kaan39/turkish-wikipedia-dataset-clean huggingface dataset:
Alysa Liu

Alysa Liu ( ; d. 8 Ağustos 2005), Amerikalı bir artistik buz patencisidir. 2026 Kış Olimpiyatları'nda hem kadınlar tekler kategorisinde hem de takım etkinliğinde olimpiyat şampiyonu olmuştur. Ayrıca 2025 Dünya şampiyonu, 2022 Dünya üçüncüsü, 2025-26 Grand Prix Finali şampiyonu, iki kez Grand Prix madalyası sahibi, dört kez Challenger Serisi şampiyonu ve iki kez ABD ulusal şampiyonu olmuştur. Üçlü axeli en genç yapan kadın artistik patenaj sporcusudur, 12 yaşında üçlü axel yaparak en genç üçlü axel yapan sporcu olarak adını tarihe yazdırmıştır.

Notlar
Kaynakça
Dış bağlantılar
2026 Kış Olimpiyatları'nda Alysa Liu
Alyen anahtar

Alyen anahtar veya altıgen anahtar, iç kısımlarında altıgen girintiler bulunan cıvata veya vidalar için basit bir alettir.

Alyen anahtarlar, sert altıgen çelikten yapılmış tek bir çubuktan oluşur ve benzer şekilli vida soketlerine sıkıca oturan künt uçlara sahiptir. Çubuk 90° bükülerek, "L" şeklini andıran eşit olmayan uzunlukta iki kol oluşturur. Alet genellikle uzun kolundan tutulup döndürülerek, kısa kolun ucunda nispeten büyük bir tork oluşturulur; ayrıca ulaşılması zor yerlerdeki vidalara erişmek ve tork pahasına vidaları daha hızlı çevirmek için kısa kolundan da tutulabilir.

Alyen anahtarlar, girinti boyutuyla belirtilir ve sıkı toleranslarla üretilir. Bu nedenle, genellikle çeşitli boyutları içeren setler halinde satılırlar. Anahtar uzunluğu genellikle boyutla birlikte artar, ancak mutlaka orantılı olarak değil. Bu tasarımın varyantlarında, kısa uç, çeşitli boyutlarda birden fazla anahtarı barındırabilen ve kullanılmadığında sapın içine katlanabilen enine bir sapa yerleştirilmiştir.

Kaynakça
Bibliyografi
Dış bağlantılar
Hex Keys (Allen Keys) and Bits Sockets Dimensions
Alyssum artvinense

Alyssum artvinense, Alyssum cinsine bağlı Türkiye'ye endemik çok yıllık otsu bir bitki türüdür. Erzurum ve Artvin yöresinde, 700–1200 m arasındaki yüksekliklerde, kayalık, taşlı, çakıllı, kurak yamaçlarda doğal olarak yetişir. Mayıs-Haziran aylarında çiçeklenir.

Kaynakça
Dış bağlantılar
Türkiye'nin En Güzel Yaban Çiçekleri I. Cilt, TEKİN, Erdoğan, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, İstanbul, 2007
Alysson Paradis

Alysson Paradis (d. 29 Mayıs 1984), Fransız oyuncu. Fransız şarkıcı ve oyuncu Vanessa Paradis'in küçük kız kardeşi ve model ve oyuncu Lily-Rose Depp'in teyzesidir.

Filmografi
Le Dernier jour (2004), - The Last Day (Orijinal adı: İngilizce sürümü)
3 gouttes d'Antésite (2005)
Quand les anges s'en mêlent (2005)
À l'intérieur (2007)
Je suis femmosexuel... et toi? (2007)
Le grand patron (2007)
Fracassés (2008)
The Childhood of Icarus (2009)
L'île (2009)
L'essentiel féminin (2010)
Thelma, Louise et Chantal (2010)
Bittersweet Symphony (2010)
Camping 2 (2010)
Le Greenboy and the Dirty Girl (2010)
Survivant(s) (2010)
Les mouvements du bassin (2011)
3eme B, 4eme gauche (2011)
Violence elle seule (2011)
Emprise (2011)
Riot on Redchurch Street (2012)
Geography of the Hapless Heart (2012)
Les Yeux jaunes des crocodiles (2014)

Kaynakça
Dış bağlantılar
Alyssum handelii

Alyssum handelii, Alyssum cinsine bağlı bir bitki türüdür. Bu tür, adını Carl Ludwig von Handel-Mazzetti'den alır, bir bitki bilimci ve araştırmacıdır. Alyssum cinsi, dünya çapında yaklaşık 100 türü içeren bir bitki grubudur ve genellikle Akdeniz bölgesi, Asya ve Avrupa gibi sıcak iklim bölgelerinde yetişir. Alyssum handelii ise genellikle orta Asya'da ve bazı yerlerde Dağlık bölgeler'de doğal olarak bulunan bir türdür.

Fiziksel özellikleri
Alyssum handelii, genellikle yaprak döken ve odunsu bir bitki olup, yumuşak tüylü ve yeşil-gri renkteki yapraklara sahiptir. Bu bitkinin boyu ortalama 20 ila 40 cm arasında değişebilir. Bitki, özellikle yaz aylarında küçük, beyaz, sarımtrak veya pembe tonlarında çiçekler açar. Çiçekler kümeler halinde, yarım yuvarlak bir yapıda bir araya gelir ve hoş bir kokusu vardır.

Habitat ve yayılım
Alyssum handelii, doğal olarak Orta Asya'nın dağlık ve kayalık bölgelerinde yetişir. Bu bitki, genellikle kurak ve güneşli alanları tercih eder. Ayrıca, kumlu ve iyi drene olmuş topraklarda daha iyi gelişir. Doğal yayılım alanı dışında, Alyssum türleri, dekoratif amaçlar için bahçelerde veya peyzaj çalışmalarında da kullanılmaktadır.

Kullanım ve özellikleri
Alyssum handelii, doğal ortamlarında toprakları stabilize etmeye yardımcı olan bitkilerdir. Bunun yanı sıra, bu tür, çeşitli böcek türleri için besin kaynağı sağlar ve aynı zamanda polinasyon yapan böceklerin ilgisini çeker. Bu da bitkinin ekosistemdeki biyolojik çeşitliliğe katkıda bulunmasına olanak tanır.

Alyssum türleri, bazı kültürlerde ornamental (dekoratif) bitkiler olarak kullanılır. Alyssum handelii de, çiçeklerinin güzel görünümü nedeniyle bahçecilikte ve peyzaj düzenlemelerinde tercih edilebilir. Bunun yanı sıra, Alyssum cinsine ait bazı türler, zehirli metallerin toprağından arındırılması (fitoremidasyon) amacıyla da kullanılır.



Kaynakça
Dış bağlantılar
Alytus

Alytus (Litvanyaca Alytus, Lehçe Olita), Litvanya'nın güneyinde bulunan bir şehirdir.
Litvanya'nın nüfus bakımından altıncı büyük şehridir. 2025 verilerine göre şehrin nüfusu 50,436'dır.
Neman Nehri'nin iki kıyısında, başkent Vilnius'a 105 km mesafededir. Kentin adını Neman Nehri'nin bir kolu olan Alytupis'ten aldığı sanılmaktadır.

Tarihi
Bu yerleşim birimine ilişkin ilk bilgilere 1377 yılına ait belgelerde rastlanır. Stephen Báthory'nin 15 Haziran 1581 tarihli fermanıyla kent statüsüne ve armasına kavuşmuştur. Kentin tarihi arması Litvanya Cumhurbaşkanı'nın 11 Aralık 1995 tarihli kararnamesiyle tekrar onaylanmıştır.
II. Dünya Savaşı sırasında 22-23 Haziran 1941 tarihinde Alytus SSCB ile Nazi Almanya arasında toplamda yaklaşık 800 tankın katıldığı büyük bir tank muharebesine sahne olmuştur.
Kardeş şehirler
Kaynakça
Alzek Han

Alzek Han (Bulgarca: Altsikurs), Kubrat'ın en küçük oğlu, Büyük Bulgar Hanlığı prensi. 631'de, kardeşi Batbayan Han'dan ayrılarak Avar Kağanlığı'na iltica etmiştir. Ancak bir süre sonra burada Avarlara başkaldırınca, Avar topraklarından da kaçmak zorunda kalmıştır. Daha sonra Bavyera'ya gitmiş, buradan ise İtalya'ya geçmiştir. Tüm olaylardan sonra 9000 kişilik destekçi ordusundan 800 kişi sağ kalmıştır. Burada Lombard kralı tarafından kendisine "Kastald" unvanı verilerek, güney İtalya'daki bazı şehirlerin valisi olarak atanmıştır.
Kaynakça
Alytus (il)

Alytus ili, ( ; ), Litvanya'nın 10 ilinden biridir. İlin başkenti Alytus şehridir.

Tarihi
Orta Çağ'da, mevcut ilçenin bölgesi (MS 1413'ten beri) Trakai Dükalığı'na aitti. (Trakai Voyvodalığı) Litvanya'da eyaletlerin ayrı bölgesel birimler olarak özellikleri, Polonya örneğine göre benzer idari birimlere ilçe denilmesi, 15. yüzyılda ortaya çıkmaya başladı. 1564–1566'dan sonra. 18. yüzyıla kadar adli ve idari reformlar. 19. yüzyılın sonunda, Dzūkija'nın sınırları neredeyse Trakai ilçesinin sınırları ile çakıştı. Tarihsel kaynaklarda, ilçe mahkemelerinin Merkinė ve Trakai'den Alytus'a taşındığı 1775'te Alytus ilçesinin ilçeye özgü tüm kurumlarla birlikte adı geçmektedir.

1795 Litvanya Büyük Dükalığı topraklarında kurulan Rus İmparatorluğu'nun eyaletleri illere ayrıldı. O zamanlar Alytus ilçesinin bölgesi Trakai ilçesinin bir parçası oldu ve 1801'e kadar Alytus cemaati olarak adlandırıldı ve 1801.'de Vilnius eyaletinin 8 ilçesinden biri oldu, ancak yakında kaldırıldı ve Trakai ilçesine girdi. Rusya İmparatorluğu'nun tamamında olduğu gibi, ilçe yetkilileri nüfus üzerinde polis denetimi yaptı ve vergi tahsilatını kontrol etti. 1861'de köleliğin kaldırılmasından sonra, ilçeler uzun zamandır asaletin özyönetim kurumları olageldi ve bu şekil, ilçe başkanının başkanlığında yapıldı.
Demografi
1923 sayımı verilerine göre, ildeki etnik bileşim aşağıdaki gibidir: (109.678 kişi yaşamaktadır)
Litvanlılar -% 87.2 (95.648);
Yahudiler -% 7.04 (7.729);
Lehler -% 3.62 (3.974);
Ruslar -% 0.69 (757);
Almanlar -% 0.38 (419);
Belaruslular -% 0.17 (190);
Diğerleri -% 0.87 (961).

Bağımsızlığın Restorasyonu
Litvanya Cumhuriyeti'nin 19 Temmuz 1994 tarihli (L.C. Toprakları ve I-558 Sayılı Sınırları İdari Birimler Kanunu) kanunu ile 10 ilçe restore edilmiştir. Alytus'un şunları içerir: Alytus bölgesi, Lazdijai bölgesi, Varėna bölgesi, Alytus ve Druskininkai (1999 belediye reformu bu ilçede Druskininkai belediyesini oluşturdu).

1 Mart 1995, il valisinin yönetiminin oluşumu başladı. İlçe idaresinin yapısı, İlçe Yönetimi Kanunu'nda öngörülen görev ve görevleri dikkate alarak oluşturulmuştur: bölgesel kalkınma, sosyal güvenlik, eğitim, kültür, sağlık, mekansal planlama, arazi kullanımı ve koruma, çevre koruma, sivil koruma ve diğer alanlar; ve bölgeler arası programlar, ilçenin gelişiminin öncelikli yönlerini belirler. 2004 Litvanya Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı, Alytus ilçesinin arması onaylandı.

1 Temmuz 2010'da İlçe idaresi kaldırılmış, işlevleri belediyelere ve bakanlıklara devredilmiş ve ilçenin kendisi bir bölgesel birim olarak kalmıştır.

Ulusal bileşim
Kaynakça
Alzatea

Alzatea verticillata; Neotropiklere özgü küçük çiçekli bir ağaçtır. Orta Amerika'da Kosta Rika ve Panama'dan güneyde tropikal Güney Amerika'da Peru ve Bolivya'ya kadar nemli tropikal ormanlarda yaşar. Alzatea cinsinin ve Alzateaceae familyasının tek türüdür.

Tanım
Alzatea verticillata'nın zıt, obovat veya eliptik yaprakları vardır. Çiçekleri aktinomorfik ve biseksüeldir ve tacı yoktur. Çiçekler ve meyveler myrtaceae'ye benzer ancak yumurtalık daha üstündür. Meyve lokulisidal bir kapsül şeklindedir.

Alzatea'nın en yakın akrabaları Güney Afrika'nın Penaeaceae, Oliniaceae, Rhynchocalycaceae ailelerinde bulunmaktadır.

Kaynakça
Schönenberger, Jürg ve Conti, Elena. Penaeaceae, Oliniaceae, Rhynchocalycaceae ve Alzateaceae'nin (Myrtales) moleküler filogenisi ve çiçek evrimi . Amerikan Botanik Dergisi . 2003;90:293-309.
Alâeddin Camii (Konya)

Alâeddin Camii, Konya'da Alâeddin Tepesi adlı höyüğün üstünde Anadolu Selçuklu Devleti devrinde şehrin ulu camisi olarak inşa ettirilmiş yapıdır.

Konya'nın en büyük ve en eski camisidir. Yapımı iki aşamada gerçekleşmiştir: ilk aşama I. Mesud döneminde başlayıp onun ölümünden sonra yerine geçen II. Kılıçarslan'ın caminin avlusuna bir kümbet inşa etmesi ile son bulmuştu. Yaklaşık 26 yıl sonra I. İzzeddin Keykavus yapıyı genişletmeye başlamış; ölümü üzerine yarım kalan inşaat I. Alaeddin Keykubad'ın saltanatının ilk yıllarında tamamlanmıştır.

II. Kılıçarslan'ın caminin avlusunda inşa ettirdiği kümbet Selçuklu hanedanının büyük kısmının mezarı olmuştur. I. İzzeddin Keykavus'un yapımını başlattığı ikinci kümbet ise tamamlanamadan kalmıştır.

Yeri
Anadolu Selçuklu Devleti'nin eski başkenti Konya'da bulunan yapı, iç kalede kasrın ortasında Taht Mahallesinde inşa edilmişti. Günümüz Konya'sında, şehir merkezinde sondaj ve arkeolojik kazıların dahi yapıldığı bir höyük üzerinde, Alâeddin Tepesi'nde yer almaktadır. Çini malzeme üzerinde usta olarak Kerimüddin Erdişah adı yer alır.

Caminin minaresi Osmanlı döneminde yapılmıştır ve avluda bulunur.

Alâeddin Camii, II. Abdülhamid tarafından yaptırılan tamir ve bazı değişikliklerden sonra, 1914-1918, 1920-1923 ve 1940-1945 savaş yıllarında askerî işlere tahsis edilerek kapatılmıştır. 1958'den itibaren duvarlarında çok tehlikeli çatlakların belirmesi üzerine tekrar kapatılarak tamirine başlanmıştır.



Selçuklu Sultanı mezarları
Yapının avlusundaki iki türbeden tamamlanmış olanı II. Kılıçarslan ait; iki katlı, ongen prizma gövdeye sahip özgün bir eserdir. Çininin içinde günümüzde sekiz sanduka vardır. Sandukalardan birinin II. Kılıçarslan'a ait olduğu bilinir. Diğer sandukalarda yatanların kim olduğu kesin olarak bilinmez. İ. Konyalı, sandukaların II. Rükneddin Süleyman Şah (ö.1204), III. Kılıçarslan (ö. 1205), I. Gıyaseddin Keyhüsrev (ö. 1211), I. Alâeddin Keykubad (ö. 1237), II. Gıyaseddin Keyhüsrev (ö. 1246), IV. Kılıçarslan (ö. 1266) ve III. Gıyaseddin Keyhüsrev'e (ö. 1284) ait olduğunu öne sürmüştür. Bunlara I. Kılıcarslan'ın oğlu Şehinşah ile III. Kılıcarslan, II. İzzeddin Keykavus ile III. Gıyaseddin Keyhüsrev'in de eklenebileceği de iddia edilir.

Avludaki ikinci türbe, inşaatı yarım kalmış sekizgen planlı yapıdır. İçinde sanduka bulunmaz. Selçuklu sultanlarından biri için yapıldığı kesin olmakla beraber kimin için inşa edildiği bilinmemektedir.

Dış bağlantılar
Fact Sheet:alâeddin Camii;Konya

Kaynakça
Alâaddin Küçük

Alâaddin Küçük ya da tam adıyla Melikü'l-Eşref Sultan Alâaddin Küçük (d. 1334 - o. 1345) Mısır'da 1341 ile 1342 yılları arasında hüküm sürmüş on dördüncü Türk Memluk Sultanıdır.

Yaşamı
Dokuzuncu Memlûk sultanı Nasır Muhammed bin Kalavun'in oğlu ve yedinci Memlûk sultanı Kalavun'un torunudur. Ağabeyi Seyfüddin Ebu-Bekr'den sonra yedi yaşında iken Memlûk tahtına geçirildi. Beş ay süren bir saltanattan sonra 24 yaşında olan ağabeyi Şihabüddin Ahmed Memlûk Sultanlığı tahtına getirildi.

Dış bağlantılar
Clot, André
(çev. Turhan Ilgaz) (2005), Kölelerin İmparatorluğu Memlüklerin Mısır'ı, İstanbul:Epsilon Yayınları ISBN 9753317727.
(2009) L'Égypte des Mamelouks 1250-1517. L'empire des esclaves, Paris:Perrin ISBN 978-2-262-03045-2
Türk Ansiklopedisi, Memlukler (Mısır) maddesi.
Alâeddin (Açe Sultanı)

Alâeddin Riâyet Şah el-Kahhâr 1537/39-1571 tarihleri arasında hükümdarlık yapmış Açe Sultanı.

Alaüddin Şah, Endonezya'ya bağlı bulunan Sumatra adasında kurulu Müslüman Açe Sultanlığı'nın üçüncü sultanıydı. İki kere tahta çıkmak zorunda kalmıştır. Hükümdarlığı döneminde Portekizlilerin yoğun baskısıyla karşı karşıya kalmış; Portekizliler karşısında fazla bir varlık gösteremiyeceğini ve istiklalini kaybetmek üzere olduğunu anlayınca; o dönem İslam aleminin en güçlü ülkesi olan Osmanlı Devleti'nden yardım istemek amacıyla 1565 yılında İstanbul'a Vezir Hüseyin başkanlığında bir heyet göndermiştir. Bunun üzerine Osmanlılar, 1569'da Açe Seferi'ni gerçekleştirerek Açelilerin yardım isteklerine cevap vermişlerdir.

Kaynakça
Alzette Nehri

Alzette Nehri ( , ), Fransa ve Lüksemburg'dan geçen 73 kilometre uzunluğunda bir akarsudur. Sauer Nehri'nin sağ kollarından biridir.

Fransa'nın Meurthe-et-Moselle departmanı sınırları içinde Villerupt köyü yakınlarında doğan Alzette, birkaç kilometre sonra Lüksemburg sınırlarına girer. Lameschmillen'da Mess Nehri ile birleşir. Sırayla Esch-sur-Alzette, Lüksemburg ve Mersch şehirlerinden geçerek Ettelbruck yakınlarında Moselle Nehri'nin kollarından biri olan Sauer Nehri'ne sularını boşaltır.
Alâeddin Ali

Alaeddin Ali tam ismiyle Malik Mansur Alaeddin Alí bin Şaban (d. - ö. ?) Sultan Zeyneddin Şaban'nin oğlu olup 1377'de bir devlet darbesinde suikastla öldürülen babası yerine 10 yaşındayken tahta geçirilen ve 1377-1381 döneminde saltanat süren Türk kökenli Bahri Hanedanı'ndan Memluk Devleti hükümdarıdır.

1377de Sultan Zeyneddin Şaban ve devlet iktidarını elinde bulunduran Atabeg Emir Yalboga el-Umari aleyhinde bir komplo düzenlendi ve yapılan devlet darbesi sonunda hem Sultan hem de atabegi öldürüldü. Bu darbeyi hazırlayan ve uygulayan Yalboga'nın eski Çerkes asıllı kölemeni olan Berkuk'tu. Eski Sultan'ın 10 yaşındaki oğlu Alaeddin Ali Memluklu Devleti tahtina Sultan olarak geçirildi. Ama devletin iktidar gücü yeni sultana Atabeg ve naip olarak atanan Berkuk'un elindeydi.

Alaeddin Ali birkaç yıl tahtta kalarak ismen de olsa Bahri hanedanından saltanat süren son Sultan oldu. 1381de atabeg olan Berkuk yeni bir devlet darbesi yapıp Alaeddin Ali'yi tahttan indirdi ve yerine iki değişik dönem ismen hükümdarlik yapan Zeyneddin Hacı'yı tahta getirdi. Ama devletin siyasi idaresi ve hatta sembolik merasimsel idaresi bile Berkuk eline geçti. Çok geçmeden Berkuk Burci Hanedanını kuran birinci Memluk Devleti Sultanı oldu.

Dış bağlantılar
Clot, André
(çev. Turhan Ilgaz) (2005), Kölelerin İmparatorluğu Memlüklerin Mısır'ı, İstanbul:Epsilon Yayınları ISBN 9753317727.
(2009) L'Égypte des Mamelouks 1250-1517. L'empire des esclaves, Paris:Perrin ISBN 978-2-262-03045-2 say.158 Bolum:"Le temps des crises / Les années de sang")
المماليك البحريون/القبجاق (Bahri Memlukluları/ Kıpçaklar) adlı madde (Erişme:3.7.2010)
Bosworth, Clifford Edmund (1967) The new Islamic dynasties: a chronological and genealogical manual Edinburgh:Edinburgh University Press ISBN 978-0-7486-2137-8 Google Books (Erişim:2.7.2010)
Alâeddin Arabî Efendi

Alâeddin Arabî Efendi (d. Halep - ō. 1496, Edirne), Osmanlı şeyhülislamı ve müderris. Halep doğumlu olduğu için lakabı "Arabî" olmuştur. Çelebi Alaeddin Arabi Efendi, Alâeddin Alî Arabi ve Molla Arab olarak da bilinmektedir. 1495-1496 yılları arasında II. Bayezid döneminde şeyhülislamlık yapmıştır.

Hayatı
Halep'in Bilermün köyünde doğmuştur. Babasının adı Seyyid Muhammed'dir. Halep'te İmam Sufrî'den ders almış; babası Seyyid Muhammed'den Rufaî ve Alâeddin Halvetî'den Suhreverdî terbiyesi tahsil etmiştir. Tahsilinin ardından Edirne'ye geldi.

Edirne'de Molla Gürânî'nin derslerine devam etti, zamanla aralarında sıkı bir dostluk meydana geldi. Ayrıca bir süre İstanbul'un ilk şeyhülislâmı Hızır Çelebi'nin hizmetinde bulundu ve talebesi oldu. Daha sonra Edirne Dârülhadis Müderrisi Fahreddin-i Acemi'ye muîd olarak ders vermeye başladı. Sonra Bursa Kaplıca Medresesi'ne müderris tayin edildi. Bu dönemde meşhûr Halvetî-Ramazânî Şeyhi Ali Alâeddîn Köstendilî'ye intisap etti. Şeyhi ile birlikte Manisa'ya sürgüne gönderildi. Burada II. Mehmet'in oğlu Şehzade Mustafa'dan destek gördü. Onun aracılığı ile affedilerek İstanbul'a geldi. Burada Sahn-ı Semân Medresesi'ne müderris oldu. Fatih Sultan Mehmet'in saltanatının sonlarında yevmiyesi 80 akçeye arttırıldı. II. Bayezîd tahta gelince gözden düşmüş ve bazı vezirlerinin söylentilerine önem veren II. Beyazıt yevmiyesini 50 akçeye indirtmiştir. Fakat çok geçmeden afedilip yevmiyesi yeniden yükseltilmiştir.

Nisan 1495'te Müftü Molla Abdülkerim Efendi'nin vefatından sonra, 100 akçe yevmiye ile şeyhülislam olarak görev verilmiştir. Bir yıl bu görevi yaptıktan sonra Nisan 1496'da İstanbul'da ölmüştür. Kabri İstanbul'un Eyüpsultan ilçesinde İdris Köşkü'nün yakınlarında bir mevkidedir. Ayrıca Mehmed Süreyya Bey de, Sicil-î Osmânî'de Bursa Alâeddîn Arabî Efendi adına bir camii bulunduğunu bildirmektedir.

Kaynakça
Alâeddin

Alâeddin bir isim olup şu kişilere aittir:

Kişi isimleri
I. Alâeddin Keykubad, Anadolu Selçuklu Sultanı
II. Alâeddin Keykubad, Anadolu Selçuklu Sultanı
III. Alâeddin Keykubad, Anadolu Selçuklu Sultanı
Alâeddin, 1537/39-1571 tarihleri arasında hükümdarlık yapmış Açe Sultanı
Alâeddin Atâ Melik Cüveynî Farslı Moğol tarihçisi
Alâeddin Özdenören (20 Mayıs 1940, Kahramanmaraş - 26 Haziran 2003, Balıkesir), Türk şair ve deneme yazarı
Alâeddin Bey, Osmanlı Devleti'nin kurucusu Osman Gazi'nin oğlu.
Alâeddin Paşa, Osmanlı Devleti'nin ilk veziri.
Alâeddin Yavaşca, Türk besteci

Diğer
Alâeddin Camii, 1220 yılında Konya'da Anadolu Selçuklu Devleti sultanı I. Alaeddin Keykubad'ın yaptırdığı cami
Alâeddin Tepesi, Türkiye'nin Konya ilinin merkezine bağlı Karatay ilçesinde yer alan tepe.

Ayrıca bakınız
Alaaddin
Alaattin
Alâeddin Camii

Alâeddin Camii aşağıdaki anlamlara gelebilir;

Ankara Alâeddin Camii, 1178 yılında, Muhiddin Mesud Şah tarafından yaptırılmış; I. Alâeddin Keykubad döneminde onarılmış cami.
Konya Alâeddin Camii, 1220 yılında I. Alâeddin Keykubad tarafından inşa ettirilen cami.
Niğde Alâeddin Camii, 1223 yılında Niğde subaşısı Zeyneddin Beşare Bey tarafından sultan I. Alâeddin Keykubad adına yaptırılan cami.
Sinop Alâeddin Camii, Sinop şehrinin en büyük camisi olan yapı.
Alâ

Alâ, Demet Akalın, Işın Karaca, Cansu Kurtçu ve Deniz Seki yer aldığı pop türündeki şarkı. 24 Şubat 2020 tarihinde DMC etiketiyle yayımlandı. Şarkının söz ve müziği Cansu Kurtçu, düzenlemesi ise Alper Atakan ve Fettah Can tarafından hazırlandı. Şarkının klibi Metin Arolat yönetmenliğinde Beykoz Kundura Fabrikası'nda çekildi. Single'ın fotoğraflarını ise Sefa Gulsoy çekti. Şarkı ilk olarak Demet Akalın'ın Ateş albümünde yer almış.

Şarkı listesi
Dijital indirme
"Alâ" – 3:34

Yayımlanma tarihleri
Kaynakça
Alâaddin'in Lambası

Alâaddin'in Lambası senaristliğini ve yönetmeliğini Natuk Baytan'ın yaptığı 1971 yapımı, Binbir Gece Masalları'ndan Alaaddin'in sihirli lambası masalından uyarlanan Türk sinema filmi.
Konusu
Bağdat Sultanı bir gece hain Veziri Kazım tarafından oyuna getirilir ve zindana atılır. Onun yerine ise Sultana çok benzeyen başka biri geçer. Vezir'in bunu yapmakta maksadı Sultan'ın kızıyla evlenebilmektir. Bundan önce kızına başka şehrin Şeyh'i Halit bin Velid talib olmuştu ve Sultan tarafından onay almıştı. Ama şimdi sahte Sultan Vezirin sözüyle kapısına gelen Şeyh'i geri çevirir. Şeyh bu olaydan kızgına döner ve Sultanı yıkacak gücü ister ve aklına büyücü Argos gelir. Argos ise ona güce sahip olmanın sırrının Sina mağarasındaki lamba olduğunu söyler ama Aladdin (Yılmaz Köksal) diye biri hariç diğer kim bulursa ölür diye uyarır ve onun aracılığıyla elde etmesi gerekir. Şeyh Bağdat'da Aladdin'i aramaya çıkar. Aladdin'in kendisi de aslında Sultan'ın kızını sever ve aşıktır. Bunun için gecelerin birinde gizlice onun odasına çıkar ve onunla görüşür ancak Sultan ve askerleri tarafından yakalanır ve yarın sabahı asılması kararı verilir. Asılması gereken anda ise Şeyh tarafından bulunur ve kurtarılır. Şeyh, lambayı bulduğu takdirde onu zenginliğe boğacağını söyler. Mağarada Aladdin lambayı bulsa da Şeyh onu kandırıp lambayı yukarı atmasını talep eder ve sonunda onu mağarada bırakmak ister ama Aladdin oyuna gelmez ve ölse bile lambayla orada kalacağını bildirir. Aladdin lambanın sihirli olmasından habersizdir. Lamba'dan Peri kızı (Meral Zeren) çıktıktan sonra Peri kızının yardımıyla Bağdat'a geri döner.

Bu sırada sahte Sultan kızına Vezirle evlenmesi gerektiğini söyler ama kız onu reddeder ve törelere göre yalnızca sihirli kılıcı bulanın Sultan kızıyla evlenmesinin mümkün olacağını hatırlatır. Bunu duyan Vezir sahte Sultan'ın işe yaramaması üzerine onu öldürür ve yerine kendisi tahtı devralır. Aladdin ise kılıcı Peri Kızı olmadan kendi başına bulur ve saraya getirir. Ancak Sultan'ın olmadığını görür. Ardından Vezir'in adamlarıyla savaşır ve hepsini yener. Sonunda Şeyh'i de mağlup eden Aladdin sevdiğine kavuşur.

Oyuncular
Yılmaz Köksal
Meral Zeren
Müşerref Tezcan
Reha Yurdakul
Altan Günbay
Atilla Ergün
Hayri Caner
Orhan Çoban
Adnan Mersinli
Günay Güner
Mehmet Yağmur
Muadelet Tibet
Lütfü Engin
Hamit Haskabal
Muzaffer Civan
Arap Celal
Gülten Ceylan

Dış bağlantılar
Alâeddin Behmen Şah

Alâeddin Hasan Behmen Şah (ö. 10 Şubat 1358 ), asıl adıyla Zafer Han, Behmeni Sultanlığı'nın kurucusudur.

Zafer Han, Muhammed bin Tuğluk'un hizmetinde yer alan bir soyluydu. Soyu bilinmektedir, muhalifleri soyunun bilinmediğini iddia ettiler. Ayrıca hakkında 17. yüzyıl şairi Ferishta tarafından rivayet edilen aşağılayıcı bir efsane vardır. Rivayete göre Zafer Han, Delhili Gangu (Gangadhar Shastri Wabale) adındaki bir Brahman astroloğunun hizmetçisiydi ve kendi adı da Hasan Gangu idi. Tarihçiler bu rivayeti doğrulayan herhangi bir kaynak bulamadılar. Richard Eaton'a göre, Zafer Han, Halaci sarayındaki eski bir yüksek yetkilinin yeğeniydi.

1339'da Zafer Han, Tuğluklara karşı gerçekleştirilen bir ayaklanmaya katıldı. Bu isyan başarısız oldu ve o ve müttefikleri aynı yıl Afganistan'a sürüldü. Dekkan'a dönmeyi başardı ve 1346'da o sırada Tuğluk'un komutasındaki Gülbarga kuşatmasına katıldı. Kuşatma başarılı oldu.

Kaynakça
Alâeddin Bey Kümbeti

Alâeddin Bey Kümbeti ya da Alâeddin Bey Türbesi, Karaman'da bulunan ve Karamanoğulları Beyi Alâeddin Bey'in mezarının yer aldığı kümbettir. Bir külliyenin parçası olarak inşa edilmiş olup inşa tarihi bilinmemektedir. Hisar Mahallesi'nde yer alan yapının kitâbesi yoktur.

Kaynakça
Konuyla ilgili yayınlar
Alâaddin Siyavuş

Alâaddin Siyavuş veya takma adıyla Cimri, Baybars'ın 1277'de Moğol hakimiyetindeki Anadolu'yu işgal etmesinden sonra yaşanan kaos ortamında, Karamanoğlu Mehmed Bey tarafından Selçuklu sultanı olarak ilân edilen kişidir. Ertesi yıl idam edildi. Alâaddin Siyavuş ismi kendi adına bastırılan birkaç madeni paranın üzerinde yazmaktadır. Ancak kaynaklarda neredeyse her zaman "Cimri" olarak geçmektedir.

Ayrıca bakınız
Cimri Olayı

Kaynaklar
Claude Cahen, Osmanlı Öncesi Türkiye: Maddi ve Manevi Kültür ve Tarihe Genel Bir Bakış, çev. J. Jones-Williams (New York: Taplinger, 1968), 289–92.
Stephen Albümü, İslami Paraların Kontrol Listesi, 2. baskı (1998), s. 62.