kaan39/turkish-wikipedia-dataset-clean huggingface dataset:
Akocak, Yüksekova

Akocak, Hakkâri ilinin Yüksekova ilçesine bağlı bir köydür.

Tarihçe
Köyün eski adı 1916 yılı kayıtlarında Elais, 1928 yılı kayıtlarında ise Helayiş olarak geçmektedir.

Coğrafya
Köy, Hakkâri il merkezine 84 km, Yüksekova ilçe merkezine 20 km uzaklıktadır. Köy, Yüksekova'nın kuzeybatısında olup numaralı Hakkari-Yüksekova devlet yoluna 4,9 km'lik bir köy yoluyla bağlanmaktadır.

Nüfus
Kaynakça
Dış bağlantılar
Akocak, Gümüşhane

Akocak, Gümüşhane ilinin Merkez ilçesine bağlı bir köydür.

Tarihçe
Köyün eski adı "Balahor"'dur. 16. yüzyıl tahrir kayıtlarında isminden bahsedilmeyen yerleşim, 1642 yılı avarız defterinde Balahor adıyla Koğans/Kovans nahiyesine bağlı bir köy olarak kaydedilmiştir. Söz konusu deftere göre köyde, 2 Hristiyan ve 1 Müslüman olmak üzere toplam 3 avarız hanesi bulunmaktadır. 1876 yılı sayımında Gümüşhane kazasının Yağmurdere nahiyesinin bir köyü olarak bahsedilen yerleşimde 7 hanede 17 kişi yaşamaktadır. Aynı yıl içerisinde köy Bayburd sancağına bağlanmış ve 1889 yılında lağvedilene kadar bu sancağa bağlı kalmıştır.

Türkiye Cumhuriyetinin kuruluşuyla birlikte de Balahor adıyla Gümüşhane'nin Yağmurdere nahiyesine bağlı olan köyün adı 1950'lerin sonuna doğru değiştirilmiş ve 1960 yılı nüfus sayımından itibaren günümüzdeki adıyla kayıtlarda yer almaya başlamıştır.

Coğrafya ve ulaşım
Gümüşhane merkezine 62 km uzaklıktadır.

Nüfus
Kaynakça
Dış bağlantılar
Yerelnet
Akmescit, Pazar

Akmescit, Rize ilinin Pazar ilçesine bağlı bir köydür.

Tarihçe
Akmescit köyünün eski adı Cacivati (ჯაჯივათი) olarak bilinir. Bu yer adı, Lazca çaylak anlamındaki "mcaci" (მჯაჯი) kelimesinden türemiş Mcacivati'den (მჯაჯივათი) değişime uğramış olabilir. Nitekim Nikolay Marr 1910 yılında köyün adını "Mcacivat" şeklinde yazmıştır. Cacivati Türkçeye Cacivat biçiminde girmiştir. Nitekim 1876 tarihli Trabzon vilayeti salnamesi ile 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Cacivat (جاجیوات) olarak geçer.

Cacivati köyünün bulunduğu Lazeti bölgesi, antik çağda Kolheti Krallığı'nın bir parçasıydı. Osmanlılar bu bölgeyi, 1461 yılında Trabzon İmparatorluğu'nu ortadan kaldırdıktan sonra ele geçirmiştir. Bu yerleşim, 1876 tarihli Trabzon vilayeti salnamesine göre, Trabzon vilayetinin Lazistan sancağına bağlı Atina kazasının bir köyüydü. Nüfusu 24 hanede yaşayan 95 kişiden oluşuyordu. Söz konusu sayının sadece erkek nüfusu olması ihtimali bulunmaktadır. Köyde vergiye tabi hayvan varlığı olarak 40 inek ve 10 öküz kaydedilmiştir.

Cacivati köyü Birinci Dünya Savaşı sırasında Rus idaresi sınırları içinde kalmıştır. Gürcü dilbilimci İoseb Kipşidze, 1917 yılında Lazistan bölgesine yaptığı araştırma gezisinde Çaçivati (ჭაჭივათი) şeklinde not ettiği köyde 43 hanede 246 kişinin yaşadığını yazmıştır. Nikolay Marr ise, 1910 yılında Atina kazasında 69 köy bulunduğunu ve bu köylerden 64'ünde Lazca konuşulduğunu yazmış, Mcacivati köyünü de Lazcanın konuşulduğu yerleşimler arasında saymıştır.

Cacivati köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde, Rize vilayetinin Atina kazasının merkez nahiyesine bağlıydı. Cacivati veya Cacivat Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Akmescit olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında Akmescit köyünün nüfusu 558 kişiden oluşuyordu ve bu nüfus içinde 159 kişi okuma yazma biliyordu.

Köyde bulunan cami 2023 yılında tadilata alınmış, 2024 yılında açılmasından 1 gün sonra yıldırım düşmesiyle büyük ölçüde yanmıştır.

Coğrafya
Akmescit köyü, Rize iline 39 km, Pazar ilçesine 4 km uzaklıktadır.

Nüfus
Kaynakça
Dış bağlantılar
Akmescit, Maçka

Akmescit, Trabzon ilinin Maçka ilçesine bağlı bir mahalledir.

Tarihçe
Yerleşimin eski adı "Zanoy"'dur. 1486 yılında yerleşim tamamı Hristiyanlardan oluşmakta olup bu tarihte 44 hane ve 2 bive (dul kadın) kaydedilen yerleşimde tahmini nüfus 228 kişi yaşamaktadır. 1583'te Hristiyan (Rum) nüfus 125 kişiyken, Müslüman nüfusta 16 kişiden oluşmaktadır.

1515 yılında gene tamamı Hristiyanlardan oluşan köyde; 37 hane, 3 bive ve 9 mücerred (bekar yetişkin erkek) görülürken, 1554 yılında 47 Hristiyan hanesi ve 3 Hristiyan mücerred ile 3 Müslüman hanesi kaydedilmiştir. 1583 yılında köyde Hristiyan 25 hane ve 3 Müslüman hane ile 1 Müslüman mücerred bulunmaktadır. 1683 yılı avarız defterinde köyde 6 Hristiyan ve 4 Müslüman avarız hanesi kaydedilmiştir. Celali İsyanlarından etkilene yerleşimde 1683 avarız defterine göre; 6 Hristiyan ve 2 Müslüman avarız hanesi kaydedilmiştir. 1835 yılına gelindiğinde köyde 9 hanede 59 Müslüman erkek kaydedilmiştir. 1842-45 tarihli nüfus defterine göre köyde; 9 hanede 59 Müslüman erkek ve 25 hanede 62 Hristiyan erkek kaydedilmiştir. 1876/1877 Salnamesinde köyde 75 hane bulunmakta olup 145 Müslüman erkek ile 64 Hristiyan erkek kaydedilmiştir. adıyla Maçka kazasına bağlı görülen yerleşimin adı 1959 yılında, "yabancı kökten geldiği ve iltibasa yol açtığı" gerekçesiyle 7267 sayılı kanunla Akmescit olarak değiştirilmiş ve 1960 yılı nüfus sayımından itibaren yeni adıyla kayıtlarda yer almaya başlamıştır.

Coğrafya
Trabzon il merkezine 20 km, Maçka ilçesine 6 km uzaklıktadır.

Nüfus
Kaynakça
Dış bağlantılar
Yerelnet
Akmescit (anlam ayrımı)

Akmescit şu anlama gelebilir:

Akmescit – Kırım Özerk Cumhuriyeti'nin başkenti
Kebir Camii – Şehre adını veren cami
Akmescit, Koçarlı – Aydın ili Koçarlı ilçesine bağlı mahalle
Akmescit, Pazar – Rize ili Pazar ilçesine bağlı köy
Akmescit, Devrekani – Kastamonu ili Devrekani ilçesine bağlı köy
Akmescit, Maçka – Trabzon ili Maçka ilçesine bağlı mahalle
Akmescit, Bünyan – Kayseri ili Bünyan ilçesine bağlı mahalle
Akmescit, Tire – İzmir ili Tire ilçesine bağlı mahalle
Akmescit, Yunusemre – Manisa ilinin Yunusemre ilçesine bağlı mahalle
Akmescit, Gürgentepe – Ordu ilinin Gürgentepe ilçesine bağlı mahalle
Aknehir

Aknehir 1994 yılında belde olmuştur. Samandağ ilçesine bağlı olan Akınyolu ve Nahırlı köylerinin birleşmesiyle kurulmuştur. 2012 yılında çıkan belediyeler yasası ile Samandağ ilçesinden ayrılmış ve Defne ilçesine bağlanmıştır.

Nüfus



Coğrafya
Aknehir mahallesi, Asi Nehri vadisi ile Büyük Karaçay Deresinin aşağı kısımları boyunca uzanır. Mahalle iki bölgeden oluşmaktadır (Pınarbaşı ile Akpınar) . Yüzölçümü 6,5 km2'dir. 6 Şubat 2023'te gerçekleşen Kahramanmaraş depreminden büyük derecede etkilenmiştir.

Belediye
30 Aralık 1993 tarihinde Akınyolu ve Nahırlı köylerinin "Aknehir" adı altında birleştirilmesiyle belediye statüsü alarak beldeye dönüştü. 12 Kasım 2012'de TBMM'de kabul edilen 6360 sayılı kanun ile mahalle oldu.

Belediyede 10 işçi ve 4 memur olmak üzere 14 kişi çalışmaktadır.

Belediye binasında çay ocağı, kütüphane, lavabo ve emlak servisi binanın 1. katında yer almaktadır. 2. katında ise, toplantı salonu, başkan odası, sekreter odası, muhasebe odası, aşı odası ve yazı işleri bulunmaktadır.

Mahallede kazıcı-yükleyici (kepçe), kamyon, minibüs, traktör, başkanın resmi aracı bulunmaktadır. Yılda bir defaya mahsus olmak üzere emlak ve çevre temizlik vergisi, iki ayda bir su faturaları belediyeye halktan gelir sağlıyor.



Kaynakça
Dış bağlantılar
Akmolinsk Oblastı

Akmolinsk Oblastı ( Akmolinskaya oblast; Aqmola oblısı), Rus İmparatorluğu'nun oblastlarından biriydi. Oblast, günümüz Kazakistan'ın ortasını kapsamaktaydı. Oblastın merkezi Omsk idi.

Oblast, 1868 yılında Sibirya Kırgız Oblastı'ndan ayrılarak kurulmuş olup 1918 yılında Omsk Oblastı ve 1920 yılında Omsk Guberniyası adını aldı.

İdari bölümler
1897 yılı itibarı ile Akmolinsk Oblastı, Akmolinsk, Atbasar, Kökşetav, Omsk ve Petropavl olmak üzere beş uyezde ayrılmaktaydı.

Kaynakça
Akmescit Cuma Camii

Akmescit Cuma Camii (kırımtatarca: Aqmescit Cuma Camisi) veya Büyük Cuma Camii (kırımtatarca: Büyük Cuma Camisi) — Kırım'daki en büyük camidir.

Açıklama
Projeye göre, Simferopol'daki Katedral Camii yaklaşık 3.000 kişiye ev sahipliği yapmalı.

Katedral camisi, dört özdeş minaresi ve bir kubbesi ile Kırım Tatar tarzında ana yapıdır. Kubbenin yüksekliği 28 metredir. Dört minare 58 metre yüksekliğindedir, bu da camiyi Kırım'ın en yüksek noktası yapar;
Akner, Sünik

Akner ( ) Ermenistan'ın Sünik eyaletinin Goris Belediyesi'ne bağlı bir köydür. Goris kentinin 2 km kuzeybatısında, Verişen köyünün hemen kuzeybatısında, Vararak Nehri kıyısında, deniz seviyesinden 1600-1680 metre yükseklikte yer alır.

Etimoloji
Köy daha önce Brun ( ) olarak biliniyordu.

Tarihçe
Köy 1880 yılında kurulmuştur. “Brun” adıyla Çarlık Rusyası döneminde Elizavetpol guberniyasının Zangezur kazasına bağlıydı. Sovyet döneminde Ermenistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti’nin Zangezur kazasının, 1930’dan itibaren ise Goris rayonunun bir parçası oldu. 1958-1990 yılları arasında Verişen devlet çiftliği bünyesindeydi; 1991’de bu çiftlikten ayrıldı. 1995’ten itibaren Ermenistan’ın Sünik iline bağlıdır. 4 Temmuz 2006’da Akner, “Aknaghbyur” olarak yeniden adlandırıldı.

Demografi
Nüfus
Ermenistan Cumhuriyeti Ulusal İstatistik Servisi'ne göre Akner, 2001'de nüfusu 1,116 idi. 2010 yılında ise nüfusu 1.338'e yükseldi.

Yıllara göre nüfus değişimi şu şekildedir:


Kaynakça
Akor

Akor, en az üç ayrı perdenin bir arada tınladığı ses kümesidir. Hangi perdelerin üst üste konulacağı, yapılan müziğin stiline veya müzikte o anda yaratılmak istenen etkiye göre belirlenir.

Klasik tonal armonide akorlar, bir temel notanın üzerine üçlü aralıkların üst üste konulması ilkesiyle kurulurlar. Bu üçlülerin büyük (majör) veya küçük (minör) olmalarından doğan kombinasyonlarla da akorların cinsi belirlenir. Üç notadan oluşan akorlarda, birbirinden farklı dört çeşit akor tipi kurulabilir.

Do sesini kök (karar) ses (ks) kabul edecek olursak:

do-mi-sol (ks+b3+k3) (majör - major)
do-mib-sol (ks+k3+b3) (minör - minor)
do-mi-sol# (ks+b3+b3) (artık - augmented)
do-mib-solb (ks+k3+k3) (eksik - diminished)
NOTALARI LATİN ALFABESİNE GÖRE SİMGELEYEN HARFLER:
"DO" - C

"RE" - D

"Mİ" - E

"FA" - F

"SOL" - G

"LA" - A

"Sİ" - B 'dir.

Buradan; C(Do Majör) GAMI; C - D - E- F - G - A - B - C(Oktav) şeklinde yazılır.
C gamı ses aralıkları(dizi aralıkları), gitar baz alındığında her "bir perde yarım sestir" ve buna göre; [ C D E F G A B C(oktav) ] şeklinde, yani; 2 tam, 1 yarım, 3 Tam, 1 Yarım kalıbındadır. Standart majör dizi bu şekilde oluşur.
C GAMI ÜZERİNDE; C - Dm - Em - F - G - Am - Bm-5 akorlar bu şekilde yerleştirilir, oluşturulur. Yani; 1. ses major akor, 2. ses minör akor, 3. ses minör akor, 4. ses majör akor, 5. ses majör akor, 6. ses minör akor ve 7. ses minör - 5 veya dimione olarak kurulur. C majör gamı, transpoze edilerek(başka tonlara kaydırılarak aynı şekilde uygulanabilir.
ÖRNEK: D gamına kaydıralım. 2 tam, 1 yarım, 3 tam, 1 yarım kalıbına göre; D - Em - F#m - G - A - Bm - C#m-5 kalın harflerle ifade edilenler notalar ve kalın-ince tamamını belirten ibareler de aldığı akorlardır. Ton 1 tam ses transpoze edilmiş D tonuna kaydırılmıştır. Tekrar belirtildiği üzere; majör gam kalıpları ve aldıkları akorlar bu standartta oluşturulurlar.
Kaynakça
Akpınar

Akpınar, Kırşehir iline bağlı bir ilçedir.

Kaman ilçesine bağlı Akpınar bucağı, 1987'de ilçe olmuştur. İlçenin yüzölçümü 582 km²dir. Akpınar ilçe merkezinin deniz seviyesinden ortalama yüksekliği 1.164 metredir. İlçede 1 belediyesi, 6 mahalle ve 26 köy vardır.

İlçe, devlet karayolu üzerinde olduğundan gelişmeye müsaittir. Başlıca geçim kaynağı tarım ve hayvancılık olan halkın, gelir seviyesi düşüktür. Tarım arazisi engebelidir. Kırşehir ilinin en yeşil ilçesidir. Özellikle temiz havası ve her mevsim akan soğuk ve temiz suyu ile bilinir. İlçenin cevizi kalite ve lezzet bakımından ün salmıştır. İlçe nüfusunun bir kısmı yurtdışında işçilik yaparak geçimlerini sağlamaktadır. Özellikle Hollanda, Fransa ve Almanya'da çalışanlar çoğunluktadır. İnşaat işlerinde soğuk demircilik yapan ustaları sayesinde Türkiye'nin en deneyimli soğuk demir ustaları bu ilçeden çıkmaktadır. Özellikle Türki ülkelerde iş yapan çok sayıda işçisi vardır.

Coğrafya
İç Anadolu Bölgesi'nin orta Kızılırmak bölümünde kalan Akpınar ilçesi, güneyinde Kırşehir, kuzeybatısında Kırıkkale ili Keskin ilçesi, batısında Kaman, kuzeydoğusunda Akçakent, il ve ilçelerde karayolları ile bağlantısı bulunmaktadır. Karasal iklime sahip olan ilçede dere ve küçük akarsular yönünden zengin olduğu görülmektedir. Orman bakımından yoksun olan ilçe bozkır görünümündedir. Vadi tabanı sulak yerlerinde kavak, meyve bahçeleri ve şeker pancarı ilçe tarımı açısından önemli yer oluşturmaktadır. İlçede sulama göleti ve bazı hastalıklara iyi geldiği düşünülen birden fazla sıcak su kaynağı bulunmaktadır.

Nüfus
Kaynakça
Dış bağlantılar
YerelNET
Akondroplazi

Akondroplazi, FGFR3 genindeki bozukluklardan kaynaklanan kalıtsal bir cücelik tipidir. Gövde normal büyüklükteyken kol ve bacaklar anormal derecede kısa ve baş normalden büyüktür. Yeni doğanda orantısız cücelik vardır. Gövdenin normal görünümüne rağmen, ekstremiteler (kol ve bacaklar) oldukça kısa, baş ise büyüktür. El ve ayakları künt yapıda olan bu kişiler yavaş yürüdüklerinde salınımlarıyla, hızlı yürüdüklerinde ise sekmeleri ile dikkat çekerler. Normal endokondral kemikleşmede yetersizlik vardır. Membranöz kemikleşmede sorun olmadığı için kafaları vücutlarına göre büyüktür. Uzun kemikler endokondral kemikleşme ile (kıkırdak taslağın kalsifiye olmasıyla); yassı kemikler ise membranöz kemikleşme ile (kıkırdak aşaması olmadan, doğrudan osteoide kalsiyum çökmesi ile) büyürler.

Kaynakça
Akomodasyon refleksi

Yakındaki nesnelerin etkin bir şekilde retinada odaklanabilmesi için lenste meydana gelen şekil değişikliğine ve buna bağlı olarak lensin kırıcılık gücünün artmasına lensin akomodasyonu veya uyum yapması adı verilir. Yakından gelen nesnelerden gelen ışık daha yayılarak diğer bir deyişle diverjan gelmektedir, nesneler uzaklaştıkça bu yayılma azalır. Bu nedenle yakındaki nesneleri retina üzerinde odaklamak için daha yüksek bir kırma gücüne ihtiyaç vardır. Yakına bakarken lensin şekil değişikliğinin yanı sıra gözler birbirine yaklaşır ve göz bebekleri küçülür buna uyum triadı veya akomodasyon triadı adı verilir.

Mekanizması
Lens gözden çıkarıldığı zaman göz içerisinde olduğundan daha küresel bir şekildedir. Lensin, elastik olması ve iç basıncının fiziksel olarak eşit bir şekilde dağılım gösterme zorunluluğu lensin küre şekline yatkınlığını açıklar. Lens göz içerisinde bir disk şeklindedir, bunun nedeni lensin gözün içerisinde zonüla denilen ince lifler tarafında belli bir gerilimle çekilmesidir. Lensin ekvatorunu çevreleyen bu lifler gözün iç kısmında yer alan silier cisim denilen bölgeye tutunurlar. Bu bölgede yer alan silier kasın kasılması ile zonülaların lens üzerine uyguladıkları gerilim azalır, lensin ön ve arka yüzünün eğimi ve buna bağlı olarak lensin kırma gücü artar.
Akordeon

Akordeon, akordiyon Bir ya da iki kılavuz ile bir körükten oluşan akordiyonda, serbest metal dillerin titreşmesi, klavyenin tuşlarına basmakla sağlanır.

Tarihi
Akordeon'un ilkel şeklinin 1822'de Berlin'de Christian Friedrich Ludwig Buschmann tarafından icat edildiğine inanılır. Ama yakın zamanda akordeon olarak adlandırılabilecek bir enstrümanın 1816'da veya daha önceki bir tarihte Nürnbergli Friedrich Lohner tarafından kullanıldığı saptanmıştır.

Akordeon ismine ilk patent ise 1839'da, Viyanalı org ve piyano yapımcısı Cyrillus Demian tarafından günümüzdeki akerdeona çok da benzemeyen tek klavyeli küçük bir çalgı alındı. Kısa sürede, birçok firma bu yenin çalgının üretimine girişti. "Diyatonik akordeon" denilen ve diyezli ya da bemollü sesleri veremeyen bu çalgı, köylere kadar yayıldı. 1880'de, iki klavyeli kromatik akordeon gerçekleştirildi. Diyezli ve bemollü sesleri de verebilen bu yeni akordeon, kısa sürede çok tutundu. 1940'ta daha da gelişti ve konser akordeon adını aldı. George Auric ve Jean Françaix gibi besteciler bu çalgı için birçok parça besteledi.

Örnekler
Akordeon Kurumları
Accordion Teacher's Guild (ATG)
American Accordion Musicological Society
American Accordionists' Association (AAA)
Closet Accordion Players of America (CAPA)
Confédération Internationale des Accordéonistes
Accordion Federation of North America (AFNA)
UK National Accordion Organisation

Ayrıca bakınız
Bandoneon

Kaynakça
Dış bağlantılar
Accordion Apocalypse - Antik akordeon müzesi, servisler, dersler.
Accordion Trainer - Will teach you the Stradella basses as a game.
"Accordionists" Blog
Accordion Radio
American Accordion Musicological Society
Chromatic C-system button layout
Classical Free Reed, Inc., The - An organization dedicated to the advancement of free-reed instruments in classical music.
Confédération Internationale des Accordéonistes , a member of the IMC, sponsored by UNESCO
Information about accordions with Stradella bass system , table for creation of additional chords with the Stradella bass system
UK Accordionist - Nikolai Ryskov
Videos and flashcards to learn Stradella bass system
AccordionChords.com Stradella Bass System & Piano Accordion Chord Charts
Akort

Akort, bir enstrümanın çalındığında istenen notayı vermesi için enstrümanın ayarlanması işlemidir.

Standart akort düzenleri
Yaygın telli enstrümanların standart akort düzenleri şöyledir:


Akort terimleri
Düşürülmüş (downtuned) ve yükseltilmiş (uptuned) akort
Standart gitar akordundaki tellerin her birinin belirli bir ses kadar düşürülmesine downtuning, yükseltilmesine ise uptuning denir. Yani bir gitar, standart akort olan E-A-D-G-B-E şeklinde değil de D-G-C-F-A-D şeklinde ayarlanırsa buna 1 adım düşürülmüş (downtuned) akort denir.
Akoluk, Gazipaşa

Akoluk, Antalya ilinin Gazipaşa ilçesine bağlı bir mahalledir.

Tarihçe
Mahallenin adı, 1946 yılı kayıtlarında Sünne olarak geçmektedir. Daha önceleri Gevenes köyüne bağlı bir mahalle iken, 9 Temmuz 1949'da köy statüsü kazandı. 2012 yılındaki yasa değişikliğinden sonra yeniden mahalle oldu.

Coğrafya
Antalya il merkezine 235 km, Gazipaşa ilçe merkezine 38 km uzaklıktadır.

Nüfus
Kaynakça
Akova, Hendek

Akova, Sakarya ilinin Hendek ilçesine bağlı bir mahalledir.

Tarihçe
Mahallede Lazlar, Karadenizliler ve az sayıda Kurmanç yaşamaktadır. Sakarya ili Hendek ilçesi Merkez Nahiyesinin Nüzhetiye (Çiftlik) Köyüne bağlı Tatarlar (Tatarköy) Mahallesi iken 28 Nisan 1958 tarihinde Akova adıyla müstakil bir köy haline gelmiştir.

Coğrafya
Sakarya il merkezine 28 km, Hendek ilçesine 4 km uzaklıktadır.

Nüfus
Kaynakça
Dış bağlantılar
Yerelnet
Akoluk, Sarız

Akoluk, Kayseri ili Sarız ilçesine bağlı bir mahalledir. 2012 yılında yürürlüğe giren büyükşehir yasası kapsamında köy statüsünden mahalle statüsüne geçirilmiştir. Sarız ilçe merkezine yaklaşık 23 kilometre, Kayseri il merkezinden ise 155 km uzaklıktadır. 2024 yılı itibarıyla mahallenin nüfusu 20 kişi olarak kayıtlara geçmiştir. Yerleşimin eski adı “Çürük” olarak bilinmekte olup, bu isim tarihî kaynaklarda da geçmektedir.

Mahallenin yerleşik halkı, Oğuz Türklerinin Bozok koluna mensup olan Avşar boyuna bağlı Torun obası mensuplarından oluşmaktadır. Torun obası, Avşar boyunun tarihsel süreçte teşkilatlanmış alt kollarından biri olup özellikle 19. yüzyıldan itibaren İç Anadolu bölgesine yoğun olarak göç etmiştir. Bu oba mensupları başta Kayseri olmak üzere Niğde, Kırşehir gibi illerde çeşitli köylere yerleşmişlerdir. Sarız ilçesi sınırları içerisinde yer alan Akoluk (Çürük) mahallesi ile Yedioluk, Kıskaçlı ve Çavdar köyleri; Torun obasına mensup ailelerin topluca yaşadığı yerleşimler arasında yer almaktadır.

Torun obası bünyesinde Sarıveli-Oğlu, Terkeşli-Oğlu, Şahmetli-Oğlu, Mucuk-Oğlu, Muhazim-Oğlu ve Hösük-Oğlu gibi soyadlarıyla anılan sülale yapıları öne çıkmaktadır. Bu yapılar, oba içerisinde sosyal dayanışmayı ve geleneksel teşkilatlanmayı güçlendiren unsurlar olarak dikkat çekmektedir.

Kültürel açıdan değerlendirildiğinde, Torun obası mensuplarının geleneksel Türkmen-Avşar kültürünü yaşattıkları, özellikle sözlü edebiyat ve müzik alanında zengin bir mirasa sahip oldukları görülmektedir. Avşar türküleri, ağıtlar ve geleneksel anlatılar, bu kültürel zenginliğin günümüze ulaşmasını sağlamaktadır.

Akoluk Mahallesi ve burada ikamet eden Torun obasına mensup topluluklar, hem tarihî hem de kültürel açıdan bölgesel etnografyanın önemli bir parçasını oluşturmaktadır. Bu topluluğun yerleşim, soy yapısı ve kültürel devamlılığı; Anadolu'daki Türkmen yerleşim tarihinin izlerini taşımaktadır.

Nüfus
Dış bağlantılar
Yerel NET

Kaynakça
Akoluk, Tuzluca

Akoluk, Iğdır ilinin Tuzluca ilçesine bağlı bir köydür

Tarihçe
Köyün adı, 1901 yılı kayıtlarında Taxtiyalu, 1928 yılı kayıtlarında Tegelti olarak geçmektedir. 1960'a kadar Tekaltı adıyla bilinen köy, sonradan "Akoluk" adını almıştır.

Coğrafya
Köy; Iğdır il merkezine 47 km, Tuzluca ilçe merkezine 11 km uzaklıktadır.

Nüfus
Köyde 1886 yılında 295 Azeri Türkü yaşamaktaydı.




Kaynakça
Dış bağlantılar
Akpazar

Akpazar, Tunceli ili Mazgirt ilçesine bağlı bir beldedir.

Tarihçe
Osmanlı kaynaklarında yerleşim Çarsancak adıyla anılmaktadır. Osmanlı egemenliği döneminde Dersim yöresinin en önemli kasabalarından biri olarak önem taşımıştır. Çarsancak; 1832 yılı Osmanlı kayıtlarında Pertek, Sağman, Mazgirt, Çemişgezek'i içine alan bir sancaktır. 1840 tarihli kayıtlarda ise Harput sancağına bağlı bir kaza merkezi olarak geçmektedir. Bu kayıtlarda kaza merkezinde Ermeni nüfusa ait 1127 hane bulunurken, toplam 4537 erkek yaşamaktaydı. 1865 yılında meydana gelen Ermeni isyanlarına sahne oldu. 1905 yılında "Peri" adıyla Çarsancak ilçesinin merkezi görülen yerleşim, 1916 yılındaki Dersim ayaklanmaları sırasında isyancılar tarafından yağmalandı. 20. yüzyıl başlarına gelindiğinde yerleşimde Müslüman nüfus, Ermeni nüfustan fazla görülmektedir. 1926 yılında bucak merkezi olan yerleşim, 28 Şubat 1967 tarihinde belde belediyesi teşkilatının kurulmasıyla "Akpazar" adını almıştır. Akpazar'ın belediye statüsü, nüfusunun 2000 kişinin altına düşmesi üzerine 2013 yılında sona erecekti. Ancak idari birleşme neticesinde yıl sonunda nüfusu 2039'a yükselince belde kapanmaktan kurtuldu.

2006 yılına kadar müstakil köy olup o tarihte beldeye bağlanarak mahalle statüsüne düşürülen Örs, Kuşçu ve Karabulut (Sorek) yerleşimlerinin kuruluşu eskilere dayanmaktadır. 1691 yılı Cizye Defterine göre bu yerleşimler Mazgirt kazasında Gayrimüslimlerin yaşadığı köyler arasında görülmektedir. Kuşçu mahallesi sınırları içerisinde bulunan höyükte (Til Höyük) yüzeysel araştırmalara göre Demir Çağı'na ait bulgulara rastlanılmıştır.

Coğrafya
Keban Baraj Gölü kıyısında Elâzığ -Tunceli Devlet yolu üzerinde, Tunceli il merkezine 45 km. Mazgirt ilçesine 38 km uzaklıktadır.

Nüfus
Mahalleler
Çarşıbaşı Mah.
Güneşdere Mah.
Kuşçu Mah.
Örsköy Mah.
Güneyharman Mah.
Karabulut Mah.
Elmalik Mah.
Kepektaşı Mah.
Gelinpinar Mahallesi
Obuzbaşı Mahallesi
Kayacı Mahallesi
Karsan Mahallesi

Yönetim
Belediye başkanlığı
Kaynakça
Dış bağlantılar
Akpazar Belediyesi
Mazgirt Kaymakamlığı
Akova

Akova ya da Bijelo Polje (Kiril: Бијело Поље - Biyelo Polye, Osmanlı devrinde آق اووه "Akova" ), Karadağ'ın kuzeyinde bir kasaba ve belediye merkezidir. Coğrafi ve tarihi bölge olarak Sancak bölgesinin Karadağ'daki kısmında yer alır.

Tarih
Osmanlı Devleti zamanında, 19. yüzyıl sonlarından Osmanlı egemenliğinin ortadan kalktığı 1912 yılına dek Kosova Vilayeti'ne bağlı bir kaza olmuştur. Bu dönemde Yeni Pazar Sancağı'nın içindedir. Bu sancak, Yeni Pazar, Seniçe, Kolaşin, Nova Varoš ve Akova kazalarından oluşmaktaydı.

Nüfus
Akova Belediyesi sınırları dâhilinin 2011 yılındaki toplam nüfusu 46.051 olarak verilmektedir. Bu nüfusun etnik dağılımı: Sırplar 16.562; Boşnaklar 12.592; Karadağlılar 8.808; Müslümanlar 5.985; Romanlar 334; Sırp-Karadağlılar 136; Türkler 18 şeklindedir.

Kaynakça
Dış bağlantılar
Visit-Montenegro.com