Binbaşıeminbey, Posof

Binbaşıeminbey, Ardahan ilinin Posof ilçesine bağlı bir köydür.

Tarihçe
Binbaşıeminbey köyünün eski adı Çilvana'dır. Çilvana (ჭილვანა), Gürcüce "çili" (ჭილი: hasır otu, saz) kelimesinden türemiş olup "sazlık" anlamına gelir. Bu yer adı 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterinde Çilvana (چلوانە) olarak geçer. Köyün adı geç dönemde Cilvana'ya dönüşmüştür. Nitekim 1928 tarihli Osmanlıca köy listesindeyse Cilvana (جیلوانا) olarak geçer. Çili (ჭილი) de yörede "cil otu" olarak bilinir ve semer yapımında kullanılır. Eskiden bir köy olan Poma günümüzde Binbaşıeminbey köyünün sınırları içindedir.

Çilvana, tarihsel Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Samtshe'de yer alır. Osmanlılar köyü 16. yüzyılın ortasında Gürcülerden ele geçirdi. 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterine göre, Gürcistan Vilayeti'nde, Poshev livasının Güney nahiyesine bağlı köylerden biriydi. Köyün nüfusu 12 haneden (yaklaşık 60 kişi) oluşuyordu. Hane resileri Batata, Azaria, Garsevan, Petre, Gogina, Yoram gibi adlarla taşıyordu ve her biri, Osmanlı Devleti'nin Hristiyan köylülerden aldığı ispenç vergisi vermekle yükümlü kılınmıştı. Köyde buğday, arpa, çavdar, darı tarımı ve arıcılık yapıldığı, domuz beslendiği ödenen vergilerden anlaşılmaktadır. 1878 yılına gelindiğinde köydeki hane sayısı 28'e ulaşmıştı.

Çilvana, uzun süre Osmanlı egemenliğinde kaldıktan sonra, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nda Çarlık Rusya'sının eline geçti. Rus idaresinin Ardahan sancağının (okrug) Poshov kazasına (uçastok) bağlıydı. Rusça Çilvana (Чильвана) olarak kaydedilmiş olan köy, 1886 yılında yapılan tespite göre Sakire nahiyesinin 12 köyünden biriydi ve nüfusu 399 kişiden oluşuyordu. Bu nüfusun tamamı "Türk" olarak kaydedilmiştir. Çilvana'nın nüfusu Rus idaresinde artmış, Köyün nüfusu 1896'da 478 kişiye, 1906'da da 571 kişiye yükselmişti.

Çilvana, Birinci Dünya Savaşı sonlarında Rus egemenliğinin sona ermesinin ardından bir süre bağımsız Gürcistan'nın sınırları içinde kaldı. Kızıl Ordu'nun Gürcistan'ı işgali sırasında Ankara Hükümeti'nin verdiği ültimatom üzerine Gürcü hükûmeti Ardahan bölgesinden çekilince Çilvana fiilen Türkiye'ye katıldı. 16 Mart 1921'de, Sovyet Rusya ile Ankara Hükümeti arasında imzalanan Moskova Antlaşması'yla Türkiye'ye bırakıldı.

Cilvana, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesine Kars vilayetinin Poshof kazasının aynı adı nahiyenin köylerinden biriydi. Cilvana nahiyesi ise, 17 köyden oluşuyordu. 1935 genel nüfusu sayımında köyde 729 kişinin yaşadığı tespit edilmiştir. 1940 genel nüfus sayımında Cilvana nahiyesi 23 köyü kapsıyordu. Bu tarihte nahiyenin toplam nüfusu 10.333 kişiden oluşuyordu. Köyün adı, "yabancı kökten geldiği" için 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Binbaşıeminbey olarak değiştirildi; ancak nahiyenin adı Cilvana olarak korundu. 1965 genel nüfus sayımında ise, nahiyenin adı "Eminbey Bucağı" olarak kaydedilmiştir.

I. Dünya Savaşı yıllarında Gürcü ve Ermeniler'e karşı verdiği mücadele ile halkın sevgi ve saygısını kazanan 3. Tabur Komutanı Binbaşı Emin Bey'in Ahıska'dan dönerken konakladığı Cilvana köyüne "Binbaşıeminbey" adı verilmiştir.

Coğrafya
Binbaşıeminbey köyü, Ardahan il merkezine 91 km, Posof ilçe merkezine 10 km uzaklıktadır.

Nüfus
Galeri
Kaynakça
Dış bağlantılar