Ermeni pasaportu

Ermeni Pasaportu (Ermenice: Հայկական անձնագիր - Haykakan andznagir), Ermenistan dışına seyahat için Ermeni vatandaşlarına verilen belgedir.

1994 ve 2005 yılları arasında, tüm Sovyetler Birliği pasaportları tamamen Ermenistan pasaportlarıyla değiştirilerek, 2005'ten beri Sovyetler Birliği pasaportlarının Ermenistan'da kullanılması geçersiz kılındı. Günümüzde Ermeni kimlik kartlarının yanı sıra Ermeni pasaportları da ülke içinde kimlik kanıtı olarak kullanılmaktadır.

Fiziksel görünüş
Sıradan bir Ermeni pasaportu koyu mavi, Ermenistan arması ön kapağın ortasına altınla renkte yeralmıştır. Ön kapakta (Ermenice: Հայաստանի Հանրապետություն) “Ermenistan Cumhuriyeti” ve (Ermenice: Անձնագիր) Ermenice ve İngilizce dillerinde “Pasaport” yazmaktadır. Pasaport, ek bir 5 yıl daha geçerliliğini arttırma olasılığıyla, veriliş tarihinden itibaren 10 yıl geçerlidir. Pasaportun 5 yıl uzatılması olasılığı Ağustos 2017'de elimine edildi. Özel notlar ve vizeler için 32 sayfa ve hem Ermeni hem de İngilizce dillerinde sahibi hakkında bilgiler içermektedir. 1 Haziran 2012'den bu yana, Ermeni vatandaşlarının sıradan pasaportlarının yerini alacak iki yeni kimlik belgesi tanıtıldı. Belgelerden biri - nüfus cüzdanı - ülke içinde yerel olarak kullanılacak ve ikinci belge - biyometrik pasaport - yurt dışına seyahat için kullanılacak. Pasaporttaki elektronik bir çip, parmak izlerinin dijital görüntülerini ve pasaport sahibinin fotoğrafını içerecektir. Hem biyometrik pasaportlar hem de eID kartlar Polonya Güvenlik Baskı İşleri (Polska Wytwornia Papierow Wartosciowych) tarafından üretilmektedir. Eski stil (biyometrik olmayan) pasaportlar 2016 yılında geçici olarak yeniden tanıtıldı (1 Ocak 2019'a kadar) ve şu anda Ermeni vatandaşları hem biyometrik hem de düzenli pasaport alabilirler.

2011 yılının 1. çeyreğinden itibaren, Ermeni vatandaşlarına verilen iki yeni kimlik belgeleri sıradan pasaportun yerini alacaktır. belgelerden biri - kimlik kartı ve ülke içinde yerel olarak kullanılacak olan ikinci belge - biyometrik pasaport, yurt dışı seyahat için kullanılacaktır.

Ermenistan vatandaşları 1 Haziran 2012 tarihinden itibaren biyometik pasaporta başvuru yapabilmektedirler. Biyometrik pasaport'da bulunan elektronik çip'te pasaport sahibinin parmak izi ve dijital fotoğrafını içermektedir.

2023 yılı itibarıyla, çiplerin üretiminden sorumlu Polonyalı firma ile olan sözleşmenin sona ermesi nedeniyle biyometrik pasaport ve kimlik kartı verme süreci büyük ölçüde askıya alınmıştı. Eylül 2024'te, Ermenistan hükümetinin biyometrik pasaport ve kimlik kartı verecek yeni bir şirket bulmak için ihale başlattığı duyuruldu.
İhale Mart 2025'te sonuçlandı ve Fransız şirketi IDEMIA kazanan olarak seçildi. Yeni biyometrik pasaport ve kimlik kartı sisteminin 2026 yılının ikinci yarısında kullanıma sunulması beklenmektedir. Yeni sistem, AB standartlarıyla uyumlu olacak ve Ermenistan'ın Avrupa entegrasyonu ve vize serbestleştirme hedeflerine yardımcı olacaktır. Biyometrik pasaportların yeni tasarımı ve renk değişikliği Nisan 2026'da duyuruldu ve yeni sistem Eylül 2026'da kullanıma sunulacaktır.

Vize gereklilikleri
Şubat 2011 tarihinden itibaren Ermenistan AB ülkeleri ile Ermeni vatandaşlarının AB ülkeleri için seyahatlerinde vize kolaylığı müzakereleri yürütmektedir. Ermenistan ve Avrupa Birliği arasındaki vize rejiminin serbestleştirilmesi konusunda tartışmalar da vardır. AB ile Ermenistan Geri Kabul Anlaşması müzakereleri 3. turu, 28 Haziran 2012 tarihinde gerçekleşmiştir. AB ve Ermenistan arasındaki vize kolaylaştırma anlaşması 17 Aralık 2012 tarihinde imzalanmıştır.

11 Kasım 2013 tarihinde Ermenistan Millet Meclisi, Avrupa Birliği (AB) ile vize kolaylığı ve geri kabul üzerinde anlaşmaları onayladı. 108 milletvekili oybirliği ile ilgili kararı kabul etti. Anlaşmalar onaylandıktan bir ay sonra vize kolaylığı yürürlüğe girecektir. Anlaşmada nihai hedef olarak AB'nin Ermenistan'a vize muafiyeti getirmesi gösterilmektedir.

AB Ermenistan Delegasyonu Başkanı Büyükelçi Piotr Switalski, Ermenistan ile AB arasında vize serbestleşmesi başlatılmasına yönelik eylem planının 2017'deki bir sonraki Doğu Ortaklığı zirvesinin gündeminde olacağını belirtti. Ermeni vatandaşlarının AB Schengen Bölgesi'ne vizesiz seyahatine yönelik diyalog 2018 başlarında başlayacak. Büyükelçi ayrıca Ermeni vatandaşlarına 2020 yılına kadar AB'ye vizesiz seyahat verileceğini belirtti.

Ermeni pasaportu sahipleri 90 gün süre ile Rusya'ya vizesiz seyahat edebilmektedirler.

Ermenistan pasaportu sahipleri 15 Ağustos 2015 tarihinden itibaren internetten online e-visa alarak Hindistan'a seyahat edebilmektedirler.

Ermenistan vatandaşları iki ülkenin karşılıklı yaptığı anlaşma sonucunda 19 Ocak 2020 tarihinden itibaren Çini 3 ay kalış süresi ile vizesiz seyahat edebileceklerdir.

Henley Vize Kısıtlamaları Endeksi 2019 Raporu'na göre Ermenistan vatandaşları sınır kapısında vize alarak veya vizesiz 60 ülkeye seyahat edebilirler. Bu sayede Ermenistan vatandaşları Dünya'da seyahat özgürlüğü açısından 84. sırada yer almaktadır.

Ermenistan pasaportlarını kabul etmeyen ülkeler
Ermenistan Cumhuriyeti ile savaş durumu nedeniyle, Ermenistan Cumhuriyeti vatandaşları ve diğer Ermeni kökenli ve Ermeni asıllı yabancı vatandaşları'nın Azerbaycan'a girişi yasaktır.



Kaynakça