Avcıköy, İspir

Avcıköy, Erzurum ilinin İspir ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

Tarihçe
Mahalle, 1835 yılından beri aynı adı taşımaktadır. 1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de İspir Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.

1835 yılında erkek nüfusun belirlenmesi için yapılan nüfus sayımında köyde 71 erkek nüfus bulunurken, 1896 yılında Ahmed Şakir Paşa'nın gerçekleştirdiği ıslahat çalışmaları çerçevesinde yaptırılan nüfus sayımında ise Kırık nahiyesine bağlı köyde 163 erkek nüfusu tespit edilmiştir.

Coğrafya
Mahalle, Erzurum il merkezine 101 km, İspir ilçe merkezine 45 km uzaklıktadır. ​Avcı köyünün geçmişte adı kaynaklarda Çermeli (Çeremli / Çirimli) olarak da anılmıştır. Bölge tarihsel süreçte Bizans, Saltuklu ve Osmanlı dönemlerine tanıklık etmiştir. IV. Murad döneminde, bölgede asayişi sağlamak amacıyla konuşlandırılan ve "Avcı Birliği" olarak bilinen öncü birliklerden dolayı yerleşimin adı zamanla Avcı olarak tanınmaya başlanmıştır. Köy, 93 Harbi, I. Dünya Savaşı ve Millî Mücadele yıllarında stratejik konumu nedeniyle çatışma bölgelerine yakın olmuş; Çanakkale, Yemen, Kafkasya ve Selanik gibi cephelerde köy halkından katılımlar gerçekleşmiştir. Kafkas Cephesi'nde Delil Halit Paşa'nın yaveri olan Avcılı Hacı Bey ve bölgede etkili olan Mevlüd Efendi yerel tarihte öne çıkan isimler arasındadır. ​Köyün temel geçim kaynakları geleneksel olarak tarım ve hayvancılıktır. Kırcakol bölgesinde arpa, buğday, çavdar, korunga ve yonca gibi tahıl ve yem bitkileri yetiştirilmektedir. Bölgede ayrıca arıcılık, nane yetiştiriciliği ve alabalık üretimi yapılmaktadır. Demirci / Zanaat Kültürü: Tarihsel süreçte köy kendi sanayi ihtiyaçlarını (pulluk, saban, kürek vb.) kendi imkânlarıyla karşılayan ustalara (Navruz Usta, Resim Usta) ev sahipliği yapmıştır Alabalık Tesisleri: Bölgede 28 havuzdan oluşan alabalık üretim çiftliği bulunmaktadır. Bizans döneminde Karahan'a yerleşen yönetici soyunun bölgeyi yayla olarak kullandığı aktarılmaktadır.
​Saltuklular döneminde Viranşehir'e yerleşen Yakut Bey'in kardeşi Kontaz Bey'in "Değirmenler" mevkisinde mandıra kurduğu bilinmektedir. 1600'lü yılların ortalarında köye yerleştiği belirtilen başlıca aile/sülale isimleri:
Livasoğlu
Koçuoğlu
​Köseoğlu
​Nurioğlu (Girbek'ten)
​Lallar
​Kucurlar
​Koçaoğlu
​Kılıçoğlu
​Mollalar Nahiye Bağlantıları: Bölge tarihi süreçte Çeremli (Çermeli) Nahiyesi olarak geçmiş ve bir dönem Nuhoğlu idaresine bağlanmıştır. Mahalle, İspir'in güneybatısında olup,Kafkas Cephesi: Deli Halit Paşa'nın yaveri Avcılı Hacı Bey.
​Çanakkale Cephesi: Muhammed Şevki.
​Yemen Cephesi: Battal Çavuş.
​Selanik: Abdülhalim.
​Sivil / Yerel Liderler: İspir bölgesinde döneme yön veren Hüseyin Efendi ve Mevlüd Efendi.
​Esir/Kayıp Kayıtları: Kafkas Cephesi (Masat Boğazı, Top Dağları) ve diğer cephelerde esir düşen köylülerin izlerine dair kayıtlara değinilmiştir demirci ustaları ​Köyde Üretilen Aletler:
​Süngü, kılıç, kalkan
​Pulluk, cılga, saban, kürek
​Soba, mangal
​Nal ve mığ (nal çivisi) Navruz Usta Resim Usta bölge köylerinde ikamet eden gayrimüslimler avcı köyünde bulunan saltuklu mandırasını köylüden alarak ibadethaneye çevirmiş ve ibadetlerini avcı köyünde yapmışlardır ıspir, çermeli, avcı köyü tarih ten günümüze kadar sanayide ihtiyacı bütün üretimini kendi yapmış başka memleketlere muhtaç olmamıştır avcı köyü şu anki haline gelene kadar dört kez yok olmuştur.. avcı köyünün serüveni bizans ile başlar saltuklu ile devam eder osmanlı ile günümüze kadem basar bölge çetelerin eşkıyaların ermeni ve rumların elinde yıllarca kalır taki yavuz sultan selim hanın trabzon beyler beyi olmasına kadar.. ıran şahı şah ısmailin dedesi şeyh cüneyd bölgeye girmiş tarumar etmiş taki sivasa kadar uzanmış öyleki belgelerde erzurum da insan kalmadığından ulucamii yaban keçilerinin barınağı olmuş ortalama 40 50 yıl sürmüş söylediğim gibi yavuz sultan selim beylerbeyi oluncaya kadar .. yavuz sultan selim han trabzona beylerbeyi olaraak gelir, şeyh cüneyd in yaptıklarını yakından görür, osmanlı avrupa ile uğraşırken sefaviler arkadan vururlar bunun bertaraf edilmesini gerekli görüyordu,,,, 2. bir hususta ankara meydan savaşında timur yıldırım beyaziti yenmiş yıldırım beyazitin hanımını esir almış ve yıldırımın hanımına kendi askerlerine sakilik yaptırmış ve yıldırım beyazıtın eşini timur askerlerin içerisinden en çirkinine vermiştir . bunun bedeli ıranlılardan alınmalı idi... onun için sultan yavuz tebdili kıyafetle ırana yolculuğa çıkar, güzargahı ıspir, çemeli
​tuğrul paşa bugünki avcı köyü sınırları içerisinde bulunan mezra ve köyleri birleştirme kararı verir bunlardan dokuz unu bugünki avcı köyüne yerleştirir . bu köye on iki mezra, altı tane, köy bağlar ismini belgelerde çeremli,,, çirimli >>>> diye geçiyor.. bu köyler dışında kalan yerleri, köyleri ekşioğluna bağlıyor. bölgede en eski çeremli ve yunus iki türk köyüdür . bölgenin en eski köyü .vartiniktir . köyümüzün yaşlıları ile konuş tuğunuzda bu köye dokuz hane gelmiş derler. doğrudur. fakat bu aileler dördüncü murat döneminde kıyıma uğramış kimse kalmamıştır. bu mesele çok uzun bir konudur tarihi kılmani ile ilgisi vardır . bölgenin yok oluşunda en büyük rol ekşioğlunundur bunun için padişah fermanı ile ekşioğlu ıspir sınırlarından asker zoru ile çıkarılmıştır. geri kalanlar yeni yerleşim oluşturmaları gerekiyordu dördüncü muradın bağdat seferinden döndükten sonra diyarbekirde olay çıkaran kara davutun erzuruma geçici atanması ile mescit dağlarına yerleşen çetelerle savaşmak üzere gönderdiği öncü birlik çeremliye yerleşmişti eşkıyalar bu birliklere avcı birliği diyordular ve köyün ismi böyle tanınmaya başlandı.. böyleolmasına rağmen köyümüzde buraya bir avcı yerleşmiş onun için köyün adı avcı kalmıştır diyede söylenir... bu bölgede egemen olan nuhoğlu mülk ten kalandere kadar bu bölgeyi yayla olarak kullanıyordu. nuhoğlunun bu bölgeden çekilmesinin belgesine baktığımda altı köy muhtarı ve bölge imamı olarak ıbrahim hatem hocanın imzası var. padişah fermanı ile sürülmesi var.... fakat anlamadığım norgahda nasıl kaldığı... avcı köyü tür, k ermeni, ve rum asıllı müslüman ailelerden müteşekkildir. öyleki müslüman olup köyümüze gelip kendini yetiştirip kuranı kerim dahi yazanlar mevcuttur. köyümüz bu şekil kurulmuş çok savaşlar görmüş 93 harbi ve kurtuluş savaşlarının acımasızlığını yaşamıştır ... bu savaşlarda büyük kahramanlıklar göstermiştir yemende battal çavuş selanikte abdulhalim çanakkalede muhammed şevki kafkaslarda hacıbey, ıspir de hüseyin efendi ve mevlüd efendi gibi numaralı Rize-Erzurum (Pazaryolu-Aziziye) devlet yoluna, 0,8 km'lik bir köy yoluyla bağlıdır.

Nüfus
Kaynakça
Dış bağlantılar