Ankara Atatürk Lisesi

Ankara Atatürk Lisesi (AAL veya eski adıyla Ankara Erkek Lisesi), Ankara'nın Sıhhiye semtinde bulunan bir Anadolu lisesidir. Okul, Ankara İdadisi adıyla 1886 yılında kurulmuş, 1908'de ismi Ankara Sultanisi olarak değiştirilmiştir. Cumhuriyetin kurulması ile birlikte 1924'te Ankara Erkek Lisesi adını almıştır. Türkiye'de Atatürk'ün adını alan ilk lisedir. Mustafa Kemal Atatürk 30 Aralık 1919'da Ankara Sultanisini ziyaret etmiş ve burada bir konuşma yapmıştır. Okul kuruluş tarihi itibarıyla Türkiye'nin ilk on lisesinden biridir.

Tarihçe
Anadolu'da Türkçe eğitim yapmak üzere kurulan ilk liselerden biridir. Okulun ilk binası, bugünkü Yüksek İhtisas Hastanesi'nin bulunduğu saha üzerine kurulmuş olup Ankara halkı arasında "Taş Mektep" adıyla tanınmıştır. 1886 yılında zamanın Ankara Valisi Giritli Sırrı Paşa tarafından temeli atılan okul binası, 1889 yılında tamamlanmıştır. 1886 yılında beş yıllık idadi olarak eğitim ve öğretime başlayan okul, 1908'de sultani hâline getirilmiştir.

Atatürk tarafından ilk defa 30 Aralık 1919'da ziyaret edilmiştir.

Okulun adı, 3 Mart 1924'te kabul edilen Tevhid-i Tedrisat Kanunu'nun yürürlüğe girmesinden sonra Ankara Erkek Lisesi olarak değiştirilmiştir.

Atatürk, lisenin ziyareti sırasında okula bir izci oymağı kurulmasını istemiş ve bu izci oymağına Gazi Oymağı adını vermiştir. Oymağın flaması da 75. Yıl Eğitim Müzesinde korunmaktadır.

Okulun yeni binasının hâlen inşaat hâlinde olduğu 1938 yılında, zamanın Orta Tedrisat Genel Müdürü H. Avni Yukaryuç, Ankara Maarif Müdürü Salim Atalık ve okul müdürü İhsan Üngüt´ten oluşan bir heyet okulun isminin Atatürk Lisesi olması hususunu Çankaya Cumhurbaşkanlığı Köşkü'nde Atatürk'e teklif etmiş ve Atatürk'ün izniyle okulun ismi Ankara Atatürk Lisesi olmuştur. Okul, 10 Ekim 1940 tarihinde de yeni yapılan bugünkü binasına taşınmıştır. Hazırlık sınıfından başlayarak temel yabancı dil İngilizce ile birlikte Almanca, Fransızca, İspanyolca, Rusça ve Çince dillerini de 3 yıl boyunca ikinci yabancı dil olarak okutmaktadır. 2015-2016 Eğitim-Öğretim yılından itibaren sayılı proje okullarından biri haline gelmiştir. Okul LGS puanı açısından Ankara'daki en iyi ikinci Anadolu lisesidir.

Ankara Atatürk Lisesi Eğitim Vakfı (ALEV), okulun öğrencilerini burs, başarı teşvik ödülü, yurt dışında dil eğitimi destekleri, hazırlık sınıfı sürerken öğretmenlerce verilen dil kursları ve üniversiteye hazırlanmaları için destekleyici kurslar, yol, yemek gibi yardımlarla sürekli olarak desteklemektedir. Atatürk Lisesi mezunlarının oluşturduğu Atatürk Lisesi Mezunlar Derneği, okul kültürünün devamı ve geliştirmesine yönelik birçok faaliyet düzenlemektedir.

Mimari
Mimarları Bruno Taut ve Franz Hillinger olan günümüzdeki bina üç aşamada tamamlanmıştır. 1937-38 yılları arasında bugünkü A ve C Bloklar yapılmış, sonradan özgün tasarıma uygun olarak B Blok eklenmiştir. Özgün projede B Bloğun kuzeyine bitişik olan spor salonu ise uygulanmamış, bunun yerine, İmar Dairesi Başkanlığının 1966'da aldığı bir kararla başka bir proje uygulanmıştır.

Yapı, doğu-batı doğrultusunda uzanan yaklaşık 30.000 metrekarelik büyük yapı parselinin batısına yerleştirilmiş, simetrik olmayan farklı mimari özelliklerdeki kütlelerden oluşmaktadır. Büyük bir bahçe içinde yer alan yapı, dört yönden alçak duvarlarla kuşatılmıştır.

Yapıda, işlevine uygun olarak yerleştirilmiş birbirine bitişik üç ayrı kütle algılanmaktadır. A, B ve C olarak adlandırılan bu blokların doğu-batı doğrultusundaki uzun kollarında derslikler ve çok amaçlı mekânlar; kuzey-güney doğrultusundaki kısa kollarda ise konferans salonu, yemekhane, spor salonu gibi büyük mekânlar yer almaktadır. Parselin güneybatı köşesinde, A Bloğa sütunlu ve saçaklı bir yol ile bağlanmış olan müdür lojmanı (günümüzde 75. Yıl Cumhuriyet Eğitim Müzesi) bulunur. A Bloğun doğusundaki dört katlı yönetim bölümü dışında, A ve B Blokların uzun kolları yarım bodrum üzerine üç katlı, büyük mekânlar bir katlıdır. C Blok ise yarım bodrum üzerine iki katlı olarak tasarlanmıştır. Yapıda, konferans salonu dışında bütün bölümler kiremit kaplı kırma çatı ile örtülüdür.

Doğu cephede A ve C Blokların özenle tasarlanmış olan ana girişleri dikkati çeker. A Bloğun doğusunda Ankara taşı ile kaplı olan yükseltilmiş zemin üzerinde, geniş bir saçak taşıyan iki sıra kolon yer alır. Ana giriş, saçak kodu daha alçak olan revaklar ile diğer blokların girişlerine bağlanmaktadır. Doğu cephenin güney ucunda C Blok girişini vurgulayan, özgün projede okul bahçesine ana ulaşımı sağlayan merdiveni de örtecek şekilde geniş tutulmuş, on kolonun taşıdığı geniş saçak bulunur.

Yapının taşıyıcı sistemi betonarme iskelettir. Giriş portiğindeki sütunlar ile giriş bölümünün zemini Ankara taşı ile kaplıdır. İç mekânlarda giriş holünün zemin kaplamasında dökme mozaik ve mermer kullanılarak geometrik bir düzenleme yapılmıştır.

Mezunları
Liseden mezun olan önemli kişiler şu şekildedir:

Ahmet Kurtcebe Alptemoçin
Alpay
Altan Öymen
Attila Özdemiroğlu
Aydın Sayılı
Berna Burçak Başbuğ
Burhan Doğançay
Can Yücel
Cemal Taluğ
Cihat Arman
Cüneyt Arcayürek
Cüneyt Özdemir
Doğu Perinçek
Ergün Toğrol
Erman Toroğlu
Erol Üçer
Gazi Yaşargil
Güneri Cıvaoğlu
Hasan Cemal
Hikmet Çetin
Hikmet Uluğbay
Hüsamettin Cindoruk
Hıfzı Veldet Velidedeoğlu
İhsan Sabri Çağlayangil
İlber Ortaylı
İlhan Cavcav
Kartal Tibet
Kenan Işık
Mehmet Barlas
Mahfi Eğilmez
Mehmet Nazif Günal
Melih Cevdet Anday
Münci Kalayoğlu
Murat Bardakçı
Mustafa Bumin
Mustafa Yolaçan
Müşfik Kenter
Oktay Rifat
Ömer Saatçioğlu
Önder Sav
Oral Pektaş
Orhan Veli Kanık
Recep Akdağ
Reşat Baykal
Rüşdü Saracoğlu
Sinan Çetin
Süha Sevük
Şevket Uğurluer
Tayfun Talipoğlu
Tekin Akmansoy
Tuğrul Pırnar
Turgut Özakman
Vehbi Koç
Yılmaz Önge
Ziya Selçuk



Öğretmenleri
Lisede öğretmenlik yapmış önemli kişiler şu şekildedir:
Ahmet Hamdi Tanpınar
Ahmet Telli
Şükrü Elçin
Hüseyin Kılıçkan
Vecihi Timuroğlu
Türkan Örs Baştuğ
Selahattin Tansel
İsmail Hakkı Tonguç

Mezun Kuruluşları
Ankara Atatürk Lisesi Mezunlar Derneği
Ankara Atatürk Lisesi Eğitim Vakfı

Gazi Oymağı
Atatürk'ün bugünkü Sıhhiye'de bulunan Sezenler Sokak'taki Atatürk Lisesi'ni (O zamanki adıyla Ankara Erkek Lisesi) ziyareti sırasında idarecilere okulda bir oymak kurulmasını istediğini söylemiş ve bunun üzerine okulda bir oymak kurulmuş, buna da Atatürk'ü temsilen Gazi adı verilmiştir.

Atatürk bu oymağa bir sancak hediye etmiştir. Bu sancak, okulun bahçesinde bulunan müzede sergilenmektedir.

Kaynakça