Eileen Gray

Eileen Gray (d. Kathleen Eileen Moray Smith; 9 Ağustos 1878 - ö. 31 Ekim 1976) İrlandalı bir mimar ve mobilya tasarımcısı ve mimarlıkta Modern Hareketin öncüsüdür. Kariyeri boyunca Kathleen Scott, Adrienne Gorska, Le Corbusier ve partneri Jean Badovici de dahil olmak üzere çağının birçok önemli Avrupalı sanatçısı ile çalıştı. En ünlü eseri Roquebrune-Cap-Martin'de (Fransa) E-1027 olarak bilinen evdir.

Yaşamının ilk dönemi
Eileen Gray 9 Ağustos 1878'de Wexford Enniscorthy (İrlanda) yakınlarında doğdu. Protestan Anglo-İrlandalı bir ailenin beş çocuğundan en küçüğüydü.

Babası James MacLaren Smith, İskoçyalı bir manzara ressamıydı. Eileen Gray'in resim ve çizime olan ilgisini teşvik etti.

Ebeveynleri on bir yaşındayken boşandı ve babası Avrupa'da yaşamak ve resim yapmak için İrlanda'dan ayrıldı.

Eileen Gray'in annesi Eveleen Pounden, 10. Moray Kontu Francis Stuart'ın torunuydu.

Eileen Gray gençlik yıllarını İrlanda'daki Brownswood House ile ailenin Londra Kensington'daki evi arasında geçirdi.

Eileen Gray'in ciddi sanat eğitimi 1900 yılında Londra'daki Slade School'da başladı. Harper's Bazaar'ın 1920 tarihli bir sayısında Rue de Lota dairesi 'antikalara saygılı olmasına rağmen tamamen modern' olarak tanımlanıyordu. Mobilyalar arasında Gray'in en tanınmış tasarımlarından Bibendum Chair ve Pirogue Day Bed de yer alıyordu. Pirogue Day Bed gondol şeklindeydi ve patine bronz vernikle kaplıydı.


Projenin kritik ve finansal başarısı, Gray'in 1922'de kendi mağazasını açmasını sağladı. Dükkânın hayali bir erkek ismi olan adındaki "Jean”ın soyadı Gray'in Kuzey Afrika çölüne olan sevgisinden geliyordu. Gray dükkânın cephesini kendisi tasarladı. Teorik ve teknik kitaplar okudu, çizim dersleri aldı ve Adrienne Gorska'nın onu inşaat alanlarına götürmesini sağladı. Ayrıca önemli binaları incelemek için Jean Badovici ile birlikte seyahat etti ve mimari tasarımları yeniden çalışarak öğrendi.

1926'da Jean Badovici ile paylaşmak üzere Monako yakınlarındaki bir tatil evinin tasarımı ve üretimi üzerinde çalışmaya başladı. Frances Stonor Saunders'a göre, E-1027 Le Corbusier'in "Yeni Mimarinin Beş Noktası" üzerinde formüle edildi, çünkü yatay pencereli, sütunlar üzerinde yükseltilmiş, açık bir cephe ve merdivenle erişilebilen bir çatı ile kurulmuş, açık plan bir evdir. Fakat Eileen Gray avangard hareketin binaların dış cephesine odaklanmasını eleştiriyordu: "İç plan cephenin tesadüfi bir sonucu olmamalı; tam bir ahenk ve mantıklı bir hayata yol açmalıdır." Büyük bir terasa sahip küçük iki yatak odalı bir evdi. Genişletilebilir dolaplar ve depolama için katlanan ve ara sıra bir masaya dönüştürülebilecek bir yemek sehpası da dahil olmak üzere, mobilyaların çoğu dönüştürülebilirdi. Tempe à Pailla ile Eileen Gray, Le Corbusier'in serbest plan idealinden uzaklaştı ve evin panoramik manzarasını en üst düzeye çıkarırken daha fazla bölünmüş alan yarattı. Bu, Eileen Gray'in E-1027'nin herhangi bir dekorasyondan arınmış olması arzusunu açıkça ihlal ediyordu. 2013 yılında The Observer eleştirmeni Rowan Moore “toprak üzerine çişini yaparak egemenliğini işaret eden bir köpek gibi”, bu "komik vahşet spazmının" "sıcak tartışılmış" olduğunu iddia eden bir adam tarafından yapılan bir "çıplak felsefe eylemi" olarak nitelendirdi. "Vandalizm eylemi ... orijinal mimarın fikri mülkiyetinin ihlali ... bravura gelişimi" ya da "sade züppe ve cinsiyetçilik" gibi.

II. Dünya Savaşı
II. Dünya Savaşı sırasında Eileen Gray yabancı bir vatandaş olarak ev hapsine alındı, evleri yağmalandı, çizimleri ve modelleri bomba saldırılarında imha edildi.

1972 Paris müzayedesinde Yves Saint Laurent 'Le Destin'i satın aldı ve Eileen Gray'in kariyerine olan ilgiyi canlandırdı.

İşlerinin sergilendiği 'Eileen Gray: Tasarımın Öncüsü' adlı ilk retrospektif sergisi 1972'de Londra'da yapıldı. Ertesi yıl bir Dublin sergisi izledi. Dublin sergisinde 95 yaşındaki Eileen Gray'e İrlanda Kraliyet Mimarlar Enstitüsü tarafından fahri üyelik verildi.

1973 yılında Eileen Gray, Bibendum koltuğunu ve birçok parçasını ilk kez yeniden üretmek için bir sözleşme imzaladı. Bunlar hala üretilmektedir.

Eileen Gray 1976 yılında Cadılar Bayramı'nda öldü. Paris'teki Père Lachaise mezarlığına gömüldü fakat ailesi mezar ücretini ödemediği için mezarı tespit edilemiyor.

Özel yaşamı
Eileen Gray biseksüel idi. Romaine Brooks, Loie Fuller, Marie-Louise Damien ve Natalie Barney ile ilişkili olarak dönemin lezbiyen çevrelerinde yer aldı.

Eileen Gray'in şarkıcı Damia ile aralıklı ilişkisi 1938'de sona erdi, daha sonra her ikisi de doksanlarında aynı şehirde yaşamalarına rağmen birbirleriyle görüşmediler. Eileen Gray'in bir süre de Romen mimar ve yazar Jean Badovici ile aralıklı bir ilişkisi oldu.

Yetişkin yaşamı boyunca İrlanda'da hiç yaşamadı, yaşlılığında "Köklerim yok, ama eğer varsa, İrlanda'dadır" dedi.

Ölümünden sonra
Eileen Gray'in başarıları yaşamı boyunca sınırlıydı. Reyner Banham'a göre, "[Eileen Gray'in çalışması] aynı zamanda kişisel bir tarzın ve tasarım felsefesinin bir parçasıydı; bu, uzmanlar çevresi için fazla zengin bir şeydi. Ve eğer uzmanlar sizi yayınlamadıysa, özellikle otuzlu, kırklı ve ellili yılların büyük nizamını tanımlayan kitapta kayıt dışı kaldınız ve bilimsel söylem evreninin bir parçası olmaktan çıktınız demektir.”

İrlanda Ulusal Müzesi'nin Collins Barracks bölümünde onun çalışmalarının sürekli sergisi yer almaktadır.

Şubat 2009'da Eileen Gray'in 1917-1919 yılları arasında yaptığı (eski patronu Suzanne Talbot ve daha sonra Yves Saint Laurent ve Pierre Bergé koleksiyonunun bir parçası tarafından satın alınan) “Dragons” koltuğu Paris'te açık artırmada 21,9 milyon Avro (28,3 milyon ABD Doları) bedelle satılarak 20. yüzyıl dekoratif sanatı için bir açık artırma rekoru kırdı.

2016'da Eileen Gray'in yaşamı üzerine Arzunun Bedeli adlı bir biyografik film gösterime girdi.

Kaynakça
Konuyla ilgili yayınlar
Dış bağlantılar
Resmi Eileen Gray Web Sitesi
E.1027'nin arkadaşları, E.1027'nin restorasyonu ve korunması için adanmış kâr amacı gütmeyen kuruluş
Gray'in Bibendum koltuğu ile Le Corbusier'in LC2 koltuğu arasında kısa bir karşılaştırma için
Marco Antonio Orsini'nin uzun metrajlı belgeseli Grey Matters'ın resmi web sitesi
Mary McGuckian'ın Grey, The Price of Desire'nun hayatı üzerine uzun metrajlı filminin resmi web sitesi