Ermenistan-Suudi Arabistan ilişkileri

Ermenistan ile Suudi Arabistan arasında resmi diplomatik ilişki bulunmamaktadır. Bununla birlikte, iki ülke arasındaki ilişki, muhtemelen artan Türk etkisine karşı ortak muhalefet nedeniyle, 2010'lardan bu yana önemli ölçüde ısınmaya tanık oldu.

Tarihi
1990'lardan 2010'ların başına kadar
Dağlık Karabağ ihtilafının tarihi, özellikle 1994'te sona eren Birinci Dağlık Karabağ Savaşı nedeniyle, Suudi Arabistan'ın Azerbaycan'ın Karabağ'daki konumunu desteklemesi nedeniyle Suudi Arabistan ve Ermenistan'ın resmi bir ilişkisi yoktur. Bu sorun, Suudi Arabistan'ın Azerbaycan'ın bir parçası olarak Karabağ bölgesi üzerindeki duruşunda kararlı kalması ve ilişki kurmaması nedeniyle kaldı.

2010'ların ortalarından beri
Bununla birlikte, Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman'ın yükselişi ve Suudi Arabistan ile Türkiye arasındaki düşmanlığın artmasından bu yana, Türkiye'nin Ermenistan ile ilişkileri zayıf olduğundan ötürü Suudi Arabistan ve Ermenistan arasındaki ilişkiler yeni bir gelişme seviyesi yaşadı. Suudi Arabistan kısa süre önce 2019'da başlayan Türk karşıtı bir boykot başlattı. Türk hükûmetinin Suudi karşıtı açıklamaları nedeniyle o zamandan beri ilişkiler tırmandı; Ermenistan'ın Türkiye ile Ermeni soykırımı ve Azerbaycan ile ittifakı konusunda anlaşmazlıkları var.

2019'da Suudi Arabistan, Amerika Birleşik Devletleri Kongresi'nde Ermeni soykırımını kabul etmeleri için nihai bir çözüme sponsor olmayı kabul etti. Suudi Prenses Rima bint Bender el-Suud yaptığı açıklamada, Türkiye'yi ikiyüzlülüğü ve soykırımı kabul etmeyi reddetmesi nedeniyle kınadı. Suudi Arabistan'ın Lübnan büyükelçisi de Suudi Arabistan'ın Ermenistan ile dayanışmasını göstermek için Ermeni Soykırımı anıtını ziyaret etmişti.

Eylül 2018'de, iki ülke resmi ilişki kurmamasına rağmen, Suudi Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ve Suudi Kralı Selman, Ermenistan'ın bir atılım olarak kabul edilen bağımsızlık gününü kutladı. Ayrıca, 2020 Dağlık Karabağ savaşı sırasında, Suudi kanalı el-Arabiya, Ermenistan Cumhurbaşkanı Armen Sarkisyan'ın Türkiye ve Azerbaycan'ı kınayan ve uluslararası toplumu Türkiye ve Azerbaycan'ın çatışmaya birlikte müdahale etmesini önlemeye çağıran özel bir konuşmasına ev sahipliği yaptığı için, Birleşik Arap Emirlikleri'nin yanı sıra Suudi Arabistan'ın da gizlice Ermenistan'ı Azerbaycan'a karşı desteklediği düşünülüyordu.

Öte yandan, Suudi Arabistan, büyük ölçüde Suudi Arabistan'ın Azerbaycan'ı İran'a karşı potansiyel bir ortak olarak görmesi nedeniyle, iki tarafı (Ermenistan ve Azerbaycan) sorunu çözmeye çağırarak Ermenistan'a doğrudan destek vermekten kaçınmaya çalıştı. Azerbaycan'ın müttefiki Türkiye'ye giderek daha düşmanca davranıyor.

26 Ekim 2021'de Ermenistan Cumhurbaşkanı Armen Sarkisyan, Ermenistan cumhurbaşkanlığı tarafından tarihi olarak nitelendirilen ve iki ülke liderleri için türünün ilk örneği olan bir ziyaret için Suudi Arabistan'ın Riyad kentine geldi. Başkan, Veliaht Prens Muhammed bin Selman'ın yanında oturduğu Gelecek Yatırım Girişimi forumuna katıldı.

Suudi Arabistan ile Ermenistan arasında 24 Kasım 2023 tarihinde diplomatik ilişkilerin kurulmasına ilişkin protokol imzalandı. Protokol, Ermenistan'ın BAE Büyükelçisi Karen Grigoryan ve Suudi Arabistan'ın BAE Büyükelçisi Sultan bin Abdulla Al-Angar tarafından Abu Dabi'de imzalandı.

Azerbaycan merkezli basın kuruluşu Trend, Suudi Arabistan'ın Azerbaycan'a Ermenistan'la diplomatik ilişki kurma konusunda önceden haber verdiğini öne sürdü.

Kaynakça