kaan39/turkish-wikipedia-dataset-clean huggingface dataset:
Arda Özçimen

Arda Özçimen (d. 8 Ocak 2002), kaleci pozisyonunda görev yapan Türk futbolcudur. Göztepe'den kiralık olarak Bandırmaspor'da forma giymektedir.

Kulüp kariyeri
Özçimen, futbol kariyerine Fethiyespor altyapısında başladı ve 2013 yılında Göztepe'nin altyapısına transfer oldu. İlk profesyonel sözleşmesini 6 Ağustos 2018 tarihinde Göztepe ile imzaladı. Özçimen, ilk resmî maçına 20 Nisan 2021 tarihinde Süper Lig'de 1-1 berabere kaldıkları Fatih Karagümrük karşısında çıktı ve maçta bir penaltı kurtardı.

Millî takım kariyeri
Özçimen, Türkiye'nin 14 yaş altı, 15 yaş altı, 16 yaş altı, 17 yaş altı ve 18 yaş altı takımlarında yer aldı.

Kişisel yaşamı
Özçimen'in babası Yüksel Özçimen de profesyonel kalecidir ve şu anda Ankara Demirspor'da kaleci antrenörü olarak çalışmaktadır. Kardeşi Doğukan Özçimen de futbol oynamaktadır.

İstatistikleri
Kulüp Takım İstatistikleri
Kaynakça
Dış bağlantılar
Ardahan-Posof YHGS

Ardahan-Posof Yaban Hayatı Geliştirme Sahası, Ardahan ilinin Posof ilçesi sınırlarında bulunan ve 2006 yılında yaban hayatı geliştirme sahası ilan edilmiş bölge. Dağ horozlarının yoğun yaşadığı bölge, 58.685 hektar genişliğindedir.

Doğu Karadeniz ikliminin zorlu koşulları bu alanda da hakimdir. Engebeli bir arazi olduğu için sınırlı tarım alanları vardır.

Dağ horozları ağaç sınırı hattına yaşamlarını sürdürmeyi tercih ederler ve üreme dönemlerinde meşe, kuşburnu gibi yiyecek kaynaklarına yakın yerleri tercih etmektedirler. Bu sebepten ötürü Ardahan-Posof alanları yaşam biçimleri için çok uygundur.

Kaynakça
Arda Ünyay

Arda Ünyay (d. 18 Ocak 2007, Ankara, Türkiye), stoper pozisyonunda görev yapan profesyonel Türk futbolcudur. Süper Lig takımlarından Galatasaray'da forma giymektedir.

Kulüp kariyeri
MKE Ankaragücü
Futbola 2018 yılında MKE Ankaragücü altyapısında başladı. Altyapının çeşitli kategorilerinde futbol oynadıktan sonra 2 Eylül 2022 tarihinde MKE Ankaragücü ile 5 yıllık profesyonel sözleşme imzaladı.

Galatasaray
11 Şubat 2025 tarihinde 500 bin euro bonservis bedeliyle Süper Lig takımlarından Galatasaray'la 3,5 yıllık sözleşme imzaladı. 24 Mayıs’ta Galatasaray’ın deplasmanda Göztepe’yi 2-0 mağlup ettiği Süper Lig’in son hafta maçında, 90. dakikada Carlos Cuesta’nın yerine oyuna girerek Galatasaray kariyerindeki ilk resmi maçına çıktı.

Başarıları
Galatasaray
Süper Lig: 2024-25, 2025-26

Kaynakça
Dış bağlantılar
Ardahan Kalesi

Ardahan Kalesi (Gürcüce: არტანის ციხე), tarihsel Artani bölgesinde, günümüzde Ardahan kentinin merkezinde Orta Çağ'da Gürcülerden kalma bir kaledir. Ardahan kentinin eski adından dolayı Parakani Kalesi (ფარაკანის ციხე) olarak da bilinir.

Tarihçe
Kalenin inşa edildiği kesin tarih bilinmemekle birlikte, Osmanlılar 16. yüzyılın ortasında Ardahan Kalesi'nin ele geçirdiklerinde kale ve yerleşim Parakani (ფარაკანი) adını taşıyordu. Bundan dolayı kale ve kalenin çevresindeki yerleşim 1595 tarihli ve Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan adlı Osmanlı mufassal defterinde "Rabat-i Kala-i Parakan" (رباط قلعە پرە كن) olarak geçer. Bu dönemde Ardahan adı sadece bölge için kullanılıyordu ve yerleşim merkezine Parakan deniyordu. Bundan dolayı kale de kaynaklarda Parakan Kalesi olarak geçer. Osmanlılar önce Artanuci, sonra Artani bölgelerini 1551 yılında Gürcülerden ele geçirmiştir. Kaledeki Osmanlıca kitabe, Osmanlıların bu yapıyı 1556 yılında onarımdan geçirdiğini göstermektedir. Bu onarım sırsında kale içinde bulunan Gürcü kilisesi yıkılmış ve taşları kalenin duvarlarında kullanılmıştır. Nitekim kale duvarlarında Gürcüce yazılı taşlar günümüze de ulaşmıştır.

Mimari
Ardahan Kalesi, Ardahan şehir merkezinin kuzeyindeki Halil Efendi Mahallesi ile kent merkezini birbirinden ayıran Kura nehrinin hemen sol kıyısında yer alır. Kale duvarları, orta ve küçük boyutlu kaba yonu taşların horasan harcıyla birleştirilmesiyle inşa edilmiştir. Kalenin iç duvarları açısından doğu-batı doğrultusunda maksimum uzunluğu 268 metre olup kuzey-güney yönünde kapladığı alan, 119 ile 170 metre arasında değişmektedir. Kule köşelerinde daha büyük boyutlu düzgün kesme taşlar kullanılmıştır. Arazinini eğimli olması sebebiyle kalenin kuzey ve güney yarısı arasında kot farkı bulunmaktadır. Kura Nehri'ne daha yakın olan güney bölüm, kuzey bölüme oranla daha alçaktadır. İki kısım arasındaki bu seviye farkı batıdan doğuya doğru artış gösterir. Kalenin güneyindeki en düşük arazi seviyesi ile kuzeyindeki en yüksek seviye arasındaki fark 35-37 metre kadardır. Ayrıca kalenin güney sur duvarının yüksekliği, kuzey duvarının neredeyse yarısına denk gelir.

Gürcü araştırmacı ve gazeteci Konstantine Martvileli'nin 1917 yılında kalenin adını Artaani Kalesi (არტაანის ციხე) şeklinde yazmıştır. Ardahan Kalesi'nin Ardahan sancağının genelinde ikinci büyük kale olduğunu belirten Martvileli, bakımsızlıktan yıkılmış olsa da Birinci Dünya Savaşının bile, dev bir tepe gibi yükselen mazgallı duvarlarına zarar veremediğin belirtmiştir. Bu tarihte kalenin surlarına yaslanan evler de sapasağlam duruyordu. Ancak kalenin kilisesi ve yapıları yarı yarıya yıkılmıştı. Kilisenin sadece küçük duvarları görünüyordu. Kalenin dış kısmında, iki yerde Gürcü alfabesinin Hutsuri harfleri ile yazılmış Gürcüce yazıt varlığını koruyordu. Kalenin iç ve dış cephelerinde taşa oyulmuş Gürcüce yazılar bugün de varlığını korumaktadır. İç kısımda ayrıca bir taşa kırmızı boyayla yazılmış Ermenice bir yazı yer alır.

Kaynakça
Ardahan Üniversitesi

Ardahan Üniversitesi, 2008 yılında Ardahan'da kurulan bir devlet üniversitesidir. 5765 Sayılı, "Yükseköğretim Kurumları Teşkilatı Kanununda ve Yükseköğretim Kurumları Öğretim Elemanlarının Kadroları Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile Genel Kadro ve Usulü Hakkında Kanun Hükmünde Kararnameye Ekli Cetvellerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun"la kurulan ve 22 Mayıs 2008 tarihinde Abdullah Gül tarafından onaylanan üniversitedir.

Ardahan Üniversitesi Yenisey Kampüsü il merkezine 5 km mesafededir.

Ocak 2017'de, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından üniversite rektörlüğüne Prof. Dr. Mehmet Biber atandı.

2021-22 eğitim-öğretim yılında 2209 ön lisans, 2918 lisans, 379 yüksek lisans ve 40 doktora öğrencisi olarak toplamda 5546 öğrenci öğrenim görmekteydi. 2022 yılı itibarıyla üniversite kapsamında 17 profesör, 28 doçent, 105 doktor, 130 öğretim görevlisi ve 90 araştırma görevlisi olmak üzere toplam 370 akademik personel görev yapmaktaydı.

Akademik birimler
Fakülteler
İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi
Ardahan İnsani Bilimler ve Edebiyat Fakültesi
İlahiyat Fakültesi
Mühendislik Fakültesi
Güzel Sanatlar Fakültesi
Sağlık Bilimleri Fakültesi

Yüksekokullar
Turizm İşletmeciliği ve Otelcilik Yüksekokulu

Meslek Yüksek Okulları
Ardahan Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu
Ardahan Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulu
Çıldır Meslek Yüksekokulu
Göle Meslek Yüksekokulu
Posof Meslek Yüksek Okulu
Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu

Enstitüler
Lisansüstü Eğitim Enstitüsü (2019 yılında Sosyal Bilimler Enstitüsü ve Fen Bilimleri Enstitüsü birleştirilerek bu enstitü kurulmuştur.)

Dış ilişkileri
Kafkasya Üniversiteler Birliği'nin kurucu üyesidir.

Kaynakça
Ardalı

Ardalı (Bulgarca: Коритен / Koriten), Bulgaristan'ın Dobriç ilinin (Bulgarca: Област Добрич / Oblast Dobriç) Armutlu (Bulgarca: Община Крушари / Obştina Kruşari) ilçesine bağlı ve Armutlu'ya 14, Dobriç'e 46 Km uzaklıkta bulunan köy. Köyün Türkçe ismi değişik kaynaklarda Hardallı, Hardalı ve Haralı olarak geçmektedir.

Kültürel ve doğal yerler
Üç doğal çeşme vardır. Köy çam, iğne yapraklılar ve yaprak döken ormanlarla çevrilidir. Ayrıca köyde Vasil Levski ilköğretim okulu, anaokul ve Hristo Botev halk kütüphanesi bulunur.

Düzenli etkinlikler
Festival - Her yıl 10 Eylül'de düzenlenir.

Dış bağlantılar
Resimlerle Ardalı (Koriten)
Ardahan ilindeki yerleşim yerleri listesi

Ardahan'a bağlı 6 ilçe, 1 belde ve 229 köy bulunmaktadır.

Ardahan
Ardahan
Köyler

Açıkyazı
Ağaçlı
Ağzıpek
Akyaka
Alagöz
Altaş
Ardıçdere
Aşağıkurtoğlu
Bağdaşan
Balıkçılar
Bayramoğlu
Beşiktaş
Binbaşar
Büyüksütlüce
Çağlayık
Çalabaş
Çamlıçatak
Çataldere
Çatalköprü
Çeğilli
Çetinsu
Çimenkaya
Dağcı
Dağevi
Dedegül
Değirmenli
Derindere
Edegül
Gölgeli
Güzçimeni
Güzelyurt
Hacıali
Hasköy
Höçvan Hasköy
Kartalpınar
Kazlıköy
Kıraç
Kocaköy
Köprücük
Küçüksütlüce
Lehimli
Meşedibi
Nebioğlu
Ortageçit
Otbiçen
Ovapınar
Ölçek
Ömerağa
Samanbeyli
Sarıyamaç
Sugöze
Sulakyurt
Taşlıdere
Tazeköy
Tepesuyu
Tunçoluk
Uzunova
Yalnızçam
Yaylacık
Yokuşdibi
Yukarıkurtoğlu


Çıldır
Çıldır
Köyler

Ağıllı
Akçakale
Akçıl
Akdarı
Akkiraz
Aşağıcambaz
Baltalı
Başköy
Damlıca
Dirsekkaya
Doğankaya
Eskibeyrehatun
Eşmepınar
Gölbelen
Gölebakan
Güvenocak
Karakale
Kaşlıkaya
Kayabeyi
Kenarbel
Kenardere
Kotanlı
Kurtkale
Kuzukaya
Meryemköy
Öncül
Övündü
Sabaholdu
Saymalı
Sazlısu
Semihaşakir
Taşdeğirmen
Yenibeyrehatun
Yukarıcambaz


Damal
Damal
Köyler

Burmadere
Dereköy
Eskikılıç
İkizdere
Otağlı
Seyitören
Tepeköy


Göle
Göle
Köyler

Arpaşen
Balçeşme
Bellitepe
Budaklı
Büyükaltınbulak
Çakıldere
Çakırüzüm
Çalıdere
Çardaklı
Çayırbaşı
Çobanköy
Çullu
Damlasu
Dedekılıcı
Dengeli
Dereyolu
Dölekçayır
Durucasu
Esenboğaz
Esenyayla
Eskidemirkapı
Filizli
Gedik
Gülstan
Günorta
Hoştülbent
Kalecik
Karlıyazı
Kayaaltı
Koyunlu
Kuytuca
Küçükaltınbulak
Mollahasan
Okçu
Samandöken
Senemoğlu
Serinçayır
Sürügüden
Tahtakıran
Tellioğlu
Toptaş
Uğurtaşı
Yağmuroğlu
Yanatlı
Yavuzlar
Yeleçli
Yenidemirkapı
Yeniköy
Yiğitkonağı


Hanak
Hanak
Köyler

Altınemek
Aşağıaydere
Baştoklu
Binbaşak
Börk
Çatköy
Çavdarlı
Çayağzı
Çiçeklidağ
Çimliçayır
Güneşgören
İncedere
Karakale
Koyunpınarı
Sazlıçayır
Serinkuyu
Sevimli
Sulakçayır
Yamaçyolu
Yamçılı
Yukarıaydere
Yünbüken


Posof
Posof
Köyler

Akballı
Alabalık
Alköy
Arılı
Armutveren
Asmakonak
Aşıküzeyir
Aşıkzülali
Balgözü
Baykent
Binbaşıeminbey
Çakırkoç
Çambeli
Çamyazı
Çayırçimen
Demirdöver
Derindere
Erim
Gönülaçan
Gümüşkavak
Günbatan
Günlüce
Gürarmut
İncedere
Kaleönü
Kalkankaya
Kayınlı
Kırköy
Kolköy
Kopuzlu
Kumlukoz
Kurşunçavuş
Özbaşı
Sarıçiçek
Sarıdarı
Savaşır
Söğütlükaya
Süngülü
Sütoluk
Taşkıran
Türkgözü
Uğurca
Uluçam
Yaylaaltı
Yeniköy
Yolağzı
Yurtbaşı
Yurtbekler


Kaynakça
Ardahan milletvekilleri listesi

Ardahan milletvekilleri, Türkiye Büyük Millet Meclisinin 1. ve 2. dönemleri ile 20. döneminden beri Ardahan şehrini temsil eden milletvekillerinin listesidir.

Anavatana iltihak eden Ardahan, 7 Temmuz 1921 tarih ve 133 sayılı Kanunla il olmuştur.
Ardahan ili, 30 Mayıs 1926 tarih ve 877 sayılı Kanunla ilçe haline dönüştürülmüştür.
Ardahan ilçesi, 27 Mayıs 1992 tarih ve 3806 sayılı Kanunla il olmuştur.

Milletvekilleri listesi
Kaynakça
Ardahan Okrugu

Ardahan Okrugu ( ; Gürcüce: არტაანის ოკრუგი), Rus İmparatorluğunun 1878-1918 yılları arasında Kars Oblastı'na bağlı bir idari bölümdü. Okrugun merkezi Ardahan kasabasıydı.

Tarihçe
Ardahan okrugu, Osmanlı İmparatorluğu'nun yenilgisinin ardından 1878 yılında Ayastefanos Antlaşması ile Rus İmparatorluğu'na bırakılan topraklarda kurulmuş olan Kars Oblastı'nın dört alt idari bölümünden biriydi. Diğerleri Kars okrugu, Oltu okrugu ve Kağızman okrugu idi. 1886 tarihli nüfus sayımında Ardahan okrugu, dört kazadan (uçastok) oluşuyordu. Bunlar Ardahan, Göle, Poshov ve Çıldır kazaları idi.

Ardahan Okrugu, 1918 yılında Brest-Litovsk Barış Antlaşması sonucu tüm Kars Oblastı ile birlikte Osmanlı İmparatorluğu'na geri verildi. Bir süre sonra Ardahan okrugu Gürcistan Demokratik Cumhuriyeti sınırları içinde yer aldı. 7 Mayıs 1920'de imzalanan Moskova Antlaşması'yla Sovyet Rusya Ardahan Okrugu'nun Gürcistan'ın bir parçası olarak kabul etti. Kızıl Ordu'nun Gürcistan'ı işgali sırasında Ankara Hükümeti'nin verdiği ültimatom üzerine Gürcistan hükûmeti Ardahan Okrugu'ndan çekildi. 16 Mart 1921'de Sovyet Rusya ile Ankara Hükûmeti arasında imzalanan Moskova Antlaşması'yla Ardahan Okrugu Türkiye'ye bırakıldı.

Demografi
1897 nüfus sayımına göre okrugun nüfusu 65,800'dü. Nüfusun %42,6'sını Türkler, %19.1'ini Kürtler, %12.0'sini Karapapaklar, %11.9'unu Rumlar, %6.6'sını Türkmenler, %3.0'ünü Ruslar ve %2.9'unu Ermeniler oluşturmaktaydı. Okrug merkezi Ardahan'ın nüfusu ise 4,142'ydi.

İdari bölümler
Kars Okrugu 1914 yılı itibarı ile Ardahan (Ардаганский), Göle (Гельский), Posof (Посковский) ve Çandır (Чандырский) olmak üzere dört bölüme (участок) ve bu bölümlerde toplam 14 kırsal okruga (сельский округ) ayrılmaktaydı.

Kaynakça
Ardahan Kongre Binası

Ardahan Kongre Binası, Ardahan'da düzenlenen 3-5 Ocak 1919 Ardahan Kongrelerine ev sahipliği yapmış olan tarihi bina. Bina taş işçiliği, tavan süslemeleriyle bezenmiştir. Baltık mimarisi özelliklerini taşımaktadır. Bina 1911 yılında Ardahan'ın Rus işgali döneminde yapılmıştır. Binada düzenlenen kongrede alınan kararlar Kurtuluş Savaşına giden yolda Erzurum Kongresi ve Sivas Kongresinden önce Türk Milli Mücadelesinin yol haritasını çizmiştir. Kongre, dönemin Ardahan Kaymakamı Rasim Bey'in konağında toplanmıştır. Rasim (Acar) Bey yörede köklü bir aile olan Hamşioğullarına mensuptur. Bu konak bir dönem hastane olarak da kullanılmıştır. Günümüzde Kongre ve Kent Müzesi olarak ziyaretçilere açılmıştır.

Kaynakça
Ardahan florası

Ardahan florası, Ardahan florasında bulanan bitki taksonları listelenmiştir.

Familyalar
A
Acanthaceae
Acoraceae
Adoxaceae
Alismataceae
Altingiaceae
Amaranthaceae
Aizoaceae
Amaryllidaceae
Anacardiaceae
Apiaceae
Apocynaceae
Apodanthaceae
Aquifoliaceae
Araceae
Araliaceae
Aristolochiaceae
Asparagaceae
Aspleniaceae
Asteraceae
Athyriaceae

B
Balsaminaceae
Berberidaceae
Betulaceae
Biebersteiniaceae
Bignoniaceae
Blechnaceae
Boraginaceae
Brassicaceae
Butomaceae
Buxaceae

C
Campanulaceae
Cannabaceae
Capparaceae
Caprifoliaceae
Caryophyllaceae
Casuarinaceae
Celastraceae
Ceratophyllaceae
Cistaceae
Cleomaceae
Colchicaceae
Commelinaceae
Convolvulaceae
Cornaceae
Crassulaceae
Cucurbitaceae
Cupressaceae
Cymodoceaceae
Cyperaceae
Cystopteridaceae
Cytinaceae

D
Datiscaceae
Dennstaedtiaceae
Dioscoreaceae
Droseraceae
Dryopteridaceae

E
Ebenaceae
Elaeagnaceae
Elatinaceae
Ephedraceae
Equisetaceae
Ericaceae
Euphorbiaceae

F
Fabaceae
Fagaceae
Frankeniaceae

G
Gentianaceae
Geraniaceae
Grossulariaceae

H
Haloragaceae
Hydrangeaceae
Hydrocharitaceae
Hymenophyllaceae
Hypericaceae

I
Iridaceae
Isoetaceae
Ixioliriaceae
J
Juglandaceae
Juncaceae
Juncaginaceae

L
Lamiaceae
Lauraceae
Lentibulariaceae
Liliaceae
Linaceae
Linderniaceae
Loranthaceae
Lycopodiaceae
Lythraceae

M
Malvaceae
Marsileaceae
Melanthiaceae
Meliaceae
Menyanthaceae
Molluginaceae
Montiaceae
Moraceae
Myrtaceae

N
Nartheciaceae
Nitrariaceae
Nyctaginaceae
Nymphaeaceae

O
Oleaceae
Onagraceae
Onocleaceae
Ophioglossaceae
Orchidaceae
Orobanchaceae
Osmundaceae
Oxalidaceae

P
Paeoniaceae
Papaveraceae
Pedaliaceae
Phrymaceae
Phyllanthaceae
Phytolaccaceae
Pinaceae
Plantaginaceae
Platanaceae
Plumbaginaceae
Poaceae
Polemoniaceae
Polygalaceae
Polygonaceae
Polypodiaceae
Portulacaceae
Posidoniaceae
Potamogetonaceae
Primulaceae
Pteridaceae

R
Ranunculaceae
Resedaceae
Rhamnaceae
Rosaceae
Rubiaceae
Ruppiaceae
Rutaceae

S
Salicaceae
Salviniaceae
Santalaceae
Sapindaceae
Saxifragaceae
Scrophulariaceae
Selaginellaceae
Simaroubaceae
Smilacaceae
Solanaecae
Staphyleaceae
Styracaceae

T
Tamaricaceae
Taxaceae
Thelypteridaceae
Thymelaeaceae
Typhaceae

U
Ulmaceae
Urticaceae

V
Verbenaceae
Violaceae
Vitaceae
W
Woodsiaceae
X
Xanthorrhoeaceae

Z
Zosteraceae
Zygophyllaceae
Ardamata

Ardamata (Arapça:اردمتا) El Cuneyna, Sudan'ın kuzeydoğusunda bulunan bir köydür. Köy yakınında Sudan Silahlı Kuvvetleri'nin 15. Piyade Tümeni kampı bulunmaktadır.
Tarih
Cancavid ve Hızlı Destek Güçleri, Sudan 15.Piyade tümeni kampını ele geçirdikten sonra, 8 Kasım 2023'te Ardamata katliamı olarak bilinen olayda, Sudan,Batı Darfur, Ardamata'da, yaklaşık 800 sivili katletti.

Demografi
Köyde çoğunlukla etnik Masalit sakinleri yaşamaktadır.

Kaynakça
Ardamata Katliamı

8 Kasım 2023 tarihinde, Sudan, Batı Darfur, Ardamata'da, Hızlı Destek Güçleri ve Cancavid milisleri tahminler değişmekle birlikte 800 ile 1,300 arasında kişiyi katletti. Saldırı Sudan Silahlı Kuvvetleri'nin 15. Piyade Tümeni kampının Çad'a çekilmesinin ardından gerçekleşti. Yaşanan şiddet olayları akabinde 20.000 kişi mülteci olarak Çad'a kaçmak zorunda kalmıştır.

Kaynakça
Ardana, Ardahan

Ardana (Gürcüce: არდანა), tarihî Artani bölgesinde, günümüzde Ardahan ilinin merkez ilçesine bağlı Hasköy'ün sınırları içinde ortadan kalkmış bir köydür.

Tarihçe
Gürcü Türkolog Sergi Cikia, Ardana adının Gürcüce Ardanaki'den (არდანაკი) geliyor olabileceğini yazmıştır. Bununla birlikte, Gürcistan'da Ardana'ya yakın bir ad taşıyan (ართანა) köyü bulunmaktadır.

Ardana köyünün bulunduğu tarihî Artani, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biriydi. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılın ortasında Gürcülerden ele geçirmiştir. Köydeki megalit yapı kalıntısı da bu dönemden kalmış olmalıdır.

Ardana köyü, Çıldır Eyaleti'nin 1694-1732 dönemini kapsayan Osmanlı cebe defterinde de Ardana (اردانە) adıyla aynı idarî konuma sahipti. Hicri 1140 (1727/1728) tarihinde 3.000 akçe vergi karşılığında Süleyman adında birine, aynı yıl 6.200 akçe vergi karşılığında Kaya adında başka birine tahsis edilmişti.

Osmanlı mufassal defterini yayımlayan Gürcü Türkolog Sergi Cikia, Ardana köyünün Rusça kaynaklarda Ardanyak (Арданяк) şeklinde geçtiğini belirtmiştir. Ancak 1886 tarihli Rus nüfus sayımında Ardahan sancağının Ardahan kazasında bir köy olarak yer almamış olması, Ardana'nın bu tarihten önce köy olmaktan çıktığını göstermektedir.

Ardana köyünün Hasköy'ün 1,7 kilometre güneyinde, Kura Nehri ile bu nehre soldan katılan Alabalık Deresi arasında bulunduğunu, buradaki megalit yapı kalıntıları göstermektedir. Bu kalıntılar günümüzde taş yığını halini almıştır. Bu taş yığınının bir tepeyi çevreleyen duvarlar olduğu anlaşılmaktadır.

Kaynakça
Ardekan

Ardekan (Farsça: اردکان), İran'ın Yezd Eyaleti'nde şehir.

Şehrin 2006 yılı nüfusu 61.596 kişidir ki Ardakan, Yezd Eyaleti'nin üçüncü büyük kentidir. Kent yakınlarında bulunan bir köy, Zerdüştlerce kutsal kabul edilir ve her yıl dünyanın değişik köşelerinden hacıların akınına uğrar.

İran'ın eski cumhurbaşkanlarından Muhammed Hatemi Ardekanlıdır.

Dış bağlantılar
Ardakan travelogue
jadidonline (video 5'31")
Ardekan, Fars

Ardekan (Farsça:اردكان, Ardakān), İran'ın Fars Eyaleti'nde şehir.

İdari olarak Sepidan şehristanı'nın yönetim merkezi olan kentin 2006 yılı nüfusu 16.212'dir.

5 Ocak 2011'de şehir yakınlarında 5.3 Richter ölçeğinde deprem meydana gelmiştir. Ardekan ülke içinde dondurmalarıyla meşhurdur.

Kaynakça
Dış bağlantılar
Şehir resimleri
Ardea

Ardea, balıkçılgiller familyasında yer alan bir kuş cinsidir. Ortalama 80 ila 100 cm'i aşan boylarıyla büyük boylu balıkçıl türlerini kapsar. Ağaçların üzerinde kurdukları platformlarda yuvalanır ve koloniler hâlinde yaşarlar. Büyük mavi balıkçıl, gri balıkçıl ve erguvani balıkçıl gibi kuzeyde yaşayan türleri kışın güneye göç eder. Balıklar, kurbağalar ve diğer su canlılarıyla beslenirler. Uzun mızrak gibi gagaları, uzun boyunları ve uzun ayaklarıyla güçlü kuşlardır. Sığ sularda avlarını hareketsiz olarak bekleyerek takip eder ve birdenbire yakalarlar. Yavaş ve düzenli uçuşları sırasında boyunlarını geriye doğru çekerler. Bu şekilde uçarken boyunlarını ileri doğru uzatan leylek ve turna gibi kuşlardan ayırt edilebilirler.

Türler
Büyük mavi balıkçıl (Ardea herodias)
Gri balıkçıl (Ardea cinerea)
Dev balıkçıl (Ardea goliath)
Ardea cocoi
Ardea pacifica
Ardea melanocephala
Ardea humbloti
Ardea insignis
Ardea sumatrana
Erguvani balıkçıl (Ardea purpurea)
Büyük ak balıkçıl (Ardea alba)
Ardea picata
Ardea picata

Ardea picata balıkçılgiller (Ardeidae) familyasından bir kuş türü. Avustralya'nın kuzeyinde ve Yeni Gine ile Wallacea'nın bazı bölgelerinde bulunur.

Taksonomi
Bu tür 1845 yılında ornitolog John Gould tarafından tanımlanmıştır. Bazı taksonomlar türü Egretta cinsi içinde sınıflandırır. Kabul edilmiş bir alt türü yoktur.

Fiziksel özellikleri
Küçük boyutlu olan bu balıkçılın boyu 43 ila 55 cm arasındadır. Kanatları, gövdesi, başı koyu arduvaz renklidir. Boğazı ve boynu ise beyazdır. Görünüşü Ardea pacifica ya benzer. Ortalama ağırlığı 247 ila 280 g olan erkek kuşlar ortalama ağırlığı 225 ila 242 g olan dili kuşlardan daha ağırdır ancak dış görünüşleri birbirine benzer.

Erişkin olmayan kuşların tepelerinde uzun tüyler yoktur ve başlarındaki koyu renk nedeniyle Ardea pacifica nın küçük boylusu gibi görünmesine neden olur. Genç kuşlar önceleri ayrı bir tür olarak sınıflandırılmıştır.

Notlar
Ardea sumatrana

Ardea sumatrana balıkçılgiller (Ardeidae) familyasından bir kuş türü. Güneydoğu Asya ile Papua Yeni Gine ve Avustralya arasındaki bölgede yaşayan göçmen olmayan bir kuştur.

Fiziksel özellikleri
Büyük bir balıkçıl olan bu türün boyu 114 ila 115 cm arasında, ağırlığı da 2,6 kg civarındadır. Erguvani balıkçıla görünüş olarak benzer ancak daha koyu renkli ve daha iridir. Üst tüyleri koyu gri renklidir. Uçarken kanat altlarında koyu gri tüyler görünür.

Davranış
Sığ sularda uzun ve ince gagasıyla balık avlayarak beslenir. Hareketsiz kalarak pusuya yatar ve yavaşça avını takip eder. Uçarken balıkçıllara özgü olarak boynunu geriye doğru çeker.

Notlar
Ardea insignis

Ardea insignis balıkçılgiller (Ardeidae) familyasından bir kuş türü. Hindistan'da Himalayaların doğu eteklerinde, Bangladeş'in kuzeydoğusunda, Myanmar ve Bhutan'da yaşar. Nepal'de de bulunduğuna dair kayıtlar vardır.

Fiziksel özellikleri
Uzun boyunlu büyük yapılı bu balıkçılın üst kısmı koyu gri renklidir. Tepesi koyu renklidir ve gri balıkçılda olduğu gibi boynunda siyah çizgiler yoktur. Üreme mevsiminde grimsi beyaz uzun tüyleri bulunur. Siyah renkli gagasının tabanı ve ucu yeşilimsidir. Yüzü yeşilimsi gri renklidir. Çenesi ve alt kısmın ortası beyaz renklidir. Sırtı koyu gri renklidir. Bacakları siyahımsıdır. Uçarken üst kanat tüyleri koyu gri, alt kanat tüyleri beyaz olarak görünür. Arkası soluk gridir.

Boyu 127 cm olan bu kuş dev balıkçıldan sonra en büyük balıkçıldır. Kanat genişliği 2 m'yi bulur.

Notlar
Ardea melanocephala

Ardea melanocephala balıkçılgiller (Ardeidae) familyasından bir kuş türü. Sahraaltı Afrika ve Madagaskar'da yaygın olarak bulunur. Göçmen değildir ancak yağmurlu mevsimlerde bazı Batı Afrika kuşları daha kuzeye doğru yer değiştirir.

Fiziksel özellikleri
Büyük bir balıkçıl olan bu türün boyu 85 cm, kanat açıklığı 150 cm civarındadır. Görünüş olarak gri balıkçıla benzer ancak daha koyu renklidir. Gövdesinin üst kısmı koyu alt kısmı soluk gridir.
Ardaşes Harutyunyan

Ardaşes Harutünyan ( Ardaşes Harutyunyan, 1873, Malkara - 16 Ağustos 1915, Derbent), Osmanlı Ermenisi şair, çevirmen, edebiyat eleştirmeni, öğretmen ve yazar. Ermeni Kırımı kurbanlarındandır.

Hayatı
1873 senesinde Tekirdağ'ın Malkara ilçesinde dünyaya geldi. Arevelyan Mamul (Doğu Basını), Mehyan (Tapınak), Püzantion, Masis ve Püragın (Kaynak) dergilerinde şiirleri ve yazıları basıldı. Lıkvadz Kınar (Terk Edilmiş Lir, 1902), Yergunk (Sancı, 1906) ve Nor Kınar (Yeni Lir, 1912) adlı şiir derlemeleri yayımlandı. Dzağig yazarları arasındaydı. 19. yüzyıl Ermeni edebiyatının ve Ermeni basınının yazarları arasında yer bulur.

Ermeni Soykırımı sırasında, 28 Temmuz 1915 tarihinde Üsküdar'daki evinde tutuklanarak babasıyla birlikte İzmit'e gönderildi. 16 Ağustos'ta Büyük Derbent yakınlarında, babasıyla birlikte bıçaklanarak öldürüldü.

Konuyla ilgili yayımlar
"Armenian Question", ansiklopedi, ed. by acad. K. Hüdaverdiyan, Erivan, 1996, s. 283
"Tseghin sirte", Western Armenian poetry, Erivan, Arevik publ., 1991, ISBN 5-8077-0300-6, s. 706 (Ermenice biyografisi)
The Heritage of Armenian Literature: Volume III—From the Eighteenth Century to Modern Times, Edited by Agop J. Hacikyan, Edward S. Franchuk, Nourhan Ouzounian ve Gabriel Basmajian

Kaynakça
Ardarik

Ardarik (Lat. Ardaricus), bir Cermen kabilesi olan Gepidlerin kralıydı. Attila'nın en güvenilir yandaşlarından biriydi. Ardarik hakkında ilk kez Jordanes tarafından Katalon Muharebesi'nde Attila'nın en değerli vasalı olarak bahsedilir.

453'te Attila'nın ölümünden sonra Attila'nın oğullarına karşı bir isyan başlattı. 454'te Ardarik, Gepid ve Ostrogot güçlerini Attila'nın en büyük oğlu İlek ve Hun ordusuna karşı komuta etti. Yapılan Nedao Muharebesinde, İlak öldürüldü ve Ardarik kanlı ama kesin bir zafer kazandı.
Ayrıca bakınız
Katalon Muharebesi
Nedao Muharebesi
Attila

Kaynakça