Erol Çankaya

Erol Çankaya (d. 15 Kasım 1953, Manisa), Türk şair, yazar ve akademisyendir. Turgutlu Lisesi'ni (1973), Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi - (Mülkiye) İktisat ve Maliye Bölümü'nü (1979) bitirdi. Aynı fakültede "Siyaset Bilimi" dalında lisansüstü ve doktora öğrenimi gördü (1982).

Bahçeşehir Kıbrıs Üniversitesi'nde ders vermeye devam eden yazar, 2008'de yayımlamış olduğu siyasal iletişimi incelediği İktidar Bu Kapağın Altındadır kitabı ile ünlüdür. Türkiye 12 Haziran 2011 Seçimleri ile ilgili "Seçmen projeye değil, aşka oy verir!" çıkışı ile ayrıca gündeme gelmiştir.

Akademik yaşamı
Erol Çankaya, A.Ü. Siyasal Bilgiler Fakültesi- Mülkiye'de kabul edilen Siyasal İletişimin Demokratik Topluma Etkileri başlıklı doktora tezinde, dünyada ve Türkiye'de siyasal iletişimin tarihsel süreç içinde gelişimini ve etkilerini ele aldı; özellikle ABD, Avrupa ve Türkiye'deki seçim kampanyaları, modern toplumdaki kitle manipülasyonu, kamuoyu araştırmacılığı. kitle iletişim araçlarının demokratik topluma etkileri gibi konuları değerlendirdi. Akademik kariyerine – reklamcılık yaptığı 1985-2005 döneminde- Marmara Üniversitesi İletişim Fakültesi ve Beykent Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi'nde siyaset bilimi, siyasal iletişim, medya ve reklamcılık dersleri vererek devam etti. 2010-2020 yılları arasında Lefkoşa Yakın Doğu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi'nde görev yaptı. Bahçeşehir Kıbrıs Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi'nde "Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler" öğretim üyesidir. (2021 - ). Akademik makaleleri, Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi, BYYO Yıllığı, TODAİ Amme İdaresi, Turkish Studies, Çağdaş Yerel Yönetimler, Academia, Resarch Gate, gibi ulusal ve uluslararası yayınlarda yer aldı.

Edebiyat yaşamı
Erol Çankaya, edebiyat dünyasına genç yaşta girdi; lise öğrencisiyken, Attila İlhan'ın yönettiği Demokrat İzmir gazetesinin Sanat-Edebiyat sayfasında yayımladığı ilk ürünleriyle (1970) hemen dikkati çekti övgüyle karşılandı (Gökovalı, Yurttaş)). Şiirini kısa zamanda geliştirdi, kendi ses gücünü ve olanaklarını yarattığı görüldü (Ertop); giderek Yansıma, Yeni Dergi, Yarına Doğru, Birikim, Türkiye Yazıları, vb. dönemin etkin dergilerinde yer adı. Çankaya, daha sonra şiir, deneme ve eleştiri türündeki ürünleri ile Adam Sanat, Yazko Edebiyat, Sanat Olayı, Hürriyet Gösteri, Milliyet Sanat, Cumhuriyet gibi dergi ve gazetelerde yazdı. Türkiye Yazarlar Sendikası üyesidir.

Erol Çankaya, toplumcu bir anlayışla, dönemin gerçekliğini verdiği“yoğun bir duyarlık ve gerilim gücü sağladığı devrimci şiirleri ile 1970 kuşağının önde gelen şairleri arasında yer aldı” (Cobutuğlu ). Cehennem Biziz (1976) adlı ilk kitabı, önde gelen eleştirmenlerin övgüleriyle karşılandı, “genç şiir kuşağının en soluklu şairi, şimdiden dillerde dolaşan toplumcu mısralar” (Özkırımlı) yorumu yapıldı. Çankaya'nın, “toplumcu içeriğe şiirsel duyarlılığın katılınca şiir katına yükseldiğini ” (Hızlan) gösterdiği, “kendinden önceki şiiri özümsediği, kendine özgü bir bileşimi gerçekleştirdiği” (Özkırımlı) yazıldı. “Yaşamı kökten kavradıkça özgün bir şiire yöneldiği” (Öneş), “bütünlük kaygısı taşıyan sanatçılardan” (İleri) olduğu saptamaları yapıldı. Erol Çankaya, Asıl Adı Gökyüzü (1985) adlı ikinci şiir kitabı ile Türk şiirindeki yerini pekiştirdi, önemi ve “bütün kitaplarının okunması gerektiği “ vurgulandı (Anday). Şiirlerinde hayatın gerçekliğini, toplumsal değerleri okurun karşısına getirirken yer yer bireysel, öfkeli, duygusal eğilimler de gözlemlendi. Çankaya'nın giderek daha tasarruflu ve duru bir söyleyişe, lirik bir anlatıma yöneldiği görüldü; bu, dünyadaki toplumcu şiirle yakınlık kurmasının bir sonucu olarak dikkat çekti. Çankaya'nın, büyük yaşantılar, büyük temalar peşinde olduğu, yüksek sesli bir şiir oluşturduğu, şiirlerinde bütün bir toplumcu şiir serüveninin bireşimini oluşturduğu” (Süreya) saptaması yapıldı.

Eserleri
Cehennem Biziz (Bilgi Yayınları, Ankara,1976).
Asıl Adı Gökyüzü (AdamYayıncılık, İstanbul, 1985).
Kırık Hayatlar (4 Bölümlük Dizi – TRT Ankara Televizyonu 1985).
İktidar Bu Kapağın Altındadır – Gösteri Demokrasisinde Siyasal Reklamcılık (Boyut Yayıncılık, İstanbul, 2008).
“Onuncu Köy” Türkiye’de Köy Edebiyatı ve Toplumsal Değişme (Boyut Yayıncılık, İstanbul, 2012).
Popüler Kültür ve Edebiyat (YD Yayınları, Lefkoşa, 2012).
Siyasal İletişim - Dünyada ve Türkiye'de (İmge Kitabevi Yayıncılık, 2015-2019).
Türk Edebiyatının Uzun Yolculuğu (İmge Kitabevi Yayıncılık, 2024).

Ödülleri
TRT Reklam Ödülü

Kaynakça
1) Ada, Ahmet (1977). “Erol Çankaya’nın Şiiri”. Türkiye Yazıları. S. 6: 34-36.

2) Anday, Melih Cevdet, (1985), Cumhuriyet Gazetesi, 14 Ekim.

3) Bayrak, Mehmet (1976), Politika Gazetesi, 13 Ekim.

4) Corutoğlu, Dr Serap Aslan (2019), Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü.

5) Budak, Abdülkadir (1977), Milliyet Sanat Dergisi, .S.228

6) Dara, Ramiz (2008). Hürriyet Gösteri. S. 295.

7) Enginün, İnci (2004 ). Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatı. İstanbul: Dergâh Yayınları. 132.

8) Ertop, Konur (1976). Milliyet Sanat Dergisi. S. 212.

9) Gökovalı, Şadan (1972) Demokrat İzmir Gazetesi, 12 Ocak.

10)Gürman, Dr. Asuman Şahin (2018). “Turgutlulu Akademisyen, Yazar ve Şair Erol Çankaya”. Uluslararası 11)Turgutlu Sempozyumu Bildirileri. C. II. Manisa: Turgutlu Belediyesi Kültür Yayınları. 681-689.

12) İleri, Selim (1976), Politika Gazetesi, .17 Ağustos.

13) Hızlan,Doğan,(1977), Cumhuriyet Gazetesi, 1 Ocak.

14) Kırkağaç, Şükrü (2017).

15) Kurdakul, Şükran (1999). Şairler ve Yazarlar Sözlüğü. İstanbul: İnkılap Yayınları. 183.

16) Mutluay, Rauf (1976), Cumhuriyet Gazetesi, 1 Ağustos.

17) Necatigil, Behçet, (2022 ) Edebiyatımızda İsimler Sözlüğü, İstanbul, Yapı Kredi Yayınları.

18) Öneş, Mustafa (1976), Milliyet Sanat Dergisi, 1 Ekim, S. 199..

19) Özkırımlı, Atilla (1976)”, Cumhuriyet Gazetesi, 23 Ağustos.

20) Özkırımlı, Atilla (1976), Cumhuriyet Gazetesi , Kitap, 16 Eylül.

21) Ünlü, M. Taner (1976), Birikim Dergisi, Ekim, S.20

22) Soysal, İlhami (1988). 20. Yüzyıl Türk Şiiri Antolojisi. Ankara: Bilgi Yayınevi.

23) Süreya, Cemal, (1981) , Milliyet Sanat Dergisi, Yeni Dizi s.17. 1 Şubat.

24) Şener, Muhsin (1977), Doğrultu Dergi, Mart, s.9.

25) Türkyılmaz, Oğuz (1976), TMMOB Birlik Haberleri 15 Eylül,

26) Yalçın, Murat (Ed.) (2001). Tanzimat’tan Bugüne Edebiyatçılar Ansiklopedisi, C.1, İstanbul: YKY.

27) Yurttaş, Hüseyin (1976), Dönemeç Dergisi, Aralık, s.10.

28) Yurttaş , Salih (1978), Dönemeç Dergisi., Mart, s.25.

Dış bağlantılar
Yakın Doğu Üniversitesi'nde Erol Çankaya
Erol Çankaya'nın kişisel web sitesi