kaan39/turkish-wikipedia-dataset-clean huggingface dataset:
Aden

Genel Bilgiler
Aden, Yemen'de bir şehir. Aden Körfezi'nin kıyısında bulunur ve Babü'l Mendep'in 170 km kadar doğusundadır. Aden'in antik ve doğal limanı, bugün bir kıstakla anakaraya bağlanan bir yarımada oluşturan sönmüş bir yanardağın kraterinde yer alır. Günümüzdeki liman ise yarımadanın diğer tarafındadır. Şehirde Aden Üniversitesi ve ülkenin ikinci büyük havaalanı olan Aden Uluslararası Havaalanı yer alır. Aden, Aden Körfezi'ne de ismini verir.

Aden, birleşmeden önce Güney Yemen'in başkentiydi. Günümüzde şehir bir serbest bölgedir. Nüfusu yaklaşık 1–1.2 milyon civarındadır (2026).

Aden, Yemen’deki iç savaş nedeniyle siyasi olarak önemli bir şehir haline gelmiştir. Bir dönem ülkenin geçici başkenti olarak kullanılmıştır. Şehir, çatışmalardan kaçan insanlar için de bir sığınma noktası olmuştur.

Tarihi Önemi
Antik çağda, baharat yolu (spice route) üzerinde önemli bir ticaret noktasıydı. Orta Çağ’da Yemenli, Etiyopyalı ve Arap yönetimler altında bir ticaret merkezi olarak gelişti. 16. yüzyılda Osmanlılar kontrol etti, ancak deniz ticareti önemini kısmen kaybetti. 1839’da İngilizler tarafından ele geçirildi ve uzun süre İngiliz sömürgesi oldu. 1967’de bağımsızlık kazandı ve Güney Yemen’in başkenti oldu. 1990’da Kuzey ve Güney Yemen birleşince başkent Sana oldu, ancak Aden ekonomik merkez olarak kaldı.

Ekonomik ve Stratejik Rolü
Aden, dünya deniz ticaretinde önemli bir konuma sahiptir çünkü: Kızıldeniz ve Hint Okyanusu arasında yer alır. Uluslararası gemiler için yakıt ve lojistik merkezi olarak kullanılır.

Ekonomisi büyük ölçüde:Liman faaliyetleri, deniz ticareti, petrol rafinerisi (özellikle “Little Aden” bölgesi) üzerine kuruludur.

Kültürel Özellikler
Aden tarih boyunca farklı kültürlerin buluşma noktası olmuştur. Şehirde camiler, kiliseler ve tapınakların bir arada bulunması, çok kültürlü yapısını gösterir. Bu durum, Aden’i tarihsel olarak bir kültürel etkileşim merkezi yapmıştır.
Ademıylar

Ademıylar ya da Adameyler (Çerkesçe адэмыехэр, Rusça адамийцы), Batı Çerkesleri kolundan bir Çerkes boyudur. Kuban Nehri civarında yaşayan Ademıylar Çemguylara karışmışlardır. Ademıylar üzerine ilk ve en geniş bilgiyi 1667 yılında Evliya Çelebi vermiştir.

Türkiye Adamıy köyleri
Kuzey Kafkasya'dan 1864 yılında ilk olarak Balkanlar'a sürülen Ademeyler daha sonra Anadolu'da Alibeydüzü, Bozüyük, Akpınar, Bozüyük gibi köylere yerleştirilmişlerdir. Ayrıca, Üçpınar, Pınarbaşı, Methiye, Pınarbaşı köylerinde Kabardeylerin sülalesi olarak Adamey aileler bulunmaktadır.



Kaynakça
Aden Adde Uluslararası Havalimanı

Aden Adde Uluslararası Havalimanı, ( , ) Aden Abdulle Uluslararası Havalimanı ya da eski adıyla Mogadişu Uluslararası Havalimanı Somali'nin başkenti Mogadişu'da yer alan uluslararası havalimanı. 1928 yılında Petrella-Mogadiscio aeroporto adıyla açılan havalimanına, Somali'nin ilk devlet başkanı Aden Abdullah Osman Daar'ın adı verilmiştir.

Havalimanının terminali, Türkiye merkezli Favori Group tarafından yeniden inşa edilmiş ve 25 Ocak 2015 tarihinde hizmete girmiştir.

Kaynakça
Aden-Abyan İslam Ordusu

Aden-Abyan İslam Ordusu, Güney Yemen merkezli İslamcı örgüttür. Örgüt 1993 parlamento seçimleri öncesinde Yemenli sosyalistlere yapılan saldırı eylemi ve Abyan kentinde 1998'de 16 yabancı turistin kaçırılması olayının sorumlusudur. Yemen güvenlik kuvvetleri rehinelerin kurtarılması amacıyla başlatılan operasyonda dört rehine örgüt tarafından infaz edilmiş, geri kalan rehineler sağlam olarak kurtarılabilmiştir. Ayrıca 2000 yılına Aden Körfezi'nde USS Cole (DDG-67) muhribinin bombalanması eyleminin faillerinin bu örgütten olduklarına inanmaktadır. Grup Kanada ve Birleşik Krallık tarafından terör örgütü olarak tanımlanmaktadır.

Dış bağlantılar
"Aden-Abyan Islamic Army" at GlobalSecurity.org
Yemen and the Aden-Abyan Islamic Army Sheila Carapico, MERIP, 18 October 2000
Aden Kolonisi

Aden Kolonisi (Arapça: مستعمرة عدن‎ 'Musta‘marat ‘Adan') 1937'den 1963'e kadar bir Britanya Kraliyet kolonisi (Taç kolonisi) idi. Koloninin yeri, şu anki çağdaş Yemen'in güneyine denk gelmektedir. Koloni, Aden Limanı ve yakın çevresinden oluşmaktadır (yaklaşık 192 km²).

1937'den önce Aden Kolonisi Britanya Hindistanı'na bağlı olarak yönetilmiştir (başlangıçta Mumbai Başkanlığına bağlı Aden Yerleşimi olarak, daha sonra ise Aden Başkomiserliği Vilayeti olarak). 1935 tarihli Hindistan Hükümet Yasası uyarınca bölge Britanya Hindistanı'ndan ayrılmış ve Birleşik Krallık'ın ayrı bir kolonisi olarak kurulmuştur. Lakin bu yasa 1 Nisan 1937'de yürürlüğe girebilmiştir.

Koloni 18 Ocak 1963'te Yeni Güney Arabistan Federasyonu bünyesinde Aden Devleti (Arapça: ولاية عدن‎ Wilāyat ʿAdan, İngilizce: State of Yemen) olarak yeniden kurulmuştur. Federasyon da 30 Kasım 1967'de Güney Yemen Halk Cumhuriyeti'ne dönüşmüş ve bölgede İngiliz yönetiminin sona erdiğini göstermiştir.

Konuyla ilgili yayınlar
Colonial Reports. Aden Report: 1953&1954, HM Stationery Office 1956.
Paul Dresch. A History of Modern Yemen. Cambridge, UK: Cambridge University Press, 2000.
R.J. Gavin. Aden Under British Rule: 1839–1967. London: C. Hurst & Company, 1975.
Gillian King. Imperial Outpost:-Aden: Its Place in British Foreign Policy. Chatham House Essay Series, 1964.
H. J. Liebensy. Administration and Legal Development in Arabia. Middle East Journal, 1955.
Tom Little. South Arabia: Arena of Conflict. London: Pall Mall Press, 1968.
Elizabeth Monroe. Kuwayt and Aden: A Contrast in British Policies. Middle East Journal, 1964.
E. H. Rawlings. The Importance of Aden. Contemporary Review, 195, 1959.
Jonathan Walker. Aden Insurgency: The Savage War in South Arabia 1962–67, Spellmount 2004,
D. C. Watt. Labour Relations and Trade Unionism in Aden: 1952–60. Middle East Journal, 1962.

Kaynakça
Aden'in Zaptı

Aden'in Zaptı, Hadım Süleyman Paşa komutasındaki Osmanlı donanması'nın 1538 yılında Tâhirîlerin egemenliğindeki Aden'i zaptederek Osmanlı yönetimine bağlaması.

Harekat
Mısır Beylerbeyi Hadım Süleyman Paşa komutasındaki Osmanlı donanması Hindistan'daki Portekiz egemenliğinre girmiş Diu kalesi üzerine sefer için 28 Haziran 1538'de Süveyş'ten yola çıktı ve Cidde'deki filoyla birleşerek Kamaran Adası'na ulaştı. Süleyman Paşa; Osmanlılara bağlılık bildirmiş olmasına rağmen Portekizlilere eğilimki görünen Tâhirî Aden Emiri Âmir bin Davud'u
Aden Emirini itaate davet ederek kendisine "Nişân-ı Şerîf-i Pâdişâhî"” gönderdi.

Bununla birlikte Aden Emiri Osmanlı elçisini dört gün beklettikten sonra kabul etti. Bunun üzerine Hadım Süleyman Paşa Osmanlı donanmasını 3 Ağustos 1538'de Aden limanına çekti ve Emiri gemisine çağırdı. Gemiye gelen Âmir bin Davud veziri ve beş-altı adamıyla birlikte idam edildi.

Süleyman Paşa Aden’de Osmanlı padişahı Kanuni Sultan Süleyman adına hutbe okuttu ve bölgenin yönetimini Mısır emirlerinden Behram Bey’e verdi. Hindistan’a hareket etmeden önce Aden kalesine 500 asker ve 20 topçudan oluşan bir garnizon bıraktı.

Harekat sonrası
Bu şekilde 1517'den beri şeklen Osmanlı İmparatorluğu'na bağlı bölgede fiilen Osmanlı egemenliği kuruldu. Portekiz'in Kızıldeniz ve Hicaz'a yönelik saldırılarına karşı Osmanlılar önemli bir üssü ele geçirdiği gibi, Babülmendep Boğazı girişini de kontrol altına aldılar.

Ayrıca bakınız
Aden'in Fethi

Kaynakça
Adenin

Adenin, toplam iki tane olan pürin bazlarından biri olan moleküldür. DNA ve RNA nükleik asitlerinin nükleotidlerinde bulunur. Adenin, DNA'da timine, RNA'da ise urasile hidrojen bağlarıyla bağlanarak içinde bulunduğu nükleik asidin yapısını sabitleştirir.

Adenin, riboz'a bağlandığında bir nükleosit olan adenozin'i, deoksiriboz'a bağlandığında deoksiadenozin'i oluşturur. Adenozine üç fosfat grubu bağlanınca adenozin trifosfat (ATP) oluşur. ATP, hücre metabolizmasında tepkimeler arasında enerji taşınmasını sağlayan temel yöntemlerden biri olarak kullanılır.

Geçmişte adenin, literatürde bazen vitamin B4 olarak adlandırılmaktaydı, ancak artık gerçek bir vitamin olarak düşünülmemektedir (bkz. B vitamini). Kimyasal formülü C5H5N5'tir.
Kaynakça
Adenium

Adenium çiçekli bitkilerde Apocynaceae familyasına bağlı bir bitki cinsidir. İlk olarak 1819 yılında tanımlanmıştır. Afrika'ya özgü bir bitkidir. Türler
Adenium obesum boehmianum G.D.Rowley (Schinz)
Adenium obesum oleifolium G.D.Rowley (Stapf)
Adenium obesum socotranum Lavranos (Vierh.)
Adenium obesum somalense G.D.Rowley (I.B.Balf.)
Adenium dhofarense Rzepecky
Adenium hybr

Eski sınıflandırması
Pachypodium namaquanum (Wyley ex Harv.) Welw. (A. namaquanum olarak Wyley ex Harv.)

Galeri
Kaynakça
Dış bağlantılar
Adenit

Adenit bir bez veya lenf düğümünün enflamasyonu için kullanılan genel bir terimdir. Adenit, lenf düğümlerinin iltihaplanması sonucu ortaya çıkan bir hastalıktır. Lenf düğümleri, vücudun bağışıklık sisteminin önemli parçalarından biri olup enfeksiyonlarla savaşmakla görevlidir. Adenitte, lenf düğümleri şişer, ısınır ve dokunulduğunda hassaslaşır. Bu durum en sık boyun, koltuk altı ve kasık bölgelerinde görülür. Hastalık genellikle bakteriyel veya viral enfeksiyonlar, bazen de alerjik reaksiyonlar sonucunda gelişir.

Belirtileri
Adenitte; lenf düğümlerinde şişlik, hassasiyet, kızarıklık ve ısı artışı görülür. Hastalarda ateş, üşüme, yorgunluk, burun akıntısı, boğaz ağrısı gibi enfeksiyon belirtileri eşlik edebilir. Bazı durumlarda gece terlemeleri, kilo kaybı, kalıcı öksürük, kaşıntı ve cilt döküntüleri de görülebilir.

Tanı yöntemleri
Tanı koyarken hastanın öyküsü ve fizik muayene ön plandadır. Doktor, şişmiş lenf düğümlerini değerlendirir ve enfeksiyonun varlığını araştırmak üzere kan testleri isteyebilir. Görüntüleme yöntemleri olarak ultrason, röntgen veya tomografi kullanılabilir.
Kaynakça
Adenokarsinom

Adenokarsinom, bezsel dokularda ortaya çıkan bir karsinom türü. Adenokarsinom olarak sınıflandırılabilmesi için hücrelerin bir beze ait olması gerekmez, salgılayıcı özelliklere sahip olabilmeleri yeterlidir. Başta adenom olarak oluşabilir.

İnsanlar haricinde diğer yüksek memelilerde de ortaya çıkabilir.

Topografi
Şu gibi kanserlerle sıklıkla ilişkilidir:
Göğüs kanseri
Kolon kanseri
Akciğer kanseri
Prostat kanseri
Mide kanseri
Pankreas kanseri
Serviks kanseri

Kaynakça
Fauquier, D.A., Gulland, F.M.D., (Marine Mammal Center), Haulena, M., Spraker, T., ‘’Billary adenocarcinoma in a stranded Northern elephant seal (Mirounga angustirortsis)", of Wildlife Diseases 39(3):723-726 (2003)

Ayrıca bakınız
Adenom
Karsinom

Dış bağlantılar
Adenocarcinoma.co.uk (İngilizce)
eMedicine med/413 (İngilizce)
NIH'te bir tasviri (illustrasyonu) (İngilizce)
Adenom

Adenom veya adenoma bezsel kökenli (orijinli) olan veya bezsel bir yapıda meydana gelen iyicil (benign) tümördür. Adenomlar kolon, adrenal, hipofiz, tiroid dahil birçok organda ortaya çıkabilirler. Her ne kadar adenomlar iyicil tümörler olsalar da, kötücül (habis, malignant) tümöre çevrilebilirler ve böyle olduklarında artık adenokarsinom diye anılırlar.

Dış bağlantılar
Adenoma nedir ?

Ayrıca bakınız
Adenokarsinom
Adenomatozis polipozis koli

Adenomatozis polipozis koli (APC), insanlarda APC geni tarafından kodlanan bir proteindir.

APC (adenomatozous polyposys coly) mutasyonları FAP'a, o da kolorektal kansere yol açar. APC kalın bağırsaktaki epitel hücrelerinin yenilenmesinde rol oynar.Bu proteinin fonksiyon kaybı polip oluşumuna zemin hazırlar. APC beta-catenin'e bağlanır, bu da transkripsiyon faktörlerine bağlanır.Mutasyon durumunda transkripsiyon faktörleri üzerindeki negatif kontrol kalkar. FAP(Familial Adenomatozous Polyposis): nadir bir otozomal dominant hastalıktır.
Kaynakça
Adenan Satem

Adenan bin Satem (27 Ocak 1944 ; 11 Ocak 2017),Malezyalı siyasetçi vs devlet adamı. Malezya'yı oluşturan 14 ada devletinden birisi olan Saravak'ın 1 Mart 2014'te başkanı olmuş ölene kadar bu görevde kalmıştır. Siyasetçi Adenan Satem 27 Ocak 1944'te Kuching'de doğdu. Sarawak'a ailesi II. Dünya Savaşı sonlarında Japonya'dan gelerek yerleşmiştir.

Malezyalı siyasetçi ve devlet adamı Satem geçirdiği kalp krizi sonucu 11 Ocak 2017'de Saravak'a bağlı Kota Samarahan kentinde 72 yasında ölmüştür.

Kaynakça
Adenomyozis

Adenomyozis, normalde uterusu hizalayan hücreler rahim duvarının kas dokusuna doğru büyüdüğünde ortaya çıkan bir hastalıktır. En sık, tam dönem gebelik geçirmiş 30 yaş üstü kadınlarda görülür. Tam süreli gebeliği olmayan kadınlarda nadirdir. Menopozdan sonra adenomyozis oluşmaz. Ancak menopozdan önce mevcut olan adenomyozis, menopozdan sonra teşhis edilebilir. Postmenopozal kadınlarda pelvik cerrahi sonrası doku örneklerinde de bulunabilir.

Nedenler
Adenomiyozun nedeni tam olarak anlaşılamamıştır. Bazı araştırmacılar, hamilelik, doğum veya cerrahi bir prosedür sırasında rahmin iç duvarına verilen hasarın bir sonucu olduğuna inanıyor.

Belirtiler
Adenomyozisten etkilenen kadınların çoğunda herhangi bir belirti görülmez. Adenomyozis, sıklıkla laparotomi veya laparoskopi gibi pelvik cerrahi sonrası rahim dokusu biyopsilerinde bulunur. Semptomlar mevcut olduğunda şunları içerir:

Ağır veya uzun süreli adet dönemleri (menoraji)
Ağrılı adet kanaması (dismenore)
Bir dönemden diğerine giderek kötüleşen adet krampları
Cinsel ilişkiye girildiği esnada ağrı hissedilmesi
Adet dönemi haricinde ara kanamaların görülmesi
Adet dönemi içerisinde pıhtılı kanamaların gelmesi
Adenomyozis de, rahim genel olarak kendi boyunun 2 veya 3 katına kadar çıkabilir. Bu sebepten dolayı da, hastaların bir kısmı karınlarının alt kısmının büyüdüğünden veya hassaslaştığından şikayet ederek doktora görünebilir.

Tedavi
Adenomyozisli kadınların çoğunda herhangi bir belirti görülmez. Pelvik ağrı veya ağır adet kanaması mevcut olduğunda, şüpheli adenomyozis genellikle nonsteroid antienflamatuar ilaçlar ile başarılı bir şekilde tedavi edilir. Eğer ciddi semptomlar varsa ve menopoz yakın değilse histerektomi de yapılabilir. Menopoz tamamlandıktan sonra veya histerektomi sonrası semptomlar kaybolur.

Kaynakça
nih.gov - adenomyosis

Dış bağlantılar
mayoclinic.org - adenomyosis (English)
medspace.com - adenomyosis (English)
medikalrehber.com - adenomyozis (Türkçe)
Adenozin difosfat

Adenozin difosfat, (İngilizce Adenosine diphosphate) ADP olarak kısaltılır. ADP hücresel enerji aktarımı için gerekli bir organik fosfat bileşiğidir. ADP yapısal olarak bir nükleozit difosfattır, bir adenin, bir riboz ve biri yüksek enerjili olmak üzere (~P) iki fosfat grubu tarafından oluşmaktadır. ADP, P fosfat grubu olmak üzere, kısaca "Adenozin-P~P" olarak gösterilebilir. ADP'deki iki fosfat grubu arasındaki yüksek enerjili bağı göstermek için "~" sembolü kullanılır. Benzer şekilde ATP "Adenozin-P~P~P" olarak gösterilebilir ve toplam 2 yüksek enerjili fosfat bağı vardır.

ADP; ATP'nin çeşitli ATPaz enzimleri tarafından katalize olan defosforilasyonuyla oluşur. Bu defosforilasyon, hidroliz ile gerçekleşir ve ekzergoniktir. Açığa çıkan enerji hücresel faaliyetler için kullanılır. ATP sentaz ise oksidatif fosforilasyon aracılığıyla ADP'yi geri ATP'ye dönüştürür.

Oksidatif Fosforilasyon ve ADP
Oksidatif fosforilasyon ATP sentezinin çok büyük bir çoğunluğunu oluşturmaktadır. Şema 1'de görüleceği üzere mitokondri içinde gerçekleşen hücresel solunumdaki birkaç substratın oksidize olması sonucunda açığa çıkan protonlar (H+ iyonları) proton pompaları aracılığıyla mitokondrinin dışına atılır. Atılan protonlar, mitokondrinin iç zarı iyonlara (özellikle protonlara) geçirgen olmadığı için mitokondrinin dışında birikir. Tüm bunlar sonucunda proton yoğunluğu mitokondrinin dışında arttığı için zar içi ve dışı electrokimyasal potansiyel fark oluşur. Bu elektrokimyasal potansiyel fark, ATP sentazın protonları geri mitokondrinin içine almasını ve ADP'yi Pi grubu (anorganik fosfat grubu) ile birleştirerek ATP'yi sentezlemesini sağlayan itici güçtür. Protonlar, ADP ve Pi grubunun birleşmesinin mekanizmasında rol oynar. Tepkime 2H+ + ADP + Pi -> ATP + H2O olarak yazılabilir ve bir yoğuşma tepkimesidir

Adenilat Kinaz ve ADP
Adenilat Kinaz ADP'nin geri ATP'ye dönüşmesini katalize eden enzimdir. Aşağıda verilen tepkimede bir ADP diğer ADP'yi fosforilize eder. Sonuç olarak bir ATP ve bir AMP bileşiği oluşur

ATP + AMP 2ADP

Hipoksiden kaynaklanan proton yoğunluğunun düşüşü ATP sentazın yeteri kadar ATP sentezleyememesi ile sonuçlanır. Normalde ATP miktarı AMP miktarının 50 katıdır. ATP miktarı düşünce AMP katsayısı çok büyük ve hızlı bir şekilde artar. Bu şekilde AMP tarafından aktive edilen fosfofruktokinaz-1 küçük bir ATP düşüşünü fark edecek kadar hassas olur.

Dış bağlantılar
Nükleozitler
Nükleotitler
DNA
RNA

Kaynakça
Adenozin monofosfat

Adenozin monofosfat, İngilizce Adenosine monophosphate den AMP olarak kısaltılır, ayrıca 5'-adenilik asit olarak da bilinir. Adenozin adlı nükleozit ile fosforik asidin birleşimi bir esterdir. AMP, bir fosfat grubu, beş karbonlu bir riboz şekeri ve adenin nükleobazından oluşur.

Sentez ve yıkımı
ATP sentezi sırasında iki ADP molekülünün birleşmesi ile AMP oluşabilir:

2 ADP → ATP + AMP

AMP, ADP'deki yüksek enerjili fosfat bağlarından birinin de parçalanması ile de oluşabilir:

ADP → AMP + Pi

AMP ayrıca ATP'nin AMP ve pirofosfat olarak ayrışmasından oluşabilir:

ATP → AMP + PPi

RNA parçalandığı zaman oluşan nükleozit monofosfatlar arasında AMP de vardır.

AMP'den ATP şu şekilde oluşur:

AMP + ATP → 2 ADP (ters yönde adenilat kinaz tarafından katalizlenir)
2 ADP + 2 Pi → 2 ATP (bu adım aerobik organizmalarda oksidatif fosforilasyon sırasında ATP sentaz tarafından katalizlenir)

AMP, miyoadenilat deaminaz enzimiyle IMP'ye dönüşür.

AMP, katabolizması sonucunda ürik aside dönüşüp vücuttan atılır.

cAMP
AMP'nin siklik AMP (veya cAMP) olarak adlandırılan halkalı bir biçimi vardır. Bazı hücrelerde adenilat siklaz enzimi ATP'yi cAMP'ye dönüştürür; bu reaksiyon adrenalin ve glukagon gibi hormonları tarafından denetlenir. cAMP, sinyal transdüksiyonunda önemli bir rol oynar.

Ayrıca bakınız
Nükleozit
Nükleotit
DNA
RNA

Kaynakça
Adet

Adet sözcüğü ile şunlardan biri kastedilmiş olabilir:

Adet: Sayı, tane anlamına gelen bir kelime.
Âdet - görenek, alışkanlık, topluluk içinde eskiden beri uyulan kural, töre.
Âdet (tıp) - Adet kadınların belirli zaman periodları ile üreme hücresi yumurtayı vücuttan atmasıdır, regl, menstrüasyon.
Gelenek - Gelenek
Ader

Ader, Clément Ader tarafından tasarlanan ve yapılan eski bir Fransız otomobilidir. Clemént Ader uçuş ve telefon teknolojisinde önder bir kişidir.

Ader arabası 1900-1907 yılları arasında Levallois-Perret, Seine'da "Société Industrielle des Téléphones-Voitures Système Ader Şirketi" tarafından geliştirilmiştir. Bu şirket 1869 yılında ilk olarak bisiklet üretimine başlamıştır ve 1890-1897 yılları arasında buharla çalışan uçaklar yapmayı denemiştir. 1900 yılında ise ilk arabayı üretmiştir. Bu araba 904 cc'lik V-twin motora sahipti ve zincirliydi.

Ader arabası Birleşik Krallık'a Pegasus adıyla satıldı.
Adeopapposaurus

Adeopapposaurus (Uzun boylu olması nedeniyle Uzak Yiyici Kertenkele anlamındadır), Erken Jura Dönemi'nde yaşamış olan bir prosauropod. Massospondylus'a çok benziyordu. Dört kısmi iskelet ve iki kısmi kafatası kemiğinden biliniyor.

Üst ve alt çene kemiklerinden yola çıkılarak; keratin bir gagaya sahip olduğu düşünülüyor. Şu anki adı Adeopapposaurus olan fosillerin, Güney Amerika'da bulunan Massospondylus ile aynı olduğu düşünülüyordu. Bu düşünce şu anda geçerli olmamasına rağmen, Adeopapposaurus bir massospondilid olarak sınıflandırılmıştır.

Keşfedilme
Adeopapposaurus 2009'da Ricardo N. Martínez tarafından doğrulandı. Tür ismi tam olarak Adeopapposaurus mognai'dir. Mognai kelimesi, bulunduğu yer dolayısıyla verilmiştir.

Dış bağlantılar
Adet Hijyen Günü

Menstrüel (Adet) Hijyen Günü menstrüel hijyen yönetimi (MHM) ve regl yoksulluğunun önemini vurgulamak için 28 Mayıs'ta kutlanan bir farkındalık günüdür. 2014 yılında Almanya merkezli WASH United sivil toplum kuruluşu tarafından başlatıldı ve dünya çapındaki bütün regl olan bireylere fayda sağlamayı amaçlamaktadır. 28 rakamı 28 günlük menstrüasyon döngüsünün ortalama uzunluğu olduğuna değinmek amacıyla seçilmiştir.

Dünya'da menstrüel hijyen ürünlerine erişim genellikle maliyetler, kullanılabilirlik ve sosyal normlarla sınırlıdır. Yeterli sıhhi tesisler ve menstrüasyon ürünlerine erişim çözümün bir parçasıdır. Regl yoksulluğunun yanı sıra, menstrüasyon etrafındaki tabu kültürünü yıkmak ayrıca önem taşımaktadır.

Menstrüel Hijyen Günü, sosyal medya dahil olmak üzere bu konuda farkındalık yaratabilmek için çok önemli bir fırsattır. Kamu bilgilendirme kampanyaları oluşturmaya ve karar alıcıları politika diyaloğuna dahil etmede yardımcı olabilir. Gün, menstrüel hijyen yönetiminin küresel, ulusal ve yerel politika ve programlara entegrasyonunu aktif olarak savunmak için bir fırsat sunmaktadır. Türkiye'de regl yoksulluğu ve regl tabusu ile savaşan tek dernek olan Konuşmamız Gerek Derneği bu konuda aktif çalışmalarına devam etmektediler.

Kaynakça
Dış bağlantılar
Sitesi

Ayrıca bakınız
Dünya Tuvalet Günü
DfG
Küresel El Yıkama Günü
Adenovirüs

Adenovirüsler, Adenoviridae ailesi, DNA genomu çift sarmallı olan ve ikosahedral bir nükleokapsid içeren orta büyüklükte ~(90-100 nm), zarfsız (dış lipid çift zar tabakası olmayan), hastalığa sebep olan virüslerdendir.

Adenovirüsler ilk olarak 1953'te Wallace P. Rowe ve meslektaşları tarafından keşfedilmiştir. Bu virüsler ilk olarak Adenoid hücre kültüründen izole edildi. Adenoviridae ailesi altında tanımlandırlar. Ayrıca, çeşitli türler yoğun araştırma konusu olmuştur ve memeli moleküler biyolojisinde araç olarak kullanılmaktadır. İnsanları enfekte eden 49 tür dahil olmak üzere, serolojik olarak farklı 100'den fazla adenovirüs türü tanımlanmıştır. Adenoviridae ailesi, memeli adenovirüsleri (mastadenovirüsler) ve kuş adenovirüsleri (aviadenovirüsler) olmak üzere iki cinse ayrılır. Adenovirüsler, ilk izole edildikleri insan adenoidlerinden sonra adlandırılmıştır.

Birkaç adenovirüs, solunum ve konjunktival hastalıklara neden olabilir. Ek olarak, birkaç insan adenovirüsü türü, yeni doğan hamsterlerde ve diğer kemirgenlerde farklılaşmamış sarkomları indükler ve belirli kemirgen ve insan hücre kültürlerini dönüştürebilir. Şu anda adenovirüslerin insanlarda onkojenik olduğuna dair bir kanıt yoktur, ancak olması ihtimaller dahilinde tutulu r.

Klinik bulgular
Adenovirüsler, yetişkin ve ergenlerde genellikle Akut solunum sıkıntısı sendromu hastalığına, nadiren pnömoniye, akut foliküler konjunktivite, epidemik keratokonjunktivite, sistite ve bazen gastroenterite neden olurlar. Gözlerde ve sıklıkla bölgesel lenf düğümlerinde mukoza enfeksiyonları ya da nezle belirtileri ile önemli ölçüde benzerlik gösterir. Bebeklerde ise farenjit ve faringeal konjunktival ateş ile göründükleri tespit edilmiştir. İnsanlarda çoğunlukla hedef solunum sistemidir ve bulgular da bu yöndedir kesin teşhis için antikor titrelerindeki artış ve virüs izolasyonu ile doğrulanır.

Konak kişinin savunma sistemi
Çoğu ergen ve yetişkin, dolaşımda olan nötralize edici antikorlara sahiptir ve bağışıklık yaygındır. Sitotoksik T lenfositleri, adenovirüs ile enfekte olmuş hücreleri yok eder. Adolesanlarda ve yetişkinlerde dolaşımdaki nötralize edici antikorların yüksek prevalansı, adenovirüs enfeksiyonlarına karşı yaygın bağışıklığa katkıda bulunur. Sitotoksik T lenfositleri ayrıca adenovirüs ile enfekte olmuş hücreleri tanır ve yok eder. İnterferon, İn vitro olarak adenovirüsler tarafından indüklenir, ancak belki de mRNA'nın işlevi nedeniyle birçok adenovirüs tipini inhibe edemez. Bununla birlikte, birkaç ön çalışmada interferonun adenovirüs konjunktivit tedavisinde etkili olduğu bildirilmiştir.

Ayrıca bakınız
• Solunum sistemi

• Biyoloji

• Lenfatik sistem

• Lenf nodu

• Otoimmün

• Lenfosit

• Virüs

• RNA

• RNA virüsleri

• DNA

Kaynakça
Dış bağlantılar
Adenozin

Adenozin (C10H13N5O4, CAS numarası 58-61-7), doğada çeşitli türevler şeklinde yaygın olarak bulunan organik bir bileşik. Molekül, β-N9-glikosidik bağ yoluyla bir riboza bağlanan bir adeninden oluşur. Adenozin, tüm yaşam için gerekli olan RNA'nın dört nükleosit yapı taşından biridir. Ayrıca ilaç olarak kullanıldığında vazodilatör, antiaritmik ve analjezik etkilere sahiptir. Adenozinin fosforile edilmiş formları hücre enerji transferi, sinyal transdüksiyonu ve RNA sentezinde görevlidir. Molar kütlesi 267,2413 g/mol, kaynama noktası 676,3 °C'dur.

Kaynakça