1813-1814 Malta veba salgını

1813-1814 Malta veba salgını, Malta ve Gozo adalarındaki son büyük veba salgınıydı. Mart 1813 ile Ocak 1814 arasında Malta'da ve 1814 Şubat ile Mayıs arasında Gozo'da meydana geldi ve 1814 Eylül'ünde salgının resmen bittiği ilan edildi. Yaklaşık 4500 ölümle sonuçlandı, bu da adaların nüfusunun yaklaşık %5'iydi.

Veba salgını 1812'de Konstantinopolis'te başlamış ve Mısır dahil Osmanlı İmparatorluğu'nun diğer bölgelerine yayılmıştır. Hastalık, Mart 1813'ün sonlarında brigantine San Nicola gemisinde İskenderiye'den Malta'ya taşındı. Mürettebat üyelerinden bazıları hastalığa yakalanmış ve ölmüştü ve gemi ve mürettebat karantinaya alınmış olmasına rağmen, gemiden enfekte olmuş kargonun Valetta'da çalınması ve satılması nedeniyle hastalık yerel nüfusa yayıldı. Hastalık Nisan ortasında şehirde ortaya çıktı ve salgın Mayıs ortasına kadar şiddetliydi.

İngiliz sömürge hükûmeti vebayı kontrol altına almak için katı önlemler aldı, ancak bu, salgının ilk aşamalarında yayılmasını önlemek için çok geç kalındı. Büyük Liman çevresindeki kentsel alan adanın geri kalanından izole edildi ve yüksek ölüm oranlarına sahip yerleşim yerleri kordon altına alındı. Bu düzenlemelerin ihlali, ölüm cezası dahil olmak üzere ağır cezalarla karşılandı ve enfeksiyonlarını gizledikleri için birkaç kişi idam edildi. Salgın özellikle başkent Valletta ve banliyösü Floriana'da ve Birkirkara, Qormi ve Żebbuġ köylerinde şiddetliydi.

Salgın 1813'ün sonlarında azalmaya başladı ve Ocak 1814'e kadar bittiğine inanılıyordu. Bununla birlikte, hastalık Şubat ayında kontamine giysiler yoluyla Gozo'ya istemeden bulaştı ve Xagħra köyünde başka bir salgın meydana geldi. Sınırlama önlemleri derhal uygulandı, yayılmayı sınırladı ve Gozo'da çok daha düşük bir ölüm oranıyla sonuçlandı.

Arka plan
İkinci veba salgını , 14. yüzyılda Kara Ölüm ile başladı ve 19. yüzyıla kadar tekrarlamaya devam etti. Malta'da 1592-1593, 1623, 1655 ve 1675-1676'da hıyarcıklı veba salgınları meydana geldi.

1813'te Malta bir İngiliz himayesiydi ve savaş ekonomisi ve Kraliyet Donanmasının varlığı, İngiliz fabrikalarının Palermo, Napoli ve Livorno'dan adalara taşınması ve serbest liman statüsü nedeniyle finansal ve demografik bir patlama yaşıyordu. Bu nedenlerle Malta'nın diğer Akdeniz limanlarıyla iyi bağlantıları olduğu anlaşılıyordu. Veba salgını sırasında, Malta siyasi bir değişim geçiriyordu.

1813-1814 salgınının kaynağının 1812'de Konstantinopolis'te başlayan bir salgın olduğuna inanılıyor Veba Mısır'daki İskenderiye'ye yayılmıştı ve Ocak 1813'te Malta'daki yetkililer bu salgının farkındaydı.

Malta'da Salgın
Veba, İskenderiye'den Malta'ya giden gemilerdeki enfekte mürettebat ile Malta Adalarına ulaştı. İngiliz bayrağını taşıyan Maltalı bir brigantine olan San Nicola (veya St. Nicholas

16 Nisan'da Salvatore Borg'un 8 yaşındaki kızı Anna Maria hastalandı ve üç gün sonra öldü. Kız öldükten kısa bir süre sonra annesinin de ateşi yükseldi, öldü ve kocası Salvatore de hastalandı ve sonunda öldü. Qormi'de, hastalığın uzun sürmesi, sakinlerin salgını kontrol etmeye çalışan hükûmetin önlemlerine karşı direnç göstermesine bağlandı. ve daha fazla yayılmayı önlemek için sokak hayvanları öldürülmeye başlandı. Mahkûmlar, ölüleri evlerinden mezarlıklara özel yapılmış arabalarda taşımak zorunda kaldılar ve beccamorti olarak biliniyorlardı.

Eylül ortasına kadar, daha az yeni veba vakası vardı ve hastalık azalıyor gibiydi.

Hastaneler ve izolasyon merkezleri
Enfekte insanlar, bulaşıcı hastalık salgınlarıyla başa çıkmak için inşa edilmiş bir hastane ve karantina tesisi olan Manoel Adası'ndaki Lazzaretto'ya götürüldü. Lazzaretto'nun bitişiğinde bulunan Fort Manoel, şüpheli veba vakalarının izole edildiği bir depoya dönüştürüldü. Haziran 1813'ün sonlarında, Lazzaretto kapasitesine ulaşmıştı ve hastalarla dolup taştı, bu nedenle Fort Manoel'de birbirine yakın toplanan doğrulanmış ve şüpheli vakalar arasında hiçbir ayrım yapılmadı. Bu nedenle kale, hastalığın ana odak noktalarından biri haline geldi.

Kaynakça