Andrew Mountbatten-Windsor

Andrew Mountbatten-Windsor veya eski unvanıyla York Dükü Prens Andrew (Andrew Albert Christian Edward; d. 19 Şubat 1960, Buckingham Sarayı, Londra), Birleşik Krallık Kralı III. Charles'ın kardeşi ve Kraliçe II. Elizabeth ve Prens Philip'in üçüncü çocukları ve ikinci oğludur.

1986-2025 arası York Dükü olan Andrew, şu an Birleşik Krallık taht sıralamasında sekizinci sıradadır. Özellikle Sarah Ferguson (Fergie olarak da bilinir) ile yaptığı evlilik ve yaşadığı boşanma ile tanındı; Kraliyet Donanması'nda hizmet verdi ve Falkland Savaşı'na katıldı.

Andrew, bir cinsel suçlu olan Jeffrey Epstein ile uzun süredir devam eden bir ilişkiye sahipti; bu durum geniş çapta eleştirilere yol açtı. 2014 yılında Virginia Giuffre, Epstein ve Ghislaine Maxwell tarafından Andrew'a cinsel amaçlı insan ticareti yoluyla gönderildiğini iddia etti. Andrew tüm suçlamaları reddetti ve 2022 yılında Amerika Birleşik Devletleri'nde Giuffre ile uzlaşmaya vardı. Aynı yıl içinde II. Elizabeth, Andrew'un askerî görevlerini geri aldı ve Kraliyet Altesleri hitabını kullanmayı bıraktı.

2025 yılında, Epstein ile olan ilişkisi yeniden gündeme gelmesinin ardından III. Charles, Andrew'un kalan kraliyet üsluplarını ve nişanlarını da geri aldı; ayrıca ünvanını kullanmasını kısıtladı. Andrew'un, Crown Estate'e ait Royal Lodge'dan ayrılması ve Sandringham Malikanesi'nde bulunan özel bir konuta taşınması da beklenmektedir. 19 Şubat 2026 tarihinde kamu görevinde usulsüzlük şüphesiyle gözaltına alındı ve aynı gün serbest bırakıldı, ancak soruşturma devam etmektedir

Çocukluğu ve gençliği
Andrew, Büyük Britanya ve İrlanda prensesi Beatrice'in 1857'deki doğumundan sonra, tahttaki bir Britanya kraliyet mensubu tarafından dünyaya getirilen ilk çocuktur. Kendisinden büyük kardeşleri Prens Charles ve Prenses Anne daha annesi tahta çıkmadan doğmuşlardı. Doğduğundan beri İngiliz kraliyet ailesine mensup olan üyelere verilen “Royal Highness” unvanını taşımaktadır. 1982'de Prens William'ın doğumuna kadar, kardeşi Prens Charles'ın arkasında Britanya taht sıralamasında ikinci sıradaydı. Zamanla Prens William ve Prens Harry'nin çocuklarının doğumları ile Prens'in tahtta ki yeri sekizinciliğe gerilemiştir.

Andrew, Ascot, Berkshire yakınlarındaki Heatherdown Preparatory Okulu'na devam etmeden önce özel öğretmenlerden ders aldı. 1973 yılında, kendisinden önce babasının ve abisi Prens Charles'ın da devam ettiği İskoçya, Morayshire'daki Gordonstoun özel okuluna geçiş yaptı. 1979 yılındaki mezuniyetinden sonra üniversite tahsiline devam etmeyerek Royal Navy 'ye (Kraliyet Donanması) katıldı.

Askerlik hayatı
Andrew Kraliyet Donanması'ndan (Royal Navy) Sea King helikopter pilotu eğitimi olarak mezun oldu. Buna istinaden 1982 yılında HSM Invincible adındaki uçak taşıyıcısında Falkland Savaşı'na katıldı. Britanta Hükûmeti gerçi önceleri Andrew'i gemiden çekip başka görevlerle muhatap etmek istedi, çünkü Kraliçe'nin bir oğlunun ölümünden korkuyorlardı. Ama Kraliçe Andrew'in Invincible'de kalmasında ısrar etti.

Savaştan sonra Andrew eğitimini başka helikopter modelleri ile sürdürdü. 1984 yılında teğmen rütbesini aldı; annesi onu şahsi emir subaylığına (yaver) (Aide-de-camp) yükseltti. Bunu izleyen yıllarda savaş pilotu ve mayın arama gemisinin komutanı olarak görev yaptı. Askeri kariyerinin bitiminde savunma bakanlığında görevliydi. Andrew 2001 yılında Deniz Yarbayı rütbesindeyken (Commander) kraliyet donanmasındaki (Royal Navy) görevine son verdi.

Düğün ve boşanma
Andrew, henüz delikanlı iken "uygun olmayan" kadınlarla kurduğu birçok ilişki, özellikle model Koo Stark yüzünden manşetlere haber oldu. Basında Randy Andy (bir anlamda: kösnül Andy) olarak tanımlandı.

23 Temmuz 1986'da Prens Andrew, Binbaşı Ronald Ferguson'un ikinci kızı olan Sarah Ferguson'la Westminster Abbey'de evlendi. Kraliçe tarafından ona düğünü dolayısıyla York Dükü, İnverness Kontu ve Baron Killyleagh ki bunları en son anne tarafından büyük büyükbabası Kral V. George ve anne tarafından büyükbabası Kral VI. George taşımıştı, unvanları verildi.

Andrew ve Sarah'ın iki çocukları var:
Beatrice Elisabeth Mary (d.8 Ağustos 1988)
Eugenie Victoria Helena (d.23 Mart 1990)

1992 yılında Britanya magazin basınında York Düşesi'nin mali danışmanı olan Amerikalı John Bryan ile, onu pek tekin olmayan durumlarda gösteren resimleri yayınlandı. 19 Mart 1992'de Andrew ve Sarah boşanmayı düşündüklerini açıkladılar. Boşanma 30 Mayıs 1996'da gerçekleşti. Sarah Kraliyet Altesleri unvanını kaybetti ve 30 Mayıs 1996'dan 17 Ekim 2025'e kadar York Düşesi Sarah olarak anılmıştır.

Epstein ile ilişkisi, unvanlarının geri alınması ve gözaltı
Andrew, 2008 yılında 18 yaşın altındaki bir kişiden fuhuş temin etmek suçlamasını kabul eden Jeffrey Epstein ile olan yakınlığı nedeniyle kamuoyunun gündemine geldi. Aralık 2010’da, New York’a yaptığı bir ziyaret sırasında Andrew’un Epstein ile birlikte Central Park’ta yürürken çekilmiş fotoğrafları yayımlandı. Temmuz 2011’de ise, özellikle Epstein ile olan ilişkileri etrafında artan tartışmaların ardından Andrew’un ticaret elçisi olarak yürüttüğü göreve son verildi.

2011 yılında, Epstein’a yönelik suçlamalarıyla tanınan Virginia Giuffre, Daily Mail’e verdiği demeçte, o dönem Andrew ile cinsel bir ilişki yaşamadığını ifade etti. Ancak daha sonraki açıklamalarında, Epstein tarafından Andrew’a birkaç kez yönlendirildiğini ileri sürdü.

30 Aralık 2014’te, Florida’da avukatlar Bradley J. Edwards ve Paul G. Cassell tarafından sunulan bir dilekçede, Andrew’un; aralarında avukat Alan Dershowitz ve adı açıklanmayan “eski bir başbakan”ın da bulunduğu bazı tanınmış kişilerle birlikte, daha sonra o dönemler reşit olmayan Virginia Giuffre ile cinsellik yaşadığı iddia edildi. Dilekçede, Giuffre’nin Jeffrey Epstein tarafından insan ticaretine maruz bırakıldığı da ileri sürüldü.

Ocak 2015’te, Andrew’un Epstein ile olan bağlantılarına ilişkin olarak Kraliyet Ailesinin açıklama yapması yönündeki kamuoyu baskısı yeniden arttı. Saray, yaptığı açıklamada “reşit olmayan kişilerle uygunsuz davranışta bulunulduğu yönündeki her türlü iddianın kesinlikle gerçek dışı olduğunu” belirtti.

Virginia Giuffre, Andrew ile üç ayrı kez cinsel ilişkiye girdiğini iddia etti. Bu iddialar arasında, 2001 yılında 17 yaşındayken Londra’ya yaptığı bir ziyaret sırasında yaşandığı öne sürülen bir olay ile daha sonra New York’ta ve ABD Virjin Adaları’ndaki Little Saint James’te gerçekleştiği iddia edilen cinsel ilişki yer aldı. Giuffre, Londra’daki olayın ardından Jeffrey Epstein tarafından kendisine 15.000 Dolar ödendiğini iddia etti.

Andrew ile Giuffre’nin birlikte çekildiği, Andrew’un kolunu Giuffre’nin beline doladığı ve Ghislaine Maxwell’inde yer aldığı bir fotoğraf kamuoyuna yansıdı.Epstein dosyaları kapsamında yayımlanan ve 2015 yılında “G. Maxwell” imzasıyla Jeffrey Epstein’a gönderildiği belirtilen bir e-posta, fotoğrafın çekildiğini doğrular olarak kabul edildi. E-postada, 2001 yılında Londra’da Giuffre’nin, aralarında Andrew’un da bulunduğu bazı kişilerle görüştüğü ve bu esnada bir fotoğraf çekildiği ifade edildi.

2026’da ise, başka bir Epstein mağduru, avukat Bradley J. Edwards aracılığıyla, 2010 yılında Andrew ile cinsel ilişki yaşaması için Birleşik Krallık’a gönderildiğini ileri sürdü. Söz konusu iddiaya göre, olay Andrew’un konutunda gerçekleşti; ardından kadına Buckingham Sarayı'nın gezdirildiği ve çay orada ikram edildiği öne sürüldü. Şubat 2026’da ise BBC, Epstein dosyalarında olan ve 2011 tarihli olduğu belirtilen hukuki yazışmayı haberleştirdi. Söz konusu belgede, 2006 yılında kimliği açıklanmayan bir egzotik dansçının, Epstein ve Andrew için Florida’daki Epstein evinde 10.000 dolar karşılığında performans sergilemek üzere tutulduğu, ardından üçlü bir ilişki teklif edildiği iddia edildi. Kadın, kendisine 2.000 Dolar ödendiğini belirtti.

BBC Röportajı
Kasım 2019’da BBC'de yayımlanan röportajda Andrew, Epstein ile 1999 yılında Ghislaine Maxwell aracılığıyla tanıştığını söyleyerek, 2011’de yapılan “1990’ların başı” açıklamalarıyla çelişti. Röportajda Andrew, Virginia Giuffre’nin 10 Mart 2001’de kendisiyle cinsel ilişkiye girdiği yönündeki iddiayı reddetti ve o tarihte kızı Prenses Beatrice ile bulunduğunu belirtti. Yayın, medya ve kamuoyundan büyük ölçüde olumsuz tepkiler aldı ve kraliyet ailesinin son yıllardaki en ciddi halkla ilişkiler krizlerinden biri olarak değerlendirildi.

Unvanlarının geri alınması
13 Ocak 2022 tarihinde Kraliçe II. Elizabeth tarafından alınan karara göre, askerî rütbesi, kraliyet görevlerinden tamamen yetkilerinin alındığı açıklandı. Yargılamalarda sadece sivil vatandaş olarak anılmıştır. 17 Ekim 2025'te Andrew, Kral III. Charles ile görüşmesinin ardından York Düklüğü de dahil olmak üzere tüm kraliyet ünvanlarını bıraktığını açıkladı. 30 Ekim 2025'te Buckingham Sarayı, Andrew'un tüm Kraliyet ünvanlarının ve ayrıcalıkların geri alındığını, Andrew'un Windsor'daki "Royal Lodge" malikanesinden taşınacağı duyuruldu.

3 Kasım'da yayımlanan imtiyazname ile Andrew'un “Kraliyet Altesleri” ve “Prens” unvanı geri alındı. 1 Aralık'ta ise The London Gazettede yayımlanan ve 30 Ekim tarihine geriye dönük olarak düzenlenen bir duyuruda, Andrew'un Dizbağı Nişanı ve Viktorya Nişanı’nın iptal edildiği bildirildi.

Görevi kötüye kullanma iddiaları
Şubat 2026’da Thames Valley Polisi, Republic tarafından hazırlanan rapor doğrultusunda Andrew hakkında, görevi kötüye kullanma ve resmî sırların ihlali iddiaları kapsamında soruşturma açılmasının değerlendirildiğini açıkladı.

Gözaltına alınması
19 Şubat 2026 sabahı Andrew, görevi kötüye kullanma şüphesiyle gözaltına alındı. Windsor’daki konutundan ayrıldıktan sonra yaşamaya başladığı Sandringham arazisinde sivil polis araçları görüldü. Thames Valley Polisi, Andrew’un Berkshire ve Norfolk’taki adreslerinde arama yapıldığını açıkladı. Daha sonra polis ekiplerinin, Andrew’un daha önce ikamet ettiği Windsor Great Park’taki Royal Lodge’ta da arama yaptığı doğrulandı. Kral III. Charles, konuya ilişkin “hukukun gereğinin yerine getirilmesi gerektiğini” söyledi. Andrew, 12 saat süren sorgulamanın ardından aynı gün, hakkında soruşturma devam etmek üzere Norfolk’ta bir polis merkezinden serbest bırakıldı.

Bu olay, Kral I. Charles’ın 1647’de gözaltına alınmasından bu yana, Birleşik Krallık kraliyet ailesinden bir üyenin ilk kez gözaltına alınması oldu. ve hüküm süren bir hükümdarın kardeşinin tutuklanması açısından, I. Elizabeth’in 1554’teki tutuklanmasından bu yana bir ilk oldu.

Ünvanlar, üsluplar, şerefler ve armalar
19 Şubat 1960 - 23 Temmuz 1986: Kraliyet Altesleri Prens Andrew
23 Temmuz 1986 - 17 Ekim 2025: Kraliyet Altesleri York Dükü
17 Ekim 2025 - 30 Ekim 2025: Kraliyet Altesleri Prens Andrew
30 Ekim 2025 - günümüz: Andrew Mountbatten-Windsor


Kaynakça