kaan39/turkish-wikipedia-dataset-clean huggingface dataset:
Fenerbahçe TV

Fener Televizyon Haber ve Görsel Yayıncılık A.Ş kısaca FB TV veya Fenerbahçe Televizyonu, Fenerbahçe Spor Kulübü tarafından kurulan bir spor kanalıdır ve Türkiye'de bir spor kulübü için oluşturulan ilk televizyon kanalıdır.

Fenerbahçe'nin başta futbol ve basketbol branşları olmak üzere tüm branşlarındaki aktiviteleri, müsabakaları, çalışmaları, sporcu ve antrenörlerin görüşlerini başta Fenerbahçeli taraftarlar olmak üzere tüm sporseverlerin ilgisine sunmuştur.

Hem tematik hem de eğlence kanalı bileşimi FB TV'de gerçekleştirilmiştir. Spor haberleriyle ve olaylara yaklaşımıyla Fenerbahçeliler dışında da tüm sporseverlere hitap eden, çeşitli programlarıyla da her kesimin ve her yaştan insanın kendini bulabileceği yayınları ile tüm sporseverlerin hizmetindedir. Yayın hayatına Doğan Holding bünyesinde başlamıştır ancak sonra kendi yayınını yapmaya başlamıştır.

Tarihçe
19 Ocak 2004 tarihinde Nuri M. Çolakoğlu'nun kanalı Fenerbahçe SK yöneticileri Turgut Acar ve Serkan Acar ile kurmasıyla yayına başlamıştır. 10 Eylül 2016 tarihinde HD yayına başlamıştır.

FB TV HD
FB TV HD, 10 Eylül 2016'da yayına başlayan, FB TV ile eşzamanlı yayın yapan FB TV'nin yüksek çözünürlüklü kanalıdır.

FB TV HD, sadece Digiturk 76. kanaldan izlenebilmektedir.

Sunucular
Barış Yalçınsoy
Derin Uçar Göl
Ersin Sezer
Gürdal Çakır
Kıvanç Özkök
Pınar Emanet
Serhan Hayat
Tunç Elibol
Turhan Seven

Programları
14/16
1959 Öncesi Şampiyonluklarımız
2F1B
40+
5 Çayı
5 Soru 5 Cevap
Açık Tribün
All The Goals
Ana Haber
Analiz Fenerbahçe
Armamızın Gücüyle
Avrupadan Futbol
Avrupa Kupası Goller
Basın Toplantısı
Bi' Dünya Spor
Biz Bize
Camiaya Sesleniş
Çubuklu Engel Tanımaz
Çubuklu Sevdamız
Efsane 11
Espor'da Fener
Euroleague Özel
Euroleague Yolculuğu
Fast - Bold
Fenerbahçe Youtube
Fenerıum Saati
Futbol Efsanesi: Lefter
Gece Haberi
Günaydın Fenerbahçe
Güncel
Gündem Özel
Günün Röportajı
Günün 10 Golü
Haber
Head To Head
Kadın Futbol Takımımızın Golleri
Karton Şapka
Kısa Kısa
Kick Off
Maç Başlıyor
Maç Havası
Maçın Ardından
Maçın Öyküsü
Mazinde Bir Tarih Yatar
Medya 101
Mutfak Takımı
Nostalji Fenerbahçe Maçları
Nostalji Futbol
On-Sekiz
One Day
Onun 10 Golü
Overtime
Perspektif
Potanın Kraliçeleri Euroleague
Rakamlarla Rakipler
Rota Euroleague
Sezon Golleri
Smaçör
Sosyal Medya Günlüğü
Sportif
Söz Taraftarda
Süper Yıldızlar
Tam Saha Press
Tarih ve Fenerbahçe
Tarihte Bugün
Transfer Dosyası
Top 50
Top 10
Top 20
Vakt-i Fener Belgesel
Yakın Markaj
Yarının Yıldızları
Yaşayan Çınarlarımız
Yıldız Takımı
Zaman Tüneli

Eski Programlar
7'de Dokuz
Can Bartu ile Futbol Gündemi
Derbi Özel
Eğitimde Farklı Bakış
Fenerli Ünlüler
Futbol Dosyası
Geçmiş Zaman Olur Ki
Hastalıkta Sağlıkta
Hava Atışı
He Şeyin Başı
Maç Kaç Kaç
Music Box
Omuz Omuza
Sarı Gün Lacivert Gece
Sinema Sinema
Stüdyo Futbol
Son Kale
Timeline
Yakın Takip
Yer 6
Yılın Golleri 2021

Kaynakça
Fenerbahçe futbolcuları listesi

Fenerbahçe Profesyonel Futbol Takımı futbolcuları listesi (100'den fazla maçta forma giyenler), İstanbul merkezli Türk futbol takımı olan Fenerbahçe forması ile 100'den fazla maçta forma giymiş oyuncuların listesidir.

Oyuncular
Fenerbahçe Profesyonel Futbol Takımı'nın resmi ve özel maçlarında forma giyen oyuncular bu listeye dahil edilmiştir.
Oyuncular ilk çıktıkları maç tarihine göre kronolojik olarak listelenmiştir.

Tablo başlıkları
Ülke – Bir oyuncunun uluslararası futbol turnuvalarında sahaya çıkmış olduğu millî futbol takımının temsil ettiği ülke. Aksi takdirde, oyuncu hiçbir millî futbol takımına girememişse, o zaman doğduğu ülke gösterilir.
Fenerbahçe kariyer – Takımda ilk ve son kez sahaya çıktığı yıl.
Maç – Toplam maç sayısı.



Güncelleme: 24 Aralık 2022



Kaynakça
Fenerbahçe teknik direktörleri listesi

Fenerbahçe teknik direktörleri listesi, 1906-07 sezonundan itibaren Fenerbahçe'de görev yapmış teknik direktörleri, geçici teknik sorumluları ve onların istatistiklerini kronolojik olarak listelemektedir.

Fenerbahçe, 1924 yılından beri düzenlenen Türkiye Ligi şampiyonalarında toplamda 28 şampiyonluk ile en çok şampiyon olan Türk futbol takımıdır. Süper Lig'de 19 kez, Millî Küme'de 6 kez, Türkiye Futbol Şampiyonası'nda ise 3 kez şampiyonluk elde etmiştir. Ayrıca, 7 kez Türkiye Kupası ve 10 kez Süper Kupa şampiyonluğu da bulunmaktadır. Takım, 2012-13 sezonunda UEFA Avrupa Ligi'nde yarı finale, 2007-08 sezonunda UEFA Şampiyonlar Ligi'nde ve 2023-24 sezonunda ise UEFA Konferans Ligi'nde çeyrek finale çıkarak tarihinde Avrupa kupalarındaki en iyi derecelerini elde etmiştir. 1966-67 sezonunda şampiyonluk elde ettiği Balkanlar Kupası, Türkiye'nin ve kulüp tarihinin ilk Avrupa kupası olmuştur.

Kulübün ilk teknik direktörü, aynı zamanda kurucu kadroda da yer alan Enver Yetiker'dir. Fenerbahçe tarihinde en uzun süre görev yapan teknik direktör, farklı dönemlerde toplam 6 sezona yakın takımın başında kalan Aykut Kocaman'dır. Kulüp tarihinde en çok kupa kazanan teknik direktör ünvanını ise Waldyr Pereira Didi taşımaktadır. Fenerbahçe'nin ilk yabancı teknik direktörü 1932 yılında göreve gelen Macar József Schweng olurken, kulüp tarihinde en yüksek galibiyet yüzdesine ve maç başına puan ortalamasına ulaşan teknik adamlar arasında Carlos Alberto Parreira ön plana çıkmaktadır.

Kulüp tarihinde asıl teknik direktörlerin yanı sıra, teknik direktör değişiklikleri esnasında takımı çalıştırmak üzere geçici teknik direktörler veya yardımcı antrenörler de görev almıştır. Bu isimler kulüp kronolojisinde asıl teknik direktörlerin sayısal sırasını bozmamak adına numarasız (—) olarak listelenmiştir.

Kulübün mevcut teknik direktörlüğünü, 18 Haziran 2026 tarihinden itibaren İsmail Kartal yapmaktadır.

Teknik direktörler
En başarılı teknik direktörler
Ülkelere göre teknik direktörler
Kaynakça
Fenerbahçe Üniversitesi

Fenerbahçe Üniversitesi (FBÜ), Fenerbahçe Spor Kulübü'nün ilgili vakfınca 2016 yılında kurulan İstanbul'daki bir vakıf üniversitesi.

Nisan 2016'da Fenerbahçe Faruk Ilgaz Tesisleri'nde; kuruluşu, yönetimi ve işleyişiyle ilgili çalıştay başladı. Öğrenci kabul etmeye başladığı ilk yıl Medicana Grubu'nca ₺100M yatırım yapıldı. Kampüs ağının güvenliği ve Nesnelerin İnterneti teknolojileri bir Hewlett Packard Enterprise şirketi olan ile gerçekleştirildi. 2020'de TÜBİTAK ve TUSAŞ'ın iş birliğiyle yürütülen Milli Muharip Uçak Projesi'ne katkı sağlamaya başladı. İletişim Fakültesi öğrencileri; Aralık 2019'da "Ne Çocuk Ne Ergen" sosyal sorumluluk projesini başlattı ve Şubat 2020'de Uluslararası Çevre Vakfı'nın düzenlediği Çevrenin Genç Sözcüleri Yarışması'nda birinci oldu. 2024 yılının başında, en az 60,000,000 $ ücret karşılığında, Ataşehir'de bulunan Novada AVM'nin satın alınarak ikinci yerleşke olarak kullanılacağı biliniyor.

Kampüsler
Ataşehir Metropol Kampüsü
Ataşehir Metropol'ün içerisinde yer alan Fenerbahçe Üniversitesi ana kampüsü, 100 bin metrekarelik bir alanın içerisinde konumlanmıştır.

Ana binayla birlikte İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesine hizmet veren ek bir bina da kampüste yer almaktadır. İktisadi, İdari ve Sosyal Bilimler Fakültesi hizmetinde olan bu bina 6 kattan oluşmaktadır. Binanın 6. katı okulun en büyük toplantı salonunu içermektedir.

Ataşehir 2. Kampüs
2024 Yılının başında, Fenerbahçe Eğitim, Kültür ve Sağlık Vakfı en az 60 milyon $ (tahmini) ücret karşılığında Ataşehir Novada AVM'yi satın aldı.

Akademik birimler
Öğrenci toplulukları
Öğrenci Konseyi
AFAD Gönüllüsü Kulübü
AIESEC Gönüllüsü Kulübü
Alternatif Enerjili Sistemler Kulübü
Ar-Ge, İnovasyon ve Girişimcilik Kulübü
Bilim ve Fantastik Kurgu Kulübü
Buz Sporları Kulübü
Dans Kulübü
Doğa Sporları Kulübü
Dil Atölyesi ve Konuşma Kulübü
Endüstri Kulübü
Florbol Kulübü
Havacılık ve Uzay Milli Teknoloji Kulübü
IEEE Kulübü
Kreatif Beyin Kulübü
Kriket Kulübü
Kürek ve Yelken Kulübü
Müzik Kulübü
Ombudsmanlık Kulübü
Plastik Sanatlar Kulübü
Robotik Otomasyon Kulübü
Sağlıklı Beslenme Kulübü
EAS Club
Siber Güvenlik Kulübü
Üretim Araştırmaları Kulübü
Yazılım ve Bilişim Kulübü
International Students Club


Ayrıca bakınız
Fenerbahçe Lisesi
Fenerbahçe Koleji

Kaynakça
Dış bağlantılar
Feneryolu Camii

Feneryolu Camii, 1943 yılında Zeynep Güzide Belerman ve eşi Recai Bey'in genç yaşta kaybettiği oğlu Yahya'nın hatırası için ahşap evini yıktırıpyerine yaptırdığı cami. 1945 yılında tamamlanıp 1946 yılında ibadete açılmış ve Recai Yahya Camii olarak adlandırılmıştır. İstanbul Vakıflar Başmimarlığı yapmış Vasfi Egeli tarafından projelendirilen cami hayırseverler tarafından da desteklenmiştir.

Cami, Feneryolu Tren İstasyonu'nun karşısında bulunmaktadır.

Kaynakça
Dış bağlantılar
Feneryolu

Feneryolu, İstanbul'un Kadıköy ilçesine bağlı mahalledir. Tren istasyonu vardır ve Bağdat Caddesi üzerindedir. Kızıltoprak ile Selamiçeşme arasında yer almaktadır. (Batı-Doğu) Ahmet Mithat Efendi ve Cemil Topuzlu caddeleri ile Minibüs Caddesi arasında kalan kısımdır. (Güney-Kuzey)

1870'te Haydarpaşa-İzmit demiryolunun tamamlanması ile sahilde ve istasyon civarlarında banliyöler oluşmuş, buralarda büyük bahçeler içinde konumlanmış ahşap köşkler inşa edilmiştir; Feneryolu da bu alanlardan biridir. Mahallede yerleşim ilk olarak büyük bahçeler içinde yer alan ahşap köşkler ile başlamış, zamanla kent yönetimince ahşap kullanımına getirilen kısıtlamalar ve çağdaş malzemelerin de yaygınlaşması ile kâgir ya da betonarme yapım tekniği ile müstakil konutlar inşa edilmeye başlanmıştır. İstanbul'a olan yoğun göçten önce buradaki evler genelde yazlık olarak kullanılmış, 1960'lardan sonra ise apartmanlaşma başlamış, müstakil aile evleri, yerlerini ortalama 4 katlı olan apartmanlara bırakmıştır. Feneryolu Mahallesi, son yüz yılda gerçekleşmiş tüm mekânsal kırılmaların okunabildiği ve bu kırılmaların ortaya çıkardığı farklı dönemlerin örneklerinin eş zamanlı görülebildiği bir kentsel mekândır. Her şeye karşın bazı sokakları yeşilliğini korumaktadır. Günümüzde nüfusu yoğun olarak öğrenciler ve emeklilerden oluşmaktadır.

Feneryolu aynı zamanda eski bir demiryolu hattına da ev sahipliği yapmıştır. Açılışı Eylül 1872'de yapılan bu hat; Feneryolu tren istasyonundan başlar, Sabit Pazar'da bir kavis çizip Bağdat Caddesi'ni geçer, büyük Fuat Paşa Bahçesi'nin duvarına bitişik ilerler, bahçeler ve köşkler arasından Fenerbahçe'ye ulaşırdı. Bu hat, özellikle I. Dünya Savaşı'nda askerî amaçlı kullanıldı. 1934'te Fenerbahçe'ye yapılan cephaneliğe nakliyat için arada sırada sadece askerî amaçlarla bu hattan yararlanıldı. Mart 1970'te 98 yıldan beri mevcut olan tren rayları, hattın artık kullanılmadığı gerekçesiyle sökülerek kaldırıldı. Rayların üzerinde bulunduğu ve cadde kotundan bir miktar daha yüksek olan dolgu şerit ise, tıraşlanarak caddeyle aynı hizaya indirildi.

Tarihi yapılar
Feneryolu İstasyonu — Korunması gerekli taşınmaz kültür varlığı olarak tescilli tarihi istasyon binası.

Nüfus
Ayrıca bakınız
Feneryolu Tren İstasyonu

Kaynakça
Dış bağlantılar
Fenerköy, Çarşıbaşı

Fenerköy, Trabzon ilinin Çarşıbaşı ilçesine bağlı bir mahalledir.

Tarihçe
Yerleşimin bulunduğu buruna Osmanlı kaynaklarında Yoroz Burnu denilmektedir. Yoros/Yoroz adı Yunanca "kutsal yer, tapınak" anlamına gelen "ἱερός" kelimesinden gelmektedir. 1486 yılı Osmanlı tahririnde Yoroz adıyla Akçaabat'a bağlı bir köy olarak görülen yerleşimde 490 kişinin yaşadığı değerlendirilmektedir. Yakınındaki doğal liman sayesinde önemli gelişme göstermiştir. 1574 tarihinde köy statüsündeki yerleşimde iki mahzen bulunmaktadır. 1715 yılında yerleşimde pazar kurulması önemini daha da artırmış ve ilerleyen yıllarda yerleşim nahiye konumuna yükselmiştir. 1850 yılına gelindiğinde yerleşimin önemi azalmış ve bu tarihte Vakfıkebir kazasının İskefiye nahiyesine bağlı bir köy olarak görülmeye başlamıştır. Bu tarihlerde yerleşimin tamamında Müslüman nüfus yaşamaktadır.

Yerleşim sınırlarındaki burnun ucuna 1886 yılında Fransız mühendislere Deniz feneri yaptırılmıştır. İlerleyen yıllarda bu deniz feneri nedeniyle yerleşime "Fener" adı verilmiştir.

Coğrafya
Trabzon il merkezine 38 km, Çarşıbaşı ilçesine 4 km uzaklıktadır.

Nüfus
Kaynakça
Dış bağlantılar
Yerelnet
Fenersiler

Fenersiler (Lophiiformes) ışınsal yüzgeçliler sınıfından balıkların bir takımıdır. Kemikli balıklardan olup karakteristik özellikleri, büyük kafaları ve geniş göğüs yüzgeçleridir. Acı ve tatlı sularda yaşayan Antennarius biocellatus gibi bir istisna dışında, deniz sularında, çoğunlukla da derin denizlerde yaşarlar.

Sınıflandırma
FishBase, Nelson, ve Pietsch 18 familya sayarken, Bütünleştirilmiş Taksonomik Bilgi Sistemi sadece 16 familya sayar. Aşağıdaki taxanomy evrimsel ilişkileri gösterir şekilde düzenlenmiştir.
Fishbase, Bütünleştirilmiş Taksonomik Bilgi Sistemi'ne göre

Alttakım Lophioidei
Familya Lophiidae
Alttakım Antennarioidei
Familya Antennariidae
Familya Tetrabrachiidae
Familya Brachionichthyidae
Familya Lophichthyidae
Alttakım Chaunacoidei
Familya Chaunacidae
Alttakım Ogcocephaloidei
Familya Ogcocephalidae
Alttakım Ceratioidei
Familya Centrophrynidae
Familya Ceratiidae
Familya Himantolophidae
Familya Diceratiidae
Familya Melanocetidae
Familya Thaumatichthyidae
Familya Oneirodidae
Familya Caulophrynidae
Familya Neoceratiidae
Familya Gigantactinidae
Familya Linophrynidae

Kaynakça
Feng-Ting kuo

Feng Ting-kuo ( ; 24 Eylül 1950 - 5 Haziran 2018), Tayvanlılar-Çinli siyasetçidir. 1985-1988 yılları arasında Taipei Kent Konseyi'nde görev yaptı ve 1992 ile 1996 yılları arasında Çin Ulusal Meclisi'ne girdi. Daha sonra 2008 yılına Yasama Dönemi'ne kadar Taichung ilçesini parlamentoda temsil etti.

Tayvanlı-Çinli siyasetçi Feng Ting-kuo 5 Haziran 2018'de sabah erken saatlerde 67 yaşında geçirdiği kalp yetmezliği nedeniyle ölmüştür.

Kaynakça
Fengari kalokerino

"Fengari kalokerino" (Yunanca yazılışı: Φεγγάρι καλοκαιρινό, Türkçe: "Yaz ayı"), Yannis Dimitras tarafından seslendirilen 1981 Eurovision Şarkı Yarışması'nda Yunanistan'ı temsil eden şarkı. Şarkı Yunanca dilinde seslendirilmiştir. Şarkı Yiannis Dimitras tarafından yazılmıştır.

Şarkı yarışmada Belçika'nın temsilcisi Emly Starr'ın şarkısı "Samson"'den sonra ve Kıbrıs Cumhuriyeti'nin temsilcisi İsland'ın şarkısı "Monika"'den önce 17. sırada çıkmıştır. Yarışmada 20 şarkı arasından 8. olmuştur.

Bir sonraki gelen 1983 yarışması'nda Yunan katılımcı, "Mu les" adlı şarkısıyla Kristi Stassinopulu olmuştur.
Fenestella

Fenestella, M.Ö. 52 ile M.S. 21 yılları arasında, imparator Tiberius döneminde yaşamış tarihçi ve ansiklopedisttir. Eserleri sadece fragmanlar halinde günümüze ulaşmıştır. En az 22 kitaptan oluşan Annales adlı eseri; Asconius, Plinius ve Gellius tarafından alıntılanmıştır. Plinius, Naturalis Historia'da, Fenestella'nın özellikle zeytin ağaçları hakkındaki metinlerinden faydalanmıştır.

Kaynakça
Fenetillin

Fenetillin, amfetamin ve teofilinin bir eş ilacıdır ve her ikisinin de ön ilacıdır. İlaç, Captagon, Biocapton ve Fitton markaları altında psikostimülan olarak kullanılmak üzere pazarlanmıştır. Artık çoğu ülkede yasa dışıdır ve öncelikle yasa dışı kullanım için üretilmektedir. Suriye, dünyanın en büyük fenetillin üreticisi olarak kabul edilir ve küresel arzın %80'ini sağlar.

Tarih
Fenetillin ilk olarak 1961 yılında Alman Degussa AG tarafından sentezlenmiş ve yaklaşık 25 yıl boyunca amfetamin ve ilgili bileşiklere daha hafif bir alternatif olarak kullanılmıştır. Fenetillin için FDA tarafından onaylanmış bir endikasyon bulunmamasına rağmen, "hiperkinetik çocukların" tedavisinde, günümüzde dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu olarak anılacak olan hastalığın tedavisinde ve daha az yaygın olarak narkolepsi ve depresyonda kullanılmıştır. Fenetilinin ana avantajlarından biri, kan basıncını eşdeğer dozda amfetamin kadar artırmaması ve bu nedenle kardiyovasküler rahatsızlıkları olan hastalarda kullanılabilmesiydi.

Fenetilinin amfetaminden daha az yan etkiye ve daha az kötüye kullanım potansiyeline sahip olduğu düşünülüyordu. Bununla birlikte, fenetilin 1981'de ABD'de kontrol edilen bir madde olarak listelendi ve 1986'da Dünya Sağlık Örgütü tarafından Psikotrop Maddeler Sözleşmesi kapsamında uluslararası planlama için listelendikten sonra çoğu ülkede yasa dışı hale geldi.

Kaynakça
Feneryolu-Fenerbahçe şube demiryolu

Feneryolu – Fenerbahçe şube demiryolu, Osmanlı İmparatorluğu Nâfia Nezâreti tarafından, İstanbullular için popüler bir tatil beldesi olan ve o sıralarda Fener Bahçesi olarak bilinen Fenerbahçe'ye ulaşımı kolaylaştırmak amacıyla inşa edilerek 27 Nisan 1873'te hizmete giren eski şube demiryolu hattıdır.

1888'de Chemins de Fer Ottomans d'Anatolie / Osmanlı Anadolu Demiryolları (CFOA) Şirketi'nin denetimine giren hat, kıyıya yakınlığı nedeniyle I. Dünya Savaşı'nda, özellikle Çanakkale Savaşı'nda, deniz yoluyla getirilen yaralı askerlerin taşınmasında önemli bir rol oynamıştır. 1928'de hatta yapılan tren seferleri durdurulmuş, 1936'da ise TCDD'nin günümüzde hâlâ hizmet veren sosyal tesisinin inşası kapsamında hat üzerindeki Fenerbahçe Tren İstasyonu yıkılmıştır. Demiryolu hattı ise 35 yıl atıl vaziyette kaldıktan sonra 1971'de sökülmüştür.

Güzergâh
İstanbul-Haydarpaşa – Ankara demiryolu'nun Feneryolu Tren İstasyonu'ndan başlayan hat, yaklaşık mesafedeki Fenerbahçe Tren İstasyonu'nda sona ermekteydi.

Kaynakça
Dış bağlantılar
TCDD resmî sitesi
Feng Ziqi

Pang Qianyu (d. 29 Haziran 1999, Hunan), Çinli güreşçidir. 2024 Yaz Olimpiyatları'nda bronz madalya kazanmıştır.

Kariyeri
Fransa'nın Paris kentinde düzenlenen 2024 Yaz Olimpiyatları'nda kadınlar serbest 50 kilo müsabakalarında bronz madalya kazanmıştır. İlk turda Mısırlı rakibi Nada Medani karşısında 7-2 öndeyken tuşla yenerek çeyrek finale çıktı. Çeyrek finalde Amerikalı Sarah Hildebrandt'a 7-4 yenildi. Rakibininin finale çıkmasıyla repesaja kaldı. Repesajda Cezayirli rakibi Ibtissem Doudou'yu 10-0 teknik üstünlükle yenerek bronz madalya maçına çıktı. Üçüncülük maçında Moğol Dolgorcavın Otgoncargal'ı 6-4 yenerek bronz madalya kazandı.

Kaynakça
Dış bağlantılar
Dünya Güreş Birliği sayfasında Feng Ziqi
IAT veritabanındaki sporcu bilgisi Feng Ziqi
Fenil

Kimyada, fenil grubu ya da fenil halkası (-Ph olarak da kısaltılabilir) "-C6H5"
formüllü bir fonksiyonel gruptur.

Altı karbon atomu halkal dizilmiş ve birer karbon atlayacak şekilde ikişer ikişer çift bağ taşımaktadır (3 bağı). Genel olarak tepkime vermez. Bu aromatik hidrokarbon birçok organik bileşikte bulunabilir. Benzenden (C6H6)türediği söylenebilir. En basit ve bilindik olarak fenol bileşiminde bulunur.

Bu fonksiyonel grup benzilden farklı olarak ekstra CH2 içermez.

Bkz.
Fenol
Benzen
Benzil
Ksilen
Ksilil
Fenike alfabesi

Fenike alfabesi, tahminen MÖ 1200 yılında ortaya çıkmış, Fenike dilini yazmak için kullanılmıştır. Günümüzde kullanılan birçok çağdaş alfabe Fenike alfabesinden türemiştir. Paleo-İbrani alfabesi, doğrudan Fenike yazı sisteminden gelmektedir. Modern Arap alfabesinin kökeni olan Arami alfabesi; Avrupa'da Yunan alfabesi, Yunan alfabesi üzerinden Kiril alfabesi ve Latin alfabesi, Fenike alfabesinden türemiş alfabelerdir. Fenikelilerden önce yazı, resimlerden oluşmaktaydı ve her kelimeye karşılık bir resim çizilirdi. Fenikeliler, her ses için bir sembol kullanarak bu sesleri birleştirip kelimeler oluşturdular. Bu sayede cümleler, artık resimlerin birleştirilmesiyle değil; seslerin birlikteliğini içerir kelimelerin birleştirilmesiyle kuruluyordu.

Bugün Fenike alfabesi ile ilgili arkeolojik kalıntılar, Mısır ve Lübnan'ın tarihi bölgelerinde bulunabilir. Fenike Alfabesi olarak adlandırılan ve ilk alfabe olduğu iddia edilen yazıt, İtalya'nın Toskana bölgesinde bulunan Marsilya Yazıtı'dır.

Alfabe
Fenike Alfabesinden türeyen alfabeler
Bu tabelada Fenike Alfabesinden türeyen diğer alfabelerden örnekler gösterilmektedir. Böylece ortak kökenli harflerin zaman ile değişimi gözlemlenebilmektedir.



Notlar

Ayrıca bakınız
Arap alfabesi
İbrani alfabesi
Kiril alfabesi
Latin alfabesi
Orhun alfabesi
Yunan alfabesi

Kaynakça
Dış bağlantılar
Phoenicia.org
Ancient Scripts.com (Phoenician)
The Alphabet of Biblical Hebrew
Omniglot.com (Phoenician alphabet)
Michael Everson's Final proposal for encoding the Phoenician script in the UCS
Fenike mitolojisi

Fenike mitolojisi, Fenikelilerin inanç ve kültürlerinin mitolojik bütününü tanımlamak için kullanılan bir terimdir. Kenan mitolojisinden ayrı bir şekilde değerlendirilemeyecek olan mitolojinin temel odaklarından biri ölen-tanrı (dying-god) miti ve bu mitin başrolünde yer alan ölen-tanrı idi. Ugaritik Kenan'da ölen-tanrı Baal'dı.

Kaynakça
Fenilalanin

Fenilalanin (Phe, F) beslenme açısından zaruri bir alfa-aminoasittir. Fenilalanin doğada enantiomerik (moleküllerin aynada yansıması olan optik izomeri) iki formda bulunabilir, D- ve L-fenilalanin. Yan zinciri bir benzil grubundan oluşmaktadır. Bu aminoasitin fenilalanin olarak adlandırılmasının nedeni, kimyasal yapısının, alanındaki hidrojenlerden birisinin fenil grubuyla değiştirilmesiyle olusturulmasıdır. Fenil grubundan ötürü, fenil alanin aromatik bir bileşiktir. Oda sıcaklığında beyaz ve toz şeklinde bir fiziksel bir hâli vardır.

Bu yazıda ya da bilimsel makalelerde Fenilalanin L- ya da D olarak hiçbir ön ek almayarak sadece Fenilalanin diye bahsedilmişse, burada bahsi geçen L- Fenilalanin'dir.

Doğada Bulunuşu
Fenilalanin protein ve peptitlerin yapı taşlarından biridir ve insanlar için esansiyel (yaşamsal, zorunlu) olarak adlandırılan amino asitler grubuna girmektedirler. Bu yüzden insandaki protein biyosentezinde aksaklıkların çıkmasını engellemek için besinlerle beraber yeterli miktarda vücuda alınmalıdır.

Diyette en iyi fenilalanin kaynakları yumurta, tavuk eti, karaciğer, sığır eti, süt ve soyadır. Diğer kaynaklar ise ıspanak, yapraklı sebzeler, tofu, amarant ve acı bakladır.

Kaynakça
Fenian Saldırıları

1866-1870 yılları arasında çıkmış askeri hareketlilik.


İrlanda-Amerikalı Fenian Kardeşler (Fenian Brotherhood (İrlandaca: Bráithreachas na bhFíníní, İngilizce: ), ABD'yi Birleşik Krallık'a karşı savaşa sokarak, İrlanda'yı bağımsızlığına kavuşturacaklarına inanıyorlardı. Kardeşler, bu planı o zamanlar İngiliz dominyonu olan Kanada'ya saldırarak gerçekleştireceklerdi.

1 Haziran 1866'da Buffalo'dan yola çıkan Fenian kuvvetleri sınırı geçtiler ve Fort Erie adlı Kanada kasabasını ele geçirdiler. Kanadalı gönüllüler, yaklaşık 1.500 kişiden oluşan Fenianlara direniş gösterdiyseler de başarılı olamadılar. Üç gün süren direnişe başka kuvvetler de katılınca Fenianları Niagara Nehri'nin karşısına geri püskürttüler. Bir sonraki hafta Vermont'dan Batı Kanada'ya (Quebecc) düzenlenen benzer bir saldırıyı da püskürttüler.

Birleşik Devletler yetkilileri bu saldırılara karşı faaliyete geçtikleri halde Ferian sorunu devam etti ve sonunda 25 Mayıs 1870'te geçen sürede saldırılar tekrar başladı. Fakat bu sefer hazırlıklı olan halk saldırıyı son defa püskürttü.

Konuyla ilgili yayınlar
Senior, H. (1996). The last invasion of Canada: The Fenian raids, 1866-1870. Dundurn Press. ISBN 1-55002-085-4

Dış bağlantılar
“Here Comes That Damned Green Flag Again”
Archives of Ontario - Information about raids in Ontario in the 1860's
"Security-Intelligence Functions of the Toronto Police During the Civil War Era and the Fenian Threat"
Thomas Billis Beach
The Fenian Raids, 1866-1870 - Manitoba Historical Society
Feniletilamin

Feniletilamin β-fenetilamin veya feniletilamin, organik bir bileşik ve doğal bir monoamin alkaloididi, amin izi ve ayrıca psikoaktif ilaç ve uyarıcı etkileriyle de bilinen birçok kimyasal sınıftan biridir. Feniletilamin memeli merkezî sinir sisteminde veya nöromodülatör nörotransmiter olarak işlev görür. Bu, enzimatik dekarboksilasyon ile amino asit fenilalanin sentezlenmesi olayıdır. Memelilerde fenetilamin özellikle mikrobik fermantasyondan sonra ek olarak, çikolata gibi birçok organizma ve gıdalarda, bulunur. Sözde ruh hâli ve kilo kaybı ile ilgili olarak terapötik yararları ve besin takviyesi için satılır. Ancak fenilasetik asit içindeki monoamin oksidaz (MAO) tarafından ilk geçiş metabolizması yoğunlaştığı için genelde etkin değildir. Bu durum beyne ulaşan belirgin konsantrasyonları önler.

Feniletilamin türevleri feniletilaminler olarak adlandırılır. İkameli fenitilaminler, ikame edilmiş amfetamin ve ikame edilmiş metilendioksifenetilaminler (MDxx) fenetilamin uyarıcılar, psikedelikler ve entactogensin yanı sıra, anorektiklerde, bronkodilatörler, dekonjestanlar ve antidepresanlardan elde edilen bileşiklerin geniş ve çeşitli sınıflarıdır.