kaan39/turkish-wikipedia-dataset-clean huggingface dataset:
Abhazya-Türkiye ilişkileri

Abhazya-Türkiye ilişkileri, Abhazya ile Türkiye arasında sürdürülen uluslararası politikaları içerir. Türkiye'nin Abhazya'yı bir devlet olarak tanımamasına ve hukuken Gürcistan'ın bir parçası olarak kabul etmesine karşın iki ülke arasında gayriresmî ilişkiler bulunmaktadır.

Tarihçe
22 Eylül 1996 tarihinde Türkiye, Abhazya sakinlerinin Sovyet dönemi kimlik belgeleri ile Türkiye'ye gitmelerine izin verilmeyeceğini ve bunun yerine Gürcistan pasaportu almak zorunda olduklarını açıkladı.

Temmuz 2009'da Abhazya Dışişleri Bakanı Sergey Şamba, Abhazya hükûmetinin Türkiye hükûmeti ile belirli temasları olduğunu ve hava ve deniz iletişiminin yeniden başlaması konusunda görüşmelerin devam ettiğini açıkladı. Ancak, Türkiye komşusu ve önemli ticaret ortağı olan Gürcistan ile ilişkilerinin bozulmasını istemediğinden, resmi olarak Abhazya'ya sıkı bir ticaret ambargosu uygulamaktadır. Abhazya'ya giden birçok Türk gemisi, Gürcistan'ın Abhazya'ya yönelik deniz ablukası nedeniyle uluslararası denizlerde Gürcistan Sahil Güvenliği tarafından el konuldu.

Abhazya politikasında Türk faktörünün önemi, cumhurbaşkanı Bagapş'ın Nisan 2011'de Ankara'ya yaptığı ilk ziyaretle ortaya kondu.

Türkiye'nin Gürcistan Büyükelçisi Murat Buhran, 2014 yılında Türkiye ve Abhazya'nın ikili ilişkileri derinleştirmek için özel bir grup kurduğunu açıkladı.

Ekonomik ilişkiler
Türkiye, günümüzde Abhazya'nın ikinci en önemli ticaret ortağıdır ve Abhazya'nın ticaret cirosunun yaklaşık %18'ini oluşturmaktadır.

Kaynakça
Abhaz peyniri

Abhaz peyniri bir çeşit peynirdir. Abhazlar tarafından yapılmaktadır.

Türkiye'de Yörelere Göre Çeşitleri
Sakarya Abhaz (Abaza) Peyniri
700 yıl önce Sakarya iline yerleşen Abhazlar tarafından yapılan peynirdir. Kaşar peyniri ile dil peynirine benzer özellikler taşıyan bir peynirdir. Sakarya Abhaz (Abaza) Peyniri 03.05.2021 tarihinde Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescillenmiş ve coğrafi işaret almıştır.

Kaynakça
Abhaz mutfağı

Abhaz mutfağı Abhazlar 'ın mutfağıdır.

Yemekler
Agudırşı (Ezme fasulye)
Aktusızbal (Abhaza tavuğu) (Cevizli tavuk)
Harşıl (Isırgan otu yemeği)
Aphosa Sızbal (Ekşi erik yemeği)
Ahulçapa (Kara lahana yemeği)
Agost (Kuru acıkalı et)
Haluj (Suda haşlama hamur)
Açaç (Yağda kızarmış hamur)
Abısta (Mısır unu ekmeği)(Abısta(Abhazca)-Maramısa-Mamursa(Adıgece))
Aktağh (Acıkalı çırpma yumurta)
Pırpılıcıka-Acuka(Abaza salçası, Abaza tuzu, pırpılcıka ve Abhaz acıkası hepsi aynı anlamda kullanılır.)
Ajirdzi-Üzüm suyu

Kaynakça
Abhaz çudusu

Abhaz çudusu, içli pide çeşididir. Bir çeşit peynirli pidedir. Gürcistan'da haçapuri olarak yapılan çeşitleri vardır.
Etimoloji
Chudu, "turta" anlamına gelen Dargin kökenli bir kelimedir ve kökeni eski Dargin chuttvi'ye, bu kelime de eski Kafkas chvati'sine kadar uzanır.
Ayrıca bakınız
Haçapuri
Chudu

Kaynakça
Abhazi

Abhazi (Gürcüce : აფხაზი, Apkhazi ayrıca Abhazişvili olarak da bilinir Abhazya Prensliği'ni yöneten Şervaşidze/Çaçba hanedanının bir koludur.



Gürcistan prensi ve tarihçi olan İoane Bagrationi'nin (1768-1830) şecere kayıtlarına göre ailenin ataları Abhazya'daki İslamlaşma sürecinden kaçarak Doğu Gürcistan'daki Kaheti Krallığı'na göç ettiler.

Rusya'nın Kartli-Kaheti Krallığı'nı ilhak etmesinden sonra aile (Rusça: Абхази, Абхазовы) 1826'da Rus imparatorluğu soyluları listesi arasına dahil edildi.

1917 Rus Devrimi'nin ardından, evin reisi Prens Konstantine Abhazi, Gürcü Soylular Meclisi'nin mülklerinin ulusal mülkler olarak ilan edilmesi kararına başkanlık etti. Daha sonra bağımsız Gürcistan devleti için Gürcistan Bağımsızlık Komitesi olarak bilinen bir anti-Sovyet muhalefet grubuna liderlik etti ve 1923'te Bolşevikler tarafından idam edildi.

Prens Nikolas Abhazi (ö. 1987) ve Şangay doğumlu eşi Peggy Pemberton Carter (ö. 1994) Kanada'ya göç etti ve 1946'dan sonra Vancouver Adası'nda Britanya Kolumbiyası eyaletindeki Victoria şehrinde ünlü "Abhazi Bahçesi"ni inşa ettiler.

Kaynakça
Abhazya'nın illeri

Abhazya'nın illeri, Abhazya'nın birinci düzey alt bölümleridir.

İller, Sohum hariç, aynı anda ilin başkentinin belediye başkanı olan idare başkanı tarafından yönetilir. İdare başkanı, rayon meclisiyle istişarelerin ardından başkan tarafından atanır. Daha önce başkan, bölge meclis üyeleri arasından atandı ama istişareler yapılmadı, ancak pratikte başkan genellikle daha sonra meclise seçilmemiş olan başkan vekili atardı. Mevcut prosedür, Abhazya Halk Meclisi tarafından 29 Ocak 2016 tarihinde, doğrudan bölge nüfusu veya meclis üyeleri tarafından başkanın seçilmesine yönelik rakip teklifler üzerine ve 30 Temmuz 2015'teki önceki prosedürü değiştirmemek için neredeyse oybirliğiyle oy kullandıktan sonra kabul edildi.

Liste
Gagra
Gudauta
Sohum
Gulripş
Oçamçire
Tkvarçeli
Gali

Kaynakça
Abhazya'daki Lazlar

Abhazya'daki Lazlar, Abhazya'da yaşayan Laz diasporasının temsilcileridir.

Tarihçe
Lazların Abhazya'daki varlığı Kolhis ve Lazika Krallığı dönemine dayanmaktadır. Bazı kaynaklara göre Lazların asıl yaşam alanı, Arrian'ın "Palaia Lazikê" ("eski Lazika ", muhtemelen Nebugskaya) olarak bahsettiği, günümüz Abhazya'sının kuzeybatı sınırlarındaydı.

Günümüzde Lazların Abhazya'da ortaya çıkışları çoğunlukla Osmanlı dönemiyle ilişkilendirilmektedir. Balıkçı ve tütün üreticisi olan Lazlar, Türkiye Lazistan'ından gelmektedir. Laz Müslümanların çoğu Gürcüce bilmiyordu ve Türkçe iletişim kuruyorlardı. Abhazya'daki sözde Türklerin önemli bir bölümü aslında etnik Lazdır.

Birinci Dünya Savaşı sırasında Osmanlı İmparatorluğu tebaası alında olan 10.000 Laz, Sohum Bölgesi'ndeki tütün tarlalarında çalışmak üzere Ryazan ve Tambov'a sürüldü. Abhazya'ya sürülen Lazların Osmanlı'ya geri dönmelerine ancak Haziran 1917 tarihli Rusya Geçici Hükümet'nin statülerini gözden geçirmelerinden sonra karar verildi. Abhazya'daki Lazların "Gürcü halkına mensubiyetlerinin" geri dönüş için yeterli gerekçe olduğu yönündeki görüşler bu kararda etkili oldu.

20. yüzyılın başında Sohum bölgesinde Lazca konuşan yaklaşık 956 Müslüman yaşamaktaydı.

1926 nüfus sayımına göre Transkafkasya SFSC'nde yaşayan yalnızca birkaç yüz Laz kalmıştı. Bu dönemde Laz topluluğu yaklaşık 508 kişiden oluşuyordu ve bunların çoğu Sohum bölgesi ve Andreyevski Köy Konseyi'ne bağlı bölgede yaşıyordu.

1920'li yıllarda Abhazya'nın Gudauta bölgesindeki Abkharkhuk köyünde 58 Laz ailesi yaşıyordu ve bunların 137'si Lazcayı akıcı bir şekilde konuşuyordu.

1930'da Lazlar sadece Abkharkhuk köyünde değil, aynı zamanda Lazların nüfusun çoğunluğunu oluşturduğu Tsara-Shbaara köyünde de yaşıyordu. O dönemde Abhazya'daki Lazların sayısı 5 bin civarındaydı.

Sovyet hükûmeti, Lazca bir gazeteye fon ayırarak, Lazca okul ders kitaplarına destek vererek ve Laz kolektif çiftliğinin kurulması için arazi tahsis ederek Lazları desteklemeye çalıştı. 1930 yılında Oçamçira bölgesinde “Kırmızı Lazistan” adlı kolektif çiftlik kuruldu.

1932 yılında Abhazya'daki Lazların sayısı 2 bin kişiye düştü.

İskender Chitaşi'nin anlatımına göre, Şubat 1935'te yaklaşık 4.5 bin Laz Abhazya'yı terk ederek Türkiye'ye gitti.

1930'ların sonlarında ve 1949'da Lazların çoğu diğer etnik gruplarla birlikte Abhazya'dan sınırdışı edildi. 1950'lerin sonlarında bazı Lazlar sınır dışı edildikleri yerden geri döndü.

Günümüzde
Günümüzde Abhazya'daki Lazlar büyük ölçüde Abhaz toplumuna asimile olmuşlardır. Günümüzde hâlâ Lazca konuşan ve kendisini Laz hisseden bazı eski kuşak üyeleri dışında, bölgedeki Lazlar kültürel ve dilsel olarak Abhazlardan ayırt edilememektedir. 2014 seçmen listelerine göre Abhazya'da kendini etnik Laz olarak tanımlayan 128 kayıtlı yetişkin bulunmaktadır. Bunların çoğu Sohum ve Oçamçıra nüfusuna kayıtlıdır.

Kaynakça
Dış bağlantılar
20. Yüzyılda ve 21. Yüzyılın Başında Abhazya'da Laz Nüfusu: Demografik Durum ve Yerleşim Coğrafyasının Özellikleri

Ek okumalar
Abhazya Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti

Abhazya Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti veya kısaca Abhazya SSC, (Rusça: Социалистическая Советская Республика Абхазия) Sovyetler Birliği içindeki Abhazya topraklarında 31 Mart 1921'den 19 Şubat 1931'e kadar varlığını sürdürmüş kısa süreli Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti 'dir. Abhazya SSC, 1931 yılında kaldırılmış ve Gürcistan SSC'ye bağlı Abhazya Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'ne dönüştürülmüştür.



Kuruluşu
Gürcistan Demokratik Cumhuriyeti'ne bağlı özerk bir vilayet olan Abhazya, 1921 yılındaki Sovyet-Gürcü Savaşı'ndan sonra Sovyetler Birliği kontrolüne girmiştir. 4 Mart 1921 tarihinde Kızıl Ordu, Abhazya'nın başkenti Sohum'un kontrolünü ele almıştır. Böylece Abhaz Devrimci Komitesi kurulmuştur. 31 Mart 1921 tarihinde Grigoriy Konstantinoviç Ordzhonikidze, Şalva Eliava, Efrem Eşba ve Nestor Lakoba'nın katıldığı özel bir konferans ile Abhazya SSC ilan edilmiştir. Ayrıca Abhazya SSC SSCB'nin 16 kurucu devletinden birisidir.

Kaynakça
Abhazya bayrağı

Abhazya bayrağı, 23 Temmuz 1992'de Sohum'da tek taraflı ilan edilmiş olan ve dünyada sayılı ülke tarafından tanınan Abhazya Cumhuriyeti'nin ulusal bayrağıdır.

1991'de V. Gamgia tarafından tasarlanan bayrak, dört adet yeşil ve üç adet beyaz renkli yatay şeridin dönüşümlü olarak sıralanmasıyla oluşmaktadır.

Açık el 14. yüzyılda görülen eski bir Abhazya Krallığı sembolüdür. Üzerinde el olan koyu kırmızı bir bayrak Orta Çağ'da Sebastopols'de kullanılmıştır. Açık el şimdilerde Abhaz ulusu için kullanılmaktadır. Açık el, İsa'nın çarmıha gerilmesi olayını yansıtmaktadır. Abhazya'da mağara duvarlarına çizilmiş el figürü, ortasında haç ve tam ortada İsa'nın eline çakılan çiviyi sembolize eden bir delik bulunan resimler bulunmuştur. Abhazya, Ortodoks bir krallık olduğu için açık el figürü tıpkı Gürcistan Bayrağı'ndaki haç işareti gibi bu Hristiyan geçmişi yansıtmaktadır.

Abhazya Özerk Cumhuriyeti
Abhazya Özerk Cumhuriyeti tarafından kullanılmak üzere resmi bir bayrak kabul edilmediği için Gürcistan bayrağı, Abhazya Özerk Cumhuriyeti Hükûmeti tarafından kullanılmaktadır. Bu durumun sebebi, Gürcistan tarafından bağımsızlığının tanınmamasıdır. Ayrıca Gürcistan tarafından bölgede kullanılması için köşesinde yeşil beyaz çizgiler bulunan alternatif bir bayrak da kullanım için önerilmiş ancak yasalaşmamıştır.



Galeri
Ayrıca bakınız
Abhazya arması

Kaynakça
Dış bağlantılar
Abhazya bayrağı ve açıklaması
Abhazya arması

Abhazya iki taraflı bir yapıya sahiptir. Bu yüzden iki arma bulunmaktadır. Birisi Abhazya Cumhuriyeti'nin arması, diğeri Gürcistan'dan özerk olan Abhazya Özerk Cumhuriyeti'nin armasıdır.

Abhazya Cumhuriyeti
Abhazya Cumhuriyeti, Gürcistan'dan ayrıldıktan sonra 23 Temmuz 1992 tarihinde Abhazya Yüksek Sovyet'i tarafından arma kabul edildi.

Abhazya Cumhuriyeti arması beyaz ve yeşil içine dikey olarak bölünmüş bir kalkan şeklindedir. Armanın içeriği şu şekildedir:
Atın üzerinde ve altında sekiz köşeli yıldız bulunmaktadır. İkisi üstte biri altta olmak üzere üç adettir.
Armanın ortasında bir at vardır.Atın üzerinde Aras denilen bir adam vardır ve yıldızlara doğru ok atmaktadır. Bu Nart destanlarından bir sahnedir.
Yeşil renk genliği ve hayatı; beyaz ise maneviyatı sembolize etmektedir.Yıldızlarsa güneşi ve doğu ile batının birliğini temsil etmektedir.

Abhazya Özerk Cumhuriyeti
Abhazya Özerk Cumhuriyeti, Gürcistan'ın bayrağını kullanmaktadır ve Gürcü ulusal sembolleriyle bir arma benimsemişlerdir. Armaları Gürcüce, Osetçe ve İngilizce Abhazya Özerk Cumhuriyeti yazmaktadır ve Sohum'daki hükûmet merkezini göstermektedir.

Ayrıca bakınız
Abhazya Özerk Cumhuriyeti
Abhazya Cumhuriyeti
Abhazya
Abhazya bayrağı
Abhazya demografisi

Bu sayfa nüfus yoğunluğu, etnik köken, eğitim düzeyi, sağlık, sosyoekonomik statü, dini aidiyetleri ve nüfusun diğer yönleri dahil olmak üzere, Abhazya nüfusunun demografik özellikleri ile ilgilidir.

Abhazya demografisi Gürcistan ile 1992-1993 yıllarında yapılan savaşlarla büyük ölçüde etkilendi. 1989 yılında nüfus 525.061 idi.

Abhazya nüfusu 1992-1993 savaşlarında yarıya indi (1989 yılında 525.061 idi).

2011 yılında yapılan son nüfus sayımına göre Abhazya'nın nüfusu 240.705 kişidir.

Hayati istatistikler
Etnik yapı
Abhazya etnik nüfusu'da 1992-1993 Savaşı'ndan sonra büyük ölçüde değişmeye başladı. Şu anda Abhazya nüfusu ağırlıklı olarak Abhazlar oluşturmakta ve nüfusun geri kalanını azınlık halinde olan Gürcüler (çoğunlukla Megreller), Hemşinler (Ermeniler) ve Ruslar oluşturur. Savaş öncesinde Gürcüler etnik nüfusun %45.7'sini oluşturuyordu, ancak 1993 yılından itibaren birçok Gürcü, Rus ve Ermeni etnik temizliğe uğramış ve göç etmek zorunda kalmıştır.

Tarihsel gelişmeler
1886 yılında Abhazya'da yapılan etnik aileler listesinde (1893 yılında Tiflis'te yayınlandı), buna göre Sohum ilçesinin 68,733 kişilik nüfusunun 30,640'ını Samurzakano bölgesi oluşturuyordu ve etnik nüfus şöyle idi: 28,323 Abhaz, 3,558 Megrel, 2,149 Yunan, 1,090 Ermeniler, 1,090 Rus, 637 Estonyalı ve 608 Gürcü (İmeretli ve Gurialı dahil) olarak kayıtlara geçmiştir. Samurzakano bugünkü Abhazya'nın Gali ilçesidir. Samurzakano'nun etnik nüfusu tartışmalıdır. Ama 1886 rakamlarının karşılaştırılmasında açıkça Abhazların çoğunluğu oluşturduğunu göstermektedir. Batum ilçesinde (Kutaisi eyaletinin bir parçası oldu) 1.469 Abhaz bulunmaktaydı. Günümüzde Samurzakano Megrellerden asimile olmuştur.

1897 nüfus sayımına göre Abhazya'da anadili olarak Abhazcayı konuşan 58.697 kişi, Megrelceyi konuşan 23.810 kişi ve Gürcüceyi konuşan 1.971 kişi bulunmaktaydı. Sohum ilçenin nüfusu o dönem 100,000'e kadar çıkmıştı. Yunanlar, Ruslar ve Ermeniler şehrin %3,5 ila %22'sini ve ilçenin nüfusunun % 1.52'ini oluşturmaktaydı. On dokuzuncu yüzyılın sonunda, Abhazların, Abhazya nüfusunun % 53'ünü oluşturduğu görülmektedir. Rusya Geçici Hükümeti tarafından düzenlenen 1917 tarım sayımına göre, Abhazya kırsal nüfusunun sırasıyla %41,7'sini (54,760) ve %30,4'ünü (39,915) Gürcüler ve Abhazlar oluşturuyordu. O zaman Gagra ve civarı Abhazya'nın parçası değildi.

Sovyetler Birliği döneminde, Rus, Ermeni, Yunan ve Gürcü nüfusu abhaz nüfusuna göre daha hızlı büyümeye başladı özellikle Joseph Stalin bir Gürcü olmasıyla Abhazya doğumlu Gürcü olan Lavrenty Beriya nedeniyle Abhaz nüfusu göç etmeye başladı.

Abhaz hükûmeti Abhaz diasporasının (özellikle Türkiye) anavatanlarına geri dönmesi için çalışmaktadır. Ağustos 2013 yılında, Geri Dönüş Devlet Komitesi 1993 yılından bu yana 7365 kişinin Abhazya'ya döndüğünü ve dönenlerin 4268 bininin Türkiye'den, 494 kişinin Suriye'den, 107 kişinin Mısır ve Lübnan'dan ve 2496 bininin ise Rusya ve diğer ülkelerden göç ettiğini tespit edilmiştir.

Aşağıdaki tabloda, Abhazya'da yapılan nüfus sayımları özetlenmiştir.



Ayrıca bakınız
Gürcistan-Abhazya çatışması
Abhazya Savaşı
Abhazya'daki Yahudilerin tarihi
Siyahi Abazalar

Kaynakça
Abhazya Devlet Üniversitesi

Abhazya Devlet Üniversitesi Abhazya cumhuriyeti'nde bulunan tek üniversitedir. 1979 yılında Sohum Pedagoji Enstitüsü temelinde kurulmuştur. Onun ilk rektörü Zurab Anchabadze oldu.

Üniversite fizik ve matematik, biyoloji, coğrafya, tarih, filoloji, ekonomi, hukuk, pedagojik ve tarımsal mühendislik bölümlerinden oluşur.

Abhazya ilk kolej Sohum Agro-pedagojik Enstitüsü adı altında 1932 yılında kurlmuştur ve daha sonra Maxim Gorki Pedagoji Enstitüsü'nde dönüştürülmüştür. 1978 yılında mitingler ve sokak gösterilerinin ardından Gürcü, Abhaz ve Rus sektörleri ile Abhazya Devlet Üniversitesi'ne dönüştürülmüştür. 1989 yılında Gürcü öğrenciler Gürcü rektörleri Tiflis Devlet Üniversitesine aktarılmasını teklif etti. Bu karar Abhazlar tarafından iyi karşılanmamış ve bu da kentte çatışmalara neden olmuştur.

Kaynakça
Dışbağlantılar
Official information on the Abkhazian State University
Abhazya coğrafyası

Abhazya Güney Kafkasya bölgesinde yer almaktadır. De facto olarak bağımsız bir cumhuriyettir ama çoğunlukla uluslararası tanımlamalarda Gürcistan içinde bir özerk cumhuriyet olarak kabul edilmektedir. Abhazya Cumhuriyeti adını taşıyan bu yönetim bazı ülkeler tarafından tanınmıştır (Rusya, Nikaragua, Venezuela, Nauru, Vanuatu, Tuvalu ve de facto Güney Osetya, Transdinyester, Dağlık Karabağ ve sürgündeki Krayina Sırp Cumhuriyeti).

Coğrafya
Abhazya Karadeniz'in kuzey kıyısında, Gürcistan batı ucunda yaklaşık bir alanı kaplamaktadır. Kafkas Dağları Abhazya'yı kuzey ve kuzeydoğuda, Rusya içindeki Çerkesya topraklarından ayırır. Doğuda Svaneti ile; Güneydoğuda Samegrelo ile ve güney ve güneybatısında Karadeniz ile sınırlanmıştır. Aralıklı ovalar ve kuzeyde bulunan yüksek tepeler ile Abhazya çeşitli bir topoğrafyaya sahiptir.

Bölge son derece dağlık (yaklaşık % 75 dağlar) olup yerleşim büyük ölçüde sahil, alçak ve düz alanlarda, iyi sulanan vadiler ile sınırlıdır. Büyük Kafkas Sıradağları bölgenin tüm kuzey sınırını kaplamaktadır. Gagra, Bzıb ve Kodori bölgeleri Abhazya'daki Kafkas dağlarının ana bölgesidir. Abhazya'nın en yüksek zirveleri kuzeydoğusunda ve doğusunda (Svaneti sınırı boyunca) deniz seviyesinden metre uzaklıktadır. En yüksek dağ Dombay-Ülgen dağıdır ( ).

Peyzaj
Abhazya manzaraları kıyı ormanları ve narenciye tarlalarından ve cumhuriyetin kuzeyindeki sonsuz karlar ve buzullardan oluşmaktadır. Çünkü Abhazya'nın karmaşık topografyası insanlar tarafından ekimi ve bakımı kolaylaşmış ve gelişmişti. Bu nedenle, Abhazya'nın büyük bir kısmı (topraklarının yaklaşık % 70'i) bugün hâlâ ormanlarla kaplıdır. Abhazya ayrıca birçok endemik bitki türlerinin bulunduğuda bilinmektedir. Abhazya'da ormanlar daha yaygın olduğundan ekolojik alanı büyük ölçüde temizlenmiştir. Ormanları genellikle meşe, kayın, gürgen gibi ağaç türleri oluşturmaktadır. Güneydoğu Abhazya, Kolhis Ovasının bir bölümü hâlâ Kolhisli ormanları ile (kızılağaç, gürgen, meşe, kayın) ya da narenciye ve çay tarlaları ile kaplıdır.

Dünyanın bilinen en derin mağarası olan Krubera mağarası (yaklaşık derinliği 2190 m. ve uzunluğu ise 13.432 metredir ) Gagra ilçesi yakınlarında, Arabika Masifi üzerindeki Gagrinsky Aralığı'nda, denizden 2.250 metre yükseklikte yer almaktadır.

İklim
Abhazya'nın Karadeniz'e yakınlığı ve kuzey enlemlerinde olmasına karşın iklimi ılımandır. Kafkas dağları kuzeyden gelen soğuk rüzgarlardan Abhazya'yı kalkan gibi korumakta, bölgenin iklimini yumuşatmakta büyük ölçüde sorumludur.

Cumhuriyetin kıyı alanları subtropikal iklime sahiptir ve çoğu bölgelerde yıllık ortalama sıcaklık yaklaşık 'dir. Yazın (Temmuz) ortalama sıcaklıklar her yerde 22 ve 23 °C (71.6 ve 73.4 °F), iken, Kışın (Ocak) ortalama sıcaklıklar, 4 ve 6 °C (39.2 ve 42.8 °F)arasında değişmektedir.

Deniz seviyesinden üzerinde dağ iklimi görülmekte ve nispeten kışın uzun ve soğuk ve yazın sıcak geçmekte, deniz seviyesinden yukarlarında ise kışlar soğuk ve yaz ayları kısa geçmektedir. Abhazya'nın en yüksek bölgeleri yıl boyunca soğuk bir iklime sahiptir.

Galeri
Ayrıca bakınız
Kaynakça
Abhazya Millî Birlik Forumu

Abhazya Millî Birlik Forumu (AMBF, Rusça: Форум Народного единства Абхазии), Abhazya'da ki ana muhalefet partisidir. Liderliğini başbakanlık ve başbakan yardımcılığı yapmış olan Raul Hacımba yapmaktadır.

Tarih
AMBF 8 Şubat 2005'te 12 politik parti, sosyo-politik hareket, halk kuruluşu ve gençlik hareketinin bireysel varlıklarını korumalarıyla kurulmuştur. Çoğunlukla Ekim 2004 seçimlerinde Hacımba destekçileri forumu oluşturmuştur.

AMBF 10 Ekim 2005'te sosyo-politik bir hareket haline geldi ve Avtandil Gartskia, Vitali Gabnia ve Daur Arshba eş başkanlar olarak seçildi. 6 Mart 2008'de ise AMBF politik parti olarak tansforme edildi, Daur Arshba ve Astamur Tania eş başkanlar olarak seçildi.

Organizasyon Üyeleri
Abhazya Millî Birlik Forumu 3 politik parti:

Abhazya Halk Partisi
Abhazya Sosyal Demokrat Partisi
Apsny

1 Sosyo-politik hareket:

Aidgylara

6 Halk örgütlenmesi ve kuruluşu:

Aiaaira
Akhatsa
Abhazya Savunucuları Birliği
Rodina
Apsadgil
LDPR (Rusya Liberal Demokrat Partisi) Abhazya kolu

Ve 2 gençlik örgütlenmesini bir araya getirdi:

Smena
Abhazya Sosyal Demokrat Gençliği
Abhazya Komünist Partisi

Abhazya Komünist Partisi (AKP) (Abhazca: Аҧсны Акомунисттә Апартиа; Gürcüce: აფხაზეთის კომუნისტური პარტია) Abhazya'da bir siyasi partidir. Parti liderliğini Lev Shamba yapmaktadır.

AKP Mart 1921'de ayrı bir Abhaz Sovyet Cumhuriyeti talebiyle kuruldu. O zaman liderliğini E. Eshba yapıyordu. Eshba 1918 yazında Sohum'da askeri-devrimci Bolşevik komitesini kurmuştur. Eshba'nın grubu Abhazya'nın Sovyetler Birliği'ne doğrudan entegrasyonunu talep etmiştir. Sovyet döneminde AKP Sovyetler Birliği Komünist Partisi'nin bir parçasıydı.

Sovyetler Birlği'nin dağılışından sonra AKP bağımsız bir parti olarak yeniden inşa edildi. 1988'de AKP Abhaz ayrılışını ve bağımsızlığını talep etti. Doksanlı yıllarda liderlik görevini Enver Kapba yerine getiriyordu. 1999 başkanlık seçimlerinde rakipsiz Vladislav Ardzınba'yı desteklediler.

AKP Rusya'daki komünist gruplar ile arasındaki sıkı bağı halen korur. Komünist Partiler Birliği - Sovyetler Birliği Komünist Partisi'ne bağlıdır. Bölgedeki diğer birçok komünist organizasyonun aksine AKP, Stalin'in politikasını kınar.

AKP 8. kongresini 30 Ekim 2013'te gerçekleştirmeyi kararlaştırdı ve Lev Shamba 8 yıldır sürdürdüğü başkanlık görevini bırakmayı düşündüğünü açıkladı.
Abhazya Ekonomik Kalkınma Partisi

Abhazya Ekonomik Kalkınma Partisi, AEKP (Abhazca: Апсны аекономика арeиара апартиа, Gürcüce: აფხაზეთის ეკონომიკური განვითარების პარტია, Rusça: Партия экономического развития Абхазии) Abhazya'da liderliğini iş insanı Beslan Butba'nın yaptığı muhalefet partisidir.

Tarih
AEKP 26 Eylül 2007'deki ilk kongresinde kuruldu. Beslan Butba oy birliğiyle başkan seçildi. Siyasi konsey Butba, Beslan Kvarchia, Georgi Basaria, Leonid Osia, Aslan Bartsyts, Irina Tkacheva, eski tarım bakanı Jamal Eshba, Irma Jgenaria, Abhazya Devlet Üniversitesi öğretim üyeleri Beslan Baratelia ve Batal Khagush, halk sanatçısı Nurbei Kamkia, Ilia Gamasonia, Ekho Abkhazii, gazeteci Vitali Sharia ve Aleksandr Neproshin'den oluşuyordu.

25 Aralık'ta parti, diğer birçok parti temsilcisinin de katıldığı Abhazya'daki demografik durumun tartışılması için bir toplantı düzenledi. 30 Ocak 2008'de Abhazya'daki eski siyasi partilerden Abhazya Halk Partisi ile bir iş birliği anlaşması imzaladı. Parti, Bagrat Shinkuba'nın evinin ve Chlou'daki kütüphanenin restore edilmesini finanse etti. Parti, 28 Kasım 2008'de 400 delegenin katıldığı 2. kongresini düzenledi. Kongre sırasında başkan Butba Abhazya hükûmetini yolsuzluk ve şeffaklıktan yoksunluk nedeniyle kınadı. 23 Ocak 2009'da parti Aralık 2009 başkanlık seçimlerinin tartışılacağı ve birçok parti temsilcisinin katıldığı bir toplantı düzenlendi. 23 Ekim 2009'da 4. kongre düzenlendi. Bu kongrede Butba başkan, eski içişleri bakanı Almasbei Kchach başkan yardımcısı seçildi.

21 Temmuz 2011'deki 5. kongresinde parti lideri Butba gelecek başkanlık seçimlerinde Sergey Şamba'yı destekleyeceğini duyurdu. 6 Şubat 2012'de parti 6. kongresini düzenledi. Gelecek parlamento seçimleri için 6 aday çıkarıldı. Hiçbiri seçimi kazanamadı.

27 Haziran 2012'de parti gençlik hareketi Genç Abhazya ile iş birliği anlaşması imzaladı. 10 Temmuz 2013'te parti Siyasi Partiler ve Kamu Kuruluşları Koordinasyon Konseyi'ni Birleşik Abhazya, Abhazya Milli Birlik Forumu, Abhazya Halk Partisi ve Genç Abhazya ile birlikte kurdu.

29 Şubat 2016'da AEKP, ne hükümet yanlısı ne de muhalefet yanlısı olan siyasi güçleri birleştireN Abhazya Cumhuriyeti Ulusal Birlik Konseyi'nin kurucu üyesi oldu.

Kaynakça
Abhazya Halk Partisi

Abhazya Halk Partisi (Abhazca: Аҧсны Ажәлартә Апартиа, Gürcüce: აფხაზეთის სახალხო პარტია, Rusça: Народная Партия Абхазии) liderliğini Iakub Lakoba'nın yaptığı Abhazya'daki en eski siyasi partidir. 20 Mart 1992'de kurulmuştur.

Parti 22 Eylül 1999'daki 4. kongresinde bugün halen geçerliğini sürdüren tüzüğünü oluşturdu ve Iakub Lakoba'yı lider olarak seçti.

Abhazya Halk Partisi Abhazya Milli Birlik Forumu'nu oluşturan temel siyasi partilerden biridir. 30 Ocak 2008'de partinin Abhazya Ekonomik Kalkınma Partisi ile iş birliği anlaşması imzaladığı duyuruldu.

10 Temmuz 2013'te parti Birleşik Abhazya, Abhazya Milli Birlik Forumu, Abhazya Ekonomik Kalkınma Partisi ve birkaç toplumsal hareket ile iş birliği anlaşması imzaladı.