kaan39/turkish-wikipedia-dataset-clean huggingface dataset:
Batı Ulusal Azınlıkları Komünist Üniversitesi

Batı Ulusal Azınlıkları Komünist Üniversitesi ( ), Sovyetler Birliği'nde bir üniversite idi. 28 Kasım 1921 tarihinde Moskova'da kurulmuş olup Halk Komiserleri Konseyi'nin kararnamesi ve Rusya'nın batı bölgelerinden ve Volga Almanlarından parti kadrolarını eğitmekle görevliydi. Üniversitenin ilk rektörü, üniversiteye daha sonra adını veren Polonyalı komünist Julian Marchlewski'ydi.

1929-1930'da Orta Avrupa, İskandinavya ve Balkan ülkelerinin ve İtalya'nın komünist partilerinin temsilcilerini kabul etmeye başladı. "Kardeş" komünist partilerin yedek kadrolarının hazırlanması ve eğitimi için uluslararası bir okula dönüştü ve en iyi siyasi göçmenlerin 2-3 yıllık özel bir programda eğitim görmesini amaçlıyordu. Daha sonra kendi ülkelerinde çalışmaya gönderileceklerdi. Zaten Sovyetler Birliği, Moskova'da yaşayan siyasi göçmenler için KUNMZ, kendi ülkelerinin KP tarihi, kitle çalışması ve parti inşası gibi özel konuları incelemek üzere gece kursları düzenledi.

KUNMZ, Komünist Enternasyonal Sekreterliği Yürütme Komitesinin 7-8 Mayıs 1936 tarihli kararının ardından feshedildi.

Kaynakça
Batı edebiyatı

Batı edebiyatlarının temelini Yunan ve Latin edebiyatı oluşturur. Yunan edebiyatı'nda İlyada ve Odysseia destanlarıyla Homeros, trajedileriyle Aiskhylos, Sophokles ve Euripides, komedileriyle Aristophanes, tarih eserleriyle Herodotos, felsefe eserleriyle Eflatun, Aristoteles, fablleriyle Ezop kendinden sonrakileri etkilemiştir. Yunan edebiyatı MÖ 2. yüzyılda biter.

Latin edebiyatı ise Yunan edebiyatının bitiminde başlar. Söylev dalında Cicero, pastoral, epik ve lirik şiirde Vergilius yetişmiştir. Bu şairin ayrıca Aeneis adlı ünlü bir destanı vardır. Satirik ve didaktik şiirde Horatius tanınır. Felsefe ve trajedide ise Seneca kalıcı eserler bırakmıştır.

Bu dönemden sonra Avrupa'da yaklaşık 100 yıllık bir karanlık devir başlar. Bu dönem içinde kayda değer pek bir edebiyat çalışması görülmez. Bu sessizlik Rönesans devriyle sona erer. Rönesans'ın beşiği İtalya'da 13. yüzyılda Dante ortaya çıkar ve İtalyan dilini bir edebiyat dili haline getirir.

Dante'nin en önemli eseri İlahi Komedi'dir. Eser öbür dünyada Dante'nin yaptığı 7 günlük seyahati anlatır. Cennet, Cehennem ve Araf'tan bahseder. Dante ayrıca Beatrice adlı sevgilisi için yazdığı şiirlerle tanınır. O, bu ismi bir sembol haline getirmiştir.

Rönesans döneminde ayrıca lirik şiirleriyle tanınan Petrarca ve küçük hikâye türünün kurucusu Boccaccio, Avrupa edebiyatının temelini oluşturur. Rönesans döneminin destan türündeki en büyük yazarı ise Kurtarılmış Kudüs adlı eserin yazarı Tasso'dur.

İtalyan edebiyatındaki bu parlak dönemden sonra Fransız edebiyatı etkisini göstermeye başlar ve 20. yüzyılın sonlarına doğru süren edebiyatın merkezi Fransa olur. Fransız edebiyatı, Klasisizm döneminden önce, Hümanizm adı verilen bir hür düşünce ortamı yaşamıştır. Özellikle Montaigne denemeleriyle, Ronsard şiirleriyle, Rabelais ilk roman denemeleriyle yeni bir anlayışın sinyallerini vermiştir. Bundan sonra birbirini izleyen edebiyat toplulukları, edebiyatın akımlarını oluşturmuştur.

Edebiyat akımları
Batı edebiyatındaki akımlar;
Klasisizm
Romantizm
Realizm
Naturalizm
Parnasizm
Sembolizm
Fütürizm
Dadaizm
Sürrealizm
İzlenimcilik
Hümanizm
Ekspresyonizm
Kübizm
Egzistansiyalizm
Batı Yorkshire

Batı Yorkshire ( ), Birleşik Krallık'ın İngiltere ülkesinin Yorkshire ve Humber bölgesinde 1974-1989 döneminde iki seviyeli bir metropolitan kontluk ve 1989'dan sonra da bir törensel metropolitan kontluktur. 1974'te kurulduğu zaman merkezi Leeds olması düşünülmüşken, o tarihte ilga edilen "West Riding Yorkshire Kontluğu" idari binalarına yerleşmiş ve böylece merkezi Wakefield olmuştur. Ama 1989'da "Batı Yorkshire Metropolitan Kontluğu" lağvedilince bu idare binaları "Wakefield Şehri Metropolitan Yerel Bölgesi" idaresine devredilmiştir.

"1972 Yerel İdare Kanunu" ile hukuksal olarak 1974'te fiilen birinci seviyeli metropoliten kontluk ve yetkileriyle kurulmuştur. Bu stratejik yerel idarenin altında ikinci seviyede yerel idare olan Bradford Şehri, Leeds Şehri, Wakefield Şehri, Calderdale Metropoliten Borough ve Kirklees Metropoliten Borough metropoliten bölgeleri bağlı olarak bulunmaktaydı. 1986'da Margaret Thatcher Muhafazakâr Parti hükûmeti birinci seviyede metropoliten kontlukların (bu arada "Batı Yorkshire"'in) meclis ve idarelerini lağvetmiştir. Metropoliten bölgelerdeki yerel idare sistemi eski "ikinci seviyedeki metropoliten bölgeler"'in statüleri "bağımsız tek seviyeli metropoliten yerel idare bölgesi"ne değiştirilmiştir. Ve bu şekil hâlen yürürlüktedir. "Batı Yorkshire Metropoliten Kontluğu" yerel idare bakımdan lağvedilmiş bulunmakla beraber, hukuken tamamıyla ortadan kaldırılmamıştır. Özellikle geleneksel olarak ve 1997'den itibaren "1997 Lieutenancies Act" adli kanunla, kraliçeyi ilgilendiren idare ve merasimlerde törensel kontluk olarak yürütülmektedir ve Kraliçe tarafından tayin edilen "Kraliçe Temsilcisi Lord (Lord Lieutenant)" ve "Yüksek Şerif" unvanlı idarecileri bulunmaktadır.

Coğrafya
Törensel Batı Yorkshire Kontluğu Derbyshire, Greater Manchester, Lancashire, Kuzey Yorkshire ve Güney Yorkshire törensel kontlukları ile komşudur:



İdari yapılanma
Törensel Batı Yorkshire altında bulunan yerel idareler 1972-1986 arasında metropoliten bölge olarak ikinci seviyede yerel idare iken 1986'dan sonra tek-seviyeli yerel idare olmuşlardır. Batı Yorkshire Törensel Kontluğu'nun bir özelliği bu tek seviyeli metropoliten idarelerinden üçünün (Leeds Şehri, Wakefield Şehri ve Bradford Şehri), ayrıca "Şehir" şerefsel unvanı taşımakta olması ve bu nedenle isimlerinin "metropoliten yerel bölge/borough" değil, merkezlerinde bulunan şehir anısına "Şehir" olmaktadır.



Bu törensel kontluk içinde bulunan tek seviyeli metropoliten bölge ve şehirler içinde bulunan önemli yerleşkelerin bir listesi şöyle verilebilir:



Ekonomi
Batı Yorkshire Törensel Kontluğu'ndaki cari fiyatlarla gayrisafi toplam katma değer ve önemli sektörlerin gayrisafi katma değerleri şu tabloda gösterilir.



Resimler

Batı Yorkshire



Notlar
Kaynakça
Ayrıca bakınız
Yorkshire ve Humber
Aberford

Dış bağlantılar
Batı Zhou Hanedanı

Batı Zhou Hanedanı ( ), MÖ. 1046-771 yılları arasında Zhou Hanedanı'nın bir parçası olan hanedanlıktı.

Zhou Hanedanı'nın ilk oluşmuş uygarlığı "Batı Zhou" adını taşımaktaydı. "Batı Zhou" Hanedanı nispeten gelişmiş toplum olup tarım gelişmiş, tarım aletleri geliştirilmiş ve birçok tarım bitkileri yetiştirilmeye başlanmıştır. Bu dönemde ayrıca çok sayıda sanat ve kültürel yapılar, ayrıca felsefe, siyaset ve tarih eserler meydana gelmiştir.

Dış bağlantılar
Batı feminizmi

Batı feminizmi, toplumsal hayata eşit erişimin yanı sıra cinsiyet eşitliği haklarını savunan kadınları özgürleştirme hareketidir. Toplumsal cinsiyet eşitsizliğinin dengelenmesi, kadınların ötekileştirilmesin önüne geçilmesi ve kadınların toplumsal hayatın içindeki haklara erişiminin eşitliğini savunur. Doğu'da Batı feminizmi genellikle burjuva davranışların öne çıkması nedeniyle reddedilir.

Kaynakça
Özel

Genel
Batı Yunanistan Senatosu

Batı Yunanistan Senatosu, Batı Yunanistan Meclisi tarafından 9 Kasım 1821 tarihinde Messolonghi'de birkaç ay önce ayaklanan Batı Yunanistan için geçici bir yönetim rejimi olarak oluşturulan siyasi-idari teşkilata verilen isimdir.

Örgüt üyeleri, Alexandros Mavrokordatos başkanlığında bir senato oluşturmuşlardır.

Batu Yunanistan Senatosu, 1821 Yunan Devrimi'nde Yunanistan'ın isyan eden bölgelerini yönetmek için oluşturulan üç örgütten biriydi (diğer ikisi Peloponez Senatosu ve Doğu Yunanistan'ın Areios Pagos'udur).

3 Mart'ta Batı Yunanistan Senatosu ilan edildi ve aşağıdaki üyeler tarafından imzalandı:

Georgios Praidis
Panos Galanis
Christakis Staikos
Anagnostis Karagiannis
Antonios Anastasiou
Ioannis Trikoupis
George Kanavos
Mitsos Frangoulis
Makrisigounas
N. Luriotis (Genel Sekreter, Bölge Bakanı)
Ivos Rigas (Savaş Bakanı)

Aşağıdaki dokuz üye Batı Yunanistan Senatosu'na seçildi:

Prens Alexander Mavrokordatos
Panos Galanou (Panos Galanis yukarıda bahsedilmiştir)
Georgios Mavromatis ortogr.
Georgakis Mavrommatis
Christakis Staikos
Antonios Anastasiou
Konstantinos Logothetis
Ioannis Trikoupis
Mitzios Fragoulis (yukarıda Mitsos Fragoulis'ten bahsedilmektedir)

Aşağıdakiler başka yerlerde de belirtilmiştir:

Konstantinos Karapanos
Georgios Praidis
Alexakis Vlachopulos

Kaynakça
Batı ova gorili

Batı ova gorili (Gorilla gorilla gorilla), Batı gorilinin (Gorilla gorilla) bir alttürüdür.

Dağın birincil, ikincil ormanlarında veya bataklıklarda yaşamaktadır. Angola, Kamerun, Orta Afrika Cumhuriyeti, Kongo Cumhuriyeti, Ekvator Ginesi ve Gabon'da dağılmış durumdadır. Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nde nesilleri tükenmiştir.

Hakkında
Batı ova gorili batı nehir gorilinden daha küçüktür. erkek gorilin yüksekliği 1.8 m, vücut ağırlığı 140 kg'a kadar çıkıyor. Dişi gorilin yüksekliği 1.5 m, ağırlığı 70 kg.

Bir aile grubunun yaşam alanı 3 ila 18 km² arasında değişir. Goriller topraklarının sınırlarını korumazlar ve bu nedenle diğer gruplarla kesişirler. Gün boyunca, hayvanlar 0,3-1,8 km yolu aşıyorlar. Grup, bir baskın erkek ve yavruları ile 5-7 dişiden oluşur. Ayrıca baskın olmayan birkaç erkek olabilir.

9-10 yaş arası oldukça yavaş çoğalırlar. Bir kadın her 5 yılda bir yavrusunu doğurur.

Güvenlik durumu
1980'li yıllardaki araştırmalar, Ekvator Afrika'sında yaşayan batı ova gorillerinin sayının 100 bin olduğu bulundu. Bugüne nüfus 50.000'e düşmüştür. Bununla birlikte, 2006-2007'de, Tele Gölü alanında, 100 binden fazla kayıtlı olmayan goriller bulunmuştur. Bundan sonra, batı ova gorillerinin toplam nüfusu 150.000-200.000 götürüldü. Bununla birlikte, ormansızlaşma ve kaçak avlanma nedeniyle zayıf kalmaktadırlar.

Dünyadaki hayvanat bahçeleri, bu alttürlerden 550 gorili içeriyor.

Kaynakça
Batı hoolok gibonu

Batı hoolock şebeği (Hoolock hoolock), Hylobatidae ailesinden bir primattır. Assam, Mizoram, Bangladeş ve Myanmar'ın Chindwin Nehrinin batısında bulunur.

Sınıflandırma
Mootnick ve Groves, hoolock şebeklerini Bunopithecus ailesinden değil, Hoolock ailesinden olarak sınfladırdı. Bu aile, önceden alt sınıf olduğu düşünülen 3 türü barındırdığı için eleştiriliyordu: Hoolock hoolock, Hoolock leuconeds ve Hoolock tianxing. Sonra bu üç türle beyaz elli şebekler arasında, bonobo ve şempanzeler.den daha büyük bir evrimsel farklılık tespit edildi.

Sesleri
Diğer şebekler gibi, çift hoolock şebekleri de yüksek, ince bir ses çıkarırlar. Bu sesi duyan ailenin diğer bireyleri de çağrıya katılır ve birlikte ses çıkarırlar. Diğer bazı şebek türlerinin aksine erkek bireyler de çağrının son aşamasına katılır.


Doğal ortamlarıı
Hindistan'da ve Bangladeş'te bitişik kanopilerde, genş yapraklı ve ıslak yeşil ormanlarda bulunabilir. Batı hoolock şebekleri, tohumların dağılması için önemlidir. Çünkü olgun meyve, yaprak ve çiçek yerler.

Koruma
Vahşi doğada batı hoolock şebekleri için sayısız tehlike vardır, şu an hayatta kalmaları sadece insan faaliyetlerine bağlıdır. Doğayı insanların tahrip etmesi, çay üretimi için ormanın temizlenip işlenmesi, yar ve yak tarımı, yemek ve tıp için avlanması, ticaretinin yapılması ve ormanların azalması tehlikelerden bazılarıdır. düşmüştür. 2009 yılında nesli en çok tehlikle altında olan 25 primat arasında girmesine rağmen sonraki yayımlarda listeden düştü.

Beslenme
Hoolock şebekleri çoğunlukla çeşitli meyveler, bazı yapraklar, çiçekler ve böceklerle beslenirler.

Ayrıca bakınız
Lawachara Milli Parkı

Kaynakça
Batı kıyafet kodları

Batı kıyafet kodları, Batı kültüründe farklı kıyafetlerin bulunduğu kıyafet kodu türleridir. Sınıflandırmalar geleneksel olarak resmi kıyafet, yarı resmi kıyafet ve iş kıyafeti olarak ayrılır. İlk ikisi bazen gündüz ve gece kıyafetlerine de ayrılır. Bu seviyenin altındaki herhangi bir şey gündelik giyim olarak bilinir.

Törensel kıyafet, askeri üniforma, dini kıyafet, akademik kıyafet, mahkeme kıyafeti, diplomatik üniforma, okul üniforması ve formalite seviyesine uygun halk kostümü genellikle ilgili kıyafet kodlarıyla birlikte verilir.

Batı kıyafet kodları sınıfları
Resmi kıyafet - Frak, resmi gün elbisesi, tam elbise üniforma, redingot, gece elbisesi, balo elbisesi.
Yarı resmi kıyafet - Smokin, stresemann, karışık elbise üniforma, kokteyl elbisesi.
İş kıyafeti - Takım elbise, hizmet üniforması, pantolon takım.
Gündelik kıyafet - Smart Casual, Business Casual, Casual Friday, savaş üniforması, spor giyim.

Ayrıca bakınız
Şapka Devrimi
Kıyafet İnkılâbı

Kaynakça
Batı medyası

Batı medyası, Batı dünyasının kitle iletişim araçlarıdır. Soğuk Savaş sırasında Batı medyası Sovyet medyası ile karşı karşıya gelmiştir. Batı medyası yavaş yavaş dünya çapında gelişmekte olan ülkelere (genellikle Batılı olmayan ülkelere) yayılmıştır.

Ayrıca bakınız
Alternatif medya
Basın özgürlüğü
Ana akım medya
Taraflı medya
Medya holdingi
Medya demokrasisi
Medya manipülasyonu
Medya patronu
Devlet kontrollü medya

Kaynakça
Batı muhafazakârlığı

Batı muhafazakârlığı, Batı Amerika Birleşik Devletleri'nde yaygın olan ve bazı siyasetçiler tarafından liberteryen muhafazakârlık, Jefferson muhafazakârlığı veya bazı çevrelerde klasik liberalizm olarak adlandırılan bir siyasi yönelimdir. Barry Goldwater, Ronald Reagan, gibi siyasetçilerle temsil edilen bu akım, ekonomik konulara odaklanan, bireysel özgürlüğe büyük önem veren ve hükûmetin genişlemiş bir rolüne karşı çıkan bir yumuşak liberteryen ideoloji olarak tanımlanmıştır.

Diğer ideolojilerle farklılıkları
Batı muhafazakârları, liberteryenlerden farklı olarak çoğunlukla yasal kürtajı reddederler ve bu tıbbi prosedürün hükûmet tarafından yasaklanmasının daha çok eyaletlerin, federal hükûmetin işi olması gerektiğini düşünürler; Irak ve Afganistan'daki dış politikanın net bir misyon ve çıkış stratejisi ile belirlenmesi gerektiğini düşünürler; ve uyuşturucuların anında yasallaştırılması veya suç olmaktan çıkarılması, pratik bir yakın dönem çözümü değildir.

Öte yandan, Batı muhafazakârları, neomuhafazakârlardan farklı olarak, kilise ve devlet arasında doğal veya pratik bir ayrım olması gerektiğine inanma eğilimindedir. Ayrıca, dünya genelinde askeri varlığın şu an olduğundan önemli ölçüde azaltılması gerektiğini ve gizliliğe verilen önemin, USA PATRIOT Act veya Real ID Act arkasındaki çoğu gerekçeden daha üstün olduğunu düşünürler.

Kaynakça
Batı çınarı

Batı çınarı (Platanus occidentalis), çınargiller (Platanaceae) familyasından anavatanı Kuzey Amerika olan bir çınar türü. Uzun ömürlüdür. 1600 yaşını geçen örnekleri bulunmaktadır.
Genel özellikleri
Hızlı büyüyen ağaç, P. x acerifolia ile pek çok benzerlik gösterir ancak gençken dona karşı daha hassastır. Orta ve doğu Amerika Birleşik Devletleri'ndeki doğal ortamlarındaki en büyük ağaçlardan biridir. Kabuk, küçük açık gri parçalar halinde pul pul dökülür. Eski gövdeler rengi gri-kahverengiye çevirir. Geniş yaprak genellikle 3 (bazen 5) tırtıklı lob içerir. Sonbaharda yapraklar kahverengimsi sarıya döner. Düşen yapraklar kolayca çürümez ve ağacın çevresinde yerde kalır. Küresel çiçek tektir ve dikenli meyve gibi uzun bir sapa asılır. Meyve, kışın derinlerine kadar ağaçta asılı kalır. Çınar ağaçları sert yüzeylere karşı çok dayanıklıdır, ancak yüzey kökleri çevredeki döşemeyi yukarı doğru itebilir. Eski ahşapta bile budamayı çok iyi yapar. Fidan aşamasında destek için ağaç kazığı kullanılması önemlidir. Platanus occidentalis, dikkat çekici bir özellik olarak kabuğu dökülen heybetli bir ağaç oluşturacak şekilde büyür. Özellikle kurak yıllarda birçok kabuk tabakasını döker.

Galeri
Kaynakça
Dış bağlantılar
Batı Şyung-nu

Batı Şyung-nu (Çince: 西匈奴; pinyin: xī xiōng nú), Hunlar'ın Luanti sülalesinden olan Çi-Çi Şanyü'nun batıya kayarak kurduğu devlettir.

MÖ 58 yılında Büyük Hun İmparatorluğu, Çi-Çi Yabgu ve Ho-han-ye kardeşler arasında Doğu Şyung-nu ve Batı Şyung-nu olarak ikiye bölündü. Batı Şyung-nu'yu Çi-Çi Yabgu ve Doğu Şyung-nu'yu ise Ho-han-ye Şanyü yönetti. Ho-han-ye'nin ölümünden sonra Doğu Şyung-nu, Panu ve yeğeni Pi'nin taht kavgasına sahne oldu. MS 48 yılında Doğu Şyung-nu, Kuzey Şyung-nu ve Güney Şyung-nu olarak ikiye ayrıldı. Kuzey Şyung-nu'yu Panu, ve Güney Şyung-nu'yu da Pi yönetmeye başlamıştır. Kuzey Hunları yani Panu'nun yönettiği bu ülke Türk tarih literatürüne Batı Hun İmparatorluğu olarak geçmiştir. Kuzey Hunlar'ı bugünkü Moğolistan topraklarına hakimdi.

Hunlar'ın başında bulunan Ho-han-ye'nin ekonomik sıkıntıları da neden göstererek Çin egemenliğine girmek istemesi kardeşi Çi-Çi tarafından atalarına saygısızlık olarak kabul edilmiştir. Bu nedenle Hunlar, MÖ 46 yılında Çi-Çi ve Ho-han-ye kardeşler arasında Doğu Şyung-nu ve Batı Şyung-nu olmak üzere ikiye ayrıldı. Batı Hunları'nı Çi-Çi ve Doğu Hunları'nı da Ho-han-ye'nin soyundan gelenler yönetti. Ho-han-ye'nin Çin egemenliğine girme politikasına karşı çıkan Çi-Çi, bağlı kabileleriyle birlikte Issık Gölü ve çevresine çekilmiştir.

Batı Hunları'nın başında bulunan Çi-Çi'nin Çin'e karşı verdiği mücadelede kısa bir süre sonra başarısız olduğu görülmüştür. Zira Çi-Çi, Çin ile mücadelede eski Şyung-nu savaş taktiklerini bırakarak bir şehir kurmuş ve burayı kale haline getirerek savunma savaşı yapmayı yeğlemiştir. Bu kendisinin birinci hatasıdır. Yenilgisinde etkili olan ikinci hata ise emri altında bulunan askerlere çok sert davranmasıdır.

Çi-Çi yönetimindeki Batı Hunları'na daha sonraki yıllarda, Kuzey Hunları'nın da dağılmasıyla birlikte batıya göç eden Kuzey Hun kabileleri de katılmıştır.

Çi-Çi'nin Çin Kayıtlarındaki Sözleri
Çi-Çi Yabgu MÖ 43 yılında, "Vatan atalarımızdan torunlarımıza verilmek üzere bize emanet edilmiş kutsal topraklardır. Onursuz bir yaşam uğruna terk edilemez." sözlerini sarf etmiştir.

Literatürde Meydana Gelen Karışıklık
Türk tarih literatüründe üç tane Batı Hun İmparatorluğu ismine rastlanmaktadır:

16 Büyük Türk devleti içerisinde sayılan Batı Hun İmparatorluğu; Panu'nun yönettiği Kuzey Hun Devleti'dir.
Asıl Batı Hun İmparatorluğu; Çi-Çi'nin yönettiği ve Batı Türkistan'ı kapsayan Batı Şyung-nu (Batı Hun) devletidir.
Avrupa'daki Hun İmparatorluğu da Batı Hun İmparatorluğu (Avrupa kıtasının batıda olduğu kastedilerek) olarak bazı kaynaklarda ifade edilmektedir.

Şanyularının Listesi
Şyung-nu Soyağacı
Ayrıca bakınız
Doğu Şyung-nu (Ho-han-ye)
Kuzey Şyung-nu (Panu)
Güney Şyung-nu (Pi)

Kaynakça
Batı Çalukya İmparatorluğu

Batı Çalukya İmparatorluğu, (Kannada dili:ಪಶ್ಚಿಮ ಚಾಲುಕ್ಯ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ) 10. ve 12. yüzyıllar arasında Güney Hindistan'da Deccan yaylası'nın batısında hüküm sürmüş olan bir imparatorluktur. Bu hanedana günümüz Karnataka eyaletinin Basavakalyan şehrindeki başkentleri Kalyani nedeniyle Kalyani Chalukya da denir. 6. yüzyılda Badami şehrinden çıkan Çalukya hanedanı ile olan teorik ilişkileri nedeniyle de Geç Çalukya adı da verilir. Aynı dönemde Vengi şehrinde kurulmuş olan Doğu Çalukyalar hanedanından ayırmak için de Batı Çalukyalar adı verilir. Çalukyaların ortaya çıkmasından önce, iki yüzyıl boyunca Manyakheta, 2da kurulmuş olan Raştrakuta İmparatorluğu orta Hindistan ve Deccan yaylasının tamamına yakın bir bölüme hükmediyordu. 973 yılında Malvalı Paramara klanı tarafından Raştrakuta İmparatorluğu'nun başkentinin istilasından sonra ortaya çıkan karışıklıklardan istifade eden Bijapurlu derebeyi II. Tailapa efendilerine karşı başkaldırmış, onları yenmiş ve Manyakheta'yı başkenti yapmıştır. Kısa sürede güçlenen hanedan kontrolü eline almış ve başkenti Kalyani'ye taşıyan I. Someşvara zamanında imparatorluk olmuştur.

Yüzyılı aşkın bir süre boyunca, Güney Hindistan'ın iki imparatorluğu; Batı Çalukyalar ve Tanjore'li Çola hanedanı verimli Vengi bölgesini ele geçirmek için birçok kere savaştı. Bu sırada Vengi bölgesinde Batı Çalukyaların uzaktan kuzeni olan ama Çolalarla evlilik yoluyla akraba olan Doğu Çalukyalar da durumu daha da karıştıracak şekilde Çolaların yanında yer aldı.Ancak onbirinci yüzyılda, VI. Vikramaditya'nın hükümdarlığı sırasında Batı Çalukyalar Çolaların önüne geçti ve dönemlerinin doruğuna ulaşarak Deccan yaylasının büyük bir kısmını kontrolleri altına aldı. Kuzeyde Narmada nehri ile güneyde Kaveri nehri arasında kalan geniş topraklar Batı Çalukya idaresindeydi. Bu dönemde Deccan yaylasındaki kuvvetli derebeyleri Hoysalalar, Devagirili Seuna Yadavalar, Kakatiya hanedanı ve güney Kalaçuriler Batı Çalukyaların yönetimi altındaydı ve ancak onikinci yüzyılın ikinci yarısında Batı Çalukyaların idaresi zayıfladığında bağımsızlıklarını kazandılar.

Batı Çalukyalar ilk Çalukya hanedanı ile Hoysala imparatorluğu mimari tarzları arasında geçiş sayılan kendilerine özgü bir mimari tarz geliştirdiler. Bu dönemden kalma yapıtların çoğu ort Karnataka'da Tungabhadra nehir kıyılarındadır. Çok iyi bilinen örnekler arasında Lakuundi'de Kasi Vişveşvara tapınağı, Kuruvatii'de Mallikarjuna tapınağı, Bagali'de Kalleşvara tapınağı ve İtagi'de Mahadeva tapınağı sayılabilir. Bu dönem Güney Hindistan'da güzel sanatların gelişmesini sağlayan önemli bir dönemdir. Batı Çalukyalar özellikle Kannada dili ve Sanskritçe yazan yazarları desteklemişlerdi.

Hükümdarlar
957 - 997 II. Tailapa
997 - 1008 Satyasraya
1008 - 1015 V. Vikramaditya
1015 - 1042 II. Jayasimha
1042 - 1068 I. Someşvara
1068 - 1076 II. Someşvara
1076 - 1126 VI. Vikramaditya
1126 – 1138 III. Someşvara
1138 – 1151 II. Jagadhekamalla
1151 - 1164 III. Tailapa
1163 – 1183 III. Jagadhekamalla
1184 – 1200 IV. Someşvara
Batı Çalışma Grubu

Batı Çalışma Grubu (BÇG), 28 Şubat 1997 tarihli Millî Güvenlik Kurulu kararlarının uygulanıp uygulanmadığının denetimi amacıyla kurulan bir yapı olduğu iddia edilmektedir.

BÇG, Güven Erkaya'nın komutanı olduğu Deniz Kuvvetleri bünyesinde faaliyet göstermiştir. Fikir babası ise Genelkurmay 2. Başkanı Çevik Bir'dir. İrticai faaliyet içerisinde olduğunu iddia ettiği kişilere karşı tedbir almak amacıyla kurulan BÇG'nin 28 Şubat sürecinde 6 milyona yakın insanı fişlediği iddia edilmektedir. birkaç yıl sonra lağvedilmiştir.

Köstebek davası
1997 yılında Emniyet İstihbarat Dairesi bazı önemli belgelere ulaştı. Belgelere göre Orgeneral Çevik Bir'in emriyle, Batı Çalışma Grubu (BÇG) adında bir birim oluşturulmuştu.

16 Nisan 1997 tarihli olan ve bütün askerî birimlere gönderilen ilk belgede, laiklik aleyhtarı faaliyetlerin arttığı vurgulanarak camilerin gözetim altına alınması emrediliyordu. Plana göre görevli askerî personel camilere gidecek ve laiklik karşıtı fiil ve sözleri ivedilikle garnizon komutanlıklarına bildirecekti.

Çevik Bir imzasını taşıyan ve bütün askeri birimlere gönderilen 29 Nisan 1997 tarihli ikinci belgede her ildeki öğrenci yurtları, özel okullar, dernekler, vakıflar, Kur'an kursları, imam hatip okulları ve bu kurumlara giden gelenlerin sayısının ve kimliklerinin tespit edilmesi isteniyordu. Sarmusak, ilk ifadelerinde belgeleri dışarı çıkardığını kabul etti. Askerî savcılık, Sarmusak'a oda hapsi cezası verip bu dosyayı kapattı.

Davanın hâkimi Albay Kurşun 2009 yılında verdiği bir röportajda, kendisine dönemin Genelkurmay Adli Müşaviri Tuğgeneral Erdal Şenel tarafından baskı yapıldığını iddia etti. Röportajda askeri yargının bağımsız ve tarafsız olamayacağını belirten emekli Hâkim Albay Kurşun yaşadıklarını şöyle anlattı.



Ayrıca bakınız
28 Şubat süreci
Kale Planı
Susurluk kazası
Doğu Çalışma Grubu

Kaynakça