Filiz Akın

Filiz Akın Köksal (2 Ocak 1943, Ankara – 21 Mart 2025, İstanbul), Türk sinema oyuncusu, yazar ve sunucudur. Türkan Şoray, Hülya Koçyiğit ve Fatma Girik ile birlikte "Yeşilçam'ın dört yapraklı yoncası" olarak anılmakta ve Türk sinemasının bir dönemine damgasını vurmuş önemli kadın oyunculardan biri kabul edilmektedir. Türk sinemasının "asil, modern, kentli ve zarif yüzü" olarak sinema tutkunlarının hayranlığını kazanan Filiz Akın, "beyaz perdenin Avrupai yüzü, kolejli kızı, sarışın yıldızı" gibi sıfatlarla da tanınmaktadır.

Filiz Akın, orta öğrenimini tamamladıktan sonra bir seyahat şirketinin Ankara acenteliğinde çalışmaya başladı. Gönderdiği fotoğrafıyla Artist dergisinin 1962 yılındaki yarışmasını kazandı ve aynı yıl Memduh Ün'ün ısrarıyla Akasyalar Açarken filmi için kamera karşısına geçmeyi kabul etti. Böylece 13 yıl sürecek aktif oyunculuk kariyeri başladı. 1964 yılında Kadın Berberi filminin setinde tanıştığı yapımcı ve yönetmen Türker İnanoğlu ile evlendi ve 1965'te oğlu İlker İnanoğlu doğdu. Yeşilçam'da aktif çalıştığı 13 yılda Ayhan Işık, Sadri Alışık, Yılmaz Güney, Cüneyt Arkın, Tarık Akan ve dönemin daha pek çok erkek yıldız oyuncusuyla çalışma imkânı buldu. Rol aldığı filmlerde kendisini çoğunlukla Jeyan Mahfi Tözüm seslendirdi.

Akın, ekonomik gerekçelerle Kasım 1975–Mayıs 1981 döneminde sahnede şarkıcılık yaptı. 1982 yılında Leon Bubi Rubinstein ile evlenip Paris'e yerleşti. 14 yıl aradan sonra, 1989 yılında Geçmiş Bahar Mimozaları dizisi için tekrar kamera karşısına geçti. 1992'de Güzelliklere Merhaba ile ilk kitabını yayımladı. 1993'te Rubinstein'dan boşanan Akın, 1994'te dönemin MİT müsteşarı Sönmez Köksal ile evlendi. 1998–2002 yılları arasında Paris elçiliğinde bulundu. 2002'de yakalandığını öğrendiği nazofarinks kanserini ABD'de gördüğü tedavi yardımıyla yendi. Bu süreci ve sonucu, 2005 yılında Hayata Merhaba ismiyle kitaplaştırdı. Gördüğü ağır kemoterapi ses tellerine zarar vererek sesinin değişmesine, ameliyata hazırlık işlemleri ise bir kulağında işitme kaybına yol açtı. Bunların yanı sıra Akın, 2004–2007 yılları arasında Sabah gazetesinde köşe yazarlığı yaptı ve 2008'de Kanal 1 televizyon kanalında Filiz Akın'la Sohbetler, 2009'da da Habertürk TV kanalında Filiz Akın'la Hafta Sonu Sohbetleri programını sundu. Akın, 21 Mart 2025'te İstanbul'da tedavi gördüğü hastanede 82 yaşında öldü.

Oyunculuk kariyerinin ilk yıllarında şımarık zengin kız rollerini oynayan Akın, sonraki filmlerinde daha çok masum, kırılgan ve fedakâr kadınları canlandırmış ve siyah saçlı aktrislerin saltanatını yıkıp Türkiye sinemasında "sarışın esas kadın" sayfası açmıştır. Annesi Habibe Leman Şaşırmaz, Ankaralı bir terzi; babası Bekir Sami Akın ise Afyonlu bir hâkimdi. Annesi baba tarafından Arnavut iken, babası anne tarafından Çerkestir. Anneannesi Halime Hanım'ın öz babası Atatürk'ün şifrecisi, üvey babası da Atatürk'ün kalem müdürü olup Atatürk kıyafet seçiminde zevkine güvendiği için zaman zaman Halime Hanım'ın fikrini alırdı. 5,5 yaşında ilkokula başladı. 7 yaşındayken annesi ile babası ayrıldı.

Kolej yılları ve sonrası
Filiz Akın ortaokul ve liseyi Ankara Koleji'nde yatılı ve burslu okudu. Okulda yaptığı resimler ve kompozisyon çalışmaları ile çeşitli ödüller aldı. Tüm sınıfları başarı ile geçti, öğretmenleri tarafından ideal öğrenci olarak gösterildi. 1960 yılının Haziran ayında kolejden mezun oldu. Koleji bitirdikten sonra American Export Lines isimli New York merkezli seyahat şirketinin Ankara acenteliğinde çalışmaya başladı. 2 yıl çalıştığı bu şirketin deniz kısmının şefi oldu. 3 yıl süren aktif sinema kariyerinde başta Cüneyt Arkın, Ediz Hun ve Kartal Tibet olmak üzere, Ayhan Işık, Sadri Alışık, Yılmaz Güney, Tarık Akan ve Kadir İnanır da dahil, döneminin neredeyse bütün erkek yıldız oyuncularıyla başrolü paylaşma fırsatı buldu. Ancak Türk sinemasının en önemli yönetmenlerinin en önemsiz filmlerinde rol aldı.

1. Antalya Film Festivali'nde en iyi film ve en iyi yönetmen ödüllerini alan 1964 yapımı Gurbet Kuşları, Akın'ın Türk sinema tarihine geçen ilk filmi oldu.

Oyunculuğunun, güzelliğini ve yıldızlığını geride bıraktığı ilk filmi 1968 yapımı Kader kabul edilmektedir. Bu filmdeki Elif rolüyle 1968'de Gazeteciler Yüksekokulu öğrencileri tarafından yılın kadın sanatçısı ödülüne layık görüldü. Başrolünü Cüneyt Arkın'la paylaştığı Kader, Akın'ın da en beğendiği filmlerindendir. Akın, aynı ödülü Umutsuzlar filmindeki Çiğdem ve Utanç filmindeki Bahar rolleriyle de almayı dilemiş ancak bu dileği gerçekleşmemiştir.

24 Mart 1972 tarihli Pazar Mecmuası'na verdiği bir röportajda aynı yıl Yılmaz Güney ile İzin adlı bir film çekeceklerine değinmiştir ancak film çekilmemiştir.

1965 yılında ilk eşi Türker İnanoğlu ile olan evliliğinden oğlu İlker doğdu. Bu dönemde aile Topağacı semtindeki evlerinde yaşadı. 1964 yapımı Kadın Berberi filminin setinde tanışıp aynı yıl evlendiği Türker İnanoğlu ile evliliği 10 yıl sürdü, çift 1974'te Almanyalı Yarim filminden sonra boşandı.

1975-1982
Sinema filmlerinden sonra İstanbul Bankasının reklam filmlerinde oynayan Filiz Akın 1977 yılında TRT'de Podyum Show isimli eğlence ve müzik programının sunuculuğunu yaptı.

1979 yılında İzmir Fuarı'nda assolist olarak sahne aldı.

Eylül 1979'da İzmir Efes Oteli'ne girerken bir saldırgan tarafından bacağından bıçaklandı. Kısa sürede yakalanan saldırgan Zahib Hiçyılmaz, savcılığa verdiği ilk ifadede Filiz Akın'a âşık olduğunu ancak onun kendisine karşılık vermediğini, bu sebeple bıçakladığını söyledi. Daha sonra ifadesini değiştirdi ve mafya babası Mehmet Nabi İnciler'in kendisini azmettirdiğini söyledi. Filiz Akın ise saldırıyı hafif bir yarayla atlattı ve aynı gece yaralı bir hâlde sahneye çıktı.

Perdeden sahneye geçiş
1970'li yılların ikinci yarısından itibaren halkın yeni oyuncağı haline gelen televizyonun, aileleri evde tutmaya başlamasıyla Türk sineması sokaktaki bekar erkeği çekecek seks filmlerine ve şarkıcı, türkücü melodramlarına yönelince Filiz Akın da perdeyle yol ayrımına geldi. O günlerde sponsorları olan Türkan Şoray'ın aksine, Filiz Akın sinemayı sürdürebileceği benzer bir destekten yoksundu. Aşk ilişkisine benzettiği sinemayla ilişkisinde sinema kendisini terk etmeden kendisi sinemayı terk ederek, diğer birçok Yeşilçam oyuncusunun yaptığı gibi, kendisine belirli bir yaşam standardını sağlayacak paraların sunulduğu sahneye geçiş yaptı. Pek çok filminde sahneye çıkıp şarkı söylerken görülen Filiz Akın'ın sahne serüveni bu kez rol gereği değil, gerçekti. Kasım 1975'te başlayıp Mayıs 1981'de son bulan bu şarkıcılık evresinde başta İstanbul, Ankara ve İzmir'dekiler olmak üzere gazinolarda ve fuarlarda assolistlik yaptı, Zeki Müren, Bülent Ersoy ve Ferdi Tayfur gibi dönemin ünlü ses sanatçılarıyla çeşitli programlar ve organizasyonlar çerçevesinde sahneyi paylaştı.

1982-2002
Filiz Akın, 1982 yılında Bubi Rubinstein ile evlendi. Evliliği boyunca 11 yıl Paris'in Neuilly ve Bougival semtlerinde yaşadı.

1989'da televizyon dizisi Geçmiş Bahar Mimozaları için tekrar kamera karşısına geçti. Rutkay Aziz, Müşfik Kenter ve Nurseli İdiz gibi oyuncularla başrolü paylaştığı bu dizideki Hümeyra rolüyle bambaşka bir Filiz Akın olarak seyircileriyle buluştu. Akın, Hümeyra'yı şu sözlerle anlatmıştır: Paris’e yerleştikten tam dokuz yıl sonra, Geçmiş Bahar Mimozaları'ndaki Hümeyra rolü teklif edildi. Aslında katı ilkeleri olan bir kadındı. Benden farklıydı. Ancak hatalarını anlayıp aileyi yeniden bir araya getirme uğraşı ile farklı bir kimlik sergiliyordu ve dizinin başkadın rolüydü.Akın, Umutsuzlar ve Utanç filmlerinin yanı sıra Geçmiş Bahar Mimozaları dizisiyle de bir ödül sahibi olmayı istemiştir. Babasının katili İsmail Ekinbiçen, 25 Temmuz 1997'de Uşak E Tipi Kapalı Cezaevi'nde tabancayla vurularak öldürüldü.

Mayıs 1994'te dönemin Millî İstihbarat Teşkilatı müsteşarı Sönmez Köksal ile Ankara'da evlendi. Evlenince Ankara'ya taşındılar. ve 4 yıl Paris sefaretinde bulundu. ayrıca kültürüyle, zarafetiyle Fransızları etkiledi.

2002-2025
2002 yılında bir çeşit burun ve ağız arkası kanseri olan nazofarenks'e yakalandığını öğrendi. ve kanseri yendi. Bu hastalık sonucu ses telleri ve ses tonu ciddi zarar gördü.

2004-2007 yılları arasında Sabah Gazetesi'nde köşe yazıları yayınlandı.

2005 yılında Türkiye Meme Vakfı yararına, kansere karşı destek amaçlı "sarı bilezik" kampanyasını başlattı, 1 milyon adet bilezik satıldı. 2005 yılında toplumda kansere olan farkındalığın artırılması amacıyla düzenlenen ve Hacettepe Üniversitesi Umut Evi projesi yararına düzenlenen "mavi bilezik" kampanyasının tanıtımına destek verdi.

Onursal Başkanlığını yaptığı merkezi Amerika'da olan Starkey İşitme Vakfı'nın Türkiye kolu EMÖV Vakfı ile "Türkiye'de İşitmeyen Kalmasın" projelerine 2007'den itibaren destek oldu.


2006 yılında Beypazarı'nda 3 yaşına kadar yaşadığı konağın bulunduğu sokağa belediye meclisi tarafından "Filiz Akın Sokak" ismi verildi.

2008 yılında Kanal 1 televizyonunda "Filiz Akın'la Sohbetler" programını sundu.

2009 yılında Habertürk TV'de "Filiz Akın'la Hafta Sonu Sohbetleri" programını sundu.

2013 Kasım ayında üçüncü kitabı Lezzete Merhabanın imza günü için 32.Tüyap İstanbul Kitap Fuarı'nda sevenleriyle buluştu.

Filiz Akın, TED Üniversitesi Mütevelli Heyet üyesidir.

Ölümü
Akın, 21 Mart 2025'te İstanbul'da tedavi gördüğü hastanede 82 yaşında öldü. Cenazesi ertesi gün Aşiyan Mezarlığı'nda toprağa verildi.

Kitapları
Güzelliklere Merhaba, Altın Kitaplar Yayınevi, 1992
Hayata Merhaba, Epsilon Yayınevi, 2005
Filiz Akın ile Güzellik, Zayıflama ve Genç Kalma Üzerine, Epsilon Yayınevi, 2006
Lezzete Merhaba, Epsilon Yayınevi, 2013
Hayatın Provası Yok (Söyleşi: Bircan Usallı Silan), İnkılap Kitabevi, 2021

Hakkında yazılanlar
Dört Yapraklı Yonca, Onların Sihri Neydi?, Bircan Usallı Silan, Epsilon, 2004
Başrolde Filiz Akın, Pınar Çekirge, Altın Bilek Yayınları, 2014
Ayrıca Atıf Yılmaz'ın "Hayallerim, Aşkım ve Sinema" (1990), Türker İnanoğlu'nun "Bay Sinema" (2004), Agâh Özgüç'ün "Türk Sineması’nın Kadınları" (2008) isimli kitaplarında Filiz Akın portreleri yer aldı.
2001: Altın Portakal Kültür ve Sanat Vakfı - Yaşam Boyu Onur Ödülü
2003: İstanbul Uluslararası Film Festivali - Yaşamboyu Onur Ödülü
2005: 74.İzmir Enternasyonal Fuarı - "Sinema Burada Festivali" Onur Ödülü,
2005: Magazin Gazetecileri Derneği - 12. Altın Objektif Ödülleri - Yaşam Meslek Onur Ödülü
2005: 12. Altın Objektif Ödülleri Yaşam Meslek Onur Ödülü
2009: 16. Uluslararası Adana Altın Koza Film Festivali - Yaşam Boyu Onur Ödülü
2010: Yeşilçam Ödülleri - Kültür ve Sanat Hizmet Ödülü
2010: 21. Ankara Uluslararası Film Festivali - Aziz Nesin Emek Ödülü
2010: Beykent Üniversitesi - Türk Sineması Sevgi Günü Onur Ödülü
2011: 6. Uluslararası Dadaş Film Festivali - Onur Ödülü
2011: Sadri Alışık Tiyatro ve Sinema - Sinema Onur Ödülü
2012: Magazin Gazetecileri Derneği - 18. Altın Objektif Ödülleri - Meslek Onur Ödülü
2012: Datça Altın Badem Sinema ve Kültür Festivali - Onur Ödülü
2013: 4.Malatya Uluslararası Film Festivali - Onur Ödülü
2014: Türk Tayland Dostluk Ödülü
2014: Magazin Gazetecileri Derneği - 20.Altın Objektif Ödülleri - Yaşam Boyu Meslek Onur Ödülü
2015: Kırmızı Lale Film Festivali - Yaşam Boyu Başarı Ödülü
2015: 15. Frankfurt Türk Film Festivali Onur Ödülü
2015: 1. Çanakkale Kısa Film Festivali Onur Ödülü

Kaynakça
Dış bağlantılar
TSA'da Filiz Akın