Azerbaycan Hava Kuvvetleri

Azerbaycan Hava Kuvvetleri ( ), Azerbaycan Silahlı Kuvvetleri'nin hava kuvvetleri koludur. Azerbaycan Kara Kuvvetleri'nden sonraki en büyük kuvvet olan Hava Kuvvetleri, Azerbaycan'ı havadan gelebilecek her türlü saldırıya karşı korumakla görevlidir.

Tarihi
Azerbaycan Hava Kuvvetleri'nin kökeni, 26 Haziran 1918'de ilk askerî uçağını satın alan kısa ömürlü Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti'ne ve 1919 yılına kadar uzanmaktadır. 1991'de Azerbaycan, Sovyetler Birliği'nden bağımsızlığını kazandıktan sonra, ülkedeki eski Sovyet hava üslerini kullandı ve Hava Kuvvetleri'ni yeniden kurdu.

11 Şubat 2009'da Hava Kuvvetleri Komutanı Korgeneral Rail Rzayev, evinin önünde kimliği belirsiz bir silahlı saldırgan tarafından öldürüldü. Ölümünden önce Rzayev'in, hava kuvvetlerinin modernizasyonu amacıyla ABD ile daha yakın ilişkiler kurmak için müzakereler yürüttüğü ve muhtemelen ABD savaş uçaklarının satın alınmasını da kapsadığı bildirildi. Onun yerine 12 Mayıs 2009'da Tümgeneral Altay Mehdiyev Hava Kuvvetleri Komutanı olarak atandı.

Organizasyon
Azerbaycan Hava Kuvvetleri personel sayısı bakımından günümüz ordularına göre tümen sınıfında sayılabilecek bir yapılanmadır. Hava Kuvvetlerinin komuta karargahı Sumgayıt'da bulunmaktadır.

Azerbaycan Hava Kuvvetlerinin organizasyon yapısı şu şekildedir:

408. Avcı Alayı (Sumgayıt): MiG 29
843. Gala Karışık Hava Alayı (Bakü): MiG-29, Su-25, Mil Mi-35, Mi-17, Mil Mi-2
416. Av/Bombardıman Alayı (Kürdemir): MiG-29, Su-25
115. Eğitim Alayı (Karadağ, Bakü): M-346 Master, L-39 Albatros
Gence Hava Üssü Ulaştırma Alayı: Il-76, An-2, An-12, An-24

Eğitim
Azerbaycan Yüksek Askeri Havacılık Okulu, Azerbaycan Hava Kuvvetleri'nin eğitim kurumudur ve Azerbaycan Savunma Bakanlığı'nın eğitim sistemine bağlıdır. Okul, 1997 yılında ilk askerî pilot sınıfını mezun etti. 24 Aralık 2015 tarihli cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle kapatıldı ve ilgili fakülteleri Azerbaycan Yüksek Askerî Akademisi'ne devredildi.

Azerbaycanlı pilotlar, eğitimlerini aldıktan sonra görev yaptıkları birimlerde becerilerini geliştirirler. Azerbaycan, Türkiye, Amerika Birleşik Devletleri, Ukrayna ve bazı diğer NATO ülkeleriyle eğitim ve deneyim paylaşımı yapmaktadır. Türk Hava Harp Okulu, Azerbaycanlı askerî pilotların yetiştirilmesinde önemli bir rol üstlenmektedir. Ayrıca Azerbaycanlı pilotlar, Ukrayna Pilot Eğitim Okulu'nda da eğitim görmektedir.

Altyapı
Amerika Birleşik Devletleri, Hava Kuvvetleri havaalanlarının modernizasyonunda en aktif katılımcıdır. Gala'daki havaalanı ile Hacı Zeynalabidin yerleşimi yakınındaki Nasosnaya Hava Üssü, Azerbaycan-NATO Bireysel Ortaklık Eylem Planı kapsamında ABD desteğiyle modernize edildi. Uçuş güvenliğini artırmak için bu üslere özel ekipmanlar kuruldu, kalkış komuta noktaları, mühendislik kontrol sistemleri ve hava kuvvetleri mühendislik servisi yeni binalarla donatıldı. Kurdamir havaalanının modernizasyonuna ilişkin müzakereler hâlen sürmektedir. Ayrıca, Dollyar Hava Üssü'ne ABD desteğiyle gelişmiş bir Uçuş Kontrol Sistemi kuruldu.

Envanter
Hava araçları
Hava savunma sistemleri
! style="text-align: left; background: lightsteelblue;" | Silah
! style="text-align: left; background: lightsteelblue;" | Resim
! style="text-align: left; background: lightsteelblue;" | Menşei
! style="text-align: left; background: lightsteelblue;" | Tür
! style="text-align: left; background: lightsteelblue;" | Varyant
! style="text-align: left; background: lightsteelblue;" | Hizmette
! style="text-align: left; background: lightsteelblue;" | Notlar
|-
! colspan="7" style="align: center; background: lavender;" | Karadan havaya füze sistemleri
|-
| S-300
|
|
| Uzun menzilli karadan havaya füze sistemi
| S-300 PMU 2
| 2 batarya
| 200 füze
|-
| Barak 8
|
|
| rowspan="3" | Orta menzilli karadan havaya füze sistemi
| Barak‑8ER
| 1 batarya
|
|-
| 9K37 Buk
|
|
| 9K37 Buk-M1
| 2 batarya
|
|-
| S-125 Neva
|
|
| Pechora-2TM
| 3 batarya
|
|-
|}

Notlar
Kaynakça