kaan39/turkish-wikipedia-dataset-clean huggingface dataset:
Aleksandra Kollontay

Aleksandra Mihayilovna Kollontay (Rusça: Алекса́ндра Миха́йловна Коллонта́й), (31 Mart 1872, Sankt-Peterburg - 9 Mart 1952), Rus komünist siyasetçi ve diplomat, Sovyet hükümetindeki ilk kadın bakan.

Hayatı
Kent soylu bir ailenin çocuğu olarak dünyaya gelmesine karşın, ailesinin beklentilerinin tersine, emekçi kesimle ilgilenerek Marx ve Engels'in yapıtlarını okumaya başladı. Kollontay 20 yaşındayken evlendi. Evliliği pek benimsemeyen Alexandra 1893 yılında eşinden ayrılarak Zürih'e ekonomi eğitimi görmeye gitti.

1906'da Rusya Sosyal Demokrat İşçi Partisinin (RSDİP) Menşevik kanadında yer aldı. Alman komünist kadın Rosa Luxemburg'dan etkilenerek Rusya'ya dönen Kollontay "sınıf mücadelesi" üzerine görüşlerini yayımladı. Yazılarının tepki görmesi üzerine Almanya'ya sürgüne giderek sosyalizm üzerine çalışmalar yaptı. 1915 yılında RSDİP'in Bolşevik kanadına geçti.

1917'de Bolşeviklerin iktidarı alması üzerine tekrar Rusya'ya dönerek Sovyet hükûmetinde yer alan tek kadın olarak ağırlıkla kadınlarla ilgili çalışmalar yaptı. Kadınların da erkekler gibi cinsel özgürlük yaşayabileceğini savunduğu tezler sadece sosyalist bir toplumda cinsel ahlakın gelişeceği düşüncelerinde netleşmişti.

1920'de İşçi Muhalefeti adlı muhalif kanatta yer aldı. Sovyet hükûmetindeki bakanlık görevinde de tepkiler alınca, 1926'da Meksika'da, 1927'den 1930'a kadar Norveç'te ve 1930'dan 1945'e kadar çeşitli büyükelçilik görevlerine atandı.

1933'te kadınlar arasındaki çalışmaları için Lenin Nişanı, 1942 ve 1945 yıllarında da diplomatik çalışmaları için İşçi Sınıfı Kızıl Sancağı ödülleri aldı. 1945 yılından sonra SSCB Dış İşleri Bakanlığı danışmanlığı görevinde birçok eser yazdı.

Ödülleri
Lenin Nişanı (1933)
Kızıl Emek Ödülü (1945)

Çalışmaları
The social basis of the woman's question, 1909.
Towards a history of the working woman's movement in Russia, 1920.
"Tezisy o kommunisticheskoi morali v oblasti brachnykh otnoshenii" (Theses on Communist Morality in the Sphere of Marital Relations), Kommunistka, No. 12-13, Mayıs 1921, s. 28–34.
Letopis mojei zizni (Anıları), 1946.
Hetkiä elämästäni (Fince), Progress Publishers, 1990, ISBN 951-615-706-8.

Hakkındaki filmler
1939 yılına ait Ninotchka adlı filmde 1930'lu yıllarda alışagelenin dışında fikirleri olan bir Sovyet diplomatı olarak Kollontay'ı Greta Garbo canlandırmıştır.
Kollontay 1994 yılında çekilen bir belgesel televizyon filmine konu olmuştur. A Wave of Passion: The Life of Alexandra Kollontai adlı bu filmde Kollontay'ı Glenda Jackson seslendirmiştir.

Dış bağlantılar
Alexandra Kollontai arşiv
Kaynakça
Aleksandre Lomaia

Alexander "Kakha" Lomaia (Gürcüce: კახა ლომაია) Gürcü politikacı ve Gürcistan Ulusal Güvenlik Konseyi Genel Sekreteri.

Lomaia'nin Gürcistan Eğitim ve Bilim Bakanı görevine getirileceği söylenmiş, Gürcistan Başbakanı Lado Gurgenidze onun yerine Maia Miminoshvili'yi Gürcistan Eğitim ve Bilim Bakanı olarak atamış, onu Gürcistan Ulusal Vergi teftiş merkezine atamıştır. Ayrıca Gürcistan toplum kuruluşu idari yöneticisidir.
Aleksandre Amisulaşvili

Aleksandre Amisulaşvili ( ; d. 20 Ağustos 1982, Telavi, Gürcistan), Gürcü defans mevkiinde oynamış eski futbolcudur. Aynı zamanda Gürcistan millî futbol takımının formasını da giymiştir.

Futbol kariyeri
Aleksandre Amisulaşvili, kariyerine 1998 yılında, Gürcistan'ın Kakheti Telavi takımında başladı. Bir yıl bu takımda oynadıktan sonra, 1999 yılında SK Torpedo Kutaisi takımına transfer oldu. Bir yıl da bu takımda oynadı. 2000 yılında Iberia Samtredia takımına transfer oldu. Bir yıl da bu takımda oynadıktan sonra, 2001 yılında Gürcistan'ın köklü takımlarından Dinamo Tbilisi'e transfer oldu. 2004 yılında FK Dinamo Kyiv'in B takımı olan Dinamo-2 Kiev'e transfer oldu. Bir yıl da bu takımda oynadı. Bu süre içinde Dnipro takımına kiralandı. 2005 yılında, eski takımı Dinamo Tbilisi'e döndü. 2006 yılında, önce Ukrayna'nın SK Tavriya Simferopol takımına, sonra da Rusya'nın FK Şinnik takımına kiralandı. 2007 yılında, Spartak Nalçik takımına transfer oldu. 19 Haziran 2010 tarihinde Kayserispor'a transfer olduğu açıklandı. 2011 yılında sözleşmesini tek taraflı fesh ederek Rusya'nın FK Krasnodar takımına gitmiştir.

Ödülleri
Gürcistan Şampiyonası: 2003

Dış bağlantılar
Soccer'de Alexander Amisulashivili
Aleksandra Ekster

Alexandra Ekster ya da Exter (Александра Экстер) (6 Ocak 1882, Bialystok - 17 Mart 1949, Paris), Rus-Fransız tiyatro tasarımcısı, ressam.

Rus Yapısalcı Hareketi'nin önderlerindendir. Exter, Yapısalcıların bütün büyük sergilerinde yer almıştır. Sık sık Avrupa'ya seyahat etmiş ve Rus ve Avrupa avangardı arasında bağ oluşturmuştur.

Exter daha sonra Paris'e yerleşmiş ve tiyatro malzemeleri tasarlamış, kitap illüstrasyonları yapmıştır. Picasso gibi ressamlarla da arkadaşlık etmiştir.

17 Mart 1949'da Paris'te ölmüştür.
Aleksandra Zabelina

Aleksandra İvanovna Zabelina ( , 11 Mart 1937 - 27 Mart 2022), eski Sovyet eskrimci.

Kariyeri
1960, 1968 ve 1972 Yaz Olimpiyatları'nda Sovyet takımlarının bir sporcusu olarak altın madalya kazanmıştır.
1956 ila 1971 yılları arasında Zabelina Dünya Eskrim Şampiyonası müsabakalarında yedisi takım halinde olmak üzere toplam dokuz altın madalya kazanmıştır. 1961 ve 1966 Dünya Eskrim Şampiyonalarında bireysel olarak; 1959, 1962, 1967 ve 1969 Şampiyonalarında ise takım halinde gümüş madalya kazanmıştır. 1964 Yaz Olimpiyatları'na hamile olmasından ötürü katılamamıştır.

Emekliliği
Zabelina emekliliğinde spor hayatına jimnastik antrenörlüğü yaparak devam etti. Bir sakatlık geçirmesi dolayısıyla jimnastiği bıraktı ve eskrim antrenörlüğüne başladı. Öğrencilerinden Maria Mazina da hocası gibi Olimpiyat Şampiyonu olmuştur.

Kaynakça
Aleksandra Strelçenko

Alexandra Ilinichna Strelchenko (Rusça: Александра Ильинична Стрельченко; (2 Şubat 1937 - 2 Ağustos 2019), Sovyet-Rus asıllı Ukraynalı aktris ve şarkıcı. Rusça olarak halk müziği, pop müziği ve slow müzik tarzında eserler seslendirdi. 1984'te Rusya Halk Sanatçısı seçildi.

Yaşamı
Strelchenko, Ukrayna'nın Chaplino Dnipropetrovsk bölgesi istasyonunda 2 Şubat 1937'de doğdu. Babası Ilya (1911-1941) ve annesi Polina (1916-1945) olup, Alexandra daha çocukken babası 2. Dünya Savaşı'nda, annesi ise savaşın sonlarında öldü.
Strelcenko yetimhanede büyüdü.

Herzen Üniversitesinde eğitim görürken 1958'de Voronej Halk Korosuna girerek düzenlendikleri konserlere katılan Strelcenko, okulu bırakarak kendisine müzikte kariyer yapmayı seçti.

1959'dan 1962'ye kadar Lipetsk Filarmoni Orkestrası'nda çalıştı. 1963'ten itibaren kariyeri ve yaşamını Moskova'da sürdüren Strelcenko burada girdiği All-Russia Yaratıcı Sanat Atölyesi'nde düzenlenen bir yıllık staj programına katıldı.

1976'dan 1980'e kadar Gnessin Eyaleti'nde bulunan Gnessin Müzik ve Sanat Kolejinde müzik eğitimi aldı.
2002'den 2 Ağustos 2019'da Moskova, Rusya'da ölümüne kadar Moskova Devlet Sanat ve Kültür Üniversitesinde profesör olarak kariyerini sürdürdü.

Kaynakça
Dış bağlantılar
Official Site
Aleksandra Nazarova

Alexandra Ivanovna Nazarova (Rusça:Алекса́ндра Ива́новна Наза́рова; 17 Temmuz 1940, Sankt-Peterburg, Sovyetler Birliği -20 Ağustos 2019, Moskova, Rusya), Sovyet-Rus kadın tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu. Nazarova başarılı oyunculuk kariyeriyle 2001'de Rusya Halk Sanatçısı unvanı sahibi olmuştur.

Filmografi (seçme)
But What If This Is Love (1961) rolü: Nadya
Sofiya Perovskaya (1967) rolü: Sofiya Perovskaya
Air Crew (1980) rolü: yolcu
Love with Privileges (1989) rolü: Antonina Petrovna
Trifles of Life (1992) rolü: öğretmen
Brigada (2002) rolü: Olga'nın babannesi
Muhtar's Return (2003) rolü: Schmidt
Night Watch (2004) rolü: Svetlana'nın annnesi
My Fair Nanny (2004-2008) rolü: Nadezhda Mihailovna
Lucky Trouble (2011) rolü: Nadya'nın babannesi
Brief Guide To A Happy Life (2012) rolü: Bella
Moms (2012) rolü: komşu kadın
Leningrad 46 (2014) rolü: Serova
Yolki 1914 (2014) rolü: Maria Afanasyevna

Kaynakça
Dış bağlantılar
Александра Назарова: «Ни на секунду о решении взять внучку к себе не пожалела»
Aleksandras Stulginskis

Aleksandras Stulginskis (26 Şubat 1885 - 22 Eylül 1969) Litvanya'nın 1920-1926 yılları arasında görev yapan ikinci Cumhurbaşkanı. Stulginskis, selefi Cumhurbaşkanı 1926'da Antanas Smetona tarafından yönetilen ve Stulginskis'in halefi Kazys Grinius'u göreve getiren bir askerî darbeye kadar Litvanya Cumhurbaşkanı olarak görev yaptı.

Teolojik çalışmalarına Kaunas'ta başladı ve Avusturya'nın Innsbruck kentinde çalışmalarına devam etti. Ancak rahip olmamaya karar verdi ve Halle Üniversitesi Tarım Bilimleri Enstitüsü'ne yazıldı. 1913'te buradan mezun oldu, Litvanya'ya döndü ve çiftçi olarak çalışmaya başladı. Litvanya basınında agronomi üzerine birçok makale yayınladı. 1918'de ininkininkas ("Çiftçi") ve ininkininko kalendorius ("Çiftçi Takvimi") dergileri yayınlamaya başladı.

I. Dünya Savaşı sırasında Vilnius'a taşındı. 1917'de Litvanya Hristiyan Demokrat Partisi'nin kurucularından ve Merkez Komitesinin başkanıydı. Cumhurbaşkanı Woodrow Wilson için mutabakat anlaşmasını imzaladı ve Litvanya devletinin ABD tarafından tanınması sorununu ele aldı. Vilnius Konferansı'nın organizatörlerinden biriydi. Daha sonra Litvanya Konseyi'ne seçildi.

16 Şubat 1918'de Litvanya Bağımsızlık Yasası'nı imzaladı. Yeni Litvanya devletinin biçimi olarak demokratik cumhuriyetin savunucusuydu, o dönemki monarşi fikirlerine şiddetle karşı çıktı. Bağımsız Litvanya'da Stulginskis, ulusal orduyu Bolşeviklerin (Litvanya-Sovyet Savaşı) ve Polonyalıların saldırılarına karşı ülkeyi savunmak için örgütlemekten sorumluydu.

Birçok kez bakan olarak görev yaptı, Mayıs 1920-1922 Litvanya Kurucu Meclisi Başkanı ve ardından cumhurbaşkanı olarak görev yaptı. 1922-1926 Litvanya'nın ikinci cumhurbaşkanı idi.

1927'de siyasetten çekildi ve çiftliğinde çalıştı. 1941 yılında Stulginskis ve eşi tarafından NKVD tarafından tutuklandı ve Krasnoyarski'deki çalışma kamplarında çalıştırıldı. II . Dünya Savaşı'ndan sonra 1952'de sonra Sovyet yetkilileri tarafından "savaş öncesi Litvanya'daki anti-sosyalist ve büro politikaları nedeniyle" 25 yıl hapis cezasına çarptırıldı.


Kaynakça
Aleksandre Orbeliani

Kont Alexander Orbeliani (Jambakur-Orbeliani) (Gürcüce: ალექსანდრე ორბელიანი [ჯამბაკურ-ორბელიანი]) (24 Mayıs 1802 - 28 Aralık 1869), Orbeliani Evi'nin Gürcü romantik şairi, oyun yazarı, gazetecisi ve tarihçisiydi.

Hayatı
Alexander Orbeliani, Tiflis'te (Tiflis), ardından İmparatorluk Rus yönetimi altında, sondan bir önceki Gürcü kralı Erekle II'nin sevgili kızı Prens Vakhtang Orbeliani ve Prenses Tekle'nin oğlu olarak dünyaya geldi. 1817'de Rus askerliğine katıldı. Ancak annesi ve kardeşi Vakhtang ile birlikte 1832'de Rus yönetimine karşı başarısız bir darbe girişiminde bulundu.

Komplocular, Kafkasya'daki Rus yetkilileri kendilerine ölüm veya teslim olma seçeneğinin verileceği büyük bir baloya davet etmeyi planladılar. Bu komplonun çökmesinden sonra, Orbeliani tutuklandı ve 1840'a kadar geri dönemeyeceği için Orenburg'a sürüldü. Bunu izleyen başarısız ayaklanma ve nispeten hafif cezalar, birçok komplocuyu bağımsız geçmişi çaresizce kaybolmuş olarak görmeye ve kendilerini Rus otokrasisiyle uzlaştırmaya, kayıp geçmişe ve yerli hanedanlığın düşüşüne ilişkin ağıtlarını Romantik şiire dönüştürmeye zorladı. Orbeliani'nin en tutarlı parçaları, 1832'nin alegorik şiiri The Moon (მთოვარე) ve işgalci Pers birliklerinin komutanı talep ettiğinde ölümü dinden dönmeye tercih eden üç kız kardeş hakkında bir yurtsever kısa öykü Lekesiz Kan (სისხლი); ikincisi o kadar etkilenir ki onlarla birlikte ölmek zorunda kalır.

Orbeliani bir dizi oyun da denedi, ancak basına olan ilgisi daha önemliydi. Birkaç yıl boyunca Gürcü dergi basınının bel kemiği olan Tsiskari'nin yayın kurulunun kurucu üyesiydi. Orbeliani bunun aracılığıyla, arkaik formların yeniden canlanmasına dayalı bir edebî dili standartlaştırma çabalarını kanalize etti. Halktan halk şiirini almaya ilgi duyan ilk Gürcü yazarlardan biriydi ve Gürcü tarihi ve kültürü üzerine çeşitli eserler bıraktı.

Kaynakça
Aleksandre Hahanaşvili

Aleksandr Solomonoviç Hahanov (Rusça: Александр Соломонович Хаханов; Gürcüce: Aleksandre Hahanaşvili, ალექსანდრე ხახანაშვილი) (3 Ocak 1864, Gori - 25 Mayıs 1912), Gürcü-Rus tarihçi ve arkeologdur. Gürcü edebiyatında geniş ölçüde takdir edilen akademisyenlerden biriydi.

Hayatı
Hahanov, 3 Ocak 1864'te Gori şehrinde doğdu. Liseyi Tiflis Lisesi'nde, üniversiteyi Moskova Üniversitesinde okudu. 1889'da Lazarev Oryantal Dilleri Enstitüsü'nde, 1900'de Moskova Üniversitesi'nde Gürcü dili ve edebiyatı dersleri vermeye başladı. 1895-1907 yılları arasında Gürcü tarihi ve edebiyatı konulu Очерки по истории грузинской словесности ("Gürcü Edebiyatı Tarihinde Çalışmalar") da dahil olmak üzere çok sayıda eser yazdı. Hahanov, Gürcüce yazılı ve sözlü literatürdeki birkaç eseri Rusçaya çevirdi ve eski Gürcü el yazmalarını ortaya çıkarmak için Gürcistan, İtalya, Fransa ve İngiltere'de kapsamlı araştırmalar yaptı. 1900'de Histoire de Géorgie ("Gürcistan Tarihi") adlı eseri Fransızca yayımlandı. Hahanov, Moskova İmparatorluk Arkeoloji Derneği (1901) ve Gürcistan Tarih ve Etnografya Topluluğu (1907) üyesiydi.

Kaynakça
Aleksandra Kornhauser Frazer

Aleksandra Kornhauser Frazer (26 Eylül 1926 - 17 Mayıs 2020) Sloven kimyacıdır. Doğa Bilimleri ve Mühendislik Fakültesi'nde Kimya Profesörü ve Slovenya Ljubljana Üniversitesi Uluslararası Kimya Araştırmaları Merkezi'nde Direktör olarak görev yapmıştır.

Erken dönem
Aleksandra Caleari varlıklı bir ailede doğdu. Beş kardeştiler. Babası, daha sonra Škofja Loka'da Jelovica adını alacak şirketin sahibiydi. Aile, 1930'larda Büyük Buhran sırasında servetini kaybetti ve nispeten yoksulluk içinde büyüdü. 1940 yılında, II.Dünya Savaşı başlarken on beş yaşındaydı ve partizanları desteklemek için bir gençlik örgütü kuruluşunda çalıştı. Babası, Begunje'deki toplama kampınaa hapsedildi ve aile de zorunlu çalışma hizmetine alındı. Yine de hepsi savaştan sağ çıktı. Kamnik ve Domžale'de kısa bir süre öğretmenlik yaptıktan sonra 1948'de kimya okumak için üniversiteye gitti.

Kariyer
1954 ve 1980 yılları arasında Frazer, ilaç şirketleri için alkaloidler ve antibiyotikler konusunda kapsamlı araştırmalar yaptı. 1980'den sonra kimyasal araştırmalarını eğitmenlik ile birleştirdi ve AB, UNDP, UNESCO, ILO ve Amerika Birleşik Devletleri Çevre Koruma Ajansı gibi uluslararası kuruluşlarda araştırmacı olarak çalıştı. Daha sonraki yaşamında, özellikle çevre dostu teknolojileri teşvik etmekle ilgilendi ve 1999'da, bu alandaki bilgi birikimini geliştirdiği için Tokyo'da Honda Ödülü verilen ilk kadın bilim insanı oldu.

1960'larda ve 1970'lerde siyasette aktif görev aldı.Bu dönemde sağlık, kültür, bilim ve eğitimden sorumlu olduğu Slovenya Yürütme Konseyi'nin (Stane Kavčič döneminde ) üyesi olarak çalıştı. Üç yıl görev yaptıktan sonra akademik hayata geri döndü.

Slovenya dışında İsviçre, İngiltere ve ABD'deki üniversitelerde çalıştı. Yurt içinde 60'ın üzerinde uluslararası seminer ve atölye çalışmasına ev sahipliği yaptı. Frazer, Birleşmiş Milletler Konseyi, Dünya Sanat ve Bilim Akademisi ve Avrupa Akademisini'nin de bir üyesiydi (1988'den itibaren). Académie de Pharmaci'nin Laurent Lavoisier Madalyası ve American Chemical Society'nin Robert Brasted Anma Ödülü de aldığı ödüller arasındadır.

90 yaşına dek aktif bir şekilde çalıştı ve en son Jožef Stefan International Postgraduate School'un dekanlığı görevinde bulundu. 1997'de yaşam boyu başarıları için Zois Ödülü'nü aldı. Bu ödül Slovenya'daki bilimsel alandaki en yüksek ödüldü. Aynı zamanda Ljubljana'nın fahri vatandaşı olarak onore edildi.

Kişisel hayat
Frazer iki kez evlendi. İlk kocası, Sloven bir doktor olan Pavle Kornhauser'dı. İkinci kocası İngiliz kimyager Malcolm Frazerdir. Frazer, East Anglia Üniversitesi'nde Kimya Eğitimi Profesörü ve Ulusal Akademik Ödüller Konseyi'nin başkanıydı. İki kocasından gelen soyadlarını da kullandı. Mayıs 2020'de 93 yaşında öldü.

Kaynakça
Aleksandre Cavahişvili

Alexander Nikolayeviç Cavahişvili (Gürcüce: ალექსანდრე ნიკოლოზის ძე ჯავახიშვილი; 17 Ağustos 1875, Gori - 22 Ocak 1973, Tiflis) Gürcü kökenli Sovyet coğrafyacı ve antropologdur.

Cavahişvili, Sovyetler Birliği'nde Gürcü coğrafyasının kurucusu olarak kabul edilmekteydi. Doktor nauk (1937), Gürcistan Bilimler Akademisi üyeliği (1944), SSCB Coğrafya Topluluğu'nun fahri üyeliği ve Gürcistan SSC Devlet Ödülü sahibidir.

İlk yılları
Cavahişvili 5 Ağustos 1875'te Gori'de devlet memuru bir babanın çocuğu olarak dünyaya geldi. Eğitimine Tiflis'te, seçkin insanların oğullarının gittiği Georgian Gymnasium'da başladı.

1887'de Georgian Gymnasium'dan ayrılan Cavahişvili, eğitimine Tiflis'teki İkinci Klasik Erkek Gymnasiumu'nda devam etti. Liseden altın madalya ile mezun oldu. 1895'te Moskova Üniversitesi'nde Doğa Bilimleri Departmanı'nın fizik ve matematik bölümlerinde okumak için devlet bursu kazandı.

1900 yılında üniversitenin Fizik ve Matematik Bölümü'nden onur derecesiyle mezun oldu ve profesör olmak için üniversitede kaldı. 1899 gibi erken bir tarihte, o zamanlar özel olarak ilgilendiği organik kimyada asistan olarak çalışmaya başladı.

Bilimsel çalışmaları
Hayatının uzun yıllarını Kafkasya'nın çağdaş halklarının antropolojisiyle ilgili temel problemleri çözmeye adadı;

Cavahişvili'nin bilim adına yaptığı çalışmaların miktarı, normalde bir insanın yapması beklenenden daha fazladır; bu nedenle Vahuşti Bagrationi ile birlikte Gürcistan'da coğrafyanın kurucusu olarak kabul edilmektedir.

Ödüller
1955'te Gürcistan SSR Eğitim Bakanlığı Cavahişvili'ye "Mükemmel Eğitimci" rozeti verdi. Sovyet Hükûmeti, Cavahişvili'nin bilimsel ve kamusal faaliyetleri için Cavahişvili'yi Lenin Nişanı, iki Kızıl Bayrak İşçi Nişanı ve "Büyük Vatanseverlik Savaşı'ndaki Dikkat Çeken Hizmetleri" madalyası ile ödüllendirdi.

Çalışmaları
საქართველოს გეოგრაფია, ტ. 1 - გეომორფოლოგია (ატლასით), ტფ., 1926;
საქართველოს სსრ ფიზიკური გეოგრაფია (სახელმძღვანელო 7 კლასისთვის), გამოც. 35-ე, თბ., 1983;
Антропология Грузии (т. 1‒2, 1908‒14);
Геоморфологические районы Грузинской ССР. М-Л., 1947;
К структуру географической науки, 1956.

Kaynakça
Dış bağlantılar
Alexander Javakhishvili dic.academic.ru
Aleksandra Pahmutova

Aleksandra Nikolayevna Pahmutova (9 Kasım 1929, Nijne-Volski, Stalingrad, SSCB), Sovyet ve Rus besteci, güfteci, piyanist. Halk sanatçısı. Lenin Komsomol Ödülü (1966) sahibi. İki kez Lenin Nişanı (1979, 1990) ve bir kez de Sosyalist Emek Kahramanı (1990) ile ödüllendirildi. SSCB Halk Sanatçısı unvanı aldı(1984). İki kez SSCB Devlet Ödülü (1975, 1982), bir kez Rusya Federasyonu Devlet Ödülü (2015) ve Kutsal Havari Andrew ödülü (2019) aldı.

Şair ve besteci Nikolay Nikolayeviç Dobronravov'un karısı (1956'dan beri) .

Biyografi
Aleksandra Nikolayevna, 9 Kasım 1929'da Aşağı Volga Bölgesi'ndeki Stalingrad'da (şimdi Volgograd ) Beketovka köyünde, bir parti işçisi Nikolay Andriyanoviç (1902-1983) ve Maria Ampleevna (1897-1978)'nın kızı olarak doğdu.

Çocukluğundan itibaren olağanüstü müzik yeteneği ile dikkat çekti. İlk melodilerini üç yaşında besteledi. Beş yaşındayken piyano için "The Roosters Sing" adlı bir parça besteledi.

1936'da henüz yedi yaşında, Büyük Vatanseverlik Savaşına kadar eğitim göreceği Stalingrad Müzik Okulu'na kabul edildi. 6 Ağustos 1942'de savaş dolayısıyla okul tahliye edildi, personel ve öğrenciler de Karaganda'ya nakledildi. 1943 sonbaharına kadar Karaganda müzik okulunda eğitim gördü.

1943 sonbaharında Çaykovski Moskova Konservatuvarı'na girdi. Burada İ.V. Vasiliyeva ile piyano çalışmaları yaptı. V. Şebalin ve N.İ.Peyko yönetimindeki genç bestecilerden oluşan bir çevreye katıldı.

1948'de Moskova Konservatuvarı'nın bestecilik bölümüne girdi.1953'te Vissarion Şebalin'den aldığı eğitimden kompozisyon dalında onur derecesi ile mezun oldu. 1956'da da yüksek lisans eğitimini başarıyla tamamladı.

1968-1991 arasında SSCB Besteciler Birliği Yönetim Kurulu Sekreteri, 1993-1995 arasında ise Rusya Besteciler Birliği üyesi olarak görev yaptı.

Tüm kariyeri boyunca çeşitli türlerde müzik yapsa da çalışmaları, besteleri daha çok SSCB ve Rusya kültürüne yönelik oldu.

Şarkıları, Sovyet, Rus ve yabancı birçok ünlü ses sanatçısının yanı sıra tiyatro ve sinema sanatçıları tarafından da seslendirildi.

İ.Dunaevski, Pokrass kardeşler, A.Novikov, M.Fradkin gibi o da Sovyet şarkı klasikleri geleneğini sürdürdü.

1968'den itibaren Soçi'deki Uluslararası Gençlik Yarışması " Kızıl Karanfil " de jüri başkanlığı yaptı. Yuri Ozerov'un "Moskova Savaşı", "Yüzyılın Trajedisi" ve "Büyük Komutan Georgi Jukov" adlı filmlerin müziklerini besteledi.

Eşi besteci Nikolay Dobronravov ile pek çok ünlü Sovyet şarkı ve marşını besteledi."И вновь продолжается бой" adlı bestesi Sovyetler Birliği döneminin çok beğenilen bir gençlik marşı oldu.

Uzun yıllar boyunca Tüm Birlik Müzik Komisyonu'nun başkanlığını yaptı. 10. ve 11. dönem Rusya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti Yüksek Sovyeti Milletvekili seçildi. Rusya FSSC. Yüksek Sovyeti Başkanlığı üyesi olarak da görev yaptı (1985-1990).

Aile
1956'da müziğine birçok şiir yazan şair Nikolay Dobronravov ile evlendi. Birlikte Sovyet döneminin popüler şarkı ve özellikle sevilen marşlarını bestelediler.

Kaynakça
Aleksandra Trusova

Aleksandra "Saşa" Vyaçeslavovna Trusova ( , ; d. 23 Haziran 2004), Rus buz patencidir. 2022 Kış Olimpiyatları ikincisi, 2021 dünya üçüncüsü, 2020 ve 2022 Avrupa şampiyonası üçüncüsü, 2019 Grand Prix Finali üçüncüsüdür. Üç kez (2019 gümüş; 2020-21 bronz) Rusya ulusal şampiyonasında madalya kazanmıştır. Ekim 2021 itibarıyla Trusova, Uluslararası Paten Birliği sıralamasında dünyada ilk sıradadır.

Trusova, dörtlü Lutz, dörtlü flip ve dört toe-loop atlayışı yapan ilk kadın patencidir. Dörtlü salchow atlayışı yapan (Miki Ando'dan sonra) ikinci kadın patencidir. Serbest programda iki dörtlü atlayış ve üç dörtlü atlayış yapan ilk kadın patencidir. Sırasıyla 2018 Gençler Dünya Şampiyonasında ve 2019 Nepela Trophy'de bunu yapmıştır. Şu anda dört Guinness Dünya Rekoru sahibidir. Dördüncüsü 2019 ISU Grand Prix Finalinde yaptığı dörtlü flip atlayışıdır. 2018 Dünya Gençler Şampiyonası serbest programındaki 92.35 puanlık teknik puanı, 2017-18 sezonunun sonunda GOE (Grade of Execution) sistemi değiştirilene kadar gençlerde ve büyüklerde, kadınlar pateninde şimdiye kadar kaydedilen en yüksek puandı.

Kaynakça
Dış bağlantılar
Resmi VK grubu
Александра Трусова: видео и результаты (Aleksandra Trusova: video, sonuçlar) / MoreDez.ru
Aleksandra Yakovleva

Aleksandra Evgenievna Yakovleva (doğum adı: Aleksandra Evgenievna Ivanes, ; 2 Temmuz 1957 - 1 Nisan 2022), Sovyet-Rus aktris ve iş insanı.

Yaşamı ve kariyeri
Yakovleva, 2 Temmuz 1957'de Kaliningrad, Sovyetler Birliği'nde doğdu. Rusya Performans Sanatları Enstitüsü'nden mezun oldu. 1978'de başladığı oyunculuk kariyerini 2022 yılındaki ölümüne kadar sürdürdü. 1980'li yıllarda Sovyet Sineması'nın popüler öne çıkan oyuncularından birisiydi. 1979 yapımı dönemin öne çıkan Sovyetler Birliği yapımı Air Crew adlı klasikler arasında yer filmde canlandırdığı Tamara rolündeki cesur sahneleriyle akıllarda kaldı.

Ölümü
Yakovleva, 1 Nisan 2022'de meme kanseri tedavisi gördüğü Moskova, Rusya'da 64 yaşında vefat etti.

Seçme filmografi
1979: Air Crew (Экипаж) rolü: Tamara
1982: Charodei (Чародеи) rolü: Alyona
1982: Tears Were Falling (Слёзы капали) rolü: Lyusya
1984: Skydivers (Парашютисты) rolü: Zinaida Gostilova
1985: Start All Over Again (Начни сначала) rolü: Lera
1986: Forgive Me (Прости меня) rolü: Natasha
1987: A Man from the Boulevard des Capucines (Человек с бульвара Капуцинов) rolü: Ms. Diana Little
1988: Bright Personality (Светлая личность) rolü: Rita Haritullina
2016: Flight Crew (Экипаж) rolü: Tamara

Kaynaklar
Dış bağlantılar