Domenico Selvo

Domenico Selvo (ö. 1087), 1071 ile 1084 yılları arasında 31. Venedik doçesi olarak hizmet etmiştir.

Venedik Doçesi olarak hüküm sürdüğü dönemde uyguladığı içişleri politikası, kurup katıldığı dış ülkelerle ittifaklar ve Venedik Cumhuriyetini askerî gücünün ya galibiyet ya da mağlubiyetle sonuçlanan askeri çatışmaları Venedik Cumhuriyeti'nin bu dönemi takip eden dönemlerdeki içişleri ve dışişleri politikalarının temellerini kurmuştur. Hükümdar olarak Venedik'in Bizans İmparatorluğu, Kutsal Roma Cermen İmparatorluğu ve Roma Katolik Kilisesi ve Papa ile çatışmalara girişmekten kaçınmıştır. Çünkü o dönemin Avrupa tarihinde böyle çatışmalar Avrupa'daki güçler dengesini bozma tehdidini ortaya çıkartmakta idi. Aynı dönemde Venedik Cumhuriyeti'nin uzun bir dönem refahını sağlayacağını umarak öngördüğü diğer önemli devlet ve ülkelerle yeni anlaşmalar yapmak için büyük uğraş vermişti.

Bizans İmparatorluğu ile kurmuş olduğu askeri ittifak nedeni ile İmparator I. Aleksios'un ilan ettiği bir "Altın Mühürlü İmparatorluk Fermanı (Hrisobullos logos)" ile Venedik'e iktisadi bir lütuf olarak bahşettiği özel ticaret imtiyazları, bunu takip eden birkaç yüzyılda Venedik Cumhuriyeti'nin denizaşırı ticaretinin gelişmesine izin verip bunun Doğu Akdeniz'e teksif edilmesine büyük destek sağlamıştır.

Venedik şehri içinde geçmiş ve gelecek diğer Doçelere kıyasla, günümüze kadar gelen, San Marco Bazilikası'nın yapımı ve idame edilmesi için bu binaya uzun bir dönem dikkatini teksif etmişti. Bazilika'nın gayet birbirine girmiş kompleks mimarı niteliği ve bu bazilikaya yapılan gayet pahalı süslemeler Doçe olduğu dönemde bunları mümkün kılan finansmanı sağlayan Venedik tüccarlarının ne kadar başarılı işler görebildiklerine iyi bir nişanedir. Onun hükûmet başına getirilmesi ve hükûmetten uzaklaştırılması için takip edilip uygulanan demokratik kurallar ve görenekler, onun döneminde Venedik tarihsel politika felsefesinin önemli bir geçiş evresinin içinde olduğuna işaret etmektedir. Uygulanan usuller bu geçiş evresinin bir önemli parçasıdır. 1084'te Doçelikten uzaklaştırılması Venedik Cumhuriyeti tarihinin başlangıcında görülmesi olağan bir hükûmet darbesi idi. Ama 1084'teki darbe için uygulanan demokratik kural ve usuller, Doçe'nin iktidar gücü; Venedik doçe seçim konseyinde halkın politik gücü ve asillerin gücü arasındaki sınırları daha da belirsiz hale getirip bu güçlerin birbirlerine daha da karışmasına neden olup, Venedik Cumhuriyeti'nin politikasının ne kadar karmaşık olduğunu göstermektedir. Bu politikayı anlamanın bu gelişmelerle daha da zorlaştırdığı kabul edilmektedir.

Arka plan
Venedik Cumhuriyeti 932'de II. Pietro Candiano'nun Doçe olmasından sonra (III. Pietro Candiano, IV. Pietro Candiano ve Tribuno Memmo adlı) bir seri yeteneksiz liderler tarafından idare edilmişti. Bu doçelerin iyice bilinen kibirli şahsiyetleri ve iş başarma tutkuları batıda Kutsal Roma-Germen İmparatorluğu ve doğuda Bizans İmparatorluğu ile Venedik ilişkilerinin fenalaşmasına ve Venedik içinde ise anlaşmazlıkların artmasına neden olmuştu. Bu Venedik'in Doğu Akdeniz, Kuzey Afrika, Sicilya'daki müslüman ülkeler ile, Bizans ıle ve Kutsal Roma-Germen İmparatorluğu ile olan ticaret bağlarını daha da pekiştirdi ve bundan nemalanan Venedik halkı için de değişik tabakalar ve klikler arasındaki anlaşmazlıkları ortadan kalktı. II. Pietro Bizans İmparatoru II. Basileios ile müzakerelere girişerek Venedikliler tarafından üretilip Bizans'a getirilen emtia üzerindeki Bizans gümrük resimlerinin indirilmesini sağladı ve böylece Bizans topraklarında Venedikli tüccarlar diğer denizüstü ticaret yapan diğer ülkeler tüccarlarına kıyasla ek bir rekabet gücü kazandılar. Bu Venedik tüccarlarını ve Venedik halkını daha da nemalandırdı. Benzer şekilde II. Pietro Kutsal Roma-Germen İmparatoru III. Otto ile yeni ve gayet dostça ilişkiler kurdu. İmparator III. Otto dostluğunu ispat etmek için daha önce İmparatorluğun Venedik'ten almış olduğu arazileri Venedik'e geri verdi; iki ülke arasındaki serbest ticareti geliştirmek için imparatorluk arazisinde yeni ticaret yolları ile merkezleri açtı; ve Venedik vatandaşlarına imparatorluk arazilerinde imparatorluk vergileri üzerinde muafiyet tanıdı.

Ondan sonra Doçe seçilen I. Domenico Contarini (1043-1071) hükûmet dönemi nispeten önemli olaysız geçti. Otto Orseolo'nın halledilmesi sırasında Hırvatistan Krallığı'nın Venedik'e ait olan Dalmaçya kıyılarında eline geçirdiği arazileri tekrar Venedik'e geçirildi. Bu sakin ve barışçıl dönemde Doçe ve Venedik halkı içinde ortaya çıkmış olan büyük anlaşmazlıklar ortadan kaldırıldı ve bunun cemiyete verdiği zararlar iyileştirildi.

Doçelik öncesi Selvo'nun yaptığı görevler hakkında da bilgimiz azdır. Kutsal Roma Germen İmparatoru III. Heindrich nezdinde Venedik elçisi olduğu bildirilmektedir. Doçe olmadan hemen önce Selvo'nun Venedik Doçesi I. Domenico Contarini'nın düklük danışmanı olduğu iyice bilinmektedir. Doçe Domenico Contarini'nin halk tarafından tutulup çok sevilmesi Domenico Selvo'nun onun ölümünden sonra Doçe seçilmesine baş amil olduğu kabul edilmektedir.

Doçe seçilmesi
Selvo Venedik tarihinde ilk defa Doçe seçilmesi bir görgü şahidi tarafından ayrıntılı olarak tasvir edilen doçe olarak bilinmektedir. Bu görgü şahidi San Michele Archangeleo mahalle kilisesinde bir papaz olan Domenico Tino idi. Bu papazın hatıraları tarihçilere alelede Venedikli halk iradesinin ne kadar güçlü olduğu hakkındaki konuya çok tarihsel değeri olan, kısa bir bakış yapmayı sağlamaktadır. Son iki yüzyılda tarihçiler genellikle Venedik halkının liderlerinin seçiminde alelade halkın bağımsızca değil de, yarı-tiranların isteklerine göre karar verdikleri inancı çok yaygındı. Tino'nun gözümleyip yazdığı olaylar 1071 ilkbaharında Doçe I. Domenico Contarini'nin takriben 30 yıl süren Doçelik hüküm döneminin sonunda vefat etmesi ile Doçeliğinin son bulması üzerine yapılan ve Selvo'nun doçe seçilmesi ile son bulan doçe seçim sürecini anlatmaktadır.

Doçe seçiminin yapılmasına karar verilen aynı günde San Nicolo Kilisesi'nde cenaze töreni için "mass ayini" yapılmakta idi. Bu "mass ayini" bittikten sonra kiliseden çıkan çok büyük sayıda ahali ana Venedik adasına gitmek üzere gondollara ve donanmaya ait silahlı kadırgalara binmişlerdi.
Tino'nun anlatımina göre, oradaki ahali bu bağırmalarla halkın iradesini açıkça belirtip gösterdiği kabul edildi ve böylece Doçe seçimi sona erdi. Şehir devletinin ilerigelen vatandaşları, bundan sonra yeni Doçe seçilmiş olan Selvo'yu omuzları üzerine kaldırarak onu bağırarak alkışlamaya devam eden halk içinden geçirdiler ve bir gondola koyarak ana Venedik adasında bulunan Venedik şehrine götürdüler.

Barış ve refah dönemi (1071–1080)
Hüküm süresinin ilk on yılında Selvo'nun politikaları hemen hemen kendinden önce Doçe olan I. Domenico Contarini'nin politikalarının benzer şekilde devamı idi. Ülkenin içinde ve dışında pak az silahlı çatışmalar ortaya çıktı. Bu ekonomik refah döneminde Venedik halkı Selvo'nun hükûmet şeklinden gayet hoşnut idiler ve Selvo bu dönemde popüler doçe olarak hüküm sürdü.

Özellikle daha öncelki Orseoli'ler Doçelik dönemlerindeki çektikleri büyük sıkıntılarla da karşılaştırılınca, Doçe Selvo'nun ticarete sağladığı bu büyük imkanlar ve fırsatlar, onun tüccarlar karşında gayet sevilir ve tutulur bir doçe olmasına yol açmıştı.

Zafer (1081–1083)
Doçe Selvo'nun doçelik döneminin başları nispeten Venedik için bir barışçıl ve refahlı dönem olmuştu. Fakat bu dönem sonunda Selvo'nun tahttan indirilmesine neden olan olaylar serisi başladı. Güney İtalya'yı eline geçirip Apulya ve Kalibriya Kontluğu'nu kuran eski eşkıya Norman Robert Guiscard bir çizmeye benzer İtalya yarımadasının güneyindeki yarımadanın topuğunda ve burnunda buluna arazileri, Bizans ordularını oralardan atarak, eline geçirmiş ve bu bölgede kendi iktidar gücünü pekiştirmeye başlamıştı. Bundan sonra Guiscard kuzeye doğru, Apulya ve Kalabriya Kontu olarak müttefik olduğu Papalık Devleti'ne doğru İtalya'da bulunan Bizans ordularıyla savaşarak fetihlere başladı. İyonya Denizi ve Adriyatik Denizi'nin İtalya kıyılarında yerleşik olan Bizans kontrolü altında bulunan şehirleri tehdide başladı.

Guiscard sadece İtalya'da bulunan bir devlet kurmakla yetinmedi; Adriyatik Denizi'nin Balkan Yarımadası üzerinde bulunan Bizans İmparatorluğu arazilerini de eline geçirmek, hatta Konstantinopolis'e yürüyüp imparatorluğu eline geçirmek, hevesine kapıldı. Mayıs 1081'de Robert Guiscard İtalya'da kurduğu bir donanma ile gemilere yüklenmiş kara ordusu ile Adriyatik Deniz'inin doğusuna antik Roma yapısı Roma ile Konstantinopolis'i bağlayan eski ana kara yolu olan Egnatia Yolu (Via Egnatia)'nın İtalya'ya geçmek için Batı Balkanlardaki terminal limanı olan Dirrahium (modern Dıraç) yakınına büyük sayıda askerî birlikler çıkardı. Bu liman şehrine saldırıp kuşatma altına aldı. Bu arada Konstantinopolis'e yürümek üzere hazırlıklara başladı. 1081'de yeni Bizans İmparatoru olmuş olan I. Aleksios, Dirrahium kalesinin komutanlığını tecrübeli komutan olan George Palaeologus'a vermiş ve imparator yeni bir ordu toplayıp bu kaleye kurtarmak icin yetişinceye kadar mutlaka kalenin kuşatmaya direniş göstermesini emretmişti.

Bizans imparatoru I. Aleksios eskiden beridir Bizans'ın müttefiki olan Venedik Cumhuriyeti'nden destek istedi. I. Alesksios Venedik Doçesi Selvo'ya yazdığı mektupta Venedik'ten donanmasını seferber ederek Dirrahium limanına göndermesini ve burada liman kalesini kuşatan Guiscard'ın Norman donanmasını ve ordusunu İtalya'ya püskürtmesini istediğini bildirdi. Bu istekler kabul edilirse Bizans'ın Venedik'e ve Venedikli tüccarlara gayet karlı imtiyazlar sağlayabileceğini de açıkladı. Doçe Selvo bu Bizans'tan yardım isteme teklifini hemen karşılamaya hazırlandı. 14 büyük kadirga ve 45 diğer parça gemiden oluşan Venedik donanması komutanlığına geçerek güneye Guiscard'ın kuşatmaya aldığı Dirrahium limanına yöneldi. Doçe Selvo'nun Bizans'ın bu isteğini yerine getirmeye iten başlıca sebepler Venediklilere sağlanacak imtiyazlar ve gayet eski dostluk ve müttefiklikle kalmaktaydı. Eğer Normanlar Dirrahium limanını ve Balkan yarımadasının batı kıyılarını ellerine geçirirlerse Balkanlar ve İtalya arasında bulunan Otranto Boğazını Venedikli gemilere kapatma imkanlarının ortaya çıkmasından da korkmakta idi. Guiscard ve Normanların Adriyatik Denizi ağzının kontrolünü ellerine almaları sadece Bizanslılar için değil Venedik Cumhuriyeti için de korkulu bir tehdid olduğu Doçe Selvo'ya aşikardı.

Venedik'e mirası ve eserleri
Selvo Doçelikten haledildikten sonra Venedik'in Korfu'da mağlup olmasından kendini toplaması ve Venediklilerin Doçe'nin hareketlerinin doğrudan doğruya etkisinin ne olduğunu anlamaları birkaç yıl aldı. Venedik Bizans Impartorluğu'na destek sağlayıp yardım ettikten sonra İmparator I. Aleksios tarafından onlara "Altın Ahidname" verilmesi ile mükafatlandırılmışlardı. Bunun Venedik'e sağladığı imtiyazlar, bunu takip eden birkaç yüzyıl boyunca Venediklilere doğuda tüm İmparatorluk arazilerinde büyük ekonomik ve stratejik avantajlar sağlamaya devam etti. Bu ahidnamenin şartlarına göre Bizans Venedik'te bulunan tüm kiliselere (özel olarak San Marco'nun kasasına verilen yıllık parasal hibe yanında) her yıl hediye olarak özel hibe fon sağlanacaktı. Konstantinopolis'te liman olan Haliç'in bazı kıyılarının tamamı Venediklilere verilmişti. Venedikli tüccarlara Bizans İmparatorluğuna ait tüm topraklarda tüm vergiler ve devlet resimlerden tüm muafiyet bahşedilmişti.

Doçe Selvo Venedik halkının kendine gösterdiği inancı sembolize eden halk oylaması ile Doçe olarak hükûmete başlaması ve iktidar gücünü halk isteklerine göre itirazsız olarak bırakması ile kendi durumuna benzer hallerde Venedik Doçelerinin benzer şekilde barışçıl devlet iktidar geçişleri yapmalarına ve bir klasik cumhuriyet rejimi için bir iktidar gücünden diğer iktidar gücüne geçişin, kalıtsal prensiplere hiç dayanmadan, barışçıl bir şekilde yapılmasına uzun bir dönem en uygun örnek olarak görülmüş ve sonunda bir cumhuriyet rejiminde iktidar geçişleri için model olması kabul edilmiştir.

Kaynakça
Dış kaynaklar
Gallicciolli, Giovanni Battista. (1795). Delle memorie venete antiche, Venezia: D. Fracasso, Cilt:VI. Library of Congress Classification DG676.3 .G3 Pre-1801 Coll.
Hazlitt, William Carew, (1915). The Venetian Republic: Its Rise, its Growth, and its Fall. A.D. 409–1797, Londra: Adam and Charles Black. Library of Congress Classification DG676 .H43 1915.
Anna Komnini. (1148). The Alexiad, Londra: Penguin Classics. ISBN 0-14-044958-2.
McClellan, George B. (1904). The Oligarchy of Venice, Boston ve New York: Houghton, Mifflin and Company. Library of Congress Classification DG677 .M13.
Molmenti, Pompeo. (İng. çev.:Horatio F. Brown) (1906). Venice: its Individual Growth from the Earliest Beginnings to the Fall of the Republic. The Middle Ages: Part I. Londra: John Murray, Albemarle Street, Library of Congress Classification DG676 .M7.
Muir, Edward. (1986). Civic Ritual in Renaissance Venice, Princeton: Princeton University Press. ISBN 0-691-10200-7.
Munk, Judith ve Munk, Walter (1972) "Venice hologram". Proceedings of the American Philosophical Society, Cilt: 116, No. 5. (Ekim 13)
Nicol, Donald M. (1988). Byzantium and Venice: A Study in Diplomatic and Cultural Relations, Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 0-521-42894-7.
Norwich, John Julius. (1989). A History of Venice, New York: Vintage Books. ISBN 0-679-72197-5.
Rendina, Claudio. (2003). I dogi: Storia e segreti, Rome: Newton Compton. ISBN 88-8289-656-0.
Sansovino, Francesco (1581) Venetia, citta nobilissima et singolare, descritta..., lib. xii, Bergamo: Leading. ISBN 88-86996-24-1.
Skinner, Patricia. (2003). Family Power in Southern Italy, Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 0-521-52205-6.
Staley, Edgcumbe (1910). The Dogaressas of Venice (the wives of the Doges), New York: C. Scribner's Sons. Library of Congress Classification DG671.5 .S7.
Wiel, Alethea (1894). Venice, New York: G.P. Putnam's Sons. ISBN 1-4179-3411-5.


Dış bağlantılar
Brunetti, Mario (1936) "Selvo, Domenico" maddesi, Enciclopedia Italiana Yayıncı:Treccani la Cultura Italiana, Online:
Gonzato, Franco. "Biografia dei 120 Dogi di Venezia". Cronologia.leonardo.it. websitesi. Online: (İtalyanca)