Atatürk 1881-1919

Atatürk, Mehmet Ada Öztekin tarafından yönetilen, Saner Ayar ve Cengiz Çağatay'ın yönetici yapımcılığını yaptığı 2023 çıkışlı Türk tarihî dönem dramasıdır. Başrolünde Aras Bulut İynemli'nin yer aldığı yapımda Mustafa Kemal Atatürk'ün gençlik hayatından bir kesit anlatılmaktadır.

Disney+ dizisi olarak yayımlanması beklenen proje daha sonra iki filme dönüştürüldü ve ilki Atatürk 1881 - 1919 ismi ile 29 Ekim 2023 tarihinde FOX kanalında gösterildikten sonra 3 Kasım'da Türkiye'de sinemalarda gösterime girdi. Devamı Atatürk II 1881 - 1919 başlığı ile 5 Ocak 2024 tarihinde gösterime girdi.

Oyuncu kadrosu ve karakterler
Aras Bulut İynemli - Mustafa Kemal Atatürk
Songül Öden - Zübeyde Hanım
Sarp Akkaya - Enver Paşa
Esra Bilgiç - Madam Corinne
Mehmet Günsür - Ali Rıza Efendi
Celile Toyon - Yaşlı Kadın
Darko Perić - Stiliyan Kovaçev
Şahin Sancak - Nuri Conker
Oğulcan Arman Uslu - İsmet İnönü
Alican Barlas - Kâzım Karabekir
Berk Cankat - Ali Fuat Cebesoy
Meriç Özkaya - Talat Paşa
Cahit Gök - Cemal Paşa
Sahra Şaş - Makbule Atadan
Bertan Asllani - Ali Fethi Okyar
Beran Kotan - Ömer Naci
Doğaç Yıldız - Rauf Orbay
Şehsuvar Aktaş - VI. Mehmed
Hamdi Alkan - Ali Rıza Paşa (sadrazam)
Lidija Kordić - Dimitrina Kovaçeva
Predrag Bjelac - Otto Liman von Sanders
John James - Colmar von der Goltz
Emre Mete Sönmez - Mustafa Kemal Atatürk'ün çocukluğu
Emre Yetim - Lütfü Bey
Devrim Özder Akın - Hüseyin Bey
Bülent Polat - Şemsi Efendi
Atakan Yarımdünya - Yakup Cemil
Alpay Kemal Atalan - Esat Paşa
Sinan Arslan - Cevat Abbas

Yapım
Yapımcı Saner Ayar ve senarist Necati Şahin projeyi oluşturdu ve Mehmet Ada Öztekin'e senaryoyu gönderdi. Ön hazırlığı iki buçuk yıl süren yapımın çekimleri, bir kısmı Makedonya'da olmak üzere 19 hafta sürdü ve 5 Kasım 2022 tarihinde tamamlandı. Çanakkale sahneleri üç buçuk hafta boyunca her gün gün doğarken ve gün batarken yaklaşık bin kişilik figüranla çekildi. Gemi ve donanmalar birebir modellenerek bilgisayar tabanlı görüntülerle oluşturuldu.

Atatürk projesi başlangıçta bir film olarak planlanmıştı, ancak HBO bunun bir TV dizisine dönüştürülmesini talep etti. HBO anlaşmadan vazgeçti ve daha sonra Disney+ platformunda dizi olarak yayınlanmasına karar verildi.

Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşunun 100. yıl dönümü etkinliklerinin bir parçası olarak 29 Ekim 2023 tarihinde ilk filmin kısaltılmış "TV özel versiyonu"nun FOX'ta yayımlanacağı; ardından ilk filmin 3 Kasım 2023'te, ikinci filmin 5 Ocak 2024'te sinemalarda gösterime gireceği açıklandı. Her iki filmin tamamı 19 Mayıs 2025 ve 20 Mayıs 2025'te NOW'da yayımlanmıştır.

Gişe performansı
Atatürk 1881 - 1919, vizyondaki ilk üç gününde 269.113 seyirci tarafından izlenerek 32,6 milyon ₺ hasılat elde etti ve yılın en iyi açılışını yapan ikinci yerli filmi oldu. İlk on gününde 750.120 seyirciye ulaştı ve toplam hasılat 85,3 milyon ₺ oldu. Dördüncü haftasında da gişede ilk sırada yer aldı ve toplamda 1 milyon 365 binden fazla seyirci tarafından izlenerek 152,2 milyon ₺ hasılat elde etti.

Atatürk II 1881 - 1919, 143.431 seyirciyle 20,7 milyon ₺ hasılat yaparak açılışını haftanın ikinci sırasında gerçekleştirdi.

Eleştiriler
Atatürk 1881 - 1919, Box Office Türkiye'de 5 yazarın eleştirisine dayanarak 100 üzerinden 74 ortalama puan aldı. Atatürk II 1881 - 1919, aynı websitede 3 yazardan ortalama 83 puan aldı. OrtaKoltuk'tan Nusret Şen filmin senaryosunu sert bir dille eleştirerek filmdeki "gereksiz" ve abartılı sahnelere dikkat çekmiş ve filme geçer not vermemiştir. Cumhuriyet'ten Müjdat Gezen, Mustafa Kemal rolünün "kabadayı gibi" oynanmaması gerektiğini ifade ederek filmi başarılı bulmadığını söylemiştir. Hürriyet'ten Uğur Vardan ise filmi beğenmiş ve 4/5 puan vermiştir.

Kaynakça