Cevdet Hacıyev

Ahmet Cevdet İsmail oğlu Hacıyev ( / Ԙһмəд-Ҹԩвдԙт Исмајыл оғлу Һаҹыјев, , 18 Haziran 1917 - 18 Ocak 2002), Sovyetler döneminin en büyük Azerbaycanlı bestecilerinden biriydi. Anıtsal orkestra eserleriyle hatırlanır; Azerbaycan'da senfoni besteleyen ilk kişidir (1936). Azerbaycan'da besteciliğin kurucusu olan Üzeyir Hacıbeyov ve Rus besteci Dmitri Şostakoviç'in yanında eğitim gördü.

Erken Yaşamı
Hacıyev, Azerbaycan'ın kuzeybatısındaki Kafkas Dağları'nın eteklerinde bulunan Şaki (o zamanlar Nukha) kasabasında doğdu. Küçük yaşlardan itibaren geleneksel halk şarkıları, aşık müziği (halk ozanı) ve muğam (modal müzik) müziğinden derinden etkilendi.

1924 yılında ailesi Bakü'ye taşındı. 1935'te Bakü Müzik Akademisi'nde teorik kompozisyon bölümüne kaydoldu ve Uzeyir Hajibeyov ile Letonyalı Leopold Rudolf'un (Sergei Taneyev'in öğrencisi) yanında eğitim gördü. Ertesi yıl, Hacıyyev tek bölümlü "1. Senfoni"sini besteledi; bu, bir Azerbaycanlı besteci tarafından yazılmış ilk senfonik eserdi. Bu eser, 1938'de Moskova Konservatuvarı'na girmesini sağladı.

Moskova'da II. Dünya Savaşı eğitimini yarıda kesti ve Bakü'ye dönmek zorunda kaldı.

Kariyer
Savaştan sonra Hacıyev ve sınıf arkadaşı Gara Garayev (1918-1982) Moskova'ya döndüler ve besteci Şostakoviç'ten derinden etkilendiler. Hacıyev, 1947'de mezun olmak için "3. Senfoni"yi tamamladı.

Hayatı boyunca Hacıyev, sekiz senfonik eser ve 1944'te Gara Garayev ile birlikte yazdığı kahramanlık-vatanseverlik operası "Vatan" (Anavatan)'ı besteledi. Operanın Mayıs 1945'teki prömiyerinden sonra Hacıyev ve Garayev, prestijli Stalin Ödülü'ne layık görüldüler. Hacıyev, 1952'de "Barış İçin" adlı senfonik şiiriyle ikinci bir Stalin Ödülü kazandı.

Hacıyev, kısa bir süre Bakü Filarmoni Orkestrası'nın Sanat Yönetmeni olarak görev yaptı (1947–48) ve Azerbaycan Devlet Konservatuvarı'nın kadrosuna atandı. Daha sonra Konservatuvarın Rektörü (1957-1969) olarak görev yaptı ve 1963'te Kompozisyon Profesörü olarak atandı. Konservatuvarda kırk yılı aşkın bir süre ders verdi. Öğrencileri arasında Akşin Alizade, Dadaş Dadaşov gibi tanınmış müzisyenler ve Eldar Mansurov ve Cevanşir Guliyev gibi şarkı bestecileri bulunmaktadır.

Hacıyev, Azerbaycan'da senfoninin gelişimine yaptığı katkılarla en iyi şekilde hatırlanacaktır. Hacıyev, 1990'larda bu türe yenilenmiş bir ilhamla geri döndü ve çağdaş olaylardan etkilenen bir dizi eser üretti. 1991 yılında bestelediği son senfonik eseri "20 Ocak", Sovyet birliklerinin ve tanklarının yüzlerce Bakü sivilini öldürdüğü Kara Ocak (1990) kurbanlarına ithaf edilmiştir.

1997 yılında Cumhurbaşkanı Haydar Aliyev, Hacıyev'e 80. yaş günü vesilesiyle Azerbaycan'ın en yüksek nişanı olan "Azerbaycan Şeref Nişanı"nı verdi. Bu nişan, "millet ve devlet tarafından büyük takdir gören 60 yıllık verimli çalışmasını" anmak içindi. Aliyev'in bu ödül için yaptığı resmi açıklamada Hacıyev, "tanınmış bir besteci, yenilikçi, eğitimci, tanınmış bir kamu figürü ve yeni nesil müzisyenler için bir model" olarak övüldü. Müziği, "derin bağlamı, yurttaşlık ruhu ve yüksek zarafet düzeyi" nedeniyle takdir edildi.

Kişisel Yaşam
Cevdat Hacıyev, tanınmış Azeri bale ustası ve halk müziği dansçısı Amina Dilbazi ile evliydi. İki oğlu İsmail Hacıyev ve Telman Hacıyev de bestecidir.

Kaynakça