kaan39/turkish-wikipedia-dataset-clean huggingface dataset:
Forvet (buz hokeyi)

Buz hokeyinde forvet, karşı takımın kalesine gol atmak veya gol pası vermekten sorumlu olan bir oyuncu pozisyonudur. Genellikle forvetler kaleden kaleye buzun üç farklı şeridinde kalmaya çalışırlar. Ancak bir şeritte kalmak zorunlu değildir. Bir şeritte kalmak, üçgen olarak bilinen yaygın hücum stratejisinin oluşturulmasına yardımcı olur. Bir forvet pakı alır ve ardından forvetler onu kendi aralarında paslayarak kalecinin bir yandan diğer yana hareket etmesini sağlar. Bu strateji, gol fırsatları için ağı açar. Bu strateji, oyunun sürekli akışını sağlayarak hücum bölgesinde bir takımın oyun kontrolünü sürdürmeye çalışır. Forvetler, mavi çizgide oynayan defans oyuncularına pas atabilir, böylece oyunu serbest bırakır ve ya noktadan (defansın durduğu mavi çizgi pozisyonu) bir şut ya da hücuma geri bir pas atılmasına izin verir. Bu daha sonra üçgeni tekrar başlatır.

Forvetler ayrıca buz üzerinde defans oyuncularıyla savunma sorumluluklarını paylaştılar. Her takımın her çizgide sol kanat, orta oyuncu ve sağ kanat olmak üzere üç forveti bulunmaktadır.

Ek okuma
Forza Horizon 6

Forza Horizon 6, Playground Games tarafından geliştirilen ve Xbox Game Studios tarafından yayımlanan, yakında çıkması planlanan bir yarış oyunudur. Oyun, Forza Horizon 5'in ardından gelen altıncı Forza Horizon oyunu olup, genel olarak Forza serisinin on dördüncü ana yapımıdır. Forza Horizon 6'nın, 19 Mayıs 2026 tarihinde Windows ve Xbox Series X/S için yayımlandı.

Forza Horizon 6, Japonya'da geçen bir açık dünya yarış oyunudur. Oyunun haritası, serinin bugüne kadarki en büyük haritası olup Tokyo şehir bölgesi, serinin “en karmaşık ve en detaylı sürülebilir alanı” olarak tanımlanmaktadır. Tokyo, önceki Horizon oyunlarındaki şehir alanlarının herhangi birinden beş kat daha büyüktür. Forza Horizon 4 ve Forza Horizon 5te olduğu gibi, oyunda mevsimsel değişimleri yansıtan dinamik bir hava durumu sistemi bulunmaktadır.

Oyuncular oyuna bir turist olarak başlar ve Horizon Festivali'ne katılmaya hak kazanmak için ilerler. Önceki oyunlardan geri dönen bileklik ilerleme sistemi sayesinde oyuncular, yarışları ve etkinlikleri tamamlayarak yeni bileklikler kazanır ve daha hızlı, daha üst seviye araçların kilidini açar. Altın bilekliğe ulaşan oyuncular, özel yarışlar ve benzersiz meydan okumalar içeren Legend Island adlı özel bir bölgeye erişim kazanır.

Oyun, çıkışında kapsamlı şekilde özelleştirilebilen 550'den fazla araç içermektedir. Oyuncular, açtıkları araçları aynı zamanda hızlı seyahat noktası olarak da işlev gören sekiz farklı garajdan birinde depolayabilir. Ayrıca, kırsal Japonya'da yer alan ve çeşitli dekoratif öğelerle kişiselleştirilebilen dağ yamacındaki bir mülk olan “The Estate” açılabilmektedir.

Ayrıca bakınız
Forza Horizon 4
Forza Horizon 5

Kaynakça
Fosforlu Mağara

Fosforlu Mağara, Antalya'nın Alanya ilçesinde bir mağara.

Fosforlu Mağara, Alanya yarımadasının Damlataş tarafındaki yamacında bir deniz mağarasıdır. Küçük tekneler mağaranın içine girer. Mağaranın jeolojik yapısından kaynaklanan zemini, geceleri ay ışığının yansıması nedeniyle fosfor gibi parlamaktadır. Parıltı gündüzleri de fark edilmektedir. Gezi tekneleri, Fosforlu Mağara'nın önünde de kısa yüzme molaları vermektedir.
Fosforlu Cevriyem (albüm)

Fosforlu Cevriyem, İbrahim Tatlıses'in 21 Aralık 1988'de Tatlıses Plak firmasından çıkardığı albümdür. Tatlıses Plak kapandıktan sonra, albümün yayın hakkı Emre Plak'a devredilmiştir. Prodüktörlüğünü İbrahim Tatlıses'in yaptığı albümün, müzik yönetmenliğini ise Yavuz Taner ve Mustafa Özhan yapmıştır.

Şarkı listesi
Albüme ait bilgiler
Muradı Böyle şarkısının kaynak kişisi bazı kaynaklarda Abdurrahman Kızılay olarak geçmektedir.
Bıraktı Geçti (Dergah Senden) şarkısı bir Azerbaycan türküsüdür.
Çiftetelli (Kadifeden Kesesi) şarkısı bir İstanbul türküsüdür.

Künye
Müzik Yönetim: Yavuz Taner Mustafa Özhan
Tonmaister: Mehmet Akkaş
Süpervizör: Selahattin Sarıkaya
Montaj ve Miksaj: Murat Papaker
Stüdyo: İstanbul Ses Kayıt
Fotoğraflar: Stüdyo Erol
Kapak Tasarım: Bülent Engez
Orkestra bilgileri
Kemanlar: Aydın Aydınlık Selahattin Ellek Özcan Büyük Adnan Birol Ferda Anıl Yarkın Mehmet Dağdelen Ergin Uğurlar Özer Arkun
Kanun: Alaattin Coşkuner
Kaval: Süleyman Öztop
Bağlama: Şükrü Uğurluel
Bas Gitar: Erdinç Şenyaylar
Klavye: Rıdvan Bayat
Tef: Ali Fevzi Öye
Darbuka: Murat Arsalan
Hollo: Caner Öye
Bongo: Mustafa Yalçın
Mazar: İsmail Dalkıran
Vokaller: Figen Küçükel Aysel Demiryürek Esin Şanlıel

Bu kasette emeği geçen tüm arkadaşlarımıza bilhassa Tatlıses Plak orkestrasına teşekkür ederiz.

Kaynakça
Fosforik asit yakıt hücresi

Fosforik asit yakıt hücresi (FAYH), elektrolit olarak sıvı fosforik asit kullanan yakıt hücresidir.

Elektrotlar karbon kâğıttan yapılmış olup ince yayılmış platin katalizör ile kaplıdır ve bu nedenle üretimleri pahalıdır. Hidrojen akımındaki karbon dioksit varlığından etkilenmez. Fosforik asit 40 °C de katılaşır, dolayısıyla hücreyi çalıştırmak ve çalışmasını sürdürmek zordur. Oysa 150 ile 200 °C ler arasındaki sıcaklıklarda atılan su, buhara dönüşür ve su ısıtmada kullanılabilir. FAYH ler daha çok durağan (sabit) uygulamalar için uygun olup ısı ve güç termodinamik verimi yaklaşık %80 dir.

Dış bağlantılar
National Pollutant Inventory - Phosphoric acid fact sheet
Fosforesans

Fosforesans, floresansla ilişkili bir çeşit ışıldama şeklidir. Floresanstan farklı olarak fosforesant maddeler soğurdukları enerjiyi hızlıca geri vermezler.

Triplet durumdaki elektronlar eski dönüş yönünü kazandıktan sonra normal yörünge düzenindeki diğer elektronların yanına dönebilirler. Bu arada elektron çok daha yüksek bir yörüngede fırlatmada işlev gören enerji, ışık enerjisi olarak geri verilir. Bu olay fosforesans olarak isimlendirilir.

Malzemeler
Fosforlu malzemelerde kullanılan yaygın pigmentler arasında çinko sülfür ve stronsiyum alüminat bulunur. Güvenlikle ilgili ürünlerde çinko sülfürün kullanımı 1930'lara kadar uzanır.

1993 yılında stronsiyum alüminat pigmentlerinin geliştirilmesi, yüksek parlaklığa ve uzun fosforesansa sahip, özellikle de prometyum kullanan, karanlıkta parlayan malzemelerin yerine geçecek bir malzeme bulma ihtiyacıyla teşvik edildi. Bu, Yasumitsu Aoki'nin (Nemoto & Co.) çinko sülfürden yaklaşık 10 kat daha fazla parlaklığa ve yaklaşık 10 kat daha uzun fosforesansa sahip malzemeleri keşfetmesine yol açtı. Bu, çinko sülfit bazlı ürünlerin çoğunu yenilik kategorisine düşürdü. Stronsiyum alüminat bazlı pigmentler artık çıkış tabelalarında, yol işaretlemelerinde ve güvenlikle ilgili diğer tabelalarda kullanılmaktadır.



Hem fosforesans (T1‘den S0‘ya geçiş) hem de sistemler arası geçiş (ISC) yoluyla uyarılmış tekli durumdan (örneğin S1) T1 üretimi spin yasaklı süreçler olduğundan çoğu organik malzeme, uyarılmış üçlü durumu doldurmada çoğunlukla başarısız oldukları için önemsiz fosforesans sergiler ve hatta T1 oluştuğunda, fosforesans çoğunlukla ışınımsal olmayan yolaklar tarafından geride bırakılır.

ISC'yi ve fosforesansı arttırmaya yönelik bir strateji, spin-yörünge eşleşmesini (SOC) artıran ağır atomların dahil edilmesidir. Ayrıca SOC (ve dolayısıyla ISC), Mustafa El-Sayed kuralı olarak da bilinen n-π* ve π-π* geçişlerinin farklı açısal momentumlarla birleştirilmesiyle desteklenebilir.
Bu tür geçişler tipik olarak karbonil veya triazin türevleri tarafından sergilenir ve çoğu organik oda sıcaklığında fosforesan (ORTP) malzeme bu tür kısımları içerir.
Buna karşılık, titreşim gevşemesi ve oksijen söndürme ve üçlü-üçlü imhalar dahil olmak üzere rekabetçi ışınımsız deaktivasyon yollarını engellemek için, organik fosforların polimerler ve moleküler katılar gibi katı matrislere gömülmesi gerekir (kristaller, kovalent organik çerçeveler, ve diğerleri).

Ayrıca bakınız
Fosfor

Dış bağlantılar
Fosforesans



Kaynakça
Fosforilasyon

Fosforilasyon, bir fosfat grubunun organik moleküle bağlanmasıdır. Fosfat grubunun ayrılması ise defosforilasyon olarak adlandırılır.

-Fosforilasyon aşağıdaki şekildedir:

Oksidatif fosforilasyon, gıdaların oksidasyonu sonucu ATP'nin oluştuğu metabolik yol.
Fotofosforilasyon, hücrelerde ışık enerjisi ile ATP üretimi.
Substrat düzeyinde fosforilasyon, reaktif bir ara üründen ADP'ye fosfat grubu aktarımı ile ATP'nin üretildiği bir kimyasal reaksiyondur.
Protein fosforilasyonu, proteinlerde serin, treonin veya tirozin kalıntılarına, bir kinaz enzimi aracılığıyla bir fosfat grubunun eklenmesidir.
Kimyada, fosforik asidin esterlerine organofosfat denir.
Fosfor döngüsü

Fosfor döngüsü karbon (C), oksijen (O), azot (N) gibi elementlerin döngülerine kıyasla daha basittir. Çünkü, fosfor gaz haline geçemediği için, atmosfere geçiş evresine sahip değildir. Bu nedenle fosfor döngüsü, karalardan sulara, sulardan karalara doğru gerçekleşir.

Fosfor canlı ve cansız sistemlerde, fosfat olarak bulunur. Fosforun kaynağı, fosfatlı kayaçlardır. Fosfatlı kayaçlar, yağmur, rüzgâr gibi etkenlerle aşındıkça inorganik fosfat olarak yavaş yavaş toprağa taşınır. Bitkiler tarafından topraktan alınan inorganik fosfat, organik fosfata dönüştürülür.

Bitkilerdeki organik fosfat, önce otçul, bunlardan da etçil hayvanlara aktarılır. Ölen hayvan ve bitkilerin yapısındaki organik fosfat, saprotrof bakteri ve mantarların metabolizmasıyla fosfat olarak toprağa salınır.

Karasal ekosistemlerde olduğu gibi sucul ekosistemlerde de fosfor döngüsü gerçekleşir. Kayaçlardan sulara taşınan fosfat, suların derinliklerine çöken (sedimantasyon) bitki ve hayvan artıkları nedeniyle ekosistemdeki fosfor belirli oranda azalır. Bu şekilde depolanan fosfor, oluşabilecek jeolojik olayların etkisiyle karalara geçmeleri durumunda, tekrar kullanılabilirler. Doğal olayların yanı sıra, insanların gerçekleştirdiği kimyasal ve endüstriyel işlevler, çöpler ve fosfatlı temizlik maddeleri fosfor döngüsünde etkili olmaktadır.

Fosfatlı kayaçların yapay gübre üretiminde kullanımı gün geçtikçe artmaktadır. Toprağa atılan bu gübrelerin önemli bir kısmı, sularla denizlere kadar taşınır. Ayrıca insanların, yol, köprü, konut yapımı gibi etkinliklerle oluşturduğu atıklar, kullanılan fosfatlı ilaç ve deterjanlarda fosfat döngüsünün gerçekleştirilmesinde etkili olmuştur.

Dış bağlantılar
Environmental Literacy Council - Phosphorus Cycle
Monitoring and assessing water quality, section 5.6 Phosphorus - EPA
Fosfodiester bağı

Fosfodiester bağı, DNA ve RNA'daki fosfatların, şekerlerle yaptığı bağa verilen addır. Bu bağ, doğadaki en güçlü kovalent bağlardan biridir. Fosfodiester bağı, ardışık nükleotit şekerlerinden birisinin 5'-hidroksil grubunun, diğerinin 3'-hidroksil grubuna fosfat köprüsü aracılığı ile bağlanmasıyla oluşur.

Sonuç olarak uzun ve düz bir zincir yapısı belirir. DNA'nın ana iskeletini de bu deoksiriboz-fosfat bağı zinciri oluşturur. Bu iskelet boyunca var olan baz dizileri genelde zincirin 5' ucundan 3' ucuna doğru azalır. DNA ve RNA'da yer alan nükleotitlerdeki fosfolipit bağları hidroliz veya enzimler aracılığıyla parçalanabilir. Bu enzimlere nükleaz adı verilir. Aynı şekilde, DNA'daki bağları parçalayan enzime deoksiribonükleaz, RNA'daki fosfodiester bağlarını parçalayan enzime ribonükleaz adı verilmektedir.
Fosforik asit

Fosforik asit, kimyasal formülü H3PO4 olan bir mineral asididir. İlaç endüstrisi, yağ sanayi, sinek ilacı üretimi ve çeşitli temizleme amaçlarıyla kullanılır. Gıda sektöründe ise kola ve kabartma tozları içerisinde kullanılan bu asit DNA ve RNA'nın yapısına da katılır. Aynı zamanda tüm nükleotitlerin yapısında bulunur. İnorganik bir bileşik olan fosforik asit, nükleik asitlere asidik özelliğini kazandıran gruptur.

Kaynakça
Fosfor Mustafa Sıdkı Paşa

Fosfor Mustafa Sıdkı Paşa (1823 - 1889), 19. yüzyılın ikinci yarısında Osmanlı ordusunun yüksek kademelerinde komutanlık yapmış ve Bahriye Nazırlığına kadar yükselmiş bir askerdir. Ayrıca başta Erzurum olmak üzere birçok Osmanlı vilayetinin valiliğini yapmıştır.

Hayatı
Fosfor Mustafa Paşa 1823 yılında Manisa'ya bağlı Soma'da doğdu. Babası ayakkabı satıcısı Hacı Osman Ağa idi. 1843 yılında askerlik okuluna girdi. Yeni açılan Mekteb-i Fünun-u Harbiye-i Şahane'nin ilk öğrencilerinden biri oldu. 1848 yılında Erkan-ı Harbiye yüzbaşısı oldu. 1853 yılında mezun olduğu Harbiye Mektebine öğretmen olarak atandı ve uzun yıllar topçuluk, topoğrafya, arazi taksimi dersleri verdi. Rütbesi önce Miralaylığa, sonra liva ve ferikliğe yükseltildi.

1863 yılında Anadolu İstihkamatı Komisyonu Reisliğine atanarak Erzurum'a gönderildi. 1869 yılında 4. Ordu müşirliği ve aynı zamanda Erzurum valiliğine getirildi. Valiliği sırasında 93 Harbi'nde Kafkasya Cephesi'nin savunmasında büyük bir rol oynayacak olan Erzurum Tabyaları'nı inşa ettirdi. 1871 yılında Tophane müşiri ve aynı zamanda Bahriye Nazırı oldu. 1874 yılında Şura-yı Devlet üyesi tayin edildi. 1893 yılında önce İşkodra valisi, sonra da Erzurum valiliğine ikinci bir defa getirildi. 1875 yılında önce Konya, sonra da Trablusgarp valisi oldu. 1877-1878 yıllarında yapılan 93 Harbi sırasında seraskerlik yaptı. Savaştan sonra 1878 yılı sonunda 4. kez Erzurum valisi oldu. Bu görevi 19 Ocak 1890 tarihinde ölene kadar sürdürdü. Mezarı Erzurum'da bulunmaktadır.

Fosfor Mustafa Paşa'nın savaş sanatıyla ilgili Fransızcadan yaptığı birçok tercüme kitapları bulunmaktadır.

Kaynakça
Fosfolipaz

Fosfolipaz, fosfolipitlerin yağ asitleri ve başka lipofilik maddelere hidrolizini gerçekleştiren enzim türü. Katalizörlüğünü yaptıkları reaksiyon türüne göre dört ana sınıfa ayrılırlar:
Fosfolipaz A
Fosfolipaz A1 - SN-1 asil grubunu ayırır
Fosfolipaz A2 - SN-2 asil grubunu ayırır ve araşidonik asit üretir
Fosfolipaz B - SN-1 ve SN-2 asil gruplarını ayırır; lisofosfolipaz olarak da bilinir
Fosfolipaz C - fosfattan hemen önce molekülü bölerek fosfat içeren bir grup ve digliserit üretir. İkincil haberci olan inositol trifosfatın üretimini sağlayan fosfolipaz C, bu özelliğiyle sinyal transdüksiyonunda önemli rol oynar.
Fosfolipaz D - fosfattan hemen sonra molekülü bölerek fosfatidik asit ve bir alkol üretir
Fosforlu kalem

Fosforlu kalem bir yazı metnini canlı, optik saydam ve yarı saydam bir renkle işaretleyerek dikkat çekmede kullanılan bir kalem türüdür.

En çok kullanılan fosforlu kalem, piranin ile renklendirilen floresans sarı renkli fosforlu bir kalemdir. Diğer renkler için rhodaminler (Rhodamine 6GD, Rhodamine B) gibi farklı bileşikler kullanılır.

Fosforlu kalem, siyah veya opak mürekkep yerine saydam floresans mürekkepli keçeli bir kalemdir.

İlk fosforlu kalem 1963'te Dr. Frank Honn tarafından icat edildi ve HI-LITER markası kullanılarak Carter's Ink Company tarafından üretildi. 1975 yılında Carter's Ink Şirketi'ni satın alan Avery Dennison Şirketi artık bu markanın sahibidir.


Schwan-Stabilo, 1971'den beri keçeli yazma araçları üretmektedir. 2003 yılında şirket adını Stabilo International olarak değiştirdi.

Türleri
Birçok fosforlu kalem parlak, çoğunlukla floresan ve canlı renklerdedir. Floresan olduğundan, kalem mürekkep siyah ışık altında parlar. En yaygın fosforlu kalem rengi sarıdır, ama turuncu, kırmızı, pembe, mor, mavi ve yeşil renkleri de vardır. Bazı sarı fosforlu kalemler çıplak gözle yeşilimsi görünebilir.

Fotokopi çekildiğinde, kopyada gölge istenmeyen yerlerde sarı renk tercih edilir. Ancak, farklı renk vurgulayıcıların eşzamanlı olarak kullanılması, sistematik olarak bilgiyi daha düzenli, okunaklı ve yüksek kontrastlı yapabilir.

Fosforlu kalemlerin geri çekilebilir keçe uçlu veya keçe uç karşısında silgili gibi farklı çeşitleri de vardır. Trilighter modeli ise her köşesinde farklı renkte ucu olan üçgen şekilli fosforlu kalemdir. Yağlı pastel boya ve mum pastel boya benzeri bir kaliteye sahip bazı kalemlerde vardır.

"Kuru fosforlu kalemler", keçe uç yerine ince bant şerit süren bir uygulayıcısı vardır. Standart kalemlerin aksine kolayca silinebilirler. Bunlar, bazen ince etli üreme organlarını vurgulamada faydalı "kuru işaret vurgulayıcılardan" farklıdırlar.

"Jel fosforlu kalemler", keçeli uç yerine jel çubukludur. Jel, diğer fosforlu kalemlerin mürekkepleri gibi kağıttan sızmaz veya kalemde kurumaz.

"Sıvı Fosforlu kalemler" inde çeşitli renkleri vadır ve vurgulama sırasında bir sayfaya daha fazla mürekkep sürdükleri için, sıvı olmayan türlere göre sözcükleri daha çok vurgular. Ayrıca sıvı fosforlu kalemlerle sayfaya daha fazla vurgulama mürekkebi sürülmesi, vurgulama mürekkebinin zamanla solmaya karşı daha dirençli yapar.

"Pastel fosforlu kalemlerde floresan boya yerine pastel boyalar kullanılır.

Yazılımda kullanılması
Bazı kelime işlemci yazılımı, bazı terminalleri'nde ters video'ya benzer bir teknik kullanarak vurgulamayı taklit edebilir. Bazı sözdizimi vurgulama biçimleri, metinde parlak veya pastel bir arka planla vurgulayıcı kalem tarzında da görüntülenebilir. Bazı web tarayıcı eklenti'leri ayrıca kullanıcıların web sitelerinde ve çevrimiçi PDF'lerde dijital vurgu oluşturmaya olanak sağlar.

Kaynakça
Fosforlu Cevriyem (film)

Fosforlu Cevriyem yönetmeliğini Nejat Saydam'ın yaptığı 1969 yapımı sinema filmi.
Oyuncular
Türkan Şoray
Tanju Gürsu
Suzan Avcı
Önder Somer
Fatma Karanfil
Altan Günbay
Danyal Topatan
Semih Sezerli
Mümtaz Ener
Süheyl Eğriboz
Muammer Gözalan
Mümtaz Alpaslan
Nermin Özses
Mesure Eker
Aydın Tezel
Ahmet Karaca
Kaynakça
Dış bağlantılar
Fosfat soda

Fosfat soda, keskin veya ekşi bir tada sahip bir içecek türüdür. Bu içecekler 1870'lerde Amerika Birleşik Devletleri'nde çocuklar arasında popüler oldu. Fosfatlı içecekler meyve aromaları, yumurta, malt veya şarap ile yapılmıştır. 1900'lerde içecekler popüler hale geldi ve 1930'larda dondurma bazlı ikramlara popülerliğini kaybetmeden önce, soda makinelerinde meyve aromalı fosfatlı gazozlar servis edildi.

Fosforik asit, Coca-Cola da dahil olmak üzere birçok şişelenmiş meşrubatta kullanılmıştır. Horsford Chemical Company tarafından yapılan orijinal asit fosfat; kalsiyum, magnezyum ve potasyum fosfat tuzlarının az miktarda fosforik asitle karışımıydı ve taze sıkılmış limon suyuyla aynı pH'ı 2 ila 3 arasında olan bir sıvı karışım üretiyordu.

Kaynakça
Fosfodiesteraz

Fosfodiesteraz, fosfodiester bağını kıran bir enzimdir.

Klinik önemi
Fosfodiesteraz enzimlerinin, normal ve lösemik lenfositler dahil olmak üzere farklı hücre tiplerinde farklı olduğu gösterilmiştir ve benzersiz doku dağılımları, yapısal özellikleri ve fonksiyonel özellikleri nedeniyle sıklıkla farmakolojik inhibisyon için hedeflerdir.

Kaynakça
Fosforlu Cevriye (film)

Fosforlu Cevriye, Suat Derviş'in aynı adlı eserinin 1959 çıkışlı sinema uyarlaması. Başrollerinde Neriman Köksal ve Orhan Günşiray'ın olduğu filmin yönetmenliğini Aydın Arakon yaptı.

Oyuncular
Neriman Köksal - Necla/Fosforlu Cevriye
Orhan Günşiray - Kıtıpiyoz Çetin
Şükran Sabuncu - Nüveyre
Leman Altıntaş - Perihan
Cemil Nur
Adnan Gülbahar
Muammer Gözalan - Nurettin
Selahattin Yazgan - Katip Şakir

Dış bağlantılar
Fosforlu

Fosforlu, yönetmenliğini İbrahim Tatlıses'in, senaristliğini Erdoğan Tünaş'ın yaptığı, başrollerinde İbrahim Tatlıses ve Sevtap Parman'ın rol aldığı 1989 yapımı Türk filmidir. Film, çocukluklarından beri ayrılmaz iki arkadaş olan biri kız biri erkek iki yankesicinin başlarından geçen olayları konu alır.

Oyuncular
İbrahim Tatlıses - Şahin
Sevtap Parman - Fosforlu
Hüseyin Peyda
Suzan Avcı
Ekrem Dümer
Erdal Tosun
Baykal Kent

Dış bağlantılar
IMDb´de
Fosfolamban

Fosfolamban, nam-ı diğer PLN veya PLB, insanda PLN genine kodlanmış bir mikropeptit proteinidir. Fosfolamban, kalp kası hücrelerindeki kalsiyum (Ca2+) pompalarını düzenleyen 52 amino asit uzunluğundaki bir integral zar proteinidir.

1974 yılında Arnold Martin Katz ve çalışma arkadaşları tarafından keşfedilmiştir.

PLN'nin SLN ve SERCA1 proteinleri ile etkileşime girdiği gösterilmiştir.

Fonksiyonu
Fosfolamban, kalp kasında pentamer halinde bulunur ve cAMP-bağımlı protein kinazın (PKA) ana substratıdır. Fosfolamban, fosforile edilmemiş halde iken sitozolden sarkoplazmik retikuluma (SR) kalsiyum taşıyan sarkoplazmik retikulum Ca2+-ATPaz (SERCA2)'nın inhibitörüdür. PKA tarafından fosforile edildiği zaman inhibitör özelliğini kaybeder ve inhibisyonu bırakır ve bu da SERCA'nın SR daha hızlı taşınımı Ca2+ temin eder ve böylece beta-adrenerjik agonistlerce oluşturulan lusitropik cevabın oluşmasına katkıda bulunur. Bu nedenle beta-adrenerjik agonisti epinefrin (sempatik stimülasyon ile salınır) gibi PKA aktivatörleri kardiyak miyositin gevşeme hızını arttırır. Ayrıca, SERCA2 daha aktif olacağından, bir sonraki aksiyon potansiyelindeki salınabilecek ve salınan kalsiyumun artar ve bu olarak kasılmanın artmasına neden olur (pozitif inotropik etki). Fosfolamban fosforillenmediği zaman, mesela PKA inaktivitesinde, SERCA ile etkileşime girip inhibe edebilir ve bu da kasılabilirliği ve kasın gevşeme hızını azaltarak sırasıyla nabız hacmini ve sinüs ritmini azaltır.

Bu protein kalbin diyastolik fonksiyonun düzenlenmesinde kritiktir. Bu gendeki mutasyonlar, tedaviye dirençli konjestif kalp yetmezliğine eşlik eden dilate kardiyomiyopatiye ve ayrıca familyal hipertropik kardiyomiyopatiye sebep olur.

Klinik önemi
Hayvanlarda fosfolamban geninin delesyonu, belirgin olmayan olumsuz sonuçlara sahip hiperdinamik kalpli hayvanlarla sonuçlanır.

İnsanda bu gendeki mutasyonlar, tedaviye dirençli konjestif kalp yetmezliğine eşlik eden dilate kardiyomiyopatiye sebep olur.

Kaynakça
Dış bağlantılar
PDBe-KB insandaki kardiyak fosfolamban ile ilgili PBD'deki tüm mevcut yapı bilgilerine dair genel bir özet vermektedir.
Fossa dei Leoni

Fossa dei leoni, (FDL ya da Fossa olarak anılır) Milan takımının taraftar grubudur. 1960 yılında kurulup 2006 yılının başlarında 5000'e yakın üyesiyle dağılma kararı almışlardır.

Milan taraftarı bir grup insan bir taraftar grubu kurmaya karar vermişler ve grubun adını da Milan takımının eski antrenman tesislerinden almışlardır. Fossa'nın tribünlerdeki yeri San Siro Stadı'nın curva sudu yani güney kale arkası tribünüydü. Önceleri sadece küçük bir grpken sayıları gittikçe artmış ve önem kazanmıştı. Özellikle ezeli rakipleri FC Internazionale Milano ve Juventus ile yapılan maçlar için çok ilginç koreografiler hazırlamışlardı. Ama üye sayısı arttıkça çok saldırgan bir taraftar grubu olmaya başladılar. Son dönemlerinde 5000 civarında aktif üyesi ve 15 kişiden oluşan yönetim kurulu vardı. 2000'li yıllarda tüm Avrupa tarafından tanınmaktalardı. Başına buyruk hareketleri ve saldırgan tutumu herkesi rahatsız etmekteydi. Herkes bu taraftar grubunun çok uzun ömürlü olmayacağını düşünmekteydi.

Tarihler 29 Ekim 2005'i gösterdiğinde ligdeki iki namağlup takım olan Milan ile Juventus'un derbi maçı oynanacaktı. Maç başladığında FDL'nin bulunduğu tribünde Milanolu Juventusluların oluşturduğu Viking Juve'nin pankartı açılmıştı. Yani Viking Juve'nin pankartı çalınmıştı. Ancak FDL'nin çaldığı bir türlü kanıtlanamıyordu. Viking Juve bunu kendine yediremeyerek 1 Kasım'da Milan'ın PSV ile yapacağı deplasman maçında Viking Juve üyeleri Fossa'nın pankartlarını çalarak pankartla beraber çekilen görüntülerini İnternette yayınlamışlar ve öclerini böylece almışlardı. Daha sonra Fossa Dei Leoni bunu kendine yediremeyerek aktif çalışmalarını bir süreliğine durduracak ve bir süre sonra da dağıldığını resmi sitelerinden açıklayacaklardır. Bu herkesi mutlu etmişti. Ancak geriye Milan - İnter derbisi sırasında İnterli bir taraftarın Fossa hakkında söylediği şu sözler kaldı:
"Onlardan nefret ediyordum. Ama San Siro'da onlarsız bir maç izlemek artık eskisi kadar keyifli olmayacak. Bunu söyleyeceğimi hiç düşünmemiştim ama sanırım onları özleyeceğim."

Dış bağlantılar
Fossa Dei Leoni 1968
Viking Juve