kaan39/turkish-wikipedia-dataset-clean huggingface dataset:
Azmettirme

Azmettirme, suç işleme düşüncesi olmayan bir kişiyi doğrudan ve kasıtlı olarak suç işlemeye teşvik etme, yönlendirme veya ikna etme eylemidir. Suçun işlenmesinin asıl sebebi azmettiren kişinin, suçu işleyen kişi üzerindeki karar verdirici etkisidir.

Bazı hukuk sistemlerinde azmettirenin ceza hukuku bağlamında sorumluluğunun söz konusu olabilmesi için azmettirilen kişinin suçu icra etmeye başlaması gerekir. Azmettirme ile suça teşvik edilen kişi doğrudan fail olurken, çoğu hukuk sisteminde azmettiren kişi de faille aynı hukuki sorumluluğu taşır. Azmettirme, maddi veya manevi teşvikle gerçekleşebilir; yani para teklif etmek, tehdit etmek, telkinde bulunmak gibi yöntemlerle işlenebilir.

Azmettirmenin hukuki bağlamda varsayılabilmesinin şartı, failin bir başka kişi tarafından suçu işlemeye ikna edilmiş olmasıdır. Fail öncesinde suçu işlemeye kendisi kesin olarak karar vermiş veya planlamışsa, ardından bir başkası tarafından suça manevi olarak teşvik edilmişse bu durumda doğrudan azmettirme değil, yardım etme ve akim kalmış azmettirme mevcut olacaktır.

Hukuk sistemlerinde azmettirme
Farklı hukuk sistemlerinde azmettirme kavramı, genellikle bir kişiyi suç işlemeye teşvik eden veya bu yönde karar almasını sağlayan kişiyi cezalandıran bir hüküm olarak düzenlenmektedir. Ancak, azmettirme fiilinin cezalandırılması için aranan koşullar ve cezai sorumluluğun derecesi hukuk sistemlerine göre farklılık göstermektedir.

Türk hukuku
Türk Ceza Kanunu'nun 38. maddesine göre, bir başkasını suç işlemeye azmettiren kişi, işlenen suçun cezası ile cezalandırılır. Türk hukukunda azmettirme, bağımsız bir iştirak şekli olarak kabul edilmekte ve azmettiren, işlenen suçtan asli fail gibi sorumlu tutulmaktadır.

Alman hukuku
Alman Ceza Kanunu'nda (Strafgesetzbuch - StGB), azmettirme "anstiftung" olarak adlandırılmaktadır. Bir kişinin kasten ve hukuka aykırı bir fiili işlemesine neden olan kişi, azmettiren olarak kabul edilir ve faille aynı cezaya çarptırılır.

İsviçre hukuku
İsviçre Ceza Kanunu'nda azmettirme, bağımsız bir suç olarak düzenlenmiştir. Bir kişiyi suç işlemeye teşvik eden veya bu yönde karar almasını sağlayan kişi, azmettiren olarak kabul edilir ve suçu işleyen faille aynı şekilde cezalandırılır. İsviçre hukukunda da azmettirme fiilinin cezalandırılması için, Alman hukukunda olduğu gibi, azmettirilen kişinin suçu işlemeye karar vermesi yeterlidir.

İtalyan hukuku
İtalyan Ceza Kanunu'nda azmettirme, suç ortaklığı kapsamında ele alınmaktadır. Bir kişiyi suç işlemeye teşvik eden veya bu yönde karar almasını sağlayan kişi, suç ortağı olarak kabul edilir ve suçu işleyen faille birlikte cezalandırılır.

Kaynakça
Azorlar

Azorlar (Portekizce: Açores), Portekiz'e bağlı olan Atlas Okyanusu'nun ortasındaki takımadalar topluluğudur. Lizbon'a yaklaşık 1500 km uzaklıkta bulunan adalar, Kuzey Amerika'nın doğu sahilinden de yaklaşık 3900 km uzakta yer alır.

Azorlar, kuzeybatıdan güneydoğuya doğru 600 km'lik bir alana yayılan üç küme meydana getirir: Kuzeybatıda Flores ve Corvo; merkezde Fayal, Pico, Sao Jorge, Graciosa ve Terceira; güneydoğuda São Miguel ve Santa Maria.

Çok engebeli ve volkanik asıllı adaların iklimi yumuşak ve nemlidir. Başlıca zenginlik kaynağı olan tarım, bir yandan ılıman bölge ürünlerine (tahıl, sebze, tütün, üzüm), bir yandan da tropikal ve astropikal bölge ürünlerine (Turunçgiller, çay, muz, serlerde yetişen ananas vb.) yönelmiştir. Büyükbaş hayvancılık önemli bir yer tutar. Canlı hayvan, tereyağı, peynir ihracatı yapılır. El işlerinden (bez, dantel, seramik vb.) başka, sanayi alanında, dokuma, ispirtolu içki, besin maddeleri, sigara yapımı da önemlidir. Ayrıca balina ve amber balığı avlama üssüdür. Adalarda deprem riski de bulunmaktadır, 1980'de 7.2 büyüklüğünde bir deprem meydana gelmiştir.

Havaalanları da önemlidir (Terceira adasında Lages alanı ve Santa Maria'daki alan). Ünlü Türk pehlivanı Koca Yusuf'un mezarının burada olduğu düşünülüyor.



Dış bağlantılar
Azorella compacta

Azorella compacta (Yareta), Apiaceae (maydanozgiller) familyasından çok yavaş büyüyen ve büyük bir yastık oluşturan, taş sertliğinde bir bitki türü. And yastığı adı da verilir.

Başlıca olarak And Dağları'nda, Peru, Bolivya ve Şili'de 3500 ve 4000 metre arasındaki yükseklikte yetişir. Bitki yıl boyunca yeşil olup, pembe renkten lila rengine kadar çiçeklenir. Olağanüstü şekilde iklim şartlarına uyum sağlar. Besleyici madde açısından fakir zeminde büyüyerek, çok fazla suya gereksinim duymasa da bol güneşe ihtiyaç duyar.

Bitkinin çiçekleri böcekler tarafından döllenir.

Dış bağlantılar
Bir Yareta fotoğrafı
Azoospermia

Y kromozomu uzun kolu (q) distalinde sitogenetik olarak saptana-bilen delesyon bölgeleri bulunur. AZF (Azospermi Faktör) olarak adlandırılan bu delesyon bölgeleri spermatogenez ve germ hücreleri gelişim ve değişimi için gerekli olan genleri içerir. AZF lokusu spermatogenezden sorumludur. Başlangıçta 5 ve 6. bölümlerde yerleşmiş olan birbiriyle çakışmayan üç alt bölgeye ayrılan, AZFa, AZFb ve AZFc daha sonra AZFb ve AZFc arasında dördüncü bir bölge (AZFd) daha tanımlanmıştır.

Kaynakça
Azog

Azog, J.R.R. Tolkien'in kurgusal orta dünya evreninde hayali bir karakterdir. İlk olarak, yazarın "Hobbit" adlı kitabında adından söz edilmektedir.

Azog, Moria orklarının lideri olarak Azunulbizar Muharebesinde Ork güçlerine kumanda etmiş ve aynı yerde sonradan yardıma gelen Demir Tepe cücelerinin genç önderi Dáin Demirayak tarafından katledilmiştir.

Moria, Balrog tarafından cücelerin elinden alındıktan sonra hiçbir cüce oraya ayak basmaya cesaret edememişti, bu Thror'a kadar böyle devam etti. Thror, Moria'ya girmeye cesaret ederek burada Azog ve goblinlerin bir koloni kurduğunu gördü. Fakat Orklar tarafından görüldü ve Azog bizzat Thror'un kellesini alarak cesedini kirletti. Bu olay uzun yıllar süren Cüce-Ork Savaşlarının başlamasına neden olmuştu.

Azog sonradan Cüce-Ork Savaşlarında yer aldı ve bu savaşların sonuncusu olan Azunulbizar Muharebesinde goblin saflarının başındaydı. Bu savaşta Thror oğlu Thráin, tek gözünü kaybetti ve soylular da dahil olmak üzere, birçok cüce can verdi. Onun ölümü, kısa vadede savaşlar bitirecek ancak uzun yıllar sonra dolaylı bir şekilde, Beş Ordular Muharebesi'ne sebep olacaktı.

Peter Jackson'ın sinema üçlemesi Hobbit'te ise senaryo biraz değiştirilmiş ve Azog, Erebor'un geri alınması hikâyesine dahil edilmiştir.

Üçlemede Azog'u, Spartacus'teki Crixus rolüyle tanınan Manu Bennett canlandırmaktadır.

Kaynakça
Azna Han

Azna Han - Türk ve Altay mitolojisinde Fesat Tanrısı. Yaygın olarak Ayna Han adıyla da bilinir. Adna Han da denir. Yeryüzünde kargaşa çıkarır. Kötülüğe dair tüm nitelikleri bünyesinde barındırır. Fırsat bulduğunda İnsanlara ve yeryüzüne zarar verir. Yeraltında yaşar. Yeryüzünde kötülük çıkarmak istediği zaman bu ruhları gönderir. Aynalar bu anlamda şeytan kavramı ile özdeşleşmişlerdir. İnsanların ruhlarını çalıp götürerek hastalık verirler. Bazen Ayna Han, çocukları çalar ve kaçırır. Bazı Türk boylarında Cuma veya Perşembe gününe Ayna Gün adı verilmiştir. Burada bu günlere yüklenen olumsuz bir anlamdan daha çok, yeraltındaki ruhların sadece o gün izin verilerek dünyadaki evlerini görmelerine izin verildiği için bu adı taşıdığı anlaşılmaktadır. Bazen destanlarda Ayına Hotun (Ayna Hanım) adlı dişi bir karaktere de rastlanır.
Halk kültüründe Ayna
Halk ağzında pek çok yörede aynaya Gözgü adı verilir (Göz sözcüğünden türemiştir). Güzgü, Közgö, Küzgü, Közgü, Gözgeç, Közgeç de denir. Aynalar halk inancında dikkat çekmiş bir nesnedir ve farklı anlamlar yüklenmiştir. Bu dünya ile öteki arasındaki sınırı simgeler. Ruhlar alemine açılan bir pencere gibi algılanır. Şaman aynaya bakarak gelecekten haber verir veya kendi ruhunu görebilir. Gözle görünmeyen varlıkları gösterir. Erlik Han yanında bir ayna gezdirir ve buna baktığında insanların işledikleri tüm günahları görür. Gece aynaya bakmak uğursuzluk getireceği düşüncesiyle hoş karşılanmaz. Ayna yere bırakıldığında bir denize dönüşür. Tarak da yere bırakıldığında bir ormana dönüşür. Bazı şamanların anormal güçleri olan aynaları vardır. Öbür dünyada dorukları gökyüzün değen iki dağın arasında bulunan bir sandıkta duran ve tüm dünyayı gösteren bir ayna vardır. Gömülen cenazelerin üzerine ters bir ayna bırakmak eski bir Türk geleneğidir ve Anadolu'da uygulamaya devam eden yöreler vardır. Görme eylemi ve görüntülerin Türk kültüründe farklı bir önemi vardır. Görüntü gerçeğin en önemli parçası kabul edilir. Bu nedenle geriye dönüp bakma yasağı (arkaya bakma yasağı) veya kimseye bakmama yasağı şeklinde söylence motifleri vardır. Sınavdan geçen kahraman bu yasağa uymazsa taş kesilir (taşa dönüşür). Geriye dönüldüğünde tıpkı aynada olduğu gibi bir yansıma algısı ile ruhlar alemine olumsuz bir yöneliş gerçekleşir. Masallarda sihirli aynalar gelecekten haber verir, uzak yerleri gösterir, insanlarla konuşur.

Etimoloji
(Az/Ay/Ad) kökünden türemiştir. Ayırmak anlamını içerir. Karışmak, şaşırmak gibi anlamlar da mevcuttur. Farsça Ayna (yansıtıcı nesne, Türkçe Gözgü) ile söz-kökensel bir bağı yoktur. Fakat ilginç bir tesadüf olarak, Ayna öte alemi simgeleyen bir nesnedir. Ayanga Moğolca da gökgürültüsü demektir.

Kaynakça
Dış bağlantılar
Sibirya Türklerinde Mitoloji, Naciye Yıldız
Azmıç

Azmıç - Türk ve Balkar mitolojisinde Kayıp Ruhu veya Yol İyesi. Aznıç veya Azıtkı (Azıktı) olarak da bilinir. Karaçay - Balkarların inançlarına göre Şeytani bir ruh. Belli bir görüntüsü yoktur. Azmıç da bu insanı kayalıklardan aşağı atar.Tek başına yola çıkan insanları kandırıp götüren ve kaybeden kötü ruhtur. Tanıdığı birisinin sesiyle bu insana seslenir. Eğer bu sesi duyan kişi geriye dönüp bakarsa onu alır götürür ve kaybeder. Kılıktan kılığa girer. Bir insana en sevdiği kişi gibi gözükebilir. Böylece insanları peşine takıp azıtarak, dağa, uçuruma, ırmağa götürüp buralara düşürerek ölmesine neden olur. Congolos'a benzer.

Etimoloji
(Az) kökünden türemiştir. Azdırmak anlamına sahiptir. Anadolu'da azıtmak fiili, ıssız bir yerde bırakıp kaçmak demektir. Örneğin köpeği azıtmak gibi. Eski Moğolca Ad/Ada, Eski Türkçe Ada/Aza sözcükleri tehlike ifade eder. Yol Azdıran şeklinde anlamlandırıldığı da olur.

Kaynakça
Dış bağlantılar
Türk Mitoloji Sözlüğü, Pınar Karaca (Azmıç ve Azıtkı)
Tatar Efsaneleri, Yaşar Kalafat - İlyas Kamalov (Azatkı)

Ayrıca bakınız
Azıktı
Azmi Çelik

Azmi Çelik (d. 1967, Oltu, Erzurum), Türk bürokrat.

1988 yılında İstanbul Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi'nden mezun olmuştur. Azdavay, Aydıntepe, Kozluk, Çermik, Şarkikaraağaç, Havza, Yenişehir kaymakamlıkları, Kayseri, Eskişehir Vali yardımcılığı yapmıştır. 13 Şubat 2014 tarih ve 5916 sayılı valiler kararnamesi ile Batman Valiliği görevine atanmıştır. Evli ve iki çocuk babasıdır. 1 Haziran 2016 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanan Valiler Kararnamesi ile Eskişehir Valiliğine, 21 Haziran 2017 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanan valiler kararnamesi ile Merkez Valiliğine atanmıştır.

Ayrıca bakınız
Türkiye'de görevde olan valilerin listesi

Kaynakça
Aznavur Pasajı

Aznavur Pasajı, İstanbul'un Galatasaray semtinde, İstiklâl Caddesi üzerinde yer alan tarihî bir pasajdır. 1893 yılında pasajın şu an bulunduğu yerde yer alan Cafe Commerce ve Cafe de Pera adlı yapıların yıkılması ile yerine inşa edilmiştir. Yapının mimarı, Mısır Apartmanı'nı da tasarlamış olan Ermeni Mimar Hovsep Aznavuryan'dır. Aslen iki katlı olarak inşa edilen pasaj günümüzde 9 katlıdır.

Başta yarım pasaj şeklinde inşa edilen yapı, 1924 yılında Tepebaşı'na doğru binanın mimarı Hovsep Aznavur'un oturduğu evin altından bir geçitle birleştirilmesi ile bugünkü halini almıştır. Yapı dönemin İtalyan mimarisinden izler taşır. 1940'lara kadar içinde Alexander Vasiliyadis'in kimyahanesi ve laboratuvarını barındırmıştır.

Pasaj, 1993 yılında özgün yapısı korunarak restore edildi. Binanın ön yüzünde yer alan süs çıkıntıları bölgenin binalarında sık sık rastlandığı gibi yer yer gelişerek üst bölümü balkon halini almış. Bina cephesi Art Nouveau süslemeler ile kaplıdır. Günümüzde pasajın girişi ve alt katlarında giysi ve hediyelik eşya satıcıları bulunur. Gençlere yönelik eski giysi ve dergi, tütsü benzeri ürünler de pasaj içerisinde satılmaktadır. Üst katlar ise büro, işyerleri ve dernekler tarafından kullanılır.

Kaynakça
Azmi Muhammed Mücahid

Azmi Muhammed Mücahid (15 Nisan 1950 - 12 Eylül 2020), Mısırlı voleybolcudur. 1976 Yaz Olimpiyatları'nda erkekler turnuvasında yarıştı.

Dekahliye'de doğan Mücahid, 16 yıl boyunca Zamalek SC ve Mısır millî takımında forma giydi. 1974'te en iyi Afrikalı oyuncu ödülünü kazandı. Oyuncu ve menajer olarak birçok bireysel, yurtiçi ve kıtasal ödül kazandı. Daha sonra Zamalek SC yönetim kurulu üyesi oldu, ardından "Al Assema TV" de siyasi yorumcu ve TV sunucusu olarak çalıştı. Oğlu Emir Azmi futbolcu oldu.

12 Eylül 2020'de Kahire'de bir hastanede COVID-19 nedeniyle öldü.

Kaynakça
Azmzade Şefikülmüeyyed Bey

Azmzade Şefikülmüeyyed Bey ( Şefik Bey el-Müeyyed el-Azm, ö. 1916), Son Osmanlı döneminde Suriyeli siyaset adamı.

Arap milliyetçilerinin aktif üyelerinden biri olarak kabul edilir. Abdülhamid Zöhravî Efendi ile bu hareketin başını çekmiştir. II. Meşrutiyet'in ilânından sonra 1908 seçimlerinde Meclis-i Mebûsan Şam mebusu seçilmiştir. Mutedil Hürriyetperveran Fırkası'nın kurucuları arasında yer almıştır. İttihat ve Terakki'ye muhalifti. Bu sebeple Hürriyet ve İtilaf Fırkası içinde de kendine yer bulabildi. I. Dünya Savaşı sırasında 1916'da Cemal Paşa'nın talimatıyla kurulan mahkeme tarafından kendisine idam hükmü verilmiş ve hüküm infaz edilmiştir.

Kaynakça
Azmzâde Esad Paşa

Azmzâde Esad Paşa veya doğum adıyla Esad el-Azim (Arapça: أسعد باشا العظم; d. 1701 – ö. Mart 1758), 1743'ten 1757'deki görevine kadar Osmanlı yönetimi altında Şam valisiydi. Şehirde ve Suriye'nin diğer yerlerinde çeşitli mimari eserlerin yapımından sorumluydu.

Geçmiş
1701'de Osmanlı Suriye'sinde Maarrat al-Nu'man'da doğdu Esad, Ma'arrat al-'a gönderilen "muhtemelen Türk soyundan" olan İbrahim el-'Azm'ın torunuydu. Nu'man on yedinci yüzyılın ortalarında düzeni yeniden sağlamak; Kardeşlerinden biri de Sadeddin Paşa el-Azm'dı. Esad, Hama'yı birkaç yıl vergi tahsildarı olarak yönetti,

Ölüm
Esad Paşa, tahttan indirildikten sonra Halep Eyaleti'ne atandı ve bir ay sonra Mısır Valisi olarak atandı. 1757 sonlarında Hac kervanı yok edildi. Osmanlılar, Esad Paşa'yı o yılın başlarındaki ifadesine cevaben Bedevileri kervana saldırmaya teşvik etmekle suçladı. Bunun üzerine Sadrazam Rağıb Paşa, Esad Paşa'nın idamını emretti.

Kaynakça
Azmzâde Sadeddin Paşa

Azmzâde Sadettin Paşa (d. ?, ö. 1762, Rakka), Osmanlı siyasetçidir. Halep (1750–52), Sayda (1752, 1757–58/59), Trablus (Lübnan) (1752–57), Mısır (1757), Maraş (1757, 1760), Cidde (1758), Konya (1760–61), Rakka (1761–62) ve Bağdat şehirlerinde Osmanlı valisi olarak görev yaptı.

El-Azim ailesinin bir üyesidir. Azmzâde İsmail Paşa'nın oğludur. Azmzâde Esad Paşa'nın kardeşidir.

Ayrıca bakınız
El-Azm ailesi
Mısır'ın Osmanlı valilerinin listesi
Recep Paşa (vezir)

Kaynakça
Azniv Hraçya

Azniv Hraçya ( Azniv Hrachia, d. 25 Haziran 1853 - ö. 20 Mayıs 1920), Osmanlı Ermenisi oyuncu ve yönetmendi.

Hayatı
Konstantiniyye'de (günümüzdeki İstanbul'da) dünyaya geldi.

Kariyerine 1869'da Şark Tiyatrosu'nda başladı ve daha sonra Osmanlı Tiyatrosu'nda devam etti. 1880'lerde Tiflis'te faaliyet göstermeye devam etti. 1883'te özel nedenlerle emekli oldu, ancak kariyerine 1893'te yeniden başladı ve Bakü'de devam etti.

Kaynakça
Duygu Köksal, Anastasia Falierou: Geç Osmanlı Kadınlarının Sosyal Tarihi: Yeni Perspektifler
Osmanlı İmparatorluğu'nda Kadınlar, Eric R Dursteler, Oxford Reference Online
Azmina Dhrodia

Azmina Dhrodia cinsiyet, teknoloji ve insan hakları konusunda Kanadalı bir uzmandır.



Dhrodia, 1985 yılında Kanada'da doğdu. İlk derecesini British Columbia Üniversitesi'nde Siyaset Bilimi bölümünde aldı. Yüksek lisans derecesi için London School of Economics'e gitti.

2010-2018 yılları arasında Uluslararası Af Örgütü'nde çalıştı. 2018'de Af Örgütü'nde Teknoloji ve İnsan Hakları Araştırmacısı olarak görev yaptı.

Laura Bates, Miski Noor, Nosheen Iqbal, Imani Gandy, Zoe Quinn, Jessica Valenti, Diane Abbott ve Nicola Sturgeon gibi diğer önde gelen kadınlardan alıntı yapabildiğinde HuffPost için yazdı. Yazının başlığı "Kadınlar Twitter'ın Çevrimiçi Taciz Hakkında Bilmek İstedikleri" idi ve okuyucuları, "seslerini duyurmak için dünyanın dört bir yanındaki kadınların yanında yer almak" istediğini yazan Twitter'dan Jack Dorsey ile iletişime geçmeye teşvik etti.

Eylül 2019'da Açık Haklar Grubu yönetim kuruluna katıldı.

Kaynakça
Aznauri

Aznauri (Gürcüce: აზნაური), Gürcistan'da soylu bir sınıfa verilen isimdi. Tavadinin altında bir statü sayılıyordu.

Aznauri kelimesi, yaygın görüşe göre Orta Farsça "āznāvar"dan türemiştir. Orta Farsça āzād ve Avesta'da "āzāta" ("asalet") anlamına gelir. Kral I. Şapur'un (240-270) Hacıabad yazıtında özgür soyluların en alt sınıfı için "özgür" veya "asil" anlamında kullanılmıştır. Bu kelime Pehlevi dilindeki āzātān ile de ilişkilidir. Gürcü dilinin bir kelimesi haline gelen aznauri, ilk kez Gürcü hagiografik edebiyatının 5. yüzyıldan kalma bir eseri olan Azize Şuşanik'in Şehadetide (წამებაჲ წმიდისა შუშანიკისი დედოფლისაჲ) görülür. Gürcü tarihçi Leonti Mroveli ise aznauri kelimesinin Kral Parnavaz tarafından aznauri olarak adlandırılan yarı efsanevi hükümdar Azon'dan (Gürcüce –uri yaygın bir sıfat ekidir) türemiş olduğunu yazmıştır.

Genel olarak "aznauri" olarak bilinen Gürcistan'ın feodal aristokrasisindeki tabakalaşma, 9.-10. yüzyılda belirgin hale geldi. "Didebuli", yani özellikle yüksek bir saray makamı olan "dideba"yı elinde bulunduran aznauri unvanının eklenmesiyle daha yüksek bir alt tabaka oluştu. Daha sonra Orta Çağ'da aznauri (artık bağımlı soylu) ile tavadi ve mtavari (hanedan prensi) arasında daha belirgin bir ayrım ortaya çıktı. 15. yüzyıldan itibaren aznauriler, efendisinin seküler ya da dinsel bir "kma"sı (ყმა/ vasal) olarak görülüyordu. Bu bağımlılık biçimi daha sonra Kral VI. Vahtang'ın 1705 ile 1708 yılları arasında çıkardığı kanunlarla resmi bir düzenlemeye tabi tutuldu. 19. yüzyılın başlarında Rusya'nın Gürcistan'ı ilhak etmesinden sonra da bu ünvan korundu. Daha sonra, 1820'lerde aznauri, Rusya'nın "dvoryanstvo"su (дворянство) ile eşit statü sayılmıştır. İoane Batonişvili, 19. yüzyılda Gürcistan'da önde gelen tavadi ve aznauri ailelerinin adlarını derlemiş ve kısaca tarihçelerini anlatmıştır.

Kaynakça
Aznil Bidin

Muhamad Aznil bin Bidin (d. 4 Haziran 1994, Kedah), Malezyalı haltercidir.

Kariyeri
2022'de Birmingham'da düzenlenen 2022 İngiliz Milletler Topluluğu Oyunları'nda 61 kg kategorisinde bir kez daha altın madalya kazanarak unvanını korudu.

Aznil ayrıca 2021 İngiliz Milletler Topluluğu Halter Şampiyonası'nda 61 kg kategorisinde altın madalya kazanarak Paris 2024 Olimpiyatları için kota puanları toplamaya başlamıştır.

Kaynakça
Dış bağlantılar
Uluslararası Halter Federasyonu IWF profili
2022 Birmingham Oyunları profili
Azmzâde Mehmed Paşa

Azmzâde Mehmed Paşa (ö. 1783, Şam), Osmanlı komutanı ve devlet adamıdır. Sayda (1763-1770) ve Şam (1771-1772, 1773-1783) vâliliği yaptı.

Hayatı
Kökeni
Azmzâde Esad Paşa'nın oğlu olup önde gelen El-Azm ailesinin bir üyesiydi.

Vâlilik dönemi
1763-1770 yıllarında Sayda, 1771-1772 ve 1773-1783 senelerinde ise Şam vâliliğini sürdürdü. Mehmed Paşa'nın görevde olduğu dönemde Şam, refahının zirvesini yaşıyordu. Mehmed Paşa, şehri iyi yönetti ve çok sayıda inşaât projesini hayata geçirdi. Yeni yapılar arasında Azm Sarayı yakınlarındaki Abdullah el-Azm Medresesi ve Suk el-Arwam ile Şam Kalesi arasındaki Suk el-Cedid (Yeni Çarşı) vardı. İki vâli arasında bir ittifakı simgelemek amacıyla kızlarından birini Cezzâr Ahmed Paşa ile evlendirdi; buna rağmen yine de rakip olarak kaldılar.

Ölümü
Mehmed Paşa, 1783'te Şam'da öldü. Ölümü, El-Azm ailesinin Osmanlı Suriyesi'ndeki siyâsî hâkimiyetinin sonunu işâret etti. Aile, 1917'de Osmanlı yönetiminin sona ermesiyle yeniden bölgede etkili olmaya başladı. Mehmed Paşa'nın oğlu Abdullah Paşa, El-Azm ailesinden Şam'ın son vâlisiydi.

Kaynakça
Özel


Genel
Azrail

Azrail, İslam'da dört büyük melekten biri ve eceli dolmuş kişilerin canını almaya gelen 'ölüm meleği' olarak görülür. Yahudilikte bu melek bazen ölen kişinin ruhunu taşıyan bir melek olarak uyarlanmıştır.

Etimoloji
İsmin Süryanice veya İbranice olduğunu söyleyenlere göre azer ve el veya îl kelimelerinden oluşan bir terkiptir ve El'in yardımcısı manasına gelir.

Aslının Arapça olduğunu söyleyenlere göre ise a-ze-ra ve el (îl) kelimelerinden oluşmuştur ve manası da güçlü kuvvetli, salabetli demektir. Kelimenin diğer kullanımları Azeryahu, Azer-el, Azra-el (Yahvenin veye El'in yardımcısı) şeklindeydi ve Yahudilikte Ezra için kullanılmıştı.

Yahudilikte
Yahudi Angelojisinde birbirinden farklı canlıların ölümleriyle ilgili farklı ölüm melekleri bulunur: Cebrâil kralların, Kapzil gençlerin, Maşbir hayvanların, Maşhit çocukların, Af ve Hemah da insanların ve büyük hayvanların canlarını alır.

Ölüm meleklerinden biri Şeytan ve Samael denir. Günahkarları Tanrı'nın önünde başarılı bir şekilde suçladığında onları öldürür. Yahudilikte Mesih geldiği zaman, ölüm ortadan kalkacak ve Mesih ölüm meleğini yok edecektir.

İslamiyet'te
Allah'ın kendisine verdiği emirle canlıların ruhlarını almakla görevli olan ölüm meleği için Kur'an ve Hadislerde Melekü'l-Mevt (ölüm meleği) terimi kullanılmaktadır. "De ki; üzerinize memur edilen ölüm meleği, canınızı alır Sonra Rabbinize döndürülürsünüz" (es-Secde, 32/11)

İslam'da Azrail kelimesi, Kur'an veya hadislerde geçmemektedir, ama tefsirle sabittir. Müslüman alimler bu meleğin adının "Azrail" olduğunu bildirmektedir. O ve onun emrindeki meleklerin hepsi ölüm melekleridir. Azrail, İslam dinindeki dört büyük melekten biridir. İnsanların canını almakla görevlidir. Ölüm Meleği, Kur'an ve sahih hadislerde, melekül-mevt (ölüm meleği) şeklinde de anılmıştır. (Secde Suresi: 11)

Onun emrinde de bazı melekler vardır. Bu melekler de kendilerine Allah tarafından ulaştırılan emirleri yerine getirirler. "Nihayet birinize ölüm gelince elçilerimiz onun canını alırlar, onlar hiç geri kalmazlar" (el-En'âm, 6/61)
Kur'an'da, meleklerin kâfir olan bir kul ile mümin olan bir kulun canlarını alışları tasvir edilmektedir. Kâfirlerin can verişleri şöyle tarif edilmektedir: "Melekler, kâfirlerin canlarını alırken onları görseydin, onların yüzlerine ve arkalarına vuruyorlar: Haydi, yangın (Cehennem) azabını tadın diyorlardı" (el-Enfal, 8/50)
Nâşitat meleklerinin müminlerin canlarını da tatlılıkla alışları şöyle ifade edilmektedir: "Melekler iyi insanlar olarak canlarını aldıkları kimselere de: Selâm size, yaptıklarınıza karşılık Cennet'e girin' derler" (en-Nahl, 16/32)

Hadislerde
Ölüm Meleği, Musa'ya ruhunu alması için gönderilir. Musa, Ölüm Meleği'ne tokat atıp bir gözünü çıkarır.
Ölüm Meleği, Rabbine dönerek: “Beni öyle bir kula gönderdin ki, ölümü istemiyor" der Allah O'na gözünü iade eder."

Ayrıca bakınız
İbrahimî dinler
Cin

Notlar
Kaynakça