Estonya mimarisi

Estonya mimarisi, kalelerle öne çıkan antik dönem ve çeşitli tarzlarda mimari örneklerinin inşa edildiği Hristiyanlığın yayılmasından sonraki dönem olarak iki bölüme ayrılabilmektedir.

Tarih
Antik Estonya
Antik Estonya mimarisinin ayırt edici bir özelliği, Varbola ve Valjala kaleleri gibi ülke genelinde bulunan birçok kale ve tepe kalesidir. Bunların ortak özelliği 1000 m2 kadar alanlarda kurulmuş olmasıdır. 100 metrelik bir alanı kaplayan önemli yol kavşaklarında yer almışlar ve sonunda Tallinn, Tartu ve Otepya gibi ticaret merkezleri haline gelmişlerdir.

Gotik mimari
Hristiyanlık, Estonya'ya kuzeydeki haçlı seferleri sırasında girmiş ve Estonya toplumunda, kültüründe ve mimarisinde büyük değişikliklere neden olmuştur. Çoğunlukla Almanca konuşulan bölgelerden ve İskandinavya'dan etkilenmiştir. Yeni din, 13. yüzyıldan itibaren şimdiki Estonya'da kiliselerin inşasını etkilemiştir. İlk kiliseler muhtemelen ahşaptan olması sebebiyle ve hiçbiri günümüze ulaşmış değildir. Hayatta kalan diğer en eski kiliseler sağlam inşa edilmiş ve kaleye benzeyen yapılardandır. Saaremaa'daki Valjala kilisesi ise bu kiliselere bir örnektir. Erken kilise mimarisinde önemli rol oynayan zanaatkarlar ve heykeltıraşlar çoğunlukla Gotland adasından gelmişlerdir. ) veya Kutsal Ruh Kilisesi hala yüksek Gotik mimari tarzlarını korumaktadır. Tallinn'in dışında, başta Livonya Savaşı ve Kuzey Savaşı olmak üzere sık sık yaşanan savaşlar sırasında pek çok kilise hasar görerek Estonya Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti sırasındaki ihmal, Estonya kiliseleri arasında büyük yıkıma neden olmuş ve günümüze sadece birkaç erken dönem kilise ulaşabilmiştir. Sonraki yıllarda yoğun restorasyon çalışmaları yürütülerek nispeten iyi korunmuş Orta Çağ kiliselerinin ilginç örnekleri, özellikle Saaremaa ve Kuzey Estonya'da hala varlığını sürdürmetkedir. Tallinn'in alışılmadık derecede iyi korunmuş şehir surları da bu döneme aittir. Tallinn'in eski şehri bir bütün olarak dünyanın en iyi korunmuş Orta Çağ mimari topluluklarından biridir ve 1997'den beri UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde yer almaktadır.

Barok ve Rokoko
Estonya'daki Barok ve Rokoko mimarisi çoğunlukla Rus İmparatorluğu'nun yönetimindeki döneme denk gelmektedir. Bu tarz yerel aristokrasinin inşa ettiği binalara da yansımıştır. En güzel örneklerden biri Barok Kadriorg Sarayı'dır. İkinci Dünya Savaşı'ndan önce Poltsama Kalesi, Estonya'daki rokoko mimarisinin olağanüstü güzel bir örneğidir. Ancak kale savaş sırasında yıkılmış ve geriye sadece kalıntıları kalmıştır.

Baltık soylularının toprak sahibi bir sınıf olarak kuruluşundan bu yana, Estonya'nın kırsal kesimi, üst sınıflar tarafından uygulanan bir manor sistemi ile karakterize edilmiştir. Estonya kırsalında Saue, Palmse veya Vaana malikaneleri gibi Barok ve Rokoko tarzında yaklaşık 2.000 tarihi malikane bulunmaktadır. Aynı zamanda Neo-Barok'tan Neoklasik'e ve Tudor üslubuna kadar pek çok üslupta inşa edilmiş konaklara da rastlamak mümkündür.

Klasisizm
Tartu, korunmuş neoklasik mimarinin merkezi Belediye Binası 18. yüzyılda inşa edilmiş bir yapıdır. Tartu Üniversitesi'nin ana binası (1803-09) Klasisizmin mükemmel bir örneğidir. Tallinn'de Stenbock Evi ve Karl Ludwig Engel tarafından tasarlanan ve bugün Estonya Adalet Bakanlığı'na ev sahipliği yapan Kohtu Caddesi 8'deki bina gibi birçok muhteşem konut da bu tarzda inşa edilmiştir. Her iki bina da Toompea Tepesi'nde yer almaktadır.

19. yüzyılın sonlarında mimari
Tüm Avrupa'da olduğu gibi Estonya'da da 19. yüzyılın sonu, çeşitli üsluplarda mimari denemelerin yapıldığı bir dönemdir. Mimarlıkta tarihselliğin korunması ve çeşitli eklektizm türleri yaygınlaşmıştır. Neo-Gotik konaklar arasında popüler bir tarz haline gelmiştir.

Tallinn'de bulunan Alexander Nevsky Katedrali, Estonya'nın Rus İmparatorluğu'nun yönetimi altında olduğu 19. yüzyıldaki Rus Uyanış tarzının bir örneğidir.

20. yüzyıl
Sillamyae şehir merkezi bir bütün olarak Estonya'daki Stalinist mimarinin göstergesi olarak gösterilmektedir.

Galeri
Modern mimari
Kaynakça