Ahiarmiutlar

Ahiarmiutlar ya da İhalmiutlar (kendilerince Ahiarmiujuit ya da Ahiarmiut «Out-of-the-Way Dwellers», Ihalmiut «People from Beyond», İngilizce Ihalmiut, Ahiarmiut, Ahearmiut), Kanada'nın Nunavut bölgesinde Hudson Körfezi'nin batı içbölgelerinde Kazan Nehri Ennadai Gölü, Küçük Dubawnt Gölü (Kamilikuak olarak değiştirilmiştir) yaşayan Kanada İnuitlerinin denizcil olmayan Kivalliq İnuitleri grubundan Eskimo halkı. Diğer Kivalliq İnuitleri gibi bunlar da Rengeyiği İnuitleri kültür grubunda yer alan rengeyiği avlayarak geçimlerini sağlayan avcı ve toplayıcı halktır. Sözlü tarihlerine göre 1886 yılındaki nüfusları tahmini 7.000 kişi iken sonraki yıllarda sayıları büyük ölçüde azalarak, 1920 yılında 450 kişi, 1947-48 yılında 40 kişi, 1950 yılına gelindiğinde ise yalnızca 30 kişi kalmışlardır. Günümüzde büyük ölçüde Arviat adlı mezrada yaşamaktadırlar.

1934 yılında Ahiarmiutlar 11 aile başkanı ve yönetimindeki 80 kişi olarak kaydedilmiştir. Avruplılarla temasları o dönemde sınırlı kalmıştır. Fakat, Hudson's Bay Company şirketinin ticaret karakolu menajerleri 1936 yılında Windy Nehri'nin bir kısmında Windy Post adlı ticaret karakolu kurmuş ve bu karakol daha sonra Nueltin Gölü'ne taşınmıştır. Ahiarmiutlar bu karakolda beyaz tüccarlarla silâh, mühimmat ve çay karşılığı parka, rengeyiği derisinden parka, kamik (bot) ve kürk değiş tokuş etmişlerdir. Burada yalnız Beyazlarla değil, karakola gelen Denesulineler ile Métislerle de ticaret yapmışlardır. hastalıklar (muhtemelen difteri),

Dil
Ahiarmiutların dili Doğu Kanada İnuitçesi içinde yer alan Kivalliq İnuitçesi lehçesinin Ahiarmiut alt lehçesidir (Ahiarmiut subdialect).

Avcılık ve toplayıcılık
Bütün Eskimo halkları gibi Ahiarmiutlar da avcı ve toplayıcı halktır. Esas avları rengeyiği (tuktu) olup yazdan avlayıp kuruttukları etlerini Arktika'nın karanlık kış aylarında tüketirler. Göç eden rengeyiği sürüleri ilkbaharda geri dönene kadar aç kalmamak için kar kekliği (aqidjgiq) avı yaparlar. Balık (iqaluk) da diğer avlarındandır. Kesinlikle iç bölgeden uzaklaşıp deniz kıyılarına (Hudson Körfezi) yanaşmazlar. Ennadai Gölü'nden 1950 ile 1958 yılları arasındaki zoraki tehcirin Ahiarmiutları büyük sıkıntıya soktuğunu ve tehcirin başarısızlıkla sonuçlandığı kabul edilmektedir. Arviat'taki Ahiarmiut yaşlıları bu tehciri acı ve korkunç (terrible) bir sürgün olarak nitelendirmektedirler.
The Arviat relocation, 1958:

Henik Gölü'ndeki annesi Kikkik'in ve Ahiarmiutların 1950 lerdeki tehciri sırasındaki açlık ve mücadelesinin konu edildiği Ihalmio Elisapee (evlilik öncesi soyadı: Nurrahaq ) Karetak'ın 2000 (İngilizce) ve 2002 (Doğu Kanada İnuitçesi) belgeselleri, yıllar sonra Ahiarmiutları tekrar gündeme getirmiştir.

Kaynakça
Bibliyografya
Csonka, Yvon (1995), Les Ahiarmiut (1920-1950). À l'écart des Inuit Caribous, Neuchâtel, Victor Attinger
Laugrand, Frédéric, Oosten, Jarich & Serkoak, David (2010), “'The saddest time of my life': relocating the Ahiarmiut from Ennadai Lake (1950-1958),” Polar Record.
Mowat, Farley. Death of a People-the Ihalmiut. Toronto: McClelland and Stewart, 1975.
Mowat, Farley. Walking on the Land. South Royalton, Vt: Steerforth Press, 2001. ISBN 1-58642-024-0 (Excerpt)
Mowat, Farley. No Man's River. Toronto: Key Porter Books, 2004. ISBN 1-55263-624-0 .html text
Tester, Frank James & Peter Kulchyski. Tammarnit (Mistakes): Inuit relocation in the Eastern Arctic 1939-63. Vancouver:UBCPress, 1994. ISBN 0-7748-0494-7

Dış bağlantılar
(21 June 2002) "Remembering Kikkik" Nunatsiaq News
(30 July 1996) "Ihalmiut Unwritten Laws of Life" Randy's Books
1956 Life Magazine photos King, J. C. H., and Henrietta Lidchi. Imaging the Arctic. Seattle: University of Washington Press, 1998. ISBN 0-7748-0672-9
Ahiarmiut Inuit Elder Interview Working with the Traders , Inuit Contact and Colonization
Serkoak, David. “Relocating the Ahiarmiut – some personal recollections.” In Collignon B. & Therrien M. (eds). 2009. Orality in the 21st century: Inuit discourse and practices. Proceedings of the 15th Inuit Studies Conference. Paris: INALCO.