Deneyim hediyesi

Deneyim hediyesi veya diğer adıyla hediye deneyimi, 90'lı yıllarda Birleşik Krallık'ta ortaya çıkmış ve günümüzde 253 milyar dolar değerinde olan hediye pazarının en hızlı büyüme ivmesine sahip dilimidir. Deneyim hediyesi klasik hediye geleneğinin aksine, hediye sahibine yunuslarla yüzme, rafting veya şarap tadımı gibi farklı seçenekler sunmaktadır.

Deneyim hediyesi ürün gamı aşağıdaki gibi kategorilere ayrılabilir:

Macera - skydiving, rafting, paintball
Sürüş - ralli, spor arabalar, off road araçları
Gurme - şarap tadımı, puro tadımı, gurme aşçılık dersleri
Doğa Dostu - Segway şehir turları, yunuslarla yüzme
Sağlık - spa tedavileri, pilates, masaj

Tarihçe
Sektörün öncüsü, sanal iflasın yıkımına uğramadan önce hızlı bir yükseliş tablosu çizen İngiltere menşeli Red Letter Days şirketi olmuştur. Red Letter Days fikri, babasının doğumgünü için satın aldığı kriket maçını yaratıcı bir şekilde hediye etmek isteyen girişimci Rachel Elnaugh tarafından geliştirilmiştir. Red Letter Days'in başarısı Rachel Elnaugh'ya 2002 yılında Ernst&Young yılın en başarılı girişimci ödülünü ve BBC'de yayınlanan Drangon's Den adlı televizyon programında Dragon rolünü getirmiştir. Red Letter Days Ağustos 2005'te Theo Paphitis ve Peter Jones tarafından satın alındı.

Red Letter Days ve Avustralya menşeli Red Balloon'un ticari başarısından sonra Avrupa'da bu sektörde birçok şirket kurulmuştur.

Avrupa ve Avustralya'daki başarısına rağmen deneyim hediyesi fikri 2004 yılına kadar Amerika'da çok etkili olmamıştır. 2004-2005 yılları arasında 3 büyük deneyim hediye şirketi olan Cloud 9 Living (2005), Xperience Days (2004) ve Excitations (2004) kurulmuştur. Günümüzde hala faaliyet içerisinde olan bu şirketler ülke genelinde hizmet vermektedirler.

Asya'da ise, deneyim hediyesi sektörünün öncüleri 2010 yılında kurulan Hong Kong menşeli Red Packet ve VIP Box şirketleridir.

Deneyim Hediyesi Müşterileri
Deneyim hediyesi, kullanıcıların eğilimlerini takip eden Trendwatching.com tarafından; sıradan bir eğlence yerine keşfederek, sıkıcılıkla savaşarak, geçici hayat tarzını benimseyerek, kendini kalıcı mülkiyet ve mülkiyet sorunlarından özgür bırakarak deneyim yaşamayı tercih eden tüketiciler olarak tanımlanmıştır. Sıradanlık yerini şimdi ve hemen yaşanmak üzere kısa süreli memnuniyet, deneyim ve deneyimlerin sonucunda oluşan hikâyelere bırakmıştır.

Pazar Araştırmaları
2009 yılına gelindiğinde deneyim hediyesi Birleşik Krallık, Avustralya ve Amerika'da yüksek rekabetin yaşandığı multi-milyon dolarlık bir pazar haline gelmiştir.

Kasım 2005'te American Express tarafından yapılan bir ankette deneyim hediyesi pazarı yükselme eğilimini ortaya koymuştur. Ankete göre katılımcıların %30'luk bir bölümü aynı yıl içerisinde deneyim hediyesi alacaklarını belirtmiştir. Bu oran bir önceki yıla göre %7 lik bir artış göstermiştir. Aynı araştırmanın verilerine göre deneyim hediyesi tüketicileri önemli bir bölümü 18-44 yaş grubunda yer almaktadır. 2007 yılında Mintel tarafından yayınlanan bir ankete göre Birleşik Krallık deneyim hediyesi pazarının 98 milyon pounda ulaşması beklenmiştir.

Deneyim hediyesi aynı zamanda internet üzerinden alışveriş yapmanın verdiği avantajlardan da yararlanılmasını sağlamıştır. TNS tarafından Kasım 2006 yılında yapılan bir ankette tüketicilerin %35'lik bir bölümü tatil ve özel günler için hediyelerini internet aracılığıyla satın almaktadır.

Kaynakça
USA Today article on Experiential gifting
Experience gift vendors in Germany an market overview
The brandbuilder blog on transumers
Experience Gifts: A Brief History