Dejan

Dejan ( ; y. 1346-1366), Sırp İmparatorluğu döneminde yaşamış Sırp asilzadedir. Sırp İmparatoru Stefan Dušan (taht. 1331-55), V. Stefan Uroš'a (taht. 1355-71) hizmet etmiş, Kumanova ve Köstendil çevresini sebastokrator ve despot unvanlarıyla yöneten Dejanović Hanedanı'nın atası olan İmparatorluk döneminde hüküm sürmüştür. İmparator Dušan'ın kız kardeşi Theodora Nemanjić ile evliydi. Karadağ'ın doğusundaki Kumanova bölgesinde bir eyalete hükmediyordu. Başlangıçta Žegligovo ve Preşova'nın (Sredorek, Kozjačija ve Pčinja İlçesi'nin büyük bölümü ile modern Kumanova bölgesi) eski župe'yi (ilçeleri) içeriyordu. V. Stefan Uroš daha sonra Dejan'a Köstendil ile Yukarı Struma Nehri'ni verdi. Dejan, diğerlerinin yanı sıra Zemen Manastırı'nı ve eyalet boyunca birkaç kilise binasını da yeniden inşa etti. Dejan, Dušan saltanatının sona ermesi ve Dušan'ın ölümünden sonraki Sırp İmparatorluğu'nun çöküşü sırasında önde gelen isimlerden biriydi. Dejan, iki oğlu despot Jovan ve Gospodin Konstantin Dragaš ile birlikte, Sırp İmparatorluğu'nun çöküşü ve ardından gelen Osmanlı döneminde de güçlenen Dejanović Hanedanı'nın atasıdır.

Hayatı
Köken
Dejan'ın kökeni bilinmemektedir. Dejan, Kral Stefan Dušan'ın kız kardeşi Teodora ile evlenmiş ve 1346 yılında Stefan Dušan'ın İmparator olarak taç giymesi üzerine sebastokrator unvanını almıştır. Konstantin Josef Jireček, Stefan Dušan'ın Ston ve Prevlaka'yı resmi olarak Ragusa Cumhuriyeti'ne sattığı 1333 tarihli bir tüzükte bahsedilen voyvoda Dejan Manjak

Stefan Dušan saltanatı
Stefan Dušan, 16 Nisan 1346 Paskalya'sında Üsküp'te Sırp Başpiskoposu Joanikije II, Ohri Başpiskoposu I. Nikolay, Bulgar Patriği Simeon Bekbulatoviç ve Aynoroz'un çeşitli ruhani liderlerinin katıldığı büyük bir toplantı düzenledi. Bu toplantıda Otosefal Sırp Başpiskoposluğu bir Patriklik statüsüne yükseltildi. Yeni Patrik Joanikije II, Dušan'a "Sırpların ve Romalıların (Yunanların) İmparatoru ve otokratı" olarak törenle taç giydirdi. Dušan bu toplantıda oğlu V. Stefan Uroš'a taç giydirerek Sırp toprakları üzerinde nominal bir yönetim sağladı. İlerleyen yıllarda Sırp soyluları da yükselmeye başladılar. Dušan tüm devleti yönetmesine rağmen, güneydeki "Roma", yani Yunan toprakları için özel bir sorumluluğu vardı. Sırp mahkemesinin Bizanslılaşmasında, özellikle mahkeme törenlerinde ve ünvanlarda daha fazla artış oldu. Dušan'ın kardeşi , kayınbiraderi ve despot unvanını, Dejan ve Branko da sebastokrator unvanını aldılar. Askeri kumandanlar olan Voyvodalar , ve sezar unvanını aldılar.

Bilinen meşhur sırp asilzadeleri:

despot Simeon Uroš, Dušan'ın üvey kardeşi, Epir ve Acarnania dükü.
despot Jovan Asen, Dušan'ın kayınbiraderi, güney Arnavutluk valisi.
despot Jovan Oliver, Dušan'ın yakın ortağı, Voyvoda ve Ofçabolu (Makedonca: Овче Поле) valisi.
sebastokrator Dejan, Dušan'ın kayınbiraderi, Pčinja İlçesi valisi
sebastokrator Branko Mladenović, Dušan'ın akrabası, Ohri valisi.
ćesar Preljub, Dušan'ın damadı, vojvoda ve Teselya ( ) valisi.
ćesar Vojihna, Dušan'ın akrabası, Voyvoda ve Drama valisi.
ćesar Grgur Golubić, Dušan'ın akrabası (Branko'nun oğlu), vojvoda ve Polog valisi.

Sırp Patrikhanesinin yükselişi piskoposların metropolitanlaşmasına neden oldu. Stefan Dušan'ın 10 Ağustos 1354 tarihli Arhiljevica tüzüğüne göre, adını verdiği sebastokrator Dejan, Karadağ'ın doğusunda Žegligovo ve Preşeva'yı da içeren büyük bir eyalete hükmediyordu. Tüzüğe göre, Arhiljevica, verilen Podlešane, Izvor ve Rućinci köylerinin Jezer (Karadağ) yamaçlarında uzandığı yerdeydi. Dejan'ın Arhiljevica Manastırını yenilemek yerine yeniden inşa etmesi onun sahip olduğu ekonomik gücü de gözler önüne sermektedir. Dušan Dejan'a bir kilise, Dušan'ın askeri çabalarında Dejan'dan pek bahsedilmez, ancak ünü ve haleflerinin ünü, Dušan'ın başarılarının çoğunda yer aldığını gösteriyor. Sırbistan'ın ötesindeki namı, VI. Innocentius'un 1355'te Dejan'a hitaben ve ondan Katolik Kilisesi ile Sırp Ortodoks Kilisesi arasındaki birliğin kurulmasını desteklemesini istemesinden de gelmektedir (Bu tarz mektuplar genelde kiliselerin en soylularına gönderilirdi).

V. Stefan Uroš saltanatı
Dejan, 1355 Ağustos'undan bir süre sonra, ya 20 Aralık 1355'te ölen İmparator Dušan'dan ya da büyük olasılıkla ikincisi olan varisi V. Stefan Uroš despot unvanını aldı. V. Stefan Uroš yönetimi sırasında Dejan, Güney Morava, Pčinja İlçesi, Karadağ ve doğuda Yukarı Struma nehri ile Köstendil arasındaki bölgenin idaresi ile görevlendirildi. Bu eyalet Balkanların tam kalbinde yer alıyordu ve Adriyatik'i Balkanların iç kısmına bağlayan önemli bir ticaret yolu olan Via de Zenta ( )'dan geçiyordu. Tek despot olarak Dejan, İmparatorluktaki en yüksek unvana sahipti. 1356'da, Dejan'ın kızkardeşi Teodora, Zeta bölgesinin hakimi ile evlendi. Bu evlilikten 1363 yılında dünyaya geldi.

Sırp tarihçi M. Blagojević Tarih yazımında Dejan'ın logotet olarak da görev yaptığı görüşünü desteklemiştir (t. 1362-1365), Güney Dalmaçya'da vojislav Vojinović ile savaş halinde olan Ragusa Cumhuriyeti ile barış görüşmelerinde ćesar Grgur ile birlikte İmparator V. Stefan Uroš'un elçisi olarak anıldı. Barış 22 Ağustos 1362'de Onogošt'ta (Nikšić) sonuçlandı ve İmparatorun Tüzüğü "eski yasaları" ve Raguslarla ilgili diğer yasaları onandı. Dejan ve Grgur'un her birine 100 dukat verildi. Vojislav Vojinović'ın ölümünden sonra, daha önce İmparator Dušan'a Pirlepe'nin bir županı (bir župa, bir "ilçe" veya "ilçe" nin sahibi) olarak hizmet etmiş olan Vukašin Mrnjavčević, İmparator V. Stefan Uroš üzerinde hızla belirleyici bir etki kazandı. Eski Sırp topraklarındaki asalet ilk başta bu konuda alarma geçmedi, ancak Vukašin Mrnjavčević'in hırsı ve sonraki güç hareketleri iki grup arasındaki kaynayan düşmanlığı uyandırdı. S. Mandić, 1358 kadar erken olabileceğini ve o zamana kadar veliki voyvoda olan Vukašin'in Dejan'ın yerini despot olarak aldığını ve buna karşılık jovan Uglješa'nın veliki voyvoda olduğunu söyledi. V. Ćorović, Vojislav Vojinović'in ölümünden (1363) bir süre sonra olduğuna inanıyordu.

Akıbeti
Dejan'ın ölümünden sonra, Žegligovo ve Yukarı Struma župe'si hariç, eyaleti, kalıtsal toprakları doğrudan güneyde Slavište olan asilzade Vlatko Paskačić'e tahsis edildi. O ve erkek kardeşi daha sonra Jovan Oliver'ın topraklarının çoğunu aldı. Jovan Oliver'ın oğullarının neden topraklarını miras almadıkları bilinmiyor. Sırp tarihçi V. Ćorović, ne ölçüde geliştiği ve sonuçlarının ne olduğu bilinmemekle birlikte, bunu kargaşa ve anlaşmazlığa bağladı. Kardeşler, Vardar'ın sol kıyısında Kumanova'dan Ustrumca'ya kadar hüküm sürdüler. Marko'nun yaptığı gibi, Dejanović kardeşler de Osmanlı egemenliğini tanıdılar.

Aile
Dejan ve Teodora'nın üç çocuğu oldu:

(fl.1343 -1378), İmparator Uroš yönetiminde despot; 1373'ten 1378'deki ölümüne kadar Osmanlı İmparatorluğu'nun vassalı.
Konstantin (fl.1365-95), İmparator Uroš yönetiminde gospodin; 1378'den 1395'teki ölümüne kadar kardeşinin yerine Osmanlı İmparatorluğu'nun vasalı oldu.
(fl.1356-71), önce gospodin (1356), ardından II. Đurađ Balşa (1371) ile evlendi. Žarko ile bir oğlu vardır, (d.1363).

Not
Kaynakça
Özel
Genel