Eros (kedi)

Eros ( 2018 – 1 Ocak 2024), İstanbul'un Başakşehir ilçesindeki bir sitede yaşamış ve aynı sitede ikâmet etmekte olan İbrahim Keloğlan tarafından öldürülmüş olan bir kedidir. Olayın ardından açılan davada, Keloğlan'a verilmiş olan cezanın iyi hâl indirimiyle azaltılması ve sonrasında ise hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararlaştırılmıştır. Mahkemenin kararı, Hürriyet gazetesinin 27 Haziran 2024 yılında yayımlanan ve muhabir Ali Rıza Akbulut’un yazmış olduğu “Bu neyin iyi hali” başlıklı haberi ile kamuoyuna duyurulmuştur. Karar, kamuoyunda tepkiye yol açmış ve Türkiye'nin çeşitli yerlerinde günlerce süren protesto gösterileriyle sonuçlanmıştır. Sanık, 13 Mart 2024 tarihinde Küçükçekmece 16. Asliye Mahkemesi'nde gerçekleştirilen ikinci duruşma sonrasında iki yıl altı ay hapis cezasına çarptırılmış ve hakkında yurt dışına çıkış yasağı getirilmiştir.

Hayatı
Eros'un ölümünün ardından gazeteye röportaj veren bir site sakini; kedinin yaklaşık olarak 6 yaşında olduğunu ve doğduğundan beri burada yaşayan insanlar tarafından bakıldığını söylemiştir. Sevecen ve uysal bir kedi olmasından ötürüyse adının Eros olarak belirlendiğini dile getirmiştir.

Ölümü
1 Ocak 2024 tarihinde Eros'la, oturduğu apartmanın asansöründe karşılaşan İbrahim Keloğlan kediyi tekmelemeye başladı. Asansörün başka bir katta açılmasıyla Eros kaçmaya çalıştı, ancak Keloğlan onu arkasından takip ederek sıkıştırdı, ardından yaklaşık altı dakika boyunca işkence ederek Eros'un ölümüne sebep oldu. Bina içerisindeki güvenlik kameralarına yansıyan görüntülerin ardından İbrahim Keloğlan'a dava açıldı.

Dava
Olayın ardından, 4 Ocak tarihinde gözaltına alınarak tutuklanan İbrahim Keloğlan'a dava açıldı. Küçükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından hazırlanan iddianamede; sanığın, site sakinleri tarafından bakımı yapılan bir kediyi önce asansör içerisinde tekmelediği sonrasında ise koridora kaçan hayvanı kapıları kapatarak dışarı çıkmasını engellemek suretiyle işkence ederek öldürdüğü ifade edildi. Böylece; Hayvanları Koruma Kanununun dördüncü kısmında düzenlenmiş olan cezai hükümler uyarınca "bir ev hayvanını veya evcil hayvanı kasten öldürme" suçu kapsamında altı aydan dört yıla kadar hapsi istenen İbrahim Keloğlan'ın yargılama süreci başladı.

8 Şubat 2024 tarihinde, Küçükçekmece 16. Asliye Ceza Mahkemesi'nde görülen ilk duruşmada bir yıl üç aylık hapis cezasına çarptırılan Keloğlan; yine aynı oturumda onanan iyi hal indiriminden yararlanarak üç ay ceza indirimi aldı ve ardından mahkeme heyeti hükmün açıklamasını geri bıraktı. Davanın avukatları bu kararın sanık açısından caydırıcı olmadığı gibi kamu vicdanını gözeterek en üst sınırdan ceza verilmesi gerektiğini; neredeyse en alt sınırdan hüküm verilmesinin ve ceza indirimi uygulanmasının hukuka aykırı olduğunu belirtti. Yapılan itirazın sonucunda, 20 Şubat 2024 tarihinde, Küçükçekmece 4. Ağır Ceza Mahkemesi verilen kararın kaldırılmasına ve dosyanın mahkemeye iadesine karar verdi. Gerekçeli kararda Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 56. maddesindeki "Herkes, sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahiptir." ifadesine ve Evrensel Hayvan Refahı Bildirgesi'ne referansta bulunarak hayvanlara karşı işlenen suçlara caydırıcı yaptırımlar verilmesi gerektiğine dikkat çekildi.

13 Mart 2024 tarihinde, davanın yeniden Küçükçekmece 16. Asliye Mahkemesi'nde görülmesi kararlaştırıldı. Duruşma öncesinde adliyeye gelen hayvan hakları savunucuları mahkeme salonu önünde "Katil İbrahim" sloganları attı. Pek çok siyasi parti temsilcisi ve sivil toplum kuruluşu avukatı da davaya katılım göstermek isterken mahkeme heyeti, İstanbul Barosu Hayvan Hakları Merkezi'nin katılım talebini reddetti. Savunmasında bir anlık öfkeyle hata yaptığını, bundan pişman olduğunu ve olaydan sonra sokak hayvanları için bağışta bulunduğunu ifade eden İbrahim Keloğlan; kendisi hakkında yanlış haberler yapılarak halkın kin ve düşmanlığa teşvik edildiğini belirtti. Sanığın avukatı ise “Zaten kendisi toplum nezdinde cezasını çekmiştir." diyerek müvekkilinin beraatını istedi. Duruşma sonunda, Keloğlan'ın "kasten hayvan öldürme" suçundan iki yıl altı ay hapis cezasına çarptırılması ve hakkında yurt dışına çıkış yasağına getirilmesi kararlaştırıldı. Çıkan kararın ardından dönemin Adalet Bakanı Yılmaz Tunç, Hayvanları Koruma Kanunu kapsamında sanığın bugüne kadarki en yüksek cezayı aldığını aktardı. Davanın avukatlarından olan Aslıhan Arslantaş ise bu kararı "Sıfır yaptırım anlamına geliyor.” diyerek eleştirdi. Duruşmanın yeniden görülmesi gündeme geldiğinde halkın caydırıcı bir yaptırım uygulanması konusunda beklentiye girdiğini fakat hakimin en üst sınır olan dört yıl yerine üç yıl üzerinden ceza verip iyi hal indirimi uygulamasını yanlış bir hüküm olarak değerlendiren Arslantaş; "İki yıl altı aylık cezanın kapalı cezaevinde yatarı yok. Hesaplamasını yaptığımızda, karar kesinleştikten sonra sanığın üç ay kadar açık cezaevinde kalabileceğini fakat kurul kararıyla tamamen serbest bırakılmasının da mümkün olduğunu fark ettik." dedi. İstanbul Barosu Hayvan Hakları Merkezi avukatlarından Merve Poyraz Özcan ise bunun "vicdanları yaralayan bir karar" olduğunu vurgulayarak cumhuriyet savcısının karara itiraz edeceğini duyurdu. 18 Mart'ta, savcılık tarafından mahkemeye gönderilen dilekçede "Usul ve yasaya aykırı hususlar içermesi nedeniyle verilen kararın bozulması için istinaf yoluna gidilecektir." ifadeleri yer aldı.

Tepkiler
Protestolar
Eros'un ölümünün ardından kamuoyunca verilen ilk kolektif tepki, olayın gerçekleştiği site sakinleri tarafından verildi. 13 Şubat günü, Keloğlan'ın serbest bırakılmasına karşı çıkan insanlar sitede toplanarak gösteri yaptı ve İbrahim Keloğlan'ın siteden atılması için imza kampanyası başlattı. Yaşam İçin Yasa Platformu bünyesinde faaliyet gösteren aktivistler ise Ankara, Antalya, Hatay, İstanbul ve İzmir'de Eros için adalet eylemleri düzenleyeceğini duyurdu.
13 Şubat 2024: Kısa sürede ülke geneline yayılan gösterilerin ilki, Eros'un yaşadığı sitede başladı. Hakkında açılan davadan beraat eden İbrahim Keloğlan, ortak bir alanda toplanan site sakinleri tarafından protesto edildi. Site sakinleri hukuki sürecin takipçisi olacaklarını ve imza kampanyası düzenleyerek Keloğlan'ı siteden attıracaklarını da dile getirdi.
16 Şubat 2024: İzmir'in Karşıyaka ilçesinde toplanan bir grup hayvansever, İbrahim Keloğlan'a hapis cezası verilmesi için gösteri düzenledi. Aralarında avukatların da yer aldığı göstericiler, hayvanlara yönelik işlenen suçlarda ceza indirimi uygulanması ve cezanın ertelenmesi gibi durumların kaldırılmasına yönelik taleplerde bulundu.
17 Şubat 2024: Ankara'nın Çankaya ilçesinde bir araya gelen eylemciler, başta Eros olmak üzere insanlar tarafından kötü muamele gören tüm hayvanlar adına gösteri yaptı. Yaşam İçin Yasa İnisiyatifi öncülüğünde toplanan gruba Diren Tekir Doğa ve Hayvanları Koruma Derneği ile Ankara Barosu Hayvan Hakları Merkezi üyeleri ve gazeteci İrfan Değirmenci de destek verdi.
18 Şubat 2024: Oyuncu Leyla Somer'in öncülüğünde, Esenyurt'taki Marmara Park isimli alışveriş merkezinin önünde toplanan göstericiler Keloğlan'ın serbest bırakılmasını protesto etti.

Diğer tepkiler
Türkiye
Hakkında açılan davanın ardından serbest bırakılmasına tepki gösteren hayvan hakları savunucuları, Change.org üzerinden bir imza kampanyası başlatarak #ibrahimkeloğlantutuklansın ve #kedikatili etiketleriyle İbrahim Keloğlan'ın tutuklanması için kamuoyuna çağrıda bulundu. 12 Şubat 2024 tarihinde başlatılan kampanya, ilk haftasında yaklaşık 250.000 kişi tarafından imzalandı. Adalet Bakanı Yılmaz Tunç da Twitter üzerinden yaptığı paylaşımda "Her canlının yaşam hakkı kutsaldır. Can dostlarımıza yönelik her türlü kötü davranışın karşısında olmaya devam edeceğiz." ifadelerini kullanarak davanın yeniden görüleceğini hatırlattı. 24 Şubat'ta Tunç tarafından yapılan başka bir açıklamada; Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın da konuyla özel olarak ilgilendiği ve kendisinin bu olayı "kamu vicdanında yerinin olmadığı" şeklinde değerlendirdiğini aktardı. 13 Mart 2024 tarihinde görülen ikinci davanın ardından sanığın iki yıl altı aylık hapis cezasına çarptırılması konunun takipçisi olan kesimlerce verilen cezanın az olması gerekçesiyle eleştirildi. Davanın avukatları da hükmün adil olmadığını dile getirirken 19 Mart'ta Yılmaz Tunç tarafından yeni bir açıklama yapıldı. "Hakim önceki kararında bir yıl üç ay vermişti. Bu sefer üç yıl verdi ama iyi hal indirimiyle iki yıl altı aya düşmüş oldu. Tabii bu da bir tepki oluşturdu. Bir cana bu şekilde eziyet edilerek 6 dakika boyunca tekmelenmesi bir caniliktir. Bunu kabul etmek mümkün değil. Eskiden bu tür fiillerin hiç cezası yoktu, para cezası vardı." beyanında bulunan bakan, ilgili cumhuriyet savcısının kararı istinafa taşıyacağını duyurdu.


Uluslararası basın
Eros'un ölümünün ardından başlayan yargılama süreci, uluslararası arenada pek çok yabancı medya kuruluşu tarafından yakından takip edildi. Hollanda merkezli yayın yapan haber kanalı RTL Nieuws, Türkiye'deki hayvanseverlerin sosyal medya üzerinden örgütlenip Eros lehine kampanyalar yürütmesine dikkat çekerek "Kedi Eros'un öldürülmesi Türkiye'yi ve Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın gündemini meşgul ediyor" başlığıyla bir haber servis etti. Sırbistan menşeli bir internet sitesi olan Balkan Insight ise İbrahim Keloğlan'a verilen cezanın hayvan hakları savunucuları tarafından yetersiz bulunduğunu vurgulayarak dava sürecini haberleştirdi. Hong Kong'dan yayın yapan South China Morning Post gazetesi de olay ve davanın detaylarıyla ilgili bir yazı paylaştı. Belçikalı medya kuruluşu Het Nieuwsblad "bir sokak kedisinin korkunç kaderi" manşetiyle söz konusu davaya yer verirken Fransa'da yayımlanan Ouest-France isimli gazete de "Eros İçin Adalet" söyleminde bulundu. Lübnan'dan Al Mayadeen , Fransa'dan BFM TV , Belçika'dan Gazet van Antwerpen , Hollanda'dan De Gelderlander ve Avusturya'dan Kronen Zeitung da konuyla alakalı bülten paylaşan medya kuruluşları arasında yer aldı.

Ayrıca bakınız
Türkiye'de hayvan hakları
Hayvanları Koruma Kanunu
Cezve (kedi)

Kaynakça