kaan39/turkish-wikipedia-dataset-clean huggingface dataset:
1830 Amerika Birleşik Devletleri nüfus sayımı

1830 Amerika Birleşik Devletleri nüfus sayımı, Amerika Birleşik Devletleri'de yapılan beşinci nüfus sayımıdır. 1 Haziran 1830'da tamamlanmıştır. 24 eyaletin nüfusu 12.866.020 olarak tespit edilmiştir. Bunların 2.009.043'ü köledir.

Sayımda sorulan sorular
1830 nüfus sayımında şu sorula sorulmuştur:

Aile reisinin adı
Adres
Özgür beyaz erkek ve kadın sayısı
yaşı 20'ye kadar olanlar
yaşı 20 ile 100 arasında olanlar
100 yaş ve üstü
köle sayısı ve özgür zenci sayısı
sağır ve dilsizlerin sayısı
14 yaş altı
14 - 24 yaş arası
25 yaş ve üstü
gözleri görmeyenlerin sayısı
göçmen olmayan yabancıların sayısı

Veri uygunluğu
1830 Nüfus sayımı ile ilgili herhangi bir mikro veri bulunmamaktadır. Fakat küçük bölgeler için veriler, harita uyumlu dosyalar National Historical Geographic Information System sitesinden indirilebilir.

Konuyla ilgili yayınlar
Historic US Census data

Dış bağlantılar
ABD Nüfus Sayımı verileri
1824 Meksika Anayasası

1824 Meksika Birleşik Devletleri Federal Anayasası ( ) veya kısa kullanımıyla 1824 Meksika Anayasası, Meksika İmparatorluğu'nun yıkılışı sonrasında oluşturulan Meksika anayasası. Pratikte, imparatorluk yıkıldıktan sonra Birinci Meksika Cumhuriyeti kurulmuş olsa da resmî ve yasal kuruluşu 4 Ekim 1824'te uygulamaya konan anayasayla gerçekleşmiştir. 5 Şubat 1857'de uygulamaya konan yeni anayasayla birlikte yürürlükten kaldırılmıştır.

Kaynakça
Dış bağlantılar
Anayasanın tam metni
1820 Amerika Birleşik Devletleri başkanlık seçimleri

1820 Amerika Birleşik Devletleri başkanlık seçimleri dokuzuncu dört yılda bir yapılan başkanlık seçimiydi. 1 Kasım Çarşamba gününden 6 Aralık 1820 Çarşamba gününe kadar yapıldı. İyi Hisler Çağı'nın zirvesinde gerçekleşen seçim, Demokratik-Cumhuriyetçi Başkan James Monroe'nun büyük bir rakibi olmadan yeniden seçilmesiyle sonuçlandı. Bu, bir başkan adayının etkili bir şekilde rakipsiz yarıştığı üçüncü ve son Amerika Birleşik Devletleri başkanlık seçimiydi. Aynı zamanda devrimci nesilden bir başkanın son seçimiydi.

Adaylıklar
Demokratik-Cumhuriyetçi Parti adaylığı
Genel seçim
Kampanya
Monroe ve Tompkins'e ciddi bir muhalefet olmadığı için fiilen hiçbir kampanya olmadı.

Sonuçlar
Federalistler, hiçbir seçim adayı olmamasına rağmen küçük bir halk oyu aldı. Federalist seçmen listesinin galip geldiği Massachusetts'te bile, seçmenler tüm oylarını Monroe'ya verdiler. Bu, Connecticut ve Delaware'de Demokratik Cumhuriyetçiler'in kazandığı ilk seçimdi.

Kaynakça
Dış bağlantılar
Presidential Elections of 1816 and 1820: A Resource Guide from the Library of Congress
A New Nation Votes: American Election Returns, 1787-1825
Election of 1820 in Counting the Votes
1824 Amerika Birleşik Devletleri başkanlık seçimleri

1824 Birleşik Devletler başkanlık seçimi, onuncu dört yılda bir yapılan başkanlık seçimiydi. 26 Ekim Salı ile 1 Aralık 1824 Çarşamba tarihleri arasında yapılmıştır. Andrew Jackson, John Quincy Adams, Henry Clay ve William Crawford, başkanlık için adaylardı. Hiçbir aday Seçiciler kurulu çoğunluğunu kazanamadığı için seçimin sonucu belirsizdi. Başkan yardımcılığı seçiminde ise John C. Calhoun, açık ara bir farkla çoğunluğu elde ederek başkan yardımcısı seçildi. Başkan adaylarından hiçbiri Seçiciler kurulu çoğunluğunu elde edemediği için, ABD Temsilciler Meclisi, ABD Anayasasında yer alan On ikinci Değişiklik hükümleri uyarınca, koşullu bir seçim yaptı. Bu seçim sonucunda ise 9 Şubat 1825'te John Quincy Adams başkan seçildi.

Demokratik-Cumhuriyetçi Parti arka arkaya altı başkanlık seçimini kazandı ve 1824'te tek ulusal siyasi parti oldu. Bununla birlikte seçim yaklaştıkça birden fazla adayın varlığı, parti'nin parçalandığını ve İyi Hissetme Çağı'nın sona erdiğini gösteren bir işaretti.

Bu seçim aynı zamanda ABD tarihinde Seçiciler kurulunun çoğunluğunu elde edemeyip ABD Temsilciler meclisi tarafından başkanın belirlendiği ikinci seçimdir. Diğer seçim ise 1800 yılı seçimleridir.

Adaylık Süreci
Demokratik-Cumhuriyetçilerin Başkanı James Monroe, 1820 seçimlerinde parti içi muhalefet olmadan aday olabilmişti. Sadece İki dönem için seçilen önceki başkanlar gibi, Monroe'da üçüncü bir dönem için yeniden aday gösterilmeyi reddetti.



Kongre grubu, Crawford'u başkanlığa ve Albert Gallatin'i de başkan yardımcılığına aday gösterdi, ancak toplantıya parti içi katılım az oldu ve bunun demokratik olmadığını savunan kesim tarafından eleştirilere maruz kaldı. Gallatin adaylık istememişti ve kısa süre sonra Crawford'un isteği üzerine çekildi. Yerine Kuzey Carolina Senatörü Nathaniel Macon getirildi.

Başkanlık için adaylıklar
Seçimden önce çekilen adaylar
Seçime katılan adaylar
Dört adayın tamamı en az bir eyalet yasama organı tarafından aday gösterildi. Andrew Jackson, Tennessee eyalet yasama organı tarafından başkanlık makamına aday gösterildi. Jackson başkanı adayı olmayı düşünmüyordu bunun yerine Nashville'deki mülkünde istirahate çekilmek istiyordu ama böyle bir teklifi reddedecek biri değildi.

Seçim sonuçları
1825 koşullu seçim
|}

Seçim sonrası
Adams'ın zaferi, hem halkın hem de seçiciler kurulu oyların'ın çoğunluğunu kazanan ve Meclisin kendisini seçmesini bekleyen Jackson'ı şok etti.

Kaynakça
Dış bağlantılar
Presidential Election of 1824: A Resource Guide from the Library of Congress
Election of 1824 in Counting the Votes
1832 Amerika Birleşik Devletleri başkanlık seçimleri

1832 Birleşik Devletler başkanlık seçimi, on ikinci dört yılda bir yapılan başkanlık seçimiydi. 2 Kasım ile 5 Aralık 1832 arasında yapılmıştır. Demokrat Parti adayı görevdeki başkan Andrew Jackson, Ulusal Cumhuriyetçi Parti adayı Henry Clay'a karşı zafer elde etmiştir.

Seçim, başkanlık aday belirleme kongreleri'nin ilk kez kullanıldığını gördü ve Demokratlar, Ulusal Cumhuriyetçiler ve Anti-Masonik Parti, adaylarını seçmek için kongreleri kullandı. Jackson, hiçbir itiraz olmaksızın yeniden partinin başkan adayı oldu, başkan yardımcılığına ise 1832 Demokratik parti Ulusal Kongresi, John C. Calhoun'un yerine Martin Van Buren'ı getirdi. Ulusal Cumhuriyetçi parti Kongresi ise Eski başkan, John Quincy Adams döneminde Dışişleri bakanlığı görevini üstlenmiş Henry Clay'ı başkan adayı gösterdi. ABD'nin ilk büyük üçüncü taraflarından biri olan Anti-Masonik Parti, eski Başsavcı William Wirt'i aday gösterdi.

Adaylıklar
Demokratik Parti
Başkan Jackson ve Başkan Yardımcısı Calhoun'un birçok nedenden ötürü gergin bir ilişkisi vardı; en önemlisi, Etkisiz Bırakma Krizi ve Calhoun'un karısı Floride'nin Eaton meselesine katılımı hakkındaki görüş farklılıklarıydı. Sonuç olarak, Dışişleri Bakanı Martin Van Buren ve Savaş Bakanı John H. Eaton, Nisan 1831'de görevden istifa etti ve Jackson, biri hariç diğer tüm kabine görevlilerinin istifasını istedi.



Ulusal Cumhuriyetçi Parti
Henry Clay partisi'nin kongresinde 167 delege oyuyla başkanlığa aday gösterilmiştir, tek çekimser oy ise Kuzey Carolina eyaletinden Frederick H. Shuman'dan gelmiştir. Shuman, Clay'ın seçimi kazanamacığına inandığı için 1836 seçimlerine kadar beklemesi gerektiğini savunmuştur.

Başkan yardımcılığına ise John Sergeant 64 delege oyuyla aday gösterilmiştir.



Anti-Masonik Parti
Wirt, Rush'a karşı 108 oy elde ederek başkanlığa aday gösterildi. Amos Ellmaker ise John C. Spencer'a (kongre başkanı) karşı 108 oyla başkan yardımcılığına aday gösterildi.



Seçim sonuçları
Eyalete göre 1832 başkanlık seçim sonuçları aşağıdaki haritada gösterilmektedir.



Notlar
Kaynakça
1820'lerde sosyoloji

Sosyoloji ile ilgili aşağıdaki olaylar 1820'lerde meydana geldi.

1820
Olaylar

Thomas Malthus'un Ekonomi Politiğin İlkeleri adlı kitabı yayınlandı.

Doğumlar

27 Nisan: Herbert Spencer
28 Kasım: Friedrich Engels

Olaylar

Georg Wilhelm Friedrich Hegel'in Sosyal Sınıflar adlı kitabı yayınlandı.

1822
Olaylar

Auguste Comte'un Toplumun yeniden örgütlenmesi için gerekli bilimsel çalışma planı
GWF Hegel'in Hukuk Felsefesinin Prensipleri

1824
Olaylar

Henri de Saint-Simon'un Catéchisme des industriels kitabı yayınlandı.

1826
Olaylar

Auguste Comte'un Sanayi Medeniyetinin Krizi

Kaynakça
1830'larda sosyoloji

Sosyoloji ile ilgili aşağıdaki olaylar 1830'larda meydana gelmiştir.

1831
Olaylar

Lambert Adolphe Jacques Quetelet'in Suç İşleme Eğilimi adlı kitabı yayınlandı.

1834
Olaylar

Harriet Martineau'nun Illustrations of Taxation adlı kitabı yayınlandı.

Ölümler

23 Aralık: Thomas Malthus (13 Şubat 1766 doğumlu)

1835
Olaylar

Lambert Adolphe Jacques Quételet'nin İnsan ve İnsan İmkanlarının Gelişimi Üzerine, Sosyal Fizik Üzerine Bir Deneme
Alexis de Tocqueville'in Amerika'da Demokrasi kitabı yayınlandı.

1837
Olaylar

Harriet Martineau'nun Amerika'da Toplum'u

1838
Olaylar

Harriet Martineau'nun How to Observe Morals and Manners

Kaynakça
1832 Londra Konferansı

1832 Londra Konferansı ya da Londra Protokolü, Yunanistan'da istikrarlı bir hükûmet kurmak için toplanan uluslararası bir konferanstı. Üç Büyük Güç (Büyük Britanya, Fransa ve Rusya) arasındaki müzakereler, bir Bavyera Prensi Otto altında Yunanistan Krallığı'nın kurulmasıyla sonuçlandı ve kararlar o yıl Konstantinopolis Antlaşması'nda onaylandı. Anlaşma, daha önce Sırbistan Prensliği'nin hükümdarlığı olan Balkanlar'daki başka bir toprak değişikliğini tanıyan Akkerman Antlaşması'nı takip etti.

Geçmiş
Yunanistan, Osmanlı İmparatorluğu'ndan bağımsızlığını Rum İsyanında Britanya, Fransa ve Rusya'nın yardımıyla kazanmıştı. 3 Şubat 1830 tarihli Londra Protokolü'nde, üç güç kurulacak devletin sınırlarını belirlemişti ancak Yunanistan valisi Yannis Kapodistrias 1831'de Mora'daki Anabolu şehrinde suikasta uğradığında Yunan yarımadası kargaşaya sürüklendi. Büyük Güçler, savaşın resmi olarak sona ermesini ve Yunanistan'da tanınmış bir hükûmeti istedi.

Londra Konferansı
Mayıs 1832'de Birleşik Krallık Dışişleri Bakanı Henry John Temple, Fransız ve Rus diplomatlarla bir araya geldi ve Yunanlara danışmadan Yunanistan'ın bir monarşi olması gerektiğine karar verdi. Kongre Bavyera Prensi Otto'ya tahtı teklif etti. Ayrıca hükümdarlığı Otto'nun torunlarına veya herhangi bir sorunu olmaması durumunda küçük kardeşlerine geçirecek olan veraset çizgisini de oluşturdular. Ayrıca hiçbir durumda Yunanistan ve Bavyera hükümdarlığının birleştirilmemesine karar verildi. Monarşinin ortak garantörleri olarak Büyük Güçler, Yunan İsyanı'nın sona ermesini sağlamak için Osmanlı başkenti Konstantinopolis'teki büyükelçilerine de yetki verdi.

21 Temmuz 1832'de İngiliz büyükelçisi Stratford Canning ve diğer temsilciler, Arta-Volos hattı boyunca yeni Yunanistan Krallığı'nın sınırlarını belirleyen Konstantinopolis Antlaşması'nı imzaladılar.



Kaynakça
1835

Olaylar
Trablus Seferi gerçekleşti.
Halley kuyruklu yıldızı, Dünya'nın yakınından geçti. (önceki: 1758, sonraki: 1910)
Güney Afrika'da Hollanda asıllı çiftçiler İngilizlerin köleleri serbest bırakması sonucu Orange ve Vaal nehirlerini geçerek Transvaal Cumhuriyeti ve Özgür Orange Devleti'ni kurdular.
Avustralya'da Melbourne şehri kuruldu.
İlk biçerdöver, ABD'de Hiram Moore tarafından icat edildi.

Doğumlar
29 Kasım - İmparatoriçe Cixi, Çin Qing Hanedanlığı üyesi (ö. 1908)
tarihi bilinmeyen
Abdürrezzak Abdi Efendi, Osmanlı Devleti tuluat sahnesinin önemli temsilcisi (ö. 1914)
Mirza Habib, İranlı yazar ve tarihçi (ö. 1891)

Ölümler
2 Mart - II. Franz, son Kutsal Roma İmparatoru ve Avusturya İmparatoru (d. 1768)
1837

Olaylar
3 Mart – ABD Teksas'ın bağımsızlığını tanıdı.
Michigan 26. eyalet olarak ABD birliğine katıldı.
IV. William'ın ölümü üzerine Victoria, Birleşik Krallık tahtının başına geçti.
Kanada'da Yukarı Kanada Ayaklanması gerçekleşti.

Doğumlar
Ocak
17 Ocak - Vasili Vasilyeviç Radlof
19 Ocak - William Williams Keen

Şubat
Mart
18 Mart - Grover Cleveland

Nisan
17 Nisan - John Pierpont Morgan

Mayıs
27 Mayıs - Wild Bill Hickok

Haziran
7 Haziran - Alois Hitler
22 Haziran - Paul Morphy

Temmuz
4 Temmuz - Carolus-Duran

Ağustos
25 Ağustos - Bret Harte

Eylül
14 Eylül - Nikolay Vasilyeviç Bugayev

Ekim
28 Ekim - Tokugawa Yoşinobu

Kasım
23 Kasım - Johannes Diderik van der Waals
26 Kasım - John Alexander Reina Newlands

Aralık
24 Aralık - Elisabeth
25 Aralık - Cosima Wagner

Doğum günü ve ayı bilinmeyenler
Dikran Çuhacıyan
Feride Hanım
Hagop Balyan
J. Cleaveland Cady
Mübarek el-Sabah

Ölümler
19 Şubat - Georg Büchner, Alman oyun yazarı (d. 17 Ekim 1813)
Mayıs - Tsultrim Gyatso, 10. Dalay Lama (d. 1816)
6 Haziran - Diego Portales, Şili'yi diktatörlükle yöneten siyaset adamı (d. 1793).
20 Haziran – IV. William, Birleşik Krallık kralı.
? - Ōshio Chūsai, Neokonfüçyüsçü filozof (d. 1794)
1838

Olaylar
6 Ocak - Samuel Morse kendi geliştirdiği Mors alfabesini ilan etti.
28 Haziran - Büyük Britanya ve İrlanda Kraliçesi Victoria, Westminster Abbey'de yapılan törenle taç giydi.
16 Ağustos - Osmanlı İmparatorluğu ile Birleşik Krallık arasında Baltalimanı Ticaret Sözleşmesi imzalandı.
16 Aralık – Güney Afrika'da Boer'ler Zuluları yenilgiye uğrattılar.
On dört bin çeroki Kızılderilisi Georgia'daki evlerinden batıya kızılderili bölgesine sürüldüler. Bu olaya Gözyaşı Yolu denir.

Doğumlar
25 Ekim - Georges Bizet, Fransız besteci (ö. 1875)
29 Kasım - Giovanni Losi, İtalyan Katolik rahip, İncil bilgini veyazar (ö. 1882)
7 Aralık - Mathias Villiers de l'Isle-Adam, Fransız yazar.

Doğduğu gün ve ay bilinmeyenler:
José Ruiz y Blasco, İspanyol ressam (ö. 1913)
Ali Suavi, Osmanlı düşünürü ve yazarı. (ö.1878)

Ölümler
Kaynakça
1839

Olaylar
2 Ocak - Fotoğrafın mucitlerinden biri olan Fransız fotoğrafçı Louis Daguerre ayın ilk fotoğrafını çekti.
3 Kasım - Çin ile Birleşik Krallık arasında Afyon Savaşı başladı.
3 Kasım - Gülhane Hattı Hümayunu ilan edildi; Tanzimat Devri başladı.

Doğumlar
9 Ocak - Paul Cézanne, Fransız ressam (ö. 1906)
11 Şubat - J. Willard Gibbs, Amerikalı bilim insanı (ö. 1903)
1 Kasım - Gazi Ahmet Muhtar Paşa - Osmanlı sadrazamı (ö. 21 Mart 1919)

Ölümler
2 Temmuz - II. Mahmud, 30.Osmanlı Padişahı
1840

1840 (MDCCCXL) çarşamba günü başlayan bir artık yıldır.

Olaylar
Termokimya biliminin temeli Hess yasası açıklandı
7 Şubat - Hacı Karandıqo Berzeg komutasında Karadeniz Kıyı Hattına yönelik operasyonlar başladı

Doğumlar
Ocak
Şubat
Mart
Nisan
Mayıs
7 Mayıs - Pyotr Ilyich Tschaikovsky, Rus besteci (ö. 1893)
13 Mayıs - Alphonse Daudet, Fransız yazar (ö. 1897)
Haziran
Temmuz
Ağustos
Eylül
7 Eylül - Kral Sisowath, Kamboçya Kralı (ö. 1927)
21 Eylül - V. Murat, 33. Osmanlı padişahı (ö. 1904)
30 Eylül - Jehan Georges Vibert, Fransız ressam (ö. 1902)
Ekim
Kasım
12 Kasım - Auguste Rodin, Fransız heykeltıraş [en çok bilinen eseri Düşünen Adam'dır.] (ö. 1917)
14 Kasım - Claude Monet, Fransız empresyonist ressam (ö. 1926)
Aralık
21 Aralık - Namık Kemal, vatan şairi (ö. 1888)
Tarihi bilinmeyenler:
Sırpuhi Düsap, Ermeni yazar (ö. 1901)

Ölümler
7 Haziran – Prusya kralı III. Friedrich Wilhelm öldü. Yerine IV. Friedrich Wilhelm (1795-1861) geçti.

Kaynakça
1841

Olaylar
Charles Dickens'in Antikacı Dükkanı isimli romanının kitap olarak basılması.
4 Mart – William Henry Harrison (1773-1841) ABD'nin 9. başkanı oldu
John Tyler (1790-1862) ABD'nin 10. başkanı oldu.
20 Nisan - İlk dedektif öyküsü Morgue Sokağı Cinayetleri yayımlandı. Edgar Allan Poe'nun eserinde Paris'li Bay C. Auguste Dupin'in seri cinayetleri ortaya çıkarmadaki çözümleyici zekası betimleniyordu.
Yeni Zelanda Britanyalı kolonisi oldu.
Afyon Savaşı'nda Birleşik Krallık Hong Kong'u eline geçirdi.

Doğumlar
Ocak
Şubat
Mart
Nisan
1 Nisan - Arabi Paşa (ö. 1911)
Mayıs
Haziran
26 Haziran - Paul Wallot, Alman mimar (ö. 1912)
Temmuz
Ağustos
Eylül
8 Eylül - Antonín Dvořák, Çek besteci (ö. 1904)
Ekim
Kasım
Aralık
Tarihi bilinmeyenler
Ali Rıza Efendi, Atatürk'ün babası (ö. 1888)
Şeker Ahmet Paşa, Osmanlı ressam

Ölümler
Konstantinos Nikolopoulos - Yunan besteci, arkeolojist, filolojist (d. 1768)
1842

Olaylar
Abdaliye Devleti'nin Afgan Devleti emiri Dost Muhammed Han tarafından ortadan kaldırılması.
Ses dalgalarındaki Doppler etkisi açıklandı
9 Ağustos – Webster Ashburton Antlaşması ile Kanada ABD sınırı belirlendi
29 Ağustos – Nanking Antlaşması ile Hong Kong İngilizlere devredildi
Türkiye'de veteriner hekimliği öğretiminin başlaması

Doğumlar
Ocak
11 Ocak - William James, Amerikalı yazar ve ruh bilimci (ö. 1910)
Şubat
Mart
Nisan
Mayıs
Haziran
Temmuz
Ağustos
Eylül
7 Eylül - Johannes Zukertort, Leh-Alman-İngiliz satranç oyuncusu (ö. 1888)
21 Eylül - II. Abdülhamid, Osmanlı padişahı
Ekim
Kasım
Aralık
2 Aralık - C. W. Alcock, İngiliz futbolcu, futbol hakemi, kriketçi, gazeteci, yazar ve spor yöneticisi (ö. 1907)

Ölümler
1843

Olaylar
19 Temmuz – Transatlantik olarak kabul edilebilecek ilk gemi SS Great Britain suya indirildi
Osmanlıların "Kaime" adındaki ilk banknotu basıldı.

Doğumlar
15 Nisan - Henry James, Amerikalı yazar.
21 Mayıs - Charles Albert Gobat, Nobel Barış Ödülü sahibi İsviçreli yazar.
15 Haziran - Edvard Grieg, Norveçli besteci.
Abidin Paşa, Osmanlı Devleti veziri Mesnevi yorumcusu (ö. 1906).

Ölümler
3 Mart - David Porter), Amerika Birleşik Devletleri Donanması'nda görev yapmış bir amiral (d. 1780).
4 Haziran - Ippolito Rosellini, İtalyan mısırbilimci (d. 1800).
1845

Olaylar
29 Ocak - Amerikalı şair Edgar Allan Poe tarafından yazılan Kuzgun ilk defa New York kentinde yayınlandı.
3 Mart – Florida ABD birliğine 27. eyalet olarak katıldı
29 Aralık – Teksas ABD birliğine 28. eyalet olarak katıldı.
10 Nisan - Türk Polis Teşkilatı kuruldu.
23 Mayıs - New York Polis Teşkilatı kuruldu.

Doğumlar
Ocak
Şubat
15 Şubat – Elihu Root, Amerikalı devlet adamı ve diplomat, Nobel Barış Ödülü sahibi (ö. 1937)

Mart
3 Mart – Georg Cantor, Alman matematikçi (ö. 1918)
10 Mart – III. Aleksandr, Rus imparatoru (ö. 1894)
27 Mart – Wilhelm Conrad Röntgen, Alman fizikçi, Nobel Fizik Ödülü sahibidir (ö. 1923)

Nisan
24 Nisan – Carl Spitteler, İsveçli yazar, Nobel Edebiyat Ödülü sahibidir (ö. 1924)

Mayıs
12 Mayıs – Gabriel Fauré, Fransız besteci (ö. 1924)
16 Mayıs – Ilya Ilyich Mechnikov, Rus mikrobiyolojist, Nobel Tıp Ödülü sahibidir (ö. 1916)
25 Mayıs – Eugène Grasset, İsveç asıllı artist (ö. 1917)
30 Mayıs – I. Amadeo, İspanya kralı (ö. 1890)

Haziran
18 Haziran – Charles Louis Alphonse Laveran, Fransız fizikçi, Nobel Tıp Ödülü sahibidir (ö. 1922)

Temmuz
Ağustos
10 Ağustos – Abay Kunanbayoğlu, Kazak şair (ö. 1904)
19 Ağustos – Edmond James de Rothschild, Fransız hayırsever (ö. 1934)
25 Ağustos – II. Ludwig (ö. 1886)

Eylül
Ekim
Kasım
Aralık
Tarihi bilinmeyenler
Henry Vaughan (mimar) İngiliz Gotik mimari tarzında kilise mimarisi üzerinde uzmanlaşmış Amerikalı mimar. (ö. 30 Haziran 1917)

Ölümler
Ocak
Şubat
Mart
Nisan
Mayıs
Haziran
8 Haziran – Andrew Jackson, ABD'nin 7. devlet başkanı (d. 1767)

Temmuz
17 Temmuz – Charles Grey, Birleşik Krallık başbakanı (d. 1764)

Ağustos
23 Ağustos – Rafael Urdaneta (d. 1788)

Eylül
Ekim
Kasım
Aralık
1846

Olaylar
1 Eylül - Sultanahmet'te Darülfünun binasının temeli atıldı.
15 Haziran - Sainte-Pulchérie Fransız Lisesi, Şefkat Rahibeleri tarafından kuruldu.
23 Eylül - Neptün keşfedildi.

Doğumlar
21 Ekim - Edmondo De Amicis, İtalyan yazar. (ö.1908)
Kölemen Abdullah Paşa Osmanlı Devleti harbiye nazırı, müşir (ö.1937)

Ölümler
Hammâmîzâde İsmâil Dede Efendi Osmanlı Devleti bestekâr (d.1778)
Abbas Kulu Ağa Azeri şair ve tarihçi (d.1794)
1847

Olaylar
Dersim'deki ilk ayaklanma başladı.
21 Mayıs - Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü (Defterhane-iş Amire Kalemi) kuruldu.
26 Temmuz - Liberya bağımsızliğını ilan etti.
Komünist Manifesto yayınlandı.

Doğumlar
5 Eylül - Jesse James, Amerikalı haydut (ö. 1882)
11 Şubat - Amerikalı mucit Thomas Alva Edison (ö. 1931)
3 Mart - Amerikalı mucit, sanayici Alexander Graham Bell (ö. 1922)
11 Nisan - Ebbe Hertzberg, Norveçli tarihçi. (ö. 1912)
26 Kasım - Maria Fyodorovna, Rusya'nın imparatoriçesi (ö. 1928)

Ölümler
4 Kasım - Avusturyalı besteci Felix Mendelssohn Bartholdy (d. 1809)
Athanasios Kristopulos - Yunan şair (d. 1772)
1848

Olaylar
2 Şubat – Meksika-Amerika Savaşı, Guadelupe-Hidalgo Antlaşması'nın imzalanması ile sona erdi.
22 Şubat - Paris Ayaklanması ve 1848 Devrimleri başladı.
26 Şubat - Fransa'da İkinci Cumhuriyet ilan edildi.
2 Aralık - I. Franz Joseph, Avusturya İmparatoru oldu.
Zachary Taylor, ABD'nin 12. başkanı oldu
Wisconsin ABD birliğine 30. eyalet olarak katıldı.
Kaliforniya'da altına hücum başladı. Servet arayan Çinli göçmenlerle dolu ilk gemi San Francisco'ya vardı.

Doğumlar
Ocak
Şubat
4 Şubat - Jean Aicard Fransız şair, yazar
Mart
19 Mart - Wyatt Earp, Amerikalı kanun adamı. (ö. 1929)
Nisan
Mayıs
Haziran
7 Haziran - Paul Gaugin, Fransız ressam (ö. 1903)
Temmuz
Ağustos
Eylül
8 Eylül - Viktor Meyer, Alman kimyacı (ö. 1897)
Ekim
Kasım
Aralık
Tarihi bilinmeyen
Ölümler
18 Aralık - Bernhard Bolzano İtalyan asıllı Çek filozof ve matematikçi.
1841 Boğazlar Sözleşmesi

1841 Boğazlar Sözleşmesi, Avusturya İmparatorluğu, Fransa Krallığı, Birleşik Krallık, Prusya, Rus İmparatorluğu ve Osmanlı İmparatorluğu'nun 13 Temmuz 1841'de Londra'da imzaladığı uluslararası sözleşme.

Mısır isyanı sonunda Osmanlı İmparatorluğu'nin tam bir çöküntü içine düştüğü ortaya çıkınca Boğazlar meselesi önemli bir konu olarak ön plana çıktı. Çünkü, Akdeniz'in doğu kapısı durumunda olan İstanbul ve Çanakkale Boğazları, devletlerarası ilişkiler ve dengeler açısından hayati önemi haizdi. Aslında, bu safhada boğazlar, Birleşik Krallık veya Rusya'nın kontrolüne girebilirdi. Fakat bu güçler karşı karşıya gelmemek için ve dengelerin muhafazası maksadıyla bu türden uygulamaya teşebbüs etmediler.

1841 tarihine kadar Boğazlar'ın statüsü
(a) 1535 kapitülasyonlarıyla Fransız bayrağı taşıyan ticaret gemilerine tüm Türk limanlarına girip çıkmak müsaadesi verildi. Bu müsaadeler zaman zaman diğer devletlere de tanındı.

(b) 1774 Küçük Kaynarca Antlaşması Rus ticaret gemilerine Boğazlardan serbestçe geçebilmek hakkını tanıdı.

(c) 1798 ve 1805'te Rusya ile yapılan ittifak antlaşmalarında Rus savaş gemilerinin Boğazlardan geçeceğine dair hükümler konuldu. 1806'da iki devlet arasında çıkan savaş bu antlaşma hükümlerini geçersiz kıldı.

(d) 1809'da Birleşik Krallık ile imzalanan Kale-i Sultaniye Antlaşması'nda Boğazların tüm devletlerin savaş gemilerine kapalı tutulması prensibi kabul edildi.

(e) 1829'da Edirne Antlaşması'na, Boğazların bütün devletlerin ticaret gemilerine açık tutulacağı hükmü kondu. (Md: 7)

(f) 1833 tarihli Hünkar İskelesi Antlaşmasının gizli maddesinde, Osmanlı Devleti'nin Çanakkale Boğazını Rusya lehine kapatacağına, yani hiçbir yabancı savaş gemisinin hiçbir sebep ve bahane ile Çanakkale'den giriş yapmasına müsaade etmeyeceği hususuna yer verildi.

Bundan da anlaşılıyor ki Osmanlı Devleti bu dönemde Boğazlar'ın sorumluluğunu Avrupa'nın büyük devletleri ile paylaşma durumuna girmiştir.

Mısır meselesinden sonra ise Boğazlar, Rusya'nın kontrolünden alınmış ve tekrar Avrupa büyük devletlerin taahhüdü altına verilmiştir.

1841 Boğazlar Sözleşmesi
Bu antlaşma ile Boğazların barış zamanında savaş gemilerine kapalılığı uluslararası yükümlülük altına alınmıştır. Boğazların kapalılığı kavramı yalnız barış zamanı ile sınırlıdır. Osmanlı Devleti savaşa girdiği takdirde Boğazlar üzerinde istediği gibi tasarruf edebilecektir. Yani, dilediği devletin savaş gemilerine açabilecektir. Nitekim, bu prensip Kırım Savaşı'nda uygulanacak, İngiliz ve Fransız savaş gemilerinin Karadeniz'e geçmelerine izin verilecektir.

Sonuç olarak; 1841 yılında Osmanlı İmparatorluğu üzerindeki Rus nüfuzu ve baskısı gerilemiş; Fransa'nın Mısır üzerindeki etkinliği ortadan kalkmış; Hünkar İskelesi Antlaşması hükümleri sona ermiş; İngiltere ise en kazançlı ülke durumuna gelmiştir.

Ayrıca bakınız
Paris Antlaşması (1856)
1871 Londra Sözleşmesi
1923 Boğazlar Sözleşmesi
Montrö Boğazlar Sözleşmesi

Kaynakça