Feride Çiçekoğlu

Feride Çiçekoğlu (d. 27 Ocak 1951, Ankara) Türk senarist, yazar, mimar, akademisyen.

1984'ten itibaren yayıncılık, telif, çeviri ve sinema alanlarında çalışır.12 Eylül 1980 askeri darbesinin ardından politik düşünceleri nedeniyle gözaltına alınıp işkence gören ve dört yıl tutuklu kalan Çiçekoğlu, cezaevi deneyimlerinden yola çıkarak yazdığı ve aynı adla filme alınan "Uçurtmayı Vurmasınlar" adlı kitabı ile tanınır. Senaryosunu Xavier Kolllier ile birlikte yazdıkları Reise der Hoffnung (Umuda Yolculuk) adlı film, 1990'da En İyi Yabancı Film dalında Oscar ödülüne layık görülmüştür.

1999'dan itibaren Bilgi Üniversitesi'nde öğretim üyesidir; şehir, kadın ve sinema ilişkisine dair eserler üretir.

Hayatı
1951 yılında Ankara'da doğdu. Babası Yargıtay üyeliğinden emekli Hasan Kemal Çiçekoğlu, annesi Nihal Hanım (Şuşud)'dır. 1968'de Maarif Koleji'nden mezun olduktan sonra Orta Doğu Teknik Üniversitesi Mimarlık Fakültesi'ne girdi. 1972 yılında birincilikle mezun olduğu fakülteden ertesi sene Çevre Psikolojisi alanında yüksek lisans derecesi aldı. Pennsylvania Üniversitesi'nde doktora eğitimi almak üzere 1973'te Fullbright bursu ile ABD'ye gitti.

Siyasi görüşleri ABD'de yaşadığı dönemde şekillendi. Sol görüşü benimseyen Çiçekoğlu, Philadelphia şehrinin ideal bir şehir olarak planlanması sürecini eleştiren doktora tezi yazdı. 1976'da doktor unvanı alarak Türkiye'ye döndü. 1977-1979 arasında Ankara Devlet Mühendislik Mimarlık Akademisi’nde asistan olarak görev yaptı.

12 Eylül askerî darbesinin ardından komünizm propagandası yapmak ile suçlanarak gözaltına alındı; 55 gün işkence gördükten sonra tutuklandı. İki yıl Mamak Askeri Cezaevi'nde, iki yıl Ankara Merkez Cezaevi (Ulucanlar) olmak üzere dört yıl cezaevinde kaldı.

Tahliye edildikten sonra 1984-1987 yılları arasında Kalem Yayınları’nda editörlük yaptı. Bu dönemde H. Montgomery Hyde'ın Pornografinin Tarihi adlı kitabı ve Richard Bach’ın Martı Jonathan Livingston adlı romanını İngilizceden Türkçeye çevirip yayımladı. Son Yolcu adlı öyküsü ile 1987 Haldun Taner Öykü Armağanı'nda üçüncülük ödülüne değer görüldü.

İlk kitabı, Caz, Hüznün Müziği adlı derlemedir. 1985'te Kalem yayınlarından yayınlanan bu kitabın ardından aynı yıl, cezaevinde iken tanıdığı bir çocuğun ağzından yazdığı mektupları içeren Uçurtmayı Vurmasınlar'ı yayımladı. Roman, 1989'da aynı adla filme alındı. Çiçekoğlu, filmin çok beğenilmesi üzerine öykü ve senaryo yazarlığını sürdürdü.

1924 mübadelesi, Yunanistan’ın ve Türkiye’nin askeri cunta yönetimi sırasında ve sonrasında Cunda Adası’nda yaşadıklarını anlatan Suyun Öte Yanı filminin senaryosunu, 1988'de yazdı ve Abdi İpekçi Barış ve Dostluk Ödülü'nü kazandı. Aynı yıl, "Nerde Eski İnsanlar" adlı senaryosu ile Yunus Nadi Senaryo Ödülü'ne değer görüldü. Nerde Eski İnsanlar, Baharın Bittiği Yer adlı bir dizi olarak 1989 yılında TRT 1 ekranlarında yayımlandı.

Çiçekoğlu, Türkiye'de yaşayan Maraşlı bir Alevi ailenin yasadışı yollarla İsviçre'ye gitme çabasını konu alan Umuda Yolculuk adlı senaryoyu 1989'da Xavier Koller'le birlikte kaleme aldı. Umuda Yolculuk, İngiltere, İsviçre ve Türkiye ortak yapımı bir film olarak çekildi ve En İyi Yabancı Film dalında Oscar ödülüne layık görüldü.

1991-1995 arasında Türk Sinema Vakfı Genel Sekreterlik görevini üstlenen Feride Çiçekoğlu, 1995-1999 arasında Tarih Vakfı İstanbul dergisinde editörlük yaptı.

Çiçekoğlu, 1998'de Maltepe Üniversitesi Görsel İletişim Tasarımı bölümünde çalışmaya başlayarak yeniden akademik yaşama döndü. 1999 yılında İstanbul Bilgi Üniversitesi İletişim Fakültesi'ne geçti. Aynı üniversitede Sinema ve Televizyon bölümünde öğretim görevlisi olarak çalışmaya devam etmektedir.

Türk sinemasına katkılarından dolayı 9. Uçan Süpürge Kadın Filmleri Festivali'nde Bilge Olgaç Başarı Ödülü'ne değer görülen yazar, Lütfü Akad’ın Vesikalı Yarim filminden ilhamla yazdığı "Vesikalı Şehir" (2007) adlı kitapta sinemanın kadın ve şehirle ilgisini ele aldı. Şehrin İtirazı (2015) adlı kitabında Gezi Parkı olaylarından önce üretilen filmleri inceledi; Vesikalı Şehir ve Şehrin İtirazı kitaplarının tamamlayacısı niteliğinde olan "İsyankar Şehir: Gezi Sonrası İstanbul Filmlerinde Mahrem İsyan" (2019) adlı kitabında ise Gezi sonrası çekilen filmlerdeki kadın, direniş ve kent kavramlarına odaklandı.

Filmleri - senaryo
1989 - Baharın Bittiği Yer
1989 - Uçurtmayı Vurmasınlar
1990 - Umuda Yolculuk
1991 - Suyun Öte Yanı
1996 - Altın Kent İstanbul
2000 - Melekler Evi
2007 - Parmaklıklar Ardında
2009 - Altın Kızlar

Filmleri - Eserleri
1989 Uçurtmayı Vurmasınlar

Sanat Yönetmeni
1989 Uçurtmayı Vurmasınlar

Ödülleri
1986 -Haldun Taner Öykü Armağanı Üçüncülük Ödülü
1988 - Abdi İpekçi Barış ve Dostluk Ödülü
1989 - 26. Antalya Film Şenliği, En İyi Senaryo, Uçurtmayı Vurmasınlar
1992- Lebon Kültür Merkezi (Lebon Cinema Clup) Edebiyat Ödülü, Sizin Hiç Babanız Öldü mü kitabı ile
Vesikalı Şehir (2007)
Uçurtmayı Vurmasınlar (1990)
Suyun Öte Yanı (1992)
Sizin Hiç Babanız Öldü mü? (1994)
100'lük Ülkeden Mektuplar (1996)
Vesikalı Şehir (2007)
Milföy ve Arkadaşları (2024)

Kaynakça
Dış bağlantılar