Bir Mucizedir Yaşamak

Bir Mucizedir Yaşamak ( ), Emir Kusturica'nın yönettiği, Fransa ile Sırbistan-Karadağ ortak yapımı 2004 tarihli filmdir. Senaryosunu Kusturica ile Ranko Božić'in yazdığı yapımda Slavko Štimac, Vesna Trivalić, Nataša Šolak ve Vuk Kostić rol alır. Dünya prömiyerini 2004 Cannes Film Festivali'nin yarışma bölümünde yapan film, Türkiye'de 1 Ekim 2004'te Bir Mucizedir Yaşamak adıyla vizyona girmiştir. Yapım 2005'te César En İyi Avrupa Birliği Filmi ödülünü kazanmıştır.

Konu
Film, Bosna Savaşı öncesinde Bosna'da küçük bir kasabaya yerleşen Sırp bir ailenin çevresinde gelişir. Demir yolu mühendisi Luka, eşi Jadranka ve oğulları Miloš'tan oluşan bu aile, savaşın gündelik hayatı altüst etmesiyle dağılır.

Yapım
Kusturica, filmin gerçek bir olaya dayandığını ve öyküyü kendisine Toulouse'da yaşayan bir Sırp'ın anlattığını söylemiştir. Yönetmen Cannes'daki basın toplantısında filmi "Balkanlarda geçen bir Shakespeare draması" olarak tanımlamış, olayın Bosna'da geçmesinin bir tercih olmadığını belirterek, öykü Ruanda'da ya da Kore'de geçseydi filmi orada çekeceğini söylemiştir. The Guardian muhabiri Charlotte Higgins, bu çerçeveyi ülkesinin siyasetinden nadiren uzak durmuş bir yönetmen için fazla masum bulduğunu yazmıştır.

Çekimler Sırbistan'ın batısındaki Mokra Gora Vadisi'nde ve Tara Dağı'nda gerçekleşti. Kusturica çekimler için kurduğu ahşap köyü sonradan Küstendorf adını verdiği kalıcı bir yerleşime dönüştürdü. On sekiz ay içinde büyüyen bu yerleşim için bir milyon sterlinin üzerinde harcama yaparak borçlandı. Yönetmen ayrıca Čačak'ta on iki gece süren çekimlerin tamamının filmin dışında kaldığını aktarmıştır. Kusturica, Vreme'ye verdiği söyleşide dünya gişesinden kazandıklarının Mećavnik'teki bu yatırıma gittiğini söylemiştir.

Filmin yapımcılığını Les Films Alain Sarde, Cabiria Films ve France 2 Cinéma üstlendi. Görüntü yönetmenliğini Michel Amathieu yaptı. Kusturica, Birleşik Krallık'taki film denetim kurulunun bir sahnenin çıkarılmasını istemesi üzerine filmi ülkeden çekmeyi düşündüğünü söylemiştir.

Eleştiriler
Screen Daily'den Allan Hunter filmi "kararlı, ödün vermeyen, güzel gerçekleştirilmiş bir auteur sineması" olarak nitelendirdi. Aynı yazıda yönetmenin kendi geçmiş işlerinden devşirilmiş bir "en iyiler derlemesi" izlenimi verdiğini de belirtti ve filmin duygusal aşırılığının, Avrupa dışındaki izleyicilerin yapımı benimsemesini zorlaştıracağını öne sürdü. Hunter, Štimac'ın başrol performansını ve görüntü yönetmeni Michel Amathieu'nün çalışmasını filmin güçlü yanları arasında saydı.

Amerikalı eleştirmen Peter Brunette, IndieWire'da yazdığı değerlendirmede filmin bir savaş karşıtı yapıt olduğunu, ancak bu yanının taşkınlığın altında büyük ölçüde gizli kaldığını öne sürdü. Brunette ayrıca filmin adını Roberto Benigni'nin Hayat Güzeldir filmine yönelik acı bir gönderme olarak okudu.

Temalar
Bright Lights Film Journal'da yazan Boris Trbic, filmi eski Yugoslavya'daki savaşı konu alan yapımların çoğundan ayırmış ve bir savaş karşıtı film olarak değerlendirmiştir. Trbic ayrıca Balkanlar'daki çatışmayı "kentli" ile "kırsal" arasındaki bir karşıtlık üzerinden okuyan yaygın anlatının çarpıtıcı olduğunu savunur.

Sırp eleştirmen Ivan Jević, Vreme'de yayımlanan değerlendirmesinde filmi bölge sinemasında savaşın bittiğini söyleyen ilk yapım olarak nitelendirmiştir. Jević aynı yazıda filmin suçu eşitlediği yönünde bir okumanın mümkün olduğunu, kimin kim olduğunun önemsizleştiği ve herkesin eşit ölçüde vahşi sayıldığı bir suç statükosundan söz edilebileceğini belirtir. Ona göre film siyasi açıdan bilinçli bir yapıt olarak ele alındığında eksik kalmış bir mesajla parmakların arasından kayıp gider. Jević filmi her şeyden önce bir aile filmi olarak okur ve savaşın orada soyut bir varoluşçu dekor işlevi gördüğünü belirtir.

Hırvat eleştirmen Nenad Polimac ise 2021 tarihli bir yazısında filmi Kusturica'nın kariyerindeki son "normal" yapıt saymış, olay örgüsünü yönetmenin "Sırp dönemi"nin ürünü olarak değerlendirmiştir. Polimac, Sırp bir demir yolu çalışanının genç bir Boşnak kadını kurtardığı, kadının ise sonradan kendi soydaşlarınca öldürüldüğü kurguyu siyaseten sorunlu bulur.

Kaynakça
Dış bağlantılar