kaan39/turkish-wikipedia-dataset-clean huggingface dataset:
1613

Olaylar
28 Haziran - Jamestown'dan Virginia'da yetiştirilen tütünün ilk sevkiyatı Elizabeth adlı gemiyle İngiltere'ye gönderildi Tütün, üç haftalık bir yolculuğun ardından İngiltere'ye ulaştı.

Doğumlar
Gu Yanwu, Neokonfüçyüsçü filozof

Ölümler
16 Haziran - Jakob Christmann, Alman doğubilimci (d. 1554)
1612

Olaylar
28 Aralık - Galileo Galilei, Neptün'ü keşfeden ilk astronom oldu, fakat yanlışlıkla onu bir yıldız olarak tanımladı.

Doğumlar
27 Temmuz - IV. Murat (Osmanlı Türkçesi: مراد رابع Murād-i rābi‘), 17. Osmanlı padişahıdır (ö. 1640)

Ölümler
10 Nisan - Cafer Efendizade Mustafa Sunullah Efendi, Osmanlı devlet adamı, şair, müderris, kadı, kazasker ve şeyhülislam
1610

Olaylar
4 Ocak - Sultanahmet Camii'nin temeli atıldı.
7 Ocak - İtalyan astronom Galileo Galilei, Jüpiter'in dört uydusunu (İo, Europa, Ganymede, Callisto) tespit etti.
Orion Nebulası, Nicolas-Claude Fabri de Peiresc tarafından bu yılda keşfedilmiştir.

Doğumlar
7 Mart - Walther Damery, Hollandalı ressam (ö. 1672)
18 Aralık – Charles du Fresne, sieur du Cange, Fransız filolog ve tarihçi (ö. 1688)

Ölümler
11 Mayıs - Matteo Ricci - İtalyan Cizvit misyoneri ve bilim insanı (d. 1552)
18 Temmuz - Caravaggio, İtalyan ressam (d. 1571)
1609

Olaylar
15 Ocak - Dünyanın ilk gazetelerinden biri olan Avisa Relation oder Zeitung, Wolfenbüttel'de (Kutsal Roma İmparatorluğu) yayın hayatına başladı.
31 Ocak - Amsterdam Bankası kuruldu.
25 Ağustos - 1609 - teleskopun icadı (Galileo Galilei, Venedik)(ilk icat 1608 Hollanda'da)

Kuzey Hollanda ve Güney Hollanda (İspanyol Hollandası, bugün Belçika) ayrıldı.

Doğumlar
21 Şubat – Raimondo Montecuccoli, İtalyan general (ö. 1680)
22 Mart - Polonya Kralı II. Jan Kazimierz Waza (ö. 1672)

Ölümler
21 Ocak - Josef Jüst Skaliger, İtalyan asıllı Fransız tarihçi (d. 1540)
1608

Olaylar
Osmanlı Padişahı I. Ahmed, Ramazanoğulları Beyliği'ne son verdi.
İlk çekler Hollanda'da kullanılmaya başlandı.

Doğumlar
Türk gezgin Katip Çelebi
Nakae Tōju ( ), Neokonfüçyüsçü filozof (ö. 1648)

Şubat
6 Şubat - António Vieira

Ağustos
17 Ağustos - Pierre de Fermat : Fransız matematikçi

Ekim
15 Ekim - Evangelista Torricelli, İtalyan fizikçi ve matematikçi

Aralık
9 Aralık - John Milton, İngiliz şair

Ölümler
1607

Olaylar
Ocak - Bakü ve Derbent'teki Osmanlı kaleleri, Safevî şahı I. Abbas'ın desteklediği yerel halk tarafından başlatılan isyanlar sonucu düştü.
9 Ocak - Şah I. Abbas komutasındaki Safevi ordusu Osmanlı'nın elinde bulunan Şamahı'yı kuşattı.
26 Nisan - İngiliz sömürgeciler günümüz ABD'sinde Virginia Cape Henry'de karaya çıktılar ve daha sonra James Nehri boyunca ilerlediler.
14 Mayıs - Jamestown, Virginia, Kuzey Amerika'da ilk kalıcı İngiliz koloni yerleşim yeri olarak kuruldu.
26 Mayıs - 200 silahlı Kızılderili, Jamestown yerleşimine saldırarak İngiliz sömürgecilerine ilk saldırıyı başlattı.
Halley kuyruklu yıldızı, Dünya'nın yakınından geçti. (önceki: 1531 ; sonraki : 1682)

Doğumlar
Ölümler
30 Haziran - Caesar Baronius, kilise tarihçisi ve Katolik mezhep savunucusu (d. 1538)
1606

Olaylar
24 Ocak - Barut Komplosu: Guy Fawkes ve diğer komplocuların Parlamento ve İngiltere Kralı I. James'e karşı komplo kurma suçlamasıyla yargılanmalarına başlandı.
11 Kasım - Zitvatorok Antlaşması imzalandı.

Doğumlar
6 Haziran - Pierre Corneille (ö. 1684)
15 Temmuz - Rembrandt (ö. 1669),
Doğum tarihi bilinmeyenler
Karacaoğlan

Ölümler
31 Ocak - Guy Fawkes veya diğer bilinen adıyla Guido Fawkes, Katolik bir İngiliz askeriydi. Barut komplosu nedeniyle idam edildi (d. 1570)
1605

Olaylar
16 Ocak - Miguel de Cervantes'in Don Kişot romanının ilk bölümü Madrid'de yayınlandı. Batı edebiyat geleneğindeki ilk önemli roman olan bu eser dünya çapında en çok satanlar listesine girmiştir.
13 Nisan - Çar Boris Godunov öldü. Yerine geçen II. Fyodor Rus çarı oldu.
13 Temmuz - Çin'in Hainan eyaletininde 7.5 büyüklüğünde bir deprem meydana geldi. Büyük hasara ve binlerce ölüme neden oldu.
21 Temmuz - Korkunç İvan'ın oğlu olduğunu söyleyen Düzmece Dimitri, Rusya Çarlığı tahtına oturdu.
3 Ekim - Estergon yeniden Osmanlılar'ın eline geçti.
27 Ekim - 3. Babür hükümdarı Ekber Şah, Hindistan'daki Fetihpûr Sikri'de dizanteriden öldü.
3 Kasım - 4. Babür hükümdarı Cihangir, Babür İmparatorluğu tahtındaki 22 yıllık saltanatına başladı.
5 Kasım - Barut komplosu İngiltere'de başarısızlığa uğradı.
Aralık - İlk gazetenin çıkışı (Johann Carolus Relation aller Fürnemmen und gedenckwürdigen Historien, Strazburg, bugün Fransa'da).

Doğumlar
23 Aralık – Tianqi, Çin İmparatorluğu'nun Ming Hanedanı'ndan 15. imparatoru (ö. 1627)
Jean-Baptiste Tavernier, Fransız gezgin ve Hindistan ticaretinin öncülerinden (ö. 1689)

Ölümler
Bağdatlı Ruhi, Türk Divan şairi.
Cığalazade Yusuf Sinan Paşa, Osmanlı sadrazamı
1604

Olaylar
14 Ocak - Kral I. James'in başkanlık ettiği ve Anglikan piskoposlar ile Püriten liderlerin katıldığı Hampton Sarayı Konferansı toplandı. Kral James Onaylı Kitab-ı Mukaddes ve Ortak Dua Kitabı üzerinde değişiklikler yapılması kararı verilir.
Haziran - 1603-1618 Osmanlı-Safevî Savaşı : I. Abbas komutasındaki Safevi ordusu kuşatma sonrasında Erivan'ı Osmanlı İmparatorluğu'ndan aldı.
28 Ağustos - İngiliz-İspanyol Savaşı'nı bitiren Londra Anlaşması imzalandı.
9 Ekim - Kepler Süpernovası (SN 1604) olarak bilinen bir süpernova, ilk olarak İtalya'nın kuzey kesimlerinde gözlendi. 17 Ekim'den itibaren de Johannes Kepler Prag'da bir yıl sürecek gözlemine başladı. 1987'ye kadar başka bir "çıplak gözle" süpernova görülmeyecek. 2022 itibarıyla bu Samanyolu'nda gözlemlenen son süpernovadır.
1 Kasım - William Shakespeare'in Othello tragedyası Londra'daki Whitehall Sarayı'nda ilk kez sahnelendi.
29 Aralık - Tayvan Boğazı'nda meydana gelen 8.1 büyüklüğündeki bir deprem birkaç kişinin ölümüne neden oldu.
Fransa, Kuzey Amerika'daki ilk kolonisi olan Akadya'ya yerleşimlere başladı.

Doğumlar
12 Ağustos - Tokugawa Iemitsu, Tokugawa Hanedanlığı'nın 3. şogunu (ö. 8 Haziran 1651)
3 Kasım - II. Osman, Osmanlı padişahı (ö. 1622)

Ölümler
1603

Olaylar
Mart - Fransız kaşif Samuel de Champlain, Kanada seferine başladı.
24 Mart - İngiltere Kraliçesi I. Elizabeth'in ölümü ve kuzeni İskoçya Kralı VI. James'in İngiltere ve İskoçya'yı tek bir taç altında birleştirmesi.
25 Temmuz - İskoçya Kralı VI. James'in İngiltere Kralı I. James olarak taç giymesi. Büyük Britanya'nın kuruluşu.
17 Ağustos - Dünyanın en eski bilim akademisi olan Accademia dei Lincei, Federico Cesi tarafından Roma'da kuruldu.
20 Aralık - Osmanlı İmparatoru III. Mehmet'in ölümü ve I. Ahmet'in tahta çıkması.
İngiltere'de veba salgını.
Transilvanya'da ayaklanma çıktı.
Johann Bayer, tüm göksel küreyi kaplayan ilk yıldız atlası Uranometria'yı yayınladı.

Doğumlar
Abel Tasman, Hollandalı denizci (ö. 1659)

Ölümler
23 Şubat - Andrea Cesalpino, İtalyan doktor
24 Mart - I. Elizabeth, İngiltere Kraliçesi (d. 1533)
10 Aralık - William Gilbert, İngiliz doktor ve bilim insanı
20 Aralık - III. Mehmet, Osmanlı Padişahı
162. Türk Tümeni

162. Türk Tümeni II. Dünya Savaşı sırasında Alman ordusu içerisinde bulunan askerî birlik. Birlikteki askerler Kafkasya ve Türkistan'dan gelen savaş esirleridir. Savaşın başlaması ile Sovyet ordusuna alınan birçok Türk savaş sırasında esir düşmüş, daha sonra da vatanlarının bağımsızlığı ve esir kamplarının kötü koşullarından kurtulmak için kurulan lejyonlara katılmıştı. Daha sonra neredeyse yok edilen 162. Piyade Tümeni ile bazı Lejyonlar birleştirilmiş, böylece 162. Türk Tümeni oluşturulmuştu. Lejyon askerleri Neuhammer'da eğitilmişlerdi.

Düzen
162. Türk Tümeni Mayıs 1943'te 5 Azerbaycanlı ve 6 Türkistan birliğinin birleşimi ile oluşturuldu. Tümen Ekim 1943'te Kuzey İtalya'ya gönderildi. SSCB işgalindeki diğer bağımsız tümenler içerisinde 162. Türk Tümeni en kalabalık tümendi.

Son
Tümenin büyük kısmı Mayıs 1945'te Padova'da Müttefik kuvvetlere teslim oldu. Tümen teslim olduktan sonra Yalta Konferansı'nda alınan kararların sonucunda Sovyetler Birliği'ne teslim edildi. Esir olan askerler Çanakkale Boğazı üzerinden Odessa'ya götürüldü. Sovyetler Birliğine teslim edilen askerlerin birçoğu yakalandıkları anda vatana ihanet suçundan dolayı kurşuna dizildiler, çok az kısmı ise Sibirya'daki çalışma kamplarında 20 yıl çalışmaya mahkûm edildiler.

Ayrıca bakınız
Doğu lejyonları
Nazi Almanyası'nda yabancı gönüllü birlikleri (SSCB doğu halkları)

Kaynakça
162173 Ryugu

162173 Ryugu, yaklaşık bir kilometre çapında olan Apollo grubunun yakın Dünya nesnesi ve tehlikeli olabilecek cisim olarak sınıflandırılmış bir asteroittir. 1999'da LINEAR tarafından keşfedilmiş olup adını Ryūgū-jō'dan almaktadır. Çapı yaklaşık 900 metre (3.000 ft) olan bu cisim, nadir spektral tip Cb'ye sahip karanlık bir nesnedir ve hem C tipi asteroit hem de B tipi asteroit özelliklerine sahiptir. Haziran 2018'de Japon uzay aracı Hayabusa 2 asteroide ulaştı. Ölçümler yaptıktan ve örnekler aldıktan sonra Hayabusa 2, Kasım 2019'da Ryugu'dan Dünya'ya döndü ve örnek kapsülünü 5 Aralık 2020'de Dünya'ya geri getirdi. Örnekler, urasil (RNA'daki dört bileşenden biri) ve B3 vitamini gibi organik bileşiklerin varlığını gösterdi.

Kaynakça
Bibliyografi
1603'te Osmanlı İmparatorluğu

1602'de Osmanlı İmparatorluğu ←→ 1604'te Osmanlı İmparatorluğu
Bu sayfada 1603 yılında (hicri 1011 – 1012) Osmanlı İmparatorluğu'nda yaşanan olaylar yer alır.

Görevde
Padişah - I. Ahmed
Sadrazam - Yemişçi Hasan Paşa

Olaylar
23 Eylül - Ezbend Muharebesi'de Osmanlı ordusu I. Abbas komutasındaki Safevî ordusuna yenildi.
21 Ekim - Tebriz Kuşatması: Safevî ordusu Tebriz Kalesi'ni Osmanlı'dan aldı.
26 Ekim - Safevî ordusu Nahçıvan'ı aldı.
Başını Güzelce Mahmud Paşa'nın çektiği kapıkulu sipahileri padişaha devlet içinde yaşanan huzursuzluk ve adaletsizlikleri ayak divanında ilettiler. III. Mehmed, iki saray ağasını idam ettirdi. Sipahiler ardından sadrazamın da azledilmesine dair fetva aldılar. Durumu haber alan Yemişçi Hasan Paşa yeniçerileri arkasına alarak sipahileri İStanbul içinde yakalayarak öldürttü.
21 Aralık - III. Mehmed'in ölümü üzerine Osmanlı tahtına oğlu I. Ahmed geçti.

Devam eden olaylar
1593-1606 Osmanlı-Avusturya Savaşı
Celâlî isyanları

Doğumlar
Ölümler
Haziran - Şehzade Mahmud, Padişah III. Mehmed'in oğlu (idam)
20 Aralık - III. Mehmed, 13. Osmanlı Padişahı
161. Filo

161. Filo Komutanlığı "Yarasa/Kartal", Bandırma'daki 6. Ana Jet Üssü'nde bulunur. 181. Filo ile birlikte, Türk Hava Kuvvetleri'nde LANTIRN sistemini kullanabilen iki filodan biridir. Bu nedenle LANTIRN Filo olarak da bilinirler.

Filo tarihi
161. Filo'nun başlangıçı 1943’de oluşturan 1. Tayyare Taburu’na dayanır. 1. ve 2. Tayyare Bölükleri’nden oluşan tabur, 31.03.1951 tarihli uygulama ile 161. Filo adını almıştır.

1943-1992 yılları arasında sırasıyla: Curtiss P-40, Spitfire Mk.V/Vb/IX, P-40D, F-84G, F-5A, F-104G/F model uçakları kullanan 161. Filo; 26 Nisan 1991’de F-104G uçuşlarını durdurmuş ve filo personeli F-16 uçağı için oryantasyon eğitimine tabi tutulmuştur.19 Haziran 1992’de dönemin Hava Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Siyami Taştan’ın katıldığı bir törenle 161. Filo'da F-16 uçağı dönemi başlamıştır.

LANTIRN ekipmanının Türk Hava Kuvvetleri bünyesine kazandırılması ve F-16C/D Blok 40 uçakların LANTIRN uygulamasına uygun olmaları nedeniyle 1993 yılında filo bünyesinde gerekli çalımalara başlanmış ve 1 Temmuz 1994 tarihinde LANTIRN eğitiminin tamamlanmasıyla 161. Filo LANTIRN yetenekli ilk Türk Filosu olmuştur. AN/AAQ-13 seyrüsefer ve AN/AAQ-14 hedefleme podlarıyla F-16 Block 40 uçakları 161. Filo bünyesinde LANTIRTN görevlerine başlamıştır. Ayrıca 8 Haziran 2004 tarihinde gerçekleştirilmiş olan Gece Görüş Gözlüğü Uygulaması (GGG) ile de 161. Filo Türkiye'de bir ilki gerçekleştirmiştir. 161. Filonun bir diğer özel yanı da Türk Hava Kuvvetleri'nde iki çağrı kodu kullanan tek filo olmasıdır. Gündüz uçuşlarında "Kartal", gece uçuşlarında ise "Yarasa" çağrı kodu kullanılır.

161. Yarasa/Kartal Filo, günümüzde F-16 Block 40TM ve F-16 Block 50+ uçaklarıyla Ege Bölgesi'nde önleme uçuşları ve sınır ötesi harekâtlarda üstün hassasiyetle saldırı yeteneğiyle Hava Kuvvetlerinin aktif bir unsurudur.

Kaynakça
162. Filo

162. Filo Komutanlığı "Zıpkın", Bandırma'daki 6. Ana Jet Üssü'nde bulunur. 161. Filo ile birlikte üsteki iki F-16 filosundan biridir.
Filo, Temmuz 2018'den 2022 ortalarına kadar deaktif durumda kalmış ve bu dönemde uçaklarını 161. Filoya devretmiştir. 2022 yılında filo yarı-aktif şekilde tekrar faaliyete geçmiştir fakat pilot açığı nedeniyle uçaklarını yine diğer filoyla ortak kullanmıştır. 2025 yılına gelindiğinde filo 161. Filodan bağımsız olarak tekrardan faaliyete geçmiştir.

Kaynakça
1653

Olaylar
23 Şubat - Batı Anadolu'daki depremde, Denizli, Nazilli, Tire ve Uşak'ta evler yıkıldı, binlerce kişi öldü veya yaralandı.
15 Aralık - Hükûmet Senedi adlı çağdaş tarihin ilk yazılı anayasası İngiliz Milletler Topluluğu Parlamentosu tarafından kabul edildi.

Doğumlar
Ocak
Şubat
Mart
Nisan
Mayıs
Haziran
Temmuz
Ağustos
Eylül
1 Eylül - Johann Pachelbel, Alman besteci (ö. 1706)

Ekim
Kasım
Aralık
Ölümler
25 Ekim - Theophraste Renaudot, Fransız gazeteci
1651

Olaylar
Mevcut Şeriye Sicillerine göre Karahisar'ın başına "Afyon" kelimesi ilk kez 1651 yılında gelmiş ve o günden bu yana "Afyonkarahisar" adı ile anılır olmuştur.
Dünyanın en uzun sürecek savaşı Hollanda ile Scilly Adaları arasında Üçyüz otuz beş yıl savaşı başladı.

Doğumlar
Hanili Ahmet-ünlü Mem u Zin adlı eserin yazarıdır

Ölümler
Kösem Sultan,Osmanlı padişahı I. Ahmet'in eşi. IV. Murat ve İbrahim'in annesi Valide Sultan. Osmanlı saltanat naibesi.
1647

1647 (MDCXLVII) salı günü başlayan bir yıldır.

Olaylar
7 Ocak - Westminster Meclisi, iman ikrarı konulu yeni metinler üretmek için toplandı.

Doğumlar
22 Ağustos - Denis Papin, Fransız fizikçi ve kâşif (ö. 1712)
Pierre Bayle, Fransız filozof (ö. 1706)

Ölümler
14 Ocak - François L'Anglois, Fransız sanatçı (d. 1589)
1643

Olaylar
21 Ocak - Abel Tasman Tonga adasını keşfeder.
6 Şubat - Abel Tasman Fiji adalarını keşfeder.
14 Mayıs - XIV. Louis tahta geçer.
14 Haziran - Avustralya keşfedildi.
25 Aralık - Christmas Adası ilk kez Doğu Hindistan Şirketi kaptanı William Mynors tarafından görüldü.

Doğumlar
4 Ocak - Isaac Newton, İngiliz fizikçi, matematikçi, astronom, mucit, filozof ve simyacı (ö. 1727).
25 Şubat - II. Ahmet, Osmanlı padişahı
12 Ağustos - VI. Afonso, Portekiz kralı
14 Ekim - I. Bahadır Şah, Babür Devleti hükümdarı

Ölümler
8 Ocak - Galileo Galilei, İtalyan fizikçi, matematikçi, gökbilimci ve filozof (d. 1564).
4 Nisan - Simon Episcopius, Hollandalı teolog (d. 1583).
14 Mayıs - XII. Louis, Fransa kralı (d. 1601).
21 Eylül - Hong Taiji, Çin imparatoru (d. 1592).
3 Kasım - Paul Guldin, İsviçreli astronom ve matematikçi (d. 1577).
29 Kasım - Claudio Monteverdi, İtalyan besteci (d. 1567).
30 Aralık - Giovanni Baglione, İtalyan ressam ve sanat tarihçisi (d. 1566).
Pedro de Oña, Şilili şair
1641

Olaylar
Doğumlar
Ocak
Şubat
Mart
Nisan
Mayıs
Haziran
Temmuz
Ağustos
Eylül
7 Eylül - Tokugawa Ietsuna, Tokugawa Hanedanlığı'nda 1651 ve 1680 yılları arasında hüküm süren 4.şogun (ö. 1680)
Ekim
Kasım
Aralık
Ölümler
15 Nisan – Domenico Zampieri, İtalyan ressam (d. 1581)
Andrés López Polanco, İspanyol Barok dönemi ressamı
1640

Olaylar
Portekiz, İspanya'dan bağımsızlığını îlân etti.

Doğumlar
Robert Hubert
Abdullah Abdi Himmetzade, Osmanlı Devleti mutasavvıf ve şair (ö. 1710)

Ölümler
? - Hezarfen Ahmet Çelebi - İlk uçan insan (d. 1609)
8 Şubat - IV. Murat (Osmanlı Türkçesi: مراد رابع Murād-i rābi‘), 17. Osmanlı padişahı (d. 1612)
1633

Olaylar
Lagâri Hasan Çelebi roketle dikey uçuşu başarıyla gerçekleştirmiş ilk insan olan Türk bilgini.
Büyük İstanbul Yangını yaşandı ve tütün yasaklandı.- 2 Eylül
Doğumlar
Ocak
Şubat
23 Şubat - Samuel Pepys, İngiliz yönetici bürokrattır
Mart
Nisan
Mayıs
Haziran
1 Haziran - Geminiano Montanari, İtalyan gök bilimci, deneysel bilim savunucusu ve mercek yapımcısı
16 Haziran - Jean de Thévenot, Fransız Doğu gezgini
Temmuz
Ağustos
Eylül
8 Eylül - IV. Ferdinand, 1646'da Bohemya Kralı, 1647'de Macaristan ve Hırvatistan Kralı ve 31 Mayıs 1653'te Romalıların Kralı (ö. 1654)

Ekim
Kasım
Aralık
Ölümler
Jacopo Peri
1632

Olaylar
Galileo "İki Kainat Sistemi Üzerine Konuşmalar" adlı eserini yayımladı.
Hezarfen Ahmet Çelebi yaptığı kanatlar ile ´ilk uçuşu´ gerçekleştirdi.

Doğumlar
29 Ağustos - John Locke, İngiliz filozof (ö. 1704)
20 Ekim - Christopher Wren, tasarımcı, gök bilimci, geometri uzmanı ve mimar (ö. 1723)
31 Ekim - Johannes Vermeer (ya da Jan Vermeer), Hollandalı ressam (ö. 1675)
24 Kasım - Spinoza, Hollandalı ahlak felsefecisi (ö. 1677)
28 Kasım - Jean-Baptiste Lully, besteci, kemancı ve balet (ö. 1687)
tarihi bilinmeyen
Antoine Benoist, Fransız ressam ve heykeltıraş (ö. 1717)

Ölümler
1 Ocak - Giovanni Battista Agucchi, İtalyan din adamı, Papalık diplomatı ve sanat teorisi üzerine yazan bir yazar (d. 1570)
30 Nisan - III. Zygmunt Waza, Polonya kralı (d. 1566)
23 Ekim - Giovanni Battista Crespi, İtalyan ressam, heykeltıraş ve mimar (d. 1573)
6 Kasım - II. Gustaf Adolf, İsveç hükümdarı (d. 1594)
12 Kasım - James Law, Glasgow başpiskoposu (d. y. 1560)
17 Kasım - Gottfried Heinrich Graf zu Pappenheim, Roma İmparatorluğu mareşali (d. 1594)
17 Kasım - Pierre Richer de Belleval, Fransız botanikçi (d. 1564)
1630

Olaylar
2 Ocak - Veba İtalya'ya yayılmaya başlarken, Torino'daki bir ayakkabıcıda ilk hıyarcıklı veba vakası görüldü.
5 Ocak - Çin'in Ming hanedanı hükûmetinin Portekizli askeri danışmanlarından oluşan bir ekip Zhuozhou'ya geldi. Gonçalo Teixeira Corrêa liderliğindeki ve tercüman João Rodrigues'in eşlik ettiği grup, Vali Sun Yuanhua'nın birliklerine modern topların kullanımı konusunda eğitim vermeye başladı.
22 Şubat - Bir Kızılderili olan Quadequine, İngiliz sömürgecilere patlamış mısırı tanıttı.
4 Mayıs - Osmanlı Sadrazamı Gazi Hüsrev Paşa, Kermanşah yakınlarındaki Mahideşt'te yapılan savaşta İran kuvvetlerini bozguna uğrattı.
17 Mayıs
İtalya'da ilk veba vakası Milano'da bildirildi. 1631 yılının sonuna gelindiğinde, 250.000 nüfuslu şehirde 186.000 kişi ölecek ve nüfusunun neredeyse dörtte üçü veba nedeniyle kaydedilecektir.
İtalyan gök bilimciler Niccolò Zucchi ve Daniello Bartoli, Jüpiter gezegenindeki kuşakları gözlemleyen ilk bilim adamları oldular.
29 Mayıs - Villabuona Muharebesi: İtalya'da Lombardiya'da yapıldı ve Kutsal Roma İmparatorluğu ordusundan Matthias Gallas'ın saldırısında 4.000'den fazla Fransız ve Venedik askeri öldürüldü.
Tarihi bilinmeyen
Paramaribo (günümüz Surinam) ilk kez İngilizler tarafından sömürgeleştirildi.
Hindistan'da 1630-32 Dekkan Kıtlığı başladı. Bittiğinde yaklaşık iki milyon kişi ölmüştür.
Babür İmparatorluğu'nda, Şah Cihan'ın Lahor Kalesi'ndeki İnci Camii yapımına başlandı . (1635'te tamamlanmıştır).

Doğumlar
19 Şubat - Shivaji, Hint kral, Maratha İmparatorluğu'nun kurucusu (ö. 1680)
Ekim - Isaac Barrow, İngiliz matematikçi
Kaibara Ekken ( ), Neokonfüçyüsçü filozof (ö. 1714)

Ölümler
15 Kasım - Johannes Kepler, Alman astronom, fizikçi ve matematikçi (d. 1571).
1629

Olaylar
30 Temmuz - Napoli'de (İtalya) deprem: 10.000 kişi öldü.

Doğumlar
14 Nisan - Christiaan Huygens, Hollandalı gök bilimci, matematikçi ve fizikçi (ö. 1695)
17 Ağustos - III. Jan Sobieski, Polonya kralı (ö. 1696)

Ölümler
19 Ocak - I. Abbas veya Büyük Abbas, Safevî Hanedanından Safevi şahı (d. 1571)
30 Ocak - Carlo Maderno, erken barok mimarlığının oluşmasında önemli rol oynayan İtalyan mimar (d. 1556)
3 Ekim - Giorgi Saakadze, 1484-1762 yılları arasında Tiflis merkezli olarak hüküm süren Kartli Krallığı'nda 17. yüzyılda etkili olmuş Gürcü siyasetçi ve komutan (d. c. 1570)
? - Kayserili Halil Paşa 1616-1619 tarihleri arasında, I. Ahmed saltanatının son döneminde, I. Mustafa'nın ilk saltanatında ve II. Osman saltanatının ilk döneminde iki yıldan biraz fazla bir süre ve daha sonra IV. Murad saltanatı döneminde 1626-1628 tarihleri arasında bir buçuk yıla yakın bir süre olmak üzere, iki kez toplam üç yıl yedi ay yedi gün sadrazamlık yapmış devlet adamı (d. ?)
? - III. Mehmed Giray, Kırım Hanı (d. 1584)
1628

1628 (MDCXXVIII) cumartesi günü başlayan bir artık yıldır.

Olaylar
25 Ocak - Şah Cihan Babür İmparatoru oldu.

Doğumlar
10 Mart - Marcello Malpighi, İtalyan biyolog ve hekim (ö. 1694)

Ölümler
8 Haziran - Rudolph Goclenius, Alman filozof (d. 1547)
30 Eylül - Fulke Greville, İngiliz yazar (d. 1554)
16 Ekim - François de Malherbe, Fransız şair ve eleştirmen (d. 1555)
16 Kasım - Paolo Quagliati, İtalyan besteci (d. 1555)
1627

Olaylar
İzlanda Seferi: Osmanlı denizci/korsanlarının İzlanda'ya 15 parçalık bir donanma ile akını ve güney kıyısındaki Vestmannaeyjar adasını yağmalayıp yüzlerce esirle Cezayire geri dönmeleri.
Doğumlar
25 Ocak - Robert Boyle, İrlandalı doğa filozofu, kimyager, fizikçi ve kâşif (ö. 1691).
? - Turhan Hatice Sultan (ö. 1683)

Ölümler
1626

Olaylar
11 Şubat - Etiyopya İmparatoru Susenyos ve Patriği Afonso Mendes, Etiyopya Kilisesi üzerinde Roma Piskoposluğu'nun üstünlüğünü ve Katolikliğin Etiyopya'nın resmi dini olduğunu ilan ettiler.
30 Mayıs – Çin'in Pekin kentindeki Wanggongchang Patlamasında bir barut fabrikasında meydana gelen patlama şehrin bir bölümünü yok etti ve 20.000 kişiyi öldürdü.
28 Haziran - Çin'in Lingqiu ilçesinde 7,0 büyüklüğünde bir deprem meydana geldi ve 5.200 kişi öldü.
tarihi belirsiz
1626 grip salgını Asya'da başladı, ardından Avrupa, Afrika, Kuzey ve Güney Amerika'ya yayıldı.

Doğumlar
22 Temmuz - Sabetay Sevi, Yahudi din adamı

Ölümler
9 Nisan - Sir Francis Bacon, Rönesans döneminde yaşamış İngiliz yazar, filozof ve bilim insanı (d. 1561)
11 Nisan - Marino Ghetaldi, Ragusalı bilim insanı (d. 1568)
21 Eylül - François de Bonne de Lesdiguières, Fransız general (d. 1543)
30 Eylül - Nurhaci, Qing Hanedanı'nın kurucusu (d. 1559)
165

Olaylar
5 milyon civarında kişinin ölümüne sebebiyet veren Antoninus vebası başladı.
Marcus Aurelius Takı yapıldı.

Doğumlar
7 Mayıs - Julia Maesa, Roma İmparatoru Elagabalus'un büyük annesi (ö. 224)
tarihi bilinmeyen
Macrinus, Roma imparatoru (ö. 218)

Ölümler
Appianus, Yunan tarihçi (d. 95)
Chadae, Koguryo Krallığı'nın yedinci hükümdarı (d. 71)
Pergrinos Proteus, Yunan filozof (d. 100)