kaan39/turkish-wikipedia-dataset-clean huggingface dataset:
Bergama Müzesi (İzmir)

Bergama Müzesi, İzmir’in Bergama ilçesinde bulunan ve 1936 yılından beri Kültür Bakanlığı'na bağlı olarak hizmet veren bir arkeoloji ve etnografya müzesidir.

1878 yılında, Bergama'da başlayan arkeolojik kazılar aracılığı ile elde edilen eserlerin muhafaza edildiği müzedeki eserler ile Asklepion’daki 1927'de başlayan arkeolojik kazılarla ortaya çıkarılan eserlerin sergilenmesi amacıyla, 1933-1936 yılları arasında inşa edilmiş olan müze binasında hizmet vermektedir. 30 Ekim 1936’da ziyarete açılan müze binası, Türk-Alman iş birliği ile gerçekleştirilmiş; projesi Bruno Meyer ve Nharold Hanson adlı mimarlar tarafından 1932’de tamamlanmıştır.

Dikdörtgen bir avluyu çevreleyen galeriler ile avlunun arkasındaki sergi salonundan oluşur. Etnografik eserlerin sergilenmesi için 1979 yılında sergi salonunun yanına ek bir bina yapılmıştır. Müze bünyesine daha sonra depo, laboratuvar, fotoğrafhane arşiv gibi birimler eklenmiştir.

Müzede bulunan eserlerin büyük çoğunluğu Bergama ve çevresinde yapılan kazılar sonucunda bulunmuş olan eserlerdir, Etnografya bölümünde ise İzmir bölgesinin geleneksel kilim, kumaş, halı, dokuma örnekleri ve el işlemeleri sergilenir. Bergama Akropolü üzerinde bulunan fakat 1870 yılında Prusya’ya götürüldüğünden dolayı, Berlin'de yer alan Bergama Müzesi'nde sergilenmekte olan orijinal Bergama Zeus Sunağı’nın bir maketi, müzenin arkeolojik eserlerinin bulunduğu bölümde sergilenir.

Görüntüler
Kaynakça
Dış bağlantılar
Muze.gov.tr'te Bergama Müzesi
Berfo Kırbayır

Berfo Kırbayır ya da bilinen adıyla Berfo Ana (1907, Göle, Ardahan - 21 Şubat 2013, İstanbul), 12 Eylül 1980 Darbesi sonrasında gözaltına alınıp bir daha haber alınamayan Cemil Kırbayır'ın annesi ve bir cumartesi annesi. 105 yaşındaki Berfo Kırbayır, kayıp yakınları ile birlikte Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'la da görüşmüş ve "Tek dileğim ölmeden oğlumun mezarını görebilmek." demişti.

12 Eylül döneminde evden alınan ve bir daha geri dönmeyen oğlu Cemil Kırbayır için 33 yıl mücadele veren Berfo Ana, 21 Şubat 2013'te geçirdiği mide kanserine bağlı ameliyattan sonra meydana gelen komplikasyonlar sonucu 106 yaşında öldü. Cenazesi Ardahan, Göle'de defnedildi.

Kaynakça
Bergama Eski Hükûmet Konağı

Bergama Eski Hükûmet Konağı, İzmir ilinin Bergama ilçesinde bulunan bir yapıdır.

Tarihçe
Binanın bulunduğu yerde önceden de hükûmet konağı olarak kullanılan bir bina bulunmaktaydı. 1955 yılından bu yana Bergama İlçe Emniyet Müdürlüğü olarak kullanılmaktadır.

Mimari
İki katlı olan binanın bir de bodrum katı bulunmaktadır.

Kaynakça
Dış bağlantılar
Berg horozu

Berg horozu (Almanca: "Bergischer Kräher") en eski Alman Tavuk Irkları'ndan biridir.

Tarihi
Efsaneye göre, Orta Çağ'da Balkanlar'dan Berg horozunun ataları Almanya'ya getirdi. Bu teori genetik araştırmalar tarafından da desteklenmektedir. Brezilya'ya Alman göçmenler tarafından tanıtıldı Berg horozu yine Brezilyalı şarkıcı horozunun ("galo Musico") atası oldu.

Özellikler
Denizli horozu gibi, onun öteni çok güzel ve uzun süreyledir. Renk çeşidi altın-kumral-siyahdır. Tavukların şekli silindirik ve zariftir. İspenç bir çeşit de var.



Yetiştirme
Bütün dünyada, yaklaşık 1000 adet vardır. Almanya'da ve Hollanda'da yaklaşık 37 yetiştiricileri çalışır. Yetiştiricilerin Derneği yarışı tertip etmek tedir.

Kaynakça
Yetiştiricilerin kulübü "Vereinigung der Züchter Bergischer Hühnerrassen und deren Zwergekräherzüchtervereinigung seit 1884"
Berg Büyük Dükalığı

Berg Büyük Dükalığı (Almanca: Großherzogtum Berg), Ren Nehri'nde Birinci Fransa İmparatorluğu ve Vestfalya Krallığı arasındaki topraklar üzerinde 1805 yılında yapılan Austerlitz Muharebesi ardından buraya giren Napolyon Bonapart tarafından kurulmuştur.

Devletin kuruluşu
Jülich, (Fransızca: Juliers) Dükalığı Fransız Devrim Savaşları sırasında 1794 yılında devrim orduları tarafından ilhak edildi. Bu ihlak sonucunda Jülich ve Berg iki dükalığa ayrılmış oldu. Böylece 1614 yılından bu yana süren Wittelsbach yönetimi sona erdi.

1806 yılında kurulan devletin başına ordu komutanı Joachim Murat geçti. 2 sene sonra Murat, Napoli Kralı oldu. Çok kısa bir süre ikisini de yönten Murat'ın ardından ülkenin başına Louis Bonapart'ın oğlu Napolyon Louis Bonaparte geçer. Louis Bonaparte daha 5 yaşındadır. 1 sene sonra ise bu devlet ile birlikte 13 günlüğüne Hollanda Krallığını yönetti. Louis küçük olduğu için ülke siyasetine Fransız Devrimi'nde çok aktif politikacı olan Pierre Louis Roederer egemen oldu.

Devletin yıkılışı
Napolyon Bonapart, İngiltere'yi fethedemediği için oraya Kıta Ablukası sistemini uyguladı. Ancak bu sistemi uygulayan dük, ekonomik krize girdi. Bu krizle birlikte Fransız kuvvetleri 1813 yılında yapılan Leipzig Savaşı sonucunda devletin sonu geldi. 1815 yılında yapılan Viyana Kongresi sonucunda buradaki topraklar Prusya'ya verildi.

Kaynakça
Bergama Kurşunlu Cami

Bergama Kurşunlu Cami, 1439 tarihinde yapımı tamamlanmış, İzmir'in Bergama ilçesinde bulunan tarihi cami.

Yapımı
Caminin doğu cephesindeki kitabeye göre "Safi oğlu Hacı Hasan" tarafından 843 (Hicri) / 1439 (Miladi) tarihinde yaptırılmıştır. Cami kesme taştan yapılmış olup, kare planlıdır. 9,20 metre çapındaki kasnaklı bir kubbesi olan caminin tek minaresi de taş kaide üzerine tuğladan yuvarlak gövdeli ve tek şerefelidir. Caminin kubbesi içten Türk üçgenli kasnak üzerine oturur ve harimin kuzeyinde ahşap direklerle taşınan kadınlar mahfili vardır. Minberi kalem işi ile bezeli ahşaptan olan caminin mihrabı ise yuvarlak bir niş şeklinde olup alçıdan beş sıra mukarnaslı kavsaraya sahiptir ve dar bir dikdörtgen içinde yer alır.

Güney duvarında üstte iki ve batı duvarında üstte biri sade, biri söveli iki, alt kısmında da kemerli iki büyük pencere vardır. Caddeye bakan duvardaki "Maşallah" yazılı levha, 1301 (1885) tarihinde konmuştur ve burada bulunan yılan kabartmalı bir taş sökülerek İzmir'e götürülmüş, orada kayığa konurken denize düşürülmüştür. Değişik tarihli onarım ve eklemelerle yapıldığı dönem özelliklerinin bazılarını yitirmiş, önceden iki kubbe ile örtülü olduğu kemer izlerinden ve konsol taşından belli olan son cemaat yeri ahşap bir saçakla genişletilmiştir. Cami 1878'de onarım görmüş, son restorasyon çalışması ise 2008 yılı baharında yapılmıştır. Günümüzde Bergama Hükûmet Konağı'nın yanındadır.

Kaynakça
Osman Bayatlı, "Bergama Tarihinde Türk İslam Eserleri", Bergama Belediyesi Kültür Yayınları

Dış bağlantılar
Berg en Dal

Berg en Dal, Hollanda'nın Gelderland ilinde, aynı adı taşıyan Berg en Dal belediyesine bağlı bir köydür. 2021 yılı itibarıyla yaklaşık 2.410 kişilik nüfusa sahiptir.

Tarihçe
Bölge, Roma döneminden beri yerleşim görmektedir. Ancak modern anlamda köyleşme, 19. yüzyılın ikinci yarısında başlamıştır. Adını, coğrafi yapısından alır: "Berg" (dağ) ve "Dal" (vadi). Berg en Dal, 1940'lı yıllarda çevredeki kırsal alanlardan gelenlerle büyüyerek ayrı bir yerleşim hâline gelmiştir.

Coğrafya
Köy, Nijmegen'in güneydoğusunda, Almanya sınırına oldukça yakın bir konumdadır. Yüksekliği, Hollanda standartlarına göre dikkat çekicidir ve etrafı ormanlık alanlarla çevrilidir. Reichswald Ormanı ve N70 Doğa Yolu yürüyüşçüler tarafından sıklıkla tercih edilir.

Kültürel etkinlikler
Her yıl yaz aylarında düzenlenen Berg en Dalse Zomerfeesten, köy halkının katıldığı müzikli, danslı etkinlikleri içerir. Ayrıca köyde, Afrika Müzesi de bulunmaktadır; açık hava konseptinde farklı Afrika kültürlerini tanıtan bir etnografya müzesidir.

Gezilecek yerler
Afrika Müzesi
N70 Doğa Yolu
Groesbeek Savaşı Mezarlığı
Heilig Landstichting bölgesindeki kültürel parklar

Ulaşım
Köy, Nijmegen şehir merkezine otobüsle yaklaşık 20 dakikadır. Breng otobüs hatları tarafından düzenli seferlerle ulaşım sağlanmaktadır. En yakın tren istasyonu Nijmegen'dedir.

Kaynakça
Dış bağlantılar
Berg

Berg, bir Almanca, Felemenkçe, Norveççe, İsveççe, Danca ve İzlandaca soyadı, şu anlamlara gelebilir:
Alban Berg (1885–1935), Avusturyalı besteci
Axel Berg (diplomat) (1951), Alman büyükelçi
Christian Berg-Nielsen (1920–2016), Norveçli diplomat
Desirée van den Berg (1987), Hollandalı manken
Eero Berg (1898–1969), Fin atlet
Erik Berg (1876–1945), Fin siyasetçi
Henning Berg (1969), Norveçli millî futbolcu ve teknik direktör
Lev Berg (1876–1950), Rus coğrafyacı
Marcus Berg (1986), İsveçli futbolcu
Nick Berg (1978–2004), Amerikalı radyo kulesi tamircisi
Paul Berg (1926), Amerikalı biyokimyacı
Peter Berg (1962), Amerikalı oyuncu, yönetmen, yapımcı ve yazar
Randall C. Berg Jr. (1949–2019), Amerikalı hukukçu ve avukat
Sibylle Berg (1962), Alman yazar
Berg Kalesi

Berg Kalesi ( , ; ), Colmar-Berg olarak da bilinir, Lüksemburg Büyük Dükü'nün ana konutudur. Lüksemburg'un merkezindeki Colmar-Berg kasabasında, Lüksemburg'un en önemli nehirlerinden ikisi olan Alzette ve Attert'in birleştiği noktada yer almaktadır.

Doğumlar
Lüksemburg'un son dört hükümdarından üçü Berg Kalesi'nde doğdu:

Büyük Düşes Marie-Adélaïde (1894 doğumlu; 1912-1919 arasında hüküm sürdü)
Büyük Düşes Charlotte (1896 doğumlu; 1919-64 arasında hüküm sürdü)
Büyük Dük Jean (1921 doğumlu; 1964-2000 arasında hüküm sürdü)
Lüksemburglu Prenses Marie Gabriele (1925 doğumlu)

Şu anki Büyük Dük Henri, Lüksemburg'un doğusundaki Betzdorf Kalesi'nde doğdu.

Ayrıca bakınız
Lüksemburg'daki kaleler listesi

Kaynakça
Bergama Dansçısı

Bergama Dansçısı, şu anda Antikensammlung Berlin'de saklanan, Bergamalı bir kadının Helenistik heykelinin modern adıdır.

Dansçı, Mart 1886'da Almanya'nın Bergama kazıları sırasında Saray V'in iki yemek odasından birinde bulundu (kazı günlüğündeki buluntu yerine ilişkin notlar Hephaestion mozaiğinin bulunduğu yemek odasını anlatıyor). Buradan Berlin Antikensammlung'a (envanter numarası AvP VII 43) katıldı ve burada 2010 yılına kadar Bergama Müzesi'nin bir bölümünü oluşturdu. 2011/12'de "Bergama: Antik Metropolün Panoraması" özel sergisinin bir bölümünü oluşturdu.
Bergama (vapur)

Bergama Vapuru, 1952'den itibaren İzmir Körfezi'nde 70 yıl yolcu taşımacılığında kullanılan vapurdur. , 44,4 metre uzunluğunda ve 8,08 metre genişliğindedir. Su kesimi 1,9 metredir. 2 adet dizel motorunun her biri 385 beygir gücündedir. Vapurun brüt tonajı 244 ton, net tonajı 135 tondur.

Bergama Vapuru çift pervaneli olup 10 mil hız yapabilir. Sacları perçinleme yöntemi ile birleştirilmiştir. Oturan ve ayakta olmak üzere toplam 368 kişi ağırlama kapasitelidir. Ön güvertesi kapalıdır. İkinci katta ön güvertesi yoktur, bacası kavislidir.

Vapurun otomasyon sistemi ve şanzımanı yoktur, atlatmalı makinası bulunur, manuel kontrol edilmektedir.

Çağrı işareti TC4904 ve Deniz Seyyar Servis Tanıtım Numarası (MMSI) 271001237'dir. İzmir'e 1952 yılında Selçuk gemisi ile birlikte geldi ve her iki gemi o tarihten itibaren İzmir Körfezi'nde yolcu taşımacılığında kullanıldı Bergama ve Selçuk gemileri ile birlikte 1952'de Körfez'de işleyen vapur sayısı sekize ulaştı. 1985 yılında Alaybey tersanesinde bir onarım geçirdi. özel günlerde kullanılır bir prestij gemisi haline getirildi. Körfez gezileri haricinde yoğun saatlerde yolcu taşımacılığı yapmaya devam etti. 2007'de restore edildi.

Bir süre sonra Deniz İşletmeleri tarafından devreden çıkarılan vapur, 2021'de yeniden restore edilerek yolcu kapasitesi 368'e düşürüldü ve özel gezintilerde kullanılmak üzere İzmir Körfezi'ne geri döndü. Bergama Vapuru, son restorasyonundan sonra kent gezintisi , turizm , sosyal etkinlikler ve sanat etkiliklerinde mekan olarak kullanılmaya devam edilmektedir. Vapur, çeşitli siyasi ve idari toplantılara da ev sahipliği yapmıştır.

2023'te İzmir Körfezi'nde bir gezinti sırasında Sahilevleri mevkiinde karaya oturmuş; bölgeye giden başka bir gemi tarafından çekilerek kurtarılmıştır.

Hatırası
İzmir'in tarihi vapurlarından biri olan Bergama, Konak, Karşıyaka ve Alsancak iskeleleri arasında yıllardır hizmet vermektedir ve şehrin simgelerinden biri haline gelmiştir. Selçuk ve Bergama'nın kavisli bacası Denizcilik Bankası kumbaralarına model olmuştur. Dönemin İzmir Büyükşehir Belediyesi Başkan Vekili Murat Aydın, Bergama Vapuru'nun şehir hafızasında önemli bir yere sahip olduğunu ifade etmiştir.

Kaynakça
Berg, St. Gallen

Berg, İsviçre'nin St. Gallen kantonunun Rorschach bölgesinde yer alan bir belediyedir. Kırsal ve sanayi özelliklerini birleştiren Berg, hem tarımsal üretimi hem de küçük işletmeleriyle tanınır.

Coğrafya
Berg, St. Gallen kantonunun kuzeydoğusunda, Bodensee (Konstanz Gölü) ile Appenzell bölgesi arasında, hafif eğimli tepelerde kurulmuştur. Belediye yüzölçümü yaklaşık 7.5 km² olup, bunun %60’tan fazlası tarım alanı olarak kullanılmaktadır.

Tarih
Berg'in ismi ilk olarak 13. yüzyılda belgelerde geçmiştir. Orta Çağ’da St. Gallen Manastırı'na bağlı olarak idare edilen köy, reformasyon döneminde dini ve kültürel değişimlere tanıklık etmiştir. Tarım ağırlıklı yapısını 20. yüzyıla kadar korumuş, daha sonra endüstriyel gelişmeler başlamıştır.

Ekonomi
Berg’de tarım (özellikle süt üretimi ve tahıl), zanaatkarlık ve hafif sanayi başlıca ekonomik faaliyetlerdir. Ayrıca tekstil ve metal işleme alanlarında faaliyet gösteren KOBİ’ler (küçük ve orta ölçekli işletmeler) de bulunmaktadır. Çevredeki büyük şehirlerde çalışan çok sayıda yerleşik de bulunmaktadır.

Turistik Yerler
St. Mauritius Kilisesi: Neo-gotik mimarisiyle dikkat çeken ve 19. yüzyılda inşa edilen kilise, Berg’in simgelerinden biridir.
Tepenin Manzarası (Panoramaweg): Doğa yürüyüşçüleri için çeşitli güzergâhlar sunan, Appenzell ve Bodensee manzaralı patikalar yer almaktadır.
Tarihi Çiftlik Evleri: 18. ve 19. yüzyıldan kalma geleneksel ahşap evler, kırsal mimarinin izlerini taşır.

Ulaşım
Berg, St. Gallen ve Rorschach şehirlerine karayolu ve toplu taşıma ile iyi derecede bağlıdır. Otobüs hatları düzenli olarak çalışmakta; en yakın tren bağlantısı Goldach ve Rorschach istasyonlarındadır.

Kaynakça
Dış bağlantılar
Berg Belediyesi Resmi Sitesi
İsviçre Tarihsel Sözlük – Berg (SG)
Berg TG

Berg TG, İsviçre'nin Thurgau kantonunda, Weinfelden ilçesine bağlı bir belediyedir. 1995 yılında Berg, Birwinken ve Guntershausen bei Birwinken belediyelerinin birleşmesiyle oluşmuştur.

Tarihçe
Bölgede yerleşim izleri Taş Devri ve Tunç Çağı’na kadar uzanmaktadır. İlk olarak 796 yılında “Berga” adıyla belgelenmiştir. 1600’lü yıllarda inşa edilen Schloss Berg (Berg Şatosu), bölgenin simgelerinden biridir. Reformasyon 1529 yılında ulaşmış, 1851’de reforme kilisesi, 1935’te Katolik kilisesi kurulmuştur.

Nüfus
2024 yılı itibarıyla nüfus 3.557’dir. Nüfusun yaklaşık %15’i yabancılardan oluşmaktadır. Dini dağılım: %42 Reform kilisesi, %24 Katolik, kalan kısmı diğer veya dinsizdir.

Ulaşım ve altyapı
Berg ve Kehlhof'ta Konstanz–Weinfelden demiryolu hattı üzerinde istasyonlar yer alır. Toplu taşıma bağlantısı güçlüdür. Otoyol erişimi yaklaşık 15 dakika mesafededir.

Eğitim ve hizmetler
Belediyede ilköğretim kurumu, sosyal hizmet birimleri, gençlik çalışmaları, yaşlı hizmetleri ve gönüllü itfaiye teşkilatı bulunmaktadır.

Kültür ve tesisler
Belediyede aktif sivil toplum yapısı, halk festivalleri, müzik grupları ve spor kulüpleri vardır. Kamuya açık kütüphane, oyun odası (ludothek), gençlik merkezi ve yürüyüş parkurları hizmet sunmaktadır.

Tarihi ve turistik yerler
Berg Şatosu: 17. yüzyıldan kalma tarihi yapı.
Reforme ve Katolik kiliseleri: 1851 ve 1935 yıllarında inşa edilmiştir.
Tobelweiher: Guntershausen yakınlarında küçük bir gölet ve doğa yürüyüş alanı.
Riegelhäuser (ahşap iskeletli evler): Yerel mimarinin örnekleri.

Kayda değer kişiler
Caroline Farner (1842–1913), kadın hekim
Ernst Leumann (1859–1931), Indolog
Timon Altwegg (*1967), piyanist
Anita Buri (*1978), Miss İsviçre 1999

Dış Bağlantılar
Berg TG – Resmi Belediye Sitesi
HLS – Berg TG
İsviçre Kültürel Miras Listesi – ISOS Raporu Berg TG

Kaynakça
Bergamalı Kadrî

Bergamalı Kadrî, 16. yüzyıl Türk dilcisi. Bergamalı Kadrî hakkında kaynaklarda kayda değer bir bilgi bulunmamaktadır. 1530'da kaleme alınmış Müyessiretü'l-Ulûm adlı dil bilgisi kitabının yazarıdır. Bu kitap, Batı Anadolu Türkçesiyle yazılmış en eski dil bilgisi eseridir. Bergamalı Kadrî, bu eserini Kanuni Sultan Süleyman'ın sadrazamı Pargalı İbrahim Paşa adına sunmuştur. Eser, Besim Atalay tarafından Türkiye Türkçesine aktarılmıştır (1946).

Bergamalı Kadrî Efendi adı, 1 Haziran 1938 tarihinde Kültür Bakanlığınınnın 20 Mayıs 1938 tarih ve 637 sayılı yazısı ile doğup büyüdüğü şehir olan Bergama'da "İkinciokul" adıyla faaliyet gösteren bir ilkokula verilmiştir. Bu okul, Bergama'da Cumhuriyet Dönemi'nde açılan ikinci ilkokuldur. 1 Eylül 1972 tarihinde kullandığı binanın öğrenci sayısına göre yetersiz kalması ve yapının çok eski olması nedeniyle kapatılarak öğrencileri yakın bölgedeki 14 Eylül İlkokuluna nakil olmuştur.
2014 yılı mayıs ayında Bergama 14 Eylül İlkokulu bahçesindeki eski Rum okulu binasında açılan ve Bergama eğitim tarihini anlatan müzeye ismi verilmiştir. Sonrasında da 30 Mayıs 2017 tarihinde "Bergamalı Kadri" ismini taşıyan bir imam-hatip lisesi açılmıştır.
Birçok Bergamalı da Kadri Efendi'yi yeterince tanımasa bile yazdığı eserleri hâlâ okumaktadır.

Kaynakça
Bergen

Bergen: Eski İngilizcede etrafı surla çevrili kale şehir, köylere ya da sığınaklara 'burg' denirdi. Eski Cermen dilinde de tepelik yüksek yerlerdeki yerleşim birimlerine 'berg' denirdi. Bergen isminin kökü buradan gelir.

Şehirler
Norveç
Bergen, Norveç, Norveç'teki ikinci en büyük şehir

Avusturya
Bergen, Kemeten (Oberwart (district))
Belçika
Bergen, Belçika, Mons Hollandaca adı
Almanya
Bergen, Hesse
Bergen, Lower Saxony,
Bergen auf Rügen, Mecklenburg-Western Pomerania
Bergen-Belsen,
Bergen, Vogtlandkreis, Free State of Saxony
Bergen-Hiltrop
Bergen, Neuburg
Frankfurt-Bergen-Enkheim
Bergen an der Dumme

Hollanda
Bergen, Kuzey Hollanda ve Bergen aan Zee
Bergen, Limburg
Bergen op Zoom

ABD
Bergen (town), New York
Bergen (village), New York
Bergen, Marathon County, Wisconsin
Bergen, Vernon County, Wisconsin
Bergen County, New Jersey

Diğer
AmerisourceBergen,

Kişiler
Bergen (şarkıcı)
Candice Bergen
Edgar Bergen
Peter Bergen
Bergamot

Bergamot (Citrus bergamia), sedef otugiller (Rutaceae) ortalama 4 m boyunda bir ağaç türü. Esas vatanı Batı Hindistan'dır. Yaprakları uzun ve koyu yeşildir. Çiçekleri beyaz renkli ve küçük olup, meyveleri küre veya armut biçiminde, 5–7 cm çapında etli kısmı ekşi lezzetli, kabuk kısmı limon sarısı renklidir.

Türkiye'de yetiştiği yer Akdeniz'in kıyı kesimleridir (Adana, Mersin, Hatay, Antalya). Meyve kabuklarından sıkma usulü ile bergamut esansı elde edilmektedir. Aynı zamanda kabukları soyularak distilasyon yöntemi ile kabuk yağı da elde edilmektedir. Yeşilimtrak sarı renkli, hoş kokulu ve acı lezzetli bir sıvıdır. Parfümeri (ıtriyat) sanayisinde kullanılmaktadır.

Usaresinden kalsiyum sitrat ve sitrik asit elde edilir. Koku vermesi için bazen çaylara da karıştırılır. Çay sektöründe kullanılan aromasına Earl Grey aroması ismi de verilir. Ayrıca reçeli de yapılır.

Bergamot ismi Türkçe "Bey Armudu" sözcüğünün bozularak önce İtalyancaya (Bergamotto) ardından da Fransızcaya (Bergamote) geçmesiyle oluşmuştur.

Başka bir anlatıma göreyse bergamot meyvesinin adının İtalyancaya Bergamotta diye geçmesinin sebebi bu meyvenin Bergama Krallığıyla ilgisi olmasıdır.

Günümüzde Türkiye'de Antalya, Mersin, Adana civarlarında yetişir.

Ayrıca bu bitki günümüzde Hindistan'da da yetişmektedir. Hindistan'a da İtalyanlar vasıtasıyla geçmiştir.

Kaynakça
Bergamo (il)

Bergamo ili (İtalyanca: Provincia di Bergamo; Bergamo lehçesi: Pruinsa de Bèrghem), kuzeybatı İtalya'da Lombardiya bölgesinin ili olup merkezi ismini aldığı Bergamo şehridir. İlin nüfusu (31.12.2010 tahmini itibarıyla) 1.098.740 kişi; alanı 2.722,86 km² olup bu ile bağlı olan 244 belde bulunur.

Coğrafi konumu
Bergamo ilinin kuzeyinde Sondrio ili; batısında Lecco ili, Milano ve Monza ve Brianza ili'in küçük bir parçası; güneyinde Cremona ili ve doğusunda Brescia ili bulunmaktadır.

Bergamo ilinin kuzey kısmı Alpler'nin bir parçası olan Orbian Alplerle kaplıdır ve bu silsilenin en yüksek zirvesi 3,052m rakımlı "Monte Coca" dağıdır. Bu dağlık arazide en önemli vadiler "Bremobo Vadisi" ve "Serio Vadisi"'dir. İlin güney kısmı genellikle düzlük ve ovalıktır. Bergamo ilinin ana akarsuları "Serio Nehri", "Bremobo Nehri" ve ilin güneybatı sınırı olan "Adda Nehri"dir. İlin doğusunda ilin sınırında olan "İseo Gölü" vardir. Bu gölden çıkan akarsu olan "Ogio Nehri" "Caminica Vadisi"'nden geçer. İlde birçok tanınmış maden suyu kaynakları bulunur ve bunların başında San Pallegrino Terme beldesinde çıkan ve büyük tanıtma ile İtalya ve Avrupa'da satış yapan "Sanpellegrino" maden suyu gelir.

Nüfus gelişmesi
Bergamo ilinin nüfusu (30.9.2010 itibarıyla) 1.095.910 kişidir ve nüfus yoğunluğu 402,5 kişi/km olur. İlin 19. ve 20 yüzyıllarda nüfusunun gelişmesi şu gösterimde izlenebilir:

Kişi


Önemli şehirler ve beldeler
Bergamo ilinin 244 belediyesi bulunmaktadır. 1990'lı yıllar başlarında Bergamo iline dahil olan 6 belediye (Calow, Çarenno, Erve, Monte Marenzo, Torre de 'Busi, Vercurago) yeni kurulan Lecco ili'ne bağlanmışlardır. Bununla birlikte Bergamo ili kapsadığı belediyelerin sayısı bakımından İtalya'da üçüncü sırayı almaktadır. Nüfus büyüklüğü (31.12.2009 itibarıyla) sırasına göre ilde bulunan yaklaşık 10.000 kişi nüfuslu belediyeler şunlardır:



Resimler
Kaynakça
Ayrıca bakınız
Bergamo ilindeki komünlerin listesi
Lombardiya
Bergamo

Dış bağlantılar
Bergamo ili resmi websitesi
Bergamasco çoban köpeği

Bergamasco çoban köpeği, İtalya'nın Bergamo şehrinde yetiştirilen bir çoban köpeği ırkıdır. Bu cins ismini Kuzey İtalya'nın Bergamo şehrinden almıştır. Tüyleri kalın ve karmakarışıktır. Her türlü hava koşuluna dayanıklı olmasıyla ünlüdür.

Fiziksel Özellikleri
Bergamascolar ortlama 31–40 kg arasında olurlar.Boyut olarak erkekler ortlama 57–63 cm dişiler 53–59 cm'dir. Ortalama olarak Bergamasco cinsi köpekler 12-16 yıl yaşamaktadırlar.

Ayrıca bakınız
Köpek ırkları listesi

Kaynakça
Berge Furre

Berge Ragnar Furre (13 Nisan 1937 - 11 Ocak 2016), Norveçli teolog, tarihçi ve politikacı. Norveç Sosyalist Partisi (SF) ve Sosyalist Sol Partisi (SV) 'de politikacılık yaptı. 1976-1983 arası Sosyalist Sol Partisi başkanlığı da yapmıştır. 1900'lü yıllarda Norveç tarihi üzerine araştırmalar yapmıştır.

Berge Furre 13 Nisan 1937'de Sjernarøy, Finnøy'da doğan Berge Furre 11 Ocak 2016'da 78 yaşında ölmüştür.

Kaynakça
Bergamo Cumhuriyeti

Bergamo Cumhuriyeti, 24 kişilik üyeye sahip olan devrimci komite tarafından yönetilen cumhuriyettir. Fransız Devrim Savaşları sırasında devrim orduları tarafından ele geçirilen Bergamo'da 13 Mart 1797 tarihinde kurulan devlet kolay yönetilmesi için 15 kantona bölündü. Ancak devlet din karşıtı olduğu iddiası ile ayaklanma çıktı. Ayaklanma 1 ay sürdü ve bastırıldı. Kuruluşundan yaklaşık üç ay sonra Campo Formio Antlaşması imzalandı. Bu antlaşmasının ardından Napolyon Bonapart, İtalya'da siyasal birliği sağlamak için harekete geçti. Bergamo Cumhuriyeti bundan sonra Cisalpin Cumhuriyeti'nin bir parçası haline geldi.

Kurulan kantonlar
Bergamo Kantonu
Almenno Kantonu
Alzano Kantonu
Calepio Kantonu
Goat Kantonu
Clusone Kantonu
Endine Kantonu
Gandino Kantonu
Martinengo Kantonu
Square Kantonu
Bridge Kantonu
Seriate Kantonu
Verdello Kantonu
Vilminore Kantonu
Zogno Kantonu

Kaynakça