Azerbaycan-Ürdün ilişkileri

Azerbaycan ve Ürdün arasında ikili ilişkiler mevcuttur. İki ülke arasındaki iş birliği, adalet, turizm, savunma, bilgi ve iletişim teknolojileri (BİT), ulaşım, istatistik, askeri işler, standardizasyon, acil durum yönetimi vb. alanlarda yürütülmektedir.

Diplomatik İlişkiler
Ürdün, Azerbaycan Cumhuriyeti'nin bağımsızlığını 28 Aralık 1991'de tanıdı. Azerbaycan ve Ürdün arasındaki diplomatik ilişkiler 13 Şubat 1993'te kuruldu.

Azerbaycan, 28 Mayıs 2006'da Amman'da büyükelçiliğini açtı. Ürdün'ün Bakü'deki büyükelçiliği ise 5 Mayıs 2007'de açıldı.

Şu anda Azerbaycan ve Ürdün arasındaki parlamentolar arası ilişkiler üzerine 7 milletvekilinden oluşan ve Arasta Javadova başkanlığındaki bir çalışma grubu Azerbaycan Ulusal Meclisi'nde bulunmaktadır. Ürdün'ün Bakü Büyükelçisi Sami Abdullah Gosheh'tir. Azerbaycan'ın Ürdün Büyükelçisi ise Rasim Rzayev'dir.

31 Mart 2014'te Ürdün-Azerbaycan Parlamentolar Arası Dostluk Grubu Ürdün Parlamentosu'nda kuruldu ve Milletvekili Hazemgashu başkanlığına seçildi. 15 Temmuz 2014'te, Ürdün-Azerbaycan parlamentolar arası kardeşlik grubu, Krallık Parlamentosu'nun üst meclisi olan Senato'da da kuruldu ve Senato üyesi Muhammed Sgour bu grubun başına seçildi.

Yasal Çerçeve
Ana Anlaşmalar
"Azerbaycan Cumhuriyeti Hükûmeti ile Ürdün Haşimi Krallığı Hükûmeti arasında ikili işbirliğine ilişkin çerçeve anlaşması"
"Azerbaycan Dışişleri Bakanlığı ile Ürdün Haşimi Krallığı Dışişleri Bakanlığı arasında mutabakat zaptı"
"Azerbaycan Cumhuriyeti Hükûmeti ile Ürdün Haşimi Krallığı Hükûmeti arasında diplomatik ve hizmet pasaportu sahibi vatandaşların vizesiz girişine ilişkin anlaşma"
Yasal çerçeve: Azerbaycan ve Ürdün arasında 41 belge imzalandı (24 hükûmetler arası anlaşma, kalan 17'si özel kuruluşlar arasındaki anlaşmalar, Komisyon toplantı raporları, uygulama programları ve eylem planları). Bunlardan bazıları şunlardır:

"Azerbaycan Cumhuriyeti Hükûmeti ile Ürdün Haşimi Krallığı Hükûmeti arasında teknik, ekonomik ve kültürel işbirliğine ilişkin mutabakat zaptı" (13 Şubat 1993).
"Ortak Bildiri" (13 Şubat 1993).
"Azerbaycan Cumhuriyeti Hükûmeti ile Ürdün Haşimi Krallığı Hükûmeti Arasında İşbirliğine Dair Çerçeve Anlaşma" (23 Ağustos 2006).
"Azerbaycan Cumhuriyeti Hükûmeti ile Ürdün Haşimi Krallığı Hükûmeti Arasında Ekonomik ve Teknik İşbirliği Anlaşması" (07.11.2006).
"Azerbaycan Cumhuriyeti Hükûmeti ile Ürdün Haşimi Krallığı Hükûmeti Arasında Ticaret Anlaşması" (07.11.2006).
"Azerbaycan Cumhuriyeti Hükûmeti ile Ürdün Haşimi Krallığı Hükûmeti Arasında Turizm Alanında İşbirliği Anlaşması" (07.11.2006)
"Azerbaycan Cumhuriyeti Ticaret ve Sanayi Odası ile Ürdün Haşimi Krallığı Ticaret ve Sanayi Odası Arasında İşbirliği Anlaşması" (07.11.2006).
"Azerbaycan İhracat ve Yatırım Teşvik Fonu (AzPromo) ile Ürdün İş Geliştirme Kurumu arasında Mutabakat Zaptı" (07.11.2006).

"Devlet kuruluşu "Azerbaycan Havayolları" ile Ürdün Sivil Havacılık Dairesi arasında Mutabakat Zaptı" (07.11.2006).
"Azerbaycan Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı ile Ürdün Haşimi Krallığı Dışişleri Bakanlığı arasında Mutabakat Zaptı" (09.04.2007).
Azerbaycan ve Ürdün Haşimi Krallığı arasında görüşülüp kabul edilen belgeler:
"Azerbaycan Cumhuriyeti Devlet Gümrük Komitesi ile Ürdün Haşimi Krallığı Gümrük İdaresi arasında personelin mesleki gelişimi ve mesleki bilgilerinin iyileştirilmesi alanında işbirliğine ilişkin taslak anlaşma" (Ürdün tarafıca görüşülmüştür).
"Azerbaycan Cumhuriyeti ile Ürdün Haşimi Krallığı arasında, 1978 Uluslararası Sözleşmesinin 1/10 maddesi uyarınca denizcilerin eğitimi, diplomaların verilmesi ve sertifikaların tanınması konusunda mutabakat zaptı" (kabul edildi).
"Azerbaycan Cumhuriyeti Hükûmeti ile Ürdün Haşimi Krallığı Hükûmeti arasında acil durum yönetimi alanında işbirliğine ilişkin anlaşmanın uygulanmasına dair talimatlar" (Azerbaycan tarafınca değerlendirildi).
"Azerbaycan Cumhuriyeti Hükûmeti ile Ürdün Haşimi Krallığı Hükûmeti arasında taslak anlaşma""Azerbaycan Cumhuriyeti Hükûmeti ile Ürdün Haşimi Krallığı arasında gümrük işleri alanında karşılıklı yardımlaşmaya ilişkin anlaşma taslağı" (Azerbaycan tarafınca değerlendiriliyor).
"Azerbaycan Cumhuriyeti Hükûmeti ile Ürdün Haşimi Krallığı Hükûmeti arasında güvenlik işbirliğine ilişkin anlaşma taslağı" (Ürdün tarafınca değerlendiriliyor).
"Azerbaycan Cumhuriyeti Sanayi ve Enerji Bakanlığı ile Ürdün Haşimi Krallığı Enerji ve Maden Kaynakları Bakanlığı arasında enerji, petrol ve doğalgaz arama ve maden kaynakları alanında işbirliğine ilişkin mutabakat zaptı" (Ürdün tarafınca değerlendiriliyor).
"Azerbaycan Cumhuriyeti Maliye Bakanlığı ile Ürdün Haşimi Krallığı Maliye Bakanlığı arasında işbirliğine ilişkin anlaşma taslağı" (Azerbaycan'da iç prosedürden geçti).
"Azerbaycan Cumhuriyeti Hükûmeti ile Ürdün Haşimi Krallığı arasında hava trafiğine ilişkin anlaşma taslağı" "Azerbaycan ve Ürdün Haşimi Krallığı Hükûmeti arasında ticari seyrüsefer konusunda anlaşma taslağı" (anlaşıldı).
"Azerbaycan Cumhuriyeti Hükûmeti ile Ürdün Haşimi Krallığı Hükûmeti arasında ticari seyrüsefer konusunda anlaşma taslağı" (Ürdün tarafıca değerlendirildi).
"Azerbaycan Cumhuriyeti Eğitim Bakanlığı ile Ürdün Haşimi Krallığı Yüksek Öğretim ve Bilimsel Araştırma Bakanlığı arasında yüksek öğretim ve bilimsel araştırma alanında işbirliğine ilişkin mutabakat zaptı taslağı" (Azerbaycan tarafıca değerlendirildi).
"Azerbaycan Milli Bilimler Akademisi ile Ürdün Yüksek Bilim ve Teknoloji Konseyi arasında mutabakat zaptı taslağı" (Azerbaycan tarafıca doğrudan sunuldu). Ürdün tarafı belgeyi imzalamaya hazır olduğunu ifade etti.
"Azerbaycan Tarım Bakanlığı ile Ürdün Tarım Bakanlığı arasında işbirliğine ilişkin mutabakat zaptı taslağı" Azerbaycan Cumhuriyeti ile Ürdün Haşimi Krallığı Tarım Bakanlığı arasında vergi makamlarının faaliyetleri alanında işbirliğine ilişkin taslak muhtıra (anlaşıldı).
Azerbaycan Cumhuriyeti Vergi Bakanlığı ile Ürdün Vergi Dairesi arasında 2013-2014 yılları için bilim ve eğitim, kültür ve sanat, gençlik ve spor, arkeoloji, sağlık ve medya alanlarında işbirliği programı (anlaşıldı).

Ekonomik işbirliği
2009 yılına kıyasla, 2010 yılında iki ülke arasındaki karşılıklı ticaret hacmi %38,5 arttı.

2011 sonbaharında, ulaştırma alanında işbirliğine ilişkin ortak komisyonun ilk toplantısı yapıldı.

İçinde 2011 yılında, yüksek teknolojiler alanında iş birliğine başlama konusunda anlaşmaya varıldı. 2012 yılında, Bilgi ve iletişim teknolojileri (BİT) alanında iş birliği konusunda Azerbaycan-Ürdün ortak çalışma grubunun ilk toplantısı gerçekleştirildi.

Askeri-teknik iş birliği
Ülkeler askeri alanda iş birliği yapmaktadır.

2011 yılında, kurşun geçirmez yelek ve kaskların ortak üretimine başlandı.

Turizm
Ürdün Kralı Abdullah II'nın Aralık 2019'da Azerbaycan'a yaptığı resmi ziyaret sırasında, AZAL Başkanı Cihangir Askerov, Ürdün'ün Azerbaycan Büyükelçisi Sami Asem Gosheh ile görüştü. İki ülke arasında doğrudan uçuşların açılması konusunda anlaşmaya varıldı. İlk uçuşların 2020 Mayıs ayında yapılması planlandı.

Uluslararası işbirliği
19 Haziran 2013'te Ürdün Senatosu Konseyi liderliği, Hocalı soykırımı'nın 20. yıldönümü vesilesiyle bir Karar kabul etti. Ürdün, Dağlık Karabağ ihtilafı'nda Azerbaycan'ı desteklemektedir.

Uluslararası alanda ülkeler arasındaki işbirliği çeşitli uluslararası kuruluşlar çerçevesinde yürütülmektedir: BM Güvenlik Konseyi, İİD, vb.

Kültürel bağlar
Kasım sonundan Aralık başına kadar 2010 yılında Ürdün'de Azerbaycan kültür günleri düzenlendi.

Kaynakça