kaan39/turkish-wikipedia-dataset-clean huggingface dataset:
Ammuna

Ammuna, Eski Krallık döneminde yaklaşık MÖ 1545-1530 yılları arasında hüküm sürmüş Hitit kralıdır. Tahtta kaldığı süre boyunca krallık toprakları kötü bir şekilde zarar görmüş, ülke önemli miktarda bölgeyi yitirmiştir.

Hükümdarlığı
I. Hantili'nin torunu ve Kral I. Zidanta’nın oğludur. Hakkında bilinenlerin çoğu Telepinu Fermanı'nde anlatılanlara dayanır. Ammuna'nın babası da tahta bir cinayetle çıkmıştır. Telepinu, Ammuna'nın kral olmak için babasını öldürdüğünü söyler:

"Ama tanrılar Piseni'nin öcünü aldılar. Tanrılar oğlu Ammuna'yı ona düşman yaptılar ve (Ammuna) babası Zidanta'yı öldürdü. Böylece Ammuna kral oldu."

Telepinu, cinayet işleyerek tanrılara karşı geldiği için Ammuna'nın döneminin problemlerle geçtiğini anlatır. Toprağın bereketi kaçmış, hayvanlar ölmüştür. Bütün çevre illerde isyanlar başlar. Bu bölgeler Matila, Galmiya, Adaniya, Arzaviya, Sallapa, Parduvata ve Ahhulla olarak listelenmiştir. Ammuna buralara yaptığı çeşitli seferlerde başarılı olamaz. Ammuna dönemine ait olduğu düşünülen başka bir belgede içeriği tam anlaşılamamakla birlikte kuzeydeki Kaşka bölgesinde ve güneydoğuda olduğu bilinen başka şehirlerin de ismi geçmektedir. Bu dokümanların ışığında Hitit devletinin bu dönemde önemli bir toprak kaybına uğradığı düşünülmektedir.

Adak listelerinde Ammuna'nın kraliçesinin ismi Tavananna olarak geçer. Ammuna'nın tahtta tam olarak ne kadar kaldığı belli değildir ancak eceliyle öldüğü anlaşılmaktadır. Ölümüyle birlikte Hitit sarayı gene kanlı olaylara sahne olmuştur:

Ammuna tanrı olduğu zaman kraliyet muhafızlarının komutanı Zuru hemen aynı günlerde gizlice oğlu Altın Mızraklı Adam Tahurvaili'yi gönderdi ve (Tahurvaili) Titti'nin ailesini ve oğullarını öldürdü. Ayrıca ulak Taruhsu'yu da gönderdi ve (Taruhsu) Hantili ve oğullarını öldürdü. (Sonra) Huzziya kral oldu.

Bahsi geçen Titti ve Hantili büyük ihtimalle Ammuna'nın oğullarıdır. Sonra tahta çıkan Huzziya da Ammuna'nın oğlu olabilir. Telepinu Fermanı'nda Huzziya'nın beş erkek kardeşinden daha bahsedilir ki bu durumda Ammuna'nın çok sayıda oğlu olduğu ortaya çıkar. Ancak başka bir görüş de Huzziya'nın Ammuna'nın gelininin erkek kardeşi olduğu ve Ammuna'nın oğullarının ölümünden faydalanarak tahta çıktığı yönündedir.

Ammuna dönemine ait bir diğer buluntu, üzerinde “Tabarna Ammuna, Büyük Kral. (Bu) sözün doğruluğunu değiştiren ölür” yazılı bronz bir balta başıdır.

Kaynakça
Brandau, B. & Schickert, H. (2003) Hititler, Ankara: Arkadaş Yayınları.
Bryce, T. (2005) Kingdom of the Hittites, 2nd Edition, Oxford; Oxford University Press.
Klengel, H. (1999) Geschichte des hethitischen Reichs, Leiden: Brill.

Notlar
Ayrıca bakınız
Hitit kralları listesi
Hitit İmparatorluğu

Dış bağlantılar
Ammuna'nın hükümdarlığı
Amnesia: A Machine for Pigs

Amnesia: A Machine for Pigs, The Chinese Room tarafından geliştirilen ve Frictional Games tarafından yayınlanan hayatta kalma-korku türündeki video oyunudur. Başlangıçta bir mod olması planlanan oyun, Frictional Games tarafından geliştirilen in dolaylı devamı niteliğindedir.

Oynanış
Oyunun temel özellikleri, önceki oyunla aynı olacak (çevredeki eşyalarla etkileşim). Ancak bazı bileşenler kaldırıldı. Bu bileşenlerin yerine yeni bileşenler eklendi. Bu sayede, önceki oyunun ustalarının bile yeni oyunda zorlanması amaçlanmıştır. Ayrıca önceki oyundan farklı olarak, oyunda dış mekana çıkılabilmektedir.

Hikâye
Oyunun ana karakteri, Oswald Mandus adında zengin bir fabrika sahibidir. Oyun 1899 yılında geçmektedir. Karakter, Meksika'da yapılan bir araştırmadan döndükten sonra, ateşli bir hastalığa yakalanır. Rüyalarında sık sık kara bir makine görür. Bilincini yeniden kazanana kadar ne kadar geçtiğini bilmemekle beraber, bilincini yeniden kazandığında, bir makinenin çalışmaya başladığını duyar.

Kaynakça
Ammonius Herimae

Ammonius Hermiae ( 435 - 517 veya 526), Geç Antik Çağda Doğu Roma İmparatorluğu'nda yaşamış İskenderiyeli Antik Yunan filozofuydu.

Hayatı
Hermias ve Aidesia'nın oğlu, İskenderiyeli Heliodoros'un kardeşi ve Syrianos'un torunu bir Yeni Platoncuydu. Ammonius, Proklos'un öğrencisiydi ve yaşamının çoğunu İskenderiye'de geçirdi. 470'lerde akademik bir makam elde etti .

Damaskios, Thebesli Olympiodoros, Yahya en-Nahvi ve Kilikyalı Simplikios başta olmak üzere birçok Yeni Platoncunun hocasıdır.

Yaşamı
Ammonius'un babası Hermias, o henüz küçük bir çocukken öldü ve onu annesi Aidesia ile kardeşi Heliodoros yetiştirdi. Yetişkin bir birey olunca, Aidesia onu ve kardeşini Atina'ya gönderdi. Daha sonra Ammonius İskenderiye'ye Platon ve Aristoteles üzerine der vermek için döndü. Damaskios'a göre paganlara yapılan eziyet sürecinde Hristiyan makamlarca İskenderiye'de derslerine devam etmesi kararlaştırıldı. Ammonius aynı zamanda başarılı bir astronomdu ve Batlamyus üzerine dersler verdi. Usturlap üzerine yazdığı denemesiyle bilinir.

Yazıları
Aristoteles'in Yorum Üzerine adlı eserine yazdığı yorum günümüze ulaşmıştır. Porfirios'un İsagocisi üzerine yorum yazdığı da söylenir ancak bu konuda uzlaşı sağlanmamıştır.

Yorum Üzerine’de Ammonius, ilahi önbilginin anlamı geçersiz kılıdığını savunur. Felsefenin Tesellisi’nde Boethius'un yaptığı gibi duanın etkili olduğuna inanır. Ammonius, Iamblikhos'tan şöyle alıntı yapar: "Bilgi, bilen ile bilinen arasında bir yerdedir. Çünkü o, bilenin bilinen ilgili bir etkinliğidir"

Kaynakça
Ammotrechidae

Ammotrechidae, Solifugae takımına bağlı bir hayvan familyasıdır.

Taksonomi
Ammotrechidae familyasına bağlı taksonlar (2023):

Cinsler
Chileotrecha - Maury, 1987
Eutrecha - Maury, 1982
Happlodontus - Poinar and Santiago-Blay, 1989
Xenotrecha - Maury, 1982

Altfamilyalar
Ammotrechinae - Roewer, 1934
Mortolinae - Mello-Leitão, 1938
Nothopuginae - Maury, 1976
Oltacolinae - Roewer, 1934
Saronominae - Roewer, 1934


Kaynakça
Dış bağlantılar
Ammotrechinae

Ammotrechinae, Ammotrechidae familyasına bağlı bir hayvan altfamilyasıdır.

Taksonomi
Ammotrechinae altfamilyasına bağlı cinsler (2023):

Ammotrecha - Banks, 1900
Ammotrechella - Roewer, 1934
Ammotrechesta - Roewer, 1934
Ammotrechinus - Roewer, 1934
Ammotrechula - Roewer, 1934
Antillotrecha - Armas, 1994
Campostrecha - Mello-Leitão, 1937
Dasycleobis - Mello-Leitão, 1940
Neocleobis - Roewer, 1934
Pseudocleobis - Pocock, 1900


Kaynakça
Dış bağlantılar
Ammâr bin Alî el-Mevsılî

Ebü’l-Kāsım Ammâr b. Alî el-Mevsılî ( ) önemli bir on birinci yüzyıl Arap Müslüman göz doktorudur. Hayatı ve eğitimi hakkında çok az şey bilinmesine rağmen, tüm Arap göz doktorlarının en özgünü olarak tanımlanmıştır.

Nisbesinden de anlaşıldığı üzere, Ammar Musul'da doğmuştur, daha sonra Fâtımî halifesi Hâkim döneminde Mısır'a taşınarak, oraya yerleşmiştir. Tek eseri olan Kitâbü’l-Münteḫab fî ʿilmi’l-ʿayn ı ("Oftalmolojide Seçkin Kitap") Fatımi halifesine ithaf etmiştir.

Körlüğün başlıca nedenlerinden biri olan kataraktı çıkarmak için kullandığı hipodermik şırınga icadı ile tanınır.

Hipodermik şırınga hakkında şunları yazmıştır:



Ünlü göz doktoru Ali bin Îsâ el-Kehhâl'in çağdaşıdır.

Kitâbü’l-Münteḫab ı XIII. yüzyıl müelliflerinden Nathan ha-Meathi İbranice'ye tercüme etmiştir. J. Hirschberg, J. Lippert ve E. Mittwoch tarafından yapılan Almanca çevirisi ise 1905 yılında Leipzig’de basılmıştır.

Ayrıca bakınız
Orta Çağ İslam dünyasında oftalmoloji

Kaynakça
Amoeba işletim sistemi

Amoeba Andrew S. Tanenbaum ve diğerleri tarafından Vrije Universiteit Amsterdam'da geliştirilen bir dağıtık işletim sistemi'dir. Amoeba projesinin amacı, tüm bir bilgisayar ağının kullanıcıya bir tek makine olarak görünmesini sağlayan bir zaman paylaşımı sistemi oluşturmaktı. Vrije Universiteit'teki geliştirme durduruldu: en son sürümün (5.3) kaynak kodu en son 30 Temmuz 1996'da değiştirildi.

Python programlama dili ilk olarak bu platform için geliştirilmiştir.

Genel Bakış
Amoeba projesinin amacı, bilgisayar ağları için, ağı kullanıcıya tek bir makineymiş gibi sunacak bir işletim sistemi oluşturmaktı. Bir Amoeba ağı, bir işlemci "havuzuna" bağlı bir dizi iş istasyonu'ndan oluşur ve bir terminalden bir program çalıştırmak, işletim sisteminin yük dengeleme sağladığı mevcut işlemcilerden herhangi birinde çalışmasına neden olur.

İş istasyonları tipik olarak yalnızca ağa bağlı terminaller olarak işlev görür. İş istasyonları ve işlemcilerin yanı sıra, ek makineler dosyalar, dizin hizmetleri, TCP/IP iletişimleri vb. için sunucu olarak çalışır.

Amoeba mikro çekirdek tabanlı bir işletim sistemidir. Bu sistem multithreaded programlar ve iş parçacıkları arasında, potansiyel olarak ağ üzerinden iletişim için bir uzaktan yordam çağrısı (RPC-remote procedure call) mekanizması sunar; çekirdek iş parçacıkları bile iletişim için bu RPC mekanizmasını kullanır. Her iş parçacığına, iletişim için benzersiz, ağ çapında "adres" olarak hizmet veren "bağlantı noktası" adı verilen 48 bitlik bir sayı atanır.

Amoeba'nın kullanıcı arayüzü ve API'ler Unix'ten sonra modellenmiş ve POSIX standardına uyum kısmen uygulanmıştır; Unix öykünme kodunun bir kısmı Tanenbaum'un diğer işletim sistemi MINIX'ten taşınan yardımcı programlardan oluşmaktadır. İlk sürümler, Amoeba yazarlarının "daha hızlı ... bizim görüşümüze göre, daha temiz ... daha küçük ve anlaşılması çok daha kolay" olarak gördükleri bir "homebrew" pencere sistemi kullandı, ancak sürüm 4.0 X Pencere Sistemi kullanıyor (ve X terminal'lere terminal olarak izin veriyor).
Sistem ağ protokolü olarak FLIP kullanır.

Ayrıca bakınız
Dağıtık hesaplama
Çoklu Çekirdek
Bell Laboratuvarlarından Plan 9
Minix

Kaynakça
Dış bağlantılar
Amok

Amok (gözü kara, hiddetle saldıran ve öldüren) Güneydoğu Asya bölgesinde ve bu bölge kültüründe "cinnet" hâlini ifade etmek için kullanılan bir tanımdır. Kavram, Filipinler'de ise "juramentado" kelimesiyle bilinir.

Cinnet hâli, sonuçlarını hesap edemeden şiddet kullanma durumudur. Psikolojide "amok", derin bir depresyon döneminin sonrasında ortaya çıkan şiddet ile sonuçlanan atakların görüldüğü disosiyatif bir ruh hâlidir.

"Amok" hâli, erkekler arasında daha yaygın gözlenmekte ve genellikle "bardağı taşıran son damla" niteliğindeki bir olayın ardından patlak verdiği gözlenmektedir. Cinnet hâlindeki kişi, kötülüğe uğradığına ya da uğrayacağına inanmaktadır.

Psikiyatride ender görülen kültüre özgü sendromlar arasında sayılan "amok" hâlinin, güneydoğu Asya bölgesine özgü olabileceği ve "kültüre özgü sendromlara" örnek gösterilebileceği de ifade edilmektedir. Bazı kaynaklar ise günümüz toplumu ile "amok" ya da cinnet hâlinin tarihsel ilişkisi irdelenerek modern endüstri toplumunda da benzer bir tablonun görülebileceğini ileri sürmektedir.

Bu özel durum altında olan, ister silahla, ister bir araçla suç işleyen, toplu öldürme ya da yaralamalarda bulunan kişiler "amok koşucusu" tâbiriyle tarif edilmektedir.

Ayrıca bakınız
Disosiyatif sendrom
Kültüre özgü sendrom
Forlorn hope
Berserker
Serdengeçti

Kaynakça
Modern bakış açısından kültüre özgü bir sendrom örneği olarak amok koşucusu ve benzer sendromlar tartışması
Davison, G.C. ve Neale, J.M. (ed. İhsan Dağ) (2004). Anormal Psikolojisi, Türk Psikologlar Derneği Yayınları: Ankara
Amnezi

Amnezi veya hafıza kaybı, belleğin (hafızanın) rahatsız olması, bozukluğa uğraması durumudur. Amnezinin nedenleri organik veya fonksiyonel olabilir. Travma veya hastalıklar yüzünden beynin zarar görmesi veya belirli (çoğunlukla sedatif) maddelerin kullanımı organik nedenlerindendir. Fonksiyonel nedenler psikolojik faktörlerdir, savunma mekanizmaları gibi. Histerik travma-sonrası (post-travmatik) amnezi bunun örneklerindendir. Amnezi aniden olabilir, geçici global amnezi (transient global amnesia) gibi. Bu tip amnezi orta yaş veya daha yaşlı kişilerde, özellikle erkeklerde daha yaygındır ve genellikle 24 saatten kısa sürer.

Amnezifobi
== Amnezifobi, kişinin hafızasını kaybetmekten geçmişini unutmaktan duyduğu yoğun ve kalıcı korku olarak tanımlanan bir anksiyet bozukluğudur. Bu tür bir korku yaşayan kişilerde kaygı, panik benzeri tepkiler, çarpıntı, kas gerginliği ve sürekli endişe görülebilir .

Sinemada Amnezi
Sinemada amnezi yaygın bir motif olmuştur. Anterograd amnezi Memento, Clean Slate, Before I Go to Sleep, 50 First Dates, Till Human Voices Wake Us ve Before I Go to Sleep gibi filmlerde yer almıştır. Eternal Sunshine of the Spotless Mind isimli filmde ise laküner amnezi geçer. 24 isimli televizyon dizisinin ilk sezonundaki karakterlerden birinin travmatik amnezisi vardır. Bourne Identity de ise ana karakter retrograd amnezilidir. Ayrıca Mysterious Skin adı altındaki filmde de bu konu yer almaktadır.

Kurguda genelde bir darbe sonucu kafa sarsıntısı geçiren kişilerde amnezi ortaya çıkar ve kafaya gelen ikinci bir darbe ile kişinin amnezisi iyileşir. Aslında bu fazlasıyla yanlıştır, zira ikinci bir sarsıntı ölümcül sonuçlara, ikinci impakt sendromu olarak anılan bir fenomene yol açabilir.

Psikanalizde Amnezi
Çocuksal amnezi ve Histeri amnezi olarak iki ayrı deyimde kullanılır. Bellekteki bütün ya da bazı anıların geçici ya da sürekli kaybıdır.

Ayrıca bakınız
Henry Molaison
Bay Hiçkimse
Google etkisi

Kaynakça
Amnesiac

Amnesiac İngiliz müzik grubu Radiohead tarafından 2001 yılında piyasaya sürülen albüm. Albümden sırasıyla Pyramid Song, I Might Be Wrong ve Knives Out single olarak yayınlanmıştır.

Bu albümdeki parçalar, 2000 yılında çıkmış olan Kid A'deki parçalarla beraber kayıt edilmiştir. Hatta kimilerince Kid A albümünün b-side'larından oluşması sebebiyle "Kid B" olarak adlandırılmaktadır. Bu albümlerin tarzları da benzemektedir. Amnesiac, klişe alternatif rock tarzını aşarak Radiohead'i bu akımı izleyen diğer gruplardan ayırmıştır.

Parça Listesi
"Packt Like Sardines in a Crushd Tin Box" – 4:00
"Pyramid Song" – 4:49
"Pulk/Pull Revolving Doors" – 4:07
"You and Whose Army?" – 3:11
"I Might Be Wrong" – 4:54
"Knives Out" – 4:15
"Morning Bell/Amnesiac" – 3:14
"Dollars and Cents" – 4:52
"Hunting Bears" – 2:01
"Like Spinning Plates" – 3:57
"Life in a Glasshouse" – 4:34

Albüm çalışanları
Radiohead
Colin Greenwood
Jonny Greenwood
Ed O'Brien
Phil Selway
Thom Yorke

Ek müzisyenler
St. Johns Orkestrası (John Lubbock tarafından yönetilmiştir) – "Pyramid Song" ve "Dollars and Cents"'de yaylı çalgılar

"Life in a Glasshouse"'da:

Paul Bridge – kontrbas
Jimmy Hastings – klranet
Humphrey Lyttelton – trompet ve orkestra lideri
Adrian Macintosh – bateri
Pete Strange – trombon

Ek çalışanlar
Stanley Donwood - kapak resmi ve paketleme
Nigel Godrich – yapım ve teknisyen
Dan Grech-Marguerat – "Life in a Glasshouse"'da teknisyen
Gerard Navarro – teknisyen
Graeme Stewart – teknisyen

Chart positions
Kaynakça
Amniyon sıvısı

Amnion sıvısı (AS), hayvanlarda, embriyoyu koruyan ve besleyen sıvıdır.

Sürüngenler, kuşlar ve memelilerde görülür ve bu grup "Amniyota" diye adlandırılırlar. İkiyaşayışlılar ve balıklar ise "Anamniyota" olarak isimlendirlen gruptur.

İnsanlarda
Amniyon sıvısı, gebelik sırasında, bebeğin korunmasını ve tüm beslenmesini sağlar. Amniyon sıvısı; bebeğin cilt, solunum sistemi, sindirim sistemi ve boşaltım sisteminden dökülen hücrelerin olduğu bir sıvıdır. Sıvı, alfafetoprotein (AFP) ve asetilkolinesteraz (ACE) gibi maddelerin ölçümü için, sıvıdan amniyosentez işlemiyle alınan hücreler ise sitogenetik analizler, enzim ve DNA analizleri için kullanır.

Ayrıca bakınız
Amniyosentez

Dış bağlantılar
Amniyosentez

Amniyosentez, doğumöncesi fetusun içinde yüzdüğü sıvıdan cerrahi müdahale ile bir miktar sıvı alma işlemine verilen addır. Genellikle genetik incelemeler için önerilen bir işlemdir.

Amniyosentezde hamile bireye karından girilen bir iğneyle rahme ve buradan da korion zarından geçilerek bebeğin içinde yüzdüğü amniyon sıvısına ulaşılıp bir miktar sıvı alınır.

Uygulama
Anne adayının ayrıntılı bir ultrason sonrası, karın bölgesi cildi temizledikten sonra iğne rahmin içine sokulur. Ultrason ekranı eşliğinde işleme uygun incelikte spiral iğne kullanılarak rahime ve buradan da amnion sıvısının bulunduğu boşluğa ulaşılır. Gerekli görülen yaklaşık 15-20 ml. sıvı enjektöre çekilir. Bu esnada ultrasondan bebeğin hareketleri göz önünde bulundurulur ve giriş genellikle bebeğin ayak kısmından yapılır. Enjektörün çıkarılmasından sonra işleme son verilir. Alınan amnion sıvısı materyali oda sıcaklığında incelemek üzere, bekletilmeden (en geç yarım saat içinde) laboratuvara gönderilir.

Amniyosentez sonrası fetus için gerekli sıvıyı vücut yerine koyar. Alınan miktarı, anne vücudunun yaklaşık 3 saat içerisinde tümüyle yerine koyduğu tahmin edilmektedir.

Erken amniyosentez 13. haftada yapılabileceği gibi, geç amniyosentez 21-22 haftaya kadar uygulanabilir. Genellikle 15-20 hafta arası amniyosentez uygulaması için en uygun haftalar olarak daha az risk taşımaktadır.

Kullanıldığı alanlar
Genellikle bebekte kromozom analizi (prenatal sitogenetik analiz), AFP varlığı ya da NTD (nöral tüp defekti) araştırması için uygulanır. Amniyosentez, üçlü ya da ikili tarama testleri sonucu çıkan değerlerin yüksek olması durumunda yapılan bir ileri bir incelemedir.

Amniyosentez çoğunlukla genetik incelemeler için yapılsa da polihidramnios (bebeğin sıvısının normalden fazla olması) gibi durumlarda da anne adayını rahatlatmak için tedavi amaçlı kullanılabilir.

Amniyosentez öncesi ve sonrası aileye tıbbi genetik danışma verilir. Testin sonuçlarına göre bebeğin sağlıklı ya da engelli olacağı belli olur.

Yan etkileri
Amniyosentez, genellikle işlem sırasında bir sorunla karşılaşılmadığı sürece acı vermez. Kadın doğum uzmanları kısa bir süre yatakta dinlenme tavsiye ederler. Bu, karşılaşılan %0,5-1 arası düşük riskini azaltmak için alınan bir önlemdir.

Riskleri
İşlem yapılırken en çok görülen durum iğnenin girmesiyle korion zarının rahime bağlı olduğu yerden ayrılması ve kadın doğum uzmanının bunu ekarte edememesi sonucu görülen durumdur. Bu durumda işlemi 1-2 hafta sonrasına ertelemek gerekebilir.

Genetik tanı amacıyla yapılan amniosentez sonrası yaklaşık %1-2 anne adayında "su gelmesi" şeklinde yakınmalar olmaktadır. Bu durum genellikle 48 saat içinde kendiliğinden geçer.

Dış bağlantılar
Amniyosentez Riskleri (İngilizce)
Down sendromu ve Amniyosentez (İngilizce)
Amniyosentez


Ayrıca bakınız
Gebelik
Kromozom analizi
Genetik danışma
Genetik Tanı Merkezleri
Down sendromu
İkili tarama testi
Üçlü tarama testi
Amniyot

Amniyotlar veya amniyonlular (Amniota), bir dört üyeli olup kara hayatına uyum sağlamış yumurtalara sahiptir. Amniyotlar, sinapsitler (memeliler ile soyları tükenen diğer akrabaları) ve sauropsitlerin (sürüngenler ve kuşlar) yanı sıra fosil atalarını da içerir. Gerek yumurta olarak dışarıya bırakılan gerekse vücut içinde oovivipar olarak gelişen amniyot embriyolar çok geniş ve kapsamlı membranlar tarafından desteklenerek korunur. İnsanların da dahil olduğu eteneli memelilerde bu membranlar, fetusu saran bir amniyon kesesi içerirler. Embriyonu kaplayan bu membranlar ile larva aşamalarının bulunmayışı amniyotları iki yaşamlılardan ayırır.

Casineria gibi "gerçek amniyotlar" olarak anılan ve küçük kertenkelelere benzeyen ilk amniyotlar, yaklaşık 340 milyon yıl önce Karbonifer döneminde iki yaşamlı reptiliomorflarından evrilmiştir. Sert kabuklar geliştirmiş olan yumurtalar, su dışında kurumadan hayatta kalabildiklerinden; bu, amniyotların kuru yaşam ortamları içeren karalarda yayılabilmesine olanak vermiştir. Yumurtalar aynı zamanda geçirgen bir yapıya sahip olup soluyabiliyor ve atıklarla başa çıkabiliyor, böylece bu durum yumurtaların ve amniyotların daha büyük formlara dönüşmelerine imkân tanıyordu. Amniyotlar bu özellikleri yüzünden dünya genelinde karalara yayılarak egemen omurgalı grubu olmuştur.

Sınıflandırma
Dış sistematik
Amniyotlar, günümüz modern amfibiyenlerin soy çizgisinden evrilmemiş, bilakis hala sularda larva geliştiren ve Reptiliomorpha olarak adlandırılan bir gruptan evrilmişlerdir.



Kendi içlerinde sınıflandırılması
İlk amniyotlar, üst Karbonifer dönemine ait küçük kertenkele benzeri Hylonomus ve Paleothyris adlı hayvanlar olup daha sonra, Anapsida, Synapsida ve Diapsida olarak üç gruba ayrılmışlardır.



Konuyla ilgili yayınlar
Robert L. Carroll: Paleontoloji und Omurgalıların Evrimi. Thieme, Stuttgart (1993), ISBN 3-13-774401-6
Michael J. Benton: Omurgalılar Paleontolojisi. 2007, Friedrich Pfeil Verlag, ISBN 3-89937-072-4

Kaynakça
Amnesia (film, 2015)

Amnesia, 2015 İsviçre-Fransa ortak yapımı, yönetmenliğini Barbet Schroeder'in yaptığı dram filmidir. Film özel sahneler alanında Nisan 2015'teki Cannes Film Festivali'nde ödül kazanmıştır.

Konusu
İspanya İbiza'da 1990'lı yıllarda geçen filmde Jo 25 yaşlarında aynı zamanda elektronik müzik yapan bir bestecidir. Amnesia adlı gece kulübünde Dj lik işi yapmaya başlar. Deniz manzaralı evinde 40 yıldır yalnız yaşayan Martha ile tanışır. Bir gece Martha'nın kapısını çalarak yalnızlıklar ve entrikalar üstüne kurulacak dostlukları başlamış olur. Yalnızlık ve müziğin birbirine yakınlaştırdığı ikili yakınlaşır. Martha'nın viyolonsel sanatçısı ve Jo'nun besteci olmasıyla olaylar gelişir.

Oyuncular
Marthe Keller rolü Martha
Max Riemelt rolü Jo
Bruno Ganz
Corinna Kirchhoff
Rick Zingale
Fèlix Pons
Fermí Reixach
Lluís Altés

Kaynakça
Dış bağlantılar
Amnon

Amnon (İbranice: אַמְנוֹן, "sadık"), Tanah'a göre, Amnon (İbranice: אַמְנוֹן, "sadık"), Davud ve eşi Ahinoam'ın en büyük oğlu. Davud, Yahudi kralı olduğu zaman El Halil'de doğdu.

Davud'un tahtının mirasçısı olduğu halde, Amnon en çok, Davud ve Maacah'ın kızı olan üvey kız kardeşi Tamar'a tecavüz etmesiyle hatırlanır. Tamar'a tecavüz etmesinden dolayı Tamar'ın öz kardeşi Abşalom tarafından öldürülmüştür.


Kaynakça
Amniotik bant sendromu

Amniotik bant sendromu (amniotic band sequence), büyük bir bölümü amniotik bağ basısına bağlı malformasyonlar, defektler ve zararlar (mutilasyonlar) içeren olgulardır. Bazı uzmanlar, bu durumu ADAM kompleksi olarak niteler.

Ensefalosel'in yanı sıra yüz, orbita, dudak ve damak yarıkları görülebilir. Göz kapağında defektler (koloboma) saptanır. Kalp normal yerinde değildir. Akciğerlerde lob anomalileri vardır. Toraks ve batın büzüşmüş gibidir. Omfalosel olabilir. Mesanenin bir bölümü karın duvarının dışındadır.

Parmaklarda sindaktili, polidaktili, halka çiminde çökmeler ve konjenital kopmalar (ampütasyon) vardır. Ellerde eldiven deformasyonu ve yarıklar olabilir. Radius kemiği oluşmamıştır ya da gelişememiştir. Lenfödem ve skolyoz olabilir.

Kaynakça
Amnion rüptürü sekansı

Amnion rüptürü sekansı (Amnion rupture sequence), amnion kesesinin erken yırtılması (rüptür) nedeniyle içerdiği sıvının yitirilmesi sonucu ortaya çıkar; Potter sequence olgusundakine benzer bir mekanizmayla oluşur (oligohidramnios). Doğum öncesi (intrauterin) gelişme geriliği vardır. Göbek kordonu kısadır. Deride dairesel bası izleri saptanır. Kol ve bacaklarda anomaliler ile doğumdan önce oluşmuş ampütasyonlar, sindaktili, skolyoz gibi iskelet sistemi malformasyonları vardır. Bu bulgulara ek olarak çok sayıda kraniyofasiyal anomali vardır: Mikrosefali, yonca yaprağı kafatası; frontal kemik defektleri; dudak, damak ve yüz yarıkları başlıcalarıdır. Göz anomalileri ve defektleri, nöral tüp ve beyin anomalileri saptanır. Kalp, toraks-dışı yerleşim gösterebilir. Karın duvarı açıklığı olabilir.

Kaynakça
Amofobi

Amofobi veya sivri obje korkusu (İngilizce: Aichmophobia) kalem, iğne, bıçak, kalem ucu ve hatta şemsiyelerin sivri uçları ve mobilyaların/inşaat malzemelerinin köşeleri gibi sivri objelere karşı tetiklenen özgül bir fobi. Amofobi sözcüğü Yunancadaki aichmē (nokta) ve phobos (korku) kelimelerinin birleşiminden oluşmuştur. Bazı kaynaklarda belonefobi veya enetofobi olarak da geçmektedir.

Kaynakça
Amnon Freidberg

Amnon Freidberg (İbranice:פרידברג) (18 Eylül 1945, Hayfa - 10 Ekim 2020), İsrailli böcek bilimci. Kariyerinde türü ağırlıklı sinek olan 257 yeni böcek türünü tanımlamıştır.

Yaşamı
Freidberg 18 Eylül 1945'te Hayfa'da doğdu. Tel Aviv Üniversitesi'nde biyoloji eğitimi aldıktan sonra profesör Jehoshua Kugler'in yanında teksonomik ve faunistik araştırmalarda görev aldı. 1971'de İsrail meyve sinekleri (Tephritidae) üzerine yüksek lisans tezi ile 1978'de meyve sineklerinde üreme davranışı ve üreme izolasyonu üzerine doktora tezini tamamladı.

Ayrıca Freidberg yaklaşık yirmi yıldır İsrail Entomoloji Dergisi baş editörü olarak (1982–1986, 1990–1998, 2005–2012) çalışmıştır.

Son görevi ise 2013'te köşesine çekilene kadar Tel Aviv Üniversitesi'nin entomolojik koleksiyonunun küratörlüğü olmuştur.

Freidberg 10 Ekim 2020'de Tel Aviv, İsrail'de COVID-19 nedeniyle 75 yaşında ölmüştür.

Taksonuna adı verilen yeni türler
Kaynakça