Dorothea Klumpke

Dorothea Klumpke Roberts (9 Ağustos 1861, San Francisco – 5 Ekim 1942, San Francisco), Amerikalı astronomdur. Paris Gözlemevi'nde Ölçümler Bürosu Direktörüydü. Ayrıca Légion d'honneur şövalyesi unvanını aldı.

Biyografi
Babası John Gerard Klumpke (1825–1917), 1850'de Altına Hücum ile Kaliforniya'ya gelen ve daha sonra San Francisco'da başarılı bir emlakçı olan bir Alman göçmeniydi. 1855'te Dorothea Mathilda Tolle ile evlendi ve beş kızı, iki oğlu oldu. 1877'de dört kız kardeşi Almanya ve İsviçre'deki okullara yerleştirilirken kendisi Fransa'nın Paris kentine taşındı. Kız kardeşlerin hepsi kariyerlere devam ettiler: Anna Elizabeth Klumpke ressam oldu. Büyük Fransız hayvan ressamı Rosa Bonheur'un arkadaşıydı. Julia Klumpke, kemancı ve besteciydi. Marmontel'in öğrencisi olan Mathilda başarılı bir piyanist oldu. Doktor kocası Joseph Jules Dejerine ile birlikte bir klinik kuran ve çok sayıda makale yazan Augusta ise nörolog oldu.

Dorothea Paris Üniversitesi'nde müzik eğitimine başladı, ancak daha sonra astronomiye döndü. Lisans derecesini 1886'da, doktora derecesini 1893'te aldı. 1887'de Paris Gözlemevinde görevlendirildi. Burada Guillaume Bigourdan ve Lipót Schulhof ile ve daha sonra öncü astrofotoğraflar Paul ve Prosper Henry ile çalıştı. Burada 34 cm refrakter ile küçük gezegenlerin (asteroitler) fotoğraflanması konusunda çalıştı. Çalışmaları yıldız konumlarını ölçmek, astrofotoğrafları işlemek, yıldız spektrumlarını ve meteorları incelemekten oluşuyordu.

Çalışmaları
1886'da Sir David Gill bir atlas önerisinde bulundu. Bu fikir, özellikle Paris'te uluslararası bir toplantı yapılmasını öneren Paris Gözlemevi Direktörü Amiral Amédée Mouchez'den destek aldı. Bu, tüm gökyüzünün fotoğraflanmasını ve yıldızların 14 kat büyütülmüş sönük gösterilmesini gerektiren Carte du Ciel projesine yol açtı. Paris Gözlemevi burada gökyüzünün büyük bir bölümünü yapacaktı. Ayrıca 11 kat büyütmeye dek tüm yıldızların bir kataloğunun hazırlanması da öngörülmüştür.

Bir kadın olmasına rağmen ve 50 erkeğin şiddetli rekabeti karşısında, Paris Gözlemevi'ndeki Ölçüm Bürosu Direktörü görevini üstlendi.

Dorothea Klumpke, 5 Ekim 1942'de, birkaç yıl sağlıksız yaşadıktan sonra öldü.

Onurlandırma
1897'de Société astronomique de France'dan "Prix de Dames" ödülünün ilk sahibiydi. 1893'te Fransız Bilimler Akademisi'ne Officier d'Académe ünvanıyla kabul edildi. O zamana kadar bu onurlara layık bir kadın olmamıştı. 14 Aralık 1893'te Sorbonne'da geniş bir akademisyen kitlesine "L'étude des Anneaux de Saturne" adlı doktora tezini sundu ve Docteur ès Sciences derecesi ile ödüllendirildi. Bu alanda da ilk kadın oldu. Ana konuları matematik ve matematiksel astronomi idi. Dr. Jean Gaston Darboux ve Drs. Félix Tisserand ve Marie Henri Andoyer'den oluşan inceleme komitesi övgülerinde hemfikirdiler. Buna karşılık Harvard, astronomi alanındaki ilk doktorasını 1925'te Cecilia Payne-Gaposchkin'e verdi .

22 Şubat 1934'te Fransa Cumhurbaşkanınca Légion d'honneur Şövalyesi seçildi. Ödülden kısa bir süre sonra, o ve Anna, günlerinin geri kalanını geçirdiği San Francisco'ya taşındı. Paris Gözlemevi'ne, Pasifik Astronomi Topluluğu'na ve Kaliforniya Üniversitesi'ne hevesli gök bilimcilere verilmek üzere bağışlar yaptı. Asteroitler 339 Dorothea ve 1040 Klumpkea adlandırmaları ve Pasifik Astronomi Topluluğu'nun Klumpke-Roberts Ödülü onun adını taşımaktadır.

Ayrıca bakınız
Kadın astronomlar listesi
Dış bağlantılar
J. H. Reynolds: Obituary Notice: Dorothea Klumpke Roberts. Monthly Notices of the Royal Astronomical Society, Vol. 104 (1944), p. 92.
R. G. Aitken: Dorothea Klumpke Roberts – An Appreciation. Publications of the Astronomical Society of the Pacific, Vol. 54 (1942), No. 321, p. 217.
Kaynakça