Fatma Seher Erden

Fatma Seher Erden ya da soyadı kanunundan önceki takma adıyla Kara Fatma (1888, Erzurum - 2 Temmuz 1955, İstanbul), Kurtuluş Savaşı kahramanı Türk kadın askerdir.

I. Dünya Savaşı'ndan sonra ülkede işgallerin başlaması üzerine önceleri yakın aile çevresi, akrabaları, köylüleri ile küçük savunma çeteleri kurdu; daha sonra çetesiyle düzenli orduya katıldı. İstiklal Savaşı'nda üç sene hizmet etti ve 300 kişilik bir müfrezeyi yönetti. Yaya ve atlı olarak silah ve cephane yükleri ile cepheden cepheye gitti. İzmit'in düşman işgalinden kurtuluşunda rol oynadı; ardından I ve II. İnönü Muharebesi, Sakarya Meydan Muharebesi ile Dumlupınar Meydan Muharebesi'nde çarpıştı. İstiklâl Madalyası sahibidir.
Yaşamı
1888'de doğdu. Kayıtlarla doğrulanmamış olmakla birlikte doğum yerinin Erzurum olduğu düşünülür.

Kurtuluş Savaşı
Milis Müfreze Komutanı olarak onbaşı rütbesiyle Batı cephesinde görevlendirildi ve aldığı talimat üzerine İstanbul'a giderek Topkapılı Pir Mehmet ve Laz Tahsin ile birlikte on beş kişilik bir çete kurdu. Birlikte İzmit'e giderek çeteyi genişlettiler. Van'dan gelen kardeşi de 150 kişilik çetesiyle kendilerine katıldı. Zamanla emrinde 700 erkek, 43 kadından oluşan bir birlik doğdu. Bu birlik ile Rum ve Ermeni çeteleri ve eşkıyalarla savaştı. İzmit'in düşmanlardan kurtarıldığı 28 Haziran 1921'e kadar İzmit'te kaldı.

İzmit cephesinden sonra İznik cephesinde görev aldı. 300 kişiyi aşkın birliği ile I. İnönü Muharebesi, II. İnönü Muharebesi, Sakarya Meydan Muharebesi ile Dumlupınar Meydan Muharebesi'nde çarpıştı. Teğmen rütbesini Sakarya Savaşı sonrasında aldı. Hatıralarında aktardığına göre Ankara'da Rusya Sefaretinin düzenlediği 1 Mayıs 1922'deki Bahar Bayramı kutlamalarına davet edilmiş olan Kara Fatma, Semyon Aralov'un bulunduğu bu kutlamada düzenlenen silah atma yarışmasında birinci gelmişti. Bunun üzerine davetlilerden Mustafa Kemal Paşa kendisine hem gümüş bir sigara tabakası hediye etmiş hem de rütbesini teğmenliğe (mülazim-i evvel) yükseltmiştir.

Büyük Taarruz'un ilk günlerinde General Trikupis'in birliğine esir düştüyse de, kaçarak yeniden müfrezesinin başına geçti; Büyük Taaruz'un zaferle sonuçlanmasının ardından müfrezesiyle Bursa'ya geçerek Bursa'nın Yunan işgalinden kurtuluşunda rol oynadı. Mudanya Ateşkes Antlaşması'ndan sonra Erzurum'a döndü.

Savaştan sonra
Fatma Seher Hanım, onbaşılık rütbesiyle başladığı askerlikten üsteğmen rütbesi ile emekli oldu. Emekli maaşını Kızılay'a bağışladı. İzmir İktisat Kongresi'nde İzmir delegelerinden birisi olarak yer aldı.

Kendisi ile birlikte savaşa katılan ve bir çatışmada elini kaybeden ve aklî dengesi bozulan yeğeni küçük Fatma ile onun çocuklarını sahiplendi. İstanbul'da yaşamakta iken tanınmış gazeteci Mekki Sait Esen kendisini buldu. Sait Esen'in kendisiyle yaptığı röportaj, 1933 yılında Yedi Gün dergisinde yayımlandı.

1944 yılında anılarını yayımladı. Geçim sıkıntısı çeken Fatma Seher Hanım, geçimini sağlamak için anılarını yayımladığını "Muhterem Vatandaşlarım" başlıklı paragraf ile açıkladı.

Aşkale'deki Kara Fatma'nın köyü olan Çayköy'e 2021'de Erzurum Girişimci Kadınlar Derneği tarafından bir kütüphane yaptırıldı ve 2 metrelik bir rölyefi konuldu.

Bursa'nın Konak mahallesine Türkiye'nin kadın kahramanlarını simgeleyen bir heykel yapılmış; Kara Fatma Heykeli olarak anılan bu heykelin konulduğu meydan, Kara Fatma Meydanı olarak adlandırılmıştır.

Popüler kültür
TRT 1'de yayınlanan Kurtuluş isimli dizide kendisini Füsun Demirel canlandırmıştır. Kanal D'de yayınlanan Vatanım Sensin isimli dizide Demet Evgar canlandırmıştır.

Ayrıca bakınız
Gamalı Fatma
Şerife Bacı
İğneli Pembe Hatun
Çete Ayşe
Kara Fatma Hanım

Kaynakça
Dış bağlantılar
Kara Fatma” kitabının yazarı İlknur Bektaş'la Kara Fatma hakkında söyleşi, Cumhuriyet Kadınları Derneği
Kara Fatma” kitabının yazarı İlknur Bektaş'la Kara Fatma hakkında söyleşi, CNNTurk, 11.11.2019
Araştırmacı Yazar İlknur Bektaş anlatıyor: Üsteğmen Kara Fatma'nın mücadelesi, NTV
TGRT Haber Kara Fatma'nın Kitabı ve hayatının anlatıldığı program
Kara Fatma hakkında İlknur Bektaş söyleşi TRT Haber, 3 Temmuz 2018
Kara Fatma'nın Hikayesi Gün Yüzüne Çıktı, Bolu'nun Sesi 16 Eylül 2013
Yeşil Gözlü Bu Kadını Herkes Erkek Olarak Tanımış, Timeturk.com 5 Eylül 2013