kaan39/turkish-wikipedia-dataset-clean huggingface dataset:
Adanaspor-Adana Demirspor derbisi

Adanaspor-Adana Demirspor derbisi veya Adana Derbisi, Türkiye'de futbol derbilerinden biridir.

Tarihi
Tarihi kökleri, takımların kuruluş sürecindeki gerginliklere ve yıllar içinde gelişen rekabete dayanır. Uzun süre 5 Ocak Stadı'nda devam eden mücadele, 2021 sonrasında Yeni Adana Stadı'nda sürmüştür. Yeni stadyumda henüz derbi maçı oynanmamıştır. Ancak bu stadın yarısı Adana Demirspor'un renkleri mavi-lacivert, diğer yarısı da Adanaspor'un renkleri turuncu-beyaz olacak şekilde koltuklandırılmıştır. Derbinin 5 Ocak Stadı'nda sürdüğü eski dönemlerde de benzer şekilde Adana Demirspor taraftarları, stadın kuzey tarafında toplanır ve taraftar grubu Şimşekler Grubu kuzey kale arkasında veya kuzey kapalı tribünde yer alırken; Adanaspor taraftarları ve taraftar grubu Turbeyler de güney taraf ve kale arkasında bulunmaktaydılar.

Önceleri yerel düzeyde karşı karşıya gelen takımların rekabeti, 1970'lerin ortalarından 1980'lerin ortalarına kadar aynı anda Süper Lig'de mücadele ettikleri için arttı. Daha sonra farklı kategorilerde yer aldıkları için düzenli biçimde lig maçlarında karşılaşamadılar ancak bir dönem, sezon başlamadan önce oynanan TSYD Kupası maçlarında iki takım karşı karşıya gelirdi. 1990'ların sonlarında Adanaspor'un Süper Lig'e yükselmesi ve sonra kapanma sürecine girmesi ile 2000'lerin başında derbiler yeniden sekteye uğramıştır. Bu süreçte tribünde taraftar gruplarının da yeniden şekillenmesi ve gittikçe öne çıkması ile saha içindeki mücadele saha dışında, örneğin internet ortamında da devam etti. 2012'den itibaren iki takımın aynı ligde olmalarıyla canlanan derbide son maç 2020-21 sezonunda 1. ligde oynandıktan sonra , o sezon Adana Demirspor'un Süper Lig'e çıkması ve Adanaspor'un 1. Lig'de devam etmesiyle derbi mücadelelerinde yeniden bir araya girildi.

Adana'nın en önemli iki futbol takımının yaptığı 63 maçta Adanaspor 22, Adana Demirspor 16 galibiyet aldı. İki takım arasındaki 25 maç berabere sonuçlanırken, en farklı galibiyet ise 1956-57 sezonunda oynanan ve Adana Demirspor'un 7-0'lık galibiyetiyle sonuçlanan maçtır.

Kaynakça
Adanaspor 2021-22 sezonu

Adanaspor 2021-22 sezonu, turuncu beyazlı ekibin 1. Lig'deki 33. sezonu, kuruluşunun ise 68. yılıdır.

Transferler


Toplam harcama:


Toplam gelir:

Kadro

































Hazırlık karşılaşmaları
Sezon öncesi
1. Lig
Puan durumu
Ayrıntılı lig durumu
Haftaya göre sonuçlar
İlk devre
İkinci devre
Türkiye Kupası
3. Tur
4. Tur
Kaynakça
Adanın Büyüsü

Adanın Büyüsü (İngilizce özgün adı: The Magic of Belle Isle), Rob Reiner'ın yönetmenliğini ve Guy Thomas'ın senaristliğini yaptığı 2012 tarihli ABD yapımı filmdir. Filmde Morgan Freeman, Virginia Madsen, Emma Fuhrmann, Madeline Carroll, Kenan Thompson, Nicolette Pierini, Kevin Pollak ve Fred Willard yer alıyor. Film, 6 Temmuz 2012'de gösterime girdi.

Adanın Büyüsü, Temmuz 2011'de New York, Greenwood Lake köyünde çekildi. Filmin çekimleri 25 gün sürdü. Filmin senaristi Guy Thomas hikâyeyi kendi yaşamından esinlenerek yazdı.

Adanın Büyüsü, film incelemelerinin toplandığı web sitesi Rotten Tomatoes'da %29 eleştirmen puanına ve %62 seyirci puanına sahip. Filmin, Metacritic sitesinde ise 100 üzerinden 46 eleştirmen puanı, 10 üzerinden 5,9 seyirci puanı var.

Konusu
Monte Wildhorn (Morgan Freeman) Vahşi Batı konulu romanlar yazan ünlü bir romancıdır. Altı yıl önce karısını kaybettikten sonra yazma arzusu bitmiş ve çok fazla içki içmeye başlamıştır. Yaz için güzel manzaralı Belle Isle adasında göl kenarında bir ev kiralamıştır. Bekar bir anne ve 3 kızından oluşan komşu aileyle arkadaş olur. Bu aile onun tekrar ilham bulmasına yardımcı olur.

Oyuncular
Kaynakça
Dış bağlantılar
Adanış: Kutsal Kavga

Adanış: Kutsal Kavga, Feyz Film Prodüksiyon imzalı, yönetmenliğini Emir Khalilzadeh'in üstlendiği, senaryosunu Baki İlhan'ın yazdığı, başrollerini Esra Bilgiç, İsmail Filiz ve Baki İlhan'ın paylaştığı dram ve aksiyon türündeki Türk filmi.

Oyuncu kadrosu ve karakterler
Esra Bilgiç - Cemre
İsmail Filiz - İlhan
Baki İlhan - Gölgesiz
Serdar Deniz - Theodore
Turgay Tanülkü - Cemal Amca
Can Nergis - Vincenzo
Nevzat Yılmaz - Lokman Baba
Cenk Kangöz - Dragan
Aslıhan Karalar - Zehra
Ercüment Fidan - Phillip
Dilek Serbest - Selin
Edip Saner - Gabriel
Hakan Eksen - Acar
Anıl Yıldız - Suat Kolsuz

Dış bağlantılar
Kaynakça
Adanggaman

Adanggaman, Roger Gnoan M'Bala tarafından yönetilen 2000 tarihinde gösterime girmiş olan tarihi drama filmidir. Fildişi Sahili, Burkina Faso ve Fransa ortak yapımdır. 17. yüzyılda Afrika'daki köle ticaretinin kıtadaki başta gelen isimlerinden birisi olan Kral Adanggaman'ın hayatı ve ayrıca köle olarak satılan Ossei adlı bir gencin başından geçenler anlatılmaktadır.

Konusu
Batı Afrika'da "Köle Sahili" olarak bilinen bölgedeki bir köyün yaşlı reisi, oğlu Ossei'nin zengin bir ailenin kızıyla evlenmesi için baskı yapmaktadır. Ancak sevdiği kızla birlikte olamayan Ossei köyden ayrılır. O gece köy yakılır, insanların bir kısmı öldürülür, sağ kalanlar ise tutsak edilir. Gözünü mal hırsı bürümüş olan içki müptelası Kral Adanggaman'ın emrindeki kadın savaşçılar köylerdeki yerli halkı Avrupalı köle tacirlerine satmak için yakalamaktadır. Ossei köyüne döndüğünde babasının, annesinin ve sevgilisinin öldürülmüş olduğunu anlar. kendisi de kısa bir süre sonra yakalanarak tutsaklar arasına katılır.

Talihin ilginç bir oyunu olarak köle tedarikçisi Kral Adanggaman, yine bir gün rom içip kenidini kaybedecek kadar sarhoş olduğunda yardımcıları tarafından yakalanır ve Avrupalı köle tacirlerine satılır. Kendisine Walter Brown adı verilir. Amerika Birleşik Devletleri'nde St. Louis şehrinde ölür.

Kaynakça
Africans Making Slaves of Africans , Elvis Mitchell, The New York Times, 2001 July 11
Adanggaman (2000) , Allmovie, Todd Kristel, Access date: 2002 May 06
Olivier Barlet, “A Reflection on Power: Interview of Olivier Barlet with Roger Gnoan M’Bala.” Africiné, 1 Sept. 1999
Dipnotlar
Dış bağlantılar
Adanaspor 2023-24 sezonu

Adanaspor 2023-24 sezonu, turuncu beyazlı ekibin 1. Lig'deki 35. sezonu, kuruluşunun ise 70. yılıdır.

Transferler


Toplam harcama:


Toplam gelir:

Hazırlık karşılaşmaları
Sezon öncesi
1. Lig
Puan durumu
Ayrıntılı lig durumu
Haftaya göre sonuçlar
İlk devre
İkinci devre
Türkiye Kupası
3. tur
4. tur
5. tur
Kaynakça
Adane Girma

Adane Girma (d. 25 Haziran 1985), forvet pozisyonunda görev yapmış Etiyopyalı millî futbolcudur.

Futbol kariyeri
Kulüp takımları kariyeri
Profesyonel kariyerine 2004 yılında Hawassa City kulübünde başladı. Daha sonra sırasıyla Saint George, Hawassa City ve Wolkite City kulüplerinde oynadı.

Millî takım kariyeri
Etiyopya millî futbol takımı formasını 45 kez giyip bu formayla 9 kez gol attı.

Dış bağlantılar
Adanaspor 1972-73 sezonu

Adanaspor 1972-73 sezonu, Adanaspor'un 1. Futbol Ligi'ndeki ikinci sezonudur. Sezonu bir puan fark ile ligden düşmekten kurtularak 13. sırada tamamlamışlardır.

Takım, sezona 1971-72 sezonunda takımın başında olan ve ligi 8. sırada bitiren Nazım Koka ile başlamış, fakat Ekim 1972'den sonra takımın başına Gündüz Tekin Onay geçmiştir.

Kadro
Kaynak:

Puan durumu
Kaynakça
Adania Shibli

Adania Shibli (Arapça: عدنية شبلي; d. 1974), Filistinli yazar, denemeci ve akademisyendir. Roman, oyun, kısa öykü ve anlatı denemeleri yazan Shibli, özellikle 2017 tarihli romanı Küçük Bir Ayrıntı ile tanınıyor. Roman, 2020 yılında ABD'de National Book Award for Translated Literature finalisti, 2021 yılında ise Uluslararası Booker Ödülü'nün uzun listesi adayı oldu.

Yaşamı ve eğitimi
Shibli 1974 yılında Filistin'de doğdu. Doğu Londra Üniversitesi'nde kültürel çalışmalar alanında doktora yaptı. Doktora çalışması, 11 Eylül saldırıları ile “teröre karşı savaş” bağlamındaki büyük saldırıların Britanya ve Fransa televizyonlarındaki görsel temsil biçimleri üzerinedir.

Yazarlığı
Shibli, 1990'ların ikinci yarısından itibaren roman, kısa öykü, oyun, anlatı denemesi ve sanat yazıları kaleme aldı. Eserleri antolojilerde, sanat kitaplarında ve edebiyat dergilerinde yayımlandı; farklı dillere çevrildi.

Roman, 2020 yılında National Book Award for Translated Literature finalisti oldu. 2021 yılında da Uluslararası Booker Ödülü uzun listesine seçildi.

Roman Türkçeye Mehmet Hakkı Suçin tarafından Arapça aslından Küçük Bir Ayrıntı adıyla çevrildi ve 2021 yılında Can Yayınları tarafından yayımlandı.

Frankfurt Kitap Fuarı tartışması
Küçük Bir Ayrıntı romanının Almanca çevirisi Eine Nebensache, Günther Orth çevirisiyle 2023 LiBeraturpreis'e değer görüldü. Ödül töreninin 2023 Frankfurt Kitap Fuarı sırasında yapılması planlanmışken, Litprom töreni daha sonra belirlenecek bir tarihe erteledi. Karar uluslararası yazarlar ve yayıncılar arasında tartışma yarattı. PEN America, kararın yeniden değerlendirilmesi çağrısında bulundu.

Ödülleri ve adaylıkları
2001: A. M. Qattan Vakfı Genç Yazar Ödülü, Mesâs romanıyla.
2020: Minor Detail National Book Award for Translated Literature finalisti oldu.

Başlıca eserleri
Roman
Mesâs / مساس, Beyrut: Dâru'l-Âdâb, 2002.
Kulluna Ba'îşd bi-Zât el-Mikdâr 'ani'l-Hubb / كلنا بعيد بذات المقدار عن الحب, Beyrut: Dâru'l-Âdâb, 2004.
Tafṣīl Ṯānawī / تفصيل ثانوي, Beyrut: Dârü'l-Âdâb, 2017. İngilizce çevirisi: Minor Detail, çev. Elisabeth Jaquette, Fitzcarraldo Editions / New Directions, 2020. Türkçe çevirisi: Küçük Bir Ayrıntı, çev. Mehmet Hakkı Suçin, Can Yayınları, 2021.
Temvîh / تمويه, Beyrut: Dâru'l-Âdâb, 2025.

Diğer eserleri
Dispositions, Ramallah: A. M. Qattan Foundation, 2012.
Keep Your Eye on the Wall: Palestinian Landscapes, Londra: Saqi Books, 2013.
A Journey of Ideas Across: In Dialogue with Edward Said, Berlin: Haus der Kulturen der Welt, 2014.

Kaynakça
Dış bağlantılar
RCW Literary Agency sayfası
Booker Prize yazar sayfası
Adaptive Multi-Rate

Adaptive Multi-Rate (AMR) (Türkçesi Uyarlanabilir Çoklu-Oran) bir kayıplı konuşma kodlaması için Ses veri sıkıştırması sınıfıdır. AMR 3GPP tarafından standard konuşma çözücü olarak benimsenmiştir.

Çözücü 8 farklı bit oranı içerir, 12.2, 10.2, 7.95, 7.40, 6.70, 5.90, 5.15 and 4.75 kbit/s.
Bit aktarımı 160 örnekli 20 milisaniye uzunluğundaki çerçeveleri temel alır. AMR, Doğrusal Hareketli Cebirsel Kod Tahmini (Algebraic Code Excited Linear Prediction, ACELP), Devamsız İletim (Discontinuous Transmission, DTX), ses faaliyet denetimi (VAD) and Comfort Noise Generation (CNG) gibi farklı teknikler kullanır.

Ayrıca bakınız
AMR-WB
AMR-WB+

Dış bağlantılar
Özgün Basın Toplantısı
AMR özellikleriyle resmi 3GPP web sayfası
Fixed-point ANSI-C kodu
Floatingpoint ANSI-C kodu
Podcastleri AMR ses kliplerine çeviren iPodder eklentisi
Adapınar, Ceyhan

Adapınar, Adana ilinin Ceyhan ilçesine bağlı bir mahalledir.

Tarihçe
Mahallenin adı, 1928 yılına ait Türkçe kaynaklarda Karamezar olarak geçmektedir. Günümüzde ise Adapınar ismiyle köy statüsünü sürdürmektedir.

Coğrafya ve ulaşım
Adana il merkezine 52 km, Ceyhan ilçesine 16 km uzaklıktadır.
Nüfus
Kaynakça
Dış bağlantılar
Yerelnet
Adaptör

Adaptör ya da uyarlaç, dalgalı akımı küçük değerde doğru akıma çeviren elektronik bir cihazdır. Avrupa ile bağlantılı birçok ülke, çeşitli fiş ve prizler kullanarak 230 volt, 50 Hz AC şebeke elektriği kullanır. Tüketici elektroniği için küçük AC adaptörü veya çeşitli şarj cihazları yaygındır.

Elektronik aygıtlar (radyo, teyp, hesap makinesi) genellikle düşük değerdeki (3-12 volt arası) doğru akımla çalışır. Kullanım esnasında bu araçlar pille çalıştırılacak bir şekilde yapılmışlardır. Ancak daha ekonomik olması için bazı durumlarda şehir akımı ile de çalıştırılmak istenmektedir. Bu durumda uyarlaç aşamalı olarak şu işleri yapar:

Önce dönüştürücü 110 V veya 220 V yani 220 voltluk şehir akımını, aygıtın istediği gerilime düşürür.
Bu dalgalı bir gerilimdir. Daha sonra diyotlar bu gerilimi doğru akıma çevirirler.

Uyarlaçtan elde edilen doğru akım, hiçbir zaman pildeki kadar düzgün olmaz. Bu yüzden bazı radyolarda şehir akımı ile çalışma sürecinde istenmeyen sesler oluşur. Dönüştürücü (transformatör) istenen gerilimde seçilerek değişik çıkış gerilimli uyarlaç yapılabilir. Uyarlaçlar doğrultucular olarak da adlandırılır.

Adaptör çeşitleri
Yarım dalga doğrultucu
Tam dalga doğrultucu
Köprü tipi doğrultucu

Kaynakça
Ayrıca bakınız
Adaptör deseni
HBA
Güç elektroniği
Doğrultucu
Şarj aleti
Güç kaynağı
Adar

Adar ( ) İbrani takvimine göre resmi yılın altıncı ayıdır (yıl 1 Tişri'de başlar) ve dini yılın on ikinci ayıdır (dini yıl 1 Nisan'da başlar). Bu ayda 29 gün vardır. Bu aya artık yıllarda Adar Alef (Alef İbrani alfabesi'nin ilk harfidir), Adar Rişon (Rişon = ilk) veya Adar I denir. Artık yıllarda bir ay daha eklenir buna da Adar Bet (Bet İbrani alfabesi'nin ikinci harfidir), Adar Şeni (Şeni = ikinci), VeAdar veya Adar II denir. Artık yıllarda Adar I 30 gün çeker. Adar I ve Adar II Gregoryen takviminde Şubat-Mart aylarına düşer.

Mişna'da Purim bayramının Adar II'de kutlanması gerektiği söylendiği için Adar I artık ay olarak tanımlanır.

Artık ay kuralı
Eğer ((7 x İçinde bulunulan yıl)+1)/19 formülünden arta kalan sayı 7'den azsa o yıla artık ay olan bir Adar ayı daha eklenir.

Adar ayındaki bayramlar
13 Adar (Artık yıllarda Adar II'de kutlanır) - Ester orucu – Ayın 13'ü Şabat'a düşerse ayın 11'inde oruç tutulur.
14 Adar (Artık yıllarda Adar II'de kutlanır) - Purim
14 Adar I (Artık yıllarda kutlanmaz) - Purim Katan
15 Adar (Artık yıllarda Adar II'de kutlanır) - Şuşan Purim - Yeşu zamanında etrafı duvarlarla çevrili şehirlerde (Şuşan gibi) kutlanır.

Yahudilik tarihinde Adar
1 Adar - (MÖ 1313) Karanlık laneti: Tanrı'nın, Yahudilerin Mısır'dan çıkmasına izin vermemesi sebebiyle gönderdiği on bela'dan dokuzuncusu.
3 Adar - (MÖ 515) İkinci Tapınak tamamlandı.
7 Adar - (MÖ 1393) Musa'nın doğumu.
7 Adar - (MÖ 1273) Musa'nın ölümü.
13 Adar - (MÖ 522) Yahudilerin Farslılarla savaşı.
13 Adar - (MÖ 161) Makkabilerin zaferi.
14 Adar - (MÖ 1393) Musa'nın sünneti.
14 Adar - (MÖ 522) Purim zaferi.
15 Adar - (MÖ 522) Purim zaferi Şuşan'da kutlandı.
15 Adar - (1. yüzyıl) Herod Agrippa Kudüs kapısını inşa ettirdi ve bugünü bayram ilan etti.
24 Adar - (1817) I. Aleksandr, kan iftirası suçlamasını resmen yalanladı.
25 Adar - (MÖ 561) Nebukadnezar öldü.
27 Adar - (MÖ 561) Davud Hanedanlığı'nın son kralı Zedekiah öldü.
28 Adar - (2. yüzyıl) Talmud bayramı.

Kaynakça
This Month in Jewish History
Resources on the Month of Adar
Adaptojen

Adaptojen vücut üzerinde "dengeleyici" etki yarattığı genel olarak kabul edilen sağlıklı ve ayıltıcı ürünler şeklinde tarif edilir. Adaptojenlere örnek olarak Ginseng verilebilir. Her ne kadar zararsız ve ciddi pozitif etkileri olsa da aşırı kullanımında yan etkisi vardır. Kalp çarpıntısı, uyku sorunları, huzursuzluk, baş ağrısı bu yan etkiler arasındadır. Buna karşın kadınlar için pozitif etki olarak, meme şişkinliği ve vajinal kanamalara iyi gelmesi de örnek gösterilebilir.

Kaynakça
Adapazarı Enka Okulu

Adapazarı Özel ENKA Okulları (kısaca Adapazarı Enka Okulu) Adapazarı, Sakarya'da bulunan, 1999 yılında Enka Vakfı'na bağlı olarak İbrahim Betil öncülüğünde kurulan bir özel okuldur.

Okul hakkında
İstinye'de bulunan ENKA Okulları'nın kardeş okulu ve Adapazarı kolu olarak 1999 Marmara depreminin ardından, felaketten etkilenen çocuklara yardım amaçlı olarak kurulmuştur. Adapazarı şehir merkezine 5 km uzaklıkta kurulan okulda, okul öncesi, ilköğretim ve lise düzeylerinde eğitim sağlanmaktadır. Okul gündüzcü öğrencilere eğitim vermektedir, ancak yatılı eğitim imkânları da sunmaktadır. Öğrencilere 70 öğretmen tarafından eğitim verilmektedir ve 60'ı yatılı olan toplam 550 öğrenci burs yardımı almaktadır. Okul, dünyanın ilk ve en geniş sosyal girişimci ağı Ashoka dahilindeki eğitim kurumlarından biridir.

38 gün gibi çok kısa bir sürede, felakette evlerini ve ailelerini kaybetmiş çocuklar için prefabrik bir okul inşa edildi. O dönemde okul ve yöre sakinleri arasında kurulan yakın bağ bugün de devam etmektedir. Başlangıçta tüm öğrencilerin burslu olduğu, vizyonu ve misyonu gereği hâlâ büyük oranda burslu öğrencilerin olduğu okul, bugün de herhangi bir sebepten dolayı anne ya da baba kaybı olan öğrencilere kayıt önceliği ve burs imkânları sağlamaktadır.
(Ashoka Türkiye)

Kaynakça
Adaptif hız sabitleyici

Adaptif hız sabitleyici (ACC) ( ) ya da adaptif seyir kontrol sistemi, öndeki araçlarla güvenli mesafeyi korumak için, araç hızını otomatik olarak ayarlayan, karayolu taşıtları için bir seyir kontrol sistemidir. 2019 itibarıyla, bu temel işlevselliği açıklayan 20 benzersiz adla da adlandırılır. Aynı zamanda dinamik hız sabitleyici olarak da bilinir.

Kontrol, yerleşik sensörlerden gelen sensör bilgilerine dayanmaktadır. Bu tür sistemler, bir radar , lazer sensörü veya aracın öndeki başka bir araca yaklaştığını algıladığında fren yapmasına izin veren bir kamera kurulumu kullanabilir, ardından trafiğin müsait olması durumunda tekrar hızlanır.

ACC teknolojisi, gelecek nesil akıllı otomobillerin önemli bir bileşeni olarak kabul edilmektedir. Araçlar arasında optimum ayrımı koruyarak ve sürücü hatalarını azaltarak sürücü güvenliğini ve rahatlığını etkiler, ayrıca yol kapasitesini arttırırlar. Otonom seyir kontrolüne sahip araçlar, SAE International tarafından tanımlanan 1. seviye otonom araç olarak kabul edilir. Şerit hizalama gibi başka bir sürücü destek özelliği ile birleştirildiğinde, araç 2. seviye otonom bir araç olarak kabul edilir.

Uyarlanabilir hız sabitleyici tam özerklik sağlamaz: sistem sürücüye sadece biraz yardım sağlar, ancak aracı tek başına yönetme özelliği yoktur.

Ayrıca bakınız
Otonom araba
Kooperatif adaptif hız sabitleyici
IEEE Intelligent Transportation Systems Society
Çarpışma önleme sistemi
Şerit hizalama

Kaynakça
Dış bağlantılar
Cooperative Adaptive Cruise Control: Human Factors Analysis—Federal Highway Administration
Adapidae

Adapidae, yaklaşık 55 ila 34 milyon yıl önce (Eosen döneminde) yaşamış, soyu tükenmiş bir primat familyasıdır. ikinci pedal basamağında bir tuvalet pençesi ve burnun boyutunda bir azalma gibi yaşayan strepsirrhinlerin karakteristik anatomik özelliklerinin çoğundan yoksundu.

Adapidlerin iki ana dalı vardır, Adapinae alt ailesi (adapinler) ve Caenopithecinae alt ailesi (caenopithecinler). Caenopithecines bazen kendi aileleri olan Caenopithecidae'ye atanır.

Kaynakça
Adapisoriculidae

Adapisoriculidae, Paleosen ve muhtemelen Kretase döneminde mevcut olan soyu tükenmiş bir eutherian memeli ailesidir. Bir zamanlar, benzer diş yapıları nedeniyle kirpi ailesi (Erinaceidae) ile yakından ilişkili olan Erinaceomorpha takımının üyeleri oldukları veya bazal Euarchontanlar oldukları düşünülüyordu. Ayrıca bir noktada keseli oldukları düşünülüyordu. Bununla birlikte, en son çalışmalar, bunların plasentaya sahip olmayan eutherian olduklarını göstermektedir.

Yaklaşık 15 cm uzunluğunda ve eşit uzunlukta kuyruğa sahip küçük memelilerdi. Muhtemelen gececiydiler ve böcekler ve meyvelerle besleniyorlardı.

Hindistan'ın Geç Kretase'sinden Deccanolestes ve Sahnitherium, Adapisoriculidae'nin Kretase üyeleri olabilir.

Kaynakça
Adapromin

Adapromin, adamantan grubunda bulunan antiviral bir ilaç olup Rusya'da grip tedavisi için kullanılmıştır. Bu ilacın etkileri rimantadin ile benzerlik gösterir, ancak daha geniş bir etki spektrumuna sahiptir ve hem A hem de B tipi grip virüslerine karşı etkilidir. 1980'lerde Moğolistan ve Sovyetler Birliği’ndeki bilim insanları bu ilaçlardan deitiforine etkenli A tipi grip virüsü aşısı üretmiştir.

Ayrıca bakınız
Adamantan
Antiviraller
Grip

Kaynakça
Adapazarı Ticaret Müzesi

Adapazarı Ticaret Müzesi, Sakarya ili, Adapazarı ilçesi sınırlarındaki bir müzedir.

Adapazarı Ticaret Müzesi, 1913 yılında Osmanlı İmparatorluğu'nda Türkler tarafından kurulan ilk özel sermayeli banka olan İslam Ticaret Bankası'nın Sakarya'daki tarihi binasında hizmet vermektedir.

Tarihçe
İslam Ticaret Bankası, 9 Mart 1913 tarihinde Adapazarı'nda, Türk/Müslüman sermayesiyle kurulan ilk özel banka olarak tarihe geçmiştir. Banka, o dönemde milli ticaretin güçlenmesine katkı sağlamak amacıyla, Adapazarı'nın esnaf ve tüccarlarının sermaye ve emeklerini birleştirerek oluşturulmuştur. İlk ana sözleşme, 13 Ocak 1913 tarihinde 10 kurucu üye tarafından imzalanmış ve banka, 13.629 Osmanlı Lirası sermaye ile faaliyetlerine başlamıştır.

Birinci Dünya Savaşı'nın zorlu koşullarına rağmen ayakta kalmayı başaran banka, sınırlı bütçe ve imkanlarına rağmen Adapazarı ve çevresindeki insanların büyük ilgisini görmüştür. Banka, Türkiye'nin ekonomik ve siyasi tarihinde önemli bir yer edinmiş ve "hükümet deviren banka" olarak anılmıştır.

Adapazarı Belediyesi, bu tarihi binayı restore ederek Adapazarı Ticaret Müzesi olarak hizmete açmıştır. Müzenin açılışı, Sakarya'nın düşman işgalinden kurtuluşunun yıldönümü olan 21 Haziran 2024 tarihinde gerçekleştirilmiştir.

Sergilenen bazı eserler
Kaynakça
Adaptör deseni

Adaptör deseni veya kalıbı ( ), yazılım mühendisliğinde, bir sınıfın arayüzünü istemcinin beklediği başka bir arayüze dönüştüren bir yazılım tasarım kalıbıdır. Böylece, uyumsuz arayüzlere sahip sınıflar birlikte çalışabilir hâle gelir.

Genel bakış
Adaptör kalıbı, Gang of Four tarafından tanımlanan 23 temel tasarım kalıbından biridir ve yapısal kalıplar arasında sınıflandırılır. Bu kalıp, istemcinin ihtiyaç duyduğu arayüzü uygulamayan bir sınıfın, bu arayüze uyum sağlayarak kullanılabilmesini mümkün kılar.

Bileşenler
Adaptör kalıbı şu temel bileşenlerden oluşur:

Hedef Arayüz (Target): İstemcinin beklediği arayüzü tanımlar.
Adaptee: Uyum sağlanmak istenen mevcut sınıf veya arayüz.
Adaptör (Adapter): Hedef arayüzü uygulayan ve adaptee’nin işlevselliğini bu arayüze uyarlayan sınıf.
İstemci (Client): Hedef arayüzü kullanan kod parçası.

Uygulama
Adaptör kalıbı iki farklı yöntemle uygulanabilir:

Sınıf Adaptörü (Class Adapter)
Bu yaklaşımda, adaptör sınıfı hem hedef arayüzü uygular hem de adaptee sınıfından kalıtım alır. Bu yöntem, çoklu kalıtımı destekleyen dillerde mümkündür.

// Java örneği (sınıf adaptörü)
class Adaptör extends Adaptee implements HedefArayüz {
public void hedefMetot() {
adapteeMetot();
}
}

Nesne Adaptörü (Object Adapter)
Bu yaklaşımda, adaptör sınıfı bileşim yoluyla adaptee nesnesine başvurur. Java ve C# gibi tekli kalıtım destekleyen dillerde bu yöntem tercih edilir.

// Java örneği (nesne adaptörü)
class Adaptör implements HedefArayüz {
private Adaptee adaptee;

public Adaptör(Adaptee adaptee) {
this.adaptee = adaptee;
}

public void hedefMetot() {
adaptee.adapteeMetot();
}
}

Adaptör deseni örneği
Adaptör kalıbı, gerçek dünyada priz adaptörlerine benzetilebilir. Örneğin, Avrupa tipi bir fişi Amerikan tipi prize uydurmak için fiziksel bir adaptör kullanılır. Benzer şekilde, yazılımda da farklı arayüzlere sahip bileşenleri birbirine uyarlamak için adaptör kullanılır.

Avantajlar
Mevcut sınıflar değiştirilmeden yeniden kullanılabilir.
Arayüzler uyumlaştırılarak sistemler entegre edilebilir.
Kodun esnekliği ve yeniden kullanılabilirliği artar.

Dezavantajlar
Fazladan bir soyutlama katmanı eklenmesi, kod karmaşıklığını artırabilir.
Gereksiz kullanımı, sistem mimarisini karmaşıklaştırabilir.

Kullanım senaryoları
Var olan bir sınıfın istemcinin beklediği arayüzle uyumlu hâle getirilmesi gerekiyorsa.
Üçüncü parti kütüphanelerin veya eski sistemlerin mevcut uygulamalara entegre edilmesi gerekiyorsa.
Farklı veri formatları veya iletişim protokolleri arasında köprü kurmak gerekiyorsa.

İlgili Kalıplar
Köprü deseni: Soyutlama ve uygulamanın ayrılmasını sağlar. Adaptör, mevcut sınıfları yeni bir arayüze uyarlar; köprü ise yeni soyutlamalar ve uygulamalar arasında ayrım yapar.
Süsleyici deseni: Dinamik olarak yeni davranışlar ekler, ancak adaptasyon sağlamaz.
Fasade deseni: Alt sistemlere daha basit bir arayüz sağlar.

Kaynakça