EDEK Sosyalist Parti

EDEK Sosyalist Parti, ( ) bir dönemki adıyla Sosyal Demokrasi Hareketi, ( ) Kıbrıs Cumhuriyeti içerisinde faaliyet gösteren sosyal demokrat bir siyasi partidir. Genel başkanı 2015 yılından itibaren Marinos Sizopulos'tur.

Tarihçe
Kuruluş ve 20. yüzyıl
Parti Vasos Lissaridis tarafından 1969 yılında Birleşik Demokrat Merkez Birliği ( ) adıyla kuruldu. O dönemde Yunanistan'da faal olan Merkez Parti ve Yorgo Papandreu'dan etkilenerek kurulan parti Albaylar Cuntası'na karşı tavır aldı ve Cumhurbaşkanı Makarios yaşadığı sürece onun yakın bir müttefiki oldu. Lissaridis aynı zamanda Makarios'un özel doktoruydu ve "Kızıl Bereliler" olarak tabir edilen bir milis gücünü yönetiyordu. 15 Temmuz 1974'te gerçekleştirilen darbe sürecinde EDEK, parti ve milis gücü olarak darbecilere karşı mücadele etti.

1974'ten itibaren PASOK ile ilişkiler kuran EDEK , 1980'li yılların başında Avrupa tarzı bir sosyal demokrat partiye dönüştü ancak milliyetçi yönelimlerinden vazgeçmedi.

1990'ların sonlarından itibaren bir üçüncü büyük blok kurmak için diğer ufak partilerle müzakere eden EDEK, Şubat 2000'de Yenilenme Hareketi ve Bağımsız Şahsiyetler Grubu ile birleşerek "Sosyal Demokrasi Hareketi" ( ) veya kısaca KİSOS olarak bir birliktelik oluşturdu. Ancak bu gruplar kısa bir süre sonra güvensizlik sebebiyle KİSOS'tan ayrıldı; bu durum sonucunda EDEK ve KİSOS birebir aynı yapı oldu. Birlikteliğin bozulmasına rağmen EDEK, Sosyal Demokrasi Hareketi adını kullanmaya devam ederken KİSOS kısaltmasını bıraktı, bu da partinin yaygın adı ile kısaltmasının uyuşmamasına yol açtı.

21. yüzyıl
2001 yılında Lissarides parti liderliğinden ayrıldı ve yerini Yannikis Omiru aldı. Annan Planı sürecinde hayır oyu yanlısı olan parti 2003 yılı cumhurbaşkanlığı seçimlerinde Tasos Papadopulos'a destek verdi. Diğer büyük partilerle beraber yürütülen kampanya sonucunda Annan Planı'na %75 hayır oyu çıktı.

2008 yılı cumhurbaşkanlığı seçimlerinin ikinci turunda EDEK, AKEL adayı Dimitris Hristofyas'a destek verdi. Bu yönde EDEK Siyasi Büro'da gerçekleştirilen oylamada üyelerin 109'u destek ve 5'i karşı çıkarken 2 üye çekimser kaldı. Ancak EDEK, Şubat 2010'da Kıbrıs müzakereleri konusunda Hristofyas ile anlaşmazlığa düşerek hükûmetten çekildi.

Şubat 2013'teki başkanlık seçimlerinde EDEK, Tasos Papadopulos'un dışişleri bakanı olan bağımsız aday Yorgos Lillikas'a destek verdi. Seçimlerin ikinci turunda EDEK tarafsız kalmış, DİSİ adayı Nikos Anastasiades'e veya AKEL adayı Stavros Malas'a destek vermemiştir.

Ocak 2015'te, parti başkanı Yannakis Omiru EDEK liderliğinden istifa etti. Mart ayında yardımcısı Marinos Sizopulos parti başkanı oldu.

2018 yılı cumhurbaşkanlığı seçimlerinde merkez kanattaki partilerle birlikte bir ortak aday çıkarma girişiminde bulundu. Partilerin gerek Kıbrıs Sorunu, gerek ekonomik ve sosyal konulardaki uyuşan görüşleri neticesinde EDEK 24 Nisan 2017'de DİKO lideri ve adayı Nikolas Papadopulos'a destek verme kararı aldı. Ancak Papadopulos'un ilk turda 3. olduğu için parti ikinci turda herhangi bir adaya destek vermedi.

Kasım 2022'de partinin ismi "EDEK Sosyalist Parti" olarak değiştirildi ve Sosyal Demokrasi Hareketi adı tamamen terk edildi.

Seçim Sonuçları
Temsilciler Meclisi
Avrupa Parlamentosu
Cumhurbaşkanlığı
}
|colspan=3 align=center|
|-
! 1978
|style="background-color: #FF7E00" width="2px"|
| Spiros Kiprianu
| colspan=2 align=center|tek aday
|
|colspan=3 align=center|
|-
! 1983
|style="background-color: #164f46" width="2px"|
| Vasos Lissaridis
| 29.307
| 9,53
|
|colspan=3 align=center|
|-
! 1988
|style="background-color: #164f46" width="2px"|
| Vasos Lissaridis
| 30.865
| 9,22
|
|colspan=3 align=center|Yorgo Vasiliu'yu destekledi
|-
! 1993
|style="background-color: grey" width="2px"|
| Pashalis Pashalidis
| 66.300
| 18,60
|
|colspan=3 align=center|serbest
|-
! 1998
|style="background-color: #164f46" width="2px"|
| Vasos Lissaridis
| 41.978
| 10,60
|
| colspan=3 align=center|serbest
|-
! 2003
|style="background-color: #FF7E00" width="2px"|
| Tasos Papadopulos
| 213.353
| 51,51
|
|colspan=3 align=center|
|-
! 2008
|style="background-color: #FF7E00" width="2px"|
| Tasos Papadopulos
| 143.249
| 31,79
|
|colspan=3 align=center|Dimitris Hristofyas'ı destekledi
|-
! 2013
|style="background-color: grey" width="2px"|
| Yorgos Lillikas
| 109.996
| 24,93
|
| colspan=3 align=center|serbest
|-
! 2018
|style="background-color: #FF7E00" width="2px"|
| Nikolas Papadopulos
| 99.490
| 25,70
|
| colspan=3 align=center|serbest
|-
! 2023
| style="background-color: grey;" width="2px"|
| Nikos Hristodulidis
| 127.305
| 32,04
|
| 204,867
| 51.97
|
|}

Kaynakça