kaan39/turkish-wikipedia-dataset-clean huggingface dataset:
Ametist

Ametist, SiO2, mor renkli bir kuvars türü. Adı, Koine Grekçesi αμέθυστος ( ) kelimesinden gelmektedir. Bu kelime, olumsuzluk eki olan - - "değil" ve (Eski Yunanca) / (Modern Yunanca) "sarhoş etmek" (İng: intoxicate) kelimelerinden oluşur ve taşın sahibini sarhoşluktan koruduğuna dair inanca atıfta bulunur.

Ametist, volkanik kayaların içinde büyük jeodlarda oluştuğu Brezilya'daki Rio Grande do Sul eyaletinden bol miktarda üretilir.

Güneybatı Brezilya ve Uruguay'daki oyuk akiklerin çoğu, iç kısımda bir ametist kristali mahsulü içerir. Artigas ve komşu Brezilya eyaleti Rio Grande do Sul, Minas Gerais ve Bahia eyaletlerinde daha az miktarlarda çıkarılan büyük dünya üreticileridir.
Aşağı Avusturya'daki Maissau'daki büyük açık ametist damarı tarihsel olarak önemliydi, ancak artık önemli üreticiler arasında değildir.
Ametist Namibya ve diğer Afrika ülkelerinde de çıkarılır.

Ametist ABD'de birçok yerde bulunsa da bunlar mücevherlerde kullanabilecek kadar güzel ve değerli değildir.
En önemli üretim Four Peaks, Gila ve Maricopa İlçeleri, Arizona ve Jackson's Crossroads, Wilkes İlçesi, Georgia'dadır.

En kaliteli kristalli ametistler genellikle Hindistan, Brezilya ve Uruguay'daki volkanik kayaçların içindeki gaz boşluklarında (jeodlarda) oluşur.

Türkiye'de Balıkesir - Dursunbey ilçesinde, Erzincan ve Ordu'da da ametist yatakları olduğu bilinmektedir.

Kültürel ve tarihi önemi
Ametist taşı birçok farklı kültür ve bölgede kraliyet aileleri tarafından sevilmiştir. Mısır kraliyet hanedanları tarafından sevilen ametist, Mısır'da genel olarak oymalarda kullanılırdı.

Leonardo da Vinci, ametistin şeytani, günahkar düşünceleri dağıttığı ve zekayı canlandırdığını yazmıştır. Bu büyük ihtimalle o zamanlarda var olan yaygın bir kanıydı.

Ayrıca, eski zamanlarda ametist dindarlığın ve bekaretin sembolü olarak görülürdü. Bu nedenle Orta Çağ boyunca Katolik Kilisesi ve diğer dini grup ve kiliselerde, özellikle oymalarda fazlasıyla kullanılmış ve değer verilmiştir. Yine aynı nedenlerle taş piskoposlar için özel bir önem arz etmiştir. Bugün hâlâ birçok piskopos ve diğer bazı din görevlileri ametist taşlı yüzükler takar.

Ayrıca, Tibet'te ametist taşı kutsal sayılır.

Eski zamanlarda en değerli taşlardan (elmas, safir, yakut ve zümrüt) sayılan ametist daha sonraları bu değerini ve önemini yitirmiştir. Bunun en büyük nedeni, Brezilya gibi, bazı bölgelerde büyük yatakların keşfedilmesidir.



Kaynakça
R. F. Symes, "Taşların Dünyası" (Eyewitness Rock and Mineral), Çeviren: Gürol Seyitoğlu, Tübitak Popüler Bilim Kitapları, Başvuru Kitaplığı 9.
Amethyst: a Royal Purple

Dış bağlantılar
mineral.galleries.com - Amethyst
Amethyst: a Royal Purple
mindat.org - Amethyst
Amfetamin

Amfetamin (alfa-metil-fenetilamin) narkolepsi ve dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu dahil çeşitli bozuklukların tedavisinde, kilo kontrolünde, iştah azaltıcı olarak kullanılan sentetik bir uyarıcıdır (stimülan). Özellikle DEHB tedavisinde ilaç olarak yaygın kullanımları sebebiyle rahatlıkla elde edilebilir. Bu sebeple yasa dışı olarak en sık kullanılan uyarıcı maddelerden biridir. Yan etki olarak şizofreni benzeri psikozlara neden olur. Yaklaşık 20 günlük kullanım sonunda tolerans gelişir. Zayıf olarak MAO enzimini de inhibe ettiğinden MAO inhibitörleri ve SSRI'lar ile beraber kullanılırsa serotonin sendromuna sebep olabilir. Bu durum siproheptadin ile tedavi edilebilir. DEHB tedavisinde kullanılan ticari ilaçlardan Dexedrine, Elvanse ve Adderall amfetamin içeren ilaçlar arasında sayılabilir.

Amfetamin, genellikle uzun yol araç kullananlarca uyku kaçırmak ve konsantrasyon gerektiren sporlarda (atıcılık, okçuluk, vb.) doping amacıyla da kullanılabilmektedir (amfetamin istismarı). Süreç yüksek ateşle başlar; bir süre sonra tabloya hipertansiyon ve kalpte ritim bozuklukları (aritmiler) eklenir. Hastaların bir bölümü hızla gelişen beyin sapı kanaması sonrasında felç bulguları gelişemeden ölebilirler (ansızın ölüm).


Kaynakça
Ames testi

Ames testi (İngilizce: Ames test), yaygın bir biyolojik analiz yöntemidir. Mutasyona uğrayan bir hücreye diğer bir mutasyon ya da geri mutasyon uygulaması yapılarak hücrenin orijinal haline benzer bir duruma getirilmesi temeline dayanır.

Testte kullanılan mikroorganizmalardan birisi Salmonella typhimurium, diğeri ise E.colidir.

Prosedür, 1970'lerin başında Bruce Ames ve Berkeley'deki California Üniversitesi'ndeki grubu tarafından bir dizi makalede anlatılmıştır.

Kaynakça
Amfiaraos

Amphiaraos, (/ˌæmfiəˈreɪəs/; Yunanca: Ἀμφιάραος Amphiaraos) Yunan mitolojisinde Oikles'in ve Hypermestra'nın oğlu. Alkmaion ve Amphilokhos'un babası, Argoslu bir kâhindir.

Amphiaraos, kayınbiraderi Adrastos'u Yedilerin Thebai'ye seferine karşı uyarır ve istememesine rağmen karısı Eriphyle'nin zoruyla bu sefere katılır. Bunun nedeni, Adrastos ile kavga edip barıştıktan sonra, ileride ortaya çıkabilecek görüş farklılıklarında karısı Eriphyle'nin önerisine uyacağına yemin etmiş olmasıdır. Karısı, onun kesin yasağına rağmen Polyneikes'ten Harmonia'nın şahane gerdanlığını almıştır ve bunun karşılığında kocasını savaşa sürükler. Amphiaraos yola çıkmadan önce oğullarından büyüdüklerinde annelerini öldürmelerini ve geri dönmeyeceğini bildiği bu savaşı sürdürmelerini ister. Gerçekten de arabasıyla kaçarken Zeus'un bir yıldırım ile ikiye böldüğü toprak tarafından yutulur. Ne var ki, kâhin burada ölmez ve ölümsüzlüğe ulaşır. Attika'da Oropos denilen yerde kâhinliğini sürdürmüştür.

Kaynakça
Dış bağlantılar
Amphiaraos (İngilizce)
Ayrıca bakınız
Amphiaraos
Amethyst Rock Star

Amethyst Rock Star Amerikalı hip hop sanatçısı ve şair Saul Williams'ın ilk albümüdür.

Şarkı listesi
Tüm şarkılar Saul Williams tarafından yazılmıştır.
"Lalala" – 2:40
"Penny for a Thought" – 4:34
"Robeson" – 4:21 (Nine Inch Nails'in "Eraser" adlı şarkısının bir numunesini içerir.)
"Tao of Now" (Esthero ile)– 4:19
"Fearless" – 3:12
"Untimely Meditations" – 3:55
"Om Nia Merican" – 3:06 (Rage Against the Machine'in "Born of a Broken Man" adlı şarkısının bir numunesini içerir.)
"1987" – 5:21
"Coded Language" – 8:48
"Our Father" – 7:06
"Wine" – 11:04

Kaynakça
Ames Araştırma Merkezi

Ames Research Center (ARC), NASA'nın araştırma merkezlerinden birisi. Yaygın kullanımı NASA Ames şeklindedir. Kaliforniya Silikon Vadisi'ndeki Moffett Federal Havaalanı içerisindedir. İsmini NACA kurucu üyelerinden fizikçi Joseph Sweetman Ames'tan almaktadır.

3 milyar değerinde ekipman, 2.300 araştırma görevlisi ve 860 milyon yıllık bütçesi bulunur.
Amfi

Amfi, genellikle bir kolej veya üniversitede dersler için kullanılan geniş bir odadır. Normalde yüz kişinin altında kapasiteye sahip sınıfların aksine, amfilerin kapasitesi bazen yüzlerle ölçülebilir. Amfilerde genellikle kademeli ve merdiven benzeri oturma düzeni bulunur ve arkadakiler öndekilerden daha yüksektir. Amfilerde derslerden başka, sunum ve tanıtımlar da yapılabilir. Öte yandan, amfiler büyük bir topluluk ve grubun dikkatini tek bir noktaya odaklamak için mükemmeldir. Konuşmacının duyulmasını sağlamak için bilgisayar, mikrofon ve hoparlörler yaygın olarak kullanılır ve büyük ekranlar için projektörler kullanılabilir.

Ayrıca bakınız
Topluluk önünde konuşma
Üniversite dersi
Konferans

Kaynakça
Amfibi Görev Grup Komutanlığı

Amfibi Görev Grup Komutanlığı Türk Deniz Kuvvetlerine bağlıdır. Görevi yüzer unsurlarla birlikte deniz piyade birliklerinin hedef kıyılara harekâtını planlama, ulaşmasını sağlama ve kıyı bölgelerini ele geçirmektir.

Tarihi
İlk olarak 15 Eylül 1966 yılında Çıkartma Birlikleri Komutanlığı ve 1.Amfibi Deniz Piyade Taburu ile birlikte Gölcük'de kurulmuştur. 30 Ağustos 1973 yılında Mersin'e taşınmış ve Amfibi Piyade Alayı seviyesine yükseltilmiştir. 1976 yılında Çıkartma Birlikleri Komutanlığı, Filo seviyesine yükseltilmiştir. 5 Ağustos 2011 tarihinde şimdiki ismi olan Amfibi Grup Komutanlığı ismini almıştır.Birlik Foça'da konuşlu bulunmaktadır.

Bağlı Birlikler
Amfibi Deniz Piyade Tugayı
Amfibi Gemiler Komutanlığı

Çıkarma Gemileri
TCG Anadolu (L-400)
TCG Bayraktar(L-402)
TCG Sancaktar(L-403)
TCG Osman Gazi(NL-125)
TCG Sarucabey (NL-123)
TCG Karamürselbey (NL-124)

Dış bağlantılar
Kaynakça
Amet

Amet olarak bilinen Bayko Milçev Dogurov (Bulgarca: Байко Милчев Догуров), Roman kökenli bir Bulgar pop-folk şarkıcısıdır.

Diskografi
Stüdyo albümleri
Ork. İmperial ile albümleri
Pachi krak (1998)
Kanında Var-Fanatik (2000)
Shotlandska Gayda (2001)

Solo albümleri
Tsarete (2003)
Gatsi, gatsi (2004)
Evroviziya (2005)
Sagapo (2006)
Harasho, beybi (2007)
Erotik (2008)
Podarak (2009)

Canlı albümler
Kriza live (2009)

Ödüller
2004 - "Planeta" TV yıllık ödülleri - "Sotsial" yılın Etno videoklibi
2010 - Dünya Roman Günü - "On Yılın Şarkıcısı" Özel Ödülü

Kaynakça
Dış bağlantılar
Facebook Sayfası
Amfeia

Ampheia (Antik Yunanca: Ἄμφεια) Lakonia sınırlarında, su ile beslenen bir tepenin üzerinde bulunan eski Messenia kasabasıydı. Birinci Messenya Savaşı'nın başlangıcında Spartalılar tarafından saldırıya uğradı ve ele geçirildi. Spartalılar tarafından Messenia bölgesine yapılan seferlerde üs olarak kullanıldı. Şehrin ele geçirilmesi, iki halk arasında kin ve düşmanlığa neden olmuştur.

Site, Yunanistan'ın şimdiki Gardiki adlı kasabanın yakınında yer almaktadır.

Kaynakça
Amfibi Hücum Timi

Amfibi Hücum Timi, Amfibi Deniz Piyade Tugay Komutanlığına bağlı özel olarak yetiştirilen subay, astsubay ve uzman çavuş olarak görev yapan seçkin deniz piyadelerinden oluşan birliktir.

Eğitim
Dağ Komando Okulu ve Jandarma Komando Okulunda Komando Temel eğitimi alıp başarıyla tamamlayan subay astsubay ve uzman çavuşlar 8 haftalık eğitim alarak timlerde görev yapmaya hak kazanırlar.

Açık denizlerde görev alan gemileri koruma, deniz haydutluğuna karşı operasyonlar gerçekleştirme botlar ile su üstünden düşman kıyısına sızma ve düşman gemilerine sızarak ele geçirme eğitimi alırlar. Düşman gemilerine helikopter ile de sızarak gemiyi ele geçirme eğitimi alırlar. Yüksek eğitim düzeylerinden geçen amfibi hücum timleri üst düzey kara ve deniz kondisyonu kazanma esaretten kurtulma hedef bulma gibi eğitimler alır. Ayrıca keskin nişancı, bot operatörü, kara komando ihtisas ve tahrip gibi çeşitli ihtisas kurslarına gönderilirler.

Operasyonları
Suriye'de de TSK'nın yaptığı operasyonlarda görev almışlardır.

Kaynakça
Amfibi Kolordusu

Amfibi Kolordusu, Türk Deniz Kuvvetlerine bağlı ana komutanlıklardan biridir. Deniz-kara operasyonlarında ihtisaslaşmaya gidilmesi sonucu 2024 yılında kurulmuştur. Merkez üssü Çanakkale'nin Nara bölgesindedir.

Tarihçe
2024 yılında, I. Dünya Savaşı'da İtilaf Devletlerinin Çanakkale Cephesinde kara çıkarmalarını yapmaya çalıştığı ancak Osmanlı birliklerini geçemediği Nara bölgesinde kurulmuştur. İlk komutanı Tümamiral Serhat Sözbir'dir.

Birimler
Amfibi Görev Grup Komutanlığı (Foça, İzmir)
1. Amfibi Deniz Piyade Tugayı (Foça, İzmir)
2. Amfibi Deniz Piyade Tugayı (İskenderun, Hatay)
3. Amfibi Deniz Piyade Tugayı (Çanakkale, Kilitbahir)
Amfibi Gemiler Komutanlığı

Kaynakça
Amfetaminil

Amfetaminil (aynı zamanda amphetaminil, N-cyanobenzylamphetamine olarak da bilinir), amfetamin sınıfında bulunan uyarıcı bir ilaçtır. 1970'lerde geliştirilmiş ve obezite ile DEHB tedavilerinde kullanıldı.

Stereokimya
Amfetaminil, iki farklı stereojenik merkeze sahip bir ilaç molekülüdür. Aşağıda dört farklı stereoizomer verilmiştir:



(R)-2-[(R)-1-Phenylpropan-2-ylamino]-2-phenylacetonitrile (CAS number 478392-08-4)
(S)-2-[(S)-1-Phenylpropan-2-ylamino]-2-phenylacetonitrile (CAS number 478392-12-0)
(R)-2-[(S)-1-Phenylpropan-2-ylamino]-2-phenylacetonitrile (CAS number 478392-10-8)
(S)-2-[(R)-1-Phenylpropan-2-ylamino]-2-phenylacetonitrile (CAS number 478392-14-2)

Kaynakça
Amfibi savaş

Amfibik harekât, stratejide, deniz ve kara müşterek harekâtına denir ve daha ziyade denizden karaya, asker ve zırhlı araçlar çıkarılmasını kapsar. Bu alanda özel olarak hazırlanmış deniz piyadesi birlikleri ile denizden yüzen tank ve zırhlı araçlar yapılmıştır.

Başlıca amfibik harekâtları
Yunan-Pers Savaşları
Maraton Muharebesi
Malta Muharebesi
I. Dünya Savaşı:
Çanakkale Savaşı
II. Dünya Savaşı:
Gauntlet Harekâtı (Spitsbergen)
Corkscrew Harekâtı (Pantelleria Adası)
Husky Harekâtı (Sicilya)
Baytown Harekâtı (Reggio Calabria)
Avalanche Harekâtı (Salerno)
Slapstick Harekâtı (Taranto)
Anzio Muharebesi
Zitronella Harekâtı (Spitsbergen)
Normandiya Çıkarması
Dragoon Harekâtı (Provence)
Iwo Jima Muharebesi
Okinawa Savaşı
Kore Savaşı:
Inchon Muharebesi
Kıbrıs Harekâtı
Falkland Savaşı

Ayrıca bakınız
Amfibi hücum gemisi
Amfibi Hücum Aracı

Kaynakça
Amfibiler

İki yaşamlılar ya da iki yaşayışlılar, amfibiler, amfibyumlar ( ), amniyotik yumurtaya sahip olmayan, değişkensıcaklı, derisi çıplak ve nemli, göğüs kemiği hiçbir zaman kaburgalarla bağlanmamış, çoğu ses çıkarabilen, omurgalı hayvan sınıfı. Sınıf, Gymnophiona, Anura ve Caudata olmak üzere 3 takımdan oluşur.

Amfibiler, değişken sıcaklı (ekzotermik) hayvanlardır ve yaşamlarının bir kısmını karada bir kısmını suda geçirdikleri için "iki yaşayışlı" ismini almışlardır. Günümüzde yaşayan 6,022 adet iki yaşayışlı türü olduğu bilinmektedir. Amfibi ve sürüngenleri inceleyen bilim dalına herpetoloji denir.

Etimoloji
Amfibi Türkçeye, Fransızca "su ve karada yaşayan canlı" veya "su ve karada hareket eden araç veya askeri birlik" anlamına gelmiş amphibie sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Eski Yunanca "çift canlı" anlamındaki αμφιβίος (amphibíos) sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca βίος (bíos) "canlı" sözcüğünden amphi+ ön ekiyle türetilmiştir. Türkçede ilk kullanımı 1930 yılı öncesine tarihlenir.

Eski Türkçe kurbağa anlamındaki bağa (baka) sözcüğü hem suda hem karada yaşadığı görülen kurbağa, kaplumbağa, tosbağa, otlu bağa gibi hayvan adlarında kullanılagelmiştir; ancak bunun bilimsel sınıflandırmayla ilgisi yoktur.

Taksonomi
Yaşayan türlerin hepsi Lissamphibia alt sınıfındandır ve 3 takıma ayrılır:
1. Kuyruksuz iki yaşamlılar (Anura) takımından türler kurbağa olarak bilinir.
2. Kuyruklu iki yaşamlılar (Caudata) takımından türler semender olarak bilinir.
3. Ayaksız iki yaşamlılar (Gymnophiona) takımından türler Türkiye'de yaşamadığından halk tarafından verilmiş adları da yoktur.

Evrim
Gerek anatomi gerekse fizyolojik açıdan balıklarla, sürüngen arasında bir özellik gösteren Amphibia sınıfı, omurgalıların su dışında yaşayan ilk grubunu oluşturmaktadır. Omurgalılar su yaşamından kara yaşamına geçerken, birçok değişiklikler meydana gelmiştir. Devoniyen'in sonlarına doğru meydana gelen kuraklık nedeniyle, akciğerli balıkların bazı popülasyonları yaşadıkları ortamlardan çıkarak karadan diğer sulara geçmişlerdir. Daha sonra da tüm suların kurumasıyla zamanlarının büyük bir bölümünü karalarda geçirmeye başlamışlardır. Amfibyumlar ve bütün diğer tetrapodlar, balıklar arasında daha kompleks olan Teleostei grubu yerine görece ilkel Dipnoi grubuna evrimsel açıdan daha yakındır.

Kaynakça
Amfibiyen araç

Amfibiyen taşıt, karada tekerlekli veya paletli otomobil, suda gemi olarak çalışabilen taşıtlardır. II. Dünya Savaşı sırasında başlıca iki türü ortaya çıkmıştır. ABD deniz piyadeleri için geliştirilen ve daha çok tanka benzeyen LVT ile kara kuvvetlerinin desteği ile geliştirilen hem lastik tekerlekli bir kara aracı hem uskurlu bir tekne olarak çalışan DUKW ‘dur. Amfibi araçlara benzemesine rağmen Hoverkraft gibi hava yastıklı araçlar amfibi sınıfına girmemektedir.

Üretilmiş Amfibiyen araçlar
ATV'ler

Otomobiller

Otobüsler


Kamyon ve mavnalar


Dış bağlantılar
Hydra terra




Kaynakça
Amfipolis

Amfipolis (Yunanca: Ἀμφίπολις / Amphípolis) Yunanistan'da bugünkü Trakya ve Makedonya Bölgelerinde bulunan bir periferidir. Geçmişi çok eski çağlara dayanan kentin Edoniler tarafından kurulmuş olduğu bilinmektedir. Strimon Nehri'nin kıyılarında bir düzlüğe MÖ 437 yılında kurulmuş olan kent, MS 8. yüzyılda terk edilmiştir. Bölgede günümüzde bulunan Amfipoli şehri eski antik kentle aynı bölgede kurulmuştur.

Dış bağlantılar
Amfitriti

Amfitrit ( ; ) Yunan mitolojisinde deniz tanrıçası ve denizlerin kraliçesidir. Poseidon'un eşi olarak bilinir. Nereus ve Dorisin (veya Okeanos ve Tethis'in) kızıydı. Olimpos tanrılarının etkisiyle Poseidon'un eşi oldu ve denizin sembolik bir temsili haline geldi. Roma mitolojisindeki karşılığı, daha az önemli bir figür olan ve tuzlu su tanrıçası olarak bilinen Salacia'dır.
Mitoloji
Poseidon, onunla evlenmek istediğinde Amfitriti, bekâretini korumak amacıyla Atlas Dağları’na kaçtı. Poseidon, onu bulması için birçok deniz yaratığı gönderir. Sonunda bir yunus, Amfitriti'yi bulur ve onu Poseidon ile evlenmeye ikna eder. Bu yardım karşılığında Poseidon, yunusu gökyüzüne yerleştirerek Delphinus takımyıldızını yaratır.

Eustathius’a göre Poseidon, Amfitriti'yi ilk kez Nakşa Adası'nda diğer Nereidler ile dans ederken görür ve onu kaçırır. Ancak başka bir anlatıya göre Amphitrite, Poseidon’un ilgisinden kaçarak Atlas'a, yani denizin en uzak köşelerine sığınır. Poseidon'un yunusu, adalar arasında onu arar ve bulduğunda, Hyginus'un aktardığı üzere, tatlı sözlerle Amfitriti'yi ikna eder. Bunun karşılığında yunus, yıldızlar arasına yerleştirilerek ölümsüzleştirilir ve Delphinus takımyıldızı olarak gökyüzünde yerini alır.

Homeros'un destanlarında Amfitriti tam anlamıyla kişiselleştirilmiş bir karakter değildir. Odysseia'da (iii.101) Amfitriti'nin "dalgalarının ortasında" ifadesi geçerken, (xii.119) "inleyen Amfitriti" sayısız balığa hayat veren bir figür olarak tanımlanır. Amfitriti, Thetis ile birlikte "deniz tarafından beslenen" sıfatını taşır. Deniz perileri birbirlerinin benzeri olarak ele alınır.

Pindaros, Altıncı Olimpiyat Ode'sinde Poseidon'u "denizin büyük tanrısı, altın iğ sahibi Amfitriti'nin eşi" olarak anar. Daha sonraki şairler için Amfitriti, doğrudan denizin bir metaforu (mecaz) haline gelir.
Miras
Terebellidae ailesine ait bir deniz solucanı cinsine bu isim verilmiştir.
Şiirde Amfitriti, denizin bir diğer adı olarak kullanılır ve Thalassa ile eş anlamlıdır.
Kraliyet Donanması'na ait yedi gemiye HMS Amfitriti adı verildi.
29 Amphitrite adlı bir asteroide onun adı verilmiştir.
Amfitriti'nin bir heykeli, New York'un Kings Point kentindeki Amerika Birleşik Devletleri Ticaret Denizcilik Akademisi'nde yer almaktadır.
Kaynakça
Amfilochia Savaşı

Amfilochia Savaşı, Yunan Direnişi sırasında ELAS ile işgalci Almanya arasında gerçekleşen savaştır. Savaş ELAS'a bağlı yaklaşık 200 komünistin 104. Komando Bölümü ile bunları destekleyen tanklardan oluşan Alman birliği ile karşılaşması sonucunda gerçekleşti. Çatışmalar 10 saat sürdü ve partizanların zaferi ile sonuçlandı.

Kaynakça
Amfiktion

Amphiktyon ( ), Yunan mitolojisinde, Deukalion ve Pirra'nın ikinci oğlu. Aynı zamanda Deucalion ve Pirra'nın oğlu olan Hellen'in oğlu olduğu da söylenir. Amphiktyon Thermopylae'nin kralıydı ve Atinalı 'un kızıyla evliydi. Bazı söylentilere göre karısının ismi Atthis olmasına rağmen bu söylentiler Atthis'in bekar bir bakire olarak öldüğü söylentisiyle çakışır. Amphiktyon Cranaus'u tahtan indirdi ve kendini Atina'nın kralı ilan etti.

Amphiktyon Boeotus, Iodame ve Chromia adında Melanippe'den doğma çocukların babası olan Itonus adında bir oğula sahipti. Adından bahsedilmeyen Poseidon'dan olma Cercyon'un; Triptolemos'un ve Rarus'un annesi olan bir de kızı vardı. Bazı yerlerde Chthonopatra'dan doğma Physcus adında bir oğlunun daha olduğu belirtilir. Ancak bu bazı yerler haricinde Physcus Amphityon'un torunu konumunda belirtilir.

Kaynakça
Amfibiya

Amfibiya, Matt Braly tarafından Disney Channel için yapılan bir Amerikan komedi çizgi dizisidir. Seri, ABD'de 17 Haziran 2019 tarihinde, Türkiye'de ise 11 Mayıs 2020'de Disney Channel'da yayınlanmaya başlamıştır.

15 Mayıs 2019 tarihinde, seri başlamadan bir ay öncesinde, serinin 2. sezona sahip olacağı açıklanmış, 11 Temmuz 2020 tarihinde başlamıştır. 23 Haziran 2020 tarihinde de serinin 3. sezonu olacağı açıklanmıştır.

Kaynakça
Dış Bağlantılar
Amfibi komuta gemisi

Amerika Birleşik Devletleri Donanmasına ait bir amfibi komuta gemisi (LCC), başlangıçta büyük amfibik harekât'ları yönetmek için tasarlanmış büyük, özel amaçlı bir gemidir. Bununla birlikte, amfibi istilalar olası olmadığından, artık genel komuta gemisi olarak kullanılıyor. Müşterek Muharip Komutanlığı ve çeşitli savaş komutanları için yüzen karargah olarak hizmet ediyorlar. Şu anda, 6. ve 7. filolara amiral gemisi olarak atanmaktadırlar.

Kaynakça
Ayrıca bakınız
Deniz havacılığı
Deniz kontrolü
Taşıyıcı savaş grubu
Çıkarma gemisi
Barbet
Amfilohije Radović

Amfilohije Radović (Sırpça Kiril: Амфилохије Радовић; telaffuz: [amfilɔ̌xijɛ râːdɔv̞itɕ]; 7 Ocak 1938 - 30 Ekim 2020), Sırp Ortodoks Kilisesi'ne bağlı piskopos.

Yaşamı
Radović, 7 Ocak 1938'de Bare Radovića, Yugoslavya'da doğdu. 1985-1990 yılları arasında Banat Piskoposu ve 1990'dan 2020'de ölümüne kadar Karadağ Metropolitan Piskoposu olarak görev yapmıştır.
Ölümü
Radović'in 6 Ekim 2020'de yapılan COVID-19 testi pozitif çıktı. Tedavisi sürerken 30 Ekim 2020'de Karadağ'ın Podgorica kentindeki bir hastanede kaptığı enfeksiyon nedeniyle 82 yaşında ölmüştür. Cenazeye katılanlar arasında Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vučić ve Karadağ geçici Başbakanı Zdravko Krivokapic'de vardı. Koronavirüs'ten ölmesine rağmen cenazeye katılanların piskopos'un naaşını öpmesi tepki çekti.

Kaynakça
Dış bağlantılar
Metropolitan Amfilohije (Radovic) of Montenegro and the Coastlands
Documentary film about the life of Metropolitan Amfilohije
Amfitrion

Amphitryon (Grekçe: Ἀμφῐτρῡων) veya Amfitrion Yunan mitolojisinde Tiryns kralı Alkaios'un oğludur. Electryon'un kızı Alkmene'nin kocasıdır. İfiklis'in öz, Heracles'in üvey babasıdır.

Amphitryon'un yokluğunda karısı Alkmene, kocası kılığında onu ziyaret eden Zeus tarafından hamile kaldı ve dönüşte kocası Amphitryon tarafından yeniden hamile kaldı. Bu birlikteliklerden ikiz erkek çocuklar doğdu; bunlardan Amphitryon'un oğlu İphikles, Zeus'un oğlu Herakles'ti.

Kaynakça
Amfoter

Amfoter, oksit ve hidroksitleri asidik ve bazik karakterleri bir arada taşıyan element veya bileşikler. Amfoter maddeler hem asitlerle hem de bazlarla tepkimeye girerler. Metal ve yarı metallerin bir kısmı, aminoasitler ve proteinler amfoterik özellik gösterirler.

Bir elementin oksit veya hidroksitinin amfoterliği, elektronegatiflik şiddeti ve dolayısıyla periyodik cetveldeki yeri ile ilgilidir. Elektronegatifliği en düşük olan IA ve IIA gruplarının element oksit ve hidroksitleri kuvvetli bazik özellik gösterir: NaOH (Sodyum hidroksit), Ca(OH)2 (Kalsiyum hidroksit), K2O (Potasyum oksit), MgO (Magnezyum oksit) vb.

Periyodik cetvelin orta kısmında kalan elementlerin ortalama bir elektronegatifliğe sahip olmaları bunların; oksit, hidroksit, hatta bazılarının sülfitlerinin amfoter özellik göstermelerindendir.

Amfoter özellik taşıyan elementler: Zn, Cr, Al, Sn, Pb, Be, Ga'dur. Ayrıca bu elementlerin oksitleri de amfoter özellik taşır.

Zn(OH)2 + 2 OH- → [Zn(OH)4]2- (1)

Zn(OH)2 + 2 H+ → Zn2+ + 2H2O (2)

Zn(OH)2 (çinko hidroksit), birinci tepkimede baza karşı asidik, ikinci tepkimede aside karşı bazik özellik göstermiştir.

Berilyum Hidroksit
o Asidik ortamda: Be(OH)2 + 2HCl → BeCl2 + 2H2O
o bazik ortamda: Be(OH)2 + 2NaOH → Na2Be(OH)4

* Kurşun Oksit
o Asidik ortamda: PbO + 2HCl → PbCl2 + H2O
o Bazik ortamda: PbO + Ca(OH)2 +H2O → Ca2+[Pb(OH)4]2-

Etimoloji
Amfoter, Yunanca “her ikisi” anlamına gelen amphoteroi (ἀμφότεροι) kelimesinden türetilmiştir. Asit-baz kimyasındaki ilgili kelimeler amfikromatik ve amfikroiktir, her ikisi de bir asitle reaksiyona girdiğinde bir renk, bir baz ile reaksiyona girdiğinde başka bir renk veren asit-baz indikatörleri gibi maddeleri tanımlar.

Kaynakça
Amfizem

Amfizem, akciğerlerdeki hava keseciklerinin (alveol) gerilip genişlemesi neticesinde bu hava keseciklerini birbirinden ayıran ince duvarların yırtılması ve buna bağlı olarak da akciğerlerin esnekliğini kaybetmesiyle oluşan ve solunum yetmezliğine yol açan yaygın bir kronik akciğer rahatsızlığıdır.

Hava kesecikleri arasındaki bağlar yırtıldığı için nefes almak için genişleyen akciğerler sönmez ve içlerinde hava kalır. Bunun sonucunda da akciğerlerin içindeki hava girişi ve oksijen dengesi bozulur.

Akut enflamasyona yanıt olarak artan bir serum proteini olan α1 antitripsin eksikliği amfizem nedenlerinden biridir.