1994 FIFA Dünya Kupası

1994 FIFA Dünya Kupası, 17 Haziran - 17 Temmuz 1994 tarihleri arasında Amerika Birleşik Devletleri'nde düzenlenen ve FIFA Dünya Kupalarının 15.si olan futbol organizasyonu. Turnuva normal süresi ve ilâve dakikaları 0-0 biten final maçında penaltılarla İtalya'yı 3-2 ile yenen Brezilya'nın dördüncü (4.) şampiyonluğu ile tamamlanırken İtalya da ilk defa bir finali kaybetmiş oldu. Bu final Brezilya ile İtalya'nın Meksika'da düzenlenen 1970 Dünya Kupası'ndan sonra karşılaştıkları ilk final müsabakası olmuş, kazanan da kaybeden de değişmemiştir.

FIFA'nın 1988 yılında turnuvayı düzenlemek için diğer önemli adaylar Brezilya ve Fas'ın önünde ABD'yi tercih etmesi sürpriz olarak nitelendirildi. Özellikle finaller öncesi bu ülkede Latin Amerika'dan göç eden nüfus haricinde halkın futbolla ilgilenmemesi nedeniyle seyirci sıkıntısı olabileceği şeklinde düşünce vardı. Ancak bu düşüncelere rağmen ortalama 69.000 seyirci ortalaması ile 1950'de düzenlenen kupadan beri en yüksek seyirci sayısına ulaşıldı. Toplamda maçları izlemeye giden 3.6 milyona yakın seyirci ile 1998 FIFA Dünya Kupası'ndan itibaren katılımcı ülke sayısı 32'ye çıkmasına rağmen bu sayıya diğer iki turnuvada yaklaşılamadı.

Yunanistan, Nijerya ve Suudi Arabistan'ın katıldıkları ilk FIFA Dünya Kupası olan turnuva, format olarak 1990 FIFA Dünya Kupası ile aynı şekilde düzenlendi: Finallere katılma hakkı kazanan 24 takım dörderli 6 gruba ayrılarak tek devreli lig üsulu maçlar yaptı. Bu maçları ilk iki sırada bitiren ülke takımları direkt son 16'ya kalan 12 takımı oluşturdu. Kalan 4 takım ise bu 6 grupta en iyi puan ve averaja sahip 4 takım arasından seçildi. Gruplardan çıkan 16 takım tek maç üzerinden önceden belli fikstür ile eleme usulü ile maçlarını yaptı. Galibiyete 3 puan verilen ilk FIFA Dünya Kupası'dır.

Elemeler
Toplamda 147 ülkenin katıldığı elemeleri geçen 22 ekip turnuvaya katılmaya hak kazandı. 24 takımın mücadele ettiği turnuvaya, ev sahibi ile son şampiyon herhangi bir eleme maçı oynamadan doğrudan katılmaya hak kazandı.

1994 FIFA Dünya Kupası, Sovyetler Birliği'nin dağılmasından sonra Rusya'nın bağımsız olarak katıldığı ilk dünya kupası oldu. 1938'den beri ilk kez bir birleşik Alman takımı bu dünya kupasına katıldı. Afrika takımlarının 1990 FIFA Dünya Kupası'nda gösterdiği başarı nedeniyle Afrika kıtasının dünya kupasına gönderdiği takım sayısı 3'e yükseltildi.

Norveç'in 1938'den, Bolivya'nın 1950'den ve İsviçre'nin 1966'dan beri katıldığı ilk dünya kupasıdır.

Çekoslovakya'nın 1993 yılında ikiye bölünmesiyle elemelere Çekoslovakya adıyla başlayan takım Çekler ve Slovakların Temsili olarak elemeleri dünya kupasına gitme hakkını kaybederek tamamladı. Yugoslavya ise, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin 31 Mayıs 1992'de aldığı 757 no'lu kararla bu ülkeye yaptırımlar uygulanmasının kararlaştırılması nedeniyle FIFA tarafından elemelerden çıkarıldı. Şili'nin 1990 elemelerinde aldığı ceza 1994 Dünya Kupası için de devam ettiği için bu takım elemelere katılmadı.

1938'den beri ilk kez Birleşik Krallık'ı oluşturan dört ülkenin de (İngiltere, İskoçya, Galler ve Kuzey İrlanda) katılamadığı ilk dünya kupası olmuştur.

Stadyumlar
Hakemler
Afrika
Lim Kee Chong
Neji Jouini

Asya
Jamal Al Sharif
Ali Bujsaim

Avrupa
Fabio Baldas
Manuel Díaz Vega
Philip Don
Bo Karlsson
Hellmut Krug
Leslie Mottram
Peter Mikkelsen
Pierluigi Pairetto
Sándor Puhl
Joël Quiniou
Kurt Röthlisberger
Mario van der Ende

Kuzey ve Orta Amerika
Arturo Angeles
Rodrigo Badilla
Arturo Brizio Carter

Güney Amerika
José Torres Cadena
Ernesto Filippi
Francisco Lamolina
Renato Marsiglia
Alberto Tejada


Kadrolar
Torbalar
Grup aşaması
A Grubu
----

----

----

----

----


B Grubu
----

----

----

----

----


C Grubu
----

----

----

----

----


D Grubu
----

----

----

----

----


E Grubu
----

----

----

----

----


F Grubu
----

----

----

----

----


Üçüncüler sıralaması
Eleme aşaması
Son 16
----

----

----

----

----

----

----


Çeyrek final
----

----

----


Yarı final
----


Üçüncülük maçı
Final
Kazanan
Ödüller
En İyiler Takımı
İstatistikler
Gol krallığı
6 gol

Hristo Stoiçkov
Oleg Salenko


5 gol

Romário
Jürgen Klinsmann
Roberto Baggio
Kennet Andersson


4 gol

Gabriel Batistuta
Florin Răducioiu
Martin Dahlin


3 gol

Bebeto
Dennis Bergkamp
Gheorghe Hagi
José Luis Caminero
Tomas Brolin


2 gol

Claudio Caniggia
Philippe Albert
Yordan Letchkov
Adolfo Valencia
Rudi Völler
Dino Baggio
Hong Myung-Bo
Luis García
Wim Jonk
Daniel Amokachi
Emmanuel Amuneke
Ilie Dumitrescu
Fuad Amin
Ion Andoni Goikoetxea
Adrian Knup


1 gol

Abel Balbo
Diego Maradona
Marc Degryse
Georges Grün
Erwin Sánchez
Branco
Márcio Santos
Raí
Daniel Borimirov
Nasko Sirakov
David Embé
Roger Milla
François Omam-Biyik
Hernán Gaviria
John Harold Lozano
Lothar Matthäus
Karl-Heinz Riedle
John Aldridge
Ray Houghton
Daniele Massaro
Hwang Sun-Hong
Seo Jung-Won
Mohammed Chaouch
Hassan Nader
Marcelino Bernal
Alberto García Aspe
Bryan Roy
Gaston Taument
Aron Winter
Finidi George
Samson Siasia
Rashidi Yekini
Kjetil Rekdal
Dan Petrescu
Dmitri Radçenko
Fahad Al-Ghesheyan
Sami Al-Jaber
Saeed Al-Owairan
Txiki Beguiristáin
Pep Guardiola
Fernando Hierro
Luis Enrique
Julio Salinas
Henrik Larsson
Roger Ljung
Håkan Mild
Georges Bregy
Stéphane Chapuisat
Alain Sutter
Earnie Stewart
Eric Wynalda


Turnuva sıralaması
İlkler, notlar
Rusya ilk turda elenmesine rağmen Oleg Salenko 3 maç oynayarak turnuvanın gol krallığını 6 golle Hristo Stoiçkov ile paylaştı. Salenko, 28 Haziran 1994 günü Kamerun ile oynanan maçta 5 gol atarak Dünya Kupası'nda bir maçta en çok gol atan futbolcu unvanını aldı.
Aynı maçta Kamerunlu futbolcu Roger Milla 42 yaşında iken giydiği millî forması ile gol atarak bu turnuvanın tarihinde gol atan en yaşlı oyuncu unvanını aldı.
Yunanistan, Nijerya, Rusya ve Suudi Arabistan ile defa Dünya Kupası finallerinde oynama hakkı kazandılar.
1958'den 1990'a kadar SSCB olarak katılan ülke dağılması ile birlikte ilk kez 1994'te Rusya adı ile kupaya iştirak etti. 1938'den itibaren kupa finallerine ve elemelerine Doğu Almanya ve Batı Almanya şeklinde iki ülke olarak katılan Almanya ise birleştikten sonra ilk kez Dünya Kupası'na katıldı. FIFA, Almanya'yı 1954 ile 1990 yılları arasında 10 kez Batı Almanya'nın devamı olarak kabul etti.
Afrika kıtası ilk kez 3 ülke ile kupaya katılma hakkını aldı.
Pontiac Silverdome'da oynanan ABD - İsviçre maçı ilk kez üstü tamamen kapalı bir sahada oynanan Dünya Kupası maçı oldu.
Brezilya bu kupayı dördüncü kez kazanan ilk takım oldu.
İtalyan kaleci Gianluca Pagliuca Norveç maçında ceza sahası dışında topa elle müdahale etmesi sonucu kırmızı kart görerek kupa tarihinde sahadan atılan ilk kaleci oldu.
İngiltere'nin kupaya katılmaya başladığı 1950'den beri ilk kez bir kupaya hiçbir Büyük Britanya ülkesi katılamadı.
Maçın hakemleri ilk kez bu kupada klasikleşmiş siyah formalarını çıkararak, ülke takımlarının forma renklerine bağlı olarak, kırmızı, sarı gibi değişik renklerde forma giymeye başladılar.
1994 Dünya Kupası grup aşamasında galibiyete 3 puan sistemi ile oynandı. Önceki turnuvalarda galip takıma 2 puan veriliyordu.
Bulgaristan millî takımının ilk 11'indeki tüm futbolcuların adının sonunda "ov" vardır.
Kolombiya'nın sağ beki Escobar, 22 Haziran 1994'teki ABD maçında kendi kalesine gol atarak ülkesinin elenmesine yol açmıştı. Escobar, 2 Temmuz 1994'te Kolombiya'nın Medellin kentindeki bir barda vurularak öldürüldü. Escobar'a 12 kez ateş eden katilin her ateş edişinde gol diye bağırdığı belirtildi.

Ayrıca bakınız
World Cup USA '94

Kaynakça
1994 FIFA Dünya Kupası Istatistikleri Footbalistic