Batı Ukrayna Halk Cumhuriyeti

Batı Ukrayna Halk Cumhuriyeti (Ukraynaca; ,) Kasım 1918'den Temmuz 1919'a kadar doğu Galiçya'da bulunan kısa ömürlü bir cumhuriyetti. Lviv, Przemyśl, Ternopil, Kolomyia, Boryslav ve Stanislaviv (şimdi Ivano-Frankivsk) şehirlerini içeriyordu ve Bukovina ve Karpat Ruthenia'nın bazı kısımlarını talep etti. Siyasi olarak, Ukrayna Ulusal Demokrat Partisi (savaşlar arası Ukrayna Ulusal Demokratik İttifakının öncüsü), değişen derecelerde Yunan Katolik, liberal ve sosyalist ideolojinin rehberliğinde yasama meclisine egemen oldu. Temsil edilen diğer partiler arasında Ukrayna Radikal Partisi ve Hristiyan Sosyal Partisi de vardı. Batı Ukrayna Halk Cumhuriyeti arması masmavi, bir aslan yaygın veya (mavi bir alanda altın bir aslan yaygın). Bayrağın renkleri mavi ve sarı idi.

Tarih
Öncesinde
1910'daki Avusturya-Macaristan nüfus sayımına göre, Batı Ukrayna Halk Cumhuriyeti tarafından talep edilen bölge yaklaşık 5.4 bir milyon nüfusa sahipti. Bunlardan 3.291.000 (yaklaşık% 60) Ukraynalı, 1.351.000 (yaklaşık% 25) Polonyalı, 660.000 (yaklaşık% 12) Yahudi idi ve geri kalanı Ruslar, Almanlar, Macarlar, Romenler, Çekler, Slovaklar, Romanlar, Ermeniler ve diğerler milletlerden oluşuyordu.Drohobych'teki Lviv ve yukarı Dinyester Nehri'ndeki Borıslav yakınlarındaki petrol rezervleri, Avrupa'nın en büyükleri arasındaydı. Rusya tarafından yönetilen Ukrayna veya Romanya'ya demiryolu bağlantıları azdı: Lviv'den yukarı Styr Nehri'ne giden bir hat üzerinde Brody, Ternopil'den Proskurov'a (şimdiki Khmelnytskyi) ve Podmylia'daki Prut boyunca bir hat üzerinde Pidvolochysk (Podwoloczyska) Bukovina'daki Chernivtsi (Czernowitz) den geçmekteydi. Bu sebeple Batı Ukrayna Halk Cumhuriyeti ile Polonya arasında çatışma yaşanmaktaydı.

Bağımsızlık ve varoluş mücadelesi
Batı Ukrayna Halk Cumhuriyeti 1 Kasım 1918'de ilan edildi. Ukrayna Ulusal Rada (Avusturya parlamentosunun her iki evinden ve Galiçya ve Bukovina'daki eyalet diyetlerinden gelen tüm Ukrayna temsilcilerinden oluşan bir konsey) 3 Kasım 1918'de Batı Ukrayna Halk Cumhuriyeti'ni ilan etmeyi planlamıştı, ancak Polonya Tasfiye Komitesi'nin Kraków'dan Lviv'e transfer edileceği raporları nedeniyle tarihi 1 Kasım'a taşıdı. Cumhuriyetin Avusturya-Macaristan İmparatorluğu'ndan bağımsızlığını ilan etmesinden kısa bir süre sonra, çoğu sakinlerin Polonyalı olduğu ve Polonya olmayan bir devletin parçası olmak istemediği Lviv'de popüler bir ayaklanma gerçekleşti. Birkaç hafta sonra Lviv'de isyan eden Polonyalılar, Polonya'dan destek aldı. 9 Kasım'da Polonya kuvvetleri Drohobych petrol sahalarını aniden ele geçirmeye çalıştı, ancak Ukraynalılar sayıca daha fazla olduğu için geri çekilmek zorunda kaldılar. Ortaya çıkan çıkmaz, Polonyalıların Lviv üzerindeki kontrolünü ve şehri Polonya'ya bağlayan bir demiryolunun etrafındaki dar bir araziyi korurken, doğu Galiçya'nın geri kalanı Batı Ukrayna Ulusal Cumhuriyeti'nin kontrolü altında kaldı. Bu arada, Batı Ukrayna Halk Cumhuriyeti'nin hemen batısındaki iki küçük devlet, Avusturya-Macaristan İmparatorluğu'nun dağılması sonucu bağımsızlık ilan etti.

Komancza Cumhuriyeti, doğu Lemkivshchyna'daki Komańcza merkezli otuz Lemko köyünden oluşan bir birlikti. 4 Kasım 1918 ve 23 Ocak 1919 arasında varlığını sürdürebildi. Ukrayna yanlısı olarak Batı Ukrayna Halk Cumhuriyeti ile birleşmeyi planladı, ancak Polonya-Ukrayna Savaşı'nın bir parçası olarak Polonya hükümeti tarafından bastırıldı.
5 Aralık 1918'de Ruska Narodna Respublika Lemkiv (Lemko-Rusyn Ulusal Cumhuriyeti) bağımsızlığını ilan etti. Lemko Rusyn Ulusal Cumhuriyeti, bugünkü Polonya'nın güneydoğusundaki Florynka'da yoğunlaştı. Batı Ukrayna Halk Cumhuriyeti ile bir sendikaya karşı olan ve bunun yerine Rusya ile birleşme arayışında olan sakinleri arasında Rusofil hissi hüküm sürdü.

Batı Ukrayna'yı Ukrayna'nın geri kalanıyla birleştirmek için 1 Aralık 1918 gibi erken bir anlaşma yapıldı. Batı Ukrayna Halk Cumhuriyeti hükûmeti 22 Ocak 1919'da Ukrayna Halk Cumhuriyeti ile resmi olarak birleşti. Ayrıca, batı Ukraynalılar kendi Ukrayna Galiçya Ordusu ve hükûmet yapısını korudu. Resmi sendikaya rağmen, Batı Ukrayna Cumhuriyeti ve Ukrayna Halk Cumhuriyeti ayrı savaşlarda savaştı. İlki, Sovyet ve Rus güçleri ile mücadele ederken Polonya ile de savaşa girdiler. Avusturya parlamenter sistem kültürü ve hükûmete düzenli bir yaklaşım konusunda bilgili olanlar, Kiev merkezli akranlarının sosyalist devrimci tutumunu bazı dehşetle ve Doğu'daki sosyal huzursuzluğun Galiçya'ya yayılacağı endişesiyle tedirgin bir hal aldılar. Benzer şekilde, Batı Ukrayna birlikleri daha disiplinliyken, Kiev Ukrayna Halk Ordusu orduları daha kaotik ve pogromlar yapmaya eğilimliydi, Bu durum Batı Ukraynalıların aktif olarak karşı çıktığı bir şeydi. Kiev ordusundaki kötü disiplin ve subaylarının başkaldırısı Galiçya delegelerinin Kiev'e gönderilmesinde etkili oldu. ve Ukrayna hükûmeti, 40.000'i savaşa hazır olan 100.000'den fazla askeri seferber edebildi. Ludwik Mroczka, Ukrayna milliyetçi güçlerinin gücüne rağmen, yerel Ukrayna halkından çok az destek ve coşku aldıklarını, genel olarak tutumun genellikle kayıtsızlık olduğunu ve Ukraynalı erkek nüfusun genellikle ordusunda hizmetten kaçınmaya çalıştıklarını yazmaktadır. Polonya-Ukrayna Savaşı sırasında, Batı Ukrayna Halk Cumhuriyeti ordusu yaklaşık dokuz ay boyunca Polonya ile baş edebildi Sürgündeki Batı Ukrayna hükûmeti ve Kiev merkezli hükümet ile arasındaki ilişkiler bozulmaya devam etti, çünkü Batı Ukraynalılar Polonyalıları ana düşman olarak gördü (Ruslarla potansiyel bir müttefik), Kiev'deki Symon Petliura Polonyalıları karşı bir müttefik olarak gördü Rusları ise düşmanları. Kiev hükümetinin Polonya ile diplomatik görüşmelerine yanıt olarak, Batı Ukrayna hükûmeti Sovyet 12. Ordusuna bir heyet gönderdi, ancak nihayetinde bir ittifak için Sovyet koşullarını reddetti. Ağustos 1919'da, Batı Ukrayna devlet sekreterliği başkanı Kost Levytsky, Anton Denikin'in Beyaz ordu'suna bir Rus devletinde garantili özerkliği içerecek bir ittifak önerdi. Paris'teki Batılı Ukraynalı diplomatlar o şehirde Rus meslektaşlarıyla temas kurmaya çalıştılar. Ruslar, önerilen bu ittifak hakkında karışık görüşlere sahipti. Bir yandan Galiçyalıların Rusofobisine karşı temkinliydi ve böyle bir ittifakın Polonya ile olan ilişkileri üzerindeki etkisinden endişe ediyorlardı. Öte yandan, Ruslar Galiçya askerlerinin disiplinine ve eğitimine saygı duyuyordu ve Batı Ukraynalılarla yapılan bir anlaşmanın Kiev'in Ukrayna Halk Ordusunu Ruslar ile savaşta en iyi askerlerinden mahrum edeceğini anlamıştır. Ancak ne Varşova'daki Polonya hükûmeti ne de sürgündeki Batı Ukrayna hükûmeti bu anlaşmayı kabul etti.

Otonom durum
Batı Ukraynalılar Paris Barış Konferansı'nda Birinci Dünya Savaşı'nın ardından müzakereler sırasında çıkarlarını sürdürmeye devam ettiler. Bu çabalar sonuçta Milletler Cemiyeti'nin 23 Şubat 1921'de Galiçya'nın Polonya topraklarının dışında olduğunu, Polonya'nın o ülkede idari kontrol kurma yetkisine sahip olmadığını ve Polonya'nın sadece Doğu'nun işgalci askerî gücü olduğunu ilan etmesiyle sonuçlandı. Kaderi , Milletler Cemiyeti Büyükelçiler Konseyi tarafından belirlenecek olan Galiçya, uzun bir dizi müzakereden sonra, 14 Mart 1923'te doğu Galiçya'nın Polonya'ya dahil edilmesi ile sonuçlandı. Daha sonra Batı Ukrayna Halk Cumhuriyeti hükûmeti dağıldı, Polonya hükûmeti doğu Galiçya için özerklik vaadinden istifade etti.

Hükümet
22 Kasım - 25 Kasım tarihleri arasında, yasama organı olarak hizmet verecek olan 150 üyeli Ukrayna Ulusal Konseyi için Ukrayna'nın kontrolündeki bölgede seçimler yapıldı. Konsey başkanı ve Avusturya-Macaristan parlamentosunun eski bir üyesi olan Yevhen Petrushevych otomatik olarak Cumhuriyet başkanı oldu. Ülkenin Ukrayna Ulusal Demokratları ve daha küçük rakibi Ukrayna Radikal Partisi'nin egemen olduğu iki partili bir siyasi sistemi vardı. İktidardaki Ulusal Demokratlar, hükûmetin geniş bir ulusal koalisyonu temsil etmesini sağlamak için bazı sandalyelerini küçük partilere verdi. Ukrayna Ulusal Konseyi'nin sosyal geçmişi açısından, üyelerinin% 57.1'i rahip ailelerden,% 23.8'i köylü hanelerden,% 4.8'i kentsel kesimden ve% 2.4'ü küçük soylulardan geliyordu . Belirlenen konsey üyelerinin mesleki geçmişi açısından, yaklaşık% 30'u avukat,% 22'si öğretmen,% 14'ü çiftçi,% 13'ü rahip ve% 5'i memurdu. Batı Ukrayna Halk Cumhuriyeti yaklaşık 4 nüfuslu bir alanı yönetti. Lviv, 1 Kasım'dan 21 Kasım'da Polonya'nın güçlerini kaybetmesine kadar Cumhuriyetin başkenti olarak işlev gördü, ardından Aralık 1918'in sonuna kadar Ternopil ve daha sonra 26 Mayıs 1919'a kadar Stanislaviv (günümüzdeki Ivano-Frankivsk) tarafından görev yaptı. Kasım 1918'de, Polonya, Yahudi ve Alman işlerinden kabine düzeyindeki devlet sekreterleri dahil edildi. 15 Şubat 1919'da Ukraynaca'yı devlet dili yapan bir yasa çıkarıldı. Ancak bu yasaya göre, ulusal azınlıkların üyeleri hükûmetle kendi dillerinde iletişim kurma hakkına sahiptiler.

Polonya nüfusuna yönelik muameleler
Tarihçi Rafał Galuba, Polonya nüfusunun Batı Ukrayna makamları tarafından ikinci sınıf vatandaş olarak muamele edildiğini yazıyor 1 Kasım 1919'dan sonra Polonya derneklerinin birkaç üyesi Ukrayna makamları tarafından tutuklandı. Benzer bir kader, aynı şekilde Ukrayna devletine sadakat yemini etmeyi reddeden yetkilileri de bekliyordu. 6 Kasım'da Ukraynalı yetkililer tarafından Lviv'de Polonya basını ve yayınları yasaklandı ve matbaalar yıkıldı. Polonyalılar kontrol ettikleri bölgelerde Ukraynalı yayınları da benzer şekilde yasakladılar. Ukraynalı yetkililer göndererek Lviv'deki Polonya nüfusunu sindirmeye çalıştı askerler ve silahlı kamyonlar sokaklara döküldü ve kalabalıkları dağıtarak Polonya gösterilerine yöneldi. Christoph Mick, başlangıçta Ukrayna hükûmetinin Polonya rehinelerini almayı reddettiğini belirtti ancak Polonya sivilleri ve Ukrayna kuvvetlerine karşı direniş arttıkça, Polonyalı siviller, Ukraynalı komutanlar tarafından Ukrayna'ya saldırı ve atış iddiaları nedeniyle özetlenen infazlar gerçekleştirildi. Buna karşılık, Polonya tarafı, kentteki kamu güvenliğini denetlemek için çatışma ve ortak Polonya-Ukrayna milislerine barış önerdi. Brzuchowice'de Ukraynalı iş emirlerine uymayı reddeden Polonyalı demiryolu görevlileri idam edildi. 29 Mayıs 1919'da başpiskopos Jozef Bilczewski, Paris'teki Barış Konferansı'na katılan Ignacy Paderewski'ye bir mesaj gönderdi ve Ukraynalılar tarafından Polonyalı rahiplerin ve sivillerin acımasızca öldürülmesi konusunda yardım istedi. Polonyalılar Ukrayna makamlarını desteklemedi ve sabotaj eylemleriyle uğraşan bir yeraltı direniş örgütü kurdular. Bu gözaltı merkezlerindeki koşullar ısıtılmamış ahşap kışla, yatak eksikliği ve tıbbi bakım eksikliğiyle tifodan yüksek düzeyde morbidite ile sonuçlandı. Mikulińce'de 300 ila 600 (tifodan ölüyor), Kołomyja'da 100 ve Brzeżany'de ısıtılmayan kışla nedeniyle 16 ila 40 arasında çeşitli kaynaklara göre, bu kamplarda tahmini kayıplar yaşandı Kosiv'deki bir kampta yaklaşık 900 ölü vardı. Polonyalı mahkûmların soyulması, dövülmesi, işkence edilmesi veya vurulması vakaları birçok kez bildirildi. Christopher Mick'e göre, Ukrayna hükûmeti genel olarak Polonya nüfusu kontrolündeki bölgelerde Polonya hükûmeti kontrolündeki Ukraynalılara olan muamelelerde daha kötü sonuçlar yaşatmıştır Mick, Lviv kuşatması sırasında Ukrayna tarafının kente ulaşan malzemelerin bakımını durdurduğunu ve şehre su tedarikini bozmaya çalıştığını kabul etmektedir. Şiddetli topçu ateşi, kadınlar ve çocuklar da dahil olmak üzere birçok sivili öldürüldüğünü iddia ediyor Batı Ukrayna Ulusal Cumhuriyeti Bakanlar Konseyi, Yahudi okulları için Yidce dilinde ders kitapları ve görsel yardımlar satın almış ve Lviv'deki Polonyalı Pogrom'un Yahudi kurbanlarına yardım sağlamıştır. Ukrayna basını Batı Ukrayna Cumhuriyeti'nin Yahudi vatandaşlarına karşı dostane bir tutum sergilemiştir. İbranice ve Yidiş okulları, kültür kurumları ve yayıncılarının müdahale etmeden çalışmasına izin verilmiştir. Kasım 1918'den itibaren, Batı Ukrayna hükûmetine sadakat sözü vermeyi reddeden kamu hizmetindeki etnik Polonyalılar ya topluca bırakıldı ya da kovuldu; onların pozisyonları Ukrayna devletini desteklemek isteyen çok sayıda Yahudi tarafından dolduruldu. Yahudiler Ternopil, Stanislaviv ve Kolomyia'daki mahkemelerde yargıç ve hukuk danışmanı olarak hizmet verdiler . ve ayrıca bazı yerlerde Ukrayna hükûmeti yerel Yahudi milislere güvenlik ve düzenin sağlanmasında sorumluluk vermiştir. Sambir ve Radekhiv bölgelerinde polis gücünün yaklaşık üçte biri Yahudi idi. Yahudi gençler Batı Ukrayna ordusu için izci olarak çalıştılar.

Galeri
Kaynakça
Dış bağlantılar
Batı Ukrayna Halk Cumhuriyeti 1918–1923. Ansiklopedi. Hacim 1. Західно-Українська Народна Республіка 1918–1923. Енциклопедія. Т. 1 : А–Ж. Івано-Франківськ : Манускрипт-Львів, 2018. 688 с.
Batı Ukrayna Halk Cumhuriyeti 1918–1923. Ansiklopedi. Hacim 2. Західно-Українська Народна Республіка 1918–1923. Енциклопедія. Т. 2 : З–О. Івано-Франківськ : Манускрипт-Львів, 2019. 832 с.
Batı Ukrayna Halk Cumhuriyeti 1918–1923. Ansiklopedi. Hacim 3. Західно-Українська Народна Республіка 1918-1923. Енциклопедія. Т. 3 : П - С. Івано-Франківськ: Манускрипт-Львів, 2020.576 с.
Batı Ukrayna Halk Cumhuriyeti 1918–1923. Ansiklopedi. Hacim 4. Західно-Українська Народна Республіка 1918-1923. Енциклопедія. Т. 4 : Т - Я. Івано-Франківськ: Манускрипт-Львів, 2021.688 с.
Vasyl Markus, Matvii Stakhiv, Ukrayna Ansiklopedisinde Batı Ukrayna Ulusal Cumhuriyeti, cilt. 5 (1993)
Ukrayna Ulusal Cumhuriyeti'nin Batı Eyaleti Diktatörlüğü İnternet Ansiklopedisi, vol. 1 (1984)
ZUNR tarihine kısa bir bakış
Ukraynaca Filateli'ye Giriş
Halk savaşı 1917-1932 Kiev şehir örgütü "Memorial" tarafından