Eudocia (Pamfilya)

Eudocias ( ) veya Eudocia ( ) ya da Eudokias, öncesinde Anydros, antik dönemde Pamfilya Secunda Roma eyaleti sınırları içerisinde, Termessos yerleşimi yakınlarında konumlanmış bir antik kenttir.

Kentin tam konumu henüz kesinleşmemiş olmakla birlikte, arkeolojik veriler ışığında Antalya'nın Döşemealtı ilçesinde bir Selçuklu eseri olan Evdirhan civarında olduğu tahmin edilmektedir.

İsimlendirme ve Tarihsel Kaynaklar
William Smith'in 1854 tarihli Dictionary of Greek and Roman Geography (Yunan ve Roma Coğrafyası Sözlüğü) adlı çalışmasına göre; Hierocles'in Synecdemus (Belediyeler Rehberi) eseri, Küçük Asya'da (Anadolu) "Eudocia" (Εὐδοκία) olarak adlandırılan, biri Pamfilya bölgesinde, diğerleri Likya, Kapadokya ve Frigya bölgelerinde yer alan ve dört ayrı kasabadan bahsetmektedir. Ancak bazı modern araştırmacılar, Synecdemus'un Pamphylia'daki bu yerleşimi "Eudocias" olarak isimlendirdiğini belirtmektedir. Le Quien, Synecdemus'ta kentin "Eudoxias" olarak geçtiğini savunsa da kendisi diğer birincil kaynaklarla uyumlu olarak "Eudocias" formunu tercih etmiştir. Parthey’in 1866 tarihli Synecdemus edisyonunda kentin adı "Eudocia" olarak verilmiş; fakat Wesseling (1735) ve Bekker (1840) gibi daha erken tarihli edisyonlarda ismin "Eudocias" şeklinde kaydedildiği not düşülmüştür.

Güncel çalışmalarda ise George E. Bean ile Hülya Yalçınsoy ve Süleyman Atalay tarafından yapılan araştırmalarda kentin adı "Eudocias" olarak tescil edilmiştir.

Tarihçe
Kent, Roma İmparatorluk Çağında Anydros adıyla anılıyordu. En belirgin özelliği, çevresinde bir sur duvarı bulunmayan, açık bir yerleşme olması ve bir akropolis’ten yoksun oluşmasıdır. Yerleşmenin bu özelliği buranın bağımsız (polis yani şehir statüsüne sahip bir yerleşme değil, halkının gerektiğinde sığınabileceği, tahkimatlı bir ana kentin toprakları (teritoryumu) içinde yer alan, kırsal - tarımsal nitelikte bir yerleşme olduğunun önemli bir göstergesidir. Anydros - Eudokias antik Kenti, 10 km. batısındaki Termossos'un tarım ürünleri üretimi yapan bir ön yerleşimi yani teritoryumudur. Synecdemus kayıtlarında da kent bu isimle zikredilmektedir.

Kent, M.S. 6. yüzyıldan itibaren önemini tamamen yitirerek, ana kent Termessos’u temsil eder konuma gelmiştir.

Episkoposluk dönemi
Kentin dini hiyerarşideki yeri, dönemin konsil kayıtlarından takip edilebilmektedir:

M.S. 431 yılında toplanan Efes Konsili’ne Termessos ve Eudocias Episkoposu Timotheus katılmıştır.
M.S. 448 yılında Konstantinopolis'te (İstanbul) düzenlenen sinodda ise Termessos, Eudocias ve Iobia Episkoposu Sabinianus yer almıştır.
M.S. 458 yılına gelindiğinde, Pamphylia Secunda eyaletinin metropoliti olan Perge'ye bağlı yardımcı piskoposların (suffragan), İskenderiyeli Proterius'un öldürülmesine ilişkin Bizans İmparatoru'na yazdıkları ortak mektupta; Termessos Episkoposu Auxentius ile Eudocias Episkoposu Innocentius'un imzaları ayrı ayrı görülmektedir. Bu durum, Eudocias'ın o tarihte Termessos'tan ayrılarak müstakil bir episkoposluk makamı haline geldiğini kanıtlamaktadır.

Bu tarihten itibaren Eudocias ve Termessos, M.S. 10. yüzyıla kadar Notitiae Episcopatuum (Piskoposluk Listeleri) kayıtlarında bağımsız makamlar olarak varlıklarını sürdürmüşlerdir.

Kaynakça
Notlar
Kaynaklar