Esenyurt

Esenyurt, İstanbul ilinin bir ilçesidir. Türkiye İstatistik Kurumunun (TÜİK) Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS) 2025 sonuçlarına göre 1.003.905 nüfusuyla Türkiye'de 1 milyonu aşan ilk ilçe olmuştur. Büyükçekmece ilçesinin semtlerinden biriyken, 2008 yılında Kıraç beldesi ile birleştirilerek ilçe olmuştur. İlçede bir şehir parkı bulunmaktadır. İlçede güvenlik 1 Haziran 2009 itibarıyla polis teşkilatına geçmiş ve emniyet müdürlüğü binası kurulmuştur.

Tarihçe
19. yüzyılın başlarında Ekrem Ömer Paşa'ya ait çiftlik toprağında kurulan yerleşme, buranın hissedarlarından olan Eşkinozgillerden Eşkinoz adını almıştır.

1967'de de yerleşimin adı Esenyurt olarak değiştirilmiştir. Eşkinoz Çiftliği'nde çalışanların oluşturduğu yerli halka 1920-1938 yıllarında Romanya ve Bulgaristan'dan göçenlerin katılımı ve son yıllarda iç ve dış göçlerle gelen nüfus, etnik yapının bugünkü hâlini almasını sağlamıştır.

Esenyurt Belediyesi'nin kurucu belediye başkanı Gürbüz Çapan'dır. Esenyurt ilçesinin 2024 Yerel Seçimlerinde Ahmet Özer belediye başkanı seçilmiş olup, hakkındaki iddialardan dolayı İçişleri Bakanlığınca geçici olarak görevden uzaklaştırılmış, bu geçici süreç boyunca yönetim, Belediye Başkan Vekilliği görevine atanmış İstanbul Vali Yardımcısı Can Aksoy tarafından yürütülmektedir. İlk yerleşim, Merkez Mahallesi'nde Köyiçi mevkiinde oluşmuştur. Bugün hâlâ bu alanda bulunan Romanların yaşadığı ve yerleşmenin en yoğun özelliklerini taşıyan Roman Mahallesi ilk yerleşmenin çekirdek alanlarından biridir. 1920-1938 yıllarında bölgeye gelen Romanya ve Bulgaristan göçmenlerinin ikamet ettiği Merkez Mahallesi'nin kuzey kesiminde bulunan göçmen mahallesi de yerleşmenin en eski bölgesidir.

Coğrafya
Esenyurt yerleşim yeri bütünü, Marmara Bölgesi'nin Trakya alt bölgesinde, İstanbul Metropolitan alan sınırları içerisinde yer almaktadır. Bu bölgenin doğusunda Küçükçekmece Gölü, batısında Büyükçekmece, kuzeyinde Bahçeşehir mahallesi ve TEM Karayolu, güneyinde Firuzköy ve E-5 Karayolu bulunmaktadır. İlçe batıda Büyükçekmece, kuzeyde Başakşehir, kuzeybatıda Arnavutköy, doğuda Avcılar, güneyde Beylikdüzü ilçeleriyle komşudur.

İlçenin yüzölçümü 43 km²dir. (2.770 hektar) Esenyurt ilçe merkezinin deniz seviyesinden ortalama yüksekliği 55 metredir. 1989 yılında belediye olma niteliği kazanmıştır. Belediye teşkilatının kurulmasıyla bölgenin gelişmesi hızlanmıştır. Nüfus bakımından İstanbul ve Türkiye'nin en büyük ilçesidir.

Güncel AVM listesi
Akbatı AVM
Eskule AVM
Torium AVM
Marmara Park
City Center AVM


Tarihî yapıları
Haramidere Köprüsü
Viyana Köprüsü (Esenyurt)
Esenyurt Tarihi Merkez Camii
Tarihi Bağlar Çeşmesi
Kazlıçeşme

Eğitim
İlçede birçok eğitim kurumu vardır. 2013 yılında eğitime başlayan İstanbul Esenyurt Üniversitesi büyük bir öneme sahiptir. Ayrıca Esenyurt'ta büyük bir gözlemevi ve çok sayıda kütüphane de yer almaktadır.

Sağlık kurumları
İlçede sağlık alanında; 7 acil yardım istasyonu, 157 aile hekimliği, 34 diş muayenehanesi, 3 diş protez laboratuvarı, 2 diyaliz merkezi, 190 eczane, 1 evde bakım merkezi, 6 işitme cihazı satış ve uygulama merkezi, 11 muayenehane, 3 müstakil tek uzmanlık dalında tıbbi laboratuvar, 47 optisyenlik müessesesi, 1 ortez-protez yapım ve uygulama merkezi, 1 özel ağız ve diş merkezi, 26 özel ağız ve diş sağlığı polikliniği, 4 özel hastane, 1 özel poliklinik, 14 özel tıp merkezi, 5 sağlık kabini, 1 vakıf üniversitesi hastanesi bulunmaktadır. Ayrıca yeni aşılar ve ilaçlar geliştirmek için Esenyurt Hıfzıssıhha Enstitüsü kurulmuştur.

Bazı Sağlık Kurumları
Esenyurt Devlet Hastanesi
Esenyurt Devlet Hastanesi Ek Bina
Özel Doğa Hospital
Özel Elitium Tıp Merkezi
Özel Esencan Hastanesi
Özel Avrupa Tıp Merkezi
Özel Yeni Hayat Cerrahi Tıp Merkezi
Özel Mutlu Yaşam Tıp Merkezi
Özel Mediplus Tıp Merkezi
Özel Avrupagöz Esenyurt Göz Merkezi
Özel Çavuşoğlu Esenyurt Diyaliz Merkezi
Özel Reyap Hastanesi
Özel Eslife Hastanesi
Özel Etik Life Tıp ve Cerrahi Merkezi
İstinye Üniversitesi Liv Hospital
Özel Medihaus Tıp Merkezi

Cumhuriyet Meydanı
Esenyurt Cumhuriyet Meydanı, İstanbul'un Esenyurt ilçesinde bulunan Doğan Araslı Bulvarı ve 19 Mayıs Bulvarı'nı birbirine bağlayan meydandır.

Atatürk Anıtı, Esenyurt Mezarlığı, Eskule AVM, Kızılay Devlet Hastanesi, Esenyurt Anadolu Lisesi ve pek çok iş hanı tarafından çevrili olan meydan Esenyurt'un en uğrak yeridir.

Etrafta pek çok mağaza, dükkan, alışveriş merkezi ve iş hanının bulunması nedeniyle pek çok kişi tarafından ziyaret edilmektedir. Ayrıca meydan bir tünele sahiptir ve buradan pek çok otobüs ve minibüs hattı geçmektedir.

Meydanda oturmak için banklar ve pek çok zaman yapılan çeşitli etkinlikler bulunmaktadır. Meydanın alt kısmında bir tarihi çeşme bulunmaktadır.

Meydanın emniyeti için sürekli polis ekipleri Atatürk Anıtı çevresinde nöbet tutmaktadırlar.

Mahalleler
Mahalle başına çok fazla nüfus yoğunluğunun yaşanması ve yerel yönetimlerin sunduğu hizmetlerin pratikliğinin arttırılması amacıyla büyük mahalleler bölünerek yeni mahalleler oluşturulmuş ve 2015'te 20 olan mahalle sayısı 43'e çıkartılmıştır.


Esenyurt, 43 mahalleden oluşmaktadır:

Akçaburgaz
Akevler
Akşemseddin
Ardıçlı
Aşık Veysel
Atatürk
Bağlarçeşme
Balıkyolu
Barbaros Hayrettin Paşa
Battalgazi
Cumhuriyet
Çınar
Esenkent
Fatih
Gökevler
Güzelyurt
Hürriyet
İncirtepe
İnönü
İstiklal
Koza
Mehmet Akif Ersoy
Mehterçeşme
Mevlana
Namık Kemal
Necip Fazıl Kısakürek
Orhan Gazi
Osmangazi
Örnek
Pınar
Piri Reis
Saadetdere
Selahaddin Eyyubi
Sultaniye
Süleymaniye
Şehitler
Talatpaşa
Turgut Özal
Üçevler
Yenikent
Yeşilkent
Yunus Emre
Zafer



Nüfus
Adrese dayalı nüfus kayıt sistemi 2023 verilerine göre, nüfusu 978 bin 7 kişidir. Bu yönüyle Türkiye'nin nüfus bakımından en büyük ilçesi konumundadır. Nüfusu, 57 ilden daha fazladır.


Siyaset
Belediye başkanları
30 Ekim 2024 tarihinde Esenyurt Belediye Başkanı Prof. Dr. Ahmet Özer hakkındaki iddialardan dolayı görevden geçici süreyle uzaklaştırılmış olup, yerine İstanbul Vali Yardımcısı Can Aksoy atanmıştır.

Ulaşım
Dış bağlantılar
Esenyurt Belediyesi
Esenyurt Kaymakamlığı
T.C. İstanbul Valiliği (Harika İstanbul) / Esenyurt İlçesi Tanıtımı

Kaynakça