kaan39/turkish-wikipedia-dataset-clean huggingface dataset:
Dağ Arıklı

Dağ Arıklı (Gürcüce: დაგარახლო, Rusça: Дагарухло Azerice: Dağ Arıxlı), Gürcistan Cumhuriyeti'nin Kvemo-Kartli bölgesinde yer alan Dmanisi (Başkeçit) şehri belediyesine bağlı bir köydür. Etnik olarak Türk nüfusa sahip olan köy, Gürcistan'ın güneydoğu kesiminde, tarihi Borçalı bölgesinde yer almaktadır.

Etimoloji
Köyün adı ve etnik kökeni, Orta Asyadan göç eden ve halen varlığını sürdüren Arıklı kabilesinin ismi ile ilişkilendirilmektedir. Tarihi Borçalı bölgesinde olduğu gibi Dağ Arıklı köyünde kullanılan dil genellikle güneybatı (Oğuz) grubuna ait dillerle aynı karakteristik özellikleri taşımaktadır. Bölgede Türkçe konuşan İslam dinine mensup Sünni halk etnik olarak Terekeme veya Karapapak olanak adlandırılmıştır. Baskakov'a göre "terekeme" kavramı Persler tarafından kendilerine verilen toplu bir isimdir. Arapça "Türk" (تركي) kelimesi ile aynı anlama gelmektedir. Arapça çoğul (ﻛـمـه تر) Türkler anlamına gelmektedir. Buna karşılık "karapapak" ise siyah şapka anlamına gelmektedir. Geleneksel kıyafetlerinin karakteristik özelliğine uygun olarak Türkler tarafından kendi içlerinde, yaylacılık yapan ve göçebe hayatı yaşayan kabilelere verilen bir ad olduğu düşünülmektedir.

Coğrafya
Köy, Dmanisi'nin (başkeçit) bölgesel merkezine 12 km uzaklıkta, deniz seviyesinden 1460 metre yükseklikte Başkeçit platosunda yer almaktadır.

Nüfus
2014 yılında yapılan nüfus sayımında 447 kişi olarak kayıtlara geçmiştir.

Kaynakça
Dağ Yahudileri Müzesi

Dağ Yahudileri Müzesi ( ) Azerbaycan'ın Guba şehrinde Dağ Yahudilerine adanmış bir müzedir. 2020'de açılmıştır ve 19. yüzyıldan kalma Karzhog Sinagogu'nda yer almaktadır. Dağ Yahudilerine adanmış dünyadaki ilk ve tek müzedir. Burada bir tarım ürünleri deposu vardı. Sovyetler Birliği'nin dağılmasından sonra sinagog boş bırakılmıştır. Yıllarca ayakta kalan sinagog bakıma muhtaç hale gelmiştir. Daha sonra burada büyük restorasyon çalışmaları yapılmıştır. Binanın oda yüksekliği 5 metreden fazladır ve kare şeklindedir. Burada daha fazla sergi keşfetmek için binanın çoğuna ikinci bir kat eklenmiştir. Binanın bodrum katında bir konferans salonu, bir kütüphane ve rezerv sergiler için bir oda yapılmıştır.

Müzenin kurulması
Dağ Yahudileri Müzesi kurma fikri 2017'de gündeme gelmiştir. Müzenin idari binası olarak uzun yıllar terk edilmiş olan Kardzog Sinagogu seçilmiştir. Bundan sonra eski sinagog restore edilmiştir. Rusya vatandaşı olan işadamları God Nisanov, Zarah İliyev, German Zaharyayev müzenin yapımına destek vermiştir. Ayrıca, "STMEQI" vakfı müzeye sergiler sağlama sorumluluğunu da üstlünmiştir. Bu vakıf, dünyadaki Dağ Yahudilerini birleştiren en büyük organizasyondur. Müzenin hazırlanması sırasında vakıf, diaspora ve toplulukları antik eserleri bulmaya çağırmıştır.

Sergi
Müzede Kırmızı Kasaba'da yaşayan Dağ Yahudilerinin gelenekleri, genel tarihi, meslekleri, tarihi hakkında sergiler var. Yüzyıllar boyunca Kafkasya'da görev yapan hahamların adının yazılı olduğu bir köşe ve ayrıca Azerbaycan'ın Milli Kahramanı Albert Agarunov'a tahsis edilmiş bir köşe var.

Galeri
Kaynakça
Dış bağlantılar
Dağ bülbülügiller

Dağ bülbülügiller (Prunella), Eski Dünya'ya özgü Prunellidae familyasına ait bir kuş cinsidir. Bu küçük ötücü kuş grubu, yakın akraba türlerden oluşur ve tamamı Prunella cinsine dahildir. Çoğu tür, Avrupa ve Asya'nın dağlık bölgelerinde yaşar; ancak Bayağı dağ bülbülü ve Japon dağ bülbülü alçak rakımlı alanlarda da görülür. Benzer şekilde, Sibirya dağ bülbülü de Sibirya'nın kuzeyindeki düz arazilerde yaşar. Bu kuşlar tam anlamıyla göçmen sayılmaz; ancak kışın, bulundukları bölgenin soğuk kesimlerinden ayrılarak daha ılıman alanlara geçebilir ve rakıma bağlı yer değişimleri yapabilirler.

Taksonomi ve etimoloji
Prunella cinsi, Fransız ornitolog Louis Vieillot tarafından 1816 yılında tanımlanmış olup, tip tür olarak Bayağı dağ bülbülü (Prunella modularis) belirlenmiştir. Genellikle tüm dağ bülbülleri bu cinse dahil edilse de, Büyük dağ bülbülü (Prunella collaris) ile Prunella himalayana zaman zaman Laiscopus adlı ayrı bir cins altında sınıflandırılmaktadır.

Özellikleri
Bu kuşlar, dış görünüş olarak serçelere benzese de onlarla yakın akraba olmayan, küçük ve görece sade görünümlü türlerdir. Boyları 14 ila 18 cm arasında değişir; ağırlıkları ise 25 ile 35 gram arasındadır.

Türlerin çoğu toplu halde yaşarken, Bayağı dağ bülbülü bu açıdan bir istisna oluşturur; genellikle yalnız yaşamayı tercih eder, yalnızca beslenme sırasında diğer bireylerle bir araya gelir.

Büyük dağ bülbülü Prunella collaris
Prunella himalayana
Prunella rubeculoides
Prunella strophiata
Sibirya dağ bülbülü Prunella montanella
Prunella fulvescens
Sürmeli dağ bülbülü Prunella ocularis
Prunella atrogularis
Prunella koslowi
Bayağı dağ bülbülü Prunella modularis
Prunella rubida
Prunella immaculata

Kaynakça
Dış bağlantılar
Dağ ispinozu

Dağ ispinozu (Fringilla montifringilla), ispinozgiller (Fringillidae) familyasından bir ispinoz türü.

Özellikleri
Bayağı ispinoz büyüklüğünde bir kuştur. Soluk butlu olup dıştaki kuyruk tüyleri beyazdır. Göğsü turuncu ve karnı beyazımsıdır. Kanatlar beyaz ve turuncu çizgilidir. Erkeklerin dişilerden farklı olarak baş ve sırt kısmı koyu siyahtır. Dişilerde bu bölümler soluk gridir.

Yaşam şekli
Türkiye'de göç sırasında bazı yıllar göç ederken milyonlarcası bir araya gelebilir. İğne yapraklı ve huş ormanlarında ürer. Bir ağaç çatalına kurulan yuva, yosun ve likenlerle süslenir. 4-9 arasında yumurta bırakır. Üreme mevisimi dışında bayağı ispinozla birlikte karışık sürüler oluştururlar. Tohumla beslenirler fakat genç bireyler yaygın bir şekilde böcekle beslenir.





Dış bağlantılar
Dağ kuyruksallayanı

Dağ kuyruksallayanı (Motacilla cinerea), kuyruksallayangiller (Motacillidae) familyasından dağlık bölgelerde yaşayan bir kuş türüdür.

Fiziksel özellikleri
Sarı kuyruksallayan ve ak kuyruksallayandan (Motacilla alba) farklı olarak, gri sırtıyla birleşen sarı kuyrukaltı ve sarı-yeşil kuyruk sokumuna sahiptir. Yazın erkeğin boğazı siyah, göğsü parlak sarıdır. Uzun kuyruğunun yanları beyazdır. Geniş, beyaz kanat çizgisi alttan belirgin olarak görülür.

Yaşam şekli
Sesi ak kuyruksallayandan çok daha patlayıcı ve keskindir, genellikle tek notadan ibaret, tişi ya da tisik şeklindedir.


Dış bağlantılar
Dağ kuyruksallayanı videoları
Dağ kuyruksallayanı
Dağ maratonu

Dağ maratonu (dağ aşma yarışması da denir) sarp arazide uzun süre yürüyerek veya koşarak yapılan, dayanıklılık ve doğada yön bulma unsurları içeren bir spor. Dağ koşusu ve oryantiring sporlarıyla benzerlik taşımaktadır.

Genellikle ikişer kişilik takımlar halinde yarışılır. Takımların çadır, uyku tulumu, yiyecek gibi belirli malzemeleri yanlarında bulundurmaları gereklidir. Takımlar birkaç dakikalık aralarla yarışmaya başlarlar. Yarışlar çoğu kez bir günden uzun sürer. Yarışmacılar kendi taşıdıkları malzemelerle kamp yaparlar.

Yarışmacıların haritada işaretli olan hedeflere kendi seçtikleri yoldan en kısa sürede gitmeleri beklenmektedir. Bu hedeflerin aralarındaki mesafe oryantiringe oranla daha uzundur. Haritalar da genellikle daha büyük (örneğin 1:25.000) ölçeklidir.

Dünyada bu sporun yapıldığı muhtelif organizasyonlar mevcuttur; İskoçya'da OMM, Türkiye'de Doğa Araştırmaları, Sporları ve Kurtarma Derneği (DASK) ülkenin tek dağ maratonu olan ADAM'ı (Anadolu Dağ Maratonu) her yıl düzenlenmektedir.

Kaynakça
Dağ ve Komando Tugayı

Dağ ve Komando Tugayı ya da 5. Komando Tugayı, karargâhı Hakkâri'de bulunan tugay büyüklüğünde askerî birlik. Irak sınırını kontrol ederek sınır ötesinde dağlık bölgelerde terörle mücadele etmekle görevlidirler. Çelik ve Güneş Harekâtı gibi birçok önemli operasyona katılmıştır.

Tugay, Hakkârili gençlerin üniversite sınavlarına hazırlanmaları için "Mehmetçik Dershaneleri" ile adını duyurdu.

Kaynakça
Konuyla ilgili yayınlar
Dağ türleri

Dağlar genel olarak, 2 türdedir:

Kıvrım Dağları
Ana çizgileri kıvrılmalarla belirmiş tek ya da birbiri yanı sıra uzanan kıvrımların doğurduğu dağ sıraları. Bu türlü dağlar yeryüzünün en uzun, en yüce dağlarıdır. Bunlar da gevşek kıvrımlardan ya da çoğunca sıkışık, yatık, aşmış kıvrımlardan doğmuş dağlardır. Kıvrım dağlarının çoğu birbiri ardınca sıra sıra, birbiri yanında dizi dizi uzandıkları için bunlar asıl sıradağlardır. Toros dağları, Kuzey Anadolu dağları, Alpler, Himalayalar bu türlü dağlardandır.

Kıvrılma ile yükselen yere antiklinal, çukurlaşan yere de senklinal denir.

Dünya üzerindeki başlıca kıvrım dağları Alp-Himalaya kıvrımları ve Amerika kıtasının batısındaki Kayalık ve And dağlarıdır.

Kırık Dağlar
Kıvrılma özelliği taşımayan sert tabakalar, kırılır. Bu kırılma yerlerine fay hattı (kırık hattı) denir. Fay hattı boyunca yükselen yerlere horst, çöken yerlere ise graben denir.

Dünyanın en uzun graben çukurluğu Doğu Afrika'da Mozambik sınırlarından başlar, Türkiye'de Hatay çukurluğuna kadar uzanır (5000 km). Buraya Rift Vadisi denir.
Kaynakça
Dağ muşmulası

Dağ muşmulası, gülgiller (Rosaceae) familyasından Cotoneaster cinsini oluşturan bitkilerin ortak adı.

Çoğunluğu kışın yaprağını döken, bazıları her dem yeşil ender olarak da ağaççık halini alan bitkilerdir. Çiçeklerin çoğu bir arada veya teker teker bulunur. Renkleri beyaz ve pembemsidir. Olgun meyveler parlak kırmızı, portakal renginde veya sarıdır.

Kuzey yarımkürenin ılıman kuşağında çok sayıda türü vardır. Bütün kış süresince üzerinde kalan kırmızı meyveleri ve çiçeklerinden dolayı park ve bahçelerde süs bitkisi olarak yetiştirilir.
Türler
Cotoneaster nummularius
Dağ tapiri

Dağ tapiri (Tapirus pinchaque), tapirgillerden bir tapir türüdür. Latin Amerika'da yaşayan üç tapir türünden biridir. Tropikal yağmur ormanları dışında yaşayan tek tapir türü olan dağ tapiri aynı zamanda boyut olarak da en küçükleridir.

Dağ tapirine bulunduğu ülkelerde değişik adlar verilir. Quechua dilinde sacha huagra, Kolombiya'da İspanyolca danta cordillerana (cordillera tapiri) ve danta lanuda (yünlü tapir), Ekvador'da İspanyolca danta negra (kara tapir) ve tapir de altura (yükseklerin tapiri) ya da Peru'da İspanyolca gran bestia (büyük hayvan) denir.

Türün bilimsel adı dağ tapirinin yaşadığı bölgelerde bulunduğu söylenen kurgusal yaratık "La Pinchaque"dan (Okunuşu: la pinçak) gelir

Fiziksel özellikler
Dağ tapiri yünsü kılları ve beyaz alt dudağı ile çok kolay tanınır. Nerede yaşadıklarına bağlı olarak dağ tapirlerinin kıllarının rengi grimsi siyah ya da kahverengidir. Yanaklarındaki kıllar daha açık renktedir.

Erişkinlerin uzunluğu 1,8 m. boyu 75 cm. ile 100 cm. arasındadır. Ağırlıkları 150 ile 225 kg. arasında değişir. Dişiler erkeklerden daha büyük olur ancak boyutlara bakarak cinsiyetleri ayırtedilemez. Diğer tapir türleri gibi kısa güdük kuyrukları ve uzun esnek hortumları bulunur. Ön ayaklarında dörder, arka ayaklarında üçer toynakları vardır.

Yaşam döngüsü
Dağ tapirinin yaklaşık 400 gün süren hamilelik süresi sonunda tek bir yavru doğar. Bir batında birden fazla yavru doğması çok enderdir. Yenidoğan yavru 7 kg. ağırlığındadır ve diğer tapir türlerinde olduğu gibi kırmızımsı kahverengi kıllarının üzerinde beyaz benekler ve çizgiler bulunur. Yavruların kürkleri de yetişkinler gibi kendilerini sıcak tutması için yünümsüdür. Beyaz benek ve çizgiler bir yıldan sonra kaybolur, aynı dönemde yavru sütten de kesilir. Dağ tapiri cinsel olgunluğa üç yaşında erişir. Yaşam süreleri otuz yıl kadardır.

Davranış
Bir arada olduklarında dağ tapirleri tiz ıslıklarla haberleşir. Erkekler, kızgınlık dönemindeki dişiler için dövüşür ve birbirlerinin arka bacağını ısırmaya çalışır. Genel olarak dağ tapirleri çekingendir ve zamanlarının çoğunu tapir patikalarında dolaşarak yiyecek aramakla geçirirler. Cüsselerine rağmen sık bitki örtüsü içinde çok hızlı hareket ederler, yaşam alanlarındaki dik tepelere kolayca çıkar ve genellikle su içinde dolaşır ve yüzerler. Dağ tapiri günbatımından gündoğumuna kadar yiyecek olarak genç sürgünleri arar, gündüzleri vaktini çoğunlukla uyuyarak geçirir. Yüksekteki bitkilere ulaşmak istediğinde arka ayaklarının üzerine kalkıp hortumuyla bitkileri yakalar. Gerekli mineralleri almak için doğal tuz da arar. Görme duyusu zayıf da olsa koku ve tat duygusu çok gelişmiştir. Hortumu üzerindeki kıllar da dokunma duyusuna sahiptir.

Erkek dağ tapiri bölgelerini ağaçlara sürtünerek, dışkı ve idrar yardımıyla işaretler. Dişilerin de bazen böyle davrandığı gözlemlenmiştir. Her hayvanın yaklaşık 8 km² alanında birbirleriyle çakışan bölgeleri bulunur.

Kaynakça
Dış bağlantılar
ARKive - Dağ tapirinin resim ve filmleri (Tapirus pinchaque)
Tapir Uzmanlık Grubu - Mountain tapir (İngilizce)
Dağ incir kuşu

Dağ incir kuşu (Anthus spinoletta), kuyruksallayangiller (Motacillidae) familyasından sulak bölgeleri seven, küçük bir incir kuşu türüdür.

Özellikleri
Diğer incir kuşlarından farksız olarak, görünümleri yerle aynı renkte, üst taraf kahverengi renkte ve alt taraf sarımsı koyu çizgilidir. Bacakları koyu renkli, dış kuyruk tüyleri beyaz, gagası uzun ve koyu renktedir. Yazları tüyler farklılaşır ve göğüs pembe, baş grimsi renk alır, kaş belirginliği soluklaşır.

Kaya incir kuşunun bir alt türü olan, littoralis yazları dağ incir kuşuna benzer görünüşte olur. Şakımalarıyla ve aynı bölgelerde bulunsalarda, farklı yaşam ortamlarıyla ayırt edildikleri söylenebilir. Dağ incir kuşu, yanına yaklaşıldığında havalanan kaya incir kuşuna göre daha yaklaşılabilirdir.

Dağ incir kuşu böcekçildir. Ötüşü ani "fit" şeklinde, kaya incir kuşuna benzerdir.

Dağılımı
Güney Avrupa'nın dağlık kesimlerinde, güney Asya'nın ılıman bölgelerinden, Çin'e kadar olan kesimlerde yerleşim gösterirler.

Kısa mesafeli göç eden kuşlardır, kışları, bataklıklar ve sel bölgeleri gibi nemli açık arazilere göç ederler. Bazıları kışları ılılman okyanus ikliminden faydalanmak amacıyla İngiltere'nin kuzeyine göç ederler.


Dış bağlantılar
Dağ mukallidi

Dağ mukallidi (Hippolais languida), ötleğengiller (Sylviidae) familyasına ait bir kuş türü.

Türkiye'deki alanlarda, güney ve doğu Pakistan'da yayılış gösterir. Göçmendirler, doğu Afrika'da, Eritre ve Somali'den Tanzanya'ya güney kışı geçirirler. 4-5 yumurta, çalılıklar ve alçak ağaçlarda bir yuvada koyulur. Orta büyüklükte, sarı mukallite benzerler, biraz daha uzun gagası ve kısa kanatları, uzun bir kuyrukları vardır. Omurgasızlarla beslenirler.
Dağ keçisi

Dağ keçisi (Capra), 9 türü içine alan bir cinstir.
Evcil keçi (Capra aegagrus hircus) diğer bir adıyla yaban keçisinin evcilleştirilmiş bir alt türüdür. Keçiler, geviş getiren hayvanlardır. Bu hayvanların midesi 4 bölümden oluşur. Keçinin erkeği teke, kısır erkeği erkeç, dişisi keçi, yavrusu ise oğlak, bazı yörelerde 1 yaşına kadar çepiç olarak çağrılır. Ak dağ keçisi (Oreamnos americanus), adına rağmen gerçek dağ keçisi değildir.

Türler
Yaban keçisi (Capra aegagrus)
Anadolu yaban keçisi (Capra aegagrus aegagrus) Türkiye (T)
Evcil keçi (Capra aegagrus hircus)
Girit yaban keçisi (Capra aegagrus creticus)
Afgan yaban keçisi (Capra aegagrus blythi)
İber dağ keçisi (Capra pyrenaica)
Pirene dağ keçisi (Capra pyrenaica pyrenica)
Portekiz dağ keçisi (Capra pyrenaica lusitanica)
İspanyol dağ keçisi (Capra pyrenaica hispanica)
Alp dağ keçisi (Capra ibex)
Nübye dağ keçisi (Capra nubiana) (T)
Sibiriya dağ keçisi (Capra sibirica)
Habeş dağ keçisi (Capra walie) (T)
Doğu Kafkas dağ keçisi (Capra cylindricornis)
Batı Kafkas dağ keçisi (Capra caucasica) (T)
Burma boynuzlu keçi (Capra falconeri) (T)

Galeri
Kaynakça
Dağ papayası

Dağ papayası (Vasconcellea pubescens), Caricaceae familyasından bitki türüdür.

Şili'de, Kolombiya'da And Dağlarının 1500 ile 3000 metre arasındaki yüksekliklerinde yetişir. Yaklaşık 10 metre kadar boylanabilen her mevsim yeşil ve diğer papaya türleri gibi yaklaşık 8 yıl yaşayabilen bir ağaçtır.
Meyvesi 6 ile 5 cm uzunluğunda 3–8 cm genişliğindedir. Meyveler önce yeşil iken olgunlaştıkça sarıya ve portakala döner. Meyveleri carica papaya'ya tat olarak benzer, sebze olarak pişirilebileceği gibi meyve olarak yenebilir aynen carica papaya gibi papain denen sindirici enzim yönünden zengindir.



Bu türün papayadan (Carica papaya) ayrılan özelliği soğuğa dayanıklılığıdır zira carica papaya türlerinin aksine -6,6 dereceye kadar olan soğuklara ve zor şartlara dayanabildiği gözlenmiştir. Bu sebeple papaya ailesi içinde soğuğa en dayanıklı türlerden biri olarak kabul edilir. Diğer özellikleri ve meyvelerinin yararları carica papaya ile neredeyse aynıdır.

Bunun yanında bu tür ile bir başka papaya türünün doğal yoldan çaprazlanması ile Babako papaya (İngilizcesi: Babaco papaya) denen yine meyveleri için üretilen Güney Amerika ve Amerika'nın subtropik bahçelerinde yetişen bir başka hibrit papaya türü elde edilmiştir.


Kaynakça
Dış bağlantılar
Germplasm Resources Information Network: Vasconcellea pubescens
University of Ghent: Vasconcellea cundinamarcensis
Tradewinds Fruit Database
Dağ sümbülü

Muscari veya Dağ sümbülü veya da Arap sümbülü, Asparagaceae familyasına bağlı bir bitki cinsidir.

Taksonomi
Muscari cinsine bağlı türler (2022):

Muscari adilii
Muscari albiflorum
Muscari alpanicum
Muscari anatolicum
Muscari armeniacum
Muscari artvinense
Muscari atillae
Muscari atlanticum
Muscari aucheri
Muscari babachii
Muscari baeticum
Muscari botryoides
Muscari bourgaei
Muscari cazorlanum
Muscari commutatum
Muscari discolor
Muscari dolichanthum
Muscari elmasii
Muscari erdalii
Muscari fertile
Muscari filiforme
Muscari heldreichii
Muscari hermonense
Muscari hierosolymitanum
Muscari kerkis
Muscari kurdicum
Muscari latifolium
Muscari lazulinum
Muscari leonis
Muscari leucostomum
Muscari longistylum
Muscari macbeathianum
Muscari macrocarpum
Muscari massayanum
Muscari microstomum
Muscari mirum
Muscari neglectum
Muscari olivetorum
Muscari parviflorum
Muscari pendulum
Muscari pulchellum
Muscari racemosum
Muscari rocheri
Muscari salah-eidii
Muscari sandrasicum
Muscari serpentinicum
Muscari sirnakense
Muscari sivrihisardaghlarensis
Muscari spreizenhoferi
Muscari stenanthum
Muscari tavoricum
Muscari turcicum
Muscari tuzgoluensis
Muscari ufukii
Muscari vuralii


Kaynakça
Dış bağlantılar
M. Philippo, Muscaripages
Rainy Side Gardeners Muscari botryoides
The Plant Expert
Dağ gorili

Dağ gorili (Gorilla beringei beringei), doğu gorillerinin iki alt türünden biridir. Şu an iki popülasyonu bulunmaktadır. Birisi Orta Afrika'daki Uganda'nın güneybatısındaki Mgahinga Ulusal Parkı, Ruanda'nın kuzeybatısındaki Volcanoes ve Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nin doğusundaki Virunga'yı içinde barındıran Virunga volkanik dağlarında bulunmuştur. Diğeri ise Uganda'nın Bwindi Impenetrable Ulusal Parkı'ndadır. Kasım Haziran 2018 itibarıyla yaşayan dağ gorili sayısı 1000'den fazladır.

Kaynakça
Dağ topu

Dağ topu, dağ savaşlarında ve tekerlekli taşımanın mümkün olmadığı yerlerde kullanılmak üzere tasarlanan toptur. Dağ topları piyade destek silahları benzerler ve genellikle at, insan, katır, traktör veya kamyonla taşınırlar.

Dış bağlantılar
Popular Science, May 1941, "The Old Army Army Mule Takes Guns Where Wheels Won't Go"
Assembling the Howitzer detail photos showing a 75mm howitzer's various sections being taken off mules and assembled
Dağ midillisi

Dağ midillisi, İskoçya'ya has bir midilli türüdür. Britanya Adalarındaki en büyük midilli türlerinden olup pedigre çizelgesi 1880'li yıllara dek uzanmaktadır.

Bir zamanlar İskoç anakarası ve adalarında yük hayvanı olarak kullanılırken günümüzde arabaya koşmak, trekking ve binek için kullanılmaktadır. Sağlam ve çetin şartlara dayanıklı bir ırk olup nal çakma ihtiyacı duymaz ve bakımları da oldukça ekonomiktir.
Dağ iklimi

Dağ iklimi, Vadi ikliminden birçok yönüyle farklılık sergileyen, yükselti faktörünün belirleyici olduğu iklim türüdür. Dağ ikliminin temel özellikleri, yükseltiden kaynaklanan düşük basınç, ultraviyole ışınları yönünden zengin kuvvetli gün ışığı, az ve açık hava, düşük sıcaklık ve düşük nemdir.

Kaynakça
Dağ lideri

Dağ lideri, yüksek rakımlı ve / veya aşırı düşük sıcaklıklı ortamlarda eğitim verme veya operasyonları yönetme konusunda uzmanlaşmış askeri bir profesyoneldir.

Dağ lideri (İngiltere / NL)
İngiliz Silahlı Kuvvetlerinde yüksek irtifada veya arktik ortamlarda savaş yürütülmesi, Kraliyet Deniz Piyadelerinin bir oluşumu olan 3 Komando Tugayı'na bağlıdır. Tugay, Norveç'in kuzey bölgelerinde yıllık eğitim vermekte olup dünya çapında yüksek irtifa operasyonları için görevlendirilmiştir.

Dağ ve Kuzey Kutbu savaşının öncü gücü olarak görevlendirmeyle bağlantılı olarak, ticari çıkar elde etmek amacıyla oluşturulmuş dağ lideri de (ML) mevcuttur. Tugay içerisindeki her bir alt birim, daha önce Dağ ve Arktik Eğitim Kadrosu olarak bilinen Dağ Lideri Eğitim Kadrosunda eğitim almış en az bir dağ lideri ile tamamlanmaktadır.

Kraliyet Deniz Piyadeleri, Hollanda Deniz Piyadeleri ve Hollanda Deniz Özel Harekât Kuvvetleri (NLMARSOF) ile ortaklaşa eğitim yapmaktadır.

Dağ lideri (ABD)
Dağ liderleri (USMC ve ABD Ordusu) hem kış hem de yaz koşullarında çeşitli dağ ortamlarında kapsamlı pratik deneyime sahiptir. Her türlü dağlık arazide gelişmiş tehlike değerlendirmesi ve güvenli rota bulma becerilerine sahiptirler. Dağ liderleri, komutanlara dağ operasyonlarının tüm yönlerinde, özellikle de birimleri teknik olarak zor, tehlikeli veya açık arazide hareket ettirmek için gereken hazırlık ve liderlik konusunda tavsiyede bulunma konusunda en nitelikli olanlardır. Çoğu durumda, dağ lideri en yüksek yeterlilik seviyesidir ve dağ operasyonlarını yürütmek için temel eğiticidir. Aşağıda, dağ liderlerinden beklenen bilgi ve becerilerin bir listesi bulunmaktadır:

Alışılmamış arazi, hava durumu ve tehlikeleri tanımak ve değerlendirmek.
Yükseklik seviyeleri için rota, hareket, çift yönlü ve risk yönetimi planları hazırlamak.
Karda ve buzda halatlı hareket tekniklerini kullanma.
Karışık arazide (kaya, kar ve buz) çok kademeli tırmanış gerçekleştirme.
Yarıkta insan kurtarma.
Teknik yüksek açılı, çok adımlı kurtarma ve tahliye sistemlerinin kurulması ve yönlendirilmesi.
Kışlık barınakları ve hayatta kalma tekniklerini kullanmak.
Hem kış hem de yaz koşullarında teknik olarak zor, tehlikeli veya maruz kalan arazide faaliyet gösterme.

Diğer ülkeler
Diğer bazı ülkeler, soğuk ve yüksek rakımlı ortamda çalışmak için benzer uzmanlara sahiptir.

Hollanda:
NLMARSOF Dağ Liderleri: Hollandalı Kraliyet Deniz Piyadeleri, İngiliz Kraliyet Deniz Piyadeleri ile aynı Dağ Lideri eğitim programını takip eder ve birbirleriyle ortak eğitim alırlar.
Korps Commandtroepen: Dağ Operasyon Takımları, Alman Heeresbergführer kursunu takip eden Dağ Liderlerine sahiptir.
Almanya: heeresbergführer
İtalya: guida Alpina militare
Fransa: Guide de haute Montagne Militaire
Dağ savaşı

Dağ savaşı, harp ortamı ve kara savaşı türlerinden biridir. Dağlarda veya benzer şekilde engebeli arazilerde eğitim ve savaş anlamına gelir. Bu tür savaşa Alp Dağlarından sonra Alp savaşı da denir. Dağ savaşı en tehlikeli savaş türlerinden biridir. Sadece düşmanla mücadelede değil, aynı zamanda aşırı hava ve tehlikeli arazide hayatta kalmayı da içerir.

Dik yokuşlarda ve hayvanların bile ulaşamayacağı alanlarda yukarı ve aşağı hareket, takviye kuvvetleri ve tıbbi tahliye muazzam bir enerji harcanmasını gerektirir. Tarihte Kafkasya Muharebesi, Keşmir çatışması gibi dağ savaşları olmuştur.

Kaynakça
Ayrıca bakınız
Askerî konuşlanma