kaan39/turkish-wikipedia-dataset-clean huggingface dataset:
Basketligaen

Basketligaen (Türkçe: Danimarka Basketbol Ligi), Danimarka'da en üst düzey profesyonel basketbol ligidir. Erkekler birinci ligi 1957 yılında kurulmuş ve şu anki lige ise 1998 yılında başlanmıştır. Lig tarihinde en fazla şampiyonluğa sahip takım Bakken Bears'dır ve bugüne kadar 18 şampiyonluk kazanmıştır. BMS, 1986 ile 1990 yılları arasında ligde üst üste 5 şampiyonluk yaşayan tek takımdır. Lig, 11 takımdan oluşur ve düşme kuralları bulunmamaktadır.

Takımlar
Şampiyonluklar
1957-58: Aarhus
1958-59: Gladsaxe
1959-60: Gladsaxe
1960-61: SISU
1961-62: SISU
1962-63: Gladsaxe
1963-64: Gladsaxe
1964-65: Gladsaxe
1965-66: SISU
1966-67: SISU
1967-68: Gladsaxe
1968-69: Gladsaxe
1969-70: Virum
1970-71: Virum
1971-72: SISU
1972-73: SISU
1973-74: Falcon
1974-75: Falcon
1976-77: SISU
1973-74: Falcon
1977-78: Falcon
1978-79: Stevnsgade

1979-80: Stevnsgade
1980-81: SISU
1981-82: BMS
1982-83: SISU
1983-84: SISU
1984-85: SISU
1985-86: BMS
1986-87: BMS
1987-88: BMS
1988-89: BMS
1989-90: BMS
1990-91: Hørsholm
1991-92: Horsens
1992-93: Hørsholm
1993-94: Horsens
1994-95: Stevnsgade
1995-96: Værløse
1996-97: Skovbakken
1997-98: Horsens
1998-99: Skovbakken
1999-00: Skovbakken
2000-01: Skovbakken

2001-02: Værløse Farum
2002-03: Copenhagen
2003-04: Århus
2004-05: Skovbakken
2005-06: Horsens
2006-07: Skovbakken
2007-08: Bakken Bears
2008-09: Bakken Bears
2009-10: Svendborg Rabbits
2010-11: Bakken Bears
2011-12: Bakken Bears
2012-13: Bakken Bears
2013-14: Bakken Bears
2014-15: Horsens
2015-16: Horsens
2016-17: Bakken Bears
2017-18: Bakken Bears
2018-19: Bakken Bears
2019-20: Bakken Bears
2020-21: Bakken Bears
2021-22: Bakken Bears
2022-23: Bakken Bears


Finaller
Kaynakça
Baskil Tren İstasyonu

Baskil Tren İstasyonu, Elazığ'ın Baskil ilçesi Cumhuriyet Mahallesi'nde yer alan TCDD'ye ait hemzemin tren istasyonudur.

Fevzipaşa – Yolçatı – Kurtalan demiryolu üzerinde yer alan istasyon, -o sıralar adı Devlet Demiryolları Umum Müdürlüğü olan- TCDD tarafından inşa edilerek 1934'te hizmete girmiştir.

Bir kenar peronu ve iki ada peronundan oluşan istasyon, Fırat Ekspresi, Güney Kurtalan Ekspresi ve Van Gölü Ekspresi Anahat Trenleri'ne hizmet vermektedir.

Gar binasının bir kısmı 2017 İzmir saldırısı'nda ölen polis Fethi Sekin anısına bir odanın da bulunduğu Baskil Kültür, Sanat Evi ve Müzesi'ne dönüştürülmüştür.

Hatlar
TCDD
Fevzipaşa – Yolçatı – Kurtalan demiryolu

Hizmetler
İstasyon yapısı
Peron yapısı
Güzergâh
Çevre alanı
Görseller
Kaynakça
Dış bağlantılar
TCDD resmî sitesi
TCDD Taşımacılık resmî sitesi
Baskin-Robbins

Baskin-Robbins, Amerikalı birçok uluslu dondurma ve pasta zinciridir. 1945 yılında Burt Baskin ve Irv Robbins tarafından Glendale, Kaliforniya şehrinde kurulmuştur. Şu anda merkezleri Canton, Massachusetts şehrinde bulunmakta olup Dunkin' Donuts isimli kardeş markasıyla paylaşılmaktadır. 8000'den fazla lokasyonuyla dünyanın en büyük dondurmacı zinciridir.

Kaynakça
Baskın azınlık

Baskın azınlık, egemen azınlık veya elit hâkimiyeti olarak da adlandırılır, bir ülkede genel nüfusun küçük bir bölümünü (demografik azınlık grubu) oluşturmasına rağmen siyasi, ekonomik veya kültürel hâkimiyete sahip olan bir azınlık grubudur. Bu terim, genellikle etnik grup için kullanılır ve bu grup, ırksal, ulusal, dini, kültürel veya kabile çizgilerle tanımlanır ve nüfusun geri kalanına kıyasla orantısız bir güç ve zenginliğe sahiptir.

Buna karşılık, azınlıkçılık, daha az kalıcıdır ve ırk veya etnik köken temelinde değil, bir siyasi partinin siyasi yapılar ve kararlarda çoğunluğu elinde tuttuğu, ancak bir seçimde oyların çoğunluğunu alamadığı durumlarda görülür.

Afrika
Önemli bir örnek, apartheid rejimi sırasındaki Güney Afrika’dır; burada beyaz Güney Afrikalılar, daha spesifik olarak Afrikanerler, nüfusun hiçbir zaman yüzde 22’sinden fazlasını oluşturmamalarına rağmen ülkeye hâkim bir kontrol uygulamışlardır. Afrika kökenli Amerikalılar’dan gelen ulusal vatandaşlar Liberya’da, beyaz Zimbabveliler Rodezya’da, ve 1990’lardan beri Ruanda’daki Tutsiler de güncel veya yakın geçmişteki örnekler olarak belirtilmiştir.

Brezilya
Brezilya’da, nüfusunun çoğunu (yüzde 45,3) oluşturmasına rağmen, pardolar daha fazla yoksulluktan etkilenmekte, daha yüksek bir Okuryazarlık oranına sahip olmakta, öldürülme olasılığı daha yüksek olmakta ve favela’larda (Brezilya Portekizcesi’nde gecekondu için kullanılan argo) yaşama olasılığı en yüksek olan gruptur. Buna karşılık, ülkedeki beyaz nüfus (yüzde 42,8), ortalama olarak eğitim, iş fırsatları ve daha yüksek ücretlere daha iyi erişime sahiptir; beyaz iş gücü, siyah Brezilyalılara göre yüzde 80 daha fazla kazanmaktadır. Siyah ve pardo Brezilyalılar, Kongre’de yeterince temsil edilmemektedir; seçilen milletvekillerinin yüzde 71,9’u beyaz, yüzde 21,1’i pardo ve yüzde 5,3’ü siyahtır.

Kaynakça
Barzilai, Gad. Communities and Law: Politics and Cultures of Legal Identities (Ann Arbor: University of Michigan Press, 2003).
Chua, Amy. World on Fire: How Exporting Free Market Democracy Breeds Ethnic Hatred and Global Instability (Doubleday, New York, 2003).
Gibson, Richard. African Liberation Movements: Contemporary Struggles against White Minority Rule (Institute of Race Relations: Oxford University Press, London, 1972).
Haviland, William. Cultural Anthropology. (Vermont: Harcourt Brace Jovanovich College Publishers, 1993). p. 250-252. .
Johnson, Howard and Watson, Karl (eds.). The White Minority in the Caribbean (Wiener Publishing, Princeton, NJ, 1998). ,
Russell, Margo and Martin. Afrikaners of the Kalahari: White Minority in a Black State ( Cambridge University Press, Cambridge, 1979).
Baskunçak Gölü

Baskunçak Gölü ( ; ), Rusya'nın Astrahan Oblastı'nda bulunan bir hipersalin göldür. Göl, Hazar Denizi ile Volga Nehri arasında yer almaktadır.

Gölün tuzluluk oranı yaklaşık 300 g/L'dir. 8. yüzyıldan beri tuzu çıkarılmış ve İpek Yolu boyunca ticareti yapılmıştır. Günümüzde gölün belirgin saflıktaki tuzu (%99,8 NaCl), Rusya'nın tuz üretiminin %80'ini karşılamaktadır.

Göl kıyısında şifalı kil ve çamur yatakları bulunmaktadır. Buradaki turizm sezonunun en yoğun dönemi yaz aylarıdır.

Bölge, 1997 yılından bu yana Bogdo-Baskunçak Doğa Koruma Alanı kapsamında koruma altındadır.

Kaynakça
Dış bağlantılar
Bogdinsko-Baskunchaksky Nature Reserve
Bogdo-Baskunchak Nature Reserve as a Geoheritage site // Geology's Significant Sites and their Contributions to Geoheritage (Geological Society of London Special Publications Vol. 543), 2024.
Basquiat

Basquiat: Şöhretin Bedeli, 1996 yapımı Julian Schnabel'in yönettiği Jean-Michel Basquiat'ın şöhrete giden yolda başına gelenleri anlatan sinema filmidir. Filmde Jeffrey Wright, Michael Wincott, Claire Forlani, Benicio Del Toro, David Bowie, Gary Oldman, Dennis Hopper, Christopher Walken, Willem Dafoe, Courtney Love ve Vincent Gallo gibi isimler rol almıştır.

Film Türkiye'de 2 Mayıs 1997 tarihinde vizyona girdi.

Oyuncular
Jeffrey Wright .... Jean-Michel Basquiat
David Bowie .... Andy Warhol
Gary Oldman .... Albert Milo
Michael Wincott .... Rene Ricard
Benicio del Toro .... Benny Dalmau
Claire Forlani .... Gina Cardinale
Dennis Hopper .... Bruno Bischofberger
Tatum O'Neal .... Cynthia Kruger
Courtney Love .... Büyük Pembe
Christopher Walken ... The Interviewer
Willem Dafoe .... the Electrician
Parker Posey .... Mary Boone
Rene Rivera .... Juan
Sam Rockwell .... Thug
Vincent Gallo .... Kendisi / Party Guest
Basmil

Basmil veya Basmıl (Çince: 拔悉蜜, Basimi, Baximi) göçebe bir Türk boyu 7.- 8. yüzyıllarında Cungarya Havzası (Moğolca: Зүүнгар Züüngar, Çince: 準噶爾; Zhǔngáěr, Rusça: Джунгария Dzhungariya) (şimdiki Çin Halk Cumhuriyeti'nin kuzeybatısı) denilen bölgede yaşamışlardır. Basmiller Doğu Türk Kağanlığı zamanında çok önemli rol oynamışlardır hatta bir devir Kağanlar bu boydandır. (Türkiye menşeli tarih kitaplarında Basmiller olarak geçer.) Göktürk Kağanlığına karşı direnmişlerdir. Ancak belli bir süre sonra yok olup, öbür Türk kavimleriyle karışmışlardır. Güçlü bir boy olan Basmiller, tarihe izlerini fazla bırakamamışlardır. Bugünkü Türk cumhuriyetlerinde Basmiller'in hâlâ yaşadığı konusunda bir delil yoktur. Ancak bugünkü Türk boylarının içinde Basmil boyuyla karışmış olan mutlaka bulunur. Çünkü bir halk ya da boy ancak karışarak ve asimile olarak yok olabilir.

Basmiller Orhun Kitabelerinde geçmektedir.

Eski bir Türk ünvanı olan qutluγ (kutluğ), başka ünvanlarla birlikte sık sık kullanılırdı, ïduq qut (Basmil boyunun Hakanın ünvanı, sonra Turfan'nın Uygur kağanı), qut Tengri xatunï, Bilge qutï (Uygur beylerine verilen ünvan)

Bilge Kağan Bengü Taşı 1. yüzünde (Doğu yüzü);



Argular, Kazakların Orta Jüz (Kazakca: Орта жуз, Orta Jûz) dedikleri göçebe boylar birliği olarak bilinen, eski Basmillerdir.

Kaşgarlı Mahmud, Türk Dili'nin en eski ve değerli sözlüklerinden Divân-ı Lügati't-Türk'te;
"Rûm ülkesine en yakın olan boy Beçenek'dir; sonra Kıpçak, Oğuz, yemek, Başgırt, Basmıl, Kay (Kayı), Yabaku, Tatar, Kırkız (Kırgız) gelir. Kırgızlar Çin ülkesine yakındırlar. Bundan sonra Tavgaç (bkz. Tabgaçlar) gelir. Bunların ülkesi ise Maçindir. Ayrıca "Çomul boyunun kendilerinden bulunduğu çöl halkı ayrı bir dile sahiptir, Türkçeyi iyi bilirler. Kay, Yabaku, Tatar, Basmıl boyları da böyledir. Her boyun ayrı bir ağzı vardır; bununla beraber Türkçeyi de iyi konuşurlar. Kırgız, Kıpçak, Oğuz, Toxsı (Tukhs), Yağma, Çiğil, Uğrak, Çaruk boylarının öztürkçe olarak yalnız bir dilleri vardır. Yemeklerle Başgırtların dilleri bunlara yakındır. .... Dillerin en yeğnisi Oğuzların, en doğrusu da Toxsı ile Yağmaların dilidir." şeklinde tanımlanmıştır.

Notlar
Kaynakça
S.G.Klyashtorny, "Ancient Turk Rock Inscriptions in the Talas Ala-Too. A Sogdian Word in an Old Turk Inscription", Webfestschrift Marshak 2003, (Direkt Web Yazısı )
Atalay, Besim (2006). Divanü Lügati't - Türk. Ankara: Türk Tarih Kurumu Basımevi. ISBN 975-16-0405-2
Basmacı Abdi Efendi

Abdi Efendi (1797; Davutpaşa, İstanbul - 1851), III. Selim dönemi Klasik Türk musikisi bestekârlarındandır. Babası kadı idi. Küçük yaşta babası ölünce bir basmacı dükkânında çalışmaya başladı. Bu yüzden "Basmacı" adıyla tanındı. Bazı kaynaklarda babasının kadı olduğu bilinmediğinden yanlış olarak "Basmacızâde" denmektedir.

Sultan III. Selim bir gün tebdil-kıyafet iken tesadüfen Abdî Efendi'nin çok güzel sesiyle okuduğu bir musiki eserini dinledi. Bunun üzerine, Enderûn'a alınarak yetiştirilmesini emretti. Burada üstün başarı göstererek, 1808 yılında 20 yaşında iken padişah müezzini oldu. 30 yıldan fazla bu görevde kaldı. Daha sonra Mızıkay-ı Hümâyûn'a hoca oldu ve bu görevi 63 yaşında ölünceye kadar, toplam 5 yıl sürdü. İstanbul Maçka'da defnedildi. Mezar kitabesi mevcuttur.

Müzikolog, tarihçi ve jeneolog Yılmaz Öztuna, Abdi Efendi'nin neslinin devam etmekte olduğunu belirtmekle birlikte, yaşamakta olan torunları hakkında bilgi vermemektedir.

Abdi Efendi önemli bir bestekârdır. Dindışı sözlü büyük ve küçük formlarda bestelediği eserleri günümüze gelmiştir. Sazende olduğu bilinen ve uzun yıllar padişah müezzinliği yapmış olan bir bestekârın dini musiki besteleri ve saz eserleri de olması beklenir. Ancak bu tarz eserlerinden günümüze ulaşanı yoktur. Günümüze ulaşan eserlerinin sayısı 3 beste ve 12 şarkı olmak üzere 15'tir. TRT repertuvarında ise 2 beste ve 8 şarkı olmak üzere 10 eseri mevcuttur. Uşşak beste bazı kaynaklarda Tulum Abdi adına kayıtlıdır.

Abdi Efendi'nin eserlerinden Acemaşiran beste (Ber-küşâ-yı mâ'delet hâkân-ı devrân dâima), Uşşak beste (Bakılmaz ârız-ı pür-tâbına ol mâh-i tâbânın), Rast Ağır Düyek şarkı (Senin aşkınla çâk oldum) ve bilhassa Mahur Ağır Aksak şarkı (Gülşen-i ezhar açtı her yana) çok güzel ve değerli eserlerdir. Bazı eserlerini medhiyye olarak bestelemiştir.

Kaynakça
Yılmaz Öztuna. Büyük Türk Musikisi Ansiklopedisi
TRT Repertuvarı
İbnülemin Mahmud Kemal İnal. Hoş Sadâ
Basmınc

Basmınc (Farsça: باسمنج), İran'ın Doğu Azerbaycan Eyaleti'nde şehir.

Eyaletin Tebriz şehristanı'nın Merkezî bahşı'nda bulunan şehrin 2006 yılı resmi nüfusu 10.736 kişi ve 2.873 hanedir.

Tebriz'in 10 km güneydoğusunda yer alır. Halkı İran Azerisi'dir ve şehirde İran Azericesi konuşulmaktadır.

Şehir ve çevresinin geçim kaynağı tarım ve hayvancılıktır. Şehir, özellikle ülke içinde salatalık turşusu üretimiyle meşhurdur. Ayrıca şehirde yerel ölçekli halı üretimi de yapılır.

Kaynakça
Baskınlık (genetik)

Baskın veya dominantlık, genetikte bir genin karşılıklı lokuslar üzerinde bulunan alellerinden hangisinin canlının karakterini (fenotipini) belirleyeceğini gösteren ilişki.

En basit şekliyle, bir genin A ve B olmak üzere iki alelinin olduğunu düşünürsek, canlının genotipini AA, BB ve AB olmak üzere üç farklı şekilde olabilir. Eğer AA ve BB genotiplerinin fenotipleri birbirinden farklıysa ve canlı AB genotipine sahipken fenotipi AA'daki gibi oluyorsa, bu durumda A baskın (dominant), B geni ise çekiniktir (resesif). Aynı şekilde AB genotipine sahip canlının fenotipi BB'ninki gibi oluyorsa, bu durumda da B geni baskın, A geni çekiniktir.

Arka plan
Diploit / haploit
Bilinen birçok hayvan ve bazı bitkiler eşleşmiş kromozomlara sahiptir ve diploid (2n) kromozomlu olarak tanımlanırlar. Kromozom çiftlerinin her parçası biri dişi yumurtasından (n), diğeri erkek sperminden (n) olmak üzere bir ebeveynden gelir ve döllenme sırasında birleşerek 2n kromozomlu hücreyi oluştururlar. Yumurta ve sperm hücreleri ise (n) tane kromozom bulundururlar ve haploid olarak adlandırılırlar. Haploid hücreler mayoz bölünme yoluyla oluşturulur.

Homozigot, heterozigot
Eğer canlı bir genin özdeş alellerini (örn. AA) taşıyorsa homozigot, farklı alellerini taşıyorsa (örn. AB) heterozigot olarak adlandırılır.
Hangi gen baskın?
Bir genin farklı alellerini taşıyan (örn. Aa) canlı heterozigot baskın, aynı genin özdeş alellerini taşıyan canlı (örn. AA) homozigot baskındır. Her iki canlının fenotipi baskın görünümlüdür. Ancak heterozigot baskın iki canlının gametlerinin birleştirilmesi sonucu oluşacak döllerin bir kısmı baskın bir kısmı çekinik olur. Şöyle ki;

Aa X Aa çaprazlamasını sonucu oluşan yavru döller;

AA, Aa, aA, aa genotipine sahip olmaktadır.

Diğer genetik konseptlerle ilişkiler
Baskınlık kavramı, birçok genetik konseptle ilişkilidir.
Çok alellik
Aynı karakteri temsil eden ikiden fazla gen bulunması durumuna çok alellik denir. Örneğin insanlardaki AB0 kan grubu sisteminde, kan grubu karakterini belirleyen A, B ve 0 olmak üzere 3 çeşit gen bulunur. A ve B, 0 genine baskındır. A0 veya AA genotipine sahip canlıların kan grubu fenotipleri aynıdır ve A grubu olarak adlandırılırlar. Aynı şekilde B0 ve BB genotipindeki canlılar da B grubu olarak adlandırılırlar.
Tam baskınlık
Homozigot ve heterozigot genotipindeki canlıların fenotiplerinin birbirinden farksız olması durumudur.
Eksik baskınlık
Genetik olarak aynı karaktere etki eden fakat birbirinden farklı özellik taşıyan iki genin canlının genotipinde birbirine dominantlık gösteremeyip ebeveynlerinden farklı yeni bir genotip oluşturması durumudur. Örneğin sığırlarda K, kırmızı renk geni ve B, beyaz renk geni olmak üzere bu iki farklı özellikteki genlerin birleşiminden KB genotipli ve yeni bir fenotipe sahip demir kırı sığırlar oluşur
Eş baskınlık
Alel genlerin karaktere etkilerinin eşit olması durumudur. Örneğin A ve B kan grubu genleri eş baskındır. Bu yüzden her iki gene sahip insanlar AB kan grubu olur. Eş baskınlık ve eksik baskınlık arasındaki fark eksik baskınlık da yeni bir fenotip ortaya çıkması, eş baskınlık da ise yeni bir fenotipin ortaya çıkmamasıdır
Baskınlık hiyerarşisi

Baskınlık hiyerarşisi, sosyal hayvan gruplarının üyelerinin, özellikle saldırgan bir biçimde bir öncelik sistemi yaratmak için etkileşimleri sonucunda ortaya çıkar. Sosyal olarak yaşayan hayvan gruplarında üyeler sınırlı kaynaklara ulaşım ve çiftleşme fırsatları için rekâbet hâlindedir. Her karşılaştıklarında dövüşmek yerine, aynı cinsiyete mensup üyeler arasında bağıntılı bir ilişki kurulur. Bu tekrar eden etkileşimler sonucunda ortaya çıkan sosyal düzen baskın olan hayvana alttaki başka bir hayvanın meydan okuması sonucu değişikliğe uğrayabilir.

Sistemler
Ayni cinsiyet içinde çıkan anlaşmazlık iki sistem içinde gözlemlenebilir. Sosyal düzen ya doğrusaldır ya da despotik. Doğrusal öncelik sisteminde cinsiyet grubunun içindeki her bir üye bir diğerine göre ya baskın ya da itaatkârdır ve dolayısıyla doğrusal bir öncelik ya da hiyerarşi sistemi kurulmuş olur. Örneğin benekli sırtlan ve kahverengi sırtlan gruplarında doğrusal baskınlık düzeni gözlemlenir. Despotik sistemlerde ise grubun bir üyesi baskındır ve diğer üyelerin hepsi aynı mertebede ve baskın bireye karşı itaatkârdır. Despotik sosyal düzen mirket, kurt, goril ve Afrika yaban köpeği gruplarında gözlemlenir.

Notlar
Basmane-Ödemiş Bölgesel Treni

Basmane – Ödemiş Bölgesel Treni, İzmir-Basmane – Ödemiş Şehir arasındaki uzunluğundaki güzergâhta TCDD Taşımacılık tarafından karşılıklı olarak işletilen bölgesel trendir.

Seferler
Her gün karşılıklı 6 adet seferin düzenlendiği tren hattında sefer süresi yaklaşık 2 saat 20 dakikadır. Basmane – Ödemiş arası tren ücreti Eylül 2024 itibarıyla 150₺ olarak belirlenmiştir.


Kaynakça
Dış bağlantılar
TCDD resmî sitesi
TCDD Taşımacılık resmî sitesi
Basmane-Tire Bölgesel Treni

Basmane – Tire Bölgesel Treni, İzmir-Basmane – Tire arasındaki uzunluğundaki güzergâhta TCDD Taşımacılık tarafından karşılıklı olarak işletilen bölgesel trendir.

Seferler
Her gün karşılıklı 4 adet seferin düzenlendiği tren hattında sefer süresi yaklaşık 2 saattir. Basmane – Tire arası tren ücreti Şubat 2026 itibarıyla 150 ₺ olarak belirlenmiştir.


Kaynakça
Dış bağlantılar
TCDD resmî sitesi
TCDD Taşımacılık resmî sitesi
Basmane-Nazilli Bölgesel Treni

Basmane – Nazilli Bölgesel Treni, İzmir-Basmane – Nazilli arasındaki uzunluğundaki güzergâhta TCDD Taşımacılık tarafından karşılıklı olarak işletilen bölgesel trendir.

Seferler
Günlük tek yön 1 adet seferin düzenlendiği tren hattında sefer süresi 3 saat 37 dakikadır. Basmane – Nazilli arası tren ücreti Eylül 2025 itibarıyla 200₺ olarak belirlenmiştir.


Kaynakça
Dış bağlantılar
TCDD resmî sitesi
TCDD Taşımacılık resmî sitesi
Basmane-Denizli Bölgesel Treni

Basmane - Denizli Bölgesel Treni, İzmir-Basmane - Denizli arasındaki uzunluğundaki güzergâhta TCDD Taşımacılık tarafından karşılıklı olarak işletilen bölgesel trendir.

Seferler
Her gün Basmane'dan 6, Denizli'den 7 adet seferin düzenlendiği tren hattında sefer süresi yaklaşık 5 saattir. Basmane – Denizli arası tren ücreti Eylül 2025 itibarıyla 300₺ olarak belirlenmiştir.


Kaynakça
Dış bağlantılar
TCDD resmî sitesi
TCDD Taşımacılık resmî sitesi
Basmane-Alaşehir Bölgesel Treni

Basmane - Alaşehir Bölgesel Treni, İzmir-Basmane - Alaşehir arasındaki uzunluğundaki güzergâhta TCDD Taşımacılık tarafından karşılıklı olarak işletilen bölgesel trendir.

Seferler
Günlük karşılıklı 2 adet seferin düzenlendiği tren hattında sefer süresi yaklaşık 3 saat 30 dakikadır. Basmane - Alaşehir arası tren ücreti Eylül 2023 itibarıyla 115₺ olarak belirlenmiştir.



Kaynakça
Dış bağlantılar
TCDD resmî sitesi
TCDD Taşımacılık resmî sitesi
Basmane-Uşak Bölgesel Treni

Basmane - Uşak Bölgesel Treni ya da Uşak Ekspresi, İzmir-Basmane - Uşak arasındaki uzunluğundaki güzergâhta TCDD Taşımacılık tarafından karşılıklı olarak işletilen bölgesel trendir.

Seferler
Günlük karşılıklı 2 adet seferin düzenlendiği tren hattında sefer süresi yaklaşık 6 saattir. Basmane - Uşak arası tren ücreti Eylül 2023 itibarıyla 175₺ olarak belirlenmiştir.



Kaynakça
Dış bağlantılar
TCDD resmî sitesi
TCDD Taşımacılık resmî sitesi
Baskıya karşı direnme hakkı

Baskıya karşı direnme hakkı, anayasa ve yasalara aykırı davranışlarıyla hukuku dışlayarak ve hukuksuzluk yapmaya devam ederek baskıcı bir rejimle devleti yönetmeye çalışan iktidara karşı başkaldırma hakkıdır. Türkiye'de 1961 Anayasasında, “Anayasa ve hukuk dışı tutum ve davranışlarıyla meşruluğunu kaybetmiş bir iktidara karşı direnme hakkını kullanarak 27 Mayıs 1960 Devrimi’ni yapan Türk Milleti” ifadeleriyle direnme hakkı tanımlanmıştır.

Unsurları
Baskıya karşı direnme hakkının varlığı için aranan ilk unsur, hukukun var olmadığı bir siyasal yapının varlığıdır. Bunun iki farklı şekilde olabileceği ileri sürülür. İlk durumda, iktidar yönetimi meşru olmayan yollardan ele geçirmiş ve yönetimini sürdürmektedir. İkinci durumda ise iktidar meşru yollardan yönetimi ele geçirmiş fakat sonradan hukukun dışına çıkmıştır. Bu durumda oluşan baskı ve zulüm boyutuna ulaşan haksızlığa karşı direnme hakkını doğuracağı kabul edilmektedir.
Bu hakkın varlığı için aranan bir diğer unsur ise siyasal iktidarın yasalara uygunluğunu (meşruiyetini) yitirmesidir. İktidar, o devletin toprakları içerisinde yaşayan kişilerce seçilmiş ve kanunlardan aldığı yetkilerle görev yapan bir organdır. Bu organın meşruiyetini ne zaman yitireceği ise doktrinde tartışılan bir konudur. Bu konuda görüş bildiren normativist pozitivistlere göre, meşru olan bir üst yasaya uygun olandır. Sosyolojik doktrine göre ise meşru olan, yürürlükteki hukuk kurallarının sosyal düzenin kendi yasalarına uygun olmasıdır. Nitekim hukuk kuralları bu yasalardan doğmaktadır. Kuralların amacı, bireyin ve toplumun mutluluğudur. Mutluluk ise özgürlüktür. Bu nedenle hukuk düzeninin meşruluğu özgürlüktür. Özgürlüğü sağlayamayan hukuk düzenleri meşruiyetini yitirir.

Meşru bir haktan bahsedebilmek için gereken bir diğer unsur da hukuksuzluğun zulüm ve baskıya dönüşmesidir. Her hukuksuzluk bu hakkın doğması için sebep sayılmaz. Hukuksuzlukların ağırlığı ve sürekliliği bu hakkı belirler. Buna göre, söz konusu hukuksuzluklara karşı etkili bir hukuki yol yok ise veyahut var olmakla birlikte etkili değil ise bu hakkın kullanılabilmesi gerekir.

Direnme hakkının kullanılma sebebinin hukukun üstünlüğü olması gerekir. Buna göre bu hak meşru bir amaç için kullanılabilmelidir, o amaç da hukukun üstünlüğüdür. İktidarın, devletin ve bireylerin uyduğu bir hukuk düzeninin varlığı gereklidir. Yine bu hakkın başka bir çarenin olmadığı durumlarda, yani son çare olarak kullanılması da aranan bir diğer şarttır.

Ayrıca bakınız
İsyan hakkı

Kaynakça
Kaynaklar
Basmane-Çiğli Banliyö Treni

Basmane – Çiğli Banliyö Treni, İzmir-Basmane – Çiğli arasında 1970 – 2006 yılları arasında TCDD tarafından karşılıklı olarak işletilmiş olan eski bir banliyö trenidir.

Tren hattı, şehir merkezi ile Çiğli ilçesini birbirine bağlamıştır. Tren hattında yaklaşık sefer süresi 35 ila 40 dk. arasında sürmekte ve günde karşılıklı 4 sefer yapılmaktaydı. 2006'da İZBAN projesinin inşaatı kapsamında tren seferleri iptal edilmiş, 2010'da ise yerini İZBAN almıştır.

Kaynakça
Basmil Kağanlığı

Basmil Kağanlığı, İkinci Doğu Göktürk Kağanlığı'nın yıkılması sonucu Basmil boyu tarafından kurulan bir kağanlıktır. Basmillerin ilk ve son kağanı Aşina boyundan Aşina Shi olarak kabul edilir.

Tarihi
742 yılında Uygurlar, Karluklar ve Basmiller birleşerek İkinci Doğu Göktürk Kağanlığı'nı yok ettiler. Basmillerin lideri Aşina Shi (Biçurin - Gede İshi Kağan'ın eserlerine göre) yüce hükümdar ilan edildi ve Kağan unvanını aldı. Ancak 744'te Uygurlar ve Karlukların birleşik güçleri Basmilleri yendi ve Kağan'ı öldürdü. Karluklar tarafından baskı altına alınan Basmillerin kalıntıları Uygurlara teslim edildi.

Kaynakça
Basmati pirinci

Basmati pirinci, geleneksel olarak Hint alt kıtasında, özellikle Hindistan ve Pakistan'da ve ayrıca Sri Lanka ve Nepal'in bazı bölgelerinde yetiştirilen uzun, ince taneli aromatik pirinç çeşididir. 2019 itibarıyla Hindistan, basmati pirincinin uluslararası ticaretinin %65'ini oluştururken, Pakistan kalan %35'i oluşturuyordu. Birçok ülke yerel olarak yetiştirilen basmati pirinç ürünlerini kullanmakta; ancak basmati, coğrafi olarak Hindistan ve Pakistan'ın belirli bölgelerine özeldir.

Hindistan Tarım ve İşlenmiş Gıda Ürünleri İhracat Geliştirme Kurumuna (APEDA) göre, bir pirinç çeşidi, diğer parametrelerin yanı sıra minimum ortalama önceden pişirilmiş öğütülmüş pirinç uzunluğu 6,61 mm ve ortalama önceden pişirilmiş öğütülmüş pirinç genişliği 2 mm'ye kadarsa basmati olarak adlandırılmaya uygundur.

Kaynakça