Diplodocus

Diplodocus, fosilleri ilk kez 1877'de SW Williston tarafından keşfedilen diplodocid sauropod dinozordur. 1878'de Othniel Charles Marsh tarafından konulan cins adı, Eski Yunanca "çift" (diplos) ve "kiriş" (dokos) sözcüklerinden türetilen bir Yeni Latince terimdir ve kuyruğun alt tarafındaki tanımlandığı zaman için benzersiz olan çift kirişli kemiklere gönderme yapar.

Diplodocus, Jura döneminin sonunda, şu anda Kuzey Amerika'nın orta batısı olan bölgede yaşadı. Geç Kimmericiyen'de, yaklaşık 154 ila 152 milyon yıl önce, orta ila üst Morrison Oluşumu'nda bulunan en yaygın dinozor fosillerinden biridir. Morrison Oluşumu, Apatosaurus, Barosaurus, Brachiosaurus, Brontosaurus ve Camarasaurus gibi devasa sauropod dinozorların egemen olduğu bir ortama aittir. Diplodocus'un büyük boyutu, dev yırtıcılar Allosaurus ve Ceratosaurus için caydırıcı olabilir. Diplodocus kalıntıları bu yırtıcılarla aynı katmanlarda bulunmuştur, bu da onların Diplodocus ile bir arada yaşadıklarını gösterir.

Boyut
En iyi bilinen sauropodlar arasında olan Diplodocus, uzun boyunlu, dört ayaklı ve uzun, kırbaç benzeri bir kuyruğu olan büyük bir dinozordu. Ön ayakları arka bacaklarından biraz daha kısaydı ve bu da büyük ölçüde yatay bir duruşa neden oluyordu. Uzun boyunlu, uzun kuyruklu bu hayvanların dört sağlam bacakla desteklenen iskelet yapıları asma köprülerle karşılaştırıldı. Aslında, D. carnegii şu anda tam bir iskeletten bilinen en uzun dinozorlardan biridir D. carnegii için modern kütle tahminleri 12 ila 15 ton arasındadır.

Parçalı kalıntılardan bilinen D. hallorum daha da büyüktü: 4 fil kadar ağır olduğu tahmin ediliyor. 1991'de ilk kez tanımlandığında kaşif David Gillette, D. carnegie ile izometrik ölçeklendirme kullanarak 33 metre uzunluğunda olduğunu hesapladı. Ancak daha sonra bunun pek olası olmadığını belirtti ve 39 - 45 metre uzunluğunda olduğunu tahmin etti; bu da bazı bireylerin 52 m uzunluğa ve 80 ila 100 ton ağırlığa sahip olabileceğini ve bunun da onu bilinen en uzun dinozor yaptığını öne sürdü (Amphicoelias veya Maraapunisaurus gibi son derece zayıf kalıntılardan bilinenler dışında). Tahmini uzunluk daha sonra 30,5-35 metreye ve daha sonra Gillette'in başlangıçta 12-19 omurlarını 20-27 omurları olarak yanlış yerleştirdiğini gösteren bulgulara dayanarak 29-33,5 metre olarak yenilendi. Yeni uzunluk tahminine dayalı ağırlık tahminleri 38 ton kadar yüksektir,



Sınıflandırma
Diplodocus, ait olduğu familya olan Diplodocidae'nin tip cinsidir ve familyaya adını verir. Bu familyanın üyeleri hâlâ iri olmalarına karşın titanozorlar ve brakiyozorlar gibi diğer sauropodlara göre çok daha ince bir yapıya sahiptiler. Hepsi uzun boyunlu, uzun kuyruklu ve yatay bir duruşla ayırt edilir; ön ayakları arka bacaklardan daha kısadır. Diplodocidler Kuzey Amerika'nın ve muhtemelen Afrika'nın Geç Jura döneminde evrimleşmiştir.

Aşağıda Tschopp, Mateus ve Benson'ın 2015 yılında yayımlanan çalışmasından alınmış bir Diplodocidae kladogramı bulunmaktadır: Diplodocinae üyelerinin göz akı halkalarının (sclerotic ring) modern kuşlar ve sürüngenlerdekiyle karşılaştırmaları, bunların kısa aralıklarla gün boyunca besleniyor olabileceğini düşündürmektedir.

Marsh ve daha sonra Hatcher burun açıklıklarının kafatasının tepesindeki konumu nedeniyle hayvanın suda yaşayan bir canlı olduğunu varsaydı. Benzer su davranışları, Brachiosaurus ve Apatosaurus gibi diğer büyük sauropodlar için de yaygın olarak betimlenmiştir. Kenneth A. Kermack tarafından 1951'de yapılan bir araştırma, göğüs duvarındaki su basıncı çok yüksek olacağından, sauropodların vücudun geri kalanı su altındayken muhtemelen burun deliklerinden nefes alamayacaklarını gösteriyor. 1970'lerden beri süregelen genel fikir birliği, sauropodların ağaçlar, eğrelti otları ve çalılarla beslenen, karasal hayvanlar olduğu yönündedir.

Bilim insanları, sauropodların büyük vücut boyutları ve dezavantaj olarak solunum sisteminin uzunluğunu artıran uzun boyunlarıyla nasıl soluduğunu tartışıyorlar. Muhtemelen memeli ve sürüngen sistemlerinden daha verimli olan bir kuş solunum sistemine sahiptiler. Diplodocusun boynunun ve göğüs kafesinin yeniden yapılandırılması, kemiklerinde kuşlarda olduğu gibi solunumda rol oynayabilecek hava boşlukları olduğunu göstermektedir.

Kaynakça
Dış bağlantılar
Dino Directory'deki Diplodocus
Museo Nacional de Ciencias Naturales, Madrid
Diplodocus Marsh, JB Hatcher 1901 - Its Osteology, Taxonomy, and Probable Habits, with a Restoration of the Skeleton. Memoirs of the Carnegie Museum, Cilt 1, Sayı 1, 1901. Tam metin, Okuması ücretsiz.
Scott Hartman'ın Skeletal Drawing web sitesinden D. carnegii, D. longus ve D. hallorum dahil olmak üzere diplodosidlerin iskelet restorasyonları.