Adnan Tanrıverdi

Adnan Tanrıverdi, (8 Kasım 1944, Akşehir - 4 Ağustos 2024, Başakşehir) Türk asker, savunma danışmanı ve iş insanıdır. Evli ve iki çocuk babasıdır. Fransızcaya hakimdir. Türk Silahlı Kuvvetleri bünyesinde yaklaşık otuz yıl görev yapmıştır. Tanrıverdi, 1996 yılında irticai faaliyetlere katıldığı gerekçesiyle ordudan emekli edilmiştir. Kendisi 2000 yılında Adaleti Savunanlar Derneği (ASDER), Adaleti Savunanlar Stratejik Araştırmalar Merkezi – ASSAM ve Uluslararası Savunma Danışmanlık İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş'nin (SADAT) kurucusudur. Tanrıverdi 15 Temmuz darbe girişiminin hemen ardından, 17 Temmuz 2016 tarihinden 9 Ocak 2020 tarihine dek Cumhurbaşkanlığı bünyesinde özellikle güvenlik, savunma ve askerî strateji alanlarında danışmanlık yapmıştır.

Hayatı ve askerî kariyeri
Adnan Tanrıverdi, 8 Kasım 1944 tarihinde Konya'nın Akşehir ilçesinde doğdu. İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi Zooloji Bölümü'nde öğrenim gördükten sonra 1964 yılında Kara Harp Okulu'na girdi ve 1966 yılında topçu subayı olarak mezun oldu. 1967 yılında Topçu ve Füze Okulu Subay Temel Kursunu ikincilikle bitirdi. Mart 1967 tarihinde Teğmenliğe yükseltildi. Aynı yıl Füsun Tanrıverdi ile evlendi.

Türk Silahlı Kuvvetleri bünyesinde yaklaşık otuz yıl görev yapan Tanrıverdi, 1992 yılında Tuğgeneral rütbesine yükseltildi. Tanrıverdi görev süresince “Gayrinizami Harp Kursu” eğitimi aldı. Görev yaptığı kurumlar arasında Genelkurmay Özel Harp Dairesi Başkanlığı ile Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Sivil Savunma Teşkilat Başkanlığı da yer aldı. 1996 yılında irticai faaliyetlere karıştığı şüphesiyle emekli edildi.

SADAT'ın kuruluşu ve faaliyetleri
Tanrıverdi, 28 Şubat 2012 tarihinde Uluslararası Savunma Danışmanlık İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'ni (SADAT) kurdu. Şirket, resmî açıklamalarında savunma organizasyonu, askerî danışmanlık, iç güvenlik eğitimi ve savunma sanayi alanlarında faaliyet yürüttüğünü belirtmektedir. SADAT'ın internet sitesinde yayımlanan misyon açıklamasında, İslam ülkeleri arasında savunma sanayi ve askerî iş birliğinin geliştirilmesi ile “İslam dünyasının dünya süper güçleri arasında hak ettiği yere ulaşmasına katkı sağlanması” hedeflerinin benimsendiği ifade edilmiştir.

SADAT, Türkiye'de uluslararası savunma danışmanlığı ve askerî eğitim hizmeti veren özel şirketlerden biri olarak tanımlanmaktadır. Şirketin eğitim programları arasında kara harekâtı, keskin nişancılık, koruma, sabotaj ve tahrip eğitimi, ileri tek er muharebesi, topçu ve havan ileri gözetleyiciliği ile tank ve zırhlı araç avcılığı gibi başlıkların yer aldığı belirtilmiştir. Ayrıca şirketin “Gayri Nizami Harp Eğitim Paketi” kapsamında pusu, baskın, sabotaj, kurtarma-kaçırma operasyonları, psikolojik harp ve özel kuvvetler harekâtı gibi alanlarda eğitim verdiği öne sürülmüştür. Basında yer alan bazı haberlerde, bu eğitimlerin gerilla savaşı ve kontrgerilla faaliyetleriyle ilişkilendirildiği iddia edilmiştir.

Tartışmalar ve kamuoyundaki iddialar
SADAT, özellikle Suriye İç Savaşı sürecinde çeşitli tartışmaların odağında yer aldı. Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde muhalefet milletvekilleri tarafından verilen soru önergelerinde şirketin faaliyetleri, askerî eğitim programları ve bazı silahlı gruplarla ilişkili olduğu yönündeki iddialar gündeme taşındı. CHP milletvekili Fikri Sağlar tarafından verilen soru önergesinde, SADAT'ın Türk Silahlı Kuvvetleri'ne alternatif bir yapı oluşturduğu ve Suriye'de faaliyet gösteren radikal İslamcı gruplara gayri nizami harp eğitimi verdiği yönündeki iddiaların araştırılması talep edildi. Önergede ayrıca şirketin kamplarında çeşitli gençlik yapılanmalarından kişilerin bulunduğu yönündeki iddialar da dile getirildi.

SADAT ise bu suçlamaları reddederek yaptığı açıklamalarda, herhangi bir ülke veya örgüte gayri nizami harp eğitimi verilmediğini, şirketin eğitim kamplarının bulunmadığını ve IŞİD ya da başka herhangi bir silahlı örgütle bağlantısının olmadığını savundu. Şirket, faaliyetlerinin Türk Ticaret Kanunu çerçevesinde yürütüldüğünü ve gerekli resmî bildirimlerin ilgili kurumlara yapıldığını belirtti. Açıklamalarda ayrıca, SADAT'ın ihtiyaç hâlinde gayri nizami harp eğitimi verebilecek imkân ve kabiliyete sahip olduğu ifade edilerek, bu tür eğitimlerin bazı devletlerin güvenlik ihtiyaçları kapsamında değerlendirilebileceği savunuldu.

Cumhurbaşkanlığı danışmanlığı ve istifası
Adnan Tanrıverdi 15 Temmuz 2016 darbe girişiminin hemen ardından, 17 Temmuz 2016 tarihinden, Ocak 2020 tarihinde verdiği istifasına dek Cumhurbaşkanlığı bünyesinde özellikle güvenlik, savunma ve askerî strateji alanlarında danışmanlık yapmıştır. kamuoyunda çok büyük ses getirmesinin ardından istifa etmiştir.

Tanrıverdi aynı yazıda, İslam İşbirliği Teşkilatı benzeri kurumların daha etkin hâle getirilmesini, Müslüman ülkeler arasında savunma iş birliği mekanizmaları kurulmasını ve uzun vadede federatif ve konfederatif yapılar aracılığıyla bir “İslam Birliği” oluşturulmasını önerdi. İslam ülkelerinin ortak savunma sanayii geliştirmesi gerektiğini savunan Tanrıverdi, bu sayede askerî bağımsızlığın sağlanabileceğini ileri sürdü. Yazının son bölümünde ise İslam ülkelerinin Filistin'e askerî araçlar, üs desteği ve eğitim sağlayarak modern bir Filistin ordusunun kurulmasına katkıda bulunabileceğini ifade etti. Tanrıverdi bu tür bir askerî dengenin kurulmasının ardından İsrail ile “adil, kabul edilebilir ve kalıcı” bir barışın mümkün olabileceğini savundu.

Ayrıca Bakınız
SADAT

Kaynakça