kaan39/turkish-wikipedia-dataset-clean huggingface dataset:
Aya Blasios Kilisesi, Zagreb

Aya Blaise Kilisesi ( ), Hırvatistan'ın Zagreb şehrindeki Aşağı Şehir'de bulunan bir Katolik pariş kilisesidir. Aya Blaise'e adanmıştır ve Hırvat mimar Viktor Kovačić tarafından eklektik tarzda tasarlanmıştır. Bölgede türünün ilk örneği olan betonarme kubbesi ile dikkat çekmektedir.

Tarih
Bölgede bir kilise inşa etme fikri rahip Eduard Sukhin'e aitti. 20. yüzyılın başında, yapılacak yeni kilisenin en iyi mimari projesi için bir yarışma ilan edildi ve Victor Kovacic'in çalışması en iyi proje olarak kabul edildi. Mimar için ilham kaynağı Ravenna'daki ilk Hristiyan binalarıydı. İnşaat 1912'de başladı ve 1915'te tamamlandı.

Mimari ve iç tasarım
Tapınağın tabanında eşkenar bir Yunan haçı şekli bulunur ve yapı yaklaşık 18 metre çapında betonarme bir kubbe ile taçlandırılmıştır. 1932'de mermer bir sunak inşa edildi.

Tapınağın içinde yazar İsa Mirko Racchi'nin sunak görüntüsünün tutulduğu Bebek İsa'nın St. Theresa'sına adanmış bir şapel bulunur.

Kubbenin iç kısmında Kutsal Ruh'u güvercin şeklinde tasvir eden bir mozaik bulunur. Yan sunaklar Tanrı'nın Annesi'ne ve İsa'nın Kutsal Kalbi'ne adanmıştır. Narteks, Ivo Kerdich tarafından Padovalı Antonio'yu tasvir eden mermer bir kabartmadır.

Tapınak ayrıca, 1916'da Vojta Branisch tarafından yapılan ve 1969'da restore edilen Hırvat Noel Doğum sahnesine de ev sahipliği yapmaktadır. Karakterler Hırvat ulusal kostümler giymiş şekilde tasvir edilmiştir. Doğum sahnesi, Noel zamanı hariç, yıl boyunca kapalı olan büyük bir ahşap dolapta saklanır.

1911 yılında yapılan Aya Blaise Kilisesi'nin organında bir el kitabı ve 11 kayıtlı bir pedal bulunmaktadır. Organın tam restorasyonu 2003 yılında gerçekleştirildi.

17 Haziran 2017'den bu yana kilisenin müze alanı da vardır bulunmaktadır.

Kaynakça
Aya Nikola (İnegöl tekfuru)

Aya Nikola veya Ayos Nikolayos (Yunanca: Άγιος Νικόλαος) ( ) İnegöl tekfuru.

Hayatı
1278 yılında II. Andronikos tarafından İnegöl'e Tekfur olarak gönderilmiştir.

Kayı boyu ve başta Ertuğrul Gazi ile iyi ilişkilerde bulunmuştur.

Ertuğrul Gazi'nin vefatından sonra Dündar Bey ve Osman Gazi arasındaki beylik münakaşasından yararlanarak, Türkmen halkına istilalara uğratarak toprak kazanmak istemiştir.

1283 yılında Osman Bey'in ordusu ile İnegöl'e geldiği haberini alan Aya Nikola Osman Bey'e Pusu girişiminde karşılık vermiştir. Osman Bey ile ilk savaşını Ermenibeli bölgesinde gerçekleştirmiştir. Bu savaşta 15 yaşındaki Saru Batu Savcı Bey'in oğlu Bayhoca şehit düşmüştür ve Bizans ordusu mağlubiyete uğramıştır.

1284 yılında Osman Bey, İnegöl'ü fetih etmek için yakınındaki Kulacahisar Kalesini bir gece baskını kale içerisindeki casusları vasıtasıyla kaleye girerek fetih etmiştir. Kulucahisar Kalesinin ele geçirildiği haberini alan Nikola Konstantinopolis'den İmparator II. Andronikos'dan 300 kişilik Bizans süvari birliği istemiştir.

İnegöl Kalesini senelerce muhafaza eden Aya Nikola, Osman Bey'in Beylik hâline geldiği haberini almıştır hemen ardından 1287 yılında Osmanlı Beyliği ve ordusu gittikçe kuvvetlenmiş vaziyette olup 350 süvari ile Karacahisar Kalesini aynı sene içerisinde fetih etmiştir. Senelerle Yarhisar, Bilecik bölgelerini de ele geçirince gittikçe kuvvetlenen Osmanlı Beyliği 1299 yılında başta Turgut Alp olmak üzere pek çok Kayı gazileriyle İnegöl Kalesine yönelerek kaleyi fetih etmiş ve Osman Gazi tarafından öldürülmüştür. İnegöl savaşında Osman Bey'in ağabeyi Gündüz Bey 60'lı yaşlarında şehit düşmüştür.

Popüler kültür
1988'de TRT 1 de yayımlanan Kuruluş "Osmancık" dizisinde Kuzey Vargın tarafından canlandırılmıştır.

Atv'de yayınlanan Kuruluş Osman dizisinde Erkan Avcı tarafından canlandırılmıştır.

Kaynakça
Aya Maryeros Yeraltı Manastırı

Aya Maryeros Yeraltı Manastırı, Nevşehir'in Derinkuyu İlçesi'nde bulunan Bizans döneminden kaldığı tahmin edilen manastırdır. İlk başlarda ibadet ve barınma yeri olarak kullanılmıştır. Dünyanın ilk akıl hastanesi olarak kullanılan mekan olarak bilinmektedir.

Aya Maryeros Manastırı, yeraltında kayalardan oyularak inşa edilmiş içerisi geniş bir alanda olup ayrı ayrı odaları mevcuttur.

Kaynakça
Dış bağlantılar
arkeolojikhaber.com - Aya Maryeros Yeraltı Manastırı tünelleriyle dolu bir akıl hastanesi 19 Ocak 2019
Aya Koren

Aya Steinovitz-Koren (İbranice: איה שטיינוביץ-קורן‎) (27 Ekim 1979 doğumlu) İsrailli bir aktris ve modeldir. Laik bir Yahudi yaşam tarzını reddeden birkaç Tel Aviv'li oyuncudan biridir.

Çocukluk ve gençlik dönemi
Aya Steinovitz Tel Aviv'de doğdu, Herzliya'da büyüdü. Zorunlu askerlik hizmetini İsrail Hava Kuvvetleri'nde yaptı, daha sonra Yossi & Jagger ve Minutes of Glory filmlerinde beraber rol alacağı Yehuda Levi ile askeri bando'da yer aldı. Askerlik hizmetinin ardından Nissan Nativ Oyunculuk Stüdyosu'nda eğitim aldı.

Oyunculuk kariyeri
Televizyon
2000 yılında, oyunculuk eğitimi sırasında Steinovitz, Kanal 2'de yayınlanan Florentine adlı televizyon dizisinde ve The Bourgeois'de konuk oyuncu olarak yer aldı. 2001 yılında Itzik Cohen, Uri Banai, Yehuda Levi ve Shir Idelson ile birlikte Dakot Shel Tehila (Zafer Dakikaları) dizisinde rol aldı.

2002'de İsrail Hava Kuvvetleri pilot kursunda yer alan öğrencilerle ilgili bir televizyon mini dizisi olan Knafaim'de (Wings) Naama karakterini oynadı. 2003'te Ahava Me'ever Lapina'nın (Köşede Aşk) ilk sezonunda yer aldı. Bu performansıyla 2003 Altın Ekran Ödülü kazandı.

Film
2001 yılında oyunculuk eğitimini tamamladıktan sonra ilk film rolünü Ophir Ödüllü Geç Evlilik'te Ilana karakterini oynayarak kazandı.
2002'de Eytan Fox'un romantik draması Yossi & Jagger'da, komutanıyla gizli bir ilişkisi olan eşcinsel bir ordu subayına (Yehuda Levi) aşık bir kadın askeri canlandırdı. 2003 yılında Hakohavim shel Shlomi'de Rona karakterini canlandırdı. Bu rolüyle Ophir Ödülü'ne aday gösterildi. 2004 yılında Sippur Kayitz'de (Yaz Öyküsü) rol aldı.

Kişisel hayat
Eyal Koren'le evli ve 7 kız çocuğu var. 2006'daki ikinci hamileliği sırasında, for2 markasının sonbahar-kış kampanyası için 10.000 dolarlık bir sözleşme imzaladı, ancak hamile göbeğinin açık fotoğraflanmasını reddettiği için iptal oldu.

Kaynakça
Dış bağlantılar
Aya Nikola Kilisesi (Ünye)

Aya Nikola Kilisesi, Ordu ilinde, Ünye kentinin batı kısmında, sahilin hemen yakındaki küçük bir kaya parçasında bulunan ve bugüne sadece izleri kalmış olan eski bir kilisedir. Nitekim adanın karşısında bulunan yer, 1914 yılına ait bir Osmanlı haritasında Aya Nikola (آیا نیقولا) olarak geçer. Türkçe Aya Nikola adı, Yunanca Agios Nikolaos veya Hagios Nikolaos'tan (Άγιος Νικόλαος) gelir. Kilisenin, denizcilerin de koruyucusu olan Aziz Nikolaos'a adandığı adından anlaşılmaktadır.

Tarihçe
Aya Nikola Kilisesi, Karadeniz kıyısında aynı adlı köyün kilisesi olduğu ve en geç 17. yüzyılın ilk yarısında inşa edildiği tahmin edilmektedir. Nitekim Antakya Patriği III. Makarios, bu yüzyılın ortasında Ünye'ye gidişinde bu kiliseyi de ziyaret etmiştir. Bu gezinin anlatıldığı kitapta Aya Nikola Kilisesi'nden taştan inşa edilmiş görkemli yapı olarak söz edilmiştir.

Osmanlı döneminde, 1914 yılında hazırlanmış bir haritada kilisenin bulunduğu bölge Aya Nikola (آیا نیقولا) olarak geçer.

Mimari
Aya Nikola Kilisesi, 1930'larda yıkılmasından bir süre öncesine ait fotoğrafı üzerinden tanımlanabilmektedir. Buna göre Aya Nikola Kilisesi'nin bulunduğu ada duvarlarla çevriliydi; bu duvarlar adanın kıyısı boyunca dolanıyor ve doğal kayalarla birlikte bir set oluşturuyordu. Adayı anakaradan ayıran birkaç metrelik sığ alan, kireç harcı kullanılarak örülmüş olan bir sekiyle anakaraya bağlanmıştı. Kilisenin çatı örtüsü ve duvarları sağlamdı ve girişi güneyde, anakaraya bakan tarafta yer alıyordu. Nitekim adanın çevresindeki duvarların bir kısmı günümüze ulaşmıştır. Bu duvarların bugüne ulaşan kısımların yüksekliği yaklaşık olarak 1-3 metre arasında değişmektedir. Anakara ile ada arasında bağlantı yolu olan sekinin bir bölümü de bugün ayaktadır. Kilisenin duvarları ise, günümüzde toprak seviyesine kadar yıkılmıştır. Bununla birlikte kilisenin doğu tarafta yarı dairesel bir apsisi olduğu duvar kalıntısından da anlaşılmaktadır.

Galeri
Kaynakça
Aya Kapı

Aya Kapı, İstanbul'un Haliç kıyısı boyunca devam eden Haliç Surları üzerinde yer alan ve eski-yeni olmak üzere adlandırılan sur kapılarıdır. Bizans dönemine ait olan kapı Eski Aya Kapısı, İstanbul'un Fethi'nden sonra sur üzerinde açılan kapı Yeni Aya Kapı olarak adlandırılır. Yeni Aya Kapı'nın büyük kısmı yıkılmış, günümüze kısmen ulaşabilmiştir.

Galeri
Kaynakça
Aya Nikola Kilisesi (Kavala)

Agios Nikolaos Kavala Kilisesi ( ), Doğu Makedonya'nın Kavala şehrinin merkezinde bulunan bir Ortodoks Hıristiyan kilisesidir (eski adıyla İbrahim Paşa Osmanlı Camii).

Tanım
Mevcut tapınağın bulunduğu alan eski çağlardan beri ibadethane olmuştur. Hristiyanlık öncesi dönemde, şehrin Neapolis olarak adlandırıldığı dönemde, bir kadın tanrının onuruna muhtemelen küçük ölçekli bir pagan tapınağı inşa edilmişti. Kutsal alan, yaklaşık olarak kilisenin bugünkü kulesinin bulunduğu yerde bulunuyordu ve mermerlerinin bir kısmı, esas olarak mevcut kulenin tabanında, dış duvar işçiliğine gömülü olarak korunmuştu.

Havari Pavlus, Avrupa gezilerinin başında bölgenin limanına indi ve burası, Milletlerin Havarisi'nin ayak bastığı ilk Avrupa bölgesi olarak kabul ediliyor. Bugünkü kilisenin doğu tarafında, bölgedeki bu tarihi olayı temsil eden bir mozaik bulunmaktadır.

Zulümlerin sona ermesinden ve bölge sakinlerinin Hristiyanlaştırılmasından sonra, sahildeki pagan tapınağının muhtemelen MS 312-342'de bir Hristiyan tapınağına dönüştürülmesini kabul etmeliyiz. Havari Pavlus Bazilikası'nın inşası, şehrin Christoupolis olarak adlandırıldığı imparatorun Jüstinyen hükümdarlığı sırasında, 6. yüzyıla tarihlenmelidir. Bugüne kadarki arkeolojik verilere göre, Bizans'ın muhteşem havari Pavlus kilisesi, büyüklüğü ve "havariliği" nedeniyle Christoupolis Katedrali olabilir.

Normanlar'ın 1185 yılında Hristoupolis'e gelişi, şehri ve muhteşem bazilikayı yerle bir etti. Normanlar'ın ayrılışından sonra bölge sakinleri, şehrin ibadet ihtiyaçlarını karşılamak için küçük bir tapınak inşa etmek için daha önceki tapınakların çeşitli yapısal ve mimari elemanlarını kullanmış ve bu sayede kurtulmuşlar gibi görünüyor. Bu kilise 1204'ten 1261'e kadar bir Roma Katolik kilisesine - belki Aziz Lazarus'a ait - ve sonra tekrar Ortodoks

Dış bağlantılar
KAVALA MAKTUL İBRAHİM PAŞA CAMİSİ

Kaynakça
Aya Panteleymon Kilisesi (Selanik)

Aya Panteleymon Kilisesi ( ), Yunanistan'ın Selanik kentinde bulunan bir Bizans kilisesidir. Kilise, 14. yüzyılda inşa edilmiş olup Osmanlı döneminde İshakiye Camii adıyla camiye dönüştürülmüştür. İyi korunmuş Bizans mimarisi ve Selanik'in erken ve Orta Çağ Hristiyanlığı açısından öneminin kanıtı olması nedeniyle kilise, Selanik'teki diğer birçok Erken Hristiyan ve Bizans anıtıyla birlikte 1988 yılında UNESCO Dünya Mirası listesine kaydedildi.

Tarihi
Kilise, eski şehrin doğu kesiminde, Galerius Türbesi'nin ("Rotunda") yakınında, Yasonidu ve Arrenu caddelerinin kesiştiği noktada yer almaktadır. Aziz Panteleymon'a olan mevcut ithafı, 1912'de Osmanlı yönetiminin sona ermesinden sonra kiliseye verilmiştir ve bu nedenle orijinal ithafı tartışmalıdır. Osmanlı döneminde, 1548'de camiye çevrilmiş ve İshakiye Camii olarak bilinmiştir; bu, hakim akademik yorumda, kurucusu Yakup'un 1295-1315'te şehrin metropolit piskoposu olan ve Isaac manastır adıyla keşiş olan Kyr Isaac Manastırı olarak da bilinen geç Bizans Bakire Peribleptos Manastırı ile özdeşleşmeye işaret etmektedir. Ancak bir karşı argüman, mevcut kilisenin Peribleptos Manastırı ile ilgisi olmadığı ve yaklaşık olarak bir camiye çevrildiği teorisini desteklemektedir. 1500'lü yıllarda şehrin kadısı camiye ismini veren İshak Çelebi'ydi. Ancak, 13. yüzyılın sonu ve 14. yüzyılın başına tarihlenen kilisenin mimarisi ve dekorasyonu, eski görüşü destekliyor gibi görünmektedir.

Kilise, bir narteks ve iki şapele (hala mevcut) bağlı (şimdi yıkılmış) bir ambulatuvar ile tetrastyle kare içinde haç tipindedir. Binanın orijinal duvar resimlerinden çok azı günümüze ulaşmıştır. Osmanlı kalıntıları arasında yıkılmış minarenin tabanı ve bir mermer çeşme bulunmaktadır.

Kaynakça
Ek okuma
Aya Katerini Kilisesi (Selanik)

Aya Katerini Kilisesi ( ), Yunanistan'ın Selanik kentinde bulunan bir Bizans kilisesidir. Kilise, 14. yüzyılda inşa edilmiş olup Osmanlı döneminde Yakup Paşa Camii adıyla camiye dönüştürülmüştür. İyi korunmuş Bizans mimarisi ve Selanik'in erken ve Orta Çağ Hristiyanlığı açısından öneminin kanıtı olması nedeniyle kilise, Selanik'teki diğer birçok Erken Hristiyan ve Bizans anıtıyla birlikte 1988 yılında UNESCO Dünya Mirası listesine kaydedildi.

Tarihi
Kilise Paleologos dönemine tarihlenmektedir, ancak kesin tarihi ve orijinal adanışı bilinmemektedir. Parçalar halinde günümüze ulaşan ve yaklaşık 1315'e tarihlenen iç dekorasyonundan, Yüce Manastır'ın katolikonu olduğu ileri sürülmüştür. Osmanlı padişahı II. Bayezid döneminde (1481-1512) Yakup Paşa tarafından camiye çevrilmiş ve onun adına Yakup Paşa Camii adı verilmiştir. 1988 yılında Selanik'teki diğer birçok Erken Hristiyan ve Bizans anıtıyla UNESCO Dünya Mirası listesine kaydedildi.

Kaynakça
Ek okuma
Aya Apostoli Kilisesi (Selanik)

Aya Apostoli Kilisesi ( ), Yunanistan'ın Selanik kentinde bulunan bir Bizans kilisesidir. Kilise, 14. yüzyılda inşa edilmiş olup Olimpu Caddesi üzerinde yer almaktadır. İyi korunmuş Bizans mimarisi ve Selanik'in erken ve Orta Çağ Hristiyanlığı açısından öneminin kanıtı olması nedeniyle kilise, Selanik'teki diğer birçok Erken Hristiyan ve Bizans anıtıyla birlikte 1988 yılında UNESCO Dünya Mirası listesine kaydedildi.

Tarihçe
Kilisenin güneyindeki bir sütunun kalıntıları ve kuzeybatısındaki bir sarnıcın kanıtladığı gibi, başlangıçta daha büyük bir kompleksin parçasıydı. Sonuç olarak, kilisenin başlangıçta bir manastırın katolikonu olarak inşa edildiği anlaşılmaktadır.

Bina, dört destekleyici sütuna sahip, beş kubbeli, kare haçlı, kompozit kiliselerin türüne aittir. Ayrıca, her köşesinde küçük kubbeler bulunan U şeklinde bir peristona (galerili bir ambulatuvar) sahip bir narteks de içerir. Ayrıca doğuda iki küçük yan şapel vardır. Dış duvarlar, çeşitli tuğla işçiliği desenleriyle zengin bir dekorasyona sahiptir.

Kilisenin merkezi bölümünün yüksekliğinin genişliğine oranı 5'e 1 olduğundan, iç mekan oldukça dikey bir izlenim verir. İç dekorasyon, Konstantinopolis modellerinden esinlenen üst katlardaki zengin mozaiklerden oluşur. Bunlar, Bizans mozaiklerinin son örneklerinden bazıları (ve Selanik'in kendisinde türünün son örneği) olarak özellikle önemlidir. Freskler, ana kilisenin alt katlarındaki dekorasyonu tamamlar, ancak aynı zamanda narteks ve şapellerden birinde de bulunur. Bunlar da Konstantinopolis'ten etkilenmişlerdir ve muhtemelen imparatorluk başkentindeki bir atölye tarafından yapılmışlardır, belki de Chora Kilisesi'ni dekore eden atölye. Muhtemelen 1314'ten sonra veya 1328-1334 döneminde hegumenos Paul'ün himayesinde yapılmışlardır.

Selanik'in Osmanlılar tarafından fethedilmesiyle, yaklaşık 1520-1530'da kilise Soğuksu Camii adıyla camiye çevrilmiştir. Altın mozaikleri çıkarıldıktan sonra mozaikler ve freskler alçıyla kaplandı. Kilisenin modern adı olan "Kutsal Havariler", 19. yüzyıla kadar binaya atfedilmemiştir.

Restorasyon ve fresklerin kademeli olarak ortaya çıkarılması 1926'da başladı. 1978 depreminden sonra bina güçlendirildi ve 2002'de mozaikler temizlendi.

Galeri
Kaynakça
Dış bağlantılar
Virtual tour 360° of The Church of Panagia Chalkeon at exploringbyzantium.gr
Aya (kasaba)

Aya ( ), Japonya'nın Miyazaki prefektörlüğünde bulunan bir kasabadır. Kasaba, prefektörlüğün güney orta kesiminde Kyūshū Dağları'nda yer almaktadır. Yüzölçümü 95,19 km² olan kasabanın nüfusu 1 Ekim 2023 tarihi itibarı ile 6.713'tür.

Aya'nın ekonomisi ağırlıklı olarak tarım ve ormancılığa dayanmaktadır.

Kaynakça
Dış bağlantılar
Aya Nikola Kilisesi (Bakü)

Aya Nikola Kilisesi, Bakü'deki İçerişehir'de bulunan ve 1857'den 1930'a kadar faaliyet göstermiş bir Rus Ortodoks kilisesidir.

Tarihi
Kilisenin inşasına 18 Mart 1850 tarihinde başlanmıştır. Temel taşının altına, yapım yılı, ayı ve günü belirtilmiş gümüş bir plaka yerleştirilmiştir. Projenin mimarı Tiflisli Belov, inşa eden iki usta ise iki Trabzonlu Yunan Semyon Giter ve Kharlampiy Polistov'dur. Yapı 28 Ekim 1857 tarihinde tamamlanmıştır. Gürcü Eksarhı Başpiskopos İsidore'un önerisi ve ısrarı üzerine, kiliseye antik Likya’daki Mira kentinde yaşamış Aziz Nikolaos’un adı verilmiştir. 1920'li ve 1930’lu yıllarda kilise kısmen yıkılmış, yalnızca alt kısmı günümüze ulaşabilmiştir. Şu anda bu bölümde "Bakielektrikshebeke" Sebail Şubesi faaliyet göstermektedir.

Mimarisi
Yaklaşık 45 metre yüksekliğinde, haç planlı ve apsis kısmı kuzeye bakan Aya Nikola Kilisesi'nde iki sunak bulunmaktaydı. Bunlardan biri Aziz Nikolaos'a, diğeri ise Azize Meryem'e adanmıştı. Dört katlı ikonalarla süslenmiş duvarlardaki resimler 1853 yılında M. G. Panin tarafından yapılmıştı. Kenarlardaki iki katlı ikonalar ceviz ağacından oyulmuştu. Ahşap işçiliği Bakü'deki Meyer atölyesinde gerçekleştirilmişti. Üç katlı çan kulesinde beş çan bulunuyordu. Kilise Gürcü-Bizans stilinde, dört kollu haç biçiminde inşa edilmişti ve yaklaşık 500 kişilik bir kapasitesi bulunuyordu.

Yapının dış cephesi girintili-çıkıntılı formlara sahiptir. Rus mimarlık okuluna özgü unsurlar, özellikle pencere çerçeveleri ve korniş süslemelerinde görülür. Günümüzde binanın iç planı, elektrik idaresinin ihtiyaçlarına uygun olarak yeniden düzenlenmiştir. Yapının iç ve dış temelleri taş, örtü sistemleri ise ahşaptandır.

Kaynakça
Ayrıca bakınız
Aziz Bartalmay Kilisesi (Bakü)

Dış bağlantılar
Aya Nikolas Kilisesi . icherisheher.gov.az.
Sırlarla dolu İçerişehir
Aya Ekaterini Ayazması (Moda)

Aya Ekaterini Ayazması, İstanbul'un Kadıköy ilçesine bağlı Moda semtinde bulunan bir Rum Ortodoks ayazmasıdır. Azize Ekaterini'ye (Katerina) adanmış olan ayazma, 1924 yılında Rum balıkçılar tarafından keşfedilmiştir. Günümüzde bir restoranın bodrum katında yer alan ayazma, bir lokanta bünyesindeki tek aktif ibadet mekânı olma özelliğiyle bilinmektedir.

Ayazma, Kadıköy Metropolitliği tarafından yönetilmekte olup her pazartesi günü düzenlenen ayinlerle aktif bir ibadet mekânı olarak işlevini sürdürmektedir. Mimar ve tarihçi Arif Atılgan'ın 1905 tarihli haritalara dayanan araştırmasına göre, o dönemde bu alanda yalnızca Moda Kürek Kulübü'ne ait bir kayıkhane bulunmaktaydı; ayazmanın varlığı henüz bilinmiyordu. Kadıköy tarihçisi Dr. Müfid Ekdal'a göre Koço, 1931 yılında mülkü Aldo'dan kiralamıştır.

Mimari özellikleri
Ayazma, restoranın bodrum katında yaklaşık 7-8 m² büyüklüğünde bir mekânda yer almaktadır.

İç mekânda kapının karşısındaki duvarda gümüş bir Azize Ekaterini ikonası bulunmaktadır. Mekânın küçüklüğü nedeniyle aynı anda yalnızca bir veya iki kişi ziyaret edebilmektedir.

Hristiyan ziyaretçilerin yanı sıra Müslüman ziyaretçiler de ayazmayı ziyaret etmektedir.

Ansiklopedik kaynaklar
Aya Ekaterini Ayazması, Reşad Ekrem Koçu'nun 1960 tarihli İstanbul Ansiklopedisinde İstanbul'un 164 ayazmasından biri olarak listelenmiştir. Enis Karakaya'nın Dünden Bugüne İstanbul Ansiklopedisindeki (1993) "Ayazmalar" maddesi de İstanbul ayazmalarını kapsamlı biçimde ele almaktadır. Semavi Eyice'nin TDV İslâm Ansiklopedisi'ndeki "Ayazma" maddesi (1991) ise ayazma geleneğini akademik çerçevede incelemiştir.

Ayrıca bakınız
Ayazma
Balıklı Meryem Ana Rum Manastırı
Panagia Vlaherna Meryem Ana Ayazması
İskenderiyeli Katerina
Kadıköy
Moda, Kadıköy

Kaynakça
Dış bağlantılar
Aya Ekaterini Ayazması — Kültür Envanteri
Koço Lokantası — Kültür Envanteri
Aya İrini

Aya İrini veya Azize İrini ( ; ), İstanbul'da, Topkapı Sarayı'nın birinci avlusunda, Ayasofya'nın yakınında ve onunla çağdaş olan tarihî bir müzedir.

Tarihi
İstanbul'un bilinen en eski Bizans kilisesi olup ayrıca camiye çevrilmemiş tek Bizans kilisesidir. Eski kaynaklara göre, burada bulunan Roma döneminden kalma Artemis, Afrodit ve Apollon mabetlerinin kalıntılarından yararlanılarak, 4. yüzyılın başlarında I. Konstantin ( 324-337) zamanında yapılmıştır. Ayasofya'yla aynı avlu duvarı içinde bulunan Aya İrini, 532'deki Nika Ayaklanması sırasında yanındaki Sempson Zenon'la birlikte yanmıştır.

İmparator I. Justinianus, Ayasofya'nın yanı sıra Aya İrini'yi de yeniden yaptırmıştır. 532'de yapımına başlanmışsa da bitiş tarihi kesin olarak bilinmemektedir. 8. ve 9. yüzyıllarda yaşanan şiddetli depremler binada önemli hasarlara neden olmuştur. Bizanslıların patrikhane şapeli diye niteledikleri Aya İrini, İstanbul'un fethinden sonra Topkapı Sarayı'nı çevreleyen Sur-ı Sultani içerisinde kalmış, bu yüzden camiye çevrilmediği için önemli bir mimari değişiklik olmamıştır. Önce iç cephane, sonra da Harbiye Nezareti'nin silah ambarı olarak kullanılmıştır.

Müze çalışmaları
Türkiye'deki ilk müze çalışmaları Aya İrini'de başlamıştır. III. Ahmed döneminde Osmanlı İmparatorluğu'nun çeşitli yerlerinden gönderilen eserler Mecma-i Esliha-i Atika (Eski Silahlar Koleksiyonu) ve Mecma-i Asar-ı Atika (Eski Eserler Koleksiyonu) isimleri altında iki ayrı bölüm olarak Aya İrini'de toplanmıştı. Bu müze 1875'te Çinili Köşk'e taşındı. 1908'de yeni bir askerî müzenin kurulması için Aya İrini'de çeşitli tarihsel malzemeler depolandı. Açılan bu müze 1949'a kadar askerî müze olarak hizmet verdi.

1974-76 yılları arasında yapılan çalışmalarda nemden arındırmak amacıyla çevresindeki toprak dolguları kaldırılmıştır. 1973'ten beri başta İKSV bünyesinde olmak üzere, birçok sanat etkinliğine ev sahipliği yapmaktadır.

Galeri
Konuyla ilgili yayınlar
Akşit I., "Hagia Sophia", Akşit Kültür ve Turizm Yayıncılık, 2005, ISBN 975-7039-07-1
Muzaffer Ramazanoğlu: Neue Forschungen zur Architekturgeschichte der Irenenkirche und des Complexes der Sophienkirche. In: Atti del VIII congresso di studi bizantini 2, Studi byzantini e neoellenici, Palermo 1951, S. 332–335.
Peter Grossman: Zum Atrium der Irenenkirche in Istanbul. In: Istanbuler Mitteilungen 15, 1965, ss. 186-237.
Urs Peschlow: Die Irenenkirche in Istanbul. Untersuchungen zur Architektur. Tübingen 1977.
Urs Peschlow: Die Baugeschichte der Irenenkirche in Istanbul neu betrachtet. In: Cecil Lee Striker (Hrsg.): Architectural Studies in Memory of Richard Krautheimer. Mainz, Zabern 1996, ss. 133-136.

Kaynakça
Dış bağlantılar
Byzantium 1200 | Byzantium1200 - Aya İrini
Pointsfromturkey.com Aya İrini Kilisesi