Antarktika kürklü foku

Antarktika kürklü foku veya Antarktika deniz ayısı (Arctocephalus gazella), Güney deniz ayıları (Arctocephalus) cinsindeki sekiz deniz aslanı türünden biridir. İsminden de anlaşılacağı gibi Güney Kutbu civarında yaşarlar. Dünya nüfusunun % 95'i yavrulamak için Güney Georgia ve Güney Sandwich Adaları'ı tercih eder. Bu türün ilk örneği Kerguelen Adaları'nda Alman fırkateyni SMS Gazelle tarafından tespit edildiği için bu ad verilmiştir.

Fiziksel özellikler
Ailenin diğer üyeleri ile kıyaslandığında kısa ve geniş burunlu bir türdür. Yetişkin erkeklerin renkleri koyu kahverengidir. Dişiler ve yetişkin olmayanlar genç bireyler griye çalar ve alt kısımları daha açık renklidir. Renkleri çok değişik olabilir ve bazı bilim adamları subantarktik deniz ayısı ile bir melezleşmenin olduğuna inanırlar. Yavrular doğduklarında koyu kahverengi, neredeyse siyah renklidirler. 1000 Güney Kutbu deniz ayısından biri soluk renkli "sarışın" türdendir.

Erkekler dişilerden belirgin şekilde büyüktür. Boyları 2 metreye kadar, ağırlıkları ise 91 kilodan 209 kiloya kadar ulaşır. Antarktika kürklü fokları 20 yıla kadar yaşar, dişilerde ise bu süre en fazla 24 yıl olarak gözlemlenmiştir.

Kuzey Kutbu deniz ayıları avlanma ve göç sırasında yalnız hareket eder gibidir. Erkekler çok eşlidir, güçlü bir erkek bir sezonda bir düzine kadar dişiye sahip olabilir. Ekim veya kasım başlarında üreme mevsimi geldiğinde hakimiyet alanları kurulur, küf kokan erkekler haremlerini koruma konusunda oldukça saldırgandır. Dişiler yılda bir gebe kalır ve kasım ya da aralık ayında yavrularlar. Yavrular 4 aylık olduklarında sütten kesilir. Erişkin olmayan bireyler, üreme döngüsüne katılmaya başlayana kadar birkaç yıllarını denizde geçirirler.

Beslenme
Antarktika kürklü fokları öncelikle kril, balık ve kalamar ile beslenir. Üreme mevsimi dışında nadiren kuş da yerler. Güney Georgia yakınlarındaki emziren anneler, üreme mevsimi boyunca kril ile beslenirler; bu nedenle kril bulunabilirliği bu hayvanın üreme başarısı için önemlidir. Macquarie Adası ve Kerguelen Adaları'ndaki koloniler daha çok balık ve kalamar ağırlıklı bir beslenme düzenine sahiptir. Antarktika kürklü fokları gece beslenmek için dalış yaparlar.

Popülasyon durumu
Antarktika kürklü foku nüfusunun yaklaşık %95'ini barındıran Güney Georgia Adaların'da, 1999-2000 yıllarındaki toplam nüfusu 4,5 ile 6,2 milyon arasındaydı. Yetişkin dişi bireylerin sayısının 2003 ile 2012 yılları arasında yaklaşık %30, 1984'ten bu yana ise %24 azalarak 550.000 civarına düştüğü tahmin edilmektedir. Nisan 2026'da IUCN, Antarktika kürklü fokunu, İmparator pengueni ile birlikte IUCN Kırmızı Listesi'nde "En Az Endişe Verici" kategorisinden "Tehlike Altında" kategorisine taşıdı. IUCN, süregelen düşüşün iklim değişikliğinden kaynaklandığını, çünkü yükselen okyanus sıcaklıkları ve azalan deniz buzunun, daha soğuk su arayışındaki krilleri okyanusun daha derin katmanlarına ittiğini, bunun da foklar için besin erişimini azalttığını belirtti.

Korunma durumu
Bu türün koruma statüsü, 2026 yılına kadar "En Az Tehlikede Olan" olarak sınıflandırılmıştı; bu tarihte Uluslararası Doğayı Koruma Birliği (IUCN) tarafından İmparator Penguen ile birlikte "Tehlike Altında Olan" türler sınıfına dahi edildi. Bu tür, yaşadığı suların bağlı olduğu ülkelerin (Avustralya, Güney Afrika, Fransa) ve 60° Güney enleminin güneyindeki sularda Antarktika Foklarının Korunmasına İlişkin Sözleşme ile korunmaktadır. Ayrıca bu tür, Nesli Tehlike Altındaki Türlerin Ticaretine İlişkin Sözleşme'sinin II. ekinde de listelenmiştir.

Kaynakça
Dış bağlantılar
IUCN veri tabanında Arctocephalus gazella