kaan39/turkish-wikipedia-dataset-clean huggingface dataset:
Aleksandr Frenkel

Aleksandr Frenkel (Gürcüce: ალექსანდრე ფრენკელი), tam adı Aleksandr Samoyloviç Frenkel, Rus hukukçu, gazeteci ve yazar. 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı’nı izleyen dönemde Batum ve Çürüksu (Kobuleti) bölgelerinde Müslüman Gürcülerin içinde bulunduğu koşulları ve Gürcü göçünü anlatan günlükleriyle tanınır.

Hayatı
Aleksandr Frenkel'in doğum yeri ve tarihi bilinmemektedir. Bununla birlikte üniversiteye girdiği yıl üzerinden 1838 yılında doğduğu tahmin edilmektedir. Petersburg Üniversitesinde hukuk öğrenimi gören Frenkel, mezun olduktan sonra avukat olarak çalışmaya başladı. Ölüm cezası gibi ağır mahkûmiyetlere karşı çıkarak Rus ceza kanununda reformlar yapılmasını savundu. 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı’ndan önce Rusya'dan Gürcistan’a gitti. Bu savaş sırasında Rus ordusu saflarında çatışmaları izledi. Petersburg’ta üniversite yıllarından tanıdığı Gürcü yazar Niko Nikoladze’nin Tiflis’te çıkardığı, siyasal ve edebi yazılara yer veren Obzor gazetesinde yazdı. Frenkel aynı dönemde Petersburg’ta çıkan Rusça Golos gazetesinin Tiflis muhabiriydi. Daha sonra Tiflis’te yayımlanan Yuriditseskoe Obozrenie gazetesinin yazı kurulunda yer adlı.

Kaynakça
Aleksandr Filin

Oleksandr Vasilyevich Filin (d. 25 Haziran 1996) Ukraynalı futbolcudur . Belçika kulübü Eupen'de stoper olarak oynuyor.

Kariyer
Kulüp
Filin, Şubat 2015'te FC Ufa'ya imza attı. Ağustos 2015'te Filin Rus vatandaşlığını aldı.

22 Şubat 2020'de Rusya Premier Ligi kulübü Tambov'a 2019-20 sezonunun sonuna kadar kiralık olarak katıldı.

Filin, 31 Ocak 2023'te Belçika'nın Eupen takımıyla 2,5 yıllık sözleşme imzaladı.

Kariyer istatistikleri
Kaynakça
Aleksandr Grigorenko

Aleksandr Grigorenko (d. 6 Şubat 1985), Ukraynalı Kazakistanlı eski profesyonel futbolcudur.

Kariyer
Grigorenko, profesyonel kariyerine 2002 yılında FC Ros Bila Tserkva formasıyla Ukrayna İkinci Ligi'nde çıktı. 2004 yılında Grigorenko, FC Shakhter Karagandy'ye imza atmadan önce FC Atyrau ile Kazakistan'a taşınmaya karar verdi.

Aralık 2014'te Grigorenko, FC Ordabasy'den ayrıldı.

Grigorenko bir zamanlar Kazakistan U-21 takımının ve Kazakistan şampiyonu FC Shakhter'in kalecisiydi.

Başarılar
Premyer-Liga bronz: 2007.

Kaynakça
Aleksandr Grişin

Alexandr Viktoroviç Grişin ( ; 26 Haziran 1978, Moskova – 5 Ağustos 2025, Bitsa, Moskova), Rus televizyon sunucusu ve spor yorumcusu.

Hayatı
Grişin, 26 Haziran 1978'de Moskova, Sovyetler Birliği'nde doğdu. Moskova Devlet Teknoloji Üniversitesi'nden mezun oldu.

Gazeteciliğe 2002'de 7TV kanalındaki Futbol İşleri adlı programda muhabir olarak adım attı. Ardından 2004'ten 2025 yılındaki ölümüne kadar Russia-2, Match TV ve Channel One kanallarında spor yorumcusu ve sunucu olarak görevine devam etti.

Ayrıca Dünya ve ülkesi Rusya'daki başta buz pateni ile futbol olmak üzere farklı spor turnuvalarını takip etti. Sıklıkla Tatyana Tarasova ile ortak programlar gerçekleştirdi.

Grişin, 5 Ağustos 2025'te Bitsa, Moskova, Rusya'daki bir tren istasyonunda düşmeye bağlı geçirdiği kaza nedeniyle 47 yaşında ölmüştür. Ölümü eşi Anastasia Grişin tarafından kamuoyuna duyuruldu.

Kaynakça
Aleksandr Golovin (güreşçi)

Aleksandr Golovin ( ; d. 18 Eylül 1995, Novorossiysk), Rus grekoromen güreşçidir. 2019 Avrupa Oyunları ve 2020 Avrupa Güreş Şampiyonası'nda bronz madalya kazanmıştır. Ayrıca iki kez Dünya U23 Güreş Şampiyonası şampiyonu olmuştur.

Kariyeri
Golovin güreşe çocuk yaşta başladı ve daha sonra Rusya yaş grubu millî takımlarında yer aldı.

Genç yaş kategorilerinde önemli başarılar elde eden Golovin, 2017 Dünya U23 Güreş Şampiyonası'nda 98 kiloda, 2018 Dünya U23 Güreş Şampiyonası'nda ise 97 kiloda altın madalya kazandı. 2018 yılında İstanbul'da düzenlenen Avrupa U23 Güreş Şampiyonası'nı da altın madalya ile tamamladı. Aynı yıl dünya şampiyonasında da Rusya adına mücadele etti.

2021 yılında Tahran'da düzenlenen Dünya Askerî Güreş Şampiyonası'nda 97 kiloda altın madalya kazandı.

Kaynakça
Dış bağlantılar
Dünya Güreş Birliği sayfasında Aleksandr Golovin
IAT veritabanındaki sporcu bilgisi Aleksandr Golovin
Aleksandr Gostiyev

Aleksander Gostiyev ( ; ; d. 24 Ocak 1987), Rusya doğumlu Azerbaycan adına yarışmış serbest stil güreşçidir. Avrupa Güreş Şampiyonası'nda çok sayıda madalya kazanmış, ayrıca Azerbaycan şampiyonalarında da birçok kez birinci olmuştur.

Daha sonra 86 kiloya yükselen Gostiyev, Avrupa Şampiyonalarında üst üste dereceler aldı. 2016 Avrupa Güreş Şampiyonası'nda Riga'da ve 2017 Avrupa Güreş Şampiyonası'nda Novi Sad'da gümüş madalya kazandı.

Kaynakça
Dış bağlantılar
IAT veritabanındaki sporcu bilgisi Aleksander Gostiyev
2013 Yaz Üniversite Oyunları profili
Aleksandr Lyapunov

Aleksandr Mihailoviç Lyapunov (Rusça: Алекса́ндр Миха́йлович Ляпуно́в, 6 Haziran (Eski Stil:25 Mayıs) 1857 - 3 Kasım 1918), Rus matematikçi. Matematik, teorik mekanik ve fizikle uğraşmıştır. İsmi Rusçadan "Lyapunov", "Ljapunov" veya "Ljapunow" olarak da verilmiştir.

Hayatı
6 Haziran 1857'de Yaroslavl, Rus İmparatorluğu'nda doğdu. Babası Yaroslav'da sonra ismi "Yaroslav 'Demidov' Devlet Üniversitesi" ne çevrilen "Davidov Lyceum" yüksek eğitim okulunda astronom olan "Vasilyevich Lyapunov (1820–1868)" ve kardeşi "Sergei Lyapunov" gayet yetenekli bir piyanist ve besteci idi.

1876'da Sankt-Peterburg Devlet Üniversitesi matematik bölümde eğitim görmeye başladı. Markov’un sınıf arkadaşıydı. Daha üniversitede iken 1880'de mekanik profesörü olan D.K.Bobylev rehberliği altında bir hidrostatik konuda ilk bilimsel makaleyi yazıp bunu biilimsel bir dergide bastırdı. 1880de hidrostatik konusundan çalışmaları nedeni ile bir bilimsel madalya ile ödüllendirildi. 1880 yılında matematik lisans derecesi ile mezun oldu. 1884 yılında uygulamalı matematik dalında aynı üniversiteden master tezini sunarak master derecesi aldı. 1892 yılında uygulamalı matematik dalında "Devinimin istikrarlığı genel problemi" adlı bir doktora tezi hazırlayıp Moskova Üniversitesi'den doktor derecesi aldı. Bu master ve doktora tezleri Fransızcaya çevrilip yayınlandı.

1805'te Harkov Üniversitesi'de "privat-doçent" oldu ve mekanık bölümü üniversite dersleri vermeye başladı. 1902'de Sant Patersburg Üniversitesi Uygulamalı Matematik Bölümü'nde profesör oldu ve Rusya Bilimler Akademisi'ne geçici üye seçildi. Rusya Bilimler Akademisi'nde teorik mekanik, integraller (diferansiyel denklemler) ve olasılık teorisi üzerine dersler verdi.

Olasılık teorisinde Markov ve Çebışov’in çalışmalarını genelleştirmiş ve sonunda merkezsel limit teoremi’ni ispatlamıştır. Lineer ve lineer olmayan sistemlerin dinamik analizinin dengeliliği ve istikrarlılığı konusuna büyük teorik katkılar yapmıştır.

1917'de eşi veremden mustaripti ve doktorunun tavsiyesi ile Haziran 1917'de daha ılıman iklimli Odessa'a gidip orada bulunan kardeşinin evine yerleştiler. 31 Ekim 1918'de eşi öldü. Aynı gün Lyapanov başına sıktığı bir tabanca kurşunu ile intihara teşebbüs etti. Tedaviye alındıysa da üç gün sonra o da öldü. Sonradan öğrenildiğine göre doktoru tarafından gözlerinde katarakt olduğu ve yakında kör olacağı kendine bildirilmişti.

Dış bağlantılar
O'Connor, John J. ve Robertson, Edmund F. "Aleksandr Mikhailovich Lyapunov ", dans MacTutor Matematik Tarihi Arsivi, St Andrews Üniversitesi Websitesinde Online:
Aleksandr Kerjakov

Aleksandr Anatolyeviç Kerjakov ( ; d. 27 Kasım 1982 Kingisepp), forvet mevkiinde oynamış Rus eski millî futbolcudur.

Başarıları
2003 - Rusya Premier Lig Kupası
2004 - Rossiyskaya Premyer-Liga gol kralı (18 gol)
2007 - UEFA Kupası
2007 - Copa del Rey
2007 - Supercopa de España
2010 - Kubok Rossii
2010 - Rossiyskaya Premyer-Liga
2002 - Çempionat Rossii po futbolu en iyi genç oyuncu ödülü
2002, 2003 - Rusya'nın en iyi forveti ödülü
2005 - Çempionat Rossii po futbolu teknik direktörleri tarafından Yılın Oyuncusu seçildi.

Dış bağlantılar
Kişisel sitesi
Zenit profili
Aleksandr Kokorin

Aleksandr Aleksandroviç Kokorin (d. 19 Mart 1991 Moskova), forvet mevkiinde oynayan Rus millî futbolcudur. A' Katigorias ekiplerinden Aris Lemesu'da oynamaktadır. 2008 yılında Dinamo Moskova formasıyla Rusya Premier Ligi'nde gol atan en genç oyuncu olan Kokorin, Kasım 2011'de Yunanistan karşısında ilk kez millî oldu.

Dış bağlantılar
Rusya Premier Ligi profili
Dinamo Moskova oyuncu profili
Aleksandr Kaun

Aleksandr "Sasha" Olegoviç Kaun (d. 8 Mayıs 1985), Rus profesyonel eski basketbolcu. 2008'de NCAA şampiyonu olan Kansas Üniversitesi takımının bir parçası olmuştur.

Kariyeri
NBA Seçmeleri & CSKA Moskova
Sasha Kaun Florida Hava Akademisi yüksek okulda maç başına 13.0 sayı, 7.0 ribaunt ile oynadı ve Florida eyalet şampiyonaları'nı kazandılar. Öbür sezonunda maç başına 15.3 sayı ve 12,6 ribaund ve maç başına 2.0 blok ortalaması ile oynadı. Daha sonra Kansas Üniversitesi Bill Öz kolej takımında Basketbol oynama hakkı kazandı. Kaun Kansas Jayhawks ile oynadığı çaylak sezonda 26 maça çıktı. Okuldaki 2. sezonunda Kansas takımını 2006 Big 12 Konferansı şampiyonu yaptı finalde Texas Longhorns, karşı 80-68'lik bir galibiyet alınmasında büyük pay sahibi oldu. 2008 yılında PBK CSKA'ya transfer olmuştur.

NBA
9 Eylül 2015'te Cleveland Cavaliers ile sözleşme imzalamıştır.
Aleksandr Kemurciyan

Alexander Leonovich Kemurdzhian (4 Ekim 1921, Vladikavkaz - 25 Şubat 2003, Sankt-Peterburg) Ermeni asıllı Sovyet bilim insanı ve mucit. Sovyet Uzay programı kapsamında şef mühendis olarak VNIITransMash'de çalıştı. En önemli başarısı, Sovyet ay robotu olan Lunokhod rover'ın tasarımına olan katkısıdır.

Çernobil reaktör kazası'nın ardından Sovyet yetkililer tarafından reaktör çatısındaki radyoaktif atıkları temizlemek amacıyla uzaktan kontrollü araçlar yapılması için özel danışman olarak göreve getirildi.

Ölümünden önce ABD'ye giderek NASA'ya ait olan Jet İtki Laboratuvar'ından mühendislerle insansız uzay araçları hakkında fikir alışverişinde bulundu.

Lunokhod Programı ve Kemurdzhian'ın programdaki rolü Tank on the Moon adlı belgesele konu oldu.

Kaynakça
Aleksandr Lebed

Aleksander Ivanovitj Lebed (ryska: Алекса́ндр Ива́нович Ле́бедь), d. 20 Nisan 1950 ; ö.28 Nisan 2002),Rus asker ve siyasetçi. Daha çocuk yaşta iken, 1962 Haziran'ında Kruşçev idaresi altındaki Sovyetler Birliği'nde doğduğu şehir Novotçersak'ta gıda maddelerindeki kısıtlama ve fiyat artışlarını protesto eden 70 kişinin emniyet güçlerince öldürülüşüne tanık olmuştur.

1991'de general rütbesi almıştır. Lebed, 1996 yılında yapılan Devlet Başkanlığı seçiminden, ilk turun iki güçlü adayı olan Boris Yeltsin ve Komünist Parti lideri Gennadi Züganov'dan sonra üçüncü olarak çıkmıştı. İkinci turda Lebed, Yeltsin'e desteğini bildirmiş, Yeltsin, Lebed'i Rusya Güvenlik Konseyi'nin sekreterliğine atamıştır.

1994 yılı sonunda başlayan ilk Çeçen savaşını sona erdiren isim de Lebed olmuş ve Rusya'nın, Çeçen savaşçılara karşı 1994-1996'daki mücadelesinde yenilgisini kabul ettiren Çeçen barış anlaşması, 31 Ağustos 1996'da Hasavyurt köyünde Çeçen Lider Aslan Mashadov ile imzalamış ancak anlaşma daha sonradan Putin tarafından bozulmuş Çeçen savaşı tekrar başlamıştır.

Rus eski politikacı ve devlet başkanı adayı General Aleksander Lebed, 28 Nisan 2002'de Sibirya'da geçirdiği helikopter kazasında ölmüştür. Cenazesi Novodeviçi Mezarlığı'na devlet töreniyle gömülmüştür.

Dış bağlantılar
Alexander Lebed The Telegraph, April 28, 2002
Alexander Lebed: All action hero BBC News, April 28, 2002
General Alexander Lebed: Russian general who applied military toughness to politics The Guardian, April 29, 2002
Aleksandr Martinov

Aleksandr Martinov (d. 12 Ocak 1981), Transdinyesterli siyasetçi. Martinov, Avrupa'da bulunan, tek taraflı bağımsızlık ilanına rağmen uluslararası alanda hiçbir Birleşmiş Milletler üyesi ülke tarafından tanınmayarak Moldova'nın bir parçası olarak görülen Transdinyester'de 17 Aralık 2016 - 30 Mayıs 2022 tarihleri arasında başbakanlık görevini yürütmüştür.

Martinov, ayrılıkçı bölgenin devlet başkanı Vadim Krasnoselski ile birlikte 17 Aralık 2016'da göreve getirilmiştir.

Biyografi
Alexandr Martynov, 17 Aralık 2016'da Transdinyester Başbakanı olarak atandı. Emekli maaşları ve maaş ödemelerini, şirketlere yönelik tarifeler ve vergilerle birlikte gündeminin en üstüne koydu. Ayrıca toplu taşıma araçlarına ücretsiz erişim sözü verdi. Ocak 2017 gibi kısa bir sürede, Rus ekonomik modelini taklit etmek ve Rus bağlarını desteklemek istediğini açıkladı.

Şubat 2017'de, mali kargaşayı ve Moldova'nın ülkeyi istila ve toprağı geri kazanma baskısını yönetti. Temmuz ayında, Ukrayna ve Moldova'nın Transdinyester sınırında ortak gümrük kontrol noktaları kurma yönündeki hareketini eleştirdi. Ağustos 2017'de, Rus kuvvetlerinden Ukrayna'daki Rus askeri müdahalesinde Transdinyester'den geçmemelerini istedi.

Ekim 2017'de, ulusal sanayi üretiminde % 11 artış olduğunu açıkladı.

Martinov, 30 Mayıs 2022 tarihinde görevinden alınmış ve ardılı olarak aynı gün Aleksandr Rozenberg atanmıştır.

Kaynakça
Aleksandr Karelin

Aleksandr Aleksandroviç Karelin (Rusça: Александр Александрович Карелин; d. 19 Eylül 1967) Rus politikacı ve emekli Grekoromen güreşçidir. Sovyetler Birliği ve Rusya adına güreşmiştir. Rusya Federasyonu Kahramanı ödülüne sahiptir. Takma adı Rus Ayısı, Rus King Kong, Büyük İskender ve The Experiment'dir. Tüm zamanların en büyük Greko-Romen güreşçilerinden biri olarak kabul edilir. Karelin, 1989, 1990, 1991, 1993, 1994, 1995, 1997, 1998, 1999 Dünya Güreş Şampiyonası'nda altın madalya, 1988, 1989, 1990, 1991, 1992, 1993, 1994, 1995, 1996, 1998, 1999 ve 2000 Avrupa Güreş Şampiyonası'nda altın madalya kazanmıştır. 1988, 1992 ve 1996 Olimpiyat Oyunları'nda 3 altın madalya kazanmış, girdiği son olimpiyat oyunu olan 2000 Yaz Olimpiyatları'nda gümüş madalya alarak kariyerini sonlandırmıştır. Güreş kariyeri boyunca 887 maç kazanmış sadece 2 kez kaybetmiştir.

Karelin, 1999'da siyasete girdi ve o yıl Devlet Dumasında milletvekili seçildi. Federasyon Konseyi'ne senatör olarak girdiği 2020 yılına kadar çeşitli toplantılarla Duma'da yer aldı.

Kaynakça
Dış bağlantılar
Resmi kişisel web sitesi
Ek bilgi içeren biyografi
Aleksandr Kotikov

Aleksandr Georgieviç Kotikov ( ); 27 Mart 1902, Tula - 19 Temmuz 1981, Moskova); II. Dünya Savaşı sonrası 1950-1956 yılları arasında Berlin'den sorumlu askeri yetkili olan Sovyet tümgeneraldir.

Kotikov, 27 Ağustos 1902'de Rus kökenli bir ailede Tula eyaletindeki Bakino köyünde doğmuş olup 1920'den ölümüne kadar Sovyetler Birliği Komünist Partisi'ne üyesi olmuştur. (Treptower Parkı'ndaki Sovyet Savaş Anıtı yapımında önemli roller üstlenmiştir. Kızı Svetlana Kotikova heykel için çeşitli pozlar vermiştir.

Kaynakça
Aleksandr Leskov

Aleksandr Leskov (Aleksandr Mikhaylovich Leskov - Leskov A. M.) (19 Mayıs 1933, Harkiv, Ukrayna - 12 Kasım 2017); Sovyet ve Rus arkeolog, bilim insanı, Pennsylvania Üniversitesi Arkeoloji ve Antropoloji Müzesi'nde danışman.

Aleksandr Leskov, 1981 - 1988 yılları arasında Kafkasya Arkeoloji Heyeti başkanı olarak çalışmıştır. O dönemler aydınlatılan sorunlar arasında, MÖ VI – IV yüzyıllarda Kuzey Kafkasya'da yaşamış olan Mıvţe (Meot) uluslarının kültürlerini aydınlatan arkeolojik yapıtlar ortaya çıkarılmıştı.

Kaynakça
Aleksandr Markoviç Polyakov

Aleksandr Markoviç Polyakov (d. 27 Eylül 1945, Moskova), Rus teorik fizikçidir. Daha önce Moskova'daki Landau Enstitüsünde çalışmış Polyakov, 1990'dan beri ise Princeton Üniversitesinde fizik profesörüdür.

Önemli keşifler
Polyakov, Gerard 't Hooft'tan bağımsız olarak, Abelian olmayan ayar teorisinde Hooft-Polyakov monopolü olarak adlandırılan çalışma da dahil olmak üzere, kuantum alan teorisine bir dizi temel katkılarıyla bilinir. Polyakov ve ortak yazarlar BPST instantonu keşfetti ve bu da QCD'deki vakum açısının keşfedilmesine yol açtı. Sicim teorisinin yol integral formülasyonu, teorinin kavramsal ve matematiksel anlaşılması üzerinde derin ve kalıcı etkilere sahipti. Alexander Belavin ve Alexander Zamolodchikov ile yazdığı "İki boyutlu kuantum alan teorisinde sonsuz konformal simetri" adlı makalesi, iki boyutlu konformal alan teorisinin temellerini attı ve klasik statüye sahiptir. Polyakov ayrıca Kenneth G. Wilson'ın Nobel ödüllü çalışmasından bağımsız olarak yeniden normalleştirmenin ardındaki kavramsal çerçeveyi aydınlatmada önemli bir rol oynadı. D-branes kullanarak AdS / CFT'nin atılımından çok önce gösterge / dizi ikilisinde öncü fikirler formüle etti. Başkalarının aktif çalışmasından yıllar veya hatta on yıllar önce gelen diğer kavrayışlı varsayımlar arasında, gösterge ve sicim teorilerinin bütünleştirilebilirliği ve türbülans hakkında belirli fikirler yer alır.

Polyakov, kariyerinin çok erken dönemlerinde, 1965 öğrenci çalışmasında (Alexander Migdal ile birlikte), Peter Higgs ve diğerlerinin yayınlarından biraz sonra ancak bağımsız olarak dinamik bir Higgs mekanizması önerdi. Makale JETP’nin Yazı İşleri Dairesi tarafından ertelendi ve yalnızca 1966'da yayınlandı.

Onurlar ve ödüller
Alexander Polyakov, ICTP'nin Dirac Madalyası ve 1986'da Dannie Heineman Matematiksel Fizik Ödülü, 1994'te Lorentz Madalyası, 1996'da Oskar Klein Madalyası, 2010'da Harvey Ödülü, Lars Onsager Ödülü (A. Belavin ile birlikte) ile ödüllendirildi. ve A. Zamolodchikov) 2011'de ve Temel Fizik Ödülü 2013'te. 19 Kasım 2021'de Alman Fizik Derneği, Alexander Polyakov'a 2021 Max Planck Madalyası vereceğini duyurdu. Polyakov, 1984'te Sovyet Bilimler Akademisi'ne, 1998'de Fransız Bilimler Akademisi'ne ve 2005'te ABD Ulusal Bilimler Akademisi'ne (NAS) seçildi

Ünlü alıntılar
"Geçmişin çöpü çoğu zaman bugünün hazinesine dönüşüyor (ve tam tersi)."

"Yol integralleri için tablo yok."

"Kaynar su üzerinde çalışarak temel parçacıkları öğrenmek istedim."

Kaynakça
Ayrıca bakınız
Polyakov eylemi
Hooft-Polyakov monopolü
Belavin-Polyakov-Schwarz-Tyupkin instantonları
QCD vakum
Uyumlu önyükleme (Konformal bootstrap)
Liouville teorisi
AdS/CFT iletişimi
Aleksandr Martınyuk

Aleksandr Akimoviç Martınyuk ( ; 11 Eylül 1945 - 16 Kasım 2022), Sovyet-Rus profesyonel buz hokeyi oyuncusu.

Yaşamı ve kariyeri
Martınyuk, 11 Eylül 1945'te Moskova, Sovyetler Birliği'nde doğdu. Sovyet Buz Hokeyi Ligi'nde takım arkadaşları Aleksandr Yakuşev ve Vladimir Şadrin'le birlikte HC Spartak Moskova takımında oynadı. Ülkesi Sovyetler Birliği buz hokeyi millî takımı ile beraber katıldığı 1973 Dünya Buz Hokeyi Şampiyonası'nda Batı Almanya'ya karşı sekiz gol attı. Spor alanındaki hizmetleriyle 1973'te Rusya ve Sovyetler Birliği Buz Hokeyi Şöhretler Kürsüsü'ne adı dahil edilmiştir.

Ölümü
Martınyuk, 16 Kasım 2022'de doğum yeri Moskova, Rusya'da 77 yaşında öldü.

Kaynakça
Dış bağlantılar
Russian and Soviet Hockey Hall of Fame bio
Aleksandr Lentsov

Aleksandr İvanoviç Lentsov ( ; 20 Aralık 1956), Rus Silahlı Kuvvetleri'nde albay-general bir Rus askeridir. Lentsov, 1996-2009'da 98. Muhafız Hava İndirme Tümeni'nin komutanıydı. Nisan 2023'te Karabağ'daki Rus barış güçlerinin komutanlığına atandı ve Kara Kuvvetleri başkomutan yardımcısı olarak görev yaptı.
Aleksandr Khvan

Aleksandr Fyodoroviç Khvan (Rusça:Александр Фёдорович Хван; 28 Aralık 1957, Çeboksarı, Çuvaşistan – 17 Eylül 2023, Moskova, Rusya), Kore asıllı Rus film yönetmeni ve aktör.

Hayatı
Khvan, 28 Aralık 1957'de Çeboksarı, Çuvaşistan'da doğdu. Yelena Khvan adında bir kız kardeşi daha vardır. 1991'de başladığı sinema kariyerini 2006 yılına kadar sürdürdü. En çok; yönetmenliğini üstlendiği Pribytie Poezda ve 2003 yapımı Karmen adlı yapımlarka akıllarda kaldı. Yine yönetmenliğini üstlendiği 1992 yapımı Dyuba-Dyuba adlı film 1993 Cannes Film Festivali açılışında yayınlandı. Ayrıca "En İyi TV Dizisi" dalında Altın Kartal Ödülü'ne aday gösterilen, Khvan, 17 Eylül 2023'te Moskova, Rusya'da 65 yaşında öldü.

Filmografi
Dominus (1990)
Dyuba-Dyuba (1992)
Pribytiye poyezda (1995)
Dryan khoroshaya, dryan plokhaya (1998)
It Is Easy to Die (1999)
Shatun (2001)
Carmen (2003)

Kaynakça
Dış bağlantılar
Aleksandr Maltsev

Aleksandr Nikolayeviç Maltsev ( ; d. 20 Nisan 1949 Kirovo-Çepetsk, Sovyetler Birliği), Sovyet ve Rus eski buz hokeyi oyuncusu.

Maltsev spor kariyerine memleketi Kirovo-Çepetsk'in Olimpiya Kirovo-Çepetsk takımında başladı. Daha sonra 1967'den 1984'e kadar Sovyet Ligi'nde Dinamo Moskova'da 530 maç oynadı. CSKA Moskova'da oynamayan birkaç Sovyet yıldızından biriydi. Altı kez Sovyet all-star oyuncusu olan oyuncu, 1970-71'de ligin sayı lideri oldu ve 1971-72'de MVP için Valeri Harlamov ile berabere kaldı.

Maltsev, 1972, 1976 ve 1980 kış olimpiyatları sırasında Sovyet takımında yer aldı ve 1972 ve 1976'da altın, 1980'de gümüş madalya kazandı. Dünya Şampiyonası'nda üç kez en iyi forvet seçildi ve turnuvaya liderlik etti. Bir kez gol attı ve iki kez toplam gol attı. Beş kez dünya yıldızlar takımı şampiyonluğuna ulaştı. Maltsev'in uluslararası oyundaki 213 kariyer golü, herhangi bir Sovyet oyuncusu tarafından kaydedilen en yüksek goldü. 1999 yılında IIHF Onur Salonu'na alındı.

Kaynakça
Dış bağlantılar
Alexander Maltsev at Hockey CCCP International
Aleksandr Kaleri

Aleksandr Yuryeviç Kaleri ( ; d. 13 Mayıs 1956 Jūrmala, Sovyetler Birliği), Sovyet ve Rus mühendis ve kozmonot. Uzayda beşinci en uzun süreyi geçiren kişi ve Rusya'da doğmamış herhangi bir kişi arasında uzayda en uzun süreyi geçiren kişidir.

Kaleri, Mir uzay istasyonu ve Uluslararası Uzay İstasyonu'nda (ISS) uzun süreli konaklamalar gerçekleştirdi. Kaleri, en son 2010 ve 2011 yıllarında ISS'de uzun süreli Expedition 25/26 görevlerinde uçuş mühendisi olarak hizmet verdi.

Dış bağlantılar
Spacefacts biography of Aleksandr Kaleri
Aleksandr Komarov (güreşçi)

Aleksandr Komarov ( ; d. 5 Mayıs 1999), Rus asıllı 2024 yılından itibaren Sırbistan adına yarışan güreşçidir. 2025 Dünya Güreş Şampiyonası ve 2024 Avrupa Güreş Şampiyonası'nda altın madalya kazanmıştır.

Kariyeri
İki kez Gençler Dünya Şampiyonu ve iki kez Yıldızlar Dünya Şampiyonu olmuştur. Komarov, Avrupa düzeyinde dört Avrupa gençler şampiyonluğu kazandı. Büyüklerde ilk madalyasını 2019 Avrupa Güreş Şampiyonası'nda bronz madalya ile kazandı.

2021 yılında Sırbistan'ın başkenti Belgrad'da düzenlenen 2021 U23 Dünya Güreş Şampiyonası'nda 87 kiloda altın madalya kazandı.

Romanya'nın Bükreş kentinde düzenlenen 2024 Avrupa Güreş Şampiyonası'nda erkekler grekoromen stil 87 kilo final maçında Türk Ali Cengiz'i 4-1 yenerek altın madalya kazanmıştır. İlk turda Litvan Martynas Nemsevičius'i 7-0; ikinci turda Macar István Takács ile 1-1 berabere kaldı ve son puan avantajıyla çeyrek finale çıktı. Çeyrek finalde Ukraynalı Jan Belenyuk'u 3-1; yarı finaldeise Azerbaycanlı İslam Abbasov'u 3-1 yenerek finale çıkmıştı.

2025 yılında Hırvatistan’ın Zagreb kentinde düzenlenen 2025 Dünya Güreş Şampiyonası'nda erkekler grekoromen stil 87 kilo final maçında İranlı Alirıza Muhammedi ile karşılaştı ve rakibini 4-3 yenerek altın madalya kazandı.

Kaynakça
Dış bağlantılar
Dünya Güreş Birliği sayfasında Aleksandr Komarov
IAT veritabanındaki sporcu bilgisi Aleksandr Komarov
Aleksandr Kalyaninov

Aleksandr Kalyaninov ( , 11 Aralık 1992, Bakü – 25 Aralık 2024, Aktau), Azeri uçak pilotu ve Azerbaycan'ın Milli Kahramanı.

Hayatı
Aleksandr Kalyaninov, 11 Aralık 1992'de Bakü'de doğmuştur. Bakü Avrupa Lisesi mezunu olan Kalyaninov, 2021 yılında Ukrayna Ulusal Havacılık Üniversitesi'nde havacılık taşımacılığı alanında yüksek lisans derecesini tamamlamıştır.

Ölümü
25 Aralık 2024'te Azerbaycan Havayolları'na ait Embraer 190 uçağı, Rusya yapımı Pantsir-S1 hava savunma sistemi tarafından vurulmuştur. Uçağın kaptanı İgor Kşnyakin ve ikinci pilotu Aleksandr Kalyaninov, kontrol sistemleri devre dışı kalmasına rağmen uçağı Hazar Denizi üzerinden Aktau Uluslararası Havalimanı yakınlarına yönlendirmiştir. Ancak uçak, kaza inişi sırasında yere çakılmıştır. Uçakta toplam 67 kişi bulunuyordu: 62 yolcu ve 5 mürettebat üyesi. Kazada 29 kişi kurtulmuştur.

Aleksandr Kalyaninov, kaza sonucunda hayatını kaybetmiştir. 29 Aralık 2024'te Bakü'deki II. Fahri Hiyaban'da defnedilmiştir.

Anısı
- 2024 Aralık Kahramanları: Azerbaycan hükûmeti ve Azerbaycan Havayolları, Kşnyakin ve ekibinin anısını özel anma etkinlikleriyle yad etmiştir.

- Havacılık Müzelerinde Anma: Kalyaninov'un kahramanlığı, Azerbaycan Havacılık Müzesi ve diğer uluslararası havacılık kurumlarında sergilenecektir.

- Ukrayna'da Anma: Ukrayna'nın Kropivnitski şehrindeki Devlet Uçuş Akademisi'nde bir sınıfa onun adı verilecektir.

Ödülleri
Azerbaycan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı’nın 29 Aralık 2024 tarihli kararnamesiyle Aleksandr Georgiyeviç Kalyaninov (ölümünden sonra) "Azerbaycan'ın Milli Kahramanı" unvanına layık görülmüştür.

Kaynakça