Ayala Planı

Ayala Planı ( ), devrimci lider Emiliano Zapata tarafından Meksika Devrimi sırasında hazırlanan bir belgedir. Zapata bu yazıda Başkan Francisco Madero'yu, devrimin önemli bir siyasi belgesi olan San Luis Potosí Planı'nda ( ) somutlaşan devrimci ideallere ihanet etmekle suçlamış ve toprak reformu vizyonunu ortaya koymuştur. Plan ilk olarak 28 Kasım 1911 tarihinde Ayala, Morelos kasabasında ilan edilmiş ve daha sonra 19 Haziran 1914 tarihinde değiştirilmiştir. Ayala Planı devrime etki eden önemli bir belge olmuş, bununla birlikte 1920'ler ve 1930'larda Meksika'daki toprak reformunu etkilemiştir. Aynı zamanda Ayala Planı, Zapatistaların temel metnidir. Bu çiftçilerin çoğu büyük toprak sahipleri için düşük ücretlerle çalışmak zorundaydı ve kendilerini ya da ailelerini beslemek için yiyecek yetiştirecek toprakları yoktu. Bu durum Meksika'nın kırsal kesimlerinde hayal kırıklığı meydana getirmişti ve toprak reformu Meksika Devrimi'ne yol açan ana meselelerden biriydi. Ayrıca bu durum, Zapata'nın Ayala Planı'ndaki fikirlerini de büyük ölçüde etkilemiştir. Meksika başkanı Porfirio Díaz'ın devrilmesi sırasında, Madero'nun San Luis Potosi Planı'nda özellikle toprak reformu konusunda verdiği sözler nedeniyle Francisco Madero'nun yanında yer almıştır. Zapata'nın ölümünden sonra Tierra y Libertad! olarak kısaltılmıştır. ("Toprak ve Özgürlük!", ilk kez Ricardo Flores Magón tarafından kitaplarından birinin başlığı olarak kullanılan bir ifadedir).

Plan, burada özetlenen on beş madde içermektedir:
Zapata, Madero'nun devrimini kınayarak Madero'nun tek motivasyonunun kendi iktidarını ilerletmek olduğunu iddia eder. Zapata ayrıca Madero'nun San Luis Potosi Planı'nı uygulamadığını da belirtir.
Zapata, Madero'nun artık başkan olarak tanınmadığını ve onu devirmeye çalıştıklarını belirtir.
Bir önceki noktaya ek olarak, bu plana karşı çıkan tekel sahipleri mülklerinin geri kalan üçte ikisini kaybedeceklerdir. Bu mülkler savaş tazminatı ve devrim mücadelesinin kurbanlarına, özellikle de dul ve yetimlere ödeme olarak kullanılacaktır.
Önceki iki noktayı uygulamak için mevcut kamulaştırma yasaları kullanılacaktır.
Madero'nun devriminin San Luis Potosí Planı'nı destekleyen ancak bu plana karşı çıkan üyeleri hain olarak kabul edilecek ve cezalandırılacaktır.
Savaş masrafları San Luis Potosí Planı'nda belirtildiği şekilde karşılanacaktır.
Devrimci zaferin ardından, devrimci şeflerden oluşan Cunta, daha sonra seçimleri yönetecek olan geçici bir başkan seçecektir.
Devrimci zaferden sonra, her eyaletin devrimci şefleri, Cunta'da, kamu güçlerini organize etmek için seçimleri yönetecek eyalet için bir vali seçecektir. Bu, genellikle halkın aleyhine işleyen memur atamalarından kaçınmak için yapılacaktır.
Zapata, Madero ve hükûmetin diğer diktatörlük yanlılarını istifaya çağırır ve istifa etmemeleri halinde onları ölümle tehdit eder.
Zapata, Meksikalıları Madero'ya karşı ayaklanmaya çağırır ve bir kez daha onu ve yönetme kabiliyetini suçlar; "Meksikalılar! Bir adamın kurnazlığının ve kötü niyetinin skandal bir şekilde kan döktüğünü düşünün, çünkü yönetmekten acizdir; onun hükümet sisteminin anavatanı boğduğunu ve kurumlarımızı süngülerin kaba kuvvetiyle çiğnediğini düşünün...

19 Haziran 1914'te General Orozco'nun Zapata'ya karşı Victoriano Huerta'nın yanında yer almasının ardından plan değiştirilmiştir. Bu durum yüzünden Devrim Şefliği görevinden alındı ve Zapata bu göreve getirildi. Değişiklik, planın asıl amacını onaylamış ve Madero'nun öldürülmesi emrini veren Victoriano Huerta'nın devrilmesine ve plan ilkelerine sadık bir hükûmetin kurulmasına kadar çatışmanın devam etmesini öngörmüştü. Planın geri kalanında hiçbir değişiklik yapılmamıştır.

Notlar
Kaynakça