Campanula glomerata

Campanula glomerata, Campanulaceae familyasına ait Campanula cinsinden bir çiçekli bitki türüdür. Aynı zamanda İngiltere'nin Rutland bölgesinin resmi çiçeğidir.

Etimoloji
Bu bitkinin isminin kökeni oldukça açıklayıcıdır: Cinsin Latince adı olan "campanula", küçük çan anlamına gelir ve çiçeğin çan şeklini ifade eder. Tür adı olan "glomerata" ise, gövdenin tepesindeki çiçeklerin sıkı bir şekilde kümelenmesine işaret eder.

Tanım
Campanula glomerata, çok yıllık otsu bir bitkidir ve 20-60 santimetre yüksekliğe kadar büyür. Maksimum boyu ise 90 santimetreye ulaşabilir. Gövde basit, dik ve kısa tüycüklüdür. Taban yaprakları uzun saplı, oval-uzun mızrak şeklinde ve hafif kalp şeklindedir. Gövde yaprakları ise mızrak şeklinde, sapsız ve gövdeyi saran özelliktedir. Çiçeklenme; 15-20 adet, sapsız, aktinomorf ve hermafrodit, yaklaşık 2–3 cm büyüklüğünde tek çiçeklerden oluşur. Bu çiçekler, terminal salkımlarda veya üst yaprakların koltuklarında, bir çanak yaprakla çevrili olarak bulunur. Çanak yaprakları çan şeklinde ve tüylüdür, beş adet koyu menekşe mavisi veya mora çalan mavi renkte petalleri vardır. Çiçeklenme dönemi Haziran'dan Eylül'e kadar sürer.

Dağılım ve yaşam alanı
Tür, Kuzey ılıman kuşak Avrasya'sına, yani Britanya'dan Japonya'ya kadar uzanan bölgede doğal olarak yayılış gösterir. Avrupa'da ise en kuzey bölgeleri hariç hemen hemen her yerde bulunur. Kuzey Amerika'da ise bitki sonradan tanınmış bir türdür.

Bu bitki ormanlarda veya kuru çayırlarda, fundalık ve açık ağaçlık alanlarda, çimenli ancak çok ıslak olmayan yerlerde, orman kenarlarında ve yol ve patika kenarlarında bulunabilir. Kalkerli toprakları tercih eder ve deniz seviyesinden 1.500 metre yüksekliğe kadar olan bölgelerde yetişir.

Alt türler
WCSP'ye göre 15 alt tür tanınmaktadır:

Campanula glomerata subsp. glomerata
Campanula glomerata subsp. cervicarioides (Schult.) Arcang. (1882)
Campanula glomerata subsp. serotina (Wettst.) O.Schwarz (1949) -
Campanula glomerata subsp. farinosa (Rochel ex Besser) Kirschl. (1852)
Campanula glomerata subsp. elliptica (Kit. ex Schult.) Kirschl. (1851)
Campanula glomerata subsp. subcapitata (Popov) Fed. (1973)
Campanula glomerata subsp. hispida (Witasek) Hayek (1930)
Campanula glomerata subsp. caucasica (Trautv.) Ogan. (1995)
Campanula glomerata subsp. oblongifolia (K.Koch) Fed. (1972)
Campanula glomerata subsp. oblongifolioides (Galushko) Ogan. (1995)
Campanula glomerata subsp. symphytifolia (Albov) Ogan. (1995)
Campanula glomerata subsp. panjutinii (Kolak.) Victorov (2002)
Campanula glomerata subsp. krylovii Olonova (1999)
Campanula glomerata subsp. daqingshanica D.Y.Hong & Y.Z.Zhao (1983)
Campanula glomerata subsp. speciosa (Hornem. ex Spreng.) Domin (1936)

Ekimi
Bitki bahçelerde yaygın olarak yetiştirilir ve çiçekleri beyaz, pembe, mavi ve mor gibi çeşitli renklerde olabilir. Bahçe kullanımı için çok sayıda çeşidi geliştirilmiştir. Bunlardan bazıları; iri menekşe çiçeklere sahip olan 'Joan Elliott' ve beyaz çiçekli 'Schneekrone'dur. 60 cm'ye kadar uzayan, koyu mavi çiçeklere sahip kuvvetli 'Superba' çeşidi, Kraliyet Bahçe Derneği'nin Garden Merit Ödülü'nü kazanmıştır. Açık mor renkte küme çiçekli 'Caroline' çeşidi de bu ödülü kazanmıştır.

Galeri
Sinonimler
Campanula aggregata Willd. ex Schlecht. (1813) (synonym = C. glomerata subsp. glomerata)
Campanula cervicarioides Schultes in Roemer & Schultes (1819) (synonym = C. glomerata subsp. cervicarioide)
Campanula congesta Schultes in Roemer & Schultes (1819) (synonym = C. glomerata subsp. glomerata)
Campanula farinosa Andrz. in Besser (1821) (synonym = C. glomerata subsp. farinosa)
Campanula glomerata subsp. aggregata (Willd.) Kirschleger (1851) (synonym = C. glomerata subsp. glomerata)
Campanula glomerata subsp. cephalotes (Fisch. ex Schrank) D.Y.Hong (1983) (synonym = C. glomerata subsp. speciosa)
Campanula glomerata subsp. congesta (Roemer & Schultes) Schubler & Martens (1834) (synonym = C. glomerata subsp. glomerata)
Campanula glomerata var. aggregata (Willd.) Koch (1846) (synonym = C. glomerata subsp. glomerata)
Campanula glomerata var. congesta (Roemer & Schultes) Rouy (1908) (synonym = C. glomerata subsp. glomerata)
Campanula glomerata var. dahurica Fisch. ex Ker-Gawl. (1822) (synonym = C. glomerata subsp. speciosa)
Campanula glomerata var. farinosa (Andrz.) Koch (1846) (synonym = C. glomerata subsp. farinosa)
Campanula glaucophylla Schlosser & Vukot. (1875) (synonym = C. glomerata subsp. farinosa)
Campanula speciosa Hornem. (1815) (synonym = C. glomerata subsp. speciosa)

Kaynakça
Dış bağlantılar
Biolib
Campanula glomerata
USDA Profile
Missouri Botanical Garden
Kew Plant List