B'Day

B'Day, Amerikalı R&B şarkıcısı Beyoncé'nin ikinci stüdyo albümü. Columbia Records ile Music World Music ve Sony Urban Music iş birliğiyle, Beyoncé'nin yirmi beşinci doğum günü olan 4 Eylül 2006'da tüm dünyada yayımlandı.

Başlangıçta albümün 2004 yılında sanatçının ilk stüdyo albümü Dangerously in Love 'ın ardından yayımlanması planlandı. Ancak, Destiny's Child'ın Destiny Fulfilled albümünün kayıtları ve Beyoncé'nin rol aldığı Rüya Kızlar filminin çekimleri nedeniyle ertelendi. Filmin çekimleri sonrasında yaptığı tatil sırasında Knowles, çeşitli yapımcılarla irtibata geçti. Daha hızlı iş birliği için teknik istihdam yarattı ve albümü üç haftada tamamladı. Şarkıların sözleri, Knowles'ın filmdeki rolünden esinlenerek yazıldı. Albüm müzikal anlamda, hip hop ve R&B unsurları içeren 70'li ve 80'li yılların funk ve ballad tarzlarından oluşmaktadır. Knowles'ın vizyonunun bir parçası olarak, şarkılarda canlı enstrümantasyon kullanıldı.

Albüm ticarî anlamda başarılı oldu. Bir haftada 541.000 kopya satan albüm, ABD Billboard 200 listesine zirveden giriş yaptı ve önceki albüm Dangerously in Love 'ın başarısını geçti. Albümden altı tekli piyasaya sürüldü ve her biri dünya çapında çeşitli listelerde ilk ona girmeyi başardı. B'Day 3 Nisan 2007'de çift disklik özel sürüm hâlinde yeniden yayımlandı. Ayrıca, on üç adet video klip içeren bir DVD karşılığı da piyasaya sürüldü. B'Day, Amerika Birleşik Devletleri'nde RIAA tarafından üç kez platin plak ile ödüllendirildi.

Albümün yapımı ve öncesi
Genel
2002'de, Knowles ilk stüdyo albümü Dangerously in Love için kırk beş parça kaydetti. 2003 yılında Dangerously in Love albümünün yayımlanması sonrasında, Knowles önceki albümden artan parçalarla bir albüm daha yapmayı planlıyordu. 2005 yılı sonunda Knowles, Rüya Kızlar filminde rol alacağı için, ikinci albümünün kayıtlarını erteledi. Knowles, stüdyoya dönmek için filmin çekimleri sona erene kadar beklemeye kadar verdi. Knowles, Billboard dergisine şunları söyledi: "Filmin yapımını bitirene dek, albüm için şarkılar yazmayacağım."

Rüya Kızlar filminin çekimleri bittikten sonra bir aylık bir tatile çıkan Knowles, albüm üzerinde çalışmak üzere stüdyoya gitti. Knowles şunları söyledi: "Bastırılmış çok fazla şey var, çok sayıda duygular, çok sayıda fikirler." Knowles'ın A&R'ı Max Gousse ve bir grup yapımcı, albümde iş birliği yapmak için Knowles ile irtibata geçti. Knowles söz yazarı ve yapımcılar Rich Harrison, Rodney Jerkins ve Sean Garrett ile birlikte çalışmalara başladı. Ayrıca birkaç stüdyo kişilikleri ile de iş birliği yaptı: Cameron Wallace, The Neptunes, Norveçli yapımcılık ikilisi Stargate, Amerikalı hip hop yapımcısı ve rapçi Swizz Beatz ve Walter Millsap. İki kadın söz yazarı da albümün yapım ekibinin içinde yer aldı: Daha önce Dangerously in Love albümünde de yer alan Knowles'ın kuzeni Angela Beyincé ve albümün ilk teklisi "Déjà Vu"nun yazarlarından biri olan Makeba Riddick. New York'ta Sony Music Stüdyoları'nı kiraladı ve Harrison, Jerkins ve Garrett ile çalışmalara başladı. Albüm için yirmi beş şarkı yapıldı; şarkıların on bir tanesi albüme konulması için seçildi ve mastering'i Temmuz ayında yapıldı.

Müzik
Tarz ve tema
B'Day albümü çeşitli Amerikan tarzlarından oluştu ve önceki albüm gibi R&B ve hip hop izleri taşıyan urban contemporary unsurları içermektedir. Bazı şarkılar, örnekleme yoluyla oluşturulmuştur ve 70'li ve 80'li yılların tarzındadır. "Suga Mama", Jake Wade and the Soul Searchers'ın "Searching for Soul" parçasından blues-gitar örnekleri içermektedir ve 70'lerin funk ile 80'lerin go-go melodilerini hatırlatmaktadır. "Upgrade U", Betty Wright'ın 1968 tarihli "Girls Can't Do What the Guys Do" parçasından örnekler içermektedir. "Resenment", Super Fly film müziği albümündeki 1972 tarihli Curtis Mayfield'ın "Think (Instrumental)" parçasından örnekler barındırmaktadır. "Déjà Vu", 70'lerin etkileri içerir. "Green Light" bir klasik groove'dur. "Get Me Bodied" twang adlı gitar tonunu içerir ve Teksas kaynaklı bir müzik türüdür.

Knowles, B'Day albümündeki şarkıların çoğunu canlı enstrümantasyonla oluşturdu. "Déjà Vu" şarkısı altyapısında bas gitar, konga, hi-hat, korno ve 808 içermektedir. "Ring the Alarm" şarkısında perküsyon ve "Irreplaceable" şarkısında gitar melodisi kullanıldı.

Albümün teması ve müzikal tarzında, Knowles'ın Dreamgirls şarkısındaki rolünden esinlenildi. Filmin teması hayaller etrafında dönmektedir ve 60'ların üç kadın şarkıcıdan oluşan kurgusal bir müzik grubunu anlatmaktadır. Knowles filmde grubun ana vokalisti Deena Jones'u canlandırmaktadır. Rolü nedeniyle, Knowles albümün yapımında feminizim ve kadın güçlenmesinden ilham aldı. "Get Me Bodied" video klibinde Knowles'ın eski grup arkadaşları Kelly Rowland ve Michelle Williams ile kız kardeşi Solange Knowles da rol aldı. Albümün ikinci parçası olan "Get Me Bodied", ABD'de beşinci tekli olarak yayımlandı ve Billboard Hot 100 listesinin 68 numarasında kalarak, albümün en düşük liste başarısı gösteren teklisi oldu. "Suga Mama", albümün üçüncü parçasıydı ve video klibinde Knowles, bir mekanik boğa üzerinde rodeo yaparken görüldü.

Promosyon tekli olan "Upgrade U", albümün dördüncü parçasıdır. Jay-Z ile düet olan bu parçada, lüksten bahsedilmektedir. Knowles, video klibin büyük kısmında Jay-Z'yi canlandırdı. Albümün ikinci teklisi olan "Ring the Alarm"ın melodisinde siren kullanıldı. "Beyoncé'nin sound'unun daha sert tarafını gösteren" bir şarkı olarak gösterildi. "Kitty Kat" albümün altıncı parçasıdır ve video klibinde Knowles, dev bir kedi ile görülür. "Green Light", albümün yedinci parçasıydı ve ABD dışında tekli olarak yayımlandı. Parçadaki "uh-huh huh huh" vokalleri "Crazy in Love"ın bir yansımasıdır. Dreamgirls filminin soundtrack albümü için hazırlandı, çünkü filmin ikinci yarısında eşlik edecek bir şarkı aranıyordu.

Yayımlanma ve tanıtım
B'Day, Columbia Records ile Sony Urban Music ve World Music iş birliğiyle Knowles'ın yirmi beşinci doğum günü olan 4 Eylül 2006'da yayımlandı. Ardından, 23 Nisan'da Birleşik Krallık'ta yayımlandı. Orijinal sürümün parça listesinden ayrı olarak, özel sürümde beş yeni şarkı bulunmaktadır. Bunlardan; Shakira ile düet olan "Beautiful Liar", Billboard listesinde 7 Nisan 2007'de doksan dört numaradan üç numaraya yükseldi. "Amor Gitano" veya "Gypsy Love", Meksikalı şarkıcı Alejandro Fernández ile düet olan flamenko-pop türünde bir şarkıdır. Bunların yanı sıra birkaç İspanyolca kayıt da özel sürümde yer aldı. İngilizce dışında bir dilde şarkılar kaydetme fikri, Knowles'ın grubunun Alejandro Sanz ile "Quisiera Ser" parçasında iş birliği yapmasından kaynaklandı. Knowles, bu çalışmalarda yapımcı Rudy Perez ile çalıştı.

2006 yılı ortalarında Knowles, 2007 yılında başlayacak olduğu The Beyoncé Experience turnesi için tümü kadın üyelerden oluşan bir grup aradı. Tüm dünyadan klavyeciler, bas gitaristler, gitaristler, kornocular, perküsyonistler ve bateristler seçti. Doksandan fazla yerde konser verdiği turnesine 10 Nisan 2007'de Japonya'da başladı

Albüm, Knowles'ın önceki albümü Dangerously in Love'dan sonra en yüksek girişi yapmayı başaran ikinci albümü aldı. Albüm, önceki albümün ilk hafta satışını geçerek 541.000 adetlik satışa ulaştı. Nielsen SoundScan'a göre, B'Day albümü o yılın Mayıs ayında Tool'un 564.000 kopya satan 10,000 Days albümünden sonra en çok satan albüm oldu. Aynı zamanda, B'Day albümü Billboard dergisinin diğer listeleri Top R&B/Hip-Hop Albums 2006 yılında albüm, RIAA tarafından iki kez platin plak kazandı. B'Day albümü ABD'de 2006 yılının en çok satan otuz sekizinci albümü oldu.

Albümün ABD'de liste başarısı düşmeye başladı. Özel sürümün yayımlanması sonrasında albüm tekrar listelerde ilk ona girdi. Özel sürümün yayımlanmasından sonraki ilk hafta, altmış üç numarada bulunan albüm, üç numaraya yükselmeyi başardı ve Top R&B/Hip-Hop Albums listesinde yeniden zirveye oturdu. Albüm, satış miktarını yüzde 903 oranında artırdı.

Uluslararası anlamda B'Day, oldukça olumlu reaksiyon aldı. Birleşik Krallık'ta yayımlandığı ilk hafta 35.000 kopya sattı ve 11 Eylül 2007'de albüm listesine üç numaradan giriş yaptı. Ayrıca, İrlanda listesine de üç numaradan giriş yaptı. 300.000 kopya siparişi alan B'Day, BPI tarafından platin plak ile ödüllendirildi. 2009 yılından bu yana özel sürümün satış miktarıyla birlikte Birleşik Krallık'ta 502.253 kopya sattı. Albüm, Avustralya ve Yeni Zelanda listelerinin her ikisine de aynı hafta, 11 Eylül 2006'da ve sekiz numaradan giriş yaptı. özel sürüm ve video antoloji DVD'si perakende mağazalarda geçici olarak durduruldu. İngiliz şarkıcı Des'ree'nin "Kissing You" parçasının diğer bir sürümü olan "Still in Love (Kissing You)"nun kullanım sözleşmesinin ihlâl edildiği gerekçesiyle bir dava açıldı. Des'ree'nin sözleşmesine göre, şarkının adı değiştirilmeyecekti ve bir video klip çekilmeyecekti. Bu ihlâl sorunu ortaya çıktıktan sonra, özel sürüm yeniden yayımlandı ve yeni basımda bu parçaya yer verilmedi.

2007'de Knowles'ın ABD'de çeşitli reklam panolarında ve gazetelerde elinde bir sigara ağızlığı tutarken fotoğrafları yer aldı. Fotoğraf, sigara karşıtı bir grubu kızıştırdı ve "onun kendini daha sofistike göstermek için" sigara ağızlığına ihtiyaç duymadığını açıkladılar.

Parça listesi
Standart sürüm
"Déjà Vu" featuring Jay-Z (B. Knowles, R. Jerkins, D. Thomas, Makeba, K. N. Price, S. Carter) – 3:59
"Get Me Bodied" (B. Knowles, S. Knowles, K. Dean, S. Garrett, Makeba, A. Beyince) – 3:25
"Suga Mama" (B. Knowles, R. Harrison, Makeba, C. Middleton) – 3:24
Örnekleme: "Searching for Soul" / Jake Wade and the Soul Searchers
"Upgrade U" featuring Jay-Z (B. Knowles, MK, Makeba, S. Garrett, S. Knowles, A. Beyince, S. Carter, W. Clarke, C. Reid) – 4:32
Örnekleme: "Girls Can't Do What the Guys Do (And Still Be a Lady)" / Betty Wright
"Ring the Alarm" (B. Knowles, K. Dean, S. Garrett) – 3:23
"Kitty Kat" (B. Knowles, P. Williams, S. Carter, Makeba) – 3:55
"Freakum Dress" (B. Knowles, R. Harrison, A. Beyince, M. Riddick) – 3:20
"Green Light" (B. Knowles, P. Williams, S. Garrett) – 3:29
Örnekleme: "Think (Instrumental)" / Curtis Mayfield
"Irreplaceable" (S. Smith, B. Knowles, M. S. Eriksen, T. E. Hermansen, E. Lind, A. Bjørklund) – 3:48
"Resentment/Encore for the Fans" (B. Knowles, W. Millsap III, C. C. Nelson, C. Mayfield) – 15:29
Contains an Interlude – 0:39, "Listen" – 3:37 ve "Get Me Bodied (Uzatılmış Mix)" – 5:59
Bonus parçalar:
"Creole" (Japonya bonus parça) – 3:52
"Lost Yo Mind" (Ön sipariş bonus parça) (B. Knowles, K. Dean, S. Garrett) – 3:51
"Back Up" (Circuit City bonus parça) (R. Jerkins, B. Knowles) – 3:28
Spanish edition
"Resentment" – 4:42
"Check on It" featuring Slim Thug ve Bun B – 14:18
Contains an Interlude – 0:39, "Listen" – 3:37, and "Get Me Bodied (Uzatılmış Mix)" – 5:59


Özel sürüm
CD
"Beautiful Liar" featuring Shakira (S. Mebarak; B. Knowles, M. S. Eriksen, T. E. Hermansen, A. Ghost, I. Dench) – 3:19
"Irreplaceable" – 3:47
"Green Light" – 3:30
"Kitty Kat" – 3:55
"Welcome to Hollywood" (S. Carter, R. Perry, S. Smith, B. Knowles) – 3:18
"Upgrade U" featuring Jay-Z – 4:33
"Flaws and All" (S. Smith, S. Taylor, B. Knowles, S. Knowles) – 4:08
"If" (S. Smith, M. S. Eriksen, T. E. Hermansen, B. Knowles) – 3:18
"Get Me Bodied (Uzatılmış Mix)" – 6:19
"Freakum Dress" – 3:21
"Suga Mama" – 3:25
"Déjà Vu" featuring Jay-Z – 4:00
"Ring the Alarm" – 3:23
"Resentment" – 4:42
"Listen" – 3:39
"World Wide Woman" (B. Knowles, S. Garrett, Makeba, L. Daniels, A. Beyincé) – 3:42
"Check on It" featuring Slim Thug ve Bun B (bonus parça) (B. Knowles, K. Dean, S. Garrett, A. Beyincé, S. Thomas) – 3:30
"Amor Gitano" Alejandro Fernández ile düet (bonus parça) – 3:48
"Beautiful Liar (Remix)" Shakira ile (bonus parça) – 3:01

Diğer bonus parçalar
"Still in Love (Kissing You)" – 4:36
"First Time" (Best Buy bonus parça) (B. Knowles, P. Williams, C. Hugo) – 4:19

İspanyolca sürüm bonus parçalar:
"Amor Gitano" Alejandro Fernández ile (bonus parça) – 3:48
"Irreemplazable (Irreplaceable)" (bonus parça) – 3:46
"Oye (Listen (Beyoncé şarkısı))" (bonus parça) – 3:41
"Bello Embustero (Beautiful Liar)" (bonus parça) – 3:20

DVD
B'Day Anthology
"Beautiful Liar" Shakira ile – 3:34
"Irreplaceable" – 4:17
"Kitty Kat"/"Green Light" – 4:34
"Upgrade U" featuring Jay-Z – 4:38
"Flaws and All" – 4:14
"Get Me Bodied (Uzatılmış Mix)" – 6:42
"Freakum Dress" – 3:21
"Suga Mama" – 3:37
"Déjà Vu" featuring Jay-Z – 4:06
"Ring the Alarm" – 3:33
"Listen" – 3:49


Listeler
Ödülleri
POP Music Ödülü
En İyi Performe Edilen Şarkı-"Check On It"(2007)

BET Ödülleri
Yılın Videosu-"Irreplaceable"(2007)

Grammy Ödülleri
En İyi R&B Grup Performansı-"So Amazing"(2006)
En İyi Modern R&B Albümü (2007)

Ivor Novello Ödülleri
En Çok Satan İngiliz Tekli-"Beautiful Liar"(2008)

MOBO Ödülleri
En İyi Şarkı-"Déjà Vu"(2006)
En İyi Video-"Déjà Vu"(2006)

MTV Video Müzik Ödülleri
En İyi R&B Video-"Check on It"(2006)
En Sansasyonel İş Birliği-"Beautiful Liar"(2007)

Nickelodeon Kids' Choice Ödülleri
Favori Şarkı-"Irreplaceable"(2006)

Premios Oye, Meksika
Yılın Albümü (Uluslararası) (2007)

Soul Train Music Ödülleri
En İyi R&B/Soul Tekli (Kadın)-"Irreplaceable"(2006)
En İyi Kadın Şarkıcı-Betimleyici: B'Day(2007)
En İyi Şarkı-"Déjà Vu"(2007)

Yapım ekibi
Ana yapımcılar: Beyoncé ve Mathew Knowles
A&R: Max Gousse ve Mathew Knowles
Menajerlik: Mathew Knowles
Pazarlama: Quincy S. Jackson
A&R operasyon: Julia Knapp
A&R yönetim: April Baldwin
A&R koordinasyon: Aaron Brougher
Sanat yönetmenliği: Erwin Gorosita ve Fusako Chubachi


Tasarım: Fusako Chubachi
Fotoğraf: Max Vadukul
Logo tasarım: ILoveDust
Stilize: Tina Knowles and Ty Hunter
Saç: Kimberly Kimble
Makyaj: Francesca Tolot
Konuk vokalistler: Alejandro Fernandez (Sony BMG Mexico), Bun B (Rap-A-Lot), Jay-Z (Roc-A-Fella/Def Jam), Shakira (Epic Records) ve Slim Thug (Star Trek/Geffen Records)


Kaynakça
Dış bağlantılar
B'Day – Metacritic
Beyonce Steps Several Steps Forward on Her B'Day – About.com
B'Day Resmî web sitesi
Parça listeleri
B'Day deluxe edition (ana)
B'Day deluxe edition (İspanyolca sürüm)