kaan39/turkish-wikipedia-dataset-clean huggingface dataset:
Duyu Sinirleri

Duyu sinirleri veya Afferent (getirici) sinirler, merkezi sinir sistemine doğru duyusal bilgi taşıyan sinirlerdir. İç veya dış uyarıyı algılayabilen ya da tanıyan tüm sinirlere duyusal sinirler denir.

Duyu sinirleri çevresel sinir sistemindeki duyu reseptörlerinden gelen afferent sinir liflerinin kablo benzeri demetleridir. Motor sinir ise merkezi sinir sisteminden çevresel sinir sistemine bilgi taşır ve her iki tür sinir de periferik sinirler olarak adlandırılır.

Afferent sinir lifleri, tüm vücuttaki duyu nöronlarını, merkezi sinir sistemindeki ilgili işlem merkezlerine giden nöral yollara bağlar.

Afferent sinir lifleri genellikle karışık sinirlerde efferent sinir lifleriyle eşleşir. Uyaranlar, reseptörlerde sinir uyarılarına neden olur ve duyusal transdüksiyon olarak bilinen potansiyelleri oluşturur.

Omuriliğe girişi
Afferent (getirici) sinir lifleri duyu nöronunu omuriliğin dorsal kök gangliyonundan terk eder ve efferent (götürücü) liflerin taşıdığı motor iletiler omuriliğin ventral kökünden çıkış yapar. Dorsal ve ventral liflerin bir kısmı spinal sinirler veya karışık sinirler olarak birleşir.

Sinir hasarı
Duyusal sinir hasarı, sinirin birçok işlevinin olması sebebiyle çeşitli semptomlara sebep olur. Travmatik yaralanmalar ve duyu sinirlerine verilen diğer hasarlar, periferik nöropatiye yol açabilir;zayıf koordinasyon ve dengeye neden olur, ayrıca sıcaklık değişimi ve ağrıya karşı azalan hassasiyete yol açarak başka problemlere yol açar.

Ağrı veya sıcaklık değişimlerini hissetme yeteneği, duyu sinirindeki liflerin hasar görmesinden etkilenebilir. Bu, kesiklerin, yaralanmaların, enfeksiyonların fark edilememesine sebep olabilir. Ayrıca kalp krizi veya diğer ciddi durumların tespit edilememesine de sebep olabilir. Ağrı ve diğer hislerin tespit edilememesi, özellikle diyabetliler için büyük bir sorundur ve bu hastalarda alt ekstremite ampütasyonlarının oranında artışa sebep olur. Genel olarak, zayıf his ve algılama, birçok insan için yıllar içinde cilt, saç, eklem ve kemik hasarına yol açabilir.

Kaynakça
Dış bağlantılar
ABD NIH'den Periferik Nöropati
Nöropati: Günümüz Tıp Haberlerinden Nedenler, Belirtiler ve Tedaviler
Mayo Clinic'te Periferik Nöropati
Duyu bütünleme

Duyu bütünleme, tüm dünyada yalnızca ergoterapistler tarafından uygulanan bir terapi yöntemidir. Bununla birlikte, duyu bütünleme sertifikası almış fizyoterapistler de, ilgili kurslarla mesleki yetkinliklerini artırarak kendi mesleki sınırları çerçevesinde bu yöntemi uygulayabilmektedir.

Duyu bütünleme terapisi, rehabilitasyon süreçlerinde kullanılan yöntemlerden biridir. Bu terapi, bedenden ve çevreden gelen duyusal bilgilerin duyu organları aracılığıyla algılanması, beyindeki ilgili merkezlere iletilmesi, burada işlenerek anlamlandırılması ve uygun motor ya da davranışsal tepkilerin oluşturulması sürecini kapsamaktadır.

Duyusal deneyimler; taklit hareketleri, vücut farkındalığı, görsel, işitsel, kokusal, tatsal ve yerçekimini içerir. Beynin bu bilgileri organize edip yorumlaması sürecine duyu bütünleme denir. Duyu bütünleme, karmaşık öğrenme ve davranış biçimlerinin temelini oluşturur. Pek çok çocuk için bu süreç, gelişimsel olarak doğal çocukluk aktiviteleri aracılığıyla desteklenir. Ancak teknolojik cihazlara yönelimin artması ve doğadan uzaklaşma gibi faktörler, bu süreci olumsuz yönde etkileyebilmektedir.

Duyu bütünleme süreci her çocukta aynı düzeyde ve hızda gerçekleşmeyebilir. Bazı çocuklarda bu sürecin bir ya da birden fazla aşamasında aksaklık yaşanabilir. Bu durum, tüm gelişim basamaklarını etkileyerek öğrenme, motor planlama ve davranışlarda çeşitli güçlüklerin ortaya çıkmasına neden olabilir. Bu tür düzensizlikler, dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu, otizm, serebral palsi, Down sendromu ve gelişimsel gecikmeler gibi durumlarda gözlemlenebilir ve gerekli görüldüğünde duyu bütünleme terapisi uygulanabilir.

Terapi seansları genellikle oyun temelli aktiviteler yoluyla gerçekleştirilir. Bu yöntemle çocuk, terapiyi oyun oynayarak deneyimler ve öğrenir. Süreçte çocuğun ilgi duyduğu oyunları seçmesine izin verilirken, belirlenen terapötik hedeflere yönelik ilerleme sağlanması esas alınır. Oyunların, çocuğun beceri düzeyine uygun ve gelişimini destekleyici nitelikte olması, terapinin etkinliğini artırmaktadır.

Kaynakça
Duygusal düzensizlik

Duygusal düzensizlik, uyarıcılara rağmen kişinin arzu edilen duygusal tepkisi kapsamı içinde olmayan bir dizi duygusal tepkidir.

Erken yaşlarda yaşanılan psikolojik travma, beyinde hasar, herhangi bir tekrar edici kötü olay (Çocuk istismarı, çocuk ihmalkarlığı v.b) veya Reaktif bağlanma bozukluğu gibi bozukluklarda bu duruma yol açabilir. Ayrıca Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu,

Duygusal düzensizlik belirtisi olan kişilerdeki olası belirtiler arasında aşırı ağlama, öfke patlaması, nesnelere zarar verme, saldırganlık ve intihar gibi şeyler bulunmaktadır.

Ayrıca Bakınız
Duygu düzenleme
Adrenal yetmezlik
Borderline kişilik bozukluğu
Duygusal küntlük

Kaynakça
Duşanbe

Duşanbe (Tacikçe: Душанбе) (1929'a kadar: Dyushambe; 1961'e kadar: Stalinabad), Tacikistan'ın başkenti ve en büyük şehridir. Şubat 2023 itibarıyla Duşanbe'nin nüfusu 1.228.400 olup, bu nüfusun büyük çoğunluğu Tacik'tir. 1929 yılına kadar şehir Rusça'da Dyushambe ve 1929-1961 yılları arasında Josef Stalin'in adından dolayı Stalinabad olarak biliniyordu. Duşanbe, kuzey ve doğuda Hisar Sıradağları, güneyde ise Babatag, Aktau, Rangontau ve Karatau dağları ile çevrili Hisar Vadisi'nde yer almakta olup, 750-930 metre rakımdadır. Şehir dört bölgeye ayrılmıştır: İsmail Samani, İbn Sina, Ferdowsi ve Şah Mansur.

Antik çağlarda, günümüz Duşanbe'sinin bulunduğu veya yakınındaki bölge, Mousterian alet kullanıcıları, çeşitli Neolitik kültürler, Ahameniş İmparatorluğu, Greko-Baktriya, Kuşan İmparatorluğu ve Ak Hun İmparatorluğu de dahil olmak üzere çeşitli imparatorluklar ve halklar tarafından yerleşim yeri olarak kullanılmıştır. Orta Çağ'da, Hulbuk ve ünlü sarayı gibi daha fazla yerleşim yeri günümüz Duşanbe'sinin yakınlarında kurulmaya başlandı. 17. yüzyıldan 20. yüzyılın başlarına kadar Duşanbe, zaman zaman Hisor Beyi, Belh ve nihayet Buhara tarafından kontrol edilen bir pazar köyüne dönüştü ve daha sonra Rus İmparatorluğu tarafından fethedildi. Duşanbe, 1922'de Bolşevikler tarafından ele geçirildi ve 1924'te Tacik Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'nin başkenti yapıldı; bu da Duşanbe'nin gelişimini ve Tacikistan İç Savaşı'na kadar devam eden hızlı nüfus artışını başlattı. Savaştan sonra şehir, bağımsız Tacikistan'ın başkenti oldu ve günümüzde birçok uluslararası konferansa ev sahipliği yapan modern bir şehir olarak büyümeye ve gelişmeye devam etti.

Duşanbe'nin eğitim sisteminin büyük bir kısmı Sovyet döneminden kalma ve devlet kontrolünün mirasını taşımaktadır; bugün Duşanbe'nin en büyük üniversitesi olan Tacikistan Ulusal Üniversitesi hükûmet tarafından finanse edilmektedir. Duşanbe Uluslararası Havalimanı, şehre hizmet veren başlıca havalimanıdır. Diğer ulaşım biçimleri arasında 1955 yılından kalma troleybüs sistemi, küçük raylı sistem ve şehri boydan boya geçen yollar bulunmaktadır. Duşanbe'nin elektriği esas olarak Nurek Barajı'ndan üretilen hidroelektrik enerjisidir ve eski su sistemi 1932 yılından kalmadır. Tacikistan'ın sağlık sistemi Duşanbe'de yoğunlaşmıştır, yani ülkenin büyük hastaneleri şehirdedir. Şehir, Tacikistan'ın GSYİH'sının %20'sini oluşturmakta ve büyük sanayi, finans, perakende ve turizm sektörlerine sahiptir. Şehrin parkları ve başlıca turistik yerleri arasında Zafer Parkı, Rudaki Parkı, Tacikistan Ulusal Müzesi, Duşanbe Bayrak Direği ve Tacikistan Ulusal Antik Eserler Müzesi bulunmaktadır.
Kardeş şehirler
Resimler
Kaynakça
Özel

Genel
Akçalı, Pınar (2014). Türk Dünyası Başkentleri . s. 405. ISBN 978-9944-237-25-3

Dış bağlantılar
Dušan Bajević

Dušan Bajević (Duško Bajević) (Sırpça: Душан Бајевић, Doúsan Báyevits) (d. 10 Aralık 1948, Mostar, Bosna-Hersek), Bosnalı eski futbolcu, teknik direktör.

1970-1977 yılları arasında 40 kez Yugoslavya millî futbol takımı formasını giymiş ve bu maçlarda toplam 36 gol atmıştır. Aynı zamanda 1974 FIFA Dünya Kupası kadrosunda yer bulmuş ve Zaire'ye karşı oynanan maçta hat trick yapma başarısı göstermiştir.

Futbolu bıraktıktan sonra kulübü Velež Mostar'da teknik direktörlüğe başlamış ve daha sonra 10 yıl boyunca Yunanistan Ligi'nde çeşitli takımlarda teknik direktörlük yapmıştır.
Duğur Yaylası

Duğur Yaylası, Ardahan ilinin, Posof ilçesine bağlı bir yayladır.
Rakım: 2210
Hane sayısı: 10-15

Posof ilçe merkezi halkının çıktığı yayla olan Duğur Yaylası, ilçe merkezine bir saat uzaklıktaki Sesödile Tepesi'nde kurulmuştur. Posof göç vermeden önce 100-150 arasında hanenin çıktığı bir yayla olan Duğur Yaylası, şimdileri 10 hanenin çıktığı bir yayla haline gelmiştir.

Alt yapısı
Duğur Yaylası'nı İlçe Merkezi'ne bağlıyan yol toprak yol olup, Posof'a 9 km'dir. Yayla'da elektrik mevcuttur. Yayla evleri modern yapıda betonarma yapılı ve çatıları sac ile örtülüdür.
Duştubak

Duştubak veya Diş-budak ( Polkovnik Savovo), Bulgaristan'ın Dobriç (Bulgarca: Област Добрич / Oblast Dobriç) ilinin Kurtpınar (Bulgarca: Община Тервел / Obştina Tervel) ilçesine bağlı ve Kurtpınar'a 5, Dobriç'e 42,Silistre'ye 55, Sofya'ya 444 Km uzaklıkta bulunan köy.

Tarih
Köyün ne zaman kurulduğu tam olarak bilinmemektedir. Ama 1920'den önce kurulduğu söylenmektedir.1942 yılına kadar köyün adı Dişbudak (Kül Ağacı)'tı.Köyün adı 1942'de Polkovnik Savovo (Albay Savovo)olarak değiştirildi.Birinci Dünya Savaşı (1914-1918)'nda Dobruca bölgesinin bağımsızlığı için ölenlerin anısına 35. Alay Binbaşı Melek Savov'un adı verilmiştir.Sonraki yıllarda köye bazı göçler gerçekleşir.Bu köye 1957 yılında elektrik bağlanmıştır. 1980'lerde Türklerin Bulgar hükûmetinin asimilasyonlarına karşı(zorla Bulgar ismi koyma, zorunlu göç vb.) yaptıkları direnişlere bu köyden de katılım olur.Bulgar hükûmetinin asimilasyonlarına 1986 ile 1990 arasında Türkiye'ye karşı bu köyden de göç olur.1990'da Duştubak'tan Türkiye'ye göç ettikten sonra, 1990'dan sonraki yıllarda Duştubak'a geri dönenler de olmuştur.1990'da Türkiye'ye göç eden bazı kişilerin çocukları 2000'li yılların sonunda ve 2010'dan sonra Duştubak'tan ev almaya başlamıştır.

Coğrafya
İklim
İklimi kışın soğuk, yazın sıcak ve kuraktır.

Bitki Örtüsü
Etrafı ormanlarla, çayırlarla, düzlüklerle çevrilidir.

Yeryüzü Şekilleri
Köy düzlük bir yapıya sahiptir.Köyün girişinde ufak bir göl vardır. Köy, çevresindeki yerleşim yerlerinden yüksektedir. Bir tek çevre köy olan Koyunluköy Duştubak'tan yüksektedir.

Etnik Yapı
Etnik olarak köyde Türkler,Bulgarlar yaşamaktadır.Köyde ikamet eden başka bir etnik grup yoktur.Köydeki hakim etnik köken Türkler olmakla birlikte, köyde sadece birkaç hane Bulgar'dır.

Dil
Köydeki nüfusun neredeyse yüzde yüzüne yakını Türkçe konuşmaktadır.Bulgarca yok denecek kadar konuşulmaktadır.

Din
Köyde Müslümanlar ağırlıklı olmak üzere Hıristiyanlar da vardır.Köyde ibadet yeri yoktur.Buradaki müslümanlar ibadet için komşu köy olan Koyunuköy'e gitmektedirler.Köyün meydanında eskiden bir cami bulunmaktaydı.Ancak bu cami Bulgaristan'ınn sosyalist rejimi döneminde devlet tarafından yıkılmıştır.Köydeki Müslümanlar sünni ağırlıklıdır.Köyde Aleviler de vardır. Hristiyanlar ise Ortodokstur.

Yapılar
Köyün girişinde 3,öbür girişinde 2 ve köyün içinde 1 tane olmak üzere toplam 6 çeşme vardır.Köyün Kurtpınar'dan yana olan girişinde köyün susuz kalma riskine karşılık bir pınar bulunmaktadır.

Bilim, Kültür ve Sanat
Köyün meydanında eskiden kültür merkezi niteliğinde, sanatsal ve bilimsel nitelikte faaliyetlerin sergilendiği bir bina bulunmaktaydı.Ancak bu bina daha sonra yıkılmıştır.

Geleneksel Yemekler
Geleneksel yemekleri hamur işi yapılan yemeklerdir.

Geçim Kaynakları
Köyde ağırlıklı olarak tarım ve hayvancılık yapılmaktadır.Bunun dışında, Duştubak'ta ikamet edip, Tervel'deki kimyasal bir fabrikada çalışanlar da bulunmaktadır.

Komşuları
Kuzeyde, Kurtpınar (Tervel) (bağlı olduğu ilçe);
kuzeybatısında, Koynuköy (Bonevo) (köy);
batısında, Nova Kamena (köy);
güneyinde, Omurfakıh (köy);
güneydoğusunda, Koçmar(köy),Feldfebel Denkovo (köy);
kuzeydoğusunda, Popgruevo (köy) ve Bojan (köy) bulunmaktadır.
Dušan Anđelković

Dušan Andjelković (Sırpça: Душан Анђелковић; d. 15 Haziran 1982, Kraljevo, Sırbistan), Sırp eski futbolcudur. sol bek mevkiinde forma giymiştir.

Millî takım kariyeri
2008 Avrupa Futbol Şampiyonası elemeleri A Grubunda mücadele eden Sırbistan'ın İspanyol teknik direktörü Javier Clemente, 27 Kasım 2007'deki Kazakistan maçı için çağırdığı millî olmayan 10 Sırp futbolcu içerisinde olarak Sırbistan millî futbol takımında ilk kez görev alnmıştır.

Kaynakça
Dış bağlantılar
Kocaelispor resmî sitesindeki profili
Duzduzan

Duzduzan (Farsça: دوزدوزان), İran 'ın Doğu Azerbaycan Eyaleti'nde şehir.

İdari olarak Serab şehristanı'na bağlıdır. Erdebil-Tebriz yolu üzerindeki şehrin 2006 nüfusu 3.161 kişidir. Eyaletin orta-doğu kısmında yer alır. Eyaletin dağlık kısmında bulunduğundan soğuk ve yağışlı bir iklime sahiptir. Halkı İran Azerisi'dir ve İran Azericesi konuşulmaktadır.

Şehir ve çevresinin geçim kaynağı tarım ve hayvancılıktır.
Duşan Cantekin

Duşan Çantekin, (Dušan Cantekin, Doğum adı Dušan Gavrilović, Sırpça: Душан Гавриловић, 21 Haziran 1992 Sırbistan), Basketbol 1. Ligi takımlarından Gaziantep Basket forması giyen Sırp asıllı Türk millî basketbolcudur.

Duşan Cantekin 2.24 metre boyunda ve 112 kg ağırlındadır. Efes Pilsen altyapısında yetişip A takıma yükseldikten sonra, tecrübe kazanması için önce Türkiye Basketbol Ligi takımlarından Mersin Büyükşehir Belediyesi'ne, ardından da Sırbistan'ın KK Mega Vizura takımlarına kiralandı. 2012 yılında Banvit'ne transfer oldu. 3 Ekim 2015 tarihinde Galatasaray'a transfer oldu.

10 Ağustos 2016 tarihinde Basketbol Süper Ligi takımlarından Trabzonspor'a transfer oldu.

2023'ten beri ise Gaziantep Basketbol A Takımı'nda oynamaktadır.
Kaynakça
Dış bağlantılar
Duşan Çantekin Bls.org.tr
TBLStat.net Oyuncu Profili
Dušan Basta

Dušan Basta (d. 18 Ağustos 1984), Lazio takımında orta saha pozisyonunda görev yapan Sırp millî futbolcudur.

Profesyonel kariyerine 2002 yılında Crvena zvezda kulübünde başladı. Daha sonra sırasıyla Jedinstvo Ub, Udinese, Lecce, Lazio kulüplerinde oynadı.

Dış bağlantılar
Profile at Football.it
Profile at reprezentacija.rs
Duş

Duş, bir kişinin tipik olarak ılık veya sıcak su spreyi altında banyo yaptığı hamamdır. Bu, küvet ve başka bir yer de olabilir. İçeride, yerde bir drenaj bulunur. Duşların çoğunda, püskürtme basıncı ve ayarlanabilir duş başlığı bulunur. En basit duşlar, kullanıcıyı hedefleyen döner bir nozüle sahipken, daha karmaşık duşlar, montaj braketine sahip bir hortuma bağlı bir duş başlığına sahiptir. Bu, vücudun farklı yerlerine su püskürtmek için duş başlığının elle tutmasını sağlar. Diğer tür olan hava duşu özel kapalı panjurdur. Buharlı duş, nemlendirici bir buhar jeneratörünün su buharı ürettiği bir banyo türüdür.

Kaynakça
Duzong

İmparator Duzong ( ) veya asıl adıyla Zhao Qi (趙禥) (2 Mayıs 1240 - 12 Ağustos 1274), Çin'in Song Hanedanı'nın 15. imparatorudur. Saltanatı 1264'ten 1274 yılında ölümüne kadar sürmüştür.

Duzon'un hükümdarlığı isyanlar ve özellikle Moğollar ile savaşla geçmiştir. 1274'te Xiangyang'ın düşmesiyle Song Hanedanı yıkılış sürecine girmesinden kısa bir süre sonra hastalığından dolayı öldü ve yerine dört yaşındaki oğlu Zhao Xian geçti.

Kaynakça
Duşko Markoviç

Duşko Markoviç, (Karadağca: Душко Марковић; d. 6 Temmuz 1958), 28 Kasım 2016 - 4 Aralık 2020 tarihleri arasında Karadağ başbakanı olarak görev yapmış Karadağlı siyasetçi.

Gençliği
Markoviç, 6 Temmuz 1958'de Karadağ'ın Mojkovac kentinde (daha sonra Yugoslavya'nın bir parçası) dünyaya geldi. Etnik köken olarak Karadağ Sırpları'ndandır. Mojkovac'ta ilkokul ve ortaokulu bitirdi ve Sırbistan'ın Kragujevac kentinde hukuk fakültesinden mezun oldu. Mezun olduktan sonra Mojkovac'taki Brskovo madeninde hukuki danışmanlık yapmaya başladı. Gençliğinde Kragujevac şehrindeki FC Sırbistan takımında oynadı. Duşko Markoviç evli ve üç çocuk babasıdır.

Siyasi hayatı
Marković, 1986 yılında Mojkovac belediye meclisinin sekreterliği görevine getirildi. 1989'da belediye başkanı olarak atandı. 1997 yılında Karadağ meclisine seçildi ve ertesi yıl devlet güvenlik teşkilatından sorumlu içişleri bakan yardımcısı oldu. 2005'ten 2010 yılına kadar Karadağ Ulusal Güvenlik Teşkilatı'na başkanlık etti. 2016 yılında Karadağ'da yapılan parlamento seçimlerinden sonra Karadağ cumhurbaşkanı Filip Vujanoviç tarafından hükûmeti kurmakla görevlendirildi. Markoviç'in kurduğu hükümet, muhalefetin meclisi boykot etmesine rağmen Arnavut, Hırvat ve Boşnak azınlık partilerinin desteği ile 81 üyeli Karadağ Parlamentosunda 41 üyenin desteği ile güvenoyu aldı. 25 Mayıs 2017 tarihinde yapılan NATO zirvesi toplantısında ABD başkanı Donald Trump'ın Duşko Markoviç'i kenara iterek öne geçmesi dünya medyasına konu oldu. Karadağ'da 2019 yılı aralık ayının sonlarında kabul edilen dinî özgürlükler yasası 2020 yılı başlarında ülkede yaşayan Sırpların protestolarına yol açtı.

Kaynakça
Duş jeli

Duş jeli (aynı zamanda duş kremi veya vücut yıkama da denir) vücutu temizlemek için kullanılan sıvı bir üründür. Duş jeli, duş veya banyoda cilt temizleme maddesi olarak kullanılan, genellikle eklenmiş bir koku içeren, su ve deterjan tabanının emülsiyonudur.

Duş jeli farklı renk ve kokularda mevcuttur. Pratik olarak bugün piyasadaki tüm duş jelleri pH dengelidir. Bazı duş jelleri bitki özleri içerir ve bazılarında aromaterapi faydaları vardır. Erkekler için duş jelleri, cilt üzerinde serinletici ve uyarıcı bir his veren içerik mentolünü içerebilir. Birçok erkek duş jeli de özellikle saç ve vücutta kullanılmak üzere tasarlanmıştır ve bu nedenle kullanımı daha uygundur.

Duş jelleri, sabun ve şampuanlardan daha hafif yüzey aktif madde bazları içerir ve cilde pH-dostu olmanın yanı sıra, çoğu formülde de hafif bakım maddeleri içerir. Bu, duş jellerinin şampuan için etkili ve kabul edilebilir bir alternatif olarak ikiye katlanabileceği anlamına gelir. Duş jeli ile saç yıkamak, nemlendirici şampuanla yaklaşık olarak aynı sonucu verebilir.

Kaynakça
Galeri
Duşanbe Muharebeleri

Duşanbe Muharebeleri (1921–1922), Korbaşı hareketi ile Rusya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti arasında Tacikistan’ın başşehri Duşanbe civarında cereyan eden ve birbirini takip eden bir dizi çarpışmayı ihtiva etmektedir. Bu muharebeler, 1921 yılı sonlarında Enver Paşa’nın şehri kuşatmasıyla başlamış ve 4 Ağustos 1922 tarihinde Enver Paşa’nın muharebe meydanında hayatını kaybetmesiyle nihayete ermiştir.




Korbaşıların Duşanbe’yi Ele Geçirişi
Eski Osmanlı Harbiye Nazırı Enver Paşa, 1920 yılı Ağustos ayında Moskova’ya iltica etmiş ve burada Bolşevik idaresine hizmet teklifinde bulunmuştur. Kasım 1921’de, Korbaşı Ayaklanması’nı bastırmak üzere Sovyetler tarafından Orta Asya’ya gönderilmiştir. Ancak bölgeye vardığında, kısa sürede Bolşeviklere karşı savaşan Korbaşıların safına geçmiştir.

Enver Paşa’nın temel gayesi, Orta Asya’daki dağınık Türk unsurları birleştirerek, Bolşevikler pahasına büyük bir Turanî (Pan-Türkist) İmparatorluk tesis etmekti. Bir dizi muvaffakiyetle neticelenen askerî harekâtın ardından, isyancı kuvvetlerin başkumandanı olmayı başarmış ve dağınık haldeki Korbaşı birliklerini disipline edilmiş, teşkilatlı bir orduya dönüştürmüştür.
Duşanbe Kuşatması ve Korbaşıların Zaferi
Aralık 1921’in sonlarında Enver Paşa, Ali Rıza ve Daniyar-Bek ile birlikte Duşanbe’yi kuşatmıştır. Şehirdeki Sovyet garnizonu iki ay boyunca direniş göstermiş; fakat 1922 Şubat ayında teslim olmak zorunda kalmıştır. Üç ay süren bu kuşatma neticesinde, ağır kayıplara rağmen şehir Korbaşıların eline geçmiştir.

Şehir Etrafındaki Muharebeler ve Enver Paşa’nın Şehadeti
1922 Mayıs ayında, General Vasiliy Şorin komutasındaki Türkistan Cephesi birlikleri; Amuderya nehir filosu ve OGPU desteğiyle Enver Paşa kuvvetlerine karşı geniş çaplı bir taarruz başlatmıştır. Bu yoğun saldırılar karşısında Enver Paşa, Mayıs ayı içerisinde Duşanbe’yi terk etmek zorunda kalmıştır. İlk yenilgilerin ardından, Korbaşı kuvvetlerinin önemli bir kısmı Enver Paşa’dan ayrılmıştır. Haziran 1922’de İbrahim Bek, Lokay Vadisi’nde Enver Paşa’nın birliklerine iki koldan taarruz etmiş ve ağır zayiat verdirmiştir.

Bu ağır yenilgi karşısında Enver Paşa, çareyi Afganistan’a geçmekte aramıştır.

Ancak 4 Ağustos 1922 tarihinde, Paşa’nın artçı kuvvetleri Belcuvan’ın 25 kilometre güneydoğusunda, Çeğen Tepesi civarında Kızıl Ordu tarafından tespit edilmiştir. Yakov Melkumov komutasındaki 8. Süvari Tugayı bölgeye sevk edilerek saldırıya geçmiştir. Vuku bulan muharebede Korbaşı müfrezesi tamamen imha edilmiş; Enver Paşa ise son bir süvari hücumu sırasında düşman hatlarına saldırırken şehit düşmüştür. Bu gelişmenin ardından ayaklanma büyük ölçüde bastırılmış; fakat Tacikistan’da bazı Korbaşı gruplarının faaliyeti 1931 yılına kadar devam etmiştir.

Kaynakça
Duyuyor Musun?

Ceylan Ertem ile Duyuyor Musun?, Ceylan Ertem'in sunduğu bir müzik ve sohbet programıdır. İlk sezonu Slow Türk radyosunda yayınlanmış program, ikinci sezondan beri YouTube üzerinden devam etmektedir. İkinci ve üçüncü sezonda söylenmiş şarkılar sonradan ayrı albümlerde derlenmiştir.

Konuklar
2. Sezon
Haluk Levent
Sıla
Levent Yüksel
Cihan Mürtezaoğlu
Coşkun Karademir
Jehan Barbur
Nükhet Duru
Hande Yener
Melek Mosso
Gökhan Türkmen
Duygu Soylu

3. Sezon
Hüsnü Şenlendirici
Buray
Sena Şener
Nazdrave (Ediz Hafızoğlu, Kamufle, Bidar)
Uğur Aslan
Özgür Can Çoban
Ayşegül Aldinç
İsmail Altunsaray
Evrencan Gündüz
Funda Arar
Yasemin Mori

Dış bağlantılar
Duzal Türbesi

Duzal Türbesi ya da Duzal Kümbeti, İran'da Aras Nehri kıyısındaki Duzal köyünde bulunan tarihi bir mimari anıttır.

Tarihi
Türbe, Duzal köyünde bir tepe üzerinde konumlanmaktadır. H. Kazvini, eserinde bu yerleşimi Araz Nehri kıyısında bulunan büyük bir köy olarak tanımlamaktadır. Yapının kuleyi andıran kütlesi ve çokgen planı, uzaktan bakıldığında Mümine Hatun Türbesi ile benzerlik göstermektedir. Duzal Türbesi'nin sekizgen prizmatik kulesi, taş bir kaide üzerine oturtulmuş olup her bir yüzünde yüksek sivri kemerler yer almaktadır. Yapının gövdesinin üst bölümü yazı kuşağı ve kornişle sonlandırılmıştır. Türbenin piramidal biçimli üst örtüsü ise günümüze ulaşmamış, yıkılarak tahrip olmuştur.

Yusuf bin Küseyir Kümbeti ve Mümine Hatun Türbesi'nden farklı olarak, Duzal Türbesi ana eksenler üzerinde konumlandırılan dört giriş açıklığıyla ayrışmaktadır Yapının sergilediği bu özgün plan şeması, türbenin 13. yüzyılın başlarında, Mümine Hatun Türbesi'nin inşasından sonraki bir tarihte tasarlandığı hipotezini güçlendirmektedir.

Hakkında
Genel kompozisyonu, tonoz yapısı ve hatta giriş açıklığının bölümlenmesi gibi detaylarıyla Mümine Hatun Türbesi ile büyük benzerlikler gösteren Duzal Türbesi, İran makamlarının Cafer Giyasi ve diğer Azerbaycanlı uzmanlara gerekli inceleme izinlerini vermemesi nedeniyle detaylı bir şekilde araştırılamamış ve inelenememiştir. Bununla birlikte, türbenin, Mümine Hatun Türbesi'nin etkisi altında inşa edilmiş Azerbaycan'daki kule tipli türbelerden biri olduğu açıktır.

Ayrıca bakınız
Azerbaycan mimarisi

Kaynakça
Duşanbe Bayrak Direği

Duşanbe Bayrak Direği ( ), Tacikistan'ın başkenti Duşanbe'de bulunan bir bayrak direğidir. Direk, 24 Mayıs 2011 tarihinde açılmış olup Millet Sarayı'nın önünde yer almaktadır. 2011-2014 yılları arasında dünyanın en yüksek bayrak direğiydi.

Duşanbe Bayrak Direği, Azerbaycan'ın başkenti Bakü'deki Bakü Bayrak Direği'nin 162 metre olan önceki rekorunu kırdı. Direkteki Tacikistan bayrağı, 30 m × 60 m boyutlarında olup 700 kg ağırlığındadır. 2014'te bu unvanı Suudi Arabistan'ın Cidde kentinde 171 metre yükseklikteki Cidde Bayrak Direği aldı.

Kaynakça