Azerbaycan Devlet Petrol Akademisi saldırısı

Azerbaycan Devlet Petrol Akademisi saldırısı, 30 Nisan 2009 tarihinde Azerbaycan Devlet Petrol Akademisi'nde gerçekleşen kanlı saldırı.

Sabah saatlerinde silahlı bir şahıs Akademi binasına girerek çevredekilere ateş açmaya başlamıştır. Olayda 13 kişi hayatını kaybetmiş, 13 kişi ise yaralanmıştır. Yaralılardan üçü yabancı uyrukludur; bunlardan ikisi Sudan, biri ise Suriye vatandaşıdır.

Olayın ardından bölgeye özel harekât birliklerini taşıyan iki otobüs sevk edilmiştir. İçişleri Bakanlığı Basın Servisi görevlisi Ehsan Zahidov'un yaptığı açıklamaya göre, özel harekât ekipleri binada bir operasyon gerçekleştirmiş ve rehin tutulduğu bildirilen kişiler serbest bırakılmıştır. Soruşturma kapsamında elde edilen verilere göre, saldırganın Gürcistan vatandaşı ve Marneuli sakini olan 29 yaşındaki Farda Gadirov olduğu tespit edilmiştir. İlk bulgulara göre saldırgan, olayın ardından kendi silahıyla intihar etmiştir. Gadirov'un üzerinden, 40 ve 71 mermi kapasiteli üç adet şarjör ile iki adet ek şarjör kılıfı ele geçirilmiştir.

Olay yerine İçişleri Bakanı Ramil Usubov ve Başsavcı Zakir Garalov gelmiştir. 30 Nisan'da Bakü'de Azerbaycan Devlet Petrol Akademisi'nde meydana gelen olayla ilgili olarak ABD Dışişleri Bakanlığı Azerbaycan halkına taziye mesajı yayımlamıştır. Açıklama, Dışişleri Bakanlığı resmi sözcüsü Robert Wood tarafından yapılmıştır.

Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, 30 Nisan'da Devlet Petrol Akademisi'nde gerçekleşen trajik olay sonucunda hayatını kaybedenlerin ailelerine ve ağır yaralananlara maddi yardım yapılmasına dair bir kararname imzalamıştır. Kararname uyarınca, devlet bütçesinde öngörülen Cumhurbaşkanlığı Yedek Fonu'ndan; hayatını kaybedenlerin ailelerine 30 bin manat, ağır yaralananlara ise 15 bin manat tutarında tek seferlik maddi yardım ayrılmıştır.

Olay
Gadirov, Akademinin ikinci binasına saldırı düzenlemiştir. Binaya girdiği sırada önce güvenlik görevlisini ve temizlik işçisini öldürmüş, ardından öğrencilere ve öğretim görevlilerine ateş açmıştır. Birinci kattan altıncı kata doğru çıkarken yol boyunca insanları ayırt etmeksizin, temel olarak baş bölgelerinden hedef alarak vurmuştur. Bir görgü tanığı, bir öğrencinin saldırganı durdurmaya çalıştığını ancak başından vurulduğunu belirtmiştir. Diğer bir tanık ise iki silahlı şahıs gördüğünü ifade etmiştir. Silahlı şahsın Akademide barikat kurması üzerine polis binayı kuşatmıştır.

Olay sonucunda 12 kişi ölmüş, 13 kişi yaralanmıştır. Gadirov, polisin yaklaştığını görünce kendisini vurmuştur. Kısa süre içinde olay yerine polis ve tıbbi ekipler gelmiştir. Silahlı polisler binayı kordon altına almış ve üniversiteye çıkan tüm ana yollar kapatılmıştır. Binanın genelinde cesetler bulunmuştur. Yaralılar dışarıda bekleyen ambulanslarla hastanelere tahliye edilmiştir. Yaralıların çoğunun durumu kısa sürede stabilize olsa da bazılarının durumu ağır seyretmiş ve ameliyat edilmişlerdir. Tüm öğrenciler tahliye edilerek evlerine gönderilmiştir.

Bununla birlikte, bazı detaylarla ilgili şüpheler dile getirilmiştir. Azerbaycanlı askeri uzman Üzeyir Caferov, deneyimsiz bir saldırganın Makarov PM tabancasıyla bu kadar çok insanı öldürüp yaralayabilmesinin kendisi için tamamen karanlık bir nokta olduğunu söylemiştir. Caferov, Gadirov'un bir asker değil, sivil bir şahıs olduğuna dikkat çekmiştir.

Uluslararası tepkiler
Rusya Devlet Başkanı Dmitri Medvedev ve Gürcistan Cumhurbaşkanı Mihail Saakaşvili, Türkiye Cumhurbaşkanı Abdullah Gül, Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, Belarus Cumhurbaşkanı Aleksandr Lukaşenko, Ukrayna Cumhurbaşkanı Viktor Yuşçenko, Litvanya Cumhurbaşkanı Valdas Adamkus ve York Dükü Prens Andrew, akademide yaşanan facia sebebiyle başsalıklarını iletmişlerdir. ABD Dışişleri Bakanlığı tarafından yapılan açıklamalarda, "Olayda ölenlerin ailelerinin ve dostlarının acısını paylaşıyor, yaralananların bir an önce iyileşmesini diliyoruz. Birleşik Devletler, bu sarsıcı ve üzücü durumda dostu ve stratejik müttefiki olan Azerbaycan ile dayanışma içinde olduğunu bildirmektedir" ifadelerine yer verilmiştir.

UNICEF Azerbaycan temsilciliği, silahlı bir kişinin saldırısı sonucu yaşanan kitlesel can kayıpları haberinden derin üzüntü ve sarsıntı duyduğunu belirterek ölenlerin ailelerine ve Azerbaycan halkına başsağlığı dilemiştir. Yayımlanan taziye mesajında şu ifadeler yer almıştır: "Çocuk Haklarına Dair Sözleşme ve diğer uluslararası antlaşmaların ilkeleri uyarınca UNICEF; şiddeti, terörü ve masum sivillerin öldürülmesini kınamakta, Azerbaycan halkının acısını anlamakta ve paylaşmaktadır."

Ayrıca UNICEF Azerbaycan, olay kurbanlarının ailelerine ve olaya tanıklık ederek sarsıntı yaşayan kişilere yönelik psikolojik destek ve travma danışmanlığı sağlamak amacıyla Azerbaycan hükûmetine yardım teklifinde bulunmuş; facianın etkilerinin ortadan kaldırılmasına yönelik desteğe hazır olduğunu bildirmiştir.

Araştırma
Katilin köylüleri, katliam olayıyla ilgili olarak Azerbaycan Devlet Petrol Akademisinde gözaltına alınmıştır. 21 Nisan 2010 tarihinde Ağır Suçlara Dair İşler Mahkemesi bu cinayet davasına bakmaya başlamıştır. İddianameye göre, sanıkların itirafları esas alınarak katliamı Gürcistan'ın Marneuli rayonunun Şulaveri köyünden olan Gürcistan Ermenisi fırıncı Mardun Grigoryeviç Gumaşyan azmettirmiştir. İddianamede, Gumaşyan'ın milli düşmanlık zemininde 2009 yılının başında Azerbaycan asıllı Gürcistan vatandaşları Farda Gadirov, Cavidan Amirov, Necef Süleymanov, Nadir Aliyev ve Ariz Kabulov ile Bakü'de Azerbaycanlılara karşı terör eylemi gerçekleştirmek konusunda anlaştığı belirtilmektedir. Saldırıyı gerçekleştirmesi için Gumaşyan, Gadirov'a 5 bin dolar avans vermiş ve sonunda 50 bin dolar vereceğini vadetmiştir. Devlet savcısı Abdulla Yusifov'un sözlerine göre, kolluk kuvvetleri Gumaşyan'ın soruşturmaya dahil edilmesi için gerekli tedbirleri almaktadır. Süreçte savcı, Gumaşyan'ın Interpol aracılığıyla uluslararası aramaya verildiğini bildirmiştir. Interpol'ün Ermenistan'daki Milli Merkez Bürosu başkanının sözlerine göre, 2010 yılı Mayıs ayının başında Gumaşyan Interpol tarafından aranmıyordu.

Anısı
30 Nisan terör saldırısını takip eden günlerde, Azerbaycan Devlet Petrol Akademisinin eski ve yeni eğitim binalarının duvarlarına yazılar yazılmış, bildiriler asılmış; binaların önüne kırmızı karanfiller bırakılarak mumlar yakılmıştır. Öğrenci ve gençlerin bıraktığı duvar yazılarında teröre karşı birlik olma ve terör kurbanlarını unutmama çağrıları yapılmıştır. Ayrıca halk, devleti hayatını kaybedenler için yas ilan etmeye ve 10 Mayıs'ta Bakü'de düzenlenen Gül Bayramı etkinliklerini iptal etmeye çağırmış; kolluk kuvvetlerinden olayın tüm yönleriyle aydınlatılmasını talep etmiştir.

Petrol Akademisi binalarının çevresinde güvenlik önlemleri kapsamında polis ekipleri nöbet tutmaya başlamış ve kişiler ancak kimlik kontrolünden geçtikten sonra eğitim kurumuna alınmıştır. 5 Mayıs itibarıyla Akademi binalarının duvarları yazı ve bildirilerden temizlenmiştir.


Olayın sekizinci yıl dönümünde, saldırının gerçekleştiği akademi binasının ikinci katında hayatını kaybedenlerin anısına bir barelyef açılmıştır.

Ayrıca bakınız
ADıNA günü (film, 2010)

Kaynakça
Alıntılar
Kaynaklar
Bakü'deki Petrol Akademisi'ne saldırı (Wikinews)
Devlet Petrol Akademisinde meydana gelen silahlı saldırı sonucu ölen ve yaralananların isimleri belli oldu (2 Mayıs 2009 tarihinde arşivlendi.)
Sağlık Bakanlığı Devlet Petrol Akademisindeki silahlı saldırıda ölen ve yaralananların listesini yayınladı (2 Mayıs 2009 tarihinde arşivlendi.)
Petrol Akademisine Silahlı Saldırı (Facia ile ilgili tüm makaleler) (Azadlık Radyosu)
30 Nisan 2009 tarihinde Azerbaycan Devlet Petrol Akademisinde meydana gelen trajik olay sonucunda hayatını kaybedenlerin ailelerine ve ağır yaralananlara tek seferlik maddi yardım yapılması hakkında Azerbaycan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Kararnamesi (16 Mayıs 2012 tarihinde arşivlendi.)