Boya

Boya, herhangi bir nesneye renk vermek amacıyla yalıtım ve koruma sağlamak için uygulanan bir kaplamadır. Boya, üreticinin uygun gördüğü malzemelere uygulanmalıdır. En sık kullanıldığı alanlar sanat, çizim, tasarım, resim, endüstriyel kaplamalar, ulaşım (örneğin, yol şerit çizgileri) ve korumadır (su veya hava temasını kesmek ve yalıtım için). Boya kimyasal özelliği bakımından temel olarak yaş boya (ıslak boya) ve toz boya olmak üzere ikiye ayrılır. Çoğu boya ya yağ bazlıdır ya da su bazlıdır ve her birinin kendine özgü özellikleri vardır.

İlkel boya formları on binlerce yıl önce mağara resimlerinde kullanılmaktaydı.

Bileşenler
Boyalar, temel olarak dört bileşenden oluşur: bağlayıcı, çözücü, pigmentler ve diğer katkı maddeleridir. Bağlayıcı kullanımı zorunludur çünkü içerisindeki katı dolgu maddelerini bağlayarak kurumuş boya filminin oluşmasını sağlar ve boyayı yüzeye yapıştırır, bağlar. Bağlayıcının türü ve miktarı boyanın silinebilirlik, sertlik (sadece plastik boya için geçerli olmak üzere), yapışma, renk dayanıklılığı gibi özelliklerini belirler. Çözücü, boyanın viskozitesini ayarlamak için kullanılır. Uçucu olup film tabakasının oluşumuna katkıda bulunmaz; fakat yüzey yayılımını gerçekleştirir. Pigmentler boyaya renk ve örtücülük özelliği verir. Diğer katkı maddeleri ise boya film tabakasıyla birleşerek boyaya fiziksel ve kimyasal özellikler kazandırır. Boyalar bağlayıcının türüne bağlı olarak su bazlı ve solvent bazlı olmak üzere ikiye ayrılırlar.


Boyanın Tanımı
Bir yüzey üzerine uygulandığında dekoratif ve koruyucu bir tabaka oluşturan kimyasal bir malzeme olarak tanımlanır. Bu malzeme belli prensipler dahilinde formüle edilen ve bünyesinde dört esas unsur bulunan kimyevi bir karışımdır.
Bağlayıcılar
Pigmentler ve dolgu malzemeleri
Kimyasal katkılar
Çözücüler

Bağlayıcılar
Bağlayıcılar, solventin uçması ve reaksiyon sonucu sıvı halden katı hale dönüşerek boya filmini meydana getiren likitlerdir. Bağlayıcının boyaya katkıları arasında sertlik, sağlamlık, parlaklık ve yapışma yer alır; ayrıca bağlayıcı, boyanın hava koşullarına, güneş ışınlarına ve kimyasallara direncini sağlar. Bağlayıcı, boyanın temel bileşeni olup, boyanın türünü belirler.

Pigmentler
Pigmentler düzgün, yuvarlak, doğal veya sentetik, inorganik veya organik, çözünmeyen dağılmış (toz) parçalardır. Bu parçalar; boya sıvısının içinde dağılarak boyaya renk vermenin yanında opaklık, sertlik, dayanıklılık ve korozyona dayanıklılık gibi boyanın temel özelliklerini de geliştirirler. Bu terim, beyaz veya renkli pigmentler ile birlikte genleştiriciler de içerir. Pigment olan tozlar ve boyalar arasındaki fark genel olarak çözünürlüğün temelinde incelenmektedir. Kullanım sırasında pigmentler, çözünmeyen ve madde içinde dağılan; boyalar, çözünebilir veya solüsyon halinde bulunan malzemelerdir.

Pigment çeşitleri
Organik Pigmentler
İnorganik Pigmentler
Metalik Pigmentler
Sedefimsi Pigmentler
Monomer Pigmentler

Korozyon Önleyici Pigmentler
Çinko kromat
Çinko fosfat
Metalik Pigmentler

Dolgu maddeleri
Kalsit
Barit
Talk
Kil
Bentonit

Kimyasal katkılar
Bu grupta yer alan maddeler çok değişik özelliklerde olan ve boyaya çok az miktarda giren kimyasallardır. Katkı maddeleri boyanın özelliklerini iyileştirmek, istenmeyen olumsuz değişimleri engellemek için kullanılır.
Surfektanlar
Islatıcılar
Kurutucular
Matlaştırıcılar
Kaymak kesici
Çökme engelleyici
Köpük kesiciler
UV ışınlarından koruyucular
Optik beyazlaştırıcı

Çözücüler
Boyanın uçucu kısmını oluşturan kimyasal maddelerdir. Boyanın üretimi ve uygulanması sırasında kullanılan, boyanın özelliklerinde değişiklik yapmadan incelten sıvılardır.

Bunlardan bazıları toluen, ksilen, beyaz ispirto, aseton, su, benzin ve tinerdir.

Boya çeşitleri
Boyalar genel olarak dört ayrı çeşitte sınıflandırılabilir.

Kurutma Metoduna Göre

Fiziksel kurumalı boyalar (Ör: Fırın kurumalı boyalar)
Kimyasal kurumalı boyalar (Ör: Sertleştirici girilerek kurutulan boyalar)

Özelliklerine Göre

İnşaat boyası
Ahşap boya
Zemin boyaları
Gemi boyaları
Pastel boya
Yağlı boya
Suluboya
Gıda boyaları
Oto boyaları
Oto tamir boyaları
İşaretleme boyaları (Ör: trafik levhaları)
Ayakkabı boyası
Akrilik boya
Kök boya
Toz boya
Aerosol boya
Kirlenme önleyici boya
Otomotiv boyası
Kara ışık boyası
Tebeşir boyası
Kara tahta boyası
Emaye boya
Çekiç boyası
Yalıtkan boya
Kumaş boyası
Kurşun boya
İndigo boya
Parlak boya
Metalik boya
Süt boyası
Soya boyası
Tempera
Aşıboyası
Gram boyası
Tiner
Lake
Kına
Kırmız
Vernik
Çevreye Olan Etkisine Göre

Su Bazlı Boyalar
Solvent Bazlı Boyalar

Reçinesine Göre

Selülozik boyalar
Rapid Boyalar
UV Boyalar
Akrilik boyalar
Epoksi Boyalar
Sentetik Boyalar
Polyester Boyalar
Poliüretan Boyalar
Nem Kürlenmeli Boyalar
Asit Kürlenmeli Boyalar
Su Bazlı Boyalar


Kaynakça
Ayrıca bakınız
Sprey boya sanatı
Yağlı boya reprodüksiyonu
Duvar boyacısı
Boya tabancası
Tutkal
ECCA