Bilge Yıldız

Bilge Yıldız, Massachusetts Teknoloji Enstitüsü'nde nükleer bilim, malzeme bilimi ve mühendisliği profesörüdür. Dirençli ortamlarda enerji dönüşümü için yeni materyaller geliştirmektedir. Bunlar, nükleer enerjinin geri dönüşümü için katı oksit yakıt hücrelerini ve korozyona dayanıklı malzemeleri içermektedir.

İlk yılları
İzmir'in Tire ilçesinde öğretmen anne ve babanın çocuğu olarak dünyaya gelmiştir. İlkokuldayken fen ve mühendislikle ilgilenmeye başlamış ve İzmir Fen Lisesi'ne yerleşmiştir. Öğrenimi sırasında, İzmir Körfezi'nde deniz sularını temizleme projesinde yerel bir üniversiteyle çalışmıştır. Yıldız, Wisconsin'de bir tarım okulunda değişim öğrenciliği yaptı ve Fermilab'ı ziyaret etme fırsatı buldu. Sonunda Yıldız, özellikle nükleer mühendislik teknolojisiyle ilgilenmeye başladığı Hacettepe Üniversitesi'nde nükleer enerji mühendisliği okumuştur. O zamanlar Türkiye'de bu mesleği icra edebilmesi ve kariyer yapabilmesi için net bir fırsat olmadığından dolayı, Massachusetts Teknoloji Enstitüsü'ne (MIT) geçmeye karar vermiştir. Doktora derecesini 2003 yılında MIT Üniversitesinden almıştır ve ilgili üniversitede doktora sonrası araştırma görevlisi olarak hizmet vermiştir.

Araştırmaları ve kariyeri
Argonne Ulusal Laboratuvarı'nda araştırmacı olarak çalışırken elektrokimya ve yüzey bilimi ile ilgilenmeye başlamıştır. 2007 yılında Norman C. Rasmussen Yardımcı Doçenti olarak MIT'e dönmüştür. Yıldız, MIT Üniversitesinde Elektrokimyasal Arayüzler Laboratuvarı'na önderlik etmiştir. Yakıt hücreleri ve elektrolizörlerdeki elektrotlara ne olduğunu araştırmaktadır. Yıldız, yakıt hücrelerinde veya su bölmek için tasarlanmış hücrelerde reaksiyon ve taşıma kinetiğini inceleyerek bu malzemelerin korozyonunu bastırmayı hedefledi. Nükleer reaksiyonlarda, güvenlik açısından kritik olan metal yapılar hidrojen penetrasyonu nedeniyle bozulabilir. Hidrojen sızması metalleri mekanik olarak zayıflatabilir. Bu malzemelerin çoğu polikristaldir ve bitişik minik kristaller arasındaki tane sınırları, bir malzemenin strese tepkisini etkileyebilmektedir. Bir atomik kafesteki dislokasyonların oksijen iyonlarının taşınmasını hızlandırabileceğini, yakıt hücrelerinde ve oksijen ayırma membranlarında difüzyon hızını artırabileceğini göstermiştir.

Son çalışması, perovskite oksitlerdeki oksijen azaltma kinetiğinden sorumlu mekanizmaların yanı sıra yüksek güç yoğunluklu katı pillerdeki arayüz kimyalarını da araştırmıştır. Yıldız, stronsiyum kobaltitin küçük bir voltaj kullanarak metalik ve yarı iletken durum arasında geçiş yapabildiğini, yani kalıcı bellekte kullanılabileceğini belirlemiştir. Elastik gerinim, oksijen basıncı ve dislokasyonların hibrit malzemelerin bozunması ve reaktivitesi üzerindeki etkilerini belirlemiştir.

Ödüller ve dereceler
Aldığı ödüller ve dereceleri arasında;

2006 Argonne Ulusal Laboratuvarı Hız Belirleyici Ödülü
2011 MISTI Küresel Tohum Fonu
2012 Ulusal Bilim Vakfı KARİYER Ödülü
2012 Charles W. Tobias Genç Araştırmacı Ödülü
2018 Amerikan Seramik Derneği Ross Coffin Purdy Ödülü
2021 Amerikan Fizik Derneği Üyesi "elektro-kemo-mekanik olarak birleştirilmiş oksit arayüzleri ve cihazlarında iyonik kusurları ve yük taşınımını anlama ve manipüle etme konusundaki yenilikçi katkılarından dolayı"
2022 Rahmi Koç Bilim Madalyası

Seçilmiş Yayınlar
Yayınları arasında;

Kaynakça