kaan39/turkish-wikipedia-dataset-clean huggingface dataset:
Ekserji

Ekserji (İng.; exergy), Termodinamik bir sistemin ihtiva ettiği potansiyel enerjisinin, herhangi bir referans haline göre kullanılabilirliğinin bir göstergesidir. Ekserji tersinir bir süreç sonucunda sistem çevre ile denge sağladığı takdirde, oluşan entropi sonucu kullanılamaz hale gelen enerji düşüldükten sonra, teorik olarak elde edilebilecek maksimum faydalı iş miktarı olarak da tanımlanabilir.
Sistem enerjetiğinde ise ekserji entropiden arındırılmış enerji olarak tanımlanır.

Enerji işlem yoktan var edilemez ve yok edilemez sadece bir şekilden diğerine dönüşür (Termodinamik kanunları Birinci Yasası).Enerjinin aksine, ekserji tersinir olmayan işlemlerde her zaman yok edilir. Örneğin ortamdan kaybedilen ısı miktarı buna bir örnektir (Termodinamiğin ikinci yasası). Sistemin dış ortamında, yok edilen ekserji ile aynı oranda bir entropi artışı meydana gelir (Entropi ). Yok edilen ekserjiye anerji (İngilizce: Anergy) denilir. İzentropik sistemler için ekserji ve enerji kavramları kendi aralarında yer değiştirebilirler ve izentropik sistemlerde anerji yoktur (İzentropik).

Sembolü X veya Ex olup enerji birimleri ile aynı birimleri (kWh, Joule gibi) içerir.

Birim zamanda olan ekserji miktarına ekserji akımı denir ve sembolün üzerinde nokta ile gösterilir. Birimi güç birimleri ile aynı birimleri (kW gibi ) içerir.

Bir sistemin verilen bir halde yapabileceği en çok yararlı iş ekserji (kullanılabilirlik) olarak tanımlanır. İş yapabilme yeteneği ya da sahip olunan fırsatlar (Hepbasli, 2006) olarak da ifade edilebilen ekserji terimi, sistem ve çevrenin halleriyle ilişkili bir özelliktir.

Çevresiyle denge halinde olan bir sistemin kullanılabilirliği sıfırdır. Bu durumda iken sistem ölü haldedir (Çengel, 1996; Moran, 1982). Aynı zamanda ekserji, çevredeki mevcut değerlerin durumu ile belirlenen andaki sistemin durumunun getirdiği nicelikler için gerekli en az teorik iştir (şaft işi veya elektrik işi) . Dolayısıyla
ekserji, sistemin durumu ile çevrenin durumundaki farklılığın bir ölçüsüdür (Tsatsaronis, 2006).

Kapalı veya açık bir sistemde
yapılan gerçek iş enerjinin korunumu denklemleriyle hesaplanabilir. Eğer sistemin hacmi değişiyorsa, yapılan işin bir bölümü çevreye karşı yapılır ve çevre işi Wçevre adını alır. Bu iş, P0 basıncındaki çevre havayı itmek için kullanılır ve başka bir amaca yöneltilmez. Toplam gerçek iş ile çevre işi arasındaki fark yararlı iş Wy olarak bilinir (Çengel ve Boles, 1996) ve bir bağıntı ile tanımlanır.

Sistemlerin Toplam Ekserjisi Potansiyel, Kinetik, Termal ve Kimyasal ekserjilerin birleşiminden oluşur.

Potansiyel Ekserji: ExP
Kinetik Ekserji : ExK
Termal Ekserji: ExT
Kimyasal Ekserji: ExC
Toplam Ekserji: Ex = ExP + ExK + ExT + ExC

Ayrıca bakınız
Termodinamik
Enerji
Entropi

Dış bağlantılar
Ekserji - Termodinamiğin ikinci kanunu
Kaynakça
Ekrem İnözü

Ekrem İnözü (d. 1950, İstanbul) Türk denizcidir. 2005 yılında hayat arkadasi Ann ile birlikte tekneyle dünya turuna çıkan Ekrem İnözü, dünya turunu en hızlı tamamlayan Türk denizci olmuştur.

Bir deniz subayının oğlu olan Ekrem İnözü, denizciliğe lise yıllarında babasının 5.5 metre motorlu Seagull isimli teknesi ile başladı. Galatasaray Lisesi'nden mezun olduktan sonra yükseköğrenim için Belçika'ya gitti. Belçika'da başarılı bir şirket kurarak Aytaç'ın üç ortağından birisi olan Ekrem İnözü, 1996'da hisselerini sattıktan sonra kendisini denizciliğe vermiştir.

Dünya seyahatine kızının adını (Anouk) verdiği 17 metre boyundaki yelkenli ile çıkan İnözü, yolculuğa Bodrum'dan başladı. Nisan 2004'te başlayan dünya turu 30 ay sonra Bodrum Turgutreis'teki D Marin Marina'da son buldu.

Dış bağlantılar
Seyahat fotoları
Eksenel yalpalama

Eksenel yalpalama ( ), yerküre'nin dönme ekseninin ortalama kutup çevresinde ağır ağır dönmesi olarak ya da yerkürenin topaçsı kafa sallama hareketi olarak tanımlanabilir. Daha anlaşılır bir deyişle, bir çocuğun kaytanıyla yere fırlattığı bir topaç kendi ekseni etrafında dönerken, nasıl arada bir kafa sallamasını andıran ikinci bir hareket yaparsa, gezegenimiz de uzayda ekseni etrafında dönerken topaçın bu hareketini andıran bir hareketi daha gerçekleştirir. Bu yörüngesel salınım hareketini, yani kafa sallama hareketini yaklaşık 25.800 yılda tamamlar. Bu olayın bir sonucu olarak ilkbahar noktası da her yıl 50,26" geriye kayar.
Eksi Seksen

Eksi Seksen, Yalçın Didman tarafından yaratılmış olan çizgi roman kahramanı Ayılı Adam'ın ilk macerasının ismidir.

Eksi Seksen ifadesi, arı suların herhangi bir hareketlenme sonucu ansızın donması şeklindeki enteresan tabiat olayının gerçekleştiği sıcaklığa (ve bunun yaşandığı özel bir yeraltı mekânının ismine) referans verir. Nitekim, kitapta anlatılan olaylar, günümüz bilimsel gerçeklerinden hareketle tasarlanmış bir distopya içinde geçmektedir.

Dış bağlantılar
Hürriyet'in Pazar ekinde Eksi Seksen'le ilgili olarak yayınlanmış metin
Eksi Seksen'in resmî tanıtım sayfası
Yalçın Didman'ın Eksi Seksen hakkındaki ifadeleri
Eksarh

Eksarh ( ), Bizans İmparatorluğu'nda başkent Konstantinopolis'ten (günümüzde İstanbul) uzak vilayetleri yönetmek için genişletilmiş yetkilerle donatılmış validir. Askeri operasyonlarda da bulunma yetkisine sahiptir. Doğu Hristiyan Kiliselerinde, Eksarh terimi iki ayrı anlamda kullanılır: patrik yardımcısı ya da patrik unvanı taşımadan diğer piskoposların üzerinde otoritesi olan piskopos (böylece patrik ile Metropolit arasında bir pozisyon); ya da henüz piskoposluk için yeterince büyük ya da yeterince organize olmamış bir grup inana atanmış piskopos.

Osmanlı Devleti döneminde Rum Ortodoks tahakkümünden ayrılmak isteyen Bulgarlara Sultan Abdülaziz'in 28 Şubat 1870 tarihli fermanıyla "Eksarhlık" müeessesi tahsis edilmiş ve İstanbul'da Bulgar Eksarhlığı kurulmuştur.

Ayrıca bakınız
Bizans
Afrika Eksarhlığı
Ravenna Eksarhlığı
Bulgar Eksarhlığı

Hristiyanlık
Piskopos
Metropolit
Eksarsım

Eksarsım, fizikte sarsımın değişme oranını, diğer bir deyişle zamana göre türevini belirten vektörel bir büyüklüktür. Sarsımın zamana göre birinci türevi, ivmenin zamana göre ikinci türevi, hızın zamana göre üçüncü türevi, konumun zamana göre dördüncü türevidir. Eksarsım aşağıdaki gibi ifade edilebilir:

sarsım,
ivme,
hız,
konum
zamana karşılık gelir.

Şu an için eksarsım ya da türevleri için kabul edilmiş uluslararası bir birim yoktur. Örneğin eksarsımın türevi şaka ile karışık çatırtı (sarsımdan da küçük anlamında) olarak ifade edilir. Eksarsım metrik sistemde metre bölü saniye üzeri dört (metre bölü saniye bölü saniye bölü saniye bölü saniye, m/s4 ya da m·s−4) olarak tanımlanır.

Ayrıca bakınız
Sarsım
Çatırtı
Ekgücüm
Ekrem Şadi Erdem

Ekrem Şadi Erdem, (d. 1933, Şavşat, Artvin - 5 Şubat 2019, Ankara), Türk siyasetçidir.

Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunudur. Serbest Avukatlık, Şavşat Postası Gazetesi sahipliği ve Yazı İşleri Müdürlüğü, Şavşat Şehir Meclisi Üyeliği, TBMM 4.(XV) Dönem Artvin Milletvekilliği yapmıştır. Evli ve dört çocuk babasıdır.

TBMM 1. dönem Batum milletvekili Ahmet Fevzi Erdem'in oğludur.

5 Şubat 2019'da Güven Hastanesi'nde yaşlılığa bağlı nedenlerle öldü, Çayağzı köyü mezarlığına defnedildi.

Kaynakça
Ekserji verimi

Ekserji verimi (ayrıca verimin ikinci kanunu veya oransal verim olarak da adlandırılır), termodinamiğin ikinci kanununa göre verimliliği hesaplar. Bir tesisin, mekanizmanın veya sistemin oluşturduğu ve faydalı iş için gereken toplam ekserjilerin, yine aynı sistemdeki kütle akışı veya enerji kaynaklarının potansiyel ekserjilerinin toplamına oranını ifade eder.

Motivasyon
Termodinamiğin ikinci kanununa göre hiçbir sistemdeki verim %100'ü aşamaz. Bir sistemin ısıl verimini hesaplarken, sistemin, aynı şartlar altında termodinamik olarak ne derece harika çalıştığı göz önüne alınarak karşılaştırma yapılır. Karşılaştırmada bir sistemi oransal verimi %100'e ulaşabilir. Çünkü çıkıştaki iş, girişte yapılan işin potansiyeli ile karşılaştırılır. Bir soğutma çevriminde, enerji dönüşüm verimliliği, kendi ekserji veriminden daima daha küçüktür.

Matematiksel ifadesi
Bir sürecin B ekserji dengesi;

ve ekserji verimi de şöyle ifade edilir:

Çoğu mühendislik sisteminde bu ifade şöyle düzenlenebilir:

Burada , sıcaklığı ve basıncında (ayrıca standart Gibbs serbest enerjisi değişimi olarak da bilinir) standart serbest tepkime entalpisi; , net iş çıkışı ve , yakıtın kütle akış hızı.

Aynı yolla enerji verimliliği şöyle ifade edilebilir:

Burada , sıcaklığı ve basıncında standart serbest tepkime entalpisidir. Tüm yakıtlar için 'dir. Böylece ekserji verimi, enerji veriminden daima daha büyük olmalıdır.
Ekrem Şerif Egeli

Ekrem Şerif Egeli (d. 2 Aralık 1901, Bandırma, Balıkesir - ö. 9 Ağustos 1980, İstanbul), Türk hekim ve akademisyen.

Hayatı
İstanbul Sultanisi'nde okumuş olup (1917), 1922'de Darülfünun Tıp Fakültesi'den mezun oldu. Asistanlığını ve uzmanlığını Gülhane Hastanesi'nde yaptı sonra Ankara Merkez Hastanesi'nde dahiliye şefliği, İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde iç hastalıkları doçentliği, profesörlüğü, ordinaryüs profesörlüğü yaptı. Aynı fakültenin dekanlığı, Yüksek Sağlık Şûrası üyeliği ve İstanbul Üniversitesi rektörlüğü yapmıştır. 1934 yılında gastroskopi, 1939 yılında karaciğer ponksiyonu prosedürlerini Türkiye'de ilk uygulayan hekim oldu. Kalp ve Damar Hastalıkları (1948) ve Klinikten Notlar (1957) adlı yapıtları vardır.

27 Mayıs 1960 askerî darbesinin ardından kurulan askerî yönetiminin Ekim 1960'ta üniversitelerden ihraç ettiği 147 öğretim üyesinden biridir.

Kaynakça
Eksarhia

Eksarhia ( ) Atina'nın merkezinde bulunan, özyönetime sahip bir mahalledir. Yunanistan'da anarşizmin merkezi olan mahalle adını burada bir dükkân açan Eksarhos (Έξαρχος) adlı bir tüccardan almıştır. Atina Ulusal Teknik Üniversitesi'nin tarihi binasına yakındır. Doğuda Kolonaki'ye komşu olan mahalle Patission Bulvarı, Panepistimiu Caddesi ve Aleksandras Caddesi'nce çevrelenir. Eksarhia, Atina'nın radikal siyasi ve entelektüel aktivizminin tarihi çekirdeği olmasıyla ünlüdür. Exarcheia genellikle Atina'nın anarşist mahallesi olarak kabul edilir.

Tarihi
Exarcheia bölgesi, 1870 ve 1880 yılları arasında şehrin sınırlarında kurulmuş ve Yunanistan'ın sosyal ve politik yaşamında önemli bir rol oynamıştır. Kasım 1973'teki Atina Politeknik Ayaklanması burada gerçekleşmiştir. Aralık 2008'de, 15 yaşındaki Alexandros Grigoropoulos'un Eksarhia'da bir polis tarafından öldürülmesi Yunanistan genelinde ayaklanmalara neden oldu.

Exarcheia, pek çok aydın ve sanatçının yaşadığı, pek çok sosyalist, anarşist ve anti-faşist grubun barındığı bir alandır. Aynı zamanda merkez meydan çevresinde tiyatro gösterileri ve konserlerin düzenlendiği bir sanat merkezidir. 2009 yılında Avrupa Birliği tarafından dikte edilen kemer sıkma önlemlerini destekleyen bir Yunan siyasi partisi olan PASOK'un genel merkezi de bu mahallede bulunuyor ve anarşistlerin saldırılarına hedef oluyor. Bölgede çok sayıda anti-kapitalist grafiti bulabilirsiniz.

Atina Politeknik ayaklanması
Yunanistan ordusu 17 Kasım 1973'te Atina Politeknik Üniversitesi'nin öğrenci işgaline düzenlediği baskınla 40 sivili öldürdü. Olaylar, halkın öfkesine ve üniversite kampüslerini polis ve askerî personele yasak olan Akademik İltica Yasası'nın kabul edilmesiyle sonuçlandı. Bu yasa, Eksarhia'daki protestoların yaygınlaşmasına katkıda bulundu, çünkü Politeknik bir isyancı koordinasyon alanıydı ve polis şiddetine karşı güvenli bir sığınak işlevi görüyordu.

Ayrıca bakınız
Atina Politeknik Ayaklanması
2008 Yunanistan ayaklanmaları

Kaynakça
Ekselans

Ekselans, egemen bir devletin bazı üst düzey görevlilerine, uluslararası örgütlerin memurlarına veya aristokrasi üyelerine verilen ünvandır. Ekselans ünvanına sahip olduktan sonra, genellikle ömrü boyunca bu ünvanın sahibi olur ancak bazı durumlarda ünvan belirli bir makama bağlıdır ve yalnızca bu makamdaki görev süresince sahibi olunur.

Genel olarak Ekselans olarak hitap edilen insanlar devlet başkanları, hükümet başkanları, valiler, büyükelçiler, kraliyet ailesi üyeleri, Roma Katolik Piskoposları ve yüksek rütbeli kişilerdir. (Örneğin, uluslararası örgüt başkanları).

Bazen kendi başına bir makam ünvanı olarak yanlış yorumlanır ancak aslında hem konuşmada hem de yazılı olarak çeşitli başlıklardan (örneğin Sayın Başkan vb.) önce gelen bir ünvandır.

Ayrıca bakınız
Ünvan

Kaynakça
Eksenatid

Eksenatid, tip 2 diyabet tedavisinde kullanılan bir ilaçtır. Diyet, egzersiz ve potansiyel olarak diğer antidiyabetik ilaçlarla birlikte kullanılır. Günün ilk ve son öğününden bir saat önce deri altına enjeksiyon yoluyla verilir. Eksenatid, inkretin mimetikleri olarak da bilinen glukagon benzeri bir peptit-1 reseptör agonistidir (GLP-1 reseptör agonisti). Pankreastan insülin salınımını artırarak çalışır ve aşırı glukagon salınımını azaltır.

Eksenatid, 2005 yılında Amerika Birleşik Devletleri'nde tıbbi kullanım için onaylanmıştır.

Kaynakça
Dış bağlantılar
Eksenel kompresör

Eksenel kompresör, gazları sürekli olarak basınçlandırabilen bir gaz kompresörüdür . Gazın veya çalışma sıvısının esas olarak dönme eksenine paralel veya eksenel olarak aktığı, dönen, kanat profili bazlı bir kompresördür. Bu, sıvı akışının kompresör boyunca bir "radyal bileşen" içereceği santrifüj kompresör, eksenel santrifüj kompresörler ve karışık akışlı kompresörler gibi diğer döner kompresörlerden farklıdır .

Akışkan üzerine tork uygulayan rotor kanatlarının hareketi nedeniyle kompresör içerisinden akarken akışkanın enerji seviyesi artar. Sabit kanatlar sıvıyı yavaşlatarak akışın çevresel bileşenini basınca dönüştürür. Kompresörler tipik olarak bir elektrik motoru veya bir buhar veya gaz türbini tarafından çalıştırılır .

Eksenel akışlı kompresörler sürekli bir sıkıştırılmış gaz akışı üretir ve özellikle boyutlarına ve kesitlerine bağlı olarak yüksek verimlilik ve büyük kütle akış hızı avantajlarına sahiptir . Bununla birlikte, büyük bir basınç artışı elde etmek için birkaç sıra kanat profiline ihtiyaç duyarlar, bu da onları diğer tasarımlara (örn. santrifüj kompresörler) göre karmaşık ve pahalı hale getirir.

Eksenel kompresörler jet motorları, yüksek hızlı gemi motorları ve küçük ölçekli enerji santralleri gibi büyük gaz türbinlerinin tasarımının ayrılmaz bir parçasıdır . Ayrıca büyük hacimli hava ayırma tesisleri, yüksek fırın havası, sıvı katalitik parçalama havası ve propan dehidrojenasyonu gibi endüstriyel uygulamalarda da kullanılırlar . Uçuş süresi boyunca yüksek performans, yüksek güvenilirlik ve esnek çalışma nedeniyle, havacılık ve uzay roket motorlarında, yakıt pompası olarak ve diğer kritik yüksek hacimli uygulamalarda da kullanılırlar .


Açıklama
Eksenel kompresörler dönen ve sabit bileşenlerden oluşur. Bir şaft, sabit bir boru şeklindeki mahfazanın içindeki yataklar tarafından tutulan merkezi bir tamburu tahrik eder. Tambur ve mahfaza arasında, her sıra ya tambura ya da mahfazaya dönüşümlü bir şekilde bağlanan hava folyoları sıraları vardır. Bir çift döner kanat profili ve sonraki sıradaki sabit kanat profiline sahne adı verilir. Kanatlar veya rotorlar olarak da bilinen dönen kanat profilleri, sıvıyı hem eksenel hem de çevresel yönlerde hızlandırır. Kanatçıklar veya statorlar olarak da bilinen sabit kanat profilleri, artan kinetik enerjiyi difüzyon yoluyla statik basınca dönüştürür ve sıvıyı bir sonraki aşamadaki rotor kanatlarına hazırlamak için sıvının akış yönünü yeniden yönlendirir. Rotor tamburu ile mahfaza arasındaki kesit alanı, akışkan sıkıştırılırken optimum Mach sayısı eksenel hızını korumak için akış yönünde azaltılır.
Eksaptasyon

Eksaptasyon, bir özelliğin farklı bir fonksiyon kazanacak şekilde evrimleşmesidir. Örneklerine anatomide ve davranışta yaygın olarak rastlanır.

Kuş tüyleri klasik bir örnektir. Tüyler başta vücut sıcaklığının düzenlenmesi için evrimleşmiş olabilir ancak sonraları uçuşa adapte oldu. İlk kez uçuş için yararlı hale geldiğinde bu, eksaptif bir kullanım teşkil etti. O zamandan bu yana kuşların aerodinamik yapısını gelişterecek şekilde doğal seçilim tarafından şekillendirilen tüyler, mevcut durumlarıyla uçuş için olabilecek en uygun hale getirildi. Eksaptasyon örneklerinin bir çoğunda benzer bir örüntüye rastlanır: bir kez başka bir iş için işe yarar hale geldiğinde daha iyi hale gelene kadar evrilmek.

"Eksaptasyon" terimi, Stephen Jay Gould ve Elisabeth Vrba tarafından, teleolojik bir anlam taşıdığını düşündükleri "ön-adaptasyon"un yerine geçmek üzere önerildi (yani yanlış bir şekilde, adaptasyonun veya genel olarak evrimin bazı hedeflerin peşinde hareket ettiğini ima etmesi).

Kaynakça
Ekrem İmamoğlu'nun seçimler tarihi

Ekrem İmamoğlu, siyasi kariyerine 1990'lı yılların başında Anavatan Partisi gençlik kollarında başladı. Daha sonradan 2004 Türkiye yerel seçimlerinde Cumhuriyet Halk Partisi'nden Beylikdüzü belediye başkanlığına aday olması için kendisine yapılan teklifi Trabzonspor'daki yöneticiliği gerekçesiyle reddetti. Ekim 2008'de CHP üyesi olduktan sonra 2009 Türkiye yerel seçimlerinde Beylikdüzü belediye başkanlığı için aday adayı oldu fakat partisi tarafından aday gösterilmedi.

İmamoğlu, 31 Mart 2019'da yapılan yerel seçimlerde İstanbul Büyükşehir Belediyesi başkanlığına aday oldu. Millet İttifakı'nın ortak adayı olan İmamoğlu, oyların %48,79'unu alarak, Cumhur İttifakı'nın ortak adayı Binali Yıldırım'ı 13.729 oy farkla (%0,16) mağlup etti. AK Parti, tarihinde ilk İBB seçimlerini kaybederken CHP ise belediyeyi 1977 yerel seçimlerinden sonra ilk kez kazandı.

6 Mayıs 2019 tarihinde AK Parti ve MHP'nin 31 Mart'taki İBB seçimlerine dair itirazlarını değerlendiren Yüksek Seçim Kurulu, "kamu görevlisi olmayan sandık kurulu başkan ve üyelerinin seçimde görevlendirilmesi" gerekçesiyle 4'e karşı 7 oyla İstanbul seçimlerini iptal etti ve seçimlerin 23 Haziran'da yenilenmesine karar verdi. İmamoğlu, 23 Haziran 2019'da yapılan yenileme seçimlerinde oyların %54,22'sini alarak önceki seçime göre oy oranını %5,43 artırdı ve önceki seçimde 13 bin oy farkla yendiği rakibi Binali Yıldırım'ı bu kez 806 bin oy farkla mağlup ederek İstanbul büyükşehir belediye başkanı seçildi.

31 Mart 2024'te yapılan yerel seçimlerde ikinci kez İstanbul Büyükşehir Belediyesi başkanlığına aday oldu. Bu kez ittifaksız bir şekilde partisi CHP'nin adayı olan İmamoğlu, oyların %51,21'ini alarak yeniden büyükşehir belediye başkanlığına seçildi. En yakın rakibi Cumhur İttifakı adayı Murat Kurum ise oyların %39,59'unu alarak İmamoğlu'nun gerisinde kaldı.


2014 yerel seçimleri, Beylikdüzü
İmamoğlu'nun Cumhuriyet Halk Partisi'nden Beylikdüzü belediye başkan adayı olarak girdiği 2014 yerel seçimlerinde, Beylikdüzü'nde elde edilen sonuçlar aşağıdaki gibidir.


2019 yerel seçimleri, İstanbul
Mart
İmamoğlu'nun Cumhuriyet Halk Partisi'nden İstanbul büyükşehir belediye başkan adayı olarak girdiği 2019 yerel seçimlerinde, İstanbul'da elde edilen sonuçlar aşağıdaki gibidir.


Haziran
İmamoğlu'nun Cumhuriyet Halk Partisi'nden İstanbul büyükşehir belediye başkan adayı olarak girdiği 2019 ara yerel seçiminde, İstanbul'da elde edilen sonuçlar aşağıdaki gibidir.


2024 yerel seçimleri, İstanbul
İmamoğlu'nun Cumhuriyet Halk Partisi'nden İstanbul büyükşehir belediye başkan adayı olarak girdiği 2024 yerel seçimlerinde, İstanbul'da elde edilen sonuçlar aşağıdaki gibidir.


Kaynakça
Eksiltili cümle

Eksiltili cümle ya da kesik cümle, tam bir cümle kurulabilmesi için gereken ana unsurları içermeyen cümledir. Türkçenin eklemeli yapısı nedeniyle yüklemler tek başına cümle kurmaya yettiği için, "yüklemi olmayan cümle" olarak da tanımlanabilir. Eksiltili cümleler bazen cümleleri pratik gerekçelerle kısaltmak amacıyla, bazen de edebî amaçlarla kullanılırlar.

-Nereye gidiyorsun?
-Okula. (Eksiltili cümle, "gidiyorum" yüklemi düşmüş)
-Bu kadar erken mi? (Eksiltili cümle, "gidiyorsun" yüklemi düşmüş.)
Kısa bir sessizlik... Sonra müzik başlar. (İlk cümle eksiltilidir. "Olur", "gerçekleşir" vb. bir yüklem düşmüş.)
Önümüzde göz alabildiğine bir kumsal… (Eksiltili cümle, "vardı", "uzanıyordu" vb. bir yüklem düşmüş.)

Türkçede bazı deyim ve atasözleri eksiltili cümle hâlindedir.
Evden işe işten eve
Akşam ahıra sabah
Rabbena hep bana
Kambur kambur üstüne
Az veren candan, çok veren maldan

Bazen deyim ve atasözleri, dinleyicilerin devamını bildiği farz edilerek, eksiltili cümle halinde söylenebilir:
Üzüm üzüme baka baka... ("kararır" yüklem)
Deveyi yardan uçuran... (bir tutam ottur) ("Uçuran" sözcüğü adlaşmış sıfat-fiildir ve yüklem değildir. Atasözünün yüklemi "ottur" sözcüğüdür.)

Fiilsiz cümleler
"Yüklemi olmayan cümle" ile "fiili olmayan cümle" ifadeleri karıştırılmamalıdır. Örneğin isim cümleleri eksiltili cümle değildir. Bu cümlelerde yüklem, isim soylu bir kelimeye ek-fiil getirilerek oluşturulur. Dolayısıyla, aşağıdaki cümleler -fiili olmamasına rağmen- eksiltili cümle değildir. Aşağıdaki isim cümlelerinde yüklemler kalın harfle yazılmıştır.
Yemek çok lezzetli. (-dir ek fiili gizli durumda)
Hava ne kadar da sıcakmış.
Dün, tören nedeniyle trafik çok yoğundu.
Çok yorgunum. (yüklemin sonundaki -dur ek-fiili gizli durumda)
Annen miydi, kapıyı çalan?
Benim bildiğim Atatürk / Camdan çerçeveden uzak (yüklemin sonundaki -tır ek-fiili gizli durumda)

Ayrıca bakınız
Cümlenin öğeleri
Yüklem
Cümle çeşitleri
Eksik Şiir

Eksik Şiir Sezen Aksu'nun 1975-2006 yılları arasında yazmış olduğu şarkı sözlerinden oluşan kitaptır. Aralık 2006'da Metis Yayınları tarafından piyasaya sunuldu. İlk 4 günde 17.000 adet satıldı. Toplam 197 şiirin yer aldığı kitabın ikinci baskısı Ocak 2007'de yapıldı.

Toplam sayfa sayısı 224 olan kitabın ebatları ise 13.5x21.5 cm'dir.

Hakkında
Ayşe Kulin, "Biz sende tutuklu kaldık", Radikal Kitap Eki, 15 Aralık 2006
Tuna Kiremitçi, "Sezen sana teşekkür ederim", Radikal Kitap Eki, 15 Aralık 2006
Ahmet Cemal, "Bir Sezen Aksu Kitabı...", Cumhuriyet, 21 Aralık 2006
Pakize Barışta,"Sezen Aksu-Eksik Şiir", K Dergi.
Engin Turgut, “Aşk şarkılarının iflah olmaz şairi”, Cumhuriyet Kitap Eki, 18 Ocak 2007

Dış bağlantılar
Metis Edebiyat
NTVMSNBC haber sitesi - "Sezen Aksu’nun ‘Eksik Şiir’i rekora gidiyor"
Eksik, Ilgaz

Eksik, Çankırı ilinin Ilgaz ilçesine bağlı bir köydür.

Tarihçe
Köy, 1928 yılından beri aynı adı taşımaktadır.

Coğrafya
Köy, Çankırı il merkezine 73 km, Ilgaz ilçe merkezine 20 km uzaklıktadır. Köy, Ilgaz'ın kuzeydoğusunda olup, numaralı Kastamonu-Çankırı (Kastamonu-Ilgaz) devlet yoluna 5,1 km'lik bir köy yoluyla bağlıdır.

Nüfus
Kaynakça
Dış bağlantılar
Ekson

Ekson, RNA işlemlenmesi sonucu oluşan ergin RNA'da yer alan bir nükleik asit dizisidir. Bir RNA transkriptinden uçbirleştirme işlemi ile çıkartılmayıp, bir mesajcı RNA (mRNA) veya protein kodlamayan fonksiyonel bir RNA'dan (tRNA veya rRNA gibi) bulunan dizilere ekson denir, ayrıca, iki veya daha çok öncül RNA'da trans-uçbirleştirme yoluyla birbirlerine bağlanan diziler de eksondur. Kullanıma göre, ekson, DNA'daki dizi ya da o dizinin RNA transkriptindeki karşılığı anlamına gelir.

Tarih
Ekson terimi, Amerikan biyokimyacısı Walter Gilbert tarafından 1978'de türetilmiştir:

"Sistron kavramı yerini, ergin mRNA'da kaybolan bölgelerden oluşan bir transkripsiyon birimi kavramı almalı. Bu kaybolan bölgelerin intron (intragenic region dan kısaltma), bunların arasındaki bölgelerin de ekson (expressed regions) olarak adlandırılmasını öneriyorum." - Walter Gilbert, Nature 9 şubat. 501/1.

Bu tanım ilk olarak çevirim öncesi uçbirleştirilen, protein kodlayan transkriptler için yapılmıştı. Daha sonra rRNA'dan ve tRNA'dan çıkartılan diziler için de kullanıldı. Daha sonra, genomda birbirinden uzak bölgelerden kaynaklanıp trans-ligasyon ile birleştirilen dizileri için de kullanıldı.

Kaynakça