Bernardo Bertolucci

Bernardo Bertolucci (16 Mart 1941, Parma - 26 Kasım 2018, Roma), İtalyan film yönetmenidir. "Paris'te Son Tango" (Ultimo Tango a Parigi) adlı filmiyle ün yapmıştır.

Hayatı
Bernardo Bertolucci, 16 Mart 1941'de İtalya'nın Parma kentinde, şair Attilio Bertolucci ve öğretmen Ninetta Giovanardi'nin oğlu olarak dünyaya geldi. Giuseppe adında bir kardeşi vardı. Dedesi Giovanni Bertolucci sinema yapımcısıydı ve bu sayede sinema dünyasıyla erken yaşta tanıştı. Kardeşi Giuseppe Bertolucci de yönetmen ve tiyatrocu olarak tanındı.

Genç yaşta ailesiyle birlikte Roma'ya taşındı. Roma'daki Sapienza Üniversitesi'nde modern edebiyat eğitimi aldı. Henüz 20 yaşındayken şairlik kariyerine başladı ve bir şiir kitabı yayımladı.

Kariyeri
Bernardo Bertolucci'nin sinemaya adımı, aile dostu ve komşusu olan yönetmen Pier Paolo Pasolini sayesinde oldu. Pasolini'nin ilk filmi Accattone (1961) için yönetmen yardımcılığı yaptı. Bu deneyimden sonra şiiri bırakarak sinemaya yöneldi.

İlk uzun metrajlı filmi olan La commare seccayı 1962 yılında yönetti. 1970 yapımı Il conformista (Konformist), İtalyan Komünist Partisi'ne olan ilgisini yansıtan politik temalarıyla dikkat çekti. 1972 tarihli Paris'te Son Tango (Last Tango in Paris) filmi, Marlon Brando ve Maria Schneider'ın başrollerinde yer aldığı, tartışmalı sahneleriyle dünya çapında ses getiren bir yapım oldu. Film, İtalya'da yasaklandı ve Bertolucci beş yıl süreyle yurttaşlık haklarından mahrum bırakıldı.

Bu filmdeki tartışmalı tecavüz sahnesinin, oyuncu Maria Schneider'in haberi olmadan çekildiği daha sonra Bertolucci tarafından itiraf edilmiştir. Bu durum, yıllar sonra etik tartışmalara yol açmıştır.

1976 yılında, başrollerinde Robert De Niro, Gérard Depardieu ve Burt Lancaster'ın yer aldığı yaklaşık 5 saatlik epik film Novecento (1900)yu yönetti.

1987 yılında çektiği Son İmparator (The Last Emperor) filmiyle, hem En İyi Yönetmen hem de En İyi Film dallarında Oscar kazanan tek İtalyan yönetmen oldu. Film, toplam 9 dalda Oscar kazandı. Bertolucci, bu film için Çin’in başkenti Pekin’deki Yasak Şehir’de çekim yapma izni alan ilk Batılı yönetmen oldu.

Son filmi, 2012 yapımı Io e te (Ben ve Sen) oldu.

Özel yaşamı
Bernardo Bertolucci, 1967 yılında Maria Paola Maino ile evlendi, 1972 yılında boşandılar. 1978 yılında yönetmen ve senarist Clare Peploe ile evlendi; çift Bertolucci'nin ölümüne dek birlikteydi.

2003 yılında geçirdiği bir ameliyat sonrası tekerlekli sandalye kullanmaya başladı. Roma'nın tarihi Trastevere bölgesindeki engebeli sokaklardan şikâyet eden yönetmen, bu konuyu 2013 yapımı kısa metrajlı Scarpette Rosse (Kırmızı Ayakkabılar) adlı filmine konu etti.

Ödülleri ve Onurları
1987 – Son İmparator ile En İyi Yönetmen Akademi Ödülü
1987 – Son İmparator ile En İyi Film Akademi Ödülü
1990 – Cannes Film Festivali jüri başkanı
1983, 2013 – Venedik Film Festivali jüri başkanı
David di Donatello ve Altın Küre Ödülleri dahil birçok ulusal ve uluslararası ödül

Ölümü
Bernardo Bertolucci, 26 Kasım 2018 tarihinde Roma’da akciğer kanseri nedeniyle 77 yaşında hayatını kaybetti.

Filmografi
La Commare secca, 1962 (Korkunç Orakçı)
Prima della rivoluzione, 1962 (Devrimden Önce)
Il Canale, 1966
Partner, 1968
Amore e rabbia, 1969
La Strategia del ragno, 1970 (Örümceğin Stratejisi)
Il Conformista, 1971 (Konformist)
Ultimo tango a Parigi, 1973 (Paris'te Son Tango)
Novecento 1900, 1976 (1900/Bin Dokuz Yüz)
La Luna, 1979 (Ay)
La Tragedia di un uomo ridicolo, 1982
L'Ultimo Imperatore, 1987 (Son İmparator)
The Sheltering Sky, 1990 (Çölde Çay)
Il piccolo Buddha, 1993 (Küçük Buda)
Io ballo da sola, 1996 (Çalınmış Güzellik)
L'Assedio, 1998 (Teslimiyet)
Ten Minutes Older: The Cello, 2002
I Sognatori, (Düşler, Tutkular & Suçlar)2003
Me and You, 2012 (Ben ve Sen)

Kaynakça
Yeres, Artun (derleyen) (2004). "Göstermenin Sorumluluğu". İstanbul: Donkişot Yayınları. s. 59. ISBN 975-6511-25-7