Devlet Bahçeli

Devlet Bahçeli (d. 1 Ocak 1948, Osmaniye), 1997'den beri Milliyetçi Hareket Partisi'nin Genel Başkanı olan Türk akademisyen, ekonomist ve siyasetçidir. 1999 ile 2002 yılları arasında Bülent Ecevit tarafından kurulan koalisyon hükûmetinde Başbakan Yardımcısı olarak yer aldı. 2000'de koalisyon ortaklarıyla birlikte Rahşan Affı'nı çıkardı. 22 Ekim 2024'te yaptığı çağrıyla başlayan, PKK'nın feshine yol açan Barış Süreci'nin mimarı olarak görülmektedir.

Siyasete girmeden önce Bahçeli, Gazi Üniversitesi'nde ekonomi alanında akademisyen olarak çalıştı ve Türk tarihi ve dış politikalarıyla ilgili çalışmalar yaptı. Ülkü Ocakları'nın kurucularından olan Bahçeli, Alparslan Türkeş'in ölümünden sonra düzenlenen ilk kongrede MHP Genel Başkanı seçildi. İlk kez 1999 genel seçimlerinde Osmaniye milletvekili olarak TBMM'ye girdi. 1999 ile 2002 yılları arasında DSP-MHP-ANAP koalisyonunda başbakan yardımcısı olarak yer aldı ve hükûmeti düşürdü. Partisinin 2002 genel seçimlerinde %10'luk seçim barajının altında kalması üzerine genel başkanlık görevinden istifa etti, ancak 2003 kongresinde yeniden genel başkan seçildi. Bahçeli, 2007 yılında yeniden milletvekili seçildiğinden beri TBMM'de görev yapmaktadır.

Bahçeli ve partisi, Kasım 2015'teki genel seçimlerde %4,39 oy kaybederek %11,90 oy aldı. Seçimden sonra parti yönetimi, olağanüstü kurultay talep etti, ancak reddedildi. Parti içindeki muhalifler, Ankara 12. Sulh Mahkemesi'nde iptal davası açtı, 19 Haziran 2016'da kurultay düzenlendi ve parti tüzüğü değiştirilerek olağanüstü kurultaylarda genel başkanlık seçiminin yapılması engellendi. Ancak Yargıtay'ın kararıyla birlikte bu değişiklikler durduruldu. Parti içindeki karışıklıklar, Meral Akşener'in 2017'de İYİ Parti'yi kurmasıyla sonuçlandı. Bu döneme kadar Recep Tayyip Erdoğan'ın sert bir eleştirmeni olan Bahçeli, parti içindeki krizden sonra Erdoğan ile yakınlaştı.

2018 ve 2021 kongrelerinde yeniden MHP genel başkanı seçilen Bahçeli, 2018 genel seçimleri için Adalet ve Kalkınma Partisi ile Cumhur İttifakı adı altında bir seçim ittifakı kurdu. Bu ittifakı 2019 yerel seçimlerinde de sürdürdü. Günümüzde Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın kabinesini TBMM'de güvenoyu ve arz ile desteklemektedir. Bahçeli, Türk siyasetinde kral yapıcı olarak tanımlanmaktadır. 2023 genel seçimlerine Cumhur İttifakı üyesi olarak girdi ve TBMM'ye 50 milletvekili soktu. Bahçeli, 22 Ekim 2024'te PKK kurucusu Abdullah Öcalan'ın umut hakkından yararlanıp serbest bırakılmasını ve TBMM'de DEM Parti kürsüsünden konuşma yapmasını isteyerek, resmen İkinci Çözüm Süreci'ni başlattı. Daha önce idam edilmesini istediği Öcalan'dan "kurucu önder" olarak bahsetti. TBMM'de "Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu"nun kurulmasına öncülük etti ve 24 Kasım 2025'te partisinin, AK Parti ve DEM Parti heyetleriyle birlikte İmralı Adası'nda Abdullah Öcalan'ı ziyaret etmesini sağladı.

Yaşamı
Devlet Bahçeli, 1 Ocak 1948 tarihinde Osmaniye'nin Bahçe ilçesinde doğdu. Babası Salih Bahçeli, Osmaniye'nin tanınmış çiftçi ve tüccarlarındandır. Annesinin adı Samiye'dir. "Fettahoğulları" olarak bilinen geniş ve köklü bir Türkmen sülâlesine mensup olan Bahçeli, ailesinin 4 çocuğundan biridir. Babasının ilk evliliğinden olan 2 kardeşi vardır. Sol görüşlü bir ailede yetişen Bahçeli'nin babası, Cumhuriyet Halk Partisi yanlısı ve İsmet İnönü hayranıydı.

İlk öğrenimini memleketi Osmaniye'de 7 Ocak İlkokulu'nda tamamladı. Ortaokulu kendisinden üç yaş büyük Servet adındaki ağabeyiyle Adana'da Özel Çukurova Koleji'nde yatılı olarak okudu. Lise eğitimi için İstanbul'a akrabalarının yanına gitti ve Emirgan Akgün Koleji'ne yazıldı, lise ikinci sınıfta Etiler'deki Özel Ata Koleji'ne geçti ve lise diplomasını da yine bu okuldan aldı. 1967 yılında Ankara İktisadî ve Ticarî İlimler Akademisi'ni kazandı ve Dış Ticaret Bölümü'nü 1971'de bitirerek mezun oldu.

Akademik kariyeri
Bahçeli lisans eğitimini tamamladıktan sonra, 1972 yılında Ankara İktisadi ve Ticari İlimler Akademisi ve bu akademiye bağlı yüksek okullarda iktisat bölümünde asistan olarak görev aldı. Bir yandan iktisat anabilim dalında yüksek lisans öğrenimi görüp asistanlık yaparken, aynı zamanda Ülkücü Maliyeciler ve İktisatçılar Derneği' Soykırım olarak tanımlayan tasarı önergesi oy çokluğuyla kabul edilmesi üzerine partisinin TBMM'de düzenlenen grup toplantısında şöyle konuşmuştur:"Sözde Ermeni soykırım iddialarını kim gündeme getiriyorsa iyi niyetli değildir. Bize bu yaftayı kim vurmaya çalışıyorsa doğru konuşmuyordur. Merhametin, hoşgörünün, vicdanın ve insaniyetin burcu olan Türk milletini baskıyla köşeye sıkıştırmaya kim yelteniyorsa gerçekleri bastırma çabasındadır... Tehcir yerindedir, bugün olsa tekrar yaparız... sözde Ermeni Soykırımı kararı hükümsüzdür, bizim tarafımızdan kınanmıştır."

Gezi Parkı Olayları
Gezi Parkı protestoları ile ilgili Merkez Yönetim Kurulu ve İl Başkanları toplantısı sonrasında yaptığı açıklamada şiddet ve toplumsal başkaldırıyla hiçbir sorunun çözülemeyeceğini, Recep Tayyip Erdoğan'ın tepkileri fark edememiş ve rest çekerek vaziyeti kurtarmaya çalıştığını söylemiştir:

"Şiddet ve toplumsal başkaldırıyla hiçbir sorunumuz kalıcı şekilde çözülemeyecek, hiçbir meselenin üstesinden gelinemeyecektir. Ancak Başbakan Erdoğan hala gelişmeleri anlayamamış, tepkileri fark edememiş ve rest çekerek vaziyeti kurtarmaya yönelmiştir. Tunus'tan dönüşünde İstanbul Havalimanı'nda yaptığı konuşmada kullandığı üslup yine keskin, yine tehlikeli ve yine hoşgörüsüz olmuştur. Başbakan'ı karşılamaya giden kalabalıkların gece yarısı attığı sloganlar, yaptıkları tezahüratlar tam bir saflaşmanın ve düşman kamplarına ayrılmanın ürünüdür"

Uludere Olayı
Bahçeli, 2011 Aralık ayının sonlarında gerçekleşen 35 kişinin öldüğü Uludere olayı ile ilgili olarak hükûmetin tatmin edici açıklama yapmadığını savunurken, "Cenaze törenlerinin PKK şovuna çevrilmesi, örgüt paçavralarının tabutların üzerine serilmesi esasen olayın arkasındaki sisli yanları da kısmen netleştirmiştir" ve "Yüzde bir bile ihtimal olsa sınırlarımızdan kanun dışı yollardan girenlerin bir tek Mehmetçiğe, bir tek vatandaşımıza zarar vereceği hesap ediliyorsa ve bu bir tehdit olarak görülüyorsa devlet derhal gereğini yapmalıdır ve bu son olayda da yapmıştır" açıklamalarını yapmıştır.

Alevilik
Aleviliğin nitelikli eğitim ve kadro ihtiyacını karşılayacak, Türkiye Alevilik araştırmaları merkezi kurulması ve Alevi İslam inancı önderlerinden ilahiyatçılardan oluşan özel ihtisas komisyonu kurulması gerektiğini belirten Bahçeli, Cemevleri'ne de devlet yardımı yapılması gerektiğini düşünmektedir. 2013 yılında yaptığı açıklama şöyledir:

"AKP'nin amacı mezhep eksenli mesaj vermek ve Türk milletini çok çetin bir muammaya gömmektir. Alevi İslam inancına mensup kardeşlerimizi dışlama ve incitme pahasına yapılan siyasi tercihlerin milletimizin kardeşliğini ve birliğini sakatlayacağı açıktır... Safevî Devleti, Şah İsmail öncülüğünde 16. yüzyılın başında İran'da kurulmuş bir Türk devletidir... Samimiyetle söylemek isterim ki Şah İsmail de en az Yavuz Sultan Selim kadar bizim için saygıdeğer ve yeri dolmayacak bir hünkarımızdır. 500 yıl önce Çaldıran'da dökülen kana ne kadar üzülsek de Türk'ün, Türkmen'in kanıdır. Biz ne Yavuz'dan ne de İsmail'den vazgeçeriz."

Diyanet İşleri Başkanlığı
Diyanet İşleri Başkanlığı'nın siyasallaştığını söyleyen ve Diyanet İşleri Başkanı Mehmet Görmez'i istifaya çağıran Bahçeli, Alevi İslam inancını da bünyesinde temsil edecek şekilde Diyanet İşleri Başkanlığında radikal düzenlemeye gidilmesi gerektiğini ve din kültürü derslerinin müfredatına doğru objektif bilgiler dahil edilmesi gerektiğini savunmuştur.

Eleştiriler
Devlet Bahçeli'ye MHP genel başkanlığı görevine seçilmesinden itibaren çeşitli eleştiriler yapılmıştır.
38 yıl aradan sonra 2013 yılında Recep Tayyip Erdoğan'ın daveti ve Irak Kürt Bölgesel Yönetimi Başkanı Mesud Barzani'nin girişimleri ile Türkiye'ye gelen Kürt müzisyen Şivan Perwer grup toplantılarında kendisine eleştiride bulunan Bahçeli tanımlaması yaptı.
Başbakanlığı döneminde Erdoğan, 2014 yılında yaptığı bir konuşmada "MHP'nin başındaki beyefendi aile nedir, çoluk çocuk nedir bilmez; onun böyle bir derdi yok" diyerek Bahçeli'yi eleştirdi.
Bahçeli Haziran 2015 Türkiye genel seçimlerinden sonra yaptığı ilk açıklamada muhalefetle koalisyon ihtimallerinin hepsine "hayır" mesajı vermesi, herhangi bir azınlık hükûmetine kapıyı kapatması, Cumhuriyet Halk Partisi Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu'nun "olası bir CHP-MHP koalisyonunda, isterse MHP Lideri Devlet Bahçeli'nin Başbakanlık görevini üstlenebileceği" mesajına olumsuz yanıt vermesi ve Ahmet Davutoğlu başkanlığında kurulan seçim hükûmetinde yer almayacağını açıklaması üzerine Davutoğlu "Her söylenene hayır diyen lider mi olur? Koalisyon kuralım deyince milletvekillerine baskı yapıp bu hükümete bakan vermeyenden terörle mücadele iradesi çıkar mı?" diyerek Bahçeli'yi eleştirdi. Bahçeli, Davutoğlu'nun terörle mücadeledeki inandırıcılığını yitirdiğini, bu nedenle randevu talebini kabul etmediklerini söyledi. CHP'nin randevu talebinin ise zamanlamasının uygun olmadığı gerekçesiyle geri çevrildiğini ifade etti.
Orman ve Su İşleri Bakanı Veysel Eroğlu Haziran 2015 genel seçimlerinden sonra Bahçeli'nin koalisyon görüşmelerinde kendisine getirilen tekliflere ‘hayır’ demesini bir karikatür örneği üzerinden eleştirdi.
Gazeteci ve televizyoncu Ahmet Hakan 3 Kasım 2015 tarihinde "MHP, Devlet Bahçeli'yi artık neden taşıyamaz?" başlıklı bir köşe yazısı kaleme aldı.
Gazeteci ve haber programcısı Uğur Dündar 3 Temmuz 2015 tarihinde "Devlet Bahçeli'nin dayatmacı ve kibirli liderlik anlayışı bu gidişle MHP'yi AKP içinde eritecek, ya da ilk seçimde baraj altına düşürecek." sözleriyle Bahçeli'yi eleştirdi.
Bahçeli Doğu Türkistan'a destek amaçlı yapılan eylemlerde Ülkücüler tarafından Koreli turistlere yapılan saldırı ve Çin restoranına yapılan saldırıya ilişkin yaptığı "Koreli ile Çinliyi ayırt edecek özellik nedir? Çekik göz. Baktı ki ikisi de çekik göz. Fark eder mi efendim?" açıklaması Güney Kore'de geniş yankı uyandırdı ve "Yapılan saldırıları kınaması beklenen liderin ırkçı söylemlerde bulunması şaşırttı." şeklinde eleştirildi.
Bilboardlara Kürtçe afiş astırdığı gerekçesiyle MHP'den ihraç edilen ve ardından Demokrat Parti’ye geçen Fethiye Belediye Başkanı Behçet Saatcı, "MHP’nin başındaki görevlendirilmiş zat, son görevini de yaptın. Ar damarın çatlamadıysa, pılını pırtını toplayıp, avenelerinle beraber çek git" sözleriyle Bahçeli'yi eleştirdi.
Gazeteci ve sunucu Fatih Portakal, MHP'de muhalif isimlere yakın olarak belirlenen bazı il ve ilçe teşkilatları kapatılarak yönetimdeki isimler görevden alınması üzerine Bahçeli hakkında "Bir taraftan rakip olarak gördüğünüz bazı kişileri; Erdoğan'ı kastediyorum, diktatör olarak suçlayacaksınız. Bahçeli'nin adını veriyorum şimdi de, daha sonra da kendi partinizde muhalif hareket var diye kepenkleri kapatacaksınız. Bu nasıl bir yönetim anlayışıdır, partisinin içerisinde demokrasi olmayan bir parti, acaba ülkeye nasıl demokrasi getirecek." dedi.
Halkların Demokratik Partisi (HDP) eş genel başkanı Selahattin Demirtaş 5 Nisan 2016 tarihinde partisinin grup toplantısında Aile ve Sosyal Politikalar Bakanı Sema Ramazanoğlu hakkında verilen gensoru önergesinin MHP'nin çekimser kalmasıyla reddedilmesi ile ilgili olarak Bahçeli'nin genel başkanlığını yaptığı MHP için Çakma milliyetçi Çin malı bir parti ifadesini kullandı.
Eski MHP Trabzon Milletvekili Koray Aydın, "Tek başına iktidar olacağız, deyip seçim geceleri karmaşık, zorlama matematik hesaplarıyla başarı masalları anlatmak hangi mantığa sığdı." diyerek Bahçeli'yi eleştirdi.
Eski MHP milletvekili Ümit Özdağ, "Mahkemenin belirlediği çağrı heyetine kim bunlar demenin, hukuken bir karşılığı yok. Genel Başkan devlet adamı kimliğiyle, hukuk normlarına uygun davranmalı... Genel Başkan çok dışlayıcı ve sert bir yaklaşım sergiliyor. MHP’de ciddi bir değişim ve dönüşüm kaçınılmaz." açıklamasını yaptı.
Eski MHP Milletvekili Meral Akşener katıldığı bir televizyon programında "Sayın Bahçeli, son derece nazik birisi olarak bilinirdi. Ancak o televizyon programında gözümden çatır çatır döküldü. Bahçeli şaibeli sözleriyle gözümden düştü." sözleriyle Bahçeli'yi eleştirdi. Daha sonra Meral Akşener kendisinin kurultayı engelleyip, tutuklanması için sarayla anlaşıp karşılığında başkanlık sisteminin getirilmesi sözü verdiğini iddia etmiştir.
Türk halk müziği sanatçısı İsmail Türüt Bahçeli hakkında "Sayın Bahçeli’nin misyonunu tamamladığını düşünüyorum. Bana hiç kızmasın, benim düşüncem bu... Sadece ben düşünmüyorum, vatandaş da böyle düşünüyor" ifadelerini kullandı.
HDP eş genel başkanı Demirtaş, Bahçeli'nin Başkanlık Sistemi hakkındaki açıklamalarının ardından Cumhurbaşkanı Erdoğan'a "İlla bir devlete başkan olacaksan Devlet Bahçeli'ye başkan ol" şeklinde seslenerek Bahçeli'ye eleştiride bulunmuştur.

Özel yaşamı
Devlet Bahçeli bekârdır.

Sağlık durumu
Kronik bir sağlık sorunu bulunmayan Bahçeli, 2004 yılında Atatürk Araştırma ve Eğitim Hastanesi'nde kalp ameliyatı oldu ve 4 damarına müdahalede bulunuldu. 2016 yılında Kocaeli'de özel bir hastanede tekrar kalp ameliyatı oldu.

Üst solunum yolu rahatsızlığı nedeniyle 23 Eylül 2019'da Başkent Üniversitesi Ankara Hastanesi'nde gördüğü bir günlük tedavinin ardından bir süre dinlenen Bahçeli, bu istirahatinin 21 gün sonrasında, 14 Ekim 2019'da mesaisine başladı.

4 Şubat 2025'teki grup toplantısı iptal edilen Bahçelinin 5 Şubat 2025'te, MHP'nin iddialarına göre öksürükten kontrollü bir biçimde basının iddialarına göre ise kalp rahatsızlığından dolayı İstanbul'da Anadolu yakasında özel bir hastaneye kaldırıldı. 14 Şubat 2025'te tedavisi tamamlandığı iddia edilen Bahçeli, 66 gün sonra 4 Nisan 2025'te Alparslan Türkeş'in ölüm yıldönümünde ilk defa kameralara gözüktü.

Dinî görüşü
Bahçeli yaptığı bir konuşmada dinî inancının İslam olduğunu şöyle belirtmiştir:

"Hamd olsun hepimiz Müslümanız. Dünyanın gelip geçiciliğini biliyoruz. Biz Müslüman olduğumuz kadar da Türküz. Değişmeyecek kaderimiz budur. Doğumdan ölüme kadar kim olduğumuzu sormaya gerek duymadık."

Hobileri
Bahçeli Beşiktaş futbol takımını tutmaktaydı. 26 Şubat 2023 tarihindeki Beşiktaş-Antalyaspor maçı esnasında "Hükûmet İstifa" sloganları atılması sonucu Bahçeli buna tepki göstererek Beşiktaş'ı tutmayı bıraktığını açıklamış, akabinde Fatih Karagümrük taraftarı olduğunu duyurmuştur. Klasik araba tutkunu olan Bahçeli, 11 araçtan oluşan klasik araba koleksiyonuna sahiptir. Koleksiyonuna hem yeni arabalar kattığını hem de dostlarına araba hediye ettiğini belirtmiştir. Arabaların plakaları da Türkiye Cumhuriyeti'nin kısaltması olan T.C., eskiden tuttuğu takımın kısaltması olan BJK ve isminin kısaltması olan DB harflerini bulunduruyor. Koleksiyonundaki araçlar MHP Genel Merkezi'nin garajında bulunmakta, her gün temizliği yapılmaktadır. Ayrıca Bahçeli, koleksiyonundaki araçlarla hafta sonları fırsat buldukça Ankara'da şehir turu attığını belirtmiştir. Koleksiyonundaki araçlardan 1982 model Chrysler marka otomobilin figüründen, 9 yıldızı ve isminin kısaltması olan DB harflerinden oluşan bir yüzüğe sahiptir.

Eserleri
Bahçeli'nin yazdığı kitapların isimleri şu şekildedir:

2011 Seçim Beyannamesi
Türkiye Gündemi ve Genelgeler
Gizli Gündemler “Demokrasi, Özgürlük, Anayasa”
Millet ve Devlet Bekası İçin Güç Birliği
Referanduma Doğru İstanbul'da Bayramlaşma
Ülkü ve Şuur
Bölücü Terörün Siyasallaşma Süreci (Yıkım Projesi)
Bin Yıllık Kardeşliği “Yaşa ve Yaşat” Mitingi
“Var Ol Türkiye” MHP 9. Olağan Büyük Kurultayı
Çözülen Ülke Türkiye ve Tavrımız
Çözülen Ülke Türkiye ve Ülkümüz
MHP 40. Yıl - Bir Hilal Uğruna
Ortak Akılda Buluşma
Siyasi Hayat ve Normalleşme Süreci
Yönetilmeyen Türkiye “Kutuplaşma, Kargaşa ve Kaos”
Teslimiyet ve Açılım Siyaseti “Demokrasi, Ekonomi, Güvenlik”
Terör Kıskacında Türkiye: Tarihi Uyarı

Kronoloji
1 Ocak 1948 tarihinde Osmaniye'nin Bahçe ilçesinde dünyaya geldi.
İlkokul eğitimini 7 Ocak İlkokulunda tamamladı.
Ortaokulu Özel Çukurova Kolejinde tamamladı.
Lise öğrenimine Emirgan Akgün kolejinde başladı, diplomasını Özel Ata Kolejinden aldı.
1967 yılında başladığı Ankara İktisadi ve Ticari ilimler Akademisi dış ticaret bölümünden 1971 yılında mezun oldu.
1972 yılından 1987 yılına kadar iktisat bölümünde öğretim üyesi olarak çalıştı ve doktor unvanı aldı.
1987 yılında Alparslan Türkeş'in çağrısı üzerine üniversitedeki görevinden istifa etti ve MÇP'nin genel sekreterlik görevine getirildi.
MÇP ve MHP'de uzun yıllar birçok kadroda görev aldı.
Alparslan Türkeş'in ölmesinin ardından 1997 yılında yapılan kongrede MHP'nin genel başkanlığına seçildi.
1999 Genel Seçimlerinde MHP Osmaniye milletvekili olarak ilk defa meclise girdi.
1999 yılında Bülent Ecevit tarafından kurulan koalisyon hükûmetinde Başbakan yardımcısı olarak görev aldı. Bu görevini 2002 yılına kadar sürdürdü.
2002 Genel Seçimlerinde partisi baraj altında kaldığı için meclise giremedi.
2002 seçimleri sonrası partisi baraj altında kaldığı gerekçesiyle MHP genel başkanlığı görevinden istifa etti. 2003 yılında bu göreve tekrar seçildi.
2007, 2011, Haziran 2015, Kasım 2015, 2018, 2023 genel seçimlerinde Osmaniye milletvekili olarak seçildi.

Galeri
Kaynakça
Dış bağlantılar
Devlet Bahçeli belgeseli, Can Dündar - NTV
Devlet Bahçeli Kişi Profili , Al Jazeera Türk
Twitter'da Devlet Bahçeli
Facebook'ta Devlet Bahçeli