kaan39/turkish-wikipedia-dataset-clean huggingface dataset:
Amaranth Ehrenhalt

Amaranth Roslyn Ehrenhalt (d. 15 Ocak 1928 - ö. 16 Mart 2021), Amerikalı ressam, heykeltıraş ve yazar.

Yaşamı ve kariyeri
Ehrenhalt, 15 Ocak 1928'de Newark, New Jersey'de doğdu. Philadelphia'da yetişti. Çocuk yaşlarda sanata olan yeteneği öne çıkınca on iki yaşına geldiğinde, Philadelphia Sanat Müzesi'nde sanatsal olarak yetenekli çocuklar için düzenlenen cumartesi sabahı programında yer aldıktan birkaç yıl sonra Fleisher Sanat Kurumundaki sanat derslerine katıldı.

Ehrenhalt, 1945'te Olney Lisesi'nden mezun oldu. Bir yıl boyunca Philadelphia Müzesi Endüstriyel Sanatlar Okulu'nda (şimdiki adıyla Philadelphia Sanat Üniversitesi) eğitimine devam devam ettikten sonra gitttiği Pensilvanya Güzel Sanatlar Akademisi'nden Onur Bursu kazandı. PAFA'daki öğrenimine devam ederken, Pensilvanya Üniversitesi'nde Fransızca, İngilizce, Psikoloji ve Sanat Tarihi eğitimi sonrasında lisans derecesi aldı. Ehrenhalt, 1949'dan 1951'e kadar, Barnes Vakfı aracılığıyla, her hafta öğleden sonra derslerine katılarak sanatsal eğitimini tamamladı.

New York'a dönmeden önce kariyerinin büyük bir kısmını Paris, Fransa'da sanat çalışmaları yaparak geçirdi.

Ehrenhalt, sanatsal olarak; Amerikan Soyut Ekspresyonistler akımının ikinci dalgasının parçası olarak kabul edildi. Yaşamının geneli Manhattan, New York ve Greenwich Village'da geçti. Willem de Kooning ve Franz Kline ile çalıştı. Resim, heykel, mozaik, seramik, suluboya, duvar halısı, atkı, baskı, şiir ve el yazısı tarzında eserler üreten çok yönlü yetenekli kadın sanatçılar arasında gösterildi. Çalışmalarında; Giotto, Cimabue, Da Vinci, El Greco, Cezanne, Renoir, Matisse, Picasso, Kandinsky, Gorky, de Kooning ve Jackson Pollock gibi sanatçılardan etkilendi.
Düzenlediği sergileri arasında; Bagneux Sanat Evi'nde "Amaranth Ehrenhalt: Au Rythme des Saisons" (2007), Fransa'da, "Amaranth Ehrenhalt" (2010), Hollywood, Kaliforniya'daki Maximillian Galerisi'nde, "Amaranth Ehrenhalt: Gizli Bir Hazine" (2012), Anita Shapolsky Galeri ve Sanat Vakfı, New York Şehri'nde, "Değişen Ekolojiler" (2014) Marianne Van Lent küratörlüğünde Resim Sanatları Merkezi, New York Şehri ve "Colorimetry" (2014) Galerie102'de Ojai, Kaliforniya sayılabilir.

Ölümü
Ehrenhalt 26 Mart 2021 tarihinde Manhattan, New York'ta COVID-19 ile enfekte olarak 93 yaşında öldü.


Kaynakça
Amarakeerthi Athukorala

Amarakeerthi Athukorala (23 Aralık 1964 - 9 Mayıs 2022), Sri Lankalı siyasetçi.

Yaşamı ve kariyeri
Athukorala, 23 Aralık 1964'te Seylan'da (günümüzde: Sri Lanka) doğdu. Sri Lanka Podujana Peramuna Partisi'nden siyasete girerek 2020-2022 yılları arasında Polonnaruwa Bölgesi'ni temsilen Sri Lanka Parlamentosu'nda delege olarak yer aldı.

Ölümü
Athukorala, 2022 Sri Lanka Protestoları esnasında Nittambuwa, Sri Lanka'da arabasını durduran bir kişiyi öldürüp diğer bir kişiyi yaralayan protestocuları dağıtmak için silahıyla havaya ateş açmış sonrasında sığındığı bir binada 9 Mayıs 2022 tarihinde 57 yaşında ölü olarak bulunmuştur.
Kaynaklar
Amar Singh Mangat

Amar Singh Mangat (26 Nisan 1935 - 28 Eylül 2022), Kenyalı çim hokeyi oyuncusuydu.

Yaşamı ve kariyeri
Mangat, 26 Nisan 1935'te Naro Moru, Britanya Kenyası'nda doğdu. Nairobi Simba Birliği çim hokeyi takımında aktif spor kariyerini sürdürdü. 1964 Yaz Olimpiyatları'nda erkekler çim hokeyinde ülkesi Kenya adına mücadele etti.

Mangat, 28 Eylül 2022'de yaşamını sürdürdüğü Calgary'de 87 yaşında ölmüştür.

Kaynakça
Dış bağlantılar
Amar Singh Mangat , Olympedia
Amaral (1954 doğumlu futbolcu)

João Justino Amaral dos Santos (bilinen adlarıyla:Amaral ya da Amaral II; 25 Aralık 1954 – 31 Mayıs 2024), defans mevkiinde oynayan Brezilyalı eski millî futbolcu.

Hayatı
Amaral, 25 Aralık 1954'te Campinas, São Paulo, Brezilya'da doğdu. Aktif futbol kariyerini 1971-1987 yılları arasında defans bölgesinde; Guarani, Corinthians, Santos, CF América, Leones Negros UdG ve Blumenau takımlarında sürdürdü. Aynı zamanda 1975-1980 yılları arasında 40 maçta Brezilya millî futbol takımı kadrosunda yer aldı.

Amaral, 31 Mayıs 2024'te São Paulo, Brezilya'da 69 yaşında kanserden öldü.
Başarıları
Corinthans
Paulista Şampiyonluğu: 1979

América
Lig MX: 1983–84

Brezilya
ABD İki Yüzüncü Yıl Kupası: 1976
Atlantik Kupası: 1976
Rio Branco Kupası: 1976
Roca Kupası: 1976

Kaynakça
Dış bağlantılar
Amar Deş

Amar Deş ( ), Bangladeş'te bir gazete, 2004'ten kapanana kadar faaliyetteydi. Dakka'da Bengalce yayınlanan bu gazete, Bangladeş'in haberlerini yerel, bölgesel ve uluslararası bakış açılarından aktarıyordu. Önde gelen bir muhalif gazete olarak bilinen Amar Desh, editoryal duruşunda Bangladeş Milliyetçi Partisi'ni destekledi. Bangladeş hükûmeti gazeteyi kapattı. Gazetenin, 22 Aralık 2024'te tekrar açılması planlanıyor.

Awami League hükûmeti Amar Desh'i iki kez kapattı ve bu, editör Mahmudur Rahman'ın tutuklanmasıyla aynı zamana denk geldi. İlk örnek, editörün tutuklandığı ve gazetenin 10 gün boyunca kapatıldığı 1 Haziran 2010'daydı. İkinci kapatma, Rahman'ın Bangladeş'in savaş suçları davalarıyla ilgili Skype görüşmelerini yayınlaması nedeniyle tutuklanmasının ardından 11 Nisan 2013'te gerçekleşti ve gazeteye yönelik hükûmet baskısı devam etti.

Kaynakça
Amar Dhesi

Amar Dhesi (d. 2 Eylül 1995), Kanadalı serbest stil güreşçidir. İki kez Olimpiyat sporcusudur. 2020 Yaz Olimpiyatları'nda 125 kiloda 13., 2024 Yaz Olimpiyatları'nda ise 9. sırada yer aldı.

Kariyeri
2022 Dünya Güreş Şampiyonası'nda beşinci, 2020 Bireysel Dünya Kupası'nda sekizinci oldu. 2022'de Panamerikan Şampiyonası'nda altın, 2020'de gümüş madalya kazandı. 2022 Commonwealth Oyunları'nda altın madalya aldı. 2014 yılında Gençler Dünya Şampiyonu oldu.

Burnaby Central Secondary School ve Oregon State University'de öğrenim gördü. NCAA Division I'de üç kez All-American (2016, 2018, 2019) oldu; 2018'de üçüncü, 2016 ve 2019'da beşinci sırayı aldı.

Kaynakça
Dış bağlantılar
Wrestling Canada Lutte – Amar Dhesi profili
Oregon State University profili
UWW veritabanında Amar Dhesi
Amara Gölü

Amara Gölü ( ), Romanya'nın Yalomiça ilinde bulunan bir göldür. Göl, Slobozia-Buza yolu üzerinde yer almaktadır. Yüzölçümü bakımından Romanya'daki en büyük buzul gölüdür.

Göl, Yalomiça Nehri ile bağlantısı olmayan bir çukurda yer almaktadır. Yıl boyunca sürekli tatlı su kaynağının olmaması ve kurak iklimin tetiklediği buharlaşma süreci nedeniyle göldeki tuz konsantrasyonu oldukça yüksektir.

Kaynakça
Amar Dedić

Amar Dedić (d. 18 Ağustos 2002), Bosnalı profesyonel futbolcu. Defans mevkiinde görev almaktadır. Primeira Liga takımlarından SL Benfica'da ve Bosna-Hersek'de forma giymektedir.

Kariyeri
Red Bull Salzburg
Dedić, futbol kariyerine yerel bir kulüpte başladıktan sonra 2012'de SK Sturm Graz'ın altyapısına katıldı. 2015'te Red Bull Salzburg'un gençlik akademisine geçti. Ağustos 2019'da takımla ilk profesyonel sözleşmesini imzaladı. 16 yaşında, 26 Temmuz'da Red Bull Salzburg'un alt takımı Liefering formasıyla Amstetten'e karşı oynadığı maçta profesyonel ilk maçına çıktı. 19 Haziran 2020'de Dornbirn'e karşı kazanılan maçta ilk profesyonel golünü attı.

Temmuz ayında Dedić, Red Bull Salzburg ile dört yıllık yeni bir sözleşme imzaladı. Kulüp için resmi ilk maçına 9 Eylül'de Bregenz'e karşı oynanan Avusturya Kupası maçında çıktı.

Haziran 2021'de sezon sonuna kadar Wolfsberger AC'ye kiralık olarak gönderildi.

Dedić, Red Bull Salzburg formasıyla ligdeki ilk maçına 6 Ağustos 2022'de Hartberg karşısında çıktı. UEFA Şampiyonlar Ligi'ndeki ilk maçına ise 6 Eylül'de Milan karşısında çıktı. 19 Ekim'de, Avusturya Kupası'nda Admira Wacker'e karşı oynanan maçta takım için ilk golünü attı.

Ocak 2023'te, takımla olan sözleşmesini Haziran 2027'ye kadar uzattı.

Kulüple ilk kupasını 21 Mayıs'ta, lig şampiyonluğunu kazandıkları maçta kazandı ve Sturm Graz'ı yendikleri maçta ilk lig golünü attı.

Şubat 2025'te, sezon sonuna kadar Fransız ekibi Marsilya'ya kiralandı.

Benfica
Haziran ayında Dedić, açıklanmayan bir ücret karşılığında Portekiz ekibi SL Benfica'ya transfer oldu. Kulüp için ilk resmi maçına 31 Temmuz'da Sporting CP'ye karşı oynanan 2025 Supertaça Cândido de Oliveira maçında çıktı ve ilk kupasını kazandı. İki hafta sonra, Estrela'ya karşı ligdeki ilk maçına çıktı. 31 Ağustos'ta ise FC Alverca'ya karşı kazanılan maçta Benfica için ilk golünü attı.

Milli Takım kariyeri
Dedić, Bosna Hersek'i tüm gençlik seviyelerinde temsil etti. Ayrıca 17 yaş altı takımının kaptanlığını da yaptı.

Mart 2022'de, Gürcistan ve Lüksemburg'a karşı oynanacak hazırlık maçları için ilk kez A Milli Takım kadrosuna çağrıldı. 29 Mart'ta Lüksemburg'a karşı ilk maçına çıktı.

23 Mart 2023'te, İzlanda'ya karşı oynanan 2024 Avrupa Futbol Şampiyonası elemeleri - J Grubu maçında ilk A Milli golünü attı.

Haziran 2026'da Dedić, Bosna Hersek'in 2026 FIFA Dünya Kupası kadrosuna dahil edildi. Turnuvadaki ilk maçına 12 Haziran'da Kanada'ya karşı oynanan grup aşamasının açılış maçında çıktı.

Milli Takım golleri
Kişisel yaşam
Dedić ibadetlerini yerine getiren bir Müslüman'dır; Milli takım arkadaşları Ermedin Demirović, Tarık Muharemović ve Dženis Burnić ile birlikte milli takımın konsantresi sırasında Saraybosna'da bir camiyi ziyaret etti.

Başarıları
Red Bull Salzburg
Bundesliga (Avusturya): 2022–23
Benfica
Supertaça Cândido de Oliveira: 2025

Kaynakça
Dış bağlantılar
Amar Memić

Amar Memić (d. 20 Ocak 2001), Bosnalı profesyonel futbolcu. Orta Saha mevkiinde görev almaktadır. 1. liga takımlarından FC Viktoria Plzeň'de ve Bosna-Hersek'de forma giymektedir.

Kariyeri
Memić, Radnik Hadžići'nin altyapısından yetişti. 8 Ağustos 2020'de 19 yaşında NK Travnik'e karşı profesyonel ilk maçına çıktı. 6 Eylül'de FK Igman Konjic'e karşı kazanılan maçta ilk profesyonel golünü attı.

Temmuz 2021'de Sloven kulübü NK Bravo ile sözleşme imzaladı.

Ağustos 2022'de Çek takımı MFK Karviná'ya katıldı.

Ocak 2025'te Memić, FC Viktoria Plzeň'e transfer oldu.

Milli Takım kariyeri
Memić, birkaç yıl boyunca Bosna Hersek U-21 takımının üyesiydi.

Mart 2025'te, Romanya ve Kıbrıs'a karşı oynanacak 2026 FIFA Dünya Kupası elemeleri için ilk kez A Milli Takım kadrosuna çağrıldı. 21 Mart'ta Romanya'ya karşı ilk maçına çıktı.

12 Ekim'de Malta'ya karşı oynanan hazırlık maçında ilk A Milli golünü attı.

Haziran 2026'da Memić, Bosna Hersek'in 2026 FIFA Dünya Kupası kadrosuna dahil edildi. Turnuvadaki ilk maçına 12 Haziran'da Kanada'ya karşı oynanan grup maçında çıktı.

Milli Takım golleri
Başarıları
Karviná
Çekya Ulusal Ligi: 2022–23

Kaynakça
Dış bağlantılar
Amaranthaceae

Amaranthaceae, Caryophyllales takımına bağlı bir bitki familyasıdır.

Taksonomi
Amaranthaceae familyasına bağlı cinsler (2022):

Achyranthes - L.
Aerva - Forssk.
Allenrolfea - Kuntze
Alternanthera - Forssk.
Amaranthus - L.
Aphanisma - Nutt. ex Moq.
Arthrocnemum - Moq.
Atriplex - L.
Axyris - L.
Bassia - All.
Beta - L.
Blutaparon - Raf.
Camphorosma - L.
Celosia - L.
Centrostachys - Wall.
Chamissoa - Kunth
Charpentiera - Gaudich.
Chenopodium - L.
Climacoptera - Botsch.
Corispermum - L.
Cyathula - Blume
Cycloloma - Moq.
Deeringia - R. Br.
Digera - Forssk.
Dysphania - R. Br.
Enchylaena - R. Br.
Exomis - Fenzl ex Moq.
Extriplex - E.H. Zacharias
Froelichia - Moench
Gomphrena - L.
Gossypianthus - Hook.
Grayia - Hook. & Arn.
Guilleminea - Kunth
Halimione - Aellen
Halocnemum - M. Bieb.
Halogeton - C.A. Mey.
Hermbstaedtia - Rchb.
Holmbergia - Hicken
Iresine - P. Browne
Kochia - Roth – molly
Krascheninnikovia - Gueldenst.
Lithophila - Sw.
Maireana - Moq.
Micromonolepis - Ulbr.
Monolepis - Schrad.
Nitrophila - S. Watson
Nototrichium - (A. Gray) W.F. Hillebr.
Patellifolia - A.J. Scott, Ford-Lloyd & J.T. Williams
Pfaffia - Mart.
Philoxerus - R. Br.
Polycnemum - L.
Proatriplex - (W.A. Weber) Stutz & G.L. Chu
Psilotrichum - Blume
Salicornia - L.
Salsola - L.
Sarcocornia - A.J. Scott
Spinacia - L.
Stutzia - E.H. Zacharias
Suaeda - Forssk. ex J.F. Gmel.
Suckleya - A. Gray
Tidestromia - Standl.


Konuyla ilgili yayınlar
Kai Müller and Thomas Borsch - Phylogenetics of Amaranthaceae based on matK/trnK sequence data - Evidence from parsimony, likelihood and Bayesian analyses. Annals of the Missouri Botanical Garden 92 (1): 66–102.

Dış bağlantılar
The family Amaranthaceae at APWebsite.
Genera of Amaranthaceae at Germplasm Resources Information Network (USDA)
Amaranthaceae at Tropicos
Amaranthaceae in BoDD – Botanical Dermatology Database
IUCN link: Amaranthaceae threatened species
Stanley L. Welsh, Clifford W. Crompton & Steven E. Clemants (2003): Chenopodiaceae in Flora of North America
Kenneth R. Robertson & Steven E. Clemants (2003): Amaranthaceae in Flora of North America
Gelin Zhu, Sergei L. Mosyakin & Steven E. Clemants (2003): Chenopodiaceae in Flora of China
Bojian Bao, Thomas Borsch & Steven E. Clemants (2003): Amaranthaceae in Flora of China
Kaynakça
Amaranthe

Amaranthe İsveçli power metal grubu.

Üyeleri
Şu anki üyeler
Jake E - Rock vokaller
Elize Ryd - Pop vokaller
Enrik Englund - Brutal vokaller
Olof Mörck - Klavye-Gitar
Morten Lowe Sorensen - Bateri
Johan Andreassen - Bas Gitar
Eski üyeler
1) Andreas Solveström - Brutal Vokaller

Albümleri
Amaranthe (2011)
The Nexus (2013)
"Massive Addictive" (2014)
"Maximalism" (2016)

Single'lar
"Hunger" (2011)
"Rain" (2011)
"Amaranthine" (2011)
"1.000.000 Lightyears" (2012)
"The Nexus" (2013)
"Burn with Me" (2013)
"Invincible" (2013)
Amares

Amares belediyesi, Portekiz'in Norte bölgesine bağlı Cávado altbölgesinin belediyelerinden biridir.

Bucaklar
Belediyede 24 bucak (Por.: freguesia) yer almaktadır.



Tanınmış kişiler
Gualdim Pais (1118-1195) Tapınak Şövalyelerinin Büyük Üstâdı.Tomar şehrinin kurucusu.
António Variações (1944-1984) Portekizli şarkıcı ve şarkı yazarı.

Dış bağlantılar
Amarantine (albüm)

Amarantine, İrlandalı müzisyen Enya'nın 2005'te çıkardığı albümdür.

Parça listesi
Standart Sürüm
Less Than a Pearl – 3:44 *
Amarantine – 3:13
It's in the Rain – 4:08
If I Could Be Where You Are – 4:01
The River Sings – 2:49 *
Long Long Journey – 3:17
Sumiregusa (Wild Violet) – 4:42
Someone Said Goodbye – 4:02
A Moment Lost – 3:08
Drifting – 4:12
Amid the Falling Snow – 3:38
Water Shows the Hidden Heart – 4:39 *

Özel Noel Sürümü
Disk 1
Less Than a Pearl – 3:44 *
Amarantine – 3:13
It's in the Rain – 4:08
If I Could Be Where You Are – 4:01
The River Sings – 2:49 *
Long Long Journey – 3:17
Sumiregusa (Wild Violet) – 4:42
Someone Said Goodbye – 4:02
A Moment Lost – 3:08
Drifting" – 4:12
Amid the Falling Snow – 3:38
Water Shows the Hidden Heart – 4:39 *

Disk 2
Adeste, Fideles
The Magic of the Night
We Wish You a Merry Christmas
Christmas Secrets

Derleme Sürümü
Less Than a Pearl – 3:44 *
Amarantine – 3:13
It's in the Rain – 4:08
If I Could Be Where You Are – 4:01
The River Sings – 2:49 *
Long Long Journey – 3:17
Sumiregusa (Wild Violet) – 4:42
Someone Said Goodbye – 4:02
A Moment Lost – 3:08
Drifting" – 4:12
Amid the Falling Snow – 3:38
Water Shows the Hidden Heart – 4:39 *
Amarna

Tel el-Amarna veya Amarna (Arapça: العمارنة el-'amārnah), Nil Nehri kıyısında kurulmuş, firavunlar dönemine ait eski yerleşim yerlerinden biridir. Fakat bu yere ait günümüze kadar gelen fazla şey yoktur. Bu kentte Akhenaton dönemine ait harabeler bulunur. Akhenaton ölünce Aton kültü de öldü; dolayısıyla şehir terk edildi ve yüzyıllar boyunca kenti derin bir sessizlik kapladı.

Günümüzde bu şehir harabeden ibarettir. Tapınakları, dikilitaşları, yapı kalıntılarını görmek hala mümkündür. İngiliz ve Alman arkeologlar burada birçok kez kazı yapmışlardır. Krallık arşivlerinde 300'e yakın diplomatik yazışmalar bulunmuştur. Bunlar Amarna Mektuplarıdır. Bu kil tabletlerden oluşan mektuplar Mısırlılar ile Akadların diplomatik yazışmalarıdır.

Bu kentte heykel sanatıyla uğraşan Tutankhamon'un birçok taslak çalışmaları ve tamamlanmamış portreleri bulunmaktadır ve en önemlisi bugün Berlin'de bir müzede bulunan Kraliçe Nefertiti'nin kireçtaşından yapılmış çok renkli büstü de bu şehirde bulunmuştur.

Akhetaten Kenti



Kaynakça
Amargi

2001 yılında İstanbul'da kurulmuş, aynı zamanda Amargi Kadın Akademisi olarak da bilinen, bir kadın kooperatifi.
Farklılıklarımızla bir aradayız ve Yaşamak en önemli akademik faaliyettir sloganlarını benimsemiştir. Kooperatif, 2011 yılında Amargi Kadın Akademisi Derneği adıyla bir derneğe dönüşmüştür. Derneğin adresi: İstiklal Caddesi No:73/3 Beyoğlu

Amargi Dergi
Amargi Dergi, 2006 yılında yayın hayatına başlayan ve Haziran 2015'ten bu yana da internet üzerinden yayın hayatına devam eden ve 3 ayda bir yayımlanan feminist teori ve politika dergisidir.

30. sayısı Güz 2013 döneminde yayımlanan Amargi Dergi'nin editörlüğü Pınar Selek ve Aksu Bora tarafından yürütülmektedir. Derginin görsel editörlüğü (kapak ve sayfa tasarımları da dahil olmak üzere) Tennur Baş tarafından yapılmaktadır. Yayın kurulunda, Ceren Zeynep Eren, Demet Gülçiçek, Fatma Nevin Vargün, İlknur Üstün, Melek Göregenli, Nil Mutluer, Nilgün Yurdalan, Nükhet Sirman, Sema Aslan, Semanur Sevim, Ülkü Özakın, Yıldız Ecevit, Zeynep Direk bulunmaktadır.

Dış bağlantılar
Amargi Dergi
Amargi Dergi Arşivi
Amargi Dergi - Twitter Hesabı

Kaynakça
Amariah Brigham

Amariah Brigham (26 Aralık 1798, New Marlborough, Massachusetts - 8 Eylül 1849, Utica, New York), sonraları Amerikan Psikiyatri Birliği haline gelen Association of Medical Superintendents of American Institutions for the Insane'in 1844'teki kurucularından biri olan psikiyatristtir. Utica Psychiatric Center'ın ilk müdürü olarak hizmet verirken Dr. Brigham, buranın resmi süreli yayını olan The American Journal of Insanity yi (şimdiki adıyla The American Journal of Psychiatry) çıkartmaya başladı ve buranın ilk editörü oldu.

Bazı çalışmaları
Remarks on the influence of mental cultivation and mental excitement upon health (2d ed., Boston, 1833), bound with Observations on the Influence of Religion upon the Health and Physical Welfare of Mankind. Facsimile ed., 1973, 2 vols. in 1, Scholars' Facsimiles & Reprints, ISBN 978-0-8201-1125-4.
A treatise on epidemic cholera : including an historical account of its origin and progress, to the present period (1832)
An inquiry into diseases and functions of the brain, spinal cord and nerves (1840)

Kaynakça
The Encyclopedia Americana, Volume 4

Dış bağlantılar
American Psychiatric Association
American Journal of Psychiatry
Amaretto

Amaretto (İtalyanca'da 'biraz bitter' anlamına gelir), İtalya'nın Saronno komününe dayanan tatlı bir likördür. Markaya bağlı olarak, kayısı çekirdeği, acı badem, şeftali çekirdeği veya bademden yapılabilir. Bu malzemelerin tümü, liköre badem benzeri aromasını veren doğal bir bileşen olan benzaldehitin kaynağıdır. Genellikle hacimce %21 ila %28 alkol içerir.

İçecek olarak servis edildiğinde, amaretto sade içilebildiği gibi, çeşitli kokteyllerin yapımında veya kahveye aroma vermek için de kullanılabilir. Ayrıca, İtalyan mutfağı ve diğer mutfaklarda özellikle şekerlemelerde ve tatlı hamur işlerinde yaygın olarak kullanılır.

Kökeni
Etimoloji
Amaretto ismi, İtalyanca “bitter” anlamına gelen amaro kelimesinin küçültme hâli olarak ortaya çıkmıştır. Bu, likörün çekirdek özünden gelen belirgin tadına gönderme yapar. Ancak, amarettonun acılığı genellikle hafiftir ve son üründeki tatlandırıcılar (ve bazen tatlı bademler) aromayı güçlendirir. Dolayısıyla likörün adı, tadının "biraz bitter" olarak tanımlanması olarak yorumlanabilir.

Amaretto, otlar, kökler, çiçekler, ağaç kabukları ve/veya narenciye kabuklarından yapılan bir tür acı İtalyan likörü olan amarodan farklıdır.

Efsane
İtalyan mutfağında bademin yerleşik bir bileşen hâline gelişinin bilinen tarihçesine rağmen, iki büyük marka tarafından popülerleştirilen yeni köken hikâyeleri ortaya çıkmıştır. Bu hikâyelerin tarihsel doğruluğu tartışmalı olsa da, Saronno kültüründe duygusal bir yere sahiptir:

Önemli markalar
DeKuyper – Hollanda
Disaronno – İtalya
Lazzaroni – İtalya
Bols – Hollanda
Luxardo – İtalya

Kullanım
Aşçılık
Dondurma da dahil olmak üzere tatlılara sıklıkla eklenir ve bademle birlikte tatlıların lezzetini artırarak çikolatanın da tadını tamamlar. Popüler bir İtalyan pastası olan tiramisu, genellikle gerçek amaretto veya alkolsüz amaretto ile tatlandırılır.
Tavuk gibi et yemekleri.
Krep hamurunun lezzetini zenginleştirmek için birkaç shot amaretto eklenebilir.
Genellikle balık ve sebzelerin badem soslarına eklenir.
Sıklıkla kremaya eklenir.
Amarettolu çikolata trüfleri yapılır.

Kokteyller
Ana malzemesi amaretto olan kokteyller:

Amaretto piña colada – amaretto, hafif rom, hindistan cevizi sütü ve ananas suyu
Amaretto sour – amaretto, limon suyu, yumurta akı, şeker veya şeker şurubu ve süslemek için portakal dilimi ve kirazlar
French Connection – amaretto ve konyak
Godfather – amaretto ve İskoç viskisi
IBA Tiki - rom karışımı, amaretto, Frangelico, maraschino likörü, çarkıfelek meyvesi püresi, ananas suyu ve lime suyu
Nutcracker Martini – amaretto, koyu çikolata likörü, votka ve İrlanda kremalı likörü
Snickerdoodle Cookie Martini – amaretto, tarçın likörü ve tarçın votkası
Toasted Almond – amaretto, kahve likörü ve süt veya krema. Bazı versiyonlarda votka eklenir

Orgeat şurubu
Amaretto, orgeat şurubunun bulunmadığı yerlerde bazen onun yerine kullanılır veya daha az tatlı bir tat vermek için kullanılır.

Kaynakça
Amarildo (1939 doğumlu futbolcu)

Amarildo Tavares da Silveira ya da kısaca Amarildo (d. 29 Temmuz 1939), forvet pozisyonunda görev yapmış Brezilyalı millî futbolcudur.

Profesyonel kariyerine Flamengo kulübünde başladı. Daha sonra sırasıyla Botafogo, Milan, Fiorentina, Roma ve Vasco da Gama kulüplerinde oynadı.
1961 Nisanında ilk kez milli maçına çıktı.
1962 FIFA Dünya Kupası'nda, Çekoslovakya ile oynanan grup maçında Pelé'nin sakatlanmasının ardından, Brezilya Milli Takım teknik direktörü Aymoré Moreira, onun yerine Amarildo'yu seçti. 6 Haziran 1962'de, Amarildo'nun turnuvadaki ilk maçında, Brezilya'nın İspanya'ya karşı oynadığı son grup maçında ikinci yarıda iki gol atarak Brezilya'nın 2.tur aşamasına yükselmesini sağladı. Brezilya'nın çeyrek ve yarı final zaferlerinde de kadrodaki yerini koruyan Amarildo, finalde de Brezilya'nın ilk 11'inde yer aldı ve Çekoslovakya'nın Josef Masopust'un iki dakika önce attığı golle öne geçmesinin ardından 17. dakikada skoru 1-1'e eşitledi.
69. dakikada Amarildo'nun yaptığı asistle Zito'nun kafa vuruşu Brezilya'yı 2-1 öne geçirdi ve Vavá'nın bitime on iki dakika kala gelen golü galibiyeti perçinleyerek Brezilya'nın Dünya Kupası şampiyonluğunu getirdi. Amarildo'nun 1962 Dünya Kupası'ndaki başarıları, Brezilyalı gazeteci Nelson Rodrigues tarafından ona "o possesso" (ele geçirilmiş) lakabını kazandırdı.