kaan39/turkish-wikipedia-dataset-clean huggingface dataset:
Ayasofya (Benefşe)

Ayasofya ( ), Yunanistan'ın Benefşe kentinde bulunan bir Bizans kilisesidir. Kilise, 12. yüzyılda inşa edilmiştir. Benefşe'nin daha geniş arkeolojik alanının bir parçasını oluşturur. Benefşe'nin üst kasabasında inşa edilmiş ve başlangıçta Panaya Hodegetria'ya adanmıştır. Benefşe'yi bir süre elinde tutan Venedikliler, onu Madonna'ya adanmış bir Katolik kilisesi olarak kullanmış, Osmanlı döneminde ise camiye çevrilmiş ve Yunanistan'ın bağımsızlığını kazanmasının ardından tekrar Ortodoks kilisesi haline geldi.

Tarihçe
Orta Çağ
Kilisenin tarihiyle ilgili bilgiler, yazılı kaynakların bulunmaması nedeniyle sınırlıdır. Ayasofya, İmparator II. Andronikos Paleologos ile büyük ölçüde ilişkilendirilmiştir, ancak muhtemelen çok daha eskidir. Ayasofya'nın, Monemvasia'nın etkileyici bir ekonomik büyüme gördüğü ve yerleşimin kayanın her tarafına yayıldığı ve sadece görünmeyen tarafına değil, aynı zamanda 1147 yılında Normanların başarılı bir şekilde geri püskürtülmesiyle ilişkilendirildiği bir dönem olan 1150 yılına dayandığı genel olarak kabul edilmektedir.

Kilise sanatı
Korodaki freskler Aya Nikola'nın hayatından sahneleri tasvir ediyor ve 1087'de Likya Mira'sından İtalyan tüccarlar tarafından çalınan ve daha sonra bunları Bari'ye taşırken Benefşe limanına gelen azizin kalıntılarının çalınmasıyla ilişkilendiriliyor. Ayasofya'nın hayatta kalan diğer duvar resimleri arasında narteksteki baş melekler ve Antik Günler'den biri yer alıyor. Kilisede ayrıca 12. yüzyıl heykelciliğinin önemli bir örneği olan hayatta kalan heykelsi mermer süslemeler de bulunuyor.

Galeri
Kaynakça
Bibliyografi
Ek okuma
Ayasofya Camii (Amsterdam)

Ayasofya Camii ( ; Türkçe karşılığıyla Batı Camii), Hollanda'nın Amsterdam kentinde bulunan bir camidir. Schinkel Nehri'nin kanallaştırılmış kısmında, Chassébuurt bölgesinde ve De Baarsjes semtinde bulunmaktadır. 800 m²'lik alanı ve 1700 kişilik kapasitesi ile Amsterdam'ın en büyük camisidir.

Tarihçe
Bina, 2018 Driehaus Ödülü'nü kazanan ve Yeni Klasik mimari akımının bir parçası olan Fransız geleneksel mimarlar Marc ve Nada Breitman tarafından tasarlandı. İnşaat 2013 yılında başlamış olup, 2015 yılında tamamlanmıştır. Cami resmî olmayan bir şekilde 1 Nisan 2016'da açıldı.

Mimari
Camide büyük Osmanlı tarzı ana kubbe, tek minare ve kırmızı tuğla cephedeki kademeli alınlıklar ve beyaz pencere çerçeveleri gibi geleneksel Hollanda mimarisiyle harmanlanmış diğer Osmanlı tarzı unsurlar yer almaktadır.

Kaynakça
Ayase Nehri

Ayase Nehri ( ), Japonya'nın başkenti Tokyo ve Saitama prefektörlüğünde bulunan bir nehirdir. Nehir, Naka Nehri'nin kolu olup Okegawa'dan başlayarak Katsushika'da civarında Naka Nehri'ne dökülmektedir.

1960'lardan 1990'lara kadar nehir, tarım ve sanayi faaliyetlerinden Japonya'nın en kirli nehirlerinden biri olup 1990'lar ve 2000'lerde temizlenmiştir.

Kaynakça
Ayasofya (Benevento)

Ayasofya ( ), İtalya'nın Campania bölgesine bağlı Benevento belediyesinde bulunan bir Roma Katolik kilisesidir. Kilise, 8. yüzyılda Lombardlar döneminde Benevento dükü II. Arechis tarafından kurulmuştur ve Lombard mimarisinin özgün unsurlarının çoğunu korumaktadır.

2011 yılında, İtalya'daki Lombardlar: Güç Merkezleri (MS 568-774) olarak tescil edilen yedi yer arasında yer alarak UNESCO Dünya Mirası listesine dahil edildi.

Kaynakça
Ayastefanos Antlaşması

Ayastefanos Antlaşması, 93 Harbi (1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı) sonunda imzalanan ateşkes ve barış antlaşmasıdır.

93 Harbi olarak da bilinen 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı, Osmanlı İmparatorluğu'nun yenilgisiyle sonuçlandı. Rus ordusu, batıdan Yeşilköy'e (eski adı Ayastefanos), doğudan Erzurum'a kadar geldi. Osmanlı İmparatorluğu barış istedi. Rus orduları başkomutanı Nikolay, barış esaslarının mütarekeyle birlikte görüşülmesi şartıyla bu isteği kabul etti ve 3 Mart 1878'de İstanbul'un Yeşilköy semtinde Osmanlı Devleti açısından ağır koşullar içeren bu antlaşma imzalandı.

Antlaşmanın maddeleri
Sırbistan, Karadağ ve Romanya tam bağımsızlık kazanacak ve sınırları genişletilecek.
Büyük bir Bulgaristan Prensliği kurulacak, prensliğin sınırları Tuna'dan Ege'ye, Trakya'dan Arnavutluk'a uzanacak.
Bosna-Hersek'e iç işlerinde bağımsızlık verilecek.
Teselya Yunanistan'a bırakılacak.
Girit ve Ermenistan'da ıslahat yapılacak.
Osmanlı Devleti Rusya'ya 300 milyon ruble nakit, geri kalanı toprak olarak (Kars, Ardahan, Artvin, Batum, Doğubayazıt ve Eleşkirt) ödenecek şekilde toplam 1 milyar 410 milyon ruble savaş tazminatı ödeyecek.

Sonuçları
Ancak bu antlaşma ile Rusya'nın Balkanlar'da tamamen hakim bir konuma gelmesi Batılı devletleri telaşlandırdı. Zira Rusların, Bulgaristan yolu ile sıcak denizlere inmeleri, Birleşik Krallık'ın Hindistan sömürgelerine ulaşmasına ve Avusturya-Macaristan İmparatorluğu'nun Bosna-Hersek'i ilhakına set çekmiş olacaktı. Osmanlılar bu tepkilerden yararlanarak Kıbrıs'ın idaresini geçici olarak Birleşik Krallık'a bırakmak koşuluyla Berlin'de yeni bir antlaşma (Berlin Antlaşması) zemini elde etmeye başardılar. Ayastefanos'un ağır şartlarını hafifleten Berlin Antlaşması ile Osmanlı Devleti'nin Balkanlar'daki varlığı kısa süre daha devam etti.

Ayastefanos Antlaşması, Osmanlı devrinde Sevr Antlaşması gibi kâğıt üzerinde kalan bir antlaşmadır.

Kaynakça
Ayaz

Ayaz - daha çok duru ve soğuk havada görülen dondurucu soğuk.
Ayaz, Mustafakemalpaşa - Bursa ili Mustafakemalpaşa ilçesine bağlı köy
Ayaz, Yenişehir - Bursa ili Yenişehir ilçesine bağlı mahalle
Ayaz, Çorum - Çorum ili merkez ilçesine bağlı köy
Ayaz, Serinhisar - Denizli ili Serinhisar ilçesine bağlı mahalle
Ayaz, Kızıltepe - Mardin ili Kızıltepe ilçesine bağlı mahalle
Ayaz, Türkeli - Sinop ili Türkeli ilçesine bağlı köy
Ayaz (film) - Hakan Kurşun filmi
Ayaspaşa

Ayaspaşa İstanbul ilinin Beyoğlu ilçesine bağlı bir mahalledir.

Çoğunlukla apartman bulunduğu semt Gümüşsuyu, Fındıklı, Taksim ve Kabataş arasında yer alır. Park Otel, Türk Sınai Kalkınma Bankası, Ak Sigorta, Alman Konsolosluğu gibi kurumların binaları da bu semtte bulunuyor.

Ayaspaşa Çevre Güzelleştirme Derneği adında, semt derneği mevcuttur.

Ayrıca
Ayaspaşa Mezarlığı
Gümüşsuyu Caddesi
Ayataka

Ayataka Japonya ve Singapur'da (Heaven ve Earth markası altında) satılan The Coca-Cola Company tarafından üretilen buzlu yeşil çay markasıdır. Ayataka, ilk kez 2007 yılında piyasaya çıktı. ’Aya’, çay yaprağı kalitesini birleştirmek anlamına gelir. ’Taka’ asil varlığı ve değerli çayın sembolüdür.

Kaynakça
Dış bağlantılar
resmi sitesi
Ayaspaşa Mezarlığı

Ayaspaşa Mezarlığı veya Taksim Mezarlığı, İstanbul'da, Taksim’den başlayarak bir yönden Ayaspaşa-Gümüşsuyu üzerinden Dolmabahçe ve Fındıklı’ya, bir yönden de Harbiye'ye kadar uzanan geniş arazi kapsayan, Müslüman ve gayrimüslimlerin defnedildiği ve 20. yüzyılın başlarına kadar varlığını korumuş eski mezarlıktır. Başta Katolik Gürcülerin gömüldüğü Taksim Gürcü mezarlığı, Taksim Mezarlığı'nın bugün Elmadağı Parkı olarak anılan kısmında bulunuyordu.

Adını, kabri Eyüp Sultan Camii hazîresinde bulunan, Kanuni’nin vezîriâzamlarından Ayas Paşa’dan alır. Çünkü mezarlık alanı vaktiyle Ayas Paşa Vakfı’na (tesisi: 1526) dahildi ve Ayas Paşa Konağı da bu civarda bulunuyordu.

Murat Bardakçı'ya göre Mezarlık Dolmabahçe sahilinden başlar, Ayaspaşa üzerinden Taksim'e, oradan da bugün Harbiye'ye uzanan sol taraftaki kaldırım boyunca bugünkü İstanbul Radyoevi binasına kadar uzanırdı. Mezarlık sadece Müslümanlar'a mahsus değildi, belli yerlerine başka dinlere mensup olanlar da defnedilirdi. Bugün Atatürk Kültür Merkezi'nin bulunduğu alan Gümüşsuyu'nun aşağısına kadar Müslüman, Taksim'den Talimhane boyunca Harbiye'ye uzanan kısım Ermeni Gregoryen, Gümüşsuyu'ndan inişte sağda kalan bir bölüm de Katolik mezarlığı idi.

Levantenler ve Batılı seyyahlarca "Grand Champ des Morts" (Büyük Mezarlık) olarak anılan bu gömü alanı, Beyoğlu iskanının 19. yüzyıl ortalarından itibaren Taksim yönüne doğru gelişmesine paralel olarak küçülmeye başlamış, Ayaspaşa Bulvarı üzerinde sıralanan apartmanların inşa edildiği 1930'lu yıllarda son izleri ortadan kalkmıştır.

Mezarlığa ilk definler 1560'lı yıllarda İstanbul'da çikan veba salgını sırasında ölen Katoliklerin buraya gömülmesiyle başladı. 1600'lü yıllarda buraya Latinlerin ve Katoliklerin gömülmesine devam edilerek mezarlık haline getirildi. Sainte-Marie Draperis Kilisesi'nin 1750-1865 yılları arasındaki defin kayıtlarında mezarlığa "Beiglo" (Beyoğlu) dendiği görülür. 1804'te Topçu Kışlası inşasında bir kısmı istimlak edildi. 1852'de mezarlığın tahliyesi planlandı ama Kırım Savaşı'nım başlamasıyla bu gerçekleşmedi. 1864'te ise buradaki mezarlar taşınarak mezarlık kapatıldı.

İtalyan araştırmacı Eugène Dallegio d'Alessio'nun 1921 yılında yayımlanan kitabında verdiği bilgiye göre, günümüzde Divan Oteli'nin de bulunduğu binaların yerinde ve Elmadağı Parkı olarak bilinen alanda Gürcü mezarlığı bulunuyordu. Gürcü mezarlığından sökülen mezar taşları Surp Agop Hastanesi ile buradaki kilisenin inşasında kullanılmıştı. Mezar taşlarının bir kısmıyla ise kilisenin zemini döşenmişti. Kilisenin zeminine döşenmiş mezar taşlarındaki Gürcüce yazılar üzerinde yürünmekten dolayı büyük ölçüde aşınmış olmakla birlikte 19. yüzyılın sonlarında okunabilir haldeydi.

Ayrıca
Pangaltı Ermeni Mezarlığı
Taksim Gürcü mezarlığı

Kaynakça
Ayasofya Stadyumu

Ayasofya Stadyumu ya da sponsorluk anlaşması gereği OPAP Arena, Atina'da bulunan AEK'nin maçlarını oynadığı 32.500 kapasiteli futbol stadyumudur. Atina'nın kuzeybatısında yer alan Nea Filadelfia'dadır. Eski Nikos Goumas Stadyumu'nun bulunduğu yere inşa edilmiştir. Ekim 2022'de kullanıma açılmıştır.

27 Mart 2023 tarihinden beri Yunanistan millî futbol takımı, iç saha maçlarını bu stadyumda oynamaktadır.

29 Mayıs 2024 tarihinde oynanan 2024 UEFA Avrupa Konferans Ligi finaline ev sahipliği yapmıştır.

Kaynakça
Ayat Haddura

Ayat Haddura (Arapça:آیات خضوره ; d. 1996 – 21 Kasım 2023), Filistinli gazeteci.
El-Kudüs Açık Üniversitesi'nden dijital medya alanında lisans derecesini aldı. Bir medya kuruluşunda editör ve halkla ilişkiler sorumlusu olarak görev yaptı. Ayrıca özel şirketler için reklam blogları oluşturma alanında da çalıştı. 21 Kasım 2023 akşamı İsrail Hava Kuvvetlerinin Beyt Lahya'daki evleri hedef alınan hava saldırı sırasında büyükannesi ve üç erkek kardeşiyle birlikte öldürüldü.

Ayrıca bakınız
2023 İsrail-Hamas savaşında öldürülen gazetecilerin listesi
Raşid Dabur
Said Hamami

Kaynakça
Ayata Suzuki

Ayata Suzuki ( , d. 11 Kasım 1998, Shizuoka), Japon grekoromen stil güreşçidir. 60 ve 63 kg kategorilerinde mücadele etmektedir.

Kariyeri
Ayata Suzuki, 2022 Asya Oyunları'nda Çin'in Hangzhou kentinde düzenlenen organizasyonda 60 kg grekoromen stil kategorisinde gümüş madalya kazanmıştır.

2021, 2022 ve 2024 yıllarında Asya Güreş Şampiyonası'nda madalya kazandı. 2024 Bişkek'te 63 kg'da gümüş madalya alırken; 2022 Ulan Batur ve 2021 Almatı şampiyonalarında 60 kg'da bronz madalya elde etti.

Kaynakça
Dış bağlantılar
Dünya Güreş Birliği sayfasında Ayata Suzuki
IAT veritabanındaki sporcu bilgisi Ayata Suzuki
Ayazma

Ayazma, şifalı olduğuna inanılıp kutsallık atfedilmiş su kaynağı ve üzerine inşa edilen yapıdır.

Özellikle Anadolu'daki Ortodoks Rumlar, çeşitli yerlerdeki su kaynaklarına bir aziz veya azizenin adını vermişlerdir ve bu suların, onun manevi gücü sayesinde insanlara şifa sağladıklarına inanılmıştır.

Ayazmalar, şifalı getireceğine inananların sürekli ziyaret ettikleri mekânlardır; genellikle bir kilise içinde ya da bahçesinde bulunurlar; kimi ayazmalar ise müstakil mekânlardır.

Kökeni ve sözlük anlamı
Bu sözcük Eski Yunanca hagíasma(t) ἁγίασμα “kutsama” sözcüğünden evrilmiştir

Başka bir yoruma göre kelime, Yunancada "kutsal" anlamına gelen "Hagia" (Türkçe okunuşu ile "aya) ve su anlamına gelen "ma" kelimelerinin bileşiminden gelir. Zaman içerisinde iki kelime arasına "z" kaynaştırma harfi girmiştir: Hagia(z)ma; ayazma .

Kelime Türkçede soğuk su kaynağı, pınar anlamında kullanıldığı gibi çardak, serinlenilen yer anlamında da kullanılır. Anadolu'nun birçok şehrinde serin, soğuk bölgeleri "Ayazma" olarak isimlendirilmiştir

Tarihçe
Ayazmaların ortaya çıkışı pagan kültürdeki kutsal kabul edilen su kaynaklarına dayanır. Örneğin antik Likya’daki Letoon kentinde kutsal su kaynağının bulunduğu yerde bir "Nymphaion" (anıtsal su binası) mevcuttur. Hristiyanlığın ilk ayazması ise Filistin’in Emvâs bölgesindedir.

Hristiyanlıkta kutsal su kültü, Rum Ortodoks cemaati için geçerli bir inanış olarak varlığını sürdürmüştür. Özellikle Anadolu'da Rumlar, çeşitli su kaynaklarını kutsal kabul etmiş ve ayazma yapıları yapmıştır. Bizans İmparatorluğu devrinde çeşitli ayazma yapıları inşa edilmiştir ancak ayazmaların sayısı Osmanlı İmparatorluğu idaresi altında büyük bir artış göstermiştir.

Osmanlı döneminde İstanbul'daki ayazmaların sayısı o kadar artmıştır ki, 17. yüzyılda payitahtı ziyaret eden Josephus Grelot, şehirdeki ayazmalardan şöyle bahseder: "...Rum rahipler mutlaka kiliselerine yakın, ister kendilerine ister gerçekte var olan bazı iyi etkilere sâhip birkaç kuyu bulmayı becerirler".

Varlığını halen sürdüren ayazmalarda, adandığı aziz veya azizenin isim gününde (yortu) ayinler yapılmaktadır.
Balıklı Ayazması (Zoodokhos Pege), İstanbul'da Meryem Ana'ya adanmış ayazmalardandır. Surların hemen dışında Balıklı (Pege) Kapısı'nın yakınında, Balıklı Meryem Ana Rum Manastırı içinde bulunur.
Ayvalık'taki Panagia Phaneromeni Ayazması, 19. yüzyıl yapısıdır.
Kırklareli'nin Kıyıköy kasabasında tabii kayaya oyulmuş Aya Nikola Manastırı içinde ayazma bulunur.
Trabzon'daki Sümela Manastırı'nda bulunan ayazmsında şifalı olduğuna inanılan su, manastırın çekirdeğini oluşturan tabii bir mağaradan bir taş çanağa damlamaktadır; ayazma binası yoktur.

Kaynakça
Ayaz Mutallibov

Ayaz Niyazi oğlu Mutallibov (1938, Bakü, Azerbaycan SSC - 27 Mart 2022, Bakü, Azerbaycan), Azerbaycan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'nin sonuncu ve Azerbaycan'ın 1. Cumhurbaşkanı.

Hayatı
Kimya ve Petrol mühendisliği eğitimi gördü. 1963 yılında Azerbaycan Komünist Partisi üyesi oldu. 1977 yılında partinin Nerimanov Bölgesi İkinci Sekreterliği görevine seçildi. 1979-1982 yılları arasında Azerbaycan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti Endüstri bakanlığı, 1982-1989 yılları arasında Başbakan Yardımcılığı ve Azerbaycan Planlama Teşkilatı (Gosplan) Başkanlığı, 1989-1992 yılları arasında Başbakanlık ve 1990-1991 yılları arasında Azerbaycan Komünist Partisi Merkez Komitesi Birinci Sekreterliği görevlerinde bulundu.

Mayıs 1990'da Azerbaycan Yüksek Konseyi tarafından Devlet Başkanı olarak seçildi. Eylül 1991'de bağımsızlık ilanından sonra yapılan seçimlerde, oyların büyük bir kısmını alarak devlet başkanı seçildi.

Şubat 1992'de Dağlık Karabağ bölgesinde Ermenistan tarafından gerçekleştirilen Hocalı Katliamı yüzünden Azerbaycan Halk Cephesi tarafından suçlanarak, görevinden çekilmeye zorlandı ve bunun sonucunda Mart 1992'de istifa etti. Mayıs ayında Azerbaycan Yüksek Konseyi'nin desteğiyle tekrar görevine döndüyse de Azerbaycan Halk Cephesi tarafından istifaya zorlanarak Rusya'ya kaçtı.

Sürgünden dönen Mutallibov, 2003-2012 yılları arasında Azerbaycan Sosyal Demokrat Partisi'nin eş genel başkanlığını yapmış, 2012'de kendi isteğiyle görevini bırakmıştır.

Ölümü
27 Mart 2022 tarihinde Bakü'de öldü.

Kaynakça
Ayazini

Ayazini, Afyonkarahisar ilinin İhsaniye ilçesine bağlı bir köydür.

Tarihçe
Köy, 1910'den beri aynı adı taşımaktadır. 29 Aralık 1998 tarihinde belediye statüsü alarak beldeye dönüşen köyün belediye statüsü, nüfusunun 2000 kişinin altına düşmesi üzerine 2013 yılında sona erdi.

Coğrafya
Afyonkarahisar il merkezine 33 km, İhsaniye ilçe merkezine 16 km uzaklıktadır.

Nüfus
Yönetim
Belediye başkanlığı
Ayrıca bakınız
Ayazini metropolisi

Kaynakça
Dış bağlantılar
Yerelnet
Ayaz İshaki

Muhammed Ayaz İshaki (Osmanlıca: محمد عياض اسحاقی, Tatarca: Гаяз Исхакый, Ğayaz İsxaqıy. İsmi bazı kaynaklarda Ayas İshaki, Gayaz İshaki ya da İshaki İdilli şeklindedir.) (d. 22 Şubat 1878, Kazan, Tataristan - ö. 22 Temmuz 1954, Ankara, Türkiye), Kazan Tatarı yazar, gazeteci. Mezarı İstanbul Edirnekapı'dadır.

Kazan Tatarlarının bağımsızlığına kendini adamış olan sanatçı; öykü, roman, tiyatro dalında eserler vermiştir. Şubat Devrimi'nden sonra ülkesini terk ederek İstanbul ve Avrupa'da yaşamıştır. Tüm yapıtlarında milliyetçilik ve Türkçülük üzerinde durmuştur.

Çistay ve Kazan medreselerinde ve 1898 -1902 yılları arasında Kazan Öğretmen Okulu'nda (Kazan Uçitelskaya Şkola) eğitim gördü. 1905'te gizli "Tangçılar" örgütünün kurucuları arasında yer aldı. Uzun yıllar hapishanede kaldı. Paris, Berlin, Varşova ve Türkiye'de yaşadı.

Eserleri
Türkçeye çevrilen eserleri yanı sıra Züleyha gibi önemli eserlerinden çevrilmeyenler de vardır.

Öyküleri
Zindan (kitap)
Tövbekar Hatun
Sünnetçi Balbay
Takkeci kız
Güz

Romanları
İki Yüzyıldan Sonra İnkıraz
Mulla Bubay
Üyge Taba
Tatarın Kızı
Ulu Muhammed

Anıları
Anı Defteri
Otuz Yıllığım

Oyunları
Kadın İlk Hayat
İki Aşık
Hayat Yolunda
Dalganın İçinde
Cemiyet
Can Bayeviç
Kıyamet

Kaynakça
Dış Bağlantılar
Ayaz İshaki elektronik kitaphanede
Edebi Miras sayfasında Ayaz İshaki eserleri
İshaki'nin sesi Kazana döndü
Ayazağa Korusu

Ayazağa Korusu, İstanbul'da Sarıyer ilçesinde yer alan bir korudur. İki parçalı, Şişli ilçesinin kuzey bölümünde, kendisiyle aynı adı taşıyan Ayazağa mahallesinde bulunur. Yüzölçümü 7,8 hektar olan korunun içinde günümüze de ulaşan, Osmanlı döneminden kalma kasırlar ve bir av köşkü vardır.

II. Mahmut döneminden bu yana hazine-i hassaya ait olan koru padişahın sık sık ziyaret ettiği avlaklardandı. Koru, Hazinedar Çiftliği'ne aitti. Koru içinde bulunan tarihî değerdeki yapılarla birlikte 90'lı yıllarda İstanbul Kültür ve Sanat Vakfı'na verilmiş ve bu kuruluşun girişimiyle koru çevresinde Ayazağa Kültür ve Kongre Merkezi adında bir yapı kompleksinin yapımına başlanmıştır.

Koruda, 1300 kadar büyük boyutlu, iyi korunmuş anıt ağaç vardır. Bu ağaçlar, diğer İstanbul korularında görülemeyecek boy ve çaplara ulaşmış durumdadır. Koru içinde 40 metreyi aşan boy ve 2 metreyi aşan çapta ağaçlar kayda geçirilmiştir. Koruda genel olarak en sık görülen ağaçlar arasında çınar, ıhlamur, saplı meşe, akçaağaç, at kestanesi sayılabilir.

Ayrıca bakınız
Ağaçlandırma

Kaynakça
Dış bağlantılar
Ayaz Ata

Ayaz Ata (Türkmence: Aýaz Baba ve Aýaz Ata, Özbekçe: Ayoz Bobo veya Ayaz Ota, Kırgızca: Аяз Ата, Kazakça: Аяз Ата), Türk, Altay ve Orta Asya mitolojilerinde, özellikle Kazaklarda ve Kırgızlarda soğuk tanrısı. Noel Baba ile de özdeşleşmiş durumdadır. Ayas Han olarak da bilinir. Ay ışığından yaratılmıştır. Soğuk havaya neden olur. “Ak Ayas” olarak adı geçer. Ülker burcunun altı yıldızı göğün altı deliğidir ve oradan soğuk hava üfler. Böylece kış gelir. Ayaz, tüm Türk coğrafyasında yakıcı soğuk anlamına gelir ki, Ay'ın gökte rahatlıkla görüldüğü açık havalarda meydana geldiği için Ay Tanrısı'nın (veya ona bağlı Ayas Han'ın) gönderdiği düşünülmüştür. Bir tür Noel Baba olarak düşünülebilir. Hatta Kazaklarda birebir Noel Baba ile özdeşleşmiştir. Hristiyan azizi olduğu yönünde görüşler de vardır. Kimi görüşlere göre Ayas Han ile aynı kişidir. Kazaklarda kışın karşılanması ile ilgili olarak Soğumbası isimli bir eğlence bulunmaktadır. İlk karın yağması ve ilk soğuğun vurması ile kutlanan bayramdır. Bu bayramla bir ilgisi olması muhtemeldir. Azericedeki Şahta Ata " " sözcüğü de yine birebir çeviriyle Soğuk Ata veya Ayaz Ata anlamına gelir. Özbekçede Şahta (Shaxta, Şaxta) sözcüğünün ocak mânasına gelmesi ise kelimenin anlamı açısından dikkat çekicidir.

Diğer kültürlerde
Azerbaycan
Şaxta Baba olarak bilinir. Torunun adı ise Qar Qızı'dır ("Kar Kızı"). Yeni yılda çocuklara hediye dağıtırlar.

Başkurtya
Başkurt dilinde, Ayaz Ata Ҡыш бабай (Qïš babay "Kış Babası") olarak yer alır. Torunu ise Ҡарһылыу (Qarhïlïw "Kar Güzeli") adıyla anılır.

Tataristan
Tatar kültüründe Qış Babay (Кыш Бабай "Kış Babası") ve Rus kültüründe Sneguroçka olarak anılan torunu ise Qar Qızı (Кар Кызы "Kar Kızı") isimleriyle tanınır.

Etimoloji
Ay kökünden türemiştir. Soğuk ve ayışığı anlamı vardır. Zemheri, kara kış anlamlarına gelir. Ayas aynı zamanda mehtap (ayışığı) demektir. Açık ve bulutsuz havada ay göründüğü zaman çıkan soğuk demektir. Eski Altayca'da Ayas/Hacas kelimesi açık gökyüzü manası taşır.

Slav milletlerinde de Rusça Дед Мороз, Belarusça Дзед Мароз, Ukraynca Дід Мороз, Sırpça Деда мраз, Bulgarca Дядо мраз, Slovence Dedek Mraz, Makedonca Дедо мраз, Hırvatça Djed Mraz aynı anlamdadır ve aslında Orta Asya ile komşuluğu bulunmayan bu toplumlarda da bulunması bunun Ruslar'dan Orta Asya'ya ve Azerbaycan'a geçtiğinin göstergesi gibidir.

Kaynakça
Dış bağlantılar
Russian Ded Moroz and Kyrgyz Ayaz Ata
Grandfather Frost
Ak Ayas - Soner Canözer, Budapest Symhony Orchestra
Ayaz (film)

Ayaz, yönetmenliğini Hakan Kurşun'un yaptığı 2012 Türk dram, aksiyon filmidir. Film 23 Mart 2012 tarihinde gösterimdedir.

Konu
Deniz, yıllar önce ölen sevgilisi Ayaz'ı bir türlü unutamadan Marmaris'te kendi halinde yaşamaktadır. Yaşadığı evin bir odasını tamamen Ayaz'la ilgili anılarına ayırmıştır. Ayaz'ın ölümünden, yer altı dünyasının ünlü isimlerinden Şefik Yeşilyurt'un oğlu Arda sorumludur. Ancak Ayaz'ın cesedi bulunamadığından Arda serbest olarak hayatını sürdürmektedir. Hayatla bağını koparmış olan Deniz'i yeniden hayata bağlayan kişi, birkaç ay önce Marmaris'e yerleşmiş olan Dilara'dır. Spor organizasyonları ile ilgilenen Dilara'nın sponsorluğunu ise Şefik Yeşilyurt sağlamaktadır. Deniz, Dilara ile birlikteyken çoğu zaman Ayaz'la geçirdiği mutlu anları hatırlar.

Deniz'in hayatında bunlar olurken Türkiye genelinde uyuşturucu baronlarına yönelik suikast ve cinayet serileri Marmaris'e sıçramıştır. Sanki birileri uyuşturucu baronlarını bilerek oraya çekmekte ve öldürmektedir. Son üç aydır Marmaris'te işlenen cinayetlerde, seri katil, bir tarafında “ayaz” (domino oyununda boş taşa verilen isim) diğer tarafında öldürdüğü kişi sayısını gösteren bir domino taşı bırakmaktadır. Katilin bir tarafı Ayaz olan domino taşı bırakması, cinayetleri işleyen kişinin Deniz olması ihtimalini güçlendirir.

Oyuncular
Çiğdem Aysu - Dilara
Gökhan Tepe - Deniz
Cemal Hünal - Şahin
Arda Kural - Emre
Tamer Levent - Şefik
Cihan Toraman - Emir
Ercü Turan - Arda
Arif Kilisli - Kenan
Çetin Yeltekin - Necdet
Tuğçe Doras - Şebnem
Damla Debre - Eda
Sertaç Ekici - Sinan
Emre Ertunç - Arif
Seymen Aydın - Hurşit
İzzet Çivril - Alex
Altan Akışık - Gül Baba

Dış bağlantılar
Ayaz Resmi Sitesi
Ayaz Resmi Facebook Hesabı
Ayaz Resmi Twitter Hesabı
Ayaz Resmi Youtube Kanalı
'Ayaz' seyirciyle buluşmak için gün sayıyor
Ayaz Paşa Camii

Ayaz Paşa Camii, Türkiye'de Erzurum İli, Yakutiye merkez ilçesinde bulunan tarihi bir camidir.

Tarihi
Ayaz Paşa Camii, Kanuni Sultan Süleyman döneminde 1558-1560 yıllarında Erzurum'da valilik yapmış olan Ayaz Paşa tarafından Erzurum ili merkezinde yaptırılmış, Osmanlı mimarisi özelliklerine sahip tarihi bir camidir.

Konumu ve mimarisi
Erzurum ili Yakutiye merkez ilçesi Ayazpaşa Mahallesindedir.

Dış bağlantılar
Kaynakça