Dün ve Bugün 2

Dün ve Bugün 2, Türk rock müziği sanatçısı Edip Akbayram'ın on sekizinci stüdyo albümü. 5 Kasım 2004'te Mod Müzik etiketiyle ve 70 ile 90'lı yıllarda hit olan şarkıların yeni yorumlarıyla oluşturulup "en iyiler" albümü olarak yayımlandı. İlk kez Türkiye'de CD ve kaset olmak üzere iki formatta yayımlanan albüm, Derker Ses Kayıt'ta kaydedildi.

Stüdyo ve sahne çalışmalarından çok yorulmuş olan Edip Akbayram, bu dönemde müzikten uzaklaşmayı düşünüyordu. Bunun yerine bir müzik şirketi kurmayı ve bu sayede genç müzisyenlere fırsat vermeyi aklından geçiriyordu. Düşüncelerine rağmen Akbayram, müzikten bir türlü müzikten kopamamıştı ve çalışmalarına devam etmişti. Yeni bir albüm için çalışırken, aynı zamanda eski şarkıları için talepler geliyordu. Fakat bazı albümlerin piyasada az bulunuşundan, bu şarkılara ulaşmak da zorlaşıyordu. Teknolojinin ilerleyişiyle daha da gelişen stüdyolar, müzikseverler tarafından yeni bir kayıt isteği de doğuruyordu.

Yeni albüm için çalışan Akbayram, repertuarına yeterince şarkı ekleyememişti. Bunun üzerine, hem müzikseverlerin isteği hem de aranjörü Ahmet Koç'un fikriyle "en iyiler" olarak nitelenen karma bir albüm yapmak aklına geldi. Bu sayede müzikseverlerin isteği sağlanacak ve Akbayram'ın istediği gibi yeni bir albüm çıkabilecekti. Çalışmalara başladıktan sonra ilk olarak hangi şarkıların seslendirileceği belirlendi. Dün ve Bugün albümüyle aynı konseptte olan albüm için serinin devamı olarak Dün ve Bugün 2 ismi verildi. Bu tür albümlere ticari açıdan doğru bakmadığını kabullenen Akbayram, yeni albüm için bu planı fırsat olarak gördü.

Arka plan
Altı yıl önce yapılmış olan Dün ve Bugün, müzik dinleyicileri tarafından olumlu karşılanmış ve bir milyonun üzerinde satış elde etmişti. Aynı zamanda yeni albüm çalışması için hazırlıklara başlayan Edip Akbayram, repertuarı için kendine uygun şarkı bulamamıştı. Bu süre içinde yeni albümü için hazırlık yapan Akbayram'ın, bir yandan da eski çalışmaları ilgi konusu oluyordu. Bunun yanı sıra piyasada az bulunan veya hiç bulunamayan parçalarını dinleyebilmek için talepler geliyordu. Repertuarına yeni şarkı da bulamamış olan Akbayram, bunların ardından bir "en iyiler" albümü yapmaya karar verdi. Albümde, serinin ilk albümü olan Dün ve Bugün'de yer almayan ve müzikseverlerin arayıp da bulamadığı bir repertuar oluşturmaya karar verdi.

Şarkı listesini 1980 yılı sonrasında yorumladığı şarkılardan oluşturan Akbayram, 35 yıllık müzik yaşamımın tek bir CD ile toplamanın imkansız olduğunu düşünüyordu. Albümün ilk serisinde, müzik kariyerinin ilk 20 yılında yaptığı çalışmalara odaklanmıştı ve bu albümde de son 20 yıllık şarkılarından oluşan bir üretim üzerine düşündü. İmkanlara bağlı olarak müzik teknolojisi, zaman ilerledikçe daha da gelişmişti. Bunun üzerine Akbayram, 15-20 sene öncesinin teknolojisine bakıldığında, o zamanlarda dinlenilen şarkıların altyapılarının kendilerine daha ilkel geldiğini söylüyordu. Bu yüzden bir altyapı yenilemesini ihtiyaç olarak gördüğünden teknik imkanların olanaklarıyla, eski şarkılarını yeniden düzenlemeye karar verdi.

Kayıt süreci
Albümün tasarlanışının ardından, önceki seride yer almayan, müzikseverlerin aradığı ama bulamadığı şarkılardan oluşan yeni albüm için şarkı listesi oluşturulmaya başlandı. İnternet ve Edip Akbayram'ı tanıyanlar kanalları ile bu albümde hangi şarkıların yer alacağının fizibilitesi yapıldı. Yapılanların ardından albümde, seslendirilmesi için on iki şarkı planlandı. Bu sürece kadar, ilerdeki albümü için çalışmalarına başlamış olan Akbayram, repertuarına ekleyeceği birkaç parça beğenmişti.

Bu parçaları gözden geçirirken kızı Türkü Akbayram, Tutunamadım Yar şarkısını duydu ve çok beğendi. Ardından bir an önce şarkıyı seslendirmesini istedi. Kızına "en iyiler" konseptinde bir albüm yapacağını söyleyen Akbayram, henüz seslendiremeyeceğini belirtmesine rağmen, seslendirmesi için kızı ısrar etti. "Biz 18–19 yaş grubu için de bir yeni şarkı koyamaz mısın?" deyince onu kırmak istemeyen Akbayram, albüme tek yeni şarkı olan on üçüncü şarkı Tutunamadım Yar'ı ekledi.

Daha sonra kayıtlar için bağlama sanatçısı İsmail Derker'in stüdyosu olan Derker Ses Kayıt'a gidildi. Sahne ve stüdyo ekibinden Ahmet Koç ile beraber düzenlenen parçalar için Edip Akbayram, stüdyoya girip şarkıları yeniden yorumladı. Şarkıların söylenişinden ortaya çıkacak ek değişiklerin ve eklemelerin yanı sıra, şarkıların özünden kopmadan kaydedilmesi için gayret gösterildi. Vokal çalışmaları için Adnan Ergil ve Bülent Ay stüdyoya geldi. Kayıtlar, Barış Karataş, Özgür Ayhan ve Fazıl Atuk tarafından alındı. Muammer Tokmak tarafından işlenen seslerin geçişleri, yine Fazıl Atuk tarafından yapıldı. Kayıt sürecinden sonra albüm, yapımcı Kadir Şeker tarafından fotoğraflandı. Bu fotoğraflar, albümün iç ve dış tasarımında kullanıldı.

Bazı parçaların ritim hızlarında değişikliğe gidildi. Albüm için yavaş olacağı düşünülen Hava Nasıl Oralarda'nın ritimleri hızlandırıldı. Ayrıca çok hızlı olduğu düşünülen Gittin Gideli'nin hızı geriye çekildi. Ümit Yaşar Oğuzcan'ın şiirinden bestelenmiş Deli Olmak İşten Değil, Mustafa Uysal tarafından bestelenmiş ve ilk olarak 1988 yılında yorumlanmıştı. Akbayram, sürekli bir çıkışı bulunan bu parçanın, ritimlerinin ve tonalitesinin farklı olduğunu söylüyordu. Zor bir şarkı olduğunu belirtmesine rağmen bir yandan da tüm şarkılarının öyle olduğunu ekliyordu. Bunları yorumlamak için konserlerde çaba harcıyor ve yoruluyordu. Enstrüman ve vokal kayıtları tamamlandıktan sonra albüm oluşturuldu ve kayıt süreci bitti. Albüm yayımlandıktan sonra video klipler için hazırlıklara başlandı. Kemal Başbuğ yönetmenliğinde, Mazlum Çimen tarafından babasına yazılmış olan Gittin Gideli'ye klip çekildi.
Şarkı listesi
Kişiler
Edip Akbayram – baş vokal
Adnan Ergil – geri vokal (1, 11)
Bülent Ay – geri vokal (9, 12)
Ahmet Koç – geri vokal (3, 5, 7, 13), aranjör, bağlama, cura
Tuncer Tunceli – elektro gitar
Erdem Sökmen, Erdinç Şenyaylar – klasik gitar
Erdem Sökmen – akustik gitar
İsmail Soyberk – bas gitar
Utku Ünal – bateri
Ali Koç – klavye, flüt
Eyüp Hamiş – ney
Bekir Sakarya – akordiyon
Levent Altındağ – soprano saksafon
Hüsnü Şenlendirici – trompet
Çetin Akdeniz – buzuki
Engin Demirtaş – perküsyon
Ertan Tekin – balaban
Özer Arkun – çello
Sait Büyükçınar – keman
Mustafa Süder, Saim Perker, Sevil Perker, Yusuf Enver Aksöz – yaylılar
Kadir Şeker – yapımcı, fotoğraf
Burhan Aydemir – yönetici yapımcı
Barış Karataş, Özgür Ayhan, Fazıl Atuk – kayıt
Fazıl Atuk – mix
Engin Demirtaş – program
Muammer Tokmak – ses mühendisi
Kaynakça
Dış bağlantılar
Michael Kuyucu'nun Edip Akbayram'la "Dün ve Bugün 2" albümü hakkında yaptığı söyleşi
Rate Your Music'te Dün ve Bugün 2