Aziz Peter ve Paul Kilisesi

Aziz Peter ve Paul Kilisesi (Lehçe: Kościół ŚŚ Piotra i Pawła) Polonya'nın Kraków kentinin Eski Kent bölgesinde 54 Grodzka Caddesi'nde bulunan bir Roma Katolik Polonya Barok kilisesidir. Józef Britius'un özgün tasarımını mükemmelleştiren Giovanni Maria Bernardoni tarafından yılları arasında inşa edilmiştir. Oturma kapasitesi bakımından Kraków'un tarihi kiliselerinin en büyüğüdür. 1842'den beri Katolik All Saints cemaatine hizmet etmektedir.

Tarih
Aziz Peter ve Paul Kilisesi tamamen Barok tarzında tasarlanmış Krakov'daki ilk yapı ve belki de günümüz Polonya'sındaki ilk Barok yapıdır. Cizvit tarikatı için Kral III. Sigismund Vasa (Zygmunt III) tarafından finanse edildi. Kilisenin haç biçiminde bir bazilika olarak planı İtalyan mimar Giovanni de Rossi tarafından yapılmıştır. Tasarımı ilk başta Józef Britius tarafından (1597'den itibaren) gerçekleştirildi ve daha sonra Giovanni Maria Bernardoni tarafından değiştirildi. Günümüz cephesinin son şekli, kubbesi ve Barok iç tasarımı bunları yıllarında tamamlayan Giovanni Battista Trevano'ya aittir. Kilise 8 Temmuz 1635'te törenle kutsandı.

1842'den bugüne kadar Roma Katolik All Saints cemaatine aittir. 1960 yılında kilise Küçük Bazilika rütbesine yükseltildi. Kilisenin içi geniş, tek nefli, şapellerden oluşan iki nefli, kesişme noktasında kubbeli transeptli ve mihrap çevresinde yarım daire biçimli apsisli yarım küre tonozlu kısa dikdörtgen bir neflidir.

Kilisenin önünde Kacper Bażanka tarafından tasarlanan kaidelerle kaldırılmış havarileri heykelleri vardır. Pińczów kireçtaşı ile yapılmış ve 1722'de Dawid Heel tarafından tamamlanmıştır. Bugün, asit yağmurlarından çok zarar gören orijinal 18. yüzyıl heykellerinin yerine, aynı malzemeden Kazimierz Jęczmyk tarafından yapılmış çağdaş kopyaları vardır.

Foucault sarkacı
Her Perşembe Kilisenin içinde, Polonya'daki en uzun Foucault sarkacının (46,5 m) gösterileri düzenlenir ve Dünya'nın dönüşünün popüler gösterimi burada sergilenir. Adını Fransız fizikçi Léon Foucault'dan alan deney düzeneği herhangi bir dikey düzlemde sallanabilen uzun bir sarkaçtan oluşur. Bu deney düzeneği Dünya'nın hareketinin basit ve görülmesi kolay bir kanıtıdır. Sarkaç ağırlıkları 25 kg'dır ve zeminde bir saat kadranını işaretleyen kırmızı lazer ile donatılmıştır.

Sarkaçın kilisedeki tarihi birkaç on yıl uzunluğundadır. İlk kez, 1949'da profesör Kordylewski ve Horbacki'nin girişimiyle asıldı. 1991 yılında Mikołaj Kopernik'in şehre gelişinin yıldönümünde tekrar sergilendi. Ancak, iki yıl sonra yapılan tadilatlar sarkacın indirilmesini gerektirdi. 2000 yılında, Jagiellonian Üniversitesi'nde gök bilimci olan Dr. Henryk Brancewicz, yerel bir kişinin dışarıdan tırmandığını ve ipi kubbenin teleskopuna tekrar astığını söyledi.

Aziz Peter ve Paul Kilisesi'nde gömülü önemli insanlar
Aziz Peter ve Paul Kilisesi Polonya'nın Ulusal Panteonlarından birine (Panteon Narodowy), mezar yerleri ile birlikte ev sahipliği yapmaktadır. Burada sanat, kültür ve bilim alanları temsil edilir. Panteonun inşası ile ilgili çalışmalar Ekim 2010'da başladı ve kompleksin ilk bölümünün resmi açılışı, kalıntıları kilisenin mahzenlerinden birinde tutulan Piotr Skarga'nın ölümünün 400. yıldönümünde 2012'de gerçekleşti.

Panteonda defnedilen kişiler şunlardır:

Piotr Skarga, (1536-1612), Cizvit vaiz
Andrzej Trzebicki, (1607-1679), soylu ve rahip
Witold Szeliga Bieliński, (1818-1833), asilzade
Sławomir Mrożek (1930-2013), oyun yazarı ve karikatürist
Karol Olszewski, (1846-1915), kimyager
Marian Rejewski, (1905-1980), matematikçi ve kriptolog
Jerzy Różycki, (1909-1942), matematikçi ve kriptolog
Zygmunt Wróblewski, (1845-1888), kimyager
Henryk Zygalski, (1908-1978), matematikçi ve kriptolog

Ayrıca bakınız
Erken modern dönem kubbelerinin tarihi
Krakov Kiliseleri
Cizvit sitelerinin listesi

Dipnotlar
Kaynaklar
Historia z wirtualną panoramą wnętrza
Organy Kościoła Świętych Piotra i Pawła w Krakowie