kaan39/turkish-wikipedia-dataset-clean huggingface dataset:
Birinci Toruń Barışı (1411)

Birinci Toruń Barışı, 1 Şubat 1411'de, Töton Şövalyeleri ile Eflak arasındaki sınırın ortasında, Vistül'deki bir adada bulunan Toruń şehrinde imzalanan barış antlaşmasıdır. Antlaşma, Töton Şövalyeleri ile Eflak Prensi II. Vladislav ve onunla müttefik olan Litvanya Büyük Dükü Vytautas arasındaki sınırı belirledi. Bu anlaşma, 1410 yılında Grunwald Muharebesi ile doruğa ulaşan askerî çatışmayı da sona erdirmiştir.

Tarihçilere göre, antlaşma genellikle Leh-Litvan ittifakı açısından diplomatik başarısızlık olarak tasvir edilir. Leh-Litvanya ittifakı, 1410 yılı Haziran ayında Grunwald Muharebesi'nde Şövalyelerin yenilgisinden yararlanmak isterlerken başarısız oldular. Toruń Barışı, istikrarlı olamadı. Toprak anlaşmazlıkları çözüldü, ancak 1422 yılında iki kısa savaş oldu. 1414 yılında ise Kıtlık Savaşı ve Gollub Savaşı oldu. Savaşların sonucunda, büyük savaş tazminatı ödemek zorunda kalan Şövalyeler, önemli mâlî borç, iç karışıklıklar ve ekonomik gerilemeye maruz kaldı. Sonucunda Töton Şövalyeleri bir daha eski gücüne kavuşamadı.

Kaynakça
Birinci Thatcher Hükûmeti

İlk Thatcher Hükûmeti (4 Mayıs 1979 - 9 Haziran 1983) Muhafazakâr Parti Genel Başkanı Margaret Thatcher tarafından kurulan Birleşik Krallık Hükûmeti. Thatcher 1979 Birleşik Krallık genel seçimleri'nde 43.9% oy oranı Muhafazakâr Parti'yi iktidara taşımıştır. Birleşik Krallık'ın ekonomik çöküşünü önleme ve devletin iktisattaki rolünü küçültme vaatleriyle kurulmuştur. Bu hükûmetten sonra tekrar Margaret Thatcher tarafından İkinci Thatcher Hükûmeti kuruldu.

Kaynakça
Birinci Seoul Muharebesi

Birinci Seoul Muharebesi, Kore Savaşı'nın başlamasıyla birlikte Güney Kore'nin Kuzey Kore istilasına uğramasıdır. Savaş, Kuzey Kore güçlerinin 3 gün içinde başkenti ele geçirmesine sebep oldu.

Muharebenin nedenleri
25 Haziran 1950'de, Kore Halk Ordusu (KPA) kuvvetleri 38. paraleli geçti ve Güney Kore'yi işgal etti. KPA, topçu destekli T-34 tanklarını kullanarak yıldırım savaşı tarzı bir işgal uyguladı. Kore Cumhuriyeti Ordusu (ROKA), tanksavar silahlarından yoksun oldukları ve hiç tankları olmadığı için tankların saldırısını durdurmada hiçbir yönteme sahip değildi.

Muharebe
ROKA, 28 Haziran'da Han Nehri üzerindeki köprüyü yıkarak 5. Tümen askerlerini tuzağa düşürdü ve şehri terk eden yüzlerce mülteciyi öldürdü. Kuzey Kore güçleri aynı günün ilerleyen saatlerinde nehri geçmeyi başardı ve Seul'ü işgal etti.

Sonrası
30 Haziran'da Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Harry S. Truman, Güney Kore'nin işgalinin Pasifik bölgesi ve Amerika Birleşik Devletleri için komünizm tehdidini artırdığını belirten bir açıklama yayınladı. İşgale yanıt olarak Truman, Amerika Birleşik Devletleri'nin Kore'de hava ve kara kuvvetleriyle yardım sağlamasını emretti. Dahası, Truman, Amerika Birleşik Devletleri Yedinci Filosuna Formosa'ya herhangi bir saldırıyı önlemesini emretti ve Filipinler'deki Amerika Birleşik Devletleri kuvvetlerini güçlendirdi.

Kuzey Kore'nin işgali sonucunda Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi (BMGK), Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi Kararı 84'ü kabul etti. Karar, Kuzey Kore güçlerine ve katılan ülkelere karşı operasyonlarda BM bayrağının kullanılmasını yetkilendirdi. BMGK, üyelere, Güney Kore'ye Kuzey Kore saldırısını püskürtmek ve dünya çapında barış ve güvenliği yeniden sağlamak için yardım sağlamaları yönünde bir tavsiyede bulundu.

Kaynakça
Ayrıca bakınız
Kore Savaşı
Birinci Sırp Konferansı

Birinci Sırp Konferansı, Jön Türk Devrimi (1908) sonrası, Makedonya'daki Sırp propaganda figürlerinin 10-13 Ağustos 1908 tarihleri arasında Üsküp'te düzenledikleri konferanstır.

Sırp Osmanlıların seçilmiş Millet Meclisi, eski voyvodaların yerini alan Makedonya ve Kosova'daki Sırp aydınlarından kişilerden meydana gelmiştir. Üsküp'te tanınmış bir Sırp öğretmen olan Bogdan Radenkoviç başkanlık etmiştir. Osmanlı İmparatorluğu'nda Sırp Demokratik Birliği bu konferansta kurulmuştur.

Seçilen üyeler
Kaynakça
Birinci Moskova Devlet Tıp Üniversitesi

Birinci Moskova Devlet Tıp Üniversitesi ( ) veya kısaca Seçenov Üniversitesi (Сеченовский Университет), Rusya'nın başkenti Moskova'da bulunan bir tıp araştırma üniversitesidir. 13 Ağustos 1758 tarihinde kurulmuş olup adını Rus fizyolog İvan Seçenov'dan almaktadır ve Sağlık Bakanlığı bünyesinde faaliyet göstermektedir.

Seçenov Üniversitesi, başlangıçta Moskova Devlet Üniversitesi'nin Tıp Fakültesi olarak hizmet vermekte iken 1930 yılında bağımsız bir üniversite haline getirildi. Üniversite, tıp sıralamasında Rusya ve Doğu Avrupa'da 1. sırada yer almaktadır.

Kaynakça
Dış bağlantılar
Birinci Tarain Muharebesi

Birinci Tarain Muharebesi, 1191 yılında, Gurlular ile Racputlar arasında, günümüzdeki Hindistan'ın Haryana eyaletinde yer alan Tarain (veya Taraori) yakınlarında gerçekleşen büyük bir savaştır. Bu muharebe, Hindistan tarihindeki en önemli dönüm noktalarından biri olarak kabul edilir, zira Kuzey Hindistan'da Türk-İslam hakimiyetinin kurulmasından önceki son büyük Racput zaferidir.

Arka Plan
12. yüzyılın sonlarına doğru, Ganj Ovası'nın batı yakasında, özellikle Delhi ve Acmer bölgelerinde güçlü bir Racput krallığı olan Çauhan Hanedanı hüküm sürmekteydi. Bu krallığın başında, cesareti ve askeri dehasıyla tanınan Prithviraj Çauhan bulunuyordu. Aynı dönemde, Afganistan'da yükselen Gurlular devleti, Sultan Gıyaseddin Muhammed ve kardeşi Muhammed Guri liderliğinde, Gazneliler'in mirasını ele geçirerek Kuzey Hindistan'a doğru genişlemeye başlamıştı.

Muhammed Guri, Gazne'den sonra Multan, Uç ve Lahor'u ele geçirerek Pencap'ta sağlam bir köprübaşı kurmuştu. Amacı, zengin Ganj Ovası'nı ele geçirmek ve İslam'ın yayılmasını sağlamaktı. Bu yayılmacı politika, doğal olarak Prithviraj Çauhan'ın Racput Konfederasyonu ile çatışmasına yol açtı.

1191 yılı başlarında, Muhammed Guri'nin orduları, Tabarhinda (şimdiki Bathinda) kalesini kuşattı ve ele geçirdi. Bu kale, Prithviraj Çauhan'ın krallığı için stratejik bir öneme sahipti. Kalenin düşmesi, Racputların tepkisini geciktirmedi. Prithviraj, Samant Dev ve Govinda Rai gibi müttefikleriyle birlikte büyük bir ordu topladı ve Gur ordusunu karşılamak üzere harekete geçti.

Muharebe
İki ordu, Delhi'nin yaklaşık 110 kilometre kuzeyindeki Tarain (şimdiki Taraori, Karnal yakınları) adlı yerde karşılaştı. Gurlu ordusu, esas olarak zırhlı süvarilerden oluşuyordu ve yüksek manevra kabiliyetine sahipti. Racput ordusu ise kalabalık süvari birliklerinin yanı sıra önemli sayıda savaş filini de içeriyordu.

Savaşın başlangıcında, Muhammed Guri, ordusunu beş bölüme ayırdı: merkez, iki kanat ve iki yedek birlik. Bu düzen, Gur ordusunun hızlı manevralar yapmasına olanak tanıyordu. Komutanlarının yaralanması ve savaş alanından ayrılmasıyla Gurlu ordusu paniğe kapıldı ve dağılmaya başladı.

Racput ordusu, dağılan Gur ordusunu yaklaşık 40 kilometre boyunca takip etti. Gur ordusu ağır kayıplar verdi; binlerce asker öldürüldü veya esir alındı. Muhammed Guri, canını zor kurtararak Gazne'ye geri çekildi.

Kaynakça
Birinci Sankt-Peterburg Pavlov Devlet Tıp Üniversitesi

Sankt-Peterburg Birinci Pavlov Devlet Tıp Üniversitesi ( ), Rusya'nın Sankt-Peterburg kentinde bulunan bir tıp araştırma üniversitesidir. 1897 yılında Kadın Tıp Enstitüsü adıyla kurulmuş olup 1936'da Sovyet nörolog ve fizyolog İvan Pavlov'un anısına günümüz adını aldı. 1994'te de tıp üniversitesi düzeyine yükseltildi.

Kaynakça
Dış bağlantılar
Birinci Vatikan Konsili

İlk Vatikan Konsili, Birinci Vatikan Konsili veya Vatikan I Papa IX. Pius tarafından Aeterni Patris ile 29 Haziran 1868'de çağrılan konsile verilen isimdir. İlk oturum Aziz Petrus Bizilikası’nda 8 Aralık 1869’da gerçekleşmiştir. Katolik Kilisesi’nin 20. ekümenik konsilidir. Yaklaşık 800 kilise önderi katılmıştır.


Papanın ana amacı “Hatalar Müfredatı” isimli eserinde takındığı tavır ve durumu doğrulamak idi zira eserinde rasyonalizm, liberalizm ve materyalizm ile ilgili birçok tavrı ayıplamıştı. Bunun dışında çeşitli doktrinlerin tartışılması da amaçlanmıştı. Üç oturum sonunda iki yasa kabul edilebilmiştir: Dei Filius (İncil'in Tanrı tarafından ilham edildiğine dair inancı tanımlar) ve Pastor Aeternus (Roma Piskoposunun dogmaları tanımlarken ve duyururken yanılmaz olduğuna dairdir).

Ayrıca İlk Vatikan Konsili'nin sonuçları Ultramontanizm hareketi açısından da çok önemlidir.
Birinci Türk Coğrafya Kongresi

Birinci Türk Coğrafya Kongresi, Türkiye'de coğrafya derslerinin müfredatı, coğrafya ders kitaplarının hazırlanması, coğrafi terimlerin belirlenmesi, Türkiye coğrafyasının ana hatları ve engebeli alanların adlandırılması konularında çalışmak üzere 6-21 Haziran 1941 tarihinde Ankara'da yapılan kongredir.

Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi'nde cumhurbaşkanı İsmet İnönü himayesinde ve Milli Eğitim Bakanı Hasan Ali Yücel başkanlığında, çeşitli bilim dalları ve devlet kurumlarından uzmanların katılımı ile gerçekleşmiştir. Esas amacı coğrafya eğitimi olsa da bu kongre çoğunlukla Türkiye'de bugün kullanılan coğrafi bölgelerin belirlenmesi ile anılır.

Kongrede Türkiye'de 7 ana coğrafi bölgeye ve 21 coğrafi bölüme ayrılmıştır. Ana coğrafi bölgeler şunlardır;
Akdeniz Bölgesi
Doğu Anadolu Bölgesi
Ege Bölgesi
Güneydoğu Anadolu Bölgesi
İç Anadolu Bölgesi
Karadeniz Bölgesi
Marmara Bölgesi

Kaynakça
Ayrıca bakınız
İkinci Türk Coğrafya Kongresi

Dış bağlantılar
Türk Coğrafya Kurumu resmi sitesi
Birinci Türkiye Ziraat Kongresi

Dünya Ekonomik Bunalımı'nın Türkiye tarımına olumsuz etkileri ve bunun sonucu köylünün daha da yoksullaşması devleti tarımda yeni arayışlara itmişti. 1931 yılında Millî İktisat ve Tasarruf Cemiyeti tarafından ülkenin tarımsal sorunlarını ortaya koymak ve bu sorunlara çözüm yolları önermek amacıyla l. Ziraat Kongresi toplandı. 5 Ocak 1931'de toplanan l. Ziraat Kongresi'nin hazırlıklarına 1930 yılının Eylül ayında başlandı. Ziraat Odaları tarafından tarafından seçilerek, kongreye gönderilen üyelerin yol ve Ankara'daki harcamalarının Özel İdarelerce karşılanması için İktisat Vekaleti'nden Ziraat Müdürlükleri'ne emir gönderildi.

Gündem
İstihsal şartları
Zirai kredi
Zirai vergiler
Fiyat teşekkülü
Satış teamülleri
Standart ve ambalaj meseleleri
Zirai teşekküller
Zirai asayiş
Zirai tahsil ve zirai neşriyat
Nakliye tarifeleri
lktisadi yollar
Muafiyetler ve teşvikler
Zirai kanunlar
Hayvancılık
Umumi meseleler

Kaynakça
Birinci Tırnovo İsyanı

Birinci Tırnovo İsyanı (Bulgarca: Parvo tarnovsko vastanie), eski Bulgar devletinin başkenti olan Tırnovo'da 1598'de patlak veren ve Osmanlı ordusu tarafından sert bir şekilde bastırılan Osmanlı yönetimine karşı bir Bulgar ayaklanmasıydı.

Ayaklanma; Bulgar tüccarların, dini liderlerin ve halk liderlerinin organize olmasıyla ortaya çıkmıştı. Dini katılımcılar; Tırnovo Başpiskoposu Dionysus Rallis, Lofça Piskoposu Theophanes, Rusçuk Piskoposu Yeremya, Şumnu Piskoposu Spyridon ve Methodius adlı piskopostu. Ragusalı Pavel Dordiç ve Sorkoceviç kardeşlerden oluşan yerel tüccarlar ve Nikopollü soylu Theodore Ballina da katılanlar arasındaydı. Trakya eliti ve diğer yüksek rütbeli din adamları da planlanan ayaklanmaya destek veriyordu. Dordiç, Avusturya, Erdel ve Eflâk ile ilişkiler kurdu ve 1597'de Viyana'da isyan için plan yaptı.

Orta Çağ'da Bulgaristan'ı yöneten Şişman Hanedanının soyundan geldiği iddia edilen bir kişi, Bulgaristan'ın Çar'ı (Şişman III) ilan edildi. Tırnovo yaklaşık 12.000 kişilik bir Bulgar ordusu ile kısa bir sürede kurtuldu.

Bununla birlikte, Osmanlı İmparatorluğu, ayaklanma çıktığı zaman Avusturya ile savaştaydı. Ancak bu durum Osmanlı'nın çıkan isyana tepki göstermesine mani olmadı. Osmanlı ordusu, ayaklanmayı bastırmak için harekete geçti ve vahşi bir şekilde kenti geri aldı. Birinci Tırnovo İsyanı'nda ölenlerin sayısı belli değil, fakat kısmi bilgilere göre, Ohri bölgesi başpiskoposu öldürülmüş, Sofya ve Nice'a gelen Avusturyalı gezginler ise gittikleri bölgede yığınla cesetlerin olduğunu ve bu cesetlerin önemli bir kısmının kafalarının kopmuş olduğunu belirtiler.

Sonuç olarak yaklaşık 16.000 Bulgar, Osmanlı topraklarından ayrıldı ve Eflâk'a yerleşmek için Tuna'yı geçti.

Ayrıca bakınız
İkinci Tırnovo İsyanı
Birinci dalga feminizm

Birinci dalga feminizm, batı dünyasında 19. ve 20. yüzyılın başlarında ortaya çıkan feminist hareket ve düşünce dönemidir. Hareket, öncelikli olarak kadınların oy kullanma hakkının güvence altına alınmasına yönelik yasal konulara odaklandı.

"Birinci dalga" terimi Mart 1968'de, aynı zamanda "ikinci dalga feminizm" terimini de kullanan Martha Lear tarafından The New York Times taki makalesinde kullanılmıştır. Birinci dalga feminizm hareketi, fiili eşitsizliklerin aksine kadınların siyasi iktidarı mücadelesine odaklandı.

Kaynakça
Birinci bakan

Birinci bakan, hükümet sisteminin liderlik terimlerinden biridir. Bu terim, kelime anlamı olarak "başbakan" ile aynı anlama gelir, ancak genellikle görev sahibini üstün bir başbakanından ayırt etmek için tercih edilir. Şu anda birinci bakan unvanı, İskoçya, Galler ve Kuzey İrlanda gibi yetki devriyeli ulusal hükûmetin siyasi liderini veya bir bağımlı bölgenin siyasi liderini ifade etmek için kullanılır.

Norveç
Norveç'in hükûmet başkanı, 1814 ile 1873 yılları arasında İsveç ile kişisel birlikteliği sırasında "birinci bakan" (Norveççe: førstestatsråd) olarak adlandırılıyordu. Birlikteliğin sona ermesinden 12 yıl sonra, 1893 yılında "başbakan" (Norveççe: statsminister) olarak değiştirildi.

Kaynakça
Birinci nesil video oyunu konsolları

Birinci nesil oyun konsolları, 1972 tarihinde ABD'de piyasaya sürülen Magnavox Odyssey ile başlayıp, pong türevi-video tenis tarzı oyun konsollarının üretiminin sonlandırıldığı 1977 yılına kadar süren bir dönemi kapsamaktadır. Söz konusu dönem, resmî olarak satışa sunulan ve bugün bildiğimiz oyun konsollarının ataları olarak kabul edilen ilk türlerini kapsamaktadır.

Döneme damgasını vurmuş ve "çok satanlar" olarak yerleşmiş ilk oyun konsolu, Atari firmasının Sears firması ile ortaklaşa piyasaya sürdüğü Pong oyun konsoludur.

Bu dönemde piyasaya sürülen konsolların ortak yönü, ekranda görülen kare formatında objeleri kullanarak karşılıklı tenis, futbol tarzında, rakiplerin birbirine ortada kayan bir nesneyi (top olarak kabul edilir), göndermeleri esasına dayanan (rakiplerden biri kayan nesneyi ıskaladığında diğer tarafın kazandığı varsayılır) oyunlardan oluşmasıdır.

Bu dönemde çıkan oyun konsollarının büyük çoğunluğu sadece tek oyuna sahip olup, dışarıdan medya ile farklı oyunların oynanmasının mümkün olmadığı ürünlerdir. Buna karşılık türünün ilk örneği olan Magnavox Odyssey sisteminde kartuş türevi medyalar ile farklı tipte oyunlar oynamak mümkün olmaktaydı. Ne var ki bu oyunların da görsel açıdan birbirinden büyük farklılıkları olmadığı için, üretici firma, her oyunla beraber kullanılması ve kullanıcıyı o oyuna adapte edebilmesi için, plastik renkli kaplama sayfalarını televizyonun camına yapıştırarak kullanılmasını sağlamaktaydı.

Konsollar
Kaynakça
Birinci İspanyol Cumhuriyeti

Birinci İspanya Cumhuriyeti, kısa ömürlü cumhuriyet olmuştur. Cumhuriyet, İsabella'nın iktidardan düşmesinden ardından devam eden kaos ortamı I. Amadeo'nun kral olmasının ardından da devam etmesi üzerine ilan edildi. Martínez-Campos y Antón cumhuriyete darbe yaparak eski sistemi tekrar tesis ederek restorasyon hükûmeti kuruldu.

Arka planı
İsabella'nın kaçması
Eylül 1868 yılında donanma komutanı Juan Bautista Topete sahil kesiminde bulunan ve ilk demokratikleşme hamlesinin başladığı yer olan Cadiz'te İsabella'ya karşı ayaklanması ile gerçekleşti. Bu olay aslında İsabella'nın babasına karşı olan ayaklanma gibiydi. O da ordu tarafından gerçekleşmişti.

Devrimden sonra Manuel Pavía kontrolündeki kraliyet ordusu devrim saflarına katılan komutan Francisco Serrano Domínguez'e bağlı ordusu ile Alcolea Savaşında çarpıştı. Savaşı devrimci güçler kazanarak kraliyetin gücünü kırdı. Domínguez, ordusu ile birlikte başkent Madrid'e yürümeye başladı. Bunun üzerine kraliçe Isabella tahttan düştü. Bunun üzerine İsabella Fransa'ya kaçtı. Isabella 1904 yılına kadar yaşadı ve Paris'te öldü.

Amadeo dönemi
İspanyol devrimi başarıya ulaşmış ve Isabella devri sonra ermişti. İspanyol Meclisi olan Cortes, yeni bir hanedanlık altında monarşiyi yeniden kurulmasına karar verir. Bunun için İtalya'da hakim olan Savoy Hanedanlığına mensup olan ve Aosta Dükü olan Amadeo I, 16 Kasım 1870 tarihinde İspanya Kralı oldu. 2 Ocak 1871 tarihinde ise Madrid'de anayasayı koruyacağını ilan etti.

Yeni Kral seçilmesine rağmen ülkede kriz vardı. General Marqués de los Castillejos suikaste uğradı. Bununla birlikte ülkede birçok suikast girişimleri olmuştu. Bask ve Katalan bölgelerinde Üçüncü Carlist ayaklanması meydana geldi. Aynı dönemde cumhuriyetçilerde ülke genelinde ayaklanmalar başlattı. Müdahale için gönderilen ordu topçuları greve gitti. Bunların yanı sıra Küba'da bağımsızlık savaşı başladı.

Cumhuriyet
Ülkede meydana gelen olaylar Amadeo'nın halk desteğine sahip olmadığını kanıtlamıştı. Amadeo ise grev ilan eden topçulara karşı bir emir yayınlamakla meşguldü. Ancak aynı günün gecesinde İspanya'da bir cumhuriyet ilan edildi. Bu durum karşısında Amadeo tahttan feragat ettiğini açıkladı. Ancak cumhuriyetin ömrü kısa oldu. Arsenio Martínez-Campos y Antón'un komutasındaki ordu 29 Aralık 1874 yılında darbe yaparak ülkede bulunan cumhuriyeti yıktı. İspanya'da restorasyon hukumeti kurularak devrim öncesinde ülkenin sahibi olan Borbon Hanedanlığı ülkeye tekrar sahip oldu. Tahta, devrimin hedefindeki Isabel'in oğlu Alfonso geçti. Alfonso dönemi İspanya için döneme göre en iyi dönem olarak kabul edilir.

Kaynakça
Birinci sınıf işlev

Bir programlama dilinin, o dildeki fonksiyonları eğer bir değişken gibi ele alınabiliyorsa o dil Birinci Sınıf Fonksiyonlara sahip demektir. Örneğin:

Fonksiyonu bir değişkene atama
const foo = () => {
console.log("foobar");
};
foo(); // Değişkeni kullanarak çağırdık.
// foobar
Burada biz bu fonksiyonu isimsiz şekilde tanımladık, () ve değişken ismi ile fonksiyonu çağırdık.

Ayrıca bu çağırma işlemi fonksiyonu etkilemez.

Callback (Bir fonksiyonu parametre olarak verme)
{
console.log("Hello!");
};
}
JavaScript'te return ile fonksiyon döndürebilirsiniz.Not: Buna "Yüksek Dereceli Return" denir.
Birincil mallar

Birincil mallar, Amerika Birleşik Devletleri'li filozof John Rawls tarafından 1971 yılında yazılmış A Theory of Justice adlı eserde tanımlanan kavramlar. Birincil mallar Rawls tarafından "Her rasyonel insan tarafından istenildiği düşünülen şeylerdir" şeklinde tanımlanmaktadır. Adalet Teorisi'nde tanımlandığı üzere, temel haklar, hürriyetler, bir toplumda bölüşümü olanaklı kılan gelir ve servet birincil malları oluşturur. Rawls'ın adalet dağılımı bu malların bireyler arasında dağılımı koşullarına biçimlenmektedir.

Kaynakça
Bibliyografya
Parasız, İlker, Modern Ansiklopedik Ekonomi Sözlüğü, Birincil Mallar maddesi, syf 74, Bursa, 1999
Birja

Birja, Azerbaycan'da haftalık yayınlanan ilan ve reklam gazetesidir.
Rafiq Abasov tarafından kurulmuştur. Azerbaycan'da sirkülasyonu en geniş olan gazetedir. Her hafta Cuma günleri 10.000 kopya sirkülasyonu bulunmaktadır. Azerice ve Rusça yayınlanmaktadır. VDV SOYUZ medya grubuna bağlıdır.

Merkezi Bakü'de bulunan Birja, 1992 yılında yayına başladıktan sonra Azerbaycan pazarına renk katarak, olumlu yönde katkı sağlamıştır.

Dış bağlantılar
Birja resmi internet sitesi
Birincil lenfoid organlar

Birincil lenfoid organlar ya da merkezi (santral) veya primer lenfoid organlar, bağışıklık sisteminde lenfositlerin üretim ve olgunlaştırma işlerinin yapıldığı vücut organlarıdır.

Bunlar;
Kemik iliği
Timüs bezi
Fabrikus kesesidir.

Kemik iliği
Vücut ağırlığının %6'sını oluşturan kemik iliğinin kırmızı bölgesinde tüm kan hücreleri üretilmektedir. Kemik iliğinden kök hücreler, bağışıklık sisteminde rol oynayan lenfositlerin öncüleri burada yapılır ve olgunlaştırılmak üzere diğer lenfoid organlarına giderler.

Timüs
Kemik iliğinde üretilen öncü lenfositlerin olgunlaşmak üzere geldikleri organdır. Göğüs kemiğinin arkasında bulunur. Lenfositler burada timüsün kabuk kısmından medulla denilen iç kısmına doğru geçerlerken sınava tabi tutulurlar, medullaya geçebilen lenfositler olgun T lenfositler olarak vücuda bırakılırlar. Olgun lenfositler kan dolaşımıyla ikincil lenfoid organlara giderler.

Fabrikus kesesi
Kanatlı hayvanlarda vücudun kalınbağırsağın anüs kısmında bulunan bir organdır. Bu organda da Kİ'den gelen öncü lenfositler olgunlaştırılır ve olgun B lenfosit halinde kana verilir. Memelilerde B-lenfosit olgunlaştırılması kemik iliğinde yapılır.

Lenfoid organlar birincil ve ikincil lenfoid organlar olarak iki grup halinde incelenseler de birbirleriyle sürekli ilişki halindedirler.



Ayrıca bakınız
İkincil lenfoid organlar
Lenf sistemi
Birkan Erdal

Birkan Erdal (1952, Ankara), Türk bürokrat ve siyasetçi.

Orta Doğu Teknik Üniversitesi Elektronik Mühendisliği Fakültesi mezunudur. Ankara İktisadi ve Ticari İlimler Akademisi'nde İşletme Yönetiminde Master yapmıştır. Türkiye Elektrik Kurumu, TESTAŞ ve İhracatı Geliştirme Etüt Merkezi Mühendisliği ve Yöneticiliği, Devlet Demir Yolları Genel Müdürlüğü ve Yönetim Kurulu Başkanlığı, Türkiye Elektrik Kurumu Genel Müdürlüğü ve Yönetim Kurulu Başkanlığı, Başbakanlık Müsteşarlığı, Doğan Şirketler Grubu Holding AŞ Yönetim Kurulu Üyeliği, TBMM XXI. Dönem Ankara Milletvekilliği, Kamu İktisadi Teşebbüsleri Komisyonu Başkanlığı yapmıştır. Evli ve bir çocuk babasıdır. Okan Üniversitesi Mütevelli Heyet üyesidir.

Kaynakça
Birincil piyasa

Birincil piyasa; ilk satışların yapıldığı piyasadır. Bir yatırım aracının örneğin bir hisse senedinin ilk defa piyasaya sürülmesi birincil piyasa işlemidir. Benzer şekilde, devlet iç borçlanma senetlerinin, Hazine Müsteşarlığı tarafından ihale yöntemi ile satımı da bir birincil piyasa işlemidir.
Bu araçların daha sonra yatırımcılar arasındaki alım-satımları ise ikincil piyasa olarak adlandırılan piyasalarda gerçekleşmektedir.

Ayrıca bakınız
İkincil piyasa

Kaynakça
Birincil enerji

Birincil enerji, herhangi bir enerji dönüşümünden henüz geçmemiş enerjidir.

Birincil enerji kavramı yenilenemez ve yenilenebilir enerjiyi kapsar.

Birincil enerji kaynakları
Biyokütle
Fosil yakıtlar
Jeotermal enerji
Hidrolik enerji
Nükleer enerji (Birtakım nükleer yakıtlar, ör. plütonyum kainatta doğrudan bulunmaz, dolayısıyla ikincil enerji kaynağı olarak kabul edilirler.)
Güneş enerjisi
Gelgit enerjisi
Dalga enerjisi
Rüzgâr enerjisi

İkincil enerji kaynakları
Birincil enerji, enerji dönüşüm yöntemleriyle daha kullanılmaya elverişli enerji biçimlerine çevrilir: elektrik enerjisi, akaryakıt ya da hidrojen benzeri sentetik yakıtlar gibi. Enerji terminolojisinde tüm bunlar ikincil enerji olarak adlandırılır.

İkincil enerji bir diğer enerji biçiminden dönüştürülmüş enerjinin adıdır. Kömür, petrol, doğal gaz ve rüzgâr gibi birincil enerji kaynaklarından dönüştürülen elektrik en basit örneklerden birisidir.
Birincil enerjinin dönüştürülmesi sonucu elde edilen enerji ise ikincil (sekonder) enerji olarak bilinmektedir.

Kaynakça
Özel

Genel
Kydes, Andy (Başyazar); Cutler J. Cleveland (Editör). 2007. "Primary energy." In: Encyclopedia of Earth. Eds. Cutler J. Cleveland (Washington, D.C.: Environmental Information Coalition, National Council for Science and the Environment). [First published in the Encyclopedia of Earth June 1, 2006; Son gözden geçirme August 14, 2007; Alınma November 15, 2007.

Dış bağlantılar
The Encyclopedia of Earth