Büyük İsrail

Büyük İsrail ( ), bazı Kitâb-ı Mukaddes çevirilerinde politik çağrışımlar taşımakla birlikte, günümüzde öncelikle Revizyonist Siyonizm akımı çerçevesinde tartışılan bir irredantist kavramdır. İsrailli milliyetçi veya Siyonist hareketlerin toprak talepleri, zaman dilimine ve İşçi Siyonistler, Revizyonist Siyonistler veya Dini Siyonistler gibi farklı savunucu gruplarına bağlı olarak değişiklik göstermiştir.

Büyük İsrail teriminin iki farklı temel kullanımı vardır; biri, Golan Tepeleri, Batı Şeria ve Gazze Şeridi ile birlikte uluslararası alanda İsrail Devleti'nin bir parçası olarak tanınan bölgeyi daha dar bir şekilde ifade eder, diğeri ise Nil Nehri'nden Fırat Nehri'ne kadar uzanan çok daha geniş bölgeyi ifade eden bir tanımdır.

Günümüz
Bugün "Büyük İsrail" terimi İsrailliler arasında genellikle İsrail Devleti'nin toprakları ile uluslararası alanda Filistin toprakları olarak tanınan alanı ifade etmek için kullanılıyor. Bu iki bölge, 1920'lerin başında İngilizler tarafından Filistin'den ayrıştırılmış olan Transürdün (günümüzde Ürdün) dışında kalan eski Filistin Mandası'nın birleşik topraklarını oluştururlar.

Bazı İsrailliler hâlâ "Büyük İsrail" kavramını Golan Tepeleri ve Sina Yarımadası'nı da kapsayacak şekilde yorumluyorlar, hatta Nil Nehri'nden Fırat Nehri'ne kadar olan tüm bölge üzerinde bir egemenlik vaadi olarak yorumluyorlar. Günümüzde Dini Siyonist hareketin Hardal kolu, "Mısır Nehri'nden ... Fırat Nehri'ne kadar uzanan" bir Yahudi yurdu iddiasını dile getiriyor.

2000'li yıllarda Batı Şeria ve Gazze Şeridi'nin ilhakı, ana akım İsrail partisi Likud'un ve diğer çoğunlukla daha aşırı İsrail siyasi partilerinin programlarının bir parçasıydı. 14 Eylül 2008'de, eski Likud üyesi İsrail Başbakanı Ehud Olmert, "Büyük İsrail bitti. Böyle bir şey yok. Böyle konuşan herkes kendini kandırıyor." demişti. Bu açıklamayı, Filistin Devlet Başkanı'na özel olarak ulaşıp hiçbir zaman uygulamaya konulmayan kapsamlı bir plan sunmasından sadece iki gün önce yapmıştı.

Filistin Mandası'nın sınırları dışındaki alanların da dahil edilmesi önerisi
İsrail Maliye Bakanı Bezalel Smotrich, İsrail'in Ürdün'ü de içine alacak şekilde genişlemesinin ve hatta Suriye, Lübnan, Ürdün, Mısır ve hatta Irak'ın bazı bölgelerine kadar uzanmasının kaçınılmaz olduğunu öne sürdü. Smotrich, Arte'nin 2024'te çektiği belgeselde, "Kudüs'ün geleceğinin Şam'a kadar uzanacağı yazılıdır" demişti. Bu görüş, İsrail toplumunun bazı kesimlerinde destek buluyor. İsrail'in Ürdün ve Suriye'ye yönelik saldırıları, İsrail'deki bazı aktörlerin başka ülkelere yayılmaya çalıştığı yönündeki uluslararası endişeleri yoğunlaştırdı.

Daniella Weiss 2024 yılında "İncil'den, Büyük İsrail'in gerçek sınırlarının Fırat ve Nil olduğunu biliyoruz" demiştir.

Akademide
Bar-İlan Üniversitesinde profesör olan Hillel Weiss, Tapınağın yeniden inşasının ve Büyük İsrail'in Yahudi egemenliğine girmesinin "gerekliliğini" savundu. Francesca Albanese ve Amos Goldberg, Gazze soykırımında Büyük İsrail hedefinin bir etken olduğunu söyledi. Yoav Di-Capua'ya göre Hardal hareketinin inançlarından biri, "Mesih'in gelişini müjdeleyen kolektif kurtuluşun ön koşulu olarak, İncil'de adı geçen İsrail topraklarının tamamının geri alınması zorunluluğu"dur.

Kaynakça