Erçivan

Erçivan, Azerbaycan Cumhuriyeti'nin Astara rayonundaki Erçivan yerleşim idari bölgesinde bulunan bir yerleşim yeridir.

Erçivan, Astara rayonunun Erçivan idari biriminde yer alan bir köydür. Lenkeran Ovası'nda, Erçivan Nehri kıyısında bulunmaktadır. Bir grup araştırmacı, yer adının Talış dilinde "değirmen" anlamına gelen arch ile "mekan/konut" anlamındaki van kelimelerinin birleşiminden oluştuğunu savunurken; diğer bir grup, Türk dillerindeki "ardıç ağacı" (arca) ve "yer/mekan" (van) kelimelerinin birleşiminden oluştuğunu savunmaktadır. Ancak etimolojik veriler ışığında yer adının, "dağ sakini" manasındaki arci ve "yerleşim yeri" anlamındaki van kelimelerinden oluştuğu ve "dağlıların yaşadığı yer" anlamına geldiği değerlendirilmektedir.

Etimolojisi
Erçivan, Astara rayonunun Erçivan idari biriminde yer alan bir köydür. Lenkeran Ovası'nda, Erçivan Nehri kıyısında bulunmaktadır. Yer adları üzerine çalışan araştırmacılar, köyün isiminin kökeni konusunda görüş ayrılığı yaşamışlardır:

1. "Kereste fabrikalarının bulunduğu yer" anlamına gelen archon (ərəçləri) yer adının değiştirilmiş bir versiyonudur;
2. Talış dilindeki arch (değirmen) ve van (konut, ev, yerleşim yeri) kelimelerinden oluşmaktadır (-i bağlayıcı sesli harftir) ve "değirmen yeri" anlamına gelmektedir;
3. Türkçede "arca" (ardıç ağacı) ve "van" (yer) kelimelerinden türemiştir ve "ardıç ağaçlarının yetiştiği yer" anlamına gelmektedir.

Coğrafi adın topolojik bileşenleri şunlardır: erç "değirmen", i bağlayıcı sesli harf ve van "meşken" veya "yerleşim yeri" anlamına gelir; yani "değirmen üzerine kurulmuş köy" anlamına gelmektedir.

Tarihi
1499 yılında kurulan Erçivan yerleşimindeki Muhammed Hanefiye Camii, Şah İsmail tarafından ziyaret edilmiştir. Köydeki 19. yüzyıldan kalma Kerbelaî Hamid Abdullah Hamamı, Hacı Timur ve Hacı Canbahşiş camileri de dikkat çekici yapılardandır.

Kültür
Erçivan kasabasında biriminde bulunan "Yanar Bulak" (Yanar Pınar) Anıtı, ziyaretçiler tarafından büyük ilgi görmektedir. Bu doğal kaynağın en karakteristik özelliği, suyunun yanıcı bir yapıya sahip olmasıdır. Çeşmeden akan suya bir ateş kaynağı yaklaştırıldığında yüzeyde alevlenmeler meydana gelmektedir. Bilimsel verilere göre bu olay, suyun içeriğinde bulunan sülfürle açıklanmaktadır. Dini bir yapı olan Kazandaş Ocağı da yerel halk tarafından saygı ve ilgiyle ziyaret edilmektedir. 1964 tarihli "Üldüz" filmi bu kasabada çekilmiştir. Filmde kullanılan iki katlı bina, Azerbaycan Cumhuriyeti Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından koruma altına alınmış ve devlet kayıtlarına dahil edilmiştir.

Görülecek yerler
Orta Çağa ait Kazandaş Türbesi
Yanarbulak
Kerbelaî Hamid Abdullah Hamamı, 1806
Muhammed Hanefiye Camii, 19. yüzyıl

Coğrafyası ve iklimi
Yerleşimin iklimi genel olarak kuru ve sıcaktır; yazları nemli, kışları ise ılımandır. Erçivan, Talış Dağları'nın yamaçlarında ve düz bir alanda konumlanmış olup,Hirkan ormanları kıyısında yer almaktadır. Yerleşim içinden geçen Erçivan Nehri, Hazar Denizi'ne dökülmektedir. Yerleşim birimindeki temel ekonomik faaliyetler, sebze, çeltik ve turunçgil üretimine dayalı tarımın yanı sıra arıcılık ve hayvancılığı da kapsamaktadır. Stratejik öneme sahip Alat-Astara kara yolu ise Erçivan topraklarından geçmektedir.

Nüfusu
2014 verilerine göre, yerleşim yerinde 9.200 kişi yaşamaktadır. Nüfusun büyük çoğunluğu Talış ve kısmen Azerbaycanlıdır. Kasaba ağırlıklı olarak Şii Müslümandır.

Kaynakça