Danca

Danca (dansk, dansk sprog), başlıca Danimarka ve çevresinde yaklaşık altı milyon kişi tarafından konuşulan, Hint-Avrupa dil ailesine mensup bir Kuzey Cermen dilidir. Danca konuşan topluluklar aynı zamanda Grönland, Faroe Adaları ve azınlık dili statüsüne sahip olduğu Almanya'nın kuzeyindeki Güney Schleswig bölgesinde de bulunur. Daha küçük Danca konuşan topluluklar ayrıca Norveç, İsveç, Amerika Birleşik Devletleri, Kanada, Brezilya ve Arjantin'de de bulunur.

Diğer Kuzey Cermen dilleriyle birlikte Danca, Viking Çağı boyunca İskandinavya'da yaşamış olan Cermen halklarının ortak dili olan Eski Norsçanın bir devamıdır. Danca, İsveççe ile birlikte Doğu Norsçası lehçe grubundan türemişken, Orta Norveççe dili (Danca etkisinden önceki) ve Norveççe Bokmål, Faroece ve İzlandaca ile birlikte Batı Norsçası olarak sınıflandırılır. Karşılıklı anlaşılabilirlik esasına dayanan daha yeni bir sınıflandırma, modern konuşma Dancasını, Norveççeyi ve İsveççeyi "anakara (veya kıta) İskandinavcası" olarak ayırırken, İzlandaca ve Faroece "ada İskandinavcası" olarak sınıflandırılır. Yazılı diller uyumlu olsa da, konuşma Dancası Norveççe ve İsveççeden belirgin şekilde farklıdır ve bu nedenle her ikisiyle olan karşılıklı anlaşılabilirlik derecesi bölgeler ve konuşurlar arasında değişkenlik gösterir.
yüzyıla kadar Danca, Güney Jutland ve Schleswig'den Skåne'ye kadar konuşulan, hiçbir standart varyantı veya yazım kuralı olmayan bir lehçe sürekliliğiydi. Protestan Reformu ve matbaanın kullanılmaya başlanmasıyla, Kopenhag ve Malmö'nün eğitimli lehçesine dayanan standart bir dil geliştirildi. Eğitim sistemi ve yönetimde kullanılmasıyla yayıldı, ancak Almanca ve Latince 17. yüzyılın içlerine kadar en önemli yazı dilleri olmaya devam etti. Almanya ve İsveç'e toprak kaybedilmesinin ardından milliyetçi bir hareket dili Danimarka kimliğinin bir simgesi olarak benimsedi ve dil, 18. ve 19. yüzyıllarda önemli edebî eserlerin üretilmesiyle kullanım ve popülerlik açısından güçlü bir artış yaşadı. Günümüzde geleneksel Danca lehçeleri neredeyse tamamen ortadan kalkmış olsa da, standart dilin bölgesel varyantları mevcuttur. Dildeki temel farklılıklar nesiller arasında olup, gençlik dili özellikle yenilikçidir.

Danca, 27 fonemik olarak ayırt edici ünlüden oluşan çok geniş bir ünlü envanterine sahiptir ve bürünü (prozodi), bir tür larinks fonasyon tipi olan ayırt edici stød olgusuyla karakterize edilir. Dancayı komşu dillerden ayıran birçok telaffuz farklılığı, özellikle ünlüler, zor bürün ve "zayıf" telaffuz edilen ünsüzler nedeniyle, bazen "öğrenilmesi, edinilmesi ve anlaşılması zor bir dil" olarak kabul edilir ve bazı kanıtlar çocukların Dancanın fonolojik ayrımlarını diğer dillere kıyasla daha yavaş edindiğini göstermektedir. Dil bilgisi, güçlü (düzensiz) ve zayıf (düzenli) çekimlerle orta derecede bükümlüdür. İsimler, sıfatlar ve işaret zamirleri ortak (common) ve nötr (neuter) cinsiyet ayrımı yapar. İngilizce gibi, Danca da özellikle zamirlerde eski bir hâl sisteminin yalnızca kalıntılarına sahiptir. İngilizceden farklı olarak, fiillerdeki tüm kişi eklerini kaybetmiştir. Sözcük dizimi V2 olup, çekimli fiil cümlede her zaman ikinci sırada yer alır.

Ayrıca bakınız
Danimarka
Danlar

Kaynakça
Bibliyografya
Dış bağlantılar
Wikimedia Commons'ta Danca (dil) ile ilgili birkaç dosya var.
Danimarka Dil Konseyi
Dialekt.dk
İskandinav Çalışmaları ve Dilbilimi Bölümü
Danimarka Dili ve Edebiyatı Derneği
Atasözleri ve sözler