Caritas Almanya

Caritas Almanya (Almanca; Caritas Deutschland) veya resmi olarak Alman Caritas Derneği (Deutscher Caritasverband), Almanya'da 9 Kasım 1897'de Köln'de kurulan, Katolik temelli, kâr amacı gütmeyen bağımsız bir sosyal yardım kuruluşudur. Kurucusu rahip Lorenz Werthmann'dır. 1916 yılında Almanya piskopos konferansı tarafından Katolik Kilise'nin sosyal hizmetler kolu olarak resmî kabul edilmiştir.

Kuruluş ve Tarihçe
Katolik sosyal politikacıların Katolik hayırseverliğine adanmış merkezi bir örgüt hayali, genç rahip Lorenz Werthmann tarafından gerçeğe dönüştürüldü. Rahip Werthmann ilk olarak 1895 yılında Freiburg'da "Caritas Komitesi"ni ("Charitas-Comité") kurdu. Yapılan çalışmalar sonucunda 9 Kasım 1897'de Köln'de Katolik Almanya İçin Caritas Derneği (Almanca: Charitasverband für das katholische Deutschland) adıyla kurulan örgüt, zamanla bugünkü Alman Caritas Derneği (Deutscher Caritasverband; DCV) adını aldı. Erken dönemde mevsimlik işçilerden engellilere kadar geniş bir kesime destek verildi.

Nazi Dönemi'nde (1933–1945) Caritas, yoğun baskı ve denetim altında faaliyetlerini sürdürdü, Nazi "Volkswohlfahrt" (Alman Nasyonal Sosyalist hükûmetinin sosyal yardım bakanlığı) ile ideolojik çatışmalar yaşadı. Engellilere yönelik zorunlu kısırlaştırma ve “ötenazi” programlarına karşı çıkan, Yahudilere yardım eden Gertrud Luckner gibi direnişçiler öne çıktı; ancak işbirliği yapanlar da oldu.

II. Dünya Savaşı sonrası yıkımın ardından Caritas, yardım dağıtabilen nadir ulusal örgütlerden biri oldu; mültecilere ve yoksullara yardım etti, ailelerin birleşmesini sağladı.

1950'lerden itibaren uluslararası acil yardım ve afet yönetimine başladı. Alman Caritas Derneği'nin bir parçası olan Caritas International bugün 80'den fazla ülkede faaliyet göstermektedir.

Caritas, Soğuk Savaş döneminde (1945–1989), Batı ve Doğu Almanya'da ayrı ofislerle faaliyet gösterdi; Doğu'daki Caritas, sağlık ve sosyal altyapı eksikliklerini gidermeye çalıştı.

1990 sonrası: Berlin Duvarı'nın yıkılmasıyla Doğu Alman Caritas yeniden kuruldu ve bağımsız dernekler olarak Alman Caritas ağına katıldı. Demir Perde'nin açılmasından sonra Alman Caritas, Doğu ve Güney Avrupa'da sosyal refah sistemlerinin kurulmasına destek verdi.

Amaç ve faaliyet alanları
Alman Caritas Derneği, faaliyetlerinin merkezine insan onurunun korunmasını yerleştirir; yaşamın her evresinde bireyin haklarına saygı gösterilmesini, özellikle dezavantajlı ve savunmasız grupların korunmasını amaçlar. Çoğulcu toplumlarda karşılıklı dayanışmayı teşvik eder, azınlıkların haklarını savunur ve herkesin ortak iyiliğe katkıda bulunabileceği bir yaşam düzenini destekler. Ayrıca yalnızca ulusal ölçekte değil, küresel ölçekte de adil yaşam koşulları, insan haklarına saygı ve asgari sosyal standartların sağlanması için çalışır; bu doğrultuda yerel ve bağımsız ortak kuruluşların faaliyetlerini destekler.

Caritas Almanya, başta yoksulluk, açlık, sosyal dışlanma, mülteci yardımı, yaşlı bakımı, çocuk ve genç refahı, sağlık ve engelli hizmetleri olmak üzere geniş bir sosyal yardım yelpazesine sahiptir. Ayrıca gıda bankaları, evsizlere destek, uyuşturucu danışmanlığı ve çevrimiçi danışmanlık hizmetleri sunar. Dernek, yaşamın başlangıcından sonuna kadar her bireyin haklarına saygı gösterilmesini, sosyal dışlanma ve istismara karşı korunmasını hedefler. Çalışmalarında din, milliyet veya siyasi görüş ayrımı gözetmeksizin yoksullar, hastalar, engelliler, yaşlılar, çocuklar ve aileler başta olmak üzere yardıma muhtaç gruplara öncelik tanır.

Caritas, hem Almanya'da hem de uluslararası alanda sosyal adalet, insan hakları ve asgari yaşam standartlarının geliştirilmesi yönünde faaliyet gösterir. Yerel örgütler aracılığıyla sağlık, yaşlı ve engelli bakımı, çocuk ve genç hizmetleri, aile desteği, eğitim ve mesleki rehabilitasyon gibi alanlarda hizmet sunar. Bütüncül yardım anlayışı çerçevesinde, psikolojik, fiziksel, ruhsal ve maddi ihtiyaçları bir arada ele alır; bireylerin kendi yaşamlarını iyileştirme süreçlerine aktif katılımını teşvik eder.

Kuruluş, sosyal politikanın şekillenmesine katkıda bulunur, gönüllü ve profesyonel sosyal hizmetin gelişimini destekler, çalışanlarının mesleki niteliklerini eğitim ve araştırma faaliyetleriyle sürekli geliştirir. Ayrıca çevreye duyarlı çalışma yöntemleri benimser, acil yardım ve afet yönetiminde ulusal ve uluslararası ortaklarla iş birliği yapar. Caritas, ekümenik diyaloga ve farklı dini topluluklarla ortak projelere açıktır.

Yapı ve istatistikler
Caritas Almanya'nın merkezi Freiburg im Breisgau'dadır ve Berlin'de ve Brüksel'de birer temsilciliği bulunmaktadır. Caritas Derneği, Almanya genelindeki 27 piskoposluk Caritas örgütü ve tanınmış merkezi uzman derneklerinin çatı örgütüdür. Diğer üyeler arasında Katolik Yaşlı Bakım Derneği, Katolik Kadınlar Sosyal Hizmeti (SkF) ve Malteser Yardımlaşma Kurumu (MHD) gibi dernekler ve yaklaşık 250 hayır kurumu bulunmaktadır.

31 Aralık 2022 tarihi itibarıyla Caritas, Almanya genelinde 25.453 tesis ve hizmetle faaliyet göstermekte, 739.410 profesyonel çalışan ve yüz binlerce gönüllü ile desteklenmektedir. Çalışanların büyük çoğunluğu (yüzde 81,7'si) kadın olup, özellikle sağlık hizmetleri, yaşlı bakımı, engelli bakımı ve çocuk-gençlik hizmetlerinde yoğunlaşmıştır. 2022 yılında yapılan ankete göre, mesleki çalışanların, 293.603'ü sağlık tesisleri/hizmetleri, 183.809'u çocuk-genç hizmetleri, 126.790'ı yaşlı bakımı, 87.276'sı engelli ve psikiyatrik bakım, 41.320'si ek sosyal yardım ve 6.612'si aile hizmetlerinde çalışmaktadır.

Derneğin gelir kaynakları kamu hibeleri, kilise katkıları, Avrupa Birliği fonları, piyango gelirleri, bağışlar, miraslar, yatırım gelirleri, aidatlar ve etkinliklerden elde edilen gelirlerden oluşmaktadır. 2016 yılı itibarıyla federal hükûmetten alınan hibeler en büyük payı oluşturmuş, kilise bağışları ve uluslararası afet yardımları için yapılan özel destekler önemli bir yere sahip olmuştur. Bağış ve miraslar, kamu fonlarına bağımlılığı azaltmak açısından vazgeçilmez görülmektedir. Ayrıca kısa ve uzun vadeli yatırımlardan, kira ve leasing gelirlerinden de düzenli finansman sağlanmaktadır. 2022 yılı itibarıyla derneğin bilanço büyüklüğü yaklaşık 337 milyon Euro, bağlı kuruluşların toplam merkezi bütçesi ise yaklaşık 25 milyar Euro olarak belirtilmiştir. Bağışların payı kuruluş bütçesinde görece küçüktür; büyük kısmı kamu hizmet tazminatlarından sağlanır.

Uluslararası yardımlar, afet müdahaleleri ve kalkınma projeleri Caritas international kanalıyla 70'in üzerinde ülkede yürütülmektedir.

Kaynakça