Alfonso Cetvelleri

Alfonso Cetvelleri ( ) Güneş, Ay ve gezegenlerin sabit yıldızlara göre konumlarını hesaplamak için veri sağlamaktadır.

Bu cetveller, adını oluşturulmalarını destekleyen Kastilya Kralı X. Alfonso'dan almıştır. İspanya'nın Toledo şehrinde derlenen Cetveller, Kralın taç giyme töreninin yapıldığı 1 Haziran 1252 tarihinden itibaren astronomik verileri içermektedir.

Üretilmesi
X. Alfonso, Toledo Çevirmenler Okulu olarak bilinen bir akademisyenler ekibi kurmuştur. Aralarında çevirmenlerin yanı sıra, Toledo Cetvelleri güncelleyen yeni cetveller üretmesi istenen kişiler mevcuttu. Yeni cetveller, daha önceki astronomik çalışmalara ve İslam astronomlarının gözlemlerine dayanıyordu ve Alfonso'nun Toledo'da topladığı astronomların, aralarında Yehuda ben Moshe ve İshak ibn Sid gibi birkaç Yahudi bilginin de bulunduğu kişilerin gözlemlerini de ekliyordu. Ayrıca Sevilla'dan Aben Raghel y Alquibicio ve Aben Musio y Mohamat'ı, Córdoba'dan Joseph Aben Alí ve Jacobo Abenvena'yı ve Gaskonya ve Paris'ten elli kişiyi daha getirdi.

Alfonso Cetvelleri için talimatlar aslen Kastilya İspanyolcası ile yazılmıştır. Alfonso Cetvelleri ilk basılı baskısı 1483'te, ikinci baskısı ise 1492'de çıkmıştır.

Georg Purbach, Theoricae novae planetarum (Gezegenlerin Yeni Teorisi) adlı kitabında Alfonso Cetvelleri kullanmıştır. Nicolaus Copernicus ise eserinde ikinci baskısını kullanmıştır. Bu ve benzeri astronomik cetvellerin bir kullanım alanı, astrologlar tarafından burç yorumları yapmak için kullanılan efemerisleri hesaplamaktı. Cetveller üzerine yazılmış kanonlar (açıklayıcı metinler) arasında Saksonyalı John ve öğretmeni Lignèresli John'un (1320-1335 yılları arasında yaşamış) eserleri de bulunuyordu.

Metodoloji
Batlamyus'un yöntemleri, yılı 365 gün, 5 saat, 49 dakika, 16 saniyeye bölen cetveli hesaplamak için kullanılmıştır; bu rakam şu anda kabul edilen rakama çok yakındır. Kopernik'in sisteminin gezegen hareketlerini en fazla 34 döngüyle açıklayabildiği gözlemi, gözlemle uyumlu hale getirmek amacıyla Batlamyus sisteme daha sonra çok sayıda ek episikl eklendiği anlamına geldiği şeklinde yorumlanmıştır. (Batlamyus'un Güneş Sistemi'nin yermerkezlilik modelini kanıtlamak için gereken son derece karmaşık matematiğin açıklamasını duyduktan sonra Alfonso'ya atfedilen ünlü (ama muhtemelen uydurma) bir söz vardır: "Eğer Yüce Tanrı böyle bir yaratılışa başlamadan önce bana danışmış olsaydı, daha basit bir şey önerirdim.") Bununla birlikte, Batlamyus'un değiştirilmemiş teorisini kullanan modern hesaplamalar, yayınlanan Alfonso Cetvelleri'ni tekrarlamıştır.

Tanınırlığı
Alfonso Cetvelleri, Avrupa'daki en popüler astronomik cetvelleridir ve üç yüz yıl boyunca düzenli olarak güncellenmiş versiyonları üretilmiştir. Modern astronominin babası olarak bilinen Nicolaus Copernicus, Krakov Üniversitesi'ndeyken bir kopyasını satın almış ve onu o kadar önemsedi ki, profesyonelce ahşap ve deri parçalarıyla ciltlettirmiştir. Aleksandr Bogdanov, bu cetvellerin Copernicus'un astronomide günmerkezlik bir anlayış geliştirmesinin temelini oluşturduğunu savunmuştur. 1551'de Erasmus Reinhold'un Prusya Cetvelleri yayınlanmıştır. Bu cetveller, güneş sisteminin Kopernik günmerkezliliği modelini kullandı. Copernicus'un De revolutionibus adlı yayınının kullanımı kolay değildi ve Prusya Cetvelleri, günmerkezlik modeli astrologlar ve astronomlar tarafından daha kullanışlı hale getirmeyi amaçlıyordu. Ancak Prusya Cetvelleri Almanca konuşulan ülkeler dışında yaygın olarak benimsenmedi ve Alfonso Cetvelleri'ne dayalı yeni efemerisler, Johannes Kepler'in 1627'de Rudolf Cetvelleri'nin yayınlanmasına kadar yayınlanmaya devam etti.

Ayrıca bakınız
Toledo Cetvelleri
Zic
Regiomontanus

Kaynakça
Dış bağlantılar
Astronomical Tables
The full text of the book "Tabula astronomice Alfonsi Regis" published in 1492