kaan39/turkish-wikipedia-dataset-clean huggingface dataset:
Elektrik direnci ve iletkenliği

Elektriksel iletkenlik iletken bir malzemeye uygulanan elektriksel alan etkisinde yük taşıyıcılarının uzak mesafeli hareketleri sonucu oluşur. Dört tür yük taşıyıcısı vardır.
Elektronlar
Yayınan katyon
Yayınan anyon
Elektron deliği

Metallerde serbest elektronlar eksi kutuptan artı kutba doğru hareket eden negatif yük taşıyıcılarıdır.

Kovalent bağlı bazı malzemelerde (silisyum gibi) bağdan kopan elektronlar artı kutba giderek eksi yük taşıyıcısı olur. Ancak arkasında bıraktığı delikte diğer bir elektron tarafından doldurulunca eksi yönde başka bir delik oluşur. Bunun yarattığı hareket sonucu elektron deliği de bir yük taşıyıcısı ama pozitif bir taşıyıcıdır.

Genelde sıvı eriyiklerde görülen iyonsal iletkenlikte ise pozitif yüklü anyonlar ve negatif katyonlar (bunlar elektron değil molekül veya atomdur) elektriksel alan etkisi altında ortamda hareket ederek iletkenliği sağlarlar.

Bir elektronun taşıdığı birim yük 1,6 x 10−19 coulombdur. (q = 1,6 x 10−19C) Elektron deliği +q yük taşır. İyonların ise iyonlaşma derecesine göre değişir. Na+1 için +q ve SO4−2 için -2q yük taşınır.

l (cm) boyunda A (cm²) kesitli iletken için Ohm kanunu gereği

V = I x R

Burada gerilim V (volt) ve akım A (amp) birbirlerine bir orantık katsayısı direnç R (ohm) ile bağlıdır. Ve ortamın iletkenliğini belirler. Burada

R = ρ . l/A

olur. ρ ortama göre değişen bir katsayıdır. Birimi ohm.cm dir.
Elektrik iletim hattı

Elektrik iletim hattı (kısaca EİH), elektrik santralinde kontrollü ve planlı olarak elde edilmiş elektrik enerjisinin, santrallerden dağıtım hatlarına iletilmesini sağlayan hatlardır. Elektrik üretim tesisleri ile elektrik tüketim bölgeleri yakınlarındaki transformatör istasyonları arasında elektrik enerjisi iletimini sağlayan sistemdir. Elektrik hatlarının döşenmesinde maliyet, iletim hattının güzergahı, coğrafik durum, arazi durumu, hattın işletme kolaylığı, gerilim düşümü hesabı, kapasite ve taşıma gücü gibi hususlar incelenir. Elektrik hattının güvenli bir şekilde yapımı ve elektriğin minimum kayıplarla iletilmesi çok önemlidir.

Elektrik iletim hatlarının gerilim seviyesi proje tasarımı ve varolan yapıya bağlı olarak belirlenir. TEİAŞ, 400 ve 154 kV seviyesinden, iller ve üretim merkezleri arası bağlantı sağlarken görevli dağıtım şirketlerinin sorumluluk sahasındaki hatlar ise maksimum 36 kV olurlar . Bu seviyeden yapılan elektrik dağıtımı, örneğin evsel ve çoğu küçük ticari aboneye 400/231 V olarak ulaşır.

İletim hatları taşıdıkları enerjinin gerilimi (voltaj) ne göre adlandırılırlar. Enerji yükü ve gerilimine bağlı olarak boyutlandırılırlar. Modern çağda; açık arazide, uzun ENH ları havai hat; yerleşim yerlerinde ise hem yeraltı hem ENH olarak tesis edilirler. Yer altı kablosu denilen hatlar yalıtkan (elektrik) yapı gerektirdiğinden, hava hattına oranla oldukça pahalıdır. Hava olaylarından etkilenmemeleri ve görsellik avantajı tercihlerine sebeptir.

Havai tip bir ENH; alüminyumdan iletken teller , galvanizli çelikten mamul direkler ve tel ile direk arasındaki yalıtkan bağlantıyı sağlayan izolatörlerden oluşur.

Kaynakça
Elektrik dipol momenti

Dipol momenti, bir sistemin dipol gibi davranma ölçütü. Dipol momenti kutupsal kovalent bağların ölçülen kutupsallığıdır. Aralarında bağ olan iki atomun birbirlerine olan uzaklıklarıyla, yüklerinin çarpımı şeklinde tanımlanır. SI birimi Coulomb metredir.

Elektrik alandaki dipolün momenti M=q.E.L.sin☼ ile hesaplanır. q elektrik yükü, E elektrik alanı, L uzunluk ve ☼ aradaki açıyı ifade eder.
Elektrik devresi

Elektrik devresi, direnç, kondansatör, iletim hatları, güç kaynağı ve anahtar gibi çeşitli devre elemanlarının bir araya gelerek oluşturduğu devrelere verilen isimdir.

Bir elektrik devresi, içinden geçen akımın tam bir döngü yapmasını sağlayan kapalı bir devredir. Eğer bir elektrik devresi aktif bir elektronik eleman içeriyorsa buna elektrik devresi denmektedir. Elektrik akımının yönü, elektronların hareket yönünün tersi yönedir.
Elektrik akısı

Elektrik akısı, elektrik alanının akısıdır. Elektrik akısı, bir yüzeyden geçen elektrik alan çizgilerinin sayısıyla doğru orantılıdır. Çok küçük bir dA alanındaki elektrik akısı şu şekilde hesaplanır:

Burada E yüzeye dik olan elektrik alanıdır. Bir S yüzeyinden geçen elektrik akısı dA alanlarının toplanmasıyla elde edilir:

dA; büyüklüğü yüzeyin alanına eşit, yönüyse yüzeye dik olan vektördür. Elektrik alanı vektörüyle, dA vektörü arasında skaler çarpım olduğundan elektrik akının büyüklüğü şu şekilde yazılır:
: yüzeyle elektrik alanı arasındaki açı)

Gauss yasasına göre kapalı bir yüzeyden geçen net elektrik akısı yüzey alanından bağımsızdır ve sadece alanın çevrelediği yükle orantılıdır:
QS kapalı yüzeyin içinde kalan net yük, ε0 boşluğun yalıtkanlık sabitidir.Bu yasa klasik elektromanyetizmayı açıklayan dört Maxwell denkleminden biridir. Elektrik akısının SI birimi Volt metredir.
Ayrıca bakınız
Manyetik akı

Kaynakça
Elektrik alan meyili

Atomik, moleküler ve çekirdek fiziğinde Elektrik Alan Meyili (EAM) elektrik yükü dağılımı ve diğer bir çekirdek tarafından üretilen elektriksel alan değişim oranını ölçer. EAM, çekirdek manyetik rezonansı (NMR), elektron dizilmıknatıs rezonansı (EPR, ESR), çekirdek dörtkutup rezonansı (NQR), Mössbauer Spektroskopisi veya tedirginlik açısal ilintisi (PAC) gibi metotlarla ölçülebilen bir etki yaratmak için dört kutuplu çekirdeğin nükleer elektrik dörtkutup kolcuğu ile çift oluşturur. Eğer ki çekirdeği çevreleyen kübik simetriyi bozuyorsa ve çekirdeğin olduğu yerde düzensiz bir elektrik alan yaratıyorlarsa EAM sıfır değildir.

EAM, çekirdeğin etrafındaki elektronik yoğunluğa karşı oldukça hasssastır. Bunun sebebi EFG'nin r−3 ile orantılı olmasıdır. r: çekirdeğe olan uzaklık. Bu hassasiyet, ikame sonucu yük dağılımının, zayıf etkileşimlerin ve yük alış-verişinin etkileri üzerinde çalışmak için kullanılmıştır.

Tanım
Elektronların ve taneciklerin yük dağılımı, ρ(r), bir durgunyük potensiyeli,V(r), yaratır. Bu potansiyelin türevi üretilen elektrik alanın negatifidir. Elektrik alanın ilk türevi ya da potansiyelin ikinci türevi elektrik alan meyilini verir. Durgunyük potansiyelinin ikinci uzaysal türevleri olarak tanımlanan EFG'nin dokuz bileşeni çekirdeğin konuma göre hesaplanır:

Her bir çekirdek için Vij 'nin bileşenleri 3 x 3 simetrik dizeylerde birleştirilir. Yük dağılımı tarafından oluşturulan durgunyük potansiyelinin çekirdek için dışsal olduğu varsayımı ışığında dizey izsizdir. Bu durumda Laplace eşitliği ∇2V(r) = 0 sağlanır. Bu varsayımı rahatlatan, simetrik ve izsiz özelliği koruyan daha genel bir EFG gergi şekli;

∇2V(r) verilen çekirdek için hesaplanır.

V (ve φ) simetriktir ve köşegenleştirilebilir. Esas gergi bileşenleri Vzz, Vyy ve Vxx azalan modüllere göre sıralanır. Bunlar Vzz ve asimetri değişkeni ,η, olarak tanımlanır:

and ,

Kaynakça
Elektrik ark ocağı

Elektrik ark ocağı, yüklü malzemeyi bir elektrik arkıyla ısıtan bir fırındır.

Endüstriyel ark fırınları, yaklaşık bir ton kapasiteli (dökme demir ürünleri üretmek için dökümhanelerde kullanılan) küçük ünitelerden, ikincil çelik üretiminde kullanılan yaklaşık 400 ton üniteye kadar değişmektedir. Araştırma laboratuvarlarında ve diş hekimleri tarafından kullanılan ark fırınları yalnızca birkaç düzine gram kapasiteye sahip olabilmektedir. Laboratuvar üniteleri 3.000 °C'yi aşabilirken, endüstriyel elektrikli ark ocakları sıcaklıkları 1.800 °C'ye kadar çıkabilmektedir.

Ark fırınları, yük materyalinin doğrudan elektrik arkına maruz kalması ve fırın terminallerindeki akımın yüklü materyalden geçmesi nedeniyle indüksiyon fırınlarından farklıdır.

Dış bağlantılar
Recognition of first foundry as historical site
Home made small scale arc furnace using a welder (Caution with experiments!)
Elektrik Savaşları

Elektrik Savaşları (İngilizce özgün adıyla The Current War), Alfonso Gomez-Rejon’nun yönettiği, Michael Mitnick tarafından senaryosunun yazıldığı, başrollerini Benedict Cumberbatch, Michael Shannon, Nicholas Hoult ve Tom Holland'ın paylaştığı bir Amerikan biyografik-dram filmidir.

Oyuncu kadrosu ve karakterler
Benedict Cumberbatch: Thomas Edison
Michael Shannon: George Westinghouse
Nicholas Hoult: Nikola Tesla
Tom Holland: Samuel Insull
Katherine Waterston: Marguerite Erskine Walker
Tuppence Middleton: Mary Stilwell Edison
Matthew Macfadyen: J. P. Morgan
Simon Manyonda: Lewis Latimer
Conor MacNeill: William Kemmler
Damien Molony: Bourke Cockran
John Schwab: Rudolph Young
Louis Ashbourne Serkis: Older Dash

Kaynakça
Dış bağlantılar
Elektrik konnektörü

Elektrikli konnektörü, elektriksel iletkenlere katılmak ve elektrik devresi oluşturmak için kullanılan elektromekanik bir cihaz. Çoğu elektrik konektörleri bir cinsiyete sahiptir: fiş olarak adlandırılan erkek bileşeni, dişi bileşenine veya sokete bağlanır. Farklı konektörleri birleştirmek için bir adaptör kullanılabilir.

Güç, veri ve görsel-işitsel uygulamalar için binlerce konektör konfigürasyonu üretilmektedir. Elektrik konektörleri, işlevlerine göre farklılaştırılmış dört temel kategoriye ayrılabilir:
Satır içi veya kablo konektörleri bir kabloya kalıcı olarak bağlıdır, böylece başka bir terminale takılabilir.
Kullanıcıların sabit bir cihaza bir kablo bağlayabilmeleri için ekipmana kalıcı olarak takılan kasa veya panel konektörleri.
Kablo veya tel bağlantısı için bir nokta sağlayan baskılı devre kartına lehimlenmiş PCB montaj konektörleri.
İki uzunluktaki tel veya kabloyu kalıcı olarak birleştiren ek veya alın konektörleri

Ayrıca bakınız
Elektrik kontakları
Fiber optik iletişim
Priz

Kaynakça
Elektrik iletim kulesi

Elektrik iletim kulesi, üstten geçen bir elektrik iletim hattını desteklemek için kullanılan, genellikle çelik bir kafes kule olan yüksek bir yapıdır.

Elektrik iletim kuleleri, elektrik şebekelerinde, genellikle elektrik santrallerinde elektrik trafo merkezlerine taşıyan yüksek gerilim iletim hatlarını taşımak için kullanılırlar. Çok çeşitli şekil ve boyutlara sahip olup genellikle 15 ila 55 m arasında yüksekliğe sahiptirler. Elektrik iletim kuleleri ve bunların üstten geçen elektrik hatları genellikle bir tür görsel kirlilik olarak kabul edilir. Görsel etkiyi azaltma yöntemleri yeraltını içerir.

Resimler
Kaynakça
Dış bağlantılar
Magnificent Views: Pictures of High Voltage Towers (also offers technical information)
Structurae database of select notable transmission towers
Collection of some electricity pylons on Skyscraperpage.com
Elektrik hırsızlığı

Elektrik hırsızlığı, elektriğin yasa dışı olarak kullanılmasını kapsayan bir suçtur. Elektriğin çalınması "teknik olmayan kayıplar" içerisinde değerlendirilmektedir. Hırsızlık, arzın kalitesini, elektrik üreten tesisin iş yükünü ve elektriği çalmayan tüketicilerin ödeyeceği fiyatı etkileyebilmektedir.

Emerging Markets Smart Grid: Outlook 2015 adlı çalışmaya göre elektrik hırsızlığının küresel maliyeti yıllık 89,3 milyar ABD doları olmaktadır. Bu zararın 58,7 milyarı gelişmekte olan pazarlarda görülmektedir. Ekonomik açıdan en çok etkilenen ülkeleri Hindistan, Brezilya ve Rusya oluşturmaktadır.

Elektrik enerjisi üretiminden kullanıcıya ulaşana kadar olan süreçte enerji kayıpları meydana gelir. Bu kayıplar, tamamen önlenemeyen bir durumdur. Elektrik kayıpları, teknik ve teknik olmayan olarak iki grupta incelenir.

Teknik kayıplar, iletim hatları, kablolar, transformatörler ve sayaçlar gibi elektrik aletlerinin direncinden kaynaklanan ısı enerjisinden meydana gelir. Bu kayıplar en aza indirilebilir, ancak tamamen ortadan kaldırılamazlar.

Diğer taraftan, teknik olmayan kayıplar, genellikle sayaç müdahaleleri, sayaç arızaları, yasadışı bağlantılar, faturalama düzensizlikleri ve ödenmemiş faturalar nedeniyle meydana gelmektedir.

Teknik olmayan kayıplarla ilgili sorun, sadece Asya ve Afrika'nın en az gelişmiş ülkeleriyle sınırlı değil, aynı zamanda ABD ve İngiltere gibi gelişmiş ülkeleri de etkiliyor. Özellikle Güneydoğu Asya Uluslar Birliği (ASEAN) ülkeleri arasında, Malezya, Endonezya, Tayland ve Vietnam gibi birçok gelişmekte olan ülkede yüksek Teknik olmayan kayıp faaliyetleri bildirilmiştir.

Teknik olmayan kayıpların, teknik kayıplardan farklı olarak, tamamen ortadan kaldırılabilir olması mümkündür . Şirketler teknik olmayan kayıpların ortadan kaldırılmasına yatırım yapabilir ve bu sayede zararı azaltabilirler. Teknik olmayan kayıplar, elektrik ağlarında çoğunlukla görülen ve üretilen toplam elektriğin %40'ından fazlasını oluşturabilen kayıplardır.

Bu tür kayıplar, farklı kaynaklara dayandırılmaktadır; en önemli ve yaygın olanları sayaç ekipmanlarının değiştirilmesi, elektrik şebekesine yasadışı bağlantılar ve enerji hırsızlığıdır.

Kaçak elektrik kullanımı, elektrik üretim yükünü artırırken, yasal elektrik tüketicilerinin de enerji maliyetlerini yükseltir. Bu durum topluma ekonomik zararlar verir. Ayrıca, kaçak kullanım için yapılan yetkisiz müdahaleler, özellikle sayaç baypası ve kaçak hat çekme gibi uygulamalar, elektrik tüketicileri için büyük tehlikeler oluşturur.

Ayrıca bakınız
Türkiye'de elektrik hırsızlığı

Kaynakça
Elektrik Üretim Anonim Şirketi

Elektrik Üretim Anonim Şirketi, (EÜAŞ); Türkiye'nin genel enerji ve ekonomi politikasına uygun olarak, elektrik üretim faaliyetlerinde bulunmak amacıyla teşkil edilen kamu kuruluşu niteliğindeki, %100 hissesi hazineye ait bir şirkettir. Türkiye'deki elektrik üretiminin büyük bir kısmını karşılamaktadır.

Kuruluş
1994 yılında, Türkiye Elektrik Kurumu, Türkiye Elektrik Üretim İletim A.Ş. (TEAŞ) ve Türkiye Elektrik Dağıtım A.Ş. (TEDAŞ) adı altında iki ayrı iktisadi devlet teşekkülü olarak yeniden yapılandırılmıştır. 2001 yılında ise TEAŞ Bakanlar Kurulu kararı ile mülga edilerek, Türkiye Elektrik İletim A.Ş. (TEİAŞ), Elektrik Üretim A.Ş. (EÜAŞ) ve Türkiye Elektrik Ticaret ve Taahhüt A.Ş. (TETAŞ) kurulmuştur.

EÜAŞ, üretiminin tamamını TETAŞ ve TEDAŞ adlı iki kamu kurumuna satmaktadır. Başlıca tedarikçileri; TKİ, BOTAŞ, Türkiye Taşkömürü Kurumu ve POAŞ'tır. 6.249 Milyar Liralık net üretimden satışla EÜAŞ, 2007 yılında üçüncü olduğu Türkiye'nin İlk 500 Sanayi Kuruluşu sıralamada bir basamak yükselerek 2.sırada yer aldı. EÜAŞ; 2008 yılında da Türkiye'nin En büyük 500 kuruluşu sıralamasında ilk on şirket arasında kamuyu temsil eden tek şirket oldu.

Şirketin elindeki hidroelektrik santraller ve kojenere tesisler, kömür santrallerine oranla daha bakımlı ve verimli durumdadır.

Sermayesi
Şirketi sermayesi 5,6 milyar liradır.

Kuruma ait başlıca Termik Santraller ve Hidrolik Santraller
Çatalağzı Termik Santrali
Afşin-Elbistan B Termik Santrali
Aliağa Termik Santrali
18 Mart Çan Termik Santrali
Soma A Termik Santrali
Bursa Doğalgaz Kombine Çevrim Santrali
Atatürk Barajı ve Hidroelektrik Santrali
Keban Barajı ve Hidroelektrik Santrali
Karakaya Barajı ve Hidroelektrik Santrali
Altınkaya Barajı ve Hidroelektrik Santrali
Birecik-Nizip Hidroelektrik Santrali
Hasan Uğurlu Barajı ve Hidroelektrik Santrali
Çatalan Barajı ve Hidroelektrik Santrali
Hirfanlı Barajı ve Hidroelektrik Santrali
Kesikköprü Hidroelektrik Santrali
Kapulukaya Hidroelektrik Santrali
Karkamış Hidroelektrik Santrali
Dicle Hidroelektrik Santrali
Kralkızı Hidroelektrik Santrali
Batman Hidroelektrik Santrali
Özlüce Hidroelektrik Santrali
Derbent Hidroelektrik Santrali
Obruk Hidroelektrik Santrali
Suat Uğurlu Hidroelektrik Santrali
Gökçekaya Hidroelektrik Santrali
Yenice Hidroelektrik Santrali
Sarıyar Hasan Polatkan Hidroelektrik Santrali
Gezende Hidroelektrik Santrali
Aslantaş Hidroelektrik Santrali
Menzelet Hidroelektrik Santrali
Kılıçkaya Hidroelektrik Santrali
Çamlıgöze Hidroelektrik Santrali
Demirköprü Hidroelektrik Santrali
Adıgüzel Hidroelektrik Santrali
Almus Hidroelektrişk Santrali
Köklüce Hidroelektrik Santrali
Seyhan I Hidroelektrik Santrali
Sır Hidroelektrik Santrali
Berke Hidroelektrik Santrali
Borçka Hidroelektrik Santrali
Muratlı Hidroelektrik Santrali
Deriner Hidroelektrik Santrali
Kığı Hidroelektrik Santrali
Kaynakça
Ayrıca bakınız
Türkiye'deki Enerji Santralleri

Dış bağlantılar
Kurumun resmi web sitesi
Elektrik Üretim Anonim Şirketi Santralleri
Elektrik makinesi

Elektrik makinesi, mekanik enerjiyi elektrik enerjisine ya da elektrik enerjisini mekanik enerjiye çeviren ve AA gerilimin (alternatif gerilim) düzeyini değiştiren cihazdır.
Elektrik makineleri üçe ayrılır:

Jeneratör
Jeneratör, kullandığı kaynak vasıtasıyla oluşturulan mekanik enerjiyi çıkışında sabit elektrik enerjisi oluşturacak şekilde çeviren cihazdır. Jeneratörler AA jeneratörler ve DA jeneratörler olmak üzere ikiye ayrılır:

AA Jeneratör
AA Jeneratör, kullandığı enerji kaynağı vasıtasıyla oluşan mekanik enerjiyi AA elektrik enerjisine çeviren cihazdır.

AA jeneratörler şöyle sınıflandırılabilir:
Asenkron AA jeneratör veya endüksiyon AA jeneratörü, manyetik alan akımı, alan sarımlarında manyetik endüksiyon oluşturulması yolu ile meydana gelen AA jeneratördür.
Senkron AA jeneratör ise manyetik alan akımı ayrı bir DA akım kaynağı (dış DA kaynağı veya monteli DA kaynağı olabilir) tarafından sağlanan AA jeneratördür.

DA Jeneratör
DA Jeneratör, kullandığı enerji kaynağı vasıtasıyla oluşan mekanik enerjiyi DA elektrik enerjisine çeviren cihazdır.
DA Jeneratörler şöyle sınıflandırılabilir:
Kümülatif bileşenli DA jeneratörü, hem paralel alanı hem de seri alanı bulunan ve bu iki alanın etkileri birbirlerini güçlendiren DA jeneratörüdür.
Diferansiyel bileşenli DA jeneratörü, paralel alanı ve seri alanının birbirlerinin etkisini azalttığı DA jeneratörüdür.
Ayrık uyartımlı DA jeneratörü, alan akısı jeneratörden bağımsız farklı bir güç kaynağı tarafından üretilen DA jeneratörüdür.
Seri DA jeneratörü, alan devresi armatür ile seri bağlı olan DA jeneratörüdür.

Motor
Motor, elektrik enerjisini kullanarak mekanik enerji üreten cihazdır. Motor, başlıca iki türe ayrılabilir: AA motoru ve DA motoru.

AA Motoru
AA motoru girişinde aldığı AA elektrik enerjisini mekanik enerjiye çeviren motordur.

AA motoru'nun türleri:
Asenkron AA motoru veya Endüksiyon AA motoru
Senkron AA motoru

DA Motoru
DA motoru, doğru akımı mekanik enerjiye çeviren motordur. Ana bileşenleri: stator, rotor, sargılar (alan sargıları ve armatür sargıları) ve komütatör olarak sayılabilir.

DA motoru beş tipte olabilir:
Bileşik DA motoru
Mıknatıslı DA motoru
Ayrık uyartımlı DA motoru, alan devresi ayrık bir sabit gerilim kaynağından beslenen bir DA motorudur.
Seri DA motoru, alan sarımları nispeten daha az sarım sayısına sahip olan ve armatür devresiyle seri bağlı olan DA motorudur.
Paralel DA motoru, alan devresinin gücü doğrudan armatür uçlarından aldığı DA motorudur.

DA motorundaki kayıplar, fırça kayıpları, çekirdek kayıpları, mekanik kayıplar ve parazit kayıpları olarak sıralanabilir.

Transformatör
Transformatör AA gerilimi daha yüksek ya da daha alçak bir düzeye çeviren bazen de izolasyon amaçlarıyla aynı düzeyde geri veren cihazdır.

Kaynakça
Chapman, Stephen J. 2005. Electrical Machinery Fundamentals. 4th Ed. New York: McGraw Hill.
Elektrik çarpması

Elektrik çarpması, (Elektrik yaralanması (elektrik hasarı) veya elektrik şoku) bir ya da daha fazla insanın üzerinden elektrik akımının geçip, elektrik akımının vücut ile temas eden ilk yerin belli bir süreyle acıması (veya başka tepkiler vermesi) durumuna denir. Her insanın aynı güçle geçen elektrik akımına tepkisi farklıdır. Elektrik akımının değeri ve süresi çarpılmanın insan üzerindeki tahribatını belirler. Bu sebeple çarpılan kimse en kısa zamanda akım yolu üzerinden ayrılmalıdır. Alternatif veya doğru akım fark etmeksizin kişi elektrik çarpılmasından zarar görebilir.

Elektriği iyi ileten (iletken) maddelere örnek olarak demir, bakır, alüminyum gibi metaller ve tuzlu su gibi sıvılar örnek verilirken; elektriği kötü ileten (yalıtkan) maddelere örnek olarak plastik, cam, porselen gibi katı maddeler ve alkollü su gibi sıvılar örnek verilebilir.

Elektrik çarpması devam eden kişileri elektrik akımından kurtarmak için:
Sigorta'lar kapatılıp kişiye müdahale edilebilir.
Sigorta yoksa kişiye yalıtkan maddelerle müdahale edilebilir. Fakat ıslak zeminde iş yapılmamalıdır.

Yıldırım Çarpmaları
Bir insana yıldırım çarpması olayı muhtemeldir. Ama yıldırım çarpmalarından korunmak için:
Evinize paratoner taktırabilirsiniz,

Yıldırım gelmeden birkaç saniye önce insanlar bazı tepkimeler gösterebilir. Örneğin saçınızın kalkması ve kolunuzun titremesi vs.
Yıldırım düşeceğini hissettiyseniz şunları yapın:
İlk olarak ağaçların altında ya da arabaların içinde durmayın,
O sırada banyo yapmayın ya da ellerinizi yıkamayın,
Yıldırım düştüğü için elektrikler kesildiyse bütün elektrikli aletleri kapayın.

Ayrıca bakınız
Gerilim
Elektrik Akımı
Elektrik

Kaynakça
Dış bağlantılar
İlk Yardım
Elektrik zili

Elektrik zili, elektrik akımıyla çalışan bir mekanik cihazdır.

Basit bir elektrik zili bobin, demir çekirdek, palet ve paletin ucunda bir tokmak, çan ve palet ayarlama vidası, paletin arkasında bir yaydan oluşur.

Çalışma şekli
Düğmeye basılıp devre kapanınca, demir çekirdek mıknatıs özelliği kazanarak paleti kendine çeker.
Paletin ucundaki tokmak çana bir kez vurur.
Palet, değme vidasından ayrılarak devreden akımı keser.
Devreden akım geçmediğinde demir çekirdek elektromıknatıslık özelliğini kaybedip paleti bırakır.
Palet yay görevi yapan şerit sayesinde tekrar değme vidasına dokunarak devreden akım geçmesini sağlar.
Mıknatıslık özelliğini yeniden kazanan demir çekirdek paleti çeker ve tokmak çana bir kez vurur.
Bu olay devre kapalı olduğu sürece periyodik olarak devam ederek ses üretir.
Elektrik sayacı

Elektrik sayacı, elektrik enerjisi üretilen veya tüketilen devrelerdeki üretilen ya da tüketilen işi direkt olarak ölçen ölçü aletine denir. Elektrik sayaçlarının hem doğru akım (DA veya DC) devrelerinde hem de alternatif akım (AA veya AC) devrelerinde kullanılabilen türleri vardır.

İndiksüyon (mekanik) sayaç
Manyetik alan içerisinde bulunan bir diskte emk indüklenir; indüklenen bu emk neticesinde disk içerisinde bir elektrik akımı oluşur ve böylece disk içinde bulunduğu manyetik alanın da etkisiyle dönmeye başlar. Bu dönen diske bağlı bir dişli sayaç içerisindeki bir numeratörü hareketlendirir. Sayaç üzerindeki bu numeratör bize o devredeki üretilen ya da tüketilen işi kWh olarak ölçer. İşte bu şekilde çalışan elektrik sayaçlarına indüksiyon sayaç denir.

Elektronik sayaç
Bir direnç köprüsü ya da akım trafosu vasıtası ile kullanılan elektrik akımının hareketli parçalar olmadan ölçüldüğü elektrik sayaçlarıdır. Genellikle Sıvı Kristal Ekran (LCD) göstergeye sahiptirler. Üzerindeki düğme sayesinde toplam güç tüketimi, gerçek zaman saati, tarih ve diğer bilgiler ekrandan okunabilir. Mekanik sayaçlara göre çok daha az ölçüm hataları vardır. Mekanik sayaçların zamanla dönen tekerlek yataklarının aşınması ile ortaya çıkan sürtünme sebebi ile ölçüm hatalarının artması durumu elektronik sayaçlarda söz konusu değildir. İç tüketim enerjileri mekanik sayaçlara göre 5 kat daha az olduğu için dağıtım hat kayıplarını azaltmaya yardımcı olurlar.İstatiksel olarak değerlendirildiğinde elektronik sayaçların arıza oranı mekanik sayaçlara göre daha yüksektir.

Çift yönlü sayaç
Pek çok ülkede kullanılan çift yönlü sayaçlar kullandığınız elektriğin kendi üretim sisteminizden mi yoksa merkezi şebekeden mi alındığını ölçer, mahsup eder veya buna göre fiyatlandırma yapabilir.




Kaynakça