1921-22 Tataristan Kıtlığı

1921–22 Tataristan Kıtlığı, 500.000 ila 2.000.000 köylünün öldüğü savaş komünizmi politikasının bir sonucu olarak Tataristan ÖSSC'de yaşanan kitlesel açlık ve kuraklık dönemiydi. Olay Sovyetler Birliği'nin diğer kısımlarını etkileyen ve toplamda 5.000.000 kadar insanın öldüğü 1921-22 Rus Kıtlığının bir parçasıydı. Rus ve Doğu Avrupa tarihi profesörü Roman Serbyn'e göre, Tataristan kıtlığı Sovyetler Birliği'ndeki ilk insan yapımı kıtlıktı ve İdil Tatarları ve Volga Almanları gibi etnik azınlıkları sistematik olarak hedef aldı.

Arka planı
Sovyet liderliği uzun zamandır SSCB'de Tatar milliyetçiliğini bastırmaya çalışıyordu. Tatarlar sık sık "burjuva milliyetçiliği" ve diğer revizyonist suçlarla suçlanıyorlardı. Tatar liderleri idam edildi ya da hapse atıldı, çoğu SSCB'den sığınmak için Türkiye'ye kaçtı. Tatar tarımının kolektifleştirilmesi 1921'de başladı. Tarihçi James Minahan'a göre, özellikle Kırım Tatarları "Sovyet yönetiminin ilk on yılında diğer Sovyet ulusal gruplarından orantılı olarak daha fazla nüfus kaybına uğradılar." Tataristan ÖSSC'sindeki tarım yöntemleri, Sovyetler Birliği'ndeki Rus olmayan çoğu uyrukluya benzer şekilde modası geçmişti. Ek olarak, Rus emperyal egemenliği nedeniyle çok az sayıda yerli Tatar proletaryası vardı.

Kıtlık
1921 ilkbaharının başlarında Çeka, köylüler arasında kitlesel protestolar ve isyanlar bildirdi. 23 Mart'a kadar, raporlar bazı kantonlardaki gelişmeleri "kıtlık" olarak tanımlamaya başladı ve köylülerin açlıktan öldüğünü ve intihar ettiğini belgeledi. Yiyecek kıtlığına yanıt olarak, birçok köylü tahıl kamyonlarının Tataristan'ı terk etmesini engelledi ve bazıları tarlalarını ekmeyi reddetti. Kıtlık aynı zamanda yetimhanelere teslim edilen çocukların sayısında da büyük bir artış gösterdi; fakir ebeveynler çocuklarını devlet kurumlarına bıraktı ve bazıları kendi başlarına bakmak için onları sokaklara terk etti. Yetimhaneler talebi karşılayamadı ve Tatar ÖSSC hükûmeti kaynakları mevcut kurumların sayısını artırmak için ayırdı. Örneğin, Sviyazhsk kantonunun Temmuz 1920'de 64 çocuğu barındıran iki yetimhanesi vardı. Ocak 1922'ye kadar bu, 704 çocuklu 12 yetimhaneye çıktı.

Mart 1922'ye gelindiğinde, bazı köyler nüfuslarının yarısını kaybetti. Kıtlık ayrıca, açlıktan ölmekte olan köylülerin mülklerini satmaları veya yiyecek için hayvanları katletmeleri nedeniyle hayvan ve tarım ekipmanlarının sayısında keskin bir düşüşe yol açtı. O zamandaki KGB kayıtları, Tataristan'da en az 500.000 kişinin ölümüne işaret ediyor, ancak daha yeni tahminler, gerçek değerin 2.000.000'dan çok daha yüksek olduğu sonucuna varıyor. Tarihçi James Long, Tataristan ÖSSC nüfusunun kabaca %13'ünün ülkenin diğer bölgelerine kaçarken %10'unun öldüğünü tahmin ediyor. Bu kıtlık, Tataristan'da "terör-kıtlık" ve "kıtlık-soykırım" olarak da biliniyor.

Yardım
1922 yazında, kıtlıkla mücadele için özel bir komite olan Tatpomgol kuruldu. Ağustos 1922'ye gelindiğinde, Tatpomgol kredi ile 2 milyon pound tohum dahil 8 milyon pud (Rus poundu) gıda ithal etti. Etkilenen bölgelerden çoğu çocuk yüzbinlerce insan Orta Asya, Belarus ve Sibirya'ya tahliye edildi. Cumhuriyet genelinde acil beslenme noktaları oluşturuldu. Sovyet hükûmeti, Uluslararası İşçi Yardımı gibi uluslararası örgütleri yardım etmeleri için davet etti. Amerika Birleşik Devletleri hükûmeti 1920'den 1923'e kadar Amerikan Yardım İdaresi aracılığıyla açlık çeken Tatarlara yardım sağladı.

Sonrası
Kıtlığın en şiddetli aşaması 1922'de sona ermesine rağmen, Volga bölgesinde 1923 ve 1924'te kıtlık, açlık ve hastalık devam etti ve Sovyet hükûmeti, etnik Rusları Tataristan ÖSSC'ye ve İdil-Ural bölgesine yerleştirdi, bu sefer Tatarların nüfus içindeki payının sonunda %50'nin altına düşmesine neden oldu.

2008 yılında, Tüm Rusya Tatar Sosyal Merkezi (VTOTs) Birleşmiş Milletlerden 1921-22 Tataristan kıtlığını Müslüman Tatarların soykırımı olarak kınamasını istedi.

Kaynakça
Konuyla ilgili yayınlar