Candaroğulları Beyliği

Candaroğulları Beyliği veya İsfendiyaroğulları Beyliği, Anadolu Selçuklu Devleti'nin yıkılışından sonra Kastamonu ve çevresinde kurulan bir Türkmen beyliğidir.

Denizci özellikleri, Sinop'ta kurdukları tersanenin Osmanlı Devleti'ne katılması ve geliştirilmesi, Osmanlı Donanması'na güç kattı. Kastamonu'nun Küre ilçesindeki bakır ocakları, Beylik daha Osmanlı İmparatorluğu'na ilhak olmadan önce, Osmanlı İmparatorluğu'nun top üretimi için kullanılmıştır.

Tarih
Oğuz Türkleri'nin Kayı şubesinden inen, Beylik, İlhanlı hükümdarı Geyhatu tarafından Eflani'nin Şemseddin Yaman Candar'a ikta verilmesi sonucu 1291 yılında kurulmuştur.

Yaman Candar'dan sonra tahta geçen Süleyman Paşa, Kastamonu ve Sinop'u fethederek beyliğin sınırlarını genişletmiştir.

Yıldırım Bayezid, Anadolu'daki birliği sağlama yolundaki çalışmaları sırasında Candaroğulları topraklarına sahip olmuş, fakat Sinop'ta Candaroğulları Beyliğini devam ettirmiştir.

İsfendiyar Bey Ankara Savaşı'ndan (1402) sonra Timur'un hakimiyetini tanıdı. Bunun karşılığında da eski Candaroğulları toprakları kendisine verildi, böylece Kastamonu'ya yeniden hakim oldu.

İsmail Bey tahta geçtiğinde Kızıl Ahmed Beyin isyan etmesi sonucu beylik sona doğru sürüklendi. Nihayet 1461 yılında II. Mehmed'in Trabzon seferi öncesinde Candaroğulları, Osmanlı İmparatorluğu topraklarına tamamen katıldı.

15. Yüzyılın ortalarında Sinop, Candaroğullarının ve Karadeniz'in en müstahkem kalelerinden biri olup, bir rivayete göre 400 topu vardı; kalede 10.000 muhafız ve 2.000 topçu bulunuyordu; limanında Candaroğullarına ait 900 tonluk bir gemi vardı ki bu gemi, Osmanlılar henüz bu büyüklükte gemi yoktu ve İsmâil Bey'e ait olan bu gemi Osmanlı denizciliğinde benzeri yapılmak üzere bir örnek olmuştu.

Beyliğin Kastamonu-Sinop kolunun sona ermesinin haricinde, Çankırı'nın Çelebi Mehmed tarafından 1417 ||İbn Battuta, Süleyman Paşa döneminde beyliği gezmiştir. Toprakları Kastamonu, Sinop ve Safranbolu'ya kadar genişletmiştir. Bu dönemde beylik, İlhanlı etkisi altıdan henüz çıkmamıştı.
|-
|3||(Gıyâseddin) I. İbrahim Bey|| 1340(?)-? || 1339, 1340 veya 1341 yıllarından birinde tahta geçtiği sanılıyor. Babasına isyan ederek tahta geçti.
|-
|4(?)||Yakup Bey|| ?-? ||Bey olup olmadığı, olduysa ne kadar hüküm sürdüğü belli değildir.
|-
|5
|Emir Adil Bey
|1346(?)-1361(?)
|Ceneviz ve Venedik kolonilerine ilk defa bu dönemde rastlanmaktadır.
|-
|6||(Celâleddin) Kötürüm Bâyezid|| 1361-1385 ||Tahta geçmesini istediği oğlu olan İskender, diğer oğlu Süleyman tarafından öldürülünce buna karşılık Süleyman'ın biri kız biri erkek olmak üzere iki çocuğunu öldürmüştür.
|-
|7||II. Süleyman Paşa || 1385-1392 ||Kardeşi İskender'i öldürmesiyle Murat Hüdavendigar himayesinde tahta geçip, I. Kosova Muharebesi'nde Osmanlı'ya asker göndererek yardımda bulundu.
|-
|8||İsfendiyar Bey || 1385-1440 ||Osmanlı ve Timur ile olan münasebetleri ile hatırda kalır. Bunlara ithafen Candaroğulları ismi yerine İsfendiyaroğulları ismi de kullanılmıştır.
|-
|9||(Tâceddin) II. İbrahim Bey|| 1440-1443 ||3 yıllık hüküm süresince önemli bir olay yaşanmamıştır.
|-
|10||(Kemâleddin) İsmâil Bey || 1443-1461 ||Hüküm sürdüğü dönemlerde Candaroğulları Beyliği, bir ilim merkezi haline gelmişti. Kendisin de Hulviyyat-ı Şahi adlı bir Fıkıh eseri vardır.
|-
|11||Kızıl Ahmed Bey|| 1461-1461 || 11. ve son beydir. Kardeşi ölünce Osmanlı himayesinde, Beylik Osmanlı'ya katılmadan birkaç ay önce tahta geçti.
|-
|
| colspan="3" | Beyliğin Çankırı Kolu
|-
|
|Kasım Bey
|1417 -1464
|İsfendiyar Beyin oğlu Kasım Bey, Mehmed Çelebi'den aldığı topraklarda tuğra çekip berat verebilen bir Bey olarak 1464 yılına kadar hüküm sürmüştür.
|}

Kaynakça
Özel

Genel