Frigce

Frig dili ya da Frigce, klasik antik çağda (MÖ 8. yüzyıldan MS 5. yüzyıla kadar) Anadolu'da (günümüz Türkiyesinde) konuşulan ve Frig Uygarlığı'nın ana dili olan bir Hint-Avrupa diliydi.

Antik Yunan yazarları, "Frig" kelimesini, tek bir "kabile" veya "halk" adından ziyade, esas olarak Anadolu'nun orta bölgelerinde yer alan geniş bir etno-kültürel kompleksi tanımlamak için bir şemsiye terim olarak kullanmışlardır. Platon, bazı Frigce kelimelerin Yunanca kelimelere benzediğini gözlemlemiş ve bunu "Diyaloglar" eserinde yazmıştır.

Keşif ve Deşifre Edilmesi
Herodotus ve Hesychius gibi eski yazarlar, bize Frigce olduğu varsayılan birkaç düzine kelime, sözde tefsirler sağlamışlardı. Modern zamanlarda, Ortaköy'de bulunan Frig metinli ilk anıt, 1752'de tanımlanmıştır. 1800'de Yazılıkaya'da (klasik Nakoleia) iki yazıt daha keşfedilmiştir. Bir tanesinin üzerinde ΜΙΔΑΙ, 'Midas'a' yazısı okunabiliyordu, bu da onların efsanevi Frigya kralı Midas'ın bir binasının, muhtemelen mezarının parçası olduğu fikrini uyandırdı. Daha sonra Batılı arkeologlar, tarihçiler ve diğer akademisyenler, Homeros'un dünyasının coğrafi arka planını ve Yeni Ahit'in bahsettiği eski dünyadan unutulmuş medeniyetleri bulmak için Anadolu'yu dolaşmaya başladıklarında, daha fazla anıt keşfedildi. 1862'ye gelindiğinde, aralarında birkaç Yunanca-Frig dili iki dilli olan on altı Frig yazıtı biliniyordu. Bu, Alman bilim adamı Andreas David Mordtmann'ın yazıyı deşifre etmek için ilk ciddi girişimi üstlenmesine imkân verdi, ancak Frigce ile Ermenice arasındaki paralellikleri aşırı vurguladı ve bu da bazı yanlış sonuçlara yol açtı. 1880'den sonra İskoç Mukaddes Kitap bilgini William Mitchell Ramsay, daha birçok yazıt keşfetti. 20. yüzyılda, sürekli yeni metin akışı, daha güvenilir transkripsiyonlar ve Hint-Avrupa ses değiştirme yasalarının daha iyi bilinmesi nedeniyle Frigce anlayışı arttı. Alfabe artık iyi biliniyor, ancak alfabenin daha nadir işaretlerinin küçük revizyonları hala mümkün olsa da, bir işaret (= /j/, transkripsiyonu y) görece daha yakın bir tarih olan 1969'da güvenli bir şekilde tanımlandı. MÖ 8. yüzyılın ortalarından kalma en eski yazıtlar, Gordion'daki (Yassıhöyük ya da " Midas Höyüğü ") ve Bayındır'daki (Doğu Likya) tümülüslerde (mezar höyükleri) gümüş, bronz ve kaymaktaşı nesneler üzerinde bulunmuştur.
!Frigçe
!Türkçe
!Yunanca
!İngilizce
|-
|ad-
|"ile bağlacı"
|εις
|to, by, at
|-
|onoman
|isim
|όνομα
|name
|-
|knaika
|kadın, eş
|γυναίκα
|woman, wife
|}
Burada Frigçe cümle ve Türkçe anlamlarını bir arada verilmiştir :

Frigçe : Βας ιοι βεκος μεβερετ (Yazım)

Frigçe : Bas ioi bekos meberet (Okunuş)

Türkçe : Bas ekmeğini elinden alacak.

Frigçe : ...Aυτος κε ουα κ' οροκα γεγαριτμενος ας Βαταν τευτους (Yazım)

Frigçe : ...Autos ke oua k' oroka gegaritmenos as Batan teutos (Okunuş)

Türkçe : ...Ve kendisi ve soyu Bas tarafından lanetlensin.

Ayrıca bakınız
Paleo-Balkan dilleri
Yunanca
Hititçe
Ermenice
Traklar
Frigler

Kaynakça
Okuma listesi
Woodhouse, Robert. "An overview of research on Phrygian from the nineteenth century to the present day". Studia Linguistica Universitatis Iagellonicae Cracoviensis, Volume 126 (2009), 167-188, DOI 10.2478/v10148-010-0013-x.

Dış bağlantılar
Corpus of Phrygian Inscriptions (İngilizce)
Lubotsky's Phrygian Etymological Database (Incomplete) (İngilizce)
Encyclopædia Britannica - Phrygian Language (İngilizce)
Linguistic Bibliography Online (İngilizce)
Palaeolexicon - Dictionary, History and Translations of the Phrygian Language (İngilizce)
Midas and the Mushki, by Miltiades E. Bolaris (2010) (İngilizce)
Anatolianscripts.com - Frig Alfabesi
The Sound of the Phrygian language (Vocabulary & Sample Text) (Frigçe, İngilizce)
Eski Anadolu Dillerine Giriş (Türkçe)
Anadolu Dillerine Yazım Örnekleri (Hititçe, İngilizce)
Anadolu Dillerine Yazım Örnekleri (Hititçe, İngilizce)
Frigler (Adım Adım Tarih) (Türkçe)