kaan39/turkish-wikipedia-dataset-clean huggingface dataset:
Ember.js

Ember.js, açık kaynak kodlu web uygulama çatısı. Ember.js, uygulama geliştiricilerine ölçeklenebilir tek sayfalık web uygulamaları geliştirmeye olanak tanır. MVC prensiplerine bağlı kalınarak, Javascript dili ile yazılan Ember.js, 2011 yılından bu yana geliştirilmektedir.

Ayrıca bakınız
AngularJS
Backbone.js
Meteor
Javascript kütüphaneleri listesi

Kaynakça
Dış bağlantılar
Ember.js resmi sayfası
Ember.js kaynak deposu
Emaye

Emaye inorganik bir malzemedir, Mısırlılar tarafından MÖ 1000'li yıllarda kullanıldığı bilinmektedir. Günümüzde en çok mutfak malzemelerinde kullanılmaktadır. Bazı inorganik oksitlerin karışımından bir çözelti elde edilir ve bu çözelti metalik veya döküm, çelik, alüminyum gibi malzemelere kuru ya da ıslak yöntemle uygulanır.
Aşınmayan sert, pürüzsüz ve estetik bir yapısı vardır. Renklendirme, desen yapılabilecek yüzey özelliğine sahiptir. Kolay temizlenir, mikrop barındırmaz.
Kaynak kabiliyeti düşüktür, sivri kenarlarda verimi yine düşüktür. Kullanırken çok sert bir karıştırıcı kullanıldığında veya sert sivri malzeme ile temas ettiğinde çizilebilir.

Kaynakça
Embargoed

Embargoed, Kuzey Kıbrıs halkına yönelik tüm ambargolara derhal ve koşulsuz olarak son vermek için kampanya yürüten Birleşik Krallık merkezli bir insan hakları örgütüdür. Embargoed hiçbir siyasi çözüme karşı çıkmaz, ancak Kuzey Kıbrıs halkına uygulanan ambargoları haksız olarak görür. Örgüt, kendisini milliyetçi bir örgüt olarak tanımlamamaktadır ve manifestosu çok kültürlü olmaya ve siyasetten uzak durmaya bağlamaktadır. Grup aynı zamanda, Kıbrıslı Rumlar ve Türkler arasındaki güç paylaşımının çöküş yılı olan ambargoların başlangıcı olarak tanınması için 1964 yılı için de kampanya yürütmektedir.

Örgütün, faaliyetleri arasında kamuoyunu bilinçlendirmek için yürüyüşler ve gösteriler düzenlemek yer almaktadır.

Birleşik Krallık'ta kampanya, Haberleşme İşçileri Sendikası'nın ve Avrupa Parlamentosu'nun Birleşik Krallık Üyesi Sarah Ludford'un desteğini aldı.

Kaynakça
Dış bağlantılar
Emarginulinae

Emarginulinae, Fissurellidae familyasına bağlı bir hayvan altfamilyasıdır.

Taksonomi
Emarginulinae altfamilyasına bağlı cinsler (2023):

Clypidina - Gray, 1847
Emarginella - Pilsbry, 1890
Fissurisepta - Sequenza, 1863
Laeviemarginula - Habe In Kuroda, 1953
Nesta - H. Adams, 1870
Notomella - Cotton, 1957
Scutus - Montfort, 1810
Tugali - Gray In Dieffenbach, 1843
Zeidora - A. Adams, 1860


Kaynakça
Dış bağlantılar
Embaton

Embaton ( ) Embata veya Embatum, antik İyonya'da, Erithrai (bugünkü Ildır) topraklarında yer alan bir kasabaydı. Theopompos'un Hellenica adlı eserinin sekizinci kitabında adı geçmektedir. Atinalı tarihçi ve asker Thukididis'in kayıtlarından anlaşıldığına göre, bu kasaba kıyıda yer alıyordu.

Yerleşim yerine ait kalıntılar günümüzde İzmir ilinin Çeşme ilçesine bağlı bir kentsel mahalle olan Alaçatı (eski adı Agrilia)'da yer almaktadır.

Kaynakça
Emberler, Şumnu

Emberler (Bulgarca: Климент Kliment), eski adıyla Köse Musalar Karyesi veya Enbiyalar, bugün Bulgaristan topraklarında olan Deliorman'da, Şumnu iline bağlı bir Türk köyüdür. Mart 2024 itibarı ile 1657 kişilik nüfusa sahiptir.

Geçmişte olduğu gibi günümüzde de Deliorman bölgesinin önemli bir köyüdür.

Coğrafi konumu
Kuzey doğu Bulgaristan'da Deliorman bölgesinde bulunan Emberler köyü, Şumnu–Silistre yolunun 48. kilometresindedir. Koordinatları yaklaşık olarak 43° 66' kuzey enlemi ve boylamı 27° 00' doğudur. Rakımı 325 metredir.

Nüfus
2011 nüfus sayımına göre etnik grupların sayısı


Kaynakça
Embiya Çavuş

Embiya Çavuş (15 Kasım 1926, Mahmuzlu - 2 Haziran 2022, İzmir), Bulgaristan Türkü ressam ve porselen sanatçısıdır.

1933 yılında ilköğrenimine başlayan Çavuş, 1937'de Kemallar şehrinde bir yıl olmak üzere rüştiye (ortaokul), 1938–1941 yılları arası Şumnu ilinde medrese eğitimini tamamladı. Okul hayatı devam ederken resme merak sarmıştı ve amatör çalışmalarda bulunmuştu. 1944 yılında Ermeni asıllı okul müdürünün hışmına uğrayarak ilelebet Bulgaristan eğitim sisteminden mahrum bırakılmıştı.

1945 yılında Komünist rejimin başa gelmesiyle eğitim sistemine geri alındı. 1945 yılında nüvvab (lise) okuluna başladığında, Türk okulları kapatılmıştı. Bunun üzerine beş arkadaşıyla birlikte sonradan Türkiye tarafından tescil edilecek olan “Bulgaristan Türklerinin Varlığını Benliğini Koruma Teşkilatı’nı” kurdu.

1946 yılında 45 günlüğüne çalışma kampına gönderildi. 1947 yılında Gümülcine dönüşünde askeri istihbarat alanında (RO) yaralanmış olarak bulunup Varna’ya gönderildi. Varna’da işkencelerle geçen bir yılın ardından, 1948 yılında teşkilat kurmaktan, casusluktan ve Tito ile Georgi Dimitrov’a suikast girişiminde bulunmaktan ölüm cezasına çarptırıldı. 1949–1956 yılları arasında “ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası” ile Belene'de kaldı. Embiya Çavuş Bulgar devleti tarafından Türkler'e yönelik uygulanan uygulamaları protesto ettiği için 16 yıl esir kampında yaşamak zorunda kaldı.

1985 yılında İzmir Balkan Göçmenleri Kültür Dayanışma Derneği'nin (BAL – GÖÇ) kurucu üyesi olarak dernek faaliyetlerine resmettiği eserleri ile başladı. 1999 yılına dek BAL – GÖÇ'te başkan yardımcılığı görevinde bulundu. 1999 yılında Celal Öcal ile birlikte Türk Dünyası İnsan Hakları Derneği'ni kurdu. Fahri başkanlık yaptı.

Ayrıca, ABD Balkan Ülkeleri İnsan Hakları Konseyi üyeliği, Amerikan İnsan Hakları Derneği üyesi, New York Bulgaristan Türkleri Derneği üyeliği, Amerikan-Türk İslam Kültür Derneği üyeliği görevlerinde bulundu.

Yirmi bir yıl içinde aralarında ABD (New York, Washington Elçilikleri ve BM Teşkilatı) ve Kanada'da (elçilik) olan, yüz altı resim sergisi açılışında bulunmuştur. Tunaser Yayınları tarafından Türkçe ve İngilizce olarak piyasaya sürülen Yaşadıklarımız Bir Daha Yaşanmasın (Let What We Live Not To Be Repeated) kitabının yazarı ve resmedenidir. Evli ve bir kız çocuk babasıdır.

Ömrünün son 5 yılında Alzheimer tedavisi gören Embiya Çavuş, 2 Haziran 2022 tarihinde İzmir'de öldü. Cenazesi İzmir'in Menderes ilçesinde toprağa verilmiştir.

Nisan 2006'da Çukurova Üniversitesinde Bulgaristan Türklerinin yaşadığı acı gerçekleri yorumlayan İnsanlığa Çağrı adlı resim sergisini açtı.

Eserleri
Yaşadıklarımız Bir Daha Yaşanmasın (Let What We Live Not To Be Repeated)Tunaser Yayınları
Bulgaristanda Türk Olmak, Bilgeoğuz Yayınları 2010 ISBN 978-605-4200-63-4

Not
Embiya Ulusoy

Embiya Ulusoy, doğum adıyla Embiya Ahmetov Nasifov (d. 1942, Aydoğdu, Şumnu), Bulgaristanlı Türk yazar, eğitimci ve araştırmacı.

İlkokulu ve ortaokulu doğduğu köy olan Aydoğdu'da okudu. 1956 yılında Sofya Türk Pedogoji Okulu'nu ve daha sonra Coğrafya ve Tarih bölümlerini bitirdi. Çalışma hayatına Aydoğdu (İzgrev) köyünde öğretmen olarak başladı ve müdür muavini olarak devam etti. Bir ara okul hayatından ayrılarak belediyede muhtar ve Vatan Cephesi başkanı olarak çalıştı.

1989 yılında Türkiye'ye göç etti. İlk olarak Sefaköy'e, daha sonra da Avcılar'a yerleşti. Türkiye'deki çalışma hayatına Küçükçekmece Lisesi'nde ve Avcılar Mareşal Fevzi Çakmak İlköğretim Okulu'nda coğrafya ve tarih öğretmeni olarak devam etti. 2002'de öğretmenlik mesleğinden emekliye ayrıldı.

Embiya Ulusoy'un, Bulgaristan'da Türklerin yoğun olarak yaşadığı yörelerden biri olan Deliorman Yöresi'ni ve bu yörede yaşayan Türkleri konu alan eserleri bulunmaktadır. Embiya Ulusoy, Evli ve 3 çocuk babasıdır.

Eserleri
Aydoğdu (1998, 2011)
Deliorman, (2003)
Bulgaristan Türkleri
Deliorman Ve Rumeli Pehlivanları (2912)
Nasırlı Ellerin Hüneri (2013)
Bulgaristan Türkleri Halk Bilgileri Ve İnanışları (2013)
Deliorman Çocuk Tekerlemeleri Ve Oyunları (Nisan 2014)
Deliorman Türkleri Ağzı (2015)
Deliorman/Лудогорие (2016)
Emboabas Savaşı

Emboabas Savaşı, 1708 yılında Doğu Brezilya'da yapılmış ekonomik sebepli iç savaş.

Sebebi
17. yüzyılda Doğu Brezilya'daki Minas Gerais'de altın bulunması, São Paulo'dan gelen, oradaki maden zenginliklerine hak iddia eden, bölgenin asıl yerleşimcileri ve çoğu Avrupalı göçmenler olan Emboabas adlı yeni yerleşimciler arasında sorunlar çıkmasına sebep oldu. On yıl boyunca gerilim sürdü.

Gelişimi
Avrupalı yerleşimciler, sonunda Paulista'dan fazla sayıya sahip oldular ve 1708'de altın madenlerinin hakimiyeti için savaşa başladılar. Sömürge hükûmeti tarafından da desteklenen Emboabaslar Paulistaları dışarı çıkarma konusunda başarılı oldular ve Paulistalar daha sonra batıda Mato Grosso'ya doğru geri çekildiler. Fakat altın madenlerini kaybeden Paulistalar şans eseri çekildikleri yerde tekrar altın madeni buldular. (1718)

Notlar
Embesil

Embesil terimi, geçmişte psikiyatristler tarafından hem orta ve ağır düzeyde zihinsel yetersizliği olan bireyleri hem de belirli bir suçlu grubunu tanımlamak için kullanılmıştır. Latince "imbecillus" kelimesinden türetilmiş olup, "zayıf" veya "zayıf akıllı" anlamına gelmektedir. Geçmiş dönemlerde kullanılmış zihinsel yetersizlik sınıflandırmasında, 3-7 yaş arasındaki zihinsel yaşa ve 25-50 arasında bir IQ seviyesine sahip bireyleri ifade etmek için kullanılmıştır. Bu sınıflandırmada, embesil terimi, 25 IQ ve altındakiler için kullanılan "idiot" ile 51-70 IQ arası için kullanılan "moron" sınıfları arasında yer almaktaydı. Eski tıbbi sınıflandırma ICD-9'da bu bireyler genellikle "orta düzeyde zihinsel yetersiz" olarak tanımlanmıştır. Genellikle bir miktar iletişim kurabilen, kendilerini tehlikelerden koruyabilen ve denetim altında basit mekanik görevleri yerine getirebilen bireyler olarak kabul edilmiştir.

Ayrıca bakınız
Zihinsel yetersizlik
Özel Eğitim

Kaynakça
Embers

"Embers" ( ), İngiliz şarkıcı James Newman tarafından seslendirilen şarkı. Şarkı Hollanda'nın Rotterdam şehrinde 2021 Eurovision Şarkı Yarışması'nda Birleşik Krallık'ı temsil etmiştir.

Eurovision Şarkı Yarışması
Şarkı Görevlendirme yöntemiyle belirlenmesinin ardından Hollanda'nın Rotterdam şehrinde 2021 Eurovision Şarkı Yarışması'nda Birleşik Krallık'ı temsil edeceği açıklanmıştır. 17 Kasım 2020 tarihinde EBU, yarı final kuralarının önceki yılda olduğu gibi kalacağını açıklamıştır. Birleşik Krallık'ın 22 Mayıs 2021 tarihinde yapılacak Finalde yarısında yarışacağı belirtilmiştir.
Listeler
Kaynaklar
Embiotocidae

Embiotocidae, Labroidei alttakımına bağlı bir hayvan familyasıdır.

Taksonomi
Embiotocidae familyasına bağlı cinsler (2022):

Amphistichus - Agassiz, 1854
Brachyistius - Gill, 1862
Cymatogaster - Gibbons, 1854
Ditrema - Temminck and Schlegel, 1844
Embiotoca - Agassiz, 1853
Hyperprosopon - Gibbons, 1854
Hypsurus - Agassiz, 1861
Hysterocarpus - Gibbons, 1854
Micrometrus - Gibbons, 1854
Neoditrema - Steindachner in Steindachner and Döderlein, 1883
Phanerodon - Girard, 1854
Rhacochilus - Agassiz, 1854
Zalembius - Jordan and Evermann, 1896


Dış bağlantılar
Kaynakça
Emberálar

Chocó veya Katío Kızılderilileri olarak da bilinen Emberálar, Panama ve Kolombiya'nın yerli halklarından biridir. Wounaan (veya Waunana) ile birlikte Emberá-Wounaan grubunun bir parçasıdırlar. Emberá dillerinde ẽberá kelimesi, kullanıldığı bağlama bağlı olarak kişi, adam veya yerli kişi anlamına gelebilmektedir.

Dış bağlantılar
Organización de Jovenes Emberá y Wounaan de Panamá - Organization of Emberá and Wounaan Youth of Panama Archived 2014-02-01 at the Wayback Machine
ONIC - Organización Nacional Indígena de Colombia - National Indigenous Organization of Colombia
- Being Embera - Short film on how indigenous culture needed to protect forests -If Not Us Then Who?
Emberá-Wounaanlar

Embera-Wounaanlar (ayrıca Emberá-Waunana, Chocó olarak da bilinir), Panama'da Darién ilinde, Chucunaque, Sambú ve Tuira Nehirleri ile bunların su yollarının kıyılarında yaşayan yarı göçebe bir yerli halktır. Embera-Wounaan halkı eskiden ve yaygın olarak Chocó adıyla bilinirdi ve Choco dil ailesinin bir parçası olan Embera ve Wounaan dillerini konuşurlardı.

Kaynakça
Callaghan, Margo M. Darién Rainforest Basketry. 4th Ed. Sun Lakes, AZ: HPL Enterprises, 2009. .

Dış bağlantılar
Embera Wounan of Panama Archived 2011-01-28 at the Wayback Machine
Ella Drua Embera-Wounaan Community Archived 2011-01-29 at the Wayback Machine
Embriyonik gelişim

Embriyonik gelişim veya embriyogenez, eşeyli üreyen canlılarda görülen ve canlının, döllenme ile doğumu ya da yumurta veya kozadan çıkmasına kadar geçen süredeki gelişimidir. Embriyonik gelişimin safhaları ve yeri canlıdan canlıya farklılık göstermekle birlikte, bu süreç genelde annenin veya annenin ürettiği bir yapı koruyuculuğunda geçer.

Hayvanlardaki embriyonik gelişimde 4 aşama görülür:

Döllenme
Biçim
Büyüme
Değişim


Döllenme
Bu aşamada alışılmışın dışında bir büyüklüğe sahip zigot, kendi genomunun aynısını taşıyan daha küçük hücreler üretmek amacıyla üst üste mitoz hücre bölünmelerini gerçekleştirir. Ancak ilk anda zigotun kendi genleri aktif durumda değildir (bkz: yazılım (biyoloji)). Bölünme, halen annenin daha önceden zigota döllenmemiş yumurta aracılığıyla verdiği proteinler ve haberci RNAlar (mRNA) aracılığıyla yine annenin genomunun kontrolündedir. Bölünme dönemi, blastosöl oluşumu ile sona erer.

Biçim
Bu aşamada, önceden bölünmüş hücreler mekansal değişimlerle kendilerini hücre kümeleri ve tabakaları haline getirir. Bu olaya gastrulasyon denir. Şekillenme sonrası hayvanlarda 4 düzlem meydana gelir:

Ön ve arka (anterior-posterior eksen)
Sırt ve karın (dorsal-ventral eksen)
Sol ve sağ (rostro - caudal eksen)
Yakın ve uzak (proximal-distal eksen)

Bu aşamada hücre katmanlarında değişim (differentiation) görülmezken, proteinlerin ve mRNAların hücreler arasında eşitsiz dağılımı sonucunda, ileride hangi hücrenin hangi hücre tipi olacağı belli olur. Bu olaya "kader belirlenmesi" (fate determination) denir.

Gastrulasyon, 3 eşey zarını oluşturur (germ layer). Bunlar;
Ektoderm
Mezoderm
Endodermdir.
Gastrula aşamasında, zigot artık kendi genlerini aktif hale getirir. Bu etkinliğe orta-blastosöl geçişi (mid-blastula transition) denir.

Küçülme
Zamanla embriyodaki hücreler, yetişkin canlıdaki hücre tiplerini oluştururlar. Bu olaya değişim (differentiation) denir. Bu hücre tiplerinden bazıları; sinir hücreleri, kan hücreleri ve kas hücreleridir. Bu hücreler tabakalar halinde dokuları, dokular organları, organlar da sistemleri oluştururlar. Ektodermden duyu organları, diş minesi, saç, tırnak ve sinir sistemi oluşur.

Değişmeme
Tüm sistemler oluştuktan sonra, hayvanların büyük bir kısmı gelişim safhasına girer. Gelişim, yeni hücrelerin ve hücreler arası sıvıların oluşmasıyla gerçekleşir.

Ayrıca bakınız
Dış bağlantılar
Virtual World of *Development
Developmental Biology Online
*Developmental Biology. Scott F. Gilbert
Max Planck Institute for Developmental Biology, Tübingen, Germany
Evrim Ağacı
Embühren

Embühren Almanya'nın kuzeyinde Schleswig-Holstein eyaletinde, Rendsburg-Eckernförde iline bağlı bölge. 7,45 km² yüzölçümüne sahiptir. Nüfusu, 30 Eylül 2006 itibarıyla yaklaşık 224 olarak tespit edilmiştir. Belediye Başkanlığı Hermann Ratjen tarafından yürütülmektedir.

Dış bağlantılar
www.amt-jevenstedt.de
Embraer R-99

Embraer E-99, R-99 ve P-99 Embraer ERJ 145 bölgesel jet ailesinden askeri amaçlara uygun olarak dönüştürülmüş modellerdir.
R-99 serisi sivil versiyonlara göre %20 daha fazla güç üretecek şekilde modifiye edilmiş 2 adet Rolls-Royce AE 3007 turbofan jet motoruyla donatılmıştır. İlk uçuşu 1999 yılında gerçekleştirilmiştir.

Modeller
E-99 : Havadan Erken Uyarı ve Kontrol Modeli. İşveçli Ericsson AB firmasının Erieye hava radarı ile donatılmıştır. Brezilya Hava Kuvvetleri diğer ülkelerin hava kuvvetlerinde kullanılan daha büyük boyutlu Havadan Erken Uyarı ve Kontrol(AEW&C) uçaklarındaki kabiliyetlerin %95'ine sahip olduğunu iddia etmektedir.

R-99 : Uzaktan algılama modeli. Bir adet SAR radarı, elektro-optik FLIR sistemleri ve bir adet çok-spektrumlu tarayıcı ile donatılmıştır. Sinyal istihbaratı ve C3I kabiliyetlerine de sahiptir.

P-99 : R-99'un deniz devriyesi modeli. R-99'la büyük oranda aynı algılayıcı donanımına sahip olmakla birlikte, çok-spektrumlu tarayıcı ve yan tarama radarına sahip değildir. R-99B'nin C3I ve Elektronik istihbarat (ELINT) kabiliyetlerinin çoğunu muhafaza eder. Ayrıca kanat altlarında torpido ya da anti-gemi füzesi taşıyabilen 4 adet montaj noktası mevcuttur. İlk olarak Meksika için üretilmiştir.

Brezilya Hava Kuvvetlerinde servis yapmakta olan E-99 ve R-99'lar Anapolis te üslenmiştir. Beş adet E-99 ve üç adet R-99, Hava Kuvvetleri tarafından Amazon İzleme Sistemi(SIVAM) programının bir parçası olarak işletilmektedir.

Kullanıcılar
Brezilya Hava Kuvvetleri - 5 adet E-99, 3 adet R-99.
Yunanistan Hava Kuvvetleri - 4 adet E-99.
Meksika Hava Kuvvetleri - 1 adet E-99, 2 adet P-99.
Hindistan Hava Kuvvetleri - LRDE tarafından geliştirilen AESA radarı, veri linkleri, IFF, RWR ve MWR ile donatılmış 3 adet Emb-145.

Teknik Özellikler (ERJ 140)
Kaynakça
Dış bağlantılar
ERJ Family official site
Emced Kelef

Emced Kelef (d. 5 Ekim 1991), Iraklı futbolcudur. Al Shorta'da oynuyor.

Başarıları
Al-Shorta
Bağdat Kupası: 2013
Devrî'n-Nucûmi'l-Irâk: 2012-13,2013-14
Irak U-23
Asya Oyunları: 2014 (Bronz Madalya)
Irak
WAFF Championship: 2012 (İkincilik)
2015 AFC Asya Kupası: 2015 (Dördüncülük)

Millî takım golleri
Embrace of the Vampire

Embrace of the Vampire, 1995 yapımı ABD vampir korku filmi.

Oyuncu kadrosu
Alyssa Milano - Charlotte Wells
Martin Kemp as The Vampire
Harold Pruett - Chris
Jordan Ladd - Eliza
Rachel True - Nicole
Charlotte Lewis - Sarah
Jennifer Tilly - Marika
Rebecca Ferratti - Princess
Glori Gold - Nymph I
Seana "Shawna" Ryan - Nymph II
Sabrina Allen - Nymph III
Robbin Julien - Rob
Christopher Utesch - Guy in Hallway
David Portlock - Peter
Gregg Vance - Jonathan
John Riedlinger - Milo
Ladd Vance - Mark
Lynn Philip Seibel - The Professor

Kaynakça
Embraer EMB 121 Xingu

Embraer EMB 121 Xingu, Embraer tarafından üretilen bir turboprop nakliye uçağıdır. EMB 121, EMB 110 Bandeirante temelli olup yepyeni bir gövdeye sahiptir.

Teknik özellikler (C-130J)
Kaynakça:
Mürettebat: 1/2
Yolcu: 9
Uzunluk: 12.25 m
Kanat açıklığı: 14.05 m
Yükseklik: 4.84 m
Kanat alanı: 27.5 m²
Boş ağırlık: 3,710 kg
Azami kalkış ağırlığı: 5,670 kg
Motor: 2 × Pratt & Whitney Canada PT6A-135 turboprop

Kullanıcılar
Ayrıca bakınız
Beechcraft King Air
Embraer EMB 110
Embraer EMB 120

Kaynakça
Bibliyografi
EMB-121 information at Airliners.net
Endres, Gunter and Gething, Mike. (2002). Aircraft Recognition Guide, (2nd Ed.). New York: Harper Collins Publishers. .
Michell, Simon (editor). Jane's Civil and Military Aircraft Updates 1994-95. Coulsdon, Surrey, UK:Jane's Information Group, 1994. .
Embraer C-390 Millennium

Embraer C-390 Millennium, Brezilya'nın havacılık üreticisi Embraer tarafından tasarlanıp üretilen, orta boy, çift jet motorlu bir askerî nakliye uçağıdır. Bu model, şirketin bugüne kadar geliştirdiği en ağır uçak olma özelliğini taşır.

Projeye yönelik çalışmalar 2000'li yılların ortalarında Embraer'de başladı ve ilk aşamada Lockheed C-130 Hercules'e benzer boyutta, E190 jet uçağından türetilen kavramsal bir tasarım üzerine yoğunlaşıldı. Şirket, turboprop motorlar yerine turbofan jet motorları kullanmayı tercih etti. Girişim, Brezilya hükûmeti ve Brezilya Hava Kuvvetleri tarafından desteklendi. Hükûmet, Mayıs 2008'de projeye 800 milyon Brezilya reali (yaklaşık 440 milyon ABD doları) yatırım yaptı. Nisan 2009'da Embraer, iki prototipin geliştirilmesi için 1,5 milyar dolarlık sözleşme imzaladı. Uçak ilk olarak C-390 adıyla anıldı, ancak 2011'in başlarında KC-390 olarak yeniden adlandırıldı. Embraer, 2011 Paris Hava Gösterisi'nde uçağın uzatılmış bir versiyonunu sivil kargo modeli olarak üretme planlarını açıkladı. Program kapsamında FAdeA, ENAER, OGMA ve Boeing gibi şirketlerle ortaklıklar kuruldu. Kasım 2019'da Boeing ile bir ortak girişim duyurulsa da altı ay içinde sona erdi. Uçağın üretiminde Aero Vodochody, BAE Systems ve Rockwell Collins gibi firmalar başlıca alt yükleniciler arasında yer aldı.

3 Şubat 2015'te uçak, ilk uçuşunu gerçekleştirdi ve 4 Eylül 2019'te ilk seri üretim uçağı Brezilya Hava Kuvvetleri'ne teslim edildi. Aynı yılın Kasım ayında Dubai Airshow'da Embraer, uçağın küresel pazardaki adını C-390 Millennium olarak duyurdu. C-390 için Portekiz, Macaristan, Hollanda, Avusturya ve İsveç başta olmak üzere birçok ülkenin hava kuvvetleri, uçağın ihracat müşterisi oldu. Ayrıca uçak, asker, VIP ve kargo taşımacılığının yanı sıra tanker olarak havada yakıt ikmali gibi özel lojistik görevler için de yapılandırılabilmektedir. İki tam paletli M113 zırhlı personel taşıyıcı, bir Boxer zırhlı araç, bir Sikorsky UH-60 helikopter, 74 sedye, 80 tam teçhizatlı asker veya 66 paraşütçü taşıyabilmekte ve 42.000 libre (19 ton) ağırlığa kadar yükleri havadan atabilmektedir. 2024 itibarıyla C-390'ın birim maliyeti yaklaşık 85 milyon Amerikan dolarıdır.

Teknik özellikler (C-390)
Kaynakça:
Mürettebat: 2
Yolcu kapasitesi: 80 veya 2-3 askeri araç
Yük kapasitesi: 26 ton
Uzunluk: 33.43 m
Kanat açıklığı: 33.94 m
Yükseklik: 11.43 m
Boş ağırlık: 74 ton
Azami kalkış ağırlığı: 81 ton
Motor: 2 × IAE V2500-E5 turbofan

Ayrıca bakınız
Airbus A400M Atlas
Antonov An-178
İlyuşin İl-214
Kawasaki C-2
Lockheed Martin C-130J Super Hercules
Tupolev Tu-330

Fotoğraflar
Kaynakça
Dış bağlantılar
Cargo overview page on Embraer Defence Systems site
"Embraer has Military Transport Aircraft Under Study", Embraer News release
Embraer EMB 110 Bandeirante

Embraer EMB 110 Bandeirante, Embraer tarafından üretilen Brezilya yapımı bir askeri ve sivil amaçlı turboprop nakliye uçağıdır. İlk uçuşunu 26 Ekim 1968 tarihinde gerçekleştirmiş olup 16 Nisan 1973 tarihinde hizmete girdi.

Teknik özellikler (EMB 110P1A/41)
Kaynakça:
Mürettebat: 2
Yolcu kapasitesi: 18
Uzunluk: 15,10 m
Kanat açıklığı: 15,33 m
Yükseklik: 4,92 m
Kanat alanı: 29,10 m²
Boş ağırlık: 3.393 kg
Azami kalkış ağırlığı: 5.900 kg
Motor: 2 × Pratt & Whitney Canada PT6A-34 turboprop

Kaynakça
Dış bağlantılar
EMB 110 information at Airliners.net
Embraer EMB 314 Super Tucano

Embraer EMB 314 Super Tucano, Embraer tarafından üretilen Brezilya yapımı bir turboprop hafif saldırı uçağıdır. Uçak, düşük tehlike altındaki ortamlarda isyan kontrolü, yakın hava desteği ve hava keşif görevleri ile pilot eğitimi için tasarlanmıştır.

Teknik özellikler (EMB 314 Super Tucano)
Mürettebat: 2 (pilot ve navigatör veya öğrenci )
Yük kapasitesi: 1.500 kg
Uzunluk: 11,38 m
Kanat açıklığı: 11,14 m
Yükseklik: 3,97 m
Kanat alanı: 19,4 m²
Boş ağırlık: 3.200 kg
Azami kalkış ağırlığı: 5.400 kg
Motor: 1 × Pratt & Whitney Canada PT6A-68C turboprop 1604bg (1196KW )
Maksimum hız: 590 km/sa
Servis tavanı: 10.668m
2x kanatlarda 12.7x99mm (0.50inç ) silah
AİM-9X gibi kısa menzilde havadan havaya füzeleri kullanma kabiliyeti.

Güdümlü ve güdüsüz füze, roket ve serbest düşüş bomba taşıma kabiliyeti.

Kullanıcılar
Ayrıca bakınız
Air Tractor AT-802
Beechcraft T-6 Texan II
KAI KT-1 Woongbi
Pilatus PC-21
Piper PA-48 Enforcer
PZL-130 Orlik
TAI Hürkuş
US Aircraft A-67 Dragon
UTVA Kobac

Kaynakça
Dış bağlantılar
Super Tucano EMB 314 (Air recognition)
Super Tucano . Embraer Defense & Security. Retrieved July 20, 2016.
Embraer EMB 120 Brasilia

Embraer EMB 120 Brasilia, Embraer tarafından üretilen Brezilya yapımı bir turboprop bölgesel yolcu uçağıdır. İlk uçuşunu 27 Temmuz 1983 tarihinde gerçekleştirmiş olup Ekim 1985 tarihinde hizmete girdi.

Teknik özellikler (EMB 120)
Kaynakça:
Mürettebat: 2
Yolcu kapasitesi: 30
Uzunluk: 20.0 m
Kanat açıklığı: 19.78 m
Yükseklik: 6.35 m
Kanat alanı: 39.4 m²
Boş ağırlık: 7,070 kg
Azami kalkış ağırlığı: 11,500 kg
Motor: 2 × Pratt & Whitney Canada PW118/118A/118B turboprop

Kullanıcılar
Sivil kullanıcılar
Aéreo Calafia (1)
Air 26 (5)
Air Amazônia (2)
Airnorth (4)
Airsouth
Albatros Airlines (3)
Ameriflight (10)
Associated Aviation (4)
Berry Aviation (8)
Brava Linhas Aéreas (1)
Budapest Aircraft Service (3)
Cayman Airways (1)
Charter Air Transport (4)
Diexim Expresso (5)
Everts Air (3)
Freight Runners Express / Air Charter Express (4) (1 Cargo)
Great Lakes Aviation (6)
InterCaribbean Airways (6)
Key Lime Air (1)
Madagasikara Airways (2)
Network Aviation (7)
Piquiatuba Transportes Aéreos (2)
RusLine (1)
SAEREO (2)
SETE Linhas Aéreas (2)
Skippers Aviation (6)
Swiftair (10)


Askerî kullanıcılar
Kaynakça
Konuyla ilgili yayınlar