Einsatzgruppen raporları

Einsatzgruppen Operasyonel Durum Raporları Nazi ölüm mangalarının (Einsatzgruppen) raporları olup, II. Dünya Savaşı sırasında Barbarossa Harekâtı çerçevesinde Alman-Sovyet sınırının gerisinde Holokost'un ilerleyişini belgelemektedir. Günümüze ulaşan raporlar, Haziran 1941 ile Nisan 1942 arasında işgal altındaki doğu topraklarından –bugünkü Polonya, Belarus, Ukrayna, Rusya, Moldova ve Baltık ülkeleri dahil– Berlin'deki Güvenlik Polisi ve SD Şefi'ne ( ) gönderilmiştir. Nürnberg Savaş Suçları Mahkemeleri sırasında orijinal raporlar yıla ve aya göre gruplanmış ve ardışık bir numaralandırma sistemiyle kataloglanmıştır. Orijinal fotokopileri Washington D.C.'deki Ulusal Arşivler'de bulunmaktadır.

Arka plan
Barbarossa Harekâtı'nın başlamasının ardından Einsatzgruppen mangaları, ilk beş haftalık infaz eylemlerinde ağırlıklı olarak Yahudi erkekleri hedef aldı. Bu durum 29 Temmuz 1941'de değişti. Reinhard Heydrich, Vileyka'da (Lehçe: Wilejka) düzenlenen bir SS toplantısında bizzat hazır bulunarak birlik komutanlarının düşük infaz sayılarını eleştirdi. Bunun üzerine Yahudi kadın ve çocukların da bundan sonraki tüm infaz operasyonlarına dahil edilmesi emredildi. İlk kadın ve çocuklar, 30 Temmuz 1941'de Vileyka'da erkeklerle birlikte öldürüldü.

Nazi Einsatzgruppen, kitlesel katliamlardan sorumlu tek oluşum değildi. Almanya'dan gelen Düzen Polisi (Orpo) taburları da Polonyalı ve Sovyet Yahudilerinin yaş ve cinsiyet ayrımı gözetmeksizin toplu katliamına eşit derecede katıldı. Bu katliamlar, eski Sovyet işgali altındaki Polonya topraklarında (bkz. Kızıl Cuma katliamı), Baltık devletlerinde ve Sovyetler Birliği'nin kendi topraklarında gerçekleşti. Cephe hatlarının gerisinde önemli sayıda kadın ve çocuk, yalnızca Almanlar tarafından değil, yerel Ukraynalı ve Litvanyalı yardımcı kuvvetler tarafından da öldürüldü. Sovyet Yahudilerine yönelik en büyük toplu infaz, 29 Eylül 1941'de Kiev yakınlarındaki Babi Yar vadisinde yapıldı. Burada her yaştan 33.771 Yahudi makineli tüfeklerle öldürüldü (Durum Raporu No. 101).

Orijinal Alman telgrafları
II. Dünya Savaşı'ndan sonra raporlar, Müttefikler tarafından içeriklerinin özetlenebilmesi amacıyla gruplanmış ve numaralandırılmıştır. Orijinal Alman telgrafları ise kendi aralarında farklı bir sıralamayla gönderiliyordu. Bu sıralama, Kuzey Ordular Grubu'na bağlı Einsatzgruppe A (EG-A), Merkez Ordular Grubu'na bağlı Einsatzgruppe B (EG-B), Güney Ordular Grubu'na bağlı Einsatzgruppe C (EG-C) ve 11. Ordu'ya bağlı Einsatzgruppe D (EG-D) şeklinde düzenlenmişti.

Operasyonel Durum Raporları'nda (ODR), Einsatzgruppe A dan gelen bireysel Ereignismeldungen UdSSR (sabah raporları - kısaca EM) 103 farklı yerde yer alır. Einsatzgruppe B raporları Müttefiklerin düzenlemesine göre 64 ODR'de görünür. Einsatzgruppe C raporları 77 farklı ODR'de listelenmiştir. Kaynakta en az temsil edilen Einsatzgruppe D raporları ise 63 ODR'de bulunmaktadır. Bazen raporlar arasında büyük boşluklar görülür; bunun nedeni zaman darlığı veya Doğu'daki kopuk telefon hatları gibi çeşitli aksaklıklardır. Özellikle 19 numaralı Operasyonel Durum Raporu'nda Einsatzgruppe C nin Einsatzgruppe B ile yer değiştirdiği belirtilmiş, bu da sonraki infaz raporlarının karışmasına yol açmıştır.

Operasyonel Durum Raporları birbirine eşit değildir. Bazıları, örneğin ODR 156, birkaç şehirden gelen ve henüz sona ermemiş haftalar süren infaz eylemlerini kapsar; on binlerce kurbanın adı geçer. Diğer bazı raporlar ise, örneğin ODR 67, kırsal bölgelerde partizan faaliyetlerine yönelik soruşturmaları anlatan uzun denemeler gibidir ve yalnızca düzinelerce infazdan söz eder. Önemli bir nokta şudur ki raporlar, 1942 sonuna kadar gerçekleşen tüm öldürme eylemlerini içermemektedir.

Aşağıdaki rapor seçkisi Türkçe çeviri olarak mevcuttur. Raporların tamamı Almanca olarak bulunmaktadır.



Ayrıca bakınız
Einsatzgruppen
Einsatzkommando
Gerstein Raporu, 1941
Höfle Telgrafı, 1943
Jäger Raporu, 1941
Katmann Raporu, 1943
Korherr Raporu, 1943
Riegner Raporu, 1943
Özel Savcılık Kitabı-Polonya, 1937–1939
Holokost bibliyografyası

Not listesi
Kaynakça