Amerika Birleşik Devletleri-Suriye ilişkileri

Suriye ve Amerika Birleşik Devletleri arasındaki diplomatik ilişkiler 1835'te başladı. Suriye iç savaşının başlamasının ardından 2012'de ilişkiler askıya alındı ​​ve Eylül 2025'te diplomatik ilişkiler yeniden kuruldu. İki devlet arasındaki öncelikli konular arasında Arap-İsrail çatışmaları, Golan Tepeleri'nin ilhakı, terörizme devlet desteği iddiaları vb. yer almaktadır. 2026 yılı itibarıyla Amerika Birleşik Devletleri, Esad ailesi yönetimindeki eski rejimin çöküşünden sonra yeni Suriye hükûmetiyle çalışmaya başlamıştır.

ABD hükûmeti, 1963'te iktidarı ele geçiren Baasçı Suriye'yi, bölgedeki Filistinli ve diğer isyancı grupları finanse etmesi nedeniyle 1979'da "Terörizmi Destekleyen Devletler" listesine ekledi. Suriye, 1979'daki orijinal listeden günümüze kadar sürekli olarak listede kalan tek ülkedir ve bunun büyük ölçüde nedeni Hizbullah'ı desteklemesidir. "Teröre karşı savaş" döneminden itibaren ABD hükûmeti Suriye'ye bir dizi ekonomik yaptırım uyguladı. Bunlar arasında, ihracat yaptırımları ve ABD yardımlarının çoğunu alamama veya ABD askerî teçhizatı satın alma hakkından mahrumiyet de dâhil olmak üzere cezalar yer almaktadır.

2012 ABD Küresel Liderlik Raporu'na göre, Suriye İç Savaşı sırasında yapılan bir ankete göre Suriyelilerin %29'u ABD liderliğini onaylamakta, %40'ı onaylamamakta ve %31 kararsızdır.

2011'de Suriye'deki çatışmanın ilk aşamalarından itibaren ABD ve müttefikleri, Suriye muhalefetine siyasî, askerî ve lojistik destek sağladı ve ülkedeki siyasî çözümün ön koşulu olarak Beşar Esad'ın iktidardan uzaklaştırılmasını talep etti. 2012'den beri Amerika Birleşik Devletleri, Suriye Ulusal Devrimci Koalisyonu'nu (SNRC) Suriye hükûmetinin "meşru temsilcisi" olarak tanıdı. Mayıs 2014'te SNRC'nin diplomatik ofisleri, ABD tarafından Suriye'nin resmî dış temsilcilikleri olarak kabul edildi.

Trump, 2025'teki Orta Doğu ziyaretinde Suriye'ye uygulanan tüm yaptırımları kaldırdığını ve iki ülke arasındaki ilişkileri normalleştirme sürecini başlattığını duyurdu. Ahmed eş-Şara, 22 Eylül 2025'te New York'ta Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nun 80. oturumunda konuşma yapmak üzere Amerika Birleşik Devletleri'ni ziyaret etti ve bu, 60 yıl sonra bir Suriye liderinin ABD'yi ziyaret ettiği ilk sefer oldu. Ahmed eş-Şara aynı yılın Kasım ayında Beyaz Saray'ı ziyaret eden ilk Suriye lideri oldu.

Siyasi ilişkilerin arka planı
1835-1946
Resmî ilişkiler 1835'te ABD'nin o günlerde Osmanlı İmparatorluğunun bir parçası olan Halep'e konsolos atamasıyla başlamıştır. 1945 yılında Suriye bağımsızlığını ilan ettiğinde ise ABD konsolosluğunu Şam'a taşımıştır. 7 Eylül 1946'da Suriye Arap Cumhuriyeti'nin ABD tarafından bağımsız bir Suriye olarak tanınmasıyla itibaren ABD, George Wadsworth adlı büyükelçiyi göndererek diplomatik ilişkileri büyükelçilik seviyesine yükseltmiştir.

Ekonomik yaptırımlar ve terörizm suçlamaları
ABD hükûmeti Suriye'ye birçok ekonomik yaptırımda bulunmaktadır. Bu yaptırımların en önemlisi Suriye'nin terörizmi destekleyen devletler listesinde bulunmasıdır. Suriye devletinin bu kara listede bulunması cezalar almasına yol açmaktadır. Bu cezalar Suriye'den ihracat yapılmasını, ABD'den ekonomik destek alınmasını ve ABD yapımı silahların alınmasını engellemektedir. Suriye, kötü bir insan hakları tarihiyle birlikte laik bir diktatörlük olarak tanımlanmaktadır.

2009'dan beri
ABD Başkanı Barack Obama altında
Obama yönetimi Suriye ile yakınlaşma politikası izledi. Ancak, çok sayıda devletin 2011'de Suriye iç savaşına karşı verdiği sert tepkiden ötürü ikili ilişkiler hızlıca soğudu. ABD Başkanı Obama başta olmak üzere birçok üst düzey Amerikalı yetkili Suriye Cumhurbaşkanı Bashar al-Assad'ın istifasını istedi.

Seyahat kısıtlamalarının kaldırılması
Şubat 2010'da ABD, Suriye'ye koyduğu seyahat uyarısını kaldırdı. 2006'da ABD Büyükelçiliği bombalandığından beri uyarı bulunmaktaydı.

Yeniden etkileşim
17 Şubat 2010'da Başkan Barack Obama, Amerikan diplomat Robert Stephen Ford'u ABD'nin yeni Suriye büyükelçisi olarak atadı. 2005'teki Hariri suikastından beri ABD tarafından Suriye'ye gönderilen ilk büyükelçi oldu.

2023 Türkiye-Suriye depremleri sırasında yaptırımlar
2023 Türkiye-Suriye depremlerinden 4 gün sonra uluslararası kamuoyundan gelen baskıların ardından ABD Suriye'ye 180 günlük yaptırım muafiyeti verdi.
Bundan önce, Suriye'ye yönelik ABD yaptırımları birçok ülkenin gönderilen yardımlarına engel oldu. Birçok ülke de Suriye'ye yardım etmemeleri için Amerikan baskısı altında oldu.

Esad Sonrası Suriye (2024–günümüz)
10 Kasım 2025'te Suriye Devlet Başkanı Ahmed eş-Şara, Beyaz Saray'ı ziyaret etti ve ABD Başkanı Donald Trump ile kapalı kapılar ardında bir görüşme gerçekleştirdi; bu, bir Suriye liderinin Washington, DC'yi ilk kez ziyaret etmesiydi. Trump, gazetecilere yaptığı açıklamada, Şara'yı "güçlü bir lider" olarak övdü ve ona olan güvenini dile getirdi. "Suriye'nin başarılı olması için elimizden gelen her şeyi yapacağız," dedi. Hazine Bakanlığı, "devam eden yaptırımın hafifletmesi" sözünü vererek, Esad dönemindeki insan hakları ihlalleri nedeniyle kapsamlı yaptırımlar getiren 23 Mayıs tarihli 2019 Caesar Yasası'nın uygulanmasına ilişkin muafiyetini değiştirmek üzere yeni bir emir yayınladı.

Ayrıca bakınız
Timber Sycamore
I can't breathe
ABD hiçbir halt edemez

Dış bağlantılar
History of Syria - U.S. relations
Dean Peter Krogh Foreign Affairs Digital Archives adlı arşivden U.S. Involvement with Syria
Embassy of Syria - Washington, DC
Embassy of U.S.A. - Damascus

Kaynakça