Fon (ekonomi)

Fon, Sermaye Piyasası Kurulunca yetkilendirilmiş kurumların yatırımcılardan topladığı birikimlerle riski dağıtmak amacıyla içerisinde birden çok hisse senedi, devlet tahvili, döviz, değerli maden ya da faiz getirili değerli kâğıt olacak şekilde çeşitlendirerek oluşturduğu portföydür. Yatırımcılar fondaki birikimlerine karşılık bir katılım belgesi alırlar. Faiz fonları, hisse senedi fonları, karışık fonlar ve nesil fonları olarak çeşitlenir. Sermaye piyasalarında büyük işlem hacmine sahip olan bir yatırım enstrümanıdır. Yatırımcıların paralarını bir araya getirerek, bu ortak havuzu profesyonel yöneticilerin belirlediği stratejiler doğrultusunda hisse senetleri, tahviller, para piyasası araçları gibi çeşitli finansal enstrümanlara yatırdığı bir yapıdır. Yatırım fonları, yatırımcılara geniş piyasa erişimi, çeşitlendirilmiş portföy ve profesyonel yönetim avantajları sunar.

Özellikleri
Profesyonel yönetim: Fonlar, deneyimli portföy yöneticileri tarafından yönetilir. Bu sayede yatırımcılar, piyasaları sürekli takip eden uzmanların stratejilerinden faydalanabilir.
Risk dağılımı: Fonlar, yatırımları çeşitli varlık sınıflarına yayarak riski dağıtma imkanı sağlar. Tek bir varlık ya da sektör üzerindeki risk, portföydeki çeşitlilik sayesinde azaltılır.
Likidite: Birçok fon, yatırımcılara istedikleri zaman fonlarını nakde çevirebilme imkânı sunar. Ancak likidite durumu fon türüne göre farklılık gösterebilir.
Erişilebilirlik: Küçük miktarlarla bile yatırım yapılabilmesi, fonların en önemli avantajlarından biridir. Bu durum, geniş kitlelerin finansal piyasalara dahil olmasını sağlar.
Düzenleyici standartlar: Fonlar, faaliyet gösterdikleri ülkenin finansal düzenlemelerine tabi olup, belirli şeffaflık ve raporlama standartlarına uymak zorundadır.

Türleri
Yatırım fonları, yatırım stratejilerine ve yatırım yapılan varlık sınıflarına göre farklı kategorilere ayrılır:

Hisse senedi fonları: Bu fonlar, ağırlıklı olarak hisse senetlerine yatırım yaparlar. Hisse senedi fonları, genellikle yüksek getiri potansiyeli sunar; ancak aynı zamanda yüksek risk içerir. Ekonomik dalgalanmalara karşı duyarlı olmaları sebebiyle, uzun vadeli yatırımcılar tarafından tercih edilir.
Borçlanma araçları fonları: Tahvil fonları, sabit getirili menkul kıymetlere yatırım yapar. Devlet tahvilleri, özel sektör tahvilleri gibi araçlar, bu fonların portföyünde yer alır. Düşük risk ve istikrarlı getiri arayan yatırımcılar için uygun olan bu fon türü, sabit gelir stratejilerini benimser.
Karma fonlar: Karma fonlar, hem hisse senetlerine hem de sabit getirili araçlara yatırım yaparak portföy çeşitliliğini sağlar. Bu yapısı sayesinde, piyasadaki dalgalanmalara karşı dengeleyici bir rol oynarlar.
Para piyasası fonları: Kısa vadeli ve düşük riskli araçlara yatırım yapan para piyasası fonları, yatırımcılara yüksek likidite sunar. Genellikle düşük getiri sağlasa da, yatırımcıların acil nakit ihtiyaçlarını karşılayabilecek bir araç olarak değerlendirilmektedir.

Emeklilik fonu
Emeklilik fonları, bireylerin çalışma hayatları boyunca biriktirdikleri primlerin profesyonel yönetim altında yatırım yapılarak gelecekteki emeklilik dönemlerinde ek gelir sağlaması amacıyla oluşturulan fonlardır. Bu fonlar, uzun vadeli yatırım stratejilerine dayanır ve genellikle düşük riskli, sabit getirili araçlara ağırlık verir.

Gayrimenkul fonu
Gayrimenkul fonları, yatırımcılardan toplanan sermayenin, ticari veya konut amaçlı gayrimenkullere yatırım yapılması suretiyle değerlendirildiği finansal araçlardır. Bu fonlar, doğrudan gayrimenkul alım-satım işlemlerine girmek yerine, profesyonel yöneticiler tarafından yönetilen portföyler aracılığıyla gayrimenkul piyasasına katılım sağlar.

Menkul kıymet fonu
Menkul kıymet fonları, hisse senetleri, tahviller, bonolar ve diğer finansal enstrümanlara yatırım yapan fonlardır. Bu fon türü, genellikle geniş bir yelpazede finansal araçlara yatırım yaparak portföy çeşitliliği ve risk dağılımı sağlar. Menkul kıymetler, yatırımcılara hem sermaye kazancı hem de sabit gelir imkânı sunan araçlar olarak değerlendirilir.

Kaynakça