Azak Taburu

Azak Özel Harekât Müfrezesi ( ) - Azak Müfrezesi, Azak Alayı ( ) olarak da bilinir - Azov Taburu (Eylül 2014'e kadar) veya kısaca Azak, Ukrayna Ulusal Muhafızlarına bağlı bir birliktir. Merkezi, Azak Denizi kıyı bölgesindeki Mariupol şehridir. Azak başlangıçta Mayıs 2014'te gönüllü bir milis birliği olarak kuruldu ve o zamandan beri Donbas Savaşı'nda Rus ayrılıkçı güçleriyle savaşıyor. Haziran 2014'te Mariupol'u Rus yanlısı ayrılıkçılardan geri almak için ilk muharebe deneyimini yaşadı.

2014'te alay, işkence ve savaş suçları iddialarının yanı sıra neo-Nazi sempatisi ve Neo-Nazi sembollerinin kullanılması, gibi iddiaların ardından dikkatleri üzerine çekti. İlgili sembol, Wolfsangel'i içeren logodur, 2. SS Panzer Tümeni Das Reich tarafından kullanılan Nazi sembollerinden biridir. Azak temsilcileri, sembolün "Ulusal Fikir" sloganının kısaltması olduğunu söyledi ( ) ve Nazizm ile herhangi bir bağlantıyı reddetti. Birleşik Devletler Kongresi tarafından kabul edilen 2018 tarihli Konsolide Ödenekler Yasası'ndaki bir hüküm, beyaz üstünlükçü ideolojisi temelinde Azak'a askeri yardımı engelledi; 2015 yılında, gruba yapılan benzer bir yardım yasağı Kongre tarafından bozuldu. Alayın üyeleri 22 ülkeden geliyor ve çeşitli geçmişlere sahipler. 2017 yılında alayın büyüklüğü 2500 üyeden fazla olarak tahmin edildi fakat 2022'de 900 üye olarak tahmin edildi.

2016 yılında, alayın gazileri ve Azak Sivil Kolordusu adlı bir sivil toplum örgütünün üyeleri, siyasi parti Ulusal Kolorduyu kurdu. Birliğin ilk komutanı neo-Nazi örgütleri Sosyal-Ulusal Meclis ve Ukrayna Vatanseverinin başındaki aşırı sağcı milliyetçi Andriy Biletski oldu. Azak, ilk günlerinde, Vasilkiv, Kiev, Ukrayna Vatanseveri şubesi ve Sağ Sektörün lideri Volodimir Şpara tarafından yönetilen İçişleri Bakanlığı'nın özel bir polis şirketiydi.

Tarih
Özel Görevler Devriye Polisi
Azak Taburunun kökleri, FK Metalist Harkiv'in "Sect 82" adlı bir ultras grubuna dayanmaktadır (1982, grubun kuruluş yılıdır). "Sect 82" (en azından Eylül 2013'e kadar) FC Spartak Moskova ultras ile müttefikti. "Doğu Kolordusu"nu omurga olarak kullanan Azak Taburu, beyaz bir milliyetçi tarafından kuruldu. Azak, Özel Görevler Devriye Polisinin bir birimi olarak göreve başladı (İçişleri Bakanlığı tarafından düzenlenen gönüllü taburlar). Tabur daha sonra Gürcistan Silahlı Kuvvetlerinde deneyimli eğitmenler tarafından Kiev yakınlarında eğitim aldı.

10 Haziran'da tabur, komutan yardımcısı Yaroslav Honçar'ı görevden aldı ve Honçar'ın Azak Taburundaki yağma ve sefahat hakkında eleştirici açıklamalar yapmasının ardından uzaklaştırdı. İgor Mosiyçuk yeni komutan yardımcısı oldu.

Haziran 2014'te Anton Heraşçenko (İçişleri Bakanı danışmanı), Azak Taburunun 400 kişilik bir güce sahip olmasının planlandığını ve gönüllülerin maaşının aylık 4300 grivna (360 $) olacağını söyledi.

Eylül 2014'ün başlarında, Azak Taburu İkinci Mariupol Savaşı'na katıldı. Azak komutanı Andriy Biletski, 5 Eylül'de üzerinde anlaşmaya varılan ateşkese ilişkin olarak, "Eğer bu taktiksel bir hamleyse yanlış bir şey yok... eğer Ukrayna toprağı konusunda ayrılıkçılarla bir anlaşmaya varma girişimiyse açıkçası bu bir ihanettir." dedi.

Ulusal Muhafızlar
Eylül 2014'te, Azak Taburu bir taburdan bir alaya genişletildi ve Ukrayna Ulusal Muhafızlarına dahil oldu. Birim, bu sırada kendisini siyasetten arındırmak için çalıştı: aşırı sağ liderliği ayrıldı ve bağlantılı aktivist örgütü Azov Sivil Kolordu ile birlikte çalışan Ulusal Kolordu siyasi partisini kurdu.

Bu sıralarda alay, artan miktarda ağır silah tedarik etmeye başladı.
31 Ekim 2014 tarihinde, Azak Taburu komutan yardımcısı Vadim Troyan, Kiev Oblastı polisinin başına atandı (bu polis gücünün Kiev şehri üzerinde yetkisi yoktur).
11 Kasım 2014'te, Azak Taburu resmen Ukrayna Ulusal Muhafızlarına dahil edildi. Azak Alayı, Mariupol'un yaklaşık 40 kilometre güneybatısında, devrik Ukrayna Devlet Başkanı Viktor Yanukoviç'in eski sahil villası Urzuf'taki bir üsse taşındı.
2015'ten itibaren Azak, çocukların ve gençlerin Ukrayna milliyetçiliği üzerine derslerle karışık dövüş eğitimi aldıkları yaz kampları düzenledi.
27 Nisan 2016'da, Oblast Valisi Miheil Saakaşvili'nin sosyal medyada sivillere yönelik bir dizi Rus yanlısı "titushki" saldırısı hakkında yazmasının ardından, alaydan 300 asker ve hafif zırhlı araç, kamu düzenini korumak için Odessa'ya gönderildi. 2017 yılında alayın büyüklüğü 2500 üyeden fazla olarak tahmin edildi.
Mart 2022'de Deutsche Welle, taburun Mariupol Kuşatması'nda Mariupol'u savunan birincil birim olduğunu bildirdi. Tabur, iyi üretilmiş drone videoları ve askeri faaliyetlerinin diğer medyaları ile dikkat çekti. Biletski kendi seçim bölgesinde oyların %33,75'ini alarak kazandı ve onu %17,17 ile ikinci olan Vadim Stoylar izledi. Biletski parlamentoda herhangi bir fraksiyona katılmadı. Tabur üyesi Oleh Petrenko, aynı seçimde Çerkası'da bir seçim bölgesinde kazandıktan sonra, o zamanki iktidardaki Petro Poroshenko Bloku için milletvekili seçildi. Petrenko kendi seçim bölgesinde oyların %41,15'ini alarak kazandı ve Valentina Jukovska %23,65 ile ikinci oldu.

Ulusal Kolordu siyasi partisi
Eylül 2016'da Azak Taburunun kurucusu ve eski komutanı Andriy Biletski, yeni bir siyasi partiye liderlik edeceğini söyledi. Ulusal Kolordu ( ) adlı bu siyasi parti, 14 Ekim 2016 tarihinde ilk kongresini gerçekleştirdi. Delegeler, sonraki dört yıl boyunca partinin başına geçmek üzere Biletski'yi seçtiler.

Ukrayna parlamentosu ve hükûmetindeki siyasi hırslar ve niyetler
Parti, Ukrayna devlet başkanına Ukrayna Silahlı Kuvvetleri Yüksek Komutanı ve hükümet başkanı olma yetkisi vererek yetkilerinin genişletilmesini savunuyor. Parti, Ukrayna'nın Rusya ile tüm bağlarını (diplomatik, ticari ve kültürel bağları) koparmasını istiyor.

Uluslararası resepsiyon
ABD Silahları ve eğitimi
Mart 2015'te İçişleri Bakanı Arsen Avakov, Azak Alayının Amerika Birleşik Devletleri Ordusu birlikleri tarafından Korkusuz Muhafız Operasyonu eğitim görevinde eğitilecek ilk birimler arasında olacağını duyurdu. Ancak ABD Eğitimi, 12 Haziran 2015'te ABD Temsilciler Meclisi'nin neo-Nazi geçmişi nedeniyle tabura yapılacak her türlü yardımı (silah ve eğitim dahil) engelleyen bir değişikliği kabul etmesiyle geri çekildi.

Oylamadan sonra Kongre Üyesi John Conyers, Meclise teşekkür ederek şunları söyledi:"Temsilciler Meclisinin dün gece ordumuzun itici neo-Nazi Azak Taburu üyelerini eğitmemesini sağlamak için yaptığım değişiklikleri, tehlikeli ve kolayca ticareti yapılan MANPAD'ları bu istikrarsız bölgelerden uzak tutmak için aldığım önlemleri oybirliğiyle kabul ettiği için minnettarım."

Azak, 20 Kasım 2017'de internet sitesinde bir basın açıklaması yayınladı ve 16 Kasım'da Amerika Birleşik Devletleri Silahlı Kuvvetleri ve Kanada Silahlı Kuvvetlerinden yabancı bir subay heyetiyle görüştüğünü belirtti. Jacobin için yazan Branko Marcetic, Azak üyelerinin ABD ordusu ve NATO yetkilileriyle bir araya geldiklerinin görüntülendiğini söylüyor.

ABD Demokratlarının, Taburun terör örgütü olarak listelemeyi istemesi
Ekim 2019'da, Demokrat Partiden ABD Temsilciler Meclisi üyeleri, Azak Taburu ve diğer iki aşırı sağ grubun ABD Dışişleri Bakanlığı tarafından bir Yabancı Terör Örgütü olarak sınıflandırılmasını talep etti ve Christchurch cami saldırları o son zamanlardaki aşırı sağcı şiddet eylemlerini gerekçe gösterdiler. Talep, Azak'ın Ukrayna'daki destekçilerinin protestolarına yol açtı.

Liderlik ve organizasyon
Alayın ilk komutanı Andriy Biletski oldu. Biletski, 2014 Ukrayna parlamento seçimlerindeUkrayna parlamentosuna seçildikten sonra Ekim 2016'da taburdan ayrıldı (Ukraynalı seçilmiş milletvekilleri orduda veya poliste görevli olamazlar). Birim Mart 2015 itibarıyla 900 gönüllüyü içeriyordu.

Tabur aslen "Siyahlı Adamlar" veya "Kara Kolordu" (Ukraynaca: "Chorny Korpus") lakaplıydı. Bu, Rus yanlısı kontrol noktalarına baskın yaparken tamamen siyah giysiler ve maskeler kullanmaları nedeniyle Rusya'nın Küçük Yeşil Adamlarına karşı bir tezat oluşturuyordu. Grubun, Ukraynalı bir milyarder ve iş dünyası oligarkı olan İhor Kolomoyskyi'den fon aldığı iddia ediliyor.

Mevcut durum
Ukrayna, hem silahlı kuvvetlerle ilişkili Bölgesel Savunma Taburları hem de içişleri bakanlığına bağlı Özel Görevler Devriye Polisi olmak üzere tüm gönüllü taburlarını sırasıyla Ukrayna Silahlı Kuvvetleri ve Ulusal Muhafızların düzenli birimlerine dönüştürmeye karar verdi. Azak Ulusal Muhafızlara dahil oldu. Ukrayna hükûmeti ayrıca Donbass cephesine yalnızca gönüllü birlikleri konuşlandırmayı seçti, askere alınanların savaşa gönderilmeyeceğine söz verdi.

Ocak 2015'te Azak Taburu resmen bir alaya yükseltildi ve yapıları kesin bir şekil aldı. Seçim ve sınav için Kiev'de eski sanayi kompleksi "ATEK"te bir seferberlik merkezi ve eğitim tesisi kuruldu ve Ukrayna'nın dört bir yanından gelen gönüllülerden oluşan personel, ordunun seferberlik prosedürlerine oldukça benzer bir tarama ve inceleme sürecinden geçmek zorundalar.

Acemi askerler daha sonra alayların muharebe birimlerine veya yoğun muharebe tatbikatları eğitimi aldıkları birliklere destek ve tedarik için atanırlar. Keşif ve Patlayıcı Mühimmat İmhası (PMİ) birimleri, Azak'ın seçkinleri olarak kabul edilir ve en deneyimli personel (tipik olarak, eski Ukrayna Ordusu özel kuvvetleri veya benzeri) tarafından yönetilir. Yaklaşık 50 Rus uyruklu kişi Azak Alayına üye. Grup, Facebook'u Avrupa'daki diğer ülkelerden aşırı sağcı kişileri üye alımı için kullandı. 2019'da, Facebook'un Tehlikeli Kişiler ve Kuruluşlar politikası uyarınca, gruba destek verilmesine izin verilmedi, ancak bu Rusya'nın Ukrayna'yı işgali sırasında geçici olarak gevşetildi.

Yaşları 20 ile 45 arasında değişen yaklaşık 20 Hırvat Azak Taburuna Ocak 2015'te katıldı. Hırvatistan Dışişleri Bakanı Vesna Pusić'in Ukrayna'da Hırvat gönüllüler olduğunu doğrulamasının ardından, Rusya Dışişleri Bakanlığı Hırvatistan'ı vatandaşlarını silahlı çatışmadan geri çekmeye çağırdı. Pusić, Hırvatistan'ın Hırvat vatandaşlarının savaşa dahil olmasına karşı olduğunu söyledi ve onların özel inisiyatifiyle yola çıktıklarını ve Hırvatistan'ın onları eve getirmek için çalıştığını belirtti. İçişleri Bakanı Ranko Ostojić, Hırvat gönüllülerin meşru Ukrayna hükûmetinin yanında savaştığını ve Hırvat yasalarına göre herhangi bir suç işlemediklerini söyledi.

2016 yılının sonlarında, Brezilyalı müfettişler, Azak Taburu için Brezilyalı aşırı sağ aktivistleri üye alımı planını ortaya çıkardı.

Amerikan neo-nazi terörist grubu Atomwaffen Division üyeleri de Azak Taburuna katıldı.

Minsk Ateşkes Anlaşmalarına göre, yabancı savaşçıların Ukrayna ordusunda görev yapmasına izin verilmiyor. Fakat Minsk Ateşkes Anlaşmalarına rağmen, alayın hala yabancı savaşçıları var. Aralarında eski bir İngiliz ordusu askeri olan Chris Garrett ve "Yunan" takma adı ile tanınan Yunan ordusu ve Fransız Yabancı Lejyonunun 33 yaşındaki eski bir askeri de bulunuyor. Mart 2016 tarihli bir OHCHR raporu, örgütün "2014 yazından bugüne kadar Ukrayna silahlı kuvvetleri ve Azak Alayı tarafından Shirokine (Mariupol'un 31 km doğusunda) ve çevresinde düşmanlıkların yürütülmesi hakkında ayrıntılı bilgi topladığını belirtti. Eylül 2014 ile Şubat 2015 arasında sivillerin evlerinin toplu olarak yağmalandığı ve sivil bölgelerin hedef alındığı belgelendi." Grubun ambleminde, Nazi Partisi tarafından benimsenen ve tarihi kurt tuzaklarından esinlenen bir Alman hanedan arması olan Wolfsangel ve Kara Güneş bulunuyor. Her ikisi de popüler neo-Nazi sembolleridir. Azak askerlerinin üniformalarında Naziler ile bağlantılı semboller giydikleri gözlemlendi. 2014'te Alman ZDF televizyon ağı, Azak savaşçılarının gamalı haç sembolleri ve "Hitler'in kötü şöhretli siyah üniformalı elit birliklerinin SS rünleri" ile kask takan görüntülerini gösterdi. 2015 yılında, Polonyalı bir savaş muhabiri olan Marcin Ogdowski, Azak'ın eski tatil beldesi Majak'ta bulunan üslerinden birine erişim sağladı; Azak savaşçıları ona üniformalarındaki Nazi dövmelerinin yanı sıra Nazi amblemlerini de gösterdi.

Azak'ın kurucu üyesi, neo-Nazi Sosyal-Ulusal Meclis (SUM) lideri Andriy Biletski, "dünyanın beyaz ırklarını hayatta kalmaları için son bir haçlı seferinde ... Semi liderliğindeki Untermenschen'e karşı bir haçlı seferi" dedi. Siyaset bilimci Richard Sakwa tarafından 1920'lerin ve 1930'ların ulusal bütünleşmeciliğine kadar izlenen bir ideolojidir. Siyaset bilimci İvan Katçanovski, grubun ideolojisini Ukrayna Vatanseveri'ninkiyle karşılaştırdı ve şunları söyledi: "SUM/UV, aşırı milliyetçilik ve ırkçılıkla birlikte bir neo-Nazi ideolojisini savunuyor. Aynısı Azak taburunun üyeleri ve birçok futbol ultrası ve bu oluşumda görev yapan diğerleri için de geçerlidir."

Shaun Walker The Guardian'da, "[Azak'ın] üyelerinin çoğunun neo-Nazi gruplarla bağlantıları olduğunu ve onların neo-Nazi olduğu fikrine gülenlerin bile en inandırıcı inkarları vermediğini" yazdı ve savaşçılar arasında gamalı haç dövmeleri olduğunu ve "nasyonal sosyalist" olduğunu iddia eden birini gerekçe göstererdi. The Daily Beast'e göre, grubun bazı üyeleri "neo-Naziler, beyaz üstünlükçüler ve bariz Yahudi aleyhtarı" ve "farklı üyelerin sayısız gamalı haç dövmesi ve miğferlerine çizilen gamalı haçlar veya SS işaretleri ile savaşa girme eğilimleri, grubun diğer üyelerinin herhangi bir neo-Nazi bağlantısını makul bir şekilde inkar etmelerini çok zorlaştırıyor." Araştırmacı bir gazeteci grubu olan Bellingcat, Azak hareketi ile Amerikan beyaz üstünlükçü grupları arasındaki bağların izini sürdü. Foreign Policy'den Michael Colborne, grubun ideolojisi ve sembolizmi ile 2019 Christchurch cami saldırısı arasındaki benzerlikleri ve grubun Amerikan aşırı sağcılarını üye olarak alma çabalarını öne sürerek, bunu "küresel hırsları" olan "tehlikeli neo-Nazi dostu aşırılık yanlısı bir hareket" olarak nitelendirdi. Atlantic Council'den bir makalesinde Bellingcat'ten Oleskiy Kuzmenko, geniş çapta kabul gören bu aşırı sağ bağlantıların Ukrayna'nın uluslararası itibarını önemli ölçüde zedelediğini ve düşmanca anlatılara karşı bir güvenlik açığı oluşturduğunu yazdı.

Birimin sözcüsü, askere alınanların "sadece %10-20'sinin" neo-Nazi olduğunu ve bir komutanın neo-Nazi ideolojisini yanlış yönlendirilmiş gençlere atfettiğini söyledi. Birim üyeleri, ters çevrilmiş Wolfsangel'in Nazizm ile bağlantılı olmaktan ziyade, Ukraynaca "birleşik ulus" 2018'de ABD Temsilciler Meclisi, neo-Nazi bağlantılarını öne sürerek Azak üyelerinin Amerikan güçleri tarafından eğitilmesini engelleyen bir hükmü kabul etti. Meclis daha önce 2014 ve 2017 yılları arasında Azak'ın desteğini yasaklayan değişiklikleri kabul etmişti, ancak Pentagonun baskısı nedeniyle değişiklikler sessizce kaldırıldı. Bu, yasağın kaldırılmasının Ukrayna'da Holokost inkarı tehlikesinin altını çizdiğini belirten Simon Wiesenthal Merkezi tarafından protesto edildi.

Grubun antisemitik olduğu yönündeki suçlamalara rağmen, Ukrayna'daki Yahudi cemaatinin bazı üyeleri Azak Taburunu destekliyor ve Tabura hizmet ediyor. En önde gelen üyelerinden biri, Kiev'deki 2013 Yevromaydan protestoları sırasında "Yüzlerce Yahudi"nin lideri olan Nathan Khazin. Andriy Biletski bir röportajında, Ukrayna'nın kalkınmasında İsrail ve Japonya'yı rol model olarak gördüğünü açıkladı.

Slav paganizmi
Azak askerlerinin çoğu, Ukraynalı milliyetçi bir Rodnovery tipinin (Slav Yerli İnancı) takipçileridir ve bu tür sembolizmlerini (gamalı haçın bir varyasyonu kolovrat sembolü gibi) buradan alırlar. Ayrıca, Mariupol'da Perun'a adanan biri de dahil olmak üzere, dini törenleri için Rodnover türbeleri kurdular.

Azak hareketi
Azak Sivil Kolordusu
2015 baharında, Azak gönüllü taburunun gazileri, "siyasi ve sosyal mücadele" amacıyla, askeri olmayan bir sivil toplum örgütü olan Azak Sivil Kolordusunun ( ) çekirdeğini oluşturdu. Ulusal Kolordu siyasi partisi ile ilişkilidir. 2016 yılında Sivil Kolordu Azak üyeleri Kiev'de bir sosyal merkez "Kazak Evi" kurdu.

Ulusal Milisler
2017 yılında, Azak hareketiyle yakından bağlantılı olan Ulusal Milisler ( ) adlı bir paramiliter grup kuruldu. Belirtilen amacı, Ukrayna yasalarına göre izin verilen kolluk kuvvetlerine yardımcı olmaktı ve sokak devriyeleri gerçekleştirdi. Mart 2019'da üyeliğinin "1000-5000" arası olduğu bildirildi.

Ayrıca bakınız
Mizantropik Tümeni

Notlar
Kaynakça
Dış bağlantılar
İsveç Savunma Araştırma Ajansı için Margaret Klein tarafından 2017 makalesi
Deutsche Welle tarafından hazırlanan 2017 TV raporu
GeoHistory'de Kate Spencer tarafından yazılan 2021 makalesi
Resmi internet sitesi