Cadı Kral

Nazgûl Efendisi, ayrıca Angmar'ın Cadı Kralı, Soluk Kral veya Kara Kumandan olarak da anılır, J. R. R. Tolkien'in fantastik romanı Yüzüklerin Efendisi'nde yer alan kurgusal bir karakterdir. Karanlık Lord Sauron'un Güç Yüzükleri'ni vererek Nazgûl veya diğer adıyla Yüzüktayfı'na dönüşen Dokuz İnsan'dan biriydi. Yüzük ona büyük bir kudret verdi ancak sonunda onu Sauron'un kölesi yaptı ve sonsuza kadar görünmez kıldı. Bir zamanlar, bir tayf olarak, Eriador'un kuzeyinde Angmar'ın Kralı olarak hüküm sürmüştü. Yüzüklerin Efendisi'nde geçen olaylar esnasında, Tek Yüzük taşıyıcısı Hobbit Frodo Baggins'i, kurbanını bir tayfa dönüştüren Morgul bıçağıyla yaraladı. Çok daha sonrasında, girdiği son savaşında Nazgûl Efendisi, topuzuyla Éowyn'e hücum etti. Hobbit Merry Brandybuck, Höyüklü Kişiler'den aldığı, Númenor hüneriyle yapılmış büyülü antika bıçağıyla onu yaraladı ve bu sayede Éowyn kılıcıyla onu öldürebildi.

Erken taslaklarında Tolkien, onu "Büyücü Kral" olarak adlandırmış ve Istari'nin sapkın bir üyesi veya ölümsüz bir Maia yapmayı düşünmüştü; ancak sonunda onu, Sauron tarafından verilen bir Güç Yüzük'ü ile yozlaşmış ölümlü bir İnsan olarak şekillendirmeye karar verdi.

Kurgusal tarih
Cadı Kral ilk kez Orta Dünya'nın İkinci Çağ'ında görünür. Karanlık Lord Sauron, Orta Dünya ülkelerinin kralları da dahil olmak üzere kudretli İnsanlara Güç Yüzükleri verdi. Bunlar, taşıyıcılarına sihirli güçler bahşetti ancak aynı zamanda onları Tek Yüzük'ün sahibine, Sauron'un hizmetinde birer köle haline getirdi.

Üçüncü Çağ sırasında Nazgûl Efendisi, Angmar'ın Cadı Kralı sıfatıyla ortaya çıkar ve Kuzey Krallığı Arnor'un yıkılmasında etkili olur. Çevirmenlere yönelik notlarında Tolkien, başkenti Carn Dûm olan bir Kuzey krallığının hükümdarı olan Angmar'ın Cadı Kralı'nın Númenor kökenli olduğunu ileri sürdü. İkinci Çağ'ın sonlarında, Elfler ve İnsanların Son İttifakı Sauron'u mağlup ettiğinde kendisinden hiçbir haber alınamaz ancak Tek Yüzük'ün gücü sayesinde hayatta kaldığı kesindir.

Üçüncü Çağ'da bin yıldan uzun bir süre sonra, Nazgûl Efendisi, Sauron'un kuvvetlerini Arnor'un halef krallıklarının üstüne sürer: Rhudaur, Cardolan, Arthedain. Hepsini ortadan kaldırır ancak en nihayetinde kendisnin kaçıp gitmesine sebep olan Elf lordu Glorfindel tarafından yenilir ve Nazgûl Efendisi için şu kehanette bulunur: "onun felaketi uzakta olsa da, bir erkeğin elinden olmayacak düşüşü". Kaçar ve Mordor'a geri döner. Orada, diğer Nazgûl'leri Sauron'un dönüşüne hazırlanmak için bir araya getirir.

Üçüncü Çağ'ın sonlarına doğru Sauron, diğer Nazgûl'lere önderlik eden Cadı Kral'ı Shire'a, Tek Yüzük'ü bulup geri almak için gönderir. Siyah bir pelerin ve kukuletaya bürünür; yüzü görülemez ve siyah bir ata biner. Fırtınabaşı'nda Cadı Kral, Tek Yüzük'ün taşıyıcısı Frodo'yu omzundan Morgul bıçağıyla bıçaklar ve bıçağın ucundan kırılan bir parça Hobbit'in etinde kalır. Cadı Kral, Frodo'nun gözüne görünür hale gelir ve şöyle betimlenir: "üçüncüsü diğerlerinden daha uzun boyluydu: Saçları uzun ve parlaktı ve miğferinde bir taç vardı. Bir elinde uzun bir kılıç, diğerinde de bir bıçak tutuyordu; hem bıçak, hem de bıçağı tutan eli soluk bir ışıkla parlamaktaydı." Uçan iğrenç bir canavarın üzerinde yeniden belirir.

Pelennor Çayırları Savaşı esnasında Cadı Kral'ın buyruğundaki, üzerine yıkım büyülerinin işlendiği koçbaşı Grond, Minas Tirith'in cümlekapısını kırmayı başarır. Yeni tehdit Rohirrim'e karşı ordularına emir vermek için geri çekilir. Orada Saklımiğfer adında bir savaşçıyla karşı karşıya kalır fakat o aslında kralların soyundan gelen asil bir Rohanlı kadın olan Éowyn'dir ve hemen yanında Kardeşlik'ten bir hobbit olan Merry vardır. Éowyn cesur bir tavırla Nazgûl'e "dwimmerlaik" (Türkçe çevirisinde "kara bir ölmemiş" olarak geçer) diye hitap eder ve ona "yıkıl, eğer bir ölümsüz değilsen!" der. Nazgûl kukuletasını geriye atar ve tacı açığa çıkar ancak tacıyla pelerini arasında gözlerinin "ölümcül parıltısından" başka bir şey görülmez. Merry'nin Höyüklü kişilerden aldığı kılıcının darbesi Nazgûl'e diz çöktürür ve Théoden'in yeğeni Éowyn son gücüyle taç ile pelerin arasına kılıcını indirir.

Daha sonra, "Gondor Kuşatması" taslağında, Tolkien Cadı Kral'ı, Númenor kökenli "[Gandalf'ın] tarikatının bir haini" haline getirir. Fontenot'in yorumuna göre bu, onu hem bir İnsan olmaktan çok bir Maia yapabilir hem de başlangıçta Istari'lerden biri haline getirebilir veya kendi deyimiyle "kesinlikle başka bir şey" haline getirebileceğini belirtir. kendisine dahi Ölüm adını verir: "Yaşlı ahmak! Bu benim saatim. Gördüğünde Ölüm'ü tanımaz mısın sen?" Nazgûl Efendisi veya "koca gölge".

Teolog George Hunsinger, Tolkien'in Cadı Kral tasvirini, teolog Karl Barth'ın kötülük üzerine yaptığı tahlille karşılaştırır. Barth'ın anlayışı, onun das Nichtige (“hiçlik”) teriminde vücut bulur. Hunsinger bu kavramı, "dinamik ve uğursuz bir şey... etkin bir kozmik güç, yıkımın, kaosun, inkârın ve harabiyetin kudreti" olarak açıklar.

Shippey, kehanetin ve Cadı Kral'ın, Dernhelm'in bir kadın olduğunu öğrendiğindeki şaşkınlığının, Shakespeare'in aynı adı taşıyan oyununda cadıların Macbeth'e söyledikleri şu sözlerle benzerlik gösterdiğini belirtir: 'İnsanoğlunun gücünü / Küçümseyerek gül geç, çünkü kadından doğan hiç kimse / Macbeth'e zarar veremez' (Perde 4, Sahne 1). Aynı şekilde, Macbeth'in Macduff'un 'Anasının rahminden / Vaktinden önce sökülüp alındığını' (Perde 5, Sahne 8) öğrenince yaşadığı şok da bu paralelliğin bir parçasıdır, zira Macduff sezaryen doğumla dünyaya gelmiştir. Böylece, Shippey, Tolkien'in Shakespeare'in mitlere yaklaşımını beğenmediğini açıkça belirtmesine rağmen, Macbeth'i dikkatle okuduğunu vurgular.

Uyarlamalar
Peter Jackson'ın 2001–2003 yapımı Yüzüklerin Efendisi film serisinde, Minas Tirith'in kuşatması esnasında Cadı Kral, kitapta tasvir edildiği gibi başlığı altına bir taç giymez, bunun yerine başlığının üstünde, bir maske ve taç gibi görünen sıradışı bir miğferle kuşanmıştır. Kitaptakinin aksine, Théoden ve atı Karyele'nin ölümünden büyük ölçüde Cadı Kral'ın bineği sorumludur. Filmin sesli yorumunda da doğrulandığı üzere, canavarların tasarımı büyük ölçüde John Howe'un çizimlerine dayanıyordu.

Jackson'ın 2012–2014 yapımı ilk filminde Büyücü Radagast, Dol Guldur'da araştırma yaparken Cadı Kral'la karşılaşır.

Kaynakça
Özel
Temel
İkincil
Genel