Bel ve Ejderha

Bel ve Ejderha anlatısı, genişletilmiş Daniel Kitabı'na 14. bap olarak eklenmiştir. Orijinal Yunanca Septuaginta metni tek bir el yazması olan Codex Chisianus'ta günümüze ulaşırken, standart metin MS 2. yüzyılda gözden geçiren Theodotion'a aittir.

Bu bölüm, 13. bölümle birlikte deuterokanonik olarak kabul edilir: erken dönem Rabbinik Yahudilik tarafından bilinmiyordu ve çoğu Protestan tarafından kanonik olmadığı düşünülürken, Katolik ve Doğu Ortodoks Hıristiyanlar için kanoniktir ve bazı Protestan Ahiti'nin Apokrif bölümünde bulunur.

Yunanca Septuaginta'da bulunan Daniel Kitabı başlangıçta 12 bölümden oluşuyordu. Daha sonra Daniel ekleri adı verilen üç metin Daniel Kitabı'na eklenmiştir. Bunlar; Azarya'nın Duası ve Üç Kutsal Çocuğun İlahisi, Suzanna ve Yaşlılar (13. bap) ve Bel ve Ejderha (14. bap) dan oluşmaktadır.

Bel ve Ejderha, Daniel Kitabı'nın Yunanca çevirisi Septuaginta'da bulunan iki anlatıdan oluşmaktadır. Birinci anlatı Bel adındaki putun sahte olduğunu açıklayan Danyal'ın bilgeliğini ve cesaretini anlatır. İkinci anlatı ise Babilliler'in taptığı bir ejderhayı Danyal'in nasıl yok ettiğini ve aslanlardan nasıl kurtulduğunu anlatır.

Özet
Bölüm, daha önce üç ayrı anlatıyı temsil etmiş olabilecek tek bir hikâye içeriyor, Danyal'ı Pers kralı Kiros'un sarayına yerleştiriyor: "Kral Astyages atalarının yanına defnedilince yerine Kiros geçti." Danyal orada "kralın yoldaşıydı ve dostlarının en onurlusuydu". Ancak, Theodotion'un Yunanca hikâyesi Astyages zamanına tarihlendirirken, hikâyenin Eski Yunanca versiyonları bunu belirtmiyor. Bu nedenle, kralın gerçek kimliği tartışmaya açık. Douay-Rheims gibi bazı Kutsal Kitaplar, bu kralın daha geleneksel tanımlamasını Kötü-Merodak veya Amel-Marduk olarak kullanıyor. Bu tanımlama, Kutsal Kitap Araştırma Enstitüsü'nün Septuaginta: Daniel adlı kitabında desteklenmektedir; burada Amel-Marduk'un saltanatı ile anlatılanlar arasındaki benzerliklerden söz edilmektedir; yani Amel-Marduk, saltanatı sırasında dini isyanlar gören tek Babil kralıdır.

Bel
Bel anlatısı, (Daniel 14:1–22) putlara tapınmayı alaya alır. Kral Danyal'a sorar: "Bel'in yaşayan bir tanrı olduğunu düşünmüyor musun? Her gün ne kadar çok yiyip içtiğini görmüyor musun?" Danyal, putun tunçla kaplanmış kilden yapılmış bir heykel olduğunu ve bu nedenle ne yiyip ne de içebileceğini söyler. Öfkelenen kral, Bel'deki yetmiş rahibin puta sunulan adakları kimin yediğini kendisine göstermesini ister. Rahipler daha sonra krala, adakları her zamanki gibi (on iki büyük ölçek ince un, kırk koyun ve altı kap şarap) sunmasını ve tapınağın girişini yüzüğüyle mühürlemesini söylerler: Bel adakları tüketmezse rahipler ölüm cezasına çarptırılacak; aksi takdirde Daniel öldürülecektir.

Danyal daha sonra hileyi ortaya çıkarır (rahipler ayrıldıktan sonra kralın huzurunda tapınağın zeminine küller saçarak) ve Bel'in "kutsal" yemeğinin aslında tapınağın kapıları mühürlendiğinde gizli bir kapıdan içeri giren rahipler ve eşleri ve çocukları tarafından gece tüketildiğini gösterir.

Ejderha
Ejderha olarak tercüme edilen Yunanca: δρακων, romanize: drakón kelimesi, Septuaginta'da genellikle vücutlarını sürükleyerek veya kaydırarak hareket eden veya ilerleyen her türlü sürüngen varlığa atıfta bulunmak için sıklıkla kullanılmıştır; terimin bu anlamından, devasa bir sürüngen olabileceği çıkarımı yapılmıştır. Bu sebeple bazı kaynaklarda "ejderha" yerine "yılan" kelimesi kullanılır.

Ejderhanın kısa eşlik eden anlatısına göre (Daniel 14:23–30), "Babillilerin saygı duyduğu büyük bir ejderha vardı". Tapınağın lanetlenmesinden bir süre sonra Babilliler ejderhaya tapınırlar. Kral, Bel'in aksine ejderhanın canlı bir hayvanın açık bir örneği olduğunu söyler. Danyal, ejderhayı mızrak veya kılıç yardımı olmadan öldürmeye söz verir ve bunu, ejderhanın tüketildiğinde patlamasına neden olan kekler (mazalar, arpa kekleri) yapmak için zift, yağ ve kıl (trikalar) pişirerek yapar. Diğer versiyonlarda, başka malzemeler de işe yarar: Midraş'ta bilinen bir biçimde, içine çivilerin saklandığı saman yedirilirdi veya deve postları kızgın kömürlerle doldurulurdu. Benzer bir hikâye Fars şairi Firdevsi'nin Şehname'sinde de geçer; Büyük İskender ya da "İskandar" bir ejderhayı zehir ve katranla doldurulmuş inek derileriyle besleyerek öldürür.

Daha önceki araştırmalar, bu metin ile Mezopotamya mitolojisindeki Marduk ve Tiamat arasındaki mücadele arasında bir paralellik olduğunu ileri sürmüştür; bu mücadelede Marduk'un kontrol ettiği rüzgarlar Tiamat'ı patlatmış ve arpa keki de rüzgarla aynı rolü oynamıştır. Ancak David DeSilva (2018) bu okumaya şüpheyle yaklaşmaktadır.

Babilliler, ilahi varlık ejderhanın öldürülmesi üzerine isyan ettiler ve böyle bir saygısızlığa izin verdikleri için kralı Yahudiliğe geçmekle suçladılar. Bunun üzerine kral, Danyal'ı idam edilmek üzere teslim etmek zorunda kaldı.

Ayrıca bakınız
Suzanna (Daniel Kitabı)
Daniel ekleri
Azarya'nın Duası ve Üç Kutsal Çocuğun İlahisi
Daniel Kitabı

Kaynakça
Özel
Genel
Levine, Amy-Jill 2010. "Commentary on 'Bel and the Dragon in Coogan, Michael D. The New Oxford Annotated Bible (fourth ed.). New York: Oxford University Press.
F. Zimmermann, "Bel and the Dragon", Vetus Testamentum 8.4 (October 1958)

Dış bağlantılar