Bayağı süngerler

Bayağı süngerler (Demospongiae), Porifera şubesindeki en çeşitli sınıftır. Dünya çapında yaklaşık 8.800 tür içeren tüm sünger türlerinin yaklaşık %76,2'sini oluştururlar (Dünya Porifera Veritabanı). Kalsiyum karbonattan (aragonit veya kalsit) oluşan sert, genellikle masif bir iskeleti örten yumuşak gövdeli süngerlerdir. Yapıları olarak ağırlıklı olarak lökonoiddirler. Bayağı süngerlerin iskeletleri, protein spongin, mineral silika veya her ikisinin liflerinden oluşan dikenlerden oluşur. Silika spiküllerinin mevcut olduğu yerler cam süngerlerdekinden farklı bir şekle sahiptir.

Uzun ömürleri nedeniyle (500-1.000 yıl), bu süngerlerin aragonit iskeletlerinin analizinin okyanus sıcaklığı, tuzluluk ve diğer değişkenlerle ilgili verileri daha önce mümkün olandan çok daha ileriye taşıyabileceği düşünülmektedir. Yoğun iskeletleri, eşmerkezli katmanlar veya bantlar halinde organize kronolojik bir şekilde biriktirilir. Katmanlı iskeletler resif mercanlarına benzer. Bu nedenle demosponglara koralin süngerler de denir.

Üreme
Hem eşeyli hem de eşeysiz olarak ürerler. Spermatositler, koanositlerin dönüşümünden gelişir ve oositler, arkeositlerden ortaya çıkar. Zigot yumurtasının tekrar tekrar bölünmesi mezohilde gerçekleşir ve küçük, dıştan kamçılı hücrelerle çevrili daha büyük bir iç hücre kütlesine sahip bir parankimella larvası oluşturur. Ortaya çıkan yüzme larvası, merkezi boşluğun bir kanalına girer ve ekshalant akımı ile dışarı atılır.

Eşeysiz üreme yöntemleri arasında hem tomurcuklanma hem de gemüllerin oluşumu yer alır. Tomurcuklanmada, hücre kümeleri, yüzeysel olarak salınan veya oskula yoluyla dışarı atılan küçük süngerlerde farklılaşır. Gemüller, tatlı su ailesi Spongellidae'de bulunur. Mezohilde arkeosit kümeleri olarak üretilirler, diğer amoebositler tarafından salgılanan sert bir tabaka ile çevrilidirler. Gemüller, ana vücut bozulduğunda salınır ve zorlu koşullarda hayatta kalabilirler. Elverişli bir durumda, mikropil adı verilen bir açıklık belirir ve diğer tüm türlerdeki hücrelere farklılaşan amoebositleri serbest bırakır.

Sınıflandırma ve sistematiği
Demospongiae'nin çok eski bir tarihi vardır. İlk bayağı süngerlerin, Kriyojenik "Kartopu Dünyası" döneminin sonunda Prekambriyen çökellerinde ortaya çıkmış olabileceği düşünülüyor. Varlıkları, süngerlerin doğrudan fosillerinden ziyade, süngerlerin hücre zarlarının karakteristik hidrokarbon markörleri olan steranlar denilen fosilleşmiş steroidler tarafından dolaylı olarak tespit edilmiştir. Bunlar Neoproterozoik'in sonuna kadar demospongların sürekli bir kimyasal fosil kaydını temsil ediyorlar. Erken Demospongiae fosilleri Kambriyen'den kalmadır (yaklaşık olarak 515 myö, Sirius Passet Kuzey Grönland). En erken sünger taşıyan resifler ise 530 My önce kambriyene tarihlenmiştir (Güneydoğu Sibirya).

Systema Poriifera (2002) kitap), editörler .N.A.A Hooper veR.A.W.M van Soest önderliğindeki 45 araştırmacının işbirliğinin sonucudur. Bu dönüm noktası yayını, 19. yüzyılın ortalarında spongiolojinin başlangıcından bu yana bu grubun (cinsler, alt aileler, aileler, alt sınırlar, düzenler ve sınıftan) en büyük değişikliği olan sünger sistematiğinin güncellenmiş kapsamlı bir incelemesini sağladı. Bu büyük değişiklikte, mevcut Demospongiae, 88 aile ve 500 cinsi kapsayan 14 sipariş halinde organize edildi. Hooper ve van Soest (2002), aşağıdaki demospong sınıflandırmasını takımlara ayırdı:

Alt sınıf Homoscleromorpha Bergquist 1978
Homosclerophorida Dendy 1905
Alt sınıf Tetractinomorpha
Astrophorida Sollas 1888
Chondrosida Boury-Esnault ve Lopès 1985
Hadromerida Topsent 1894
Lithistida Sollas 1888
Spirophorida Bergquist ve Hogg 1969
Alt sınıf Ceractinomorpha Lévi 1953
Agelasida Verrill 1907
Dendroceratida Minchin 1900
Dictyoceratida Minchin 1900
Halichondrida Grey 1867
Halisarcida Bergquist 1996
Haplosclerida Topsent 1928
Poecilosclerida Topsent 1928
Verongida Bergquist 1978
Verticillitida Termier ve Termier 1977



Taksonomi
Demospongiae sınıfına bağlı taksonlar (2023):

Takımlar:
Agelasida - Verrill, 1907
Astrophorida - Sollas, 1888
Chondrosida - Boury-Esnault & Lopès, 1985
Dendroceratida - Minchin, 1900
Dictyoceratida - Minchin, 1900
Hadromerida - Topsent, 1894
Halichondrida - Gray, 1867
Halisarcida - Bergquist, 1996
Haplosclerida - Topsent, 1928
Lithistida - Sollas, 1888
Poecilosclerida - Topsent, 1928
Spirophorida - Bergquist & Hogg, 1969
Verongida - Bergquist, 1978
Verticillitida - Termier & Termier, 1977

Cinsler:
Myceliospongia - Vacelet & Perez, 1997


Kaynakça