Abdülmuttalib bin Haşim

Şeybe bin Haşim veya daha çok bilinen adıyla Abdülmuttalib ( ), İslam peygamberi Muhammed'in baba tarafından dedesidir. Muhammed, altı yaşındayken annesi Amine ölmüş, Muhammed'e sekiz yaşına kadar bakmış ve ölmeden önce torununun bakımını oğlu Ebu Talib'e devretmiştir. Künyesi Ebü'l-Haris Abdülmuttalib bin Haşim bin Abdülmenaf bin Kuseyy şeklindedir. Abdülmuttalib'in diğer isimlerinden biri de Âmir'dir.

Hayatı
Abdülmuttalib bin Haşim, Hicaz bölgesinde bulunan Yesrib şehrinde doğdu. Kaynaklarda, Abdülmuttalib’in doğum tarihi ile ilgili bir bilgi yoktur. Babası Haşim bin Abdümenaf, annesi de Medineli Neccaroğulları'na mensup Selma bint Amr’dır. Babası Haşim bin Abdümenaf, ticaretle uğraştı. Abdülmuttalib doğduğu zaman, saçında veya perçeminde bulunan beyazlıktan dolayı ona Şeybe veya Şeybetü’l-Hamd denilmiştir. Bazı rivayetlere göre, cömertliğinden dolayı ona “Şeybetü’l-Hamd” lakabı verilmiştir.

Babası Gazze’de öldüğünden sekiz yaşına kadar annesiyle beraber Medine’de kaldı. Daha sonra amcası Muttalib, yeğenini alıp Mekke’ye götürdü. Şehre girerken Muttalib’in terkisindeki çocuğu gören Mekkeliler, onu kölesi zannederek kendisine “abdü’l-Muttalib” dediler ve Şeybe, o günden sonra Abdülmuttalib diye anılmaya başladı. Bir başka rivayete göre ise, Muttalib'e çocuğun kim olduğu sorulduğunda o, üstü başı pek düzgün olmayan Şeybe'yi o anda kölesi olarak tanıtmıştır.

Kur'an'da Fil Suresi'nde geçen Fil Vakası'nda Kâbe'yi yıkmaya gelen Habeş kralı Ebrehe ile müzakerelerde bulunmuş ve Kâbe'yi, sahibinin mutlaka koruyacağını ona hatırlatmıştır. Abdülmuttalib, Mekke'nin lideri konumunda olarak görülürdü.

Peygamber Muhammed'in dedesi olan Abdülmuttalib, oğlu Abdullah ve eşi Amine'nin vefatından sonra Muhammed'e baktı. İki yıl kadar baktıktan sonra, bakımını oğlu Ebu Talib'e vasiyet etti. Abdülmuttalib, babasından kendisine geçmiş olan liderlik ruhu ile Kureyş'in liderliğini yapıyordu. Ayrıca Kureyş'in hakimlerinden, Mekke elçilerinden birisi ve Haşimoğulların temsilcisiydi. Kaynaklara göre Abdülmuttalib, Mekke'nin liderliğini yaptığı bir sırada, gördüğü bir rüya üzerine, Cürhümlüler kabilesinin Mekke'yi terk ederlerken kapattıkları zemzem kuyusunun yerini buldu.

Abdülmuttalib, rivayetlere göre 578 veya 579 senesinde, yaygın olan rivayete göre 82 yaşında Mekke'de öldü ve Cennetü'l-Muallâ'daki büyük dedesi Kusayy'ın mezarı yanına toprağa verildi. Ölümü münasebetiyle Mekke halkı yas tuttu, dükkânlar günlerce kapalı kaldı, hakkında mersiyeler söylendi. İslâm âlimleri, Cahiliye Dönemi'nde yaşayan Abdülmuttalib'in tevhid inancına sahip bir kişi olduğunu kaydederler ve ahirette kurtuluşa ereceği ümidini taşırlar.

Eşleri ve çocukları
Safiyye bint Cündeb
Haris bin Abdülmuttalib
Fatıma bint Amr
Zübeyr bin Abdülmuttalib
Ebu Talib bin Abdülmuttalib
Abdullah bin Abdulmuttalib
Ümmü Hakîm Beyza bint Abdülmuttalib
Berre bint Abdülmuttalib
Erva bint Abdülmuttalib
Atike bint Abdülmuttalib
Ümeyme bint Abdülmuttalib
Lübna bint Hacir
Ebu Leheb
Hale bint Vüheyb
Hamza bin Abdülmuttalib
Safiyye bint Abdülmuttalib
Mukavvim bin Abdülmuttalib
Hacl bin Abdülmuttalib
Nuteyle
Abbas bin Abdülmuttalib
Dirar bin Abdülmuttalib
Kusem bin Abdülmuttalib

Ayrıca bakınız
Hâşimîler
Haşim bin Abdimenaf

Kaynakça