Bilgi argümanı

Bilgi argümanı (Mary'nin odası veya süper bilim insanı Mary olarak da bilinir), Frank Jackson tarafından "Epifenomenal Qualia " (1982) adlı makalesinde önerilen ve "What Mary Didn't Know" (1986) adlı makalesinde genişletilen felsefi bir düşünce deneyidir. Deney, rengin fiziksel tanımlarına geniş erişime sahip olan, ancak insan duyusuyla renk algılayamayan, yani dünyayı siyah beyaz gören bir bilim insanı olan Mary'yi anlatıyor. Düşünce deneyinin ana sorusu, Mary'nin siyah beyaz dünyanın dışına çıkıp renkli görmeyi deneyimlediğinde yeni bilgiler edinip edinemeyeceğidir.

Deneyin amacı fizikalizme, yani zihinsel olan her şey dahil evrenin tamamen fiziksel olduğu görüşüne karşı çıkmaktır. Yayınlanmasının ardından ortaya çıkan tartışma Daniel Dennett, David Lewis ve Paul Churchland gibi filozofların yanıtlarını içeren There's Something About Mary (2004) kitabının konusu oldu.

Düşünce deneyi
Düşünce deneyi ilk olarak Frank Jackson tarafından şu şekilde önerildi:

Mary, bir sebeple dünyayı siyah beyaz bir odadan, siyah beyaz bir televizyon monitörü aracılığıyla araştırmak zorunda kalan parlak bir bilim insanıdır. Görmenin nörofizyolojisi konusunda uzmandır, yani olgunlaşmış domateslerin kırmızılığı ya da gökyüzünün maviliği hakkında. Örneğin, gökyüzünden gelen tam olarak hangi dalga boyu kombinasyonlarının retinayı uyardığını ve bunun merkezi sinir sistemi aracılığıyla ses tellerinin kasılmasını ve akciğerlerden havanın dışarı atılmasını tam olarak nasıl sağladığını ve bunun da şu cümlenin söylenmesiyle sonuçlandığını bilir: "gökyüzü mavidir". Mary siyah beyaz odasından çıktığında ya da kendisine renkli bir televizyon verildiğinde ne olacak? Yeni bir şey öğrenecek mi, öğrenemeyecek mi?

Başka bir deyişle, Jackson'ın Mary'si, renk bilimi hakkında bilinmesi gereken her şeyi bilen, ancak rengi hiç deneyimlememiş bir bilim insanıdır. Jackson'ın ortaya attığı soru şu: Bir kez rengi deneyimlediğinde, yeni bir şey öğreniyor mu? Jackson, öyle olduğunu iddia ediyor.

Jackson'ın bu düşünce deneyinde öne sürdüğü argümanın öncüllerinin ve sonucunun nasıl özetleneceği konusunda anlaşmazlık vardır. Paul Churchland bunu şu şekilde özetledi:

Mary, beyin durumları ve özellikleri hakkında bilinmesi gereken her şeyi bilir.
Mary'nin duyumlar ve onların özellikleri hakkında bilinmesi gereken her şeyi bildiği söylenemez.
Bu nedenle, duyumlar ve özellikleri, beyin durumları ve özellikleri ile aynı değildir (≠).

Fakat Jackson, Churchland'ın formülasyonunun onun amaçlanan argümanı olmadığını söylüyor. Churchland'ın formülasyonunun ilk öncülüne özellikle itiraz ediyor: "Bilgi argümanının tüm gücü, Mary'nin (serbest bırakılmadan önce) beyin durumları ve özellikleri hakkında bilinmesi gereken her şeyi bilmemesidir, çünkü bazı nitelikler hakkında bilgi sahibi değildir. Argümana göre eksiksiz olan, onun fiziksel konulardaki bilgisidir." Onun yerine tercih ettiği yorumu öneriyor:

Mary (serbest bırakılmadan önce) diğer insanlar hakkında fiziksel olarak bilinmesi gereken her şeyi bilir.
Mary (serbest bırakılmadan önce) diğer insanlar hakkında bilinmesi gereken her şeyi bilmiyor (çünkü serbest bırakıldığında onlar hakkında bir şeyler öğreniyor).
Bu sebepten, diğer insanlar (ve kendisi) hakkında fizikalist hikâyeden kaçan gerçekler bulunmaktadır.

Bilgi argümanını tartışan yazarların çoğu Mary örneğinden alıntı yapmaktadır, ancak Frank Jackson'ın makalesinde başka bir örnek daha vardır: normal insan duyularıyla algılanamayan bir rengi gören bir kişinin, Fred'in durumu.

Arka plan
Mary'nin Odası, yalnızca bilinçli deneyim yoluyla keşfedilebilecek fiziksel olmayan özellikler ve ulaşılabilir bilgilerin olduğunu kanıtlamaya çalışan bir düşünce deneyidir. Tüm bilginin fiziksel bilgi olduğu teorisini çürütmeye çalışır. CD Broad, Herbert Feigl ve Thomas Nagel, elli yılı aşkın bir süre boyunca, Jackson'ın önerilen düşünce deneyine yol açan konuya ilişkin içgörü sundular. Broad, bir baş meleğin sınırsız matematiksel yeterliliklere sahip olduğu bir düşünce deneyini anlatarak şu açıklamaları yapar:

Amonyağın mikroskobik yapısının nasıl olması gerektiğini tam olarak bilirdi; ancak bu yapıya sahip bir maddenin insan burnuna girdiğinde amonyak gibi kokması gerektiğini kesinlikle tahmin edemezdi. Bu konuda tahmin edebileceği en fazla şey, mukoza zarında, koku alma sinirlerinde vb. değişikliklere genel olarak bir kokunun ya da özel olarak amonyak kokusunun eşlik edeceğini, biri ona söylemediği ya da kendisi koklamadığı sürece muhtemelen bilemezdi.

Yaklaşık otuz yıl sonra, Feigl benzer bir görüşü dile getiriyor. İnsan davranışlarını inceleyen, ancak insan duygularından yoksun bir Marslı ile ilgileniyor. Feigl diyor ki:

...Marslı, imgelenecek veya empati kurulacak nitelik türlerine aşinalığa ile (doğrudan tanıdık) bağlı olan imgeleme ve empati türünden tamamen yoksun olacaktır.

Nagel biraz farklı bir yaklaşım benimsemektedir. Argümanını daha uyarlanabilir ve ilişkilendirilebilir hale getirme çabasıyla, yarasaların sonar yeteneklerini anlamaya çalışan insanların tavrını alıyor. Tüm fiziksel veritabanı parmaklarınızın ucunda olsa bile, insanlar bir yarasanın sonar sistemini, yani bir yarasanın sonarıyla bir şeyi algılamanın nasıl bir şey olduğunu tam olarak algılayamaz veya anlayamaz.

Çıkarımlar
Mary'nin rengi deneyimledikten sonra yeni bir şey öğrenip öğrenmemesinin iki önemli sonucu olabilir: qualianın varlığı ve fizikalizmin eksikliği.

Qualia'nın nöral temeli
İlk olarak, Mary yeni bir şey öğrenirse, bu, qualianın (davranış ve eğilimden tamamen bağımsız olarak tasarlanan deneyimlerin öznel, niteliksel özellikleri) var olduğunu gösterir. Mary odadan çıktıktan sonra bir şey kazanırsa -daha önce sahip olmadığı belirli bir şey hakkında bilgi edinirse- Jackson'a göre bu bilgi, kırmızıyı görme niteliğinin bilgisidir. Bu nedenle, belirli bir niteliğe erişimi olan bir kişi ile olmayan bir kişi arasında bir fark olduğundan, niteliklerin gerçek olduğu kabul edilmelidir.

Fizikalizmin reddi
Jackson, Mary'nin rengi deneyimledikten sonra yeni bir şey öğrenmesi durumunda fizikalizmin yanlış olacağını savunmaktadır. Spesifik olarak, bilgi argümanı, zihinsel durumların fiziksel açıklamalarının eksiksizliği hakkındaki fizikalist iddiaya bir saldırıdır. Mary, renk algısı hakkında fiziksel her şeyi biliyor olabilir, ancak kırmızıyı hiç görmemişse, kırmızı deneyiminin nasıl bir şey olduğunu bilebilir mi? Jackson, evet, deneyim yoluyla yeni bir şey öğrendiğini ve dolayısıyla fizikalizmin yanlış olduğunu iddia etmektedir.

Jackson'a göre: Dünya ve onunla ilgili görsel deneyimimiz hakkında bir şeyler öğreneceği çok açıktır. Ancak daha önceki bilgilerinin eksik olması da bu durumda kaçınılmazdır. Ama tüm fiziksel bilgilere sahip olduğunu biliyorduk. Dolayısıyla bundan daha fazlası var olduğunu söyleyebiliriz ve bu durumda Fizikalizm yanlıştır.

Epifenomenalizm
Jackson, fizyolojinin açıklayıcı bütünlüğüne, tüm davranışların bir tür fiziksel güçten kaynaklandığına inanmaktaydı. Ve düşünce deneyi, zihnin fiziksel olmayan bir parçası olan qualia'nın varlığını kanıtlıyor gibi görünmektedir. Jackson, bu tezlerin her ikisi de doğruysa, o zaman epifenomenalizmin - zihinsel durumların fiziksel durumlardan kaynaklandığı, ancak fiziksel dünya üzerinde nedensel bir etkisinin olmadığı görüşü - doğru olduğunu savundu.

Bu nedenle, düşünce deneyi anlayışında, Jackson bir epifenomenalisttir.

Argümanın ayrıştırılmasını gerektiren itirazlar ileri sürüldü. Şüpheciler, düşünce deneyinde eleştirel inceleme yoluyla ortaya çıkan çeşitli boşluklardan bahsetmektedirler.

Nemirow ve Lewis "yetenek hipotezini" sunarlar ve Conee ise "tanıdıklık hipotezini" savunmaktadır. Her iki yaklaşım da Mary'nin yeni bir bilgi edinmediğini, bunun yerine başka bir şey kazandığını göstermeye çalışmaktadır. Eğer aslında yeni bir önerme bilgisi kazanmıyor ise, o zaman kazandığı şeyin fizikçi çerçeve içinde açıklanabileceğini öne sürmektedirler. En dikkat çeken ikisi bunlar Jackson'ın düşünce deneyine ve ortaya koyduğu iddiaya itirazlar.

Düşünce deneyinin tasarımı
Bazıları, düşünce deneyinde açıklanan senaryonun kendisinin mümkün olmadığı gerekçesiyle Jackson'ın argümanına itiraz ederler. Örneğin, Evan Thompson, Mary'nin sadece tek renkli bir ortamla sınırlı kalarak herhangi bir renk deneyimi yaşamayacağı önermesini sorgulamılştır, çünkü rüya görürken, gözlerini ovuşturduktan sonra veya ışık algısından sonraki görüntülerde renkleri görebilecektir. Bununla birlikte, Graham ve Horgan, düşünce deneyinin bunu açıklamak için ayrıştırılabileceğini öne sürüyorlar: Mary'yi siyah beyaz bir odaya yerleştirmek yerine, doğumdan itibaren rengi deneyimleyemediği, ancak bu yeteneğin tıbbi prosedürle verildiği şart koşulabilir. sonraki yaşamında. Nida-Rümelin, renkli görme bilimi göz önüne alındığında bu senaryonun mümkün olup olmayacağının sorgulanabileceğini kabul eder (Graham ve Horgan'ın öyle olduğunu öne sürmesine rağmen), ancak bunun düşünce deneyinin etkinliği için önemli olup olmadığının açık olmadığını savunuyor. en azından yaşanan senaryoyu hayal edebilirsiniz. J. Christopher Maloney de benzer şekilde tartışıyor:Argümanın izin verdiği gibi, Mary renkli görmenin fiziksel doğasıyla ilgili bilinmesi gereken her şeyi anlıyor ise, renkli görmenin nasıl olacağını hayal edebilecek bir konumda olacaktır. Sk fiziksel durumunda olmak gibi olurdu ve Mary bu tür fiziksel durumlar hakkında her şeyi bilir. Tabii ki, kendisi Sk'de bulunmadı, ama bu onun Sk'de olmanın nasıl bir şey olduğunu bilmesine engel değildir. Çünkü o, bizden farklı olarak, Sk ile diğer kromatik görme durumları arasındaki nominal ilişkileri tanımlayabilir. . . Ona bir renk görme durumunun nörofizyoloji notasyonunda kesin bir tanımını verin ve büyük olasılıkla böyle bir durumun nasıl olacağını hayal edebilecektir. Nida-Rümelin, Jackson'ın iddiasıyla ilgili literatürü incelerken, Jackson'ın vardığı sonuçlara katılmayan fizikçiler de dahil olmak üzere birçok kişinin Mary'nin odadan çıktıktan sonra yeni bilgiler edinemeyeceği iddiasından şüphe duyduğunu tespit ediyor. Çoğu kişi "kapatıldıktan sonra yeni bilgi veya bilginin geldiğini" kabul etmekten kendini alamıyor, bu görüş "Bilgi Argümanının genel kabul görmüş fizikalist görüşü olarak tanımlanmayı hak etmektedir. Flanagan'a benzer şekilde Torin Alter, Jackson'ın fiziksel gerçekleri gerekçe göstermeden "söylemsel olarak öğrenilebilir" gerçeklerle birleştirdiğini iddia etmektedir:...çeşitli türden bilinçli deneyimler hakkındaki bazı gerçekler, tamamen söylemsel yollarla öğrenilemez. Bununla birlikte, bu, söylemsel olarak öğrenilemez gerçeklerin ilgili olduğu deneyimlerin doğası hakkında daha fazla sonuca henüz izin vermez. Özellikle, bu deneyimlerin fiziksel olaylar olmadığı sonucuna varmamıza izin vermez. Nida-Rümelin, bu tür görüşlere yanıt olarak, "fiziksel özelliklerin ve fiziksel gerçeklerin yalnızca ifade edilebilecek özellikler ve gerçekler olduğu varsayımını bir kez bıraktıktan sonra, bir özelliğin veya bir olgunun fiziksel olmasının ne olduğunu anlamanın zor olduğunu" savunur, fiziksel terminoloji." Lewis, Mary'nin "hatırlama, hayal etme ve tanıma" yeteneği kazandığını iddia ederek benzer bir argüman ortaya koyar. Jackson'ın bilgi argümanına yanıt olarak ikisi de Mary'nin kırmızıyı ilk kez gördüğünde gerçek bir keşif yaptığı konusunda hemfikirdirler, ancak keşfinin, serbest bırakılmadan önce farkında olmadığı bazı gerçekleri öğrenmeyi içerdiğini reddederler. Bu nedenle, elde ettiği şey, yeni gerçeklerden çok yeni yeteneklerin keşfidir; rengi deneyimlemenin nasıl bir şey olduğunu keşfetmesi, yalnızca belirli şeyleri nasıl yapacağına dair yeni yetenekler kazanmasından ibarettir, ancak yeni olgusal bilgiler edinemez. Bu tür düşüncelerin ışığında, Churchland iki bilme duygusu arasında ayrım yapar: "nasıl olduğunu bilmek" ve "bunu bilmek"; burada nasıl bilmenin yeteneklere atıfta bulunduğu ve bilmenin gerçeklerin bilgisine atıfta bulunduğu yer. Her bilgi türünün beyinde temsil edildiği farklı konumlara başvurarak, aralarında gerçek, kanıtlayıcı fiziksel bir ayrım olduğunu öne sürerek bu itiraz hattını güçlendirmeyi amaçlamaktadır. Mary'nin yeni gerçekleri değil, sadece yetenekleri öğrenmediğini ayırt ederek, düşünce deneyinin ortaya koyduğu sorunu fizikalist bakış açısıyla reddetmeye yardımcı olur.

Yanıt olarak Levin, yeni bir renk deneyiminin aslında "rengin benzerlikleri ve diğer renklerle uyumluluğu ve diğer zihinsel durumlarımız üzerindeki etkisi hakkında bilgi" gibi yeni olgusal bilgiler sağladığını savunur. Mary'nin odadan ayrılmadan önce, rengi ilk elden deneyimlemeye gerek duymadan bu tür tüm gerçekleri öğrenmiş olabileceği (ve düşünce deneyinin hükümleri göz önüne alındığında öğrenmiş olacağı) sayaçları. Örneğin Mary, söz konusu renkleri hiç deneyimlemeden "kırmızının yeşilden çok turuncuya benzediği" gerçeğini bilebilir.

Earl Conee, bir rengi görmeyi hayal etme yeteneğine sahip olmanın, o rengi görmenin nasıl bir şey olduğunu bilmek için ne gerekli ne de yeterli olmadığına, yani yetenek hipotezinin Mary'nin odadan çıkarken edindiği yeni bilginin doğasını yakalamadığına itiraz ediyor. Yeteneğin gerekli olmadığını göstermek için Conee, onlara baktığında renkleri görebilen, ancak görmediği halde renkleri hayal etme kapasitesinden yoksun olan birinin örneğini verir. Ona kırmızı görünen bir şeye bakarken, onun nasıl bir şey olduğunu hayal etme yeteneğinden yoksun olmasına rağmen, kırmızıyı görmenin nasıl bir şey olduğuna dair bilgi sahibi olacağını savunuyor. Hayal gücünün neye benzediğini bilmek için yeterli olmadığını tam olarak göstermek için, Conee şu örneği veriyor: Martha, "deneyimlediği gölge çiftleri arasında deneyimlemediği bir ara gölgeyi görselleştirme konusunda oldukça yetenekli. ..kiraz kırmızısı olarak bilinen gölgeye aşina değillerdir". Martha'ya kiraz kırmızısının bordo kırmızısı ile ateş kırmızısı arasında olduğu söylenir (kırmızının bu iki tonunu deneyimledi, ama kirazı değil). Bununla Martha, isterse kiraz kırmızısını hayal etme yeteneğine sahiptir, ancak bu yeteneğini, kiraz kırmızısını hayal etme yeteneğini kullanmadığı sürece, kiraz kırmızısını görmenin nasıl bir şey olduğunu bilemeyecektir.

Conee'nin, hayal gücünün bir rengi görmenin nasıl bir şey olduğunu bilmek için ne gerekli ne de yeterli olduğu şeklindeki argümanları kabul edilebilir, ancak yetenek hipotezinin hayal gücünden başka bir yeteneği kullanan bir versiyonu korunabilir. Örneğin Gertler, Mary'nin kazandığı şeyin renkleri hayal etme yeteneği değil, renkleri olağanüstü kalitelerine göre tanıma yeteneği olduğu seçeneğini tartışmaktadır.

Tanışma hipotezi
Yetenek hipotezinden duyduğu memnuniyetsizlik nedeniyle, Earl Conee başka bir varyant sunmaktadır. Conee'nin tanışıklık hipotezi, üçüncü bir bilgi kategorisini, olgusal bilgiye ya da know-how'a indirgenemeyen "bir deneyimin tanışıklığı yoluyla bilgi" tanımlar. Mary'nin salıverilmeden sonra fiilen edindiği bilginin tanıdık bilgisi olduğunu savunuyor. Bir deneyimi tanışıklık yoluyla bilmek, "kişinin bilinen varlığa, kişinin o şeyin farkına varabilmesi için mümkün olan en doğrudan şekilde aşina olmasını gerektirir". "Bir qualiayayı deneyimlemek, bir qualiyayı kavramanın en doğrudan yolu" olduğundan, Mary serbest bırakıldıktan sonra renk nitelikleriyle tanışır.

Conee'nin hesabına göre, olağanüstü bir qualia yalnızca onu deneyimleyerek öğrenilebilir (tanıyabilir), ancak Mary'nin yaptığı gibi onun hakkındaki gerçekleri bilerek değil. Bu, diğer fiziksel bilgi nesnelerinden farklıdır: örneğin bir şehri, sadece onun hakkındaki gerçekleri öğrenerek tanırsınız. Gertler, bu eşitsizliği Conee'nin açıklamasına karşı çıkmak için kullanıyor: Qualia'nın varlığını öne süren bir dualist, qualia'ya fiziksel nesnelerden farklı varlıklar olarak atıfta bulunarak bunu açıklamanın bir yolunu buluyor; Conee eşitsizliği anlatırken Gertler, fizikçi açıklamasının bunu açıklamak için hiçbir şey yapmadığını savunuyor.

Ramachandran ve Hubbard'ın katkısı, "sinestezi yaşayan insanların bilinçli deneyimlerinde yaşamayanlara kıyasla önceden var olan, istikrarlı farklılıkları kullanarak" "qualia'nın nöral temelini" keşfetme açısındandır, ancak "bunun hala geçerli olmadığını" belirtmektedirler. 'Bu belirli olayların neden nitelik yüklü olduğunu ve diğerlerinin neden olmadığını açıklayın (Chalmers' ' zor sorun '), ama en azından sorunun kapsamını daraltır" (s. 25).

Dualist cevaplar
Jackson'ın argümanı, zihnin en azından bazı yönlerinin fiziksel olmadığı görüşü olan düalizmi desteklemek içindir. Nida-Rümelin, düalizm çağdaş filozoflar arasında nispeten popüler olmadığı için, bilgi argümanına düalist cevapların pek çok örneği olmadığını iddia eder; yine de, Bilgi Argümanına yanıt veren düalistlerin kayda değer bazı önemli örnekleri olduğuna dikkat çekiyor.

Genel olarak dualist tepkilerin eksikliğine ve Jackson'ın kendi görüş değişikliğine rağmen, Bilgi Argümanını savunan önde gelen dualistlerin daha yeni örnekleri bulunmaktadırvar. Çağdaş düalistlerin en önde gelenlerinden biri olan David Chalmers, Jackson'ın düşünce deneyinin materyalizmin yanlış olduğunu başarılı bir şekilde gösterdiğini düşüyor. Chalmers, (yukarıda açıklanan) "yetenek hipotezi" itirazı doğrultusundaki yanıtların en umut verici itirazlar olduğunu, ancak başarısız olduğunu dnüüyor: Mary renkleri hayal etme veya tanıma konusunda yeni bir yetenek kamışnolsa sa bile, zorunlu olarak gerçeklere dayalı bilgi de edinecektir. Kırmızıyı görme deneyiminin, onun altında yatan fiziksel beyin durumlarıyla nasıl bir ilişkisi olduğu gerçeği gibi, şimdi gördüğü renkinler. Ayrıca, kırmızıyı görmenin nasıl bir şey olduğu ve altta yatan fiziksel mekanizmaların bilgisinin aslında aynı gerçeğin bilgisi olduğu, sadece farklı bir "sunum modu" altında, yani Mary'nin gerçekten yeni olgusal bilgi kazanmadığı anlamına gelen argümanları da dikkate ıyor. Chalmers, Mary'nin deneyim ve fiziksel süreçlerin birbiriyle nasıl ilişkili olduğuna dair zorunlu olarak yeni olgusal bilgiler edindiğini, yani bu süreçlerin tam olarak ne tür bir deneyime yol açtığına dair bir gerçek edindiğini öne sürerek bunları reddediyor. Nida-Rümelin, "olağanüstü özellikler" olarak adlandırdığı deneyimin özelliklerini içeren, benzer olsa da karmaşık bir görüşü savunur.

Ayrıca bakınız
Düalizm (zihin felsefesi)
Felsefi zombi
Zihin felsefesi
Algı felsefesi

Kaynakça
Bibliyografya
Dennet, Daniel (1991). Consciousness Explained.Boston: Little, Brown and Co. ISBN 978-0-316-18065-8 OCLC 236548691
Dennett, Daniel (2006). "What RoboMary Knows". In Alter, Torin (ed.) . Phenomenal Concepts and Phenomenal Knowledge. Oxford Oxfordshire: Oxford University Press. ISBN 918-0-19-517165-5. OCLC 63195957. Retrieved December2, 2009.
Jackson, Frank (1982) "Epiphenomenal Qualia" Philosophival Querterly. 32 (127)-136 doi:10.2307/2960077. JSTOR 2960077.
Jackson, Frank (1986) "What Mary Didn't Know" . Journal of Philosphy. 83 (5) : 295. doi:10.2307/2026143. JSTOR 2026143.