kaan39/turkish-wikipedia-dataset-clean huggingface dataset:
Aliçeri, Pütürge

Aliçeri, Malatya ilinin Pütürge ilçesine bağlı bir mahalledir.

Tarihçe
Daha önceleri köy olan Aliçeri, 1995 yılında Tepehan'da belediye teşkilatının
kurulmasıyla birlikte bu beldeye bağlı bir mahalle haline geldi. Ancak, 2001 yılında yapılan referandumla, Aliçeri belediye sınırlarından ayrılarak
yeniden köy tüzel kişiliği kazandı. Aliçeri, 2012 yılındaki yasa değişikliğinden sonra mahalle oldu.

Nüfus
Kaynakça
Aliye Demirbağ

Aliye Demirbağ (19 Şubat 1998, Elazığ), Türk badmintoncu.

Elazığ Belediyespor Kulübü sporcusudur.

Kariyeri
1998 yılında Elazığ' da doğdu. Yücel İlkokulu'nda 4. sınıf öğrencisi iken 10 yaşında badminton sporuna başladı ve birçok madalya kazandı. 13 yıl Elazığ Gençlik ve Spor Kulübü bünyesinde yarışmalara katıldı. 2021 yılında Elazığ Belediyespor'a transfer oldu.

2014 yılında Çin'in Najing kentine Gençlik Olimpiyatları'na katıldı. Türkiye' den katılan tek kadın sporcu idi. 2015 yılında Polonya' nın Lubin kentinde yapılan 19 Yaş Altı Avrupa Şampiyonası'nda tek kadınlar kategorisinde 3. oldu. 2015, 2016, 2017 yıllarında 19 Yaş Altı Balkan Badminton Şampiyonasında Balkan Şampiyonu oldu.

2018 yılında İspanya'nın Tarragona şehrinde düzenlenen 2018 Akdeniz Oyunları'nda bronz madalya, Hollanda' nın Almere şehrinde gerçekleşen Yonex Hollanda Açık Badminton Turnuvası'nda (Yonex Dutch) bronz madalya, Ukrayna' da düzenlenen Rsl Khark Uluslararası 2018 Turnuvasında gümüş madalya kazandı.

2019 yılında Polonya'nın Czestochowa kentinde gerçekleşen Yonex Polonya Açık Badminton Turnuvası'nda (Yonex Polish) bronz madalya, 2020 yılında Avusturya'nın Viyana kentinde yapılan Avusturya Open 2020 Badminton Turnuvası'nda tek kadınlar kategorisinde bronz madalya aldı.

Kaynakça
Dış bağlantılar
Aliye Sultan

Aliye Sultan (Osmanlı Türkçesi: عالیه سلطان); (24 Ağustos 1880 – 19 Eylül 1903), Sultan V. Murad ve Resan Hanım'ın kızı olan Osmanlı prensesidir.

Aliye Sultan, 24 Ağustos 1880'de Çırağan Sarayı'nda, babasının tahttan indirilmesinin ardından ailesinin saraya hapsolduğu sırada dünyaya geldi. Babası I. Abdülmecid ve Şevkefza Kadın'ın oğlu V. Murad'dır. Annesi Resan Hanım idi. Babasının beşinci çocuğu, dördüncü kızıydı ve annesinin ikinci çocuğuydu. Kendisinden bir yaş büyük Fatma Sultan adında bir ablası vardı.

Popüler kültür ve edebiyatta
2017 yılında yayınlanan Payitaht Abdülhamid dizisinde Aliye Sultan'ı Türk oyuncu Gökşin Saraç canlandırmıştır.
Aliye, Ayşe Osmanoğlu'nun Boğaz'daki Altın Kafes (2020) adlı tarihi romanında yer alan bir karakterdir.

Kaynakça
Aliye Timisi Ersever

Aliye Timisi Ersever (d. 25 Şubat 1963; Divriği, Sivas), Türk siyasetçi. TBMM 28. dönem Yeni Parti Ankara milletvekilidir.

Yaşamı
Ailesi ve eğitimi
1963 yılında Sivas'ın Divriği ilçesinde doğdu. Babası, TBMM XIV. ve XV. dönem Sivas, XVIII. dönem İstanbul milletvekilliği yapan ve Türkiye Birlik Partisi genel başkanlığında bulunan siyasetçi Mustafa Timisi'dir.

Anadolu Üniversitesi İktisat Fakültesi'nden mezun oldu. 1994-1999 yıllarında Almanya Münster Başkonsolosluğu'nda sosyal hizmet uzmanı olarak çalıştı. 2023 Türkiye genel seçimleri'nde CHP Ankara milletvekili seçildi. Mecliste Kadın Erkek Fırsat Eşitliği Komisyonu'nda görev aldı.

Kaynakça
Aliye Teregulova

Aliye Ramazan kızı Teregulova ( ; 13 Mayıs 1913, Tiflis – 13 Mart 1968, Moskova), Azerbaycanlı Sovyet aktris. Kendisine Azerbaycan SSC'nin Onurlu Sanatçısı unvanı verilmiştir (1943).

Hayatı ve kariyeri
Aliye Teregulova 13 Mayıs 1913'te Tiflis'te doğmuştur. On yaşından itibaren düzenli olarak müzik etkinlikleriyle ilgilenmiştir. 1930 yılında Teregulova Azerbaycan Devlet Türk Musikisi Koleji'nden mezun olmuştur. 1938 yılında Azerbaycan Devlet Müzikal Komedi Tiyatrosu açıldığında topluluğa davet edilmiştir. 1943 yılında Teregulova'ya Azerbaycan SSC Onurlu Sanatçısı unvanı verilmiştir.

1949 yılında Azerbaycan Devlet Müzikal Komedi Tiyatrosu kapatıldığında Teregulova, Filarmoni ve Genç Seyirciler Tiyatrosu'nda oluşturulan Müzikal Çeşitlilik Topluluğu'nda çalışmıştır. 1955'te Moskova'daki Vahtangov Tiyatrosu'nda çalışmıştır. 1956'da Müzikal Komedi Tiyatrosu'nun yeniden açılmasından sonra bir süre orada çalışmıştır.

Aliya Teregulova hayatının son 10 yılını Moskova'da yaşamış ve 14 Mart 1968'de orada ölmüştür.

Ödülleri
Azerbaycan SSC'nin Onurlu Sanatçısı

Filmografi
1932 – Elsiz İnsanlar (uzun metrajlı film)

Kaynakça
Alizade (rapçi)

Asya Alizade (d. 28 Ekim 2000), bilinen sahne adıyla Alizade (büyük harflerle stilize edilmiştir), Azerbaycanlı rapçi ve şarkıcıdır. Nahçıvan'da doğup 11 yaşında Moskova'ya taşınan Alizade, 2018'de müzik kariyerine Rus rapçi Big Baby Tape'in geri vokalisti olarak başladı. 2022'de Türkiye'ye taşındı ve kısa bir süre sonra Türkçe şarkılar yazmaya başladı. "Anormal" ve "24/7" gibi şarkılarıyla kısa sürede ün kazandı. 2023 yılında ilk EP'si Latin Virgin'ı yayınladı.

Erken dönem
28 Ekim 2000 tarihinde Azerbaycan'ın Nahçıvan şehrinde doğdu. 11 yaşında ailesiyle birlikte Moskova'ya taşındı. Çocukluğunda müziğe ilgi duydu ve bu yüzden müzik okuluna gitmeye karar verdi. Daha sonra Moskova Beşeri Bilimler Üniversitesi'ne giren Alizade, müzik faaliyetlerine ara vermedi ve öğrenci etkinliklerinde şarkı söylemeye devam etti. Müzik alanında, Big Baby Tape ile yaptığı "Gucci" adlı işbirliğini 2019 yılında yayımladıktan sonra tanınmaya başladı ve birçok müzik listesine girdi. Alizade; Nicki Minaj, Missy Elliott ve Beyoncé'den ilham aldığını söyledi.

Yasal sorunlar
Mayıs 2023'te Alizade, video kliplerinde "uyuşturucuya özendirme" suçlaması nedeniyle gözaltına alındı. Adliyede ifade verdikten sonra serbest bırakıldı. Alizade, yabancı uyruklu olduğu ve suç işlediği gerekçesiyle ülkesine gönderilmek üzere geri gönderim merkezine teslim edilmişti. Ancak işlemler sürerken, her gün polis merkezine giderek imza vermediği sebebiyle ikinci kez gözaltına alınmıştı.

Türk internet ünlüsü Berkcan Güven, katıldığı bir programda, birlikte şarkı yaptıkları Alizade ile davalık olduğunu söyledi.

Alizade, AKDO ve Lvbel C5'in 28 Şubat 2025'te yayımlanan "kAHpE" adlı şarkısının müzik klibi, "aşırı müstehcenlik" nedeniyle hakkında soruşturma açılmasına yol açtı.

Diskografi
EP'leri
Molly Mo Music (2021)
Latin Virgin (2023)

Ödülleri ve adaylıkları
Kaynakça
Alizade

Alizade ile aşağıdakilerden biri kastedilmiş olabilir.

Müzik
Asya Alizade - Azerbaycanlı rapçi ve şarkıcı.
Firengiz Alizade - Azerbaycanlı seçkin besteci.
Hüseyin Alizade - İranlı besteci, araştırmacı ve öğretmen.
Safura Alizade - Azerbaycanlı şarkıcı ve saksofonist.

Siyaset
Araz Alizade - Azerbaycanlı siyasetçi.
Alişar

Alişar, şu anlamlara gelebilir:

Site
Alişar Höyüğü, Yozgat'ta Alişar, Sorgun köy yakınındaki arkeolojik site.

Yerleşim yerleri
Alişar, Besni - Adıyaman ili Besni ilçesine bağlı köy
Alişar, Merzifon - Amasya ili Merzifon ilçesine bağlı köy
Alişar, Şebinkarahisar - Giresun ili Şebinkârahisar ilçesine bağlı köy
Alişar, Ekinözü - Kahramanmaraş ili Ekinözü ilçesine bağlı mahalle
Alişar, Akpınar - Kırşehir ili Akpınar ilçesine bağlı köy
Alişar, Battalgazi - Malatya ili Battalgazi ilçesine bağlı mahalle
Alişar, Asarcık - Samsun ili Asarcık ilçesine bağlı mahalle
Alişar, Sorgun - Yozgat ili Sorgun ilçesine bağlı köy
Alişar, Asarcık

Alişar, Samsun ilinin Asarcık ilçesine bağlı bir mahalledir.

Tarihçe
Mahalle, 1926 yılından beri aynı adı taşımaktadır. Alişar; daha önceleri bir köy iken, 12 Kasım 2012'de TBMM'de kabul edilen 6360 sayılı kanun ile mahalle oldu.

Coğrafya
Mahalle, Samsun il merkezine 82 km, Asarcık ilçe merkezine 9 km uzaklıktadır.

Nüfus
Kaynakça
Dış bağlantılar
Alişir, Zara

Alişir, Sivas ilinin Zara ilçesine bağlı bir köydür.

Tarihçe
Köyün adı, 1928 yılı kayıtlarında Meryemana olarak geçmektedir. Daha önceleri köy iken, 2000'li yıllarda Şerefiye belediyesine bağlı bir mahalle haline geldi. 12 Kasım 2012 tarihinde kabul edilen 6360 sayılı yasa çerçevesinde Şerefiye Belde Belediyesi'nin kapatılması üzerine 2014 yılında tekrar köy statüsü aldı.

Coğrafya
Köy, Sivas il merkezine 105 km, Zara ilçe merkezine 35 km uzaklıktadır.

Nüfus
Kaynakça
Dış bağlantılar
Alişar, Şebinkarahisar

Alişar, Giresun ilinin Şebinkarahisar ilçesine bağlı bir köydür.

Tarihçe
Köyün eski adı, 1522 yılı kayıtlarında Türkçede "Ali aslan" anlamına gelen Alişîr, 1890 yılı kayıtlarında ise Alişeher olarak geçmektedir.

Coğrafya
Köy, Giresun il merkezine 140 km, Şebinkarahisar ilçe merkezine 30 km uzaklıktadır. Köy, Şebinkarahisar'ın doğusunda olup, numaralı Tokat-Bayburt (Şebinkarahisar-Alucra) devlet yoluna, Turpçu Köyü üzerinden 5 km'lik bir köy yoluyla bağlıdır.

Nüfus
Kaynakça
Dış bağlantılar
Alişer Usmanov

Alişer Burhanoviç Usmanov (9 Eylül 1953, Namangan, Özbekistan SSC, SSCB) Özbek asıllı Rus milyarder. 13.5 milyar dolarlık servetiyle, Forbes dergisinin 2015 yılındaki bir sayısına göre, Rusya'nın üçüncü, dünyanın ise 71. en zengin insanıdır. Serveti; maden, kereste ve finans işleri sayesinde büyümektedir. Moskova Elit Devlet Üniversitesi mezunudur. Rusya'nın konglomera endüstrisi şirketlerinden biri olan Metalloinvest'in büyük hissedarlarındandır. Gazprom'un metal madeni departmanını, kuruşulu sırasında yönetmiştir. İş dünyasında, "Rusya'nın güçlü adamı" olarak bilinmektedir. 1980 boyunca, 6 yıl cezaevinde yatmıştır. İş ortağı Farhad Moshiri ile birlikte Arsenal kulübünün %14.5 hissesini elinde bulundurmaktadır. Ayrıca RSPP üyesidir.

Kaynakça
Alişan Şeker

Alişan Şeker (d. 4 Temmuz 1986, Bartın), Türk futbolcudur. Iğdır FK'da oynamaktadır.

Kulüp kariyeri
Futbola Bartın Kemerspor altyapısında başlayan Alişan Şeker burada iki sene oynadıktan sonra Türk Telekom altyapısına transfer oldu. 2004 senesinde profesyonelliğe geçiş sözleşmesi imzaladı ve 2005 senesinde a takım için oynamaya başladı. Dört sezon burada görev aldıktan sonra 2009-10 için Sivasspor'a transfer oldu.

Millî takım kariyeri
2 kez millî takımlara çağrılan Alişan Şeker, 1 kez Türkiye U-20 forması olmak üzere toplam 1 kez millî formayı giymiştir.

İstatistikleri
Millî takım istatistikleri
Kaynakça
Dış bağlantılar
goal.com Resmî İnternet Sitesi - Alişan Şeker profili
Alişan (film)

Alişan, Şerif Gören'in yönetmenliğini yaptığı 1982 yapımı Türk filmi. Yapımcılığını Kadri Yurdatap, görüntü yönetmenliğini ise Kaya Ererez yapmıştır. Filmin senaryosu Ahmet Soner'e aittir. Film Marmaris'te çekilmiştir.

Oyuncular
İbrahim Tatlıses - Alişan
Yaprak Özdemiroğlu - Aslı
Yaman Okay - Müslüm
Savaş Akova
Ali Tutal
Zeynep Irgat - Hizmetçi kadın
Alev Gürzap
Hamit Yıldırım - Kürşat Bey
Şerif Gören

Kaynakça
Dış bağlantılar
SinemaTürk'te Alişan
sinematurk.com sayfası
Aliş ile Zeynep

Aliş ile Zeynep, 1984 yılında TRT 1'de yayımlanmış olan, yönetmenliğini Yücel Çakmaklı'nın üstlendiği Türk dram televizyon dizisidir.

Konusu
Yalnızlığını yenip öbür yarısını bulmak için Saraybosna'ya gelen genç bir adam ve yapayalnız genç bir kız aynı kentte karşılaşır. Saraybosna'da, yüzyıllar öncesinde kalan büyük bir aşkın öyküsünü dinlemeye başlarlar. Öykü geçmiş zamanların, eski güzel günlerin sevdalılarının öyküsüdür. Ayın 14'ünde, dolunay vakti aynaya bakıp kısmetini, Aliş'i gören Zeynep, babasının zengin bir dostuna kendisi için söz verdiğinden habersizdir. Aralarındaki sınıf farkının engel olacağından habersiz iki genç Saraybosna'da bir düğünde tanışır.

Oyuncular
Ahmet Özhan (Aliş)
Ahmet Mekin (Veli Paşa)
Haluk Kurtoğlu
Neriman Köksal (Şadan)
Kadir Savun
Sonia Vejnoviç (Zeynep)
Melahat Ayeti
Milena Draviç (Ayeti)
Adem Çeyvan (Ramazan Bey)
Ali Şen (Loya)
Lütfü Seyfullah (Kahya)
Osman Alyanak (Mustafa Bey)
Agah Hün (Molla)
Yüksel Tanık (Arif)
Milena Draviç
Ferdi Atuner
Nuri Alço
Kazım Kartal
Kenan Pars
İhsan Baysal

Seslendirme
Atilla Olgaç
Nevin Akkaya (Melahat Ayeti)
Gül Gülgün
Sezai Altekin (Lütfü Seyfullah)
Alev Koral
Sadrettin Kılıç (Adem Ceyvan)
Elif Baysal (Neriman Köksal)
Süha Tuna
Engin Şenkan (Ahmet Özhan)
Timuçin Caymaz (Ali Şen)
Milena Draviç
Sonia Vejnoviç
Toron Karacaoğlu (Ahmet Mekin)
Dilaver Uyanık (İhsan Baysal)
Alişor Şelaleleri

Alişor Şelaleleri veya Saklıvadi Şelaleri, Rize ilinin Merkez ilçesinde bulunan şelalelerdir. Şelaleler, Rize'ye 35 km uzaklıkta olan üç şelaleden oluşmaktadır. Birinci şelalenin altındaki gölet yüzülebilecek derinliktedir. Üçüncü şelalenin yüksekliği ise 25 metredir.

Ayrıca bakınız
Alişor Yaylası
Türkiye'deki şelaleler listesi

Kaynakça
Dış bağlantılar
Alişor Yaylası

Alişor Yaylası, Rize ilinin Merkez ilçesine 29 kilometre uzaklıkta konumlanmış bir yayladır. En yakın yerleşim birimi olan Güzelyurt köyüne 6 kilometre uzaklıkta olan yayla, 11 kilometrekarelik bir alanı kaplamaktadır. Her yıl Nisan ve Ekim ayları arasında yaylacılık için kullanılmaktadır. Yaylada Alişor Şelaleleri bulunmaktadır.

Kaynakça
Alişer Ganiyev

Alişer Ganiyev ( , d. 2005), 60 kg sıkletinde mücadele eden Özbek grekoromen güreşçidir.

Kariyeri
Ganiyev, 2024 yılında Tiran'da yapılan 2024 Dünya U23 Güreş Şampiyonası'nda altın madalya kazandı. Ayrıca 2023 Dünya Gençler Güreş Şampiyonası'nda bronz madalya ve aynı yıl Asya Gençler Güreş Şampiyonası'nda altın madalya elde etti.

2025 yılında Ürdün'ün Amman kentinde düzenlenen 2025 Asya Güreş Şampiyonası'nda grekoromen stil 60 kilo final maçında Kuzey Koreli Ri Se-ung'a 6-4 yenilerek gümüş madalya kazandı. Ganiyev, Hırvatistan'ın Zagreb kentinde düzenlenen 2025 Dünya Güreş Şampiyonası'nda erkekler grekoromen 60 kiloda gümüş madalya elde etti. İlk turu bay geçtikten sonra son 16 turunda Ermeni Hraçya Poğosyan'u 8–0 teknik üstünlükle, çeyrek finalde Azerbaycanlı Nihat Memmedli'yi 8-4, yarı finalde ise Sırbistan adına yarışan Georgii Tibilov ile 5-5 berabere kaldı ve ilk puan avantajıyla rakibini yenerek finale yükseldi. Finalde Kazak Aydos Sultangali'ye 9–0 kaybederek gümüş madalya kazandı.

Kırgızistan'ın Bişkek kentinde düzenlenen 2026 Asya Güreş Şampiyonası'nda erkekler grekoromen stil 60 kilo final maçında Kuzey Koreli Ri Se-ung'u 6-1 öndeyken tuşla yenerek altın madalya kazanmıştır.

Kaynakça
Dış bağlantılar
Alişer Ganiyev – UWW profili
IAT veritabanında Alişer Ganiyev
Alişer Yergali

Alisher Yergali (d. 12 Nisan 1999), Kazak güreşçidir. Serbest stil 97 ve 125 kiloda mücadele etmektedir. Asya Güreş Şampiyonası’nda dört kez madalya kazanmıştır. 2020 Tokyo ve 2024 Paris Olimpiyatları’nda Kazakistan’ı temsil etmiştir.

Kariyeri
Yergali, 2018 yılında Trnava’daki Dünya Gençler Şampiyonası’nda 92 kg’da gümüş madalya kazandı.

2019 ve 2020 yıllarında Asya Şampiyonası’nda 97 kg’da bronz madalya elde etti.

2021 yılında Matteo Pellicone Turnuvası’nda altın, Asya Şampiyonası’nda gümüş madalya kazandı. Tokyo Olimpiyatları'nda 97 kg kategorisinde mücadele etti, ancak madalya alamadı.

2022’de Tunus ve Budapeşte’deki turnuvalarda madalya kazandı. Ulan Batur’daki Asya Şampiyonası’nda 125 kg’da gümüş madalya aldı. Aynı yıl Dünya U23 Şampiyonası’nda bronz madalya kazandı.

2024’te Paris Olimpiyatları’nda 97 kg kategorisinde yarıştı ancak repesajda elendi.

2025 Yaşar Doğu Turnuvası’nda 125 kg’da gümüş madalya aldı.

Kaynakça
Dış bağlantılar
Dünya Güreş Birliği sayfasında Alisher Yergali
IAT veritabanındaki sporcu bilgisi Alisher Yergali
Aljaž Brenk

Aljaž Matija Brenk (d. 18 Ocak 2004), Sloven makaralı yay okçusudur. 2025 Dünya Okçuluk Şampiyonası’nda erkekler takım yarışmasında bronz madalya kazanmıştır.

Kariyeri
Eylül 2025’te Gwangju’da düzenlenen 2025 Dünya Okçuluk Şampiyonası’nda Slovenya adına yarıştı ve erkekler takım makaralı yay kategorisinde bronz madalya elde etti.

Kaynakça
Dış bağlantılar
Dünya Okçuluk Federasyonu profili
Alkali metal

Alkali metaller (Arapça: el–kali = "bitki külünden") periyodik tablonun birinci grubunda yer alan metallerdir. Fransiyum dışında hepsi, yumuşak yapıda ve parlak görünümdedir.

Kolaylıkla eriyebilir ve uçucu hale geçebilirler. Bağıl atom kütleleri arttıkça, erime ve kaynama noktaları da düşüş gösterir. Diğer metallere kıyasla, özkütleleri de oldukça düşüktür. Hepsi de, tepkimelerde etkindir. En yüksek temel enerji düzeylerinde bir tek elektron taşırlar. Bu elektronu çok kolay kaybederek +1 yüklü iyonlar oluşturabildikleri için, kuvvetli indirgendirler. Isı ve elektriği çok iyi iletirler. Suyla etkileşimleri çok güçlüdür, suyla tepkime sonucunda hidrojen gazı açığa çıkarırlar. I A grubunda yer alan Li, Na, K, Rb, Cs ve Fr elementleri alkali metalleri oluştururlar. Sodyum ve potasyum doğada en çok bulunan alkali metaldir ve çeşitli bileşikleri halinde bulunur.

Genel özellikleri
Alkali metaller değerlik tabakalarında tek elektronu kolayca kaybederek +1 yüklü iyonlar oluştururlar; bu nedenle kuvvetli indirgendirler.
Birkaç istisna dışında bileşikleri iyoniktir.
Metalik özellikleri gereği parlaktırlar; fakat diğer metallerin aksine, bıçakla kesilebilecek kadar yumuşaktırlar.
Aleve tutulduklarında çeşitli renkler oluştururlar; Li, Na ve K tuzu çözeltisine batırılmış bir platin tel, alevi sırasıyla kırmızı, sarı ve menekşe renge boyar.
Isı ve elektriği çok iyi iletirler.
Bulundukları periyotta iyonlaşma enerjileri en küçük, atom ve iyon çapları ise en büyük olan elementlerdir.
Diğer metallerin aksine, yoğunlukları ve erime noktaları oldukça düşüktür. Lityum, sodyum ve potasyum yoğunlukları ilginç bir şekilde sudan daha küçüktür. Sezyumun erime noktası o kadar düşüktür ki sıcak günlerde sıvı halde bulunabilir.
Her periyodun ilk elementi bulunur. Son yörüngelerinde 1 elektron vardır.Değerlik elektron sayıları 1'dir.1A grubundaki elementlerin elektron dağılımları S1 ile bittiğinden bu grup için periyodik tabloda (s) bloku elementleri adı verilir.
Alkali metaller su ile reaksiyona girip, hidrojen gazı verirler.
Alkali metallerin su ile etkileşimi oldukça şiddetlidir.Reaksiyonun şiddeti yukarıdan aşağı inildikçe artar.
Alkali metaller bir bazdır.Suda eriyen bir bazdır.Bütün bazlar alkali değildir ama bütün alkaliler bir bazdır.

Galeri
Kaynakça
Alkali

Alkaliler, suda çözünen bazlardır. Bir alkali çözeltisi, gösterge ilave edilerek tespit edilebilir. Örneğin bir sodyum hidroksit çözeltisi, turnusolü kırmızıdan maviye çevirir. Alkalik çözeltileri, hidroksit iyonları içerir. Asit ve alkali çözeltileri karıştığında, alkalideki hidroksit iyonları asitteki hidrojen iyonlarıyla tepkimeye girer ve suyu meydana getirir. Tuz tepkimenin diğer bir ürünüdür.

Denklemi de şöyledir.
hidroksit+hidrojen -->su(h²o) + tuz

Etimoloji
Türkçeye Fransızcadan geçen sözcüğün kökeni Arapça al-qaliy (kül) sözcüğüdür. Buradan Latinceye ve Batılı dillere geçmiştir.

Ortak özellikleri
Tüm alkalilerin pH değeri yediden büyüktür. Kırmızı turnusol kâğıdını maviye çevirirler.
Doymuş alkali çözeltileri cilt yüzeyini aşındırır.
Ele kayganlık hissi verirler.
Alkaliler normalde suda çözünürken, sadece baryum karbonat (BaCO3) asidik çözeltide çözünür.

Alkalik tuzlar
Kalsiyum karbonat

Alkalik göller
Alkalik göller (bir tür tuz gölleri) suyun aşırı buharlaşması ile alkalik tuzlar o bölgede yoğunlaşıp alkalik gölleri oluşturmuşlardır. Dünya yüzeyinde alkalik göller geniş yer tutar. Bilinen bazı alkalik göller:

Redberry gölü, Saskatchewan, Kanada
Tramping gölü, Saskatchewan, Kanada
Mono gölü, Kaliforniya, ABD
Summer Lake, Oregon, ABD
Salt Lake(Tuz Gölü), İç Anadolu Bölgesi,Türkiye
Salt Lake(Eceabat), EGE,Türkiye
Salt Lake(Enez), EGE,Türkiye
Salt Lake(Gökçeada), EGE,Türkiye
Salt Lake(Ayvalık), EGE,Türkiye

Alkalik yiyecekler
Yediğimiz yiyeceklerde en çok alkali oluşturanlar (pH derecesi 7'den yüksek olanlar) şunlardır:
Limon (Vücut dışında asidik, sindirildiğinde alkaliktir. )
Karpuz (çekirdekleri dahil)
Tüm çiğ, yeşil yapraklı sebzeler
Tüm çiğ sebzeler
Tohumların, baklagillerin ve pek çok tahılın filizlenmiş hali
Tüm çimlendirilmiş filizler (buğday, arpa)
Deniz yosunları (dulse, wakame, kelp)
Yeşil süpergıdalar
Chlorella
Yeşil sebzelerin suları
Tüm taze bitkiler
Badem (filizlenmiş)

Kaynakça
Genel
Alkali ve Asitli Yiyecekler Tablosu
Kingfisher Bilim Ansiklopedisi
Satıriçi
Alkalimetri

Alkalimetri, standart baz çözeltisi yardımı ile örnekteki asit miktarının tayini.

Volumetrik (hacimsel) bir yöntem olup bir çeşit nötralizasyon titrasyonudur. Standart baz çözeltileri NaOH (sodyum hidroksit), KOH (potasyum hidroksit) veya Ba(OH)2 (baryum hidroksit) kullanılarak hazırlanır. Ucuz olması nedeniyle en çok kullanılan NaOH'tir. Ancak alkolde çözünmesi nedeniyle alkollü ortamdaki tirasyonlarda KOH ve organik asitlerin titrasyonunda Ba(OH)2 kullanılır.
Alkali yakıt hücresi

Alkali yakıt hücresi, en gelişmiş ve en yüksek verime sahip yakıt hücresi teknolojilerinden biridir. Hidrojen ile oksijen arasındaki redoks reaksiyonundan yararlanarak enerji üretir. Hidrojen, aşağıdaki reaksiyon uyarınca anotta oksitlenerek:



su üretir ve iki elektron verir. Elektronlar harici devre üzerinden katoda dönerek oksijeni redükler:



ve hidroksil iyonları üretirler.

Ayrıca bakınız
Hidrojen teknolojileri

Dış bağlantılar
Astris Energi Inc
Cenergie Corporation plc
Independent Power
Intensys
Alkalen fosfataz

Alkalen fosfataz veya ALP (EC numarası:3.1.3.1) bir hidrolaz enzimi. Nükleotidler, proteinler ve alkaloidler dahil olmak üzere çeşitli moleküllerden fosfat gruplarının koparılmasını sağlar. Fosfat gruplarının koparılması sürecine defosfarilasyon denir. Adından da anlaşılacağı üzere, alkalen fosfataz en etkili alkali ortamlarda işlev görür.

Bu enzim kemik, karaciğer, bağırsak ve plasenta tarafından oluşturulan enzim, safra yoluyla itrah edilir. Serumda alkalin fosfataz aktivitesi; kemik, karaciğer ve safra yolları hastalıklarında anlamlı olarak değiştiğinden klinikte bu enzimin değeri önem taşır. Kemik tümörleri, karaciğer hasarı, safra yollarının tıkanıklığı gibi patolojilerde bu enzimin seviyeleri artar.

Alkalen fosfataz, farklılaşmamış pluripotent kök hücrelerin hücre zarında yüksek miktarda bulunur. Embriyonik kök ve embriyonal karsinom hücreleri gibi pluripotent hücreler alkalen fosfataz boyaması ile tespit edilebilmektedir.

Kaynakça
Alkame bin Kays

Alkame bin Kays (591 - 680), Tabiun dönemi fıkıh, hadis, kırâat ve tefsir bilgini.

İslam tarihçileri tarafından Kufe Okulu'nun kurucusu olarak bilinen Alkame, peygamber zamanında müslüman olmuş ama onu görememiş kişilerdendir. Aslen Yemen'in Neha kabilesinden olup İbrahim en-Nehai halasının oğludur.

Sahabelerden Ebu Bekir, Ömer, Osman, Ali, Aişe, Abdullah bin Mesud, Hüzeyfetü'l Yemâni, Selman-ı Farisî, Halid bin Velid, Ebu'd Derdâ ve Amr bin Şurahbil'i görüp onlardan ilim almıştır. Ama asıl üstadı Abdullah bin Mesud'tur. Alkame, Hanefi mezhebi kurucusu Ebu Hanife'nin hocası Hammâd bin Süleyman'ı yetiştirmiş böylelikle ileride Irak veya Küfe okulu olarak adlandırılacak olan fıkıh hareketini ilk başlatan alimdir.

Tefsirde rivayet tefsirini ilk başlatan alimlerden birisidir. Onun bu özelliği öğrencilerine de yansıyacak ve İmam- Azam hocasını: Alkame, bazı noktalarda bazı sahâbîlerden daha ileride olabilir; yani fıkıh ve hadîste bazı sahâbîlerden daha derin, daha çok vukuf sahibi olabilir sözleriyle övecektir.

Alkame bin Kays, 680 (hicri 80) yılında Yezid zamanında Kufe'de ölmüştür.

Kaynakça