Belogradçik

Belgradcık (Bulgarca: Белоградчик Belgradçık) Bulgaristan'ın Vidin ilinin bir ilçesidir.

Bugün nüfusu 7000'e ulaşmış olan Belgradcık; bir turizm merkezi hâline getirilerek modern bir kasaba haline büründürülmüştür. Eski Osmanlı kalesi restore edilip müze olarak kullanılmaya başlanmıştır. Kale, Bulgaristan'daki emsalleri arasında en iyi muhafaza edilip bakımı yapılanıdır.

İsminin kökeni
Kasabanın adının manası; "beyaz kale" demek olan Slavca "Belgrad" kelimesine nisbetle "küçük beyaz kale"dir. Bugün Sırbistan'ın başşehri olan Belgrad'dan, Macaristan'daki İstolni Belgrad'dan, Arnavutluk'taki Arnavut Belgradı Berat'tan ve Erdel'deki Erdel Belgradı Alba Julia'dan ayırt edilmesi için Belgradcık şeklinde anılmıştır.

Coğrafya
Vidin'in güneybatısında 52 km mesafede, denizden 520 m yükseklikte, Kapadokya'yı andıran ve Avrupa'da nâdir rastlanan, çok güzel ve alışılmadık bir coğrafî mevkide kurulmuştur. 1396 Niğbolu Zaferi'nden 1878 Berlin Antlaşması'na kadar yaklaşık 500 sene Osmanlı hâkimiyeti devrinde önceleri Vidin sancağına bağlı küçük bir kale hâlindeyken 18. yüzyılda gelişerek kasabalaşmıştır. 19. yüzyılda ise nâhiye iken kazâ merkezi olmuştur. 1528 senesinde garnizonda, bir imam ve bir dizdarın da aralarında bulunduğu onaltı muhafız;

Kırım Harbi'nden sonra Sırbistan'a göç eden Bulgarlar'ın boşaltıkları yerlere hem insan gücü açığını kapatmak hem de stratejik mevkî olması hasebiyle Belgradcık bölgesine Nusretiye, Osmaniye, Tevfikiye adlarıyla yeniden kurulan üç köyde 2.000 kişilik bir Çerkes nüfus iskân edildi. Bir sınır bölgesi olan Belgradcık'ın nüfus yapısı hakkında detaylı malûmat veren Tuna Vilâyeti Salnâmesi'ne göre, Sırbistan ayrılmadan evvelki zamanlarda daha geniş bir sahayı kaplayan, ancak daha sonra sınır bölgesi olunca idarî sınırları daralan Belgradcık kazâsında ler aman otuzsekiz kadar köyden sâdece üçü (Çerkesler'in yerleşmiş oldukları köyler) müslüman köyleri olup iki küçük muhâcir grubu ise diğer köylerde yerleştirilmişlerdi. Belgradcık kasabasının nüfusu ise 300 hânede 2.600 kişi olup bunların üçte ikisi müslümandı. Vidin kazâsında yaşayan 14.400 Hristiyan ile 3.700 müslüman nüfus arasında büyük sosyal karışıklıklar sebebiyle giderek gerginleşen münasebetler neticesinde bölgeyi terk etmeye başlayan Türk nüfus; 1877-78'deki Osmanlılarla Ruslar arasındaki 93 Harbi'nden sonra imzalanan 25 Şubat 1878 Edirne Antlaşması'nın ardından göçünü hızlandırdı ve neredeyse tamamen Anadolu'ya gitti. Osmanlı-Rus Harbi'ni tamamen bitiren 1878 Berlin Antlaşması'yla kurulan vasal devlet Bulgaristan Prensliği'nin sâdece iki sene sonra yaptığı 1880 nüfus sayımına göre sâdece 1.100 Türk nüfus kalmıştı. Nitekim 1975'te burada az sayıda Türk ailenin yaşadığı tespit edilmiştir. Türk halkın göç etmesiyle kasabanın nüfusu oldukça azalmasını beraberinde getirmiştir.

Mimarî
Hacı Hüseyin Camii

Osmanlı Devleti döneminden kalma, 1751'de inşâ edilmiş Hacı Hüseyin Camii bulunmaktadır. Bulgaristan'ın en güzel camilerinden olan bu cami; 2010'lu yılların başlarında Belgradçık Belediyesi'nce restore ettirilmiştir.

Belgradcık Kalesi

Roma yapımı ait olduğu düşünülen kale; 13 ve 14. yüzyıllarda Bulgar Vidin Prensliği'nin küçük bir istihkâmı durumundaydı. I. Murad (1362-1389) zamanından beri Osmanlılar'ın bir vasalı mevkîindeki prenslik; 1396'da Niğbolu Zaferi'nden sonra tamamen Osmanlı hâkimiyetine girdi. Fâtih Sultan Mehmed zamanında bölgedeki Osmanlı askerî gücünün yarısını yerli Hristiyan kuvvetler oluşturuyordu. 1455 tarihli Tahrîr Defterine göre kalede küçük bir Türk garnizonu ile bir de cami bulunuyordu. 1528'de garnizonda, içlerinde bir imam ve bir dizdarın da bulunduğu onaltı muhafız görevliydi. 1586 tarihli deftere göre ise kalede yirmiyedi muhafız ve bunlara mensup dokuz kişi bulunuyor; ayrıca ziraatla uğraşan 7 hânenin yanı sıra 5 mücerred (bekâr veya yalnız yaşayan) kırk civarı müslüman nüfus yaşıyordu.

Dış bağlantılar
Bilgi Sitesi
Bilgi Sitesi
Resimler
Kaynakça