Bedreddin Mahmud Bey

Bedreddin Mahmud Bey, Mahmud Bey veya Mecdüddin Mahmud Bey (d. 1250-52, Ermenek - ö. 1308, Anamur), Karamanoğulları Beyliği'nin dördüncü hükümdarıdır. Devletin kurucusu Karaman Bey'in oğludur. 1300 yılından 1308 yılındaki vefatına kadar 8 yıl boyunca hüküm sürmüştür. Alâiye Beyliği'nin kurucusu ve ilk beyi olarak kabul edilmektedir.

İlk yılları
Mahmud Bey, 1250-1252 yıllarında Ermenek'te dünyaya gelmiştir. Babası Karamanoğulları Beyliği ve Hanedanı'nın kurucusu Karaman Bey, annesi ise Anadolu Selçuklu Sultanı II. Gıyaseddin Keyhüsrev'in kızıdır. Mahmud'un nasıl bir eğitim aldığına ve nasıl yetiştirildiğine dair güvenilir bir kayıt bulunmamaktadır. Babası beyliğini 1255 veya 1256 yılında kurmuş, gerçekleştirdiği fetihler sayesinde sınırlarını genişletmiş ve kısa sürede bölgede güç kazanmıştır.

Karaman Bey, 1263 yılında Kilikya Ermeni Krallığı'na karşı giriştiği bir savaş sırasında aldığı yaralar sonucunda bir süre sonra hayatını kaybetmiştir. Bu gelişmenin ardından Anadolu Selçuklu Sultanı IV. Rükneddin Kılıç Arslan, Karaman Bey'in oğullarını tutuklatarak Konya'daki Gevele Kalesi'ne hapsettirmiştir. 1266 yılında Rükneddin Kılıç Arslan'ın Moğollar tarafından idam edilmesinin ardından, Muînüddin Süleyman Pervâne devlet yönetiminde tam anlamıyla söz sahibi olmuştur. Pervâne'nin iktidarı ele geçirmesinin ardından Mahmud Bey, kardeşleriyle birlikte serbest bırakılmıştır. Ancak küçük kardeşi Ali Bey rehin olarak Kayseri'de kalmıştır.

Serbest kalmalarıyla beraber ağabeyi I. Mehmed Bey, beyliğin başına geçmiş ve 1278 yılına kadar hüküm sürmüştür. Bu tarihte, Kurbağahisarı mevkiinde az sayıda adamlarıyla ilerlerken Moğol-Selçuklu birliğinin baskınına uğramış; kardeşleri Zekeriya ve Tanu ile iki erkek kuzeniyle birlikte öldürülmüştür. Bunun üzerine diğer bir ağabeyi olan Güneri Bey beyliğin başına geçmiştir.

Mahmud Bey, burada Karamanoğulları'na bağlı Alâiye Beyliği'ni kurarak ailesiyle birlikte buraya yerleşti. 1300 yılına kadar bey olarak görev yaptı. Karamanlıların Alâiye kolunun tarihi de bu olayla birlikte başlamış oldu.

Saltanatı
Güneri Bey, 19 Nisan 1300 günü hayatını kaybetmiştir. Ağabeyinin vefat haberini almasıyla birlikte Mahmud Bey, Larende'de beyliğin başına geçmiş ve hükümdar olmuştur. Kendisine dinin şerefi anlamına gelen Mecdüddin, dinin ışığı anlamına gelen Bedreddin unvanları verilmiştir.

14. yüzyıl'ın ilk yarısı kaynak yetersizliği nedeniyle Karamanlı tarihinin en az bilinen dönemidir. Bu yüzden saltanat dönemine dair çok fazla bilgiye sahip değiliz.

Moğol kumandanı Kazancuk ile savaşması
Moğol kumandanı Kazancuk'un komutasındaki İlhanlı ordusu, Karamanlıları cezalandırmak amacıyla Toros geçitlerine doğru ilerlemiş; ancak iki ordunun burada karşı karşıya gelmesiyle çıkan savaşta, Bedreddin Mahmud Bey, Kazancuk'un ordusunu ağır bir yenilgiye uğratmıştır.

Son yılları ve ölümü
Emir Mahmud, 1308 yılında Kilikya Ermeni Krallığı ile Anamur civarında önemli bir savaşa girmiştir. Bu savaştan Karamanlılar galip çıkmış, Kilikya Ermeni kuvvetleri ise ağır bir yenilgi almıştır. Ancak Emir Mahmud, savaş sırasında aldığı ağır yaralar nedeniyle kısa bir süre sonra hayatını kaybetmiş ve şehit olmuştur. Ölüm tarihi için 1311 veya 1312 tarihini veren kaynaklarda vardır.

Mecdüddin Mahmud Bey'in naaşı, Karaman ilinin Ermenek ilçesine götürülmüş ve Balkusan Köyü'nde yaptırdığı türbeye defnedilmiştir. Ailesiyle beraber medfundur.


Eserleri
Ermenek'te 1302 yılında Ermenek Ulu Camii'ni yaptırmıştır.
Karaman'da olan Karamanoğlu Mehmetbey Türbesi ile yanındaki namazgâh'ı yaptırmıştır.
Ermenek'te 1303 yılında Karamanoğlu Hamamı'nı yaptırmıştır.

Ailesi
Eşleri
Mahmud'un kaç tane eşi olduğuyla alakalı kaynaklar bilgi vermez. En az iki eşi vardı:

Adı Bilinmeyen Hatun (? - ?) — Selçuklu prensesidir. Babasının adı hakkında kaynaklarda bilgi yoktur.
........ Hatun (? - ?)
Erkek çocukları
Yahşi Han (ö. 1342/43) — Karamanoğlu'nun 5. Hükümdarı.
Emir Musa (ö. 1356) — Karamanoğlu'nun 6. Hükümdarı.
I. İbrahim (ö. 1349) — Karamanoğlu'nun 7. Hükümdarı.
Halil Bey (ö. 1348) — Karamanoğlu'nun 8. Hükümdarı.
İsa Bey (? - ?) — bir kızı oldu:
Asil Melek Hatun (ö. Nisan 1387) — ölümcül bir hastalık sebebiyle vefat etmiştir. Karaman'daki Asil Melek Hatun Türbesi'nde medfundur.
Süleyman Bey — 24 Şubat 1307 tarihinde Hatunsaray'da bulunan Şeyh Şibli Zaviyesi Vakfı'nı kurdu.
Yusuf Bey

Kız çocukları
En az bir kızı vardı:
Kızı — Ankara emiri Devlet Şah bey ile evlendi. Bir oğlu oldu:
Melik Nasıreddin Bahtiyar Bey (ö. ?) — babasından sonra Ankara emiri oldu.

Ayrıca bakınız
Karamanoğulları Beyliği
Ermenek Ulu Camii
Alâiye Beyliği

Kaynakça
Dış bağlantılar