Altan Erbulak

Altan Erbulak (11 Kasım 1929, Erzurum - 1 Mayıs 1988, İstanbul), Türk karikatürist, tiyatro ve sinema oyuncusu, gazeteci.

Hayatı
Binbaşı babasının görevi nedeniyle Anadolu'nun çeşitli şehirlerinde okudu. Annesi Bulgaristan göçmenidir. Bilgi isminde bir kız kardeşi vardı.

Bakırköy Ortaokulu'ndan sonra Işık Lisesi ve Tophane Erkek Sanat Enstitüsü'ne gitti. İDGSA İstanbul Devlet Güzel Sanatlar Akademisi'nde resim okumuş, askerliğini yaptıktan sonra tekrar okula giderek, 1950'de mezun olmuştur.

Babıali'ye 1943'te geldi. 1944 yılında ilk karikatürü Markopaşa dergisinde çıktı. 1947'de Akbaba dergisine girdi.

1954'te arkadaşı Ahmet Üstel'in yapımcılığında çekilen Son Baskın filmiyle sinema oyunculuğuna başladı. 1955'te Yeni Sabah gazetesine girdiğinde Sadık Şendil'in "senin için senaryo yazdım" demesiyle Gelin Ayşem sinema filminde ilk başrolünü oynadı.

Bakırköy Halkevi'nde amatör tiyatro oyunculuğu yapmıştı. 1954'te Haldun Dormen'in ısrarıyla Cep Tiyatrosu'nda "Maitre Pierre Pathelin" oyununda profesyonel olarak sahneye çıktı.

1955'te Altan Aşkın ile evlendi. Altan Karındaş da nikah şahitliklerini yaptı. İlk eşiyle ilk kızının adlarını da Altan olarak belirlemişlerdi. Kızı Altan 16 yaşında Ankara Üniversitesi Devlet Konservatuvarını kazandığında Cüneyt Gökçer'in önerisi ile mahkemeye başvurup adını Ayşe olarak değiştirdi.

1958'de bir haftalığına Medrano Sirkinde palyaçoluk yaptı. 1964'te Füsun Şahin'le (Erbulak) evlendi. Tiyatro, Beyoğlu-Şişli dışında açılan ilk tiyatro oldu. 1978'de tiyatrosunu kapatınca çeşitli tiyatro topluluklarında oyunculuk ve yönetmenlik yaptı. Münir Özkul Tiyatrosu ve İstanbul Devlet Opera Balesi'nin oyunlarında yer aldı.

1986'da Ali Poyrazoğlu Tiyatrosu'nda çalışmaya başladı. Burada Yanımdaki Yatak adlı oyunda ilk defa güldürü dışında bir oyunda oynadı.

Erbulak, Markopaşa, Yeni Sabah, Hergün, Vatan, Akşam, Tef, Akbaba, Fırt, Gırgır, Milliyet, Hafta, Yirminci Asır, Dolmuş, Doğan Kardeş, Taş, 41 Buçuk gibi çok dergi ve gazetede karikatür çizdi. Ayrıca Taş Arabası ve Altanca başlığıyla çeşitli dergilere yazılar kaleme aldı.

"Hürmüz’le Cafer", "Kibar Hırsız" sanatçının Türk mizahına kazandırdığı karikatür tiplerinden birkaçıdır. Orhan Boran'ın 1960'lı yıllarda yayımladığı ve kendi radyo karakterlerine dayandırdığı çizgi roman Yuki'yi de Altan Erbulak resimliyordu.

Türkiye'de Yavru ile Katip (002 filmleri olarak da bilinirler) olarak tanınan ve 1970'li yıllarda sinemalarda yaygın olarak gösterilen İtalya yapımı Franco e Ciccio filmlerinde Ciccio Ingrassia'nın oynadığı Katip karakterini Altan Erbulak seslendirdi. Franco Franchi'nin oynadığı Yavru karakterinin Türkçe dublajını ise Erol Günaydın yapıyordu.

Sinemanın yanı sıra Tatlı Yiyelim Tatlı Konuşalım gibi TV programları yaptı. Halit Kıvanç ile uzun yıllar TV programı sundu. Yılbaşı programlarında skeçler yaptı.

Cihan Demirci, Erbulak'ın teknolojiye ilgisini şöyle anlatmış: "Elektronik aletler konusunda bir öncüydü Altan abi. Biz her türlü elektronik aleti ilk onda gördük hep. 80’li yıllarda İstanbul’da bayağı karlı bir kış olmuş, adeta hayat durmuş, kimse evinden çıkıp işine gidememişti birkaç gün boyu... Milliyet’in spor sayfasına bir de baktım ki Altan ağabey gene karikatürünü çizebilmiş. Fakat karikatürün altına; “Okifax+Altan Erbulak” diye bir imza atmış... Bizler henüz faks nedir bilmezken Altan abi, o karakışta evinden faksla karikatürünü yollamayı başarmıştı. Köşe yazarları bile yazılarını gazetelerine ulaştıramamışlar, köşeleri boş çıkmıştı o günlerde." kalp krizini geçirerek öldü.

Mecidiyeköy'de oturduğu evin sokağına Altan Erbulak Sokağı ismi verilmiştir.

Anılarını "Nalıncı Keseri ya da Ben Bir yalancıyım" adlı bir kitapta topladı. Ölümünden sonra "Delikır ile Kırmızı Başlıklı Seyirci" adı altında Füsun Erbulak tarafından kendi anıları ile birlikte bastırıldı.

Kitapları
1965: Yuki Çizgi Roman
1968: Kazulet Hanımın Minisi - Altın Yayınları - Halit Kıvanç & Altan Erbulak
1989: Delikır İle Kırmızı Başlıklı Seyirci - Güneş Yayınları - Füsun Erbulak & Altan Erbulak
1992: Uçuçbuceği / Delikır - Bilgi Yayınevi - Füsun Erbulak & Altan Erbulak
1993: Kiracı - Parantez Yayınları
1993: Taş Arabası - Parantez Yayınları
2000: Sensin İnsan - Aksoy Yayıncılık
2000: Yerli Leylek Büyük Gece Özel Gösteri - Aksoy Yayıncılık - Karikatür
xxxx: Nalıncı Keseri ya da Ben Bir Yalancıyım

Aldığı ödüller
1961: İlhan İskender Ödülü, "İkinci Baskı" oyunundaki rolü ile
1969: Ekspres Altın Heykel 1969
1970: Ekspres Altın Heykel 1970
1971: Ekspres Altın Heykel, Yılın En İyi Erkek Tiyatro Sanatçısı
1971: Gazeteciler Cemiyeti, Türk Spor yazarları Derneği, Spor Yazılarında 25. Yıl
1983: İsmail Dümbüllü Ödülü, 1982-1983 yılının en başarılı sanatçısı

Tiyatro oyunları
Dünyalar: Ali Poyrazoğlu Tiyatrosu
Seçimler - Ali Poyrazoğlu Tiyatrosu (1987) ==
1954: Son Baskın - Fox Selim - Orhan Dilmen
1957: Gelin Ayşem - Çitlenbik - Süha Doğan
1958: Bana Gönül Bağlama - Muharrem Gürses
1958: Çitlenbik - Süha Doğan
1959: Feryat - Sıtkı Şumnulu
1959: Ölürüm De Ayrılamam - Süha Doğan
1960: Yeşil Kurbağalar - Dilsiz - Sami Ayanoğlu
1961: Bülbül Yuvası - Nejat Saydam
1961: Yaman Gazeteci - Burhan Bolan
1962: Bardaktaki Adam - Orhan Elmas
1962: Fosforlu Oyuna Gelmez - Aydın Arakon
1962: Geçti Buranın Pazarı - Nişan Hançer
1962: Seni Benden Alamazlar - Nişan Hançer
1962: Yumurcak Faka Basmaz - Perdeci Nuri - Aydın Arakon
1962: Şaka Yapma - Şinasi Özonuk
1962: Şeytan Bunun Neresinde - Sırrı Gültekin
1963: Barut Fıçısı - Zafer Davutoğlu
1963: Cici Can - Ressam Ali - Ertem Göreç
1963: Ölüm Pazarı - Zeki Ökten
1963: İki Gemi Yan Yana - Amme Hizmetlisi - Atıf Yılmaz
1965: Bilen Kazanıyor - Çimdik - Sırrı Gültekin
1965: Güzel Bir Gün İçin - Sadık - Haldun Dormen
1966: Bozuk Düzen - Haldun Dormen
1967: Bir Annenin Gözyaşları - Sırrı Gültekin
1967: Bırakın Yaşayalım - Sırrı Gültekin
1980: İbişo - İhsan Yüce
1981: Deliler Koğuşu - Kazım - İhsan Yüce
1984: Gülümseyen Dünya - Müjdat Gezen
1987: Güneşten De Sıcak / Sarı Güneş - Temel Gürsu
1987: Homoti - Müjdat Gezen

Kaynakça
Dış bağlantılar
Altan Erbulak, Karikatürcüler Derneği
Arşiv Odası: Altan Erbulak, 1988 ve Sevinç Erbulak , BBC Türkçe
Altan Erbulak, Facebook