kaan39/turkish-wikipedia-dataset-clean huggingface dataset:
Diyarbakır Kültür Sanat Vakfı

Diyarbakır Kültür Sanat Vakfı (DKSV) Diyarbakır'da uluslararası kültür sanat etkinlikleri düzenlemek amacıyla Bejan Matur başkanlığında, Diyarbakır'dan pek çok sivil toplum kuruluşunun desteği ile 2008 yılında kurulmuştur.
DKSV'nin kuruluş amacı, kültür ve sanatın seçkin örneklerini Diyarbakır'da sergilemek, Diyarbakır'ı kültür ve sanatın önemli bir merkezi haline getirmektedir.
DKSV ilk etkinlik olarak Dünyaca ünlü etnik caz sanatçısı Azam Ali ve Niyaz Grubunu, Diyarbakır'ın tarihi mekanlarından biri olan Kervansaray'da, Diyarbakırlı sanatseverlerle buluşturmuştur.

DKSV Yayınlarından ilk çıkan ilk eser ise DOĞUNUN KAPISI DİYARBAKIR'dır. Şair-yazar Bejan Matur'un kaleminden, şiir, tarih ve mimarinin buluştuğu bir prestij eser olarak tasarlanan kitap, Diyarbakır'ın görkemli tarihinin kapıları aralanıyor.

Editörlüğünü Fidel Balta'ın yaptığı kitap, DKSV Yayınlarından çıktı.

"Şehirlerin göksel kaderine inananlar, o kaderin gökyüzünden göründüğünü bilirler.
Diyarbakır, gökyüzünden Anadolu'nun bağrında bir kalp gibi görünür.
Bir kalp gibi yoğun ve hayati olduğunu hissettirir.
Diyarbakır sadece Anadolu'nun değil, Ortadoğu'nun da kalbidir.

Amida, Kara Amid, Arabi bir sesin Amid-i sevda dediği, önce gökyüzünde tasarlanmış.
Öylece inmiş yere...
Bir varlık olarak duran, hep olan...
Diyarbakır, sen karanlığın girmeye korktuğu şehirsin. Gölgenin titrediği..."
Bejan MATUR

DKSV'nin Etkinlik Alanları
Müzik
Sinema
Edebiyat
Festival
Konferans&Panel

Dış bağlantılar
DKSV Resmi Sitesi
Diyarbakır Cezaevi

Diyarbakır Cezaevi ya da Diyarbakır Askerî Cezaevi, Diyarbakır'da kurulan bir cezaevidir. 1972'de yapımına başlandı, 4 Temmuz 1980'de açıldı. 12 Eylül Darbesi'den sonra askerî yönetime devredilerek Sıkıyönetim Askerî Cezaevi olarak kullanıldı. İşkence iddiaları ile ön plana çıktı. 1981 ve 1984 yılları arasında cezaevinde 30 kadar kişi öldü. 9 Mayıs 1988 tarihinde Adalet Bakanlığına devredildi. Cezaevi hakkında belgeseller çekildi ve kitaplar yazıldı. Günümüzde ise müze olması planlanmaktadır.

E Tipi Cezaevi yaklaşık 600 kapasiteliydi ancak doluluk oranı zaman zaman 900'e kadar da yükselebilmekteydi. Politik tutuklu ve hükümlülerin kaldığı D Tipi Cezaevi'nde ise kapasite 700-750 arasındaydı.

Mahkumlar
PKK'nın kurucu militanlarından Kemal Pir ve Hayri Durmuş ölüm orucu sonucunda Diyarbakır Cezaevinde öldü. PKK Merkez Komite Üyesi Mazlum Doğan örgüt içi infaz veya intihar yoluyla öldü. PKK'nın kurucularından Sara kod adlı Sakine Cansız da cezaevinde hapis yatmıştır.

İşkence iddiaları
1981-1984 yılları arasında işkenceye maruz kaldığı iddiası ile 30 kişi öldü. Soruşturmayı yapan ve adı geçen 32 sanıktan 30'unun ölümünü doğrulayan savcının açıklamasına göre; 4'ü kendini yakarak intihar olmak üzere 8 kişi intihar etti, 6'sı açlık grevi ve 16'sı doğal ölüm (hastalık) sonucu öldü. Hapishanede o yıllarda kalmış olan 32 kadın mahkûm çeşitli cinsel işkencelere uğradıklarını söylemiştir.

Esat Oktay Yıldıran'ın, Kıbrıs Harekâtı sonrası Diyarbakır Cezaevi'ne bizzat Kenan Evren tarafından yollandığı ve iç güvenlik komutanı olarak görev süresi boyunca işkence yaptığı iddia edilir. Bunun yanı sıra Esat Oktay Yıldıran'ın işkence yaptığını söyleyen Nagehan Alçı, Rasim Ozan Kütahyalı ve Ümit Zileli, bunu kanıtlayamadıkları için yargısız infaz yapmak ve Esat Oktay Yıldıran'ın hatırasına hakaret etmekten 105 gün hapis cezasına çarptırıldı.

Etkileri
12 Eylül sonrası
Altan Tan, "Kürt Sorunu" adlı kitabında, PKK’nın kuruluşundan sonra 1980 ve 1983 yılları arasındaki olayların, Güneydoğu bölgesindeki Kürtçülük düşüncesinin yayılmasında rol oynadığını, Diyarbakır Cezaevi'nden çıkanların büyük çoğunluğunun dağa çıktığını, PKK'nın ana gövdesini oluşturduğunu ve örgütün büyümesini sağladığını iddia etmiştir.

Popüler kültür
Medya
Diyarbakır Cezaevi, The Times gazetesine göre "dünyanın en kötü şöhretli 10 cezaevi" arasında yer almaktadır.

Sanat
38 belgeseli ile tanınan Çayan Demirel, "tarihle yüzleşmek için" cezaevi hakkında 5 No'lu Cezaevi: 1980-84 adında bir belgesel çekti. Süresi 90 dakika olan belgeselin oluşması için yüze yakın tanıkla görüşüldü ve elliye yakın röportajlardan kesitler kullanıldı. 33 adet resimden oluşan sergi, 1989 yılında bir ayda çizildi ve resimler Karşı Sanat'ta sergilendi. Tak, ayrıca "Diyarbakır Cezaevi'nde İşkence Çeşitleri" adını verdiği bir karikatür kitabı çıkardı. Tak'ın çıkardığı kitap Avrupa'da Almanca ve İngilizce yayımlandı. Her iki dili konuşan insanların anlayabilmesi için Türkiye'deki baskıda Türkçe ve Kürtçe açıklamalara da yer vererek cezaevinde yapıldığı iddia edilen tüm işkenceleri tasvir etti.

Ayrıca bakınız
Derinlemesine Araştırma Laboratuvarı

Kaynakça
Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi

Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi ya da kısaca DBB, Diyarbakır'ın büyükşehir sınırlarının içinde belediye işlerini yürüten kamu kuruluşudur. Mevcut Büyükşehir Belediye başkanı Ayşe Serra Bucak Küçük'tür.

Bağlı iştirakiler
Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi'nin MED Kentsel ve Sosyal Hizmetler A.Ş., Personel A.Ş. ve Orman Ürünleri A.Ş. olmak üzere üç anonim şirketi, kamu kuruluşu olarak ise DİSKİ adlı bir kuruluşu bulunmaktadır.

Teşkilat Yapısı
Eşbaşkanlık ve Karar Organları
Büyükşehir Belediye Eşbaşkanları: Ayşe Serra Bucak
Büyükşehir Belediye Meclisi
Büyükşehir Belediye Encümeni

Eşbaşkanlığa Bağlı Birimler ve Kuruluşlar
Danışmanlar
DİSKİ Genel Müdürlüğü
Rehberlik ve Teftiş Kurulu Başkanlığı
Özel Kalem Müdürlüğü
Hukuk Müşavirliği
İç Denetim Birimi Başkanlığı
UKOME (Ulaşım Koordinasyon Merkezi)
AYKOME (Alt Yapı Koordinasyon Merkezi)

Daire Başkanlıkları
Afet İşleri ve Risk Yönetimi Dairesi Başkanlığı
Basın Yayın ve Halkla İlişkiler Dairesi Başkanlığı
Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı
Çevre Koruma ve Kontrol Dairesi Başkanlığı
Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı
Engelli ve Yaşlı Hizmetleri Dairesi Başkanlığı
Fen İşleri Dairesi Başkanlığı
Gençlik ve Spor Hizmetleri Dairesi Başkanlığı
İklim Değişikliği ve Sıfır Atık Dairesi Başkanlığı
İmar ve Şehircilik Dairesi Başkanlığı
İnsan Kaynakları ve Eğitim Dairesi Başkanlığı
İşletme ve İştirakler Dairesi Başkanlığı
İtfaiye Dairesi Başkanlığı
Kadın ve Aile Hizmetleri Dairesi Başkanlığı
Kırsal Hizmetler Dairesi Başkanlığı
Kültür, Sanat ve Sosyal İşler Dairesi Başkanlığı
Mali Hizmetler Dairesi Başkanlığı
Park ve Bahçeler Dairesi Başkanlığı
Raylı Sistemler Dairesi Başkanlığı
Sağlık İşleri Dairesi Başkanlığı
Sosyal Hizmetler Dairesi Başkanlığı
Ulaşım Dairesi Başkanlığı
Veteriner İşleri Dairesi Başkanlığı
Yazı İşleri ve Kararlar Dairesi Başkanlığı
Yol Yapım, Bakım ve Onarım Dairesi Başkanlığı
Zabıta Dairesi Başkanlığı

Yerel Seçimler
Belediye başkanları listesi
Kaynak:

Kaynakça
Diyarbakır Devlet Tiyatrosu

Diyarbakır Devlet Tiyatrosu, Devlet Tiyatroları Genel Müdürlüğü’ne bağlı olarak faaliyetlerini sürdüren yerleşik bölge tiyatrolarından biridir. 29 Ekim 1988'de Ali Bey'in "Ayyar Hamza" adlı oyunu ile perdelerini açmıştır.

15 Nisan 2002 tarihinde "Orhan Asena Tiyatro ve Sinema Festivali" olarak Diyarbakır Devlet Tiyatrosu tarafından düzenlenmeye başlanan festival, 2 Nisan 2003 tarihinde "Devlet Tiyatroları Orhan Asena Ulusal Tiyatro Buluşması" adını almış, 15 Nisan 2004 tarihinden itibaren ise "Orhan Asena Yerli Oyunlar Tiyatro Festivali" olarak her yıl gerçekleştirilmeye devam etmektedir.

Dış bağlantılar
Resmî site
Diyarbakır Yolspor

Diyarbakır Yolspor, 1983 yılında Diyarbakır'da kurulmuş bir spor kulübüdür.

Tarihçe
1983 yılında kurulan kulüp, 1985-1986 sezonu başında 3. Lig'e yükselerek tarihinde ilk kez profesyonel liglerde mücadele etmeye başladı. 1987-1988 sezonu başında, 3. Lig 2. Grup'ta mücadele edecekken ligden çekilen kulüp, ligde son sırayı alarak amatör kümeye düştü. 28 Nisan 2013'te Bölgesel Amatör Lig play-out maçında Bismil Belediyespor'u 1-0 mağlup ederek Bölgesel Amatör Lig'e yükseldi.

Lig mücadeleleri
3. Lig : 1985-1988
Bölgesel Amatör Lig: 2013-2019
Amatör Lig: 1983-1985, 1988-2013, 2019-

Dış bağlantılar
TFF Resmi Site - Diyarbakır Yolspor
Diyarbakır Stadyumu

Diyarbakır Stadyumu, Diyarbakır'ın Kayapınar ilçesinde yer alan stadyum. Diyarbakırspor, Diyarbekirspor ve Amed Sportif Faaliyetler takımlarının iç saha maçlarına ev sahipliği yapmaktadır. Stadyum, 2018 Ziraat Türkiye Kupası finali ile açıldı.

Tarihçe
Düşünce olarak 2008 yıllarında dillendirilen projenin yapımı 2014'te başladı. Gençlik ve Spor Bakanlığı tarafından proje TOKİ'ye yaptırıldı. Müteahhitliğini Yıldızlar Grup üstlendi.

İnşa aşamasında Yeni Diyarbakır Stadyumu adını alacağı açıklansa da daha sonraları yalnızca Diyarbakır Stadyumu olarak anılmaya başlanmıştır.

Özellikleri
158 bin 353 metrekare alana inşa edilmiştir. Kapasitesi 30.480'dir. UEFA ve FIFA standartlarıyla uyumludur.

Skorbord, restoran, kafeteryalar, VIP salonları, televizyon yayınlarının yapılacağı bölümler, basın bölümü, otoparklar, seyirci ve sporcu girişi gibi alanları bulunmaktadır. Alttan ısıtmalı stadyumda 306'sı engelli toplam 2 bin 340 otomobil kapasiteli park yeri bulunuyor.

Kadın ve erkekler için 558 tuvaletin bulunduğu stadyumda engelliler için de 31 tuvalet yapıldı. Ayrıca stat içerisinde 28 mescit, 20 bilet satış ünitesi ve mağaza yer alıyor.

Kaynakça
Diyarbakır Süper Amatör Ligi

Diyarbakır Süper Amatör Ligi (Kısaca SAL) Diyarbakır ilindeki en üst düzey amatör futbol ligidir. 2025-2026 sezonunda 28 takımla 2 grup halinde oynanacaktır. 2025-2026 sezonu statüsüne göre gruplarda ilk 3 sırayı alan takımlar Bölgesel Amatör Lig'e yükselmek için Play Off maçı oynamaya hak kazanabilmek için Play Off grubuna yükselecektir. Gruplarında son 4 sırayı alan takımlar ise Diyarbakır 1. Amatör Ligi'ne düşerler.
Bölgesel Amatör Lige çıkma statüsü ise şu şekildedir.
BAL Kontenjanı 2 (iki) Takım Olup, 2 (iki) Takımla Temsil Edilen Diyarbakır'da;

2 takımdan biri TFF 3 . Lig'e yükselir biri de küme düşerse, ilin yerel liginde birinci ve ikinci olan takımlar BAL'a yükselir.
2 takımdan biri TFF 3. Lig'e yükselir biri de küme düşmezse, ilin yerel liginde birinci olan takım BAL'a yükselir. Küme düşmeyen takım BAL'da kalır.
2 takım da TFF 3. Lig'e yükselmez ve küme düşmezse sezon sonu puan tablosunda üst sırada yer alan takım BAL'da kalır, alt sırada yer alan takım küme düşer, yerel ligin birincisi BAL'a yükselir.
2 takımdan biri küme düşer, diğer takım TFF 3. Lig'e yükselmez ve küme düşmezse, ilin yerel liginde birinci olan takım BAL'a yükselir. Diğer takım BAL'da kalır.
2 takımda küme düşerse, ilin yerel liginde birinci ve ikinci olan takımlar BAL'a yükselir

2025-2026 Sezonu
Geçmiş Sezonlarda Sıralama
Diyarbakır Süper Amatör Ligi 2012 senesinde kurulmuştur. Daha önceki yıllarda en üst lig Diyarbakır 1. Amatör Ligi olarak oynanıyordur.

2018-19 sezonunu Şampiyon tamamlayan Bismil 21 Sportif Faaliyetler baraj maçında Diyarbakır Yolspor'u penaltılarla yenerek Bölgesel Amatör Lige yükselmiştir.

2019-20 sezonu COVID-19 salgını nedeniyle tamamlanamadan tescil edildi. Lider konumda olan Diyarbakırspor, ikinci Çınar Belediyespor ve üçüncü Silvan Belediyespor BAL'a yükseldi.

2020-21 sezonu COVID-19 salgını nedeniyle düzenlenmedi.

2021-22 sezonunu Şampiyon tamamlayan Erganispor ve ikinci tamamlayan Yenişehir Belediyespor Bölgesel Amatör Lige yükseldi.

2022-23 sezonu tamamlanmadan meydana gelen 6 Şubat Kahramanmaraş-Gaziantep depremleri nedeniyle lig tamamlanamadı. Mevcut durumda gruplarında lider olan Diyarbakırspor ve Diyarbakır Adaletspor Bölgesel Amatör Lige yükseldi.

2023-24 sezonunda Şampiyon olan Sur Belediyespor, Bölgesel Amatör Lige yükseldi.

2024-25 sezonunda Şampiyon olan Diyarbakır Büyükşehir Belediyespor, Bölgesel Amatör Lige yükseldi.

Başarılı Takımlar
Diyarbakır'ı Bölgesel Amatör Ligde Temsil Eden Takımlar
Diyarbakır'ı Liglerde Temsil Eden Takımlar
Notlar ve İsim Değişiklikleri
Silvan Aslanspor 2022-2023 sezon öncesi adını Silvanspor FK olarak değiştirmiştir
Silvan Belediyespor 2023-2024 sezon öncesi adını Silvan 21 Spor olarak değiştirmiştir.

Kaynakça
Diyarbakır Garı

Diyarbakır Garı, Diyarbakır'ın Yenişehir ilçesi Şehitlik Mahallesi'nde yer alan TCDD'ye ait hemzemin ana tren istasyonudur.

Fevzipaşa – Yolçatı – Kurtalan demiryolu üzerinde yer alan istasyon, -o sıralar adı Devlet Demiryolları Umum Müdürlüğü olan- TCDD tarafından inşa edilerek 1935'te hizmete girmiştir.

Bir kenar peronu ve bir ada peronundan oluşan istasyon, Güney Kurtalan Ekspresi Anahat Trenleri'ne ve Diyarbakır – Batman Bölgesel Trenleri'ne hizmet vermektedir.

Hatlar
TCDD
Fevzipaşa – Yolçatı – Kurtalan demiryolu

Hizmetler
İstasyon yapısı
Peron yapısı
Güzergâh
Kaynakça
Dış bağlantılar
TCDD resmî sitesi
TCDD Taşımacılık resmî sitesi
Diyarbakır Garı Tanıtım Videosu
Diyarbakır Hipodromu

Diyarbakır Hipodromu, Diyarbakır'ın Çınar ilçesinde bulunan bir hipodromdur.

Özellikler
23 Eylül 2009 yılında remi olarak açılan hipodrom 1.458.750 m² alanı ile Türkiye'nin en büyük arazisine sahip hipodromudur. Bu alan içerisinde 1.357 seyircili kapasiteli tribün, sosyal ve idari binalar, ahırlar, at hastanesi, yarış binaları bulunmaktadır. Hipodromda 1600 metre uzunluğunda 20 metre genişliğinde kum pist bulunmaktadır.

Kaynakça
Diyarbakır Şehirlerarası Otobüs Terminali

Diyarbakır Şehirlerarası Otobüs Terminali veya kısaltılmış adıyla DİŞTİ, Diyarbakır'da bulunan otobüs terminalidir. 2006 yılının Aralık ayında açılan DİŞTİ, yılda yaklaşık yarım milyon kişinin kullanabileceği kapasitededir. 1996 yılında projesi hazırlanan yapım aşamasında çıkan sorunlar nedeniyle ancak 1998 yılında temeli atılan otogar da 58 adet yolcu indirme-bindirme peronu 52 bilet satış gişesi, birçok sosyal tesis ve açık otopark bulunmaktadır.
Diyarbakır merkezli 7 ve diğer şehirlerden gelen yerel ve ulusal 30'a yakın otobüs firması DİŞTİ'de faaliyet göstermektedir.

Ulaşım
DİŞTİ'ye ulaşım şehir merkezinden oldukça rahattır. Özel halk ve belediye otobüsleriyle ayrıca Otogar- 500 Evler istikametine giden minibüsler ile ticari taksilerle de DİŞTİ'ye ulaşmak mümkündür.
Diyarbakır florası

Diyarbakır florası, Diyarbakır florasında bulanan bitki taksonları listelenmiştir.

Familyalar
A
Acanthaceae
Acoraceae
Adoxaceae
Alismataceae
Altingiaceae
Amaranthaceae
Aizoaceae
Amaryllidaceae
Anacardiaceae
Apiaceae
Apocynaceae
Apodanthaceae
Aquifoliaceae
Araceae
Araliaceae
Aristolochiaceae
Asparagaceae
Aspleniaceae
Asteraceae
Athyriaceae

B
Balsaminaceae
Berberidaceae
Betulaceae
Biebersteiniaceae
Bignoniaceae
Blechnaceae
Boraginaceae
Brassicaceae
Butomaceae
Buxaceae

C
Campanulaceae
Cannabaceae
Capparaceae
Caprifoliaceae
Caryophyllaceae
Casuarinaceae
Celastraceae
Ceratophyllaceae
Cistaceae
Cleomaceae
Colchicaceae
Commelinaceae
Convolvulaceae
Cornaceae
Crassulaceae
Cucurbitaceae
Cupressaceae
Cymodoceaceae
Cyperaceae
Cystopteridaceae
Cytinaceae

D
Datiscaceae
Dennstaedtiaceae
Dioscoreaceae
Droseraceae
Dryopteridaceae

E
Ebenaceae
Elaeagnaceae
Elatinaceae
Ephedraceae
Equisetaceae
Ericaceae
Euphorbiaceae

F
Fabaceae
Fagaceae
Frankeniaceae

G
Gentianaceae
Geraniaceae
Grossulariaceae

H
Haloragaceae
Hydrangeaceae
Hydrocharitaceae
Hymenophyllaceae
Hypericaceae

I
Iridaceae
Isoetaceae
Ixioliriaceae
J
Juglandaceae
Juncaceae
Juncaginaceae

L
Lamiaceae
Lauraceae
Lentibulariaceae
Liliaceae
Linaceae
Linderniaceae
Loranthaceae
Lycopodiaceae
Lythraceae

M
Malvaceae
Marsileaceae
Melanthiaceae
Meliaceae
Menyanthaceae
Molluginaceae
Montiaceae
Moraceae
Myrtaceae

N
Nartheciaceae
Nitrariaceae
Nyctaginaceae
Nymphaeaceae

O
Oleaceae
Onagraceae
Onocleaceae
Ophioglossaceae
Orchidaceae
Orobanchaceae
Osmundaceae
Oxalidaceae

P
Paeoniaceae
Papaveraceae
Pedaliaceae
Phrymaceae
Phyllanthaceae
Phytolaccaceae
Pinaceae
Plantaginaceae
Platanaceae
Plumbaginaceae
Poaceae
Polemoniaceae
Polygalaceae
Polygonaceae
Polypodiaceae
Portulacaceae
Posidoniaceae
Potamogetonaceae
Primulaceae
Pteridaceae

R
Ranunculaceae
Resedaceae
Rhamnaceae
Rosaceae
Rubiaceae
Ruppiaceae
Rutaceae

S
Salicaceae
Salviniaceae
Santalaceae
Sapindaceae
Saxifragaceae
Scrophulariaceae
Selaginellaceae
Simaroubaceae
Smilacaceae
Solanaecae
Staphyleaceae
Styracaceae

T
Tamaricaceae
Taxaceae
Thelypteridaceae
Thymelaeaceae
Typhaceae

U
Ulmaceae
Urticaceae

V
Verbenaceae
Violaceae
Vitaceae
W
Woodsiaceae
X
Xanthorrhoeaceae

Z
Zosteraceae
Zygophyllaceae
Diyarbakır İstiklal Mahkemesi

Diyarbakır İstiklal Mahkemesi, Şeyh Said isyanını bastırmak amacıyla Mart 1925'te kurulmuş bir mahkemedir. Mahkeme,Türk Kurtuluş Savaşı sırasında kurulan Bağımsızlık Mahkemelerinden esinlenerek,Mustafa Kemal Hükûmeti'nin düşmanlarını bastırmak için geniş yetkilerle donatılmış ve Başbakan İsmet İnönü hükûmeti tarafından 4 Mart 1925'te çıkarılan Takrir-i Sükûn Kanunu sonrasında kurulmuştur. Kanun iki yıl geçerli olacaktı ve bu sürenin sonunda Diyarbakır Bağımsızlık Mahkemesi feshedildi.

Tarih
Başlangıçta mahkeme üyeleri, başkan olarak Mazhar Müfit (Kansu), mahkeme heyeti üyeleri olarak Ali Saip Ursavaş ve Lütfi Müfit Özdeş, daha sonra savcı Süreyya Örgeevren ve mahkeme asistanı olarak Avni Doğan idi. Sekiz ay sonra, Hacim Muhittin Çarıklı Kansu'nun yerine başkan oldu. Son başkan Ali Saip oldu ve İbrahim Kocaeli mahkeme heyeti üyesi olarak görev yaptı. Fuad Berxo ve gazeteci Hizanizâde Kemal Fevzi, 27 Mayıs 1925'te Diyarbakır Ulu Camii'nin önünde asıldı.

Kaynakça
Diyoptri

Diyoptri, Optik'te bir merceğin veya aynanın optik gücünü (kırma gücünü) ifade eden birimdir. Odak mesafesinin tersi şeklinde ifade edilir (1/f), Örneğin büyütme gücü 5 diyoptri olan bir mercek paralel gelen ışık huzmesini 1/5m = 20 cm'ye odaklar. İnce kenarlı mercekler pozitif, kalın kenarlı mercekler de negatif diyoptri değerlerine sahiptir. Bu terim Fransız oftalmolog Felix Monoyer tarafından 1872'de ortaya atılmıştır. Aynı birim SI birim sisteminde 1/metre olarak geçer (m−1).

Optik kuvvetin diyoptri cinsinden gösterilişi, iki farklı mercek arka arkaya konulduğunda toplam optik kuvvet her ikisinin diyoptrileri toplamına yakın olduğu için kullanışlıdır.

Gözlük numaralarında belirtilen rakamlar da gözlük camlarının diyoptri değerleridir. SPH +0.50 bir gözlük camının odak mesafesi 1/0.5 = 2m. dir.
Diyojen (dergi)

Diyojen (Osmanlıca: دیوژن), Teodor Kasap tarafından Fransızca ve Rumca olarak çıkarılırken 25 Kasım 1870 tarihinden itibaren Osmanlıca yayınlanmaya başlayan ilk Osmanlı mizah dergisi.

Derginin merkezi İstanbul'da Asmaaltı'ndaki Camlı Han'ın bodrum katındaydı. Fıçıya girmiş Diyojen'in Büyük İskender ile karşı karşıya resimlendiği logosunun üzerinde eski harflerle Diyojen, altında ise "Gölge etme başka ihsan istemem" sloganı yazıyordu; fiyatı 3 kuruştu. İlk yayınlandığında haftalık olan dergi 23. sayısından itibaren haftada iki kez, 148.sayısından itibaren de üç kez yayınlanmaktaydı. yer verilmişti.

Dergi, politik mizah yazılarından dolayı üç kez geçici sürelerle kapatılmış, kesintili süren yayını 11 Ocak 1873'te yayınlanan 183. sayısından sonra kesin kapatma kararıyla sona ermişti.

Kaynakça
Dış bağlantılar
Diyojen (anlam ayrımı)

Diyojen şu anlamlara gelebilir:

Kişiler
Diyojen, MÖ 412 (ya da MÖ 404) - MÖ 323 yılları arasında yaşamış Kinik felsefesinin öncüsü ünlü filozof
Romen Diyojen, 1068 ile 1071 arasında hüküm süren Bizans imparatoru

veya
Diogenis Laertios, MS 3. yüzyılda yaşadığı tahmin edilen Yunan felsefe tarihçisi

Edebiyat
Diyojen (dergi)
Diyet lifi

Diyet lifi ya da besinsel lif, bitkisel besinlerin hazmedilmesi mümkün olmayan ve sindirim sisteminden geçerken su absorbe ederek dışkı yapımını kolaylaştıran kısımlarıdır. Diyet lifleri arasında selüloz gibi nişasta olmayan liflerin yanı sıra dekstrinler, inülin, liynin, mumlar, pektinler, betaglukanlar ve oligosakaritler vardır.

Suda eriyen ve erimeyen diyet lifleri
Diyet lifleri suda eriyebilmeleri açısından ikiye ayrılırlar. Genelde bütün bitkilerde her iki tür diyet lifi de birlikte mevcuttur. Suda erimeyen diyet lifleri yiyeceklerin tokluk hissini artırır, dışkıyı yumuşatır ve bağırsaklardan daha çabuk bir şekilde geçmesini sağlar. Kepekli un, mısır, taze fasulye ve patates kabuklarında yüksek miktarda suda erimeyen diyet lifleri bulunur. Suda eriyen diyet lifleri ise vücutta fermentasyona uğrayarak sağlığa yararlı birçok maddeye dönüşürler. Havuç, kestane, muz, pirinç gibi yiyecekler yüksek oranda suda eriyen diyet lifleri içerirler.
Kaynakça
Dış bağlantılar
Diyet meclisi

Diyet meclisi Avrupa'da monarşiyle yönetilen devletlerin idaresinde söz sahibi olan yasama ve danışma meclistir. Krallar, genelde riskli bir karar alacaklarında, sorumluluğa soyluları da ortak etmek için diyet meclisine danışırdı. Kutsal Roma Cermen İmparatorluğu'nda bu meclise Reichstag denirdi.

Etimoloji
Günümüzde beslenme anlamında da kullanılan bu terim Orta Çağ Latincesindeki dieta kelimesinden türemiştir. Dieta, hem "parlamento toplantısı" hem de "günlük yiyecek payı" anlamına gelir ve daha önceki Latince diaeta kelimesinden gelir. Bu kelime ise muhtemelen Yunanca διαιτησία ("arabuluculuk") ya da Klasik Yunanca δίαιτα (diaita) kelimesinden türemiştir. Diaita, "yaşam tarzı" anlamına gelir; dolayısıyla aynı zamanda "diyet" (düzenli beslenme) ve "düzenli (günlük) iş" anlamlarına da gelir.

Orta Çağ Avrupa'sında yanlış bir etimolojik halk inanışıyla (ve Latincedeki ae harflerinin e ile değiştirilmesiyle), diaeta kelimesi Latince dies (gün) kelimesiyle ilişkilendirilmiştir. Böylece "gün" kelimesi, sonradan "bir toplantı günü" anlamında kullanılmaya başlanmış ve bu anlam geçmişe dönük olarak "toplantı yapılan gün" şeklinde açıklanmıştır.

Bu dies (gün) bağlantısı, Almancadaki Tagung (toplantı) ve -tag eklerinde de görülür. Almancada anlamına gelen Tag kelimesi; Bundestag veya Reichstag gibi ulusal parlamentolar ile Landtag gibi bölgesel meclisleri ifade eden birer yasama organı eki olarak da kullanılır.

Ayrıca bakınız
Diyet meclisi (Macaristan)
Diyet (film)

Diyet, yönetmenliğini Lütfi Ö. Akad'ın yaptığı 1974 yapımı Türk filmi. Film Akad'ın Türkiye'de göç sorununu ele aldığı Gelin, Düğün filmlerinden oluşan üçlemesinin üçüncü ve son filmi.

Konusu
Lütfi Akad, üçlemenin bu son filmi olan Diyet'te göç eden ailenin bir fabrika ve çevresindeki işçi-işveren ilişkilerini anlatmaktadır.

Oyuncular
Hülya Koçyiğit - Hacer (ses. Jeyan Mahfi Tözüm)
Hakan Balamir - Hasan (ses. Abdurrahman Palay)
Erol Taş - Bilal Usta (ses. Kemal Ergüvenç)
Erol Günaydın - Mevlüt
Güner Sümer - Fabrikatör Salim (ses. Doğan Bavli)
Turgut Savaş - Yunus (ses. Rıza Tüzün)
Yaşar Şener - Muhsin (ses. Timuçin Caymaz)
Osman Alyanak - Börekçi
Günay Güner - Mustafa
Atıf Kaptan - Salim'in Babası (ses. Mümtaz Ener)
Uğur Kıvılcım - Şerife
Murat Tok - İmam (ses. Mümtaz Ener)

Ödüller
1975 Antalya Altın Portakal Film Festivali
Hülya Koçyiğit (En İyi Kadın Oyuncu)
Erol Taş (En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu)

Dış bağlantılar
* SinemaTürk'te Diyet