kaan39/turkish-wikipedia-dataset-clean huggingface dataset:
Bitki evriminin zaman çizelgesi

Bu içerik, bitkilerin evrim sürecindeki kayda değer adaptasyonları ve önemli ekolojik değişiklikleri jeolojik zaman grafiğine dökerek sürecin daha anlaşılır olması için düzenlenmiştir.


Kapalı tohumlular, olarak da bilinen çiçekli bitkiler, dönemin sonuna kadar (83.6 -72.1 milyon yılları arası-Kampanyan zamanı) baskın hale gelmese de, bu dönemde yayıldı. Arıların ortaya çıkması onların evrimine yardımcı oldu; aslında kapalı tohumlular böcekler ile evrimin iyi bir örneğidir. İncir, çınar ve manolya da dahil olmak üzere birçok modern ağacın ilk temsilcileri Kretase'de ortaya çıktı. Aynı zamanda, Bennettitales gibi diğer taksonlar dönem sona ermeden önce ölmüş olsa da, İğne yapraklılar gibi bazı eski Mezozoik açık tohumlular gelişmeye devam etti.

Senozoik flora
Senozoyik , Kretase-Paleojen neslinin tükenmesi olayında, bitki topluluklarının büyük ölçüde bozulmasıyla başladı. Daha sonra, savanların ya da birbirine bağımlı çiçekli bitkilerin ve böceklerin yaşı oldu. 35 Ma'da, kapalı tohumlular arasından çimenler gelişti. Yaklaşık on bin yıl önce, Orta Doğu'nun Bereketli Hilal'indeki insanlar tarımı geliştirdiler. Bitki evcilleştirme, Neolitik kurucu mahsullerin yetiştirilmesiyle başlar. Bu gıda üretimi süreci, daha sonra hayvanların evcilleştirilmesiyle birleştiğinde, insan popülasyonunda bugüne kadar devam eden büyük bir artışa neden oldu. Eriha'da (modern İsrail) yaklaşık 19.000 kişinin yaşadığı bir yerleşim yeri var. Sahra aynı zamanda nehirler, göller, sığırlar, timsahlar ve muson yağmurlarıyla yemyeşildir. 8 binyılda, Ortak (Ekmeklik) buğday (Triticum aestivum), emmer buğdayının bir keçi otu olan Aegilops tauschii ile hibridizasyonu nedeniyle güneybatı Asya'da ortaya çıkar. 6.5 bin yılda iki pirinç türü evcilleştirildi: Asya pirinci, Oryza sativa ve Afrika pirinci Oryza glaberrima .

Kaynakça
Bitirimler Sınıfı

Bitirimler Sınıfı, yönetmenliğini Ülkü Erakalın'ın yaptığı 1975 çıkışlı Türk komedi filmidir.

Oyuncular
Sezer İnanoğlu - Sezer
Perihan Savaş - Selma
Adile Naşit - Zehra Anne
Nevzat Okçugil - Narin
Serpil Gül - Selma'nın Annesi
Aydemir Akbaş - Müdür
Selim Naşit - Müfettiş
Alpay İzer - Selim
Sait Taşova - Topaç Nuri
Ekrem Dümer - Sunucu
Ayşen Gruda - Cevriye

Dış bağlantılar
Türk Sineması Araştırmaları'nda Bitirimler Sınıfı
Bitki ekolojisi

Bitki ekolojisi, bitkilerin birbirleriyle, diğer organizmalarla ve abiyotik çevresel faktörlerle olan etkileşimlerini inceleyen ekoloji alt dalıdır. Bu bilim dalı, bitkilerin ekosistemlerdeki işlevlerini, çevresel koşullara karşı geliştirdikleri adaptasyon stratejilerini ve çevresel değişimlere verdikleri tepkileri araştırır. Ayrıca bitki topluluklarının yapısı, dağılımı, ardıllık süreçleri ve biyoçeşitlilik gibi konular da bitki ekolojisinin çalışma alanları arasında yer alır.

Tarihçe
Bitki ekolojisinin kökeni, 19. yüzyılın sonları ile 20. yüzyılın başlarına kadar uzanır. Carl Linnaeus'un sınıflandırma sistemi ve Alexander von Humboldt'un bitki dağılımına dair gözlemleri, bu alana öncülük etmiştir. 20. yüzyılda Frederic Clements ve Henry Gleason gibi bilim insanları, bitki topluluklarının yapısı ve ardıllık süreçleri üzerine farklı görüşler ortaya koyarak disiplinin teorik temellerini şekillendirmiştir. Zamanla, kantitatif analizlerin gelişmesi ve uzaktan algılama gibi teknolojilerin kullanılmaya başlanmasıyla bitki ekolojisi daha analitik bir boyut kazanmıştır.

Alt disiplinler
Bitki ekolojisi, birçok alt disiplini kapsar. Bunlar arasında:

Fizyolojik ekoloji: Bitkilerin çevresel streslere verdiği fizyolojik tepkileri inceler.
Topluluk ekolojisi: Bitki topluluklarının bileşimi, yapısı ve dinamikleriyle ilgilenir.
Popülasyon ekolojisi: Bitki popülasyonlarının büyümesi, dağılımı ve genetik yapısını araştırır.
Peyzaj ekolojisi: Bitki örtüsünün büyük ölçekli mekânsal desenlerini ve insan etkilerini değerlendirir.
Koruma ekolojisi: Nadir ve tehdit altındaki bitkilerin korunması üzerine odaklanır.

Kaynakça
Bitkisel parazitlik

Parazit bitki, besin gereksinimlerinin bir kısmını ya da tamamını başka bir canlı bitkiden karşılayan bitkilerdir. Tohumlu bitkilerin (angiospermler) yaklaşık %1'ini oluştururlar ve neredeyse her biyomda bulunurlar. Tüm parazit bitkiler, haustoryum adı verilen özel bir organ geliştirir. Bu yapı, konak bitkinin dokularına girerek onun iletim sistemine - ksilem, floem ya da her ikisine birden - bağlanır. Örneğin Striga veya Rhinanthus gibi türler yalnızca ksileme bağlanır ve bu nedenle “ksilem parazitleri” ya da “su ve mineral emici parazitler” olarak bilinir. Buna karşılık Cuscuta (küsküt) ve Orobanche cinsinin bazı üyeleri hem ksileme hem floeme bağlanarak konağın hem su-mineral hem de karbon ve şeker gibi organik bileşenlerini emebilir. Bu sayede parazit bitkiler, konaklarından su, azot, karbon ve/veya şeker gibi çeşitli kaynakları çekip kullanabilirler.

Yarı parazitler
Emeç denilen uzantıları ile üzerinde yaşadığı bitkinin odun borularından sadece su ve inorganik tuzları alır ve bunları kullanarak kendisi fotosentez yapar. Yani yaşamının devamlılığı için sadece bitkiye ihtiyacı yoktur, kendi donanımını da kullanmak zorundadır. Bu özelliğinden dolayı yarı parazit olarak isimlendirilirler. Ökse otu örnek olarak verilebilir.

Tam parazitler
Kloroplastları bulunmadığı için üzerinde yaşadığı canlının soymuk borularından organik besin, su ve mineral ihtiyaçlarını da ksilemden(odun borusu) sağlar. Bu işlemi emmeçlerini borulara uzatarak gerçekleştirir. Bütün ihtiyaçlarını kendisi dışındaki bitkiden sağladığından yaşamını devam ettirebilmek için bu bitkilere muhtaçtır. Bu nedenle tam parazit olarak adlandırılırlar.Cinsaçı bu tip parazitlere örnektir.

Kaynakça
Bitkisel psişizm

Bitkisel psişizm, bitkilerin hisleri ve algıları olduğuna dair paranormal iddialar bütünü. Bitkilerin herhangi bir sinir sistemi bulunmadığından, bu yöndeki iddialar bilim dünyası tarafından sözdebilim olarak değerlendirilir.

Bitkiler üzerinde parapsikolojik araştırmalar 1960'lı yıllarda başlamıştır. Bitkiler üzerinde psişik deneyler yapmış ve bu alanda en fazla katkı sağlamış isimler arasında, Backster etkisini keşfeden ve yalan makinesinin mucidi olan Cleve Backster (ABD), Uluslararası İş Makineleri Kurumunun araştırma kimyageri Marcel Vogel, Ambrose ve Olga Worrel sayılabilir. Rus bilim adamlarının da bitkisel psişizm alanında önemli katkıları olmuştur.

Bitkiler üzerinde çalışan Parapsikologlar bitkisel psişizmle ilgili şu sonuçlara varmışlardır:

Bitkilerde kendilerine özgü bir algılama mevcuttur. İnsanların heyecan ve düşüncelerine duyarlıdırlar. Aralarında yüzlerce kilometre uzaklık da olsa sahipleriyle psişik irtibatta olabilirler.
İnsanlarla iletişim kurabilir, onlara yanıt verebilirler.
Çeşitli enerji yayınlarında bulunurlar. Bitkilerin çevrelerinde de Kirlian fotoğrafçılığı yöntemiyle saptanabilen, bazı vibrasyonlardan etkilenen bir enerji alanı vardır.
Klasik müziğin yanı sıra dua, şefkat, ilgi, sevgi ve şifacı medyumların tesirleri bitkilerin gelişiminin hızlı ve verimli olmasını sağlar. Buna karşılık, kin, nefret, düşmanlık duygularına da duyarsız değildirler, bunları da algılarlar. Çağımızın modern müzik türleri içinde ahenksiz gürültü içerenlerinden ıstırap duyarlar.
Bir tür bellekleri vardır. Elektrotlar bağlanarak yapılan deneyler göstermiştir ki, bir ev bitkisi daha önce bir yaprağını kesmiş bir kişi bulunduğu odaya girdiğinde grafiklerde korktuğunu gösteren çizgiler belirmekte, kişi odadan çıktığında, grafik çizgileri normale dönmektedir. Yani bitki kendisine önceden zarar vermiş kimseyi unutmamıştır.
Bitkilerin de heyecansal bir yaşamları vardır. Çevrelerinde bulunanlardan hoşlanabilir, felaket anında “kendini kaybetme” denilebilecek hale girdiklerini gösteren grafik çizgileri çizerler.

Ayrıca bakınız
Backster etkisi
Kirlian fotoğrafçılığı

Kaynakça
Bitki örtüsü

Bitki örtüsü, bir bölgede bitki türlerinin bir araya gelerek oluşturduğu örtüdür. Belirli taksonlara, canlıların şekillerine, yapılarına, uzamsal boyutlarına veya herhangi bir diğer özel botanik veya coğrafi özelliklere atıfta bulunmaksızın kullanılan genel bir terimdir.

Dış bağlantılar
Terrestrial Vegetation of the United States Volume I – The National Vegetation Classification System: Development, Status, and Applications (PDF)
Interactive world vegetation map by Howstuffworks
Bitkilerde üreme

Bitki türlerine göre çeşitlilik gösteren üreme genel sınıflandırma olarak eşeyli üreme ve eşeysiz üreme olarak ayırmak mümkündür.

Bitkilerde eşeysiz üreme, vejetatif üreme ve agamospermi olmak üzere iki temel biçimde gerçekleşir.

Bitkilerde eşeyli üremede erkek üreme organı polen üretir. Bu polenler insan eliyle rüzgâr ve arı gibi böceklerin etkisiyle bir çiçekten başka bir çiçeğe gelir. Dişi üreme organının tepecik kısmına geldiğinde tozlaşma oluşur. Tozlaşma dişiçik borusundan aşağı inerek yumurtalığa gelir ve burada döllenme oluşur. Döllenme ve devamı zigot oluşumu embriyo oluşumu, tohum ve meyve oluşumu, çimlenme, genç bitkinin oluşması gibi evrelerle devam eder.

Kaynakça
Bitki ıslahı

Bitki ıslahı, istenen özelliklere sahip tarım ya da süs bitkileri elde etmek için, insan eliyle uygulanan eşleştirme ve seçme yöntemlerine verilen genel isimdir. Doğa koşullarının canlı türlerini seçilime tabi tutmasına benzer şekilde, insanlar da istedikleri özelliklere göre bazı bitkileri seçip diğerlerini eleyerek bitki türlerini bir seçilime tabi tutarlar.

Tohum Islahı
Tohum ıslahı, bir tohumu en yüksek kaliteye çıkartmak ve ondan en yüksek verimi almak için insanın tohum üzerinde melezleme yapması anlamına gelir. Tohum ıslahı, introdüksiyon, seleksiyon ve melezleme yöntemlerini kapsar.

Tohum ıslahının arkasında bir sürü neden yatmaktadır. Değişen iklim koşulları, tohumun taşıyabileceği potansiyel hastalıklar, tohumun zararlı olma ihtimali ve tohumun kalite veya verim bakımından düşük olması tohumun ıslah edilmesine zemin hazırlar. Tohumlar da; insanlara kaliteli ve verimli bitkiler sunmak, sağlıklı bitkiler üretmek, tüketicinin güvenini kazanmak ve tarım sektöründe gelişimler göstermek gibi amaçlarla ıslah edilir.

Tohum ıslahının yapımı çeşitli aşamalardan geçer. İlk olarak erkek bitki, 10 dakika sonra da dişi bitki toprağa ekilir. Melezleme yaparken açmamış çiçeklerin taç yapraklarına ihtiyaç duyulduğundan bu yapraklar özenle seçilerek elle toplanır. Bu olayın adı tarım literatüründe “emaskülasyon” olarak geçer. Bu aşamadan sonra içinde polen barındıran erkek organlar dişi organlara zarar vermeyecek bir şekilde alınır. Emaskülasyon aşamasından 1 gün sonra erkek organlardaki polenler dişi organa yapıştırılır ve böylece tohumun ıslahı gerçekleşir. Bütün bu işlemler bitkide tozlaşma olmaması için serada gerçekleşir ve bitkilerin güvenliği bu şekilde sağlanır.

Ayrıca bakınız
Doğal seçilim
Klonal seleksiyon

Kaynakça
Bitkisel ipek

Bitkisel ipek, yaygın olarak Rayon ve Viskon olarak bilinen, kapsüllerden (pamukta ya da kapokta olduğu gibi) çıkan tanelerdeki tohumun üstderi hücrelerinin proliferasyonu sonucu elde edilen liftir. Proteinli maddelerden oluşan çok uzun hayvansal ipeklerin tersine, bitkisel ipekler odunlaşmış selülozdur. Pamuk elyafı gibi eğrilemeyen bu bitkisel elyaf, Ascle-pias cornuti ya da Calotropis procera ve C. gigantea gibi ipekotugiller ve Beau-montia grandiflora gibi zakkumgiller ailesinden gelen yağlı bitkilerden çıkarılır.
Bitkisel hormonlar

Bitkisel hormonlar (ya da fotohormonlar), bitkilerin büyümesini ve gelişmesini sağlayan hormonlardır.

Sınıflandırılması
Çok sayıda bitkisel hormon vardır. Bunlar benzer özellikleri ve etkileri dikkate alınarak beş ana grupta incelenir.

Absisik asit
Absisik asit (ABA), uyku halinin (dormansi) devamlılığını sağlayarak tohumların çimlenmesini engeller. Böylece toprağa düşen tohumların uygun zamanda çimlenmesini düzenler. Kurak ortamlarda çimlenmeyi önler. Aşırı kurak ortamlarda bitkinin stomalarını kapatarak yapraklardan su kaybını engeller. Böylece bitkinin kurak ortama uyumunu arttırır.

Oksin
Oksinler, bitkinin boyca uzayıp farklılaşmasında, yönelim olaylarında, yaprakların dökülmesinde ve meyvelerin olgunlaşmasında etkilidir. Tepe tomurcuğunda ve uç meristemlerde (apikal) üretilir. Işığa yönelme (fototropizma) bu hormon etkisiyle gerçekleşir.

Sitokinin
Tohumların gelişimi sırasında oksinle birlikte çalışarak kök ve gövde oluşumunu düzenler. Ayrıca kloroplast oluşmasını sağlayarak yaprakların sararmasını ve yaşlanmayı önler.
Hücre bölünmesini uyarır.
Bitkide büyümeyi sağlar.
Tomurcuklardan filiz ve yaprak oluşumunu uyarır.

Etilen
Olgunlaşmakta olan meyvelerin dokularında, kök nodüllerinde, yaşlanan yapraklarda ve çiçeklerde bulunan bitkisel hormondur. Gaz halinde bulunan tek hormondur.
Meyve olgunlaşmasını ve tatlanmasını sağlar.
Nişastanın şekere dönüşmesini sağlar.
Yaprak sararması ve dökülmesini etkiler.
Tohum çimlenmesi ve tomurcuklanmada etkilidir.
Salgılandığı bölgelerde etkilidir.

Giberellin
Gövdenin hızlı ve asimetrik uzamasını sağlar.
Tohum çimlenmesini uyarır.
Çiçeklenmeyi ve erken çiçek açmayı uyarır.
Meyve büyümesini sağlar.
Tohumda depo nişastanın kullanılabilir glikoza dönüşümünü uyarır.
Yaprak dökümünü engeller.

Kaynakça
Bitki morfolojisi

Bitki morfolojisi ya da fitomorfoloji, bitkilerin fiziksel formunun ve dış yapısının incelenmesidir. Özellikle mikroskobik düzeyde, bitkilerin iç yapısının incelenmesi olan bitki anatomisinden farklı olarak kabul edilir.


Gelişim
Büyüme
Bitkilerde gövde ve dalların ucunda ve iletim demetlerinde olduğu gibi belli yerlerde meristematik hücreler vardır. Bu bölgedeki hücreler devamlı surette bölünerek yeni hücreler meydana getirir. Hücre bölünmesi ve büyüme fazla miktarda maddeye ve enerjiye ihtiyaç gösterirler. Bu nedenle büyüme esnasında metabolik faaliyetler özellikle solunum hızlanır ve çok miktarda karbonhidrat sarf edilir.
Primer (birincil) büyüme, primer (birincil) büyüme köklerin ve dalların uzamasıdır.

Sekonder (ikincil) büyüme, kök ve gövdenin sonradan kalınlaşmasıdır.

Isı
Her bitki türü için büyümenin en hızlı olduğu optimum (en uygun) bir sıcaklık vardır ve bu iklim bölgelerine göre değişmektedir. Örneğin ekvator bitkilerinde büyüme +10 ile +50 arasında mümkün olmaktadır. Ilık kuşakta optimum sıcaklık yükselmeye devam ederse büyüme hızı gitgide düşer ve sonunda durur.

Işık
Dokuların meydana gelmesi için gerekli bazı maddeler fotosentez yoluyla meydana geldiklerinden ışık bunların büyümesi için sekonder (ikincil) şarttır.

Su
Genellikle kurak yerlerde büyüyen gövdeler daha kısa, rutubetli yerlerde yetişenler ise daha uzundur. Rutubetli bölgelerde internodyumlar uzar, yaprak yüzeyi genişler, kalınlıkları azalır. iletim sistemi basitleşir., tüy sistemi belli bir dereceye kadar dumura uğrar. Kurak koşullarda epidermis hücreleri çoğalır, stomalar artar, mekanik ve iletim sistemi çoğalır.

Kaynakça
Bitki ikincil metabolizması

Bitki ikincil metabolizması bitkinin büyümesine ve gelişmesine destek olmayan fakat bitkinin yaşam alanından yaşam mücadelesi için gerek duyduğu büyük miktarda özelleşmiş bileşik üretir. İkincil metabolizma birincil metabolizmadan devşirilmiş biyosentetik enzimleri ve yapı taşlarını kullanmasından dolayı birincil metabolizma ile bağlantılıdır. Birincil metabolizma genetik kodu proteinlere, karbonhidratlara ve aminoasitlere dönüştürerek bitkinin büyümesini ve tohum üretmesini sağlayan bütün ana fizyolojik işlemleri yönetir. Diğer canlılarla mutalist ilişki açısından ikincil metabolizmadan gelen özelleşmiş bileşikler önem taşır. Yükseleln UV-radyasyonu gibi abiyotik şiddetlerle başa çıkmakta da yardım ederler. İkincil metabolizmanın geniş işlevsel görünümü hala tam olarak anlaşılamamıştır. Her halükarda, birincil ve ikincil metabolizma arasındaki iyi denge bitkinin en iyi şekilde büyümesi, gelişmesi ve değişen çevre koşulları ile başedebilmesini sağlar. Bahsi geçen özelleşmiş bileşikler arasında alkaloidler, flavonoidleri de içeren polifenoller ve terpenoidler iyi bilinenleridir. İnsanlar bu bileşikleri veya kökenlerinin geldiği bitkileri tıp ve eğlence (uyuşturucu) amaçlı oldukça sık kullanırlar.

Tarihi
İkincil metabolizma ile ilgili araştırmalara ilk defa 19. yüzyılın sonlarında başlanmıştır fakat hala bu bileşiklerin tam olarak işlevleri ve kullanılışları üzerinde bir netlik yoktur.
Bitkilerin evrimi

Bitkilerin evrimi, (kara bitkilerinin evrimi) yaklaşık 500 milyon yıllık bir süreçtir. Siyanobakteriler milyarlarca yıl boyunca, sualtındaki kolonilerinde kalarak, baskın fotosentetik yaşam formu oldu. 1,6 milyar yıldan fazla süre önce, ikinci bir fotosentetik organizmalar grubu belirdi: Algler. Algler ökaryottur; yani hücrelerinin içinde "organel" adı verilen özelleşmiş (belirli görevleri olan, işbölümü yapan) yapılar vardır. Kloroplast adı verilen organel, tüm alglerde ve kara bitkilerinde bulunur. Hücrede fotosentezin gerçekleştiği yer bu organeldir. Kara bitkilerinin ilk ataları, yaklaşık 500 milyon yıl önce Charophyceae adlı yeşil alglerden evrimleşmişlerdir. Bitkilerin karaya geçişi ile ilgili adaptasyonlar 4 karasal bitki grubunu belirler. Dünya'da 280.000 den fazla bitki türü vardır. Deniz çayırları gibi bazı bitkiler sucul habitatlara dönmüş olsalar bile, çoğu çöl, çayır ve ormanlarda yaşar. Bu bitkilere karasal bitkiler denir.

Bazı bitki grupları ve özellikleri
Başlıca 4 karasal bitki grubu vardır:

Karayosunları - yapraklı karayosunları
Eğreltiotları - Pteridophytler
Gimnospermler - Çamlar ve diğer koniferler (kozalaklı

bitkiler)

Angiospermler - Çiçekli bitkiler

Charophyceae üyeleri, karasal bitkilere en yakın akraba olan yeşil alglerdir

Bitkiler ile hayvanlar arasındaki etkileşim, nektar ile sınırlı değildir. Bazı bitkiler, örneğin çeşitli orkide türleri, çeşitli böceklere benzeyecek biçimde evrilmiştir. Genellikle türün dişisinin görünümünü taklit ederek, erkek bireyleri kendilerine çeker ve bu arada kendi tozlaşmalarını gerçekleştirmiş olurlar. Hayvanlara, oluşan tohumlarının yayılması için güvenen bitkiler de vardır. Örneğin primatlar, açgözlü meyve tüketicileridir. İnanılmaz renk ayırma becerileri sayesinde, ham meyve ile olgun meyveyi ayırt edebilir ve daldan sadece olmuşları koparırlar. Uzağa taşıdıkları meyveleri yedikten sonra da, tohumlarını çok farklı yerlere bırakmış olurlar. Bunların yanı sıra, tohumlarının hayvanlar tarafından yenip, dışkı ile atılmasını uman bitkiler de vardır. Örneğin ardıç ağacı ile ardıç kuşları arasında böyle bir ilişki olduğu bilinmektedir. Ardıç tohumları, bir ardıç kuşu tarafından yenmedikçe çimlenme gerçekleşmez. Ardıç kuşunun sindirim sisteminde, tohumların kabukları açılır. Kuşun dışkısı ile birlikte toprağa karışan tohumlar kolayca çimlenir. Tohum, değişik bitkilerin yeryüzüne yayılmasını sağlayan çok önemli bir evrimsel yeniliktir. Bugün çevremizde upuzun kozalaklılardan, yeri örten yoncalara ya da nilüferden kaktüslere dek çok sayıda tohumlu bitki görüyoruz. Kretas biterken, çiçekli bitkilerin bir diğer önemli soyu daha ortaya çıktı. Çimenler, kökleri ile Dünya'nın en zorlu koşullara sahip ortamlarına tutunarak, yeryüzünü Memeliler Çağı için hazırlamaya başlamıştı.

Ayrıca bakınız
Evrim
Yaşamın evrimsel tarihi
Hayvanların evrimi
İnsanın evrimi

Kaynakça
Dış Bağlantılar
Bitkilerin evriminin kısa ve dar bir özeti evrimagaci.org
Bitkisel lif

Bitkisel lifler, bir lif ve bitkisel ürün türüdür. Genel olarak kağıt, ipek ve ip yapımı için tarlalarda yetiştirilen mahsullerden elde edilmektedir.

Bitkisel lifler, yoğun miktarda selüloz içermektedir. Bitkisel Lifler, bitkisel ipek yapımında olduğu gibi (suni ipek ve selofan yapımında kullanılırlar) kimyasal olarak değiştirilebilir. Son yıllarda malzeme bilimcileri bu lifilerin kompozit malzemelerde de kullanımını konusunda araştırmalara başladılar.

Kaynakça
Ayrıca bakınız
Bitkisel ipek
Bitkisel yağlar listesi

Bu, farklı bitkilerden alınan yağların bir listesidir.

Açaí yağı
Allanblackia yağı
Amaranth yağı
Ambadi çekirdeği yağı
Amur mantar ağacı meyvesi yağı
Argan yağı
Elma çekirdeği yağı
Kayısı yağı
Enginar yağı
Avokado yağı
Babassu yağı
Badem yağı
Balanos yağı
Ben yağı
Bertolli
Gül yağı
Gül yağı (mübarek yağ)
Citronella yağı
Siyah frenk üzümü çekirdeği yağı
Bladderpod yağı
Borage çekirdeği yağı
Borneo fındık yağı
Bromlu bitkisel yağ
Buffalo kabak yağı
Camelina yağı
Mum yağı
Canolol
Keçiboynuzu çekirdeği yağı
Havuç çekirdeği yağı
Kastilya sabunu
Kiraz çekirdeği yağı
Acı biber yağı
Chrism
Cocklebur yağı
Kakao yağı
Hindistan cevizi yağı
Cohune yağı
Copaiba
Mısır yağı
Pamuk yağı
Crambe yağı
Kroton yağı
Cuphea yağı
Dalda
Danimarka yağı
Factice
Bitiş yağı
Bitkisel yağ yakıtı
Bahçe teresi yağı
Zencefil yağı
Üzüm çekirdeği yağı
Fındık yağı
Kenevir yağı
Jojoba yağı
Kalahari kavun yağı
Kapok tohumu yağı
Kenaf tohumu yağı
Kokum yağı
Kusum yağı
Lallemantia yağı
Keten yağı
Maserasyon yağı
Mango yağı
Meadowfoam tohumu yağı
Hardal yağı
Nagkesar tohumu yağı
Neem yağı
Yağlı tohum presi
Bamya tohumu yağı
Zeytinyağı
Zeytin posası yağı
Portakal yağı
Palmiye çekirdeği yağı
Fıstık yağı
Ceviz yağı
Pequi yağı
Perilla yağı
Phulwara yağı
Pilu yağı
Çam fıstığı yağı
Antep fıstığı yağı
Pongamia yağı
Haşhaş tohumu yağı
Kuru erik çekirdeği yağı
Kabak çekirdeği yağı
Kinoa yağı
Ramtil yağı
Kolza tohumu yağı
Çiğ keten tohumu yağı
Pirinç kepeği yağı
Kuşburnu çekirdeği yağı
Sacha inchi yağı
Aspir yağı
Salata yağları
Salicornia yağı
Salsa macha
Sapote yağı
Deniz iğdesi yağı
Deniz yosunu yağı
Pirina
Susam yağı
Shea yağı
Shorea robusta tohumu yağı
Kartopu tohumu yağı
Soya fasulyesi yağı
Stillingia yağı
Stillingia donyağı
Ayçiçek yağı
Tall yağı
Tamanu yağı
Taramira yağı
Çay tohumu yağı
Domates çekirdeği yağı
Tonka fasulyesi yağı
Tung yağı
Ucuhuba tohumu yağı
Vateria indica yağı
Karpuz çekirdeği yağı
Buğday tohumu yağı
Sarı yağ

Ayrıca bakınız
Uçucu yağlar listesi
Bitki topluluğu

Bitki topluluğu, belirli bir alanda doğal olarak birlikte bulunan ve çevresel koşullar ile birbirleriyle etkileşimleri sonucu bir araya gelen bitki türlerinin oluşturduğu ekolojik birliktir. Bu topluluklar, biyomlar, ekosistemler veya habitatlar gibi daha büyük ekolojik birimlerin yapı taşlarını oluşturur.

Kaynakça
Bitkisel ürün

Bitkisel ürün, bitkilerden elde edilen üründür. İnsanlar bitkileri yiyecek, giyim ve ilaç amaçlarla kullanmaktadır. Bitkisel ürünler gıda ve gıda dışı ürünler olabilir. Meyve, sebze, tahıl, sahte tahıl, hububat, bakliyat, bitkisel yağ, bitkisel lif, bitkisel süt, kahve, çay ve diğerleri aittir. Temel gıda olarak insan hayatında önemli role sahiptir.

Yenilebilir bitkiler uzun zamandan beri insanoğlunun besin kaynağı olmuştur. Tarım devriminden sonra bitkileri insanlar tarım yoluyla yetiştirdiler.

Kaynakça
Ayrıca bakınız
Bitkisel hormonlar
Bitkisel psişizm
Bitkisel tıp
Hayvansal ürün
Bitkisel hayat
Bitki bazlı diyet
Gıda endüstrisi
Bitlis'te 1995 Türkiye genel seçimleri

24 Aralık 1995 Türkiye genel seçimleri Bitlis İli sonuçları;

Sonuçlar
MaddeSayı
Toplam Sandık: 606
Toplam Seçmen: 107.336
Toplam kullanılan oy: 84.989
Toplam geçerli oy: 80.541
Gümrük kapıları geçerli oyundaki payı: 248
Katılım oranı: (% ) 79,18
Milletvekili sayısı:4



İlçelerde en yüksek oyu alanlar
Seçilenler
Kaynakça
Bitlis'te 1950 Türkiye genel seçimleri

14 Mayıs 1950 genel seçimleri Bitlis İli sonuçları;

Sonuçlar
! align="center" colspan="9" | Sonuçlar
|- style="background-color:#E9E9E9"
! align="center" colspan="2"|
! align="center" | Parti
! align="center" | Toplam
! align="center" | Oy oranı
! align="center" | MV Sayısı
|- align="left"
|bgcolor="#DA251C" width=1|
| CHP
| Cumhuriyet Halk Partisi
| 16.025
|
| align="center" |2
|- align="left"
|bgcolor="#6600FF" width=1|
| DP
| Demokrat Parti
| 7.989
|
|
|- align="left"
|bgcolor=" " width=1|
| BĞMSZ
| Suphi Menteş
| 4.732
|
|
|- style="background-color:#E9E9E9" align="left"
! align="center" colspan="3" | Toplam
| 28.746
| %100
|align="center" |2
|}

Seçilenler
Kaynakça
Bitlis'in il yolları

İl yolları, devlet yolları ve uluslararası yollar dışında kalan yollardır. Karayolları Genel Müdürlüğü desteğiyle, İl yerel yönetimleri tarafından yapılır.

Bitlis'in KGM 2024 yılı kayıtlarındaki 21 il yolunun toplam uzunluğu 422 km.dir. Bu yollardan, günlük geçen araç sayısının en fazla olduğu yol, 6.318 araçla, numaralı, 6 km uzunluğundaki Tatvan-Bitlis (eski yol) yoludur.




Kaynakça