Andorra

| HDI = 0.884
| HDI_year = 2022
| HDI_change = increase
| HDI_ref =
| HDI_rank = 35

| para_birimi = Euro (€)
| time_zone = OAS
| time_zone_DST = OAYS
| trafik_akışı = sağ
| cctld = .ad
| ISO_3166_kodu =AD
| telefon_kodu = +376
|harita_altyazısı= |dinler= |din_kaynağı= |yasama_organı=Genel Konsey|egemenlik_türü=Tarihçe|kuruluş_olayı1=Aragon Tacı'ndan bağımsızlık|kuruluş_olayı1_tarihi=8 Eylül 1278 |kuruluş_olayı2=Fransa Krallığı'ndan bağımsızlık|kuruluş_olayı2_tarihi=12 Ekim 1652|kuruluş_olayı3=Fransa İmparatorluğu'ndan bağımsızlık|kuruluş_olayı3_tarihi=1814|kuruluş_olayı4=Mevcut anayasa|kuruluş_olayı4_tarihi=2 Şubat 1993|yüzölçümü=467,63|yüzölçümü_sırası=178|su_yüzdesi=0,26 |tahminî_nüfus= 80.856 |tahminî_nüfus_yılı=2023|tahminî_nüfus_sırası=185|sayım_nüfusu_yılı=2021|km2_nüfus_yoğunluğu=179,8|nüfus_yoğunluğu_sırası=71|GDP_PPP= $6,001 milyar |GDP_PPP_year=2024|GDP_PPP_rank=168|GDP_PPP_per_capita= $69.146 Andorra halkı Katalan soyundan gelen İtalik bir etnik gruptur. Andorra yüzölçümüne göre 16, nüfusa göre ise 11. en küçük ülkedir. Başkenti Andorra la Vella, deniz seviyesinden 1.023 m yüksekliğiyle Avrupa'nın en yüksek rakımlı başkentidir. Resmi dil Katalancadır; ayrıca İspanyolca, Portekizce ve Fransızca da yaygın biçimde konuşulur.

Andorra'da turizm gelişmiştir, yılda yaklaşık 10,2 milyon turist ülkeyi ziyaret etmektedir. Andorra Avrupa Birliği üyesi değildir ancak Euro resmi para birimi olarak kullanılmaktadır. 1993'ten beri Birleşmiş Milletler üyesidir. Küresel Hastalık Yükü Araştırması'na göre 2013 yılında 81 yıl ile Andorra en uzun beklenen yaşam süresine sahipti.

Tarih
Andorra'nın bağımsızlığını kazanmasını, bölgeyi 803'te Müslümanlardan geri alan Şarlman'ın ve imparatorluğunun bir bölümünü 819'da İspanya'daki Urgel piskoposuna bağışlayan oğlu I. Louis'nin (Sofu) sağladığı kabul edilir.

1278 yılında Andorra biri İspanya'da, öteki Fransa'da bulunan iki prensin ortaklaşa yönetimine bağlanmış ve ülkenin sınırları netleşmiştir. Anılan yıldan beri ülkenin sınırları hiç değişmemiştir. Kurulan feodal düzen, Fransız Devrimi sırasında geçici olarak kalkmakla birlikte, 1806'da Napolyon tarafından yeniden kuruldu. Andorra, o günden bu yana Urgel piskoposu ve Fransa devlet başkanı tarafından ortaklaşa yönetilir; bunların ikisine de her yıl sembolik bir vergi ödenir.

Ekonomi
Tahminen yılda 10,2 milyon turist ağırlayan Andorra ekonomisinin, gayrisafî yurt içi hasılasının yaklaşık %80'ini turizm gelirleri oluşturmaktadır. Tarımsal alanda toprak alanının sadece %2'si ekilebilir olan ülkede tütün tarımı ağırlıktadır. Hayvancılık faaliyetinde yerli koyunların yetiştirildiği ülkenin imalat sanayisini sigara, puro ve mobilya üretimi oluşturmaktadır.

Avrupa Birliği üyesi olmadığı halde Avrupa Birliği ülkeleriyle doğrudan ihracat faaliyetinde bulunan ülkenin kendine ait bir para birimi bulunmayıp ülkeyi çevreleyen Avrupa Birliği ülkesi İspanya ve Fransa'nın para birimleri yaygın olarak kullanılmaktadır. 1 Ocak 2002'den bu yana ülkede Avrupa Birliği'nin resmi para birimi euro da yaygın kullanıma sahiptir. Andorra, %100 istihdam gösteren, 2009 Haziran ayındaki istatistiklere göre, dünyanın en düşük işsizlik oranlarından birine sahip ülkedir.

Coğrafya
Doğu Pireneler'deki konumu nedeniyle Andorra ağırlıklı olarak engebeli bölgelerden oluşur. En yüksek noktası 2.942 metre ile Coma Pedrosa'dır ve Andorra'nın ortalama yükseltisi 1996 metredir.

İstatistikler
Ayrıca bakınız
Andorra'nın komünleri

Notlar

Kaynakça