kaan39/turkish-wikipedia-dataset-clean huggingface dataset:
Francisco Morazán

Francisco Morazán (3 Ekim 1792 - 15 Eylül 1842) 1830-1839 yılları arasında Orta Amerika Federal Cumhuriyeti başkanlığı da yapan siyasetçi. Orta Amerika başkanı olmadan önce Honduras devlet başkanı idi. 11 Kasım 1827 tarihinde yapılan La Trinidad Savaşı ile popülaritesi arttı. Savaştan sonra 1842 yılında idamına kadar, Morazán Orta Amerika'nın siyasi ve askeri alanında önemli bir yere sahipti.

Francisco Morazán siyasi arenada büyük ve ilerici bir Orta Amerika hedefinde büyük bir düşünür olarak kabul edildi. Orta Amerika Federal Cumhuriyeti'nde basın özgürlüğü, ifade ve din özgürlüğü de dahil olmak üzere liberal reformları yürürlüğe koydu.

Kaynakça
Konuyla ilgili yayınlar
Biyografileri
İlişkili tarihi kitaplar
Dış bağlantılar
Exhibition: See Sword, Portraits, and Objects that Belonged to Morazán
Proyecto Casa de Morazán
José Francisco Morazán Quezada 2003
Francisco Meza

Francisco Meza (d. 29 Ağustos 1991), Kolombiyalı futbolcudur. Categoría Primera A ekiplerinden Deportivo Cali'de forma giymektedir.

Başarıları
Santa Fe
Copa Sudamericana : 2015
Categoría Primera A : 2012-I, 2014-II
Superliga Colombiana : 2013, 2015
UANL
Liga MX: Apertura 2016, Apertura 2017, Clausura 2019
CONCACAF Şampiyonlar Ligi: 2020

Dış Bağlantılar
Francisco Mendes

Francisco Mendes ya da takma adı Chico Té (7 Şubat 1939 - 7 Temmuz 1978), Gine-Bissaulu asker ve siyasetçi. Mendes, Afrika ülkesi Gine-Bissau'da ülkenin ilk başbakanı olarak 1973 ile 1978 yılları arasında başbakanlık makamında bulunmuştur.

1974 yılına kadar Portekiz'e karşı yürütülen gerilla savaşında Gine ve Yeşil Burun'un Bağımsızlığı için Afrika Partisi saflarında yer alan Mendes, ordu içerisinde general rütbesiyle görevini yürütmüştür. 1962 yılında PAIGC içerisinde Bafata bölgesine siyasi komiser olarak atanan Mendes, 1963 ile 1964 yılları arasında ülkenin Senegal sınırına yakın doğu cephesinde görevlendirilmiştir. 1964 yılında PAIGC politbüro üyesi olan Mendes,1965 yılında örgütün savaş meclisi üyesi olmuştur.

Ülkesinin tek taraflı bağımsızlık ilanından sonra 23 Eylül 1973 tarihinde Gine-Bissau'un ilk başbakanı olarak makama gelen Mendes, başbakanlık görevini Comissário Principal (Türkçe: Birinci Komiser) unvanı ile yürütmüştür.

7 Temmuz 1978 yılında ülkenin iç kesimlerinde yaşanan ve nedenleri hakkında detaylı bir bilgiye erişilemeyen trafik kazası neticesinde ölmüştür.

Francisco Mendes'in ismi Yeşil Burun Adaları'nda Praia'da bulunan ancak günümüzde atıl bir konumda olan Francisco Mendes Uluslararası Havalimanı'na verilmiştir.

Kaynakça
Dış bağlantılar
Francisco Mendes hakkında bilgiler (Makale sonunda)
Francisco Mañosa

Francisco 'Bobby' Mañosa (12 Şubat 1931 - 20 Şubat 2019), Filipinli mimardır.
Kariyeri
20. yüzyılın en üretken Filipinli mimarlarından biri olarak kabul edilmektedir. Filipin mimarisinin gelişmesine sağladığı katkılardan dolayı 2018'de Filipinler Ulusal Sanatçısı olarak tanınarak ödüllendirilmiştir.

Eserleri arasında en bilineni Hindistan'da gerçekleştirdiği "Coconut Sarayı" olup bunun dışında Mañosa ayrıca; EDSA Tapınağı, Davao İnci Çiftliği ve Amanpulo tatil köyleri vb. yapılara da imza atmıştır.
Ölümü
20 Şubat 2019'da prostat kanseri sonucu Muntinlupa'da 88 yaşında ölmüştür.
Kaynakça
Dış bağlantılar
Francisco Massiani

Francisco Massiani (2 Nisan 1944 –1 Nisan 2019), Venezuelalı şair ve yazar.
Kariyeri
İlk romanı, Piedra de mar 1968'de yayınlandı. Bu ilk kitabında Karakas'taki orta sınıf gencin yaşamından kesitler yer almıştır. Yazar ve şair Massiani kariyeri boyunca birçok kısa hikâye ve şiir koleksiyonu yayınlamıştır. Çalışmalarıyla 2012 yılında Venezuela Ulusal Edebiyat Ödülü'nü kazanmıştır.
Ölümü
Venezuelalı şair ve yazar Francisco Massiani 2 Nisan 1944'te Karakas'ta doğmuş ve doğum gününe bir gün kala 1 Nisan 2019'da Karakas'ta 74 yaşında ölmüştür.

Kaynakça
Dış bağlantılar
Fragment Piedra de mar
"Un regalo para Julia", from Relatos
En la palabra de Pancho – Interview to Francisco Massiani in Lo afirmativo venezolano
Francisco Mojica

Francisco Juan Martínez Mojica (5 Ekim 1963), moleküler biyolog ve mikrobiyologdur. Bakterilerdeki tekrarlı DNA dizileri olan CRISPR (Düzenli aralıklarla bölünmüş palindromik tekrar kümeleri) bölgelerinin keşfine olan katkılarıyla tanınmaktadır. Bu keşif daha sonrasında genom düzenleme aracı olarak kullanılan CRISPR-Cas9 ‘un geliştirilmesine öncülük etmiştir.

Hayatı ve Eğitimi
Mojica 5 Ekim 1963 Elche İspanya doğumludur. Murcia Üniversitesi'nde biyoloji eğitimine başladıktan sonra Valensiya Üniversitesi'ne geçerek lisans eğitimini 1986 yılında tamamlamıştır. Alicante Üniversitesi'nden 1993 yılında doktora derecesi almıştır. Doktora eğitimi sırasında Paris-Sud Üniversitesi'nde de bulunmuştur. Doktora sonrası eğitimi için Utah Üniversitesi ve Oxford Üniversitesi'ne gitmiştir. Mojica 1994 yılından beri Alicante Üniversitesi'nde moleküler biyoloji alanında çalışmaktadır.

Mojica CRISPR bölgesini 1993 yılında ilk tarif eden kişilerdendir. 1987 yılında bir kısmı Yoshizumi Ishino tarafından tarif edilmiştir. 1990'lı yıllardan itibaren bu alanda çalışan Mojica CRISPR ismini Ruud Jansen ile birlikte bilimsel terminolojiye katan kişidir.

2003 yılında Mojica CRISPR'ın mikrobiyal bağışıklık sisteminde görev aldığına dair ilk makaleyi yazmıştır. Makele Nature, Proceedings of the National Academy of Sciences, Molecular Microbiology ve Nucleic Acid Research dahil birçok önemli bilimsel dergi tarafından reddedilmiştir. Makele Şubat 2005'te Journal of Molecular Evolution tarafından yayınlanmıştır.

İlgili Kitap-Film
Kaynakça
Francisco Morales Bermúdez

Francisco Remigio Morales Bermúdez Cerruti (4 Ekim 1921 - 14 Temmuz 2022), Perulu asker ve siyasetçi.

Erken hayatı
Morales Bermúdez 4 Ekim 1921 tarihinde Lima'da doğdu. Babası Remigio Morales Bermúdez'de kendisi gibi askerdi. Dedesi ise eski Peru Devlet Başkanı Remigio Morales Bermúdez'idi. Eğitimini Chorrillos Askeri Okulunda tamamladı.

Devlet Başkanlığı
1968 darbesi ile ülke yönetiminin başına geçen Peru Cumhurbaşkanı Juan Velasco Alvarado'nun sağlık sebeplerini ve ülkedeki ekonomik krizi gerekçe göstererek 1975 yılında yaptığı askeri darbe ile Alvarado'yu devirip kendisini yeni Peru Cumhurbaşkanı ilan etmiştir. Ekonomik kriz kaynaklı polis grevini fırsata çevirerek yönetime el koymuştur.

Morales Bermúdez'in darbesi 1970'li yıllarda Latin Amerika ülkelerinde yaygın olan ABD ve CIA destekli Condor Planı'nın bir parçasıdır. Bu dönemde yaşanmış en belirgin olaylardan biri ise Bermúdez'in Askeri Cuntası'nın Lima'da 25 Perulu muhalifin kaçırılıp sürgün edilmesi ve Jorge Rafael Videla'nın Arjantin'deki Askeri Cuntası'na teslim edilmesidir. Bu olayla ilgili olarak Morales Bermúdez ve CIA arasındaki yazışmalar WikiLeaks dosyalarında ortaya çıkmıştır.

Yargılanması
Ayrıca diktatörlüğü döneminde Peru'da birçok yolsuzluk, faili meçhul cinayetler ve insan hakları suçlarına sebep olmuştur. 2017 yılında İtalyan Anayasa Mahkemesi Morales Bermúdez'in döneminde işlenen suçlarda İtalyan vatandaşlarında kaçırılması, zorla alıkonulması ve kaybolmaları konusunda Morales Bermúdez'i suçlu bulmuş ve ömür boyu hapis ile cezalandırmışlardır.

Ölümü
17 Temmuz 2022 tarihinde Lima'da bir hastanede 100 yaşında öldü.

Kaynakça
Francisco Mosquera

Francisco Mosquera (d. 1 Nisan 1992) Kolombiyalı haltercidir. 2017 ve 2022 yıllarında dünya şampiyonu olmuş, üç kez Panamerikan şampiyonu ve bir kez Panamerikan Oyunları şampiyonudur. 62 kg kategorisinde 2018'e kadar, ardından 61 kg'da yarışmaktadır.

Kariyeri
Mosquera, 2016 Yaz Olimpiyatları’ndan sadece 10 gün önce sol dizindeki patellar tendonu kopardığı için Rio’da yarışamadı. Yaklaşık 15 aylık rehabilitasyon sürecinin ardından 2017 Bolivarcı Oyunları’nda sahalara döndü ve 62 kg kategorisinde altın madalya kazandı.

2015 yılında Houston’da düzenlenen Dünya Halter Şampiyonası’nda 62 kg kategorisinde gümüş madalya kazandı.
2017 yılında Anaheim’da yapılan şampiyonada altın madalya kazanarak, Leydi Solís’ten sonra dünya şampiyonluğu elde eden ikinci Kolombiyalı halterci oldu.

Önemli sonuçları
Kaynakça
Dış bağlantılar
Uluslararası Halter Federasyonu sayfasında Francisco Mosquera
Francisco Pizarro

Francisco Pizarro (1471 veya 1476 - 26 Haziran 1541), Peru'daki İnka topraklarını ele geçiren (1531 - 1533) İspanyol fatih.

İspanya'da dünyaya gelen dört çocuklu fakir bir ailenin eğitim görmemiş ve yoksul çocuğudur. Babası kraliyet donanmasında bir kaptandır ve Konkistador (fatih) ruhuna bu sayede bürünmüştür. Keşfettiği Peru'da yaptıkları evrensel olarak bir vahşet olarak nitelendirilirken Avrupa halkınca bir kahraman olarak gösterilmiştir. Pizarro, Peru civarında faaliyet gösteren diğer bir İspanyol komutan Diego de Almagro ile mücadelesinde onu öldürtmüştür. Almagro'nun yerine geçen oğlu II. Diego de Almagro, babasının intikamını almak için yirmi zırhlı savaşçı ile Pizarro'nun sarayını basmış ve onu öldürmüştür.

Kaynakça
Francisco Solano López

Francisco Solano López (24 Temmuz 1827 - 1 Mart 1870), Carlos Antonio Lopez'in büyük oğluydu.

Babasının ölümü (10 Eylül 1862) üzerine yönetimi eline geçirdi ve ordunun yardımıyla kısa bir sürede iktidarını sağlamlaştırdı. 19. yüzyılda Paraguay, kıtanın güneyinde kendi silahlarını üreten tek ülkeydi ve ülkede hemen hemen herkes okuma yazma biliyordu. Francisco Solano Lopez, daha önce de babası, ülkeyi dışarı açmaya çalışmışlardı. Yeni yollar yapılmış, önemli bir ticaret filosu oluşturulmuş, ticaret desteklenmişti. Londra ithalat-ihracatçıları duruma ilgisiz kalmadılar. İngiltere'nin kışkırtmasıyla, Brezilya, Uruguay ve Arjantin hükûmetleri bu kötü örneği ortadan kaldırmaya karar verdiler. Üçlü ittifak adı verilen savaş korkunç bir soykırım niteliği taşıyordu. Solano Lopez, 1870'te, Cerro Corá'da elinde silahla can verdi. Çocuklardan oluşan birlikler ülkelerini savunmaya çalıştılar, kadınlar cephede yaralılarla ilgilendiler. İttifak orduları yaylayı ateşe verdi, amaç ise geriye hiçbir şey bırakmamaktı. Savaştan önce 525.000 olan Paraguay nüfusu savaşın sonunda 221.000'e düşmüştü, bunların ancak 28.000'i erkekti. Nüfusu yeniden artırabilmek için tek yol poligamiydi. Sekiz yıl boyunca işgal altında kalan ülke tamamıyla yıkıldı ve toprakların büyük kısmı elden gitti. Paraguay, yüz yıldan beri bu felaketin izlerini silmeye çalışıyor. Bu çaba, 1930'da bir kez daha Bolivya'yla yapılan kanlı savaşta kırıldı. Avrupa basınının bir gösteri gibi izlediği bu uzun savaş aslında iki uluslararası petrol şirketinin savaşıydı. Bu kez Paraguay galip ilan edildi. Temelde tarıma dayalı bir ülke olan Paraguay çok küçük bir askerler ve toprak sahipleri sınıfınca yönetilmektedir. Bunların çoğu, 1870 felaketinden sonra ülkeye yerleşen Orta Avrupalı göçmenlerin torunları. Paraguay 1954'ten 1990 dönemine kadar, General Stroessner'in koyu dikta yönetiminde kaldı.

Ayrıca bakınız
Personalismo
Francisco Palóu

Francisco Palou (1723, Palma – 1789), Baja Kaliforniya Yarımadası'nda ve Alta Kaliforniya'da bir Fransisken misyoneri, idareci ve tarihçiydi.

Francisco Palou'nun Kaliforniya ve Meksika'nın manastırlaşma hareketine katkıları oldukça engindir. Akıl hocası Junipero Serra ile Meksika'dan Kaliforniya'ya geniş bir bölgede sayısız misyoner eserleri bırakmıştırlar. Bunların çoğu günümüzde de ayakta kalmıştır. Fransisken tarikatında yüksek bir makamı olan Palou Baja Kaliforniya ve yukarı Kaliforniya'da birçok misyonerlik faaliyetlerinde bulunmuştur. Palou'nun misyonerlik çalışmalarındaki başarıları yirmilerinde başlayıp ölüm yaşı olan 66'ya kadar sürmüştür.

Kaliforniya misyonlarının standart bir tarihini 1767'den 1784'e kadar dört ciltlik bir set olarak "bildirimlerinde" derledi.

Dış bağlantılar
Palou'nun eseri Serra'nın yaşamı
Francisco Rodríguez (1981 doğumlu futbolcu)

Francisco Javier "Maza" Rodríguez Pinedo (d. 10 Ekim 1981; Mazatlán, Meksika), Meksikalı eski millî futbolcudur.

Futbol kariyeri
Mevkii olarak savunmanın ortasında oynayan bir oyuncudur. Meksika'nın CD Guadalajara takımında kariyerine başlamıştır. 2008-2009 sezonunda PSV takımına transfer olmuştur.
İstatistikler
Kariyer istatistikleri
Güncelleme 2 Ocak 2013



|-
| 2002-03||rowspan="6"|Guadalajara||rowspan="6"|Primera División||2||0||colspan="2"|-||colspan="2"|-||2||0
|-
|2003-04||32||0||colspan="2"|-||colspan="2"|-||32||0
|-
|2004-05||30||0||colspan="2"|-||colspan="2"|-||30||0
|-
|2005-06||26||0||colspan="2"|-||7||0||33||0
|-
|2006-07||44||4||colspan="2"|-||colspan="2"|-||44||4
|-
|2007-08||37||1||2||1||6||1||45||2

|-
|2008-09||rowspan="3"|PSV||rowspan="3"|Eredivisie||9||1||-||-||3||0||12||1
|-
|2009-10||29||1||2||0||7||0||38||1
|-
|2010-11||22||2||3||0||6||0||31||2

|-
|2011-12||rowspan="2"|VfB Stuttgart||rowspan="2"|Bundesliga||26||2||3||0||-||-||29||2
|-
|2012-13||14||0||2||0||5||0||21||0

|-
| 2013||CF América||Primera División|| || || || || || || ||
171||4||2||1||13||1||186||6
60||4||5||0||16||0||81||4
40||2||5||0||5||0||50||2
271||10||12||1||34||1||317||12


Millî takım istatistikleri
Güncelelme 11 Kasım 2011


Millî takım golleri
Kaynakça
Dış bağlantılar
Francisco Torres (Amerikalı futbolcu)

José Francisco Torres (d. 29 Ekim 1987), Amerikalı futbolcudur. Liga MX ekiplerinden Tigres UANL'da oynuyor.

Kariyer İstatistikleri
Millî takım istatistikleri
Başarıları
Pachuca
Liga MX: Clausura 2007
CONCACAF Şampiyonlar Ligi: 2007, 2008, 2009-10
SuperLiga: 2007

UANL
Liga MX: Apertura 2015
Copa MX: Clausura 2014

ABD
CONCACAF Altın Kupa: 2013





Kaynakça
Francisco Sandaza

Francisco Sandaza (d. 30 Kasım 1984), forvet pozisyonunda görev yapan İspanyol futbolcudur.

Profesyonel kariyerine 2003 yılında Toledo B kulübünde başladı. Daha sonra sırasıyla Toledo, Valencia B, Onda, Puçol, Dundee United, Brighton & Hove Albion, St Johnstone, Rangers, Lugo, Girona, FC Tokyo, Girona ve El-Ehlikulüplerinde oynadı.

Dış bağlantılar
Francisco Pascual Obama Asue

Francisco Pascual Obama Asue, Ekvator Gineli siyasetçi. Asue, Afrika ülkesi Ekvator Ginesi'nde 23 Haziran 2016-1 Şubat 2023 tarihleri arası başbakanlık görevinde bulunan siyasetçidir.

Ekvator Ginesi devlet başkanı Teodoro Obiang Nguema Mbasogo'nun yayımladığı bildiriye istinaden Asue, görevi Vicente Ehate Tomi'den devralarak ülkenin dokuzuncu başbakanı olarak göreve başlamıştır.

Asue, 1 Şubat 2023 tarihinde görevi ülkenin ilk kadın başbakanı olarak makama atanan Manuela Roka Botey'e devrederek görevinden ayrılmıştır.

Kaynakça
Francisco Savín

Francisco Savín (18 Kasım 1929 - 26 Ocak 2018) Meksikalı orkestra şefi ve besteci. Meksiko City'de doğdu. Rodolfo Halffter başkanlığında kompozisyon okudu ve Luis Herrera de la Fuente'den orkestra yönetimini öğrendi. Xalapa Senfoni Orkestrasını 1963'ten 1967'ye ve 1984'ten 1986'ya kadar iki defa yönetti.

Kaynakça
Francisco Serraller

Francisco Calvo Serraller (d. 19 Nisan 1948 –ö. 16 Kasım 2018 ), İspanyol tarihçi ve yazardır.

Yaşamı
Caovo Seraller 19 Nisan 1948'de Madrid'de doğdu.

Kariyeri ve ölümü
Calvo Serraller, Madrid Complutense Üniversitesi'nde tarihçi olarak doktorasını Felsefe ve Edebiyat alanında tamamlamıştır.
2001'den itibaren San Fernando Kraliyet Güzel Sanatlar Akademisi üyesiydi.
Ayrıca Prado Müzesi'nin direktörü olarak ve 1976'da kuruluşundan iribaren "El País" gazetesine düzenli olarak çalışmıştır. 16 Kasım 2018'de 70 yaşında Madrid'de ölmüştür.
.

Eserleri
Yayınladığı seçme kitapları:

Spain, Half a Century of Avant-Garde Art (1985).
The Art seen by Artists (1987).
Vanguard and Tradition in Contemporary Spanish Art (1989).
The Novel of the Artist (1991).
Encyclopedia of 20th Century Spanish Art (1992).
Grandes Maestros de la Pintura|The Greatest Masters of Art and its Paintings (1993) (Illustrated by Willi Glasauer).
Brief History of the Prado Museum (1994).
The Romantic Image of Spain: Art and Architecture of the 19th Century (1995).
El Greco (1995).
Las Meninas de Velázquez (1996).
Columnary: Reflections by an Art Critic (1998).
Freedom of Exhibition: A Different Art History (2000).
Contemporary Art (2001).
The Genres of Painting (2005).

Kaynakça
Dış bağlantılar
Francisco Rodríguez Adrados

Francisco Rodríguez Adrados (29 Mart 1922, Salamanca - 21 Temmuz 2020, Madrid), İspanyol Helenist tarihçi, dilbilimci ve çevirmen.
Yaşamı ve kariyeri
Rodríguez Adrados 29 Mart 1922'de Salamanca, İspanya'da doğdu. Salamanca Üniversitesi ve Madrid Complutense Üniversitesi'nde eğitim gördü. Eserlerinde çoğunlukla Antik Yunan ve günümüz Yunanistan Tarihi konularına değindi. Kariyerinin büyük kısmında Madrid Complutense Üniversitesi'nde çalıştı.
Ayrıca İspanya Kraliyet Tarih Akademisi'nin üyesiydi.
Ölümü
Rodríguez Adrados 21 Temmuz 2020'de Madrid, İspanya'da 98 yaşında öldü.
Kaynakça
Dış bağlantılar
Diccionario griego-español en línea, dirigido por Francisco R. Adrados y Juan Rodríguez Somolinos.
Bibliografía de Adrados desde 1943.
Algunas obras en la Biblioteca Virtual Miguel de Cervantes
Recopilación de trabajos de Francisco Rodríguez Adrados en Dialnet
Francisco Sagasti

Francisco Rafael Sagasti Hochhausler (10 Ekim 1944) Perulu bir mühendis, akademisyen ve yazardır, 16 Kasım 2020-28 Temmuz 2021 tarihleri arası Peru'nun devlet başkanıydı. Mart 2020'den beri Lima seçim bölgesi Kongre Üyesi olarak görev yapmaktadır.

Mor Parti'nin kurucu üyelerinden Sagasti, Julio Guzmán'ın 2021 genel seçimlerinde başkan yardımcılığını anayasal miras yoluyla devralıncaya kadar ikinci başkan yardımcılığını yaptı.

Kaynakça
Francisco Trincão

Francisco António Machado Mota de Castro Trincão (d. 29 Aralık 1999), forvet pozisyonunda görev yapan Portekizli futbolcudur. Primeira Liga takımlarından Sporting'de forma giymektedir.

Profesyonel kariyerine 2016 yılında Braga B takımında başladı. Daha sonra sırasıyla Braga, Barcelona ve Wolverhampton Wanderers takımlarında forma giydi.

Kaynakça
Dış bağlantılar
Francisco Varela

Francisco Javier Varela García (7 Eylül 1946 - 28 Mayıs 2001), akıl hocası Humberto Maturana ile birlikte en çok biyolojiye otopoiesis kavramını tanıtmasıyla tanınan Şilili bir biyolog, filozof, sibernetikçi ve sinirbilimciydi. - Bilim ve Budizm arasındaki diyaloğu geliştirmek için Akıl ve Yaşam Enstitüsü'nün kurulmasında büyük rol aldı.

Yaşam ve Kariyer
Varela 1946 yılında Şili'nin Talcahuano kentinde Corina María Elena García Tapia ve Raúl Andrés Varela Rodríguez'in oğlu olarak dünyaya geldi. Ortaokulu akıl hocası Humberto Maturana gibi Santiago 'daki Liceo Alemán del Verbo Divino'da tamamladıktan sonra (1951-1963), Varela geçici olarak Şili Papalık Katolik Üniversitesi'nde tıp eğitimi aldı ve Şili Üniversitesi'nden biyoloji derecesiyle mezun oldu. Daha sonra Harvard Üniversitesi'nde biyoloji alanında doktora yaptı. 1970 yılında savunduğu ve Torsten Wiesel tarafından yönetilen tezinin başlığı Böcek Retinaları: Bileşik gözde bilgi işleme idi.

Kaynakça
Francisco Rico Manrique

Francisco Rico Manrique (28 Nisan 1942, Barselona – 26 Nisan 2024, Barselona), İspanyol dilbilimci.

Hayatı
Rico Manrique, 28 Nisan 1942'de Barselona'da doğdu. José Manuel Blecua ve Martín de Riquer'in öğrencisiydi. Barselona Özerk Üniversitesi'nde Orta Çağ İspanyol Edebiyatı profesörü olarak görev aldı. Aynı zamanda Kraliyet İspanyol Akademisi, Lizbon Bilimler Akademisi, Lincei Ulusal Akademisi ve İngiliz Akademisi'nin üyesiydi.

4 Haziran 1987'den 26 Nisan 2024 tarihindeki ölümüne kadar İspanyol Kraliye Akademisi'nin p koltuğunun sahibiydi.

Rico Manrique, Orta Çağ ve “Siglo de Oro” dönemine ait birçok klasik eserin editörlüğünü üstlenerek Orta Çağ ve rönesans edebiyatı üzerine çok sayıda kitap kaleme almıştır. Ayrıca Historia y Crítica de la Literatura Española (Dokuz cilt, ekleriyle birlikte) adlı başka bir kitabında editörlüğünü yapmıştır.

Arkasından Centro para la Edición de los Clásicos Españoles adlı eserden ilham alarak izleyerek hazırladığı Klasik Kütüphane serisinin bir bölümü olan Okuyucu Çevresi adlı kısmı denetledi.

Çalışmalarıyla 1998'de on ikinci Menéndez Pelayo Uluslararası Ödülü'nü ve 2004'te Ramón Menéndez Pidal Ulusal Araştırma Ödülü'nü aldı.

Rico Manrique, 26 Nisan 2024'te memleketi Barselona, İspanya'da 81 yaşında öldü.

Seçme eserleri
La novela picaresca y el punto de vista, Seix Barral (1970). İngilizce çeviri, The Picaresque Novel and the Point of View, Cambridge Üniv. yayınları, 1984.
Alfonso el Sabio y la "General Estoria", Ariel (1972)
Primera cuarentena y Tratado general de literatura, El Festín de Esopo (1982)
Texto y contextos: Estudios sobre la poesía española del siglo XV, Grijalba Mondadori (1991)
El sueño del humanismo Alianza (1993)
Figuras con paisaje, Destino (1994)
Los discursos del gusto, Destino (2003)
Tiempos del "Quijote", Acantilado (2012)

Rico hakkında
Kaynakça
Dış bağlantılar
Centro para la Edición de los Clásicos Españoles.
Francisco Serrão

Francisco Serrão (1521'de öldü), Ferdinand Magellan'ın kuzeni olabileceği düşünülen Portekizli bir kaşifti. Onun 1512'deki yolculuğu, Malakka'yı geçerek modern Endonezya ve Doğu Hint Adaları üzerinden doğuya doğru yapıldığı bilinen ilk Avrupa yolculuğuydu. Ternate hükümdarı Sultan Bayan Sirrullah'ın sırdaşı ve onun kişisel danışmanı oldu. Ternate'de kaldı ve Magellan'ın öldüğü sıralarda orada öldü.

Hint Adaları'na Yolculuk
Serrão, 1511'de Maluku'daki Banda Baharat Adalarını bulmak için Afonso de Albuquerque tarafından Malakka'dan gönderilen üç gemiden birinin kaptanı (ve António de Abreu'nun genel komutası altında ikinci adamdı) olarak görev yaptı. Banda; hint cevizi ve onun kabuğunun tozu, tatlandırıcı olarak kullanılan baharatlar, ilaçlar ve o zamanlar Avrupa pazarlarında oldukça değerli olan koruyucu maddelerin dünyadaki tek kaynağıydı. Portekizliler, onu fahiş fiyatlara Venediklilere satan Arap tüccarlara güvenmek yerine, kaynağa hakim olmaya çalıştı.

Malay dümenciler, keşif gezisini Cava üzerinden doğuya ve Küçük Sunda Adaları boyunca yönlendirdikten sonra onları Ambon üzerinden kuzeye, Banda'ya yönlendirdiler. Serrão'nun gemisi Java'daki Gresik'e yanaştığında, karısı olarak Cavalı bir kadınla evlendi ve o da keşif gezisinin sonraki yolculuğunda ona eşlik etti. 1512'de gemisi kazaya uğradı ama Ambon'un kuzeyindeki Luco-Pino adasına (Hitu) ulaşmayı başardı. Keşif heyeti Banda'da yaklaşık bir ay kaldı, gemilerini satın alıp hint cevizi ve ceviz kabuğu tozunun yanı sıra Banda'nın başarılı bir antrepo ticaretine sahip olduğu karanfillerle doldurdu. Portekizliler, Malakka'daki 1511 çatışmalarının ardından bölgeye yapılan Cava ve Malay seferlerindeki geçici bir kesinti nedeniyle baharat ticaretinde yaşanan durgunluk sırasında bölgede yiyecek ve baharat alıcıları olarak da memnuniyetle karşılandılar. Ziyaretçiler askeri müttefik olarak işe alındılar ve onların sonraki atılımları, ziyaretçileri yardım etmeye ikna etmek için elçiler gönderen Ternate ve Tidore'un rakip komşularınca duyuldu.

Son yıllar
Francisco Serrão'nun Ferdinand Magellan'a yazılan, Portekiz Malakka'sı yoluyla Portekiz'e ulaştırılan ve 'Baharat Adaları'nı anlatan mektupları, Magellan'ın İspanya Kralını dünya turunu finanse etmesi için ikna etmesine yardımcı oldu. Birbirleriyle buluşmadan önce Serrão, 1521'de Magellan'ın Filipinler'de (Maktan Adası, Cebu'da) öldüğü sıralarda Ternate'de gizemli bir şekilde öldü.

Ayrıca bakınız
Asya'nın Keşfi
Endonezya Tarihi

Kaynakça
Kaynakça