Bosna Hersek'te kara mayınları

Bosna-Hersek'teki kara mayını kirliliği, 1992'den 1995'e kadar sürmüş olan Bosna Savaşı'nın ciddi bir yan etkisidir. Bu süre zarfında, çatışan 3 grubun tümü (ARBiH, HVO ve VRS) bugünkü siyasi varlık sınırlarının yakınına kara mayınları yerleştirdi. Sonuç olarak, ülke dünyadaki en ciddi kara mayını problemlerini yaşadı.

Kara mayını durumu
Bosna ve Hersek'teki kara mayını kirliliği, yalnızca ülkedeki 1992-95 savaşından kaynaklanmaktadır. 1996 yılına gelindiğinde, Bosna'da iki milyona yakın kara mayını ve patlamamış mühimmat bulunmaktaydı. Eylül 2013 itibarıyla, kara mayınları ve patlamamış cephaneler 28.699 noktada dağılmış halde bulunmaktadır. Toplam 1.230,70 km2 (ülke topraklarının %2.4'ü) mayınlıdır. Mayıs 2014'te, büyük heyelanlar ve 19. yüzyıldan bu yana görülen en kötü sel, kara mayınlarını ortaya çıkardı. Bu durum da yetkilileri, yerleşim bölgelerini tehdit eden mayınları tespit edip devre dışı bırakmaları için mayın temizleme işçileri göndermeye sevk etti.

Kara mayınlarının temizlenmesi, çeşitli devlet kurumları ve STK'lerin yanı sıra bazı NATO askeri birimleri tarafından yapılmaktadır. 1996 ile 2017 arasında 3000 kilometrekareden fazla alan mayınlardan temizlendi. Bosna-Hersek'in 2008'deki stratejik vizyonu, 2019 yılına kadar tüm kara mayınlarını temizlemekti. Nisan 2017'de uzmanlar, fon eksikliğini birincil engel olarak göstererek bunun en az beş yıl daha uzun süreceğini düşündüler.

4 Nisan Uluslararası Mayın Farkındalık Günü'nde hükûmet, Birleşmiş Milletler ve diğer bazı yerel ve uluslararası STK'ler vatandaşları kara mayınlarının tehlikeleri ve temizleme çalışmaları hakkında bilgilendirmektedir.
! scope="col" | İdari seviye
! scope="col" | 2019
! scope="col" | 2020
|-
| style="text-align:left" | Una-Sana Kantonu
| style="text-align:right" |
| style="text-align:right" |
|-
| style="text-align:left" | Posavina
| style="text-align:right" |
| style="text-align:right" |
|-
| style="text-align:left" | Tuzla
| style="text-align:right" |
| style="text-align:right" |
|-
| style="text-align:left" | Zenica-Doboj
| style="text-align:right" |
| style="text-align:right" |
|-
| style="text-align:left" | Boşnakça-Podrinje
| style="text-align:right" |
| style="text-align:right" |
|-
| style="text-align:left" | Orta Bosna
| style="text-align:right" |
| style="text-align:right" |
|-
| style="text-align:left" | Hersek-Neretva
| style="text-align:right" |
| style="text-align:right" |
|-
| style="text-align:left" | Batı Hersek
| style="text-align:right" |
| style="text-align:right" |
|-
| style="text-align:left" | Saraybosna
| style="text-align:right" |
| style="text-align:right" |
|-
| style="text-align:left" | Kanton 10
| style="text-align:right" |
| style="text-align:right" |
|-
| style="text-align:left" | BH Federasyonu
| style="text-align:right" |
| style="text-align:right" |
|-
| style="text-align:left" | Brčko İlçesi
| style="text-align:right" |
| style="text-align:right" |
|-
| style="text-align:left" | Sırp Cumhuriyeti
| style="text-align:right" |
| style="text-align:right" |
|-
! Toplam
! style="text-align:right" |
! style="text-align:right" |
|}

Kara mayını zayiatı
1992'den 2008'e kadar 5005 kişi kara mayınları veya patlamamış mühimmat nedeniyle öldü veya yaralandı. Savaş zamanı kayıpları 3339 ölü ve yaralı olarak gerçekleşmiştir, 1996'dan 2008'e kadar barış zamanı kayıpları ise 1666'dır ve bunların 486'sı ölümlüdür. 1996'dan 2017'ye kadar, en az 612'si ölüm olmak üzere 1750'den fazla kişi yaralandı.
| 9
| 13
| 22
|-
| Toplamlar
| 507
| 1.223
| 1.739
|-
|}
Kaynakça