Adnan Kaşıkçı

Adnan Kaşıkçı ( , ; 25 Temmuz 1935, Mekke - 6 Haziran 2017, Londra), aile kökeni Kayseri'ye dayanan Türk asıllı Suudi iş adamı ve sanayicidir. 1970 ve 1980'li yıllarda yaptığı uluslararası silah anlaşmaları ile Dünyanın En Zengin iş adamları listesine girmiştir.

Ailesi
Kaşıkçı Mekke'de, Kral Abdul Aziz Al Saud'un kişisel doktoru olan Mohammad Kaşıkçı ve Samiha Ahmed'in çocuğu olarak dünyaya geldi.

Kaşıkçı'nın kız kardeşi işadamı Mohamed Al-Fayed ile evlenen ve 1997'de trafik kazasında Prenses Diana'yla beraber ölen Dodi Fayed'in annesi olan yazar Samira Kaşıkçı idi.

Essam Kaşıkçı ve Adil Kaşıkçı adında iki erkek kardeşi vardı ve kendisine ve iki erkek kardeşine atıfta bulunarak Triad Corporation adını verdi. Adnan Kaşıkçı öldürülen gazeteci Cemal Kaşıkçı'nın amcasıydı.

Eğitimi
Kaşıkçı, İskenderiye, Mısır




İş kariyeri
Kaşıkçı'nın ilk yılları, Suudi Arabistan'ın en etkili isimlerinden bazılarının arasında geçti. "Okula giderken, müstakbel Ürdün Kralı Hüseyin bin Talal ile tanıştı. Babası havlu ithal etmek isteyen Libyalı sınıf arkadaşıyla, babası havlu üreten Mısırlı sınıf arkadaşını bir araya getirip bu tanıştırma için 1.000 ABD Dolar kazandığında Kaşıkçı bir anlaşmayı kolaylaştırmanın ticari değerini ilk kez okulda öğrendi. Kaşıkçı'nın sonraki üniversite eğitimi, ticari kariyeri için fırlatma rampası görevi yapacaktı."

İlk büyük anlaşmalarından birinde, büyük bir inşaat şirketi kayan çöl kumlarında kullandığı kamyonlarla ilgili sorunlar yaşıyordu. Kaşıkçı, babasının kendisine bir araba için verdiği parayı kullanarak, geniş tekerlekleri çölü geçmeyi oldukça kolaylaştıran bir dizi Kenworth kamyon satın aldı. Kaşıkçı, kamyonları inşaat şirketine kiralayarak ilk 250.000 ABD dolarını kazandı ve Kenworth'un Suudi Arabistan merkezli temsilcisi oldu.

Ticari bir öncü olarak İsviçre ve Lihtenştayn'da kendi komisyonlarını yürütmek ve CIA görevlileri James H. Critchfield ve Kim Roosevelt ve A.B.D. Başkanı Richard Nixon'ın yakın bir arkadaşı ABD'li işadamı Bebe Rebozo gibi önemli kişilerle bağlantıları geliştirmek için şirketler kurdu. O zamanlar sahibi olduğu Nabila dünyanın en büyük yatıydı ve James Bond filmi Never Say Never Again de bile kullanıldı. Trump Taj Mahal kumarhanesini iflastan kurtarma anlaşmasının parçası olarak Prens El-Velid bin Talal'a 20 milyon ABD dolarına sattı.

Kaşıkçı, ABD Başkanı Richard Nixon'ın 1972'deki siyasi kampanyasına 200 milyon ABD Dolar bağışlayarak, Amerikan şirketlerinin siyasi kampanyalara bu kadar büyük meblağlar vermesini yasaklayan mevcut yasaları çiğneyen dost bir banka aracılığıyla nüfuz kazandı. Benzer düzenlemeler, Kaşıkçı'nın dünyadaki önemli kişiler üzerinde nüfuz kazanmasına imkan verdi.

Kaşıkçı, diğer şeylerin yanı sıra Salt Lake City'de Triad Center'ı inşa eden ve daha sonra iflas eden Triad International Holding Company adlı şirketin beyniydi. En aktif yılları olan 1960'lar ve 1970'lerde ABD firmaları ile Suudi hükümeti arasında aracılık yapan silah tüccarı olarak ünlendi.

Suudi yazar Said Aburish Mayfair Set adlı belgesel dizisinde Kaşıkçı'nın ilk anlaşmalarından birinin 1963'te Aden Acil Durumunda David Stirling'e Yemen'deki gizli bir görev için silah sağlamak olduğunu belirtir.

Denizaşırı müşterileri arasında savunma müteahhitleri Lockheed Corporation (şimdi Lockheed Martin Corporation), Raytheon, Grumman Aircraft Engineering Corporation ve Northrop Corporation (son ikisi şimdi Northrop Grumman ile birleşti) vardı.

Triad International
Triad International Kaşıkçı'nın sahibi olduğu çok uluslu özel yatırım şirketidir. Üç kardeş Adnan, Essam ve Adil'den sonra "Triad" adını almıştır. Yatırımları, dünyada birçok önemli mülk ve işletmeyi içerir. Şirket, Triad Management, Triad Properties, Triad Energy, Triad Technology ve Triad Financial resources dahil olmak üzere yan şirketlerden oluşuyordu. 14.000 Etiyopyalı Yahudi'yi hava yoluyla güvenli bir yere taşımak için 1984'teki çok gizli Musa Operasyonu'nun düzenlenmesine ve finanse edilmesine doğrudan dahil oldu.

İran–Kontra meselesi
Kaşıkçı İranlı silah tüccarı Manucher Ghorbanifar ile birlikte İran-Kontra skandalı rehinelere silah takasında önemli bir aracı olarak karışmıştı ve karmaşık bir dizi olayda, Suudi ve ABD'nin desteğiyle Bank of Credit and Commerce International'dan (BCCI) bu silah alımları için borç para aldığı ortaya çıktı.

Kaşıkçı, 1983'ten Mayıs 1989'da dolandırıcılık ve diğer suçlamalarla ilgili iddianamesine kadar üniversitenin mütevelli heyetinin üyesiydi. Kaşıkçı, Amerika Birleşik Devletleri'nin "ana dış ajanıydı" ve Safari Club olarak bilinen uluslarüstü istihbarat ortaklığının kurulmasına yardım etti.

Imelda Marcos olayı
1988'de Kaşıkçı, fonları gizlemekle suçlanarak İsviçre'de tutuklandı ve üç ay tutuklu kaldı. ABD savcıları suçlamaları adaleti engelleme ve posta dolandırıcılığına indirdiğinde ve şantaj ve komplo gibi daha ciddi suçlamaları düşürdüklerinde, Kaşıkçı suçlu iadesiyle mücadeleyi bıraktı.

1990'da Manhattan'daki bir Birleşik Devletler federal jürisi, Kaşıkçı'yı ve sürgündeki Filipinler Devlet Başkanı Ferdinand Marcos'un dul eşi İmelda Marcos'u şantaj ve dolandırıcılıktan beraat ettirdi.

80'li yıllarda Filipinler'in eski lideri Ferdinand Marcos ile yakın olduğu yönündeki suçlamalar sonucu İsviçre'de hapis yatan Kaşıkçı, Dünya'nın en büyük yatı olan 86 metrelik Nabila'nın da sahibiydi.

Medya
1991'de Khashoggi, Orta Doğu'yu diğerlerinin yanı sıra eski Başbakan Edward Heath ve Lord Weidenfeld ile birlikte tartışarak İngiliz televizyon programı After Dark 'ta uzun süre göründü.

Kaşıkçı, 1987 yılında Karanlık silah tüccarları: Adnan Kaşıkçı'nın Lüks Yaşamı ve Gösterişli Anlaşmaları başlığıyla Time dergisinin kapağında yer almıştı.

Adnan Kaşıkçı, Londra'da 6 Haziran 2017'de 81 yaşında ölmüştür.

Ortadirek Şaban filmindeki zengin iş insanı "Adnan Bıçakçı" karakteri ile kendisine gönderme yapılmıştır.

Dış bağlantılar
Fiche de Adnan Khashoggi sur Political Friendster
Fiche de Adnan Khashoggi sur NNDB
Biography ; Adnan Khashoggi - The Guardian, 8 juin 2007




Kaynakça