kaan39/turkish-wikipedia-dataset-clean huggingface dataset:
Ak ladin

Ak ladin ya da Kanada ladini (Picea glauca), çamgiller (Pinaceae) familyasından Kuzey Amerika'nın kuzeyinde Kanada'nın doğusundan Alaska'ya kadar taygada yetişen 15–30 m boy (maksimum 40 m) ve 1 m çap yapabilen ladin türü.

Morfolojik özellikleri
Boyu 15–30 m uzunluğundadır ve 40 m ye ulaşabilen örnekleri de görülür. Gövde çapı 1 m dir. Kabuğu ince olupu 5–10 cm ufak dairesel plakalar halinde pulludur. Tacı dar, genç ağaçlarda konik, yaşlı ağaçlarda ise silindiriktir. Sürgünleri soluk devetüyü kahverengidir. Yapraklar iğne biçimli 12–20 mm uzunluğundadır.

Kozalaklar 3–7 cm boyunda, kapalıyken 1.5, açıkken 2.5 sm genişliğinde, sarkık, ince ve silindirik; tohumlar siyah, 2–3 mm uzunlukta, 5–8 mm uzunluğundaki tohum kanadı soluk kahverengidir.

Dağılımı
Ak ladin doğal olarak Kuzey Amerika'da bulunur. Kanada'nın doğusunda Newfoundland'da Avalon Yarımadasından Alaska ortalarına kadar yaygındır. Amerika Birleşik Devletleri'nde Alaska'dan başka, ayrıca Montana, Minnesota, Wisconsin, Michigan, New York, Vermont, New Hampshire ve Maine eyaletlerinde de görülür. İzole popülasyon olarak Güney Dakota ve Wyoming'te Black Hills'te de bulunur.

Varyeteleri
Değişik coğrafi varyeteleri tanımlanmıştır, fakat bunlar bütün yazarlarca kabul görmeyebilior:
Picea glauca var. glauca (Tipik ya da Doğu ak ladini). Newfoundland'ın batısından doğu Alberta'daki alçak düzlere kadar.
Picea glauca var. densata (Black Hills ak ladini). Güney Dakota'da Black Hills'de
Picea glauca var. albertiana (Alberta ak ladini). Alberta, Britanya Kolumbiyası ve kuzeybatı Montana'da Rocky Dağlarında.
Picea glauca var. porsildii (Alaska ak ladini). Alaska ve Yukon'da.

Güney Alaska'da Sitka ladini ile melezlenir ve bu melez Picea × lutzii olarak da bilinir.

Kaynakça
Ak kumkuşu

Ak Kumkuşu (Calidris alba - İng. Sanderling), çullukgiller (Scolopacidae) familyasından genellikle kumlu deniz kıyılarının siyah bacaklı, siyah, kısa, kalınca ve düz gagalı, beyaz karınlı ve küçük bir kıyı kuşu türü.

Boyu 200–210 mm'dir. Küçük gruplar halinde beslenirken çok aktiftir. Kışın üst tarafı açık gri, alt tarafı ise beyazdır. Kanatları daha koyu siyahtır ve beyaz geniş bir kanat çizgisi vardır. Gencinin üst tarafı daha koyu desenlidir. İlkbahar ve sonbaharda başı, göğsü ve sırtı değişken kızıllık ve koyulukta ve kirli-gümüş rengi harelidir; alt tarafı her zaman beyazdır. Uçuş esnasında sesi kısadır ve sert bir ‘kit’ duyulur.

Açıklama
Bu türden olgun olanlarının uzunluğu 18–20 cm'dir. Kendi ağırlıkları ise 40-100 gr arasında değişir. Bu kuş kışın çok bulunur. Yazın da yüzü ve boğazı kiremit kırmızısı olur. Yavruları siyah-beyaz, süslü ve yetişkinden daha fazla kontrast gösterir.

Dağılımı
Kuzey Amerika, Avrupa ve Asya'da bulunurlar.
Ak sungur

Ak sungur veya akdoğan (Falco rusticolus), doğangiller (Falconidae) familyasından Doğan (Falco) cinsinin, çok büyük, iri ve geniş gövdeli yırtıcı bir kuş türü.

Kanatlarını genellikle düz tutar. Normal uçuşu alçaktan, düz ve neredeyse hantal sayılabilecek kadar ağırdır; ancak kanat vuruşları oldukça esnektir ve avını kovalarken çok büyük hız kazanır. 48–65 cm uzunluğunda ve 160–220 cm kanat genişliğindedir.

Özellikleri
Şahin büyüklüğünde ve iri başlıdır. Kanatlarının dip tarafları geniş, uçları küt, kuyruğu geniştir. Giysisi çok değişkendir. Başı ve üst tarafı küçük siyah benekler içeren beyaz biçim (Grönland), gri form (İzlanda) ya da koyu gri form (İskandinavya) olabilir. Alt tarafı beyazdır; ancak siyah çizgiler ve benekler bulunur. Genci daha koyudur; üst tarafı grimsi kahverengi, alt tarafı kirli sarıdır. Birbirlerine çok yakın olan uzun ve koyu renk kalın çizgileri vardır. Hepsinin kanat örtüleri daha koyu, alt taraflarındaki uçuş telekleri ise daha açıktır ve primerlerinin dip taraflarında beyazımsı bir alan vardır.

Beslenme
Genel yapısı büyük bir alaca doğan gibidir, ama alaca doğandan kanatları daha uzun kuyruğu daha geniştir. Alaca doğanın belirli bir yükseklikten avını yakalamak için yaptığı kambur duruşundan ziyade genellikle yatay takip ile küçük memeli, kar tavuğu (Lagopus) ve yaban sıçanı gibi avları yakalar.

Ötüşü
Yuva civarında ötüşü gür, haşin ve pes bir "raiyeh-raiyeh-raiyeh".

Üreme
Ak sungur tundra ve dağlarda, ağaç veya uçurum kenarlarında yuvalar ve de yuvasına 2-6 arasında yumurta koyar.

Dağılımı
Kuzey Amerika adaları, Avrupa ve Asya'da dağılım gösterir. Çoğunlukla yerlidir ama bazı ak sungurlar üreme mevsimi dışında göçebedir.

Kaynakça
Kitap
Ak kaşlı kiraz kuşu

Ak kaşlı kiraz kuşu (Emberiza rustica), kiraz kuşugiller (Emberizidae) familyasına ait bir ötücü kuş türü. Günümüzde bazı araştırmacılar tarafından ispinozgiller familyasından ayrı olarak sınıflandırılmışlardır. Ayrıca ak kaşlı çinte olarak da adlandırılır.

Fiziksel özellikleri
Ak kaşlı kiraz kuşları, göz üzerlerinde belirgin olan beyaz çizgi dolayısıyla bu ismi almışlardır. Ak kaşlı kiraz kuşu, bataklık kiraz kuşu türüne oldukça benzer boyutlardadır. Türün alt kısımları beyaz, yan tarafları kırmızımsı, bacakları ve gaga kenarları pembemsidir. Yazları erkekler siyah başlarında beyaz boyun ve kaş bölgesine ve kırmızımsı göğüs çizgisine sahiptirler. Dişiler, daha belirgin kahverengi sırta ve beyaz kaş çizgileriyle belirgin yüze sahiptirler.

Yaşam şekli
Ak kaşlı kiraz kuşları, açık tohumlu nemli ormanlıklarda yaşarlar. Kuşlar, yere ya da çalı içine yaptıkları yuvalarına 4-6 yumurta yumurtlarlar. Kuşların doğal yiyeceği, tohumlar, yavruları beslerken böceklerle birlikte tohumlardır.

Sesleri ayırt edici ve zit olarak, şakımaları melankolik dlii-dloo-dlii şeklinde duyulabilir.

Dağılımı
Kuzey Avrupa ve Asya boyunca yerleşim gösterirler. Kışları göç ederek, güneydoğu Asya, Japonya ve doğu Çin'de görülürler. Avrupa'nın batısında az olarak bulunurlar.

Notlar
Dış bağlantılar
Ak kanatlı toygar

Ak kanatlı toygar (Melanocorypha leucoptera), toygargiller (Alaudidae) familyasına ait bir kuş türüdür.

Özellikler
Boyları yaklaşık 17–19 cm, kanat açıklıkları 35 cm'dir. İki eşeyde yaklaşık 44 gr. ağırlığındadır. Vücutlarının yukarısı koyu-çizgili gri ve aşağısı beyazımsıdır. Erişkin erkeğin kestane rengi tacı vardır ama aksi takdirde iki eşeyde benzerdir.

Davranış
Yaşam alanları kuru, açık stepler ve ovalardır. Tohumlar ve böceklerle beslenirler. Yerde yaptıkları yuvalarına bir defada 3-8 yumurta bırakırlar. Kışın toplu halde yaşarlar.

Yayılışları
Avrupa'dan Kore'ye, güney'de Habeşistan'a kadar yaygındırlar. Bütün Türkiye'de her mevsim görülen yerli kuşlardır. Köy ve şehir kenarlarına ekilmiş arazilerde ve cadde kenarlarında görülürler.
Ak mukallit

Ak mukallit (Hippolais pallida), ötleğengiller (Sylviidae) familyasına ait bir kuş türüdür.


Özellikleri
Orta büyüklükte, saz kamışçınına akrabalarından daha çok benzerdir. Yetişkinlerin üst kısmı solu kahve, alt kısmı beyazımsıdır. Gagaları güçlü ve sivri, bacakları gridir. Eşeyler ayırt edilebilir. Genç kuşların karın bölgesi daha sarımsıdır. Her iki alttürde karakteristik olarak kuyruğunu aşağı doğru tutar.

Yaşam şekli
Bu kuşlar, kurak açık alanlarda, ekili arazilerde, çalılar ve bazı ağaçlar üzerinde görülürler. Bitki diplerine ya da çalılara yaptıkları yuvalarına 2 ila 3 yumurta bırakırlar.

Diğer akrabaları gibi böcekçillerdir.

Dağılımları
Doğu türü, güneydoğu Avrupa ve Orta Doğu'da, batı türü ise İberya yarımadası ve kuzey Afrika'da yerleşim gösterir. Her iki türde kışları Afrika'ya, Sahara'nın sub-kesimlerine veya Arabistan Yarımadasına göç ederler. Her iki türde kuzey Avrupa'da ender olarak bulunur.
Ak sırtlı kuyrukkakan

Ak sırtlı kuyrukkakan (Oenanthe finschii), önceden karatavukgiller (Turdidae) familyasının bir üyesi olarak sınıflandırılan küçük ötücü kuşlara ait bir kuş olup şimdi sinekkapangiller (Muscicapidae) familyasına yerleştirilmiştir.

15-16 santimetre büyüklüğündeki bu kuş yarı-çöl ve taşlı tepelerde görülür, Türkiye'den doğuda Afganistan'a kadar yayılış gösterir. Kısa mesafeli göçler yaparlar. Kışı Mısır ve Orta Doğu'da geçirirler. Sık sık Kıbrıstada dolaşırlar. Yuva, bir kaya çatlağında inşa edilir ve bir seferde 4-5 yumurta bırakırlar. Böceklerle beslenirler.

Dişinin üst kısımları kahverengi-yeşil, alt kısımları ise kirli beyazdır. Kuyruk erkeğin kuyruğuna benzerdir.

Adını Alman naturalist Otto Finsch'ten almıştır.
Ak tepeli kara kuyrukkakan

Ak tepeli kara kuyrukkakan (Oenanthe leucopyga), önceden karatavukgiller (Turdidae) familyasının bir üyesi olarak sınıflandırılan küçük ötücü kuşlara ait bir kuş olup şimdi sinekkapangiller (Muscicapidae) familyasına yerleştirilmiştir.

17-18 santimetre büyüklüğündedirler. Sahra Çölü ve Arabistan'ınn taşlı çöllerinden karşısında Irak'a kadar yayılış gösterirler. Büyük ölçüde yerleşiktirler.

Kayalar veya duvarlarda çatlaklarda yuva yaparlar. Yaptıkları yuvaya 3-5 yumurta bırakırlar.

Çoğu kuyrukkakan türünün, ayırıcı özelliği erkek ve dişi kuş tüyleri olmasına rağmen, bu türün her iki eşeyinin erişkinleri, beyaz bir kıç ve çoğunlukla beyaz kuyruğun dışında siyahtır. Bütün erişkinlerin beyaz bir tacı vardır.

Bu tür çoğunlukla, böceklerle beslenir.
Ak kuyruklu kız kuşu

Ak kuyruklu kız kuşu (Vanellus leucurus), yağmurcungiller (Charadriidae) familyasına ait bir kuş türü.

Bu zarif orta boyutlardaki kızkuşu, uzun-bacaklı ve uzun-gagalıdır. Çok sığ sudan çoğunlukla yüzeyden böcekler ve diğer küçük avları seçerler. Erişkinler, kahverengi bir arka ve ön boynu ince dik kuşlardır, soluk bir yüz ve gri göğüsleri vardır. Uzun sarı bacakları, saf beyaz kuyruğu ve ayırıcı kahverengisi, beyaz ve siyah kanatlar, bu türü yanlış anlaşılamaz yapar. Genç kuşların, pullu bir arkası vardır ve kuyrukta bazı kahverengi renkler gösterebilirler.
Ak turna

Ak turna (Grus leucogeranus), turnagiller (Gruidae) familyasına ait bir kuş türü.

Büyük beyaz turnalardır. Büyük erkekler, 140 santimetreden fazla büyüklükte ve 10 kg.in üzerinde ağırlıkları olabilirler. Erişkinler, arkada gagadan göze uzanan koyu kırmızı bir maske dışında, bütünüyle beyazdır. Sarı irisleri ve kırmızımsı bacaklara sahiptirler. Erkek, dişiden ufakça daha büyüktür. Erkek, dişiden ufakça daha büyüktür. Gençlerin, tüyle kaplanan bir maskesi ve kahverengimsi sarı veya tarçın rengi tüyü vardır. Balıkçıl'ları andırmakla birlikte, genellikle daha iri yapılı olan bu kuşların gagası daha kalın, başı kısmen tüysüz, ayaklarındaki arka parmak küçük ve iyice yukarıdadır. Uçarken uzun boyunlarını öne, uzun bacaklarını geriye doğru uzatırlar.

Ak turnalar en gösterişli kuşlar arasındadır.Genellikle bataklıklarda ve çayırlık alanlarda yaşar; küçük hayvanları bitkisel maddeleri yerler. Bataklıklarda daha kuru bir yer seçerek otlar ve bitki saplarıyla hazırladıkları yuvaya dişi genellikle iki tane kahverengi benekli yumurta bırakır.

4 hafta kuluçkaya yatar. Bu dönemde erkek dişiyi terk eder. Ak turnalar aynı yuvayı yıllarca kullanabilir. Kahverengi hav tüyleriyle kaplı yavrular yumurtadan çıktıktan kısa bir süre sonra koşmaya başlar. Yavruların soluk borusu basittir. Ama zamanla uzar, kıvrımlanarak kornoya benzer karşık bir yapı kazanır. Soluk borusu göğüs kemiğinin öne doğru çıkıntı yapan karinasına yerleşmiştir. Bu dönemden sonra büyük sürüler halinde toplanan ak turnalar Ekim ayında yükseklerden, genellikle ‘V’ biçiminde sıralar halinde uçuşlarıyla büyük göçlere başlarlar. Tek eşli olan bu kuşlar dans ederek başlattıkları bereberlikleri boyunca danslarını sürdürürler. Adım atmaya benzer koşmaları olan büyük kuşlardır. Ot yerler. Ak turnalar dış görünüşlerinin leylekleri anımsatan bir biçimde çok uzun bacaklı olmasına karşın onların yakın akrabası değildirler. Sesleri tizdir ve çın çın öter. Böcek, örümcek küçük memeli, tohum meyve, yeşil bitkilerle beslenir.

Bu tür, Saha Cumhuriyeti ve Batı Sibirya'da arktik Rusya'da görülürler. Uzun mesafe göçmenidirler.

Kökeni çok eskiye dayanan bu kuşlar bilinen ilk fosillerine Saha Cumhuriyeti'nde rastlanmıştır. Ama avlanma ve yaşam ortamlarının yok olması nedeniyle çok azalmıştır.


Dış bağlantılar
ARKive ak turna (Grus leucogeranus) fotografları
Ak karınlı ebabil

Ak karınlı ebabil (Tachymarptis melba), sağangiller (Apodidae) familyasından genellikle kırlangıçla karıştırılan bir kuş türü.

Özellikler
Ak karınlı ebabil küçük bir kuş olup, görünüş olarak kır kırlangıcı veya ev kırlangıcına benzer. Uygun bir kayalık deliğinde kolonilerle yuvalarını inşa ederler veya yıkarlar, 2-3 yumurtayı koyarlar. Büyük boyutları ile tanınırlar. Kanat açıklığı 55 cm olup 42 cm kanat açıklığı olan ebabilden fazladır. Beyaz bir karın ve boğazın dışında siyahtırlar, koyu bir boyun bantı beyaz alanları ayırır. Hilal veya bir bumeranga benzeyen kısa çatallı bir kuyruk ve çok uzun, geriye doğrulmuş kanadı vardır ama (resimde olduğu gibi), gerilerek açık tutulabilir.

Yayılış
Bu ebabiller, güney Avrupa'dan Himalaya'ya dağlarda görülürler. Ebabiller gibi kuvvetle göçmendir ve kışı uzakta güneyde, güney Afrika'da geçirirler. Onlar göç sırasında dolaşırlar ve muntazaman güney Avrupa ve Asya'nın büyük kısmında görülürler.

Taksonomi
Bu tür ve ilgili Afrikalı tür olan Tachymarptis aequatorialis, bazen Tachymarptis cinsine koyulur.

Kaynakça
Dış bağlantılar
Ageing and sexing (PDF; 2.3 MB) by Javier Blasco-Zumeta & Gerd-Michael Heinze
Alpine swift - Species text in The Atlas of Southern African Birds
Ak sokumlu kum kuşu

Ak sokumlu kumkuşu (Calidris fuscicollis), çullukgiller (Scolopacidae) familyasından bir kumkuşu türü.

Özellikleri
Erişkinlerin siyah bacakları ve küçük, ince, koyu renk bir gagası vardır. Gözlerinin üzerinde beyaz bir çizgisi vardır. Bu kuşlar, uçuşta uzun kanatlarını gösterirler. Bu türün yukarı kısmı kış kuş tüylerinde soluk gridir.

En iyi teşhis özelliklerinden biri, kuş yerde olduğu zaman kuyruğunun ötesine uzanan uzun kanatlarının olmasıdır.

Davranış
Bitki yaşamında genellikle iyi gizlenen yerde yuva yaparlar. Bu kuşlar, çamurlu araziler veya tundrada araştırarak veya sığ suda görüş ile yiyeceklerini alırlar. Çoğunlukla, böcekler, yumuşakçalar ve deniz solucanlarını hem de bazı bitki materyallerini yerler.

Yayılış
Üreme habitatı, Kanada ve Alaska'da arktik adalarda kuzey tundralardır. Uzun mesafe göçmenidirler, Güney Amerika'nın kuzeyinde kışı geçirirler. Batı Avrupa'da nadir ama düzenli görülen rastlantısal konuklardır.



Dış bağlantılar
Ak sokumlu kumkuşu - Cornell Ornitoloji Laboratuvarı
Ak kuyruklu tropik kuşu

Ak kuyruklu tropik kuşu (Phaethon lepturus), tropik kuşugiller (Phaethontidae) familyasına ait bir kuş türü. Tropikal Atlantik'te, batı Pasifik'te ve Hint Okyanusu'nda görülürler.

Özellikleri
Kanat açıklığı 89-96 santimetredir ve iç kanatta siyah bir bant vardır. Göz boyunca siyahlık vardır ve gaga portakal kırmızısı, portakal-sarıdır. Gaga rengi, saf beyaz arka ve siyah kanat barı ile kızıl gagalı tropik kuşu (Phaethon aethereus) türünden ayrılırlar. Erkekler daha uzun kuyruklu almasına rağmen eşeyler benzerdir ama yavrular, kuyruk flamalarından eksik olurlar ve yeşil-sarı bir gaga ve iyice çizgili arkaya sahiptirler. Erişkin, ince, çoğunlukla beyaz bir kuştur, toplam uzunluğunu ikiye katlayan çok uzun merkezi kuyruk tüyü dahil 71-80 santimetre uzunluğundadırlar.

Davranış
Dosdoğru yere veya bir uçurum çıkıntısına tek bir yumurtayı koyarlar, tropikal adalarda ürerler.
Balık ve mürekkep balığıyla beslenirler.

Alt türler
Beş tane alt türü vardır, bunlar:

P. l. lepturus – Hint Okyanusu.
P. l. fulvus – Christmas Adası. Bu formun, beyaz kuş tüyüne altın bir yıkaması vardır.
P. l. dorotheae – Tropikal Pasifik.
P. l. catesbyi – Bermuda ve Karayipler.
P. l. ascensionis – Ascension Adası

Kaynakça
Harrison, Peter (1996). Seabirds of the World. Princeton: Princeton University Press. ISBN 0-691-01551-1.
ffrench, Richard (1991). A Guide to the Birds of Trinidad and Tobago, 2nd edition, Comstock Publishing. ISBN 0-8014-9792-2.

Dış bağlantılar
Phaethon lepturus videosu İnternet Kuş Koleksiyonu
Ak kuyruklu trogon

Ak kuyruklu trogon (Trogon viridis), Trogonidae familyasından bir kuş türü.

Özellikler
Bu göreli olarak büyük tür, 29 santimetre uzunluğunda ve 82 g ağırlığındadır. Trogon'un, yumuşak, çoğunlukla ayırıcı erkek ve dişi kuş tüyü rengârenk tüylüdür. Erkeğin baş ve üst göğsü, mavidir ve sağrıda daha mavi olmak üzere arka yeşildir. Daha aşağı alt parçalar altın sarısıdır. Dişinin kahverengi-gri arkası, başı ve göğsü vardır. Bu tür görünüşte, Trogon violaceus türüne benzer, ama Trogon violaceus daha küçüktür ve barlı bir kuyruğu vardır.

Davranış
Böcekler ve küçük meyvelerle beslenirler. Geniş gagaları ve zayıf bacakları, onların diyetini ve ağaçlarla ilgili alışkanlıklarını yansıtır. Uçuşları hızlı olmasına rağmen, herhangi bir mesafeye uçmak için gönülsüzdürler. Daha çok tüneklerinde hareketsiz dururlar.
Ak kıçlı menekşekulak

Ak kıçlı menekşekulak (Colibri serrirostris), Trochilidae familyasından bir sinek kuşu türü.
Arjantin, Bolivya, Brezilya ve Paraguay'da görülürler.
Doğal habitatları subtropikal veya tropikal yağmursuz ormanlar, yağmursuz savanalardır.



Kaynakça
BirdLife International 2004. Colibri serrirostris . 2006 IUCN Red List of Threatened Species. Downloaded on 10 July 2007.

Dış bağlantılar
Ak meşe

Ak meşe (Quercus alba), kayıngiller (Fagaceae) familyasından bir meşe türüdür.

Ak meşe, büyük ormanlar oluşturduğu Doğu ve Orta Amerika Birleşik Devletleri'nde en yaygın ağaçtır. Başlangıçta geniş oval taçlı, sonunda 30 m yüksekliğe ve genişliğe ulaşan büyük bir ağaçtır. Açık kahverengi kabuk, düz tabaklar halinde dökülür. Ağaç ne kadar yaşlıysa gövde o kadar derin oluklu hale gelir. Yapraklar uzun kama şeklindeki tabanı ile uzatılmış ters yumurta şeklindedir. 3 ila 6 çift sığ ila derin lob oldukça dardır. Genç yapraklar tüylü ve daha sonra çıplaktır. Yaz aylarında yaprak üstü parlak koyu yeşil ve altı kısa tüylü mavi-yeşildir. Sonbaharda turuncudan şarap kırmızısına veya kahverengi-kırmızıya dönüşür. Ağaç nispeten yavaş büyür ve çok fazla alana ihtiyaç duyar. ABD'de önemli bir kereste tedarikçisidir. Nemli, iyi drene olması ve köklerin derinlemesine nüfuz etmesi şartıyla hemen her toprakta yetişir.

Pek çok toprak türünde bulunur; ancak en iyi orta verimli ve hafif asidik koşullara sahip kaba, derin, nemli, iyi drene edilmiş topraklarda işe yarar. Ağır topraklara ve kuzeye ve doğuya bakan yamaçlara iyi adapte olmuştur. Doğal meşcereler genellikle tınlı ve killi topraklarda bulunur. 180'den fazla farklı kuş ve memeli türü besin kaynağı olarak ak meşe palamudu kullanır; Bunların arasında sincaplar, kargalar, kızıl ağaçkakanlar, geyik, hindi, bıldırcın, fare, ördek ve rakun vardır.

Ak meşe, Amerika Birleşik Devletleri'nin doğu yarısını kapsayan ve Missouri Nehri kadar batıya, Körfez Kıyısından Kanada'nın güney kısımlarına kadar uzanan yayılışta çok yaygındır. Yaygın bir yayılış, 2.344.756 km2lik bir oluşum kapsamı (EOO), 1.300'den fazla iyi belgelenmiş oluşum ve birçok toprak türünde bulunduğu bilindiği için bu türün popülasyon büyüklüğünün büyük olduğu varsayılmaktadır. Yayılışının bazı kısımlarında bir düşüş belgelenmesine rağmen, herhangi bir tehdit kategorisi için eşiğe yaklaştığına inanılmamaktadır. Bu nedenlerden dolayı IUCN Kırmızı Listesinde Asgari Endişe olarak değerlendirilmektedir.

Ak meşenin odunu güçlü ve dayanıklıdır ve bu nedenle muhtemelen Kuzey Amerika'nın en değerli sert ağaç türüdür. 1900'lerin başında, ak meşe, Amerika Birleşik Devletleri'nde mobilya yapımında kullanılan birincil ağaçlardan biriydi. Fıçı, kereste, döşeme ve iç ahşap işleri ve çıtalar için kullanılır. Ak meşe, süs ağacı olarak da kullanılmaktadır. Bu tür, Kızılderililer tarafından tıbbi amaçlar için kullanıldı.

Dış bağlantılar
Kaynakça
Ak tepeli sumru

Ak tepeli sumru (Sterna trudeaui), Laridae familyasından bir kuş türü. Arjantin, Brezilya'nın güneydoğusu, Şili, Paraguay ve Uruguay'da yaşar.

Taksonomi
Ak tepeli sumru, Amerikan ornitolog John James Audubon tarafından 1838'de tanımlandı. New Jersey'de Great Egg Harbor Bay'de çeşitli sumrular bulmuş olan arkadaşı Dr. James de Berty Trudeau'nun (1817–1887) gönderdiği örneği kullanmıştır ve epiteti trudeaui arkadaşına ithâf edilmiştir. Bazı genetik veriler ak tepeli sumru ile yakın akraba diğer sumruların Sterna cinsinden ayrı bir cinse ait olduğunu göstermektedir. En azından ak tepeli sumru ile maskeli sumru (S. forsteri) kardeş türlerdir. Ak tepeli sumru monotipiktir.

Kaynakça
Ak tepeli güvercin

Ak tepeli güvercin (Patagioenas leucocephala), Güvercingiller (Columbidae) familyasından bir kuş türü. Bahamalar, Küba, Jamaika, Antigua, Dominik Cumhuriyeti, Haiti, Porto Riko, Virjin Adaları, Cayman Adaları, Anguilla, Belize, Kolombiya, Honduras, Meksika, Nikaragua, Panama, Amerika Birleşik Devletleri, Martinik, Saint Kitts ve Nevis, Saint Lucia, Saint Vincent ve Grenadinler, Dominika, Guatemala ve Guadeloupe'ta yaşar.

Kaynakça
Akabe

Akabe (Arapça العقبة) Ürdün'ün güneyinde Akabe Körfezi kıyısında yer alan önemli bir liman şehridir.

Akabe vilayetinin merkezi olan şehrin nüfusu 70.000'dir. Şehir Ürdün'ün denize açılan tek limanı olması sebebiyle stratejik bir öneme sahiptir. Akabe'nin hemen yanında İsrail'in Eilat şehri yer alır.

7. yüzyılda Müslümanların idaresine geçen şehir, 1115 yılında haçlıların hakimiyetine girdi. Selahaddin Eyyubi Akabe'yi 1170 yılında haçlılardan geri aldı. Yavuz Sultan Selim'ın Mısır seferi sırasında 1516 tarihinde Osmanlı topraklarına katılan şehirde hac yolarının emniyeti için bir kale inşa edildi. Osmanlıların yaptırdığı bu kale Evliya Çelebi'nin seyahatnamesinde ayrıntılı bir şekilde anlatılmaktadır.

Osmanlı topraklarından Hacca gidenlerin Şam'dan sonra ikinci durağı olan Akabe aynı zamanda Şam ile Mısır üzerinden gelen hacıların buluşma noktasıydı. 1869 yılında Süveyş Kanalı'nın, 1908'de Hicaz Demiryolu'nun açılmasıyla Akabe eski önemini kaybetti.

I. Dünya Savaşı'ndan sonra Arabistanlı Lawrence lakaplı Thomas Edward Lawrence'ın kışkırtmasıyla ayaklanan Arap göçebelerinin Türk kalesine saldırması ile İngilizlerin eline geçen Akabe 1946 yılında Ürdün'ün bir şehri haline geldi. 1948'deki Arap-İsrail savaşından sonra gelen Filistinli mültecilerle şehrin nüfusu hızla arttı. Günümüzde Ürdün'ün önemli bir gelir kaynağı olan fosfat Akabe limanından ihrac edilmektedir. Bu sebeple önemli bir ticaret merkezi olan şehirde aynı zamanda lüks oteller ve bir de havalimanı mevcuttur.

Galeri
Kaynakça