Antonio José de Sucre

Antonio José de Sucre y Alcalá ( ; 3 Şubat 1795 – 4 Haziran 1830), Ayacucho'nun Büyük Mareşali ( ) olarak bilinen, 1825 ile 1828 yılları arasında Bolivya Devlet Başkanı olarak görev yapan Venezuelalı bir general, siyasetçi ve devrimcidir. Simón Bolívar'ın yakın arkadaşı ve ortağı olan Sucre, Güney Amerika'nın İspanyol İmparatorluğu'ndan bağımsızlık mücadelesinin önde gelen liderlerinden biriydi.

Cumaná'da aristokrat bir ailenin çocuğu olarak dünyaya gelen Sucre, 1814'te İspanyol yönetimine karşı başlatılan isyana katıldı ve kısa sürede son derece yetenekli bir askerî lider olarak kendini kanıtladı. 1822'de Vatansever güçleri Pichincha Savaşı'nda zafere taşıyarak, modern Ekvador'un temellerinin atıldığı Quito'yu kurtardı. 1824'te Bolívar'ın baş teğmeni olarak Ayacucho Savaşı'nda İspanyol Kraliyet Ordusunu yenerek Peru'nun bağımsızlığını fiilen sağladı. Ardından Yukarı Peru'ya geçip Kralcı direnişi bastırdı ve Bolívar'ın emriyle bir yönetim kurdu. Bölge, Bolivya adıyla bağımsızlığını ilan etti ve Bolívar'ın görevi devretmesinin ardından Sucre, ülkenin ikinci devlet başkanı oldu.

Sucre'nin başkanlık dönemi çeşitli zorluklarla geçti; halkın Bolívar ve yandaşlarına karşı tavır almasıyla birlikte yönetimine yönelik muhalefet arttı. Bu baskılar sonucunda 1828'de istifa etti. Ancak kısa süre sonra Kolombiya-Peru Savaşı başlayınca orduya geri çağrıldı ve Kolombiya kuvvetlerinin başına geçerek Perulu işgalcileri durdurdu. 1830'da Kolombiya'nın Berruecos bölgesinde uğradığı suikast sonucu hayatını kaybetti. Suikastın arkasındaki isimler ise hâlâ tarihçiler arasında tartışma konusudur.

Ailesi
Aristokrat Sucre ailesinin kökleri Flandre'ye kadar uzanmaktadır. Aile, Venezuela'ya, Peru Markisi Charles Adrian de Sucre ile İspanyol soylusu Buenaventura Carolina Isabel Garrido y Pardo'nun oğlu olan Flaman asilzade Charles de Sucre y Franco Perez aracılığıyla geldi. Charles de Sucre y Pardo, 1698'de Katalonya'da asker olarak görev yaptı, ardından Cartagena de Indias Valiliği ve Küba Başkomutanlığı görevlerinde bulundu. 22 Aralık 1779'da ise bugünkü Sucre Eyaleti'ni de kapsayan Yeni Endülüs Valiliğine atanarak Venezuela'nın Cumaná kentine yerleşti.

Askerî kariyeri
1814 yılında Antonio José de Sucre, Güney Amerika'nın İspanya'dan bağımsızlığı için verilen mücadeleye katıldı. 24 Mayıs 1822'de, bugünkü Ekvador'da yer alan Pichincha Yanardağı'nın yamaçlarında gerçekleşen Pichincha Savaşı'nda Sucre komutasındaki Vatansever ordusu, Mareşal Melchor Aymerich yönetimindeki Kraliyet ordusunu mağlup etti. Bu zafer, Quito'nun kurtuluşunu sağladı ve Ekvador Cumhuriyeti'nin temelini oluşturacak olan İspanyol sömürge yönetimi Real Audiencia de Quito'ya bağlı vilayetlerin bağımsızlığını güvence altına aldı.
1824'ün sonlarında Kraliyet yanlıları, Peru'nun güneyinin büyük bölümünü ve Callao limanındaki Real Felipe Kalesi'ni hâlâ kontrol ediyordu. 9 Aralık 1824'te Quinua kasabası yakınlarındaki Pampa de La Quinua'da Kralcı ve Vatansever güçler arasında Ayacucho Savaşı meydana geldi. Sucre, Simón Bolívar'ın teğmeni olarak, yaralı olan Genel Vali José de la Serna'ya karşı Vatansever güçleri zafere taşıdı. Savaştan sonra, ikinci başkomutan José de Canterac onun adına Kraliyetçi ordunun nihai teslimiyetini imzaladı. Sucre, Peru Kongresi'nin isteği üzerine Mareşalliğe ve Kolombiya yasama organı tarafından Başkomutanlığa terfi ettirildi.

Ölümü
Sucre, 4 Haziran 1830'da öldürüldü.

Dış bağlantılar
Memoria a la asamblea del Alto Perú en el día de su instalación

Kaynakça