Başkanlık Geçiş Konseyi

Başkanlık Geçiş Konseyi (TPC; ; ) 12 Nisan 2024 tarihinde Bakanlar Kurulu tarafından oluşturulan ve 25 Nisan tarihinde Ulusal Saray'da yemin ederek göreve başlayan geçici bir organdır. Bu organ, seçilen bir başkan göreve başlayana veya 7 Şubat 2026'ya kadar (hangisi önce gerçekleşirse) Haiti devlet başkanının yetkilerini ve görevlerini kullanacak olan organ olarak belirlenmiştir. Konsey, 7 Şubat 2026'da feshedildi.

Arka plan
Haiti krizi sırasında Haiti devlet kurumlarının kademeli olarak dağılması, geçici başbakan Ariel Henry'nin kenara çekilmesi ve fiilî devlet başkanlığı görevlerinden vazgeçmesi çağrılarına yol açtı. Talepler, Haiti'deki çetelerin koalisyonuna liderlik eden eski bir polis memuru olan Jimmy "Barbecue" Chérizier tarafından yönetiliyordu. Henry, 7 Temmuz 2021'de başkan Jovenel Moïse'nin suikasta uğramasının ardından görevi devraldığından beri gayrimeşru olarak görülüyordu ve düzenlemeyi vadettiği genel seçimleri defalarca ertelemişti. Henry, 11 Mart 2024'te istifa edeceğini ve bir geçiş konseyinin (üyeleriJamaika'da acil bir CARICOM toplantısında belirlenecek) geçici bir başbakan seçeceğini duyurdu.

11 Mart'ta gerçekleştirilen CARICOM toplantısında kurulan geçici başkanlık konseyi, 3 Nisan 2024'te Bakanlar Kurulu tarafından 16 Nisan'da atanan temsilcilerin geçici listesini kesinleştirdi.

Haftalar süren müzakerelerin ardından, 7 Nisan'da CARICOM'a, 7 Şubat 2026'da görev süresi sona erecek geçici bir hükûmet için bir anlaşma gönderildi. Konseyin görevlerinden biri, hâlihazırda geçiş konseyi veya geçici hükûmet üyesi olamayacak bir başbakan seçmektir. Geçiş konseyi, 12 Nisan'da Le Moniteur'de yayınlanan bir hükûmet kararnamesiyle resmen oluşturuldu. TPC'nin dokuz üyesinin isimleri 16 Nisan tarihinde açıklandı ve 25 Nisan'da otomatik silah sesleri arasında Ulusal Saray'da yemin ettiler. Ariel Henry'nin istifasının duyurulması ve TPC'nin göreve başlamasından önce, Michel Patrick Boisvert, Bakanlar Kurulu tarafından geçici başbakan olarak atandı. Sonuç olarak, konsey üyeleri başkanlığın Fils, Louis Gérald Gilles, Leslie Voltaire ve Smith Augustin arasında beş ayda bir dönüşümlü olarak yürütülmesine karar verdiler. Ayrıca, çoğunluğu oluşturmak için dört yerine beş oy şartı da getirdi. Konsey daha sonra 13-17 Mayıs tarihleri arasında başbakanlık pozisyonu için başvuruları kabul etmeye başladı. Mayıs 2024'ün sonlarında konsey, geçici başbakan Michel Patrick Boisvert'in görev süresini bir ay daha uzattı ve 27 Mayıs'ta oy hakkına sahip yedi üyeden altısı, daha önce Bélizaire'i seçen oyu geçersiz sayarak, eski BM özel temsilcisi ve eski başbakan Garry Conille'i halefi olarak seçti. Conille ve konsey üyeleri, yemin töreninden sonra birkaç kez bir araya gelerek kabinesinde yer alacak 13 bakanın isimleri üzerinde anlaştılar ve bakanlar 11 Haziran 2024'te açıklandı. Konsey ve yeni hükûmet daha sonra Haiti Ulusal Polisi genel müdürünün değiştirilmesi konusunda anlaştı. 7 Ekim 2024'te Voltaire, Fils'in yerine konsey başkanı olarak atandı.

2 Ekim 2024'te, hükûmetin resmî yolsuzlukla mücadele birimi, Geçiş Konsey'in üç üyesi olan Smith Augustin, Gérald Gilles ve Emmanuel Vertilaire'in görevlerini kötüye kullanma, rüşvet ve pasif yolsuzluktan yargısal incelemeye alınmasını tavsiye etti.

Konsey, Kasım 2024'te Conille'i geçici başbakanlık görevinden alarak yerine iş insanı Alix Didier Fils-Aimé'yi atadı. Birkaç konsey üyesi, Ocak 2026'da Fils-Aimé'yi görevden alma girişiminde başarısız oldu ve bu durum ABD'den kınama aldı

Başkanlık Geçiş Konseyi 7 Şubat 2026 tarihinde, yerine geçecek bir kuruluş olmadan feshedildi. Radio France Internationale, siyasi geçiş olasılığının uzak olduğunu belirtti. Konsey, kendisinde olan tüm yetkileri görevdeki başbakan Fils-Aimé'ye devretti ve böylece Haiti'de yürütme yetkisine sahip tek siyasetçi olarak Fils-Aimé kalmış oldu.

Eylemler
30 Nisan 2024'te Edgard Leblanc Fils, TPC başkanı olarak atandı ve Fritz Bélizaire, konsey içinde tartışmalı olmasına rağmen, dört oyluk çoğunlukla başbakan olarak atandı. Bunun sonucunda konsey üyeleri, başkanlığın her beş ayda bir Fils, Louis Gérald Gilles, Leslie Voltaire ve Smith Augustin arasında dönüşümlü olarak değiştirilmesi konusunda anlaştılar. Ayrıca çoğunluğu oluşturmak için dört yerine beş oy şartı da getirildi. Konsey daha sonra 13-17 Mayıs tarihleri arasında başbakanlık pozisyonu için başvuruları kabul etmeye başladı. Mayıs 2024'ün sonlarında, konsey geçici başbakan Michel Patrick Boisvert'in görev süresini bir ay daha uzattı ve 27 Mayıs'ta oy kullanma hakkına sahip yedi üyeden altısı, eski BM Özel Temsilcisi Bill Clinton'ın özel kalemi ve eski başbakan Garry Conille'i halefi olarak seçti ve Bélizaire'i seçen önceki oyu geçersiz kıldı. Conille ve konsey üyeleri, yemin töreninden sonra birkaç kez bir araya gelerek kabinesinde yer alacak 13 bakanın isimleri üzerinde anlaştılar ve bakanlar 11 Haziran 2024'te açıklandı. Konsey ve yeni hükûmet daha sonra Haiti Ulusal Polisi genel müdürünün değiştirilmesi konusunda anlaştı. 7 Ekim 2024'te Voltaire, Fils'in yerine konsey başkanı olarak atandı.

Başkanlar
Başkan
Kaynakça
Bibliyografya