1991'de Türkiye

Bu sayfada, 1991 yılında Türkiye'de görevdeki siyasi kurumlar ve kişiler, yaşanan olaylar, doğan ve ölen kişiler yer alır.

Meclis
TBMM 18. dönem
TBMM 19. dönem

Görevdekiler
Cumhurbaşkanı – Turgut Özal
Başbakan
Yıldırım Akbulut (23 Haziran'a kadar)
Mesut Yılmaz (23 Haziran – 20 Kasım)
Süleyman Demirel (20 Kasım'dan itibaren)
Ana muhalefet lideri
Erdal İnönü (20 Kasım'a kadar)
Mesut Yılmaz (20 Kasım'dan itibaren)

İktidar partisi ve ana muhalefet
İktidar partisi
Anavatan Partisi (ANAP) (20 Kasım'a kadar)
Doğru Yol Partisi (DYP) (20 Kasım'dan itibaren)
Ana muhalefet
Sosyal Demokrat Halkçı Parti (20 Kasım'a kadar)
Anavatan Partisi (ANAP) (20 Kasım'dan itibaren)

Kabine
47. Türkiye Hükûmeti
48. Türkiye Hükûmeti
49. Türkiye Hükûmeti

Olaylar
Ocak
3 Ocak - Türk-İş'in çağrısıyla Türkiye genelinde yüzbinlerce işçi 1 günlük işe gitmeme eylemi yaptı.
4 Ocak - Maden işçilerinin düşük ücret politikaları ve özelleştirmeye karşı 30 Kasım 1990'da başlattığı grevin sonuç vermemesi üzerine yaklaşık 100 bin maden işçisi Zonguldak'tan Ankara'ya yürüyüşe geçti.
5 Ocak - Başbakan Yıldırım Akbulut, grevdeki kömür madeni işçileri ile görüştü.
9 Ocak - TBMM'de kabul edilen ve toplu taşıma araçlarında sigara içilmesi ve tütün mamullerinin reklamının yapılması yasaklayan yasa tasarısı, Cumhurbaşkanı Turgut Özal tarafından, sınırlamaların serbest ticaret kurallarına uygun olmayışı gerekçesiyle veto edilerek TBMM'ye geri gönderildi.
15 Ocak - Sosyalist Birlik Partisi (SBP) kuruldu; Sadun Aren genel başkanlığa getirildi.
17 Ocak - TBMM, Körfez Krizi nedeniyle Türk askerinin yabancı ülkelere gönderilmesine ve yabancı silahlı kuvvetlerin Türkiye'de bulunması konusunda hükûmete yetki verdi.
25 Ocak - Türkiye'de, Türkiye'nin tanıdığı devletlerin birinci resmî dili dışındaki dillerde (Kürtçe, Adigece, Abazaca, Lazca vb.) düşüncelerin açıklanması, yayılması ve yayımlanması yasaklayan 2932 sayılı Kanun yürürlükten kaldırıldı.
30 Ocak - Emekli Korgeneral Hulusi Sayın, Ankara'da uğradığı silahlı saldırıda hayatını kaybetti.

Şubat
22 Şubat - Cumhurbaşkanı Turgut Özal'ın eşi Semra Özal'ın Anavatan Partisi (ANAP) İstanbul İl Başkanlığına aday olmasına karşı çıkan ve Turgut Özal'ın "istenmeyen bakanlar" olarak ilan ettiği Hüsnü Doğan, Mehmet Keçeciler, Cemil Çiçek ve Abdülkadir Aksu'dan, Millî Savunma Bakanı Doğan, Özal'ın baskısıyla, Başbakan Yıldırım Akbulut tarafından görevinden alındı.

Mart
Mart-Nisan - Körfez Savaşı'nın ardından, Irak'taki Saddam Hüseyin yönetimine karşı başlayan ayaklanmaların Irak güçlerince bastırılması sırasında yüzbinlerce Kürt sığınmacı Türkiye sınırına yığıldı. Şırnak ve Hakkâri illerinin Irak ile olan sınırında kamplar kuruldu.
11 Mart - Kürdistan Yurtseverler Birliği Başkanı Celal Talabani, gizlice geldiği Ankara'da Cumhurbaşkanı Turgut Özal'la çeşitli görüşmeler yaptı.
21 Mart - Nevruz kutlamalarında birçok il ve ilçede olaylar çıktı. 31 kişi yaşamını kaybetti.
21 Mart - Ankara'nın eski belediye başkanlarından, mimar ve yazar Vedat Dalokay, Kırıkkale yakınlarında geçirdiği trafik kazasında eşi Ayçe Dalokay ile birlikte yaşamını kaybetti.

Nisan
4 Nisan - Özel üniversite kurulmasına dair kanun kabul edildi.
8 Nisan - Türkiye'deki mülteci sayısının 300 bin olduğu açıklandı.
28 Nisan - Bingöl'ün Solhan ilçesinde öğretmenevine PKK militanları tarafından saldırı düzenlendi. Saldırıda ilçe kaymakamı, savcısı ve orman müdürü öldü.
28 Nisan - Anavatan Partisi İstanbul İl Başkanlığına Cumhurbaşkanı Turgut Özal'ın eşi Semra Özal seçildi.
30 Nisan - Devlet kontrolündeki emtia fiyatlarında keskin bir artış gerçekleşti.

Mayıs
2 Mayıs - Yeşilova Olayı: Şemdinli'nin güney kesimindeki Yeşilova mezrasında Iraklı mülteciler için oluşturulan kampa girmek isteyen Şemdinli Kaymakamı Erdoğan Ülker, kampta bulunan İngiliz askerleri tarafından tartaklanarak kampa sokulmak istenmedi.
4 Mayıs - Roma'da düzenlenen Eurovision şarkı yarışmasında Türkiye'yi temsil eden İzel Çeliköz, Can Uğurluel ve Reyhan Karaca'nın seslendirdiği İki Dakika isimli şarkı 22 ülke arasında 12. Oldu.
19 Mayıs - Beşiktaş, Türkiye futbol ligi şampiyonluğunu kazandı.

Haziran
9 Haziran - İstanbul'da Sosyaldemokrat Halkçı Parti'nin ev sahipliğinde Sosyalist Enternasyonal zirvesi gerçekleştirildi.
12 Haziran - Türkiye ile Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) arasında pasaport uygulaması kaldırılarak, iki ülke arasında sadece kimlik kartı ile seyahat imkanı getirildi.
15 Haziran - Anavatan Partisi'nin III. Olağan Kongresi'nin ikinci turunda Başbakan Yıldırım Akbulut, Mesut Yılmaz'a karşı yenildi. 23 Haziran tarihinde başbakanlık görevini de Yılmaz'a bırakan Akbulut, böylece Türkiye Cumhuriyeti tarihinde, görevi başındayken parti içi muhalefet hareketi sonucunda makamını kaybeden ilk başbakan oldu.

Temmuz
5 Temmuz - Mesut Yılmaz hükümeti 153'e karşı 265 oyla güvenoyu aldı.
6 Temmuz - Muğla valiliğine atanan Lale Aytaman, Türkiye'nin ilk kadın valisi olarak göreve başladı.
16 Temmuz - Anayasa Mahkemesi, Türkiye Birleşik Komünist Partisi'ni kapattı.

Ağustos
4 Ağustos - Hakkari'nin Şemdinli ilçesindeki Samanlı Karakoluna PKK militanları tarafından yapılan saldırıda 10 er hayatını kaybetti, 7 er kaçırıldı ve 9 er de yaralandı.
5 Ağustos - Süpürge Harekâtı: Türk Silahlı Kuvvetleri, Kuzey Irak'ta operasyon başlattı. PKK'nın Hakurk Kampı 'na giren komandolar PKK'nın tesislerini imha etti. Operasyonu haber alan PKK'lılar İran'a kaçtığı için az zayiat verdiler.
24 Ağustos - TBMM Genel Kurulu tarafından onaylanan seçim yasasındaki değişiklikle genel seçimin tarihi 20 Ekim 1991 olarak belirlendi.
28 Ağustos - Ağrı'da İran'a ait bir yolcu otobüsünün kaza yapması sonucu 52 kişi öldü.

Eylül
13 Eylül - Galatasaray'ın efsaneleşmiş oyuncularından Metin Oktay Boğaziçi Köprüsü'nde geçirdiği trafik kazasında yaşamını kaybetti.

Ekim
7 Ekim - Hakkari'nin Çukurca ilçesinde bir jandarma karakoluna PKK militanları tarafından yapılan saldırıda 1 subay ve 12 er hayatını kaybetti.
7 Ekim - Türkiye'nin Atina büyükelçiliği basın ataşesi yardımcısı Çetin Görgü öldürüldü. Saldırıyı 17 Kasım Örgütü üstlendi.
13 Ekim - Milli İstihbarat Teşkilatı eski Müsteşarı emekli orgeneral Adnan Ersöz İstanbul, Göztepe'deki evinde uğradığı silahlı saldırıda öldü.
20 Ekim - 1991 Türkiye genel seçimleri; DYP 178, ANAP 115, SHP 88, RP 62 ve DSP 7 milletvekilliği kazandı.

Kasım
6 Kasım - 1991 TBMM yemin krizi;TBMM'de göreve başlayacak milletvekillerinin yemin töreni sırasında Leyla Zana ve Hatip Dicle'nin yemin metnine ek sözler söylemesi üzerine olaylar çıktı.
7 Kasım - Cumhurbaşkanı Turgut Özal, hükûmeti kurma görevini DYP genel başkanı Süleyman Demirel'e verdi.
9 Kasım - Türkiye, Azerbaycan'ın bağımsızlığını tanıyan ilk ülke oldu.
14 Kasım - İstanbul Boğazı'nda koyun yüklü Lübnan bandıralı gemi ile Filipin bandıralı gemi çarpıştı. Kazada 22 bin koyun boğaz sularına gömüldü.
20 Kasım - DYP ile SHP arasında bir Koalisyon hükûmeti kuruldu. Bu 12 Eylül Darbesi'nden sonraki ilk koalisyon hükûmetidir.

Aralık
5 Aralık - Genelkurmay Başkanı Doğan Güreş'e zehirle suikast girişiminde bulunuldu.
25 Aralık - PKK militanları İstanbul Bakırköy'de Çetinkaya mağazalarına molotof kokteyli attı. Çıkan yangında 11 kişi öldü.

Doğumlar
3 Ocak – Özgür Çek, futbolcu
30 Ocak – Arzu Karabulut, futbolcu
24 Şubat – Semih Kaya, futbolcu
1 Mart – Berkan Afşarlı, futbolcu
1 Mart – Nazlı Çağla Dönertaş, yat yarışçısı
8 Nisan – Alper Potuk, futbolcu
14 Nisan – Melisa Aslı Pamuk, model
3 Temmuz – Ezgi Çağlar, futbolcu
5 Temmuz – Günay Güvenç, futbolcu
24 Temmuz - Onur Dinç, müzisyen
25 Temmuz – Youtuber Hasan Piker
13 Eylül – Noyan Öz, futbolcu
17 Eylül - Ali Gökdemir, futbolcu
27 Ekim – Hüseyin Atalay, futbolcu
11 Aralık – Alper Uludağ, futbolcu

Ölümler
6 Ocak – Adnan Saygun (d. 1907), müzisyen
21 Mart – Vedat Dalokay (1927 doğumlu), mimar
22 Nisan - Feriha Tevfik (d. 1910), Türkiye'nin ilk güzellik kraliçesi
23 Mayıs – Kemal Satır (d. 1911), MD, siyasetçi
2 Haziran – Ahmet Arif (1927 doğumlu), şair
6 Haziran - Adnan Süvari (1926 doğumlu), futbol antrenörü
5 Eylül – Fahrünnisa Zeyd (1901 doğumlu), ressam
13 Eylül – Metin Oktay (d. 1936), futbolcu
13 Ekim - Adnan Ersöz (1917 doğumlu), general

Ayrıca bakınız
1990-91 Türkiye 1. Futbol Ligi
1991 Eurovision Şarkı Yarışması'nda Türkiye
1991 yapımı Türk filmleri

Kaynaklar