Carl Schmitt

Carl Schmitt (11 Temmuz 1888 – 7 Nisan 1985) Alman hukukçu ve siyasi teorisyen.

Schmitt, siyasi gücün etkili bir şekilde kullanılmasını kapsamlı bir şekilde yazmıştır. Otoriter muhafazakâr bir teorisyen olarak, parlamenter demokrasi, liberalizm ve kozmopolitizmin eleştirmeni olarak tanınmıştır. Eserleri siyaset teorisi, hukuk teorisi, kıta felsefesi ve siyasi teolojiyi kapsar. Bu eserler, büyük ölçüde Nazizm'e verdiği entelektüel destek ve aktif katılımı nedeniyle tartışmalıdır. 1933'te Nazi Partisi'ne katılmış ve hukuk ile siyaset teorilerini rejimin ideolojik meşrulaştırması için kullanmıştır. Prusya Devlet Konseyi ve Alman Hukuk Akademisi gibi çeşitli Nazi konseylerinde görev almış, Nasyonal Sosyalist Hukukçular Birliği'nin başkanlığını yapmıştır. Daha sonra üst düzey Nazi yetkilileri arasında gözden düşmüş ve partideki resmî görevlerinden uzaklaştırılmıştır.

Stanford Felsefe Ansiklopedisi şöyle yazar: "Schmitt, liberal anayasacılığın ve liberal kozmopolitizmin zayıflıklarının keskin bir gözlemcisi ve analistiydi. Ancak tercih ettiği tedavinin hastalıktan sonsuz derecede daha kötü olduğu konusunda pek şüphe yoktur." Fikirleri hâlâ oldukça etkilidir; birçok akademisyen onun Çin ve Rusya'daki modern yönetime, ayrıca yeni muhafazakârlık ve Trumpizm hareketlerine etki ettiğini savunmaktadır.

Yaşamı
Schmitt, Alman İmparatorluğu'nun Vestfalya bölgesindeki Plettenberg'de doğdu. Ailesi, Alman Eifel bölgesinden Roma Katoliği olan ve Plettenberg'e yerleşmiş kişilerdi. Babası küçük bir iş adamıydı. Schmitt'in üç kardeşi vardı: Auguste, Joseph ve Anna Margarethe. 1907 ile 1910 yılları arasında Berlin, Münih ve Strasbourg üniversitelerinde hukuk okudu. Aynı yıl birinci devlet hukuk sınavını geçti. 1910 tarihli doktora tezi Über Schuld und Schuldarten (Suç ve Suç Türleri Üzerine) başlığını taşıyordu. 1914'te Strasbourg'da Der Wert des Staates und die Bedeutung des Einzelnen (Devletin Değeri ve Bireyin Önemi) adlı teziyle habilitasyonunu tamamladı. Düsseldorf Yüksek Bölge Mahkemesi'nde hukuk stajını bitirdi ve Şubat 1915'te Assessor sınavını geçti. 1923'te, Melchior Palyi'nin Erinnerungsgabe für Max Weber ikinci cildine katkı sağlamıştır.

1922'de Bonn Üniversitesi'nde profesörken Politische Theologie (Siyasi İlahiyat) adlı eserini yayımlamıştır. Schmitt, 1928'de Berlin'deki Handelshochschule'de hukuk profesörü olarak üniversiteler değiştirmiş ve 1933'te Köln Üniversitesi'nde bir pozisyon kabul etmiştir. En ünlü makalesi "Der Begriff des Politischen" ("Siyasal Kavramı"), Berlin'deki Deutsche Hochschule für Politik'teki derslerine dayanmaktadır.

1932'de Schmitt, Reich hükûmetinin avukatı olarak Preussen contra Reich (Prusya'ya Karşı Reich) davasında yer almıştır; bu davada SPD'nin kontrolündeki Prusya hükûmeti, Franz von Papen'in sağcı Reich hükûmeti tarafından görevden alınmasını tartışmıştır. Papen, Almanya'nın en büyük eyaleti olan Prusya'nın solun güçlü bir üssü olduğunu ve özellikle Prusya polisi aracılığıyla kurumsal güç sağladığını düşünerek harekete geçmiştir. Schmitt, Carl Bilfinger ve Erwin Jacobi Reich'ı temsil ederken, Prusya hükûmetinin avukatlarından biri Hermann Heller'di. Ekim 1932'de mahkeme, Prusya hükûmetinin görevden alınmasının hukuka aykırı olduğuna, ancak Reich'ın bir komiser atama hakkına sahip olduğuna hükmetmiştir. Alman tarihinde, Weimar Cumhuriyeti'nde federalizmin fiilen yıkılmasına yol açan bu mücadele Preußenschlag (Prusya Darbesi) olarak bilinir.

Görüşleri
Din
Gençliğinde Schmitt, "yirmili yaşların ortasında kiliseyle bağını koparana kadar sadık bir Katolik" idi. I. Dünya Savaşı'nın sonlarından itibaren Katolikliğini "yerinden edilmiş" ve "bütünlüğü bozulmuş" olarak tanımlamaya başladı. N. S. Lyons'a göre, Schmitt'in iç dünyasında bir şey 1914 civarında değişmeye başlamış gibi görünüyor; günlük notları inanç krizine işaret etmeye başlamıştır. Lyons'a göre, kadınlarla yaşadığı sorunlu ilişkiler onu inançtan uzaklaştırmıştır.

Siyaset teorisyeni Reinhard Mehring'e göre, Schmitt'in Katoliklik ile ilişkisi büyük ölçüde siyasal nitelikteydi ve Katolik doktrinine gerçek bir inançtan ziyade bu yöndeydi. Ancak Katolik Kilisesi'nin hiyerarşik yapısını ve Roma hukukunu da övmüştür. Søren Kierkegaard, Juan Donoso Cortés ve Thomas Hobbes gibi Hristiyan düşünürleri sıkça alıntılamış ve onlardan etkilenmiştir.

Olağanüstü hâl yetkileri
Schmitt'in "İstisna hâli" doktrini 21. yüzyılda yeniden popülerlik kazanmıştır. Schmitt, 1933'te Nazi Almanyası'nın iktidarı ele geçirmesinden on yıl önce formüle ettiği bu doktrinde, olağanüstü durumların şu uygulamaları haklı çıkardığını savunmuştur:
Özel yürütme yetkileri
Hukukun üstünlüğünün askıya alınması
Yasal ve anayasal haklardan feragat

Schmitt'in doktrini, Nazi rejiminin teorik hukukî temelini sağlayarak Hitler'in iktidara yükselişinin yolunu açmaya yardımcı olmuştur.

Burada Hegel, "bürokratik sınıf" ya da Beamtenstaat'ın filozofu olarak, Hitler'in zaferiyle kesin olarak aşılmıştır ... Hegel'in Rechtsphilosophie'de "evrensel sınıf" olarak gördüğü bu memur sınıfı, yürütme otoritesinin egemenliğine kabul edilemez bir yük oluşturur. Schmitt için ... bürokratik işleyişin özü, norma saygıdır; bu bakış açısı Carl Schmitt'in doktrinleriyle büyük bir gerilim içindedir ... Hegel, bu sözde evrensel sınıfı siyasi düşüncesinde öncelikli konuma yerleştirerek utanç verici bir emsal oluşturmuştur; çünkü bürokrasinin önceliği, egemen otoritenin yetkisini azaltma ya da yerine geçme eğilimi taşır.

Naziler, Mart 1933'te Yetki Kanunu'nun (Ermächtigungsgesetz) kabulünü sağlamıştır; bu kanun Weimar Anayasası'nı değiştirerek "mevcut hükûmet"in kararnameyle yönetmesine izin vermiş, hem Cumhurbaşkanı Paul von Hindenburg'u hem de Reichstag'ı baypas etmiştir.

Alman Ulusal Halk Partisi lideri Alfred Hugenberg, Nazi koalisyon hükûmetinde Nazi ortakları tarafından yavaş yavaş dışlanan bir konumdaydı ve ülkedeki Nazi iktidarını yavaşlatmak umuduyla kabine pozisyonundan istifa etmekle tehdit etmiştir. Hugenberg, böylece hükûmetin değişeceğini ve Yetki Kanunu'nun artık geçerli olmayacağını düşünüyordu, çünkü "mevcut hükûmet" artık var olmayacaktı. Schmitt'in verdiği hukuki görüş bu manevranın başarıya ulaşmasını engellemiştir. O dönemde anayasa teorisyeni olarak tanınan Schmitt, "mevcut hükûmet" ifadesinin kanunun kabul edildiği andaki kabine bileşimini değil, Hitler kabinesinin getirdiği "tamamen farklı türde bir hükûmet"i—yani Weimar Cumhuriyeti demokrasisinden farklı olanı—kastettiğini beyan etmiştir.

Schmitt, Üçüncü Reich'ın ilk dönemlerinde yapılan toplantılarda başkanlık eden hukuk uzmanıydı; bu toplantılar, yeni bir anayasa oluşturma sürecinin baypas edilmesi yönünde resmî bir karara yol açmıştır.

Schmitt, 1 Mayıs 1933'te Nazi Partisi'ne katılmıştır. Birkaç gün içinde Yahudi yazarların "Alman olmayan" ve "Alman karşıtı" yazılarının yakılmasından sevinç duymuş ve "Yahudi" fikirlerden etkilenmiş yazarların eserlerini de kapsayacak çok daha kapsamlı bir temizlik talep etmiştir. Haziran 1933'ten itibaren Hans Frank'ın Alman Hukuk Akademisi'nin yönetim kurulunda yer almış ve Devlet ve İdare Hukuku Komitesi'ne başkanlık etmiştir. Temmuz ayında Hermann Göring tarafından Prusya Devlet Konseyi'ne atanmış, Kasım ayında ise Nasyonal Sosyalist Alman Hukukçular Birliği'nin başkanı olmuştur. Ayrıca, Heller'in yerine Berlin Üniversitesi'nde profesörlük görevine getirilmiş ve bu görevi II. Dünya Savaşı'nın sonuna kadar sürdürmüştür. Teorilerini, Nazi diktatörlüğünün ideolojik temeli ve Führer devletinin hukuk felsefesi açısından meşrulaştırılması olarak sunmuş, özellikle auctoritas kavramı üzerinden bunu yapmıştır.

Haziran 1934'te, Nazi hukukçularının gazetesi Deutsche Juristen-Zeitung'un (Alman Hukukçular Dergisi) baş editörü olarak atanmıştır. Temmuz ayında dergide yayımladığı "Der Führer schützt das Recht" (Lider Hukuku Korur) makalesinde, Uzun Bıçaklar Gecesi'ndeki siyasi cinayetleri Hitler'in "en yüksek idarî adalet biçimi (höchste Form administrativer Justiz)" olarak sunduğu otoritesiyle meşrulaştırmıştır. Schmitt kendini radikal bir antisemit olarak sunmuş ve Ekim 1936'da Berlin'de düzenlenen hukuk öğretmenleri kongresine başkanlık ederek Alman hukukunun "Yahudi ruhu"ndan (jüdischem Geist) arındırılmasını ve tüm Yahudi bilim insanlarının yayınlarının küçük bir sembolle işaretlenmesini talep etmiştir.

Yine de Aralık 1936'da, Schutzstaffel (SS) yayını Das Schwarze Korps, Schmitt'i oportünist, Hegelci devlet düşünürü ve Katolik olmakla suçladı ve antisemitizminin yalnızca bir maske olduğunu öne sürerek, daha önceki açıklamalarında Nazilerin ırk teorilerini eleştirdiği ifadeleri kanıt olarak gösterdi. Bu suçlamadan sonra Schmitt, Reichsfachgruppenleiter (Reich Meslek Grubu Lideri) görevinden istifa etti ancak Berlin'deki profesörlüğünü ve "Prusya Devlet Konsey Üyesi" ünvanını korudu. Schmitt 1937'de soruşturmaya devam edildi ancak Göring daha fazla misillemeyi durdurdu.

Almanların Paris'i işgali sırasında, Fransız ve Alman entelektüellerden oluşan bir "yuvarlak masa" toplantısı Georges V Oteli'nde yapıldı; bu toplantıya Schmitt'in yanı sıra yazarlar Ernst Jünger, Paul Morand, Jean Cocteau ve Henry de Montherlant ile yayıncı Gaston Gallimard da katıldı.

Türkçeye de çevrilen eserleri arasında Siyasal Kavramı, İstisna Hali, Siyasi İlahiyat öne çıkmaktadır.

Kaynakça