kaan39/turkish-wikipedia-dataset-clean huggingface dataset:
Bayırcık

Bayırcık, Rize ilinin Ardeşen ilçesine bağlı bir köydür.

Tarihçe
Bayırcık köyünün eski adı Yanivati'dir. 1917 yılında Lazeti bölgesinde araştırma gezisi yapan Gürcü dilbilimci İoseb Kipşidze de köyün adını Yanivati (ჲანივათი) şeklinde yazmıştır. Bu yer adı Türkçeye Yanivat (یانیوات) olarak girmiştir.

Yanivati köyünün bulunduğu Lazeti bölgesi, Antik Çağ'da Kolheti Krallığı'nın sınırları içinde bulunuyordu. Osmanlılar, Trabzon İmparatorluğu'nu 1461'de ortadan kaldırdıktan sonra, 1547 yılında bu bölgeyi de tamamen ele geçirmiştir. Bu yerleşim 1876 Trabzon vilayeti salnamesine göre, Trabzon vilayetinin Lazistan sancağının Atina kazasına bağlıydı. Nüfusu 27 hanede yaşayan 115 kişiden oluşuyordu. Bu sayının sadece erkek nüfusunu ihtiva etme ihtimali bulunmaktadır. Köyde vergiye tabi hayvan varlığı olarak 23 koyun, 89 keçi, 55 inek ve 100 öküz kaydedilmiştir.

Yanivati köyü, Birinci Dünya Savaşı'nda Rusların eline geçti. Rus idaresi sırasında, 1917 yılında Lazistan bölgesine araştırma gezisi yapmış olan Gürcü dilbilimci İoseb Kipşidze, köyü adını Gürcü alfabesiyle Yanivati (ჲანივათი), Rus alfabesiyle Enivat (Eниват) şeklinde yazmıştır. Bu tarihte köyde 58 hanede 280 kişi yaşıyordu. Nikolay Marr ise, 1910 yılındaki araştırma gezisinde Atina kazasında 69 köy bulunduğunu ve bu köylerden 64'ünde Lazca konuşulduğunu yazmış, Yanivati köyünü de Lazcanın konuşulduğu yerleşim yerleri arasında saymıştır.

Yanivati köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde, Rize vilayetinin Atina kazasının Ardeşen nahiyesine bağlıydı. Yanivati veya Yanivat Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Bayırcık olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında Aramağan köyünün nüfusu 541 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 211 kişi okuma yazma biliyordu.

Bayırcık köyünde eski bir köprü ile 1875 tarihinde yaptırılmış ve 1956'da onarılmış bir cami bulunmaktadır.

Coğrafya
Köy; Rize il merkezine 67 km, Ardeşen ilçe merkezine 18 km uzakta olup rakımı ortalama 450 metredir. Köyün Mğesti adlı büyük bir mezraası bulunmakta olup, ayrıca Kaçkar Dağları eteklerinde üç yaylası (Büyük Yayla - Küçük Yayla - Çamlık Yaylası) bulunmaktadır. Bu yaylalara kara yolu ile ulaşım mümkündür. Köyde Trambona ve Dobira Mahallesi bulunmaktadır.

Nüfus
Kaynakça
Dış bağlantılar
Bayırca, Of

Bayırca, Trabzon ilinin Of ilçesine bağlı bir mahalledir.

Tarihçe
Yerleşimin eski adı "Konoyazıcı"'dır. 1530 yılı Osmanlı tahririnde, o dönemki Of kazasına bağlı "Kono" adıyla tek bir köy bulunmaktadır. Muhtemelen 16. yüzyıl başlarında Kono (Gülderen) köyünden ayrılarak müstakil bir köy olmuştur. 1681 yılı Avarız Defterinde Kono Yazıcı adıyla yer alan köyde, tamamı Müslümanlardan oluşan 12 avarız hanesi kaydedilmiştir.

Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşundan sonra da Kono Yazıcı adıyla Of kazasının Hayrat nahiyesine ve Hayrat'ın ilçe olmasıyla da uzun yıllar bu ilçenin köyü olmuştur. Yerleşimin Konoyazıcı olan adı da 1959 yılında, "yabancı kökten geldiği ve iltibasa yol açtığı" gerekçesiyle 7267 sayılı kanunla Ballıca olarak değiştirilmiş ve 1960 yılı nüfus sayımından itibaren yeni adıyla kayıtlarda yer almaya başlamıştır.

30 Kasım 1992 tarihinde Hayrat ilçesinden ayrılarak Of ilçesine bağlanmıştır.

Coğrafya
Trabzon iline 73 km, Of ilçesine 16 km uzaklıktadır.

Nüfus
Kaynakça
Dış bağlantılar
Yerelnet
Bayır, Çamoluk

Bayır, Giresun ilinin Çamoluk ilçesine bağlı bir köydür.

Tarihçe
Köyün adı 1665 yılına tarihlenen Evliya Çelebi'nin Seyahatnâmesinde Zağpa, 1946 tarihli Türk kaynağında ise Orta Zağpa olarak geçmektedir. Daha önceleri Giresun ili Alucra ilçesine bağlı olan köy, 1990 yılında, yeni kurulan Giresun ili Çamoluk ilçesine bağlanmıştır.

Coğrafya
Köy; Giresun iline 198 km, Çamoluk ilçesine 12 km uzaklıktadır. Köy, Çamoluk'un batısında olup Kelkit çayı vadisindeki köy yoluyla, doğrudan İlçe merkezine bağlıdır.

Nüfus
Kaynakça
Dış bağlantılar
Yerelnet
Bayır turpu

Bayır turpu (Armoracia rusticana), hardal ve lahanaların da yer aldığı turpgiller familyasından bir yıllık bitki. Anavatanı muhtemelen Güneydoğu Avrupa ve Batı Asya'dır fakat bütün dünyaya yayılmıştır. 1.5 metreye kadar uzayabilen bu bitki genelde büyük ve beyaz olan kökü için yetiştirilir.

Bayır turpunun kökü tatsız olmasına karşın kesildiğinde ya da doğrandığında parçalanan hücrelerden yayılan enzimler bitkide bulunan sinigrin adı verilen maddeyi gözü ve sinüsleri yakan hardal yağına dönüştürür. Doğrandığında hemen kullanılmadığı yahut sirke ile karıştırılmadığı takdirde ısı ve havanın etkisi ile kök kararır ve hoş olmayan oldukça buruk bir tat alır.

Tadı hardala benzer ve yemeklerde kullanılır. Japonya'da yetişen daha kuvvetli bir çeşidi vasabi (Türkçe Acırga - İngilizce Wasabia japonica) Japon mutfağının ayrılmaz parçasıdır.
Bayır Barajı

Bayır Barajı, Muğla'da, Sırainler Deresi üzerinde, sulama amacıyla 1998 yılında inşasına başlanan bir barajdır.

Kaya gövde dolgu tipi olan barajın gövde hacmi 1.310.000 m³, akarsu yatağından yüksekliği 47,00 m., normal su kotunda göl hacmi 7,12 hm³, normal su kotunda göl alanı 0,45 km²'dir. Baraj tamamlandığında 1.050 hektarlık bir alana sulama hizmeti verecektir.

Ayrıca bakınız
Türkiye'deki barajlar listesi

Kaynakça
Dış bağlantılar
Bayırbağ, Üzümlü

Bayırbağ, Erzincan'ın Üzümlü ilçesine bağlı bir köy.

Tarihçe
Köyün adı 1917 yılındaki kaynaklarda Ermenice kökenli Peteriç olarak geçmektedir. Halk arasında "Petriç" şeklinde söylenişi bulunan köyün adı sonradan "Bayırbağ" olarak değiştirilmiştir. 30 Aralık 1985'te belediye statüsü alarak beldeye dönüşen kasabanın belediye statüsü, nüfusunun 2000 kişinin altına düşmesi üzerine 2013 yılında sona erdi.

Coğrafya
Köyün Erzincan il merkezine uzaklığı 25 km iken Üzümlü ilçe merkezine uzaklığı 7 kilometredir. Köy, Erzincan-Cibice Boğazı yolunun kuzeyinde ve Üzümlü'nün güneydoğusunda bulunmaktadır.
|}

Kaynakça
Dış bağlantılar
Yerelnet
Bayır-Bucak

Bayır-Bucak, Lazkiye ilininin kuzeyinde çoğunlukla Suriyeli Türkmenlerin yaşadığı coğrafi bölgedir.

Bayır-Bucak bölgesinin kesin olarak coğrafi bir tanımı olmasa da, genel olarak Cisr eş Şuğur'un batısı; Nusayriye Dağlarının kuzeyi ve Lazkiye kıyı şeridinin doğusu ile Hatay kırsalının güneyi olarak tanımlanabilir. Bucak bölgesi kıyı şeridinde kalmaktadır. Bayır bölgesi ise Türkmen Dağları'nın olduğu iç kesimi kapsamaktadır.

Tarih
Bölgede Türkmenlerin 11. yüzyıldan beri yaşadığı bilinmektedir. Buraya Anadolu ve Mezopotamya'dan göç etmişlerdir. 12. yüzyılda I. İmadeddin Zengi liderliğinde Suriye'de önemli bir güç haline gelmişlerdir. Türkmenler bu dönemde, Filistin ve Lübnan dolaylarındaki Haçlı devletlerine karşı sınır boylarına yerleştirilmişlerdir.

Yavuz Sultan Selim, 1516 yılında Mercidabık'ta Memluklular'ı yenince Halep ve çevresine Türk boylarının akınları hız kazanmıştır. Bu dönemde Türkmenler yerleşik hayata geçmeye başlamışlardır. Suriyeli Türkmenler Osmanlı kayıtlarında "Halep Türkmenleri" olarak yer almışlardır. Halep Türkmenleri kışları Halep civarında, yazları ise Anadolu yaylalarından geçirmişlerdir.

1518 Halep nüfus kayıtlarına göre bölgede yaşayan 54.276 kişinin 36,217 si Türkmendi.

93 Harbi'nden sonra da Kafkasya'dan göç eden Müslüman ve Türk nüfustan da Halep ve civarına büyük bir göç dalgası olmuştur.

Fransa ile Türkiye arasında 20 Ekim 1921 tarihinde imzalanan Ankara Antlaşması'na göre Türkçe konuşan nüfusun bulunduğu bazı bölgeler Fransız manda yönetimine bırakılmıştır. Hatay, 1939 yılında Türkiye topraklarına katılmışsa da, Bayır-Bucak bölgesi Suriye devletinde kalmıştır.

Türkiye ile Fransa arasında Bayır-Bucak Türkmenleri konusu görüşülmemiş ve bunun sonucunda da belirsizlikler ortaya çıkmıştır. Suriye devleti Türkmenlere azınlık statüsü tanımamıştır. 1946 ve 1972 anayasalarına göre Suriyeli Türkmenler de 'Suriyeli Arap' olarak sayılmışlardı. Türkçe gazete yayınlamaya izin verilmemiş, Türkçe konuşmak da yasaklanmıştır.

Nüfus
Bayır-Bucak bölgesinin büyük bölümü Türkmenlerden oluşur. Çoğunluğu Sünnidir. Az sayıda Nusayri Türkmen nüfus da bulunmaktadır. Onun dışında çoğunluğu Nusayri olmak üzere Arap köyleri de vardır.

Ağustos 2013'te Hürriyet gazetesinde yer alan haberde, Suriye Türkmen Meclisi'nin verilerine göre Lazkiye'deki Türkmen sayısının 270.000 olduğu belirtilmekteydi.

Hatay Valiliği Suriye'nin Lazkiye bölgesine bağlı Bayırbucak Yöresinden Türkiye'ye 4 günde 4.019 kişi savaştan kaçıp gelmiştir.

Kaynakça
Bayırbağı, Digor

Bayırbağı, Kars ilinin Digor ilçesine bağlı bir köydür.

Tarihçe
Köyün eski adı, 1918 yılına ait kaynakta, Ermenice kökenli "Ardeved" iken, 1928 kayıtlarında ise Ardavut Söğütlü olarak geçmektedir.

Coğrafya
Köy, Kars il merkezine 78 km, Digor ilçe merkezine 36 km uzaklıktadır.

Nüfus
Kaynakça
Dış bağlantılar
Bayırköy, Beşikdüzü

Bayırköy, Trabzon ilinin Beşikdüzü ilçesine bağlı bir mahalledir.

Tarihçe
Yerleşimin eski adı "Hodala"'dır. 1530 yılı kayıtlarında köyler arasında yerleşimden bahsedilmemekte olup 1551 yılı kayıtlarında Hodola adıyla yerleşimden bahsedilmektedir. 1850 yılı öşür defterinde Hodala Bayır adıyla yer almaktadır. Mahallenin kuzeydoğusunda kayalara oyulmuş (Kapılıkaya Mağarası) şapel bulunmaktadır. 1876 yılı kayıtlarında 22 haneli bir köy olarak görülmektedir. Türkiye Cumhuriyetinin kurulmasıyla birlikte Bayırmahalle adıyla Beşikdüzü'ne bağlı köy olarak görülmektedir.

Coğrafya
Trabzon il merkezine 50 km, Beşikdüzü ilçesine 3 km uzaklıktadır.

Nüfus
Kaynakça
Dış bağlantılar
Yerelnet
Mağara Şapeli
Bayırkozağacı

Bayırkozağacı, Antalya ilinin Alanya ilçesine bağlı bir mahalledir.

Tarihçe
Daha önceleri Antalya ilinin Gündoğmuş ilçesine bağlı olan Bayırkozağacı, 6 Temmuz 2001 tarihindeki İçişleri Bakanlığı kararı ile Alanya ilçesine bağlandı.

Coğrafya
Antalya iline 162 km, Alanya ilçesine 48 km uzaklıktadır.

Kaynakça
Bayırköy, Alanya

Bayır, Antalya ilinin Alanya ilçesine bağlı bir mahalledir.

Tarihçe
Daha önceleri Antalya ilinin Gündoğmuş ilçesine bağlı olan Bayır, 6 Temmuz 2001 tarihindeki İçişleri Bakanlığı kararı ile Alanya ilçesine bağlandı.

Coğrafya
Antalya iline 160 km, Alanya ilçesine 55 km uzaklıktadır.

Kaynakça
Dış bağlantılar
Bayır Köyü Web Sitesi
Bayırköy, Hınıs

Bayırköy, Erzurum ilinin Hınıs ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

Tarihçe
Mahallenin eski adı 1916 yılı kayıtlarında Kürtçede "turna" anlamına gelen Kulungo ya da Kolonko olarak geçmektedir.
Daha önceleri Yelpiz köyüne bağlı bir kom iken, 6 Mart 1947'de bugünkü adıyla köy statüsü kazandı.
1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Hınıs Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.

Coğrafya
Mahalle, Erzurum il merkezine 158 km, Hınıs ilçe merkezine 8 km uzaklıktadır. Mahalle, Hınıs'ın güneydoğusunda olup, numaralı Erzurum-Muş (Hınıs-Varto) devlet yoluna 2,6 km'lik bir köy yoluyla bağlıdır.

Nüfus
Kaynakça
Dış bağlantılar
Bayırköy, Orhangazi

Bayırköy, Bursa ilinin Orhangazi ilçesine bağlı bir mahalledir.

Tarihçe
Köy, 1880'li yıllarda Rumeli'den gelen göçmenler tarafından kurulmuştur.

Coğrafya
Bursa iline 67 km, Orhangazi ilçesine 22 km uzaklıktadır.

Nüfus
Kaynakça
Dış bağlantılar
Bayırköy Mahallesi Orhangazi
Bayırköy Tarihçesi ve Fotoğrafları
Bayırköy, İkizdere

Bayırköy, Rize ilinin İkizdere ilçesine bağlı bir köydür.

Tarihçe
1800'lü yıllarda kurulan köyün eski adı Kolyav olup 1913 yılında "Bayırköy" adını alarak köy statüsüne kavuşmuştur. Köyde 1899 yılında inşa edilmiş bir cami bulunmaktadır.

Coğrafya
Rize iline 58 km, İkizdere ilçesine 6 km uzaklıktadır.

Nüfus
Kaynakça
Dış bağlantılar
Bayırköy, Bilecik

Bayırköy, Bilecik ilinin Merkez ilçesine bağlı bir beldedir.

Tarihçe
17 Aralık 1986'da belediye statüsü alarak beldeye dönüştü. Bayırköy'ün belediye statüsü, nüfusunun 2000 kişinin altına düşmesi üzerine 2013 yılında sona erecekti. Ancak idari birleşme neticesinde yıl sonunda nüfusu 2003'e yükselince belde kapanmaktan kurtuldu.

Coğrafya
Bilecik iline 20 km uzaklıktadır. Fatih, Gazi ve Sarmaşık olmak üzere 3 mahalleden oluşmaktadır.

Nüfus
Kaynakça
Dış bağlantılar
Bayırlı, Genç

Bayırlı, Bingöl ilinin Genç ilçesine bağlı bir köydür.

Tarihçe
Köyün eski adı, Zazacada "ortaköy" anlamına gelen "Dewa Miyunin" olarak geçmektedir. Köy, 1916'dan beri bugünkü adı taşımaktadır.

Coğrafya
Köy, Bingöl il merkezine 65 km, Genç ilçe merkezine 45 km uzaklıktadır.

Nüfus
Kaynakça
Dış bağlantılar
Bayırku Seferi

Bayırku seferi, Kapgan Kağan'ın Dokuz Oğuzlardan Bayırkular üzerine düzenlediği ve zaferle sonuçlandırdığı son seferidir.

Öncesi
Göktürk Kağanlığı büyük bir siyasi kargaşa içerisindeydi. Tang imparatoru Hsüan Tsung, Kapgan Kağan'ı tümüyle ortadan kaldırmak ya da ele geçirmek istiyordu. Bu amaçla Göktürk ülkesinde üç ayrı bölgede bulunan ve Tang ile daha önce ittifak kurmuş olan Türk boylarının önderlerine daha önce de yapıldığı gibi çeşitli unvanlar ve armağanlar sunuldu. Böylece Türk boyları, Göktürk Kağanlığı'na karşı ayaklanmaları için kışkırtılıyorlardı. 709 yılında Çikler ve Kırgızlar, 711 yılında Türgişler, 714 yılında da Karluklar ayaklanmıştı ve ayaklanmalar birbiri ardınca devam ediyordu. Üstüne üstlük Kapgan Kağan'ın acımasızca bütün ayaklanmaları bastırması durumun daha da kötü bir hale gelmesine neden oldu. Birçok Türk boyu Tang'a sığındı. Hatta bir süre sonra Kapgan Kağan'ın öz damadı Aşide Hu-lu da Tang'a bağlılığını bildirdi.

Savaş
Ayaklanmalar ardı ardına devam ederken bu sefer de Göktürk Kağanlığı'nın omurgasını oluşturan Dokuz Oğuzların ayaklanması devleti iyice fena duruma düşürdü. Kapgan Kağan ayaklanmaları bastırmak için seferden sefere koşuyordu. Kapgan Kağan, Dokuz Oğuzlardan Bayırkuların ayaklanmaları üzerine ordusuyla onların üzerine yürüdü. Tula Irmağı kıyısında yapılan bu savaşta Bayırkular ağır bir yenilgi aldılar. Ancak Kapgan Kağan kendisine fazla güvenmiş ve sefer dönüşünde gerekli güvenlik önlemlerini almamıştı. Ötüken'e dönerken, savaş artığı Bayırkuların önderi Hsieh-chih-lüeh, birdenbire söğüt ormanından fırlayarak Kapgan Kağan'a saldırdı ve Kapgan Kağan'ın başını kesti. O sırada Ta-wu'chün ordusunda Tzu-chiang rütbesini taşıyan Ho-Ling-ch'üan, Tang elçisi olarak Göktürk ülkesinde bulunuyordu. Hsieh-chih-lüeh, Kapgan Kağan'ın kesik başını Çinli elçi Ho-Ling-ch'üan'a verdikten sonra onunla birlikte Tang sarayına gitti. (716 yılı, 6. ay) Tang imparatoru Hsüan-tsung, Kapgan Kağan'ın kesik başının Tang başkenti Çangan'ın ana caddesinde bir direğe asılıp halka gösterilmesini emretti. Bundan sonra Bayırkular, Uygurlar, Tongralar, Hsiler ve Bugular olmak üzere beş ayrı Türk boyu Göktürk Kağanlığı'ndan ayrılıp Tang'a bağlanmaya geldi. Tang imparatoru Hsüan-tsung bu boyların kendisine bağlanma isteklerini kabul ettiği gibi onları Ta-wu-chün ordusunun kuzeyindeki yerlere yerleştirdi. Böylece Bayırku Seferi, Kapgan Kağan'ın zaferle sonuçlanan son askeri seferi oldu.

Sonuç
Tang Hanedanlığı'nın kışkırtmalarıyla ayaklanan Türk boylarının ayaklanmalarının acımasızca bastırılması, Türk boylarının Tang Hanedanlığı'na sığınmasına ve Göktürk ülkesinin kısa sürede boşalmasına neden oldu. Kapgan Kağan'ın Bayırku Seferi dönüşünde suikaste uğrayıp öldürülmesi ile de devlet çöküşün eşiğine geldi. Kapgan Kağan'dan sonra yerine geçen küçük oğlu İnel Tigin de devleti toparlayamadı. Bu kötü durum Kül Tigin'in ve Bilge Tigin'in yapacakları askerî darbeye kadar devam edecekti.

Ayrıca bakınız
Kapgan Kağan
İnekler Gölü Savaşı
Kargan Savaşı

Kaynakça
Osman Fikri Sertkaya, Göktürk Tarihinin Meseleleri, s. 87-88.
Bayırkular

Bayırkular, (Çince: 拔野古, Soğdca: Bayarkāta, Eski Türkçe: 𐰉𐰖𐰺𐰸𐰆 ) Orta Asya'da yaşamış tarihi bir bozkır-orman Türk halkı.

Çince Pa-ye-ku ya da Pa-ye-k'u, Tibetçe metinlerde Bayarbgo ve Bayarkata adlarıyla anılmışlardır. Tarih sahnesine çıktıklarında Tula Nehrinin kuzeyinde yaşamaktaydılar.

Wen-Hsien T'ung-K'ao belgesinde Bayırkular, Gobi çölünün kuzeyinde dağınık halde yaşayan 60 bin çadırdan oluşan ve 10 bin asker çıkaran bir halktır. Çayırlık topraklarında güzel at yetiştiren ve iyi demir çıkaran Bayırkular'ın çam ağaçlarını kesip K'ang-kan Irmağına attıktan sonra 3 yıl boyunca bekleterek (T'ung Tien adlı belgede 2 yıl olarak ifade edilmiştir) taşlaşmasını bekledikleri, elde ettikleri bu Kang-kan taşını da yaşadıkları yere abide olarak diktikleri de aktarılmaktadır. Aynı belgede Bayırkular avcı bir toplum olarak gösterilirken, geleneklerinin diğer Töles boylarıyla aynı olduğu ve konuştukları dilinde çok az farklılık gösterildiği belirtilmiştir.

İl Kağan hükümdarlığı döneminde Doğu Göktürkler'in zayıflamasıyla 627 yılı gibi Sir Tarduşlar’ın başlattığı isyana Bayırkular’ın içinde yer aldığı Altı Bag Bodun da katılmıştır. 629 yılında Çin’e giderek Tang Hanedanına itaatlerini bildirdiler.

711 yılında diğer büyük boylarla birlikte Bayırkular’da Göktürkler’e isyan başlatsalarda Kapgan Kağan’ın 716 yılında gerçekleştirdiği Bayırku Seferinde Tula Nehri dolaylarında ağır bir yenilgiye uğratıldılar. Ancak Bayırkular bozguna uğrasalarda sefer dönüşündeki Kapgan Kağan’ı düzenledikleri baskında öldürdüler. Bilge Kağan tarafından yazdırılan Kül Tigin Yazıtında yer alan “….Kuzeyde Yir Bayırku ülkesine kadar sefer ettim,…” ifadesi dikkate alındığında Göktürkler'in Bayırkular'ı kontrol altında tutmak için sürekli askeri tedbir almak zorunda kaldığı görülmektedir. Bilge Kağan'ın ölümünden sonra İkinci Doğu Göktürk Kağanlığında yeniden iç karışıklıklar başlamış ve 742 yılından itibaren Bayırkular'da serbest hareket etmeye başlamışlardır.

Taryat Yazıtlarında dokuz kabileden müteşekkil olan Dokuz Bayurkılar'dan bahsedilmektedir. 10. Yüzyıl ilk yarısına tarihlenen Miran Metinlerinde, Bayırkular'ın Uygurlar'a tabi oldukları görülmekte birlikte Uygur tahtında önemli bir konumları bulunmaktaydı.

Bundan sonra Uygur adı altında kaybolduğu düşünülen Bayırku adı kaynaklarda yer almamaya başlamış olup Bayırku halkı da Uygurlar'ı oluşturan halklardan biri olmuştur.

Kaynakça
Bayırköy, Pütürge

Bayırköy, Malatya ilinin Pütürge ilçesine bağlı bir mahalledir.

Tarihçe
Yerleşimin olduğu bölge 1515 yılı gibi Osmanlı idaresine girmiş olup Osmanlı tarafından 1519 yılında yapılan ilk sayımda, Kahta Kazasının Şüre nahiyesine bağlı "Zemhanu" adıyla 21 hane ve 3 mücerredin (bekarın) bulunduğu bir köy olarak bahsedilmiştir. 1530 yılına tahririnde "Zemhano" adıyla görülen yerleşim, yapılan düzenlemeyle bağlı olduğu Kahta Kazasının Rum Eyaleti'ne dahil edilmesiyle bu eyaletin topraklarına katılmıştır. 1560 yılına gelindiğinde köydeki hane sayısı 57'ye, mücerred sayısı da 44'e yükselmiştir. 1935 yılında Malatya ili Pütürge kazası Keferdiz nahiyesine bağlı olan yerleşim için o tarihte de "Zahmana" adını kullanmaktaydı. 1968 yılında köye, bayırda kurulu olması nedeniyle günümüzdeki adı verilmiştir.

Coğrafya
Malatya iline 88 km, Pütürge ilçesine 17 km uzaklıktadır.

Nüfus
Kaynakça
Bayırlı

Bayırlı, bir yer ismi, şu anlamlara gelebilir:

Yerleşim yerleri
Bayırlı, Artova – Tokat ili Artova ilçesine bağlı köy
Bayırlı, Çağlayancerit – Kahramanmaraş ili Çağlayancerit ilçesine bağlı mahalle
Bayırlı, Divriği – Sivas ili Divriği ilçesine bağlı köy
Bayırlı, Genç – Bingöl ili Genç ilçesine bağlı köy
Bayırlı, Hasankeyf - Batman ili Hasankeyf ilçesine bağlı mahalle
Bayırlı, Lice – Diyarbakır ili Lice ilçesine bağlı mahalle
Bayırlı, Ödemiş - İzmir ili Ödemiş ilçesine bağlı mahalle
Bayırlı, Samsat – Adıyaman ili Samsat ilçesine bağlı köy
Bayırlı, Sındırgı – Balıkesir ili Sındırgı ilçesine bağlı mahalle
Bayırlı, Suluova – Amasya ili Suluova ilçesine bağlı köy
Bayırköy, Milas

Bayırköy, Muğla ilinin Milas ilçesine bağlı bir mahalledir.

Tarihçe
Mahalle, 1928 yılından beri aynı adı taşımaktadır. Daha önceleri Gürceğiz köyüne bağlı bir mahalle iken, 15 Ağustos 1952'de köy statüsü kazandı. Bayırköy; idari bölüm olarak daha önceleri köy iken, 2012 yılındaki yasa değişikliğinden sonra yeniden mahalle olmuştur.

Coğrafya
Muğla il merkezine 104 km, Milas ilçe merkezine 35 km uzaklıktadır.

Nüfus
Kaynakça
Baz

Baz, suda iyonlaştıklarında ortama OH− (hidroksit) iyonu ve elektron çifti verebilen maddelerdir. Bazlar da, asitler gibi tehlikeli maddelerdir. Suda iyonlaştıklarında hidroksit (OH−) iyonu derişimini arttıran maddelere baz denir. Bilinen en güçlü baz orto-dietinilbenzen dianyondur (C_{10}H_{12}^{2-}).

Bazı bazların sulu çözeltilerinde iyonlarına ayrışması yukarıdaki gibidir. Fakat amonyak (NH3) hidroksit iyonu bulundurmamasına rağmen bazik özellik gösterir. Çünkü sulu çözeltisinde OH− iyonları derişiminin artışına sebep olur:
NH3 + H2O → NH4+ + OH−

Bazlar ele kayganlık hissi verir. Kuvvetli bazlar yakıcı ve tahriş edici özelliktedir. Bazlar acı tattadır. Fakat bazı bazlar korozif ve/veya zehirli olabildiğinden tadına bakılması önerilmez.
Bazlar, turnusol kâğıdı gibi pH indikatörleri ile ayırt edilebilir. Örneğin, bazlar kırmızı turnusol kâğıdını maviye çevirir. Bundan başka bazlar Fenolftalein çözeltisi yardımıyla da ayırt edilebilir. Baz içine Fenolftalein çözeltisi damlatıldığında baz pembe renk alır. Fenolftalein asit içine konulduğunda asitin rengini değiştirmez. Bazlar da asitler gibi suda iyonlarına ayrıştıkları için elektrik akımını iletir.
NaOH ve KOH kuvvetli bazlardır. Kuvvetli bazlar metallere ve dokulara aşındırıcı etki yapar. Amonyağın buharı göze, burna ve solunum yoluna zarar verir.

Kullanım alanları
Sodyum hidroksit (NaOH) sabun yapımında kullanılır. Potasyum hidroksit ise Arap sabunu yapımında kullanılır.

Amonyaklı sıvı maddeler, yağ ve kireç sökücü olarak ev temizleyicilerinde kullanılır.

Yemek sodası olarak bilinen kabartma tozu, bir çeşit baz olan sodyum bikarbonat içerir. Kireç suyu bir çeşit bazdır.

Genel özellikleri
Suda iyonlaşabilirler.
Tatları acıdır.
Ele kayganlık hissi verir.
Turnusol kağıdını kırmızı renkten mavi renge çevirirler.
Amfoter metallerle H2 gazı açığa çıkarırlar.
pH değeri 7'den büyüktür.
Suda çözündüklerinde elektrik akımını iletirler.
Suda iyonlaştıklarında OH-(hidroksit) iyonu derişimini arttıran maddelerdir.
Asitler ile tepkimeye girdiklerinde tuz ve su oluşturur.
Cam ve porselen maddeler üzerinde matlaştırıcı ve aşındırıcı etkisi vardır.

Baz çeşitleri
Sodyum hidroksit, NaOH: Sabun, lavabo açıcı
Potasyum hidroksit, KOH: Arap sabunu, sıvı sabun, şampuan
Kalsiyum hidroksit, Ca(OH)2: Sıva ve harç
Alüminyum hidroksit, Al(OH)3: Deodorantlar
Magnezyum hidroksit, Mg(OH)2: Antiasit
Amonyak, NH3: Ev temizlik malzemesi, gübre, patlayıcı madde (Zayıf bazdır)
Lityum Hidroksit, LiOH: Pil, seramik, cam
Baryum Hidroksit, Ba(OH)2: İnşaat malzemeleri
Bayırtepe, Bayburt

Bayırtepe, Bayburt ilinin Merkez ilçesine bağlı bir köydür.

Tarihçe
Köyün eski adı Sankot'tur. 1530 yılı Osmanlı tahririnde, Sankut adıyla Bayburd kazasına bağlı bir köy olarak görülmektedir. 1642 yılı avarız defterinde Samkod adıyla yer alan yerleşimde, 3 Müslüman hane ile 2 askeri görevli bulunmaktadır.

1835 yılında sadece erkek nüfusun tespitinin yapıldığı nüfus yoklama defterinde Sankot (Samkot) adıyla yer alan köyde sadece Müslümanlardan oluşan 16 hanede 43 Müslüman erkek yaşamaktadır. 1845 yılında hane sayısı 12 olarak görülmektedir. Köydeki caminin yapılış tarihi bilinmemekle birlikte 1843 yılında caminin hizmet verdiği görülmektedir.

Türkiye Cumhuriyetinin kuruluşuyla kayıtlarda Samkut, Semkot, Samkot ve Sankot olarak görülen köyün adı 1959 yılında, "yabancı kökten geldiği ve iltibasa yol açtığı" gerekçesiyle 7267 sayılı kanunla Bayırtepe olarak değiştirilmiş ve 1960 yılı nüfus sayımından itibaren yeni adıyla kayıtlarda yer almaya başlamıştır.

Coğrafya
Köy, Bayburt il merkezine 21 km uzaklıktadır.

Nüfus
Kaynakça
Dış bağlantılar
Yerelnet