Fausto Zonaro

Fausto Zonaro (18 Eylül 1854, Padova - 19 Temmuz 1929, Sanremo), İtalyan ressamdır.

II. Abdülhamid döneminde saray ressamı olarak Osmanlı sarayına hizmet vermiş oryantalist bir ressamdır. Tarih, savaş, deniz, manzara ve portrenin yanı sıra özellikle "Türk ressamı" olarak tanınır.

Yaşamı
1854 yılında Avusturya İmparatorluğu'nun bir parçası olan Padova kentinin Masi beldesinde dünyaya geldi. Babası, bir duvar ustası idi.

Gençliğinde babasının yanında duvar ve bina yapımı işlerinde çalıştı ve aranılan bir usta oldu. 1870 yılından itibaren Masi yakınlarındaki Lendinara'da bir teknik okulda 3 yıl resim öğrenimi gördü. Bu okulu bitirdikten sonra dönemin önde gelen güzel sanatlar akademilerinden biri olan Accademia Cignaroli'ye girdi; usta bir ressam olan Napolone Nani'nin öğrencisi oldu. Askerlik görevi nedeniyle yarım bıraktığı eğitimini daha sonra Roma Güzel Sanatlar Akademisinde tamamladı.

İlk sergisini İtalya'da açtıktan sonra Paris'e giderek atölye kurdu. 1889 Paris Salonu'na katıldı. Bohem bir yaşam süren sanatçı, başarısına ve ününe karşın az sayıda eser satabiliyordu. Sonraki yıllarda ünlü Türk ressamları arasında yer alacak Celal Esad, Hoca Ali Rıza, Şehzade Abdülmecid, Celile Hikmet ve Mihri Müşfik Hanım gibi isimler atölyesinde ondan ders aldılar.


Zonaro, 1901 ve 1902'de İstanbul Salonu Sergilerine toplam 57 tablo gönderdi. Fausto Zonaro saray ressamı olarak sanat yaşamına devam ederken eşi Elisa, İstanbul manzaralarını fotoğraflayıp değerli bir arşiv oluşturmuş; Ülkesinde artık ünlü bir kişiydi. 1911'de Roma'da açtığı sergiyi Ana Kraliçe ve İtalya Kralı III. Vittorio Emanuele gezdi. Sanatçının 1912'de Sanremo Kumarhanesi'nde açtığı sergiyi daha sonra Nice, Montecarlo, Rapallo, Cenova, Milano, Como ve Monza'da düzenlenen sergiler izledi. Resimleri sanatçı yaşarken büyük bir hayran kitlesi tarafından izlendi, dolayısıyla İtalya'ya dönmesinden 10 yıl sonra, 1920'de eşinden ayrıldı ve kızıyla yaşamaya başladı.

Kaleme aldığı hatıralarını 1924 yılında basılmaya hazır hale getirdi ancak kitap basılmadı, yıllarca aile arşivinde kaldı. Söz konusu kitap 2008 yılında Türkiye'de Abdülhamid'in Hükümdarlığında Yirmi Yıl/Fausto Zonaro'nun Hatıraları ve Eserleri adıyla yayımlandı.

1929 yılında 75 yaşında Sanremo'da hayatını kaybetti.

Yeniden keşfedilmesi
Fausto Zonaro, uzun bir unutuluş döneminden sonra araştırmacı Rodolfo Falchi'nin 1993'te Le Tre Stagioni Pittoriche di Fausto Zonaro” (Fausto Zonaro'nun Üç Resimsel Mevsimi) adlı kitabı yayımlamasından sonra yeniden keşfedildi. Kitabın ardından 1994'te Sanremo'da Fausto Zonaro'nun eserlerinden oluşan yeni bir sergi düzenlendi. Bu tarihten sonra sanat piyasasında giderek değer kazanan Zonaro tablolarının sahteleri de üretilmiştir.

Tabloda iki kişinin taşıdığı bir tahtırevan üzerinde duvağıyla bir kadın ve yanında resmi kıyafetli görevliler resmedilmiştir; arkada Haliç manzarası görünür. Eser, Suna ve İnan Kıraç Vakfı koleksiyonunda yer alır, İstanbul'da Pera Müzesi'nde sergilenmektedir.

Fausto Zonaro, Rus büyükelçisi Aleksandr Nelidov'un aracılığıyla Osmanlı sarayına takdim edilip 1896 yılında saray ressamlığı görevine getirilene kadar İstanbul'da bulunan yabancı elçiler ve elçilik çevrelerinden tablo siparişleri almıştı. 1893-1898 tarihleri arasında Osmanlı Devleti'nde İngiltere Büyükelçiliği görevi yürüten Sir Philip Woodhouse Currie de müşterilerinden birisi idi.

Zonaro anılarında, Currie'nin siparişi üzerine Currie'nin üvey kızını, bir diplomatla evlenmek için düğünün yapılacağı kiliseye giderken tahtırevan üzerinde çizdiğini yazmıştır. Sir Currie, Zonaro'dan Tepebaşı'ndaki elçilik binasının bahçesinde görülen Haliç manzarasını tablo arka planı yapmasını istemiştir. Bu tablo işin tahtırevan taşıyıcıları, iki elçilik görevlisi ve tahtırevandaki genç kadın sanatçı için birkaç gün boyunca poz vermişlerdir.

Zonaro'nun eşi Elisa Zonaro tarafından tutulan hesaplara göre, Sir Currie ismi kayıtlarda geçmeyen bir yağlı boya ve bir suluboya tablosu karşılığında Mayıs 1896 tarihinde Zonaro'ya 42,27 lira ödemiştir. Bu tarihe tekabül eden tablonun, bu yağlı boya tablosu olduğu düşünülmektedir.



Kaynakça