Ernest Gellner

Ernest André Gellner (9 Aralık 1925 - 5 Kasım 1995) İngiliz-Çek filozof ve sosyal antropolog. Öldüğünde The Daily Telegraph tarafından dünyanın en güçlü aydınlarından biri ve The Independent tarafından "eleştirel rasyonalizmin tek kişilik ordusu" olarak değerlendirildi.

İlk kitabı Words and Things (1959) üstüne The Times Leonard Trelawny Hobhouse, Ginsberg'den önce LSE'de Martin White Sosyoloji Profesörü kadrosunda çalışıyordu. Hobhouse'un Mind in Evolution (1901) kitabı, toplumun bir organizma, evrimin bir ürünü olarak kabul edilmesi gerektiğini, bireyin toplumun temel birimi olduğunu, alt metin olarak toplumun evrildikçe zaman içinde gelişeceğini savunuyordu. Bu teleolojik bakış açısına Gellner sertçe karşı çıktı. Ginsberg... özgünlükten ve herhangi bir keskinlikten tamamen yoksun biri. Hobhouse tarafından geliştirilmiş evrimsel akılcılık görüşünü yeniden aktardı. Bu görüşleri rastlantısal olarak Ginsberg'in hayatının bir ekstrapolasyonudur: Polonya'dan çıkıp LSE'de kısmen etkili bir profesörlüğe geldi. Evrim geçirdi, en alt basamağında alkolik, Polonyalı, anti-Semitik bir köylünün bulunduğu ve bir sonraki adımında şehirli Polonyalı ya da daha iyisi bir Staedtl olan, adım adım gelişen kişiye inandı. Bu kişi sonra İngiltere'ye geldi, önce University College London'da oldukça akılcı olan (pek o kadar da akılcı değil -hala anti-Semitik önyargıları var) Daws Hicks'in ve sonunda LSE'de akılcılığı kulaklarından fışkıran Hobhouse'un yanına geldi. Ve böylece Ginsberg hayatının ekstrapolasyonunu yaptı. Bu bakış açısıyla insanlık daha büyük bir akılcılığa ilerliyordu, alkolik Polonyalı köylüden T. L. Hobhouse ve Hampstead'de bir eve ulaşılacaktı. 5 Kasım 1995'te Budapeşte'deki bir konferanstan döndükten sonra kalp krizi geçirdi ve Prag'daki evinde 70. yaş gününden bir ay önce öldü.

Gellner tartışmalı mizah anlayışı ile dikkat çekti. Kızı Sarah Gellner, babasının en sevdiği şakalardan birinin "Yaz boyunca tecavüz, tecavüz, tecavüz," olduğunu söyledi ve ekledi: "Babamın feministlerden daha az sevdiği bir şey varsa, o da eşcinsel erkeklerdir."

Words and Things
Gellner, 1959'da yayımlanan ilk kitabı Words and Things ile gündelik dil felsefesine (veya tercih ettiği şekilde "dilbilim felsefesine") yönelik şiddetli saldırısından dolayı kendi alanından filozofların yanı sıra disiplinin dışındakiler arasında şöhret ve hatta kötü bir ün kazandı. Gündelik dil felsefesi, şu ya da bu şekilde (filozoflar herhangi bir birleşik okulun bir parçası olduklarını inkâr etseler de) Oxbridge'deki baskın yaklaşımdı. Dilbilim felsefesinin güçlü ideolojik tutumu ile ilk defa Balliol'de karşılaştı: O zamanlar genelgeçer düşüncenin en iyi tanımı dilbilimsel felsefeydi. Wittgenstein'dan ilham alan bu felsefe gittikçe kristalleşiyordu ve bana tamamen ve kesinlikle yanlış geliyordu. Wittgenstein'ın temel fikri toplum gelenekleri dışında sorunların genel bir çözümünün olmamasıydı. Toplumlar en önemli şeydi. Fikirlerini bu şekilde belirtmedi ama bu kapıya çıkıyordu. Ve bunun toplumların dengesiz ve izole olmadığı bir dünyada hiçbir anlamı yoktu. Buna rağmen, Wittgenstein bu fikri satmayı başardı ve bu fikir tartışmasız bir vahiy gibi hevesle kabul edildi. Günümüzde insanların o zamanki atmosferi anlaması çok zor. Bu o zamanlar vahiy seviyesindeydi. Şüphe duyulmuyordu. Bu düşünceyle karşılaştığım ilk anda her şey açıktı. Yine de ilk başta eğer tüm çevreniz ve tanıdığınız parlak kişiler bir şeyin doğru olduğunu düşünüyorsa yanlış düşündüğünüzü, bir şeyleri anlamadığınızı ve onların haklı olduğunu düşünebilirsiniz. Ve böylece bu fikri daha derinlemesine inceledim; doğru anladığım ve çöp olduğu sonucuna vardım ki zaten öyleydi.

Sosyal antropoloji
1950'lerde Gellner sosyal antropolojiye karşı büyük sevgisini keşfetti. Max Planck Sosyal Antropoloji Enstitüsü Müdürü Chris Hann, Bronisław Malinowski'nin sert burunlu deneyciliğinin ardından Gellner'ın sonraki 40 yıl boyunca alana büyük katkıları olduğunu yazdı. Gellner'ın katkılarını "akrabalık analizinin konsept eleştirisinden Fas'taki kabilelerde devlet dışındaki siyasi düzenin anlaşılmasının çerçevesine (Saints of the Atlas, 1969); Sovyet Marksist antropologların çalışmalarının sempatik bir şekilde ifşa edilmesinden batı sosyal teorisindeki Durkheimcı ve Weberci geleneğin zarif sentezine ve 'insanlık tarihinin yapısının' büyük genişlemesinden etnik köken ve milliyetçiliğin çığır açan incelemelerine kadar (Thought and Change, 1964; Nations and Nationalism, 1983 [Uluslar ve Ulusçuluk])" şeklinde tanımladı. Ayrıca, çalışmalarına hayran kaldığı Faslı-Fransız sosyolog Paul Pascon ile bir dostluk geliştirdi.

Milliyetçilik
1983'te Gellner Nations and Nationalism (Uluslar ve Ulusçuluk) kitabını yayımladı. Gellner'e göre, "milliyetçilik temel olarak politik ve ulusal birimin uyumlu olması gerektiğini savunan siyasi bir ilkedir". Gellner milliyetçiliğin sadece modern dünyada ortaya çıktığını ve sosyolojik bir zorunluluk haline geldiğini savunur. Eski zamanlarda (tarihin “tarımsal okur-yazarlık” aşamasında) yöneticiler, yönetilenler arasında kültürel homojenliğin oluşturulması için çok az teşvike sahipti. Ancak modern toplumda çalışma teknik hale gelir; kişi bir makineyi çalıştırmalı ve bunu yapmak için eğitim almalıdır. Kişisel olmayan, bağlamsız iletişime ve yüksek derecede kültürel standardizasyona ihtiyaç vardır.

Ayrıca, sanayi toplumu, sürekli bir büyüme olduğu gerçeğinin altını çizmektedir: farklı istihdam türleri vardır ve yeni beceriler öğrenilmelidir. Böylece, genel istihdam eğitimi özel iş eğitiminden önce gelir. Bölgesel düzeyde, örtüşen havza alanları (Alsace-Lorraine gibi) için rekabet vardır. Kaynaklar üstündeki hakimiyetini sürdürebilmesi ve hayatta kalabilmek için devlet ve kültür uyumlu olmalıdır. Milliyetçilik, bu nedenle, bir zorunluluktur.

Eserleri
Words and Things, A Critical Account of Linguistic Philosophy and a Study in Ideology, London: Gollancz; Boston: Beacon (1959). Ayırca The Times gazetesindeki 10 Kasım'dan 23 Kasım 1959'ya kadar yayımlanan yazışmalara bakınız.
Thought and Change (1964)
Populism: Its Meaning and Characteristics (1969). ile birlikte. New York: Macmillan.
Saints of the Atlas (1969)
Contemporary Thought and Politics (1974)
The Devil in Modern Philosophy (1974)
Legitimation of Belief (1974)
Spectacles and Predicaments (1979)
Soviet and Western Anthropology (1980) (editor)
Müslüman Toplum (1981)
Uluslar ve Ulusçuluk (1983)
Relativism and the Social Sciences (1985)
The Psychoanalytic Movement (1985)
The Concept of Kinship and Other Essays (1986)
Culture, Identity and Politics (1987)
State and Society in Soviet Thought (1988)
Plough, Sword and Book (1988)
Postmodernism, Reason and Religion (1992)
Reason and Culture (1992)
Conditions of Liberty (1994)
Anthropology and Politics: Revolutions in the Sacred Grove (1995)
Liberalism in Modern Times: Essays in Honour of José G. Merquior (1996)
Nationalism (1997)
Dil ve Yanlızlık: Wittgenstein, Malinowski ve Habsburg İkilemi(1998)

Kaynakça
Konuyla ilgili yayınlar
Ölüm İlanı, Milliyetçilik Üzerine bir Filozof Ernest Gellner 69 yaşında öldü Eric Pace tarafından yazıldı (İngilizce) The New York Times 10 Kasım 1995
Davies, John. The Guardian'da ölüm ilanı, 7 Kasım 1995
Dimonye, Simeon. (2012) A Comparative Study of Histoicism in Karl Marx and Enest Gellner (İngilizce), Saarbrücken: Lambert Academic Publishing
Hall, John A. (2010) Ernest Gellner: An Intellectual Biography. (İngilizce) Londra: Verso
Hall, John A. ve Ian Jarvie (ed.). (1996) The Social Philosophy of Ernest Gellner. (İngilizce) Amsterdam: Rodopi BV
Hall, John A. (ed.) (1998) The State of the Nation: Ernest Gellner and the Theory of Nationalism. (İngilizce) Cambridge: Cambridge University Press
Lessnoff, Michael. (2002) Ernest Gellner and Modernity. (İngilizce) Cardiff: University of Wales Press
Lukes, Steven. (2004) "Gellner, Ernest André (1925–1995)", Oxford Ulusal Biyografi Sözlüğü, (İngilizce) Oxford University Press, 23 Eylül 2005 tarihinde alındı (abonelik gerektirir)
Malesevic, Sinisa ve Mark Haugaard (ed.). (2007) Ernest Gellner and Contemporary Social Thought. (İngilizce) Cambridge: Cambridge University Press
O'Leary, Brendan. The Independant'ta Ölüm ilanı, 8 Kasım 1995
Stirling, Paul. Daily Telegraph gazetesinde ölüm ilanı, 9 Kasım 1995
İrlanda Ulusal Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Sosyolojisi Bölümü tarafından 21-22 Mayıs 2005 tarihlerinde (Gellner'ın ölümünün 10. yıldönümü) düzenlenen, "Gellner'ın Düşüncesinin Bugünün Sosyal ve Siyasi İlişkisi" konferansı bildirileri ve web yayını.
Kyrchanoff, Maksym. Natsionalizm: politika, mezhdunarodnye otnosheniia, Regionalizatsiia (Voronezh, 2007) Gellner'ın öğrenciler için yapıtlarının detaylı incelemesi. (Rusça)

Dış bağlantılar
Gellner kaynak sayfası (Londra Ekonomi Okulu)
Etik ve Mantık , Aristoteles Topluluğu LV (1954–1955), Bildiriler, 157–178.
Londra Ekonomi Okulu Arşiv Bölümü'ndeki Gellner hakkındaki haberlerin kataloğu .
Gellner video materyalleri , Cambridge arşivindeki Dspace'de (MP4 dosyaları).
Social Evolution & History dergisinin özel sayısı "Ernest Gellner'in Entelektüel Mirası" (konuk editör Peter Skalnik).