Ali Salem el Beidh

Ali Salem al-Beidh (Arapça: علي سالم البيض, romanize: 'Alī Sālim al-Bīḍ; 10 Şubat 1939 - 17 Ocak 2026), Güney Yemen'de Yemen Sosyalist Partisi (YSP) Genel Sekreteri ve 1990'daki birleşmenin ardından Yemen Cumhurbaşkanı Yardımcısı olarak görev yapmış Yemenli bir siyasetçidir. 1993'te birleşme hükûmetinden ayrılarak 1994'te Yemen'de iç savaşa yol açmış ve ardından Umman'a sürgüne gitmiştir. Al Hirak olarak bilinen Güney bağımsızlık hareketinin lideridir.

Güney yemen'de liderlik
Ticaret eğitimi aldı ve 1961 yılında Mukalla'da öğretmen oldu. Ulusal Kurtuluş Cephesi'ne 1963 yılında Mukalla'da Yerel Komite kurucusu olarak katıldı ve 1965 yılında yeraltına indi. 1966 yılında NLF'nin Hadramut İl Komitesi'ne kabul edildi. Bağımsızlıktan sonra YSP'ye katıldı. 1971 yılında Hadramut İl Komitesi Genel Sekreteri olarak seçildi ve YSP Ulusal Merkez Komitesine Aday Üye olarak kabul edildi. 1975'te Merkez Komite Asil Üyeliğine ve Okul Eğitimi ve Mesleki Eğitim Bakan Yardımcılığına seçildi. 1977'de YSP Politbüro Aday Üyeliğine, 1981'de ise tam Politbüro üyeliğine kabul edildi. Ali, eski başkan Abdül Fettah İsmail'e sadık güçler ile dönemin başkanı Ali Nasır Muhammed arasında 1986'da yaşanan 12 günlük iç savaşın ardından YSP'nin başına geçti. İsmail'in müttefiki olan Ali, Muhammed'in yenilgisi ve firarı ile İsmail'in ortadan kaybolmasının ardından kontrolü ele geçirdi. Ali, 4.000 ila 10.000 kişinin hayatını kaybettiği darbede hayatta kalan birkaç üst düzey yetkiliden biriydi.

1986'dan 1989'a kadar Sovyetler Birliği'nden aldığı yardımın yarısından fazlasını kaybeden ve iki ülke arasındaki sınırda olası petrol rezervlerine ilgi duyan Ali hükûmeti, Kuzey Yemen yetkilileriyle birleşme yönünde çalıştı.

Birleşme ve iç savaş
Güney Yemen'in 1990'da Yemen Arap Cumhuriyeti ile birleşmesinin ardından, birleşik Yemen'in geçiş hükûmetinde başkan yardımcılığı görevini üstlendi. Ancak 1993 yılında Ali, yeni hükûmetin güney halkının ihtiyaçlarını göz ardı ederek güney halkını sistematik olarak marjinalleştirdiğini iddia ederek hükûmetten ayrıldı ve eski güney başkenti Aden'e döndü. 21 Mayıs 1994'te Güney'in askeri pozisyonunun zayıflaması üzerine Ali, Yemen Demokratik Cumhuriyeti'ni ilan etti. Ali, 21 Mayıs'tan 7 Temmuz 1994'e kadar DRY'nin tek Cumhurbaşkanı olarak görev yaptı. Ali, ayrılığın başarısız olmasının ardından komşu Umman Sultanlığı'na kaçtı.

Güney yemen hareketi
On beş yıl sürgünde yaşadıktan sonra Ali Salim el-Beidh, Yemen'in birleşmesinin 19. yıldönümü arifesinde siyasi kariyerine yeniden başladı. Bu, güneyde protestocular ve Yemen güvenlik güçleri arasında çatışmalar ve şiddet olaylarıyla tırmanan gerilimin ortasında gerçekleşti. Eski Cumhurbaşkanı Avusturya'nın Kitzbühel kentinden yaptığı televizyon konuşmasında Güney Yemen'e geri dönülmesi çağrısında bulundu. O zamandan beri hareketin gücünü göstermek için çeşitli gösteriler çağrısında bulundu. Bu gösteriler 2011 yılında da devam etti. Artan katılımı sonucunda vatandaşlık koşullarını ihlal ederek Umman'da kalma hakkını kaybetti. 2011 Yemen ayaklanmasının ardından Güney Yemen'in ayrı bir ülke olarak yeniden kurulması çağrılarını yineledi.

Ayrıca bakınız
Güney Yemen isyanı
2009 konuşması

Kaynakça