kaan39/turkish-wikipedia-dataset-clean huggingface dataset:
Azali Assoumani

Azali Assoumani (d. 1 Ocak 1959) Komorlu asker ve siyasetçi. Assoumani, Afrika ada ülkesi Komorlar'da 1999-2002, 2002-2006 yılları arasında iki farklı dönemde Komorlar'da devlet başkanlığı makamında bulunduktan sonra 2016 yılında üçüncü bir dönem daha bu makama seçilmiştir.

Ülkede 1999 yılında dönemin devlet başkanı Tadjidine Ben Said Massounde'yi ayrılıkçı Anjouan hareketini desteklediği gerekçesiyle gerçekleştirilen darbe ile iktidar ele geçiren Assoumani, görevi 2002 yılına kadar sürdürmüştür. Görevi geçici başkan Hamada Madi Bolero devrettikten sonra gerçekleştirilen ilk demokratik seçimlerden galibiyetle ayrılan Assoumani, görevini 26 Mayıs 2006 tarihine kadar sürdürmüş ve daha sonra görevi Ahmed Abdallah Mohamed Sambi'de devretmiştir.

2016 yılında gerçekleştirilen başkanlık seçimlerinde bir kez daha aynı göreve seçilen Assoumani, görevi Ikililou Dhoinine'den devralarak 26 Mayıs 2016'da makama çıkmıştır.

Kaynakça
Dış bağlantılar
Azali Assoumani hakkında bilgiler (Fransızca)
Azaltılmış kütle

Azaltılmış kütle, astrofizikte karşılıklı etkileşim halinde olan nesnelerin ivmesini hesaplamak için kullanılan bir kavramdır.

Burada m1 ve m2 nesnelerin kütlesi, ise azaltılmış kütledir.

Denklemin Türetilmesi
İki cismin birbirine göre ivmesi;
Newton'ın ikinci yasasına göre;

Burada F toplam kuvvet aR iki nesnenin birbirlerine göre bağıl ivmeleri ve m de kütledir. Matematiksel ilişkiler kullanılarak;
Denklemde kuvvet F yalnız bırakıldığında
Azaltılmış kütle özellikleri
Azaltılmış kütle sistemdeki her iki kütleden de daha azdır.

Şayet her iki kütle eşitse,
Şayet kütlelerden biri diğerinden çok büyükse, yani
ise
Kaynakça
Azamat Bagatov

Azamat Bagatov (Kazakça: Азамат Багатов) İngiliz komedyen Sacha Baron Cohen tarafından yaratılmış hicivli karakter. Ken Davitian'ın canlandırdığı karakter ilk kez 2006 yapımı filminde yardımcı karakter olarak görünmektedir.

Biyografi
Azamat Bagatov hakkında, Amerika Birleşik Devletleri kültürü hakkında daha fazla bilgi edinmek için ülke çapında yaptığı yolculukta Borat Sagdiyev'in yapımcısı olduğundan başka pek bir şey bilinmiyor. Türkmenistan kökenli olduğunun ortaya çıktığı Da Ali G Show'da da kısaca bahsediliyor. Merhum Lindi ile evli.

Azamat Bagatov kısa bir süre için tüm Kazakistan'daki en kötü şöhretli tecavüzcüydü. Okuldayken, Azamat bir sınavda Borat'tan 2 puan daha fazla puan aldı (Borat'ın bunun Azamat hile yüzünden olduğunu iddia etmesine rağmen). Davitian Ermenice Azamat diye konuştu.

Karakterin Yahudilerden nefret ettiği ve onları 11 Eylül için suçladığı da biliniyor. Bu nedenle herhangi bir yere uçmayı reddediyor. Borat Subsequent Moviefilm'nde, birinci ve ikinci film arasındaki 14 yıllık boşlukta Azamat Bagatov'un Kazakistan'ın çöküşü nedeniyle idam edildiği ve derisinin Borat'ın Kazak cumhurbaşkanlığı ofisinde oturduğu bir sandalyeye dönüştürüldüğü ortaya çıktı. Ayrıca Amerika Birleşik Devletleri'nde COVID-19'u yaymak için "Sıfır Hasta" adayı olarak listelendi, ancak bu görev sonunda Borat'a gitti.

Kaynakça
Azal Avia Cargo

Azal Avia Cargo, (Azerbaycan Hava Yolları'nın Kargo Havayolu) Bakü, Azerbaycan merkezli bir kargo havayolu şirketidir. Azerbaycan içinde ve diğer BDT ülkelerine tarifeli ve dolmuş uçak kargo hizmetleri vermektedir. Ana üssü Bakü'deki Haydar Aliyev Uluslararası Havalimanı'dır.

Tarihi
Havayolu 1996 yılında kurulmuştur ve tamamı Azerbaycan Hava Yolları'na aittir.

Kaynakça
Azaperon

Azaperon, veteriner hekimlikte esas olarak sakinleştirici olarak kullanılan, yatıştırıcı ve antiemetik etkileri olan bir piridinilpiperazin ve butirofenon nöroleptik ilacıdır. İnsanlarda nadiren antipsikotik bir ilaç olarak kullanılır.

Azaperon, esas olarak bir dopamin antagonisti gibi davranır, ancak haloperidol gibi benzer ilaçlarda görüldüğü gibi bazı antihistaminik ve antikolinerjik özelliklere de sahiptir. Azaperon hipotansiyona neden olabilir ve domuzlarda solunum üzerinde minimal etkiye sahipken, insanlarda yüksek dozlarda solunum depresyonuna neden olabilir.

Kaynakça
Azapiron

Azapironlar, anksiyolitik, antidepresan ve antipsikotik olarak kullanılan bir ilaç sınıfıdır. Genellikle seçici serotonin geri alım inhibitörleri (SSRI'lar) gibi diğer antidepresanların yanında destekleyici olarak kullanılırlar.

Azapironlar genel anksiyetede ve sosyal anksiyete ve depresyonda SSRI'ların etkisini artırmada fayda göstermiştir. Panik bozukluk ve fonksiyonel gastrointestinal bozukluklar için kanıtlar net değildir.

Yan etkiler
Azapironların yan etkileri baş dönmesi, baş ağrısı, huzursuzluk, mide bulantısı ve ishal olabilir.

Azapironların listesi
Azapironlar aşağıdaki ajanları içerir:


Anksiyolitikler
Alnespiron (S-20,499)
Binospiron (MDL-73,005)
Buspiron (Buspar)
Enilospiron (CERM-3,726)
Eptapiron (F-11,440)
Gepiron (Ariza, Variza)
İpsapiron (TVX-Q-7,821)
Revospiron (BAY-VQ-7,813)
Tandospiron (Sediel)
Zalospiron (WY-47,846)
Antipsikotikler
Perospiron (Lullan)
Tiospiron (BMY-13,859)
Umespiron (KC-9,172)


Kaynakça
Azak Şah

Azak Şah, Büyük Orda Prensi; Toktamış Han'in büyük torunu.

1451'de babası I. Seyyid Ahmed Azak Şah'ı, Büyük Dük II. Vasili'den haraç alması için bir orduyla gönderildi. II. Vasili, Moskova'nın savunmasını boyarlarla Metropolit Jonah'a emanet etti ve Prens Zvenigorodsky'yi Tatarlara karşı gönderdi, ancak Tatarların Oka Nehrini geçmesini engelleyemedi. Haziran 1451'de Azak Şah, yerleşim yerlerini yakarak Moskova'nın yakınına geldi ve şehre karşı taarruza geçti. Ancak şehir saldırıyı püskürttü. Püskürtülen Tatar ordusu Moskova'yı kuşatmadan aniden geri çekildi. Moskova'yı kuşatması beklenen Tatar ordusu yaklaşan Büyük Dük ordusunun gürültüsüyle karıştırdıkları güçlü bir gürültü nedeniyle geri çekilmişti. Ancak gelen herhangi bir ordu yoktu. O nedenle Tanrı'nın Moskova'yı koruduğuna inanan halk Tatar ordusunun geri çekildiği tarih olan 2 Temmuzu Bakire Cübbesi bayramı olarak kutlamaya başladılar ve bu olayın anısına Cüppelerin Göğe Kabulü Kilisesini kurdular.

Kaynakça
Azamat Dauletbekov

Azamat Dauletbekov (d. 15 Mart 1994, Semey), Kazak güreşçidir. Serbest stil 86 kiloda kariyerini sürdürmektedir.

Kariyeri
Sırbistan'ın Belgrad kentinde düzenlenen 2022 Dünya Güreş Şampiyonası'nda erkekler serbest stil 86 kilo üçüncülük maçında Porto Rikolu rakibi Ethan Ramos'u 10-0 teknik üstünlükle yenerek bronz madalya kazandı.

Kaynakça
Dış bağlantılar
Dünya Güreş Birliği sayfasında Azamat Dauletbekov
IAT veritabanındaki sporcu bilgisi Azamat Dauletbekov
Azamat Tuskayev

Azamat Tuskaev ( ; d. 21 Ocak 1994, Kuzey Osetya), Oset asıllı 2024 yılından itibaren Sırbistan adına yarışan güreşçidir. Rusya adına katıldığı 2020 Avrupa Güreş Şampiyonası'nda altın madalya kazanmıştır.

Kariyeri
İtalya'nın Roma kentinde düzenlenen 2020 Avrupa Güreş Şampiyonası'nda ikinci turda İspanyol Levan Metreveli'yi 10-0 teknik üstünlükle, çeyrek finalde Bulgar Georgi Vangelov'u 6-2, yarı finalde Alman Horst Lehr'i 5-4 yenerek finale çıktı. Final maçında Türk Süleyman Atlı'yı 3-1 yenerek altın madalya kazanmıştır.

Slovakya'nın Bratislava kentinde düzenlenen 2025 Avrupa Güreş Şampiyonası'nda ilk turda Alman Niklas Stechele'yi 4-0, çeyrek finalde Gürcü Roberti Dingaşvili'yi 13-5, yarı finalde Belarus adına yarışan Arıyan Tsyutrın'ı 3-1 yenerek finale çıktı. Final maçında Dünya Güreş Birliği adına yarışan Nachyn Mongush'a 7-4 yenilerek gümüş madalya kazanmıştır.

Kaynakça
Dış bağlantılar
Dünya Güreş Birliği sayfasında Azamat Tuskaev
IAT veritabanındaki sporcu bilgisi Azamat Tuskaev
Azandeler

Azandeler (ayrıca Zande, Azandeh, Azende, Bazende olarak da bilinir), Kongolu Azandeler, Uele Nehri boyunca Bas-Uélé, Haut-Uélé ve Tshopo bölgelerinde; Isiro, Dungu, Kisangani ve Duruma şehirlerinde yaşamaktadırlar. Orta Afrika Azandeleri Rafaï, Bangasu ve Obo ilçelerinde yaşamaktadırlar. Güney Sudan Azandeleri Orta, Batı Ekvatorya ve Batı Bahr el-Gazal Eyaletleri, Yei, Maridi, Yambio, Tombura, Deim Zubeir, Wau şehirlerinde ve Momoi'de yaşamaktadır.

Kaynakça
Azarakeş

Azarakeş ( ), İran'ın ilk yerli yapım savaş uçağıdır. Sözcük "şimşek" anlamına gelir.

İlk denemesi 2006'da yapılan Azarakeş uçağı, yakın hava desteği için geliştirildi. İran, Eylül 2006'da Amerikan savaş uçağı F-5 tipinde bir uçak geliştirdiğini ilan etmiştir.

Teknik özellikleri
Mürettebat: 1
Uzunluk: 14.35 m
Yükseklik: 4.10 m
Kanat açıklığı: 7.85 m
Kanat alanı: 17.28 m²
Boş ağırlığı: -
Yüklü ağılığı: 9.300 kg
Motor: 2 x General Electric J-85
İtiş gücü:15.5 kN
Maksimum hız: saate 1526 Km
Menzil: 1815 km
Çıkabildiği maksimum yükseklik: 15.400m

Silahlandırma
Top
2x 20 mm M39A2 Top

Havadan Havaya Muharebe Füzeleri AAM
AIM-9
AIM-7
AIM-120

Havadan Karaya Taarruz Füzeler AGM
AGM-65E
AGM-84
AGM-88A
Python-3

Bombalar
F-5 Freedom FighterMK-82
MK-84
GBU-24
GBU-49
GBU-52
GBU-58
Kaynakça
Azat, Kars

Azat, Kars ilinin Merkez ilçesine bağlı bir köydür.

Tarihçe
Azat köyü, 1854 tarihli Kiepert haritasından "Asadköi" (Azadköy) şeklinde kaydedilmiştir. Bu kayıt köyün bu tarihten itibaren bu adı taşıdığını göstermesi açısından önemlidir. Köyün sınırları içinde tespit edilen kaya resimleri ve höyük, bu bölgenin eski çaplardan beri yerleşim alanı olduğunu göstermektedir. Rus işgalinde sonra 1886 yılında yapılan nüfus sayımına göre köyde tamamı Rum olmak üzere 392 kişi yaşamaktaydı.

Coğrafya
Köy, Kars il merkezine 6 km uzaklıktadır.

Nüfus
Kaynakça
Dış bağlantılar
Yüzey Araştırmaları Işığında Borluk Vadisi Kaya Üstü Resimleri
Güney Kafkasya’dan Türkiye’ye Gelen Muhacir Ve Mültecilerin Durumu (1921-1945)
Azat u ankah Artsah

"Azat u ankah Artsah" (Ermeni: Ազատ ու անկախ Արցախ; Türkçe: Özgür ve bağımsız Artsah), Dağlık Karabağ Cumhuriyeti'nin ulusal marşı.

Sözleri Vardan Hakobyan tarafından yazılmış, müziği Armen Nasibyan tarafından yazılmış ve 1992 yılında ulusal marşı olarak kabul edilmiştir.

Dış bağlantılar
Symbols of Statehood
State Symbols
Dinle
Azara agutisi

Azara agutisi (Dasyprocta azarae), Güney Amerika'da Brezilya, Paraguay ve Arjantin'de yaşayan aguti türüdür. Adı, İspanyol doğa bilimci Félix de Azara'ya yapılan ithaftan dolayıdır.

Kaynakça
John F. Eisenberg and Kent H. Redford, 2000. Mammals of Neotropics: Ecuador, Bolivia and Brazil.
Dış bağlantılar
Azat Baykal

Azat Baykal (d. 1945), Türk yelkenci ve spor yöneticisi.

Türkiye'deki başarıları
İlk başarısını 13-14 Ağustos 1967 tarihlerinde Kalamış'ta düzenlenen Türkiye Yelken Şampiyonası'nda snipe sınıfında Ahmet Baydar ile birlikte Türkiye birincisi olarak yakaladı.

1980 yılından itibaren dragon sınıfında büyük başarılar yakaladı. Bu sınıfta 1980, 1982, 1985, 1986, 1987, 1988, 1998, 1999, 2002 ve 2005 yıllarında olmak üzere 10 kez Türkiye şampiyonu, 1983, 1984 ve 2001 yıllarında olmak üzere 3 kez Türkiye ikincisi oldu.

Uluslararası Başarıları
Hollanda'nın yelken merkezi Medemblik'teki 7 ülkeden 29 teknenin katıldığı ve 7 yarıştan oluşan Hollanda Açık Dragon Şampiyonası'nda Levent Özgen ve Erdil Uzaltan ile oluşturduğu ekiple dördüncü oldu. Baykal-Özgen-Uzaltan ekibi yedi yarış içinde bir de birincilik aldı.

Aynı ekip söz konusu yarışmanın hemen ardından yapılan ve 13 ülkenin 51 tekneyle katıldığı 1998 Avrupa Dragon Şampiyonası'nda 7 yarış sonunda bir puan farkla üçüncülüğü kaçırarak Avrupa dördüncülüğü elde etti.

19 Ağustos 1998 tarihinde Portekiz açıklarında yapılan Uluslararası Açık Dragon Şampiyonası'nda Baykal, ekibiyle birlikte İspanya Kralı'nın teknesini de geride bırakarak ikinci oldu.

11-17 Temmuz 2004 tarihlerinde İngiltere'nin Fallmouth kentinde yapılan ve 74 ekibin katıldığı Dragon Gold Cup Yarışlarında Arda Baykal ve Erdil Uzaltan ile birlikte dördüncü oldu.

Yöneticilik kariyeri
1957 yılında kurulan Türkiye Yelken Federasyonu'nun çeşitli birimlerinde görev aldı. 1997 yılında ilk kez Federasyon Başkanlığı görevini üstlendi ve bu görevini 2000 yılına kadar sürdürdü.

1995 yılında “Türk yelkeninin, yelkencisinin, antrenörünün, hakeminin ve yöneticisinin gelişmesini ve yetişmesini sağlamak amacı ile 18 yelkensever tarafından kurulan” Türk Yelken Vakfı'nda 18 kişiden biri olarak yer aldı.

Spor yöneticiliğini Türkiye dışına da taşıyarak Uluslararası Yelken Federasyonu (ISAF) Match Race Sailing Komitesi Üyeliği görevinde bulundu.

2004-2006 yılları arasında ikinci kez Federasyon Başkanlığı görevini üstlendi.

Kaynakça
Azat Azerbaycan International TV

Azad Azerbaijan International Televiziyası, Azad Azerbaycan International TV veya kısaca ATV International, Azerbaycan'da 5 dilde yayın yapan özel televizyon kanalı. Aralık 2009'da kurulmuştur.

Kanal, Azerice, Rusça, İngilizce, Farsça ve Ermenice yayın yapmaktadır. Ayrıca kanal, Türksat 3A uydusundan yayınlanmaktadır. Türksat uydusundaki yayını kesilmiştir. 10 Nisan 2013 tarihinde SOCAR'a satılmış ve ismi değişerek CBC olmuştur. Yayın Azerspace-1 uydusundan devam etmektedir.

Logolar
Kaynakça
Azar Azar

Azar Azar, Faruk K'nin ilk albümüdür. 13 Haziran 2001 tarihinde piyasaya çıkan ve Faruk K'nın seslendirdiği albümdür. Mert Müzik Üretim etiketi ile çıkarmış olduğu albüm.
Şarkı listesi
"Azar Azar" - 4:40
"Yeniden Yanalım" - 4:37
"Ağlama" - 4:04
"Aşk Yarası" - 4:18
"Vurgun" - 4:27
"Kalbime İyi Davran" - 4:04
"Yas Günü" - 5:08
"Bir Nefeste" - 4:22
"Yeniden Yanalım (Versiyon)" - 3:54
"Sözümü Tuttum" - 4:21

Kaynakça
Azat Nehri

Azat (Ermenice: זզատ), Ermenistan'ın Kotayk ilinde yer alan bir nehirdir. Kaynağı Geğama dağlarının batı yamaçlarındadır. Garni, Lancazat ve Arevşat üzerinden akar. Artaşat yakınlarında Aras ile birleşir.

55 kilometre uzunluğundadır ve 572 kilometrekarelik bir havzası vardır.

Yakınlarındaki Geğard Manastırı ile birlikte 2000 yılında UNESCO tarafından Dünya Mirası olarak ilan edilmiştir.

Kaynakça
Azas Tabiatı Koruma Alanı

Azas Tabiatı Koruma Alanı ( ), Güney Orta Asya'daki Toju Havzası'nın (Altay-Sayan dağ bölgesi içinde büyük bir dağlık oluk) orta kısmında, Baykal Gölü'nün yaklaşık 500 km batısında yer alan bir Rus 'zapovednik'idir (sıkı doğa rezervi) 'dir. Koruma alanı Azas Nehri boyunca uzanır ve Tuva'nın Todzhinsky Bölgesi'nde yer alır.

Topografya
Koruma alanı, dağlık alanda yer alan ve ilerledikçe Yenisey Nehri'ne dönüşecek olan yoğun nehir ve göl ağını kapsamaktadır. Birincil nehir olan Azas Nehri, Toora-Khem Nehri olarak tekrar dışarı akmadan önce Toju Gölü'ne (Toju, Azas'ın diğer bir adıdır) akar. Temel kaya oluşumu Proterozoik ve Paleozoik (yani 250 milyon yıldan daha eski) kum taşı, kireç taşı ve çeşitli oluşumlardır. Bölgenin çoğu Kuvaterner moren ve akarsu sedimentleri ile kaplıdır.

Azas'ın iklimi, uzun, çok soğuk kışlar ve serin yazlar ile karakterize Subarktik iklimdir (Köppen iklim sınıflandırması Dwc). Ocak ayında ortalama sıcaklık -28,7 °C, Temmuz ayında ise +14,6 °C'dir. Ortalama 52 gün don yaşanmadan geçirilir ve yıllık ortalama yağış miktarı %60'ı sonbaharda düşen 343 mm'dir.

Flora ve fauna
Orman alanları koruma alanlarının %68'ini, kel dağ tundrası ve alpin çayırlar %16'sını kaplarken geri kalan alanlar bataklıklar, çayırlar, otlaklar, nehirler ve göllerden oluşmaktadır. Ormanlar, 1100 metrenin altında karaçam-huş ağacı, 1700 metreye kadar karaçam-çam ve 1700 metrenin üzerinde çam-sedir şeklinde görülmektedir. Koruma alanındaki hayvan yaşamı henüz tam olarak incelenmemiştir, ancak Altay-Sayan dağ bölgesi ve temel bozkır bölümleri için tipiktir.

Eko-eğitim ve erişim
Azas korunan bir doğa koruma alanıdır, ancak ekolojik turizme belirgin eğitim rotalarında izin verilir. En popüler bölge Azas Gölü'dür ve bölgede 30 dini hac sitesi bulunmaktadır. Yürüyüş dışında herhangi bir etkinlik, koruma alanı rehberleri ve bilim insanları tarafından yönetilen resmi bir grupta olmadıkça yasaktır. Koruma alanının çevresindeki tampon bölgede kamp ve dinlenme tesisleri vardır.

Ayrıca bakınız
Rus Doğa Rezervleri Listesi (sınıf 1a 'zapovedniks')

Kaynakça
Dış bağlantılar
Azas Tabiatı Koruma Alanı, OpenStreetMap.org haritası
Azas Tabiatı Koruma Alanı haritası ProtectedPlanet.net
Azat Kuşu

Azat Kuşu; Vural Peker'in senaryosunu yazdığı, Orhan Elmas'ın yönettiği 1972 yapımı Türk filmidir.

Konusu
Konfeksiyon işçisi olan Melek oğlu Tayfun ile beraber yaşamaktadır. Tayfun hastadır ve tedavisi için Avrupa'ya gitmesi gerektiğinden Melek ameliyat parası bulmaya çalışmaktadır. Para bulamayınca en son çare olarak oğlunu evlatlık olarak vermeyi düşünür. Tayfun'u evlatlık verdiği Hakan ile arasında bir ilişki başlayacaktır.

Oyuncular
Hülya Koçyiğit
Tarık Akan
Ömercik
Yıldırım Önal
Orhan Elmas
Şükriye Atav
Handan Adalı
Muammer Gözalan
Muzaffer Yenen
Kubilay Hakan
Nazan Berk
Sıdıka Duruer
Tanju Şarman
Ali Demir

Dış bağlantılar
IMDb'de
Azat Musa'nın Gürcistan seferi

Azat Musa'nın Gürcistan seferi 1302'den 1303 yılına kadar sürmüştür. İstila, Azat Musa liderliğindeki bir grup Türkmen aşireti tarafından başlatılmıştı, büyük olasılıkla Pontus hinterlandındaki esas göçmen boylar olan Çepnilere bağlıydılar.

Tarih
1301 veya 1302 civarında, Trabzon Kralı II. Aleksios bir Türkmen istilasını püskürttü. Türkler, Gürcü topraklarında mevsimlik hareketlerine devam ettiler. Azat Musa, Tao ve Basiani'ye vardığında bu bölgeleri harap etti ve esirler aldı, daha sonra ordusu ile birlikte geçilmez Murğuli ve Nigali vadisine hareket etti ve Gürcü soylu Herhemeli'nin oğulları tarafından yenilgiye uğradı. Yaklaşık 1302 yılında Tao Dükü Taka Panaskerteli, Türkmenleri Tortomi Kalesi'nde yenilgiye uğrattı; ancak onları topraklarından süremedi. Türkler daha da öfkelendi ve Tao'yu harap ettiler. Bu olayların haberi, tüm tebaasını toplayan ve Türklere karşı yola çıkan Samthe Prensi I. Beka Cakeli'ye ulaştı.

Ertesi yıl Türkler dönmeye başladı. Beka, tüm tebaasını topladı ve yaklaşık 12.000 kişilik bir orduyla Türklere karşı sefere çıktı. Türkler, kamp kuracakları Parhali Dağları'na girdiler ve Vaşlovani'ye 10.000 atlıyı yağma için gönderdiler. Şiddetli bir savaş yaşandı ve Türkler geri çekilmek zorunda kaldılar ve ordularının büyük bir kısmı yok edildi. Beka hızla İspir ve Bayburt'a doğru ilerledi. Kale dışında bütün kasabayı ele geçirdi. Beka'nın kuşatmasına dayanmak imkansız hale geldiğinde, ona bir elçi gönderdiler ve haraç ödemeyi kabul ettiler.

Kaynakça
AzarAb Industries

AzarAb Industries ( ), İran merkezli bir makine üreticisidir. Şirket, 1974 yılında kurulmuş olup enerji santralleri, fabrikalar, petrokimya tesisleri ve şeker, petrol ve doğalgaz rafinerileri inşa etmektedir. Şirketin merkezi Tahran'da yer almaktadır.

AzarAb Industries'in başlıca ürünleri hava ön ısıtıcıları, kazanlar, kelebek vanalar, su türbinleri, reaktörler, damıtma kolonları ve basınçlı kaplardır. Şirket, ISO 9001 sertifikasına sahiptir ve İran Sanayi Ekipman Üreticileri Birliği üyesidir.

Kaynakça
Dış bağlantılar
Azas (sum)

Azas sumu (Tuva Türkçesi:Азас сумузу) — Tuva Cumhuriyeti'nde Toju kojuununa bağlı kırsal yerleşim statüsünde bir belediye idari birimidir.

Beldenin tek nüfuslu yerleşim yeri ve yönetim merkezi — Adır Kejig köyüdür.

Sözkökü ve Söz tanımı
Belde anlamında sumu sözü kullanılmaktadır. Tıva'da köy ve kasaba türü yerleşimler için ködee suur denilmektedir. İlçe, belediye, belde türüne karşılık olarak ise sum, rayon adlandırmaları kullanılır.
Tıva'da eski dönemlerden kalma idari birim adları halen kullanılmaktadır. Eskiden bu adlandırmalar şöyle idi.
10 ailelik yer — arban,
150 kişi üzeri — sumon(sum, sumu),
2 ve daha fazla sum — hoşun (kojuun).
Şimdi Tıva Cumhuriyeti'nde idari bölge birimleri ve belediyeleri (kırsal yerleşim statüsünde) sumu, sumon olarak adlandırılıyor.

Tarih
Yöre Toju Tıvalarının tarihi mekanıdır. Toju halkı kendisine Tuga, Tuĥa (туга, туха) demektedir.

1949'da, ren geyiği hayvancılığı konusunda uzmanlaşmış "Sovyet Tuva" (daha sonraki adı "Toora-Hem" Kolhoz) kolektif çiftliği kuruldu.

Adır-Kejig Ortaokulu 1951 yılında açıldı. Şimdi yaklaşık 200 Adırkejigli var. Toju Tıvalarının eşsiz kültürünün korunması için 2500 kişilik küçük bir halkın gönüllü temsilcileri var. Vatanseverlik ruhuyla yetiştiriliyorlar.

Adır-Kejig'te Ak, Kol, Baraan sülaleleri yaşamaktadır. Moskova'da 2014 yılında 9'uncu Kuzey, Sibirya ve Uzak Doğu "Göçebe Kuzey" Yerli Halkları Festivali'nde Tojuların heyetinde Adır-Kejig okulunun dans grubu da yer almıştır.

Coğrafya
Yerleşim yeri, Toju havzasında Toora-Hem akarsuyu yakınında yer almaktadır. Kuzeybatısında Çedi-Höl adında bir göl vardır.

Sokakları
Azas, Ançı, Arat, Torluk, Malçın, Serekey, Çadamba.

Mesafe

Kojuun merkezi Toora-Hem ile: 8 km.

Tıva Cumhuriyetinin başkenti Kızıl ile: 147 km.

En yakın yerleşim yerleri
Toora-Hem 8 km, Saldam 9 km, İy 19 km.

İklim
Toju kojuunun tüm bölgesi gibi Kuzey Bölgesi iklimi görülür.

Nüfus
Toplam Nüfusu 2002 yılında 1119 iken 2020 yılı — 1412kişi.

Yıllara göre kişi sayısı:


Altyapı
eğitim
«Ödügen» Yatılı Okulu

«Raduga» Anaokulu

Adır-Kejig Orta Öğretim Okulu

kültür

Okul müzesi; Toju Türklerinin tarihi geçmişini yansıtan renkli öğeler bulunmaktadır.

idari faaliyetler

Köy yönetimi.

Belde yönetimi.

tarım

ren geyiği hayvancılığı

Ulaşım
Yerel otoyol vardır.

Kaynakça
Dış bağlantılar
Адыр-Кежиг Wikimapiada
Resmi Coğrafi Adlar kataloğu
Azatbek Omurbekov

Azatbek Omurbekov (Rusça: Омурбеков азатбек асанбекович / Omurbekov Azatbek Asanbekoviç) (doğum c. 1983), Ukrayna'nın Buça kasabasında savaş suçları işlediğinden şüphelenilen 64. Ayrı Motorlu Tüfek Tugayı'na başkanlık eden bir Rus yarbaydır. Omurbekov, medya organları tarafından "Buça kasabı" olarak adlandırıldı. Omurbekov, Karakalpak kökenlidir. Kasım 2021'de Rus Ortodoks Kilisesi tarafından kutsanmıştır.

Omurbekov, Ukrayna halk gazetesi sitesi InformNapalm tarafından kişisel bilgilerinin çoğunun halka ifşa edilmesinden sonra halk tarafından tanındı. InformNapalm'a göre Omurbekov, Buça Savaşı sırasında Rus birliklerine liderlik eden 40 yaşında bir yarbaydır. The Independent, henüz iddiaları teyit edemediğini veya doğrulayamadığını söylemiştir.

Ukrayna Devlet Başkanı Volodymyr Zelensky, 4 Nisan 2022'de Buça'yı ziyaret etmiştir. Ziyaretin ardından Rus birlikleri tarafından işlendiği iddia edilen savaş suçlarından bahsetmiştir. İddialara göre Omurbekov'un komutasındaki askerler silahsız sivilleri öldürmüş ve kadın ve çocuklara tecavüz etmiştir. Rus kuvvetlerinin kasabayı terk etmesinin ardından toplu mezarlar bulunmuştur.

Buça ziyaretinin ardından Zelensky Rus savaş suçlarını soruşturmak için Nürnberg tarzı bir mahkeme çağrısında bulunmuştur.

2014 yılında Omurbekov, Rusya savunma bakan yardımcısı Dmitry Bulgakov tarafından üstün hizmeti için ödüllendirilmiştir.

Kaynakça
Azatioprin

Imuran markası altında satılan Azatioprin, bağışıklık sistemini baskılayan bir ilaçtır. Ağızdan alınır veya damar içine enjekte edilir.

Yaygın yan etkiler arasında kemik iliği baskılanması ve kusma bulunur. Hücreler tarafından RNA ve DNA yapımını bozmak için 6-tiyoguanin aracılığıyla çalışır.

Kaynakça
Dış bağlantılar
Azaritis

Azaritis, aynı zamanda Exarath ( ve Zuraq olarak da kaydedilmiştir. Bizans-Sasani Savaşları sırasında Sasani Pers askeri komutanıydı. Yunanca adı muhtemelen hazaraft onursal unvanının yanlış anlaşılmasından kaynaklanıyor.

Hayatı
Procopius'un anlatımına göre (De bello Persico, ), Azaritis, 530 yılında Dara Savaşı'nda Perslerin yenilgisinden sonra Mezopotamya'daki Pers ordusunun komutanlığına getirildi. Prokopius onu "olağanüstü yetenekli bir savaşçı" olarak adlandırır ve Midillili Zacharias onun astabadh rütbesine sahip olduğunu kaydeder. 531'de Lakhmid müttefikleriyle birlikte Fırat Nehri üzerinden Bizans'ın Kommagene bölgesine (büyük olasılıkla Chalybonitis) doğru bir istilaya öncülük etti. Belisarius komutasındaki Bizans ordusu yaklaştığında doğuya çekilerek Callinicum'da durdular. Ardından gelen savaşta Bizanslılar ağır bir yenilgiye uğradı, ancak Pers kayıpları da o kadar yüksekti ki, Pers kralı I. Kubâd (hükümdarlık dönemi 488-531) ondan hoşnutsuzdu ve onu komutanlığından aldı.

Kaynaklarda yalnızca bir kez, 544'te Kubâd'ın halefi I. Hüsrev'e (hükümdarlık dönemi 531-579) Edessa kuşatmasında (544) eşlik ettiğinde yeniden görünür. Kuşatmanın son aşamasında, I. Hüsrev yönetimindeki Persler ikinci genel saldırıdan geri çekildiğinde, şehir kapılarından birinde hâlâ savaşan ve ilerleme kaydeden tek Persliler Azaritis ve adamlarıydı. Peranius'un yönetimi altında yeniden bir araya gelen Romalılar tarafından püskürtüldüler.

Kaynakça