kaan39/turkish-wikipedia-dataset-clean huggingface dataset:
121. Filo

121. Filo Komutanlığı "Arı", İzmir'deki 2. Ana Jet Üssü çatısındaki Çiğli Hava Üssü'nde konuşlu iki eğitim filosundan biridir. 122. Akrep Filo'da KT-1 Woongbi uçağıyla uçuş eğitimlerini başarıyla tamamlamış jet pilotu adaylarına T-38M Talon uçağında muharip filolara geçişte temel ve gelişmiş jet eğitimi vermektedir.

Eğitim süreci
Her bir sınıf ortalama 8-10 öğrenciden oluşur ve bir yıl içinde toplamda 80'e yakın pilot adayı 121. Filo eğitimlerinden mezun olur.

4-5 haftalık teorik yer eğitimi yapılır ve de hemen ardından toplamda 69 gerçek görev sortisi (90 uçuş saati) ve 40 simülasyon sortisi (40 saat) süren bir sürecin ilk aşaması başlar.

İlk 12 uçuş arkada öğretmen pilot ve önde öğrenci pilotla beraber uçağa alışma sürecini ihtiva eder, 13. uçuşta ise öğrenci pilot ilk solo uçuşunu yapar. 14. uçuştan itibaren temel ve taktiksel kol uçuşu, temel aerobatik manevralar ve gece uçuşu gibi koordinasyon ve muharip yetenek kazandıran eğitim safhalarına geçilir. Bu aşamaları başarıyla geçen pilotlar, birkaç hafta sürecek olan ikinci aşama "Harbe Hazırlığa Geçiş" eğitimlerine başlarlar.

Harbe Hazırlığa Geçiş aşaması 10'u simülasyon sortisi (10 saat) ve 15'i gerçek uçuş sortisi (17,5 saat) olmak üzere yaklaşık 30 saatte tamamlanır. Bu sortilerde it dalaşı (BFM), hava-yer atış paterni, alçak profil uçuş gibi çalışmalar yapılır. Tüm eğitimler toplamda 6 ay sürmektedir. Harbe Hazırlığa Geçiş uçakları, öğrenci pilotları motive etmek amacıyla özel bir kamuflaj boyamasına sahiptir.

Filo tarihi
2005 yılında modernizasyonlar ve siparişlerle Türk Hava Kuvvetleri'ne kazandırılan gelişmiş aviyoniklere sahip F-16 Block 50+ uçaklarına geçişte o dönem 122. Filo'da kullanılan T-37 Tweet uçağı ve 121. Filo'daki T-38A Talon uçağı yetersiz kalmaya başlamıştı.Bu nedenle 2007 yılında Savunma Sanayii Başkanlığı ve TUSAŞ arasında T-38A uçaklarını gelişmiş aviyonik sistemlerle donatmak üzere ARI modernizasyon projesi imzalandı. Teslim edilen ilk 5 T-38M uçağı ve ardından gelecek olan 3 uçak TUSAŞ tarafından 4. Ana Jet Üssü'nde ve kalan 50'si ise TUSAŞ personelinin desteğiyle Eskişehir 1. Hava İkmal Bakım Merkezi Komutanlığı'nda modernize edilmek üzere planlanmıştı. Bu projeden çıkan ilk T-38M uçakları 2012 yılında teslim edilmiştir.

Modernize edilmiş T-38M uçakları; yeni bir merkezi kontrol bilgisayarına, hem arka kokpitte hem de ön kokpitte olmak üzere iki adet çok fonksiyonlu ekrana (MFD), baş üstü ekranına (HUD), gaz kolu ve kumanda kolu üzeri kontrollere (HOTAS), modern iletişim ekipmanlarına, AN/ARN-65 taktik hava seyrüsefer sistemine (TACAN), AN/AP-64 dost-düşman tanımlama sistemine (IFF), AN/ARN-58 aletli yaklaşma sistemine (ILS), dahili GPS ve INS sistemine ve de bir trafik çarpma önleme uyarı sistemine (TCAS) sahip olmuştur.
Kaynakça
1238

Olaylar
Sukhothai Krallığı kuruldu (dağılışı 1428).

Doğumlar
Guglielmo Agnelli, İtalyan heykeltıraş ve mimar (ö. y. 1313)
Nizameddin Evliya, Hindistan sufilerinden (ö. 1325)
Yunus Emre, Anadolu'da Türkçe şiirin öncüsü olan tasavvuf ve halk şairi (ö. 1321)

Ölümler
4 Mart - II. Yuri, Rusya knezi (ö. 1189)
tarihi bilinmeyen
I. İoannis, Trabzon İmparatorluğu imparatoru
Kamil bin Adil, Eyyubiler Mısır Sultanı, Eyyubiler Suriye Sultanı (d. 1180)
1220

Olaylar
İlkbahar - Cengiz Han liderliğindeki Moğol ordusu (yaklaşık 100.000 kişi), Buhara'ya doğru yaklaşık 450 kilometrelik dondurucu bir kum ve çalılık olan Kızılkum Çölü'nü geçti. Bu sırada Harezmşahlar Devleti'nin hükümdarı Alâeddin Muhammed, başkenti Semerkant'ta güçlü bir savunma hazırladı. Şubat ayında Cengiz Han, yaklaşık 20.000 kişilik bir garnizon tarafından savunulan Buhara'ya yaklaşır ve Buhara Kuşatması başlar. Şehir yönetimi kapıları Moğollara açar, ancak şehrin kalesini savunan Türk kuvvetleri on iki gün daha dayanır. Şehrin Cuma Camii'nde yaptığı konuşmada Cengiz Han, "Ben Tanrı'nın gazabıyım" demiştir.
Mart - Cengiz Han liderliğindeki Moğol kuvvetleri Semerkand'ı kuşattı, şehir 20 savaş filinden oluşan bir tugay da dahil olmak üzere yaklaşık 40.000 adam tarafından savunuldu. Bir hafta sonra garnizonun teslim oldu. Şehrin yaklaşık 100.000 kişilik nüfusu köleleştirildi veya katledildi. Şehir ise yerle bir edildi.

Doğumlar
1 Nisan - Go-Saga, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 88. imparatoru (ö. 1272)
30 Mayıs - Aleksandr Nevskiy, Novgorod'un Büyük Prensi ve Rus savaş kahramanı (ö. 1263)
tarihi bilinmeyen
Alphonse de Poitiers, Poitiers ve Toulouse kontu (ö. 1271)
Celaleddin Firuz Halaci, Delhi Sultanı, Halacı hanedanının kurucusu (ö. 1296)
Roger Bacon, İngiliz bilim insanı ve filozof (ö. 1292)

Ölümler
7 Ocak - I. İzzeddin Keykâvus, Türkiye Selçuklu Sultanı (d. 1180)
tarihi bilinmeyen
II. Veera Ballala, Hoysala imparatoru (d. 1173)
Wolfram von Eschenbach, Alman şövalye ve şair (d. y. 1170)

Kaynakça
1221

Olaylar
Şubat – Barış antlaşmasıyla teslim olan Merv (o zamanki dünyanın en büyük şehirlerinden birisiydi), Herat ve Nişabur şehirleri Moğollara karşı isyan başlattı. Cengiz Han, isyanları bastırmak için oğlu Tuluy'u görevlendirdi. Çağdaş tarihçiler, isyanı bastırmak Mogolların yaptığı soykırımda bir milyondan fazla insanın sistemli şekilde öldürüldüğünü tespit etmiştir.
Kafkasya'ya ilk Moğol Akını'nın başlaması.
16 Haziran - Almanya'daki Türingen Dükalığı'ndaki Erfurt şehrinin Yahudi nüfusu, dini bir cinayet iftirasının ardından katledildi. Kalabalık, Yahudilerin toplandığı sinagoga saldırdı. Sinagog da dahil olmak üzere Yahudi mahallesi yerle bir edildi, birçok Yahudi işkence gördü ve öldürüldü.
Kasım – Bizans İmparatoru I. Theodoros 16 yıllık saltanatının ardından öldü ve yerine damadı III. İoannis geçti.

Doğumlar
23 Kasım - X. Alfonso, Kastilya kralı (ö. 1284)
tarihi bilinmeyen
II. Gıyâseddin Keyhüsrev, Türkiye Selçuklu Sultanı (ö. 1246)
II. Theodoros, İznik İmparatorluğu imparatoru (ö. 1258)
Müstasım, Abbâsî halifesi (ö. 1258)

Ölümler
I. Theodoros, İznik İmparatorluğu imparatoru (d. y. 1174 / 1175)
III. Hasan, Elemûtlar-Nizârî Devleti hükümdârı (d. 1187)
Alâeddin Muhammed, Harezmşahlar Devleti'nin Harezmşah unvanı ile hükümdarı
Ferîdüddin Attâr, İranlı mutasavvıf, şair, hekim ve eczacı (d. 1142 - 1245)
Necmüddin Kübra, Kübreviyye tarikatı şeyhi (d. 1145)
1222

Olaylar
1 Mayıs - 1222 Kıbrıs depremi gerçekleşti. Büyüklüğü tahmini olarak 7.0-7.5 idi ve Libya ile İskenderiye'de gözlemlenmiş bir tsunamiye yol açtı. En şiddetli biçimde Lefkoşa, Limasol ve Baf'ta hissedildi.
Halley kuyruklu yıldızı, Dünya'nın yakınından geçti (önceki: 1145 ; sonraki : 1301-1302).
Padova Üniversitesi kuruldu.
Gurlular hanedanının başkenti Firuzkuh (günümüz Afganistan'ında) Moğol İmparatoru Ögeday Han tarafından yok edildi.

Doğumlar
16 Şubat - Nichiren, Kamakura döneminde yaşamış ve Nichiren Budizmi'nin kurucusu olan Japon Budist keşiş (ö. 1282)
Kalavun, Mısır Memlûk Sultanı (ö. 1290)

Ölümler
1 Şubat - I. Aleksios, Trabzon İmparatorluğu'nun ilk imparatoru (d. y. 1182)
1223

Olaylar
4 Ocak - II. Germanos, İznik imparatoru III. İoannis'in izniyle patrikhanenin merkezini Konstantinopolis'ten İznik'e taşıdı ve Doğu Ortodoks Kilisesi'nin Konstantinopolis Patriği olarak göreve başladı.
18 Ocak
Kardeşi Kral IV. Giorgi'nin dört ay önce Moğollara karşı Hunan Muharebesi'nde aldığı yaralar sonucu ölmesinin ardından Rusudan, Gürcistan'ın yeni kraliçesi olur.
28 Aralık'taki başarısız bir saldırının ardından Moğol general Mukali, Çin'in Fengxiang kalesine ikinci bir saldırı düzenledi ve yine başarısız oldu.
İlkbahar- Yaklaşan Moğol ordusuna karşı, Peçenek ordusu Terek Nehri ovalarında toplandı ve Alan, Çerkez ve Don Kıpçak/Kuman kuvvetleriyle birleşti. Moğol ordusu Kafkas Dağları'nı geçti ama dar dağ geçitlerinde sıkıştı. Moğol generalleri Subutay ve Cebe, Peçeneklere bir elçi göndererek onları Kafkas halklarıyla olan ittifaklarını bozmaya ikna eder. Moğol süvarileri Kafkasya bölgesini işgal etti ve köleleri, sığırları ve atları alarak köyleri tahrip ederek geri çekildi.
31 Mayıs - Kalka Nehri Muharebesi gerçekleşti.
24 Aralık – Roma Katolik Kilisesi'ndeki Fransisken Tarikatı'nın kurucusu Assisili Peder Francis (Giovanni di Pietro di Bernardone), Noel'i İsa'nın doğumunu canlandırarak kutlama geleneğini başlattı. Papa III. Honorius'tan izin alan Francis, İtalya'nın Greccio kenti yakınlarındaki bir mağarada, Matta İncili ve Luka İncili'nde anlatılan İsa Mesih'in doğumuyla ilgili olayların gerçek insanlar ve hayvanlar kullanılarak canlandırıldığı bir gösteri düzenledi.

Doğumlar
I. Baybars, Mısır Memlûk Sultanı (ö. 1277)
Ebü’l-Berekât Nesefî, Hanefi fıkıh, kelam ve tefsir alimi (ö. 1310)

Ölümler
18 Ocak - IV. Giorgi, Bagratlı Hanedanı mensubu Gürcü kralı (d. 1191)
8 Mart - Wincenty Kadłubek, Krakow piskoposu ve Polonya tarihçisi (d. 1161)
14 Temmuz - II. Philippe, Fransa Kralı (d. 1165)
1224

Olaylar
Livonya Haçlı Seferi gerçekleşti. Livonyalı Kılıç Kardeşleri, Estonları mağlup etti ve Estonya bölgesindeki kaleleri geri aldı.
Theodoros Komnenos Dukas, Selanik'i ele geçirdi ve de facto Selanik İmparatorluğu'nu kurdu.
Suğdak Seferi gerçekleşti.
Napoli Üniversitesi kuruldu.
Poimanenon Muharebesi
Muvahhid halifesi Yûsuf el-Müstansır, 1224'ün başlarında evcil inekleriyle oynarken kazara boynuzlanarak beklenmedik şekilde, varisi olmadan ölmüştür. Saray bürokratları, İbn Cem'i önderliğinde, yaşlı büyük amcası I. Abdülvahid'in Marakeş'te yeni halife olarak seçilmesini hızla sağlamışlardır. Ancak Marakeş'in kararının aceleci ve anayasaya aykırı olması, Endülüs'teki amcaları Nasır'ın kardeşlerini kızdırmıştır. Hemen halefiyete itiraz etmişler ve kendi Halifeleri Abdullah el-Adil'i seçmişlerdir.

Doğumlar
Ölümler
1 Temmuz - Hōjō Yoshitoki, Kamakura şogunluğu shikkeni. (d. 1163)
tarihi bilinmeyen
Xia Gui, Çinli ressam
Yûsuf el-Müstansır, Muvahhid halifesi

Kaynakça
1225

Olaylar
Sonbahar – Subutay, Moğol İmparatoru Cengiz Han tarafından Tangutlara karşı yeni bir sefer için atandı. Ordusuyla Gobi Çölü'nü geçti ve güneye, Batı Xia'ya doğru ilerledi. Bu sırada, altmışlı yaşlarının ortalarındaki Cengiz Han, bir av sırasında yaralandı. Muhtemelen omuzu çıktı veya bir kaburgası kırılan Cengiz Han dinlenmeye çekildi.
Delhi Sultanlığı'nın Gurlu hükümdarı Şemseddin İltutmuş, Moğol saldırısını püskürterek Bengal'i aldı. Rakibi Gıyaseddin İvaz, İltutmuş'un ilerleyişini durdurmak için bir ordu topladı ancak ona haraç ödeyerek ve hükümdarlığını kabul ederek savaşmadan geri çekildi.
Yaz – Garni Muharebesi: Celâleddin Harezmşah komutasındaki Harezm birlikleri, Garni'de yaklaşık 70.000 kişilik Gürcü ordusunu yendi. Gürcü Kraliçesi Rusudan'ın sarayı Kutaisi'ye taşındı, Gürcistan'ın başkenti Tiflis, Harezmliler tarafından kuşatıldı.

Doğumlar
VI. Davit, Bagrationi hanedanına mensup Gürcü kralı (ö. 1293)
Bar Hebraeus, felsefeci, tarihçi, şair, gramer uzmanı, müfessir, ilahiyatçı ve dönemin Süryani Katolikos'u (ö. 1286)
Thomas Aquinas, Dominik keşiş ve filozof, aziz (ö. 1274)

Ölümler
6 Ekim - Nâsır veya Nâsır Lidînillâh, Abbasi halifesi (d. 1158)
tarihi bilinmeyen
Afdal bin Selâhaddîn, Eyyubiler Suriye Sultanı (d. 1169)

Kaynakça
1226

Olaylar
Yaz – Moğol imparatoru Cengiz Han, Moğol istilasına destek vermeyen Batı Şia (Xi Xia) vassal krallığını cezalandırmak için Tangutlara karşı bir sefer başlattı. 100.000 kişilik büyük bir ordu toplayarak Batı Xia'nın ikinci büyük şehri olan Liangzhou'yu kuşattı. Liangzhou direnmeden teslim oldu. Cengiz Han, sonbaharda Helan Dağları'nı geçti ve Kasım ayında Lingwu'yu kuşattı. Bu arada, Batı Şia İmparatoru Xianzong öldü ve yerine yeğeni Mo (veya Li Xian) geçti.
Alanya'da Kızılkule'nin yapımı tamamlandı.

Doğumlar
21 Mart - I. Carlo, Fransa Kralı VIII. Louis ile Blanche Kastilli'nin en küçük oğlu (ö. 1285)
24 Nisan - Sultan Veled, Mevlana Celaleddin Rumi'nin oğlu, Mevlevîliğin asıl kurucusu ve ikinci piri (ö. 1312)
tarihi bilinmeyen
Alâeddin Atâ Melik Cüveynî, Farslı bir Moğol tarihçisi (ö. 1283)

Ölümler
10 Temmuz - Zâhir, Abbâsî halifesi (d. 1176)
8 Kasım - VIII. Louis, Capet Hanedanı üyesi Fransa Kralı (d. 1187)
tarihi bilinmeyen
Assisili Francesco, Fransisken Tarikatı'nın kurucusu olan keşiş ve sonradan Hristiyan azizi (d. 1181 / 1182)
1227

Olaylar
Çobanoğulları Beyliği kuruldu (dağılışı 1309).
Alamut Kuşatması gerçekleşti.

Doğumlar
30 Eylül - IV. Nicolaus, papa (ö. 1292)

Ölümler
18 Mart - III. Honorius, papa (d. 1148)
17 / 18 Ağustos - Cengiz Han, Moğol komutan, hükümdar ve Moğol İmparatorluğu'nun kurucusu (d. 1162)
tarihi bilinmeyen
Cuci, Cengiz Han'ın en büyük oğlu (d. 1185)
Leszek Biały, Polonya prensi (d. 1186)
Muazzam bin Adil, Eyyubiler Suriye Sultanı (d. 1176)
Süleyman Şah, Osmanlı İmparatorluğu'nun resmî olarak kurulmasına giden süreçte önemli bir yere sahip olan Kayı boyu beyi, Kaya Alp'in oğlu, Ertuğrul Gazi'nin babası, Osman Gazi'nin dedesi (d. 1178)
1230

Olaylar
10 - 12 Ağustos - Yassıçemen Muharebesi: 40.000 askerden oluşan Selçuklu-Eyyubi birleşik ordusu, Celaleddin Harezmşah komutasındaki Harezmşahları, Yukarı Fırat kıyısındaki Erzincan'da yendi.
Kastilya Krallığı yıkıldı (kuruluşu 1065).

Doğumlar
III. Yaroslav, ilk Tver Prensi ve Vladimir'in onuncu Büyük Prensi (ö. 1271)
Niccolò Polo, Venedikli tüccar ve kâşif, kendisi gibi kâşif olan ünlü gezgin Marco Polo'nun babası (ö. 1294)
Matteo Polo, Venedikli tüccar ve kâşif (ö. 1309)
Guido Guinizelli, Dolce Stil Novo akımının başlatıcısı kabul edilen İtalyan şair (ö. 1276)
Rükneddin Hür Şah, Elemûtlar-Nizârî Devleti hükümdarı (ö. 1257)

Ölümler
Ahmed Fakih, tasavvuf şairi
Bahaeddin Veled, Mevlânâ'nın babası ve İslam dünyasının o dönemdeki en büyük bilgini
Marguerite, Blois kontu V. Thibaut'ün kızı, Blois kontesi (d. y. 1170)
Walther von der Vogelweide, Alman Halk Edebiyatı içinde ünlü bir Orta Çağ lirik şairi ve bestekârı (d. y. 1170)
1231

Olaylar
Harezmşahlar Devleti yıkıldı (kuruluşu 1077).

Doğumlar
17 Mart - Shijō, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 87. imparatoru (ö. 1242)

Ölümler
13 Haziran - Padovalı Antonio, Katolik aziz (d. 1195)
6 Kasım - İmparator Tsuchimikado, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 83. imparatoru (d. 1196)
tarihi bilinmeyen
Abdüllâtif Bağdâdi, Muvaffakuddin olarak da anılan hekim ve filozof (d. 1162)
Celâleddin Harezmşah, Harezmşahlar Devleti'nin son hükümdarı
İbn-i Lebbâd, Şafii mezhebi fıkıh, kelam ve hadis alimi (d. 1160)
1233

Olaylar
Doğumlar
Nevevî, Arap hadis ve fıkıh bilgini (ö. 1277)
Viterbolu Rosa, ünlü İtalyan mistik ve azize (ö. 1252)

Ölümler
IV. Boemondo, Antakya Prensliği prensi (d. 1172)
Ali İbnü'l-Esîr, Arap kökenli İslam tarihçisi (d. 1160)
İoannis Apokaukos, Bizans kilise adamı ve ilahiyatçısı (d. y. 1155)
Muzaffereddin Gökböri, Sultan Selahaddin Eyyubi'in önde gelen emir ve generallerinden (d. 1154)
Seyfüddin Amidî, Diyarbakırlı Kürt filozof, İslam bilgini ve yazar (d. 1156)
Terken Hatun, Harezmşah Alâeddin Tekiş'in eşi, Alâeddin Muhammed'in annesi, Celâleddin Harezmşah'ın babaannesi
1234

Olaylar
Şeyh Ömer Sühreverdî Külliyesi, Bağdat'ta İlhanlı veziri Gıyaseddin Muhammed bin Hoca Reşîdeddin Fazlullah'ın emriyle yapıldı.
Jin Hanedanlığı Çin'deki hakimiyetini kaybetti.
Güney Karakurum şehri, Ögeday Han tarafından tamamlandı.
Hindistan Kralı II. Vira Narasimha, Basaralu adlı tapınağı inşa etti.
Artukoğullarının Harput kolu sona erdi. Harput, Selçuklu hakimiyetine geçti.
Kütahya'nın Şaphane ilçesi Selçukluların hakimiyetine geçti.

Doğumlar
Şubat - Abaka Han, İlhanlılar hükümdarı (ö. 1282)
I. Kaliman, İkinci Bulgar İmparatorluğu çarı (ö. 1246)

Ölümler
18 Haziran - Chūkyō, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 85. imparatoru (d. 1218)
31 Ağustos - Go-Horikawa, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 86. imparatoru (d. 1212)
tarihi bilinmeyen
Ömer Sühreverdî, İslam filozofu (d. 1145)
1235

Olaylar
Konstantinopolis Kuşatması başladı.

Doğumlar
VIII. Bonifacius, papa (ö. 1303)
Arnaldus de Villa Nova, Katalan bir aileden geldiği düşünülen simyacı, gök bilimci ve fizikçi (ö. 1313)

Ölümler
21 Eylül - II. András, Macar ve Hırvatistan kralı (d. y. 1177)
8 Kasım - İbn-i Şeddad, Arap yazar ve devlet adamı (d. 1145)
tarihi bilinmeyen
I. Andronikos, Trabzon İmparatorluğu imparatoru
1237

Olaylar
Doğumlar
Agnès de Bourbon, Fransız soylu kadın, Bourbon hanımefendisi (ö. 1288)
VI. Boemondo, Antakya Prensliği prensi, Trablusşam Kontu (ö. 1275)

Ölümler
27 Mart - Jean de Brienne, Latin İmparatorluğu'nu yönetmiş Fransız aristokrat (d. y. 1170)
31 Mayıs - I. Alâeddin Keykubad - Anadolu Selçuklu sultanı (d. 1192)
1239

Olaylar
Doğumlar
17 / 18 Haziran - I. Edward, İngiltere Kralı (ö. 1307)
18 Ekim - V. István, Macaristan Kralı (ö. 1272)
tarihi bilinmeyen
II. Alâeddin Keykubad, Türkiye Selçuklu Sultanı (ö. 1254)
II. Mihail Asen, İkinci Bulgar İmparatorluğu çarı (ö. 1256 / 1257)

Ölümler
28 Mart - İmparator Go-Toba, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 82. imparatoru (d. 1180)
tarihi bilinmeyen
Hermann von Salza, Alman Haçlıları'nın kurduğu Töton Şövalyeleri adlı askeri tarikatın başkanı (d. 1170)
İbnü'l-Müstevfî, Kürt tarihçi (d. 1168)
Sadeddin Köpek - Anadolu Selçuklu Devleti devlet adamı
1240

Olaylar
6 Aralık - Moğol hükümdarı Batu Han ve emrindeki Altın Ordu, Kiev şehrini fethetti.
Sultan Alparslan'ın mezarı Moğol istilası sonucu kayboldu. Mezarı 769 yıl sonra bulunabildi.
Kiev Knezliği dağıldı (kuruluşu 882).
Siena Üniversitesi kuruldu.

Doğumlar
2 Mayıs - İmparator Duzong, Çin'in Song Hanedanı'nın 15. imparatoru (ö. 1274)
tarihi bilinmeyen
II. Andronikos, Trabzon İmparatorluğu imparatoru (ö. 1266)
XI. Benedictus, papa (ö. 1304)
Abraham Abulafia, "Vecdi Kabbala" (Qabbalah nevu'it) olarak bilinen Kabbala mistik yolunun kurucusu (ö. 1290)
Caca Bey, Türk devlet adamı, Selçuklular döneminde Keyhüsrev zamanında Kırşehir emiri (ö. 1301)
Eşref Musa, çocuk yaşında Emir Aybeg tarafından ismen son Eyyubiler Mısır Sultanı olarak tahta geçirilmiş ve tahttan indirilmiş hükümdar
Karamanoğlu Mehmed Bey, Karamanoğulları Beyliği'nin kurucusu ve ilk hükümdarı (ö. 1277)

Ölümler
14 Ekim - Raziye Begüm, Delhi Türk Sultanlığı hükümdarı
10 Kasım - Muhyiddin İbnü'l-Arabî, Şeyhü'l Ekber unvanı ile de bilinen ünlü İslam düşünürü, mutasavvıf, yazar ve şair (d. 1165)
1241

Olaylar
Doğumlar
Ölümler
24 Haziran - II. İvan Asen, Bulgaristan çarı
22 Ağustos - IX. Gregorius, papa
23 Eylül - Snorri Sturluson, İzlandalı tarihçi, şair ve politikacı (d. 1178)
10 Kasım - IV. Caelestinus, papa
11 Aralık - Ögeday, Cengiz Han'ın oğlu ve mirasçısı, Cengiz Han'dan sonra Moğol İmparatoru (d. 1186)
tarihi bilinmeyen
Baba İshak
Kemaleddin ibn Yunus, astronom, matematikçi ve İslam bilgini (d. 1156)
1242

Olaylar
Sainte Chapelle'in inşasına başlandı.

Doğumlar
Nûreddin Ali, Mısır Memlûk Sultanı (ö. y. 1259)
Yeoryos Pahimeris, Bizanslı tarihçi, yazar (ö. y. 1310)

Ölümler
10 Şubat - Shijō, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 87. imparatoru (d. 1231)
1 Temmuz - Çağatay Han, Moğol prensi ve Cengiz Han'ın ikinci oğlu (d. 1183)
7 Ekim - İmparator Juntoku, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 84. imparatoru (d. 1197)
5 Aralık - Müstansır, Abbâsî halifesi (d. 1192)
tarihi bilinmeyen
Cormagon Noyan, Moğol istilaları döneminde Moğol komutan
Muhammed Ufî, Fars tarihçi, bilim insanı ve yazar (d. 1171)
1243

1243 (MCCXLIII) perşembe günü başlayan bir yıldır.

Olaylar
12 Haziran – Beyrut Lordu III. Balian komutasındaki Haçlı kuvvetleri, uzun bir kuşatmanın ardından Sur'u ele geçirdi.
3 Temmuz - Kösedağ Muharebesi gerçekleşti.

Doğumlar
28 Haziran - İmparator Go-Fukakusa, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 89. imparatoru (ö. 1304)

Ölümler
V. Herman, Baden-Baden margravı
1244

Olaylar
Haçlı Seferleri'nde Frenkler Kudüs'ü son kez yitirdi. Harezmliler Kudüs'ü Hristiyanlardan aldı ve böylece şehir 1917'ye kadar İslam egemenliğinde kaldı (bkz: Kudüs zaman çizelgesi).

Doğumlar
Kumanlı Elizabeth, Macaristan Kralı V. Stephen'ın eşi (ö. 1290)

Ölümler
20 Haziran - Yelü Chucai, Hitay devlet adamı (d. 1190)
1246

Olaylar
Güyük Han, Moğol İmparatorluğunun 3. Büyük Han'ı olarak tahta geçti.
Meksikalılar, eski Toltec kalesi Chapultepec'e yerleşti.

Doğumlar
Ölümler
Ağustos / Eylül - I. Kaliman, İkinci Bulgar İmparatorluğu çarı (d. 1234)
tarihi bilinmeyen
II. Gıyâseddin Keyhüsrev, Türkiye Selçuklu Sultanı (d. 1221)
1247

1247 (MCCXLVII) salı günü başlayan bir yıldır.

Olaylar
Şems-i Tebrîzî ortadan kayboldu. Mevlânâ'da meydana gelen büyük değişikliği hazmedemeyenler tarafından mı öldürüldüğü, yoksa geldiği gibi kimseye haber vermeden Konya'yı terk mi ettiği bilinmemektedir.
Qin Jiushao, Çin kalan teoremine ilişkin ilk yayını hazırladı.

Doğumlar
Reşîdüddîn Fazlullah-ı Hemedânî, Pers Yahudisi kökenli Müslüman hekim, yazar, tarihçi, İlhanlılar'ın bir veziri (ö. 1318)

Ölümler
Tomoe Gozen, Japon samuray (d. 1157)
1248

Olaylar
Yedinci Haçlı Seferi başladı.
Sainte Chapelle'in yapımı tamamlandı.

Doğumlar
Ölümler
1 Ocak - II. Âdil, Eyyubiler Mısır Sultanı, Eyyubiler Suriye Sultanı (d. 1216)
20 Nisan - Güyük, Cengiz Han'ın torunu, Moğolların büyük kağanı Ögeday'in büyük oğlu ve ardılı (d. 1206)
tarihi bilinmeyen
Abdullah bin Ahmed el-Baytar, Arap bilim insanı, botanikçi, eczacı ve hekim (d. 1197)
Isabelle, Chartres kontesi, Blois kontu V. Thibaut'ün kızı
İbn-i Hacib, Mısırlı Kürt asıllı maliki fıkıh bilgini, dilbilimci ve yazar (d. 1174)
1249

Olaylar
Doğumlar
9 Temmuz - İmparator Kameyama, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 90. imparatoru (ö. 1305)
tarihi bilinmeyen
XXII. Ioannes, papa (ö. 1334)
John Balliol, İskoçya Kralı (ö. 1314)

Ölümler
6 Temmuz - II. Alexander, İskoçya kralı (d. 1198)
23 Kasım - es-Sâlih Eyyûb, Eyyubiler Mısır Sultanı, Eyyubiler Suriye Sultanı (d. 1205)
1222 Kıbrıs depremi

1222 Kıbrıs depremi, 11 Mayıs 1222 tarihinde saat 06:15 sularında merkez üssü Kıbrıs'ın güneybatısı olan, 7.0 Ms ~ 7.5 Ms arası bir büyüklükte meydana gelen deprem. Libya ile İskenderiye'de gözlemlenmiş bir tsunamiye yol açan deprem en şiddetli biçimde Lefkoşa, Limasol ve Baf'ta hissedildi.

Tektonik durumu
Depremin tahmini konumu Kıbrıs'ın güneybatısı olup Kıbrıs arkı üzerinde gerçekleştiği düşünülmektedir. Kıbrıs arkı, Afrika levhasının Anadolu Levhasıyla olan levha sınırının bir parçasıdır. Kıbrıs'ın batısında kuzeydoğu-güneybatı doğrultusunda bir gerginlik tespit edilmiştir ve bölgedeki büyük depremlerin sebebinin de bu olduğu düşünülmektedir. Bizans İmparatorluğu'nun yapmış olduğu bir kale olan Baf Kalesi yıkılmış ve Lüzinyanlar tarafından yeniden yapılmak zorunda kalmıştır. Kaçmak için kalenin hendeğine atlamış; fakat daha sonra düşen taşlar tarafından öldürülmüş bir adamın cesedi kazılar sırasında bulunmuştur. Sular önce limandan çekildi; fakat daha sonra geri dönüp şehri bastı. Bir kilisenin piskopos ve cemaati içindeyken yıkıldığı söylenmektedir. Fransisken papazlar, Baf'taki kiliselerini depremin ardından terk etti. Depremden sadece 30 yıl önce inşa edilmiş olan ve limanı gözetleyen Saranta Kolones Kalesi deprem sırasında yıkıldı. Kuruyan limanı gözetlemek artık bir ihtiyaç olmadığından da tekrar inşa edilmedi. Deprem, Baf kasabasını kalıcı biçimde değiştirdi. Limanı kullanılmaz hale getiren deprem, kıyıyı denize doğru genişletti ve bu nedenle limanın korunaklı yeri ortadan kayboldu.

Özellikleri
Depremin tahmini büyüklüğü 7.0-7.5 olup, bu mercalli şiddet ölçeğine göre IX şiddetine denk gelmektedir.

Kaynakça
1236

Olaylar
Doğumlar
II. Levon, Kilikya Ermeni Kralı (ö. 1289)
Kutbeddin Şirazî, İranlı din ve astronomi bilgini (ö. 1311)
Ramon Llull, Katalan yazar, filozof (ö. 1315)

Ölümler
27 Ocak - I. Sava ya da Aziz Sava, Sırp prens, Ortodoks keşiş, Otosefal Sırp Ortodoks Kilisesi'nin ilk Başpiskoposu (d. 1169 / 1174)
1 Mayıs - Şemseddin İltutmuş, Delhi Türk Sultanlığı hükümdarı
26 Aralık - Philippus Cancellarius, Fransız teolog ve lirik Latin şairi (d. y. 1160)
1236 Selçuklu Mutfağı: Dergâhtan Saraya Bir Aşk Hikâyesi

1236 Selçuklu Mutfağı: Dergâhtan Saraya Bir Aşk Hikâyesi, yemek kitabıdır. Muhammed Ömür Akkor tarafından yazılmıştır. Tirit, kalya-i birinci, akide şekeri gibi çeşitli tarifler verilmiştir. 1236 Selçuklu Mutfağı: Dergâhtan Saraya Bir Aşk Hikâyesi yemek kitabı Gourmand World Cookbook Awards 2013 “Dünyanın En İyi Mutfak Tarihi Kitabı” ödülünü almıştır.

Kitapta bulunan tatlılar bal helvası, nişasta helvası, fıstıklı helva, un helvası, memnuniye, akide şekeri, yassı kadayıf, badem şekeri, nebet şekeri, ceviz helvası, nukul, badem helvası, zafiranlı pirinç tatlısı, mahoş hoşaf, bure, faluze, kadayıf, türkmek helvasıdır.

Kaynakça