Balwo

Balwo, Somali ve Cibuti'de uygulanan bir müzik ve şiir tarzıdır. Lirik içeriği genellikle aşk ve tutkuyla ilgilidir. Balwo türü, Abdi Sinimo tarafından oluşturulmuştur.

Köken
Balwo türü, Gadabuursi boyunun Reer Nuur alt klanından olan Somali asıllı Abdi Sinimo tarafından oluşturulmuştur, İlk Heelo (Balwo'nun bir alt türü olarak kabul edilen) da yine Abdi Sinimo tarafından ortaya çıkarılmıştır.

1945 yılında, Cibuti Liman Otoritesi'nde kamyon şoförü olarak çalışırken, Abdi Sinimo, Zeila bölgesindeyken kamyonuyla bir kaza geçirmiş ve bu olay Balwo'nun ilk ortaya çıkışına yol açmıştır. Abdi Sinimo, kamyonunun zorluk yaşadığı uzak bölge nedeniyle ona "Balwo" (Somalice talihsizlik anlamına gelir) adını vermiştir. Balwo, modern Somali müziğinde devrim yaratan basit bir aşk liriğidir. Bu türe önemli katkılarda bulunan diğer sanatçı Abdullahi Qarshe'dir, kendisi kaban'ın (ud) Somali müziğinde bir eşlik enstrümanı olarak tanıtılmasından sorumludur.

Abdullahi Qarshe ile yapılan bir röportajda, "modern müziğin Abdi Sinimo'nun zamanında havada olduğunu, kimin tarafından belwo'nun formüle edilip düzenlendiğini de kabul edilerek ona hak ettiği övgü ve onuru getirdiği genellikle kabul edilen bir deha olduğunu" doğrulamıştır."

Tarihçe
Abdi Deeqsi (Abdi Sinimo), gençliğinin çoğunu geçirdiği Borama bölgesindeki Jarahorato adında bir yerde doğmuştur. Somalili şairlerinin ezici çoğunluğunun aksine, ailesi geleneksel biçimde Somali çölünde kırsal göçebe olarak yaşamamıştır; Abdi Deqsi ve ailesi baştan itibaren şehirli bir yaşam sürmüştür. Gençliğinde, çırak olarak araç mekaniği konusunda Djibouti'ye (o zamanki adıyla Fransız Somalisi) gitmiştir. 1941 civarında Borama'ya döndükten sonra, zengin bir tüccar olan Hacı Hirsi'nin yanında kamyon şoförü olarak işe alınmıştır.

Abdi otuzuncu doğum gününü geçmiş ve Sinimo (Somalice Sinema) lakabını almıştır. Abdi, hikayeleri ve şakaları anlatma konusundaki tutkusu nedeniyle tanınmış bir halk hikayecisiydi ve bu lakap tamamen ona uygundu. Dışa dönük kişiliği, onu özellikle gençler arasında çok popüler hale getirmiştir. Abdi'nin ticaret rotası, Zeila'dan Djibouti'ye, Borama'ya ve Hargeysa'ya ve bazen Etiyopya'daki Dire Dhabe'ye kadar uzanmaktadır. Bir gün, 1943 ile 1945 arasında bir yerde kamyonu bozulmuştur. Somali sözlü geleneği, bu olayın nerede gerçekleştiği konusundaki tartışmasını sürdürmektedir. Kimileri bunun Habaas adında bir yerde olduğunu söylerken, bazıları Ban Balcad'da olduğunu, diğerleri ise Geryaad ovasının güneyinde, Zeila'nın otuz mil güneyinde Selel adındaki yerde olduğunu iddia etmektedir. Abdi aracındaki sorunu belirleyememiş ve bu nedenle de onu tamir edememiştir. Sonunda, birçok hayal kırıklığı ve başarısız tamir işleminden sonra, oturmuş ve (Somalili şair Hasan Sheekh Muumin'in ifade ettiği gibi) ağzından şu sözler dökülmüştür: "Belwooy, belwooy, hooy belwooy....Waha i baleeyay mooyaane. Belwooy, belwooy, hooy belwooy!" (Neden acı çektiğimi bilmiyorum)

Aşağıdaki varyasyon bazen bazı Somali'ler tarafından ilk Balwo olarak alıntılanır: "Balwooy, hooy balwooy, Waha ii balweeyay mooyaane, Waha i balweeyay baabuure, Balwooy, hoy balwooy !" (Neden acı çektiğimi bilmiyorum; Bana acı çektiren bir kamyondu.)

Kamyonu Zeila'ya çekildikten sonra Borama'ya dönen Abdi, kısa şiirini halka açık bir şekilde okumuştur. Bu, kısa sürede bir başarı olarak görülmüş ve onu diğer Balwo'ları bestelemeye teşvik etmiştir. Diğer şairler de yeni türde şiirler bestelemeye başlamış ve bu tür hızla yayılmaya başlamıştır.


Tartışma
Balwo, kuzey Somali şehirlerindeki üst sınıf üyelerinin Balwo dinleme partileri düzenlemesiyle giderek daha popüler hale gelmekteydi. Bu türün hızla yayılması, Somali'deki dini grupların birçoğunun buna karşı çıkmasına neden oldu.

Şeyh Abdullah Mijlrtain ve Muhammed Hassan gibi dini liderler, Balwo'nun yayılmasına karşı şiirler yazmaya başladılar. Onların düşüncesi, Somali Balwo türündeki aşk şiirlerinin Müslüman ahlak ve edebiyatına uygun olmadığı ve İslami ahlaka aykırı olduğuydu. Buna karşın, türün yayılması durmadı, Abdi bir grup kurdu ve bu türü Somali'nin birçok şehrinde sahneledi, böylece modern Somali müziği yenilikçisi haline geldi.

Somali müziği üzerindeki etkisi
Balwo, Heelo'nun doğrudan öncüsüydü ve böylece Heelo, Balwo'nun bir alt türü haline gelmiştir. Abdi'nin müzikteki yenilikçiliği ve tutkusu, Somali müziğini ebediyen değiştirmiştir.

Kaynakça