kaan39/turkish-wikipedia-dataset-clean huggingface dataset:
Abdurrahman bin Ziyâd

Abdurrahman bin Ziyad bin Abīhi ( ) 678/79-681 arası Horasan Emevî valisi. Eyalette garnizon tutan Arap aşiretleri üzerinde Emevî otoritesini yeniden savunmakla ve Horasan'ın gelirlerinin ve haraçlarının Şam'daki Emevî hazinesine akışını sağlamakla bilinir.

Hayatı
Abdurrahman, Irak Emevî valisi ve halifeliğin doğu bölgelerinin fiilen valisi Ziyâd bin Ebih'in büyük oğludur. Abdurrahman, kardeşi Ubeydullah bin Ziyâd Irak valiliği ve Horasan'ı da içeren doğu bağımlılıkları ile eşzamanlı olarak Halife I. Muâviye tarafından Horasan valisi olarak atandı. Abdurrahman, eyalette garnizon tutan Arap aşiretlerine düzeni sağlamak ve onları Emevîlerin doğuya doğru genişleme planlarına uygun hale getirmekle görevlendirildi. Eslem bin Züraa'nın fiili valiliği altında Araplar, iki yıldır herhangi bir askeri sefer başlatmamıştı. Abdurrahman, komutanlarından biri olan Kays ibn Haytham al-Sulami'yi Eslem ile yüzleşmesi için gönderdi ve sonuç olarak ikincisi hapsedildi ve yetkililere 300.000 gümüş dirhem teslim etmeye zorlandı.

Abdurrahman, Halife I. Yezîd'in tahta çıkmasından kısa bir süre sonra 681'de kardeşi Salm ile değiştirilene kadar iki yıl görevde kaldı. Abdurrahman, valiliği sırasında herhangi bir sefer başlatmadı, ancak Horasan'ın Arap birlikleri üzerinde kontrol sağlamayı ve Şam adına ödenmemiş haraç ve gelirleri toplamayı başardı. Tarihçi Muhammed Abdulhayy Shaban'a göre, başarısının bir kanıtı olarak, toplanan meblağlardan kendisi için yirmi milyon dirhem ayırmayı başardı, ancak bu rakam muhtemelen kaynaklar tarafından abartılmıştır. 9. yüzyıl tarihçisi Belâzürî'ye göre Abdurrahman, günlük 1.000 dirhem harcamasını sürdürdüğü Basra'da emekli olup, 100 yaşında öldü.

Kaynakça
Özel


Genel
Abdurrahman el-Gafikî

Abdurrahman el-Gafikî (Arapça: عبد الرحمن بن عبد اللّه الغافقي, roman: ʿAbd al-Raḥmān ibn ʿAbd Allāh al-Ghāfiqī; ö. 732), Endülüs Müslüman güçlerini Franklara karşı yöneten bir Arap Emevi komutanı ve valisiydi. Harekâtları başarısız oldu ve 10 Ekim 732'de Puvatya Muharebesi'nde Charles Martel'in güçlerine karşı yapılan çatışmada öldürüldü.

Puvatya Muharebesi
Odo, soylularıyla birlikte yardım aramak için Charles Martel'e kaçtı. Charles, haber ona ulaştığında Tuna'da sefere çıkmıştı. Martel, uzun yıllardır kendisiyle birlikte sefere çıkmış deneyimli bir profesyonel piyadeye sahipti ve ordusunu Aktinya'ya doğru yürüttü. Frankların normalde güçlerini desteklemek için çağırdıkları milis birliklerine ek olarak, yaklaşık 30.000 kişilik bir Galyalı ve Germen ordusu kurdu.

Emeviler, Frankların güçlerini önceden keşfetmeyi başaramadılar ve ayrıca hilafetin Pireneler üzerinden Hristiyan Avrupa'nın kalbine doğru genişlemesini engellemeye kararlı olan Charles Martel'i de yanlış değerlendirdiler. Bu, 732'de Loire Nehri'nin güneyinde, Poitiers yakınlarında Abdurrahman'ın yenilgisine yol açan feci bir hataydı.

Frank lideri savaş alanını seçti. Ordusunu dağların üzerinden geçirerek ve açık yollardan kaçınarak, adamlarını yüksek, ormanlık bir ovaya yerleştirene kadar tespit edilmekten kaçtı. Martel, konumunu çevreleyen tepelerin ve ağaçların Müslüman süvarilerini büyük ölçüde engelleyeceğini bilerek savaş alanını dikkatlice seçmişti. Yedi gün boyunca iki ordu çarpıştı ve manevra yaptı, İslam güçleri tüm baskın gruplarını geri çağırdı, böylece yedinci günde orduları tam güce ulaştı. Martel ayrıca bazı takviyeler aldı, ancak çoğu tarihçi savaş sırasında sayıca çok az olduğu konusunda hemfikir. Martel, adamlarını Müslüman ağır süvarilerine karşı koymak için antik Yunan falanks oluşumuna benzer şekilde geniş bir karede savaşmaları için eğitti. Franklar savunma oluşumlarını tüm gün boyunca korudular ve Müslüman ağır süvarilerinin tekrarlanan saldırılarını püskürttüler.

Lewis'e göre Müslüman askerlere aileleri eşlik ediyordu. Eşleri ve cariyeleri de kayıplar arasındaydı. Kamplarının yağmalandığını fark eden Abdurrahman'ın kuvvetlerinden büyük bir birlik savaştan çekilip ganimetlerini kurtarmak için geri döndü. Abdurrahman böylece Frank piyadeleri karşısında savunmasız kaldı ve adamlarını toparlamaya çalışırken savaşta öldürüldü. Müslüman ordusunun yenilgisinin bir nedeni de ganimetlerle meşgul olmalarıydı; bir diğeri ise çeşitli etnik ve kabile grupları arasındaki çekişmelerdi ve bu çekişmeler hayatta kalan generallerin Abdurrahman'ın yerini alacak bir komutan konusunda anlaşamamalarına yol açtı. Siyasi gruplar, ırksal ve etnik rekabetler ve kişilik çatışmaları onun ölümünden sonra ortaya çıktı. Halifeliğin her yerinden gelen bir orduda bulunan çeşitli milliyetler ve etnik gruplar ve hayatta kalan generaller, ertesi gün kendilerine liderlik edecek bir komutan konusunda anlaşamayarak kendi aralarında çekiştiler. Liderlik edecek birini seçememek, hala tehlikeli olan bir ordunun toptan geri çekilmesine neden oldu.

Kaynaklar
Abdurrahman bin Seyit Ali Çeşmesi

Abdurrahman bin Seyit Ali Çeşmesi veya Abdurrahman Çeşmesi, Edirne ili Merkez ilçesi sınırları içerisinde bulunan bir Osmanlı dönemi çeşmesidir.

Tarihçesi
İnşa tarihine ilişkin net bir bilgi bulunmamaktadır. Çeşmenin 1494 yılında Edirne'de kadılık yapan Abdurrahman bin Seyit Ali tarafından yaptırıldığını ve ismini buradan aldığı ifade edilse de aynı kişinin 1575'te vefat ettiği kaydedilmektedir. Yayınlardaki tamir kitabesine göre çeşme Hicri 1322 (Miladi 1904) yılında Nazım Bey tarafından onarılmıştır.

Edirne Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu'nun 05.07.2003 tarih ve 7697 sayılı kararıyla korunması gerekli taşınmaz kültür varlığı (1. grup) olarak tescil edilmiştir. Cephesindeki sivri kemerli niş üzerinde tahrip olmuş bir rozet kabartması haricinde bir süsleme barındırmamaktadır. Bitişiğindeki konut yapısı ile bütünleşmiş çeşmenin musluğu sökülmüş, özgün yalağı yol seviyesi altında kalmıştır. Cephesindeki niş içerisinde üzeri kireçle sıvanmış 3 satırlık bir kitabe bulunmaktadır.

Kitabesi
Çeşme cephesindeki nişte 3 satırlık bir kitabesi bulunmaktadır.

Tamir kitabesinin transkripsiyonu: Merhum Hasan beg efendi ruhuçün
Mahdumu Nazım beg efendi tarafından
Tamir ve isale olunmuştur. Sene 1322 Ramazan

Notlar

Kaynakça
Dış bağlantılar
Abdurrahman Yunus

Abdelrahman Younes (d. 14 Kasım 2004), erkekler 79 kg kategorisinde yarışan Mısırlı haltercidir.

Kariyeri
Younes, 2024 Dünya Gençler Halter Şampiyonası’nda León, İspanya’da 81 kg kategorisinde yarışarak koparmada 161 kg ile birincilik, silkmede 189 kg ile üçüncülük elde etti ve toplamda 350 kg kaldırarak Güney Koreli Kwon Dae-Hee’nin ardından gümüş madalya kazandı.

2025 Dünya Halter Şampiyonası’nda Førde, Norveç’te erkekler 79 kg kategorisinde yarışarak koparmada 162 kg ile ikinci, silkmede 198 kg ile beşinci oldu ve toplamda 360 kg ile üçüncülüğü elde etti. Younes, Ri Chong-Song ve Rizki Juniansyah’ın ardından bronz madalya kazandı.
Younes ayrıca 167 kg’lık iki koparma denemesiyle dünya rekoru girişiminde bulundu; ancak bu kaldırışlar jüri tarafından geçersiz sayıldı.

Başlıca sonuçları
Kaynakça
Abdurrahman Yahyayev

Abdurrahman Yahyayev (veya uluslararası yazılışıyla Abdul-Rakhman Yakhyaev; d. 3 Ocak 2001, Çeçenistan), Hafif ağır sıklet kategorisinde yarışan Çeçen asıllı Türk karma dövüş sanatçısıdır (MMA). Günümüzde dünyanın en büyük MMA organizasyonu olan Ultimate Fighting Championship (UFC) bünyesinde dövüşmektedir. Profesyonel kariyerine yenilgisiz devam eden Yahyayev, UFC'ye katılmadan önce Fransa merkezli ARES FC organizasyonunda şampiyonluk yaşamıştır.

Erken yaşamı
Abdurrahman Yahyayev, 3 Ocak 2001 tarihinde Rusya'ya bağlı Çeçenistan Cumhuriyeti'nde doğdu. Doğduğu Yıllarda Çeçenistan-Rus savaşı olması nedeniyle Ailesi Türkiye’ye göç etmek zorunda kaldı. Küçük yaşlarda dövüş sporlarına ilgi duymaya başladı. Kariyerinin ilerleyen dönemlerinde Türkiye'yi temsil etmeyi seçti ve uluslararası arenada Türk bayrağı altında müsabakalara çıkmaya başladı. Antrenmanlarını hem Türkiye'de hem de Almanya'daki MMA Nürnberg kulübünde sürdürmektedir.

Karma dövüş sanatları kariyeri
Erken kariyeri ve bölgesel ligler
Profesyonel MMA kariyerine 2021 yılında ACA Young Eagles organizasyonunda başladı. İlk maçında Elbek Ravshanov'u ilk rauntta teknik nakavt (TKO) ile mağlup etti. Ardından Khan Fight ve ACA gibi organizasyonlarda çıktığı maçların tamamını kazanarak dikkatleri üzerine çekti. Bu dönemdeki maçlarının çoğunu ilk rauntta bitirerek "bitirici" (finisher) özelliğini kanıtladı.

ARES FC Şampiyonluğu
Yahyayev, Avrupa'nın önemli organizasyonlarından biri olan Fransa merkezli ARES Fighting Championship'e transfer oldu. Burada gösterdiği üstün performansla Hafif Ağır Sıklet (Light Heavyweight) şampiyonluk kemerine ulaştı. ARES FC'deki başarısı, onun uluslararası gözlemciler tarafından fark edilmesini sağladı.

Dana White's Contender Series (DWCS)
UFC'ye girmek için en önemli kapılardan biri olan Dana White's Contender Seriesin 2025 sezonuna davet edildi. 26 Ağustos 2025 tarihinde düzenlenen DWCS 79. hafta etkinliğinde Alik Lorenz ile karşılaştı. Rakibini henüz maçın 30. saniyesinde nakavt ederek etkileyici bir galibiyet aldı. Bu performansının ardından UFC Başkanı Dana White tarafından kendisine UFC sözleşmesi verildi.

UFC kariyeri
Yahyayev, UFC'deki ilk resmi maçına 22 Kasım 2025 tarihinde UFC Fight Night: Tsarukyan vs. Hooker kartında çıktı. Brezilyalı rakibi Raffael Cerqueira'yı ilk rauntta "Rear Naked Choke" (arkadan boğma) tekniği ile pes ettirerek organizasyondaki kariyerine galibiyetle başladı.

Dövüş stili
"Hunter" (Avcı) lakabıyla tanınan Yahyayev, hem ayakta dövüş (striking) hem de yer oyununda (grappling) etkili, çok yönlü bir dövüşçüdür. Kariyerindeki galibiyetlerin büyük bir kısmı nakavt veya pes ettirme (submission) ile sonuçlanmıştır. Özellikle ilk rauntlardaki patlayıcı gücü ve baskın stili ile bilinmektedir.

Profesyonel maç geçmişi
Kaynakça
Abdurrahman İryânî

Abdurrahman Yahya İryânî ( ; 10 Haziran 1910 – 14 Mart 1998) 5 Kasım 1967'den 13 Haziran 1974'e kadar Yemen Arap Cumhuriyeti'nin (Kuzey Yemen) ikinci Cumhurbaşkanı olarak görev yapan Yemenli bir politikacıdır. Aslen Yemen Krallığı döneminde Özgür Yemen Hareketi muhalif grubunun lideri olan İryânî, Sonunda İbrahim el-Hamdi tarafından devrilmiş ve sürgünde ölmüştür.

Kaynakça
Dış bağlantılar
Abdurrahmangazi, Sancaktepe

Abdurrahmangazi, Sancaktepe ilçesine bağlı bir mahalledir. Mahalle sınırları içinde Sancaktepe Belediye Başkanlığı, Meydan Parkı, Sancaktepe Metro İstasyonu, BİM Genel Müdürlüğü yer almaktadır. 10 tane okul bulunmaktadır. Mahalle çevresindeki mahallelerle birlikte Samandıra Semtini oluşturmaktadır.

Nüfus
Kaynakça
Dış bağlantılar
Abdî

Abdî, Osmanlı Devleti Türk divan şairidir ve 16. yüzyılda yaşamıştır. Yaşamı hakkında bilgi yoktur. Doğum ve ölüm tarihleri de bilinmemektedir. Ancak 1545 yılında yazılmış 1071 beyitlik Niyazname-i Sa'd ü Hüma (Sad ve Hüma'nın yakarışları) adlı bir mesnevisi vardır. Diğer bir yapıtı da Nüzhatname-i Abdi (Gül ü Nevruz) (Gülbahçesi veya Nevruz Gülü) ‘dür. Her iki yapıtın konusu da İran edebiyatından alınmıştır. Bu iki yapıtında dil tarihi bakımından önemi vardır. Niyazname'deki bir kayıttan Nüzhatname-i Abdi (Gül ü Nevruz) (Gülbahçesi veya Nevruz Gülü) adlı yapıtın Manisa'da bulunan Şehzade Selim'e sunulduğu anlaşılır.

Eserleri
Niyazname-i Sa'd ü Hüma (Sad ve Hüma'nın yakarışları)
Nüzhatname-i Abdi (Gül ü Nevruz) (Gülbahçesi veya Nevruz Gülü)

Ayrıca bakınız
Abdürrahman Eşref
Abdullah Bosnevi
Abdullah Vassaf Efendi
Adem Dede
Edirneli Nazmi
Kami
Saruca Kemal
Tatavlalı Mahremi

Kaynakça
Dış bağlantılar
Abdurrahmanpaşa, Erfelek

Abdurrahmanpaşa, Sinop ilinin Erfelek ilçesine bağlı bir köydür.

Tarihçe
Köyün bilinen eski adı Abdurrahmanpaşa'dır. Nitekim 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde bu adla kaydedilmiştir. Bu tarihte Abdurrahmanpaşa, Sinop'un merkez ilçesine bağlı Karasu nahiyesinin bir köyüydü. Abdurrahmanpaşa köyü, 93 Harbi'nde Rusların Livana bölgesini ele geçirmesinin ardından Klaskuri köyünden göç eden Gürcülerin yerleştirilmesiyle ortaya çıkmıştır. Bu göçmenleri Kastamonu mutasarrıfı Abdurrahman Paşa'nın yerleştirmesi üzerine köye de onun adının verildiği söylenir.

Abdurrahmanpaşa'nın bilinen tarihi, bugün Aralık ve Atanoğlu olarak iki köye ayrılmış olan Klaskuri'den Gürcülerin buraya yerleşmesiyle başlar. 19. yüzyılın son çeyreğinde Livana bölgesini dolaşan Gürcü tarihçi Zakaria Çiçinadze, 1893 yılında Klaskuri köyünde 60 hanenin yaşadığını ve 20 hanenin göç etmiş olduğunu yazar. Klaskuri Deresi vadisi köylerinden ise, 1.000 hanedan daha fazla bir nüfusun göç ettiğini belirtir. Ancak bu köyden göç edenlerin sadece Abdurrahmanpaşa köyüne değil, Sinop'un merkez ilçesine bağlı Karapınar, Erfelek'e bağlı Meydan köylerine de yerleştiği bilinmektedir.

Abdurrahmanpaşa, 1935 genel nüfus sayımında Sinop ilinin merkez ilçesine bağlı Karasu nahiyesinin bir köyüydü ve köyde 317 kişi yaşıyordu.

Coğrafya
Köy, Sinop il merkezine 36 km, Erfelek ilçe merkezine 8 km uzaklıktadır.

Nüfus
Kaynakça
Dış bağlantılar
Abdurrahmanlı, Akdağmadeni

Abdurrahmanlı, Yozgat ilinin Akdağmadeni ilçesine bağlı bir köydür.

Tarihçe
Köy, 1907 yılından beri aynı adı taşımaktadır.

Coğrafya
Köy, Yozgat il merkezine 72 km, Akdağmadeni ilçe merkezine 33 km uzaklıktadır. Köy, Akdağmadeni'nin batısında ve / numaralı Yozgat-Sivas devlet/uluslararası yolunun 1 km yakınındadır.

Nüfus
Kaynakça
Dış bağlantılar
Abdurrahmanköy, Karayazı

Abdurrahman, Erzurum ilinin Karayazı ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

Tarihçe
Mahalle, 1914 yılından beri aynı adı taşımaktadır. 1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Karayazı Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.

Coğrafya
Mahalle, Erzurum il merkezine 159 km, Karayazı ilçe merkezine 47 km uzaklıktadır. Mahalle, Karayazı'nın güneydoğusunda olup, numaralı Karayazı-Tutak devlet yoluna 4,1 km'lik bir köy yoluyla ulaşmaktadır..

Nüfus
Kaynakça
Dış bağlantılar
Abdül Batur

Abdül Batur (d. 1957, Narlıdere), Türk siyasetçidir.

1999-2019 yılları arasında Narlıdere belediye başkanlığı görevini yürüttü. 2019 Türkiye yerel seçimlerinde Konak belediye başkanı seçildi.

Hayatı
Abdül Batur, 1957'de İzmir'in Narlıdere ilçesinde doğdu. İlk ve ortaöğrenimini İzmir'de tamamladıktan sonra Yıldız Teknik Üniversitesi Mimarlık Fakültesi'nde öğrenim gördü. 2019 Türkiye yerel seçimlerinde Cumhuriyet Halk Partisi'nin büyükşehir belediye başkan adaylığı için başvurdu ancak daha sonra Konak ilçesinden aday gösterildi ve Konak belediye başkanı seçildi. Aynı zamanda Kıyı Ege Belediyeler Birliği başkanıdır. Evli ve iki çocuk sahibidir.

Kaynakça
Abdurrahman Şerefkendi

Abdurrahman Şerefkendi veya Hejar (1920, Mahabad - 1991 Kerec) Kürt dilbilimci, yazar, şair ve çevirmen.

Hejar 1920'de Mahabad'ta doğdu, henüz iki yaşındayken annesi ölmüştür. Beş yaşına geldiğinde babasının yanına Kur'an derslerini aldı. Ardından Kürt edebiyatı, Arap edebiyatı, Fars edebiyatı ve matematik dersini de alan Hejar babasının ölümüyle eğtimine ara vermek zorunda kalmıştır. Hejar 1940'larda Kürtçe şiirler yazmaya başladı. Melayê Cizîrî, Ahmed-i Hani, İbn-i Sina ve Vefayi gibi
birçok filozoftan etkilendi ve Kürt edebiyatına büyük katkısı oldu. Hejar'ın ayrıca Mahabad Cumhuriyeti'nde de çalışmaları oldu. "Nîştiman" ve "Hilale" dergilerinde partinin "Kürdistan" adlı gazetesinde çıkan yurtseverlik, bağımsızlık ve aşkla ilgili şiirleri büyük yankı uyandırmış ve daha yirmi dört yaşındayken Mahabad Kürt Cumhuriyeti lideri Kadı Muhammed tarafından kendisine Kürt millî şairi unvanı verilmiştir.
Mahabad Kürt Cumhuriyeti yıkılınca 30 yıla yakın yurt dışında yaşadı. 1975'te tekrar İran'a döndü ve 1991 yılında öldü.

Hejar şiirlerinde zulüm ve haksızlığa karşı yazdığı ve "Zavallı, Kürtçe Hêsîr" anlamlarına gelen Hejar mahlasını kullanmıştır.

Eserleri
Alekok
Wergêra Mem û Zîn (Mem ve Zin Soranice'ye çevirisi)
Wergêra Quranê (Kürtçe Kur'an tercümesi)
Wergêra Şerefname (Şerefname'nin çevirisi)
Dîwana helbestan bo Kurdistan (Kurdistan için şiir divanı)
Çarînekanî Xeyam
Henbane Borîne (Kürtçe-Farsça sözlük)

Kaynakça
Abdussamed Babek

Abdussamed-i Babek (Kürtçe; Ebdulsemedê Babek, 972 Hakkâri - 1019 veya 1020), Kürt İslam bilgini ve şair. Babasının adı Babek'tir. İslam sonrası ilk Kürt şair ve yazarlarından olup ayrıca Kürt medreselerinin yetiştirdiği ilk bilginlerdendir. Abdussamed-i Babek başta Bağdat olmak üzere Nişabur, Musul ve Hamedan gibi pek çok yerde eğitim almıştır.

3 Divan'ı vardır ve şiirleri din ve tabiat üzerine yazmıştır. Şiirleri ve eserleri Kürtçenin Kurmanci lehçesiyle yazmıştır.
1019/1020 yılında öldü.

Kaynakça
Abdurrıza Berzigari

Abdurrıza Berzigari ( ; d. 3 Temmuz 1958), orta saha pozisyonunda görev yapmış İranlı millî futbolcudur.

Futbol kariyeri
Kulüp takımları kariyeri
Profesyonel kariyerine 1974 yılında Sanat Naft kulübünde başladı. Daha sonra sırasıyla En-Nasr, Qatar SC ve El-Mısrî kulüplerinde oynadı.

Millî takım kariyeri
İran millî futbol takımı ile 1980 AFC Asya Kupası'nda üçüncülük kazandı.

Dış bağlantılar
Team Melli profili
Abdül Aziz El Mubarek

Abdül Aziz El Mübarek (Arapça: عبد العزيز المبارك; 1951 – 9 Şubat 2020), Sudanlı şarkıcı ve müzisyendir.
Yaşamı ve kariyeri
1951'de Wad Madani, Sudan'da doğdu. Sanatçı yaptığı müzik çalışmaları genelinde kurucusu olduğu grubuyla, Geleneksel Arap Müziği, reggae ve Amerikan tarzı rhythm and blues müziğini harmanlayan çalışmalar sunmuştur. Ud, bas gitar, tabla, saksafon, dörtlü keman, gitar, bongo ve akordeon gibi enstrümanları çalabilen El Mübarek ülkesi Sudan'da birçok albüm çıkarmış çeşitli eğlence gösterileri ve konserlerde sahneye çıkmıştır. Ayrıca müzik grubuyla Avrupa ile Amerika'daki müzik piyasalarında birkaç CD kaydedip turneler düzenledi. Mübarek bazende ud enstrümanı eşliğinde solo performanslar gerçekleştirmiştir.

Ölümü
Sudanlı şarkıcı ve müzisyen Abdül Aziz El Mübarek 9 Şubat 2020'de yaşamını sürdürdüğü Kahire, Mısır'da 69 yaşında ölmüştür.

Diskografi
Albümleri
1985: Straight from the heart
1986: Sounds of Sudan (World Circuit)
1987: Abdel Aziz El Mubarak (GlobeStyle Records)

Ortak çalışmaları
2013: The Rough Guide to the Music of North Africa (World Music Network)

Kaynakça
Dış bağlantılar
Kurzbiographie
Diskografie
Abdel Aziz El Mubarak sur Afrik.com
Abdusens siniri

Abdusens siniri (Latinceː nervus abducens), gözün dış (lateral) rectus kasını innerve eden, beyinsapından çıkan ve altıncı (CN VI) kraniyel siniri oluşturan sinirdir. Somatik motor bir sinirdir.

Sinirin seyri
Abdusens sinirine ait lifler pons içinde öne doğru ilerleyerek medulla oblongata ile ponsun alt kenarı arasındaki sulcus bulbopontinus’tan dışarı çıkar. Abdusens siniri iç karotis arter’in (arteria carotis interna) altında ve dış tarafında olmak üzere kavernöz sinüs’ün (sinus cavernosus) içinden geçerek öne doğru seyreder. Sinir daha sonra fissura orbitalis superior’dan geçerek göz boşluğuna girer. Lateral rectus kasının üzerinde lifleri sonlanır.

Fonksiyon
Göze dışarı doğru çevirme (abduksiyon) hareketi yaptırır.

Tıbbi önem
Kafa içi basınç arttığı durumlarda yüksek basınç nedeniyle abdusens siniri işlevini yitirebilir. Bu durumda hasta, lezyonun olduğu taraftaki gözüne abduksiyon hareketi yaptıramaz. Ayrıca lezyonun olduğu taraftaki göz hafif içe (mediale) bakar.

Kaynakça
Snell Klinik Nöroanatomi
Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi 2. Dönem (2019-2020) ders notları
Abdurrezzak Ensarioğlu

Abdurrezzak Ensarioğlu (1914, Diyarbakır - 18 Mayıs 1963, Diyarbakır), Zaza kökenli Türk siyasetçi ve kanaat önderi.

Biyografi
Abdurrezzak Ensarioğlu, 1914 yılında Diyarbakır'da doğdu. Celâl Bayar tarafından kurulan Demokrat Parti'nin kurucuları arasında yer aldı. Kapatıldığı tarihe kadar partinin bölgedeki ileri gelen destekçilerinden biriydi. 27 Mayıs Darbesi sonrasında 55'ler Olayı'nda Ailesinden birçok kişiyle beraber tutuklanarak Sivas'ta bir kampa yollanmıştır. Kampın boşatılmasının ardından oğlu Sait Ensarioğlu ile birlikte Antalya'ya sevk edildi. Adnan Menderes'i kurtarmak ve karşı darbe yapmak amacıyla beş bin kişilik ordu kurduğu, devleti tek şahıs veya zümre tarafından idare etmek üzere cemiyet kurmak, paralel bir hükûmet ihdâs etmek suçlamalarıyla on üç ayrı davada yargılandı. Evine yapılan baskında ele geçirilen, devrik Başbakan Adnan Menderes'in kendisine "Değerli Ağabeyim, derin muhabbetlerimle ellerinizden öperim." diye hitap ettiği içeriği açıklanmayan mektuplar da davalarda delil olarak sunuldu. Dokuz ay tutuklu kaldıktan sonra Antalya Ağır Ceza Mahkemesince kefaletle tahliye edildi. 29 Mart 1962'de ise tüm suçlamalardan beraat etti. Antalya'dan sonra Malatya'ya giden Ensarioğlu, 105 numaralı Mecburi İskân Kanunu'nun 23 Ekim 1962'de İsmet İnönü tarafından kaldırılmasıyla Diyarbakır'a döndü. Ailesinin sürgün yıllarında el koyulan mülklerini geri almak için dava açtı. Davada dönemin Dicle Asliye Hukuk Mahkemesi Hakimi Ahmet Necdet Sezer, Ensarioğlu'nun lehine karar verdi. Karar alındığında kendisi hayatta olmadığı için ev ve araziler eşi Zekiye Ensarioğlu'na iade edildi.
18 Mayıs 1963'te Diyarbakır'da öldü.

Ailesi
Zekiye Ensarioğlu'yla evliydi. Çocuklarından Abdüllatif Ensarioğlu dört dönem Diyarbakır Milletvekilliği, Salim Ensarioğlu üç dönem Diyarbakır Milletvekilliği ve Devlet Bakanlığı yapmıştır. Torunu Galip Ensarioğlu da iki dönem Diyarbakır Milletvekilliği yapmıştır.

Kaynakça
Abdusamat Taymetov

Abdusamat Taymetov (Rusça: Абдусамат Тайметов, Özbekçe: Abdusamat Toymetov; 9 Ocak 1909 – 8 Temmuz 1981), ilk Özbek pilottur. Balashov Havacılık Okulu'ndan mezun oldu, barış zamanında sivil hava filosunda görev alarak posta ve yolcu taşıdı. II. Dünya Savaşı sırasında askeri kargo misyonlarını uçurarak çok çeşitli uçakları uçurdu.

İlk yılları
Taymetov, 9 Ocak 1909'da yoksul bir Özbek ailesinde dünyaya geldi. 1911'de annesi, 1914'te babası öldü, ardından Taymetov ve kardeşleri, kuzenleri Baymet ile birlikte yaşadılar. 1919'da, Kuran kursuna giderken aynı zamanda Sovyet okuluna devam etti. 1922'de Komsomol'a üye olan Taymetov ve kardeşleri, cehaleti ortadan kaldırma kampanyalarına katıldı. 1927 ve 1928'de çiftlikler kolektifleştirilirken, ilkokul mezunu olarak nispeten eğitimli olduğundan köy meclisi sekreteri oldu. 1929'da Taşkent'te üç ay tarım kimyası okudu, ardından memleketi Çernak'a pamuk çiftliklerinde haşere azaltma faaliyetlerinde çalışmak için geri döndü. Ertesi yıl Taşkent'te bir sanayi okuluna girdi, ancak 1932 yazında öğrenciyken o ve okuldaki diğer 100 Komsomol üyesi seferber edilerek isyancı hareketlerle mücadele etmek için Tacik SSC'ye gönderildi.

2. Dünya Savaşı
Barbarossa Harekatı'nın başlamasından sonra cepheye gönderilmeyi talep etti, ancak başlangıçta reddedildi ve bunun yerine uçuş eğitmeni olarak tutuldu. 1941'den 1942'ye kadar 71 pilot eğitti ve ardından Li-2'nin yeni bir varyantının pilotajı konusunda ustalaştı. Şubat 1944'te isteği üzerine cepheye gönderildi ve 10. Muhafız Havacılık Tümeni'ne atandı. O yıl, keşiflerin yanı sıra birliklere ve partizanlara kargo teslim eden 109 gece görevi uçtu. Kaptan pilot olarak, mürettebatı yardımcı pilot Pyotr Gordienko, denizci Nikolai Smirnov, uçuş mühendisi Nikolai Dyomin ve radyo operatörü Mikhail Malinkin'den oluşuyordu. 1 Ocak 1945'te, Siarhei Prytytski yönetimindeki partizanlara yardım sağlamak için Polonya'da görev yaptığı 19. Özel Amaçlı Sivil Havacılık Alayı'na yeniden atandı. Sovyet Vatanseverlik Savaşı Nişanı ve Kızıl Bayrak Nişanı'na ek olarak, yaptığı sortiler nedeniyle Polonya Virtuti Militari'ye layık görüldü. 9 Mayıs 1945'te Alman Teslimiyet Aracını ve Zafer Sancağı'nı Moskova'ya teslim eden görevde uçtu.

Kaynakça
Abdurrezak Yavuz

Abdurrezak Yavuz (25 Kasım 1946, - 29 Eylül 2018), Türk siyasetçi, müteahhit ve sendikacıdır. 19. Dönem Şanlıurfa Milletvekilliği ve Suruç Belediye Başkanlığı yapmıştır.

Ankara Yüksek Tekniker Okulu'ndan mezun olan Abdurrezak Yavuz, serbest müteahhitlik yapmasının yanı sıra İller Bankası Genel Müdürlüğü Kayseri Şubesi Sendika İşyeri Temsilciliği ve Teknik İş Genel Sekreter Yardımcılığı görevlerinde bulunmuştur. 1984 yerel seçimlerinde Suruç'ta bağımsız belediye başkan adayı olmuş ancak seçilememiştir. 1989 yerel seçimlerinde ise Doğru Yol Partisi'nden girdiği Suruç belediye seçimlerini kazanmıştır. 1991'de belediye başkanlığından istifa ederek Doğru Yol Partisi'nden TBMM 19. Dönem Şanlıurfa Milletvekili seçilmiştir. Bir süre sonra Anavatan Partisi'ne geçmiştir. Evli ve dört çocuk babasıdır.

Abdurrezak Yavuz, 29 Eylül 2018'de hayatını kaybetti.

Kaynakça