kaan39/turkish-wikipedia-dataset-clean huggingface dataset:
Etiyopya İmparatorluğu

Etiyopya İmparatorluğu, 1137–1936 ve 1941–1974 yılları arasında hüküm sürmüş imparatorluk. Devletin kurucusu Mara Takla Haymanot, son imparatoru I. Haile Selassie idi. 12 Eylül 1974'te monarşinin kaldırılmasıyla son buldu.

Ayrıca bakınız
Etiyopya tarihi
Solomon Hanedanı (10 Ağustos 1270 - 12 Eylül 1974)

Kaynakça
Etiyopya bayrağı

Etiyopya bayrağı, Etiyopya devletinin resmi bayrağı.

İlk olarak 19. yüzyılda kullanılmaya başlanmış, üzerinde amblem ilave edilen bayrak 6 Şubat 1996 tarihinde göndere çekilmiş, ülkede yaşanan rejim değişiklikleri ile sık sık revize edilen bayrak, son olarak 28 Ağustos 2009 tarihinde yapılan değişiklik ile günümüzdeki hâlini almıştır.

Bayrak yukarıdan aşağıya doğru üç yatay şerit halinde yeşil, sarı ve kırmızı renklerden oluşmaktadır. Bayrağın tam ortasında mavi daire içerisinde beş köşeli yıldızdan ve ışından oluşan Etiyopya arması yer almaktadır.

Sömürge yönetiminden bağımsızlık kazandıktan sonra Afrika'da yeni kurulan ülkeler, Etiyopya'nın yabancı işgaline karşı direnişine saygı duruşu olarak bu üç rengi benimsedi. Pan-Afrikacı politikalar ve kuruluşlar tarafından bayrağın renkleri benimsendi. Bu sebeple bayrağın renklerine genellikle Pan-Afrika renkleri denir.

Tarihi bayraklar
Ayrıca bakınız
Pan-Afrika renkleri
Etiyopya arması

Kaynakça
Dış bağlantılar
Etiyopya bayrağı ve açıklaması (İngilizce)
Etiyopya Ortodoks Tevhîdî Kilisesi

Etiyopya Ortodoks Tevhîdî Kilisesi, Etiyopya'nın en büyük Hristiyan kilisesinin resmî adıdır. Kilise, Hristiyanlığın diğer mezhepleri tarafından monofizit bir kilise olarak tanımlanır. Monofizit görüş, İnsanî ve İlâhî tabiatların katışma ve değişme olmaksızın tek bir tabiatta birleşmesi ve tek tabiata dönüşmesini savunur. 451 yılında toplanan Kadıköy Konsili bu görüşü reddetti. Kilise, Konsil kararlarını tanımayarak Hristiyan Kilisesinin ana gövdesinden ayrılan kiliselerden biridir.

Galeri



Ayrıca bakınız
Ortodoks Tevhîdî
Etiyopya'nın vize politikası

Kenya ve Cibuti vatandaşları hariç Etiyopya'ya gelen tüm ziyaretçilerin vize alması gerekmektedir.

Vize politikası haritası
Vize muafiyeti
Aşağıdaki 2 ülkenin vatandaşlarının Etiyopya'yı ziyaretlerinde vize almaları gerekmez:
(3 ay)
(1 yıl)

Kara Sınırından Gelenler
Vizeler tüm ziyaretçiler için gereklidir (Kenya ve Cibuti vatandaşları hariç) ve Etiyopya diplomatik temsilciliklerinden birinden alınmalıdır.

Varışta vize
Turistik vize için (en fazla üç ay için geçerlidir), ziyaretçi eğer Eritre kökenli değilse, aşağıdaki 38 ülke ve bölgenin vatandaşları ve sakinlerine sadece Addis Ababa'daki Bole Uluslararası Havalimanı'na varışta vize verilebilir:


Kaynakça
Etiyopya arması

Etiyopya arması, Afrika ülkesi Etiyopya tarafından kullanılan resmî devlet armasıdır.

Arma mavi zemine sahip bir daireden oluşmaktadır. Daire içerisinde yer alan ve ülke içerisinde yer alan toplulukların ve ulusların birlikteliğini simgeleyen ve geçmişi Süleyman'a dayanan pentagrama ayrıca beş ışın ilave edilmiştir.

Tarihi armalar
Ayrıca bakınız
Etiyopya bayrağı

Dış bağlantılar
Etiyopya arması hakkında bilgiler (Almanca/İngilizce)
Etiyopya Yükseltileri

Etiyopya yükseltileri Kuzeydoğu Afrika'da Afrika Boynuzu bölgesinde Etiyopya'da yer alan engebeli bir dağ kitlesidir. 4550 m yüksekliklere ulaşan zirvelerin çok az bir kısmı 1500 metrenin altına düşmektedir. Bu özelliği ile kıtanın yüksek irtifalardaki en büyük sürekli alanını oluşturur. Yüksekliği ve geniş bir alana yayılması nedeniyle bazen Afrika Çatısı da denmektedir. Etiyopya yükseltilerinin çoğu orta ve kuzey Etiyopya'nın bir parçasıdır ancak kuzeyde bir kısmı Eritre içine ulaşmaktadır.

Kaynakça
Etiyopya takvimi

Etiyopya takvimi , Etiyopya'da kullanılan temel takvimdir. Etiyopya Hristiyanları için de dini takvim olma özelliği taşır. Mısır takvimi gibi güneş temelli olup Jülyen takvimi gibi her 4 yılda bir artık gün eklenmektedir. Yılbaşı Jülyen takvime göre 29 veya 30 Ağustos'dur. Miladi takvim ve Etiyopya takvimi arasında oluşan 7-8 yıllık fark İsa'nın müjdelenmesinin hesabında olan farklılıklardan oluşur. Kıpti takvimi gibi Etiyopya takviminde de 30 günden oluşan 12 ay ve 5 veya 6 artık gün içeren 13. ay vardır. Etiyopya takviminin başladığı günler Kıpti takvimle aynı olup tek farkları isimlerinin Ge'ez dilinde olmasıdır. 6. artık gün her dört yılda bir Jülyen takvimine göre 29 Ağustos'a eklenmektedir. Bu yüzden Etiyopya yılının ilk günü olan 1 Mäskäräm, miladi takvime göre 1900 ile 2099 yılları arasında 11 Eylül'dür. Miladi artık yıllardaysa 12 Eylül'e düşer.

Artık yıl devri
4 yıllık devir İncil'i yazan 4 vaizle ilişkilendirilmiştir. Artık yıldan sonra sırayla John yılı, Matthew yılı, Mark yılı ve artık güne sahip olan yıla Luke yılı denir.

4 yıllık devrin gerçekleşmesinde herhangi bir istisna yoktur. Bu açıdan Jülyen takvimine benzemektedir.

Kaynakça
"The Ethiopian Calendar", Appendix IV, C.F. Beckingham and G.W.B. Huntingford, The Prester John of the Indies (Cambridge: Hakluyt Society, 1961).
Ginzel, Friedrich Karl, "Handbuch der mathematischen und technischen Chronologie", Leipzig, 3 vol., 1906-1914

Dış bağlantılar
Etiyopya tarih çeviricisi
Tarih çevirici
Etiyopya devlet başkanları listesi

Etiyopya devlet başkanı, Afrika ülkesi Etiyopya'nın yönetim şeklini krallıktan cumhuriyete değiştirdiği 1974 yılında bu yana ülkenin en üst makamında yer alan kişiye verilen unvandır. Ülkede bu görevde bulunan kişilerin listesi şu şekildedir:

Etiyopya Devlet Başkanları
(İtalik tarihler de facto devam eden görevleri gösterir)



Derg (Sosyalist Etiyopya Geçici Askeri Hükümeti)
Etiyopya Demokratik Halk Cumhuriyeti
Etiyopya Geçici Hükümeti
Etiyopya Federal Demokratik Cumhuriyeti
Ayrıca bakınız
Kaynakça
Dış bağlantılar
Dünya Devlet Adamları - Etiyopya
Etiyopya başbakanları listesi

Etiyopya başbakanı, Afrika ülkesi Etiyopya'nın yönetim şeklini krallıktan cumhuriyete değiştirdiği 1974 yılından sonra hükûmetin başında yer alan kişi olarak bu makama getirilen kişiye verilen unvandır. Ülkede bu görevde bulunan kişilerin listesi şu şekildedir:

Etiyopya başbakanı (1974-günümüz)
Ayrıca bakınız
Etiyopya devlet başkanları listesi

Kaynakça
Dış bağlantılar
Dünya Devlet Adamları - Etiyopya
Etiyopya-Türkiye ilişkileri

Türkiye-Etiyopya ilişkileri. Etiyopya ilk kez 1959'da Ankara'ya büyükelçilik açtı ama 1976'da ekonomik sebeplerden ötürü elçilik kapatıldı. Daha sonra büyükelçilik 2006 yılında tekrar aktif hale geldi. İlişkiler Osmanlı İmparatorluğu dönemine kadar dayanır. Osmanlı İmparatorluğu'nun ilk Sahra Altı konsolosluğu 1910-1912 yılları arasında Harar'da açılmıştır. Daha sonra 1925 yılında Türkiye Cumhuriyeti Addis Ababa'ya büyükelçilik açmıştır. Türkiye, Etiyopya'da büyükelçilik açan 6. devlettir. Bugün iki ülke arasında ekonomik ve siyasi açıdan oldukça iyidir.

Karşılaştırma
Dış bağlantılar
İlgili Dışişleri Bakanlığı, Etiyopya ile ilişkileri
323/2003 Türkiye Onay İlanı No. Cumhuriyeti ile Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunması "Anlaşması."

Kaynakça
Etiyopya Elektrik Gücü

Etiyopya Elektrik Gücü (Amharca: ኢትዮጵያ ኤሌክትሪክ ኃይል), Etiyopya Federal Demokratik Cumhuriyeti'nde devlete ait bir elektrik üreticisidir. Enerji santralleri geliştirme, yatırım, inşaat, işletme ve yönetim ile enerji üretimi ve enerji iletimi konularında faaliyet göstermektedir. Şirket, Etiyopya enerji sektöründe ana oyuncudur.

Etiyopya Elektrik Gücü yüksek gerilim, 66 kV 1996 yılında, EELPA santralden gelen eve erişime kadar tüm faaliyetleri üstlenecek Etiyopya Elektrik Gücü Şirketi (EEPCO) ve düzenleyecek bir diğer şirket, Etiyopya Elektrik Kurumu (EEA) olarak ikiye ayrıldı. 2013 yılında, EEPCo tekrar Etiyopya Elektrik İdaresi ve Etiyopya Elektrik Gücü olmak üzere iki şirkete bölündü. Etiyopya Elektrik Gücü 302/2013 Sayılı Bakanlar Kurulu Tüzüğü ile kuruldu.

Etiyopyalı Elektrik Enerjisinin ilk (2013) CEO'su Azeb Asnake'nin, yerini 2018 Ağustos'ta Abraham Belay aldı. 2016'da Etiyopya Elektrik Gücü'nde 3500'den fazla çalışanı bulunmaktaydı.

Kaynakça
Etiyopyacılık

Etiyopyacılık, 19. yüzyılın sonu ve 20. yüzyılın başlarında Afrika ve ABD'de ortaya çıkmış Afrikani özelliklere önem veren dini bir hareket.

Etiyopyacı Hristiyanlara göre Kutsal Kitap'da geçen kehanetler Afrikalılara hitap etmektedir. ABD'de kölelik yapan Afrikalılar Kutsal Kitap'ta Etiyopya hakkında geçen bölümleri okuduklarında yeniden kendi vatanlarına bir bağlılık duyuyor ve bir gün kölelikten kurtulup kendilerinin yönetici olduğu bir geleceğin hayalini kuruyorlardı. Mezmurlar 68:31 "Kûşlular (Etiyopyalılar) ellerini Tanrı’ya doğru kaldırıverecek" gibi alıntılar Afrikalıları her ne kadar Etiyopyalı olmasalar da, bu kavram altında birleştiriyordu. Afrikacılık olarak da anlaşılabilecek olan bu kavramın altında Afrika'ya özel bir maneviyat ve bağımsız kilise sahibi olma yönünde çabalar anlaşılmaktadır. Etiyopya Ortodoks Kilisesi Afrika'daki en eski kiliselerden biri olduğundan, Afrikacılık yerine Etiyopyacılık kavramı kullanılmaktadır.

Etiyopyacı akımlardan bazıları İslam Milleti ve Rastafaryanizmdir.

Kaynakça
Etiyopya-İrlanda ilişkileri

Etiyopya-İrlanda ilişkileri, Etiyopya ve İrlanda arasındaki dış ilişkilerdir. İki ülke arasında 1994'te diplomatik ilişkiler kuruldu. Aynı yıl İrlanda Addis Ababa'da bir büyükelçilik açtı. Etiyopya'nın Dublin'de bir büyükelçiliği vardır.

İki ülke 21 Şubat 1995'te bir Teknik Anlaşma imzaladı. Aynı yıl, İralanda Dışişleri Bakanlığında kalkınma işbirliğinden sorumlu olan Dışişleri Bakanı Joan Burton, Etiyopya'yı ziyaret etti. Etiyopya Dışişleri Bakanı Seyoum Mesfin İrlanda'yı ziyaret etti ve 2002'de Başbakan Meles Zenawi de ülkeye resmi bir ziyarette bulundu.

Dış yardım
İrlanda, 2007 yılında Etiyopya'ya 58,94 milyon ABD doları tutarında ödeme yaparak, onu ikili bağışçılar arasında altıncı sırada yaptı. Etiyopya'ya İrlanda dış yardımı, doğrudan İrlanda Yardımı yoluyla, STK'lar ve misyoner topluluklar aracılığıyla Güvenlik Açığı, Sağlık, Eğitim, HIV ve AIDS ve Yönetişim konularına odaklanmaya yönelik hibeleri içerir. Bu hibeler 2007'de 32 milyon € ve 2006'da 37 milyon €'nun üzerindeydi. Ocak 2003'te, denizaşırı yardımlardan sorumlu İrlanda Dışişleri Bakanlığı Dışişleri Bakanı Tom Kitt, ülkesinin kıtlığa nasıl yardım edebileceğini görmek için Etiyopya'yı ziyaret etti. O dönemde kıtlıktan en çok etkilenen bölge olduğu bildirilen Tigray Bölgesi'ni ziyaret etmeyi planladı.

Kaynakça
Dış bağlantılar
Etiyopya Dışişleri Bakanlığı İrlanda ile ilişki hakkında
Dublin'deki Etiyopya büyükelçiliği
Addis Ababa'daki İrlanda büyükelçiliği
Etiyopya tarihi

Etiyopya tarihteki en eski ülkelerden birisidir. Etiyopya'nın diğer adı "Habeşistan" olup köleler ülkesi anlamına gelir. Tarihi tarih öncesi dönemlerdeki Lucy'nin bulunmasına kadar uzanır. Antik çağlarda Aksum Krallığı kurulmuş ve ülkede Hristiyanlık yayılmıştır. 7. yüzyılda Müslümanlar, Habeşistan'a hicret etmiştir. Çağdaş Etiyopya 2 kez işgale uğramıştır ve komünizmi benimsediği dönem de olmuştur.

Tarihi
Tarih Öncesi
3,2 milyon yıl önce Etiyopya'da tarihin ilk bilinen kadını Lucy yaşadı. Günümüzden 200.000 yıl önce Homo sapiensler Etiyopya'ya geldi. MÖ 6000 yılında Tarım Devrimi gerçekleşti. Etiyopya tarihinde genel olarak Hami dillerinden birini konuşan Kuşitik halkları hâkim olmuştur.

Antik Çağ
Etiyopya'daki bilinen ilk medeniyet MÖ 10. Yüzyıldaki D'mt krallığıdır. MÖ 600 yıllarında Etiyopya'ya Arap tüccarlar ve Mısırlılar gelmeye başladı.

Orta Çağ
Aksum Krallığı 100 yılında kuruldu. Aksum Krallığı 300'lü yıllarda genişlemeye başladı. 525 yılında Yemen’i ele geçirdi. Aksumlar, Etiyopya'nın Hristiyanlaşmasını sağladı. 7. yüzyılda Müslümanlar, Habeşistan'a hicret etti. Habeşistan kralına Muhammed tarafından yollanan mektuplar sonucunda Aksum kralı Müslüman oldu. Ömer tarafından filo yollandı ama fırtına yüzünden başarısız olundu. Aksum krallığından sonra 10. ve 13. yüzyıllarda Zagve Hanedanı başa geçti. Bu hanedan Kuzey ve Orta Etiyopya'ya hakim oldu. Orta Çağʼda İslam Etiyopya'ya yayıldı. Etiyopya topraklarında Süleyman hanedanlığı ortaya çıktı. İfat Sultanlığı gibi Müslüman devletler Etiyopya'da ortaya çıktı.

Yeni Çağ ve Yakın Çağ
Süleyman hanedanlığı tarafından Etiyopya birleştirildi. 2. Dünya Savaşı sırasında İtalya, Etiyopya'yı işgal etti ve Mussolini kendini Etiyopya kralı ilan edip 3 yıl işgalde durdu. Müttefikler tarafından işgalden kurtulan Etiyopya sosyalizmi benimseyip Eritre'yi işgal etti. Daha sonraları Etiyopya, Eritre'den çekildi.

Kaynakça
Etiyopya Ulusal Savunma Kuvvetleri

Etiyopya Ulusal Savunma Kuvvetleri, Etiyopya'nın silahlı kuvvetleridir. Savunma kuvvetleri, kara ve hava kuvvetlerinden oluşmakta olup başkomutanlık görevi başbakan tarafından yerine getirilir.

Etiyopya'nın Kızıldeniz'e kıyısı bulunduğu dönemde bir deniz kuvvetleri bulunmakta olup 1991 yılında Eritre'nin bağımsızlığını ilan etmesinin ardından ülkenin artık denize kıyısı kalmadığından 1996 yılında lağvedildi.

Kaynakça
Dış bağlantılar
Ethiopian Military website
LaVerle Berry, Thomas P. Ofcansky, Ethiopia: A Country Study , Library of Congress, 1991
A history of the Ethiopian Air Force (dehai-news)
CIA World Factbook: Ethiopia
Etiyopya Halkın Devrimci Demokratik Cephesi

Etiyopya Halkın Devrimci Demokratik Cephesi ( ), Etiyopya'da eski bir sosyalist siyasi ittifaktı. EPRDF, Tigray Halk Kurtuluş Cephesi (TPLF), Amhara Demokrat Partisi (ADP), Oromo Demokrat Partisi (ODP) ve Güney Etiyopya Halkın Demokratik Hareketi (SEPDM) olmak üzere dört siyasi partiden oluşuyordu. Etiyopya Demokratik Halk Cumhuriyeti'nin devrilmesine öncülük ettikten sonra, 1991'den 2019'a kadar Etiyopya siyasetine egemen oldu.

Kasım 2019'da EPRDF feshedildi ve koalisyonun kurucu partilerinin çoğunu Refah Partisi adlı yeni bir partide birleşti.

Kaynakça
Dış bağlantılar
Etizolam

Etizolam (birçok marka adı altında pazarlanmaktadır), bir benzodiazepin analoğu olan bir tienodiazepin türevidir. Etizolam molekülü, benzen halkasının bir tiyofen halkası ile değiştirilmesi ve triazol halkasının kaynaşmasıyla benzodiazepinden farklıdır, bu da ilacı bir tienotriazolodiazepin yapar.

Anksiyolitik, amnezik, antikonvülsan, hipnotik, sedatif ve iskelet kası gevşetici özelliklere sahiptir. Etizolam, benzodiazepinlerden daha düşük tolerans ve bağımlılık eğilimine sahip bir anksiyolitiktir.

1972'de patenti alınmış ve 1983'te tıbbi kullanım için onaylanmıştır.

Nisan 2021'den itibaren Hindistan'da Etizolam ihracatı yasaklanmıştır.

Kaynakça
Etiyopya haçı

Etiyopya haçı, Habeşistan haçı veya Etiyopya-Eritre haçı, Etiyopya, Eritre ve Etiyopyalılar ile Eritreliler arasında Hristiyanlığın sembolleri olan Hristiyan haç çeşitlerinin bir grubudur. Ayrıntılı, stilize tasarımları diğer Hristiyan haç çeşitlerinden belirgin şekilde farklıdır. Etiyopya haçları neredeyse her zaman ayrıntılı kafes işlerinden yapılır; iç içe geçmiş kafes sonsuz yaşamı temsil eder. Hiçbir haç stil olarak bir diğer haç ile tam olarak aynı değildir; onları yapan zanaatkârlara şekil ve desen seçimlerinde bireysel zevk ve yaratıcılıklarını bir ölçüde kullanma özgürlüğü verilir. Haçlar, tabanında bir yuva bulunan ve böylece bir direğe monte edilip kilise törenlerinde taşınabilen törensel tipte veya rahipler tarafından kutsamalarda kullanılan elde taşınan kutsama haçları olabilir.



Galeri
Ayrıca bakınız
Litvanya haç işçiliği
Haçkar
Kelt haçı

Kaynakça
Dış bağlantılar
Etkileşimlilik

Etkileşimlilik (İngilizce: Interactivity), tanımı üzerine bilgisayar bilimleri, iletişim ve işleyimsel tasarım (endüstriyel tasarım) alanlarında görüş birliği henüz sağlanamamıştır. Etkileşimlilik, yanıtlayabilirlik kavramı ile benzeşmektedir ve bir iletinin geçmiş iletilerin yanı sıra aralarındaki bağıntılara da hangi derecede bağımlı olduğunun incelendiği iletişim sürecidir.

"Olasılık" görüş açısından, üç düzey belirtilmekte: etkileşimsizlik ( ), bir iletinin diğer iletiler ile bağımsız olması; tepkin (reaktif), bir iletinin sadece bir öncekine bağlı olması; ve etkileşimli, bir iletinin geçmiş iletilerden birkaçına ve aralarındaki bağıntılara da bağımlı olması.

İnsanlar arası iletişim
İnsanlar arası iletişim, etkileşimli iletişimin başlıca örneklerindendir. Bu yüzden etkileşimliliğin birçok kavramı insansı tanımlara dayanmaktadır. Örneğin, insansı davranışları tanımlayıp bunlara tepki veren karmaşık düzeneklere bazen etkileşimli denmektedir. Bu bağlamda etkileşim, hareket, vücut dili ve/veya ruhbilimsel durumlara olan tepkileri de kapsamaktadır.

Ayrıca bakınız
Sanal gerçeklik
Etkileşime bakış diyagramı

Etkileşime bakış diyagramı ("interaction overview diagram") yazılım ve diğer sistemlerin modellenmesinde kullanılan Unified Modeling Language, kısaca UML'in 14 diyagramından biridir. Etkileşime bakış diyagramı bir davranış diyagramı 'dır. Etkileşime bakış, modellenen sistemin belirli dinamik yönlerini gösterir. Etkileşime bakış diyagramı bir etkileşimin grafiksel gösterimi olmasına rağmen, UML'in diğer diagram türleri olan sıralama ve iletişim diyagramlarından oldukça farklıdır. Etkileşime bakış diyagramının bazı elemanları faaliyetlerin modellenmesi için kullanılan faaliyet diyagramından ödünç alınmıştır.

Kaynakça
UML 2. Projektorientiert
Etkileşimsiz ölçüm

Erkileşimsiz ölçümler fizikte ölçüm cihazı ile ölçülen cisim arasında herhangi bir etkileşim olmaksızın pozisyon ya da durumunu belirlemek için yapılan kuantum ölçümleridir. Örnekleri Renninger negative-sonuç deneyi, Elitzur–Vaidman bomba testi ve Çift Yarık deneyi.

Kaynakça
Mauritius Renninger, Messungen ohne Storung des Messobjekts (Observations without disturbing the object), (1960) Zeitschrift für Physik, 158 pp 417–421.
Mauritius Renninger, (1953) Zeitschrift für Physik, 136 p. 251
Louis de Broglie, The Current Interpretation of Wave Mechanics, (1964) Elsevier, Amsterdam. (Provides discussion of the Renninger experiment.)
Robert H. Dicke, Interaction-Free Quantum Measurements, A paradox?, American J. Physics 1981; 49(10): 925-930. (Provides a recent discussion of the Renninger experiment).
John G. Cramer, The Transactional Interpretation of Quantum Mechanics, (1986) Reviews of Modern Physics, 58, pp. 647–688. (Section 4.1 reviews Renninger's experiment).
Avshalom C. Elitzur and Lev Vaidman, "Quantum mechanical interaction-free measurements". Foundations of Physics 23 (1993), 987-97.
Roger Penrose, (2004). The Road to Reality: A Complete Guide to the Laws of Physics. Jonathan Cape, London.
Andrew G. White, Jay R. Mitchell, Olaf Nairz, and Paul G. Kwiat, "'Interaction-free imaging," Physical Review A 58, (1998) 605.
Paul G. Kwiat, Harald Weinfurter, Thomas Herzog, Anton Zeilinger, and Mark A. Kasevich, "Interaction-free measurement," Physical Review Letters 74, (1995) 4763.
Paul G. Kwiat, The Tao of Quantum Interrogation, (2001).
Sean M. Carroll, Quantum Interrogation , (2006).
G. S. Paraoanu, "Interaction-Free Measurements with Superconducting Qubits", Physical Review Letters 97, (2006) 180406.
Etkileşimli e-kitap

Etkileşimli e-kitap, dijital kitap türleri arasında etkileşim düzeyi yüksek ve zengin içerik sunan olanaklarına sahip e-kitap uzantılarıdır. Bozkurt ve Bozkaya isimli etkileşimli e-kitaplar, "Kullanıcı ile dijital kitabın karşılıklı olarak üst düzey etkileşime geçebildikleri, birçok iletişim kanalının bir arada kullanılabildiği dijital kitaplardır” şeklinde tanımlamıştır.

Etkileşimli e-kitapların öne çıkaran en belirgin özellik; sadece kullanıcı tarafından oluşturulan tek yönlü ve sınırlı bir etkileşimi değil, kullanıcı ya da başka unsurlar arasındaki çok yönlü ve zengin bir etkileşimi sağlıyor olmasıdır. Dijital kitapların avantajlı durumları kullanıcı, yazar, yayıncı ve kurumlar açısından şu şekilde sıralanabilir:

Kaynakça
Etken potansiyel

Etken potansiyel (veya etken potansiyel enerji) çoklu etkileri (özellikle zıt olanları) tek bir noktada toplayan matematiksel bir ifade. Klasik mekanikte, dinamik sistemin potansiyel enerjisi ile zıt merkezkaç potansiyel enerjisinin toplamı olarak tanımlanır. Genellikle gezegenlerin yörüngelerini hesaplamada (hem Newton yasalarına uygun hem de göreceli) ve yarı-klasik atomik hesaplamalarda ve dahaz boyutları azaltmak için olan problemlerde kullanılır.

Tanım
Etken potansiyel aşağıdaki şekilde tanımlanır:


L açısal momentum
r iki kütle arasındaki mesafe
m yörüngede hareket eden cismin ağırlığı,
U(r) potansiyelin genel biçimi

Etken kuvvet, etken potansiyelin negatif gradyanı olur:



radyal yöndeki birim vektörü gösterir.

Önemli Özellikler
Etken potansiyelin çok fazla özellikleri vardır. Kapana kısılmak için uçan ve yörüngeye giren E enerjili parçacık şartı için:
Çembersel yörüngenin yarıçapını bulmak için, göre, etken potansiyeli basitçe azaltmak veya net kuvveti sıfıra eşitleyerek ve sonrasında için çözülür:

için çözdükten sonra, etken potansiyelin maksimum değerini bulmak için yerine koyulur.

Küçük salınımların frekansını bulmak için:

iki tırnak işareti, r'ye göre etken potansiyelin ikinci türevini gösterir.

Örnek: Yerçekim ile İlgili Olan Potansiyel
Örneğin, m kütleli cismin kendinden daha ağır olan M kütleli cisim etrafında döner. Newton yasalarına uygun mekaniğin kullanıldığını varsayın ve büyük kütleli cismin hareketini yok sayın. Sonra, enerjinin ve açısal momentumun korunumu, iki tane E ve L sabitlerini verir.

r nin zamana göre türevi,
m kütleli cismin açısal hızı,
G yerçekimi ile ilgili olan sabit,
E toplam enerji ve

sadece iki değişkene ihtiyaç var, çünkü hareket düzlemde meydana geliyor. İkinci ifadeyi birincinin yerine kullandığımızda

Ueff'in etken potansiyel olduğu. Yukarıdaki eşitlikten de belli olduğu gibi, Orijinal iki değişken problemi bir değişkenli probleme düşürülmüştür. Birçok uygulama için etken potansiyel, tek boyutlu sistemelerin potansiyel enerjisi gibi kullanılabilir: Mesela, etken potansiyeli kullanan enerji diagramı, dengeli ve dengesiz eşitliklerin yerlerini ve dönme noktalarını belirler. Benzer bir metot diğer uygulamalar için, örneğin, genel Schwarzschild metriğine göre yörüngeleri kara vermede kullanılabilir.

Etken potansiyeller yoğun maddelerin, Gauss-çekirdeği potansiyeli ve görünen Coulomb potansiyeli gibi, çeşitli alanlarında yaygın olarak kullanılır.

Notlar
Benzer türetme José & Saletan, Classical Dynamics: A Contemporary Approach, syf. 31–33 bulunur.