Erkan Yücel

Erkan Yücel, (13 Mart 1944, Ankara - 9 Eylül 1985, İzmir), Türk tiyatro, sinema ve dizi oyuncusudur.

Hayatı
Liseyi yarıda bırakıp tiyatroya başlayan sanatçı, ilk olarak Ankara Deneme Sahnesi'nde çalıştı. Bir yandan halkevlerinin tiyatro kurslarına devam etti. 1962 ve 63 yıllarında, iki kez konservatuvara başvurmasına karşın, "ağız yapısı uygun değil" gerekçesiyle okula kabul edilmedi. Daha sonradan Devlet Tiyatroları'ndan gelen oyunculuk teklifini de o kabul etmedi. Deneme Sahnesi'nden sonra yeni kurulan Ankara Sanat Tiyatrosu'na girdi. Ayak Bacak Fabrikası ve Klimanjaro'ya Tek Başına Tırmanmak başlıklı oyunları ile dünya çapında tanındı. 12 Mart'ta sergiledikleri Hitler Rejimi'nin Korku ve Sefaleti oyunu nedeniyle sıkıyönetim tarafından tutuklanarak yargılandı ve 15 yıl ağır hapis cezasına mahkûm edildi. İki yıl yatıp çıktı. işkence gördüğü söylenmektedir. İdeolojik farklılaşma nedeniyle Ankara Sanat Tiyatrosu'ndan ayrılarak önce Devrimci Ankara Sanat Tiyatrosu'nu, sonra da Halk Oyuncuları'nı kurarak Anadolu'nun birçok yerinde turnelere çıktı. Aynı dönemde sinemada da rol aldı. Yücel, 1975 yılında San Remo Film Festivali'nde Endişe filmindeki performansıyla en iyi erkek oyuncu ödülünü alarak uluslararası alanda ödül alan ilk Türk sinema oyuncusu oldu.

12 Eylül Darbesi'nde de baskılarla karşı karşıya kaldı. İzmir turnesinde sıkıyönetim komutanlığı oyunu izin verdi, ama Erkan Yücel'in sahneye çıkmasını yasakladı. 12 Eylül'den sonra da pasaport verilmeyip yurt dışına çıkışı yasaklandı. Tiyatro çalışmalarına Devrimci Ankara Sanat Tiyatrosu'nun ardından kurduğu Ankara Halk Tiyatrosu'nda devam etti. Ankara'da yerleşik bir sahne kurdu. Politik oyunların yanı sıra çocuk oyunları da hazırladı. 9 Eylül 1985 tarihinde film çekimi için gittiği İzmir yolunda geçirdiği bir trafik kazası sonucu 41 yaşında hayatını kaybetti.

Erkan Yücel, toplumcu bir sanat anlayışını savundu. Aydınlık çevresinde yer aldı, Türkiye İhtilalci İşçi Köylü Partisi ve Türkiye İşçi Köylü Partisi saflarında mücadele etti. Oğlunun adını, Doğu Perinçek'e ithafen Doğu koydu. Traktör römorkunda tiyatro geliştirdi, köy köy dolaşarak halka gösteriler sundu. Yücel ayrıca, Sarper Özsan yönetimindeki Aydınlık Korosu'nda da seslendirme görevinde bulunmuştur.

Tiyatro oyunları
Fehim Paşa Konağı, Turgut Özakman
Ayak Bacak Fabrikası, Sermet Çağan - Ankara Sanat Tiyatrosu, 1964
Sultan Gelin, Cahit Atay - Ankara Sanat Tiyatrosu, 1964
Yosma, Ruzante - Ankara Sanat Tiyatrosu, 1964
Bozuk Düzen, Güner Sümer - Ankara Sanat Tiyatrosu, 1965
Keloğlan, Birkan Özdemir - Ankara Sanat Tiyatrosu, 1965
Kuyruklu Yıldız Altında Bir İzdivaç, Hüseyin Rahmi Gürpınar - Ankara Sanat Tiyatrosu, 1965
Aymazoğlu ile Kundakçılar, Max Frisch - Ankara Sanat Tiyatrosu, 1965
72. Koğuş, Orhan Kemal - Ankara Sanat Tiyatrosu, 1966
Alice Harikalar Diyarında, Lewis Carrol - Ankara Sanat Tiyatrosu, 1966
Durdurun Dünyayı İnecek Var, Anthony Newley ve Leslie Bricusse - Ankara Sanat Tiyatrosu, 1966
Pazar Gezintisi, George Mitchele - Ankara Sanat Tiyatrosu, 1966
Zenginin Maceraları, Tunca Yönder ve Birkan Özdemir - Ankara Sanat Tiyatrosu, 1966
Mayın, Fikret Otyam - Ankara Sanat Tiyatrosu, 1967
Müfettiş, Nikolay Gogol - Ankara Sanat Tiyatrosu, 1967
Sarıpınar 1914, Reşat Nuri Güntekin - Ankara Sanat Tiyatrosu, 1967
Eskici Dükkanı, Orhan Kemal - Ankara Sanat Tiyatrosu, 1968
Simavnalı Şeyh Bedreddin, Orhan Asena - Ankara Sanat Tiyatrosu, 1968
Victor Ya Da Çocukların İktidarı, Roger Vitrac - Ankara Sanat Tiyatrosu, 1968
Linç, Kerim Korcan - Ankara Sanat Tiyatrosu, 1969
Sınırdaki Ev, Slawomir Mrozek - Ankara Sanat Tiyatrosu, 1969
Tozlu Çizmeler, İsmet Küntay - Ankara Sanat Tiyatrosu, 1969
Birinci Kurtuluştan, Ergin Orbey - Ankara Sanat Tiyatrosu, 1970
Hamdi, Mehmet Keskinoğlu - Ankara Sanat Tiyatrosu, 1970
Nafile Dünya, Oktay Arayıcı - Ankara Sanat Tiyatrosu, 1970
Ana, Maksim Gorki - Ankara Sanat Tiyatrosu, 1974

Filmografi
1974: Endişe
1979: Bir Ceza Avukatının Anıları - Çekiç ve Titreşim (TV filmi)
1979: Bir Ceza Avukatının Anıları: Emekli Başkan
1979: Bereketli Topraklar Üzerinde
1979: Yorgun Savaşçı (TV dizisi)
1983: Hakkâri'de Bir Mevsim
1984: O'na Çirkin Kral Derlerdi
1987: Yılmaz Güney: His Life, His Films

Ödüller
1968: Sanat Sevenler Derneği - Övgüye Değer Görülenler - "Sarıpınar 1914"deki oyunuyla
1971: Sanat Sevenler Derneği - Övgüye Değer Görülenler - "Linç" ve "Birinci Kurtuluştan"daki oyunlarıyla
1972: Sanat Sevenler Derneği - Övgüye Değer Görülenler - "Nafile Dünya" ve "3. Reich'in Korku ve Sefaleti"ndeki oyunuyla
1975: 12. Altın Portakal Film Festivali - En İyi Erkek Oyuncu - Endişe
1975: San Remo Film Şenliği - En iyi erkek oyuncu
1980: Sanat Sevenler Derneği - En iyi erkek oyuncu - "Müfettişler Müfettişi" ve "Düş ve Gerçek"teki başarılarıyla
1985: Sanat Kurumu - Seçici Kurul Özel Ödülü

Kaynakça
Dış bağlantılar
Beyazperde'de Erkan Yücel
Ekşi Sözlük'de Erkan Yücel
IMDb'de Erkan Yücel
SinemaTürk'te Erkan Yücel
Sinemalar.com'da Erkan Yücel
TSA'de Erkan Yücel