Daniel Kahneman

Daniel Kahneman (5 Mart 1934 - 27 Mart 2024), Amerikalı Nobel Ekonomi Ödülü sahibi psikolog.

2011'de Foreign Policy dergisi tarafından en iyi küresel düşünürler listesinde yer aldı. Aynı yıl, araştırmalarının çoğunu özetleyen Hızlı ve Yavaş Düşünme adlı kitabı yayınlandı ve en çok satanlar listesine girdi. 2015 yılında The Economist tarafından dünyanın en etkili yedinci ekonomisti olarak listeledi.

Yaşamı
1934 yılında Tel Aviv'de doğan Prof. Kahneman, Paris'te büyüdü ve çocukluğunu Nazi işgali altında geçirdi. Naziler Fransız Yahudilerini topluca tutuklamaya başladığında, o ve ailesi Cagnes-sur-Mer'deki bir tavuk kümesine saklanarak kurtuldu. Kudüs İbrani Üniversitesi'nde psikoloji ve matematik eğitimi aldı. Kaliforniya Üniversitesi'nde psikoloji eğitimine devam etti. 1961'den 1978'e kadar İbrani Üniversitesinde ders verdi ve burada profesör oldu. Princeton Üniversitesinde emekli profesördü. Anne Treisman ile evlendi.

Çalışmaları
"Beklenti Teorisi"ni Amos Tversky ile birlikte kuran iki deneysel psikologtan biridir. Bireylerin riskli ve belirsiz koşullardaki karar ve tercih süreçleri ile ilgili bahisler türetip cevaplarını da kendileri vererek binlerce karar örneği geliştirmişlerdir.

Bireylerin sonuçları kesin olan şeyleri abartarak bunlara, sonuçları kesin olmayan şeylerden daha fazla değer verdiklerini kabul etmektedirler. Yani insanlar karışık, riskli durumlarda, karar verirken, her zaman mantıklı ve akılcı davranmazlar.

Mâkul kararlar almayan insan modeli, ekonomi alanında genel kabul görmüş, rasyonel ve mantıklı davranan, kendi çıkarlarını gözeten insan modeliyle çelişmiştir.

Rasyonel ekonomi dünyasına, psikolojinin, zihinselliğin, bahislerin, belirsizlik ve rastgeleliğin girmesini sağlayan Kahneman 10 Aralık 2002'de Stokholm'de Nobel Ekonomi Ödülü'ne layık görülmüştür. ABD eski Başkanı Barack Obama 2013 yılında, Kahneman'a ülkenin en yüksek sivil onuru olan Başkanlık Özgürlük Madalyası'nı vermişti.

Önemli yayımları
Kitaplar
Kahneman, D., Slovic, P. ve Tversky, A. (1982). Judgment under uncertainty: Heuristics and biases. New York: Cambridge University Press.
Kahneman, D., Diener, E. ve Schwarz, N. (ed). (1999). Well-being: The foundations of hedonic psychology. New York: Russell Sage Foundation.
Kahneman, D., & Tversky, A. (e). (2000). Choices, values and frames. New York: Cambridge University Press.

Makaleler
Tversky, A. ve Kahneman, D. (1971). Belief in the law of small numbers. Psychological Bulletin, Cilt 76, 105-110.
Kahneman, D. ve Tversky, A. (1972). Subjective probability: A judgment of representativeness. Cognitive Psychology, Cilt 3, 430-454.
Kahneman, D. (1973). Attention and effort. Englewood Cliffs, NJ: Prentice-Hall.
Kahneman, D. ve Tversky, A. (1973). On the psychology of prediction. Psychological Review, Cilt 80, 237-251.
Tversky, A., & Kahneman, D. (1973). Availability: A heuristic for judging frequency and probability. Cognitive Psychology, 5, 207-232.
Tversky, A. ve Kahneman, D. (1974). Judgment under uncertainty: Heuristics and biases. Science, Cilt 185, 1124-1131. Science Mag Link
Kahneman, D. ve Tversky, A. (1979). Prospect theory: An analysis of decisions under risk. Econometrica, Cilt 47, 313-327.
Tversky, A. ve Kahneman, D. (1981). The framing of decisions and the psychology of choice. Science, 211, 453-458. Science Mag Link
Kahneman, D. ve Tversky, A. (1984). Choices, values and frames. American Psychologist, Cilt 39, 341-350.
Kahneman, D. ve Miller, D.T. (1986). Norm theory: Comparing reality to its alternatives. Psychological Review, Cilt 93, 136-153.
Kahneman, D., Knetsch, J.L. ve Thaler, R. H. (1990). Experimental tests of the endowment effect and the Coase theorem. Journal of Political Economy, Cilt 98, 1325-1348.
Kahneman, D. ve Lovallo, D. (1993). Timid choices and bold forecasts: A cognitive perspective on risk-taking. Management Science, Cilt 39, 17-31.
Kahneman, D. ve Tversky, A. (1996). On the reality of cognitive illusions. Psychological Review, Cilt 103, 582-591.
Kahneman, D. (2003). A perspective on judgment and choice: Mapping bounded rationality. American Psychologist, Cilt 58,697-720.

Kaynakça
Dış bağlantılar