Duygulu, Ardeşen

Duygulu, Rize ilinin Ardeşen ilçesine bağlı bir köyüdür.

Tarihçe
Duygulu köyünün eski adı Tolikçeti'dir. Tolikçeti (თოლიქჩეთი) adı Türkçeye Tolikcet (تولقجت) ve Tolikçet şeklinde girmiştir.

Tolikçeti veya Tolikcet köyünün bulunduğu Lazeti bölgesi, Antik Çağ'da Kolheti Krallığı'nın sınırları içinde bulunuyordu. Osmanlılar, Trabzon İmparatorluğu'nu 1461'de ortadan kaldırdıktan sonra, 1547 yılında bu bölgeyi de tamamen ele geçirmiştir.

Tolikcet adının açıkça zikredildiği ilk metin, Kanuni Sultan Süleyman döneminde tutulmuş tarihsiz tapu tahrir defteridir. 1554-1566 yılları arasında tutulduğu tahmin edilen 442 no'lu bu defterde "Meşrubalak" bölgesi altında "Tolikcet" adı açıkça sayılmıştır. Tolikçet en geç 1550'li yıllara kadar köy haline gelmiş, asker ve vergi vermeye başlamıştır. "Tolikcet" adının geçtiği son tapu tahrir defteri, 1626 yılına ait olduğu tahmin edilen defterdir. 122 no'lu bu defterde "Tolikcet" adı açıkça belirtilmektedir. Sultan IV. Mehmet dönemine ait ve 1681 tarihli avarız defterinde "Tolihcet" köyü sayılmaktadır.

Osmanlı döneminde Tolikcet “Davat” nahiyesine bağlı bir köydü. Davat nahiyesi sırasıyla Atina kazasına, Lazistan Sancağına ve Trabzon Vilayetine bağlı bir nahiyeydi. Davat nahiyesi, Tolikcet ile beraber Bakoz, Kvançarer, Pilergivat, Timisivat, Sano, Mekakeskirit, Ğvant, Komilo, Abiçğo köylerini kapsayan bir idari bölgeydi ve şimdiki Hamidiye-Pazar civarında bir yerdi. 1842 tarihli Atina (Pazar) nüfus defterine göre (10), Tolikcet köyünün erkek nüfusu 41'dir. Atina kazasına bağlı en az erkek nüfusa sahip köy Tolikcet köyüdür. Erkek nüfus 1876 yılında 53'e çıkmıştır.

Tolikçeti köyü, 1876 tarihli Trabzon vilayeti salnamesine göre, Trabzon vilayetinin Lazistan sancağının Atina kazasına bağlıydı. Nüfusu 17 hanede yaşayan 53 kişiden oluşuyordu. Köyde vergiye tabi hayvan varlığı olarak 2 koyun, 12 keçi, 45 inek ve 4 öküz tespit edilmiştir.

Nikolay Marr, 1910 yılında Lazistan'da gerçekleştirdiği araştırma gezisi notlarında "Tolikçet" şeklinde not ettiği yerleşimi, Eski Trabzon köyünün yukarı kesimlerindeki köyler arasında saymıştır. Tolikçeti köyü, Birinci Dünya Savaşı yıllarında Rus idaresi sınırları içinde kalmıştır. Marr'dan yedi yıl sonra, 1917 yılında Lazistan bölgesinde araştırma gezisi yapan Gürcü dilbilimci İoseb Kipşidze, köyün adını Gürcüce Tolikçeti (თოლიქჩეთი) ve Rusça Tolikçet (Толикчет) şeklinde not etmiş, köydeki 42 hanede 261 kişinin yaşadığını yazmıştır.

Yüzyıllar boyunca Lazca aslına uygun olarak "Tolikçet" veya "Tolihcet" olarak anılmış köyün adının Akçaköy olarak değiştirilmesi yönünde 1916 yılında Dâhiliye Nezareti (İçişleri Bakanlığı) tarafından gerekli hazırlıklar yapılmış fakat aynı döneme denk gelen Rus işgali nedeniyle yeni ismin uygulanmasına olanak bulunamamıştır. 1935 genel nüfus sayımında "Tolikçet" şeklinde yazılmış olan köy, Artvin ve Rize vilayetlerinin birleştirilmesiyle kurulmuş olan Çoruh vilayetinde aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 308 kişiden oluşuyordu. Ancak Atina kazasının adı Pazar olarak değiştirilmişti. Tolikçeti ve Tolikcet Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında Duygulu olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında Duygulu köyünün nüfusu 618 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 137 kişi okuma yazma biliyordu.

Coğrafya
Duygulu, doğal sit statüsündeki Fırtına Vadisi içinde yer alır. Ardeşen'den Fırtına Vadisi boyunca Ayder'e ilerleyen karayolunun sağ yamacında, deniz seviyesinin yaklaşık 600 metre yükseğinde kuruludur. Ardeşen'e uzaklığı 16 kilometre, Rize'ye uzaklığı 62 kilometredir.

Nüfus
Kaynakça
Dış bağlantılar