Akantokilonemiyaz

Akantokilonemiyaz, Acanthocheilonema perstans adlı bir parazitin neden olduğu, nadir görülen bir tropikal enfeksiyon hastalığıdır. Deri döküntüleri, karın ağrısı ve göğüs ağrısı, kas ağrısı (miyalji) ve eklem ağrısı, nörolojik bozukluklar ve deride kitleler oluşturabilir. Başlıca Afrika’da görülür. Parazit, küçük sineklerin ısırmasıyla bulaşır. Çalışmalar beyaz kan hücrelerinde artış olduğunu göstermektedir.

Akantokilonemiyaz, nematod kaynaklı filaryal hastalıklar grubuna girer ve tamamı ihmal edilen tropikal hastalıklar arasında sınıflandırılır. Filaryal hastalık, nematod larvaları olan mikrofilaryaların lenfatik sisteme ulaşmasıyla ortaya çıkar; mikrofilaryalar insanlarda seröz boşluklarda bulunur. Beş evreli bir yaşam döngüsü vardır; konak içinde (insan vücudunda) binlerce canlı mikrofilaryanın doğumunu ve ardından kan emilimiyle derinin dermis tabakasına taşınmalarını içerir. Mikrofilaryaların başlıca belirtilere yol açtığı yer burasıdır; bunlar ödem ve derinin ve alttaki bağ dokuların kalınlaşmasıdır. Ayrıca deri döküntüleri, karın ağrısı ve göğüs ağrısı, kas ağrısı (miyalji) ve eklem ağrısı, nörolojik bozukluklar ve deride kitlelere de neden olabilir. Bunun yanı sıra hepatosplenomegali olarak adlandırılan dalak ve karaciğer büyümesine yol açar. Lökosit (beyaz kan hücresi) düzeylerinde artış saptanır; buna eozinofili denir. Parazit, küçük sineklerin (A. coliroides) ısırmasıyla bulaşır.

Belirtiler
Genel olarak akantokilonemiyaz başlangıçta belirti göstermeyebilir. Ancak belirtiler ortaya çıkarsa, bu durum genellikle yüksek enfeksiyonlu bölgelere ziyarette bulunan kişilerde, bu bölgelerin yerlilerinden ziyade daha yaygın görülür. Sık görülen başlıca laboratuvar bulgusu, eozinofili olarak adlandırılan özel beyaz kan hücrelerinde artıştır. Göreceli eozinofilisi olanların %40’ı bu çalışmalara kadar tanı almamıştır. Ayrıca mebendazol, levamizol, albendazol ve tiabendazol gibi çeşitli diğer antihelmintik (solucan düşürücü) ilaçlar da kullanılmıştır. En kötü olgularda nematodların karın veya göğüs boşluğundan çıkarılması için cerrahi gerekebilir. Ancak hafif olgular genellikle tedavi gerektirmez. Ayrıca, parazit en sık bataklıkların ve açık alanların birbirini izlediği tropikal orman bölgelerinde görülür. Şiddetli sıtmayla birlikte görülen filaryazda (ipliksi nematodların lenf sistemini enfekte etmesi ile meydana gelen hastalık), yalnızca şiddetli sıtmaya kıyasla hemoglobin düzeyleri daha yüksektir. Ayrıca M. perstansın HIV ile enfekte kişiler üzerinde olumsuz etkileri gösterilmemiştir; hatta M. perstans ile eş enfekte HIV hastalarında CD4 düzeyleri daha yüksek bulunmuştur.

Tropikal ve subtropikal bölgeler, sıklıkla filaryaza yol açan nematodlar ve parazitik solucanlardan en çok etkilenen ana alanlardır.

Tarihçe
Akantokilonemiyazın klinik bulguları ilk olarak 1890 yılında Londra’da, Batı Afrika’dan bir hastanın kanında keşfedildi. Parazite, başka bir mikrofilaryaya benzemekle birlikte daha küçük olduğu için başlangıçta Filaria sanguinis hominis minor adı verilmişti. Mikrofilaryalar, vücudun dolaşımına girebilme yeteneğine sahip küçük larvalardır. Filaria sanguinis hominis minor daha sonra Zoolojik Adlandırma Uluslararası Komisyonu tarafından Filaria perstans olarak adlandırılmıştır.

Araştırma
Parazitik solucanlar ve nematodlar, hayatta kalma şanslarını artırmak için konaklarının birçok bağışıklık yolunu düzenler. Örneğin, Acanthocheilonema viteae tarafından salgılanan moleküller, konağın etkili bağışıklık mekanizmalarını sınırlar. Bu moleküllere ekskretuar-sekretuar ürünler denir. Acanthocheilonema viteae tarafından salınan etkili bir ekskretuar-sekretuar ürün, birden çok bağışıklık sistemi hücre tipini etkileyebilen ES-62’dir. ES-62, farelerde uygulandığında anti-iltihap etkilere sahiptir. Anti-iltihap etki, fosforilkolin (PC) içeren bir gruba ve sinyal iletimine bağlı olarak ortaya çıkar. Daha fazla araştırmaya ihtiyaç olmakla birlikte; Acanthocheilonema viteaenin anti-iltihap etkileri olabileceğine dair bazı kanıtlar vardır ve daha fazla araştırılmalıdır.

Kaynakça
Dış bağlantılar