1996'da Türkiye

Bu maddede 1996 yılında Türkiye'de görevdeki siyasi kurumlar ve kişiler, yaşanan olaylar, doğan ve ölen kişiler yer alır.

Görevdekiler
Cumhurbaşkanı – Süleyman Demirel
Başbakan
Tansu Çiller (6 Mart'a kadar)
Mesut Yılmaz (6 Mart-28 Haziran)
Necmettin Erbakan (28 Haziran'dan itibaren)
Muhalefet lideri
Mesut Yılmaz (6 Mart'a kadar)
Necmettin Erbakan (6 Mart-28 Mart)
Mesut Yılmaz (28 Haziran'dan itibaren)

Olaylar
Ocak
Kardak Krizi; 25 Aralık 1995 tarihinde Türk bandıralı bir kargo gemisinin Bodrum Yarımadası açıklarındaki Kardak Kayalıklarında karaya oturması sonucu Türkiye ile Yunanistan arasında diplomatik ve siyasi bir kriz yaşandı.
1 Ocak - Avrupa Birliği-Türkiye Gümrük Birliği Anlaşması yürürlüğe girdi.
8 Ocak - Gözaltına alınan Evrensel gazetesi muhabiri Metin Göktepe, Eyüp Spor Salonu yanındaki parkta ölü bulundu. Göktepe'nin ölümü nedeniyle açılan ve 2000 yılında sonuçlanan davada beş polis memuru "kastı aşan insan öldürmek" ve "faili belli olmayacak şekilde insan öldürmek" suçlarından mahkum oldu.
9 Ocak - Sabancı Holding Yönetim Kurulu Üyesi Özdemir Sabancı, ToyotaSa Genel Müdürü Haluk Görgün ve sekreter Nilgün Hasefe, DHKP-C militanları tarafından Sabancı Center'da öldürüldü.
14 Ocak - Müzisyen Onno Tunç, arkadaşı Hasan Kanık ile birlikte Bursa'dan İstanbul'a dönerken, kullanmakta oldukları Bonanza tipi uçağın Yalova'nın Selimiye köyü yakınlarında düşmesi sonucu hayatlarını kaybettiler.
15 Ocak - Şırnak'ın Güçlükonak ilçesinde 11 köylü bir minibüs içerisinde kurşunlanıp, yakıldı.
16 Ocak - Trabzon-Soçi seferini yapmakta olan MV Avrasya feribotu, 9 eylemci tarafından kaçırıldı. 19 Ocak günü İstanbul Boğazı'nın Karadeniz çıkışına getirilen feribottaki eylemcilerden 4'ü teslim oldu. Yolcuların arasına karışarak saklanan diğer 5 eylemci ise güvenlik güçlerince yakalandı.
17 Ocak - Avrupa Parlamentosu, Saharov Ödülü'nü cezaevinde bulunan DEP eski milletvekili Leyla Zana'ya verdi.
29 Ocak - Aralık 1995'ten beri devam eden Kardak Krizi'nde başbakan Tansu Çiller ihtilaf konusu adaya asker çıkarma emri verdi.

Şubat
6 Şubat - Dominik Cumhuriyeti’nden Almanya’nın Frankfurt şehrine giden Birgenair’e ait bir uçak Atlas Okyanusu’nda düştü. Kazada 13 mürettebat ve 176 yolcu öldü.
15 Şubat - Türk Deniz Kuvvetleri'ne ait Sikorsky S-70 tipi helikopterin Marmaris'te icra edilen tatbikat esnasında düşmesi sonucu 6 SAT komandosu öldü.

Mart
1 Mart - Harçları protesto eden öğrenciler İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi'ni 30 saat işgal ettiler. Eylem sonrası çıkan olaylarda 100'den fazla öğrenci gözaltına alındı.
6 Mart - Yaklaşık 2 ay süren görüşmeler sonucunda Mesut Yılmaz başkanlığında, Anavatan Partisi ile Doğru Yol Partisi arasında ANAYOL Hükûmeti kuruldu.
8 Mart - Lefkoşa-İstanbul seferini yapan Kıbrıs Türk Hava Yolları’na ait Boeing 727 tipi uçak, Ramazan Aydın adlı hava korsanı tarafından Münih’e kaçırıldı. Korsan, uçaktaki yolcuları serbest bıraktıktan sonra Alman yetkililere teslim oldu.
13 Mart - Efes Pilsen, Koraç Kupası finalinde Stefanel Milano'ya 77-70 kaybetmesine rağmen, İstanbul'daki ilk maçı 76-68 kazandığı için şampiyon oldu.
15 Mart - Refah Partisi milletvekili Aydın Menderes, Afyon'da trafik kazası geçirdi. Sonrasında bel altı felç olmuştur.

Nisan
5 Nisan - Türk Silahlı Kuvvetleri, Bingöl ve Diyarbakır illeri arasında PKK'ya karşı Atmaca Harekâtı'nı başlattı. Harekât 27 Nisan'a kadar sürdü.
7 Nisan - Bingöl'de Atmaca Harekâtı'nda görevli bir asteğmen ve 25 er PKK'lı militanlarla çıkan çatışmada hayatını kaybetti

Mayıs
1 Mayıs - İstanbul, Kadıköy'de 1 Mayıs İşçi Bayramı kutlamaları sırasında meydana gelen olaylarda 3 kişi yaşamını kaybetti, 50 güvenlik mensubu ile 19 kişi yaralandı.
14 Mayıs - Anayasa Mahkemesi Refah Partisi'nin ANAYOL Hükûmeti'nin güven oylamasına ilişkin iptal istemini yerinde bularak, oylamayı iptal etti, yürütmeyi durdurma talebini ise reddetti.
18 Mayıs - Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel İzmit'te katıldığı bir temel atma töreni sırasında İbrahim Gümrükçüoğlu adlı bir eylemcinin ateşli silahla düzenlediği suikast girişiminden yara almadan kurtuldu. Saldırıda, silahını ateşlemek üzere çıkaran Gümrükçüoğlu'nun üzerine atlayan koruma müdürü Şükrü Çukurlu kolundan, bir gazeteci ise ayağından yaralandı.
19 Mayıs - Fenerbahçe, yedi yıl aradan sonra Türkiye 1. Futbol Ligi şampiyonu oldu.
21 Mayıs - 1995 yılında dönemin başbakanı Tansu Çiller'i 5,5 milyar TL dolandırdığı iddia edilen Selçuk Parsadan Altınoluk'ta polis tarafından yakalandı.

Haziran
3-14 Haziran - Birleşmiş Milletler İnsan Yerleşimleri Konferansı, Habitat II Kent Zirvesi İstanbul'da düzenlendi.
6 Haziran - Başbakan Mesut Yılmaz, DYP'nin hükümetten çekilmesiyle istifa etti.
7 Haziran - Hükümeti kurma görevi Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel tarafından Refah Partisi genel başkanı Necmettin Erbakan'a verildi.
13 Haziran - Küba Devlet Başkanı Fidel Castro, Habitat II. Kent Zirvesi'ne katılmak üzere İstanbul'a geldi.
28 Haziran - RP lideri Necmettin Erbakan, DYP lideri Tansu Çiller'le Refahyol Hükûmetini kurdu.
30 Haziran - PKK'nın ilk intihar saldırısı olarak bilinen olayda Zeynep Kınacı, Tunceli'de bayrak töreni sırasında askerlerin arasına girerek kendisini havaya uçurdu. Olay sonucunda sekiz asker öldü.

Temmuz
8 Temmuz - Necmettin Erbakan liderliğindeki RP ile DYP arasında kurulan Refahyol Hükümeti, TBMM'de yapılan oylamada 265'e karşılık 278 kabul oyu ile güvenoyu alarak göreve resmen başladı.
10 Temmuz - Türksat 1C uydusu Ariane 4 ticari roketi ile Fransız Guyanası'ndan uzaya fırlatıldı.
27 Temmuz - 1996 Yaz Olimpiyatları'nı takip etmek için Atlanta’da bulunan TRT kameramanı Melih Uzunyol, Centennial Olimpik Parkı’nda gerçekleşen bombalı saldırı sonrasında çekim yapmak için olay yerine giderken kalp krizi geçirerek hayatını kaybetti.
28 Temmuz - Kumarhaneler Kralı olarak anılan Ömer Lütfü Topal, İstanbul, Yeniköy'de arabasında uğradığı silahlı saldırı ile öldürüldü.

Ağustos
3 Ağustos - 1922'de Tacikistan'da çarpışırken ölen Enver Paşa'nın naaşı İstanbul'a getirildi. Ertesi gün Şişli'deki Abide-i Hürriyet Tepesi'ndeki mezara defnedildi.
11-14 Ağustos - Kıbrıs'ta, Rum gruplar, Yeşil Hattı aşarak Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) sınırını ihlal etti. Çıkan arbedede Tasos İsaak isimli Rum gösterici hayatını kaybetti. 14 Ağustos'ta Derinya bölgesindeki sınır kapısında toplanan bir grup Rum, KKTC tarafına geçerek Türk bayrağını indirmeye çalıştı. Solomos Solomou isimli bir gösterici, uyarıları dikkate almayarak bayrak direğine tırmandığı esnada güvenlik güçleri tarafından vurularak öldürüldü.
12 Ağustos - Türkiye ile İran arasında, 25 yıl süreli doğalgaz alım anlaşması imzalandı.
13 Ağustos - Sivas'ın Kangal ilçesi Alacahan beldesindeki Demiriz Tren İstasyonu'na PKK'lı teröristler tarafından silahlı bir baskın düzenlendi. Saldırıda 6 TCDD çalışanı ve 2 sivil olmak üzere toplam 8 kişi yaşamını kaybetti.
15 Ağustos - Kumarhanelerin altı ay içinde kapatılmasını öngören genelge yayınlandı.
21 Ağustos - Mısır Havayollarına ait Boeing 707 tipi yolcu uçağı Atatürk Havalimanı'na inişi sırasında pistten çıktı. Toprak alanda sürüklenen uçak Florya'da karayoluna çıkarak bir taksiyle çarpıştı. Alev alan uçak itfaiyenin müdahalesiyle söndürüldü. 19 yolcu yaralandı.

Eylül
4 Eylül - Abdi İpekçi suikastinin sanıklarından Oral Çelik, İsviçre tarafından Türkiye'ye iade edildi.
24 Eylül - Diyarbakır Cezaevi'nde çıkan isyanda 8 hükümlü öldü.

Ekim
6 Ekim - Başbakan Necmettin Erbakan'ı Libya gezisi sırasında çadırında ağırlayan Libya lideri Muammer Kaddafi, ortak basın toplantısı sırasında "Ortadoğu'daki güneşin altında Kürt milletinin de yerini alması gerektiğini" söyledi.
8 Ekim - 192. Filoya bağlı Türk F-16D uçağı Ege Denizi açıklarında Yunanistan Hava Kuvvetleri'ne bağlı Mirage 2000 tarafından it dalaşı sırasında havadan havaya füze ile düşürüldü. Olayda Pilot Yüzbaşı Nail Erdoğan uçağın düşmesiyle öldü, diğer pilot Yarbay Osman Çiçekli ise fırlatma koltuğu ile hayatta kaldı.
24 Ekim - Vehbi Koç'un cenazesi Zincirlikuyu Mezarlığı'ndan çalındı. Yaklaşık 2,5 ay sonra çalınan naaşının kemik parçaları, bir poşet içerisinde kabrinin bulunduğu mezarlığın 200 m yakınına bırakıldı.
25 Ekim - PKK militanlarının Adana Emniyet Müdürlüğü'ne intihar saldırısı düzenlemesi sonucu 5 kişi öldü. (1996 Adana saldırısı)
28 Ekim - 1933’e kadar Cebelibereket adıyla il olan Osmaniye, yürürlüğe giren 4200 sayılı kanun ile il oldu.
29 Ekim - Sivas'ta bir PKK militanının, polis aracında üzerindeki bombayı patlatmasi sonucu 4 kişi öldü. (1996 Sivas saldırısı)

Kasım
1 Kasım - Türkiye'nin ilk haber kanalı olan NTV test yayınına başladı.
3 Kasım - Susurluk Kazası: Balıkesir'in Susurluk ilçesinde meydana gelen bir trafik kazası sonucu, kazada ölenlerin kimliği ülke gündeminde günlerce yer aldı. Olay devlet erki-polis-organize suç yapılarının ilişkilerinin ortaya çıkmasına neden olmuştu.
3 Kasım - Yeni il olan Osmaniye il merkezi, Burdur ilinin Bucak ilçesi ve 10 beldede ara yerel seçimler düzenlendi.
8 Kasım - İçişleri bakanı Mehmet Ağar, Susurluk kazası olarak bilinen olayın ardından artan toplumsal ve siyasi baskılar sonucunda istifa etti. Yerine, Meral Akşener içişleri bakanı oldu.
8 Kasım - PKK militanları Hakkari'de bir minibüse saldırı düzenlendi. 12 GKK ile 5 sivil öldü.
12 Kasım - Jandarma Genel Komutanlığı’na ait S-70 tipi helikopterin Van'ın Gevaş ilçesinde yüksek gerilim hattına takılarak düşmesi sonucu 10 asker öldü.
17 Kasım - İstanbul, Laleli'deki bir otelde meydana gelen yangında 18 Ukrayna vatandaşı yaşamını yitirirken ve 42 kişi yaralandı.
24 Kasım - Ana muhalefet lideri Mesut Yılmaz, Budapeşte'de Veysel Özerdim adlı kişinin yumruklu saldırısına uğradı ve burnu kırıldı.
25 Kasım - ABD Doları 100 bin TL'yi aştı.

Aralık
16 Aralık - 1990'da, Körfez Savaşı öncesinde kapatılan Kerkük-Yumurtalık Petrol Boru Hattı, sınırlı oranda kullanıma açıldı.
25 Aralık - Körfez Savaşı'nın ardından Irak’ta 36. Paralelin kuzeyinde başlatılan Huzur Harekâtı-2’nin yerine 1 Ocak 1997'den sonra geçecek olan Kuzeyden Keşif Harekâtını icra edecek uçakların İncirlik’ten uçuşları için TBMM tarafından 6 aylık onay verildi. Fransa’nın katılmadığı yeni güçte, ABD, Birleşik Krallık ve Türkiye yer aldı.
28 Aralık - Erzurum, Palandöken'de, pist düzenleyen snowtrakın oluşturduğu çığın altında kalan Erzurum Kayak Kulübü üyesi 6 sporcu yaşamını yitirdi.

Kültür & Sanat
17 Mayıs - Yaşar Kemal’e, İspanya’nın Barselona kentinde düzenlenen bir törenle ‘Uluslararası Katalonya Ödülü’ verildi.
29 Kasım - Eşkıya filmi gösterime girdi. Türk sinemasının modern zamanlarındaki ilk büyük gişe patlamasını gerçekleştiren Eşkıya, 1996-1997 sezonunda 2 milyon 571 bin 474 kişi tarafından izlendi.

Ölümler
25 Şubat- Vehbi Koç, işadamı
1 Mart- Haydar Özalp, siyasetçi
23 Mayıs- Tanju Okan, şarkıcı
10 Temmuz- Hamiyet Yüceses, şarkıcı
29 Ağustos- Aliye Rona, oyuncu
16 Eylül- Şevket Bulut, yazar
24 Eylül - Zeki Müren, şarkıcı
18 Ekim - Kemalettin Tuğcu, yazar
1 Kasım- Nejat Gürçen, oyuncu

Kaynakça