Ayvacık, Çanakkale

Yönetim
Belediye başkanları
Mahalleler
Ayvacık'ın 6 mahallesinin tamamı ilçe merkezinde yer almaktadır. Merkez mahalleleri dışında en kalabalık yerleşim yerlerinden biri, turistik ve ekonomik faaliyetleriyle öne çıkan Behram (Assos) köyüdür.


Fatih Mahallesi
Gökçetepe Mahallesi
Hamdibey Mahallesi
Mıhlı Mahallesi
Sahil Mahallesi
Ümmühan Mahallesi

Köyler
Ayvacık ilçesi, Çanakkale iline bağlı olup, toplamda 64 köy ve 1 beldeye sahiptir. Belde Küçükkuyu'dur. Aşağıda Ayvacık ilçesinin köylerinin alfabetik listesi bulunmaktadır:


Adatepe
Ahmetçe
Ahmetler
Akçin
Arıklı
Babadere
Babakale
Bademli
Baharlar
Bahçedere
Balabanlı
Behram
Bektaş
Bilaller
Budaklar
Büyükhusun
Cemaller
Çakmaklar
Çaltı
Çamkalabak
Çamköy
Çınarpınar
Demirci
Dibekli
Erecek
Gülpınar
Güzelköy
Hüseyinfakı
İlyasfakı
Kayalar
Keçikaya
Kestanelik
Kırca
Kısacık
Kocaköy
Korubaşı
Koyunevi
Kozlu
Kösedere
Kulfal
Kuruoba
Küçükçetmi
Küçükhusun
Misvak
Naldöken
Nusratlı
Paşaköy
Pınardere
Sapanca
Sazlı
Söğütlü
Süleymanköy
Şapköy
Tabaklar
Tamış
Tartaşık
Taşağıl
Taşboğaz
Tuzla
Tuztaşı
Uzunalan
Yeniçam
Yeşilyurt
Yukarıköy


Nüfus
Eğitim
Ayvacık, Çanakkale'nin eğitim altyapısı, Millî Eğitim Bakanlığı'na bağlı kurumlar aracılığıyla yürütülmektedir. İlçede çeşitli seviyelerde eğitim veren devlet okullarının yanı sıra bazı özel eğitim kurumları da bulunmaktadır. İlköğretim ve ortaöğretim düzeyinde faaliyet gösteren okullar, hem merkezde hem de kırsal mahallelerde dağılmış durumdadır. Ayrıca ilçede bir Halk Eğitim Merkezi de bulunmaktadır. Bu merkezde, çeşitli yaş gruplarına yönelik mesleki ve kişisel gelişim kursları düzenlenmektedir.

Ayvacık İlçe Millî Eğitim Müdürlüğü verilerine göre, ilçede toplam 30 okul/kurum bulunmaktadır. Bu kurumlarda 226 derslik, 370 öğretmen ve 4.016 öğrenci yer almaktadır.

İlkokullar
Ayvacık ilçesinde hizmet veren ilkokullar şunlardır :

21 Eylül İlkokulu
Çankaya İlkokulu
Babakale İlkokulu
Behram İlkokulu
Gülpınar İlkokulu
İsmail Taner İlkokulu
Korubaşı İlkokulu
Kösedere İlkokulu
Küçükkuyu İlkokulu
Tuzla İlkokulu
Yukarıköy İlkokulu


Ortaokullar
İlçede faaliyet gösteren ortaokullar şunlardır :

Atatürk Ortaokulu
Korubaşı Ortaokulu
Kösedere Ortaokulu
Küçükkuyu Fernur Sözen Ortaokulu
Şehit J. Uz. Çvş. Aycan Özdil Yatılı Bölge Ortaokulu
Ümmühan Hatun Ortaokulu


Lise ve mesleki eğitim kurumları
Ayvacık ilçesinde hizmet veren lise ve mesleki eğitim kurumları şunlardır :

Ayvacık Anadolu Lisesi
Ayvacık Fen Lisesi
Ayvacık Anadolu İmam Hatip Lisesi
Gülpınar Çok Programlı Anadolu Lisesi
Küçükkuyu Fernur Sözen Anadolu Lisesi
Mehmet Akif Ersoy Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi
Ayvacık Mesleki Eğitim Merkezi


Anaokulları ve diğer eğitim kurumları
İlçede okul öncesi eğitim ve diğer eğitim hizmetleri sunan kurumlar şunlardır:

Ayvacık Vilayetler Hizmet Birliği Anaokulu
Fernur Sözen Anaokulu
Halk Eğitim Merkezi
Ayvacık Öğretmenevi ve Akşam Sanat Okulu


Yükseköğretim
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi'ne (ÇOMÜ) bağlı Ayvacık Meslek Yüksekokulu, ilçede yükseköğretim hizmeti sunmaktadır. Bu yüksekokulda, yerel ihtiyaçlara uygun programlar kapsamında eğitim verilmektedir ve öğrencilere hem teorik hem de uygulamalı bilgi kazandırılmaktadır. Ayvacık MYO, bölgenin sosyoekonomik gelişimine katkıda bulunmayı amaçlamaktadır.

Turizm
Ayvacık, zengin kültürel mirası, antik kentleri, doğal plajları ve geleneksel köyleriyle hem yerli hem de yabancı turistlerin ilgisini çekmektedir.

Tarihi ve kültürel zenginlikler
Assos Antik Kenti (Behramkale)

Assos, Çanakkale'nin Ayvacık ilçesine bağlı Behramkale köyü sınırlarında yer alan, tarihi ve kültürel zenginlikleriyle öne çıkan önemli bir antik kenttir. M.Ö. 7. yüzyılda, Midilli Adası'ndan gelen Aiol kolonistleri tarafından kurulan Assos, tarih boyunca birçok medeniyetin etkisi altında kalmış ve önemli bir kültür merkezi olmuştur. Kent, M.Ö. 4. yüzyılda ünlü filozof Aristoteles'in üç yıl boyunca yaşamış ve burada bir felsefe okulu kurmuş olmasıyla da tarihi açıdan büyük bir öneme sahiptir. Assos, aynı zamanda Hristiyanlık tarihinde de önemli bir yer tutar; Aziz Pavlus'un bu kenti ziyaret ettiği bilinmektedir.

Assos Antik Kenti'nin en dikkat çekici yapılarından biri, kentin en yüksek noktasında bulunan ve M.Ö. 6. yüzyılda Dor üslubunda inşa edilen Athena Tapınağı'dır. Bu tapınak, Anadolu'da Dor tarzında inşa edilmiş tek tapınak olarak büyük bir öneme sahiptir. Tapınak, günümüzde büyük bir kısmı ayakta olmasa da, özellikle çevresindeki manzarası ile ziyaretçilere etkileyici bir görüntü sunmaktadır. Kentte ayrıca Agora, Gymnasium, Bouleuterion (meclis binası), Tiyatro ve Nekropol gibi yapılar da bulunmaktadır. Bu yapılar, antik kentin sosyal ve kültürel hayatı hakkında önemli bilgiler sunmaktadır. Assos'ta gerçekleştirilen ilk arkeolojik kazılar, 1881-1883 yılları arasında Amerikalı arkeologlar tarafından yapılmıştır. Ancak 1981 yılından itibaren Türk arkeologlar tarafından sürdürülen kazılar, kentin tarihine ışık tutmaya devam etmektedir. Son yıllarda yapılan kazılarda 2200 yıllık mozaikler ve 1800 yıllık anıt mezarlar gibi önemli buluntular keşfedilmiştir.

Assos günümüzde hem tarihi kalıntıları hem de doğal güzellikleriyle büyük bir turistik cazibe merkezidir. Behramkale köyü, taş evleri ve dar sokaklarıyla otantik bir atmosfer sunmakta olup, antik kentin yanı sıra ziyaretçilerine huzurlu bir köy yaşamı da sunmaktadır. Assos, tarih ve doğanın iç içe geçtiği, zengin kültürel mirasıyla keşfetmeye değer bir destinasyon olmaya devam etmektedir. Assos, 2017 yılından beri UNESCO Dünya Miras Geçici Listesi'nde bulunmaktadır.

Babakale Kalesi

Babakale Kalesi, Çanakkale'nin Ayvacık ilçesine bağlı Babakale köyünde yer alan Osmanlı dönemine ait bir kaledir. Osmanlı padişahı III. Ahmed döneminde, 18. yüzyılın başlarında inşa edilmiştir. Kale, Osmanlı'nın inşa ettiği en son kale olma özelliğine sahiptir. Dönemin kaptan-ı deryası Kaymak Mustafa Paşa'nın emriyle, bölgedeki korsan saldırılarına karşı korunma amacıyla inşa edilmiştir.

Kale, dikdörtgen plana sahip olup surları denize doğru uzanmaktadır. Dört burç ve mazgallarla güçlendirilmiş yapının iç kısmında bir cami ve su sarnıçları bulunmaktadır. Stratejik konumu sayesinde Osmanlı denizciliğinde önemli bir nokta olmuştur. Günümüzde kale, ziyaretçilere açık olup bölgedeki en önemli tarihi turistik yerlerden biridir.

Apollon Smintheion Ören Yeri

Apollon Smintheion Ören Yeri, Çanakkale'nin Ayvacık ilçesine bağlı Gülpınar köyünde yer alan antik bir kutsal alandır. Tapınak, Anadolu'daki Helenistik dönem tapınakları arasında önemli bir yere sahiptir ve özellikle Troas bölgesinin dini merkezi olarak kabul edilmektedir.

Tapınağın adandığı Apollon Smintheios, "Farelerin Koruyucusu Apollon" anlamına gelmektedir. Bu unvanın, bölgedeki fare istilalarına karşı korunma amacı taşıdığı düşünülmektedir. Homeros'un İlyada destanında da Apollon'un "Smintheios" sıfatıyla anıldığı ve bu kutsal alanın Truva Savaşı bağlamında önemli bir rol oynadığı belirtilmektedir. Tapınak, MÖ 2. yüzyılda inşa edilmiş olup İyon düzeninde tasarlanmıştır. Özellikle kabartmalarla süslenmiş frizleri, Truva Savaşı'nı anlatan betimlemeleriyle dikkat çekmektedir. Yapının büyük bir bölümü günümüze kadar korunmuş olup, kazı çalışmaları sayesinde önemli arkeolojik buluntular ortaya çıkarılmıştır. Günümüzde Apollon Smintheion, tarih ve arkeoloji meraklıları için önemli bir ziyaret noktasıdır.

Doğal güzellikler ve plajlar
Kadırga Koyu

Kadırga Koyu, Çanakkale'nin Ayvacık ilçesine bağlı Assos (Behramkale) bölgesinde yer alan, tertemiz denizi ve doğal güzellikleriyle öne çıkan bir koydur. Assos'a yaklaşık 2 kilometre mesafede bulunan koy, özellikle yaz aylarında hem yerli hem de yabancı turistler tarafından yoğun ilgi görmektedir.

Koy, adını Osmanlı donanmasının burada gemilerini demirlemesinden almıştır. Uzun ve geniş sahili ince çakıl taşlarıyla kaplıdır ve denizi berrak olup genellikle dalgasızdır. Bu özellikleri sayesinde özellikle dalış ve yüzme için oldukça elverişlidir. Koyun çevresi, zeytin ağaçları ve doğal bitki örtüsüyle çevrili olup huzurlu bir tatil ortamı sunmaktadır. Bölgedeki tesisler, doğayla uyumlu yapılarıyla dikkat çeker ve genellikle küçük oteller ve kamp alanları şeklinde hizmet vermektedir.

Mıhlı Şelalesi

Mıhlı Şelalesi, Çanakkale'nin Ayvacık ilçesinin Küçükkuyu beldesinde yer alan doğal bir güzelliktir. Kaz Dağları'nın eteklerinde bulunan şelale, temiz havası, yemyeşil doğası ve serin sularıyla doğaseverlerin ilgisini çeken popüler bir destinasyondur.

Şelale, Mıhlı Çayı üzerinde yer almakta olup, aynı zamanda antik dönemden kalma tarihi bir taş köprüye de ev sahipliği yapmaktadır. Roma dönemine ait olduğu düşünülen bu köprü, bölgenin tarihi dokusunu korumasına katkı sağlamaktadır. Ayrıca şelalenin çevresinde bulunan küçük tesisler ve piknik alanları, ziyaretçilere dinlenme imkânı sunmaktadır.

Ayvacık plajları
Çanakkale ilinin Ege Denizi kıyısında yer alan Ayvacık ilçesi, doğal ve tarihi zenginliklerinin yanı sıra sahip olduğu plajlarla da önemli bir turizm potansiyeline sahiptir. Bölge, özellikle yaz aylarında hem yerli hem de yabancı turistler tarafından tercih edilmekte; el değmemiş doğası, berrak denizi ve sakin atmosferiyle dikkat çekmektedir. Ayvacık kıyıları boyunca yer alan plajlar, farklı fiziki özellikler ve kullanım imkânları sunmaktadır.

Sivrice Plajı, Assos Antik Kenti'ne yakın konumuyla bilinen, taşlık yapıya sahip bir kıyı şerididir. Özellikle berrak denizi ve sessiz ortamıyla öne çıkan plaj, doğal yapısını büyük ölçüde korumuş olup, küçük ölçekli konaklama tesislerine ev sahipliği yapmaktadır. Bu özellikleriyle Sivrice Plajı, kitlesel turizmden ziyade bireysel ve doğa odaklı turizme hizmet etmektedir.

Behramkale Köyü yakınlarında yer alan Kadırga Koyu, geniş kumsalı ve temiz denizi ile bölgenin en çok bilinen plajlarındandır. Plaj, hem ücretli işletmelere hem de halkın kullanımına açık serbest alanlara sahiptir. Yüzme açısından güvenli bir koy olmasının yanı sıra, yakın çevresinde çeşitli turistik altyapı da gelişmiştir. Koyunevi Köyü'nün sahil kısmında bulunan Sokakağzı Plajı, kumluk yapısı ve çabuk derinleşen deniz tabanı ile karakterizedir. Bölge, son yıllarda özellikle kamp turizmi açısından öne çıkmaktadır. Plajın çevresinde kamp alanları, butik pansiyonlar ve yazlık işletmeler bulunmaktadır.

Korubaşı mevkiinde yer alan Yeşil Liman, küçük bir koy niteliğinde olup, tesisleşmenin son derece sınırlı olduğu doğal bir plajdır. Ziyaretçiler genellikle günübirlik kullanım amacıyla gelmekte, alanın sakinliği ve doğallığı tercih sebebi olmaktadır. Bu yönüyle Yeşil Liman, koruma altına alınması gereken doğal kıyı tiplerinden biri olarak değerlendirilmektedir.

Ayvacık ilçe merkezine yaklaşık 30 kilometre mesafede yer alan Gülpınar Halk Plajı, ücretsiz erişim imkânı sunan, geniş bir kumsala sahip kamusal alandır. Bölge halkı ve kampçılar tarafından sıkça tercih edilen plaj, çevresindeki arkeolojik alanlar ve termal kaynaklarla birlikte düşünüldüğünde kültürel turizm açısından da önem arz etmektedir. Günümüzde köydeki taş evler restore edilerek koruma altına alınmış ve turizme kazandırılmıştır.

Adatepe, doğal güzellikleriyle de ünlüdür. Köyün hemen yakınında bulunan Zeus Altarı, mitolojik önemiyle bilinir ve eşsiz bir manzaraya sahiptir. Kaz Dağları'nın temiz havası ve yeşillikler içindeki konumu, köyü özellikle doğa tutkunları için cazip bir destinasyon haline getirmektedir. Köyde organik tarım ve zeytincilik yaygındır; aynı zamanda butik oteller ve sanat atölyeleri gibi turistik işletmeler de bulunmaktadır. Geleneksel taş evleri, zengin kültürel dokusu ve huzurlu atmosferiyle Adatepe Köyü, hem tarih hem de doğa meraklıları için önemli bir ziyaret noktasıdır.

Tarihi çok eskilere dayanan Yeşilyurt Köyü, Rum ve Türk nüfusun uzun yıllar birlikte yaşadığı yerleşim yerlerinden biridir. Zamanla Rum nüfusun göçüyle Türkler ağırlık kazanmış; ancak mimari ve kültürel yapı korunarak günümüze ulaşmıştır. Köydeki taş evler, yöreye özgü işçilikle inşa edilmiştir ve büyük bölümü günümüzde restore edilerek butik otel ya da pansiyon olarak kullanılmaktadır.

Bölge, mitolojik olarak da önem taşır. Homeros'un İlyada destanında adı geçen Kaz Dağları'nın eteklerinde yer alması, köye ayrı bir kültürel değer katar.

Kaynakça
Dış bağlantılar
Ayvacık belediyesi