kaan39/turkish-wikipedia-dataset-clean huggingface dataset:
Elektro-imalat

Elektro-üretim, sıvılar üzerine elektrik alan kuvveti uygulayarak, onları başka bir noktaya, yapı ve boyutu değiştirerek transfer etmektir.

Geleneksel polimer lif üretim sistemleri; eriyikten çekim, çözeltiden çekim ve jel halinden lif üretimi işlemlerini kapsar. Bu metotların ortak özelliği mekanik bir şekilde eriyik polimeri ya da çözeltiyi düselerden geçirip, daha sonra çekme işlemine tabi tutarak lif elde etmektir. Bu sistemlerle 5-500 mikron çap aralığında lifler üretilebilir.

Elektrospinning (elektro-üretim:electrospinning) yöntemi ise, yüksek elektrostatik alana maruz bırakılan polimer çözeltisinin benzer yükler ile yüklenerek ayrışma ve incelme gösterip, çok ince fibril yapılar oluşturması şeklinde özetlenebilir. Bu yöntemde, en basit şekliyle bir polimer çözeltisi şırınga içine konur ve bu şırıngadan belirli bir mesafe uzağa da toplayıcı-metal bir plaka yerleştirilir. Yüksek gerilim sağlayacak güç kaynağının artı ucu şırınganın metal olan ucuna bağlanırken, toplayıcı plaka da topraklanır. Böylece şırınga ve toplayıcı plaka arasında yüksek bir elektrik alan elde edilmiş olur. Güç kaynağı tarafından sağlanan gerilim arttırıldıkça, yeterince yüksek bir değere ulaşan elektrik alan kuvvetleri çözelti üzerindeki viskoelastik ve yüzey gerilimi kuvvetlerini yener ve polimer molekülleri bir jet halinde şırıngadan toplayıcıya doğru taşınır. Toplayıcıda biriken lifler incelendiğinde, gözle görülemeyecek derecede hızlı bir şekilde gerçekleşen bu olayla mikron altı çaplara sahip liflerin üretildiği görülecektir. Elektrospinning olayı sırasında ister jet benzer yüklerin etkisiyle ayrışma göstersin, ister toplamda uzun bir yörünge takip ederek incelmiş bir jet olsun, sonuçta toplayıcı plaka üzerinde nanoboyutta çaplara sahip nanoliflerin oluşturduğu ağ vardır.
Elektro bağlama

Elektro bağlama, 1960'ların sonuna doğru, Orhan Gencebay ve Erkin Koray'ın beraber çalışırlarken oluşturdukları bir saz.

Bağlamanın sesini müzik yapılan mekanlarda daha çok duyurmak ve rock müziğinde de kullanabilmek için elektro bağlama kullanılmaya başlandı. Elektro bağlamalar, bağlamanın yapısal özellikleri korunarak, içine yerleştirilen elektro gitar manyetikleriye üretildi. Her ne kadar yapısal özellikleri akustik bağlama ile aynı olsa da cikardığı ses çeşitliliği ile Anadolu'ya ait otantik müziklere uygunluk sağlar. Örnek verilerse; iç Anadolu bölgesine ait bozlak türü eserlerde sıkca kullanılmaktadır.
Elektriksel potansiyel enerji

Elektriksel potansiyel enerji (Yüklü parçacığın potansiyel enerjisi veya Elektrostatik potansiyel enerji olarak da adlandırılır.), bir " " Elektriksel yük'ünün Elektriksel alan içerisindeki konumuna bağlı olarak depoladığı bir potansiyel enerji çeşididir.

Bu Elektriksel potansiyel enerjinin kinetik enerjiye dönüşebilme potansiyeli vardır. Buna "Kinetik enerjiye dönüşmesi muhtemeldir" de denilebilir.

" " yüküne sahip bir parçacığın, " " elektrik potansiyeli içindeki elektriksel potansiyel enerjisi, " " çarpımına eşittir. Aynı ifade, parçacığın "V" potansiyeli içerisindeki hareketinden doğan dönüşümü de ifade eder.

Geçerli olan SI birimi jouledur.

Formülü
Burada;

"U": (bazı kaynaklarda "EP" sembolü ile gösterilir): Elektriksel potansiyel enerji, Joule(J) biriminde.

"Q ve q": Elektriksel yük, Coulomb(C) biriminde..

"d": "Q>" yüklü noktasal cisim ile "q" yüklü noktasal cisim arasındaki dik uzaklık, Metre(m) biriminde.

"k": Coulomb sabiti, .

Yüklü parçacığın potansiyel enerjisi
Elektrik enerjisi elektrik yükünün elektrik alan içerisindeki konuma bağlıdır. Q yüküne sahip bir parçacığın, V elektrik potansiyeli içindeki elektrik potansiyel enerjisi, QV çarpımına eşittir. Aynı ifade, parçacığın V potansiyeli içerisindeki hareketinden doğan dönüşümü de ifade eder.

Elektriksel enerji yoğunluğu
Elektrik alan içerisinde birim alan başına düşen elektrik enerjisi şu ifade ile gösterilir:

,

burada maddenin dielektrik sabiti ve E ise elektrik alan vektörüdür. Elektrik alana, etraftaki gerilim hatlarında, kondansatörler ve indüktörlerde ve uzayda elektromanyetik radyasyon olarak yayılan alanlarda rastlanır.
Elektriksel iletken

Elektriksel iletken, elektriği ileten maddelere verilen addır. Atomların dış yörüngesindeki elektronlar atoma zayıf olarak bağlıdır. Isı, ışık ve elektriksel etki altında kolaylıkla atomdan ayrılırlar. Gümüş, bakır ve altın iyi iletkenlerdir.

Atomları 1 valans elektronlu olan metaller iyi iletkendir. Buna örnek olarak altın, gümüş ve bakır gösterilebilir.

Gümüş en iyi iletkendir, ikinci en iyi iletken bakır, sonraki altındır. Bakır, kablo ve tellerde gümüşe göre ucuz olması nedeniyle tercih edilir. Altın kolay oksitlenmemesi sebebiyle elektriksel kontaklarda kullanılır. Altının oksidi de iletkendir. Altin az bulunur olması ve fazla ısınması nedeniyle tercih edilmemektedir.
Alüminyum, altından sonra en iyi iletkendir ve yüksek gerilim hat iletiminde kullanılır.

İletken maddeler
Katılar
Altın
Alüminyum
Magnezyum
tungsten
Çinko
Demir
Çelik
Nikel
Krom
Kurşun
Bakır
Gümüş
Sodyum
Grafit
Platin

Sıvılar
Limonlu su
Tuzlu su
Asitli su
Sirkeli su
Çeşme suyu (klorlu su)
Sıvı cıva

Kaynakça
Ayrıca bakınız
Yarı iletken
Yalıtkan
İletkenlik
Elektro galvanik yakıt hücresi

Elektro galvanik yakıt hücresi, dalgıç tüpleri ve tıbbi cihazlardaki oksijenin konsantrasyonunu ölçmede kullanılan bir cihazdır.

Hücre içindeki potasyum hidroksit, oksijenle temas ettiğinde, kimyasal bir reaksiyon oluşur ve bu reaksiyon sonucunda kurşun anotla altın kaplı katot arasında bir elektrik akımı yaratılır. Üretilen voltaj, mevcut oksijen konsantrasyonuyla orantılıdır.

Bu tür yakıt hücrelerinin ömrü sınırlı olup, yüksek oksijen konsantrasyonlarına maruz kalmaları halinde azalır.
Elektro pnömatik hareket

Elektropnömatik hareket, orglar için bir kontrol sistemidir.

Pnömatik sistemler hava basıncıyla çalışır. Hava basıncı kontrol ve gücü sağlar. Basınçlı havanın en büyük dezavantajı; uzun hatlarda basıncın düşmesidir. Elektropnömatik bu dezavantajı ortadan kaldırmak amacıyla tasarlanmış bir sistemdir.

Pnömatikte uyartılı valfler vardır. Bu valfler, güce giden basınçtan kullanarak kontrol sağlar, ancak elektrik uyartılı valflere ayrı bir hat çekildiği için güç kaybı daha az olur.

Elektronik parçalar daha küçük geç deforme olur ve bakım gerektirmez. Ayrıca 12-24 DC gibi düşük gerilimlerde çalıştığı için maliyeti düşük ve güvenlidir.

Mekanik güç, elektriksel güce göre daha yavaştır. Kontrollerde elektronik güç kullanıldığında, mekanik valfler yerine elektronik kontaklar konulduğunda daha hızlı açma kapama yapılabilir.
Elektriksel verimlilik

Verimlilik, elektrik-elektronik mühendisliğinde (bir cihaz, elektronik bileşen veya sistem gibi) bir şeydir. Faydalı güç çıkışının tüketilen toplam elektrik gücüne bölümüdür. Kesirli sayı ile ifade edilir. Normalde Yunan alfabesindeki küçük Eta (η) ile gösterilir.

Eğer enerji çıkışı ve girişi aynı birim olarak ifade edilirse verim bir boyutsuz nicelik olur. Örneğin bir ışık kaynağının aydınlatma verimliliği, belirli bir enerji girdisine karşılık elde edilen ışık akısıdır ve birimi lumen bölü watttır.

Tipik elektrik cihazlarının verimliliği
Verimlilik kavramının etkililik kavramı ile karıştırmayın: Giriş gücünün çoğunu tüketen bir sistem için verimlilikten bahsedilebilir, fakat "sistem verimlidir" denilemez. "Verimlilik" kavramı, yalnızca elde edilmek istenen verime göre belirlenir. Örneğin ampul, yaydığı ışığa göre %2 verimli olduğu halde, odayı ısıtmadaki verimliliği %98'dir. Çünkü, pencereden yayılan küçük bir bölümü hariç, ışık enerjisi nihayetinde ısıya dönüştürülür. Bir yükselteç, yüküne (örn, hoparlöre) 10 Watt (Vat) güç iletirken, güç kaynağından 20 Watt güç çeker. Böylece verimi %50 olur. (10/20 × %100 = %50)
Elektrikli su ısıtıcısı (kettle): %90'dan daha fazla (kettle suyu kaynatırken 2, 3 dakika boyunca nispeten çok küçük miktarda ısı kaybolur.)
En yüksek verimli elektrik motoru: %90'dan daha fazla.
Elektrikli yakıtta elektrik enerjisinin ısıya dönüşümünde %100 verim elde edilir.
Elektrik santralinde bulunan büyük güçlü bir transformatör (kısaca trafo), %99'dan daha fazla verime sahiptir. 19. yüzyılın başlarında trafolar daha az verimli idi. Trafodan geçen enerjinin üçte biri kayboluyordu.

Aydınlatma lambalarının verim
100-200 W tungsten akkor ampul: yaklaşık %2.
Kompakt floresan ampul: yaklaşık %7-%9.
Beyaz ışık yayan diyot (LED): yaklaşık %1-%22.
Gaz deşarj lambası: yaklaşık %1-%30
Električni Orgazam

Električni Orgazam ( , anlamı Elektrik Orgazm) Belgrad çıkışlı Sırp rock müzik grubu. New Wave, punk rock ve post-punk türlerinin kombinasyonlarıyla başlayan grup daha sonra stillerini değiştirerek mainstream rock yapmaya başlamıştır. eski Yugoslav rock sahnesi'nin en önemli figürlerinden biridir.

Diskografi
Električni orgazam (1981)
Lišće prekriva Lisabon (1982)
Kako bubanj kaže (1984)
Distorzija (1986)
Letim, sanjam, dišem (1988)
Zašto da ne! (1994)
A um bum (1999)
Harmonajzer (2002)
To što vidiš to i jeste (2010)

Dış bağlantılar
Električni Orgazam YouTube'da
Električni Orgazam Facebook'ta
Električni Orgazam Myspace'de
Električni Orgazam Last.fm'de
Elektriksel kutupluluk

Elektriksel kutupluluk (pozitif ve negatif) her elektrik devresinde mevcuttur. Elektronlar, artı kutbundan eksi kutbuna doğru akar. Bir doğru akım (DC) devresindeki bir kutup, her zaman negatiftir, diğer kutupsa her zaman pozitiftir ve elektronlar sadece bir yönde akarlar. Bir alternatif akım (AC) devresinde ise akımın yönü sürekli değişir.

Pozitif ve Negatif
Doğru akım (DC) devrelerinde, pozitif kutup genellikle kırmızı (ya da "+") işaretlenir ve negatif kutup genelde siyah (ya da "-") işaretlenir. Fakat başka renk düzenleri de otomotiv ve telekomünikasyon sistemlerinde kullanılabilmektedir. Araba akülerinde, pozitif kutbun çapı negatif kutbun çapından daha büyüktür.
Hiçbir noktadan toprağa bağlı olmayan alternatif akım (AC) devrelerinde, kutupluluk önemli değildir çünkü her saniyede birçok kez kutuplaşma oluşmaktadır. Ek olarak: Bir iç şebeke sisteminde bu çok doğru değildir. Canlı olarak belirlenmiş ve siyah renkli olan bir tel vardır, diğer tel ise doğaldır ve beyaz renklidir. Bu beyaz telin kaynağı toprağa bağlanır. Kutuplulukta, teller arasındaki üretim döngüsüne göre analiz edildiğinde, güç 0-120 volt arasında değişir. Zaman içinde bir noktada, beyaz tel, siyah telin referansı ile negatif olacak. Alternatif akım döngülerinde tellerin birbirine göre potansiyel farkının bulunmadığı bir nokta vardır. Akım tersine dönerken bunu gözlemleyebiliriz. Döngüdeki bu nokta, alternatif akım devrelerindeki en yüksek voltun, doğru akım devrelerindeki en yüksek volttan daha etkili olduğunu açıklar. Bu döngünün frekansı saniyede 50 ile 60 arasında değişir. Bu değişim hangi ülkede bulunduğunuza bağlı olarak değişir. Topraklanmış sistemlerde, test lambasının ilk teline dokunarak bunu kanıtlayabilirsiniz. Lambanın diğer teli eğer siyah tele dokunuyorsa yanacaktır. Ama beyaza dokunuyorsa yanmaz çünkü beyaz tel topraklanmıştır. Bu olayda insan bedeninin kapasitans özelliğini kullanmış oluyoruz. Nötr kablonun, bir binanın servis giriş noktasında toprağa bağlanmış olması gerekir. Bunun en önemli amacı, yıldırım çarpmalarında yaralanmaları ve yangınları önlemektir. Ayrıca her ev aletinde, topraklamaya ayrılmış bir tel olmalıdır ki yıldırım dışındaki kazalarda da yangınları ve yaralanmaları önlesin. Bu tel servis giriş noktasına bağlı olan toprak hattı dışında başka bir toprak hattına asla bağlanmamalıdır. Bu tel yalıtımlı, yalıtımsız, bakır ya da alüminyum olabilir. Topraklama yalnızca yanlış akımı taşıyacaktır. Normal kullanımda hiçbir akım taşımaz.
Toprak (Dünya)
Modern arabalar “negatif dünya” elektrik sistemine sahiptirler. Bu durumda, bataryanın negatif terminali aracın metal gövdesine bağlanır ve pozitif terminal aradaki sistemlere akım sağlar. Ancak, bazı eski arabalarda bu durumun tam tersi de izlenebilir.
Elektriksel çift tabaka

Elektriksel Çift Tabaka, mikro-akışkan sistemlerde, parçacık kendi boyutlarına göre kıyaslanabilir bir kanalda bulunduğu için bu akışlarda sınır etkileri önemli rol oynamaktadır. Duvar elektrik yükü ile yüklendiği zaman çözelti içerisinde bulunan iyonlar ile yüzey etkileşime girer. Yüzey zıt yüklü iyonları çeker ve aynı yüklü iyonları iter. Bunun sonucunda duvar yüzeyinde iyonlardan oluşan çift tabakalı bir katman oluşur. Buna elektriksel çift tabaka (EÇT) denir. Çözelti içerisindeki serbest iyonlar ile yüklü yüzey arasındaki etkileşim sonucunda iyonlar çözelti içinde yeniden dağılmış olur. EÇT iki tabakadan oluşur. Bunlar Stern ve dağınık (ing. diffuse) tabakalarıdır.Stern tabakada bulunan iyonlar yüzeyin uyguladığı elektrostatik kuvvetin etkisi ile hareketsiz durmaktadırlar. Stern tabaka Alman asıllı fizikçi Otto Stern tarafından bulunmuştur.
Dağınık tabakadaki iyonlar ise serbest halde bulunmaktadır. Elektro-osmotik akışa sebep olan bölge bu tabakadır.
Belirli bir potansiyel uygulanarak oluşturulan elektrik alan kuvveti ile çözelti içerisinde bulunan yüklü parçacıkların ayrışmasında elektriksel çift tabaka yardımcı rol oynar. Ölçeğin küçülmesi ile yüzeyin hacme oranı büyüdükçe elektriksel çift tabakanın etkisi de artar.

Dış bağlantılar
Mikro-Akışlarda Elektrokinetik Davranış
Elektro (müzik)

Elektro (veya elektro-funk), doğrudan Roland TR-808 davul makineleri ile funkun kullanımından etkilenen elektronik müzik ve erken hip hop türüdür.

Kaynakça
Dış bağlantılar
Electro Funk: What Did It All Mean?
Rap meets Techno, with a short history of Electro
Electro Music: La Musica Elettronica Italiana
Elektrokimyasal potansiyel dizisi

Belirli bir oksidasyon veya redüksiyon yarı-reaksiyonu için “redüksiyon potansiyeli” adıyla bilinen rakamsal bir değer mevcuttur. Sembolü E° olup standart termodinamik şartlar altında (tüm gazların 25 °C, 1 atm de ve tüm sulu çözeltilerin 1M konsantrasyonda olduğu) anlamına gelir ve reaksiyonun yazıldığı yönde gerçekleşme olasılığının büyüklüğünü gösterir. Birimi Volt dur.

Pozitif bir redüksiyon potansiyeli değeri, ürünlerin (reaksiyonun sağ tarafındaki çıktılar) oluşumunu desteklerken, negatif bir değer reaksiyona giren maddelerin oluşumundan yanadır. Diğer bir deyişle, redüksiyon potansiyeli ne kadar negatifse, reaksiyon gerçekleşmekten o kadar uzaktır.

Örneğin;

Li(s) → Li+ + e– ............Eº = 3.05 V (oksidasyon potansiyeli)

F2 + 2 e– → 2 F– ........Eº = 2.87 V (redüksiyon potansiyeli)

reaksiyonlarında, lityumun oksidasyonu ve florun redüksiyonu görülmektedir. Yazıldığı şekliyle her iki reaksiyon da pozitif E° değerine sahiptir ve yazıldıkları yönde gerçekleşmeleri beklenir. Aslında bu reaksiyonlar, bir oksidasyon (lityum) ve redüksiyon (flor) reaksiyonu için en yüksek potansiyel değerlerine sahiptirler.

E° değerleri aynı zamanda, bir redoks reaksiyonunda hangi atomun veya molekülün elektron alacağını tahmin etmek için de kullanılabilir. Örneğin, manganez ve çinkonun oksidasyon potansiyelleri pozitiftir, her iki atomun da elektronları kolayca uzaklaştırılabilir:

Zn(s) → Zn2+(aq) + 2 e–...........E° = 0.763 V

Mn(s) → Mn2+(aq) + 2 e–.........E° = 1.18 V

Redüksiyon potansiyelleri karşılaştırıldığında, manganezin elektronlarını uzaklaştırmaya çinkodan daha yatkın olduğu görülür. Kısacası, hem katı hem de iyon halinde manganez ve çinko içeren bir çözeltide, aşağıdaki yarı-reaksiyonlar oluşacaktır:

Zn2+(aq) + 2 e– → Zn(s)...........E° = - 0.763 V

Mn(s) → Mn2+(aq) + 2 e–.........E° = 1.18 V

Burada çinko redüklenmek istememesine rağmen, manganez reaksiyonunun yüksek potansiyeli, çinkoyu fazla elektronları absorbe etmesi için zorlayacaktır.

Zn2+(aq) + Mn(s) → Zn(s) + Mn2+(aq)........E° = 0.417

Bazı redüksiyon potansiyellerinin pozitif, diğerlerinin negatif olması, bu değerlerin nasıl ölçüldüğü sorusunu akla getirebilir. Redüksiyon potansiyellerinin ölçüldüğü bir “mutlak standart” yoktur. Bunun yerine, bilim dünyası, H+ iyonlarının hidrojen gazına redüksiyonuna ilişkin redüksiyon potansiyelinin 0.00 V olduğunu kabul etmiştir.

2H+ + 2e– → H2..........E° = 0.00 V

Bu sistem, tüm diğer redoks reaksiyonları bu değere karşı ölçüldüğü için referans elektrodu veya standart hidrojen elektrodu olarak bilinir. Daha kuvvetli oksitleyici reaktifler (pozitif redüksiyon potansiyeline sahip olanlar) hidrojeni oksitlenmeye zorlarken, daha zayıf olanlar (negatif redüksiyon potansiyeline sahip olanlar) H+ tarafından oksitlenirler. Ancak, bu değerlerin standart şartlar için geçerli olduğu unutulmamalıdır.....[7]

....
Elektroensefalografi

Elektroensefalografi (EEG) veya beyin çizgesi yöntemi, beyin dalgaları aktivitesinin elektriksel yöntemle izlenmesini ölçen yöntemdir. Hastaya elektrik akımı verilmediğinden ağrı ya da acı hissedilmez.

Elektroensefalografla elde edilen kayda elektroensefalogram (EEG) denir. Elektroensefalografi ya da halk arasında yaygın deyimle "beyin elektrosu çekme" diye adlandırılan bu teknik, 1929'da Alman ruh hekimi Hans Berger tarafından geliştirilmiştir.

EEG'de çekim küçük elektrotların saçlı deriye yerleştirilmesiyle yani "pasta" denilen iletken bir madde aracılığı ile yapıştırılmasıyla olur. Bu elektrotların ikisi arasındaki elektriksel potansiyel değişiklikleri bilgisayara kayıt edilir ve sonuç uzman tarafından yorumlanarak, hastaya gerekli bilgi verilir. Elde edilen kaydın incelenmesinde, normale oranla sapmalar bulunmasına dayanılarak, beynin birçok çalışma bozukluğu (sara vb.) teşhis edilebilir.

İnsanın sinir sistemi, yaklaşık 10 milyar sinir hücresi içerir. Bunların çoğu beyinde, geri kalanı omurgada ve bedenin öbür kesimlerinde, ilgili sinirlerde yer alır. Her beyin hücresi 5.000-50.000 sinir hücresiyle bağlantılıdır. Sinir akıları sinir lifleri boyunca taşınır ve beyinde elektrik dalgalarına yol açar. Bu elektrik dalgaları kafa derisinde ölçülebilir.

Klinik olarak nöbeti olan her hastada EEG anormalliği gösterilemeyebileceği gibi nöbet veya epilepsisi olmayan kişilerde de EEG anormalliği görülebilir. Nöbeti veya epilepsisi olan hastalarda nöbetler arasında EEG'lerde ortalama %70 oranında anormallik gösterilebilir.

Yetişkinlerde çekime gelmeden önce saçın bir gün önceden temizlenmesi gereklidir. Uyku EEG'si çekimi için, hasta kişinin 24 saat uykusuz kalması gerekebilir. Çocuklarda çekim genellikle uykuda yapılmaktadır. Bunun için çekim öncesi ilaç verilebilir ve çekimin kolay olması için, çocuğun geç yatırılıp erken kaldırılması önerilir.

Karşılaştırma Tablosu
Çeşitleri
Kısa Süreli EEG-Video Monitorizasyon (KS-EEG-VM)
Uzun Süreli EEG-Video Monitorizasyon (US-EEG-VM)
Uyarılmış Potansiyeller (Evok Potansiyeller, VEP, ERG, BAEP, SEP)
Vizüel Evok Potansiyel (VEP)
Elektroretinogram (ERG)
Beyin Sapı İşitsel Uyarılma Potansiyeli (BAEP)
Somatosensori Evok Potansiyeller (SEP)

Dış bağlantılar
Hacettepe.com.tr
Elektroensefalografi (EEG) Hakkında Makale (Prof. Dr. Safiye Bilgin)
Elektroensefalografi (EEG) Hakkında Videolu Anlatım (Prof. Dr. Safiye Bilgin)

Ayrıca bakınız
Değişik şuur halleri

Kaynakça
Elektrokoter

Elektrokoter ameliyatlarda dokuyu yakarak kesme ve birleştirme işlemi yapan bir cihazdır. Monopolar ve bipolar olmak üzere iki çeşittir. Monopolar uç sadece tek yönlü kesim işlemi gerçekleştirir. Bipolar ise bıçağın 2 yüzüyle keserken aynı zamanda kesilen dokunun içindeki kılcal damarları yakarak birleştirir ve kanama olmaz.

Çalışma prensibi
Elektrokoter, yüksek frekanslı (örneğin RF) akım üretir ve bu akımı bir elektrod ucuna iletir. Elektrod ucu ve doku arasındaki temas ya da yakınlık sayesinde, metal uç ısınır ve bu ısı doğrudan dokuya iletilir. Doku, belirli sıcaklıklarda (örneğin 60 °C üzeri) hücresel yapısı yıkılır, su buharlaşır ve protein koagülasyonu meydana gelir. Kullanılan akım şekli (sürekli dalga, kesikli, yüksek voltaj atımları vb.) ve güç seviyesi, dokuda oluşan etkiyi belirler.
Kullanım alanları
Elektrokoter, Genel cerrahi, Nöroşirürji, Kulak burun boğaz(KBB), Dermatoloji (cilt lezyonlarının çıkarılması), Plastik cerrahi, Jinekoloji, Proktoloji, Minimal erişimli cerrahi (laparoskopik cerrahi) ve Mikrocerrahi (özellikle bipolar mod tercih edilir) uygulamalarında kullanılmaktadır.
Avantajları
Küçük damarları yakarak kanamayı durdurur, cerrahi görüş alanını iyileştirir. Bir kesme işlemi bıçakla yapılan kesime kıyasla daha hızlı olabilir. Örneğin, sistematik incelemeler elektrokoterle yapılan insizyonların süre avantajı olduğunu göstermiştir. Meta analizlerde keskin insizyonlara göre elektrokoterle yapılan kesimlerde kan kaybı daha düşük bulunmuştur. Bazı çalışmalar elektrokoter insizyonlarında postoperatif ağrının daha düşük olabileceğini göstermiştir. Uç yüksek ısıya çıkarak sterilize olur, kontaminasyon riski düşebilir.

Dezavantajları ve riskleri
Isı yayılımı nedeniyle çevre dokular zarar görebilir.
Topraklama pedi temas alanında ciddi yanıklar oluşabilir.
Özellikle yanıcı gaz (oksijen, anestetik gazlar) veya alkol bazlı sıvılar varsa kıvılcımlarla yangın çıkabilir.
Kalp pili, defibrilatör gibi implante cihazlarla etkileşim riski vardır. Doku buharlaşması ile ortaya çıkan duman, ameliyathane personelinin solunum sistemine zarar verebilir. Yeni uç kaplamaları ve “feedback” teknolojileri bu riski azaltmayı amaçlar.

Kaynakça
Elektroerozyon

Elektroerozyon (İngilizce electrical discharge machining (EDM)), iş parçasına istenilen şekli vermek için elektrik boşalmasından faydalanılan üretim yöntemi. Elektrik iletkeni malzemelere uygulananır. Metal aşındırma işlemi takım görevini yapan bir elektrot ile iş parçası arasında meydana gelen kıvılcımların yardımıyla gerçekleştirilir. Kıvılcımlar, ergime ve buharlaşma yoluyla çok küçük malzeme parçacıkları kaldırarak parça yüzeyini erozyona tabi tutar ve parça üzerinde ufak çukurlar oluşturur. EDM sırasında elektrot ile iş parçası arasındaki mesafe 0,0125 mm ile 0,05 mm arasındadır. Bu mesafe takım ve iş parçası arasında elektrik arkı oluşması için yeterlidir. Yer yer sıcaklığın 8000oC - 12000oC aralığına çıktığı proseste soğutma ve ark aralığını tıkayan aşındırılmış parçaların uzaklaştırılmasında dielektrik sıvı kullanılır. Sirkülasyon hızına bağlı olan dielektrik sıvının performansı, sirkülasyon pompası kullanımı veya benzeri metotlarla arttırılabilir. Bu metotların hassasiyeti 5-100 mikron arasında değişmektedir.

Çoğunlukla, bakır elektrot olan takım katot (-), çelik iş parçası ise anottur (+). Fakat çelik elektrotlar, alüminyum elektrotlar, çelik işlemede kullanılan tungsten - bakır elektrotlar ile kaba işlem için kullanılan grafit elektrotlar bu genellemenin dışındadır. Bu elektrotlar (+) yüklü, ters kutuplu takımlar olarak kullanılabilir.

Çeşitleri
Tel erozyon
Takım olarak iş parçasının şeklinden bağımsız olarak pirinç, gümüş, hardmetal ya da bakır tel elektrot kullanılır. Bir bobine sarılan tel, işlem boyunca aşındıkça ileri sürülür. İmalatta takım olarak tel kullanılınımı takım değiştirmeden farklı iş parçalarının işlenmesine olanak sağlar. Molibden, tungsten karbür gibi sert malzemeleri kesmekte, kalıp üretimi ve tadilatında, kaynak kesitlerinin incelenmesi veya mekanik testler için numune hazırlanmasında kullanılmaktadır.

Dalma erozyon
Takım dielektrik sıvı içerisinde bekleyen iş parçasından malzeme aşındırmak üzere sıvıya daldırılır. Aşındıkça numerik kontrolü takımı ileri sürer. Tel erozyona göre farkı, parçanın yüzeyinden bir ark süresince olabildiğince çok malzemenin aşındırılmasının hedeflenmesidir.

Kaynakça