2025 Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti cumhurbaşkanlığı seçimi

2025 Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti cumhurbaşkanlığı seçimi, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde (KKTC) 2025-2030 yılları arasında görev yapacak cumhurbaşkanını belirlemek amacıyla 19 Ekim 2025 tarihinde yapılan seçimdir.

Arka plan
2020 cumhurbaşkanlığı seçimi
Bir önceki Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti cumhurbaşkanlığı seçimi, COVID-19 pandemisi nedeniyle ertelendikten sonra 11 Ekim 2020 tarihinde gerçekleştirildi. Seçimin ilk turunda hiçbir aday %50'yi aşamadığı için seçim Mustafa Akıncı ve Ersin Tatar arasında ikinci tura kaldı. İkinci tur 18 Ekim 2020 tarihinde yapıldı. Ersin Tatar, ikinci turda oyların %51,69'unu alarak KKTC'nin beşinci cumhurbaşkanı seçildi. Mustafa Akıncı ise %48,31 oy aldı. Seçimlerde Türkiye müdahalesi olduğu iddia edildi.

2022 genel seçimleri ve sonrası
2021'in sonbahar aylarına doğru, azınlık Saner Hükûmeti nisap sorunları ve bakan istifaları ile uğraşırken, Başbakan Ersan Saner hakkında kaset skandalı ortaya çıktı. Başbakan Saner, iddiaları yalanladı ancak nisap sorunları ve benzeri durumlar sebebiyle 13 Ekim 2021 tarihinde istifasını sundu. Ana muhalefet partisi CTP'nin genel başkanı Tufan Erhürman ise hükûmetin istifası üzerine, Olmayan hükûmet olmadığını nihayet idrak ederek istifa etti! ifadelerini kullandı. Ardından büyük değişimler olacağını düşünmediğini söyledi. 31 Ekim'de iktidar partisi ve koalisyonun büyük ortağı Ulusal Birlik Partisi (UBP) kurultaya gitti. Faiz Sucuoğlu 5295 (%60,7) oyla birinci, Hasan Taçoy 2869 (%32,9) oyla ikinci, Zorlu Töre ise 468 (%5,4) oyla üçüncü olarak yarışı tamamladı.

5 Kasım 2021 tarihinde Faiz Sucuoğlu başkanlığında Sucuoğlu hükûmeti kuruldu. Seçim hükûmeti olarak nitelendirilen bu hükûmetin kurulmasından kısa bir süre sonra 23 Ocak 2022'de erken genel seçime gidilme kararı alındı. Cumhuriyet Meclisinin 50 milletvekilinin belirlendiği seçimde UBP birinci parti konumunu korusa da çoğunluğu sağlamak için gereken 26 milletvekili sayısına ulaşamadı. Bundan dolayı seçimden sonra UBP-DP-YDP tarafından oluşturulan 2. Sucuoğlu Hükûmeti, 21 Şubat'ta kuruldu. Sucuoğlu'nun Maliye Bakanı Sunat Atun'u görevden alma isteğine Cumhurbaşkanı Ersin Tatar'dan gelen olumsuz yanıt üzerine hükûmet istifasını sundu, istifa 20 Nisan'da kabul edildi. 25 Nisan'da Sucuoğlu, 3. Sucuoğlu Hükûmetini kurarak yeniden başbakan oldu.

Sadece 5 gün sonra 30 Nisan'da hükûmet, Başbakan Faiz Sucuoğlu'nun istifası ile çöktü ve 12 Mayıs 2022'de İçişleri Bakanı Ünal Üstel'in yeni hükûmeti kurmasına kadar bakıcı hükûmet olarak görev yaptı. 12 Mayıs'ta tekrar UBP-DP-YDP ortaklığıyla Üstel Hükümeti kuruldu. Zaman zaman YDP'nin hükûmetten çekileceği iddia edilse de bu gerçekleşmedi. Hükûmet başta 29 milletvekilinden oluşurken Hasan Tosunoğlu'nun DP'den istifasıyla 28 vekile düştü. Günümüzde hâlâ mecliste 28 vekiliyle çoğunluktadır ve göreve devam etmektedir.

Ekonomik kriz
2022 yılında KKTC, Türkiye'de yaşanan ekonomik krizin sonucu olan Türk lirasının değer kaybından etkilendi. Döviz kurlarındaki artış, ithalat maliyetlerini yükseltti ve enflasyonu artırdı. Özellikle gıda enflasyonu %99'a çıkarak 1990'lı yıllardan bu yana en yüksek seviyeye ulaştı. Rusya'nın Ukrayna'yı işgali de enerji ve emtia fiyatlarını artırarak KKTC'yi olumsuz etkiledi. Enflasyonun yüksekliği, halkın alım gücünü ciddi şekilde azalttı ve temel ihtiyaç maddelerine erişimi zorlaştırdı. Ekonomik baskılar, aile yapısını da etkileyerek boşanma oranlarında artış olduğunun gözlenmesine neden oldu.

KKTC hükûmeti, Türkiye ile imzalanan mali protokoller aracılığıyla ekonomik destek arayışında oldu.

2025 Kuzey Kıbrıs protestoları
Ortaokul öğrencisi İkra Şimşek'in başörtüsü taktığı gerekçesiyle okula alınmaması, kamuoyunda geniş yankı uyandırdı. Bu olayın ardından KKTC hükûmeti, başörtüsüne ilişkin yasal bir boşluğu giderme gerekçesiyle, eğitim kurumlarında öğrencilerin başörtüsü takmasına izin veren bir düzenlemeyi 8 Nisan 2025'te Resmî Gazete'de yayımlayarak yürürlüğe koydu. Bu karar, bazı kesimler tarafından bireysel özgürlüklerin güvence altına alınması olarak değerlendirilse de, laiklik ilkesinin aşındırıldığı yönündeki kaygılar toplumsal muhalefeti tetikledi.

Protestoların başlangıcı, 4 Nisan 2025 tarihinde Kıbrıs Türk Öğretmenler Sendikası (KTÖS) ve Kıbrıs Türk Orta Eğitim Öğretmenler Sendikası (KTOEÖS) öncülüğünde yapılan basın toplantısıyla duyuruldu. Bu toplantıda, laik eğitimi ve toplumsal yapıyı hedef alan siyasi müdahalelere karşı sessiz kalınmayacağı vurgulandı ve 40'a yakın örgütün katılımıyla geniş çaplı bir eylem düzenleneceği açıklandı.

Protestolara KKTC'nin kurucu liderleri olan Fazıl Küçük ve Rauf Denktaş'ın çocuklarının da katılması, laiklik savunusunun yalnızca sol görüşlü gruplara ait olmadığını, tarihsel kimlik ve bağımsızlık hassasiyeti taşıyan milliyetçi çevrelerde de karşılık bulduğunu ortaya koydu.

Seçim sistemi
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde cumhurbaşkanlığı seçimi doğrudan, evrensel oy kullanma yöntemi ve gizli oyla yapılmaktadır. Ülkede 18 yaşın üzerindeki her vatandaşın seçme ve oy kullanma hakkı bulunmaktadır. Cumhurbaşkanlığı seçimi 5 yılda bir yapılmaktadır ve seçilme yaşı cumhurbaşkanlığı için 35 olarak belirlenmiştir. KKTC'de seçime katılan bir adayın cumhurbaşkanı seçilebilmesi için kullanılan geçerli oyların salt çoğunluğunu alması gerekmektedir. Adaylardan hiçbiri salt çoğunluğu sağlayamazsa, seçim 7 gün sonra en çok oy alan iki aday arasında yenilenir ve en çok oy alan aday yeni cumhurbaşkanı olarak seçilir.

Adaylık süreci
Ulusal Birlik Partisi
2 Haziran 2025 tarihinde, Demokrat Parti ve Yeniden Doğuş Partisi, Cumhurbaşkanı Ersin Tatar'ın ikinci dönem adaylığını desteklemek amacıyla "Sağduyu Mutabakatı" adı altında bir etkinlik düzenledi. Bu üç parti, bir sonraki cumhurbaşkanlığı seçimi için ortaklık içinde olacaklarını belirtti.

Açıklamada, Rum tarafının uzlaşmaz tutumu karşısında Kıbrıs Türklerinin kendi egemenliklerine sahip çıkmasının önemi vurgulandı ve Tatar'ın iki devletli çözüm politikasının halkın iradesini yansıttığı belirtildi. Cumhurbaşkanı Tatar ise yaptığı konuşmada KKTC'yi uluslararası alanda tanıtma konusundaki kararlılığını ve milli birlik anlayışının güçlendirilmesinin gerekliliğini dile getirdi.

Cumhuriyetçi Türk Partisi
Cumhuriyetçi Türk Partisi Meclisi, 6 Nisan 2025'te oy birliğiyle Genel Başkan Tufan Erhürman'ın cumhurbaşkanı adayı olmasını kararlaştırmıştır. Daha sonra bu karar, CTP'nin kurultayında da onaylanmıştır. Erhürman, sadece parti içi destek değil, bağımsız milletvekillerinden de destek almış ve adaylığını sosyal medya üzerinden açıklayarak halkın bütünlüğünü temsil edecek bir cumhurbaşkanlığı anlayışı vurgusu yapmıştır.

Toplumcu Demokrasi Partisi'nin potansiyel adaylarının en güçlüsü olan Mehmet Harmancı, partisinin seçimlerde aday çıkarmayarak CTP adayı Tufan Erhürman'ı desteklemesi gerektiği çağrısını yaptı.

Kıbrıs Sosyalist Partisi
Partinin Merkez Komitesi tarafından yapılan yazılı açıklamada, seçimlere kendi adayıyla katılma kararı alındı. Aday belirleme sürecinde partinin Merkez Komite Üyesi Osman Zorba cumhurbaşkanı adayı olarak seçildi ve adaylık kamuoyuna duyuruldu.

Bağımsız adaylar
Mehmet Hasgüler ve Arif Salih Kırdağ seçimlere bağımsız aday olarak katılacaklarını ilan etti. İbrahim Yazıcı, Ahmet Boran ve Hüseyin Gürlek de adaylar açıklandığında listede yer aldı.

Adaylar
YSK tarafından ilan edilen kesin aday listesi şu şekildedir:
İbrahim Yazıcı - Bağımsız
Osman Zorba - Kıbrıs Sosyalist Partisi
Ersin Tatar - Bağımsız
Arif Salih Kırdağ - Bağımsız
Mehmet Hasgüler - Bağımsız
Tufan Erhürman - Cumhuriyetçi Türk Partisi
Ahmet Boran - Bağımsız
Hüseyin Gürlek - Bağımsız

Seçim kampanyaları
Ersin Tatar
Ersin Tatar, 2025 KKTC Cumhurbaşkanlığı seçiminde bağımsız aday olarak yarıştı. Kampanyası, "Sağduyu Mutabakatı" çerçevesinde şekillenmiş olup, Türkiye ile güçlü ilişkileri ve iki devletli çözüm modelini vurgulamaktaydı. Tatar, KKTC’nin uluslararası alanda tanınma mücadelesine odaklanarak, jeopolitik konumunu güçlendirmek için savunma sanayi yatırımlarını ve güvenlik odaklı politikaları öne çıkardı. Propaganda süreci 24 Eylül 2025’te başladı, bu süreçte seçim bildirgesini açıklayarak kampanyasını tanıttı. Seçim konuşmalarında, Türkiye’nin desteğiyle KKTC’nin varoluşunu güçlendirme hedefini sıkça dile getirdi. Ayrıca, Lefkoşa’daki Atatürk Anıtı’na çelenk sunarak kampanyasına sembolik bir başlangıç yaptı.

Tufan Erhürman
Tufan Erhürman, "Solda Birlik" formülüyle desteklenen bir kampanya yürüttü. Seçim çalışmalarına 24 Eylül 2025’te Lefkoşa’da düzenlenen "Benim Sesim, Benim Seçimim, Büyük Buluşma" etkinliğiyle başladı, burada tanıtım filmi ve propaganda müziği paylaşıldı. Erhürman, konuşmalarında Kıbrıs Türk halkının çözüm iradesini masaya taşıyacağını ve KKTC kurumlarıyla halkın yeniden gurur duymasını sağlayacağını vurgulamaktaydı. Halkın mutsuzluğuna dikkat çekerek, toplumsal destekle geniş bir kitleyi bir araya getirmeyi hedefledi.

Diğer adaylar
İbrahim Yazıcı, Osman Zorba, Arif Salih Kırdağ, Mehmet Hasgüler, Ahmet Boran ve Hüseyin Gürlek; kampanyalarını çoğunlukla Yüksek Seçim Kurulu’nun (YSK) belirlediği kurallar çerçevesinde el ilanı ve afiş gibi materyaller kullanarak sürdürdüler.

Seçim süreci
Seçim takviminin ilan edilmesi ve adayların belirlenmesi
8 Ağustos 2025 tarihinde, Yüksek Seçim Kurulu (YSK) tarafından seçim takvimi ilan edildi ve seçim sürecinin 24 Ağustos 2025 tarihinde başlayacağı bildirildi. Bu süreçte siyasi partilerden adaylarını belirlemeleri ve 12 Eylül 2025 tarihinde bildirmelerini istedi.

Sonuçlar
Anketler
Notlar
Kaynakça