Altay (tank)

Altay, Türkiye'de geliştirilen 3+ nesil ana muharebe tankıdır. İsmini Türk Kurtuluş Savaşı'nda 5. Süvari Kolordusu'nu komuta eden Fahrettin Altay'dan almıştır. Tank seri üretime geçmiş ve 28 Ekim 2025'ten itibaren envantere girmiştir.

Millî Tank Üretim Projesi (MİTÜP) çerçevesinde 30 Mart 2007'de yapılan Savunma Sanayi İcra Komitesi toplantısı sonucunda Savunma Sanayii Başkanlığı tarafından proje ana yüklenicisi olarak Otokar Otomotiv ve Savunma Sanayi A.Ş. belirlenmiştir. 9 Kasım 2018'de, Altay ana muharebe tankının T1 ve T2 konfigürasyonlarına ilişkin geliştirme, prototip üretimi, test ve seri üretim programının temelleri, Savunma Sanayii Başkanlığı ve BMC arasında imzalanan seri üretim sözleşmesi ile atılmıştır. Altay tankı 29 Mayıs 2024 tarihinde seri üretime geçmiştir ve proje kapsamında İnsansız Kuleli Altay T3 tankının da geliştirilmesi planlanmaktadır.

Genel bilgiler
Tank 28 Ekim 2025 tarihinde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın da katılımıyla envantere alınmıştır. Altay projesinin teknik destek sağlayıcısı Güney Kore'nin Hyundai Rotem firmasıdır. "Altay" olarak adlandırılan tankın tasarım, geliştirme, prototip imalatı, test ve sertifikalama aşamalarının tamamlanması için 500 milyon dolar mâli kaynak ayrılmıştır. Üçüncü nesil ana muharebe tankı olarak tasarlanmakta olan aracın prototip testleri ve kalifikasyon çalışmalarının 2012 yılında tamamlanmış ve seri imalatın ise 2019 yılının sonunda devreye alınması öngörülmektedir. Tasarım aşamasında Güney Kore üretimi K2 Black Panther ana muharebe tankı projesinden elde edilmiş tecrübelerden de yararlanılması hedeflenmektedir. Proje sonunda açılacak yeni bir ihale ile seri üretimi kazanan kurum ya da kuruluş belirlenecektir. İlk etapta üretilmesi planlanan 250 adet tank, TSK'nın ihtiyaçları doğrultusunda artırılabilecektir.

Ateş gücü
Ana muharebe tankı Altay'ın ana silahı Güney Kore şirketi Hyundai Rotem kanalı ile yapılan teknoloji transferi anlaşması kapsamında Makine ve Kimya Endüstrisi Kurumu tarafından üretilecek 3 km atış menziline sahip olan ve STANAG 4385'e uyumlu her türlü mühimmatı atabilecek yivsiz-setsiz kaval tipi krom kaplamalı namluya sahip ve özel çelikten üretilecek 120mm 55 kalibre yivsiz top olarak belirlenmiştir. Topun toplam namlu uzunluğu 6,6 m ve ağırlığı 1324 kilogramdır. Tankın üretim sürecinin başlaması ile seri üretim safhasına geçilecektir. Tank atış kontrol sistemi, tank komuta kontrol muharebe bilgi sistemi ve elektrikli silah kule tahrik sistemi Aselsan tarafından üretilecektir. Tankta ayrıca uzaktan kumandalı silah sistemleri olarak 7.62 mm ve 12.7 mm makineli tüfek ve 40 mm bombaatar bulunması planlanmaktadır. Otokar 4 prototipin tasarımı ve geliştirilmesi için 500 milyon ABD Doları tutarında teşvike hak kazanmıştır.

2010 Eylül ayında Altay projesinin 1. aşaması olan Kavramsal Tasarım Fazı Savunma Sanayi Müsteşarlığı tarafından onaylanarak tamamlandı. Böylece projede 2. aşama olan ve 30.5 ay sürmesi planlanan Detaylı Tasarım Fazı'na geçilmiştir. Projenin bu aşamasında detaylı tasarım faaliyetleri kapsamında seçilen alt sistemlerin tank üzerinde entegrasyon ve arayüz tasarım çalışmaları yürütülecektir.
15 Ekim 2010 tarihinde Otokar firması ile MTU ve Renk firmaları arasında Altay tankının güç paketi konusunda sözleşmeler imzalandı.
2013 Ankara Şereflikoçhisar'da atış testleri yapıldı. Sarıkamış'ta kış testleri tamamlandı.
12 Ağustos 2014 tarihinde Tümosan Motor ve Traktör Sanayi A.Ş. Altay Tankı Güç Grubu Geliştirilmesi İhalesi'ni kazandı. Özgün motor Tümosan tarafından geliştirilecektir.
Altay Tankı Güç Grubu Geliştirilmesi Projesi için Traktör ve dizel motor üreticisi Tümosan Motor ve Traktör Sanayi A.Ş. (TÜMOSAN) ve Savunma Sanayi Müsteşarlığı arasında 17 Mart 2015 tarihinde sözleşme imzalanmıştır. Toplam 54 ay sürmesi planlanan proje kapsamında, ihtiyaç duyulması halinde yurt içi mevcut olanak ve kabiliyetlerden azami derecede faydalanılması ve gerekli alanlarda yurt dışından teknik destek alınması suretiyle geliştirilecek olan Güç grubunun öncelikli olarak Altay tankında kullanılması planlanmaktadır. Güç grubunun tüm haklarının Savunma Sanayi Müsteşarlığı'na ait olacak şekilde özgün olarak tasarlanması, geliştirilmesi, prototip üretimi, test ve kalifikasyonu hedeflenmektedir. Sözleşmeye göre; ilk yıl için yaklaşık 30 tank motoru ve şanzıman üretimi öngörülüyor. Daha sonraki yıllar için bu sayı yükseltilecek.

Üretilecek Altay Tankı Güç Grubunun;
V-12 yapısında ve ~26 litre hacminde,
Transmisyon ile birlikte toplam 5,5 metreküplük hacim,
2 adet yüksek basınçlı turbo şarj ile beslenmesi,
Common-Rail enjeksiyon sisteminin kullanılması,
5 ileri 3 geri vites geçişine sahip olması,
Tankın kendi ekseninde her iki yöne de 360° nokta dönüşüne imkân sağlaması planlanmaktadır.

Diğer ülkelerin ilgisi
Raporlara göre, Türkiye Cumhuriyeti Savunma Sanayii Müsteşarlığı'nın ev sahipliğinde tank hakkında daha fazla bilgi almak için 2010 yılı basın toplantısında Kolombiya'dan bir askeri elçi hazır bulundu.

Nisan 2013'te Suudi Arabistan Ordusu yetkililerinin Altay ana muharebe tankı ile ilgilendiği ve IDEF-2013'te Azerbaycan Ordusu'nun Altay tankıyla ilgilendiği bildirildi. Ayrıca Otokar, Ağustos 2013'te Umman'da açılacak ihale için 77 Altay için teklif verdi. 2016 Ocak ayında Türkiye, Altay'ın Pakistan ve Körfez Arap ülkelerinden ilgi gördüğünü bildirdi.

Katar yetkilileri, Mart 2019'da Altay tankları satın alma planlarını açıkladı. Birkaç gün sonra, üst düzey bir Türk politikacı, Katar tarafından 100 tank siparişi verildiğini ve bunlardan ilk 40'ın önümüzdeki iki yıl içinde teslim edileceğini açıkladı.

Kullanıcılar
Türkiye - 2028 yılına kadar 250 adet Altay tankı teslim edilecek. 2025 yılında 3 adet Altay T1 tankı, 2026 yılında 11 adet Altay T1 tankı, 2027 yılında ise 41 adet ve daha sonra 30 adet yine T1 konfigürasyonunda 85 tank teslim edilecek. İlk 40 adet Altay tankında "Güney Kore güç grubu" kullanılacak, sonrasında Türkiye üretimi yerli güç grubuna geçilecek ve 1500 beygirlik tank motoru "Batu" kullanılacaktır.
Kara Kuvvetleri Komutanlığı - 3 adet Altay T1 tankı 28 Ekim 2025 tarihinde teslim edildi.

Kaynakça