kaan39/turkish-wikipedia-dataset-clean huggingface dataset:
Bosna-Hersek Hırvatları

Bosna-Hersek Hırvatları ( ), Bosnalı Hırvatlar ( ) ya da Hersekli Hırvatlar ( ), Boşnaklar ile Sırplardan sonra Bosna-Hersek'teki en büyük üçüncü etnik grubu ve Bosna-Hersek'in bileşen uluslarından birini oluştururlar. Bosna-Hersek Hırvatları büyük katkılar sağlamıştır. Hırvatların çoğu Katolik olup kendilerini Hırvat dilinin konuşanları olarak tanımlarlar.

15. ile 19. yüzyılları arasında, yani Bosna-Hersek'in Osmanlı yönetimi altında bulunduğu dönem boyunca, Bosna-Hersek'teki Katolikler Osmanlı yönetiminin baskılarına sık sık maruz kalırdı; birçok Katolik bu nedenle bölgeyi terk etti. Bosna Savaşı öncesinde Hırvatların Bosna-Hersek'in birçok farklı bölgesinde bulunmasına rağmen, 1990'larda yer almış etnik temizlik nedeniyle birçok Hırvat, memleketlerinden Bosna-Hersek'in diğer yerlerine sürgün edildi. nda Bosna-Hersek'te yaşayan kişi kendisini Hırvat olarak tanımladı.

Ayrıca bakınız
Hırvatlar
Bosna-Hersek'te Hristiyan dövmeleri

Kaynakça
Bosna-Hersek Federasyonu Ordusu

Bosna Hersek Federasyonu Ordusu, Bosna-Hersek Federasyonu'nun 1995 Dayton Anlaşması'ndan sonra kurulan ordusuydu. Hırvat-Boşnak Savaşı sırasında birbiriyle çatışan iki birleşik birimden oluşuyordu: Boşnak Bosna-Hersek Cumhuriyeti Ordusu (ARBiH) ve Hırvat Hırvat Savunma Konseyi (HVO). 2005 senesinde Bosna-Hersek Savunma Bakanlığı tarafından yönetilen Bosna-Hersek Silahlı Kuvvetleri'ne entegre edilmiştir.

Teçhizat
Piyade Tüfeği

Ana muharebe tankı


Ayrıca bakınız
Bosna-Hersek Cumhuriyeti Ordusu
Sırp Cumhuriyeti Ordusu
Bosna-Hersek'te Savaş

Kaynakça
Bosna-Hersek Partisi

Bosna-Hersek Partisi (Boşnakça: Stranka za Bosnu i Hercegovinu) Bosna-Hersek'te bulunan bir Boşnak milliyetçisi siyasi partidir. Parti, Bosna-Hersek Federasyonu ve Sırp Cumhuriyeti gibi etnik oluşumların elinde devam eden iktidara hararetle karşı çıkmıştır.

Başkanlar
Seçimler
Parlamento seçimleri
Cumhurbaşkanlığı seçimleri
Kaynakça
Bosna-Hersek Millî ve Üniversite Kütüphanesi

Bosna-Hersek Ulusal ve Üniversite Kütüphanesi (Boşnakça ve ; ), Bosna-Hersek'in ulusal kütüphanesidir. Kütüphane, 31 Ekim 1945 tarihinde kurulmuştur. Merkezi Saraybosna'nın Stari Grad belediyesinde yer almaktadır.

Kütüphane binası 20 Nisan 1896 tarihinde açılmış olup Neomağrip tarzında inşa edilmiştir.

Kaynakça
Dış bağlantılar
Bosna (bölge)

Bosna (Kiril alfabesinde: Босна), kuzeyinde ve doğusunda Sava ve Drina, güneyinde Pannonia Ovası bulunan Bosna-Hersek Cumhuriyeti'nin kuzey bölümünü kapsayan tarihi ve coğrafi bölgedir. Güneyinde Hersek bulunmaktadır.

Bosna'nın yaklaşık alanı 41,000 km² olup bugünkü Bosna-Hersek'in %80'ini kapsamaktadır. Bosna ve Hersek bölgeleri arasında resmî bir sınır olmamakla birlikte Ivan-planina gayriresmî sınırları oluşturmaktadır. Bosna tâbiri
ilk defa De Administrando Imperio isimli yazılı kaynakta Sarayevoya yakın bir yerde Bosona isimli küçük bir köy/kasaba olarak geçmektedir (Helence: χωρίον Βόσονα). Hersek ise daha sonra kullanıma girmiştir. Bu bölge isimleri Osmanlı Devleti'nin son dönemlerinde ayrı bölgeleri tarif etmek için kullanılmıştır.

Bosna; Osmanlı Devleti hakimiyeti altında iken, ondokuzuncu yüzyıldan itibaren Rusyanın da teşviki ile karışıklıklara ve isyanlara maruz kalmıştır ve Sırplar tarafından 1849'da çıkartılan isyan Osmanlı birliklerinin bölgeye gönderilmesi ile bastırılmıştır. Bosnada çıkan isyanı bastıran subay ve askerler Bosna Madalyası ile taltif edilmişlerdir.

Kaynakça
Bosna (eyalet)

Bosna Eyaleti veya Bosna Beylerbeyliği ( ), Osmanlı İmparatorluğu eyaletidir. Bosna Eyaleti bugünkü Bosna-Hersek topraklarının tamamı ve Hırvatistan, Sırbistan, Karadağ topraklarının bir kısmı üzerinde kurulmuştur.

Tarihi
Bosna Krallığı 1463 yıılnda, Hersek Dükalığı 1483 yılında Osmanlı İmparatorluğu'na katıldı. Bosna ve Hersek Osmanlı Devleti egemenliğine girdikten sonra 1580 yılına kadar Rumeli Eyaleti'nin bir sancağı oldu. 5 Eylül 1580 tarihli bir beratla, bu topraklarda Bosna Eyaleti kuruldu. Osmanlı İmparatorluğu'nun Avrupa'daki savaşlarıyla sınırlarında değişiklikler oldu. 1833 yılında Hersek müstakil bir eyalet oldu. Hersek Eyaleti, 1851 yılında tekrar Bosna Eyaleti'ne bağlandı. 1864 yılında kabul edilen Teşkil-i Vilâyet Nizamnâmesi ile Bosna Eyaleti kaldırılmış yerine Bosna Vilayeti kuruldu.

Sancakları
16. yüzyılda eyaletin sancakları:
Bosna Sancağı
Bihaç Sancağı
Çernik Sancağı (Zaceşne)
Hersek Sancağı
İzvornik Sancağı
Kırka Sancağı
Kilis Sancağı
Pojega Sancağı

Ayrıca bakınız
Bosna Ayaklanması
Bosna Vilayeti
Osmanlı döneminde Bosna-Hersek
Yeni Pazar Sancağı

Kaynakça
Bosna-Hersek pasaportu

Bosna-Hersek pasaportu Bosna-Hersek vatandaşlarına uluslararası seyahat edebilmeleri amacıyla verilmektedir. Bosna-Hersek'in Biyometrik pasaporta geçmesiyle beraber Bosna-Hersek vatandaşları 15 Aralık 2010 tarihinden itibaren Bosna-Hersek vatandaşları İngiltere ve İrlanda hariç Avrupa'nın çoğu ülkesini vizesiz seyahat etme hakkına sahiptir.

Biyometrik pasaport
Başlangıçta biyometrik pasaportların 2009 sonuna kadar test olacağı açıklandı. 15 Temmuz 2009'da, Bosna-Hersek Sivil İşler Bakanı 15 Ekim 2009 tarihinde biyometrik pasaportların çıkaralacağını duyurdu. Büyük bir miktarda Pasaport Alman yapımcı Bundesdruckerei'ye teslim edilecektir. Tüm Schengen devletleri ile Bosna pasaportu sahipleri vizesiz 15 Aralık 2010 tarihinden itibaren etmeye başlamışlardır.

Haziran 2014 yılında IDDEEA, Bosna-Hersek'in Ekim 2014 yılında biyometrik pasaport (SAC) üçüncü nesilini tanıtacağını duyurdu.

Vize gereksinimleri
Boşnak vatandaşların vizesiz seyahat edebileceği ülkeler
Avrupa
90 gün (İrlanda hariç)
120 gün (vize ülkeye girişte alınabilir.)
30 gün (vize ülkeye girişte alınabilir.)
90 gün (kimlik yeterli)
90 gün
(vize ülkeye girişte alınabilir.)
90 gün (kimlik yeterli)
30 gün
90 gün (kimlik yeterli)
2 ay

Afrika
(vize ülkeye girişte alınabilir.)
(vize ülkeye girişte alınabilir.)
1 ay
3 ay (vize ülkeye girişte alınabilir.)
90 gün
30 gün (vize ülkeye girişte alınabilir.)
1 ay
3 ay (vize ülkeye girişte alınabilir.)
7 gün (vize ülkeye girişte alınabilir.)
3 ay
3 ay (vize ülkeye girişte alınabilir.)
3 ay (vize ülkeye girişte alınabilir.)

Amerika
30 gün
21 gün
90 gün
3 ay
(vize ülkeye girişte alınabilir.)
14 gün
1 ay
1 ay

Asya
90 gün (vize ülkeye girişte alınabilir.)
30 gün (vize ülkeye girişte alınabilir.)
14 gün (vize ülkeye girişte alınabilir.)
17 gün (vize ülkeye girişte alınabilir.)
1 ay (vize ülkeye girişte alınabilir.)
30 gün (vize ülkeye girişte alınabilir.)
Makao 30 gün (vize ülkeye girişte alınabilir.)
3 ay
30 gün
(vize ülkeye girişte alınabilir.)
Nepal 60 gün (vize ülkeye girişte alınabilir.)
30 gün
Güney Kore 30 gün
30 gün
15 gün (vize ülkeye girişte alınabilir.)
30 gün (vize ülkeye girişte alınabilir.)

Okyanusya
31 gün
30 gün
30 gün
30 gün
60 gün
1 ay

Sıralama
Henley Pasaport Endeksi'nin 2026 yayınına göre Bosna-Hersek vatandaşları sınır kapısında vize alarak veya vizesiz 121 ülkeye seyahat edebilirler. Yine bu rapora göre Bosna-Hersek vatandaşları Dünya'da seyahat özgürlüğü açısından 41. sırada yer almaktadır.



Kaynakça
Bosna-Hersek millî basketbol takımı

Bosna-Hersek millî basketbol takımı, Bosna-Hersek'i uluslararası turnuva ve maçlarda temsil eden basketbol takımıdır.Bosna-Hersek millî basketbol takımı 7 kez Avrupa Basketbol Şampiyonası'na katılmıştır.Takımı Sabit Hadžić çalıştırmaktadır.

Takım Kadrosu
2013 Avrupa Basketbol Şampiyonası

Antrenör: Aleksandar Petrović



Geçmiş Kadrolar ve Başarılar
1993 EuroBasket: finished 8. among 16 teamsSabahudin "Dino" Bilalović, Emir Mutapčić, Gordan Firić, Adis Bećiragić, Samir Avdić, Mario Primorac, Emir Halimić, Samir Selešković, Senad Begović, Ilijaš Masnić (Coach: Ibrahim Krehić)

1997 EuroBasket: finished 15. among 16 teamsNenad Marković, Gordan Firić, Adis Bećiragić, Samir Avdić, Elvir Ovčina, Dževad Alihodžić, Haris Mujezinović, Samir Selešković, Sejo Bukva, Adnan Hodžić, Samir Lerić, Azur Korlatović (Coach: Sabit Hadžić)

1999 EuroBasket: finished 15. among 16 teamsNenad Marković, Gordan Firić, Adis Bećiragić, Haris Mujezinović, Jasmin Hukić, Dževad Alihodžić, Elvir Ovčina, Samir Lerić, Abdurahman Kahrimanović, Damir Mirković, Tarik Valjevac, Ivan Opačak (Coach: Sabit Hadžić)

2001 EuroBasket: finished 15. among 16 teamsDamir Mršić, Nenad Marković, Gordan Firić, Haris Mujezinović, Elvir Ovčina, Jasmin Hukić, Samir Lerić, Bariša Krasić, Siniša Kovačević, Goran Terzić, Ivan Opačak, Ramiz Suljanović (Coach: Sabit Hadžić)

2003 EuroBasket: finished 15. among 16 teamsDamir Mršić, Terrell Castle, Haris Mujezinović, Kenan Bajramović, Jasmin Hukić, Elvir Ovčina, Mirza Teletović, Damir Krupalija, Bariša Krasić, Samir Lerić, Siniša Kovačević, Želimir Stevanović (Coach: Draško Prodanović)

2005 EuroBasket: finished 15. among 16 teamsHenry Domercant, Damir Mršić, Aleksandar Radojević, Kenan Bajramović, Mirza Teletović, Jasmin Hukić, Elvir Ovčina, Edin Bavčić, Siniša Kovačević, Samir Lerić, Mujo Tuljković, Vedran Princ (Coach: Mensur Bajramović)

2011 EuroBasket: finished 19. among 24 teamsNemanja Gordić, Aleksej Nešović, Ermin Jazvin, Goran Ikonić, Milan Milošević, Edin Bavčić, Sasa Vasiljevic, Elmedin Kikanović, Mirza Teletovic, Henry Domercant, Nihad Đedović, Kenan Bajramović (Coach: Sabit Hadžić)
Bosna Arap alfabesi

Bosna Arap alfabesi veya alındığı yazı sistemine göre Bosna Osmanlı alfabesi tarihî dönemde Boşnakçayı yazmak için kullanılmış olan bir alfabedir. Arap alfabesinin uyarlanmış biçimi olan Osmanlı alfabesinden geliştirilmiştir.

Bu alfabe, 15. yüzyıl ile 19. yüzyıl arasında kullanılmıştır. II. Dünya Savaşı öncesinde Bosna Arap alfabesini, Latin ve Kiril alfabelerinin yanında resmiyete ulaştırmak için Müslüman Boşnak aydınları arasında girişimler olmuştur. Bosna Osmanlı alfabesi ile son kitap, 1941 yılında basılmıştır. Basılan bu son eser M.S. Serdarević'in “Fikuhul-ibadat” adlı kitabıdır.

Karakterler
Metin örnekleri
مۉلٖىمۉ سه ته‌بٖى بۉژە | Molimo se tebi, Bože (Sana dua ediyoruz, Allah’ım.)

Ayrıca bakınız
Hırvat Türküsü
Bosna Kiril alfabesi

Kaynakça
Dış bağlantılar
Sejfudin Efendi Kemura ve Vladimir Ćorović Metin örneği (Latin karşılığı ile Bosna Arap alfabesi)
Bosna-Hersek İstihbarat ve Güvenlik Teşkilatı

Bosna-Hersek İstihbarat ve Güvenlik Teşkilatı, yaygın olarak BiH tarafından onun kısaltması OSA-OBA olarak tanınan BiH İstihbarat ve Güvenlik Teşkilatı, Bosna-Hersek birincil istihbarat kuruluşudur. Bu 2004 yılının Mart ayında Halkın Bosnalı Temsilciler Meclisi ve Evi tarafından 2004 yılında kuruldu.

Görev ve İşlevi
Devlet İstihbarat Servisinin aşağıdaki görevleri vardır:

ulusal güvenlik amacıyla yurt dışından bilgi toplamak;
bütünlük, bağımsızlık ve anayasal düzenin korunması amacıyla istihbarat etkinliklerini üstlenmek;
terörist eylemler ile ilgili bilgi toplamak, üretim ve uyuşturucu kaçakçılığı, kitle imha ve çevreye karşı suçlar silahların üretimi;
ulusal güvenliği tehlikeye atan organize suçla ilgili bilgi toplamak.

Diğer devlet kuruluşlar ile ilişkisi
Devlet İstihbarat Hizmetleri ve diğer devlet organları ile ilişkisinin Kurumsal Görevi:

Devlet İstihbarat Servisi Başbakan yetkisindedir. Onun Başkanı atanmıştır ve Başbakanın tavsiyesi üzerine Cumhurbaşkanı tarafından ilişiği kesilir.

OSA bu kapsamda etkinlik gösteren ve (ABD Dışişleri Bakanlığı, 2004) "genellikle etkili sivil kontrolü altında" olarak belirlenmiştir ve kurum hala ülke içinde çeşitli suistimaller ile ilişkili olarak, iç politikada önemli bir rol oynamaya devam etmektedir. Arnavutluk hükûmeti istihbarat ve güvenlik hizmetleri de dahil olmak üzere ulusal kurumlar kurmak ya da yenilik yapmaya çalışan ABD ve Avrupa ülkelerinden destek almıştır.

Kaynakça
Bosna Ayaklanması

Bosna Ayaklanması, 1831-1833 yılları arasında Osmanlı İmparatorluğu'nda Bosnalı ayanlar tarafından gerçekleştirilen bir ayaklanmadır. Ayaklanma Padişah II. Mahmud'un ayan sistemini kaldırması üzerine çıkmıştır. İsyana "Bosna Ejderi" lakabıyla da bilinen Hüseyin Kaptan Gradaşçeviç liderlik etmiş olup isyancılar, özerklik ve kendi vezirlerini seçme hakkı talep etmişlerdi.

İsyancılar başta birçok önemli zaferler kazansa da 1832 yılında Saraybosna yakınlarındaki muharebede yenildiler. İsyan Hüseyin Kaptan Gradaşçeviç'in yeterli halk desteğine sahip olmaması ve birçok iç anlaşmazlık nedeniyle başarılı olmamıştır.

Ayrıca bakınız
Hüseyin Kaptan Gradaşçeviç

Kaynakça
Bosna-Hersek taşıt plaka kodları

Bosna-Hersek taşıt plaka kodları, 1998'den itibaren bugünkü tarzına kavuşmuştur. Bugünkü taşıt plakaları ikisi harf beşi rakam olan toplam yedi karakter içerirler. Plakalar ülke çapında tek tiptir ve şehir, belediye, kanton veya entite gibi aracın kayıt yerine dair herhangi bir işaret taşımaz. Buna benzer şekilde, plakalarda herhangi bir arma da yoktur.

Taşıt plakaları sadece Bosna-Hersek’te kullanılan Latin ve Kiril temelli alfabelerde eşit olan harfleri içerirler; A, E, O, J, K, M, T. Bu durum, ülkenin siyasi eşitlik konusunda hassas olan dengelerinin yansıması sayılabilir.

Bosna-Hersek taşıt plakası
Bosna-Hersek taşıt plakalarından genel araç plakaları X00-X-000 düzeninde iki harf ve beş rakam sistemine göre, taksi plakaları ise TA-000000 düzenine göre verilirler. Ülkedeki son plaka düzeni 2009 yılından beri kullanımdadır.

Yarı diplomatik, konsolosluk ve yabancı misyon plaka kodları
Diplomatik veya yabancı misyon (barış gücü, uluslararası kurum vb.) kullanımına ait plaka kodları 1991-1994 yılları içinde Hırvatistan’da da kullanılmışlardır.



Kaynakça
Bosna-Hersek kadın millî ragbi birliği takımı

Bosna-Hersek kadın millî ragbi birliği takımı, ragbi birliğinde Bosna-Hersek'i temsil eden ulusal bir spor takımıdır. İlk olarak 2005 yılında maça çıktılar.

Sonuç özetleri
(Yalnızca tam uluslararası)


Tarihi
Bosna-Hersek Kadın Milli Ragbi Birliği Takımı, 2005 yılında kuruldu. İlk uluslararası maçları için Bosna-Hersekli kadınlar 21 Mayıs 2005'te Zenica'da Norveç ile karşılaştı ve 0:30 kaybetti. Bosna-Hersekli kadınlar henüz galibiyet ve beraberlik alamamışlardır. Kuruldukları tarihten beri Dünya Kupası'na katılamamışlardır.

Sonuçlar
(Yalnızca tam uluslararası)








Kaynakça
Dış bağlantılar
World Rugby'de Bosna-Hersek kadın millî ragbi birliği takımı
Bosna-Çukurçeşme

Bosna - Çukurçeşme Tramvay İstasyonu, İstanbul Tramvayının T4 hattında yer alan ve 17 Eylül 2007 tarihinde hizmete giren tramvay istasyonudur.

Hatlar
(Topkapı - Mescid-i Selam)

Hizmetler
İstasyon Yapısı
Peron yapısı
Güzergâh
Çevre alanı
Yusufbey Camii
Sağlık Mesleki Lisesi Anadolu Lisesi

Görseller
Kaynakça
Dış bağlantılar
Metro İstanbul resmî sitesi
Bosna-Hersek merkezli havayolu şirketleri listesi

Bu, Bosna-Hersek merkezli faal havayolu şirketlerinin bir listesidir.

Tarifeli havayolları
Charter havayolları
Ayrıca bakınız
Bosna-Hersek'teki havalimanları listesi
Bosna-Hersek merkezli eski havayolu şirketleri listesi
Avrupa merkezli havayolu şirketleri listesi
Avrupa merkezli eski havayolu şirketleri listesi
Havayolları listesi
Bosna-Hersek İşçi Partisi

Bosna-Hersek İşçi Partisi (Boşnakça: Laburistička stranka Bosne i Hercegovine) Bosna-Hersek'in Velika Kladuša şehrinde, Una-Sana Kantonu'nda bulunan ve ana üs olarak hizmet veren bir siyasi partidir. Parti, bölgede etkili bir politikacı ve iş adamı olan aynı zamanda savaş suçlusu olarak hüküm giymiş Fikret Abdić'in

Tarihi
Elvira Abdić-Jelenović, babası Fikret Abdić'in önceden kurduğu partisi Demokratik Halk Birliği'nden 2013 yılında yasaklandıktan sonra bir grup taraftarla birlikte 28 Aralık 2013 tarihinde Velika Kladuša'da Bosna-Hersek İşçi Partisi adındaki yeni bir parti kurmuştur. Fikret'in kızı Elvira, partinin ilk başkanı seçilmiştir.

Seçim tarihi
Parlamento seçimleri
Kaynakça
Bosna Bulvarı (İstanbul Metrosu)

Bosna Bulvarı Metro İstasyonu, İstanbul Metrosu'nun M14 (Altunizade - Küçüksu) Metro Hattı'nda yer alan ve 2026'da hizmete girmesi planlanan inşa hâlindeki yer altı metro istasyonudur.

Üsküdar'ın Ferah Mahallesi'nde, Mehmet Akif Ersoy Caddesi ile Bosna Bulvarı'nın birleştiği noktada yer alan istasyonun 2 adet girişi bulunacaktır.

Hatlar
(Altunizade - Küçüksu)

Hizmetler
Peron yapısı
Güzergâh
Çevre alanı
Üsküdar İMKB Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi

Görseller
Kaynakça
Dış bağlantılar
TCDD resmî sitesi
TCDD Taşımacılık resmî sitesi
Bosna-Hersek erkek millî buz hokeyi takımı

Bosna-Hersek erkek millî buz hokeyi takımı, Bosna-Hersek'i uluslararası turnuva ve maçlarda temsil eden erkek buz hokeyi takımıdır. Bosna-Hersek Buz Hokeyi Federasyonu tarafından yönetilmekte olup Uluslararası Buz Hokeyi Federasyonu (IIHF) üyesidir.

Dış bağlantılar
IIHF profile
National Teams of Ice Hockey
Bosna-Hersek kimlik kartı

Bosna-Hersek Kimlik Kartı, Bosna-Hersek vatandaşlarına, vatandaşlık ve kimlik bilgilerini tespit etmek amacıyla verilen bir kimlik belgesidir. Kimlik kartına sahip olan Bosna-Hersek vatandaşları ikamet, çalışma ve kamu hizmet ve ayrıcalıklarından yararlanma haklarını elde etmektedirler.

Tasarım
Kaynakça
Bosna (anlam ayrımı)

Bosna dendiğinde genellikle Güneydoğu Avrupa'da bir ülke olan Bosna-Hersek kastedilir.

Bosna, ayrıca şu anlamlara da gelebilir:

Coğrafya ve Yerleşim
Bosna (bölge), Güneydoğu Avrupa'da tarihî ve coğrafi bir bölge
Bosna Nehri, Bosna-Hersek'te yer alan ve bölgeye adını veren nehir
Bosna, Edirne, Edirne ilinin Merkez ilçesine bağlı bir köy

Tarih
Bosna-Hersek tarihindeki idari birimler:
Bosna Banlığı, 12. ve 14. yüzyıllar arasında var olmuş özerk bir bölge
Bosna Krallığı, Güneydoğu Avrupa'da bir Orta Çağ krallığı
Bosna Sancağı, Osmanlı İmparatorluğu'na bağlı bir idari birim
Bosna Eyaleti, Osmanlı İmparatorluğu'na bağlı bir eyalet
Bosna Vilayeti, Osmanlı İmparatorluğu'na bağlı bir vilayet

Diğer
Bosna Bulvarı (İstanbul Metrosu), İstanbul'da M12 hattında bir metro istasyonu
Bosna-Çukurçeşme, İstanbul'da T4 hattında bir tramvay istasyonu
Bosna Sancağı

Bosna Sancağı ( ), Osmanlı İmparatorluğu'nun bir sancağı. 1463 yılında Rumeli Eyaleti'ne bağlı olarak kurulan sancak, 1580 yılında Bosna Eyaleti'ne bağlandı ve bu eyaletin merkez sancağı oldu. 1864 yılında eyaletlerin kaldırılmasının ardından oluşturulan Bosna Vilayeti'nin bir sancağı oldu. 1908 yılında ise vilayetin Osmanlı yönetiminden çıkıp, Avusturya-Macaristan İmparatorluğu yönetimine girmesiyle birlikte sancak da ortadan kalktı.

Tarihi
Osmanlı Padişahı II. Mehmed'in 1463 yılının mayıs ile temmuz ayları arasında yaptığı sefer sonrasında Bosna, Osmanlı topraklarına katıldı. Bu fethin hemen sonrasında, Rumeli Eyaleti'ne bağlı Bosna Sancağı kuruldu. 1864 yılında kabul edilen Teşkil-i Vilâyet Nizamnâmesi ile birlikte Osmanlı İmparatorluğu'nda eyaletler kaldırılıp, vilayet sistemine geçilince oluşturulan Bosna Vilayeti'nin bir sancağı oldu. 1908 yılında ise vilayetin Osmanlı yönetiminden çıkıp, Avusturya-Macaristan İmparatorluğu yönetimine girmesiyle birlikte sancak da ortadan kalktı.

İdari yapılanması
1468-1469 yılları arasında tutulan icmâl tahrir defterine göre sancağın en büyük idari birimi; Osmanlı egemenliği öncesinde Bosna'daki idari dağılımla ilgili olan ve bu tarihten sonra da kullanımı devam eden vilayetti. 1563 yazında Osmanlı'nın yönetiminden çıkan Hersek topraklarının büyük bir kısmı 1565 ile 1566 yıllarında geri alındı ve Hersek vilayeti olarak Bosna Sancağı'na bağlandı. Bu vilayet ve kadılıklar aşağıdaki gibidir: Yeleç Vilayeti'i yerine Yeni Bazar Vilayeti kullanımı ise 1477 yılına rastlamaktadır. 1485'teki defterde Brod ve Yeni Bazar kadılıklarının yanında Saray, Neretva ve Vişegrad kadılıklarının ismi yer almıştı. 1489 tarihinde ise Neretva ve Brod kadılıklarının aynı kadı yetkisi altında toplandığı belirtilmişti.

Sancak beyleri
Minnetoğlu Mehmed Bey, 1463-7 Şubat 1464
İshakoğlu İsa Bey, 7 Şubat 1464-1470
Ayaz Bey, 1470-1474
Sinan Bey, 1474
Koca Davud Paşa, 1474-1475
Malkoçoğlu Bali Bey, 1475-1477
İskender Paşa, 1477-1479
Koca Davud Paşa, 1479-1480
İskender Paşa, 1480-1482
Yahya Bey, 1482-1483
Ayaz Paşa, 1483-1484
İshakoğlu Mehmed Bey, 1484-1485
Sinan Bey, 1485-1490
Hadım Yakup Paşa, 1490-1493
Yahya Paşa, 1493-1496
Firuz Bey, 1496-1498
İskender Paşa, 1498-1505
Firuz Bey, 1505-1512
Hadım Sinan Paşa, 1512-1513
Yunus Bey, 1513-14 Nisan 1515
İskenderpaşazade Mustafa Paşa, 14 Ekim 1515-17 Nisan 1516
Gazi Hasan Bey, 17 Nisan 1516-1517
Mihaloğlu Gazi Mehmed Bey, 1517-1519
Yahyapaşazade Gazi Bali Bey, 1519-15 Eylül 1521
Gazi Hüsrev Bey, 15 Eylül 1521-1525
Gazi Hasan Bey, 1525-1526
Gazi Hüsrev Bey, 1526-1534
Ulama Han, 1534-1536
Gazi Hüsrev Bey, 1536-18 Haziran 1541
Ulama Han, 18 Haziran 1541-1547
Sofu Ali Bey, 1547-1549
Zülkadiroğlu Mehmed Paşa, 1549-1550
Hadim Ali Bey 1550-1551
Sofu Mehmed Paşa, 1551-1553
Hadım Gazi Ali Paşa, 1553
Dugalı Malkoç Bey, 1553-1554
Kara Osman Han, 1554-1555
Sokollu Kara Mustafa Bey, 155-1557
Biharoğlu Hamza Bey, 1557-1561
Sokollu Hasan Bey, 1561-1562
Bolyanoğlu Sinan Bey, 1562-1564
Sokollu Mustafa Bey, 1564-1566
Sokollu Mehmed Bey, 1566-1568
Ferhad Bey, 1568-25 Haziran 1568
Sokollu Mehmed Bey, 25 Haziran 1568-1574
Sokollu Ferhad Paşa, 1574-1580

Ayrıca bakınız
Bosna Eyaleti
Kaynakça
Bosna Kiril alfabesi

Bosna Kiril alfabesi veya Bosna alfabesi (Boşnakça: Bosančica, Босанчица), kiril alfabesinin Bosna-Hersek, orjinli bir tipi olan alfabedir. Bu yazı sistemi, Bosna bölgesi ve çevresinde (Dalmaçya ve Dubrovnik kesimleri) yaygın olarak kullanılmıştır. Özellikle Hırvat bilim ve yazı çevresinde, bu alfabeyi belirtmede “Hırvat Kiril alfabesi” türünden kullanım da görülmüştür. Alfabenin kullanıldığı dönem 10-18. yüzyıldır.

Terim olarak bu yazı sistemi için özellikle Balkanlar’da birçok ad kullanılmıştır. “Bosančica” terimi en yaygın olanıdır. Diğer terimler harvacko pismo, bosanska ćirilica, bosanica şeklindedir. Hırvat bilim insanı Ćiro Truhelka, Bosančica terimini bilim dünyasına kazandıran kişidir.

Resimler



Ayrıca bakınız
Ban Kulin
Bosna Banlığı
Bosna Krallığı
Kaynakça
Bosna Hersek'in vize politikası

Vizeden muaf ülkelerden birinden gelinmediği sürece Bosna-Hersek ziyaretçileri Bosna-Hersek diplomatik temsilciliklerinden vize almak zorundadırlar.

Vize politikası haritası
Vize muafiyeti
Aşağıdaki 78 ülkenin pasaport hamilleri vizesiz 90 gün boyunca Bosna-Hersek'te kalabilirler:



Avrupa Birliği vatandaşları, Schengen Antlaşmasını imzalayan ülkeler, Andorra, Monako, Karadağ, San Marino, Sırbistan ve Vatikan vatandaşları kimlik kartını kullanarak Bosna-Hersek'e girebilirler.

Maksimum kalış süresi 6 ay içinde verilir (Rusya ve Ukrayna vatandaşları 2 ay).

Çin, Küba, Mısır, Endonezya, İran, Ürdün, Kazakistan, Moldova, Pakistan ve Suudi Arabistan diplomatik veya resmi / hizmet pasaportu sahiplerine ve Cezayir diplomatik pasaport sahiplerine Bosna-Hersek için vize gerekmez. Vize ayrıca ülkede yaşayan vatansız kişiler ve mülteciler için gerekli değildir. (Orta ve Güney Amerika ve Karayip ülkeleri hariç)

Dış bağlantılar
Visa Information ve Vizelerle ilgili Karar

Kaynakça
Bosna Hersek cumhurbaşkanlığı konsey başkanları listesi

Bosna Hersek konsey başkanları listesi. Avrupa ülkesi Bosna-Hersek'te cumhurbaşkanlığı makamında Dayton Anlaşması kapsamında üç etnik grubun temsil edildiği, dört yıllığına seçilmiş üç üyeden oluşan konseyinin 8 aylık dönemlerle başkanlığına seçilerek yer alması ile bu kişiye verilen unvandır.

Bağımsızlık öncesi (1945-1992)
Bağımsızlıktan beri (1992-günümüz)
Ayrıca bakınız
Bosna-Hersek cumhurbaşkanlığı
Bosna-Hersek cumhurbaşkanlığı konsey üyeleri listesi
Bosna Hersek İslam Birliği

Bosna Hersek İslam Birliği (Islamska zajednica u Bosni i Hercegovini) Bosna-Hersek'teki Müslümanların dini bir kuruluşudur. Ayrıca Balkanlar'daki, özellikle
Sırbistan, Hırvatistan, Slovenya, Karadağ, Macaristan ve Boşnak diasporasındaki Müslümanların en yüksek temsilci organı olarak kabul edilmektedir.

Şu anki Reîsü'l-uleması Husein Kavazović'tir.

Tarih
Bosna Hersek İslam Birliği, 1882'de Avusturya-Macaristan'ın Bosna-Hersek'e egemenliği sırasında kuruldu. Sırp, Hırvat ve Sloven Krallığı'nın kurulmasından sonra, İslam Topluluğunun merkezi Saraybosna'dan Belgrad'a taşındı ancak 1936'da Saraybosna'ya geri taşındı. Yugoslavya'nın dağılması sırasında, Yugoslav seviyesindeki örgütlü topluluk dağılırken Yerel ve bölgesel Müslüman toplulukların çoğunluğu, Bosna Hersek İslam Birliğinin tarihi otoritesini kabul etti.

Bosna-Hersek İslami Birliğinin yetkisi altındaki alanlardaki tasavvuf usulleri Bosna Hersek Tarikat Merkezinde faaliyet göstermektedir ve özerk fakat İslam Topluluğuna ve Reîsü'l-ulemaya tabidir.

Ayrıca bakınız
Mehmed Refik Efendi
Balizade Mustafa Efendi
İslami dini liderler
Hilâfet

Kaynakça
Dış bağlantılar