15 Temmuz Darbe Girişimi ile ilgili davalar

15 Temmuz Darbe Girişimiyle ilgili davalar, 15 Temmuz Darbe Girişiminin ardından Türkiye'de başlatılan soruşturmalar kapsamında açılan davalardır.

Kasım 2021 itibarıyla, darbe girişimine ilişkin açılan 289 davanın tamamı karara bağlanmış; bu kapsamda 1224'ü ağırlaştırılmış müebbet hapis ve 1103'ü müebbet hapis cezası almak üzere toplam 3838 kişi hapis cezasına çarptırılmıştır.

Davalar
15 Temmuz Şehitler Köprüsü davası (İstanbul)
Darbe girişimi sırasında 34 kişinin öldürüldüğü Boğaziçi Köprüsü'ndeki olaylara ilişkin 135'i tutuklu 143 sanık yargılanmaktadır.

Darbecilerle işbirliği yapmakla suçlanan polisler (İstanbul)
Darbe girişimine ilişkin İstanbul'da açılan ilk davada 21 polis "darbeye teşebbüs" suçundan üçer kez ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası, 8 polis ise "terör örgütüne üye olmak" suçundan 7,5 yıldan 15 yıla kadar hapis cezası ile yargılanmaktadır.

Sabiha Gökçen Havalimanı'nı ele geçirme girişimi (İstanbul)
Darbe girişimi gecesi Sabiha Gökçen Havalimanı'nı ele geçirmeye teşebbüs ettikleri iddiasıyla Maltepe Nurettin Baransel Kışlası 2. Zırhlı Tugayı'nda görevli bir yüzbaşı, 7 subay ve 20 uzman çavuş ile 34 er hakkında "anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs", "hükümeti ortadan kaldırmaya teşebbüs" ve "Türkiye Büyük Millet Meclisini ortadan kaldırmaya teşebbüs" suçlarından üç kez ağırlaştırılmış müebbet, “silahlı terör örgütüne üye olmak" ve "üye olmamakla birlikte silahlı terör örgütüne yardım etmek" suçlarından 5 yıldan 10 yıla kadar hapis cezası istemiyle dava açıldı. Dava, İstanbul 23. Ağır Ceza Mahkemesince Silivri Ceza İnfaz Kurumları Kampüsü'nde görülmektedir.

İstanbul Valiliği'ni ele geçirme girişimi (İstanbul)
Darbe girişimi sırasında İstanbul Valiliği'ni işgal etme girişiminde bulundukları iddia edilen 14'ü rütbeli, 90 askerin yargılandığı davanın ilk duruşması Mart 2017'de gerçekleşti. Sanıkların tümü "Türkiye Cumhuriyeti Hükümetini ortadan kaldırmaya veya görevini yapmasını engellemeye teşebbüs etme", "anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etme", "TBMM'yi ortadan kaldırmaya veya görevini yapmasını engellemeye teşebbüs etme" suçlarından üçer kez ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası ve bir kısmı "silahlı terör örgütüne üye olmak" veya "örgüte üye olmadan bilerek ve isteyerek yardım etme" suçundan 5'şer yıldan onar yıla kadar hapis cezasıyla yargılanıyor.

AKOM'un işgal edilmesi (İstanbul)
Darbe girişimi sırasında İstanbul Büyükşehir Belediyesi Afet Koordinasyon Merkezi'ni işgal ettikleri iddiasıyla 6'sı tutuklu, 9'u rütbeli 17 askerin yargılandığı davada, sanıklardan Kurmay Yarbay Mustafa Kubilay, Yüzbaşı Hakan Özhan, Yüzbaşı Ramazan Derviş, öğrenci Yüzbaşı Levent Aksoy ve öğrenci Yüzbaşı Mehmet Fatih Güven "cebir ve şiddet kullanarak Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın öngördüğü düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etmek" suçundan ayrı ayrı ağırlaştırılmış müebbet, mala zarar vermek ve kasten yaralama suçlarından kırk birer yıl hapis cezasına çarptırıldı.

TRT binasının işgal edilmesi (İstanbul)
Darbe girişimi sırasında 3 kişinin öldürüldüğü, 50 kişinin de yaralandığı TRT'nin Harbiye'deki yerleşkesinin işgal edilmesine ilişkin 7'si rütbeli olmak üzere, 24'ü tutuklu 32 asker yargılanmaktadır.

Ömer Halisdemir'in Öldürülmesi (Ankara)
Darbe girişimi sırasında Gölbaşı'ndaki Özel Kuvvetler Komutanlığını ele geçirmek istediği öne sürülen Tuğgeneral Semih Terzi'yi vuran Astsubay Ömer Halisdemir'in ölümüne ilişkin açılan davada, 18 sanıktan 17'si hakkında "anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs", "Türkiye Cumhuriyeti hükümeti ile TBMM'yi ortadan kaldırmaya veya görevini yapmasını engellemeye teşebbüs" ve "nitelikli kasten öldürme" suçlarından dörder kez, sanık Mihrali Atmaca hakkında ise 5 kez ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası isteniyor. İddianamede Astsubay Halisdemir'in, sanıklardan Fatih Şahin ve Mihrali Atmaca tarafından vurularak öldürüldüğü iddia ediliyor.

Özel Kuvvetler Komutanlığı'nı ele geçirme girişimi (Ankara)
Darbe girişimi sırasında Gölbaşı'ndaki Özel Kuvvetler Komutanlığını ele geçirme teşebbüsüne ilişkin, aralarında Kurmay Albay Ümit Bak'ın da bulunduğu 69 sanık hakkında dava açıldı. 9 sanık savunmasını yaptıktan sonra Haziran 2017'de tahliye edildi. Dava, Ankara 13. Ağır Ceza Mahkemesince Sincan Ceza İnfaz Kurumları Kampüsü'nde görülmektedir. Sincan Cezaevi içerisindeki duruşma salonunda görülen davada Tuğgeneral Murat Aygün, Akıncılar Üssü önünde 9 vatandaşın öldürülmesinden de sorumlu tutuluyor. TÜRKSAT personeli Ahmet Özsoy ve Ali Karslı'nın öldürülmesi nedeniyle 8 sanık ikişer kez ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına çarptırıldı. Davanın sanıklarından eski Cumhurbaşkanlığı Muhafız Alayı Komutanı Kurmay Albay Muhsin Kutsi Barış, "kişiyi hürriyetinden alıkoyma" suçundan 12 yıl hapis cezasına çarptırıldı. Sanıklardan Fetullah Gülen ve Yüzbaşı Burkay Karatepe firari durumda oldukları için dosyaları ayrıldı.

Adana'da darbe girişimine ilişkin ikinci davada, 4. sınıf emniyet müdürleri Haluk Pamukçu ve Nezir Özcan, "cebir ve şiddet kullanarak, Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın öngördüğü düzeni ortadan kaldırmaya veya bu düzen yerine başka bir düzen getirmeye veya bu düzenin fiilen uygulanmasını önlemeye teşebbüs etmek", "cebir ve şiddet kullanarak TBMM'yi ortadan kaldırmaya veya TBMM'nin görevlerini kısmen veya tamamen yapmasını engellemeye teşebbüs etmek" ve "terör örgütü üyesi olmak" suçlarından ikişer kez ağırlaştırılmış müebbet ve on beşer yıl hapis cezasıyla yargılanıyor.

Bursa davası
Bursa'da darbe girişiminin ardından Türkiye genelinde hakkında ilk gözaltı kararı verilen ve çantasında "sıkıyönetim atama listeleri" ile "yeni yapılanma" dokümanı ele geçirildiği öne sürülen Bursa Jandarma Alay Komutanı Albay Yurdakul Akkuş'un aralarında bulunduğu 16 sanık, "anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etme", "Türkiye Büyük Millet Meclisi, Türkiye Cumhuriyetini Hükümetini ortadan kaldırmaya ve görevini yapmasını engellemeye teşebbüs", "silahlı terör örgütü kurma, yönetme, silahlı terör örgütüne üye olma" suçlarından üçer kez ağırlaştırılmış müebbet ve 20 yıla kadar hapis cezası ile yargılanmaktadır.

Balıkesir davaları
Balıkesir'deki iki ayrı davada, aralarında Ordu Donatım Okulu Garnizon Komutanı Mehmet Akyürek, 9. Ana Jet Üssü Komutanı İsak Dayıoğlu, Jandarma İl Komutanı Ömer Arık ve Jandarma Binbaşı Tamer Akkoyun'un da olduğu 168 sanık hakkında birer kez ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası isteniyor.

Antalya davası
Antalya'da darbe girişimi gecesi Vali Münir Karaloğlu'nun konutunda oldukları öne sürülen Antalya 3. Piyade Tugay Komutanı Tuğgeneral Mustafa Kaya, İl Jandarma Komutanı Kıdemli Albay Ahmet Yurdagül ve sözde "Antalya Sıkıyönetim Komutanı" olduğu iddia edilen Burdur 58. Piyade Eğitim Alay Komutanı Piyade Albay Metin Karagöz hakkında Antalya 8. Ağır Ceza Mahkemesi'nde dava açıldı. Sanıklar üçer kez ağırlaştırılmış ömür boyu hapis cezası, birer kez ömür boyu ve 10 yıla kadar hapis cezası ile yargılanmaktadır.

İzmir davası
İzmir'de darbe girişimine ilişkin soruşturmanın ardından Fetullah Gülen'in bir numaralı sanık olduğu 270 sanık, "anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs, silahlı terör örgütüne üye olma, TBMM'yi ortadan kaldırmaya veya görevini yapmasını engellemeye teşebbüs" suçlarından yargılanmaktadır. Yargılananlar arasında Manisa ve İzmir'de sözde "Sıkıyönetim Komutanı" ilan edildiği öne sürülen Ege Ordusu Komutanlığı Kurmay Başkanı Tümgeneral Memduh Hakbilen, NATO Kara Komutanlığı Kurmay Başkanı Tümgeneral Salih Sevil, Bornova 57. Topçu Tugay Komutanı Tuğgeneral Mehmed Nuri Başol, Amfibi Deniz Piyade Tugay Komutanı Tuğamiral Halil İbrahim Yıldız, Foça Batı Görev Grup Komutanı Tuğamiral Yaşar Çamur, Hava Teknik Okullar Komutanı Tümgeneral Ahmet Cural, Amfibi Gemiler Komutanı Tuğamiral Erdal Ergün, Ulaştırma Personel ve Eğitim Komutanı Tümgeneral Mustafa İlter, İstihkam Okulu ve Eğitim Merkezi Komutanı Tuğgeneral Osman Nadir Saylan, Ege Deniz Bölge Komutanı Tuğamiral Süleyman Manka, Hava Eğitim Komutanlığı Kurmay Başkanı Tuğgeneral Veyis Savaş ve Gaziemir Hava Sınıf Okulları Komutanı Tuğgeneral Ersal Ölmez de bulunmaktadır. Sanıklar hakkında üçer kez ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası talep edildiği dava,

Erzurum davası
Erzurum'da darbe girişimi sırasında sözde "Erzurum Sıkıyönetim Komutanı" olduğu ileri sürülen, dönemin Erzurum Jandarma Bölge Komutanlığı Kurmay Başkanı Kurmay Albay Murat Koçak ve sıkıyönetim komutanları atama listesinde ismi bulunduğu iddia edilen eski Harekât ve Asayiş Şube Müdürü Kurmay Binbaşı Murat Yılmaz, "cebir ve şiddet kullanarak Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın öngördüğü düzeni ortadan kaldırmaya veya bu düzen yerine başka bir düzen getirmeye veya bu düzenin fiilen uygulanmasını önlemeye teşebbüs" suçundan Ocak 2017'de ağırlaştırılmış ömür boyu hapis cezasına çarptırıldılar.

Malatya davası
Malatya'da darbe girişimine ilişkin 76 kişinin yargılandığı davada, 2. Ordu Komutanı Adem Huduti bir numaralı sanık olarak yer alıyor. İddianamede, sanıkların "cebir ve şiddet kullanarak Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın öngördüğü düzeni ortadan kaldırmaya veya bu düzen yerine başka bir düzen getirmeye veya bu düzenin fiilen uygulanmasını önlemeye teşebbüs etmek", "cebir ve şiddet kullanarak TBMM'yi ortadan kaldırmaya veya TBMM'yi görevlerini kısmen veya tamamen yapmasını engellemeye teşebbüs etme", "cebir ve şiddet kullanarak Türkiye Cumhuriyeti hükümetini ortadan kaldırmaya veya görevlerini kısmen veya tamamen engellemeye teşebbüs etme" suçlarından üçer kez ağırlaştırılmış müebbet hapis, "FETÖ üyesi olmak" suçundan da on beşer yıl hapisle cezalandırılmaları isteniyor.

Kırklareli davası
İstanbul'daki darbe girişimine destek vermek amacıyla Kırklareli 55. Mekanize Piyade Tugay Komutanlığı'ndan çıkma hazırlığı yaptıkları iddiasıyla açılan davada Tuğgeneral Bekir Koçak'ın da aralarında olduğu 15 askerî personel ve Lüleburgaz 65. Mekanize Piyade Tugay Komutanlığı'na bağlı kışladan zırhlı askeri araçlarla İstanbul'a doğru yola çıktıkları iddiasıyla açılan davada Tuğgeneral Cemalettin Doğan ve Yarbay Latif Çiçek'in de aralarında bulunduğu 81 askerî personel yargılanmaktadır. İddianamelerde sanıkların, "TBMM'yi ve Türkiye Cumhuriyeti hükümetini ortadan kaldırmaya, görevlerini yapmasını kısmen veya tamamen engellemeye teşebbüs", "Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın öngördüğü düzeni ortadan kaldırmaya veya bu düzen yerine başka bir düzen getirmeye, bu düzenin fiilen uygulanmasını önlemeye teşebbüs" suçlarından ayrı ayrı dörder kez ağırlaştırılmış müebbet hapis ile "silahlı terör örgütüne üye olmak, suç işlemek amacıyla örgüt kurma" suçundan beşer yıldan onar yıla kadar hapisle cezalandırılmaları isteniyor.

Kırşehir davası
Darbe girişimi sırasında sözde "Kırşehir Sıkıyönetim Komutanı" olarak görevlendirildiği ve "Analizi Harbiyeli" adlı Twitter hesabını kullandığı öne sürülen Albay Ömer Kulaç, "anayasal düzeni ortadan kaldırma, Cumhurbaşkanı'na suikast ve saldırı, anayasayı değiştirme, TBMM ve Türkiye Cumhuriyeti hükümetini ortadan kaldırmaya veya görevini engellemeye teşebbüs suçlarından" 4 kez müebbet, "silahlı terör örgütü üyesi olma" suçundan da 12 yıl 6 ay hapis cezasına çarptırıldı.

Edirne davası
Darbe girişimi sırasında Edirne'de sözde "Sıkıyönetim Komutanı" olarak görevlendirildiği öne sürülen 54. Mekanize Piyade Tugayı eski komutanı Tuğgeneral Hidayet Arı'nın da aralarında bulunduğu 22 askerin yargılandığı davada sanıklardan Tuğgeneral Arı, Ramazan Altun ve Ekrem Tekinaslan'a "Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti'ni ortadan kaldırmaya veya görevini yapmasını engellemeye teşebbüs etme" suçundan müebbet hapis cezası, İsmet Sezgin'e 7 yıl 6 ay, Sinan Çamur'a 6 yıl 3 ay, Bülent Yılancı, Kaan Kaya ve Ali Soylu'ya 1 yıl 6 ay, Furkan Avcı ve Oğuzhan Çevik'e 1 yıl 9 ay hapis cezası verildi. Tutuksuz yargılanan 12 sanık ise beraat etti.

Kaynakça