Dumitru Teoderescu

Theodore "Ted" Dumitru (d. Dumitru Teodorescu; 2 Eylül 1939, Bükreş - 26 Mayıs 2016, Johannesburg), eski Rumen teknik direktördür. Güney Afrika'daki zamanıyla bilinir. Dumitru, Güney Afrika'nın üç büyükleri olan Kaizer Chiefs, Mamelodi Sundowns ve Orlando Pirates'i çalıştıran az sayıdaki teknik direktörden biriydi.

Dumitru, 1985'te Kaizer Chiefs'in sahibi Kaizer Motaung tarafından Güney Afrika'ya getirildi ve Dumitru, Güney Afrika'da profesyonel futbolun en başarılı teknik direktörü oldu. Tecrübeli teknik direktör, kariyeri boyunca Chiefs ve Sundowns ile 18 kupa kazandı ve her iki takımla da arka arkaya iki lig şampiyonluğu yaşadı.

Futbolculuk kariyeri
Futbola Sportul Studențesc'de başladı. İyi bir forvet oyuncusu olmasına rağmen 16 yaşında çıktığı bir maçta ayağını altı yerinden kırdı. Düzelmesinden sonra eski formunu bir daha yakalayamadı ve kısa sürede futbolculuk kariyerine son vermek zorunda kaldı.

Teknik direktörlük kariyeri
Romanya yılları
1958 yılında Bükreş Üniversitesi'nde spor okumaya başladı. 1962'de mezun oldu. 1964'te FC Universitatea Craiova takımı çalıştırmaya başladı. 25 yaş yaşında olarak Liga 1'in en genç teknik adamı oldu. İlk sezon takımı küme düşmekten kurtarıp, ikinci sezon sekizinci bitirdi. 1966'da Rumen genç millî takımını çalıştırmaya başladı. O sene İspanya'da düzenlenen Dünya Üniversite Şampiyonası'nda üçüncülük kazandılar.

Türkiye yılları
1968'de Türkiye Futbol Federasyonu tarafından eğitmen olarak ülkeye çağrıldı. 1969-70 sezonu Altay Spor Kulübü'nü yönetti. Sezona Fuar Şehirleri Kupası'nda Alman Carl Zeiss Jena takımının karşısına çıkarak başladı. 0-1 ve 0-0'lık sonuçlarla elendiler. Sezon içinde çok başarılı bir performans gösterdiler. Sezonun ilk devresini namağlup olarak birinci bitirdiler. Ligi üçüncü bitiren Altay, UEFA Kupası'na katılma hakkı kazandı.

1970-71 sezonunda ise bir önceki sezonu 9. bitiren Beşiktaş tarafından göreve alındı. Ancak önce Altay sonra da Romanya Futbol Federasyonu ile sorunlar yaşadı. Beşiktaş'a Romanya'dan Ion Barbu'yu getirdi. Türk futbolcularla da sorunlar yaşayan teknik adam 30 maçta sadece 10 galibiyet alıp Beşiktaş'ı altıncı yaptı. Sezon sonunda buradaki görevinden de ayrıldı.

1971-72 sezonunda da Türkiye'de kalan teknik adam bu sefer Mersin İdman Yurdu ile anlaştı. Burada iki lig maçına çıkıp 2 beraberlik aldıktan sonra Romanya Futbol Federasyonu, Teoderescu'nun yurtdışında çalışma iznini iptal etti. Futbolcu bu nedenle takımı bırakmak zorunda kaldı.

Amerikan vatandaşlığı
1973'te Romanya'ya geri çağrıldı ancak ülkede yaşanan politik karmaşa yüzünden reddetti ve Batı Almanya'ya sığındı. Bu nedenle Romanya'da 20 yıllık hapse mahkûm oldu. 1974'te teknik adamlığa Amerika'da devam etme kararı aldı. 1974 sezonu devam ederken Rochester Lancers'ın başına geçti. Bu dönemde Amerikan pasaportu da aldı ve adını Ted Dumitru olarak değiştirdi. 1975 sezonunda da görevine devam etti. Pele'nin forma giydiği New York Cosmos ile aynı grupta mücadele ettiler.

Afrika yılları
1977'de Azeri kökenli İranlıların takibi Traktörsazi'nin başına geçti. Tarihinde ikinci kez yükseldikleri Takht Jamshid Kupası isimli İran Ligi'nde takımı beşinci yaptı. 1978-79 sezonunda ise İran Devrimi'nin gerçekleşmesi nedeniyle lig iptal edildi.

1979 yılı sonlarında ilk kez Afrika'ya gelip Zambiya millî futbol takımının başına geçti. Burada futbolcuların kendi kültürel değerlerini göz önüne alarak bir futbol metodu kullandı. Zambiya ile 11 maça çıkan Dumitru 8 galibiyet, 3 beraberlik alarak namağlup oldu. Takımın 1982 Afrika Uluslar Kupası'na katılmasını sağladı ancak ev sahibi Libya'ya Amerikan pasaportu olduğu için gidemedi. Zambiya o turnuvada Afrika üçüncüsü olacaktı.

Zambiya'dan ayrılınca Afrika Futbol Konfederasyonu ile anlaşıp Esvatini ve Nambiya'da futbolu geliştirmek için görevler aldı. 1984'te bir maçlığına Esvatini millî futbol takımının başına geçti. Liverpool ve Tottenham Hotspur karmasına 1-0 yenildiler.

1980'lerin sonundan günümüze kadar Güney Afrika takımlarını çalıştırdı. Ocak 1986'da Kaizer Chiefs'in başına geçti. İlk iki sezonunda toplam 6 kupa kaldırdı. Ancak ligde en iyi derecesini 1987'de ikinci olarak kazanabildi. 1988'den itibaren Mamelodi Sundowns takımının altyapısında daha sonra da Futbol Federasyonu'nun görevi ile Güney Afrika'daki futbol okullarında eğitmenlik yaptı. Eğittiği yetenekler arasında Steven Pienaar ve Mbulelo Mabizela millî formayı giymiş yetenekler vardı.

1997'de Mamelodi Sundowns'ın başına geçerek kulüp teknik direktörlüğüne geri döndü. İlk sezonunda ilk kez Afrika Ligi şampiyonluğu yaşadılar. Sonraki sezonda bu başarıyı tekrarladılar. 1999-2000 sezonunda Orlando Pirates'ın başındaydı. Burada sadece 1 kupa kazanabilen Dumitru, eski takımı Sundowns'ın ardından lig ikincisiydi.

2000'de bir süre Manning Rangers'ı çalıştıran teknik adam, kısa süre sonra tekrar millî takım seviyesine, bu sefer Namibya millî futbol takımını yöneterek geçti. 2001-02'de ise bir kez daha Mamelodi Sundowns'ın başına geçse de kupasız bir sezon tamamladı. Ancak yerel ligde başarısız olsa da CAF Şampiyonlar Ligi'nde takım tarihinin en büyük uluslararası başarısı olan ikinciliği kazandı.

2003'te eski takımlarından Kaizer Chiefs'in başına geçen Dumitri, kupa kazanmaya da geri dönmüş oluyordu. Sezona 2003 yılında Barış Kupası'nda uluslararası takımlarla maç yaparak başladı. Bu maçlardan birini eski takımı Beşiktaş'a karşı oynamış ve 2-2 berabere kalmışlardı. O dönem Beşiktaş'ın başındaki Mircea Lucescu da Dumitru'nun teknik adamlığa ilk başladığı yıllarda öğrencisi olan futbolculardan biriydi. 2003-04 sezonunda Chiefs, tarihlerinin ilk lig şampiyonluğunu elde etti. "Ligin en iyi teknik direktörü" ödülünü kazandı ve bu ödülü kazanan ilk yabancı teknik adam oldu. 2004-05 sezonunda ise sezon boyunca liderliği götüren eski takımı Orlando Pirates'ın son hafta puan kaybetmesiyle, Chiefs bir kez daha şampiyonluğa uzandı. Bu şampiyonlukta Dumitru ile Zambiyalı forvet Collins Mbesuma'nın da büyük emeği vardı. 4 şampiyonluğa sahip olan Dumitru, Gordon Igesund ile birlikte Güney Afrika'dan en çok şampiyonluğa ulaşan teknik direktördür.

Bu başarılı sonuçlar sayesinde 2005'te Güney Afrika Cumhuriyeti millî futbol takımının teknik direktörlüğüne getirildi ancak Afrika Uluslar Kupası'nda 3 mağlubiyetle grup sonuncusu olunca istifa etti.

Son yılları
2007'de AmaZulu FC'de futbol direktörü olarak bir süre görev yapan Dumitru, Mart 2009 tarihinde eski takımı Mamelodi Sundowns'da altyapı görevine başladı. "The Puk Tawana" adında 18 aylık bir oyuncu yetiştirme projesini başlattı. Keagan Dolly, Buhle Mkhwanazi and Jabulani Shongwe gibi millî takım forması giymiş futbolcular bu programdan çıktı. Dumitru, 2012-2013 yılları arasında North West Üniversitesi Spor Enstitüsü'nde çalıştı. 2013'te Güney Afrıka Futbol Antrenörleri Derneği'ni kuranlardan biri oldu.

Futbol üzerine akademik çalışmaları olan Dumitru'nun Almanya'da basılan "Mosaic Training" adlı bir kitabı da vardır.

Ölümü
Dumitru 26 Mayıs 2016'da 76 yaşındayken Johannesburg'da bir alışveriş merkezinde geçirdiği büyük bir kalp krizi sonucunda öldü. 2 Haziran'da Johannesburg'taki Ellis Park Arena'da adına bir anma töreni düzenlendi.

Başarılar
Premier Soccer Ligi (4):
Mamelodi Sundowns: 1997-98, 1998-99
Kaiser Chiefs: 2003-04, 2004-05
CAF Şampiyonlar Ligi İkinciliği (1):
Mamelodi Sundowns: 2001
MTN 8 (2):
Kaizer Chiefs: 1987
Orlando Pirates: 2000
Nedbank Cup (2):
Kaizer Chiefs: 1987
Mamelodi Sundowns: 1998
Telkom Charity Cup (4):
Kaizer Chiefs: 1986, 1987, 1988, 2003
Telkom Knockout (4):
Kaizer Chiefs: 1986, 2003, 2004
Mamelodi Sundowns: 1999
Ohlsson's Challenge Cup (1):
Kaizer Chiefs: 1987

Kaynakça