Balıkçılar, Ardahan

Balıkçılar, Ardahan ilinin Merkez ilçesine bağlı bir köydür.

Tarihçe
Balıkçılar köyünün eski adı Duduna'dır. Nitekim 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterinde Duduna (دودنە) olarak geçer. Gürcüce “duduni” (დუდუნი) veya “duduna" (დუდუნა) "şırıltı" anlamına gelir. Nitekim Gürcü gazeteci Konstantine Martvileli 1917 yılında, Kura Nehri'nin aşağıya doğru şırıltıyla aktığını ve köye bu sebeple Duduna adının verilmiş olabileceğini yazmıştır.

Duduna köyü, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Artani'de yer alıyordu. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi ve köyün 16. yüzyılın ikinci yarısının hemen başında ele geçirmiştir. Köyde yıkık haldeki Duduna Kilisesi bu dönemden kalmış olmalıdır. Köyün yakınlarında bulunan ve Sakora (საქორა) şeklinde adlandırlan yerdeki megalit yapı kalıntıları da buranın eski bir yerleşim alanı olduğunu göstermektedir.

Duduna köyü, 1595 yılında Duduna Gürcistan Vilayeti içinde Ardahan-i Büzürg livasının Meşe nahiyesine bağlıydı. Nüfusu 69 Hristiyan haneden (345 kişi) oluşuyordu. Vergi yükümlüsü erkek adlarına ve baba adlarına bakınca, köyün nüfusunun çoğunluğunu Gürcülerden oluştuğu anlaşılmaktadır.

Duduna köyü, Çıldır Eyaleti'nin 1694-1732 dönemini kapsayan Osmanlı cebe defterinde de Duduna (دودنە) şeklinde yazılmıştır. Hicri 1121 (1709/1710) tarihinde aynı idari konuma sahip olan köyün hasılası 7.500 akçe idi ve köy Yahya adında birine verilmişti.

Duduna köyü, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca, savaş tazminatının bir parçası olarak Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresince 1886 nüfus tespitinde Duduna (Дудуна) olarak kaydedilmiş olan yerleşim, Ardahan sancağının Ardahan kazasına bağlı Begrehatun nahiyesinin 11 köyünden biri ve bu nahiyenin idari merkeziydi. Nüfusu, 38'i erkek ve 44'ü kadın olmak üzere, 10 hanede yaşayan 82 kişiden oluşuyordu. Bu nüfusun tamamı Türk olarak yazılmıştır.

Duduna köyü, Birinci Dünya Savaşı'ndan sonra, Rus idaresinin son bulmasının ardından bir süre bağımsız Gürcistan'ın sınırları içinde kaldı. Bu durum Mayıs 1920 tarihli Moskova Antlaşması'yla Sovyet Rusya tarafından da tanındı. Kızıl Ordu’nun Gürcistan’ı işgali daha sona ermeden Sovyet Rusya ile Ankara Hükümeti arasında, 16 Mart 1921'de imzalanan Moskova Antlaşması'yla Türkiye'ye bırakıldı.

Duduna 1928 tarihli köy listesinde de Duduna (دودونا) olarak geçer. Bu tarihte köy Kars vilayetinin Ardahan kazasının merkez nahiyesine bağlıydı. Duduna Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında Balıkçılar olarak değiştirildi. 1965 genel nüfus sayımında Balıkçılar köyünün nüfusu 542 kişiden oluşuyordu ve bu nüfus içinde sadece 91 kişi okuma yazma biliyordu. Ardahan ilçesi 1992 yılında il olunca Balıkçılar da bu ilin merkez ilçesi köyü haline geldi.

Köyde megalit bir yapı olan Sakora Kalesi, yerleşim merkezinin 1,4 kilometre doğusunda, Kura Nehri'nin sağ kıyısındaki bir sırtta bulunmaktadır. Doğu ve kuzey tarafında irice taşlarla örülmüş duvarın ilk sırası sağlam kalmıştır. Kalan kısımlar ise yıkılmış ve taş yığınına dönüşmüştür. Kalenin içinde küçük yapıların temelleri seçilebilmektedir. Buranın Gürcüce adı olan "Sakora" (საქორა), "kori" (ქორი) kelimesinden türemiş olup "atmaca yeri" veya "kulübeler yeri" anlamına gelir.

Coğrafya
Köy, Ardahan il merkezine 18 km uzaklıktadır.

Nüfus
Kaynakça
Dış bağlantılar