Avrasyatik diller

Avrasyatik, tarihsel olarak kuzey, batı ve güney Avrasya'da konuşulan birçok dil ailesini içeren önerilen bir dil makro ailesidir.

Avrasya süper ailesi fikri 100 yıldan daha eskiye dayanmaktadır. Joseph Greenberg'in 1990'lara dayanan önerisi, en çok tartışılan versiyondur. 2013'te Mark Pagel ve üç meslektaşı, Avrasyatik dil ailesi için istatistiksel kanıt olduğuna inandıkları yayını yayımladılar.

Avrasya'nın dalları teklifler arasında farklılık gösterir, ancak tipik olarak Altayca (Moğolca, Tunguzca ve Türkçe), Çukçi-Kamçatkaca, Eskimo-Aleutça, Hint-Avrupaca ve Uralca'yı içerir - ancak Greenberg bunun yerine tartışmalı Ural-Yukagirce sınıflandırmasını kullanır. Bazen dâhil edilen diğer dallar, Gilyakça, Etrüskçe izole dillerine ek olarak ve Greenberg'in "Kore-Japon-Aynu"ya ek olarak Pagel vd. tarafından önerildiği gibi Güney Kafkasça ve Dravidce aileleridir. Bazı öneriler Avrasyatik'i Nostratik gibi daha da büyük makro ailelerle gruplandırırken; yine birçok profesyonel dilbilimci kullanılan yöntemleri geçersiz saymaktadır.

Kavramın tarihi
1994 yılında Merritt Ruhlen, Avrasyatik'in "... isimlerin çoğullarının isim köküne -t getirilerek ... ancak isimlerin ikililerinin köke -k getirilerek türetildiği" gramer kalıbının varlığıyla desteklendiğini iddia etti. Rasmus Rask bu gramer kalıbını 1818 kadar erken bir tarihte bugün Uralca ve Eskimo-Aleutça olarak adlandırılan gruplarda kaydetmişti, ancak aynı zamanda Greenberg'in Avrasyatik'e yerleştirdiği Tunguzca, Gilyakça (Nivkh dili olarak da adlandırılır) ve Çukçi-Kamçatkaca'da da bulunabilir. Ruhlen'e göre, bu kalıp Avrasyatik'in dışındaki dil ailelerinde veya dillerde bulunmaz.

1998'de Joseph Greenberg, ilk önce 1950'lerde Afrika dillerini kategorize etmek için ortaya attığı bir metodoloji olan toplu karşılaştırma konusundaki çalışmalarını bir Avrasyatik dilini önermesi için genişletti. 2000 yılında, Avrasya argümanını, dil ailesinin geçerliliğini gösterdiğine inandığı hem fonetik hem de gramer kanıtlarını ana hatlarıyla belirttiği Hint-Avrupaca ve En Yakın Akrabaları: Avrasyatik Dil Ailesi adında bir kitap hâline gelecek şekilde genişletti. Argümanının özü, incelediği çeşitli dil ailelerinde ortak olarak değerlendirdiği 72 morfolojik özelliktir. Akademik ilgiyi pek çok varyant önerisinden en çok Greenberg'inki çekti.

Pek çok meslektaşının aksine eski ilişkileri bulma girişimlerinin başarısızlığa mahkûm olduğunu a priori olarak öngörmeyen Stefan Georg ve Alexander Vovin, Greenberg'in iddialarını ayrıntılı olarak incelediler. Greenberg'in morfolojik argümanlarının aileleri belirlemede doğru yaklaşım olduğunu belirtiyorlar, ancak vardığı sonuçlardan şüphe duyuyorlar. "[Greenberg'in] 72 biçimbirimi, ilk bakışta Avrasyatik lehine büyük kanıtlar gibi görünüyor. Eğer geçerliyse, çok az dilbilimci bir noktanın ortaya konulduğundan şüphe duyma hakkına sahip olacaktır. [...] Ancak, daha yakından inceleme [...] çok fazla yanlış yorumlama, hata ve yanlış analiz gösteriyor [...] bunlar, [Greenberg'in] Avrasyatiğinin geçerliliğini kanıtlama girişiminin başarısız olduğundan başka bir yargıya izin vermez."

1980'lerde Rus dilbilimci 'in hipotezi (Rusça: Бореальный язык) Hint-Avrupaca, Uralca ve Altayca (ve sonraki makalelerinde Korece) dil ailelerini birbirine bağladı. Andryev ayrıca varsayımsal Boreal makro ailesi için 203 sözcük kökü önerdi. Andreev'in 1997'deki ölümünden sonra, Boreal hipotezi Sorin Paliga (2003, 2007) tarafından daha da genişletildi.

Pagel vd.
2013'te Mark Pagel, Quentin D. Atkinson, Andreea S. Calude ve Andrew Meade, bu itirazların üstesinden gelmeye çalışan istatistiksel kanıtlar yayınladı. Daha önceki çalışmalarına göre çoğu kelimede mevcut dil değiştirme teorileriyle tutarlı olarak, 2.000 ila 4.000 yıl arasında bir "yarı ömür" gözlenir. Bununla birlikte, 10.000 ila 20.000 yıl veya daha fazla yarı ömürle çok daha yavaş bir ikame oranı sergileyen bazı kelimeler - sayılar, zamirler ve belirli zarflar - belirlediler. Çeşitli modern dillerdeki araştırmalardan yola çıkan yazarlar, mevcut telaffuzdan bağımsız olarak anahtar kelimeler için aynı yavaş değiştirme oranlarını gösterebildiler. Büyük ölçüde değişmeyen sözcüklerden oluşan sabit bir çekirdek kelime dağarcığının tüm insan söyleminin ortak bir özelliği olduğu ve kullanım sıklığıyla ters orantılı olarak model değiştirmenin olduğu sonucuna varmışlardır.

Pagel vd., Dünya Dilleri Etimolojik Veritabanı'nda (LWED) listelenen yedi dil ailesinden proto-kelimelerin varsayımsal rekonstrüksiyonlarını kullandı. Aramalarını Swadesh temel kelime listesi tarafından tanımlandığı gibi en yaygın 200 kelimeyle sınırladılar. İki veya daha az dil ailesi için proto-kelimeler önerildiği için on iki kelime hariç tutulmuştur. Kalan 188 kelime, (bazen belirli bir aile için birden fazla yapı ile) 3804 farklı rekonstrüksiyon sağlamıştır. Geleneksel karşılaştırmalı dilbilimin aksine, araştırmacılar herhangi bir eşleştirmenin (benzer seslere dayalı olarak) eş kökenli olduğunu "kanıtlamaya" çalışmadılar, bunun yerine her bir eşleştirmeyi hataya açık ikili rastgele değişken olarak ele aldılar. Olası eş kökenli eşleşmeler kümesi daha sonra tahmin edilebilir düzenlilikler için bir bütün olarak analiz edildi.

Sözcükler, kaç dil ailesinin sözcükle eş kökenli olduğuna göre gruplara ayrıldı. 188 kelime arasında, eş kökenli gruplar 1'den (eş kökenli olmayan) 7'ye (tüm diller eş kökenli) kadar olup, ortalama 2,3 ± 1,1'dir. Eş kökenli sınıf büyüklüğünün dağılımı, varyant bozulma oranları hipotezi tarafından tahmin edildiği gibi pozitif olarak çarpıktı (büyük gruplardan çok daha fazla küçük gruplar). Sözcükler daha sonra dünya çapındaki genel kullanım sıklıklarına, sözcük türüne ve önceden tahmin edilen değiştirme oranlarına göre gruplandırıldı. Eş kökenli sınıf büyüklüğü, tahmini değiştirme oranı ile pozitif olarak ilişkiliydi (r=0,43; p