Apolas Lermi

Abdurrahman Lermi ya da sahne adıyla Apolas Lermi (d. 1986; Trabzon) Karadeniz halk müziği sanatçısı ve müzisyendir.

Yaşam öyküsü
Trabzon'da doğdu. 10 yaşında ailesiyle birlikte İstanbul Apolas arkadaşlarının taktığı bir lâkaptır ve sahne adı olarak benimsemiştir. Uzun süren müzisyenlik hayatından sonra Karadeniz Kültürü'ne dönük bir albüm çıkarmaya karar vermiştir. Genelde Türkçe Karadeniz türküleri seslendiren Apolas Lermi, Karadeniz Bölgesi'nde konuşulan ve unutulmakta olan Romeika ve Türkçe dilinde şarkıların da yer aldığı; geleneksel takvimde yeni yılın ilk ayı anlamına gelen Kalandar albümünü 2011 yılında çıkarmıştır. ‘Mektup, Ağapo Se, Yağmur, Seçim Zamanı, Ağasar Horonu’ albümün öne çıkan şarkılarıdır. Ağapo Se şarkısının klip çekimleri Sümela Manastırı'nda yapılmıştır. Klip ayrıca Türkiye'de Romeika dilinde ve Sumela Manastırı'nda çekilen ilk klip olma özelliğini taşır.

‘Seçim Zamanı’ isimli şarkı, 24 sanatçının katılımıyla Diren Karadeniz isimli bir projeye dönüştürülmüştür. Bu klip Karadeniz'deki sosyal ve kültürel sorunları işaret etmektedir.

Apolas Lermi, Kalandar isimli albümü ile Karadeniz Müziğinde kendisine özgü bir yer edinmiştir. Kalandar isimli bir de TV programı hazırlamış ve geleneksel Karadeniz Müziğine dikkat çekmiştir. Zaman zaman Karadenizli ozanlardan öğrendiği geleneksel türküleri seslendiren Lermi'nin, ayrıca çoğu şarkısı dizilerde ve sinema filmlerinde kullanılmıştır. Türkiye'de Karadeniz Rumcası'nın tanınmasına büyük katkı sağlamıştır.

Sanatçının 2014'te çıkan 2. solo albümü Santa, adını Santa Harabeleri'nin yer aldığı Gümüşhane'nin Dumanlı köyünden alır.

Apolas Lermi, Santa isimli albümünde, Karadeniz ve Anadolu kökenli Yunan sanatçılar Giorgos Ioannidis ve İrodina Kandrali ile düet yapmıştır. ‘Eski Yar, Felek, Beşikdüzü, Karadeniz, Tonton, Yaban Eller, Görele Horonu’ albümün öne çıkan şarkılarıdır.

Apolas Lermi, 2016'da tamamı Romeika ve Yunanca şarkılardan oluşan Romeika isimli bir albüm çıkartmıştır. Bu albüm Yunanistan'da ve Türkiye'de eşzamanlı olarak yayınlanmıştır. Albüm, öncekilere göre daha sade bir düzenleme anlayışıyla kaydedilmiştir.

Lermi; bu albümde yine Yunanistan'da yaşayan Karadeniz kökenli sanatçı Pela Nikolaidou ile bir düet yapmıştır. 2019'da çıkan Romeika Sözlük'ün yazarı Vahit Tursun bu albümde kendi yazdığı bir şiiri seslendirmiştir. Ayrıca albümün iç kapak resimleri sanatçı, yazar ve ressam olan Muzaffer Oruçoğlu Laze Mı (Oğlum) isimli bir Zazaca şarkı daha seslendirmiş ve klibini Tunceli'nin Nazımiye ilçesinde çekmiştir.

Apolas Lermi çok yönlü bir sanat anlayışına sahiptir. Bu nedenle Türkiye'deki bazı siyasi çevreler tarafından zaman zaman hedef gösterilmektedir. Hakkında çeşitli yalan haberler ortaya atılmakta ve çalışma hayatına ambargo uygulanmaktadır. Lermi bu yalan haberlerle ilgili açıklamalar yapmış ve hukuki süreci başlatmıştır. Ayrıca konuyla ilgili 'Afkuranlar isimli bir şarkı da yayınlamıştır.

Apolas Lermi'nin son yayınladığı diğer şarkılarından bazıları Yaşandı Bitti, Giresun Gümüşhane, Okul Yolu, Hazreti Şah'ın Avazı, Seni de Unuturum, Zindan, Yayla Horonu, Karadeniz Güneştir gibi şarkılardır.

Lermi ayrıca Kardeş Türküler, Hüsnü Arkan, Ayşenur Kolivar, Babis Kemanetzidis, Sasa ve Chistoforos Kosmidis gibi çeşitli isimlerle çeşitli çalışmalar yayınlamıştır.

2024 yılından itibaren yaşamına Londra'da devam eden Lermi, Türkiye ve diğer Avrupa ülkelerinde müzikal çalışmalarını sürdürmektedir.

2026 yılında, üçüncü Zazaca temalı çalışması olan Xime adlı eseri Ali Doğan Gönültaş ile birlikte yayımlamıştır.

Albümleri
Kalandar (2011)
Santa (2014)
Romeika (Pontic Greek) (2016)
Momoyer (2018)
Hobur (2025)

Kaynakça
Dış bağlantılar