Charles-Michel de l'Épée

Charles-Michel de l'Épée (24 Kasım 1712 – 23 Aralık 1789), 18. yüzyılda yaşamış Fransız bir hayırsever eğitimcidir ve günümüzde "Sağırların Babası" olarak anılmaktadır. 1760 yılında, sağırlar için kurulan ilk kamu okulu olan Institut National de Jeunes Sourds de Paris’i (Paris Ulusal Sağır Gençler Enstitüsü) kurmuştur.

Hayatı
Charles-Michel de l'Épée, Versay'da varlıklı bir ailede doğmuş ve Katolik rahibi olmak için eğitim almıştır.

Charles-Michel de l'Épée, Paris’te işaret dili kullanan iki kız kardeşle tanışmasının ardından sağırların topluma ve dinsel yaşama katılımını sağlamak amacıyla eğitime yöneldi. 1760 yılında Institut National de Jeunes Sourds de Paris’i kurarak Aydınlanma düşüncesinin eğitim ve eşitlik ilkelerini yansıtan bir öğretim yöntemi geliştirdi. De l'Épée’ye göre sağırlar, dil yetisi edinerek kutsal ayinlere katılma ve Sakramentleri alma hakkına sahip olmalıydı. Geliştirdiği Fransızca ve din eğitimi programıyla, 1760’ların başında faaliyete geçen bu okul, dünyanın ilk ücretsiz sağırlar okulu olarak tarihe geçti.

Her ne kadar L’Épée’nin asıl odağı dini eğitim olsa da, kamuoyundaki savunuculuğu ve geliştirdiği “İşaretli Fransızca” sayesinde sağır bireyler tarihte ilk kez mahkemede yasal olarak kendilerini savunabildiler.

L'Épée, 1789’da, Fransız Devrimi’nin başlangıcında yaşamını yitirdi. Mezarı Paris’teki Saint-Roch Kilisesi’nde yer almaktadır. Ölümünden iki yıl sonra Ulusal Meclis tarafından “İnsanlığın Hayırseveri” ilan edilmiş ve sağırların İnsan ve Yurttaş Hakları Bildirgesi uyarınca haklara sahip olduğu resmen kabul edilmiştir. 1791’de, de l'Épée’nin kurduğu Institution Nationale des Sourds-Muets à Paris’e devlet bütçesinden düzenli ödenek ayrılmaya başlanmıştır. Kurum, daha sonra sırasıyla Institut St. Jacques ve günümüzdeki adıyla Institut National de Jeunes Sourds de Paris adını almıştır. De l'Épée’nin geliştirdiği eğitim yöntemleri tüm dünyaya yayılmış ve kendisi, günümüzde sağır eğitiminin kurucu babalarından biri olarak anılmaktadır.

L’Épée’nin ölümünü takiben okulun başkanlığına Roch-Ambroise Cucurron Sicard getirilmiştir.

İşaret diliyle öğretim yöntemi (signes méthodiques)
İşaret Öğretim Yöntemi, işitme engellilerin eğitiminde, sözlü yerine görsel öğeler kullanmayı; jest ve el işaretleri aracılığıyla öğretimi öne çıkaran bir yaklaşımdır. Bu yöntemin temelinde, “sağır ve dilsizlerin, diğer insanların işiterek edindiklerini gözleriyle öğrenmesi gerekir” ilkesi yer alır. L’Épée, Paris’te zaten kendi aralarında işaretleşen bir sağır topluluğun bulunduğunu fark etmiş, ancak bu dilin ilkel olduğunu düşünmüştür. Öğretmenlerinin (işitenlerin) bu işaretleri derslerde kullanabilmesi için ezberlemelerini tavsiye etmekle birlikte, sınıfta bu topluluğun dilini doğrudan kullanmamış; yerine Fransızcanın tüm fiil çekimleri, artikelleri, edatları ve yardımcı fiilleri için bazı mevcut işaretleri alarak bunlarla kendine özgü bir gestural sistem geliştirmiştir.

L’Épée’nin bu eğitim yönteminde kayda değer başarılar elde ettiği bildirilse de, eleştirmenler öğrencilerin anlamı kavramak yerine yalnızca jestleri taklit ettiklerini öne sürerek bu başarıları sorgulamışlardır.

Yayınlanan çalışmaları
Ayrıca, halefi Roch-Ambroise Cucurron Sicard tarafından tamamlanan Dictionnaire général des signes'e başladı.

Kaynakça
Konuyla ilgili yayınlar
L'Abbé de l'Épée by Ferdinand Berthier. Project Gutenberg.
. When the Mind Hears: A History of the Deaf. New York: Random House, 1984.
Catholic Encyclopedia article

Dış bağlantılar