Air France 152 sefer sayılı uçuş

Air France 152 Sefer sayılı uçuş (AF152), 3 Ağustos 1953'te Muğla'nın Fethiye ilçesi açıklarında Akdeniz'e acil iniş yapan tarifeli uluslararası bir yolcu uçuşuydu. Uçak, suya indikten bir saatten fazla bir süre sonra batmıştır. 8 mürettebat ve 34 yolcudan 4'ü hayatını kaybetmiştir.

Uçak Paris'ten kalkmıştı, Roma ve Beyrut'ta aktarma yaparak Tahran'a gidecekti. Kaza yolculuğun Roma-Beyrut ayağında meydana geldi. Uçuş yapan taşıt bir Lockheed L-749A Constellation'du. Muhtemelen pervane kanadı arızası meydana geldi ve bu da güçlü titreşimlere ve 3 numaralı motorun uçuş sırasında kopmasına neden oldu.

Uçak ve mürettebat
İlk uçuşunu 1950'de gerçekleştiren Lockheed L-749A Constellation (F-BAZS seri numarası 2628) uçağı, toplam 10.058 saat uçmuş olup, dört adet Wright R-3350 Duplex-Cyclone radyal motorla (tip No. 749C18BD1) çalışıyordu.

Uçuş, Kaptan Raymond Terry (1923 doğumlu) ve yardımcı pilot Jacques Steens (1923 doğumlu) tarafından gerçekleştirildi. Geri kalan altı kişilik mürettebatta telsiz operatörü René Debiais, uçuş mühendisleri Christian Dihau ve André Lemaire ile kabin görevlileri Hazera, François Yvon Tinevez ve Simone Rospars yer alıyordu. Terry'nin 5.300, yardımcı pilot Debiais'in 5.500 ve kabin görevlisi Rospars'ın ise 7.373 saatlik uçuş deneyimi vardı.

Kaza
Tarifeli AF152 sefer sayılı uçuş, 2 Ağustos 1953 tarihinde saat 18:38'de Paris'teki Orly Havalimanı'ndan Tahran'a doğru yola çıktı ve Roma ile Beyrut'ta iki planlı aktarması vardı. Uçak, saat 21:25'te Roma-Ciampino Havalimanı'na indi ve saat 22:32'de, aralarında bir bebeğin de bulunduğu 34 yolcuyla birlikte Beyrut Uluslararası Havalimanı'ndaki bir sonraki aktarma için tekrar havalandı. Planlanan uçuş rotası Catanzaro, Araxos, Atina, Rodos ve Lefkoşa üzerinden geçiyordu. Bu uçuş için uçuş süresi 4 saat 52 dakika olarak hesaplandı.

3 Ağustos günü saat 02:10'da, Rodos açıklarında yaklaşık 80 km mesafede, 5300 metre irtifada seyrederken, 3 numaralı motor aniden şiddetli bir şekilde titreşmeye başladı. Saat 02:15'te, uçağın Rodos kıyı şeridi üzerinde uçtuğu pozisyonunu bildiren bir telsiz mesajı Lefkoşa'ya gönderildi. 3 numaralı motor kısa süre sonra bağlantı yerlerinden ayrıldı, gövdenin arka kısmına çarptı ve hasar verdikten sonra düştü. Devam eden titreşimler daha sonra 4 numaralı motorun kontrolünün kaybedilmesine yol açtı. Uçak hızla irtifa kaybetmeye başlayınca, uçuş ekibi saat 02:22'de üç dakika süren bir tehlike sinyali gönderdi ve dağlık arazide riskli bir inişten kaçınmak için acil su inişi yapmaya karar verdi. Kızılada Deniz Feneri'nin yanıp sönen ışığını gördükten sonra, Güneybatı Türkiye'deki Fethiye kıyılarının açıklarında bir yer seçtiler.

İniş sırasında hostesler yolcuları durum hakkında bilgilendirdi, onları sakinleştirdi ve can yeleklerini giymeleri konusunda talimat verdi. Saat 02:28'de uçak, Fethiye Körfezi'nde Kızılada'nın yaklaşık 2 km açıklarında, Fethiye'ye yaklaşık 10 km mesafede, sakin denize sorunsuz bir şekilde indi. Yolcular ve mürettebat, dört acil çıkış kapısını kullanarak uçağı derhal tahliye etti ve başlangıçta batana kadar bir saatten fazla bir süre boyunca yüzen uçağın kanatlarında kaldı.

Kurtarma
Deniz feneri bekçisi Ahmet Pehlivan, uçağın suya inişini fark etti, ancak ne kendisi ne de amiri zifiri karanlıkta uçağı görebildi. Ancak bir süre sonra, alacakaranlığın başlamasıyla birlikte, uçağı ve kurbanları deniz yüzeyinde görebildiler. Tekneyle kaza yerine gittiler ve aralarında kucağında beş aylık Roxane adında bir kız bebek taşıyan hostes Rospars ve bebeğin annesinin de bulunduğu bazı yolcuları adaya getirdiler. Bu sırada, mürettebat üyeleri ve bazı yolcular yardım çağırmak için adaya yüzerek ulaşmaya çalıştılar. Deniz feneri bekçisinin uyarısıyla gümrük memurları ve balıkçılar olay yerine gelerek sudaki kazazedeleri kurtardılar.

Uçaktaki 42 kişiden dördü yaşlıydı ve boğularak öldü. Kurtulanlara Fethiye'de kaldıkları süre boyunca yerel halk tarafından giysi, sıcak yemek, içecek ve yatak sağlandı.

Sonrası
Aynı gün saat 04:30'da Beyrut, Air France'a 152 numaralı uçuşun gelmediğini telgrafla bildirdi ve arama kurtarma operasyonu başlatılmasını istedi. Saat 10:30'da Air France'ın Atina'daki aktarma ofisi, Orly Havalimanı'ndan F-BAZS uçağı hakkında bilgi istedi. Saat 17:30'da, Fethiye'den gönderilen ve uçağın kaptanından gelen bir telgraf Air France'a ulaştı ve kazada 38 kişinin hayatta kaldığını bildirdi.

Kazadan haberdar olduktan sonra, Fransız havacılık kazaları soruşturma kurumunun (Bureau d'enquêtes et d'analyses pour la sécurité de l'aviation civile) yedi yetkilisi ertesi gün saat 17:00'de kaza yerine geldi. Soruşturma neredeyse sekiz ay sürdü; nihai rapor 16 Mart 1954'te yayınlandı ve kazanın nedenini "pervane kanadının arızalanması sonucu 3 numaralı motorun uçaktan ayrılması ve 4 numaralı motorun kontrolünün kaybedilmesi" olarak belirtti. Pervane kanadı kırılmasının nedeni belirlenemedi. Orly Operasyon Merkezi Direktörü Didier Daurat, pervane kanadı arızasının nedenini aydınlatmakla görevlendirildi.

Mürettebat, yolcular ve soruşturmacılar Rodos'a götürüldü ve kazadan dört gün sonra oradan Paris'e uçtular.

Kaza sonucunda, tüm uçuşlarda cankurtaran botu bulundurulması zorunlu hale getirildi.

Kaynaklar