Fairy-Queen

Fairy Queen (Türkçeː Periler Kraliçesi) (Purcell dizin numarası Z.629)), İngiliz Barok stilinde müzik bestecisi Henry Purcell tarafından yazarı bilinmeyen, ünlü İngiliz tiyatro eseri yazarı ʽWilliam Shakespeareʼ'in Bir Yaz Gecesi Rüyası (Midsümers Night's Dream)" eserinden uyarlanmış İngilizce liberetto ile hazırlanan 5 perdeden oluşan bir "mask" veya "yarım-opera" janrında bir opera eseridir.

Eserin prömiyer ilk temsili 2 Mayıs 1692'de Londra'da Dorset Garden mevkiinde bulunan "Queen's Tiyatrosu" 'de "United Company" adını taşıyan bir opera trupu tarafından yapılmıştır. Bu eser besteci Purcell'in nispeten genç yaşta, 35 yaşında, ölümünden 3 yıl önce bestelenmiş ve sahnelenmişti. Purcell 21 Kasım 1695'te öldüğü zaman hazırladığı 860 kadar müziksel eseri arasında bu eserin temsil metni ve partitür notalarının kayıp olduğu anlaşılmış ve bundan sonra 20. yüzyıla kadar bu eser hiç yapımlanmamıştır. 20. yüzyılın başlarında 1901'de bu eserin partitür notaları yeniden bulunmuş ve Purcell'in eserlerini bulmak ve yaymak gayesi ile kurulmuş olan "Purcell Society" tarafından yayımlanmıştır. Bu eser Barok tipi müziğin 20 yüzyılda popüler olarak müzikseverler tarafından tutulması dolayısıyla bu dönemde önce İngiliz ve Amerikan sonra diğer operaevleri repretuvarılarna girmiştir. Ayrıca bu opera eserinin önemli pasajları ve hatta tümü birkaç kez (değişik medya, örneğin LP, tape, casattte, CD, MP3 vb, ile) ses kayıtlarına ve sonra video kayıtlarına alınmıştır.

Hazırlanma ve temsiller
Roller
Orkestra
Bu opera eseri için orijinal olarak hazırlanan partitür notaları orkestrada şu çalgıların bulunmasını içermektedirː 2 blokflüt, 2 obua, 2 trompet, timpaniler, yaylı çalgılar ve klavsen.

Konu özeti
I. Perdeː
Birinci sahne açılışı Titania'nın Oberon'la bir Hint erkek çocuğa kimin sahip olacağı konusunda yaptığı dalaşma sonunda birbirlerinden ayrılmalarından hemen sonraki durumu müziksel olarak ele almaktadır. Titania'nın iki peri hizmetlisi kırsal alanların büyüleyici güzelliğinden bahseden bir şarkıyı söylemeye başlarlar ("Come, come, come, come, let us leave the town (Gel, gel, gel, gel şehri geriye bırakalım.") Kekeleyen Sarhoş Şair sahneye girerek "Fill up the bowl then (O halde kabı ağzına kadar doldur )" içki içme şarkısını söyler. Bu kekeme taklidi yapılmanın bestecinin "Thomas d̊Urfey" i alaya almak için yapıldığı zamanın seyircisi tarafından bilinmekteydi. Fakat aynı zamanda politik güçlü "Elkanah Settle" de kekeme idi ve besteci bu kişiyi alaya almak istemeyeceği sanılmaktaydı. Bunun için kritikler uzun yıllar bu kişiyi alaya almanın, libretto yazarının bu alayı bilmeden düşünmeden yaptığını iddia etmektedirler. Perilerin bilerek alaya aldıkları Sarhoş Şair oradan hemen ayrılmak zorunda kalır.

II. Perdeː
Bu perdenin başında Periler Kralı Oberon Puck'a Demetrius'un gözlerine sevda-suyu serperek onu büyüleyip kutsanmasını emreder. Titania ve perileri mesut bir şekilde dansa başlarlar "Come all ye songsters of the sky . (Ey göğün şarkıcılarının hepsi, hepiniz gelin.)". Gece "Now the Night (Şimdi gece.)", Gizem "Mystery's song (Gizem'in şarkısı)", Gizlilik "One charming night (Bir büyüleyici gece)" ve Uyku "Hush, no more, be silent all (Artık susun tam olarak sessiz durun.)" onları büyüleyip uyuşturup uykuya gönderecek şarkılar söylerler ve uykuya dalanların uykularında güzel rüyalar görmelerini sağlarlar.

III. Perdeː
Bottom eşek başı maskesini takmıştır. Büyü altında olan Titania Bottom'a aşık olur. Bu da Oberon'u çok eğlendirir. Bir Nımf aşka düşmenin zevklerini ve azap çektiren yönlerini ele alan bir aşk şarkısı söyler. Titania ve Bottom birlikte birkaç dansa kalkarlar. Sonra yakında saman döven iki köylü Corydon ve Mopsa'nın birbirlerine biraz aptalca biraz güldürücü laf atmalarını dinleyip eğlenirler.

IV. Perdeː
Titania kendine yapılan büyüden kurtulmaya başlamıştır. Oberon'un doğum gününü kutlamak için kısa bir "divertimento"'ya başlar "Now the Night (Şimdi gece.)" ve "Let the fifes and the clarions (Düdükler ve borular çalınsın. )"ː. Fakat bu perdenin geri kalan zamanında şarkı söyleyenler ölümsüz tanrı Phoebus "When the cruel winter (Ne zaman insafsız kış. )" ve Dört Mevsim (İlkbahar "Thus, the ever grateful spring (Böylece gayet büyük minnetle İlkbahar.)"; Yaz "Here's the Summer (Burada yaz.)"; Sonbahar "See my many coloured fields (Renkli tarlalarımın çoğunu gör. )"; ve Kış "Now Winter comes slowly (Şimdi yavaşça kış geliyor.)" olup bunlar kendi şarkılarını söylerler.

V. Perdeː
Theseus sevgililerin koruda olan maceralarını dinledikten sonra Juno bir düğün kasidesi söylemeye başlar "Thrice happy lovers (Üç katlı mesut aşıklaɾ)". Bunu, bir kadın çok iyi bilinen kederli şarkı olan "O let me weep (Oh. Beni ağlamaya bırak.)" şarkısı ile takip eder. Bir Çinli kadın ve bir Çinli erkek sahneye girerler. Birbirlerinin arkalarından dünyalarının güzelliklerini öven şarkılar söylemeye başlarlarː"Thus, the gloomy world (Böylece, kasvetli dünya.)", "Thus happy and free (Böylece mesut ve hür.)" ve "Yes, Xansi. (Evet Xansi.)". Sahneye gelen diğer iki Çinli kadın Hymen'i çağırırlar. Hymen evliliğin eksizsiz mutluluğu hakkında bir şarkı söyler. Böylece bu opera eserinin teması ile Bir Yaz Gecesi Rüyası eserinin teması birbirine bağlanır ve aynı zamanda bu şekilde Kral William ve Kraliçe Mary'nin evlenme yıldönümü kutlanır.

Seçilmiş müziksel parçalar
"Fill up the bowl then (O halde kabı ağzına kadar doldur )"
"See even night (Geceyi bile gör)"
"I am come to lock all fast (Gayet sıkı kilitlemeye geldim.)"
"One charming night (Bir büyüleyici gece. )"
"Hush, no more, be silent all (Artık susun tam olarak sessiz durun.)"
"If love's a sweet passion (Eğer aşk bir tatlı tutku ise.)"
"Now the Night (Şimdi gece.)"
"Let the fifes and the clarions (Düdükler ve borular çalsın. )"
"When the cruel winter (Ne zaman insafsiz Kış. )"
"Thus, the ever grateful spring (Boylece gayet buyuk minnetle İlkbahar.)"
"Here's the Summer (Burada yaz.)"
"See my many coloured fields (Renkli tarlalarımın çoğunu gör. )"
"Now Winter comes slowly (Şimdi yavaşca Kış geliyor. )"
"Thrice happy lovers (Üç katlı mesut aşıklaɾ)"
"O let me weep (Oh. Beni ağlamaya bırak.)"
"Thus, the gloomy world (Böylece, kasvetli dünya.)"
"Thus happy and free" Böylece mesut ve hür.)"
"Yes, Xansi. (Evet Xansi.)"

Seçilmiş ses ve video kayıtları
Ses kayıtları
Video Kayıtları
Ayrıca bakınız
Opera
Henry Purcell
Bir Yaz Gecesi Rüyası

Kaynakça
Dış kaynaklar
Wood, Bruce ve Pinnock, Andrew (eds) (2010)̠ Henry Purcell: The Fairy Queen Purcell Society Edition Cilt. 12) Londraː Stainer ve Bell
Savage, Roger. "The Fairy-Queen: an Opera" Kaynak Burden, Micheal (ed) (2000) Henry Purcell's Operas, The Complete Texts, Ocxfordː Oxford University Press

Dış bağlantılar
"Opera.Stanford" websitesinde İngilizce libretto metni
"IMSLP Petrucci Muzik Library" websitesinde "The Fairy Queen Z.626 (Purcell, Henry)" müzik kayıt referansları, metin ve partitür notaları
Price, Curtis "The Fairy Queen" Kaynakː L. Macy, (ed) Grove Music Online ;jsessionid=62A625537373C48B85953F23D89B759E