R A K A D A B R A
A B R A K A D A B R
A B R A K A D A B
A B R A K A D A
A B R A K A D
A B R A K A
A B R A K
A B R A
A B R
A B
A

Musevilikte yukarıda verildiği gibi bir üçgen biçiminde yazılıp deri içinde muska şeklinde taşınırsa tılsım olarak birçok hastalık, ateş humma gibi rahatsızlıklardan koruyacağı inancı yaygındı. Neolitik dönemde inanca bağlı nesnelerin doğrudan bedende taşınması ya da bulundurulması saklı değildi, Orta Çağ'ın baskısı ile muska/muskacılık gizil hale gelmiş oldu.

Serenus Sammonicus'un açıklamasına göre bu yazılış hastadaki rahatsızlık ruhunu yok edecektir. Publius Septimius Geta ve Alexander Severus gibi Roma imparatorları da Serenus Sammonicus'un tıbbi öğretilerini benimsemiş ve aynı büyüyü kullanmışlardır.

Thelema
Sözcük, Thelema'da Abrahadabra şeklinde büyü ifadesi olarak kullanılır. Thelema'nın kurucusu Aleister Crowley Gematria adlı denemesinde sözcüğü Kabalistik metotlar kullanarak kendisinin ortaya koyduğunu öne sürmüştür. Crowley'in 1901'de yayınladığı The Equinox'de sözcük geçmektedir.

Kaynakça
Mahir Ünsal ERİŞ, Aramice'den Bir Yolculuk
Abraham ibn Ezra

Abraham ben Meir ibn Ezra (İbranice: אברהם אבן עזרא, Abenezra olarak da bilinir.) (1092 veya 1093-1167), orta çağ'ın en seçkin Musevilerinden biriydi. Felsefe, astronomi, astroloji, tıp, şiir, dilbilim dallarında çok bilgiliydi. Büyük, bilge, hayran olunan doktor olarak adlandırılırdı. Müslüman egemeliği altındaki Tudela'da doğdu. Yahudilerle yerli halk arasında çıkan sıkıntılar yüzünden Yahudilerin cezalandırılmasıyla 1140'tan önce yurdunu terk etmek zorunda kaldı ve durmadan dolaştı. Kuzey Afrika, Mısır, Filistin, İtalya, Güney Fransa, Kuzey Fransa, İngiltere yaşayacak yer ararkenki durakları oldu.

Ay'daki Abenezra Krateri onun ismini taşımaktadır. Ayrıca Avrupa'nın ilk satranç kuralları izahı da ona dayanmaktadır.
Abraham Simpson

Abraham Jay Simpson (Dan Castellaneta seslendirdi), çoğunlukla kullanılan ismi Abe Simpson ve Grampa, animasyon televizyon dizisi Simpsonlar daki kurgusal karakterdir. Simpson ailesi'nin Patrik karakteri, Homer Simpson'ın babası, Bart, Lisa ve Maggie Simpson'ın büyükbabasıdır. Eski bir II.Dünya Savaşı subayı olan Abraham Simpson aynı zamanda eski bir profesyonel güreşçidir. Entertainment Weekly dergisinin 1000. sayısında Abe, büyükbaba olarak "En İyi TV Ailesi" seçildi.

Dış bağlantılar
TheSimpsons.com'da Abe Simpson'ın profili

Kaynakça
Abram Alihanov

Abram İsaakoviç Alihanov (1904, Gence - 08 Aralık 1970, Moskova), Sovyet fizikçidir.

Hayatı
1904 yılında Gence'te doğmuştur. Kardeşi Artemis İsaakoviç Alihanyan'la birlikte radyoaktif çekirdeklerin elektron-pozitron çiftleri saldıklarını bulan Abram İsaakoviç Alihanov, yapay radyo elementlerinin beta tayfı üstüne araştırmalara başladı (1934). Kozmos ışınlarının bireşimini ve gücünü inceledi. SSCB'de ağır suyla ayarlanan ilk çekirdek reaktörünü çalıştırdı (1949). SSCB'deki ilk atom bombasını gerçekleştirenler arasında yer aldı.

8 Aralık 1970'te Moskova'da öldü.

Kaynakça
Abram Arhipov

Abram Yefimoviç Arhipov (Rusça: Абрам Ефимович Архипов) (27 Ağustos 1862 – 25 Eylül 1930) Rus ressam.

Sanatçı, Rus Sanatçılar Birliği'nin bir üyesi olarak realizmin temsilcisi oldu. Ryazan Oblast'a bağlı Yegorovo köyünde doğan Arhipov, Rus Ortodoks kilisesine bağlı bir ailedendi. 1877 yılında sanatçı, Moskova Resim ve Heykel Okulu'na devam etmek üzere ailseinden ayrıldı. 1883 yılında Sankt-Peterburg şehrinde bulunan İmparatorluk Sanat Akademisi'nde eğitime başladı. İki yıl sonra çalışmalarını tamamlayarak Moskova'ya döndü. 1889 yılında bir grup realist sanatçıdan oluşan Peredvijniki grubuna, 1903 yılında da Rus Sanatçılar Birliği'ne katıldı. Rus kadınların hayatlarına yoğunlaşan çizimler yaptı. Diğer birlik üyeleri gibi konu edindiği insanları ulusal giysileri ve yaşamlarını temel alarak eserlerine yansıttı. Sanatçı daha çok açık havada resim yapmayı, seyahat ederek Kuzey Rusya'dan ve Beyazdeniz'den temalar seçmeyi tercih etti. 1927 yılında SSCB Halkın Sanatçısı ödülünü kazanan Arhipov, 1930 yılında Moskova'da hayata veda etti.

Dış bağlantılar
ArtRoots, Abram Arkhipov'un biyografisi
Abraham Van Helsing

Bram Stoker'ın yazdığı Dracula'daki Dr. Abraham Van Helsing doğaüstü olaylara karşı çalışmalar yürüten, din bilimi ve doğaüstü olaylarla bağdaştırarak çözüm üretme yeteneğine sahip bir bilim insanı ve doktordur.

Romanda kullandığı ekipmanlar ile anti-dracula takımını zafere ulaştırması dışında en zor durumlarda bile soğukkanlılığını koruması ve telkinlerde bulunması hem romandaki karakterlerin hem de okuyucunun gözünde saygı kazanmasına neden olmuştur. En yakın dostu eski öğrencisi Dr.Jack Seward olan Van Helsing doktor olmasının yanı sıra vampir avcısı olmaya gönül vermiş bir insandır.Hipnotizma ve Psişik konularda da yeteneklidir. Drakula İstanbul'da filminde Doktor Resuhi Bey adıyla yer almıştır. Hammer'ın Drakula serisinde Peter Cushing tarafından başarıyla canlandırılmıştır. Onu Canlandıran oyuncuların bazıları:

John Gottowt

Edward Van Sloan
Osman Alyanak
Peter Cushing
Bernard Archard
Herbert Lom
Ota Sklencka
Nigel Davenport
Frank Finlay
Walter Ladengast
Laurance Olivier
Jimmy Hibert
Bernard Behrens
Anthony Hopkins
Peter Fonda
Mel Brooks
Christopher Plummer
Giancarlo Giannini
Hugh Jackman
Casper Van Dien
David Carradine
Rhett Giles
David Suchet
Wallace Shawn
Jon Woight
Thomas Krietchsmann
Jim Gaffigan
Michael Eklund
Dolly Wells
Kont Duckula çizgi dizisinde Alman aksanıyla konuşan, komik, sakar Dr.Von Goosewing

olarak yer almıştır.
Abraham Ortelius

Abraham Ortelius ( ; aynı zamanda Ortels, Orthellius, Wortels olarak da bilinir; 2 Nisan 1527 - 28 Haziran 1598) Flaman haritacı ve coğrafyacı. Genellikle ilk modern atlas olarak kabul edilen, 70 harita içeren Theatrum Orbis Terrarum (Dünya Sahnesi Görünümü, 1570) adlı eseriyle bilinir.



Hayatı
Günümüzde Belçika'ya bağlı olan Anvers şehrinde nüfuzlu bir ailenin çocuğu olarak doğdu. Oymacı olarak yetiştirilen Abraham Ortelius, yaklaşık 1550'de antikacılığa ve kitapçılığa başladı. Gerardus Mercator'un etkisi kalarak, 1560'tan sonra haritacılığa yöneldi. 10 yıl içinde Mısır ve Asya haritalarını derledi. 1575 yılında İspanya sarayına atlascı olarak atandı. Ayrıca geniş bir koleksiyoncu olarak ün saldı.

Kaynakça
Abraham Salomon Kamondo

Kont Abraham Salomon Kamondo (1781, İstanbul - 30 Mart 1873, Paris) Kamondo ailesinin büyüğü Osmanlı-İtalyan Yahudi finansör ve hayırseverdir.

Osmanlı İmparatorluğu'nun başkenti İstanbul'da doğdu. Ağabeyi İsak de Kamondo, 1832'de vefat edince, çocuğu olmadığından yüklü mirası Abraham'a kaldı ve yaşamı süresince bu servetini genişletti. Venedik, Avusturya hakimiyeti altındayken Ritter unvanı aldı. Venedik tekrar İtalya'nın kontrolüne geçince, bir Venedik vatandaşı olarak bazı İtalyan hayır kuruluşlarına büyük miktarda bağışlarda bulundu. Bunun şerefine, Sardinya kralı II. Vittorio Emanuele, kendisine ve ailesine ebediyen taşımak üzere kont unvanı verdi.

Kont Kamondo'nun Osmanlı İmparatorluğu'nda sıra dışı bir kariyeri vardı. Sultan Abdülmecid, Sultan Abdülaziz, Osmanlı sadrazamları ve bakanları üzerinde önemli etkileri oldu. Osmanlı Bankası kurulmadan önce Osmanlı hükûmetinin bankerliğini yaptı. Bâb-ı Âli'nin fermanıyla, bu zamana kadar yasak olan yabancı uyruklulara gayrimenkul edinme hakkının verilmesini sağladı.

Kamondo, diğer Yahudiler adına da önemli roller oynadı. İstanbul'da, İmparatorluk'taki Yahudiler için merkezi bir kurul kurdu ve hemen hemen devamlı olarak başkanlığını yaptı; cemaatin idari yönetiminde reformlar uyguladı; 1858'de fakir ve kalabalık olan Piripaşa'da Kamondo Enstitüsü isimli bir eğitim enstitüsü kurdu. Bunu terzi ve ayakkabıcı dükkânları takip etti. Açtığı okul nedeniyle bu hayırsever kurucu, bazı fanatik hahamlar tarafından aforoz edildi; yine de 32 yıl boyunca Osmanlı hükûmetindeki Yahudi memurları eğitti.

92 yaşında Paris'te ölen Kamondo, vasiyeti üzerine Hasköy'deki Yahudi mezarlığından önce inşa ettirdiği anıt mezarda toprağa verildi. Osmanlı hükûmeti, onun adına anma töreni düzenledi.

Ayrıca bakınız
Türkiye'de Yahudilik
Kamondo Merdivenleri

Dış bağlantılar
Kaynakça
Abraham Maslow

Abraham Harold Maslow (d. 1 Nisan 1908, New York, ABD - ö. 8 Haziran 1970, Kaliforniya, ABD), Amerikalı psikologdur. Hümanist psikolojinin kurucusudur ve psikoloji bilimine olumlu psikoloji kavramını kazandırdı.

Biyografi
Gençliği
Rusya'dan Amerika Birleşik Devletleri'ne göçmüş maddi olanakları sınırlı bir Aşkenazi Yahudi ailenin çocuğu olarak New York'un Brooklyn semtinde doğdu ve orada büyüdü. Ailesinin ABD'ye göçmesinin en büyük nedeni oğulları Abraham'ın daha iyi bir geleceğe sahip olmasıydı. Çok çalışmasının ve derslerindeki başarısının en önemli nedenlerinden biri de buydu. Maslow yedi kardeşin en büyüğüydü, düzenli ve ağırbaşlı bir yapıya sahipti. Çocukluğu, hatırladığı kadarıyla yalnız ve oldukça mutsuz geçmişti çünkü, dediğine göre, "Ben hiç Yahudi komşuların olmadığı bir yerdeki tek Yahudi çocuktum, bu sanki beyaz çocukların okuduğu bir okulda tek siyah çocuk olmaya benziyor. İşte bu yüzden kendimi hep dışlanmış ve mutsuz hissediyordum. Ama bu sayede laboratuvarlarda ve kitapların arasında büyüdüm."

Abraham Maslow, önce ailesini memnun etmek için hukuk eğitimi aldı; fakat daha sonra psikoloji alanına eğildi. University of Wisconsin'de psikoloji bölümünü bitirdi. Ardından, ilk kuzeni Bertha ile ailesinin karşı çıkmasına rağmen Aralık 1928'de evlendi ve üniversitede onu en çok etkileyecek olan hocası Harry Harlow ile tanıştı. Onunla beraber dominantlık savaşı ve insan cinselliği üzerine araştırmalarda bulundu. Bu araştırmalardan sonra kendini biraz daha ilerletmek istiyordu. Bu sebeple Columbia University'e geldi. Burada küçük çalışmalar yaparken ikinci akıl hocası Alfred Adler ile tanıştı.

Akademik kariyeri
Maslow 1937'den 1951'e kadar Brooklyn College'de görev yaptı. Burada profesyonelliklerine ve bireyselliklerine hayran olduğu iki tane daha akıl hocası buldu; Antropolog Ruth Benedict ve Gestalt psikoloğu Max Wertheimer. Bu iki konuyu beraber ele almak istiyordu. Bu sayede "muhteşem insan doğasını" anlayabilecekti. Maslow bu iki davranış hakkında notlar almaya başladı. Bunlar üzerine çok geniş yazılar yazdı. Bu çabalar sonunda ihtiyaçlar hiyerarşisi teorisi, Meta motivasyon, Öz-güncelleme ve Doruk yaşantısı gibi çalışmalar ortaya çıkmıştır. Maslow yazdıklarıyla 1950'li ve 1960'lı yıllarda psikolojide hümanistik ekolün sembolü oldu. Bunların neticesinde Amerikan Hümanist Derneği tarafından Yılın Hümanisti ödülünü almıştır.

Ölümü
Maslow, ömrünün son yıllarını (1951-1969) Brandeis University'de profesörlük yaparak geçirdi. 1969'da dinlenmeye çekilerek Kaliforniya'daki Laughlin Institute'de dostlarının yanına taşındı. 8 Haziran 1970'te geçirdiği kalp krizi sonucu öldü.

Kaynakça