A History of Greek Mathematics

A History of Greek Mathematics (Yunan Matematiğinin Tarihi), İngiliz matematik tarihçisi Thomas L. Heath tarafından Yunan matematiği tarihi hakkında yazılmış bir kitaptır. Oxford'da 1921 yılında Cilt I, "From Thales to Euclid" ve Cilt II, "From Aristarchus to Diophantus" başlıklı iki cilt halinde yayımlanmıştır. Olumlu eleştiriler almış ve bugün hala kullanılmaktadır. On yıl sonra 1931'de Heath, iki ciltlik "Tarih"in kısa bir versiyonu olan A Manual of Greek Mathematics adlı eseri yayımladı.

Arka plan
Thomas Heath, hobisi Yunan matematiği olan (kendisi buna "hobi" diyordu) bir İngiliz devlet memuruydu. Euclid, Archimedes, Pergalı Apollonius ve diğerlerinin önemli eserlerinin bir dizi çevirisini yayınladı; çoğu bugün hala kullanılmaktadır.


On yıl sonra, 1931'de Heath, iki ciltlik Tarihin kısa bir versiyonu olan "A Manual of Greek Mathematics" adlı çalışmasını yayınladı. Heath önsözünde El Kitabının (Manual) "gençliğindeki çalışmalara olan ilgisini kaybetmemiş genel okuyucu" için, Tarihin (History) ise akademisyenler için yazıldığını belirtmiştir. El Kitabı, Tarihin yayınlanmasından sonraki on yıl içinde yapılan bazı keşifleri, örneğin Rhind Papirüsü'nün yeni baskısını (1923'te yayınlandı), o zamanlar yayınlanmamış olan Moskova Papirüsü'nün bazı bölümlerini ve Babil tabletlerinin deşifre edilmesini ve Babil astronomisine ilişkin "en yeni çalışmaları" içermektedir.

Filozof John Alexander Smith, 1923'te kitabın "okunabilir olma gibi üstün bir meziyete sahip olduğunu" ve "çoğu akademisyen için eserin neredeyse bir referans kütüphanesi oluşturacak kadar dolu ve ayrıntılı olduğunu" yazmıştır.

1923 tarihli bir başka eleştirmen ise "bu kadar çok alanı kapsadığı için kitabın acımasız bir sıkışma belirtisi göstermesi şaşırtıcı değil" diye yazmıştır. Yazar, kitap için övgüler almış, bir eleştirmen "Sir Thomas Heath'te, Erasmus'un Tunstall için söylediği gibi, 'dictus ad unguem' olan bir bilgin var" diye yazmıştır.

Tarihin özlü bir versiyonu olan El Kitabı da olumlu eleştiriler aldı. "Büyüleyici küçük bir kitap", "bir bilgi madeni, okuması zevkli" olarak nitelendirildi. Sarton, kitabı Mısır ve Mezopotamya matematiğine ayrılmış bölümlerin olmaması nedeniyle eleştirmiştir.

Matematikçi Howard Eves, 1984'teki eleştirisinde kitabı övmüş ve "İngilizce konuşan nüfus, bu olağanüstü incelemeye sahip olduğu için özellikle şanslı... Konunun en bilimsel, en eksiksiz ve en büyüleyici şekilde yazılmış incelemelerinden birini, matematiksel gelişimin o erken dönemine derin bir takdir ve bunda başrol oynayanlara gerçek bir hayranlık uyandıracağı kesin olan bir incelemeyi buluyoruz" diye yazmıştır.

2006'da yazan Fernando Q. Gouvêa, Heath'in kitaplarını modası geçmiş ve eski moda olarak eleştirmektedir.

Benjamin Wardhaugh, 2016 yılında yazdığı bir yazıda, Heath'in Yunan matematiğine yaklaşımının "onları klasik edebiyat eserleri gibi göstermek" olduğunu ve "Heath'in
bugün Yunan teorik matematiğinin içeriğinin bir tarihi olarak nitelendirilebilir."

Reviel Netz, 2022 tarihli kitabında Heath'in Tarihini "birçok akademisyen ve meraklı okuyucu nesli için güvenilir bir rehber" olarak nitelendirmektedir. "Tarih yazımlarının modası geçti ama Heath hâlâ ayakta ve Yunan antik döneminden günümüze ulaşan saf matematik eserlerinin çoğunun içeriğine dair açık ve okunabilir bir inceleme sunuyor" diye yazmıştır. Ayrıca, yüz yıl içinde konuyla ilgili başka bir kitap yazılmadığını da belirtmiştir.

Notlar

Yayın tarihçesi
A History of Greek Mathematics, Oxford, Clarendon Press. 1921. Volume I, From Thales to Euclid, Volume II, From Aristarchus to Diophantus
Volume I, From Thales to Euclid, Volume II, From Aristarchus to Diophantus
A Manual of Greek Mathematics, Oxford, Clarendon Press. 1931.
Kaynakça