kaan39/turkish-wikipedia-dataset-clean huggingface dataset:
Efendi Uyanıyor

Efendi Uyanıyor ( ), H. G. Wells tarafından 1910 yılında yayımlanan bir distopik bilimkurgu romanıdır.

Romanda iki yüz üç yıldır uykuda ve tamamen değişmiş bir Londra şehrinde uyandığında bileşik faiz sayesinde mevduatında uykuda olduğu vakit biriken para sayesinde dünyanın en zengin insanı olan bir adamın, Graham'ın, hikâyesini anlatır.
Efendi (Buffy evreni)

Efendi (The Master), Buffy the Vampire Slayer (1997–2003) isimli aksiyon-korku/fantastik televizyon dizisinde bulunan bir kurgusal karakter. Mark Metcalf tarafından canlandırılan yüzyıllar boyu yaşamış bu vampir karakteri, ana karakter olan Buffy Summers'ın yaşadığı Sunnydale adındaki kurgusal kasabada bulunan Sunnydale Lisesi'nin altındaki cehennemin kapısını açmaya çalışmaktadır. Dizinin öncülü ise Buffy (Sarah Michelle Gellar), vampirleri ve diğer kötü yaratıkları öldürmek için kullandığı insanüstü kuvvete ve bazı güçlere sahip olan bir vampir avcısıdır. Dizinin her sezonunda kendilerine Scooby Çetesi ismini vermiş olan Buffy ve kendisine yardım eden ailesi ile arkadaşlarından oluşan küçük bir grup, Büyük Kötü diye de bilinen bir şeytani gücü yenmek zorundadırlar; düşmanlar genellikle kıyameti getirmek isteyen kişilerdir. Efendi ise ilk sezonun Büyük Kötüsü'dür.

Efendi antik vampirlerden oluşan bir tarikatın başı, kendisini dinsel törenlere ve kehanetlere adamış klasik bir Eski Dünya düşmanıdır. 60 yıl boyunca Sunnydale'in altında bir mezarda esir düşmüştür ve yüzeye çıkamamaktadır, ama Avcı'yı öldürüp bütün insanlığa yıkım salacağını söyleyen bir kehaneti yerine getirmek için çabalamaktadır.
Efeler Ligi şampiyonluğu kazanan başantrenörler listesi

Türkiye Voleybol Federasyonu tarafından düzenlenen Efeler Ligi, 1970-2015 yılları arasında Türkiye Erkekler Voleybol Ligi, 2015-2016 yılları arasında Türkiye Erkekler Voleybol 1. Ligi adıyla gerçekleştirilirken 2016'dan itibaren günümüzdeki adıyla anılır.

Ligin ilk sezonu olan 1970-71 sezonunda şampiyonluğa ulaşan Galatasaray'ı Oral Yılmaz çalıştırıyordu. 1977-78 sezonunda Eczacıbaşı başantrenörü Kostadin Şapov, ligde şampiyonluk yaşayan ilk Türk olmayan başantrenör oldu. Sonuncusu 2025-26 sezonunda düzenlenen ligde şampiyonluğa, Mustafa Kavaz'ın çalıştırdığı Ziraat Bankası ulaştı.

Enver Göçener, György Demeter ve Valeri Kliger, iki farklı takımı şampiyonluğa taşımayı başarmış başantrenörlerdir. Göçener, 1971-72, 1972-73 ve 1973-74 sezonlarında İETT ve 1986-87, 1987-88 ve 1988-89 sezonlarında Galatasaray; Demeter, 2003-04, 2004-05 sezonlarında Erdemirspor ve 2007-08 ve 2009-10 sezonlarında Fenerbahçe; Kliger ise 1989-90, 1990-91 sezonlarında Eczacıbaşı ve 1993-94 sezonunda Halkbank ile şampiyonluk yaşamıştır. 1977-1981 yılları arasında Eczacıbaşı ile şampiyon olan Kostadin Şopov, üst üste en fazla şampiyon olan başantrenördür. En çok şampiyon olan başantrenörler ise altı şampiyonlukla Enver Göçener ve Kostadin Şopov'dur. Üç sezon üst üste şampiyonluk yaşayan başantrenörler Göçener (iki defa) ve Gennadi Parşin, iki sezon üst üste şampiyonluk yaşayan başantrenörler ise Cengiz Göllü, Kliger, Mustafa Çayır, Işık Menküer, Demeter, Daniel Castellani ve Kavaz'dır.

Yıla göre kazananlar
Birden fazla kazananlar
Millete göre kazananlar
Notlar
Kaynakça
Efeler Ligi tüm zamanların puan durumu

NOT - 1 : Puan tablosu sadece normal sezon maçları baz alınarak hazırlanmıştır. Ligin normal sezonunun gruplara bölünerek oynandığı yıllarda ise sadece grup maçları puanlamaya dahil edilmiştir. Final Grubu, Klasman Grubu, Play-Off maçları kapsam dışında tutulmuştur.

NOT - 2 : Puan Tablosu en son 2016-2017 sezon sonu dikkate alınarak hazırlanmıştır.

NOT - 3 : Lig tarihinde 1970-71 sezonundan 2005-06 sezonu sonuna kadar oynanan karşılaşmalarda galibiyete 2, mağlubiyete 1 puan verilmiştir. 2006-07 sezonundan itibaren ise 3-0 ve 3-1'lik galibiyetlere 3, 3-2'lik galibiyetlere 2, 3-2'lik mağlubiyetlere 1, 3-1 ve 3-0'lık mağlubiyetlere ise 0 puan verilmeye başlanmıştır.

NOT - 4 : Eczacıbaşı, Sönmez Filament, Samsun Irmak Sanayi, Karadenizspor ve Kurtuluşspor takımları lig fikstürü çekildikten sonra ligden çekildikleri için sezonsal olarak var kabul edilmişler ancak maçları fikstürden çıkarıldığı için puanlamalarında herhangi bir değişiklik yapılmamıştır.

NOT - 5 : 2008-09 sezonundan 2014-15 sezonu sonuna kadar takımların normal sezonda topladıkları puanlara, gençlik liginde elde ettikleri derecelere göre %5 ek puan eklenerek lig sonu puanları belirlenmiştir.

NOT - 6 : Voleybol liglerinde yer almış ancak daha sonra isim değiştiren takımların puanları, daha önceki isimleriyle oynadıkları dönemdeki puanlarla birleştirilmiştir.
Efemçukuru altın madeni

Efemçukuru altın madeni, İzmir ili, Menderes ilçesi, Efemçukuru köyündeki altın madeni.

2011 yılında TÜPRAG firması tarafından işletmeye açılan maden alanı, İzmir'e 20, Menderes'e 14 km uzaklıktadır. Cevherdeki ortalama tenör 10,6 gr/ton gümüş, 7,31 gr/ton altın'dır.

Efemçukuru Altın Madeni, İR 51792 numaralı işletme ruhsatı alınarak sahada altın madeni ve ilgili tesisler açılmış; 2011 yılı itibarıyla işletmeye alınmıştır. Bu maden yatağında, proje kapsamında kullanılan maden üretim metodu, yeraltı maden işletmeciliği tipindedir.

Efemçukuru Altın Madeni, epitermal bir altın yatağıdır. Epitermal altın yatakları, karakteristik olarak volkanik aktivite ile ilişkili olarak oluşan altın yataklarıdır. Efemçukuru Altın Madeni'ndeki altın, kırık ve çatlaklar boyunca oluşmuş damarlar halinde bulunur.

Madende üretim metodu olarak yer altı maden işlemeciliği yapılmakta; kazı dolgu sistemiyle çalışılmaktadır. Dünya ölçeğinde orta büyüklükte altın madeni kabul edilir.

Madende 500 işçi çalışarak yılda 600 000 ton cevher işlenmekte ve yılda 4 ton altın elde edilmektedir. Türkiye altın üretimi 2013-2019 arasında 33,5 tondan 38 tona yükselmiştir.

Efemçukuru Altın Madeni, 2009 yılında Tüprag Tarım şirketini kurarak, tarım ve madenciliği birlikte işletmeye başlamıştır. Bu kapsamda üretilenler: 50 ton şaraplık üzüm ve 25 ton yenilebilir üzüm, yaklaşık 3250 ağaçtan üretilen 12.000 litre zeytinyağı, 50 kovandan 350 kg'den fazla yüksek kaliteli organik bal ve 800 genç ceviz ağacı şeklindedir.

Projenin Tarihi
Kaynakça
Efendiköprüsü

Efendiköprüsü, Kütahya ilinin Çavdarhisar ilçesine bağlı bir köydür.

Tarihçe
Köy, 1928 yılından beri aynı adı taşımaktadır. Daha önceleri Emet ilçesinin Virancık bucağına bağlıyken, 1944'te Gediz ilçesinin merkez bucağına bağlandı. Köy, 1990'da ise Çavdarhisar ilçesine bağlandı.

Coğrafya
Köy, Kütahya il merkezine 70 km, Çavdarhisar ilçe merkezine 12 km uzaklıktadır.

Nüfus
Kaynakça
Dış bağlantılar
Efendi-köle ahlâkı

Efendi-köle ahlâkı ( ), Friedrich Nietzsche'nin eserlerindeki, özellikle Ahlakın Soykütüğü Üzerine adlı eserinin ilk bölümündeki, merkezi bir konudur. Nietzsche ahlakın iki temel türü olduğundan bahsetmiştir: "efendi ahlakı" ve "köle ahlakı". Efendi ahlakı gurur ve güce değer verir, köle ahlakı ise nezakete, duygudaşlığa ve sıcakkanlılığa değer verir. Efendi ahlakı eylemleri iyi ve kötü (örneğin soylu kişinin erdemlerine karşı insan sürüsünün kusurları) olmasına göre yargılar. Bundan farklı olarak köle ahlakı, eylemleri bir iyi veya kötü niyet ölçeğine göre yargılar (örneğin Hristiyan faziletleri ve günahları, Kant deontolojisi).
Efeler Tren İstasyonu

Efeler Tren İstasyonu, İzmir'in Buca ilçesinde yer alan TCDD'ye ait eski hemzemin tren istasyonudur.

-Kapatılan- Şirinyer – Buca şube demiryolu üzerinde yer alan istasyon, TCDD tarafından inşa edilerek 1995'te hizmete girmiştir.

İstasyon, 1995 – 2006 yılları arasında Alsancak – Buca Banliyö Trenleri'ne hizmet vermiş, 2006'da İZBAN projesi kapsamında kapatılmıştır ve platformu yıkılmıştır.

Hatlar
TCDD
İzmir-Alsancak – Eğirdir demiryolu
Şirinyer – Buca şube demiryolu

Kaynakça
Dış bağlantılar
TCDD resmî sitesi
Efes (Dünya Mirası)

Efes, Türkiye'nin İzmir ilinin Selçuk ilçesinde yer alan bir Dünya Mirasıdır. Miras alanı 1994'te geçici listeye alındı. Türkiye tarafından miras alanının kalıcı listeye girmesi için 2001'de yapılan başvuru Dünya Miras Komitesi tarafından ertelendi. Miras alanı 2015'te kalıcı listeye dahil edildi.

Ögeleri
Liste dört bölgeyi ve içerisinde yer alan yapıları içermektedir. Bunlar; Çukuriçi Höyüğü, Efes Antik Kenti, Ayasuluk Tepesi, Artemis Tapınağı ve Orta Çağ Yerleşimi ve Meryem Ana Evi'dir.



Kaynakça
Dış bağlantılar
Efendisiz Dergisi

Efendisiz, Türkiye'de yayınlanan bir anarşist siyasi dergiydi.



Tarihi
Efendisizin kuruluşu, Kara dergisinin dağılmasından sonra bir nevi devamı olarak İstanbulda yazılmaya devam edildi.

Dergiden alıntılar 2011 yılında yayımlanan Efendisiz Dergisi Seçkisi kitabında yayınlandı.

Kaynakça
Dış bağlantılar
TÜSTAV Efendisiz dergi arşivi
Efes Pilsen

Efes Pilsen, Türkiye'de üretilen bir bira markası. Efes Pilsen 1969 yılında İstanbul, İzmir ve Adana'da üretilmeye başlamış ve kısa sürede dünyaya açılmıştır.

50'nin üzerinde ülkeye ihracat gerçekleştiren ve Türkiye'nin yanı sıra Rusya, Moldova, Sırbistan, Romanya ve Kazakistan'da yatırımları olan Efes'in dünyada toplam 17 bira, 4 malt fabrikası ve 1 adet şerbetçiotu işleme tesisi bulunmaktadır.

Bira pazarını ve kültürünü geliştirme yolunda pek çok ilke imza atmış olan Efes, ilk light bira, kutu bira, dönüşümsüz şişe, 5 litre fıçı, kabartmalı kutu, baskılı kutu, şeffaf etiket, 1 lt şişe, fıçı kutu, fıçı şişe ambalaj ve ürünlerini Türk tüketicisiyle tanıştırdı. Türkiye geneline yayılan 202 bayi ve 28 distribütörü ile Türkiye'nin en güçlü dağıtım ağlarından birine sahip olan Efes, Türkiye'de biranın hammaddeleri olan maltlık arpa ve şerbetçi otunun gelişiminde de büyük rol oynadı.

Efes, tüketici talep ve beklentilerini ön planda tutarak ürün portföyünü Efes Pilsen, Efes Light, Efes eXtra, Marmara Gold, Bomonti ve lisanslı olarak ürettiği Miller Genuine Draft, Beck's markalarını içine alacak biçimde genişletmiştir.

Kaynakça
Dış bağlantılar
Efes Pilsen Kupası

Efes Pilsen Kupası, 2002-2007 yılları arasında Efes Pilsen'in sponsorluğunda Antalya'da düzenlenen futbol turnuvasıdır.

Turnuva, altı yıl boyunca turnuva liglerin devre arasına girdiği Ocak ayında düzenlendi. Organizasyonun ilk 5 yılına Antalya Atatürk Stadı ev sahipliği yaptı. Son sezon maçları ise WOW Topkapı Center futbol sahasında oynandı.

Toplamda 6 sezon yapılan turnuvaya en fazla katılan ekip 5 defa ile Werder Bremen'dir. Turnuva son olarak 2007 yılında düzenlenmiştir.

Maçlar
Sezonlara göre kupayı kazananlar
{| class="wikitable"
!Takım
!Şampiyonluk
!İkincilik
!Şampiyonluk yılları
!İkincilik yılları
|-
|Galatasaray
! 1
|align="center"| 1
|2004
|2006
|-
|Spartak Moskova
! 1
|align="center"| 1
|2002
|2005
|-
|Werder Bremen
! 1
|align="center"| 1
|2007
|2004
|-
|Beşiktaş
! 1
|align="center"| 0
|2006
|
|-
|Malmö
! 1
|align="center"| 0
|2005
|
|-
|Trabzonspor
! 1
|align="center"| 0
|2003
|
|-
|Fenerbahçe
! 0
|align="center"| 2
|
|2002, 2003
|-
|Feyenoord
! 0
|align="center"| 1
|
|2007
|-
Efes Okulu

Efes Okulu, MÖ 500 yıllarında zengin bir kıyı kenti olan Efes'te kurulmuş Milet Okulu'ndan sonraki felsefe okuludur. Bu okulun başlıca ismi Herakleitos'tur. Herakleitos de Milet okulu filozofları gibi arkhe sorunuyla ilgilenmiş ve onlar gibi madde temelli açıklamalara yönelmiştir. Maddenin varoluşu ve yok oluşu konularında onlarla paralel düşüncelere sahiptir, ancak Herakleitos için arkhe ateş'tir. Evren ateşten meydana gelmiştir ve tekrar ateşe dönüşecektir, ona göre bu varoluş ve yok oluş periyodik bir süreçtir. Arkhe elementinin (ateş) hareketi, sürecin nihai sonucu uyum olsa da ahenksiz ve uyumsuzdur. Herakleitos bir başka konuda ise değişimin ve hareketin sürekli olduğu, hiçbir şeyin sabit kalamayacağı düşüncesidir. Her şey ateş gibi sürekli bir değişim hâlindedir. Değişimi sağlayan ise her şeyin karşıtıyla birlikte var olmasıdır. Böylece Efes Okulu ile birlikte felsefeye değişim ve çatışma kavramları da girmiş olmaktadır ki diyalektiği sürekli bir değişim ve çelişki olarak anlayanlar için Herakleitos bir anlamda diyalektiğin babası sayılmaktadır.

Hiçbir zaman resmî bir "Efes Okulu" olmamasına rağmen, Diogenes Laertios (ix. 6) Herakleitos felsefesinin, kendilerine "Herakleitosçular" diyen takipçileri olduğundan bahseder. Platon, Kratylos'u Herakleitos'un bir öğrencisi olarak aynı adı taşıyan diyaloğunda tasvir eder.

Kaynakça
Konuyla ilgili yayınlar
Efes metropoliti

Efes metropoliti ( ), Batı Küçük Asya (modern Türkiye) bölgesinden sorumlu Rum Ortodoks Patrikhanesi'ne bağlı metropolitlik. Efes şehrine Hristiyanlık MS 1 yüzyılda Pavlus tarafından getirilmiştir. Yerel Hristiyan grup, Yuhanna tarafından yazılan Apokalips kitabında geçen Yedi Kiliseden birini kapsar. Metropolitlik 1922-1923 yıllarına kadar aktifti.

Galeri


Kaynakça
Efesbank

Efesbank, Zonguldak merkezli eski bir bankadır.

Zonguldak'ın ilk yerli ve özel bankasıdır. 1933 yılında Şefik Kamil Bey tarafından Zonguldak Yardım Bankası adıyla kuruldu. 1937'de adı değiştirildi ve Efesbank oldu. Banka, 1 Ekim 1972'den itibaren tasfiye sürecine girmiştir.

Arka plan
Türkiye'de, Cumhuriyet'in kurulmasından sonra finansman arayışındaki çiftçiler, mahalli tüccarlar ve eşraf bir araya gelerek ticari faaliyetlerinin gerektirdiği finansman gereksinimlerini karşılamak üzere 1923-1938 yılları arasında Anadolu'nun çeşitli kentlerinde çok sayıda yerel banka kurmuşlardı. Kurulan yerel bankaların çoğu küçük sermayeli, kuruldukları bölgenin ihtiyaçlarına cevap veren ve genelde tek şubeli idi. Zonguldak'ta 1933 yılında "Zonguldak Yardım Bankası" adıyla kurulan, 1937'de adı Efesbank adını alan banka, bu yerel bankalardan birisidir.

Dış bağlantılar
Kaynakça
Bibliyografya
Zonguldak 1973 il yıllığı, Sulhi Garan Matbaası, 1973.
İşlevi-gelişimi-özellikleri ve sorunlarıyla Türkiye'de bankacılık, Tuncay Artun, Tekin Yayınevi, 1980.
Artık herkes milyoner: Hürriyet Sayfalarından Ekonominin 50 Yılı, Ercan Kumcu ve Şevket Pamuk, Doğan Kitap, 2001
Efes Müzesi

Efes Müzesi, Türkiye'nin İzmir iline bağlı Selçuk'ta bulunan bir müze. Yakınlarında bulunan Efes kazı alanındaki buluntulara ev sahipliği yapmaktadır. En bilinen eser, Efes'teki Artemis Tapınağı'nda bulunan Artemis heykelidir. Müze, arkeoloji ve etnografya olarak iki bölüme ayrılmaktadır.

Müze 2012 yılı sonunda kapanmıştır ve Kasım 2014'te kapsamlı bir yenileme sonrası yeniden açılmıştır. Yılın her günü ziyarete açıktır.

Efes Arkeoloji Müzesi'ndeki Bölümler
Teras Evler Bulgular Salonu
Çeşme Buluntuları Salonu
Yeni Bulgular ve Küçük Bulgular Salonu
Büyük Avlu
Mezar Buluntuları Salonu
Efes Artemis Salonu
İmparator Kültleri Salonu
Küçük Avlu

Önemli eserler
Dinlenen Savaşçı
Polio Çeşmesi kazılarında, yarı yatar pozisyonda tasvir edilmiş genç bir savaşçı keşfedildi. Heykelin vücut ağırlığı, bir kayaya yaslanmış olan sol kola dayanmaktadır. Savaşçının alnının üzerinde bir bantla tutturulmuş dalgalı saçları ve yüzünde sakin bir ifade vardır. Kolunda bir kalkan ve elinde bir kılıç tutmaktadır. Sol bacak dizden geriye doğru uzatılmışken, sağ bacak dizden bükülmüş ve öne doğru uzatılmıştır.


Marcus Aurelius
Bir Roma İmparatoru ve Stoacı filozof olan Marcus Aurelius'un beyaz mermer heykeli, ince işçilik sergiler. İmparatorun alın kırışıklıkları belirgindir ve sağ omzuna bir fibula ile tutturulmuş bir paludamentum giymektedir. Eserin arkası ham bırakılmıştır. Roma Dönemi'ne, MS 2. yüzyıla tarihlenmektedir.


Eros Başı
Eros Başı'nın beyaz mermer heykeli ince işçilik sergiler, ancak ne yazık ki boyundan kırıktır. Eros, hafifçe sağa eğik, tuttuğu yaya doğru bakar şekilde tasvir edilmiştir. Heykel, yüzde masum ve çocuksu bir ifade sergiler, ortadan arkaya doğru bağlanmış kıvırcık saçlara sahiptir. Bu heykel, MÖ 330-320 yılları arasında yapılan Lysippos'un 'Yayını geren Eros' eserinin bir replikasıdır.


Artemis
Artemis, tarih öncesi dönemlerden beri Anadolu'nun ana tanrıçası olan Kibele ile bütünleşmiş özellikler gösterir. Başındaki yüksek polos tapınak şeklindedir ve üç katlıdır. Kulaklarında küpeler, boynunda inci kolye vardır ve göğsünün altında, doğurganlık ve bereketle ilgili dört sıra kürecik görülebilir. Artemis'in dört parçalı bir rozeti ve belinin etrafında Efes'in sembolü olan arı motifleriyle süslenmiş ince bir kemeri vardır. Her dikdörtgende aslanlar, koçlar, geyikler, griffonlar ve arılar gibi figürler yerleştirilmiştir.

Kaynakça
Dış bağlantılar
Resmî web sitesi
Müzeden resimler
Fotoğraflar
Efesli Apollonius

Efesli Apollonius (180-210) bir Kilise yazarıydı. Frigyalı Montanistler ve Efesli hristiyanların tarihini onun yazılarından öğreniriz.

Praedestinatus’un bilinmeyen yazarı, Apollonius’un Efes piskoposu olduğunu söyler, Montanusçuların sıkı bir karşıtı olduğunu ve Apamaealı Julianus (Yortusu 9 Aralık), Anchialuslu Sotas ya da Hierapolisli Apollinaris gibi diğer Monatizm karşıtlarının adımlarını takip ettiğinden bahseder.

İşleri kilise tarihçisi Eusebios’un yazılarında yer bulduğu gibi Hieronymus da kendisinden övgüyle bahseder. Ancak hiçbir yazılı eseri günümüze ulaşamamıştır. Hangi konular üzerine yazdığını da bilmemekteyiz. Büyük olasılıkla eserleri, Montanist peygamberliklerin sahteliğini göstermek ve Montanus’un ve kadın peygamberlerinin eğitici olmayan hayatlarının anlatılması üzerineydi.

Tertullianus, hayatının son dönemlerinde Montanus’un müritlerinden birisi olmuş, 7 bölümlük kitabının son bölümünü Apollonius ve onun Montanizm eleştirilerini çoşkuyla çürütmeye adamıştır.

Praedestinatus Kitabı
Yazarının kim olduğu bilinmemektedir, içinde Genç Arnobius’un da olduğu birçok ismin yazarı olduğu düşünülmüştür. Çoğu akademisyene göre MS 435 yılı dolaylarında yazılmıştır.

İlk kitap, çoğunluğu Augustinus’un listesinden kopyalanmış, 90 sapkın inancın kataloglanmasıdır, kitabın Roma’da yazılmış olabileceğine dair imalar bulunur.

İkinci kitap bir incelemedir, yazar Augustinus adı altında yazmakta ve ‘önceden belirlenme’ üzerine ultra-augustinusçu fikirleri savunmaktadır.

Üçüncü kitap ise bu fikirlerin reddedilmesi üzerinedir, Pelaganizm'e saldıran ifadeleri de içerse de aynı zamanda Augustinus'un lütuf hakkındaki düşüncelerine de yarı-Pelagian bir noktadan saldırmaktadır.

Kaynakça
Efesli İbrahim

Efesli İbrahim, 6. yy'da yaşamış Efes'in başepiskoposluğunu yapmış, manastırların kurulmasında rol oynamış bir bizanslı hristiyandır . Katolik ve Ortodoks Kiliselerince aziz kabul edilir ve yortusu Ekim 28'dedir.

Mirası
Episkoposluğu döneminde Konstantinopolis ve Yeruşalim manastırlarının kurulmasında rol oynamıştır. Meryem’e müjdenin verilmesi ve İsa'nın Mabede Takdimi bayramları hakkında olan ve günümüze ulaşan iki vaazı, antik bizans litürjisini öğrenmemize ve anlamamıza yardımcı olmuştur.

Kaynakça
Efeso Collins

Efeso Collins (1974 - 21 Şubat 2024), Ekim 2023'ten Şubat 2024'e kadar Yeşiller Partisi Parlamento Üyesi olarak görev yapan Yeni Zelandalı bir politikacıydı. 2016'dan 2022'ye kadar Auckland Konseyi'nde Manukau bölgesi meclis üyesi olarak görev yaptı. 2022 Auckland belediye başkanlığı seçimlerine başarısız bir şekilde itiraz etti. Samoalı ve Tokelau kökenliydi.

21 Şubat 2024'te Auckland'da bir yardım etkinliğine katıldı. Etkinlik sırasında bayıldı. Sağlık görevlileri defibrilatörle müdahale etti ancak Collins olay yerinde öldü.

Kaynakça
Efesli Paeonius

Efesli Paeonius ( Paiṓnios (MÖ. 420-380), Efes'teki Artemis tapınağının inşaatçılarından biri olan antik Yunan mimarıdır.

Demetrius'la birlikte, Kersifron'un yapımına başladığı Efes'teki Artemis tapınağı'nı tamamladı. Miletli Daphnis ile birlikte Milet'de İyon düzeninde bir Apollon tapınağı inşa etmeye başladı. Ünlü Didymaeum'un veya Didim Apollon tapınağının kalıntıları, Milet yakınlarındaki Didim'de hâlâ görülebilir. Branchidae'nin Apollon kehanetinin bulunduğu tapınak (bu yerin Branchidae adını alması da buradan kaynaklanmaktadır), MÖ 498'de Pers Kralı I. Darius ve ordusunun Milet ve çevresini ele geçirmesi sırasında yakılmıştır. Artemis Tapınağı'ndan biraz daha küçük ölçekte olan yeni tapınak hiçbir zaman tamamlanamadı. Bunlar dipteral, dekastille ve hipaethral (Klasik mimaride hipaetral, çatısı olmayan ve kısmi bir duvar oluşturan sütunlardan oluşan bir yapıyı tanımlar) idi. Geniş kalıntıları arasında iki sütun hala ayaktadır.

Kaynakça
Smith, William, ed. (1870). "Paeonius". Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology.
Efesli Michael

Efesli Michael veya Michael Ephesius ( ; ), Sofistik Çürütmeler ( ; ; ) üzerine ilk tam şerh de dahil olmak üzere önemli Aristoteles şerhleri yazmış ve bu metnin düzenli olarak incelenmesini sağlamıştır.

Hayatı
Michael'ın hayatı hakkında çok az şey bilinmektedir. Konstantinopolis Üniversitesi'nin felsefe fakültesinde çalışmıştır. İznikli Eustratius ile birlikte Anna Comnena tarafından organize edilen bir grubun parçasıydı. Michael'in Parva Naturalia şerhinin sonunda belirttiği gibi, amacı Corpus Aristotelicum'da daha önceki şerhçiler tarafından ihmal edilmiş metinlere yer vermekti; bu "Anna Comnena tarafından tasarlanan ve yönlendirilen işbirlikçi bir bilimsel girişimin parçasıydı."

Aristoteles yorumcusunun, Michael Psellos'un (görünüşe göre Efesli Michael'in hocası değildi) yanında aldığı eğitimin hakkını veren ve onun tahttan çekilmesinden sonra Efes başpiskoposu olarak akademisyenliğe dönen Michael VII Doukas'tan başkası olmadığı yönündeki hayali öneri artık ciddiye alınmamaktadır.

Çalışmaları
Michael'in genişliği dikkat çekicidir ve yorumlama yöntemi Aphrodisiaslı Alexander'inkiyle karşılaştırılmıştır; İskender'e atfedilen Metaphysics Kitap 7-14 üzerine yorum onun eseri olarak kabul edilir. Michael'in yorumları Neoplatonist fikirlere ve İskenderiyeli Stephen'ın tefsir geleneğine dayanır. Zaman zaman çağdaş Bizans meselelerine atıfta bulunurlar ve imparatora ve mevcut eğitim durumuna yönelik eleştiriler içerirler.

Yorumlar veya Şerhler: Yunanca metinler
Sophistical Refutations üzerine: Commentaria in Aristotelem Graeca II.3
Generation of Animals üzerine: CAG XIV.3
Nicomachean Ethics üzerine, kitpalar 9-10: CAG XX
Parva Naturalia üzerine: CAG XXII.1
Parts of Animals, Movement of Animals, Progression of Animals üzerine: CAG XXII.2
Nicomachean Ethics üzerine, kitap 5: CAG XXII.3
Michael'ın sözde-Aristotelesçi On Colors hakkındaki yorumu düzenlenmeden kalmıştır ve Politics hakkındaki yorumu sadece kısmen günümüze ulaşmıştır.

İngilizce çeviriler
Aristotle and Michael of Ephesus on the Movement and Progression of Animals, çev. Anthony Preus, Hildesheim: Georg Olms, 1981. .
Aspasius, Anonymous, Michael of Ephesus, On Aristotle: Nicomachean Ethics 8 and 9, çev. David Konstan, Duckworth, 2001. .
276 sayfa.

Notlar
Efesli Menecrates

Efesli Menecrates ( ; MÖ 330–270), Helenistik Dönem'in önde gelen didaktik şairlerinden biridir. Antik Yunan edebiyatının bu verimli evresinde eser veren Menecrates, özellikle doğa ve fen bilimlerini şiir diliyle anlatma geleneğinin önemli temsilcileri arasında kabul edilir.

Menecrates, antik yazın dünyasında iz bırakan "İşler" (Erga) adlı bir manzume kaleme almıştır. Bu eser, kendisinden asırlar önce yaşamış olan Hesiodos'un meşhur İşler ve Günler (Erga kai Hemerai) adlı yapıtından esinlenilerek oluşturulmuştur. Şair, didaktik üslubunu Aristoteles'in bilimsel çalışmalarıyla harmanlamış; özellikle arıcılık ve arıların yaşamı üzerine yaptığı kapsamlı tartışmaları şiirine dahil etmiştir.

Edebiyat tarihindeki en belirgin rollerinden biri, astronomi üzerine yazdığı şiirlerle tanınan ünlü şair Aratus'un akıl hocalığını ve öğretmenliğini yapmış olmasıdır. Menecrates'ten günümüze ulaşabilen fragmanlar, 1901 yılında Hermann Diels tarafından hazırlanan Poetarum Philosophorum Fragmenta adlı derlemede bir araya getirilerek bilim dünyasına kazandırılmıştır.

Kaynaklar
Literatür
Günümüze ulaşan eserlerinin derlemesi: Supplementum Hellenisticum, editörler: Hugh Lloyd-Jones; PJ Parsons; H-G Nesselrath; JU Powell. Berlin ve New York : W. de Gruyter, 1983