kaan39/turkish-wikipedia-dataset-clean huggingface dataset:
Aleksandr Novikov

Aleksandr Aleksandroviç Novikov ( ); (19 Kasım 1900 - 3 Aralık 1976 ), İkinci Dünya Savaşı sırasında Sovyet Hava Kuvvetleri'nde havacılık baş mareşalidir. "Karanlık günlerden günümüze ilgi odağı haline gelen Kızıl Hava Kuvvetleri'ne pilotluk yapan adam" ve "taktik hava gücünün ustası" lakabıyla övüldü. Kendisine iki kez Sovyetler Birliği Kahramanı unvanı ve bir dizi başka Sovyet nişanları verildi.

Yetenekli bir hava kuvvetleri komutanı ve Sovyet silahlı kuvvetlerinin önde gelen askerlerinden biri olan Novikov, savaş sırasında hava kuvvetlerinin neredeyse tüm operasyonlarında yer aldı ve komuta ve kontrol ile hava muharebe tekniklerindeki gelişmelerin ön saflarında yer aldı. Savaştan sonra, Politbüro'nun emriyle tutuklandı ve NKVD şefi Lavrenti Beriya tarafından, Mareşal Georgi Jukov'a komplo kurulan bir "itirafa" atmaya zorlandı. Novikov daha sonra 1953'te Josef Stalin'in ölümüne kadar hapsedildi, bunun üzerine ölümüne kadar havacılık elektroniği öğretmenliği ve yazarlığı yaptı.

Savaş sonrası kariyeri
16 Ocak 1946'da Novikov, modern Sovyet hava kuvvetlerinin ve onu tedarik edecek endüstrinin temellerini atacak planları Stalin'e sundu. Ancak 22 Nisan 1946'da, bunlar yasalaşmadan önce Novikov'un rütbesi ve unvanları elinden alındı ve tutuklandı. Bunun nedeni, Potsdam Konferansında ABD'nin Sovyetler Birliği'nden daha iyi casus uçaklarına sahip olduğunun anlaşılmasıydı. Ertesi gün sorguya çekildi ve işkence gördü ve 4-8 Mayıs 1946 tarihleri arasında Lavrenti Beriya tarafından Politbüro'ya Jukov'u suçlayan bir itiraf okumaya zorlandı. Novikov, Askeri Koleji tarafından yargılandı ve bir çalışma kampında on beş yıl hapse mahkûm edildi.

Novikov, Stalin'in ölümünün ardından cezasının altıncı yılında, 29 Haziran 1953'te serbest bırakıldı ve fikirlerini hayata geçirebildiği havacılık baş mareşali olarak yeniden görevlendirildi. Novikov, ABD ile gelecekteki olası bir savaşı yürütmek için yeni mevcut jet uçaklarını ve nükleer silahları kullanma planı hazırladı ve balistik füzeler teklifini geri çeviren Nikita Kruşçev'e gösterdi.

1958'de emekli olduktan sonra, on yıl çalıştığı Leningrad'daki Yüksek Sivil Havacılık Okulu'nun başkanı olma teklifini kabul etti. Profesör oldu ve 1961'de Kızıl Bayrak İşçi Nişanı'na layık görüldü.

Emekliliğinde, yeni Sovyet hava kuvvetleri pilotlarını eğitmek için kullanılan havacılık ve savaş üzerine bir dizi eser yazdı. 3 Aralık 1976'da 76 yaşında öldü.

Kaynakça
Aleksandr Mitta

Alexander Naumoviç Mitta ( ; 28 Mart 1933 – 14 Temmuz 2025), Sovyet-Rus film yönetmeni, senarist ve aktör.

Hayatı
Mitta, 28 Mart 1933'te Alexander Naumoviç Rabinoviç doğum adıyla Moskova, Sovyetler Birliği'nde doğdu. Gerasimov Sinema ve Televizyon Enstitüsü'nden mezun oldu. 1955'te başladığı sinema kariyerini 2025 yılındaki ölümüne kadar sürdürdü. Önceleri bazı mizah dergilerinde çizer olarak çalıştı.
En çok yönetmenliğini üstlendiği; Shine, Shine, My Star (1969) ve Air Crew (1979) adlı yapımlarla akıllarda kaldı. Çalışmalarından dolayı Sovyetler Birliği döneminde ve sonrasında Rusya'da çok sayıda ödül aldı.

Aynı zamanda 1980 yılında düzenlenen 30. Berlin Uluslararası Film Festivali'nde jürileri arasında yer aldı.

Ayrıca 2014'te ülkesi Rusya'nın Kırım'ı işgal etmesini desteklesede bunun ülkedeki mevcut diğer sorunları gizlemek için yapılan bir operasyon olduğunu belirtti.

2000'li yıllarda bir film okulu açan Mitta, 14 Temmuz 2025'te memleketi Moskova, Rusya'da böbrek kanseri nedeniyle 92 yaşında öldü.

Filmografi
Yönetmen
1961: My Friend, Kolka!
1962: No Fear, No Blame
1965: They're Calling, Open the Door
1969: Shine, Shine, My Star
1972: Dot, Dot, Comma...
1974: Moscow, My Love
1976: How Czar Peter the Great Married Off His Moor
1979: Air Crew
1982: The Story of Voyages
1988: A Step
1991: Lost in Siberia
2000: The Border. Taiga Romance
2002: Red-hot Saturday
2004: Swan Paradise
2013: Chagall — Malevich

Oyuncu
1967: July Rain rolü: Vladik
1998: Trial by Fire rolü: Kaptan II
2010: The House of the Sun rolü: sergi ziyaretçisi

Kaynakça
Dış bağlantılar
Biographies in Russian: , .
Aleksandr Nevski Katedrali (Tallinn)

Aleksandr Nevski Katedrali ( ), Estonya'nın başkenti Tallinn'de bulunan bir Doğu Ortodoks katedralidir. Katedral, 1900 yılında Rus İmparatorluğu döneminde inşa edilmiş olup tarihi kent merkezinde Toompea tepesinde yer almaktadır. Aleksandr Nevski'ye adanmış olup kentin en büyük kubbeli kilisesidir.

Kaynakça
Dış bağlantılar
Saint Alexander Nevsky Cathedral's page in Estonian Orthodox Church of Moscow Patriarchate website
Estonica : History : Russification period
Aleksandro-Nevskii Cathedral, 1894
Aleksandr Nevsky Katedrali

Aleksandr Nevski Katedrali (Azerice: Aleksandr Nevski Kafedralı, Rusça: Александро-Невский Собор) Bakü'de bulunan bir Ortodoks kilisesidir. Altından kubbesinden dolayı "Altın Kilise" (Azerice:Qızıllı Kilsə) olarak da bilinir. Eski 'nın üzerine yapılmıştır.

İnşaatı
1878 yılında Bakü Valiliğinin valisi Valery Pozen, Bakü Belediye Başkanı Stanislav Despot-Zenovich'e şehirde giderek artan Ortodoks Rus nüfusu için yeterli ibadet alanı bulunmaması konusundaki endişelerini ve yeni bir ibadethane açılması gerektiği belirtti. da projeyi onaylaması ve desteklemesi üzerine Eski Bakü Antik Müslüman Mezarlığı üzerine bir Katedral yapılması projesi ortaya atıldı. Ancak bu proje Bakü yönetimi ve yerel Müslüman halk arasında 10 yıl sürecek bir anlaşmazlık başlattı. Müslüman temsilcilerin ve halkın ısrarı üzerine Bakü yönetimi mezarlığın çitle çevirilmesi ve Katedralin başka bir yerde yapılmasına karar verse de bu karar uygulanmadı ve inşaat mezarlığın üzerinde yapıldı. 10 Temmuz 1886 tarihinde İmparator 3. Aleksandr arazinin kiliseye devredilmesini onayladı ve Katedralin projesi için Robert Marfeld'in sunduğu proje 30 Temmuz 1888'de onaylandı.

8 Ekim 1888 tarihinde Katedralin temeli 3. Aleksandr ve ailesinin de katılımı ile atıldı. Törende Bakü'deki Müslüman, Hristiyan ve Yahudi cemaatlerinin önderleri de katıldı.

İnşaat sırasında Robert Marfeld'e verilen bütçe kısa sürede bitti, bunun üzerine Bakü halkı inşaata 200 bin manatlık bir destekte bulundu. İnşaat 1898 yılında tamamlandı.

Yıkılışı
1936 yılında Josef Stalin hükûmeti katedralin yıkılmasına karar verdi. Aynı yıl katedral patlayıcı ile havaya uçuruldu. Katedralin olduğu yere Bülbül Ortaöğretim Müzik Okulu ile 189-190 numaralı Ortaokullar yapıldı. Bülbül Ortaöğretim Müzik Okulu günümüzde hala ayaktadır.

Fotoğrafçı ve yönetmen Aleksandr Mişon'un 1898'de çektiği "Bakü'nün Kuzeyden Görünümü" adlı filmde Alexander Nevsky Katedrali açıkça görülmektedir.

Kaynakça
Aleksandr Ptuşko

Aleksandr Lukiç Ptuşko (Александр Лукич Птушко; 19 Nisan (O.S. 6 Nisan) 1900, Lugansk - 6 Mart 1973, Moskova), Ukraynalı, Sovyet, çizgi filmler ve fantastik filmler yönetmenidir.

Kariyeri
Sovyetler Birliği'nin Walt Disney'i olarak adlandırılır. Tim Lucas ve Alan Upchurch'ün de içinde bulunduğu bir kısım film eleştirmeni Ptuşko'yu aynı tarzlarda filmler yapmaları, renkli sinemada kendilerine has yeni tarz ve efektler kullanmalarından ötürü İtalyan film yapımcısı Mario Bava ile kıyaslamışlardır. Sinema kariyerine kısa çizgi filmlerle başlamıştır. Daha sonra uzun metrajlı özellikle Sovyet Mitolojisinden altığı konuları işleyen filmler yapmıştır. Sovyetler Birliği'nin ilk uzun metrajlı ve renkli çizgi filmini çevirmiştir.

Ayrıca bakınız
Mosfilm
İlya Muromets (film)

Dış bağlantılar
Küçük biyografi ve filmlerine linkler.
Pittsburgh Üniversitesi 2002 Rusya Film sempozyumu resmi sitesi'nde

Kaynakça
Aleksandr Rodçenko

Aleksandr Mihayloviç Rodçenko (Rusça: Александр Михайлович Родченко; 5 Aralık 1891, Sankt Petersburg – 3 Aralık 1956, Moskova), Rus sanatçı, heykeltıraş, fotoğrafçı ve grafik tasarımcısıdır.

Hayatı
Sanatçı Varvara Stepanova ile evliydi.
Sanatı
Sovyet Devriminin ardından parlayan en yaratıcı konstrüktivist ve produktivist sanatçılardan biriydi. Fotomontaj ve fotoğrafçılığa başlamadan önce ressam ve grafik sanatçısı olarak çalıştı. Resimleri sosyal içerikleri olan, yenilikçi ve ressam estetiğine aykırı çalışmalardı. Fotoğraflarını genellikle sıra dışı açılardan çeker -genellikle fazlaca yüksek ya da fazlaca alçak- ve kabul görme isteğini ikinci planda tutardı. konstrüktivizmin kurucusudur.
Kaynakça
Aleksandr Serafimoviç

Alexander Serafimovich (Rusça: Алекса́ндр Серафимо́вич, Alexander Serafimovich Popov, 19 Ocak 1863 - 19 Ocak 1949)Rus -Sovyet yazar, Kazak asıllıdır.

Günümüzde Tsimlyansky olarak bilinen Rostov Oblastın yakınlarında Nizhne-Kurmoyarskaya'da doğdu. 1924'te yazdığı Demir Tufanı isimli romanıyla bilinir. Kitap Rus iç savaşını anlatır ve gerçek olaylar üzerine kurulmuştur.

Üç yaşındayken, babası bir Kazak alayı ile beraber Polonya'ya tayin edildiği için ailesi ile birlikte Polonya'ya gitti. 1874'te daha sonra Serafimovich olarak adlandırılan Ust-Medveditskaya'ya yerleşti. Babasının ölümünden sonra elde ettiği askeri bir bursla Petersburg Üniversitesi'nde matematik ve fizik öğrenimi gördü. Lenin'in ağabeyi Alexander Ulyanov ile tanışıp devrimci bir öğrenci grubuna katıldı. 1887'de III. Aleksander için bir suikast bildirisi yayınladığı gerekçesiyle tutuklandı ve sürgüne gönderildi. Bu sırada ilk öyküsü Buz Üstünde'yi (На льдине- 1889) yazdı. 1902 yılında Leonid Andreyev'in evinde Maksim Gorki ile tanıştı. Gorki'nin yayınevi Znanie, üç ciltten oluşan hikâyelerini bastı.

1910 yılında Finlandiya'yı ziyaret etti. I. Dünya Savaşı'nın patlak vermesinden sonra 1915'te Sibirya Galacia'da Lenin'in kızkardeşi Maria Ulyanova ile beraber tıbbi işlerde görev aldı. Yazar Büyük Anayurt Savaşı sırasında cephelerde savaş muhabirliği yaptı. Ekim Devrimi'ni destekleyen ilk yazarlardan biri oldu. 1918 yılında Komünist Parti'ye katıldı. İç savaş sonrası Tvorchestvo yönetim kurulunda ve Oktyabr baş editörü olarak yayın işlerine devam etti.

1942 yılında, edebiyata uzun yıllar yaptığı katkılar nedeniyle, Stalin nişanı aldı. 19 Ocak 1949'da Moskova'da öldü.

Kaynakça
Dış bağlantılar
Aleksandr Saburov

Aleksandr Nikolayeviç Saburov (Rusça: Алекса́ндр Никола́евич Сабу́ров) (1 Ağustos 1908 – 15 Nisan 1974) II. Dünya Savaşı Doğu Cephesinde verilen Büyük Vatanseverlik Savaşı sırasında Nazi işgali altındaki Ukrayna Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti topraklarında faaliyet gösteren Sovyet partizanlarının komutanı.

Gençliği
İjevsk'de doğdu. 1933 yılında Sovyetler Birliği Komünist Partisi'ne katıldı. 1938 yılında NKVD'ye girdi.

Partizan komutanı
22 Haziran 1941 tarihinde Nazi Almanyasının Barbarossa Harekâtı ile Sovyetler Birliğine saldırmasının ardından düşman işgali altında kalan Bryansk, Oryol ve Sumy bölgelerinde ilk Sovyet partizan birliklerini kurdu. 1941 – 42 kışında komutasındaki partizan sayısı 1800 kişiye ulaştı. Bu dönemde Alman cephe gerisinde önemli askerî harekâtlar yapabiliyordu. 18 Mayıs 1942 günü Saburov başarılarından dolayı Sovyetler Birliği Kahramanı ilan edildi ve Lenin Nişanına layık görüldü. Ukrayna'da Sidor Kovpak ile beraber partizan hareketinin önderliğinde çok önemli rol oynamıştır. 1944 yılında general rütbesini almıştır.

Savaştan sonra
Savaştan sonra Ukrayna NKVD örgütünde çalıştı. 1954 yılında MVD şeflerinden birisi oldu. 1948 – 1958 yılları arasında Yüksek Sovyet üyeliği yaptı. 15 Nisan 1974 tarihinde öldü. Mezarı Moskova'daki Novodeviçi Mezarlığındadır.

Ayrıca bakınız
Sovyet partizanları
Sidor Kovpak

Kaynakça
Dış bağlantılar
Aleksandr Saburov özgeçmişi , 16 Mayıs 2010 tarihinde erişilmiştir
Aleksandr Saburov özgeçmişi , 16 Mayıs 2010 tarihinde erişilmiştir
Aleksandr Piçuşkin

Aleksandr Yuryeviç Piçuşkin (d. 9 Nisan 1974, Mıtişçi, Moskova Oblastı), Bitsevski Manyağı ve Satranç Tahtası Katili olarak bilinen Rus seri katildir. Suçlu bulunduğu 48 cinayet yüzünden ömür boyu hapis yatmaktadır.

1992 yılında sınıf arkadaşı Mihail Odiyçuk'u boğarak ilk cinayetini işledi. Kuyuya attığı ceset hiçbir zaman bulunamamıştır. Kendi ifadesine göre 60 kişiyi öldürmüştür. Piçuşkin 2001'den 2006'da tutuklamasına kadar devam eden cinayetler dizisine başladı. Genellikle kurban olarak alkolik erkekleri seçiyordu (kurbanlarından ancak dördü kadındı, biri kurtulabildi). Cinayetlerin çoğu Moskova'daki Bitsevski Parkı'nda işlendi. Kurbanlarını ölmüş köpeğini anmasına dâvet ederek ormana getirip içki içirir, sonra başlarına çekiç vurarak öldürürdü. Satranç tahtası karelerinin sayısı gibi 64 kişiyi öldürmek amacı olduğu söylediğinden böyle bir lakap almıştır. Ancak sonra, istediği sayıya ulaşamadığı için öldürmeyi bitirmediğini itiraf etmiştir. 29 Ekim'de ömür boyu hapse mahkûm edilmiştir.

Kaynakça
Aleksandr Prudnikov

Aleksandr Prudnikov ( ; d. 26 Şubat 1989), Rus futbolcudur. forvet pozisyonunda oynamaktadır. Şu anda kiralık olarak Anzhi Mahaçkale'de forma giymektedir. Bonservisi Spartak Moskova'nın elindedir.

Kulüp kariyeri
2005-2007 yılları arasında Spartak Moskova'nın 2. takımında oynayan Prudnikov, 2007 yılında A takıma yükseldi. A takım için ilk maçına 8 Nisan 2007'de FK Luç karşısında çıkan Rus futbolcu, aynı maçta Spartak Moskova için ilk golünü de kaydetti. 22 Nisan 2007'de Chelsea sportif direktörü Frank Arnesen Spartak Moskova'nın Krılya Sovetov ile oynadığı maçta Prudnikov'u izledi ve Prudnikov'un maçtaki performansını beğendi. 2009 yılında Rus forvet, Terek Grozni'ye kiralandı. Bir süre Grozni ekibinde oynadıktan sonra 15 Temmuz 2009'da Çekya'nın Sparta Praha takımıyla bir yıllık kiralık sözleşme imzaladı. Ancak yarım sezon sonra kiralık sözleşmesi feshedildi ve Spartak'a geri döndü. Daha sonra Prudnikov, FK Tom ve Anzhi Mahaçkale'ye kiralandı.

Millî takım kariyeri
Prudnikov, Rusya U-17 millî takımının 2006 Avrupa U-17 Futbol Şampiyonası kadrosunda yer aldı. Rus futbolcu, o turnuvayı kazanan millî takımının yıldızlarından biriydi. O turnuvadan sonra Rusya U-21 millî takımının 2011 Avrupa U-17 Futbol Şampiyonası elemelerindeki kadrosunda da kendine yer buldu.

Dış bağlantılar
- transfermarkt.com.tr
Aleksandr Prudnikov profili - spartak.com
Aleksandr Prudnikov profili - spartak.com
Aleksandr Samoyloviç

Aleksandr Nikolayeviç Samoyloviç (Rusça: Алекса́ндр Никола́евич Самойло́вич, 17 Aralık 1880, Nijni Novgorod - 13 Şubat 1938), Rus Doğu bilimci, Türkolog, SSCB Bilimler Akademisi üyesi.

Nijniy Novgorod Asilzade Enstitüsü'nü ve Sankt-Petersburg Üniversitesi Şarkiyat Fakültesi Arap-Fars-Türk-Tatar Şubesi'ni bitirdi. 1922-1925 yıllarında Leningrad Şarkiyat Enstitüsü rektörü, 1929-1933 yılları arasında SSCB Bilimler Akademisi Sosyal Bilimler Şubesi Sekreteri, 1934-1937 yıllarında SSCB Bilimler Akademisi Şarkiyat Enstitüsü Müdürü oldu.

Stalin'in aydın kıyımı yaptığı dönemde 1937 yılında Japonya ajanı olmak ve terörist örgüt kurmakla suçlanarak hapsedildi ve 1938 yılı şubatında kurşuna dizildi.

Başlıca eserleri
"Altay-Sayan Bölgesindeki Türk Boylarında İslam Kültürünün İzleri"
"Türk Halklarında Haftanın Günleri"
"Hazarlar'ın Soyu ve Kültürü Sorunu Üzerine"
"Kırım-Türk Yazı Dilinin Tarihçesi"
"Türk Boylarında Ad Verme Meselesine Dair"



Kaynakça
Aleksandr Rudin

Alexandr İzraileviç Rudin (Rusça: Александр Израилевич Рудин (d. 25 Kasım 1960, Moskova, Rusya)) Rus çello sanatçısı ve orkestra şefi.

Biyografi ve kariyeri
Rudin 1960 yılında Moskova'da doğdu. Önce Gnessin Enstitüsünde piyano ve çello eğitimi ve ardından Dmitri Kitayenko'dan Moskova Konservatuvarında orkestra şefliği eğitimi aldı. Birçok uluslararası yarışmada ödüller kazandı ve bilindik birçok orkestrada çello çaldı. Hem çelloda hem de viyolada erken dönem klasik müzik ve barok müzik eserlerini çaldı.

Orkestra şefi olarak öğrenci orkestralarıyla çalıştı. 1988'den beri Musica Viva Chamber Orchestra'nın müdürlüğünü yapmaktadır. Oda müziği dersleri verdiği Moskova Üniversitesinde profesördür, ayrıca dünyanın birçok yerinde lisansüstü dersleri vermektedir. Bununla birlikte Yaşar Üniversitesinde müzik yönetmeni olarak dersler vermektedir.

Rudin; Hyperion, Fuga Libera ve Naxos gibi plak şirketleri için birçok kayıt yapmıştır. Bu kayıtlarda, Johann Sebastian Bach, Edvard Grieg, Sergey Prokofyev ve Strauss gibi isimlerin besteleri yer almıştır.

Kaynakça
Aleksandr Prohorov

Aleksandr Mihayloviç Prohorov ( ; d. 11 Temmuz 1916 - ö. 8 Ocak 2002), Sovyet fizikçi. Lazerler ve maserlerle ilgili öncü araştırmaları ile tanınır. Bu konulardaki çalışmalarıyla 1964 yılında Charles Hard Townes ve Nikolay Basov ile birlikte Nobel Fizik Ödülü kazanmıştır.

Kitaplar
A. M. Prokhorov (Editor in Chief), J. M. Buzzi, P. Sprangle, K. Wille. Coherent Radiation Generation and Particle Acceleration, 1992, ISBN 0-88318-926-7. Research Trends in Physics series published by the American Institute of Physics Press (presently Springer, New York)
V. Stefan and A. M. Prokhorov (Editors) Diamond Science and Technology Vol 1: Laser Diamond Interaction. Plasma Diamond Reactors (Stefan University Press Series on Frontiers in Science and Technology) 1999 ISBN 1-889545-23-6.
V. Stefan and A. M. Prokhorov (Editors). Diamond Science and Technology Vol 2 (Stefan University Press Series on Frontiers in Science and Technology) 1999 ISBN 1-889545-24-4.

Kaynakça
Dış bağlantılar
Prokhorov's role in the invention of lasers and masers
Prokhorov'un mezarı
Aleksandr Prozorovski

Prens Aleksandr Aleksandroviç Prozorovski (Rusça: Алекса́ндр Алекса́ндрович Прозоро́вский; 1732 -1809), 1806-1812 Osmanlı-Rus Savaşı sırasında görev yapan Rus mareşal.

Prozorovski ailesinden çıkan tek mareşaldir. Yedi Yıl Savaşı ve Kırım Hanlığı'nın işgali sırasında ün kazandı. 1807 yılında Çar I. Aleksandr tarafından mareşal olarak Osmanlı-Rus savaşında Ruslara destek olan Moldova ordusunun başına getirildi. Bu görevdeyken 1809 yılında İbrail'e yaptığı taarruzda Rus kuvvetleri Osmanlı ordusu karşısında ağır kayıplar verince geri çekilmek zorunda kaldı. 2 ay sonra ordusu Tuna Nehri'ni geçerken öldü. Ölümünden sonra naaşı St. Petersburg'daki Aziz Aleksandr Nevski Manastırı'na defnedildi.
Aleksandr Pavloviç Aleksandrov

Aleksandr Pavlovich Aleksandrov ( ; d. 20 Şubat 1943 ), eski Sovyet kozmonottur ve iki kez Sovyetler Birliği Kahramanı ödülünü (23 Kasım 1983 ve 29 Aralık 1987) kazanmıştır.

Hayatı
Rusya'nın Moskova şehrinde doğdu. Moskova Bauman Enstitüsünden 1969 yılında uzay aracı kullanımı bölümünden doktora derecesiyle mezun oldu.

1 Aralık 1978'de kozmonot olarak seçildi. İlk uzay uçuşunda Haziran 1983'ten Kasım 1983'e kadar süren Soyuz T-9'nin uçuş mühendisi olarak uçtu. İkinci uzay uçuşu için, Mir EO2'nin uzun süredir olan mürettebatlarından birisi ile değiştirildi. Üçüncü uzay uçuşu için Temmuz 1987'de Soyuz TM-3 uzay aracı ile fırlatıldı ve Aralık 1987'de aynı uzay aracıyla indi. Uzayda toplamda 309 gün 18 saat ve 2 dakika geçirdi. Soyuz T-8, Soyuz T-13 ve Soyuz T-15'te yedek mürettebat olarak görev yaptı.

26 Ekim 1993 tarihinde kozmonot ekibinden istifa ederek NPOE Kozmonot Grubu şefi oldu. 1996 yılından beri RKKE Baş Uçuş Kontrol Müdürü görevini sürdürmektedir. Evli ve iki çocuk babasıdır.

Ödüller
İki kez Sovyetler Birliği Kahramanı
SSCB Kozmonotları Madalyası
İki kez Lenin Nişanı
Uzay Keşfi için Fazilet Madalyası (Rusya Federasyonu)

Kaynakça
Aleksandr Skorobogatov

Aleksandr Skorobogatov, ( ) (Grodno, Belarus, 1963) Rus yazar.

Ön yaşamı
Skorobogatov, bir tiyatro yönetmeni ve üniversite öğretmeninin oğlu olarak batı Belarus'ta doğdu. Liseden sonra iki yıl Minsk Tiyatro Enstitüsü'nde oyunculuk eğitimi aldı. On dokuz yaşında, sirkte gece bekçisi olarak çalışmaya başladı. 1985'te Moskova'daki Maksim Gorki Edebiyat Enstitüsü'nü kazandı. Mezun olduktan sonra gazeteciliğe başladı. Bir Belçikalı ile evlenerek Belçika'ya yerleşti. Eserlerinin Rusçadan Hollandaca'ya çevrilmesini eşi Rosemie Vermeulen yapmaktadır.

İş hayatı ve eserleri
Skorobogatov, 1989'da ilk öyküsünün yayınlanmasından itibaren Rusya'da ün ve popülerlik kazandı, ancak alışılmadık yazıları tepki de aldı. 1991'de Çavuş Bertrand, sansürlenmiş bir versiyon olmasına rağmen, Sovyetler Birliği'nde çok sayıda yayınlandı. Çavuş Bertrand isimli kısa roman, Belçikalı yayıncı Dedalus tarafından 1992'de Hollandaca bir çeviriyle yayınlandı.

Hollandaca'ya çevrilen eserleri:

Seyirci (1994)
Susuz Dünya (2002)
Bilinmeyen Bir kızın Portresi (2015)
Kokain (2017)
De Wasbeer (2020)

Ödüller
1992: Yılın en iyi romanı Çavuş Bertrand'a Yunost Ödülü
2012: Uluslararası Edebiyat Ödülü XXXIV Premio Città di Penne - Mosca, Çavuş Bertrand için
2012: Medaglia Il Presidente della Repubblica Italiana, Çavuş Bertrand için
2015: Yılın Literatuurplein Kitabı, Bilinmeyen Bir kızın Portresi için
2018: Cutting Edge Award, Kokain uluslararası en iyi kitap olarak

Skorobogatov'un çalışmaları Hollandaca, Fransızca, İtalyanca, Yunanca, İspanyolca, Danca, Hırvatça ve Sırpça olarak yayınlandı. Aleksandr Skorobogatov, ifade özgürlüğüne ve zulüm gören yazarlara kendini adamış PEN International'ın üyesi olan PEN Flanders üyesi olup, iki kız çocuk sahibidir.

Kaynakça
Aleksandr Puşkin Anıtı (Bakü)

Aleksandr Puşkin Anıtı ( ), Azerbaycan'ın başkenti Bakü'de bulunan, Rus şair Aleksandr Puşkin'i tasvir eden anıttır. Anıt, Puşkin ve Üzeyir Hacıbeyov caddelerinin kesiştiği noktada aynı adı taşıyan parkta yer almaktadır. Bronz anıtın muallifi, Rus Sanat Akademisi'nin heykeltıraş ve akademisyeni Yuri Orehov'dur. Bu anıt Orehov'un son eseridir.

Tarihi
Anıtın açılışı 12 Ekim 2001'de gerçekleşmiştir. Bakü Belediye Başkanı Hacıbala Abutalibov ve Rusya Federasyonu'nun Azerbaycan Büyükelçisi Nikolay Ryabov katılmıştır. Anıt, 18 Ekim'de kutlanan Azerbaycan'ın bağımsızlığının 10. yıldönümü için Rus hükûmetinin Azerbaycan'a bir armağanıdır.

Ayrıca bakınız
"Kuba" gemisinin denizcileri için dikilmiş anıt

Kaynakça
Aleksandr Rozenberg

Aleksandr Nikolayeviç Rozenberg (18 Ekim 1967), Transdinyesterli siyasetçi. Rozenberg, Avrupa'da bulunan, tek taraflı bağımsızlık ilanına rağmen uluslararası alanda hiçbir Birleşmiş Milletler üyesi ülke tarafından tanınmayarak Moldova'nın bir parçası olarak görülen Transdinyester'de 30 Mayıs 2022 tarihinden bu yana başbakanlık makamında bulunmaktadır.

Önceli Aleksandr Martinov'un devlet başkanı Vadim Krasnoselski tarafından görevden alınmasının ardından 30 Mayıs 2022'de yeni başbakan olarak göreve getirilmiştir. Rozenberg daha önce Tarım Bakanı olarak da hükûmette yer almıştı.

Kaynakça
Aleksandr Serebrov

Aleksandr Aleksandrovich Serebrov (15 Şubat 1944 - 12 Kasım 2013), Sovyet kozmonottur. 1967 yılında Moskova Fizik ve Teknoloji Enstitüsünden mezun oldu ve 1 Aralık 1978'de kozmonot olarak seçildi. 10 Mayıs 1995'te emekli oldu.

Serebrov, Soyuz T-7, Soyuz T-8, Soyuz TM-8 ve Soyuz TM-17 ile uçtu. Hem Sovyetler Birliği hem de Rusya Federasyonu için uçan birkaç kozmonottan biriydi. Anatoly Solovyev onu geçene kadar çoğu uzay yürüyüşü rekorunu elinde tuttu. Uzayda 371,95 gün geçirdi. Serebrov, Salyut 6, Salyut 7 ve Mir uzay istasyonlarının tasarımına katkıda bulundu.

Aynı zamanda 1 Temmuz 1993 tarihinde Mir Uzay İstasyonundaki görevinde yanına bir Game Boy alarak uzayda Tetris oynamıştır. Bu sayede uzayda video oyunu oynayan ilk insan olarak Guinness Dünya Rekorları'na girmiştir. Uzaydaki son görevi olan Soyuz TM-17'de 5 uzay yürüyüşü gerçekleştirmiştir. Bu sayının, bir astronot veya kozmonot tarafından yapılan en fazla uzay görevi sayısı olması sebebiyle Serebrov, Guinness Dünya Rekorlarına girmiştir. Bu rekoru 4 yıl elinde tutmuştur.

Serebrov, Rusya'daki ilk bilimsel-eğitim gençlik topluluğu olan VAKO Soyuz'un başkanı olarak görev yaptı ve Genç Kozmonotlar eğitim organizasyonunu yönetti. Mir'deki ilk ziyareti sırasında, uzaydan eğitim dersleri veren ilk uzay gezgini oldu.

Uzay uçuşuyla ilgili konularda dönemin Cumhurbaşkanı Boris Yeltsin'in danışmanı olarak çalışmak üzere 10 Mayıs 1995 tarihinde emekli olmuştur.

Serebrov, 12 Kasım 2013'te Moskova'da 69 yaşında öldü ve 15 Kasım'da Ostankinsky Mezarlığı'na gömüldü.

Kaynakça
Aleksandr Sloboda

Aleksandr İvanoviç Sloboda ( ; 27 Ağustos 1920 - 14 Kasım 2022), Belaruslu siyasetçi.

Yaşamı ve kariyeri
Sloboda, 27 Ağustos 1920'de Dubrovnik, Verhnyadzvinsk Bölgesi, Sovyetler Birliği'nde doğdu. Sovyetler Birliği Komünist Partisi (CPSU) bünyesinde siyasete girerek 1991 ile 1994 yılları arasında Belarus Yüksek Konseyi'nde delege olarak görev yapmıştır.

Ölümü
Sloboda, 14 Kasım 2022'de doğal nedenlerden 102 yaşında öldü.

Kaynakça