Canım Kardeşim

Canım Kardeşim, yönetmenlik koltuğunda Ertem Eğilmez'in oturduğu, senaryosunu Sadık Şendil'in yazdığı, başrollerinde ise Tarık Akan, Halit Akçatepe ve Kahraman Kıral'ın yer aldığı 1973 yapımı dram türündeki sinema filmi.

Vizyona girdiğinde büyük başarı elde edememesine rağmen Türk sinemasının başyapıtlarından birisi olarak görülmekte ve en iyi dram filmlerinden birisi olarak kabul edilmektedir. Hikâyede ölmek üzere olan küçük bir çocuğa, son günlerini güzel geçirmesini sağlamaya çalışan abisi Murat ve arkadaşı Halit'in yoksulluk üzerine kurulu hayat mücadelesi anlatılmaktadır.

Konusu
Küçük Kahraman, ağabeyi ve ağabeyinin sadık arkadaşı Halit'le birlikte yoksul ama neşeli bir hayat sürdürmektedir. İlerleyen zamanlarda evde gece çıkan bir yangın sonrası babaları dumandan zehirlenir ve hayatını kaybeder. Kahraman, abisi Murat'a kalır. Murat'ın arkadaşı Halit evden kovulur ve Murat'ın yanına yerleşir. Kahraman'ın tek hayali eve bir televizyon alınmasıdır. Abisine kalan Kahraman'ın okuldan sürekli öğretmeni abisini çağırır ve kardeşinin temizliğine dikkat etmesini söyler. Daha sonra Kahraman halsizleşir. Abisi ve arkadaşı doktora götürürler ve doktor kardeşinin kanser olduğunu söyler. Murat ve arkadaşı kanser hastası olan Kahraman'ın haberini alınca çok şaşırırlar ve üzülürler. Doktor, kardeşinin her isteğinin yerine getirmelerini söyler. Daha sonra, Kahraman'ın öğretmeni ile görüşürler ve o da hastalığı geçene kadar izin verir. Murat ve Halit, Kahraman'ın her isteğini yerine getirmeye çalışırlar.

Murat ve Halit, durumları kötü olduğundan kanlarını satarak elde ettikleri parayla Kahraman'a restoranlarda yemekler yedirirler, lunaparka götürürler ve her isteğini yerine getirirler. Sadece, çok istediği televizyonu alamazlar. Televizyonu almak için ellerinden gelen her şeyi yaparlar ama bir türlü alamazlar. Bir gece eve dönerlerken bir mağaza vitrininde gördükleri televizyonu çalarlar ve eve getirirler. Nihayetinde istediklerini elde etmişlerdir fakat Kahraman ölmüştür.

Oyuncular
Tarık Akan Murat (ses. Cüneyt Türel)
Halit Akçatepe Halit (ses. Pekcan Koşar)
Kahraman Kıral Kahraman (ses. Nilgün Kasapbaşoğlu)
Metin Akpınar Kancı Mehmet
Adile Naşit Öğretmen
Kemal Sunal Yolcu
Sıtkı Akçatepe Mustafa (ses. Rıza Tüzün)
Ali Yalaz Doktor
Renan Fosforoğlu Lokanta Sahibi
Ahmet Turgutlu Kasap
Kamer Sadık Ziya Efendi

Prodüksiyon
Tarık Akan, babası gibi sevdiği Ertem Eğilmez’den bir dramada başrol oynamayı rica eder. Eğilmez, 1970'li yıllara aile temalı filmlerle damga vurmuş, Yeşilçam’ın en unutulmaz filmlerine imza atmış bir yapımcı ve yönetmendir. Kadrosunda, Adile Naşit, Münir Özkul, Kemal Sunal, Şener Şen, İhsan Yüce ve Halit Akçatepe gibi neredeyse her biri efsane olmuş tüm oyuncular Eğilmez’in kamerasının önündedir. Fakat artık o da toplumun temeline inip "umutsuzluk" ve "kaybetmişlik" temalı filmler çekmek ister. En azından niyetli ve isteklidir. Hatta Canım Kardeşim'le alakalı kendisine sunulan eleştirilere ve çekincelere kulak asmaz. Ertem Eğilmez, filmle alakalı kendisine çekincelerini ileten Halit Akçatepe'ye şu yanıtı verir: "Film gösterime girdiğinde yalnız ben, sen ve Tarık olacağını bilsem bile salonda, yine de çekeceğim filmi."

Ertem Eğilmez, Sadık Şendil'den toplumcu ve gerçekçi bir senaryo ister. Ertem Eğilmez gelen senaryoyu okur, çok beğenir. Virgülüne dahi dokunmadan kamera önüne koyar filmi. İstediği gibi olan senaryoda Tarık Akan ve Halit Akçatepe, filmde kusursuz oynar.

Müzik
Filmin müziklerini Cahit Oben yapmıştır. Canım Kardeşim müziğiyle o sene Altın Koza Film Festivali'nde En İyi Film Müziği Ödülü dalında ödül alır.

Gişe
Arzu Film tarafından vizyona giren film beyaz perdede başarı sağlayamadı. Ancak Türk sinema tarihinin en iyi film listelerinde yer aldı.

Filmin Toplumsal Etkisi
Filmin çekildiği dönemde sanayileşmeye başlayan Türkiye'de bu doğrultuda bir yandan da kentleşme hız kazanmıştır. Ne yazık ki sanayileşmeden daha hızlı artan kentleşme ve refah oranının artmamasıyla beraber köylerden ve kırsal kesimlerden göç eden halk şehirlerde boş kalan iskansız arazilerde gecekondular inşa etmeye başlamıştır. Yetmişlerde halkın önemli bir kısmı gecekondularda ikamet etmektedir. Devletin 1950'lerden itibaren tırmanışa geçen kentleşme karşısında halkın barınma sorunlarına minör müdahaleler dışında kayıtsız kalması sonucu yönetim tarafından bir nevi dışlanan gecekondu sakinleri bu dönemlerde artmıştır.

Aynı şekilde filmde de karakterler bu kesime mensup dar gelirli gecekondu sakinleridir. Gecekonduda yaşayan Mustafa Efendi'nin üzerine eşinin ölümünden sonra çocuklarına bakmak görevi yüklenmiştir. Bir yandan eşeğiyle su satarak yoksulluk pençesinde yaşarken alkol ve sigara kullanımı dolayısıyla evde çıkan yangında hayatını kaybeder. Babanın ölümünden sonra vazifeyi devralan Murat, arkadaşı Halit ile küçük kardeş Kahraman'ın sağlık durumunu öğrendikten sonra hırsızlığa ve kanlarını satmaya varana dek çözüm arayışına gider. Bu olaylar o dönemlerde gecekondu insanlarının yaşadığı zorlu koşulları açıkça gözler önüne sermektedir.

Ödülleri
Altın Koza Film Festivali
En İyi Yönetmen: Ertem Eğilmez
En iyi Müzik: Cahit Oben
En İyi Görüntü Yönetmeni: Erdoğan Engin
En İyi İkinci Film: Canım Kardeşim

Kaynakça
Dış bağlantılar