Chicago (müzikal)

Chicago (1975), ABD yapımı bir müzikal. Müziklerini John Kander yaptı, sözlerini Fred Ebb yazdı, librettosunu Ebb ve Bob Fosse yazdı. Prohibition dönemi Chicago'sunda geçen müzikal, Maurine Dallas Watkins tarafından yazılan 1926 çıkışlı aynı adlı tiyatro oyunundan uyarlamadır. Bu oyun, aynı zamanda muhabir olan Watkins'in rapor ettiği gerçek suçlular ve suçlar üzerinedir. Hikâye, cezai hukuk etkisi altında siyasal yozlaşma ve "şöhret suçlu" konsepti üzerine bir hicivdir.

Orijinal Broadway yapımı 1975'te 46th Street Theatre'da gösterime girdi ve 1977 yılına kadar 936 performansa imza attı. Bob Fosse, bu asıl yapımın koreografisini üstlendi ve tarzı şovla özdeşleştirildi. 1979'da West End'da gösterime giren müzikal burada da 600 performansa imza attı. Chicago, 1996'da Broadway'de, bir sonraki sene de West End'de tekrar sahnelendi.

Broadway yeniden sahnelemesi, en uzun süre gösterimde kalan yeniden sahnelemesi rekorunu kırarken, Broadway tarihinde en uzun gösterimde kalan Amerikan müzikalidir. Broadway'de Chicago dan daha uzun süre gösterilen tek müzikal 23 Kasım 2014'te 7486. performansıyla Cats i geride bırakan The Phantom of the Opera dır. West End yeniden sahnelemesi 15 yıla yakın gösterimde kaldı ve böylece West End tarihinde en uzun süre gösterimde kalan Amerikan müzikali oldu. Buna ek olarak birçok uluslararası yapımda yeniden uyarlandı. Müzikalin 2002 çıkışlı film sürümü, En İyi Film Akademi Ödülü kazandı.

Tarihçe
Chicago müzikali, muhabir ve oyun yazarı Maurine Dallas Watkins'in aynı isimdeki tiyatro oyunundan uyarlamadır. Watking, Chicago Tribune gazetesi için Beulah Annan ve Belva Gaertner adlı katiller için düzenlenen 1924 davalarını takip etmekle görevlendirilmişti. 1920'ler başında Chicago basını ve kent halkı kadınlar tarafından işlenen katliamları oldukça sıkı takip ediyordu. Özellikle kocasını veya sevgilisini öldüren kadınlar olmak üzere bazı yüksek-profil davalar basında önemli yer buldu. Bu davalar Caz çağı denen ve kadınlara olan görüşlerin değişmeye başladığı bir dönemde sonuçlandırıldı. Bu nedenle o dönemde tamamen erkeklerden oluşan Cook ili jürileri, genelde hüküm giymiş katiller asıldığı halde, kadın suçluları uzun süren aklama sürecinden geçirmekteydi. Dolayısıyla Chicago'da kadınların veya çekici kadınların hüküm giyemeyeceği görüşü ortaya çıktı. Chicago Tribune genel olarak infazı destekleyen "asın şunları" duruşu takınıyorduysa da bu kadınların hayatlarını ayrıntılarıyla anlatmaktan geri kalmıyordu. Gazetenin rakibi Hearst ise daha çok davayı düşürme yanlısıydı ve alaycı bir biçimde "sob-sisters" (hıçkırık kız kardeşleri) olarak adlandırılan kadın muhabirleri göreve sokarak kadın sanıkların zor durumuna, çekiciliğine, günahlardan arınmasına veya zarafetine odaklanma amacı güdüyordu. Duruştan bağımsız olarak basın, bu bazı kadın sanıkları şöhret olarak işlemekteydi.

Roxie Hart karakterinin kaynağı olan Annan, 3 Nisan 1924 Harry Kalstedt cinayetini işlemekle suçlandığında 23 yaşındaydı. Tribune a göre, Annan kocasını arayıp onu "kendisiyle sevişmeye zorlayan" adamı öldürdüğünü söylemeden önce iki saat boyunca bir fokstrot kaydı olan "Hula Lou"yu başa sara sara çalmıştı. 25 Mayıs 1924'te suçsuz olduğu kanısına varıldı. Velma Kelly karakteri de kabare şarkıcısı ve sosyete dulu Gaertner'dan esinlenmiştir. Walter Law adlı bir adamın cesedi 12 Mart 1924'te Gaertner'ın terk edilmiş arabasının direksiyonun üzerine kıvrılmış bir halde bulundu. İki polis memurunun tanıklığına göre, arabaya giren bir kadın görülmüştü ve bir süre sonra silah sesi duyulmuştu. Arabanın zemininde bir şişe cin ve otomatik tabanca bulunmuştu. Gaertner da 6 Haziran 1924'te aklandı. Avukatlar William Scott Stewart ve W. W. O'Brien, Chicago daki "Billy Flynn" karakterinin çıkış noktasıdır.

Watkins'in bu davaları belgeleyen sansasyonel köşe yazıları çok popüler olunca bu olayları temel alan bir oyun yazmaya karar verdi. Oyun, hem popüler hem de eleştirel olarak olumlu yorumlar aldı ve 1926'da Broadway'e giderek 172 kez gösterildi. Cecil B. DeMille bunun Chicago (1927) adında bir sessiz filmini çekti ve Phyllis Haver'ı Roxie Hart rolünde oynattı. Bu daha sonra Ginger Rogers'ın rol aldığı Roxie Hart (1942) adında bir filme uyarlandı. Ancak bu sürümde Roxie, suçu işlemediği halde işlemekle suçlanmaktaydı.

1960'larda Gwen Verdon oyunu okudu ve kocası Bob Fosse'a bunun bir müzikal uyarlamasının yapılıp yapılamayacağını sordu. Fosse, oyun yazarı Watkins'e birçok kez hakları satın almak üzere başvurduysa da, Watkins onu sürekli geri çevirdi. Çünkü önceki yıllarda yeniden doğan bir Hristiyan olan Watkins, oyununun çok ayıp bir yaşam tarzını yücelttiğini düşünüyordu.

Müzikal parçaları
1975 Orijinal Broadway Yapımı
"Chicago: A Musical Vaudeville"
1. Perde
"Overture" – Orkestra
"All That Jazz" – Velma Kelly ve Kumpanya
"Funny Honey" – Roxie Hart, Amos Hart, Sergeant Fogarty
"Cell Block Tango" – Velma ve Kızlar
"When You're Good to Mama" – Matron "Mama" Morton
"Tap Dance" - Roxie, Amos ve Oğlanlar
"All I Care About" – Billy Flynn ve Kızlar
"A Little Bit of Good" – Mary Sunshine
"We Both Reached for the Gun" – Billy, Roxie, Mary Sunshine
"Roxie" – Roxie ve Oğlanlar
"I Can't Do It Alone" – Velma
"Chicago After Midnight" – Orkestra
"My Own Best Friend" – Roxie ve Velma

2. Perde
"I Know a Girl" – Velma
"Me and My Baby" – Roxie ve Kumpanya
"Mr. Cellophane" – Amos Hart
"When Velma Takes the Stand" – Velma ve Oğlanlar
"Razzle Dazzle" – Billy ve Kumpanya
"Class" – Velma ve Morton
"Nowadays" – Roxie
Final: "Nowadays"/"R.S.V.P"/"Keep It Hot" – Roxie ve Velma



1996 Yeniden Sahnelemesi
"Chicago: The Musical"
1. Perde
"Overture" – Orkestra
"All That Jazz" – Velma Kelly ve Kumpanya
"Funny Honey" – Roxie Hart
"Cell Block Tango" – Velma ve Kadın Katiller
"When You're Good to Mama" – Matron "Mama" Morton
"Tap Dance" - Roxie, Amos ve Oğlanlar
"All I Care About" – Billy Flynn ve Kızlar
"A Little Bit of Good" – Mary Sunshine
"We Both Reached for the Gun" – Billy, Roxie, Mary ve Muhabirler
"Roxie" – Roxie ve Oğlanlar
"I Can't Do It Alone" – Velma
"I Can't Do It Alone (Reprise)" – Velma
"Chicago After Midnight" – Orkestra
"My Own Best Friend" – Roxie ve Velma
"Finale Act I: All That Jazz (Reprise)" – Velma

2. Perde
"Entr'acte" – Orkestra
"I Know a Girl" – Velma
"Me and My Baby" – Roxie ve Kumpanya
"Mr. Cellophane" – Amos Hart
"When Velma Takes the Stand" – Velma ve Oğlanlar
"Razzle Dazzle" – Billy ve Kumpanya
"Class" – Velma ve Mama Morton
"Nowadays/Hot Honey Rag" – Velma ve Roxie
"Finale Act II: All That Jazz (Reprise)" – Kumpanya


Ana karakterler
Ana karakterler ve kayda değer sahne yapımlarında onları canlandıranlar şu şekildedir:



Müzikal ve sahne stili
Fred Ebb, librettoyu vodvil tarzında stilinde yazdı, çünkü "karakterler icracıydı. Şovdaki her bir müzikal parça belli belirsiz olarak gerçek bir karakter üzerinden modellenmişti: Roxie aslında Helen Morgan, Velma aslında Texas Guinan, Billy Flynn aslında Ted Lewis, Mama Morton aslında Sophie Tucker'dı." Kander, şovun vodvil olarak adlandırılmasının sebepleri üzerine şunu söyledi: "yazdığımız şarkılar işte bizzat bu icracılar üzerine modellendi ve ayrıca Eddie Cantor ve Bert Williams üzerine."

"Geleneksel" Chicago sahne düzenleri kaynağını metinlerden değil, ilk yapımdan alır:

"Razzle Dazzle"daki çifte parmak şıklatma Fred Ebb ve John Kander'in önerileriyle sonradan konuldu. Kander bu durumu şu şekilde anlatır: "Hatırlıyorum da 'Razzle Dazzle'ı yazdığımızda getirip Bob'a çalmadan önce, sen [Ebb] müthiş bir özgüvenle 'birkaç parmak şıklatma eklemeyi denesene. Bobby buna bayılır' demiştin. Ekledik...parmak şıklatmayı duyar duymaz şarkıya aşık oldu."

Orijinal final Gwen Verdon ve Chita Rivera'nın beraber sahnelediği "Loopin' the Loop" idi. Ancak "sahne amatör bir izlenim verdiğinden Fosse daha 'güzel kostümlerle parıltılı bir şeyler' talep etti". Parça kesilerek "Nowadays" ile değiştirildi. "Loopin' the Loop"dan kısımlar Overtür'de halen duyulabilir. Mama karakteriyle birleştirildi; törencibaşı görevini de bazı koro üyeleri üstlendi.

Roller yeniden uyarlanırken Fosse "Class" parçasının kırıcı bulduğu sözlerini değiştirmeye karar verdi ve Kander ile Ebb'in orijinal sürümünü değiştirdi. Orijinal sözler arasında yer alan "Every guy is a snot/Every girl is a twat" (Her erkek adi/Her kız ahmak) sözleri 2002 filminde yeniden kullanılsa da, şarkı filmin son halinde kendine yer bulamadı.

Kayıtlar
Chicago nun bazı yapımlarında oyuncu kayıtları alınmıştır:
1975 Orijinal Broadway Oyuncuları
1981 Orijinal Avustralya Oyuncuları
1996 Broadway Yeniden Sahnelemesi
1998 Londra Oyuncuları
1997 Avusturya (Almanca) Oyuncuları – Canlı Oyuncu Kaydı (Anna Montanaro ile)
1999 Hollanda Oyuncuları – Canlı Oyuncu Kaydı, 2 disk (Pia Douwes ile)
2014 Almanya Oyuncuları - Canlı Oyuncu Kaydı, Stuttgart, 1 disk, Nigel Casey, Lana Gordon, Carien Keizer ile

Ödüller ve adaylıklar
Orijinal Broadway yapımı
Orijinal Londra yapımı
1996 Broadway yeniden sahnelemesi
1997 Londra yeniden sahnelemesi
Notlar
Kaynakça
Dış bağlantılar
Chicago, The Musical, Resmî Site
Chicago, El Musical, İspanyol Yapımı Resmî Sitesi
Chicago Şarkı Sözleri