kaan39/turkish-wikipedia-dataset-clean huggingface dataset:
Alâeddin Şenel

Alâeddin Şenel veya romanlarında kullandığı kalem adıyla Adam Şenel (d. 1941, Kütahya), Türk siyaset bilimci, roman yazarı ve çevirmendir.

Hayatı
1941 yılında Kütahya'da dünyaya gelmiştir. İlk ve Orta öğrenimini Kütahya'da tamamladı. 1959'da girdiği Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi'ni 1963'te bitirdi. 1964'te aynı kurumda asistan olarak göreve başladı. 1968 yılında "Eski Yunan'da Eşitlik ve Eşitsizlik" isimli doktora tezini verdi. 1974 yılında İngiltere'de Hull Üniversitesi'nde doçentlik tezi ile ilgili çalışmalar yaptı, 1980 yılında doçent oldu. 12 Eylül sürecinde 5,5 ay hapis yattı. 1982 yılında YÖK'ü ve 1402 Uygulamaları'nı protesto etmek için istifa etti. Sonrasında çeviriler yaparak geçimini sürdürmüş, 1991 yılında tekrar Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi'ne geri dönmüş ve 2001 yılında emekli olmuştur.

Tuğrul Eryılmaz, 68'li ve Gazeteci adlı kitabında 60'larda Ankara Siyasal'da geçen öğrenciliğinde Şenel'i şöyle anlatıyor: "Bir de hayatımızı etkileyen bir adam daha var...Alaeddin Şenel...Çok uçuk bir adamdı. Yumurta bile yemezdi, düşünsene 1960 ortalarında bir vegan. O zaman hayatımda vejetaryen bile görmemiştim."

Eserleri
Biyoteknoloji Genetik Mühendisliği ve İnsanlığın Geleceği (1987)
İlkel Topluluktan Uygar Topluma (1995)
Ozmos Kronos (2000)
Teleandregenos Ütopyasında Evlilik Hayatı (2003)
İnsan ve Evrim Gerçeği (2003)
Olimpiyatların Kara Tarihi: Oyun İçinde Oyun (2008)
Şifrelerden Sembollere Dan Brown (2009)
50 Soruda Bilim ve Bilimsel Yöntem (2012)
Din-Ahlak ve Saygı-Biat Üzerine Aykırı Yazılar (2014)
Siyasal Düşünceler Tarihi (2018)
İnsanlık Tarihi / Kemirgenlerden Sömürgenlere (2021)
Kenttanrıcılıktan Tektanrıcılığa Dinsel İdeoloji ve Gönüllü Kulluk (2021)

Kaynakça
Konuyla ilgili yayınlar
Alçak motosiklet

Alçak motosiklet olarak bilinen bu motosikletler chopper olarak sınıflandırılırlar. Chopper motosikletler aslında cruiser motosikletlerin kişinin isteğine göre düzenlenmesi sonucu ortaya çıkan bir motosiklettir.

Chopper motosikletlerin tarihi oldukça eskilere dayanmaktadır. 2. Dünya Savaşı sonrası evlerine dönüş yolunda olan kişilerin motosikletlerini daha hafif ve olduğundan biraz daha hızlı yapmak istemeleri sonucu ortaya çıkan yepyeni bir sınıftır. Chopper kelimesi ise kesmek kırpmak biçmek anlamına gelmektedir. Ayrıca bir helikopterin pervanesinin çıkardığı chop chop chop sesinin de ilham kaynağı olduğu söylenenler arasındadır.

Her chooper kendi sınıfında tektir ve bir başka eşi benzeri yoktur. Sadece motor kısmı hariç, tamamen kişiye özeldir. Motor aksamı ve tekerleğe aktarma Dünya üzerindeki her chopper motosiklette aynıdır. Bu yönden bakarsanız aslında chopper motosikletlerin dünyada eşi benzeri olmadığı söylenemez ve birçoğunda kullanılan aksesuarlar aslında aynıdır. Örneğin, aynalar çoğu yaprak şeklinde ya da malta hacı şeklinde ayna kullanırlar.

Chopperlar üzerinde yaklaşık 256 adet parça kişiye özel olarak dizayn edilebilmektedir. Hız amacı gütmeyen sadece gezi amaçlı motosikletlerdir.

Dış bağlantılar
Türk chopper MK sayfası
Alçılar

Alçılar, Kastamonu ilinin Devrekani ilçesine bağlı bir köydür.

Tarihçe
Köy, 1928 yılından beri aynı adı taşımaktadır. Daha önceleri Küre ilçesine bağlıyken, 22 Kasım 1955'te Devrekani ilçesine bağlandı.

Coğrafya
Köy, Kastamonu il merkezine 48 km, Devrekani ilçe merkezine 18 km uzaklıktadır.

Nüfus
Kaynakça
Dış bağlantılar
Alçakdere, Gümüşhane

Alçakdere, Gümüşhane ilinin Merkez ilçesine bağlı bir köydür.

Tarihçe
1876 yılı sayımında o dönemki Gümüşhane kazasının Yağmurdere nahiyesine bağlı bir köy olarak bahsedilen yerleşimde, 8 hanede 20 kişi yaşamaktadır. 1935 yılı nüfus sayımında yerleşimde nüfus görülmemekle birlikte, köylünün o sırada yaylada olduğu not düşülmüştür. Yerleşim, Gümüşhane merkez kazasına bağlı köy konumunu sürdürmektedir.

Coğrafya
Gümüşhane merkezine 102 km uzaklıktadır.

Nüfus
Kaynakça
Dış bağlantılar
Yerelnet
Alçılı, Pazar

Alçılı, Rize ilinin Pazar ilçesine bağlı bir köydür.

Tarihçe
Alçılı köyünün eski adı Hançkuni'dir. Nitekim Lazeti bölgesindeki yer adları üzerine iki çalışmada Hançkuni (ხანჭკუნი) şeklinde yazılmıştır. Bu yer adı Türkçeye Hanckun şeklinde girmiştir. Nitekim 1876 tarihli Trabzon vilayeti salnamesi ile 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Hanckun (خانجقون) şeklinde geçer.

Hançkuni köyünün bulunduğu Lazeti bölgesi, Antik Çağ'da Kolheti Krallığı'nın sınırları içinde bulunuyordu. Osmanlılar, Trabzon İmparatorluğu'nu 1461'de ortadan kaldırdıktan sonra, 1547 yılında bu bölgeyi de tamamen ele geçirmiştir. Hançkuni köyü, 1876 tarihli Trabzon Vilayeti salnamesine göre Trabzon Vilayeti'nin Lazistan sancağının Atina kazasına bağlıydı. Nüfusu 25 hanede yaşayan 126 kişiden oluşuyordu. Ancak bu sayının sadece erkek nüfusundan ibaret olması ihtimali de vardır. Köyde vergiye tabi hayvan varlığı olarak 22 keçi, 70 inek ve 5 öküz kaydedilmiştir.

Hançkuni köyü, Birinci Dünya Savaşı'nda Rusların eline geçti. Rus idaresi sırasında, 1917 yılında Lazistan bölgesinde araştırma gezisi yapan Gürcü dilbilimci İoseb Kipşidze köyün adını Gürcüce Hançkuni (ხანჭკუნი), Rusça Hançkun (Ханчкун) şeklinde yazmıştır. Kipşidze'nin verdiği bilgiye göre bu tarihte köyde 68 hanede 399 kişi yaşıyordu. Nikolay Marr ise, 1910 yılında Atina kazasında 69 köy bulunduğunu ve bu köylerden 64'ünde Lazca konuşulduğunu yazmış, Hançkuni köyünü de Lazcanın konuşulduğu yerleşimler arasında saymıştır.

Hançkuni köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde, Rize vilayetinin Atina kazasının merkez nahiyesine bağlıydı. Hançkuni veya Hançkun Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Alçılı olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında Alçılı köyünün nüfusu 731 kişiden oluşuyordu ve bu nüfus içinde 163 kişi okuma yazma biliyordu.

Coğrafya
Köy, Rize iline 42 km, Pazar ilçesine 5 km uzaklıktadır. Köyde bölge florasına ek olarak Calluna vulgaris yetişmektedir. Köyde Badialva Mevki Mahallesi bulunmaktadır.

Nüfus
Kaynakça
Dış bağlantılar
Alçakbel, Taşova

Alçakbel, Amasya ilinin Taşova ilçesine bağlı bir köydür.

Tarihçe
Köy, 1933 yılından beri aynı adı taşımaktadır.

Coğrafya
Köy, Amasya il merkezine 95 km, Taşova ilçe merkezine 45 km uzaklıktadır. Köyün Bekalan, Döllük, Erbeğendi, Karaağaç, Kozalan, Köseler, Mıcoğlu ve Terzili adında 8 adet mezrası bulunmaktadır.

Nüfus
Kaynakça
Dış bağlantılar
Alçak koltuk krizi

Alçak koltuk krizi Ocak 2010 tarihinde İsrail Dışişleri Bakanı Yardımcısı Danny Ayalon Türkiye’nin İsrail Büyükelçisi Oğuz Çelikkol’u, İsrail Parlamentosu Knesset’e çağırmış ve çalışma ofisinde ağırladığı Çelikkol'la görüşmesi öncesi basın mensuplarını da odaya davet etmiş, Çelikkol ise görüşmenin muhabirler çıktıktan sonra yapılmasını istemiştir. Bunun üzerine Ayolon basın muhabirlerine dönerek “Bizim yüksek, onun daha alçak bir koltukta oturduğuna, masada yalnızca İsrail bayrağı bulunduğuna ve bizim gülümsemediğimize dikkatinizi çekerim” demiş, muhabirlerin “fotoğraf için el sıkışın” önerisini geri çevirmiştir. Büyükelçiye hiçbir ikramda da bulunulmamıştır.

Olayın basına yanmasının ardından ve İsrail Dışişleri Bakanlığı’nın “Türkiye’nin İsrail’e ahlak dersi verecek son ülke olduğu” yolundaki açıklaması, Çelikkol'a yapılan muamele sonrası İsrail'in Ankara Büyükelçisi Gabby Levy Dışişleri Bakanlığı'na çağrılmış, büyükelçi Oğuz Çelikkol merkeze alınmıştır.

Olayın ardından Türkiye Dışışleri Bakanlığı “Diplomasi ile bağdaşmayan bir tutum sergilemiş olan İsrail Dışişleri Bakanlığı’nı diplomatik nezaket ve saygı kurallarına uymaya davet ediyoruz. Bu vesileyle, Türkiye’yi bir ahlaki sıralamaya tabi tutmanın hiç kimsenin haddi olmadığını vurgulamakta da yarar görüyoruz” demiş, olay kamuoyunda yoğun tartışmalara neden olmuştur.

Türkiye başbakanı Recep Tayyip Erdoğan olayı İsrail'de görev başında bulunan mevcut koalisyon hükûmetten kaynaklandığı iddialarına ise “İsrail’in şu andaki mevcut yönetiminin bir koalisyon hükûmeti olması Türkiye’yi bağlamaz” demiş, İsrail'in Türkiye'nin Tel Aviv Büyükelçisi Oğuz Çelikkol'a yönelik muamelesine ilişkin de “Yani şu anda uç bir siyasi parti mensubu şöyle bir açıklama yaptı, bunu hoşgörüyle karşılayalım diye bir anlayışın içine giremeyiz” demiştir.

Kaynakça
Alçak kültür

Alt kültür, alçak kültür veya popüler kültür; üst kültür içindeki din, dil, töre ve etnik köken bakımından kendine özgü özelliklere sahip toplulukların kültürüdür. Örneğin; Türkiye'deki Kürt, Laz, Alevi, Yörük kültürü, Amerika’daki Kızılderili, zenci, göçmen kültürü gibi… ‘Alçak kültür’ terimi incitici olduğu için, onun yerine kimileri ‘popüler kültür’, kimileri ‘kiç kültür’, kimileri de ‘kitle kültürü’ terimini kullanmayı tercih etmiştir. Alt kültür genellikle kitle iletişimiyle iletilen kültürdür. Ana akım görüşlere göre popüler kültür yüksek kültürün öğelerine sahip değildir. Günümüzde popüler kültür, kitle üretimi yapan pazarın ekonomik, siyasal ve bilişselliğinin ifadesi olan kitle kültürünün somut şekillerinden biridir. Kitle kültürü tekelci kapitalizmin hem mal hem de imajlar satışını yapan, uluslararası pazarın değişmelerine ve gereksinimlerine göre biçimlenip değişen, önceden yapılmış, önceden kesilip biçilmiş, paketlenip sunulmuş bir kültürü anlatır.

Kaynakça
Alçaktan Uçan Güvercin

Alçaktan Uçan Güvercin, 1983 yılında Tarık Dursun Kakınç'ın eserinden televizyona uyarlanan, yönetmenliğini Ünal Küpeli'nin üstlendiği Türk dram dizisidir.

Dizide çadırından kaçırılarak tecavüz edilen Menekşe ile dava savcısı Fahri'nin bu süre zarfındaki dramları hikâye ediliyor.

Oyuncular
Serpil Çakmaklı (Menekşe Çalık)
Emel Tümer (Melike)
Tahir Tahirgil (Savcı Fahri Ergün)
Menderes Samancılar
Baykal Saran
Nuri Tuğ
İhsan Yüce
Ferdi Atuner
Tanju Şarman
Ali Yalaz
İhsan Hanson
İlker Trakyalı (Yalçın)
Kamil Sesli (İş yeri yöneticisi)
Alçak geçiren filtre

Alçak geçiren filtre (low pass filter, LPF), seçilen bir kesme frekansından daha düşük bir frekansa sahip sinyalleri ileten ve kesme frekansından daha yüksek frekanslı sinyalleri zayıflatan bir filtredir. Filtrenin tam frekans tepkisi, filtre tasarımına bağlıdır. Filtre bazen ses uygulamalarında yüksek kesimli filtre veya tiz kesilmiş filtre olarak da adlandırılır. Alçak geçiren filtre, yüksek geçiren bir filtrenin tamamlayıcısıdır.

Dış bağlantılar
Low Pass Filter java simulator
ECE 209: Review of Circuits as LTI Systems , a short primer on the mathematical analysis of (electrical) LTI systems.
ECE 209: Sources of Phase Shift , an intuitive explanation of the source of phase shift in a low-pass filter. Also verifies simple passive LPF transfer function by means of trigonometric identity.
Alçılı, Kars

Alçılı, Kars ilinin Merkez ilçesine bağlı bir köydür.

Tarihçe
1836 yılı Gayrimüslim Reaya Defterinde Bedik (Berdik) adıyla yer alan köyde tamamı Ermeni 8 hanede 16 erkek (yetişkin ve çocuk) nüfus kaydedilmiştir. Berdik adı, Ermenicede "pertig" kelimesinden gelmekte olup "kalecik" anlamına gelmektedir. Rus işgalinde 1886 yılında yapılan nüfus sayımında Berdik (Бердык) adıyla görülen köyde 140'ı Türk ve 73'ü Kürt olmak üzere toplam 213 kişi kaydedilmiştir. Köy, 10 Haziran 2004 tarih ve 25488 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan İçişleri Bakanlığı'nın 9.6.2004 tarih ve 2004/5968 sayılı sınır tespit kararı ile Susuz ilçesinden ayrılarak Kars'ın Merkez ilçesine bağlanmıştır.

Coğrafya
Köy, Kars il merkezine 47 km uzaklıktadır.

Nüfus
Kaynakça
Dış bağlantılar
Alçak tabanlı otobüs

Alçak tabanlı bir otobüs, bir otobüs veya troleybüs. Toplu ulaşım için sık tercih edilmektedir. Bir veya daha fazla girişte zemin ve katı arasında basamak yoktur; yolcu kabininin bir kısmı veya tamamı için alçak katı vardır.

Alçak tabanlı otobüsler genellikle kapılardan en az birinin yanında, tekerlekli sandalyelerin, yürüteçlerin, bebek arabalarının park edilebildiği, oturma yeri olmayan (veya katlanabilen oturma yerleri) bir alan içerir.

Kaynakça
Alçak şasi yarı römork

Alçak şasi yarı römork, güverte yüksekliğinde iki parçalı yarı treylerdir. Bu, güvertenin diğer römorklara kıyasla son derece alçak olmasını sağlar. Diğer römorkların yapamayacağı 12 ft (3,66 m) yüksekliğe kadar yasal yükleri taşıma yeteneği sunar. Yarı römorklar, buldozerler, endüstriyel ekipmanlar vb. gibi ağır ekipmanları taşımak için kullanılır.

Kaynakça
Ayrıca bakınız
Süspansiyon (taşıt)
Balast traktörü
Oto taşıyıcı
Alçak rölyef

Alçak kabartma, alçak rölyef veya barölyef ( ) mimari ve dekoratif uygulamalı sanatta yaygın bir kabartma ve süsleme türüdür. Alçak kabartma, çoğunlukla madenî paralar, hatıra plaketi, oymalı taş, intaglio, kaide, nişan ve madalyalar için kullanılır.

Kaynakça
Ayrıca bakınız
Yüksek kabartma
Asamblaj
Detonografi
Kaya kabartması
Büst
Kabartma bant
Alçak Köprü

Alçak Köprü, Amasya şehir merkezinde Yeşilırmak nehri üzerinde bulunan ve Amasya Kalesini güneydeki diğer ilçelere bağlayan bir köprüdür. Amasya'daki Roma Dönemi'nden kalma tek köprüdür. Tamamı oyma taştan yapılmıştır. Ancak zaman geçtikçe Yeşilırmak yatağı dolmuş ve köprünün yüksekliği azalmıştır. Bu nedenle köprü, Alçak Köprü olarak anılmaya başlanmıştır.

1865 yılında Amasya Valisi Ziya Paşa, antik köprü kemerlerini sütun olarak yeniden tasarladı ve üzerlerine ahşap bir köprü inşa etti. Ahşap köprü 1950'li yıllardaki Yeşilırmak selinden dolayı beton ve çelik derzlerle güçlendirilip yenilenmiştir. 2009 yılında restore edilerek bugünkü görünümüne kavuşmuştur.

Kaynakça
Alçaklığın Evrensel Tarihi

Alçaklığın Evrensel Tarihi (özgün İspanyolca adı: Historia universal de la infamia), Arjantinli yazar Jorge Luis Borges'in ilk kez 1935'te basılan ve 1954'te revize edilen kısa öykülerinden oluşan bir derlemedir. Öykülerin çoğu 1933 ile 1934 yılları arasında Critica gazetesinde ayrı ayrı yayınlanmıştır. Büyülü gerçekçilik terimini ilk kullanan Angel Flores, bu kitabı akımın başlangıcı olarak belirlemiştir.

Hikâyeler (Hombre de la esquina rosada hariç) gerçek suçluların kurgulanmış öyküleridir. Kaynaklar kitabın sonunda listelenmiştir ancak Borges yeniden anlatımında, özellikle tarihler ve isimlerde -keyfi veya başka amaçla- pek çok değişiklik yapmıştır. Bu nedenle anlatılara tarihsel olarak güvenilemez. Özellikle İlgisiz Katil kaynak materyalinden önemli ölçüde farklıdır.

Biri 1972, ikincisi 1999 tarihli olmak üzere iki İngilizce çevirisi mevcuttur. 1972 İngilizce baskısı (A Universal History of Infamy, ) Norman Thomas di Giovanni tarafından tercüme edilmiştir. 2004 İngilizce baskısı ( ) Andrew Hurley tarafından çevrilmiş ve İngiltere merkezli yayıncı Penguin Books'un bir bölümü olan Penguin Classics tarafından yayımlanmıştır.

Ayrıca bakınız
Jorge Luis Borges'in bibliyografisi

Kaynakça
Alüminyum atıklar

Kullanılmış alüminyum kaplar ve folyolar, geri dönüşüm yoluyla yeni malzemelerin üretiminde kullanılabilir. Üstelik alüminyum geri dönüşümü, üretimde büyük miktarda enerji tasarrufu sağlar. Birincil alüminyum üretiminde (cevherden alüminyum üretimi) elektroliz ünitesinde demir, çelik üretiminde harcanandan çok daha fazla enerji harcanır. Hurdadan alüminyum üretimini, birincil alüminyum üretimine göre %95 daha tasarrufludur. Alüminyum geri dönüşümü, sanayii, günümüzde en gelişmiş geri dönüşüm sanayilerinden biridir. Tüm dünyada kullanılan alüminyumun %50'si geri kazanılmaktadır. Bu, alüminyumun topraktan çıkarılması ve işlenip elde edilmesinin yol açtığı çevre kirliliğine karşı da bir önlemdir.

Ayrıca bakınız
Alüminyum
Geri dönüşüm
Kaynakça
Alören, Mecitözü

Alören, Çorum ilinin Mecitözü ilçesine bağlı bir köydür.

Tarihçe
Köyün adı, 1793 yılı kayıtlarında Alviran olarak geçmektedir. Yerel halk köye "Alveren" demektedir.

Geçmişi
Yerleşim geçmişi Bizans dönemine dayanan Mecitözü, 1075 yılında Selçuklular tarafından fethedildikten sonra Türk hakimiyetine geçmiştir. Selçuklu döneminde pek bir yapı yapılmayan köy, Osmanlı döneminde de genel anlamda ciddi bir yapı inşası olmadan varlığını sürdürmüştür. 1889 yılında inşa edilen "Alören Cami" ile beraber köy yenilenmiştir. Köy genel anlamda hayvancılık ve tarım (tahıl ve ayçiçeği) köyü olduğu için büyük bir altyapı yatırımı yapılmamış, Cumhuriyet döneminde de günümüzde metruk halde bulunan öğretmen lojmanı ve ilkokul-ortaokul harici bir yapı inşa edilmemiştir.

Alören Köyü Külliyesi
1889 yılında inşa edilen "Alören Cami" ile beraber inşa edilmiştir. Cami ve çevresinde bulunan külliyenin parçaları:

-Alören Cami: 1889 yılında inşa edilen cami 1990 lı yıllar ile 2024 yılları arasında metruk halde kalmıştır. Selçuklu tarz minareye sahip olan cami 2 katlıdır (Kadın ve erkek alanı). Dergah tarzı inşa edilen caminin duvarlarında çiçek süslemeleri ve Ayasofya gravürü bulunmaktadır.

-Yunak: Günümüze kadar gelememiştir.

-Çeşme: Çeşme günümüzde hala vardır ve çalışmaya devam etmektedir.

-Havuz: Günümüzde hala var olan havuz, köylüler tarafından her 6 ayda bir temizlenmektedir.

Şeklindedir.

Coğrafya
Köy, Çorum il merkezine 31 km, Mecitözü merkezine ise kuzeybatıdan 8 km uzaklıktadır.

Nüfus
Kaynakça
Dış bağlantılar
Alçıtepe, Eceabat

Alçıtepe, Çanakkale ilinin Eceabat ilçesine bağlı bir köydür.

Tarihçe
Köyün adı, 1091 yılı kayıtlarında Kríthai ya da Krithiá, 1519 yılı kayıtlarında ise Kirte olarak geçmektedir. Köy, 1928 yılından beri aynı adı taşımaktadır.

Coğrafya
Köy, Eceabat ilçe merkezine 21 km uzaklıktadır.

Nüfus
Galeri
Kaynakça
Dış bağlantılar
Alüminyum alaşımları

Alüminyum alaşımları, alüminyumun esas metal olduğu alaşımlardır. Eşlik eden metallerden en çok kullanılanları Bakır (Cu), Magnezyum (Mg), Manganez (Mn), Silisyum (Si), Çinko (Zn), Kurşun (Pb)'dur.
Alüminyum alaşımları hafiflik ve oksitlenme direnci nedeni ile sıkça kullanılır.
Alaşımların endüstriyel olarak sınıflandırılması, döküm ya da dövme alaşımları, sonrasında ise ısıyla şekillendirilebilir /ısıyla şekillendirilemez şeklinde olmaktadır. Dökme alüminyum alaşımları düşük maliyetli olmasına karşın çekme gerilimleri düşüktür.
Alüminyum florür

Alüminyum florür (AlF3) öncelikle alüminyum üretiminde kullanılan bir inorganik bileşiktir. Bu renksiz katı madde sentetik olarak hazırlanabilir ancak doğada da bulunur.

Üretim ve oluşum
Alüminyum florürün çoğunluğu, alüminanın heksaflorosilik asit ile tepkimeye girmesi sonucu üretilir:
H2SiF6 + Al2O3 → 2 AlF3 + SiO2 + H2O
Alternatif olarak, amonyum heksafloroalüminatın termal olarak ayrışmasıyla da üretilir.

Güvenlik
AlF3 düşük toksisiteye (LD50 600 mg/kg) sahiptir.

Kaynakça
Dış bağlantılar
MSDS
Alüminyum klorür

Alüminyum klorür (AlCl3), alüminyum ve klorürün temel bileşiği. Rengi genel olarak beyazdır fakat Demir(III) klorür ile etkileşime girdiğinde sarı bir renk alır. Katı erime ve kaynama noktası düşüktür. Genel olarak alüminyum metallerin üretiminde kullanılır. Ayrıca kimya endüstrisinin diğer alanlarında da yüksek miktarda kullanılır. Bileşik sıklıkla Lewis asiti olarak anılır.

Yapısı
Susuz
AlCl3 üç farklı yapıda bulunur, dereceye ve duruma göre (Katı, sıvı, gaz). Katı AlCl3, tabaka katmanlı kübik paketlenmiş tabakalar halindedir. Bu çerçevede, Al Oktahedral koordinasyon geometrisi şeklindedir.

Heksahidrat
Heksahidrat [Al(H2O)6]3+ merkezler ve klorür karşı iyonlarından oluşur. Hidrojen bağı katyon ve anyonları birbirine bağlar.

Kaynakça
Dış bağlantılar
International Chemical Safety Card 1125
Index of Organic Synthesis procedures that utilize AlCl3
The period 3 chlorides
MSDS
Government of Canada Fact Sheets and Frequently Asked Questions: Aluminum Salts
Alüminyum bromür

Alüminyum bromür veya diğer adıyla alüminyum tribromür, içinde alüminyum ve brom bulunan, kimyasal formülü AlBr3 veya Al2Br6 olan kimyasal birleşik Mol kütlesi 374,8 gram, erime noktası 97 °C, kaynama noktası 255 °C, yoğunluğu 3,01 g/mL olan suda çözünebilen bir maddedir. Sentezlerde açilleme katalizörü olarak kullanılan, beyazdan sarıya değişen renkte, nem çekici, kristal yapıda bir maddedir. Havada kuvvetle dumanlanır, suyla şiddetle birleşir. Organik çözücülerde çözünür. Dimer biçiminde de bulunur (Al2Br6).

Yapısı
Dimerik formda bulunan alüminyum bromür (Al2Br6) en çok katı halde, koordinasyonsuz çözeltide (örneğin CS2), eriyikte, gaz fazında bulunur. Sadece yüksek sıcaklıkta monomerlerine parçalanır:

Al2Br6 → 2 AlBr3 ΔH°diss = 59 kJ/mol

Bu bileşik ile aynı atomlardan oluşan alüminyum monobromür, HBr ile alüminyumun yüksek sıcaklıktaki reaksiyonundan ortaya çıkmıştır. Oda sıcaklığındaki disproporsiyonlaşma ile alüminyum bromür oluşur:

6/n "[AlBr]n" → Al2Br6 + 4 Al

Bu reaksiyonu tersine çevirmek 1000 °C'den yüksek bir sıcaklıkta gerçekleşir.

Sentezi
Bugüne kadar en yaygın olan alüminyum bromür, Al2Br6'dır. Bu tür standart koşullarda higroskopik renksiz katı madde kullanılır. Tipik renklerin sarı, kırmızı, kahverengi gibi renkler olması demir içeren yabancı maddelerden dolayıdır. Sentezde HBr ile Al kullanılıyor:

2 Al + 6 HBr → Al2Br6 + 3 H2

Direkt bromlama ile de meydana gelebilir:

2 Al + 3 Br2 → Al2Br6
Daha sonra bu madde monomerlerine parçalanabilir:
Al2Br6 → 2 AlBr3 ΔH°diss = 59 kJ/mol

Tepkimeleri
Bazı bulunduğu tepkimeler:
3AlBr3 ⇆ AlBr3 + Al2Br6
AlBr3 + 3NaOH → Al(OH)3 + 3NaBr
AlBr3 + 3H2O → Al(OH)3 + 3HBr
Alüminyum bromürün dimerizasyon tepkimesidir. Bu tepkime 200 °C'nin üstünde gerçekleşir:
3AlBr3 ⇆ AlBr3 + Al2Br6
Alüminyum bromür ile sodyum hidroksit tepkimeye giriyor. Alüminyum hidroksit ile sodyum bromür oluşuyor:
AlBr3 + 3NaOH → Al(OH)3 + 3NaBr
Alüminyum bromür su (sıcak) ile tepkimeye giriyor ve alüminyum hidroksit ile hidrojen bromür oluşuyor:
AlBr3 + 3H2O → Al(OH)3 + 3HBr

Güvenlik
Alüminyum bromür yüksek derecede reaktif bir maddedir.

Kaynakça
Alüminyum oksit

Alüminyum oksit alüminyumun oksijen ile kolayca tepkimesiyle oluşmakta ve genellikle aşındırıcı olarak kullanılmaktadır.

Erime noktası 2045 °C olup saf alüminyumun yaklaşık 3 katıdır. Alüminyuma iyi korozyon direnci kazandırmaktadır. Bu özelliğinin avantajları ve dezavantajları bulunmaktadır. Yine aynı şekilde alüminyumdan daha yoğun ve iletkenliği daha düşüktür. Alüminyum üretiminde boksit rafine edilerek alüminyum oksite, o da Hall-Héroult işlemi kullanılarak alüminyuma dönüştürülür.

Kaynakça
Alí Rodríguez Araque

Alí Rodríguez Araque (9 Eylül 1937, Ejido, Mérida – 19 Kasım 2018, Havana, Küba), Venezuelalı siyasetçi, avukat ve diplomat.

Patria Para Todos (Herkes İçin Anavatan) partisinin lideriydi ve Başkan Hugo Chávez hükûmetinde petrol danışmanı, OPEC Genel Sekreteri, Petróleos de Venezuela (PDVSA) Başkanı gibi çeşitli görevlerde bulundu. Haziran 2008'de Maliye Bakanı olarak atandı. 2012'den 2014'e kadar Güney Amerika Uluslar Birliği Genel Sekreterliği görevini üstlendi. 2014'ten 2018'e kadar Küba'da Venezuela Büyükelçiliği görevindeydi.

Hayatı ve kariyeri
Merida'da doğdu. 1961'de Universidad Central de Venezuela üniversitesi Ekonomi bölümünü bitirdi. Petrol alanında uzmanlık yaptı; enerji sektörü ile ilgili birçok eser kaleme aldı. 1960'larda ve 1970'lerin başında, Venezuela'da faaliyet gösteren Marksist gerilla hareketinde aktif bulundu. "Komutan Fausto" olarak biliniyordu ve iddiaya göre patlayıcı uzmanı olarak hareket ediyordu. Sözde "yatıştırma" politikası, silahlı isyanın sona erdiğinin sinyalini verdikten sonra, silah bırakan son gerilla savaşçılarından biriydi. Hugo Chavez'in göreve geldiği 1999 yılından 2000 yılına kadar Venezuela Enerji Bakanıydı. 2000 yılında OPEC genel sekreteri olarak seçildi ve Ocak 2001'den Temmuz 2002'ye kadar görev yaptı. Kasım 2004'te bir kabine değişikliğinde, Chavez sağlık sorunları nedeniyle görevden ayrılan Roy Chaderton'ın yerine onu Dışişleri Bakanı olarak atadı. 1 Eylül 2006'da Rodriguez, Venezuela'nın Küba Büyükelçisi olarak atandı. Daha sonra, 15 Haziran 2008'de Chavez tarafından Maliye Bakanı olarak atanmadan önce, bir süre Venezuela'daki And Bölgesi'nde Venezuela Birleşik Sosyalist Partisi'nin Başkan Yardımcısı olarak görev yaptı. 2010 yılında Elektrik Enerjisi Bakanı olarak atandı ve 2009-2010 Venezuela enerji krizi sırasında bu pozisyonda kaldı. Sağlık sorunları nedeniyle Ocak 2011'de kısa süreliğine, zamanın Bakan Yardımcısı Héctor Navarro onun yerine geldi. 2014'ten 2018'deki ölümüne kadar Küba'daki Venezuela Büyükelçisiydi. 19 Kasım 2018'de 81 yaşında Havana'da hayatını kaybetti.

Kaynakça