Azerbaycan Devlet Akademik Filarmonisi

Azerbaycan Devlet Akademik Filarmonisi (Azerice: Müslüm Maqomayev adına Azərbaycan Dövlət Akademik Filarmoniyası), Azerbaycan'ın ulusal filarmoni orkestrasıdır. Azerbaycan Devlet Akademik Filarmonisi, başkent Bakü'de bulunmaktadır. Azerbaycan Devlet Akademik Filarmonisi'nin repertuvarında Klasik batı müziği ve Azerbaycan müziği'nin önemli eserleri sunulur.

Azerbaycan Devlet Akademik Filarmonisi'nin binası Çarlık Rusyası döneminde Azerbaycan eliti'nin talebi doğrultusunda 1910-1912 yılları arasında inşa edildi ve 1917 yılına kadar, aslen kent'in yüksek sınıfı için, ziyafetlerin, baloların ve konserlerin düzenlendiği bir zenginler kulübü olarak faaliyet gösterdi. Sovyet döneminde, 1920 ile 1936 yılları arasında konserler için hizmet verdi.

Azerbaycan Devlet Akademik Filarmonisi, 25 Mayıs 1936 yılında kuruldu. 11 Ağustos 1937 yılında Azerbaycan Devlet Akademik Filarmonisi'ne, ünlü Azeri besteci Müslüm Magomayev'in onuruna, adı verildi. Azerbaycan Devlet Akademik Filarmonisi, sekiz senfoni orkestrasına ev sahipliği yapmaktadır: Azerbaycan Devlet Senfoni Orkestrası, Azerbaycan Devlet Koro Kapelası, Kara Karayev Azerbaycan Devlet Oda Orkestrası, Azerbaycan Devlet Piyano Triosu, Azerbaycan Devlet Yaylı Çalgılar Dörtlüsü, Fikret Amirov Emektar Kolektifi, Azerbaycan Devlet Ses ve Dans Grubu ve Azerbaycan Devlet Halk Çalgı Enstrümanları Orkestrası .

Binanın tarihi ve özellikleri
Beyaz Kulüp Binası, Bakü Kalesi yakınında yer alıyordu ve 1910 yılında yangınla tamamen yıkıldı. Bu binanın yıkılmasının ardından zenginlerin dinlenmesi için yeni bir bina inşa edilmesi gerekti. .

Bina Görünümü
Yaz kulübünün ana görünümü, Ter-Mikelov'un projesine dayanan Sadihov kardeşlerin evine, profili ise Hacı Zeynelabidin Tağıyev tarafından inşa edilen Marinskiy kızlar lisesi binasına (Azerbaycan Milli Sanat Müzesi II korpusu) ve Rothschildlerin Bakü ofisini yöneten De Bur Sarayı'na (Azerbaycan Milli Sanat Müzesi I binası) bakmaktadır. Kısa bir süre sonra De Bur, villasını Kafkasya toplumuna satar ve toplum başkanı milyoner P.Gukasov, Ter-Mikelov'dan, yaşadığı sarayda sadece müzik dinleyebilmekle kalmayıp, kulüpte olup bitenlerden de haberdar olabileceği şekilde projeyi tasarlamasını önermiştir. Mimar, bu isteği yerine getirerek orijinal bir yöntem düşünür. Genellikle, konser salonlarında sahnenin on kısmı ana girişe bakarken, filarmoni binasına giriş sahnenin yan tarafından olacak şekilde tasarlanmıştır. .

Ancak Manaf Süleymanov'a göre, bu bilgi sadece bir tahmindir, çünkü 1912'de P.Gukasov Devlet Duması üyesi olarak Petersburg'a taşınmıştır. 1912'de bina inşaatı tamamlandı.

Sovyet Dönemi ve Filarmoni
Azerbaycan'da Sovyet iktidarı kurulduktan sonra, 20'li yıllarda bu binada müzik tutkunları, çeşitli orkestralar ve ansambller toplanmaya başladı. 25 Mayıs 1936'da Bakü Sovyeti'nin işçi-vilayet ve denizci milletvekilleri yanındaki senfonik konserler dairesi bazında Azerbaycan Devlet Filarmonisi kuruldu. 1936-37 yıllarında binada inşaat çalışmaları yapıldı. 11 Ağustos 1937'de ise Halk Komiserleri Konseyi'nin 5021 sayılı toplantı kararıyla Azerbaycan Devlet Filarmonisi'ne Muslim Magomayev'in adının verilmesi önerildi.

Modern Dönem
Azerbaycan Cumhuriyeti kurulduktan sonra 1996-2004 yıllarında Filarmoni binasında temel yenileme ve onarım çalışmaları yapıldı. 27 Ocak 2004'te Filarmoni binasının açılış töreni düzenlendi. Açılışa Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, dönemin Kültür Bakanı Polat Bülbüloğlu, ünlü viyolonsel ustası Mstislav Rostropovich ve Profesör Farhad Badalbeyli katıldı.

Mimari Özellikler
Palladio tarzındaki İtalyan Rönesansı üslubunda mimar tarafından tasarlanan binanın görkemli görünümü yüksek derecede uyumluydu. Bu, mimari-tasarım fikrini, bina için ayrılan arazi alanını- arazinin topografyasını ve iklim özelliklerini önceden belirliyordu. Sosyal toplantı projesinde, renklilik ve ifade (binanın ilgili konuya uygun olmasını dikkate alarak) kompozisyon yaratılmıştı. Işık ve gölge oyunlarının büyük bir kısmını ifade etmek için araç olarak kullanılan teraslar ve verandalarla zenginleştirilmiş bina, Rönesans dönemi İtalyan villalarını anımsatmaktadır

Orkestranın oluşumunda şefler R. Baton (Fransa), O. Klemperer (Almanya), F. Shtidri (Avusturya), N. Golovanov (Rusya) yakından katılmıştır. SSCB'de kurulan orkestralardan biri olan Azerbaycan Devlet Senfoni Orkestrası, faaliyet göstermeye başladığından beri profesyonel müzik kültürünün gelişiminde önemli bir rol oynamıştır. Senfoni Orkestrası repertuarında Batı Avrupa, Rus ve Azerbaycan bestecilerinin eserleri yer almaktadır. 1938'den itibaren Senfoni Orkestrası'na ünlü şef Niyazi başkanlık etti.

Kara Karayev Adına Azerbaycan Devlet Oda Orkestrası
Kara Karayev Adına Azerbaycan Devlet Oda Orkestrası, 1964 yılında ünlü Azerbaycan bestecileri Kara Karayev ve Fikret Amirov'un girişimiyle kuruldu. Orkestranın baş şefi ve sanat yönetmeni, cumhuriyetin halk sanatçısı ve Devlet Ödülü sahibi Nazim Rizayev idi. 1995'ten 1997'ye kadar orkestra Yaşar İmanov tarafından yönetildi. 1998'den beri orkestra halk sanatçısı Temur Goyçayev tarafından yönetilmektedir. Orkestra repertuarı Azerbaycanlı ve yabancı bestecilerin eserlerinden oluşmaktadır. 1998 yılı temmuz ayında orkestra Azerbaycan kültürünü Londra'da başarıyla temsil etti, aynı yılın Eylül ayında ise Paris'te Kara Karayev'in 80. doğum yıldönümüne adanmış bir jübile konseri verdi. 2011 yılı mayıs ayında Pekin'de düzenlenen Azerbaycan Kültür Günlerinde, temmuz ayında Fransa'da "Ramatuel" Uluslararası Klasik Müzik Festivali'nde yer aldı. 2011 yılı şubat ayında orkestra Paris'te "Gavou" Konser Salonu'nda, Eylül ayında Berlin ve Paris'te, aralık ayında ise Roma'da Azerbaycan cumhurbaşkanı yardımcısı Mihriban Aliyeva'nın girişimiyle Azerbaycan'ın bağımsızlığının 20. yıldönümüne adanmış konser programlarında yer aldı. 2014 yılı 6 Haziran'da Haydar Aliyev Vakfı organizasyonu ve Azerbaycan'ın Yunanistan'daki büyükelçiliğinin desteğiyle Atina'daki "Megaro Muziks" Kültür Kompleksi'nde Kara Karayev Adına Azerbaycan Devlet Oda Orkestrası konseri düzenlendi.

Fikret Emirov Adına Azerbaycan Devlet Şarkı ve Dans Topluluğu
Fikret Emirov Adına Azerbaycan Devlet Şarkı ve Dans Topluluğu, 1938 yılında Üzeyir Hacıbeyov tarafından kuruldu. Çeşitli dönemlerde topluluk Üzeyir Hacıbeyov ile Azerbaycan bestecileri Said Rüstemov, Cahangir Cahangirov, Vasif Adıgüzelov, Hacı Hanmammadov, Telman Hacıyev ve Ramiz Mirişli tarafından yönetildi. Topluluğun koreografi grubunda Amina Dilbazi, Tutu Hamidova, Büyükaga Mammadov, Roza Celilova, Aliya Ramazanova, Afak Malikova, Kâmil Dadaşov, Aliakram Aslanov, Nadir Mammadov ve diğer ünlü dans ustaları yetişti. Topluluk repertuarı Azerbaycan ve dünya halklarının şarkı ve dansları, koro eserlerinden oluşmaktadır. Şarkı ve dans topluluğunun sanat yönetmeni ve şefi Oğaberdi Paşayev'dir.

Kaynakça
Dış bağlantılar
Azerbaycan Devlet Akademik Filarmonisi resmî sitesi
Azerbaycan Devlet Akademik Filarmonisi hakkında bilgi