kaan39/turkish-wikipedia-dataset-clean huggingface dataset:
Dağlar Dağlar

Dağlar Dağlar, Barış Manço'nun 1970 yılında eski bir halk türküsünü yeni bir yorumla seslendirerek meydana getirdiği şarkısıdır.

Geçmişte Cemil Demirsipahi tarafından derlenmiş Cano Cano Cano adlı türküyü yorumlayarak şarkıyı meydan getiren Manço, alafranga ve alaturka olmak üzere iki ayrı yorumu 45'lik bir plağa kaydetmiştir. Manço, 45'liğin ilk yüzünde parçayı ‘Barış Manço Ve’ adlı grubu ile söylemiş; arka yüzünde ise Cüneyt Orhon'un klasik kemençesi eşliğinde seslendirmiştir.

Manço ve Orhon, bu eserle kemençeyi popüler müzik ile tanıştırdı ve o yıllarda toplumda fazla bilinmeyen kemençeyi, bu eser sayesinde geniş kitlelere tanıttı.

Şarkının kaydedildiği 45'lik plak, dört ayda 700 bin adet satılmış ve Manço'nun kariyerinde bir dönüm noktası olmuştur. Eser, Hey Dergisi Müzik Oscarları'nda yılın bestesi ödülüne layık görüldü; Sayan Plak tarafından Platin Plak Ödülü ile ödüllendirildi.

Eserin ortaya çıkışı
Eserin ortaya çıkışı, Cüneyd Orhon'un ağabeyi Maarifi Orhon tarafından şu şekilde anlatılmıştır:



Farklı düzenlemeler ve kayıtlar
Dağlar Dağlar,
Barış Manço'nun 1993 yılında piyasaya sürülen Barış Manço Klasikleri: Dağlar Dağlar adlı toplama albümünde yer aldı.
İsrailli şarkıcı Gali Atari ile Barış Manço tarafından 1996'da “Hoy Harim” adıyla İbranice olarak farklı bir düzenleme kaydedildi.
1997 yılında Özdemir Erdoğan’ın "Unutulmayan Şarkılar" adlı albümünde yer aldı.
2000 yılında Muazzez Ersoy'un "Nostalji 11" adlı albümde yeniden söylendi.

Tartışmalar
Dağlar Dağlar 45'liği çıktıktan sonra farklı sanatçıları bu eserin kendi eserlerine benzediğini iddia etmiştir. Fikret Kızılok ile Cahit Oben Dağlar'Dağlar'ın 1964 yılında plağa doldurdukları "Hereke” adlı esere çok benzediğini, halk müziği sanatçısı Kemal Çığrık ise bu parçanın, kendisinin Orta Anadolu’dan yaptığı bir derleme olduğunu iddia etti. Çığrık'ın daha önce "Ellerimle Büyüttüğüm" adıyla Egefon plak şirketine sattığı bu parça nedeniyle Barış Manço'nun plağı mahkemenin aldığı tedbir kararı nedeniyle iki hafta satıştan men edildi. İki plak şirketinin anlaşıp Sayan Plak'ın eseri Egefon Plak’tan 7.500 lira karşılığında satın alması üzere Dağlar Dağlar yeniden piyasaya çıktı.

Ardından çeşitli halk müziği sanatçıları Dağlar Dağlar'ın Cemil Demirsipahi tarafından derlenen ve Nezahat Bayram tarafından 1959'da doldurulan Cano Cano adlı türküye benzediğini iddia etti. Müzisyen Şerif Yüzbaşıoğlu her üç eseri notaya alıp üç parçanın da üçünün de ufak değişiklilerle birbirine benzediğini belirtti.

Ayrıca bakınız
Cano Cano Cano

Kaynakça
Dış bağlantılar
Hoy Harim (Barış Manço'nun 1996 yılında Gali Atari ile beraber söylediği Dağlar Dağlar düzenlemesi)
Dağlar ve Rüzgâr

Dağlar ve Rüzgâr, Sabahattin Ali'nin 1933 yılında yayımlanan şiir kitabıdır. Kitap, şairin hapishanede geçirdiği günleri anlatmaktadır. Şiirlerde, şair, hapishanenin kasvetli atmosferini, yalnızlığını, umutsuzluğunu ve zamanla olan mücadelesini dile getirmektedir.

İçerik ve şiir yapısı
Kitap, 15 şiirden oluşmaktadır. Şiirler, dörtlüklerden oluşmaktadır. Şiirlerde, şair, sade ve anlaşılır bir dil kullanmış, realist bir üslupla yazılmıştır.

Dağlar ve Rüzgâr, Türk edebiyatında önemli bir yere sahiptir. Şiirler, şairin hapishanedeki duygularını ve düşüncelerini en güzel şekilde yansıtmaktadır. Şiirler, aynı zamanda, dönemin toplumsal ve siyasi koşullarını da yansıtmaktadır.

Kitabın en ünlü şiirlerinden biri Geçmiyor Günlerdir. Bu şiirde, şair, hapishanede geçirdiği günlerin bir türlü geçmediğini, günlerin su gibi akmadığını dile getirmektedir.

Diğer önemli şiirler arasında Seni Düşünüyorum, Hasret, Gönül Yarası ve Sevgilim sayılabilir.

Kaynakça
Dağlarda Bir Çayır: Saint-Paul Çiftliği

Dağlarda Bir Çayır: Saint-Paul Çiftliği (diğer adı: Dağlık Bir Manzarada Buğday Tarlaları diğer adının Felemenkçesi: Korenvelden voor berglandschap), Hollandalı ressam Vincent van Gogh tarafından 1889 yılının Aralık ayında yapılmış olan bir yağlı boya tablodur. Eser, arkaplanında leylak renginde dağların ve sarımtırak gökyüzünün bulunduğu buğday başağı tarlalarını tasvir etmektedir.

Van Gogh, 1889 Mayısında kendi talebi doğrultusunda Provence bölgesindeki Saint-Rémy kentinin civarında bulunan Saint-Paul akıl hastanesinde yatılı tedavi görmeye başlamıştır. Van Gogh; bu süreç esnasında, odasının bitişiğindeki bir diğer odayı resim stüdyosu olarak kullanma olanağına sahip olmuştu. Ressam tedavisinin başlarında dışarı çıkma hakkına sahip olmadığından ötürü; hastanenin bahçesindeki sarmaşık kaplı ağaçlar, leylaklar ve süsenler gibi odasından görebildiği, yakınındaki şeyleri resmetmiştir. Van Gogh, hastane bahçesinin yanı sıra etrafı çevrili bir buğday tarlasını da odasından görebilmekteydi ve bu tarla da, onun Saint-Rémy dönemi tablolarının konusu olmuştur. Akıl hastanesi duvarlarının dışına çıktıkça, "Provence'ın hüviyeti" olarak gördüğü buğday tarlaları, zeytinlikler ve servi ağaçları gibi objeleri resmetmiştir. Eser, günümüzde Hollanda'nın Otterlo kentindeki Kröller-Müller Müzesinde sergilenmektedir.

Ayrıca bakınız
Vincent van Gogh eserleri listesi

Kaynakça
Dağlık Karabağ Cumhuriyeti bayrağı

Dağlık Karabağ Cumhuriyeti bayrağı, Güney Kafkasya'da yer alan de facto bir devlet olan Dağlık Karabağ Cumhuriyeti'nin 2 Haziran 1992 tarihinde kabul edilen resmî bayrağı. Azerbaycan'ın 19 Eylül 2023'teki operasyonunun ardından Dağlık Karabağ Cumhuriyeti, 1 Ocak 2024'e kadar kendisini feshetmeyi kabul etti.

Anlamı
Ermenistan bayrağına beyaz bir üçgen örüntü eklenilmiş halidir. Bu bayrak, Dağlık Karabağ toprağının Ermeni mirasını ve nüfusunu simgeleştiriyor ve üçgen şekli Dağlık Karabağ, Ermenistan'dan ayrı olmasına karşın, Ermenistan'a olan bağı ifade etmektedir. Bayraktaki örüntü, ayrıca Ermeni kilimlerin üzerindeki desenlere benzemektedir.

Galeri
Ayrıca bakınız
Ermenistan bayrağı
Dağlık Karabağ Cumhuriyeti arması

Kaynakça
Dış bağlantılar
Artsah Cumhuriyeti bayrağı (İngilizce; Flags of the World sitesinde)
Dağlık Karabağ (anlam ayrımı)

Dağlık Karabağ şu anlamlara gelebilir:
Coğrafya
Dağlık Karabağ, Güney Kafkasya'daki tarihî ve coğrafi bir bölge.
Dağlık Karabağ Cumhuriyeti, Dağlık Karabağ bölgesindeki de jure Azerbaycan toprakları üzerinde, Ermeniler tarafından kurulan, 1991-2023 yılları arasında varlığını sürdüren de facto eski devlet.
Dağlık Karabağ bayrağı, Dağlık Karabağ Cumhuriyeti'nin bayrağı.
Dağlık Karabağ Savunma Ordusu, Dağlık Karabağ Cumhuriyeti'nin savunma ordusuydu.

Tarih
Dağlık Karabağ Özerk Oblastı, Azerbaycan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'ne bağlı özerk bir oblast.
Birinci Dağlık Karabağ Savaşı, 1988-1994 yılları arası Azerbaycan'a ait olan Dağlık Karabağ'ın bağımsızlığını isteyen Ermenistan ile Azerbaycan arasında yapılmış bir savaş.
İkinci Dağlık Karabağ Savaşı
2023 Dağlık Karabağ çatışmaları

Spor
Karabağ FK, Dağlık Karabağ'da kuruluan ama faaliyetlerine şu an Bakü'de devam eden futbol kulübü.

Ayrıca bakınız
Karabağ (anlam ayrımı)
Dağlık Karabağ Cumhuriyeti Savunma Ordusu

Dağlık Karabağ Cumhuriyeti Savunma Ordusu (Ermenice: ԼՂՀ ինքնապաշտպանական ուժեր), Dağlık Karabağ Cumhuriyeti'nin silahlı gücüydü. 2023 Dağlık Karabağ çatışmalarının ardından 20 Eylül 2023'te lağvedildi.

Tarih
1990'ların başında Dağlık Karabağ bölgesinde düzensiz Ermeni milis güçleri bulunmaktaydı. 9 Mayıs 1992 tarihinde Dağlık Karabağ Cumhuriyeti'nin silahlı gücü olarak Dağlık Karabağ Cumhuriyeti Savunma Ordusu kuruldu.

Dağlık Karabağ Cumhuriyeti Savunma Ordusu'nun kurucuları arasında Robert Koçaryan (Ermenistan Cumhuriyeti'nin eski cumhurbaşkanı ve Dağlık Karabağ Cumhuriyeti Savunma Ordusu'nun ilk başkumandanı), Serj Sarkisyan (2008-2018 Ermenistan Cumhurbaşkanı), Vazgen Sarkisyan (1992 - 93 yılları arasında Ermenistan Cumhuriyeti'nin Savunma Bakanı, 1993 - 95 yılları arasında Savunmadan sorumlu Devlet Bakanı ve 1998 - 99 yılları arasında Ermenistan Cumhuriyeti'nin başbakanı), Monte Melkonyan (ASALA lideri ve eski Martuni bölgesi sorumlusu), Samvel Babayan (1994 - 2000 yılları arasında Dağlık Karabağ Cumhuriyeti Savunma Bakanı) ve diğer isimler yer aldı.

Dağlık Karabağ Cumhuriyeti Savunma Ordusu kurulduğu tarihten itibaren Azerbaycan ile çok sayıda çatışmaya girdi. Katıldığı başlıca muharebeler:
Birinci Dağlık Karabağ Savaşı (1992-1994)
Şuşa Muharebesi (8 - 9 Mayıs 1992)
Ermenistan ile Dağlık Karabağ Cumhuriyeti arasında "Laçın Koridoru"nu açma harekâtı (1992)
Mardakert Cephesi'nin savunması (1992 - 1994)
2008 Mardakert Çarpışması
İkinci Dağlık Karabağ Savaşı
2023 Dağlık Karabağ çatışmaları

Dağlık Karabağ Cumhuriyeti Savunma Ordusu, 2023 Dağlık Karabağ çatışmaları sonrası Azerbaycan'ın talepleri doğrultusunda dağıtıldı.

Yapısı
İlk kurulduğu tarihlerde personelin çoğunluğu Karabağ'dan, Azerbaycan'ın muhtelif yerlerinden ve Ermenistan'dan gelen Ermeniler ile oluşmaktaydı. İkinci Dağlık Karabağ Savaşı öncesine kadar Dağlık Karabağ Cumhuriyeti Savunma Ordusunun 18.500 - 20.000 civarında subay ve erlerden oluştuğu iddia edilmekteydi.

Envanteri, Sovyet Ordusu'nun bıraktığı silahlardan; Kalaşnikov tüfeği, tank, ağır top gibi silahlardan oluşmaktaydı. Dağlık Karabağ Cumhuriyeti, Ermenistan tarafından bile tanınmasa da kayda değer miktarda Ermenistan'ın silah ve malzeme desteğini almaktaydı.

Dağlık Karabağ Cumhuriyeti Savunma Ordusu, Ermenistan Silahlı Kuvvetlerine derinden entegre haldeydi. Dağlık Karabağ Cumhuriyeti, tanınmayan ülke olmasından bağımsız bir ulusal varlık olarak yaşamını sağlamak için Ermenistan Cumhuriyeti'ne bağlıydı. Ermenistan Cumhuriyeti ise Dağlık Karabağ Cumhuriyeti'ne karşı herhangi saldırıyı kendi ülkesine karşı saldırı olarak görmekteydi.

Dış bağlantılar
Important Facts about NKR Defense Army (Dağlık Karabağ Cumhuriyeti Washington Ofisi)
Nagorno-Karabakh (Global Security)
International Crisis Group, "Nagorno-Karabakh: Viewing the conflict from the ground", Europe Report No. 166, 14 September 2005 (Özet)
International Crisis Group, "Nagorno-Karabakh: Risking War", Europe Report No. 187, 14 November 2007 (Özet)

Kaynakça
Dağlık Karabağ Cumhuriyeti'ndeki siyasi partiler listesi

Dağlık Karabağ Cumhuriyeti'ndeki siyasi partiler listesi, Dağlık Karabağ Cumhuriyeti'ndeki siyasi partilerin listelendiği maddedir.

Dağlık Karabağ'da çok partili sistem benimsenmektedir. Çok sayıda siyasi parti bulunup çoğu kez tek başına iktidara gelme şansı elde edemediklerinden siyasi partiler, koalisyon hükûmeti kurmak zorunda kalmaktadır.

Partiler
19 Haziran 2005 tarihinde yapılan Dağlık Karabağ Cumhuriyeti Ulusal Meclisi seçimlerine katılan partiler;

Demokratik Artsakh Partisi (Artsakhi Demokratakan Kusaktsutyun): 12
Özgür Vatan (Azat Hayrenik): 10
ARF/Movement 88: 3
Ermeni Devrimci Federasyonu (Hai Heghapokhakan Dashnaktsutyun/"Taşnaksütyun")
Hareket 88
Dağlık Karabağ Komünist Partisi (Artsaki Komunistakan Kusaktsutyun): -
Evimiz Ermenistan (Mer Tun’ Hayastan): -
Sosyal Adalet Partisi: -
Doğuş Moral (Baroyakan Veratsnund): -
Armenakan Partisi (Armenakan Kusaktsutyun): -

Ayrıca bakınız
Dağlık Karabağ Cumhuriyeti'nde seçimler
Dağlık Karabağ Ulusal Meclisi
Dağlık Karabağ Cumhuriyeti'nin devlet yapısı

Dağlık Karabağ Cumhuriyeti'nin devlet yapısı, Dağlık Karabağ Cumhuriyeti, başkanlık sistemi ile yönetiliyordu. Belli bir sisteme göre devlet başkanı, hükûmet başkanı ile çok partili sistemin işlediiği demokratik cumhuriyetti. Yasama görevi seçmenler tarafından seçilen milletvekillerinin oluşturduğu parlamentonun ve yürütme görevi hükûmeti oluşturan bakanlar kurulu ve devlet başkanına aitti. Dağlık Karabağ Cumhuriyeti'nin fiilen yönetiminde olan topraklar, hukuki olarak Azerbaycan'a bağlıdır. Ayrıca ülkenin Birleşmiş Milletler üyesi hiçbir devlet ile diplomatik ilişkisi yoktu.

Dağlık Karabağ'da yapılan seçimlerin hiçbiri AGİT Minsk Grubu, Avrupa Birliği ve İslam İşbirliği Teşkilatı gibi uluslararası kuruluşlar tarafından tanınmadı. Hem Azerbaycan hem de Türkiye, seçimleri kınadı ve bunları artan gerilimin kaynağı olarak nitelendirdi. 19 Eylül 2023'teki Azerbaycan saldırısının ardından Dağlık Karabağ, 1 Ocak 2024'e kadar kendisini feshetmeyi kabul etti.

İcra organı
Devlet başkanı her beş yılda bir seçmenler tarafından seçilmekteydi.

Yasama organı
Ulusal Meclisi beş yıllık dönem için seçim bölgelerinden 22 üyesi, nispi temsil yoluyla 11 üyesi olmak üzere toplam 33 üye seçiliyordu.

Dağlık Karabağ Cumhuriyeti'nde çok partili sistem benimsenmekteydi. Çok sayıda siyasi parti bulunmakta olup çoğu kez tek başına iktidara gelme şansı elde edemediklerinden siyasi partiler koalisyon hükûmeti kurmak zorunda kalmaktaydı.

Ayrıca bakınız
Seçim takvimi
Seçim sistemi

Kaynakça
Dış bağlantılar
Dağlık Karabağ Cumhuriyeti Merkezi Seçim Komisyonu
Dağlık Karabağ Cumhuriyeti arması

Dağlık Karabağ Cumhuriyeti arması, Dağlık Karabağ Cumhuriyeti'nin resmî armasıdır.

Ortada süslü tacı giyen kartal ve kartalın göğüsünde dikey olarak konulan bayrağı altında dağ silsilesinin panoramasıyla süslenen kalkan bulunmaktadır.

Bunun üzerinde başkenti Hankendi'nde bulunan "Biz Bizim Dağlarımızdır" (Menq Enq Mer Sarere / Մենք ենք մեր սարերը) anıtının iki taş kafaların "Nine ve Dede" (Tatik yev Papik / Տատիկ և Պապիկ) bulunmaktadır.

Kartal ayaklarıyla buğday ve üzüm de dahil olmak üzere çeşitli tarım ürünleri tutmaktadır.

Dış kenarı ise Doğu Ermenicede yazilan "Lernayin Gharabaghi Artsakh Hanrapetoutioun" ("Dağlık Karabağ'ın Artsakh Cumhuriyeti") ibaresini taşıyan daire şeklindeki altın şeridinden oluşmaktadır.

Azerbaycan'ın 19 Eylül 2023'teki operasyonunun ardından Dağlık Karabağ Cumhuriyeti, 1 Ocak 2024'e kadar kendisini feshetmeyi kabul etti. Ancak Dağlık Karabağ hükûmeti, Ekim ayında Erivan'da sürgünde bir hükûmet kurdu. Sürgündeyken, 22 Aralık 2023'te Dağlık Karabağ'ın kurumlarını feshedecek kararı yürürlükten kaldırdılar.

Ayrıca bakınız
Dağlık Karabağ Cumhuriyeti bayrağı

Kaynakça
Dış bağlantılar
Flag of the World
Dağlık Karabağ Cumhuriyeti devlet başkanı

Dağlık Karabağ Cumhuriyeti devlet başkanı, 1991-2024 yılları arasında varlığını sürdüren ancak hiçbir ülke veya uluslararası kuruluş tarafından bağımsızlığı tanınmayan, 1992 yılında oluşturulan ve 2023 yılında feshedilen Dağlık Karabağ Cumhuriyeti'ndeki en yüksek siyasi makamdı. Son devlet başkanı, 10 Eylül 2023 - 1 Ocak 2024 tarihleri arasında Samvel Şahramanyan idi.

Dağlık Karabağ Cumhuriyeti devlet başkanları listesi (1992-2024)
Meclis başkanları (1992-1994)
Devlet başkanları (1994-2024)
Ayrıca bakınız
Dağlık Karabağ Cumhuriyeti başbakanı

Notlar
α. 1999 Ermenistan parlamento baskınında öldürüldü.


Dış bağlantılar
Dağlık Karabağ Cumhuriyeti Devlet Başkanlığı resmî web sitesi
Dağlık Ermenistan Cumhuriyeti

Dağlık Ermenistan Cumhuriyeti (Ermenice: Լեռնահայաստան ya da Ղարաբաղ-Զանգեզուր / Karabağ-Zengezur ; ilk adı: Սյունիքի Հանրապետություն / Syunik Cumhuriyeti), Güney Kafkasya'da kısa süre varlığını devam ettiren ve tanınmayan bir devlet. Kabaca bugünkü Ermenistan'ın Sünik marzını kapsamaktaydı.

Öncesi
Osmanlı Devleti ilk olarak Rusya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti ile Brest-Litovsk Antlaşması'nı ve daha sonra Ermenistan Demokratik Cumhuriyeti ile 4 Haziran 1918 tarihli Batum Antlaşması'nı imzalayarak Güney Kafasya'daki topraklarını genişletti. Bu anlaşmaların ardından Sevan Gölü'nün batı kıyısı ve Erivan şehri ve Eçmiadzin civarlarına, etrafını çevrilmiş küçük bölgeye sıkıştırıldı.

Andranik Toros Ozanyan bu yeni sınırları kabul etmeyerek ve yeni bir devletin kurulduğunu ilan etti. Ozanyan'ın faaliyetleri Dağlık Karabağ, Zengezur ve Nahçıvan'da Osmanlı Devleti ile Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti arasındaki bağlantılarını kesmekle yoğunlaştırdı ve bundan dolayı "Karabağ-Zengezur Cumhuriyeti" adıyla bilinir.

Ocak 1919'da Ermeni askerler ilerleyince, Lionel Dunsterville komutasındaki Birleşik Krallık kuvvetleri Ozanyan'a Zengezur'a dönmesini emretti ve mücadelenin Paris Barış Konferansı ile halledebileceğine dair güvence verdi. Paris Barış Konferansı Ermenistan Demokratik Cumhuriyeti'ne uluslararası toplumca tanınan devlet olduğunu ilan etti.
Garegin Nzhdeh liderliğindeki partizan birliği Kızıl Ordu tarafından yenilgisinin kaçınılmaz olana kadar Sovyetleştirilmesine karşı direndi.

Cumhuriyetin ilanı
Taşnak liderlerinden Garegin Njdeh Kasım 1919'den beri mücadele ediyordu ve 25 Aralık 1920 ya da 27 Nisan 1921'de Zengezur'da bağımsızlığını ilan etti. 18 Şubat 1921'de Taşnak Ayaklanmasıyla geri alınan Erivan'ın 2 Nisan'da tekrar Bolşeviklerin eline geçtikten sonra Zengezur anti-Bolşeviklerin son kalesi haline geldi. Temmuz 1920'da Karabağ'aa gönderilen Kızıl Ordu müfrezesinin yardımıyla yıkıldı. Taşnak liderleri ve takipçileri Zengezur'un dağlarına çekilmesiyle Sovyet rejiminden kurtuldular. Bölge 1921 yılının Temmuz başına kadar Taşnakların elinde kaldı.

Kaynakça
Dağlık Karabağ Cumhuriyeti'nin vize politikası

Vizeden muaf ülkelerden birinden gelinmediği sürece eski Dağlık Karabağ Cumhuriyeti ziyaretçileri vize almak zorundaydı.

Vize politikası haritası
Vize muafiyeti
Bağımsız Devletler Topluluğu ve Avrasya Birliği'ne üye tüm devletlerin vatandaşları da dahil olmak üzere aşağıdaki ülkelerin vatandaşları Dağlık Karabağ'ı vizesiz ziyaret edebilmekteydi:


Yukarıdaki ülkelere ek olarak, diğer üç eski-Sovyet devletlerin vatandaşları Dağlık Karabağ'a vizesiz seyahat edebiliyordu. Tanınmayan Devletler Topluluğunun tüm üyeleri, vatandaşları için vize gerekliliğini kaldırmayı kabul etmişti:



Önceden vize gerekliliği
Diğer ülkelerin vatandaşları Ermenistan'ın Dağlık Karabağ Daimi Temsilciliğinden vize alabilmekteydi. İstisnai durumlarda, giriş vizesi Stepanakert'deki Dağlık Karabağ Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı'ndan da verilebiliyordu. Tek bir 21 günlük turist vizesi mevcuttur ve en fazla bir, iki ya da üç ay boyunca tekli ve çoklu vize verilebiliyordu.

Eğer Azerbaycan'a gitmek isteyen bir kişinin pasaportunda Dağlık Karabağ Cumhuriyeti vizesi, damgası ya da oraya seyahat ile herhangi bir kanıt var ise Azerbaycan Cumhuriyeti'ne girişi kalıcı olarak yasaklanmakta ve bu kişi "persona non grata (istenmeyen adam listesine) listesine" dahil edilmekteydi.

2021 yılında cumhuriyete giriş için yeni bir prosedür yürürlüğe konuldu. Değişikliklere göre, Dağlık Karabağ'da gazetecilik faaliyeti yürütmek isteyen tüm uluslararası medya temsilcilerinin hem Dağlık Karabağ hem de Ermenistan Dışişleri Bakanlıkları tarafından akredite edilmesi gerekiyordu.

Giriş reddedilenler
Aşağıdaki beş ülkenin ve kısmen tanınan bir ülkenin vatandaşlarının Dağlık Karabağ Cumhuriyeti topraklarına girişi yasaktı:


Kaynakça
Ayrıca bakınız
Dağlık Karabağ Cumhuriyeti pasaportu
Ermenistan'ın vize politikası
Transdinyester'in vize politikası
Abhazya'nın vize politikası
Güney Osetya'nın vize politikası
Dağlık Karabağ Cumhuriyeti başbakanı

Dağlık Karabağ Cumhuriyeti başbakanı, tanınmayan Dağlık Karabağ Cumhuriyeti'nde 1992-2017 yılları arasında devlet başkanlığından sonraki en üst siyasi makamdı. 8 Ocak 1992 yılından itibaren 6 farklı isim başbakanlık yapmıştır. Oleg Yesayan, Dağlık Karabağ Cumhuriyeti'nin kurucu başbakanıdır. Ülkenin son başbakanlık görevini 14 Eylül 2007 ile 7 Eylül 2017 tarihleri arasında Arayik Harutyunyan yürütmüştür.

2017 yılında gerçekleştirilen referandum sonucu başkanlık sistemine geçişi onaylanmış, başbakanlık makamı kaldırılmıştır.

Dağlık Karabağ Cumhuriyeti başbakanları listesi (1992-2017)
Ayrıca bakınız
Dış bağlantılar
Dağlık Karabağ Cumhuriyeti Hükûmeti resmî web sitesi
Dağlık Karabağ Cumhuriyeti'nde turizm

Dağlık Karabağ Cumhuriyeti'nde turizm Dağlık Karabağ ekonomisinin ana ve en hızlı büyüyen dalıydı. Turizm alanını düzenlemek amacıyla, Dağlık Karabağ Cumhuriyeti Hükûmeti Turizm ve Turizm Faaliyetleri Kanunu'nu kabul etmiş ve Dağlık Karabağ Cumhuriyeti'nde turizmin gelişimi Ekonomi Bakanlığı Turizm Departmanı tarafından yürütülmekteydi. Bölge hâlihazırda çoğunlukla Ermeniler tarafından doldurulmakta ve başlıca konuşulan dil Ermenice idi. Ermeni Yaylası'nın kuzeydoğusunda yer almakta ve çoğunlukla dağlık bir yüzeye sahiptir. Zengin ve güzel doğası ile ünlüdür. Dağlık Karabağ'ın yüzeyi çok sayıda dağ aralığına bölünmüştür. Kuzeyde Mrav'ın vadileri, kuzeybatıdaki Doğu Sevan Dağları, batıda Syunik Platosu, orta kısımda, birkaç dağ sırtının doğuya yayıldığı Dağlık Karabağ yükseltisidir. Dağlık Karabağ sismik olarak aktif bir bölgededir. Turizm sektörünün temel politika hedefleri, turizm gelişimi yoluyla Dağlık Karabağ Cumhuriyeti'nin bağımsız devletinin uluslararası tanınırlığını teşvik etmek ve popüler bir turizm merkezi haline gelerek ulusal gelirin artırılması sürecini hızlandırmak ve böylece turizmde istihdamın artmasıydı.

2014 yılında Dağlık Karabağ'da turist sayısı bir önceki yıla göre % 12 azalmıştı. Bununla birlikte, yabancı turistlerin geceleme ve Ermenistan'dan gelen ziyaretçi sayısı artmıştı. 2015 yılı verilerine göre turist sayısı geçen yıla göre % 40 artmış ve ekonomik zirveye ulaşmıştı.

2015 itibarıyla, 86 ülkeden (Ermenistan dahil) 16.000 turist Dağlık Karabağ'a ulaşmış ve yaklaşık 6 milyon dolar harcamıştır.

18 Nisan ɡünü resmî olarak Dağlık Karabağ Cumhuriyeti Turizm ve Gezi Günü olarak ilan edilmişti.

Etkinlikler
Artsakh Şarap Festivali
Artsakh Şarap Festivali 2014 yılından Dağlık Karabağ Cumhuriyeti'nin lağvedilmesine kadar Togh köyünde her yıl düzenlenmekteydi. Festival her Eylül ayının üçüncü Cumartesi günü yapılırdı. Festival, Kültür Cumhuriyeti Turizm, Turizm ve Gençlik İşleri Bakanlığı Turizm ve Tarihi Yerler Koruma Bölümü tarafından başlatılmış ve Dağlık Karabağ'da turizmin geliştirilmesi hedeflenmişti.

Dağlık Karabağ şarap yapımı geleneklerini restore etmek içindir. Festival, Dağlık Karabağ ve Ermenistan'ın şarap üreticilerine ürünlerini satma, bilgi alışverişi yapma, şaraplarını tanıtma vb. fırsatlar sunmaktaydı. Yıllık festival programında üzümleri ayakla ezme, geleneksel Dağlık Karabağ mutfağının tadına bakmak, sanat eserleri sergisi, Melik Yegan Sarayı'na ait eski eserler sergisi, ayrıca Dağlık Karabağ ve Ermenistan'ın 5 farklı bölgesinden ürünlerin bulunulabileceği yerel şarap sergisi ve satışı yapılmaktaydı.

Geleneksel olarak festivale Ermeni ulusal şarkı ve dansları eşlik edilerek, festival milli tatile dönüşmüştü.

Dağlık Karabağ Hava Festivali
Dağlık Karabağ Hava Festivali, Dağlık Karabağ'ta en çok beklenen etkinlikti. Dağlık Karabağ hükûmeti turizm ve havacılığı teşvik etmek için bir hava festivali düzenlemekteydi. O gün Stepanakert Havaalanı Dağlık Karabağ'ın en heyecan verici yerlerinden biri haline gelmekteydi.

Kaynakça
Ayrıca bakınız
Ermenistan'da turizm
Dağlık Karabağ'ın vize politikası
Dağlık Karabağ Cumhuriyeti'nde COVID-19 pandemisi

COVID-19 pandemisinin Nisan 2020'de Artsah Cumhuriyeti'ne (hukuken Azerbaycan'a ait fiilen bağımsız olan bir ülke) yayıldığı doğrulandı. Enfekte olan ilk kişi, Ermenistan'dan Kaşatag eyaletindeki Mirik köyüne geldi. Bugüne kadar, Artsah Cumhuriyeti, 359 test gerçekleştirdi ve 10 testin pozitif (COVID-19 vakası) olduğunu bildirdi.

Arka plan
12 Ocak'ta, Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), Çin'in Hubei eyaletinin, Vuhan şehrinde 31 Aralık 2019'da DSÖ'nün dikkat ettiği bir grup insanda solunum hastalığına neden olan yeni bir koronavirüsün olduğunu doğruladı.

2003'teki SARS'dan farklı olarak, COVID-19'un vaka ölüm oranı çok daha düşüktür, ancak anlamlı bir toplam ölüm sayısı ile bulaşma sıklığı önemli ölçüde daha fazladır.

Zaman çizelgesi
Mart 2020
Artsah Cumhuriyeti'nin Ermenistan ile sınırı, virüsün 31 Mart'ta genel seçimleri yapılan tanınmamış cumhuriyete yayılmasını önlemek için kapatıldı.

Nisan 2020
7 Nisan'da, Artsah Cumhuriyeti Sağlık Bakanlığı, COVID-19 testi pozitif çıkan iki şüpheli vakadan biri olan ilk koronavirüs vakasını bildirdi. O kişi Mirik'den gelmiştir.

9 Nisan'da, üç kişi test edildi. İki kişinin testi pozitif çıktı. Testi pozitif çıkanlardan biri Ermenistan vatandaşıydı; diğeri ise Bozlu'da (Mirik yakınında) oy kullanmak için kayıt yaptırmıştı. Bu noktada, Artsah Cumhuriyeti'nde bilinen tüm vakalar Kaşatag bölgesindendir.

10 Nisan'da, teyit edilen iki yeni vakadan biri Kelbecer, Şaumyan'da doğrulanmıştır ve bu bölge Artsah Cumhuriyeti'nde en az bir vakanın doğrulandığı ikinci il olmuştur.

14 Nisan'da, Artsakh Cumhuriyeti Acil Durum Özel Komisyonu tarafından alınan bir karar uyarınca, 15 Nisan'da, Kaşatag bölgesindeki Mirik, Bozlu, Tsitsernavank, Karvachar köylerindeki insanların serbest dolaşımı, Martakert bölgesindeki Yuxarı Oratag, Yayıcı ve Hasanriz ilçeleri ile ilgili köy ve bölgelerin idari sınırları ile sınırlandırılmıştır.

Mayıs 2020
11 Mayıs'ta, Artsah Cumhuriyeti'nde 14 vaka olduğu doğrulandı.

İstatistikler
Kaynakça