Behruz Samedov

Behruz Samedov ( ; ) Azerbaycanlı siyaset bilimci, araştırmacı, barış aktivisti ve siyasi mahkûmdur. OC Media ve Bakü Araştırma Enstitüsü'nde düzenli yazar olarak çalışmaktadır. Azerbaycan hükûmeti ve Dağlık Karabağ sorununda barışçıl tutumu hakkında eleştirel yazılarıyla tanınır.

Ağustos 2024'te Azerbaycan Devlet Güvenlik Hizmeti (DGH) tarafından gözaltına alındı ve Ceza Kanunu'nun 274. maddesi (vatana ihanet) uyarınca tutuklandı. 2019'dan beri Çek Cumhuriyeti Karlova Üniversitesi Prag Siyaset Bilimi Enstitüsü'nün siyaset bilimi bölümünde doktora öğrencisidir.

2021–2022 yıllarında Prag Uluslararası İlişkiler Enstitüsü'nde staj yaptı ve 2023 yılında Friedrich Schiller Üniversitesi Jena'da araştırmacı olarak çalıştı.

Samedov, muhalif mitinglere ve sivil toplum örgütlerinin protesto gösterilerine defalarca katıldı. 9 Eylül 2020'de siyasi tutuklu Tevfik Yakuplu'nun serbest bırakılmasını talep eden protestolar sırasında polis tarafından gözaltına alındı.

Araştırmacılığı
Behruz Samedov 2016 yılından bu yana araştırmacı olarak bilinmektedir. Samedov, yazılarında Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in 20 yıldan fazla süren iktidarını eleştirerek, onun yönetimini otoriter olarak niteledi. Makale ve çevirileri OC Media, Eurasianet, openDemocracy bağımsız haber platformları, Bakü Araştırma Enstitüsü ve Uluslararası Siyasi Araştırmalar Enstitüsü ve ayrıca International Journal of Politics, New Eastern Europe ve Caucasus Edition dergilerinde yayınlanmıştır. Samedov, Radio Liberty, BBC News, Rusya'da Nastoyashcheye vremya ve Dozhd ile Çek Cumhuriyeti'nde ČT24'te düzenli olarak siyasi yorumcu olarak yer aldı.

Bahruz Samedov, 2020 yılında İkinci Dağlık Karabağ Savaşı sırasında, savaş sonrası dönemde, Azerbaycan-Ermenistan sınır krizi sırasında ve 2023'te Dağlık Karabağ'da Azerbaycan'ın gerçekleştirdiği taarruz sırasında gerçekleşen askeri operasyonlara karşı çıktı. Samedov, Dağlık Karabağ sorununun çözümünün barış olduğunu düşündüğünü belirterek, askeri operasyonlar sırasında işlenen savaş suçlarını eleştirdi. Samedov'un savaş ve barış hakkındaki makaleleri hükûmet yanlısı medya tarafından defalarca "hedef alındı" ve Samedov'a "hain" ve "Ermeni yanlısı" denilerek hakaret edildi.

Samedov, Nisan 2021'de Eurasianet bağımsız haber platformunda yayınlanan Azerbaycan otoriterliği ve Bakü'nün Askerî Ganimetler Parkı başlıklı yazısında, şehit Ermeni askerlerinin miğferlerinin Askerî Ganimetler Parkı'nda sergilenmesini insanlık dışı olarak nitelendirmiş, Azerbaycan yetkililerinin Ermenileri onlarca yıldır düşman olarak göstermesini eleştirmişti. Ayrıca, hükûmet yanlısı haber siteleri tarafından "hain" ve "Ermeni yanlısı" olarak çerçevelendi çünkü 2023 yılında OC Media'da yayınlanan Azerbaycan'ın milliyetçi militarizme karşı bir alternatife ihtiyacı var başlıklı makalesinde "Ermeniler Azerbaycan'da faşizme karşı yakın bir tavır alıyor" yazmıştı.

Samedov, 2023 yılının Nisan ayında OC Media'ya verdiği röportajda Laçin koridorunda yaşananları "kuşatma" olarak nitelendirmiş ve bunun temel amacının Dağlık Karabağ'ı Ermenilerden temizlemek olduğunu belirtmişti. Bahruz Samedov, post-yapısalcı ve psikanalitik teorilere dayalı olarak Azerbaycan'da hegemonya ve siyasal söylemler, kimlik, siyasal istikrar ve popülizm konularını araştıran bir araştırmacıdır.

Hapsedilmesi
Bahruz Samedov Ağustos 2024'te tutuklandı. 21 Ağustos'ta arkadaşları sosyal medyada Bahruz Samedov'dan 6 saatten fazla bir süredir haber alamadıklarını bildirdiler. Arkadaşı Ayhan Zayıdzade, Samedov'un saat 16:25 (UTC+04:00) civarında kendisine Telegram üzerinden tutuklanacağına dair bir mesaj gönderdiğini söyledi. Bu mesajdan sonra kendisinden hiçbir haber alınamadı. Büyükannesi Zibeyde Osmanova'nın ifadesine göre Samedov, 21 Ağustos günü saat 16:00 civarında bir arkadaşıyla buluşmak üzere evden ayrıldı. Yaklaşık yarım saat sonra 5-6 kişi evlerine gelerek kendilerini Devlet Güvenlik Hizmeti (DGH) çalışanları olarak tanıttılar ve Samedov'un yasadışı uyuşturucu ticareti yaptığına dair bir şikayet olduğunu söylediler. Daha sonra Vefa adlı bir kamu avukatı Osmanova'yı arayarak Samedov'un Ermenilerle yaptığı yazışmalar ve "Ermenilerin emriyle" yazdığı yazılar nedeniyle "vatana ihanet" ile suçlandığını söyledi. Bahruz Samedov, 23 Ağustos'ta Ceza Kanunu'nun 274. maddesi (vatana ihanet) ile suçlandı ve Sabail Bölge Mahkemesi'nin kararıyla 4 aylık önleyici tedbir kararı verildi. Suçlamaları reddeden Bahruz Samedov, SSS'de psikolojik ve fiziksel şiddete maruz kaldığını belirtti. Şu anda SSS'nin gözaltı merkezinde tutuluyor.

Bahruz Samedov'un tutuklanması çok sayıda yerel ve uluslararası kuruluş tarafından sert bir dille eleştirildi. Çek Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı, tutuklanmasından endişe duyduğunu ve durumu yakından izlediğini belirtti. Avrupa Birliği (AB) Dışişleri Sözcüsü Peter Stano, Brüksel'in Bahruz Samedov davasını "endişeyle" izlediğini belirterek, onun "Güney Kafkasya'da barışı savunan genç bir bilim insanı" ve Prag'daki Karlova Üniversitesi'nde doktora öğrencisi olduğunu söyledi. Ayrıca gazetecilerin ve toplum aktivistlerinin tutuklanma dalgasının ardından hükûmeti eleştirdiği için tutuklanan tanınmış bir bilim insanının haklarına saygı gösterilmesi çağrısında bulundu. Freedom House, yaptığı çağrıda Azerbaycan hükûmetinden siyaset bilimci Bahruz Samedov'un cezai kovuşturulmasının durdurulmasını talep etti ve kendisinin ve hükûmeti eleştiren diğer kişilerin serbest bırakılmasını istedi. Ayrıca Samedov'un eğitim gördüğü Karlova Üniversitesi yönetimi de onun tutuklanmasından endişe duyduğunu ve süreci izlediğini ifade etti.

Bağımsız Azerbaycanlı tarihçi Altay Göyüşov, Samedov'un tutuklanmasının Azerbaycan ve Ermenistan arasındaki "çatışma döneminde barış ve iyi komşuluk ilişkilerinin taraftarlarına" yönelik daha geniş bir baskı dalgasının parçası olduğunu belirtti.

Kaynakça
Dış bağlantılar