kaan39/turkish-wikipedia-dataset-clean huggingface dataset:
Eoin Colfer

Eoin Colfer, (d. 14 Mayıs 1965, Wexford, İrlanda), İrlandalı yazar.

Birçok başarılı kitap yazmıştır, ama en ünlü eseri Artemis Fowl serisidir. Romanları J. K. Rowling`in eserleri ile mukayese edilir.

Eserleri
Benny Shaw
Benny ve Omar (1998)
Benny ve Babe (1999)

O`Brien Flyers
Tuvalete gidiş (1999)
Ed`in KOmik Ayakları (2000)
Ed`in Odası (2001)

Artemis Fowl
Artemis Fowl: Artemis Fowl (Türkçe Basım: Artemis Yayınları - 1 Ekim 2002)
Artemis Fowl: Kuzey Kutbu Macerası (Türkçe Basım: Artemis Yayınları - 1 Temmuz 2003)
Artemis Fowl: Sonsuzluk Şifresi (Türkçe Basım: Artemis Yayınları - 29 Eylül 2003)
Artemis Fowl: Opal'in Oyunu (Türkçe Basım: Artemis Yayınları - 1 Temmuz 2005)
Artemis Fowl: Kayıp Koloni (Türkçe Basım: Artemis Yayınları - 2 Şubat 2009)
Artemis Fowl: Zaman Paradoksu (Türkçe Basım: Artemis Yayınları - 21 Kasım 2011)
Artemis Fowl: Atlantis Saplantısı (Türkçe Basım: Artemis Yayınları - 5 Ekim 2020)
Artemis Fowl: Son Muhafız (Türkçe Basım: Artemis Yayınları - 1 Kasım 2020)

Kaynakça
Eoliyen süreçler

Jeoloji bilimi ve meteorolojide rüzgâr faaliyetleri ve özellikle rüzgârın yeryüzünü şekillendirebilmesi eoliyen süreci oluşturur.
Rüzgâr, yeryüzündeki kayaçları aşındırma, taşıma ve biriktirme faaliyetleri ile şekillendirir.

Rüzgâr Aşındırması
Rüzgâr ortaya birçok ayırt edici özellik çıkarmasına ve çok etkili bir boylanma etkeni olmasına karşın, ırmak kanalları tipik olarak kuru olsa da kurak bölgelerde çoğu aşınma şeklini akarsular oluşturur. Rüzgâr malzemeleri iki şekilde aşındırır:


Abrazyon: Sıçrayan kum tanelerinin bir nesneye çarpmasını kapsar.

Deflasyon: Rüzgârın gevşek yüzey çökellerini kaldırması olayına deflasyon denir.

Rüzgâr Taşıması
Rüzgâr bulanık bir akışkan olup bu yüzden akarsu ile aynı biçimde çok miktarda çökel taşır. Rüzgâr tipik olarak sudan daha büyük bir hızla esmesine rağmen daha düşük bir yoğunluğa sahip olduğundan yalnızca kil ve silt boyutlu parçaları asılı yük olarak taşıyabilir. Kum ve daha büyük parçacıklar ise zeminde yatak yükü olarak hareket ederler.

Kaynakça
Eolos Trikalon (basketbol takımı)

Trikala Aries BK ( ), Trikala, Yunanistan'da yer alan profesyonel basketbol kulübü. Kulüp daha önceleri Aeolus Trikalon ( ) olarak bilinirdi.

Tarihçe
Trikala Aries BK, 1993 yılında Aeolus Trikalon adı altında kuruldu. 2012'de kulüp adını Trikala BK olarak değiştirdi ve 2012-13 sezonunda ilk kez Yunanistan Basketbol 2. Ligi'nde mücadele etti. A1 Ethnikis'de ilk kez 2013-14 sezonunda mücadele etmeye başladı.

Kaynakça
Dış bağlantılar
Resmî site
Eurobasket.com takım profili
Resmî YouTube kanalı
Eolie Adaları

Eolie Adaları (İtalyanca: Isole Eolie, Sicilyaca: Ìsuli Eoli, Yunanca: Αιολίδες Νήσοι, Aiolides Nisoi), Sicilya'nın kuzeyinde, Tiren Denizi'ndeki volkanik bir takımadadır ve adını Yunan Mitolojisi'ndeki rüzgâr tanrısı olan Aiolos'tan almıştır.

En büyük adası Lipari'dir. bu nedenle adalara bazen Lipari Adaları veya Lipari grubu denir. Diğer adalar arasında Vulcano, Salina, Stromboli, Filicudi, Alicudi, Panarea ve Basiluzzo bulunmaktadır. 2000 yılında UNESCO tarafından Dünya Mirası olarak ilan edilmiştir.

Kaynakça
Eodelphis

Eodelphis (Eo+ [Di]delphis, yani "çok erken opossum" anlamına gelir), Kuzey Amerika'nın Geç Kretase döneminden belirgin ezici dişlere sahip bir stagodont metatherian cinsidir. Adlandırılmış türler arasında E. browni ve daha gelişmiş E. cutleri bulunur. Her ikisi de Alberta'daki Dinosaur Provincial Park'ın Geç Kampaniyen (Judithian "Kara Memeli Çağı") döneminden gelmektedir. Örnekler ayrıca Montana'daki Judith Nehri Oluşumu'ndan da bilinmektedir. E. cutleri, büyümüş küçük azı dişleri ve daha sağlam çenesi ile belirtildiği gibi, Maastrihtiyen cinsi Didelphodon ile ilişkilidir. Eodelphis muhtemelen akrabası Didelphodon gibi suda yaşayan bir yırtıcıydı ve yaklaşık 0,6 kg (1,3 lb) ağırlığa sahip olabilir ve bu da onu zamanının en büyük memelilerinden biri haline getirir.

Kaynakça
Konuyla ilgili yayınlar
Cifelli, RL, Z.-X. Luo, et al. (2004). Dinozorlar Çağından Memeliler: Kökenler, Evrim ve Yapı. New York, Columbia University Press.
Clemens, WA, Jr (1979). Marsupialia. Mezozoik memeliler: memeli tarihinin ilk üçte ikisi. JA Lilligraven, Kielan-Jaworowska ve WA Clemens, Jr. Berkeley, University of California Press: 192-220.
Matta, WD (1916). "Belly River Kretase'den bir keseli hayvan. Kretase memelilerinin yakınlıkları üzerine kritik gözlemlerle." Amerikan Doğa Tarihi Müzesi Bülteni 35: 477-500.
Şahni, A. (1972). "Judith Nehri Oluşumu, Montana'nın omurgalı faunası." Amerikan Doğa Tarihi Müzesi Bülteni 147(6): 323–412.
Smith Woodward, A. (1916). "Kanada, Alberta'da bir Üst Kretase formasyonundan bir memeli çene kemiği (Cimolestes cutleri) üzerinde." Londra Zooloji Derneği Bildirileri 158: 525-528.
Eogranivora

Eogranivora, Erken Kretase döneminde günümüz Çin bölgesinde yaşayan Ornithuromorpha'ya ait avialan cinsidir. Tip türü Eogranivora edentulata'dır.

2011 yılında, Dawangzhangzi'de bulunan STM35-3 örneği olan bir kuş fosili, Hongshanornis e sevk edildi. Daha sonra, bu cinsin dişlere sahip olduğu, STM35-3'ün dişsiz olduğu kanıtlandı. Ek araştırmalar, ikincisinin bilim için yeni bir türü temsil ettiğini gösterdi.

2018'de, Eogranivora edentulata tip türü Zheng Xiaoting, Jingmai Kathleen O'Connor, Wang Xiaoli, Wang Yan ve Zhou Zhonghe tarafından adlandırılmış ve tanımlanmıştır. Cins ii, bilinen en eski tohum yiyen ornithuromorf kuş olan türe atıfta bulunarak, Yunanca eos, ("şafak") ile Yeni Latince granivora, "tohum yiyenler grubu"nu birleştirir. Tür ismi Latince'de "dişsiz" anlamına gelir. Eogranivora, 2018 yılında isimlendirilen ilk fosil kuş türü oldu.

Holotip, STM35-3, yaklaşık 125 milyon yaşında, erken Apsiyen'den kalma Yixian Formasyonu tabakasında keşfedildi. Bir plaka ve karşı plaka üzerinde sıkıştırılmış kafatası ile neredeyse eksiksiz bir iskeletten oluşur. Plakaların ayrılması, fosilin kemiklerine zarar verdi. Büyük ölçüde eklemlidir. Tüylerin geniş fakat belirsiz kalıntıları, tohumlu bir mahsulün ve mide taşı olan bir midenin yanı sıra korunmuştur.

Eogranivora, orta büyüklükte bir bazal ornituromorftur. Tanımlayan yazarlar, kendi içlerinde benzersiz olmayan ayırt edici bir özellik kombinasyonunu belirttiler. Hem üst hem de alt çene dişsizdir. Alt çenelerin önü, uzunluklarının beşte biri için bir simfizde kaynaşmıştır. Korakoid, göğüs kemiğinin kenarına temas etmek için net bir sürece sahip değildir. Göğüs kemiğinin dış ve ara arka süreçleri incedir ve arkaya aynı seviyede çıkıntı yapar. Göğüs kemiğinin arkasındaki merkezi xiphoid işlemi V şeklindedir. İlk parmak kısa ama sağlamdır. Üst kısmındaki kasık kemiği, şaft uzunluğunun üçte birinde yukarıya ve içeriye işaret eden üçgen bir sürece sahiptir. Birinci metatarsal ve birinci ayak parmağı tamamen eksiktir.

Eogranivora, Ornithuromorpha'ya, bir politomide oldukça bazal bir konumda, Hongshanornithidae'nin altında, ancak Archaeorhynchus un üstünde yerleştirildi.

Bir ekinin tohumlarla birleşimi - bir Mesozoyik ornithuromorf için ilk kez - küçük mide taşı kütlesi ve dişsiz bir gaga, tohum yemek için bir uzmanlık olarak görülüyordu. Hala dişleri olan ornithuromorfların omnivor oldukları varsayıldı. İlk parmağın kaybı, koşu yaşam tarzına bir adaptasyon olacaktır.

Dış bağlantılar
Kaynakça
Eoherpeton

Eoherpeton, soyu tükenmiş Embolomeri alt takımındaki Eoherpetontidae familyasının tek cinsidir. İskoçya'nın Karboniferi'nin Visean ve Namuriyen (şimdi Serpukhovian ve aşağı Başkıran) aşamalarından bilinmektedir.

Kaynakça
Dış bağlantılar
Eoherpeton'un kafatası, orijinal açıklamasından
Liz Martin-Silverstone'un twitter hesabı tarafından yayınlanan, microCT taramaları kullanılarak kafatasının 3 boyutlu rekonstrüksiyonu
Eoin Doyle

Eoin Doyle (d. 12 Mart 1988), forvet pozisyonunda görev yapmış İrlandalı eski futbolcudur.

Profesyonel kariyerine Shelbourne kulübünde başladı. Daha sonra sırasıyla Shamrock Rovers, Sligo Rovers, Hibernian, Chesterfield, Cardiff City, Preston North End, Portsmouth, Oldham Athletic, Bradford City, Swindon Town ve Bolton Wanderers kulüplerinde oynadı.

Kaynakça
Eom Ji-sung

Eom Ji-sung (Korece:엄지성) (d. 9 Mayıs 2002), Güney Kore'li profesyonel futbolcu. Orta Saha mevkiinde görev almaktadır. EFL Championship takımlarından Swansea City FC'de ve Güney Kore'de forma giymektedir.

Kariyeri
2021 yılında Eom, K League 1 kulübü Gwangju FC'nin A takımına katıldı. İlk profesyonel sezonunda küme düşme yaşadı, ancak ertesi yıl Gwangju'nun K League 2'yi kazanmasına yardımcı oldu. Kulübün yükselişine yaptığı katkı takdir edildikten sonra, ligin En İyi 11'ine ve Yılın Genç Oyuncusu Ödülü'ne seçildi.

15 Temmuz 2024'te Eom, EFL Championship kulübü Swansea City FC ile dört yıllık bir sözleşme imzaladı; transfer ücreti açıklanmadı, yerel medyada 1 milyon sterlin civarında olduğu bildirildi. 8 Mart 2025'te Middlesbrough FC'ye karşı kulüp için ilk golünü attı. Swansea City'deki ilk sezonunun ardından, sezon boyunca sergilediği performansların kendisini tatmin etmediğini ve EFL Championship ile K League arasındaki büyük farka uyum sağlamakta zorlandığını itiraf etti. Ancak yavaş yavaş geliştiğini hissettiğini ve sonunda Championship'te motive olduğunu söyledi.

Milli Takım kariyeri
Ocak 2022'de Eom, sezon dışı antrenmanları öncesinde ilk kez Güney Kore milli takımına seçildi. 15 Ocak'ta İzlanda ile oynanan hazırlık maçında ilk kez A milli takım forması giydi ve bir gol attı.

Eom, 2026 FIFA Dünya Kupası için Güney Kore kadrosuna çağrıldı.

Milli Takım golleri
Başarıları
Gwangju FC
K Rigu 2: 2022

Dış bağlantılar
Eoraptor

Eoraptor (anlamı: şafak hırsızı), günümüzden 231 ila 228 milyon yıl önce yaşamış etobur bir dinozor cinsidir. Boyu 1 metre, ağırlığı ise 3 ile 10 kg arasında değişir.

Bilinen en eski dinozorlardan biridir. Oldukça hafif ve ince yapılıdır. Küçük ve keskin çok sayıda dişe sahiptir. İki bacağı üzerinde yürür. Genellikle diğer hayvanların leşlerini, yumurtalarını ve yavrularını yiyerek beslenen leşçil bir dinozor olarak tanımlanır.

Galeri
Kaynakça
Eos (cins)

Eos, Loriinae altfamilyasına bağlı bir kuş cinsidir.

Taksonomi
Eos cinsine bağlı türler (2023):

Eos bornea - (Linnaeus, 1758)
Eos cyanogenia - Bonaparte, 1850
Eos histrio - (Statius Muller, 1776)
Eos reticulata - (S. Muller, 1841)
Eos semilarvata - Bonaparte, 1850
Eos squamata - (Boddaert, 1783)


Galeri
Kaynakça
Dış bağlantılar
Eosen

Eosen, günümüzden 55,8 ± 0,2 ila 33,9 ± 0,1 milyon yıl öncesini kapsayan, Senozoyik Zaman'ın Paleojen dönemine ait bir bölümdür. Eosen, Paleosen bölümün sonundan Oligosen bölümün başına uzanır. Eosen'in başlangıcı ilk çağdaş memeli gruplarının ortaya çıkması ile tanımlıdır. Eosenin sonu ise Büyük Kopukluk (fr. Grande Coupure) olarak adlandırılan büyük bir yok oluş olayı olarak tanımlanmıştır – bu olay, Sibirya'ya ve günümüz Chesapeake Körfezi'ne çarpmış bir veya birkaç büyük göktaşı ile ilişkili olabilir. Diğer jeolojik devreler gibi Eosen'in başı ve sonunu belirleyen katmanlar iyi tanımlıdır ama tam tarihleri belirsizdir.

Eosen adı Yunanca ἠώς (eos, şafak) ve καινός (kainos, yeni) sözcüklerinde gelir ve bu zamanda ortaya çıkan çağdaş ('yeni') memeli faunasına atıfta bulunur.

Tabakabilim
Eosen, geleneksel olarak erken (56-47,8 milyon yıl önce), orta (47,8-38 myö) ve geç (38-33,9 myö) alt bölümlerine ayrılır. Karşılık gelen kayaçlar alt, orta ve üst Eosen olarak adlandırılır. İpresiyen aşaması aşağıyı (erken), Priaboniyen aşaması yukarıyı (geç) oluşturur; Lütesiyen ve Bartoniyen aşamaları "Orta Eosen" olarak birleşmiştir.

Galeri
Ayrıca bakınız
Hart Madeni Oluşumu

Kaynakça
Eosinopteryx

Eosinopteryx, Çin'in geç Jura döneminde bilinen, soyu tükenmiş bir theropod dinozor cinsidir. Tek bir tür içerir: Eosinopteryx brevipenna.

Sınıflandırma
E. brevipenna, yaklaşık 160 milyon yıl önce geç Jura dönemine (Oxfordiyen devri) tarihlenen, Çin'in batısındaki Liaoning Eyaletindeki Tiaojishan Formasyonu'ndan elde edilen tek bir fosil örneğinden bilinmektedir. Eosinopteryx adı, Yunanca eos ("şafak" veya "şafak"), Latince Sina ("Çin") ve Yunanca pteryx ("tüy") sözcüklerinden türetilmiştir. Tür adı brevipenna (Latince brevis, "kısa" ve penna, "tüy"), YFGP-T5197 tip numunesinde korunan azaltılmış tüylere atıfta bulunur. Harlem Archaeopteryx örneğinin 2017 yılında yeniden değerlendirilmesinde, Eosinopteryx'in bir anchiornithid olduğu bulunmuştur.

Açıklama
Eosinopteryx brevipenna, alt yetişkin veya yetişkin bir bireyin neredeyse tam iskeletini temsil eden tek bir fosil örneğinden bilinmektedir. Örnek, kuş olmayan bir dinozor için çok küçüktür ve uzunluğundadır. Çoğu troodontidden farklı olarak, çok kısa bir burna sahipti, göz yuvasının çapından daha kısaydı. Kanatlar, yakın akrabası Anchiornis huxleyi ile aynı boyuttaydı ve birincil kanat tüyleri humerustan (üst kol kemiği) daha uzundu. Kanat kemiklerinin alışılmadık bir şekilde düzenlenmesi, herhangi bir çırpma hareketini önleyebilirdi.

Kuyruk, çoğu troodontid ve dromaeosauride kıyasla çok kısaydı ve ayrıca bu grupların üyelerinden farklı olarak, ayaklar ve ayak parmakları çok inceydi, yırtıcı hayvanlar veya tırmanma için oldukça kavisli pençeleri yoktu. Alışılmadık bir şekilde, bilinen tek fosilin kuyruğu, karmaşık kanatlı tüylerin (rektrikler) varlığına dair işaretler göstermez. Alt bacak ve ayaklarda "arka kanatlar" bulunan birçok benzer türün aksine, alt tarsallar ve ayaklar tüysüz görünmektedir.

Dış bağlantılar
David Evans'ın twitter hesabı tarafından yayınlanan tip örneğinin bir fotoğrafı
Aynı kaynaktan kafatasının yakından görünümü

Kaynakça
Eon Productions

Eon Productions James Bond film serilerini üretmesiyle bilinen bir İngiliz film yapım şirketidir ve aynı zamanda Birleşik Krallık'ta Pinewood Stüdyoları'nda faaliyet göstermektedir. Danjaq LLC'nin bir iştirakidir ve ekrandaki oyunculara telif hakları ve ticari markalardan sorumlu olan holding şirketinin bir yan kuruluşudur.

Eon Bond filmlerinin tüm video hakları MGM Home Entertainment'e aittir ve MGM distribütörü 20th Century Fox Home Entertainment tarafından kontrol edilir. Sony Pictures Entertainment başlangıçta, Casino Royale filminin video haklarını kabul etti ama bu filmin 2012 video sürümleri MGM ve 20th Century Fox tarafından basıldı.

Eon Productions tarafından üretilen Bond filmleri şunlardır:
Dr. No (1962)
From Russia with Love (1963)
Goldfinger (1964)
Thunderball (1965)
You Only Live Twice (1967)
On Her Majesty's Secret Service (1969)
Diamonds Are Forever (1971)
Live and Let Die (1973)
The Man with the Golden Gun (1974)
The Spy Who Loved Me (1977)
Moonraker (1979)
For Your Eyes Only (1981)
Octopussy (1983)
A View to a Kill (1985)
The Living Daylights (1987)
Licence to Kill (1989)
GoldenEye (1995)
Tomorrow Never Dies (1997)
The World Is Not Enough (1999)
Die Another Day (2002)
Casino Royale (2006)
Quantum of Solace (2008)
Skyfall (2012)
Spectre (2015)
Ölmek İçin Zaman Yok (2020)
EpOX

EPoX, Şubat 1995'te Tayvan'da kurulan bilgisayar donanımı üreticisi şirkettir. Firma, satış ve üretim kapasitesiyle hızla büyüdü ve 2 yıldan kısa sürede, dünya çapında satış ve servis ağına sahip oldu.

Gelişmiş Ar-Ge ekibiyle EPoX, geniş bir ürün yelpazesi yakalamakla kalmadı, aynı zamanda bilgisayar sektöründe yenilikçi ve öncü kimliğiyle ön plana çıktı. Bilgisayar alanının dışında, 1998 yılından itibaren haberleşme alanında da genişlemeye devam eden EPoX, yakın gelecekteki planlarını ‘ 3C ’ uyumlu ürünler dizayn edip üretmek üzerine kuruyor. Aynı zamanda EPoX, Kasım 1999'dan beri Tayvan borsasında başarıyla listeleniyor.Türkiye Distribütörü MASCOM'dur.Fakat şirket 2007 tarihinde yönetimsel hatalardan dolayı iflas etmiştir.
Eozin

Eozin katrandan elde edilen turuncu-pembe renkli bir boyadır.

Eozin boyasının mikroskopik incelemelerde en yaygın kullanım alanı, nötral boyaların yapısında yer almasıdır. En tanınmış nötral boyalar tiyazin ve ksanten grubunda yer alan boyar maddelerin karışımlarından oluşmaktadır. Ksanten-tiyazin grubu boyaların en çok bilinenleri ve Türkiye'de kullanılanları, Giemsa, May Grünwald, Wright, MacNeal, Jenner ve Leishman boyalarıdır. Bu boyalar, asidik-bazik, mavi-kırmızı komponentleri bünyelerinde muhafaza ederler. Dolayısıyla boyama metodundaki etap sayısı düşer.

Kullanım alanları
Mikroskopide birden fazla etabı olan boyama prosedürlerinde de kullanılır. En çok kullanıldığı çok etaplı boyama metotları, tiyazin-ksanten hızlı boyamaları, Papanicolaou boyamaları ve hematoksilin-eozin boyamalarıdır.

Çok etaplı tiyazin-ksanten boyamalarında eozin boyası, tiyazin boyalarıyla birlikte bulunmaz. Ayrı bir çözelti şeklindedir. Türkiye'de son yıllardaki kullanımı çok yaygınlaşmaktadır. En tanınmışları Field ve Diffquick modifikasyonlarıdır.

Metotlar
Türkiye'de eozin boyasının en çok kullanıldığı çok etaplı boyama metotlarından biri Papanicolaou boyama metodudur. Bu metodun etaplarından birinde kullanılan EA boya çözeltilerinde (EA-36, EA-50, EA-65 vb.) diğer boyar maddelerle birlikte bulunur.

Hematoksilin eozin boyama metodu, hayvan (insan dahil) doku kesitlerinin incelenmesinde Türkiye'deki histopatoloji uzmanları tarafından çok kullanılmaktadır. Hücre sitoplazması, kollajen ve kas liflerini boyamak için genellikle hücre çekirdeğini boyayan hematoksilin ile birlikte kullanılır. Hematoksilinin de kullanıldığı ikili boyamaya hematoksilin ve eosin boyaması adı verilir. Bu boyamanın amacı, normalde şeffaf olan hücreleri mikroskop altında görüntüleyip dokuların yapısını inceleyebilmektir.

H ve E boyaması ile boyanmış dokularda stoplazma pembe-turuncu, hücre çekirdeği ise koyu mavi-mor görünür. Eosin aynı zamanda eritrositleri koyu kırmızıya boyar. Eosin, hücrenin bazik bölümlerin, boyayan asidik bir boyadır. Bunun tersine hematoksilin, hücrenin asidik bölümlerini boyayan bazik bir boyadır. Örneğin nükleik asitlerin (DNA ve RNA) yoğun şekilde bulundukları hücre çekirdeği gibi.

Eosin ile boyanan yapılara "eosinofilik" denir.

Türleri
Aslında eosin adı, birbirine benzer iki farklı maddeye verilmiştir. Bu maddelerden daha yaygın şekilde kullanılan eosin Y (aynı zamanda eosin Y ws, sarımtrak eosin, Asit Kırmızı 87, C.I. 45380, bromoeosine, bromofluoreseik asit, D&C Red No. 22 isimleriyle de anılır), boyadığı yapılara biraz daha sarı bir renk verir. Diğer eosin, yani eosin B (mavimtrak eosin, Asit Kırmızı 91, C.I. 45400, Safrozin, Eosin Scarlet ya da imparatorluk kırmızısı) ise çok hafif bir maviliğe sahiptir. Her iki boya da birbirinin yerine kullanılabilir ve belli bir deney için bunlardan birinin seçimi tamamen kişinin tercihine kalmıştır.

Eosin Y floresinin tetrabromo türevidir. Eosin B ise floresinin dibromo dinitro türevidir.

Dış bağlantılar
Eosin Y - uygulama bilgisi, ingilizce

Ayrıca bakınız
Hematoksilin
Histoloji
Epakt

Epakt, ayın güneş takvimi ile uyumlaştırılması için bir sürenin eklenmesi.

Orta Çağ bilgisayar uzmanları tarafından 22 Mart'taki ayın evresi yaşı olarak tanımlanırdı. Ancak yeni Gregoryen takviminde 1 Ocak'ta dini ayın yaşı olarak kabul edilir. Başlıca kullanımı, bilgisayar tarihini bilgisayar yöntemleriyle belirlemektir. 365-366 gün güneş yılı ile 354-355 gün ay arasındaki farktan dolayı değişmektedir.

Kaynakça
Eozinofilik folikülit

Eozinofilik folikülit (EF), bilinmeyen bir neden dolayı ortaya çıkan bir kaşınan kızarıklıktır. Bu hastalık en çok HIV enfeksiyonu olan kişilerde görülür ancak HIV negatif kişilerde de ortaya çıkabilir, bu durumda eponim bir hastalık olan Ofuji hastalığı olarak bilinir. Eozinofilik folikülitte saç foliküllerinde kaşınan kırmızı şişlikler (papül) görülür, eozinofilik folikülit karnı ve bacakları etkilememekle birlikte üst vücudu tutar. Eozinofilik folikülit adı, hastalıkta görülen en belirgin bağışıklık sistemi hücreleri (eozinofil) ve saç folikülü tutulumunu ifade eder.

Patofizyoloji
Eozinofilik folikülitin nedeni bilinmemektedir. Eozinofilik folikülite neden olduğu düşünülen mikroorganizmalar; Demodex akarı, Pityrosporum mantarı ve bakterilerdir. Bu hastalıkla ilgili otoimmün bir süreç de incelenmektedir.

Tanı
HIV enfeksiyonu olan bir kişide klasik semptomlar görüldüğünde eozinofilik folikülitten şüphelenilebilir. Eozinofilik folikülit tanısı, eozinofili tespit edilerek desteklenebilir ancak bu tanıyı koymak için deri biyopsisi yapılması gerekir. Deri biyopsilerinde saç foliküllerinin etrafında lenfositik ve eozinofilik iltihaplanma görülür.

Tedavi
HIV enfeksiyonu olan insanlarda eozinofilik folikülit tedavisi, bağışıklık sistemini eski haline getirmek için antiretroviral tedavisiyle başlar. Eozinofilik folikülitin doğrudan tedavisi, iltihabın ve kaşıntının azaltılmasına dayanır. Topikal kortikosteroidler ve oral antihistaminler kaşıntıyı azaltabilir ve, lezyonların boyutunu ve sayısını azaltabilir. Antifungal ilaç itrakonazol, antibiyotik ilaç metronidazol ve antiakar ilacı permetrin ile tedavi uygulanması, bazı semptomların iyileşmesini sağlayabilir. Eozinofilik folikülit için diğer tedaviler arasında PUVA, topikal takrolimus ve izotretinoin bulunur.

Epidemiyoloji
HIV enfeksiyonuyla ilişkili eozinofilik folikülit, genellikle ileri seviye HIV enfeksiyonu ve düşük yardımcı T hücresi sayısı olan hastaları etkiler. Bu hastalık, erkeklerle ve kadınlarla birlikte HIV enfeksiyonu olan çocukları da etkiler ve tüm dünyada görülür.

Eozinofilik folikülit, lösemi ve lenfoma gibi hematolojik hastalıkları olan kişileri de etkileyebilir. Bu hastalık, başka bir sorunu olmayan bebeklerde sınırlı bir durum şekilde de görülebilir. HIV negatif kişilerde de eozinofilik folikülit gelişebilir, bu durum Japonya'da daha sık görülür.

Ayrıca bakınız
Bebeklik dönemi eozinofilik püstüler foliküliti
Kutanöz durumlar listesi

Kaynakça
Dış bağlantılar
Epaminondos

Epaminondos Thebaili general. "Çarpık Düzen" savaş stilini geliştirdi. Başarısı sayesinde Thebai ve Hellas yönetiminde birinci adam oldu. Sparta ile yapılan bir savaşta öldü. Thebai daha sonra onun dönemindeki başarıları tekrar yakalayamadı.

Antik Yunanistan devrinde savaşlar iki ordunun tek sıra halinde karşılaşıp sayısal veya becerisel üstünlüğü olanın kazandığı bir sistemle çarpışılıyordu. Peloponez Savaşı'ndan sonra Sparta devleti, Yunanistan'ın lideri konumuna geçti. Sparta, Tebai ile bir süre sonra ters düştü ve üzerine bir ordu gönderdi. Spartalılar karşısında telaşa kapılan Tebai meclisi Spartalıların istekleri kabul etmek üzereyken, Epaminondos Sparta ordusunu yenebileceğini iddia etti. Meclisi ikna eden general Tebai başkomutanlığına getirildi. 6 Temmuz MÖ 371'de iki ordu Tebai dışında Leuctra Muharebesi'nde karşılaştı. Epaminondos bu muharebede kendi uygulaması olan "Çarpık Düzen" savaş stilini geliştirdi. Bu stil Yunanların alışılagelmiş "Falanks formasyondan farklıydı. Ordusunun sağ kanadındaki adam sayısını düşmanın sol kanadından fazla tuttu. Böylece savaş esnasında Sparta sol kanadı çöktü ve sağ kanattan saldıran Tebai ordusu Sparta sağ kanadını da sardı. Böylece Sparta ordusu tamamen yok edildi. Bu savaştan sonra Spartalılar bir daha eski güçlerine kavuşamadı ve Yunanistan'da liderlik Tebai'ye geçti. Diodoros, Epaminondos'un askeri sicili için coşkulu bir şekilde övgüler yağdırır:

Çünkü bana göre o, çağdaşlarını... savaş sanatındaki beceri ve deneyim bakımından geride bırakmıştır. Epaminondas'ın kuşağında ünlü adamlar vardı: Thebalı Pelopidas, Timoteus ve Konon, ayrıca Chabrias ve İfikratis... biraz daha eski bir kuşaktan olan Spartalı Agisilaos. Bunlardan daha da öncesinde, Medler ve Persler zamanında, Atina'da Solon, Themistokles, Miltiades ve Kimon, Myronides ve Perikles ve diğerleri, Sicilya'da ise Deinomenes'in oğlu Gelon ve daha başkaları vardı. Yine de, bunların niteliklerini Epaminondas'ın komutanlığı ve şöhretiyle karşılaştırırsanız, Epaminondas'ın sahip olduğu niteliklerin çok daha üstün olduğunu görürsünüz.

Epaminondos'un bulduğu "Çarpık düzen" daha sonra Büyük İskender'in babası II. Filip tarafından geliştirildi. Büyük İskender girdiği savaşlardaki başarıları Epaminondos'un Çarpık düzeni nin geliştirilmiş şeklini kullanarak kazandı. Türk ve Osmanlı ordularının kullandığı "sarma" ve "hilal" taktiklerinin kökeninin eski orta asya geleneklerine dayandığı bilinse de çarpık düzenle benzerlik gösterir. Mustafa Kemal Paşa komutasındaki Türk Kurtuluş Savaşı'nda da, Türk ordusunun kazandığı Sakarya Meydan Muharebesi ve Büyük Taarruz savaşlarının taktiği çarpık düzenin gelişmiş örnekleridir.

Kaynakça
Özel


Genel