kaan39/turkish-wikipedia-dataset-clean huggingface dataset:
Fengire

Fengire birbirine geçen artı şeklinde iki basit tahta parçasının ortası delinerek, içerisinden kalem biçiminde bir ağaç çubuk daha geçirilip, iplikle sıkıca sarılarak yapılan alet.

Bu basit alet ile geçmişte, kırkılan koyun yünü veya keçi tiftiği yıkanıp temizlenir el ile didiklenip kabartılarak eğirmeye hazır hale getirilir, fengirenin ok adı verilen, kalem biçiminde ve bir ucunda küçük çentik olan kısmına ilk başlangıçta bu yün bağlanıp, sol el ile sol bileğe dolalı yün yavaşça salınırken, sağ el ile artı şeklinde tahta kanatcıklara vurulup, boşlukta fengirenin dönmesi sağlanır böylece iplik elde edilirdi.

İlk başlangıçta elde edilen çentiğe bağlı ip çözülür, fengirenin ortasına bağlanır, eğrilmiş kısmı dolanarak, eğrilmemiş kısma üç beş santim kala ilmek yapılır, böylece seri biçimde, eğirme tamam olunca ilmek çentikten alınıp, eğrilen ip fengireye dolanır, aynı şekilde eğrilecek kısma üç beş santim kala tekrar çentiğe ilmek atıp yün eğrilir, fengire dolunca eğrilmiş ip çile yapılır fengire boşaltılırdı. Sol el bileğine dolalı eğrilmemiş kısımın belli bir ayar ölçüde baş ve işaret parmağın ucundan salınması biraz da hüner istiyen işti. Köylerde kadınlar bu eğirdikleri yün tiftik veya keçi kılında çorap kazak örerlerdi. teknolojik inkişafa paralel fengire kullanımını yitirmiştir. "Fengire gibi dönüyor" deyiminde geçer.
Fenghuang

Fenghuang ( ), Doğu Asya'daki diğer tüm kuşlara egemen olan mitolojik kuşlardır. Erkeklerin orijinal adı feng ve dişiler huang olarak adlandırılırken günümüzde böyle bir cinsiyet ayrımı artık yapılmamamaktadır ve kuşlar geleneksel olarak erkek olarak kabul edilen Çin ejderhasıyla eşleştirilebilecek şekilde tek bir kadınsı varlık olarak kabul edilmektedir. Batıda Çin feniksi olarak da bilinmektedir.
Fenilendiamin

Açıklama
Fenilendiamin, C₆Hy (NHy) 8 formülüne sahip bir organik bileşiktir. Bu anilin türevi beyaz bir katıdır, ancak numuneler hava oksidasyonu nedeniyle koyulaşabilir. Esas olarak kevlar gibi mühendislik polimerleri ve kompozitlerinin bir bileşeni olarak kullanılır.

Fenilendiamin şunları ifade edebilir:

o-fenilendiamin veya OPD, kimyasal bir bileşik C6H4(NH2)2
m- fenilendiamin veya MPD, kimyasal bir bileşik C6H4(NH2)2
p- fenilendiamin veya PPD, kimyasal bir bileşik C6H4(NH2)2
N,N-dimetil-p- fenilendiamin veya DMPD
N,N,N′,N′-tetrametil-p- fenilendiamin veya TMPD, mikrobiyolojide kullanılır
Fenilpropanoid

Fenilpropanoidler, fenilalanin ve tirosin amino asitlerinden bitkiler tarafından sentezlenen çok çeşitli organik bileşikler ailesidir. İsimleri, altı karbonlu, aromatik fenil grubundan ve fenilpropanoid biyosentezinde merkezi ara ürün olan kumarik asidin üç karbonlu propen kuyruğundan türetilmiştir. 4-kumaroil-CoA'dan, linyoller ( lignin ve linyoselüloz öncüleri), flavonoidler, izoflavonoidler, kumarinler, auronlar, stilbenler, kateşin ve fenilpropanoidler dahil olmak üzere çok sayıda doğal ürünün biyosentezi ortaya çıkar. Kumaroil bileşeni, tarçın asitinden üretilir.

Fenilpropanoidler, bir dizi yapısal polimerin temel bileşenleri olarak hizmet ettikleri, ultraviyole ışığa karşı koruma sağladıkları, otçullara ve patojenlere karşı savunma yaptıkları ve çiçek pigmentleri ve koku bileşikleri olarak bitki- polinatör etkileşimlerine aracılık ettikleri için bitki aleminde bol miktarda bulunurlar.

Kaynakça
Fenimore Sanat Müzesi

Fenimore Sanat Müzesi (İngilizce: Fenimore Art Museum), Amerika Birleşik Devletleri'nin New York eyaletinde Otsego gölünün batısında yer alan Cooperstown şehrinde bulunan bir müzedir. Müzenin hedefi, ilgi çekici, keyif veren ve ilham veren sergiler ile halka açık programlar düzenleyerek ziyaretçilerini Amerikan ve New York eyaleti kültürel mirasına bağlamaktır. Fenimore Sanat Müzesi, Cooperstown'daki Çiftçi Müzesi ile yakından ilişkilidir.

Tarihi
Fenimore Sanat Müzesi, 1899'da New York Eyaleti Tarih Derneği olarak kuruldu.

Koleksiyonu
Güzel Sanatlar ve Halk Sanatı
Güzel sanatlar ve halk sanatı koleksiyonları büyük ölçüde Stephen C. Clark tarafından bir araya getirildi. Gilbert Stuart, Thomas Cole, William Sidney Mount, Benjamin West, Grandma Moses, Ralph Fasanella ve Lavern Kelley'nin eserlerini içeriyor.

Amerikan Kızılderili Sanatının Çözülme Koleksiyonu
Clare ve Eugene Thaw, 1991'de yerli Amerikan sanatı koleksiyonlarını Fenimore Sanat Müzesi'ne bağışladı. Şu anda 850'den fazla nesneden oluşan koleksiyona sürekli olarak öğeler eklenmektedir.

Kaynakça
Dış bağlantılar
Fenimore Sanat Müzesi
Fenimore Sanat Müzesi Çevrimiçi Koleksiyonu
Pathfinder - Fenimore Sanat Müzesi ve Çiftçi Müzesi Araştırma Kütüphanesi Katalosu
Fenimore Sanat Müzesi'nden yayınlanan "James Fenimore Cooper'ın Yazıları" C-SPAN's American Writersden
This is Cooperstown - Fenimore Sanat Müzesi
Fengo Yaylası

Fengo Yaylası, Trabzon ilinin Düzköy ilçesine 21 kilometre uzaklıkta konumlanmış bir yayladır. 3 kilometrekarelik bir alanı kaplayan yayla, en yakın idari birim olan Gökçeler,Düzköy mahallesine 11 kilometre uzaklıktadır. Yayla hayvancılık amacıyla kullanılmaktadır.

Kaynakça
Dış bağlantılar
Trabzon Akçaabat Fengo Yaylası
Fenibut

Fenibut, anksiyolitik etkileri olan bir merkezi sinir sistemi depresanıdır ve anksiyete, uykusuzluk ve çeşitli diğer endikasyonları tedavi etmek için kullanılır. Genellikle ağız yoluyla tablet olarak alınır, ancak damardan da verilebilir. Aşırı dozda fenibut, bilinç kaybı dahil olmak üzere belirgin merkezi sinir sistemi depresyonu üretebilir. Bununla birlikte, düşük konsantrasyonlarda, fenibut, beyindeki dopamin konsantrasyonunu hafifçe artırarak, anksiyolize ek olarak uyarıcı etkiler sağlar.

Fenibut Sovyetler Birliği'nde geliştirilmiş ve 1960'larda tıbbi kullanım için tanıtılmıştır. Bugün Rusya, Ukrayna, Beyaz Rusya, Kazakistan ve Letonya'da tıbbi kullanım için pazarlanmaktadır. Fenibut eğlence amaçlı kullanılmıştır ve öforinin yanı sıra bağımlılık ve yoksunluk sendromu gelişebilir. Avustralya'da kontrollü bir maddedir ve yasal statüsünün Avrupa'da da yeniden gözden geçirilmesi gerektiği öne sürülmüştür.

Kaynakça
Fenilbutazon

Fenilbutazon, hayvanlarda ağrı ve ateşin kısa vadeli tedavisi için kullanılan bir nonsteroidal bir anti-inflamatuar ilaçtır (NSAID).

Amerika Birleşik Devletleri ve Birleşik Krallık'ta, beyaz kan hücresi üretiminin baskılanması ve aplastik anemi gibi ciddi yan etkilere neden olabileceğinden (ankilozan spondilit için Birleşik Krallık hariç) insan kullanımı için onaylanmamıştır.
Fengsu Tongyi

Fengsu Tongyi (Çince: 風俗通義; lit. 'Gelenek ve Göreneklerin Kapsamlı Anlamı'), Fengsu Tong (风俗通) olarak da bilinir, Doğu Han döneminin sonlarında yaşamış olan Ying Shao tarafından MS 195 yılı civarında yazılmış bir kitaptır. El yazması bir almanağa benzer ve kültürel uygulamalar, mistik inançlar ve müzik aletleri gibi dönemin edebiyatçılarının ilgisini çeken çeşitli garip ve egzotik konuları açıklar.

Bölümler
Başlangıçta toplam 30 bölüm vardı, ancak geriye sadece 10 bölüm kalmıştır. Bu bölümler Kuzey Song bilim adamı Su Song (蘇頌) tarafından Yu Zhongrong (庾仲容) ve Ma Zong'un (馬總) çalışmalarından yeniden derlenmiştir. Kayıp bölümlerin bazı parçaları diğer Çince metinlerde alıntı olarak mevcuttur.

皇霸 Huangba
正失 Zhengshi
愆禮 Yanli
過譽 Guoyu
十反 Shifan
聲音 Shengyin
窮通 Qiongtong
祀典 Sidian
怪神 Guaishen
山澤 Shanze

Kayıp yirmi bölüm şunlardır: Xinzheng 心政, Guzhi 古制, Yinjiao 陰教, Bianhuo 辨惑, Xidang 析當, Shudu 恕度, Jiahao 嘉號, Zhengcheng 徽稱, Qingyu 情遇, Xingshi 姓氏, Huipian 諱篇, Shiji 釋忌, Jishi 輯事, Fuyao 服妖, Sangji 喪祭, Gongshi 宮室, Shijing 市井, Shuji 數紀, Xinqin 新秦 ve Yufa 獄法.

Kaynakça
Dış bağlantılar
Fengsu Tongyi
Fenilpiperazin

1-Fenilpiperazin, bir piperazin halkasına bağlı bir fenil grubuna sahip basit bir kimyasal bileşiktir. '-piprazol' eki bazen ilaçların adlarında bu sınıfa ait olduklarını belirtmek için kullanılır.

1-Fenilpiperazin toksiktir, sıçanlarda oral LD50'si kilogram başına 210 mg'dır.

Türevleri
Alpertin [27076-46-6]
BP 554 [82900-57-0]
Butropipazon [2354-61-2]
CAM89 ima edilen: WO 2018102233
Centphenaquin [98459-16-6]
Centpropazin [91315-34-3] [34675-77-9]
Klodoksopon [71923-34-7]
Dropropizin [17692-31-8]
Etoperidon
FAUC-299 [313972-96-2]
FAUC-312 [562104-72-7]
LASSBio-579 [591774-47-9]
LASSBio-581 [591774-48-0]
LASSBio-632 Serisi
LASSBio-680 Serisi
LASSBio-724 Serisi
LASSBio-729 [66307-58-2]
LASSBio-730 Serisi
MCN 261 [1044-59-3]
Nefazodon
Niaprazin
Oksipertin
PD-158771 [189152-50-9]
PÇ-219
Trazodon
WIN 18,437 [4121-77-1]

Ayrıca bakınız
Serotonin antagonisti ve geri alım inhibitörü

Kaynakça
Fenikeliler ve şarap

Antik Fenikelilerin kültürü, şarap tarihinde önemli bir etkiye sahip olan ilk kültürlerden biriydi. Fenike, günümüz Lübnan'ında merkezlenmiş bir medeniyetti. MÖ 1550 ile MÖ 300 yılları arasında Fenikeliler, etkilerini Levant'tan Kuzey Afrika, Yunan Adaları, Sicilya ve İber Yarımadası'na kadar genişleten bir deniz ticaret kültürü geliştirdiler. Temas ve ticaret yoluyla, yalnızca alfabelerini değil, aynı zamanda şarapçılık ve şarapçılık bilgilerini de yaydılar; buna Vitis vinifera türü şarap üzümlerinin birkaç ata çeşidinin çoğaltılması da dahildir.

Ayrıca bakınız
Passum

Kaynakça
Fenomen

Fenomen ( ) veya görüngü, duyularla algılanabilen şey. Fenomen kelimesi, bazılarınca sadece şaşırtıcı şeyler için kullanılsa da, genel kullanımda böyle bir anlamı bulunmamaktadır.

Felsefî anlamı
Felsefede farklı filozoflar tarafından farklı anlamlarda kullanılmış olsa da genel olarak; somut, algılanabilir ve denenebilir olay ve nesne kavramları altına alınabilir. Örneğin Platon için fenomen mükemmel ve ebedi olan formların (idea) geçici, bozuk kopyaları, gerçekte "hakikat" olmayandır. Kant, fenomeni; duyularla algılanamayan, insanın bilme yetisi dışında ve nedenselliğe tabi olamayan anlamında kullandığı numen (kendinde şey) terimine karşıt olarak, duyularla algılanabilen ve nedenselliğe tabi olan için kullanmıştır. Edmund Husserl'e göre ise fenomen, geri dönülmesi gereken özdür ve fenomenolojinin ele aldığı konu, algısal ve deneysel nesneler dünyası değil, nesnelerin özüdür.

Kaynakça
TDK
Felsefe terimleri Sözlüğü, Bedia Akarsu, İnkılap Kitabevi.

Ayrıca bakınız
Fenomenoloji
Gerçek
Olay
Olgu
Öz
Fenolftalein

Fenolftalein, soluk sarı renkte, toz halinde bir organik bileşik. Formülü C20H14O4 olup, erime noktası yaklaşık 250 °C'dir. Alkolde çözünür. Fakat suda asla çözünmez. Fenolftalein sıcak sülfürik asit veya çinko klorür katalizörlüğünde fenol ile ftalik anhidridin reaksiyonundan elde edilir.

Fenolftalein asit-baz indikatörü olarak kullanılır. Asitli ortamda renksiz olan fenolftalein bazik ortamda pembe renklidir. Nötral ortamda da renksizdir. Fenolftalein ilave edilmiş asidik çözeltiye baz ilave edilirse, çözeltinin pH'sı 8,2 olduğu an, fenolftalein çözeltiyi pembe renge boyar ve çözeltinin bazik olmaya başladığı anlaşılır. Fenolftalein asitli çözeltide renksiz trifenil karbinal türevine, bazik çözeltide ise kırmızı renkli kinoit yapılı bir bileşiğe dönüşür. Ayrıca fenolftalein asidik ortamlarda amonyak kokusu yayar.



Fenolftalein çeşitli isimler altında müshil ilacı olarak da satılır. Tesir mekanizması belli değildir.
Fenoloji

Fenoloji ya da belirti bilimi , doğal olayların tekrar etme zamanlarını inceleyen bilim dalı. Sözcük, Yunancada Phainomai den türemiştir.

Fenoloji yıllık çevrimde doğal olayların ilk tarihlerinin belirlenmesinde rol oynar. Örneğin, yaprak ve çiçeklerin açma tarihi, kelebeklerin ilk uçuşu ve göçmen kuşların ilk görünüşü, yaprakların dökülmesi, kuşların ve amfibyumların yumurta koyma tarihleri ve ılıman bölgelerde bal arılarının sömürgelerini oluşturması sayılabilir. Bilimsel anlamda, terim herhangi bir mevsimlik olay için zaman yapısını gösterir ve buna bitiş tarihleri de dahil edilir. Örneğin, bir türün mevsimlik fenolojisi incelenirken Nisan-Eylül arasındaki döneme bakılabilir. Çünkü, birçok olay iklimdeki küçük değişmelere hassastır, özellikle sıcaklık fenolojik kayıtlarda birincil değerdir.

Kaynakça
Fenni İslimyeli

Mehmet Fenni İslimyeli (1921, Bandırma – 18 Mart 2018), Türk siyasetçi.

1944 yılında Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Okulu'nu bitirdi. Ziraat Bankası Genel Müdür yardımcısı, GİMA, İstanbul Bankası A.Ş., ORAN İnş. A.Ş. Genel Müdürlüğü, Hür Demokrat Parti Kurucu Üyeliği, 1. (XII), 2. (XIII), XVII. ve XVIII. Dönem Balıkesir Milletvekilliği, Danışma Meclisi Balıkesir Üyeliği (27 Ekim 1981-6 Kasım 1983) Danışma Meclisi Başkanvekilliği ile Ticaret Bakanlığı yaptı. Evli ve iki çocuk babasıdır.

Büyükelçi Aslıgül Üğdül'ün babasıdır.

Kaynakça
Fenobarbital

Fenobarbital, Luminal ticari adıyla da bilinen bir barbitürattır. Barbitürik asit türevi bir hipnotik ilaç etken maddesidir. Tadı acıdır. Vücuttan atılması zor olduğundan böbreklerde birikme sakıncası vardır.

Molekül DSÖ'nün Temel İlaçlar Listesi'nde yer almaktadır.

Kullanım Şekli
Yetişkinler için bir defada en fazla 0.4 g, bir günde ise 0.8 g olup, ortalama günlük doz 0.1-0.4 g'dır.

Endikasyonları
Grandmal epilepsi ve diğer epilepsi türlerindeki konvülsiyonlar, eklampsi ve spastik durumların sürekli tedavisi, boğmaca öksürüğünün kombine tedavisi, inatçı uykusuzluklar, korea minör, angina pectoris, hipertiroidi ve klimakteriumdaki gerilimlerde endikedir.

Kontrendikasyonları
Alkol, uyku ilaçları, analjezikler ve psikofarmakalar ile olan akut zehirlenmeler. Hepatik porfiriler ve ağır miyokard harabiyetlerinde, ayrıca, sınırda hipoadrenalizm, hiperkinezis, kontrol edilemeyen ağrılar ve hikâyesinde obstrüktif solunum yolu hastalığı olan kişilerde kontrendikedir.

Uyarılar
Önerilen dozlarda dahi, bireysel reaksiyonlara bağlı olarak trafiğe uyum sağlamayı veya bir makineyi kullanma yeteneğini etkileyebilir. Bu durum özellikle alkolle birlikte kullanıldığında ortaya çıkar. Bilinç bozukluğu olan hastalarda ve fenobarbitale aşırı hassasiyeti olanlarda dikkatle kullanılmalıdır. Yaşlı hastaların ilaca karşı daha hassas olabileceği göz önüne alınmalıdır. Uzun süreli tedavilerde kesinlikle alkol kullanılmamalıdır. Dikkat: Bağımlılık yapabilir. Hamilelik süresince yapılan antikonvülsan tedavi (bilhassa 20.-40. günler arasında) doğum defektleri insidansını artırabilir, bu nedenle, ilacın kullanımının hastaya sağlayacağı yarar ve riskler dikkatle gözönünde tutulmalıdır. Barbitüratlar anne sütüne geçer, bu nedenle de emziren annelerin çocuklarında SSS depresyonuna neden olabilirler.

Yan Etkileri
Mental konfüzyon (intolerans veya dozaşımı), mental depresyon, nefes almada güçlük (respiratuvar depresyon), hipersensitivite reaksiyonları (ciltte döküntü), sebebi bilinmeyen boğaz ağrısı ve ateş (agranülositoz), olağan dışı kanama ve çürükler (trombositopeni), eksitasyon (paradoksal reaksiyon), yorgunluk ve halsizlik (hipotansiyon, megaloblastik anemi), kalp atım sayısında azalma (SSS depresyonu), deri ve gözlerde sarılık (hepatik disfonksiyon) bulgular nadir olarak ortaya çıkmakla beraber tıbbi müşahede gerektirirler. Çok nadir olarak diyare, başağrısı, eklem ve adalelerde ağrı, bulantı ve kusma görülebilir. İlacın kesilmesinden sonra oluşabilecek konvülsiyonlar, bayılma hissi, halüsinasyonlar, titreme, uyuma güçlüğü ve yorgunluk gibi semptomlar muhtemel abstinans sendromlarıdır ve özel tıbbi bakım gerektirirler.

İlaç Etkileşimleri
Alkol, genel anestezikler, SSS depresanları, MAO inhibitörleri ile fenobarbital arasında potansiyalizasyon şeklinde bir etkileşme vardır. Valproik asit barbitürat etkisini arttırır. Barbitüratlar karaciğer mikrozomal enzimlerini indükledikleri için, birlikte kullanıldıkları zaman oral antikoagülanlar, glukokortikoidler, oral kontraseptifler, fenitoin, griseofulvin, rifampisin, fenotiyazinler ve trisiklik antidepresanların plazma düzeylerini düşürürler ve etkinliklerini azaltırlar.
Fenol kırmızısı

Fenol kırmızısı (Ayrıca fenolsülfonftalein) çoğunlukla hücre testlerinde kullanılan bir pH indikatörüdür. Fenol kırmızısı normal koşullarda kararlı, kırmızı renkte kristal hâlindedir. Suda çözünürlüğü 0,77 gr/lt ve etanolde 2,9 gr/lt'dir. Zayıf bir asittir ve pKa'sı (asitlik sabitinin eksi logaritması) 20 °C'de 8'dir.


İndikatör olarak davranışı
Bir fenol kırmızısı çözeltisi 6,6 ve 8,0 pH değerleri arasında sarıdan kırmızıya bir renk geçişi yapar. 8,0'ın altında açık pembe rengine, 6,6'ya doğru sarı renge bürünür. 8,0'ın üstünde kırmızı renk alır.

Güçlü asidik çözeltilerde sülfat grubu eksi yüklenir ve keton grubu (R1-OH-R2) fazladan bir proton taşımış olur. Bu form H+2PS- şeklinde gösterilir. Eğer pH artırılırsa keton grubundaki proton (Hidrojen) yok olur ve eksi yüklü sarı renkli HPS- formunu alır. Daha yüksek pH değerlerinde hidroksit grubu protonunu kaybeder ve kırmızı renkli PS- formunu alır.

Kullanımı
Fenolsülfonftalein testi
Fenol kırmızısı, fenolsülfonftalein (ya da PSP testi) testi adı verilen bir testte kullanılırdı. Bu test, böbreklerden geçen ortalama kan miktarını hesaplamak amacıyla kullanılırdı. Ancak günümüzde kullanılmamaktadır.

Hücre kültürleri için indikatör
Çoğu canlı doku nötre yakın bir pH'tadırlar. Örneğin kan pH'ı 7,35-7,45 arası değişir. Doku kültürlerinde yetişen hücrelerin bu pH değerlerinde olması gerekir. Bu durumda fenol kırmızısı eklendiğinde dokunun pembe-kırmızı bir renk alması gerekir.

Hücrelerde sorun çıkması durumunda hücreler ölür ve ölü hücreler artık maddeler salgılar. Bu maddeler zararlı canlıların yayılmasına ve pH'ın değişmesine sebep olur. Bu durumda da indikatör renk değiştirir. Çoğu bilim insanı bu yöntemi doku kültürlerinin sağlığını kolay ve çabuk denetlemek amacıyla kullanır.

Kaynakça
Fenokristal

Fenokristaller, boyutları yüzünden göze çarpan magmatik kayaçlardaki mineral kristallerdir.

Belirgin olarak farklı boyuttaki mineral taneleri bileşimine sahip olan dokuya porfiritik doku denir.Fenokristalli bir kaya porfiritik bir dokuya sahip ya da porfirinin özel bir çeşidi olarak adlandırılabilir.

Magmatik kayaç, ince taneli kristalin hamur içinde dağılmış fenokristal taneleri içerir ve kayaç porfiritik karaktere sahiptir.

Fenokristal ya magma içinde erken büyüme nedeniyle ya da yeniden kristalleşme sonrası yerleşen özşekilli biçimlerdedir.

Normalde çapı 5 milimetreden büyük olarak belirtilen kristaller direkt olarak gözle görülmezse fenokristal terimi kullanılmaz.

Fenokristaller bu seviyenin altında fakat hala eriyik kristallerden daha büyüktür. Bunlar mikrofenokristaller olarak adlandırılırlar. Çok büyük fenokristaller de megafenokristaller olarak adlandırılır.

Bazı kayalar mikrofenokristal ve megafenokristalin ikisini de içerir.

Metamorfik kayaçlarda, kristaller porfiroblastler olarak adlandırılan fenokristallere benzer.

Fenokristaller genellikle ve andezit gibi açık renkli (yüksek silisli toprak) magmatik kayaçlarda bulunur.

Bazı pegmatitlerde bulunan en büyük kristaller genellikle diğer minerallerden önemli ölçüde büyük olan fenakristallerdir.

Kaynakça
Fennoskandiya

Fennoskandiya (Fince, İsveççe ve Norveççe: Fennoskandia; Rusça: Фенноскандия, Latin harfleriyle: Fennoskandiya) veya Fennoskandiya Yarımadası, İskandinav Yarımadası ile Kola Yarımadasını kapsayan bir yarımadadır. Yönetimsel olarak, Norveç, İsveç ve Finlandiya'nın yanı sıra Rusya'ya bağlı Murmansk Oblastı ve Karelya Cumhuriyeti bu coğrafi bölgede yer alır. Leningrad Oblastı'nın kuzey bölgeleri de dahil edilebilir.

Terim Latince Fennia (Finlandiya) ile Scandia (İskandinavya) sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir. Terimi ilk kez 1898'de Finlandiyalı jeolog Wilhelm Ramsay kullanmıştır.

Fenno-İskandinavya kimi zaman Fennoskandiya'nın yerine kullanılabilir. Her iki terim de Finlandiya ile birlikte Nordik ülkeler olarak anılan Danimarka, İsveç ve Norveç'i ifade eder.

Kaynakça
Fenomenizm

Fenomenizm ya da Olaycılık, fenomenlerden, yani zaman veya mekân içinde doğal olarak ortaya çıkan ve deney konusu olabilecek olay ve olgulardan başka hiçbir şeyin var olmadığını ileri süren bir felsefe doktrinidir.

Deneyin araçsız konusu her zaman bir tasavvur olduğu için, fenomenizmin tarihi birçok noktada idealizm ile kesişir. Örneğin George Berkeley, maddi bir cevherin varlığını kabul etmez. Berkeley'e göre gerçek olan yalnızca sonlu zihinler ile sonsuz zihin, yani Tanrı'dır. David Hume ise sadece cisimlerin değil, zihinlerin de cevher olarak varlığını reddeder.

Fenomenizm, somut olarak algılanabilen ve deneye konu olabilen maddesel alanın varlığın kendisi olduğu görüşünü savunur. Bazı düşünürler, fenomenin maddenin sadece görünür yüzü değil, aynı zamanda onun taşıdığı öz olduğunu ileri sürmüştür. Fenomenistlerden bazıları maddenin kendisine vurgu yaparken, bazıları da maddelerin algılayan kişinin zihninde oluşturduğu imgeye odaklanır.

Kaynakça
Fenn-i Tabâhat

Fenn-i Tabâhat(Aşçılık Sanatı), Osmanlı döneminin yayınlanan son yemek kitabıdır. Mehmed Reşad'ın yazdığı kitap, Hicri 1340-1341 (1921-1923) yılları arasında dört cilt halinde yayınlanmıştır. Kız mekteplerinde okutulmak üzere "sıhhate naf'i ve zevk-i millimize" uygun yemeklerin tariflerinden başka yemek malzemeleri, pişirme teknikleri ve mutfak eşyaları konusunda bilgiler veren ansiklopedik bir eserdir. Kitapta Osmanlı mutfağına ait 524 tariften başka o dönemde çok beğenilen Fransız mutfağına ait 266 tarif de bulunmaktadır. Fenn-i Tabâhat'ta bulunup diğer Osmanlı yemek kitaplarında rastlanmayan yemek tarifleri arasında kurban kavurması, düğün paçası, sakşuka, lakerda, kuzu sarması, ciğer sarması, çam fıstığıyla hazırlanan fıstıklı yumurta, marul veya yeşil salatadan yapılan dolma, imaret çorbası, terbiyeli beykoz çorbası, yoğurtlu kirde kebabı, baba tatlısı ile geç Osmanlı saray çevrelerinde sevilen bir hamur işi olan lokma böreği sayılabilir.
Kaynakça
Feniramin

Feniramin (ticari adı diğerlerinin yanı sıra Avil), saman nezlesi veya ürtiker gibi alerjik durumları tedavi etmek için kullanılan antikolinerjik özelliklere sahip bir antihistamindir. Nispeten güçlü yatıştırıcı etkileri vardır ve bazen difenhidramin gibi diğer yatıştırıcı antihistaminiklere benzer şekilde reçetesiz satılan bir uyku hapı olarak etiket dışı kullanılabilir. Feniramin, alerjik konjonktivit tedavisinde kullanılan göz damlalarında da yaygın olarak bulunur.

1948 yılında patenti alındı. Feniramin - tek başına feniramin içeren bazı formülasyonlar mevcut olmasına rağmen - genellikle tek başına bir ilaç olarak değil, diğer ilaçlarla birlikte satılır.

Yan etkiler
Feniramin uyuşukluğa veya taşikardiye neden olabilir ve aşırı dozda uyku bozukluklarına yol açabilir.

Doz aşımı, özellikle alkolle birlikte kullanıldığında nöbetlere yol açabilir.

Kortizol ile uzun vadede kombine kullanan kişiler, adrenalin (epinefrin) düzeylerini düşürerek bilinç kaybına yol açabileceğinden feniraminden kaçınmalıdırlar.

Feniramin toksik dozlarda deliryanttır (halüsinojen). Dekstrometorfanın dissosiyatif (halüsinojenik) etkisi için Coricidin'in rekreasyonel kullanımı tehlikelidir, çünkü klorfeniramin de içerir.

Kimyasal akrabalar
Feniramin halojenasyonu, gücünü 20 kat arttırır. Feniramin'in halojenli türevleri arasında klorfenamin, bromfeniramin, deksklorfeniramin, deksbromfeniramin ve zimelidin bulunur. Diğer iki halojenli türev, florfeniramin ve iyodofeniramin, şu anda sıtma ve bazı kanserler için kombinasyon tedavileri üzerine araştırmalar için kullanılmaktadır.

Diğer analoglar arasında difenhidramin ve doksilamin bulunur.

Stereoizomerizm
Feniramin bir stereo merkez içerir ve iki enantiyomerden biri olarak bulunabilir. Farmasötik ilaç, (R)- ve (S)- formlarının eşit bir karışımı olan bir rasemattır.


Kaynakça
Dış bağlantılar
Avil kullanma talimatı