1800'lerde Osmanlı İmparatorluğu

Bu sayfada, 1800'lerde Osmanlı İmparatorluğu'nda yaşanan olaylar yer alıyor.

Padişah
III. Selim (1807'ye kadar)
IV. Mustafa (1807-1808)
II. Mahmud (1808'den sonra)

Sadrazam
Yusuf Ziyaeddin Paşa (1805'e kadar)
Bostancıbaşı Hafız İsmail Paşa (1805-1806)
İbrahim Hilmi Paşa (1806-1807)
Çelebi Mustafa Paşa (1807-1808)
Alemdar Mustafa Paşa (29 Temmuz-15 Kasım 1808)
Çavuşbaşı Memiş Paşa (1808 - 1809)
Çarhacı Ali Paşa (1 Ocak - Mart 1809)
Yusuf Ziyaeddin Paşa (Mart 1809'dan sonra)

Olaylar
1800
21 Mart - Rus ve Osmanlı kuvvetleri Yedi Ada Cumhuriyeti'ni kurdular.
Humbaracı Ocağı'na bağlı olarak Mühendishane-i Fünun-i Berr-i Humayun kuruldu.

1801
25 Haziran - Kahire'deki Fransız işgal orduları Osmanlı ordusuna teslim oldu.
27 Haziran - Kahire İngilizler'in eline geçti.
Suud bin Abdülaziz Kerbela'ya girerek Hüseyin'in türbesini yağmaladı.
Kılıç Ali Paşa Kütüphanesi açıldı.

1802
Vehhabiler Kerbela'ya girerek burayı yağmaladı.
25 Haziran - Birinci Fransız Cumhuriyeti ile barış antlaşması imzalandı. Bu anlatlaşmayla birlikte Fransızlar işgal ettiği Mısır'ı terk etti.

1803
18 Şubat - Vahhabiler Taif'i işgal etti.
30 Nisan - Suud bin Abdülaziz bin Muhammed Mekke'yi aldı.
14 Mayıs - Suud bin Abdülaziz bin Muhammed Cidde'ye saldırdı. Asker azlığından Mekke'yi savunamayıp bu şehre çekilen Cidde valisi Şerif Paşa bu saldırıyı başarısızlığa uğrattı.
12 Temmuz - Cidde valisi Şerif Paşa ve Mekke emiri Şerif Galip Mekke'yi geri almak için şehri kuşattı. 25 gün dayababilen Vehhabiler şehri Osmanlı kuvvetlerine bırakarak çekildiler. Taif ise istihkamının güçlü olmasından dolaya alınamadı.
III. Selim tarafından Nizam-ı Cedid ordusu için yaptırılan ve Krikor Balyan tarafından tasarlanan ahşap kışla açıldı. Ancak padişahın askeri reformlarına direnen isyancı yeniçeriler tarafından yakıldı.
12 Aralık - Yunanistan'daki Epir bölgesinde Suliyot toplulukları ile Yanya Paşalığı yöneticisi Ali Paşa arasında gerçekleşen savaş sonucunda Suliyotlar teslim alındı ve bölgeden sürüldü.

1804
Birinci Sırp Ayaklanması başladı.

1805
5 Nisan - Büyük Selimiye Camii ve Külliyesi hizmete açıldı.
Nisan - Selimiye Camii Vakası: Selimiye Kışlası'nda yapılacak selamlık törenine yeniçerilerin alınmayacağı dedikoduları üzerine yeniçeriler ayaklanarak İstanbul içinde huzursuzluk çıkardı. Padişah III. Selim geri adım atarak isyanı önledi.
17 Mayıs - Kavalalı Mehmed Ali Paşa Mısır valisi oldu.
24 Eylül - Rus İmparatorluğu ile ittifak anlaşması yapıldı.

1806
3 Eylül - Deligrad Muharebesi, Sırp isyancılar Osmanlı kuvvetlerini yendi.
11 Kasım - 1806-1812 Osmanlı-Rus Savaşı: Rus İmparatorluğu kuvvetleri Dinyester'i geçip Eflak ve Boğdan'a girerek savaşı başlattı.
14 Kasım - Bostancıbaşı Hafız İsmail Paşa sadrazamlıktan azledildi. Yerine İbrahim Hilmi Paşa getirildi.
13 Aralık - Birinci Sırp Ayaklanması: Kara Yorgi liderliğindeki Sırplar Belgrad'ı ele geçirdi. Burada aralarında kadınların ve çocukların da bulunduğu yirmi bine yakın Türk öldürüldü.
22 Aralık - 1806-1812 Osmanlı-Rus Savaşı: III. Selim boğazları kapattı ve Rus İmparatorluğu'na savaş ilan etti.

1807
7 Ocak - Kara Yorgi liderliğindeki Sırplar Belgrad'ı aldı. Burada 20.000 Türk'ün bir kısmını öldürdü bir kısmını Hristiyan yaptı.
20 Şubat - 16 gemiden oluşan bir İngiliz donanması İstanbul önüne geldi.
20 Mart - İngiliz donanması İskenderiye'yi aldı. Bunun üzerine İngiltere'ye savaş ilan edildi.
22 Mayıs - Çanakkale Deniz Muharebesi (1807): Kaptan-ı derya Seydi Ali Paşa komutasındaki Osmanlı donanması ile Amiral Dimitri Senyavin komutasındaki Rus donanması Çanakkale Boğazı önünde yapılan muharebede birbirlerine kesin bir üstünlük sağlayamadı.
28 Mayıs - Nizâm-ı Cedîd Ordusu lağvedildi.
29 Mayıs - Kabakçı Mustafa Ayaklanması patlak verdi. III. Selim tahtan indirilip, yerine IV. Mustafa geçirildi.
31 Mayıs - IV. Mustafa yeniçerilerle bir anlaşma imzaladı: Buna göre isyana katılan yeniçeriler cezalandırılmayacak, yeniçeriler de devlet işlerine karışmayacaktır. Kabakçı Mustafa ve diğer isyancı elebaşılarına orduda imtiyazlı görevler verilecektir.
2 Haziran - Obileşti Muharebesi: General Mihail Miloradoviç komutasındaki Rus kuvvetleri, Bükreş'e yürümek isteyen Çarhacı Ali Paşa komutasındaki Osmanlı kuvvetlerini mağlup etti.
18 Haziran
Sadrazam İbrahim Hilmi Paşa azledildi. Yerine Çelebi Mustafa Paşa getirildi.
Arpaçay Muharebesi: Kont Ivan Gudovich komutasındaki 7.000 kişilik Rus kuvvetleri, Arpaçay'da 20.000 kişilik Osmanlı kuvvetini yok etti.
Emir Suud bin Abdulaziz Medine'yi alarak burada bulunan din büyüklerinin türbelerini yıktı.

1808
19 Temmuz - Alemdar Mustafa Paşa, İstanbul'a gelerek III. Selim'e karşı ayaklanan Kabakçı Mustafa'yı öldürttü.
29 Temmuz - Alemdar Mustafa Paşa'nın, III. Selimi tekrar tahta çıkaracağından korkan IV. Mustafa, III. Selimi öldürttü. Şehzade Mahmud ise cariyelerin ve hizmetkarlarının yardımıyla sarayın çatısına kaçırıldı. Aynı günde Alemdar Mustafa Paşa tarafından tahttan indirilen IV. Mustafa'nın yerine tahta çıktı.
29 Eylül
Sened-i İttifak imzalandı.
Daha önce lağvedilen Nizâm-ı Cedîd Ordusu model alınarak Sekbân-ı Cedîd isimli bir ordu kuruldu.
14 Kasım - Alemdar Vakası: Bu yeni askeri modeli de beğenmeyen Yeniçeriler konağını bastığı Alemdar Mustafa Paşa'yı öldürdüler. Ayaklananlar II. Mahmud'u tahttan indirmek için saraya saldırdılar. Kadı Abdurrahman Paşa Sekban-ı Cedid askerleriyle Topkapı Sarayı'nı savundu. Bozguna uğrayan ayaklananların üzerine giden Kadı Abdurrahman Paşa, 3.000'den fazla yeniçeri ve diğer ayaklananları kılıçtan geçirtti.
16 Kasım - İsyancıların IV. Mustafa'yı tekrar tahta çıkarmak istemesi üzerine, IV. Mustafa boğdurularak öldürüldü.
18 Kasım - Sultan II. Mahmut Sekban-ı Cedid'i dağıttı.

1809
5 Ocak - 1807-1809 Osmanlı-Büyük Britanya Savaşı'nı sona erdiren Kale-i Sultaniye Antlaşması imzalandı.

Doğumlar
1800
Abdullah Bey, hekim
Garabet Amira Balyan, mimar
Hasib Dede, şair
Mustafa Reşid Paşa, sadrazam
Mustafa Ruhi Efendi, siyasetçi ve tarikat lideri
Seyrânî, halk ozanı
1801
Ahmed Fethi Paşa, devlet adamı
İbrahim Sarim Paşa, sadrazam
Kazasker Mustafa İzzet Efendi, hattat, şair
Tayyarzâde Ahmed Atâ, tarihçi
1802
Kütahyalı Abdurrahman Fevzi Efendi, yazar
Osman Raşid Paşa, devlet adamı
1803 - Harputlu İshak Efendi, din alimi
1804
Sadık Paşa, devlet adamı

Ölümler
1800
Dürrizade Mehmed Arif Efendi, şeyhülislam
Koca Yusuf Paşa, sadrazam
1801 - Gevrekzâde Hasan Efendi, hekim
1802
Abdülhalim Ağa, besteci
Melek Mehmed Paşa, sadrazam
1803
Adilşah Kadın, Padişahı III Mustafa'nın eşi
Küçük Hüseyin Paşa, kaptanıderya
Şah Sultan (III. Mustafa'nın kızı)
1804 - Cezzâr Ahmed Paşa, vali ve asker
1805
Fatıma Şebisefa Kadın, I. Abdülhamid'in eşi
Mihrişah Sultan, III. Mustafa'nın eşi
1806 - Vasıf Efendi, devlet adamı ve tarihçi
1807
Bostancıbaşı Hafız İsmail Paşa, sadrazam
Mahmud Raif Efendi, devlet adamı
1808
III. Selim, 28. Osmanlı padişahı
IV. Mustafa, 29. Osmanlı padişahı
Alemdar Mustafa Paşa, sadrazam
Kabakçı Mustafa, isyancı lideri
Kadı Abdurrahman Paşa, devlet adamı
1809
Çavuşbaşı Memiş Paşa, sadrazam
Emin Mehmed Bey, hukukçu
Moralı Seyyid Ali Efendi, devlet adamı
Sünbülzâde Vehbî, şair