kaan39/turkish-wikipedia-dataset-clean huggingface dataset:
GLaDOS

GLaDOS (Genetic Lifeform and Disk Operating System, Türkçe: Kalıtsal Yaşam Formu ve Disk İşletim Sistemi), ilk olarak Portal oyununda antagonist olarak sunulan, kurgusal video oyunu karakteridir. Aperture Science tarafından oluşturulmuş yapay zekâlı bir bilgisayar sistemidir.

Erik Wolpaw ve Kim Swift tarafından yaratılmış, Ellen McLain tarafından seslendirilmiştir.

Portal
GLaDOS, ilk göründüğü video oyunu olan Portal'da, Aperture Science'ta bir denek olarak uyanmış oyuncuya (Chell) testleri süresince bir dış ses olarak eşlik eder. Sözkonusu testler boyunca oyuncuyu ona "kek" vadederek motive etmeye çalışmıştır; bu motivasyon ve oyuncunun bazı seviyelerdeki gizli bölmelerde bulabileceği, bu motivasyon üzerine yazılmış "The cake is a lie (Kek bir yalandan ibaret)" ifadesi popüler kültürde önemli bir yer edinmiştir.

Oyuncunun başarıyla tamamladığı 19 testin sonunda GLaDOS, ona ihanet ederek onu 4000 Kelvin'e (3.726,85 °C) ulaştığını belirttiği bir fırında yakmaya çalışır. Oyuncu, bu tuzaktan kurtulması durumunda Aperture Science'ın gizli bölmelerinde ilerlemeye devam edebilir. Oyunun bu bölümünde GLaDOS'un kişiliğinin alaycı ve nefret dolu çoğunluğu daha baskındır, kendisi sürekli olarak oyuncuyu durması için manipüle etmeye çalışır.

Daha da ilerlenmesi ve son bölüme ulaşılması durumunda GLaDOS, oyuncunun karşısına, üzerinde "çekirdekler" takılı olan devasa, çoğunlukla hareketsiz bir robot olarak çıkar. Burada, Aperture Science'taki tüm çalışanları sinir gazı ile öldürdüğü ortaya çıkar.

Oyuncunun GLaDOS'un üzerindeki çekirdekleri yok etmeye başlaması üzerine GLaDOS'un tekrar sinir gazı kullanması önündeki tek engelin, özel olarak üretilmiş bu çekirdekler olduğu öğrenilir.

Aslen oyunda GLaDOS'tan başka karakterler de yer alacaktı fakat GLaDOS oyunda karşılaşılan tek karakter olmuştur. İkinci oyunda, "Portal 2", Chell'in Wheatley adındaki bir kişilik çekirdeği ile birlikte bir kaza sonucu GLaDOS'u tekrar aktive etmesiyle başlar ve oyuncuya yeni bulmacalar ve tehlikelerle dolu test odalarını tamamlaması için talimatlar verir.

Ancak oyun ilerledikçe, oyuncu ve GLaDOS arasındaki ilişki değişir. Chell ve Wheatley, GLaDOS'tan kaçmaya başlarlar ve birlikte yeni bir döneme girerler. Oyuncu, Wheatley ile işbirliği yaparak GLaDOS'u devirmeye çalışır.

GLaDOS'un karakteri, oyuncuların dikkatini çeken ve akılda kalan bir yapay zeka olarak bilinir. Karakter, ironik, sarkastik (alaycı) ve zaman zaman tehditkar bir dil kullanır. Bu nedenle, GLaDOS oyun serisinin unutulmaz bir unsuru haline gelmiştir. Portal 2' nin sonunda ise Chell'i "Want You Gone" adlı şarkı ve bir taret operası eşliğinde dış dünyaya salmıştır.
Kaynakça
GLFW

GLFW, temelde ve ilk olarak OpenGL ile kullanılmak üzere geliştirilmiş hafif bir yardımcı kütüphanedir. Programcıya, üzerinde çalışılan işletim sisteminden bağımsız olarak OpenGL ve Vulkan için 'context' ve pencere yaratma, klavye, fare, oyun çubuğu girdi ve çıktılarını yönetme kolaylığı sağlar.
Yazılım mimarisi
GLFW, küçük bir C kütüphanesidir ve programcının OpenGL, Vulkan kaynağına sahip pencereler yaratıp yönetebilmesine, tanımlı farklı monitör ve video modlarını kullanabilmesine, standart bilgisayar giriş çıkış aygıtlarıyla OpenGL'i ilişkilendirebilmesine yardımcı olur. GLFW, uygulamaların ilgili grafik API'sinin çıktılarına zemin olabilecek oldukça ince birçok-platform soyutlama katmanı sunar. GLFW, çok-platformlu uygulamalar geliştirmek için uygun olduğu gibi, tek platform üzerinde uygulama geliştirmek isteyen programcıların da üzerinde çalıştıkları işletim sisteminin özel API'leriyle cebelleşmesini önler.

GLFW türü kütüphaneler; OpenGL gibi API'lerin sunmadığı pencere yönetimi, kullanıcı girdi-çıktı işlemleri gibi olayları yönetmek için üretilirler. Etrafta bu işi yapan freeglut, SDL gibi daha pek çok kütüphane mevcuttur. freeglut, GLUT'un açık kaynak implementasyonudur. Ancak, freeglut'un yalnızca eski GLUT'a bire bir alternatif olması ve SDL'nin de çok büyük bir kütüphane olması yalnızca OpenGL'e odaklanmak isteyenler için yeni kütüphaneleri zorunlu kılmaktadır. İşte bu noktada hafifliği, modern tasarımı ve yalnızca OpenGL için araçlar sunması dolayısıyla GLFW öne çıkar.

GLFW,
bir kullanıcı arabirimi kütüphanesi sunmaz. Programcı, GLFW'yi kullanarak OpenGL kaynağıyla (context) ilintilendirilmiş bir üst seviye pencereyi kolayca yaratabilir. Ancak menu, düğme gibi GUI elemanları sağlamaz.
yalnızca Windows kütüphanesi değildir. Windows'a özgü karmaşık özellikler içermez.
threading (çoklu iş parçacığı) kütüphanesi değildir. Bunu gerçekleştirebilmek için piyasadaki üçüncü parti kütüphaneler kullanılabilir. Üstelik C++11 gibi C++ sürümleriyle bunlar dile de eklenecekler.
bir resim yükleme kütüphanesi değildir.
bir render kütüphanesi değildir. OpenGL kullanarak bunu yapmak, programcının sorumluluğundadır.
ses dosyaları çalamaz veya işleyemez.
GLUT veya SDL değildir.

Kullanılabileceği programlama dilleri
GLFW, C ile yazılmıştır ancak diğer dillerle de çalışabilecek bağlayıcılara sahiptir Ada, C Sharp, Common Lisp, D (programlama dili), Go (programlama dili), Haskell (programlama dili), Java (programlama dili), Python, Rebol, Red (programlama dili), Ruby (programlama dili) ve Rust (programlama dili).

Bağlantılar
GLFW Anasayfa

Kaynakça
GM2900 platformu

GM2900 platformu, General Motors'un 1989'da tanıtılan Opel Vectra A ve Vauxhall Cavalier Mk.3'te kullanılan, enine motorlu önden çekişli konfigürasyona sahip orta sınıf bir otomobil platformudur. General Motors, platformu 1988'de tanıtmıştır.

Önden çekişli platform modifikasyonla dört çekerli versiyonlara da olanak tanır. Opel tarafında Epsilon platformunda üretilen Opel Vectra C ile birlikte kullanımdan kalkan platform 2009 yılına kadar Saab 9-5 modelinde uzatılmış versiyonu GM2902 ile devam etmiştir.

Modeller
1993-1996 Chevrolet Vectra A
1997-2005 Chevrolet Vectra B
1990-1997 Holden Calibra
1996-2002 Holden Vectra
1990-1997 Opel Calibra
1988-1995 Opel Vectra A
1995-2002 Opel Vectra B
1994-1998 Saab 900
1998-2002 Saab 9-3
1997-2009 Saab 9-5
2000-2005 Saturn L Serisi
1990-1997 Vauxhall Calibra
1988-1995 Vauxhall Cavalier Mk.3
1995-2002 Vauxhall Vectra
2012-2016 Senova D70

Kaynakça
GLUT4

Glukoz taşıyıcı tip 4, kısaca GLUT4, insanlarda GLUT4 geni tarafından kodlanan bir protein. İnsülin ile düzenlenen bir glukoz taşıyıcı olan GLUT4 öncelikle, adipoz ve çizgili kas (iskelet ve kalp) dokularında bulunur. Farklı glukoz taşıyıcı proteinlerin bulunduğu ilk kez David James tarafından 1988'de kanıtlanmıştır . GLUT4'ü kodlayan gen 1989'da klonlanmış ve haritalanmıştır.

Yakın zamanlı raporlar GLUT4 geninin hipokampüs gibi merkez sinir sisteminde olduğunu gösterdi. Ötesinde, hipokampüsteki insülin duyarlı GLUT4 trafiğindeki azalma hipokampal nöronların metabolik aktivitelerinde ve esnekliklerinde azalmaya sebep oldu. Bu azalma depresif hareketlere ve idrakta işlev bozuklularına sebebiyet verir.

Doku dağılımı
GLUT4' ün bulunduğu başlıca dokular:
İskelet kası
Kalp kası
Adipoz doku

Kaynakça
GMC Acadia

GMC Acadia, GMC tarafından 2007 yılından bu yana üretilen crossover SUV modelidir. Aracın 2007-2016 yılları arasında üretilen ilk nesli Chevrolet Traverse ve Buick Enclave'de bulunan Lambda platformunu kullanmaktaydı. İkinci neslinin üretimine ise 2016 yılında başlanmış olup rakipleri Ford Edge ve Dodge Journey'dir.

Dış bağlantılar
Official GMC Acadia resmi sitesi
GMA Network

GMA Network, Inc. veya GMA, merkezi Quezon City'de bulunan bir Filipin medya şirketidir. 1950 yılında Robert Stewart tarafından kurulmuştur.

Şirket, Filipinler'de GMA-7, GTV-27, Super Radyo DZBB 594 ve Barangay LS 97.1 dahil olmak üzere birçok radyo ve televizyon istasyonunu işletmektedir.

Televizyon kanalları
Akım
Ulusal:
GMA
DZBB-TV (Manila)
DZEA-TV (Dagupan)
D-12-ZB-TV (Batangas)
DWAI-TV (Naga)
DYXX-TV (Iloilo)
DYGM-TV (Bacolod)
DYSS-TV (Cebu)
DXMJ-TV (Davao)
GTV
DWDB-TV (Manila)
Heart of Asia
Hallypop
I Heart Movies
Pinoy Hits

Uluslararası:
GMA Pinoy TV
GMA Life TV
GMA News TV

Önceki
Kanal V Filipinler (STAR TV'nin ortak sahibi)
Citynet Television
DepEd TV
Fox Filipino (The Walt Disney Company'nin ortak sahibi)
GMA News TV (Filipinler)
QTV/Q (Zoe Broadcasting Network'ün ortak sahibidir)

Radyo istasyonları
Barangay FM
DWLS 97.1 (Manila)
DWRA 92.7 (Baguio)
DWTL 93.5 (Dagupan)
DWWQ 89.3 (Tuguegarao)
DWQL 91.1 (Lucena)
DYHY 97.5 (Puerto Princesa)
DWCW 96.3 (Naga)
DYMK 93.5 (Iloilo)
DYEN 107.1 (Bacolod)
DYRT 99.5 (Cebu)
DXLX 100.7 (Cagayan de Oro)
DXRV 103.5 (Davao)
DXCJ 102.3 (General Santos)
Super Radyo
DZBB 594 (Manila)
DZSD 1548 (Dagupan)
DYSP 909 (Puerto Princesa)
DYSI 1323 (Iloilo)
DYSB 1179 (Bacolod)
DYSS 999 (Cebu)
DXRC 1287 (Zamboanga)
DXGM 1125 (Davao)

Internet
GMANetwork.com
GMA News Online
GMA On Demand
Kapuso Stream

Bağlı ortaklıklar
Alta Productions Group, Inc.
Citynet Network Marketing and Productions, Inc.
GMA International
GMA Network Films, Inc. (GMA Pictures)
GMA New Media, Inc.
Digify, Inc.
GMA Affordabox
GMA Now
GMA Worldwide, Inc.
MediaMerge Corporation
RGMA Marketing and Productions, Inc.
GMA Music
Scenarios, Inc.
Script2010, Inc.

Bölümler
GMA Entertainment Group
GMA Integrated News
GMA Kapuso Foundation
GMA Public Affairs
GMA Radio
GMA Regional TV
GMA Sports
Sparkle GMA Artist Center
Synergy: A GMA Collaboration

Kaynakça
Dış bağlantılar
Resmi web sitesi
GMM Grammy

GMM Grammy Public Company Limited (Tayca: จีเอ็มเอ็ม แกรมมี่ veya G"MM' Grammy) Tayland'ın en büyük medya holding eğlence şirketidir. Tayland eğlence endüstrisinde yüzde 70'lik bir paya sahip olduğunu iddia ediyor. Grammy sanatçıları arasında Thongchai McIntyre, Silly Fools ve Loso sayılabilir. Müzik işinin yanı sıra konser prodüksiyonu, sanatçı yönetimi, film ve televizyon prodüksiyonu ve yayıncılığı da yapmaktadır.

Kaynakça
GLOW (dizi)

GLOW, Netflix için Liz Flahive ve Carly Mensch tarafından oluşturulan bir Amerikan komedi-drama internet televizyon dizisidir. Dizi, 1980'lerde sendikal kadın profesyonel güreş pisti David McLane tarafından kurulan Muhteşem Kadınlar Güreş'in karakterlerinin ve hilelerinin kurgulanması etrafında dönüyor.

Kaynakça
GLAAD Vito Russo Ödülü

GLAAD Vito Russo Ödülü, Gay &amp; Lesbian Alliance Against Defamation tarafından her yıl sunulan özel bir GLAAD Medya ödülüdür. Adı GLAAD'ın kurucu üyesi Vito Russo'dan gelmektedir.

Kazananların listesi
1992 - Jennie Livingston
1993 - ?
1994 - ?
1995 - ?
1996 - ?
1997 - ?
1998 - k.d. lang
1999 - RuPaul
2000 - Cecilia Dougherty
2001 - Liz Smith
2002 - Nathan Lane
2003 - Rosie O'Donnell
2004 - Cherry Jones
2005 - Alan Cumming
2006 - David LaChapelle
2007 - Tom Ford
2008 - Brian Graden
2009 - Suze Orman
2010 - Cynthia Nixon
2011 - Ricky Martin
2012 - Craig Zadan ve Neil Meron
2013 - Anderson Cooper
2014 - George Takei
2015 - Thomas Roberts
2017 - Billy Porter
2018 - Samira Wiley
2019 - Andy Cohen

Kaynakça
GLAM (müzik grubu)

GLAM, 2012 yılında Big Hit Music ve Source Music yönetiminde çıkış yapan Güney Koreli bir kız grubudur.

Grup başlangıçta beş üyeden oluşuyordu: Zinni, Trinity, Ji-Yeon, Da-Hee ve Mi-Soo. Big Hit Entertainment ve Source Music'in ilk kız grubuydu. Grup resmi olarak 2012 yılında tek "XXO Partisi" ile çıkış yaptı. Sonraki şarkıları "I Like That" oldu. Mi-Soo 'müzisyen olmak istemediğini' söyleyerek gruptan ayrıldı. GLAM, Mi-Soo gruptan ayrıldıktan sonra, 2013 yılında "In Front Of The Mirror" şarkısı ile dört kişi olarak çıkış yaptı. Grup 2015 yılında dağıldı.
GMER

GMER, Polonyalı araştırmacı Przemyslaw Gmerek tarafından rootkitleri tespit etmek ve kaldırmak için yazılmış bir yazılım aracıdır. Yazılım Microsoft Windows'ta çalışır ve Windows NT, 2000, XP, Vista, 7, 8 ve 10'u destekler. Yazılımın 2.0.18327 sürümüyle birlikte Windows x64 desteği tam olarak eklenmiştir.

Yazılım, 2004'te yayınlandığı zaman yenilikçi rootkit tespit etme teknikleri sunmuş ve verimliliğinden dolayı çabucak popülerlik kazanmıştır. Yazılım, Avast! antivirüs ve SDFix gibi birkaç tane antivirüs aracına eklenmiştir.

Yazılımın internet sitesi, yazılımın indirilmesinin engellenmesi için 2006 ve 2007'de birkaç ay boyunca ağır DDoS saldırılarının hedefi olmuştur.

Kaynakça
Dış bağlantılar
Resmi site
GM4200 platformu

GM4200 platformu, Opel Corsa A ve Vauxhall Nova olmak üzere iki alt kompakt otomobilde kullanılan ve 1982'de tanıtılan önden çekiş konfigürasyonuna sahip bir otomobil platformudur. Platform ayrıca Chevrolet'in Latin Amerika pazarındaki markası Holden ve Çin pazarındaki Buick tarafından da kullanıldı. Platform bugün hala Chevrolet tarafından Latin Amerika pazarında giriş seviyesi modelleri için kullanılmaktadır.

Modeller
2010-2021 Chevrolet Montana (Mercosul)
2009-2016 Chevrolet Agile (Mercosul)
2006-2012 Chevrolet Prisma
2002-2016 Chevrolet Classic
2000-2015 Chevrolet Celta
1993-2001 Chevrolet Corsa
1994-2012 Chevrolet Chevy (Yalnızca Meksika da)
2001-2010 Buick Sail (Daha sonra Chevrolet Sail)
1993-2000 Holden Barina
1983-1992 Opel Corsa A
1993-2000 Opel Corsa B
1994-2000 Opel Tigra A
1993-2000 Opel Vita
1993-2000 Vauxhall Corsa
1983-1992 Vauxhall Nova
GLO

Glo veya GLO aşağıdaki anlamlara gelebilir:



Bilim
3267 Glo

Ulaşım
GLO Airlines, feshedilmiş bir Amerikan havayolu şirketi
Glossop tren istasyonu, İngiltere
Gloucestershire Havaalanı, İngiltere
Gol Aéreos taşıma şirketi

Diğer kullanımlar
Glo (albüm),
Glo (grup), Kanadalı grup
Glo, Kentucky
Galambu dili
Amerika Birleşik Devletleri Genel Tapu Ofisi, eski bir ABD ajansı
glo, ısıtılmış bir tütün ürünü
Nijeryalı telekomünikasyon şirketi Globacom
Kobo Glo, bir e-okuyucu
GNU

GNU; çekirdeği, sistem araçlarını, açıcılarını, kütüphanelerini ve son kullanıcı yazılımlarını içeren, GNU Tasarısı kapsamında geliştirilen bir işletim sistemidir. İsminin açılımı "GNU's Not Unix" (GNU Unix değildir) dir. Bu ismi almasındaki sebep de tasarımının Unix'e benzerken kendisinin özgür yazılım olması ve herhangi bir UNIX kodunu içermemesidir.

GNU işletim sistemi planı 1983 Eylül'ünde Richard Stallman tarafından duyurulmuş, 1984 Ocak ayında işleyişe başlamıştır. 2026 itibarıyla GNU hâlâ etkin olarak gelişmektedir. GNU'nun geliştirilmesi GNU Tasarısı tarafından gerçekleştirilmektedir ve bu tasarı altında birçok GNU belgeleri ve yazılımları bulunur.

Günümüzde Linux dağıtımı olarak bilinen işletim sistemlerinin neredeyse hepsi aslında GNU İşletim Sistemidir. Resmî çekirdeği GNU Hurd'dür ancak Hurd henüz bitmemiştir zira geliştirilmesi aşamasında bazı lisans sorunları yaşanmış ve yapısal değişikliğe gidilmiştir. Linux'un da devreye girmesiyle birçok GNU kullanıcısı Linux çekirdeğine geçiş yapmış böylece Linux, Hurd'ün yerini doldurmuştur. GNU resmî olarak başka yazılımları da desteklemektedir (Xorg ve TeX gibi).

Sistemin başlıca içeriği GNU Compiler Collection (GCC), GNU Binary Utilities (binutils), bash kabuğu, GNU C kütüphanesi (glibc) ve coreutils'den oluşur. Görsellik açısından X.Org'u; belgelendirme yazılımı olarak da TeX yazılımlarını kullanır. Tüm GNU yazılımları hâlen GNU Hurd çekirdeğiyle uyumlu değildir.

Linux çekirdeğini kullanan kullanıcılar sistemlerine genel olarak "Linux" demektedir ancak GNU Projesi "Linux" yerine "GNU/Linux" denmesini önerir. Çünkü Linux, bünyesinde GNU araçlarını barındırmaktadır. Bu konudaki tartışma uzun süredir devam etmektedir.

Birçok GNU yazılımları diğer işletim sistemlerinde de kullanılmıştır (Windows, BSD, Solaris ve Mac OS gibi).

GNU Genel kamu lisansı (GPL), GNU Lesser General Public License (LPGL) ve GNU Free Documentation License (GFDL) GNU tarafından yazılmıştır ancak bambaşka birçok diğer konuda da kullanılmaktadır. GNU kamu malı olarak görülmektedir ve başarısının arkasında, herkese olan açıklığı vardır. Her kullanıcı GNU'yu geliştirebilir.



Ayrıca bakınız
GNU Tasarısı (GNU Projesi)
Richard Stallman
Free Software Foundation
GNU/Linux
GNU/Hurd

Kaynakça
Dış bağlantılar
Resmî Türkçe GNU web sitesi
GNU Projesi'nin felsefesi
GNU Manifestosu'nun Orijinali (1983)
GNU Compiler Collection

GNU Compiler Collection (GNU Derleyici Koleksiyonu, genelde GCC olarak kısaltılır), GNU Projesi tarafından üretilen ve çeşitli programlama dillerini destekleyen bir derleyici sistemidir. GCC, GNU araç zincirinin önemli bir parçasıdır.
Henüz tamamlanmamış GNU işletim sisteminin resmî derleyicisi olmanın yanı sıra, diğer birçok modern Unix benzeri işletim sistemleri tarafından standart derleyici olarak benimsenmiştir (örneğin GNU/Linux, BSD ailesi ve Mac OS X). GCC, çok çeşitli işlemci mimarilerine taşınmış; ticari, perakende ve kapalı kaynak yazılım geliştirme ortamlarında yaygın bir araç olarak konuşlanmıştır. Windows'ta GCC kodlarını derlemek ve çalıştırmak için Cygwin, MinGW ve Tiny C Derleyici (TCC) gibi derleyiciler kullanılabilir.

GCC, birçok gömülü platformlarda kullanılabilir (örneğin Symbian, AMCC ve Freescale Power Architecture tabanlı çipler). Derleyici, PlayStation 2 ve Dreamcast gibi video oyun konsolları dahil çok çeşitli platformları hedef alabilir.

Orijinal adı, sadece C programlama dilini desteklediği için GNU C Compiler (GNU C Derleyicisi) olan derleyicinin ilk sürümü 1987 yılında piyasaya sürüldü. Aynı yılın Aralık ayında C++ programlama dilinin de derleyicisi oldu. Daha sonra FORTRAN, Pascal, Objective-C, Java, Ada ve diğer diller için geliştirildi.

GCC, Özgür Yazılım Vakfı tarafından GNU Genel Kamu Lisansı altında dağıtılmaktadır. Hem bir araç, hem de bir örnek olarak özgür yazılımın gelişmesinde önemli rol oynamıştır.

Kaynakça
Dış bağlantılar
GNU GRUB

Grand Unified Bootloader (Büyük Birleşik Önyükleyici) ya da GNU GRUB (kısaca GRUB), bilgisayar açılışında işletim sistemlerini yüklemeye yarayan özgür bir önyükleme yazılımıdır. GNU Tasarısı'nın bir parçasıdır. GRUB, işletim sisteminin yüklenerek açılmasını sağlar. Birden fazla sayıda işletim sisteminin yüklü olduğu bilgisayarlarda (örneğin Windows ve Pardus gibi) bilgisayar açılışında bir menü ekrana getirerek kullanıcının bu işletim sistemleri arasında geçiş yapabilmesini sağlar.

Özellikleri
Veriye doğrudan erişim sağlar
Birçok dosya sistemini destekler
Her türlü işletim sistemini önyükleyebilir
LBA (Logical Block Address) desteği
Ağ üzerinden önyükleme
Menü ve komut satırı desteği
Değişiklikler hemen etkinleşir

Windows önyükleme sistemiyle kıyaslama
MS Windows'un kendi önyükleme yazılımı sadece Windows işletim sistemini açmaya yönelik olarak hazırlandığı için, bilgisayar açılışında, işletim sistemlerini listeleyen bir menü (özel olarak ayarlanmadığı müddetçe) görüntülemez. Ancak bir bilgisayara Windows'un iki farklı sürümü yüklenildiğinde, Windows'un kendine özgü işletim sistemi seçme menüsü görüntülenebilir.

Linux sistemlerce yaygın olarak kullanılan GRUB önyükleme yazılımı ile Windows'un önyükleme yazılımı şöyle karşılaştırılabilir:


Kaynakça
Dış bağlantılar
Resmî sitesi
GNU Assembler

GNU Assembler (GAS), shellden kullanıldığı zaman as olarak çağrılan GNU Assembler komutudur. GNU derleyici koleksiyonunun temel ve varsayılan derleyicisi olup Linux ve GNU işletim sistemlerinin derlenmesinde kullanılır. GNU Binutils paketinin bir parçasıdır.

Gas birbirinden farklı mimariler üzerinde çalışablir. Intel sözdizimini kullanan diğer derleyicilerden farklı olarak AT&T çevirici sözdizimini kullanır bununla birlikte geliştirilen son versiyonları Intel sözdizimini desteklemektedir.

Ücretsiz bir yazılımdır ve GNU Genel Kamu Lisansi altında kullanılabilir.

Dış bağlantılar
GNU Binutils Ana sayfası
GNU Debugger

GNU Debugger(GDB olarak kısaltılır) GNU yazılım sistemi için kullanılan bir hata ayıklayıcıdır (debugger). Unix tabanlı pek çok sisteminde, C, C++ ve Fortran gibi birçok programlama dilinde çalışan taşınabilir bir hata ayıklayıcıdır.

Tarihçe
Richard Stallman tarafından 1988 yılında yazılan GDB, GNU General Public License kapsamında dağıtılan ücretsiz bir yazılımdır. 1990 - 1993 yılları arasında Cygnus Solutions' da çalıştığı sırada geliştirilmesine John Gilmore tarafından devam edilmiştir.

Teknik Detaylar
Özellikler
GDB bilgisayar programlarının çalıştırılmasını değiştiren ve takip eden pek çok gelişmiş özelliğe sahiptir. Kullanıcı programın iç değişkenlerini ve normal akışı içerisinde çağrılan fonksiyonları izleyebilir ve degiştirebilir.

2003 yılı itbari ile GDB' nin desteklediği işlemciler şunlardır; Alpha, ARM, H8/300, System/370, System 390, X86 ve X86-64, IA-64 "Itanium", Motorola 68000, MIPS,PA-RISC, PowerPC, SuperH, SPARC, VAX.

Standart sürüme eklenmiş daha az bilinen işlemciler; A29K, ARC, AVR, CRIS, D10V, D30V, FR-30, FR-V, Intel i960, M32R, 68HC11, Motorola 88000, MCORE, MN10200, MN10300, NS32K, Stormy16, V850, VAX ve Z8000. (yeni sürümler muhtemelen bu işlemcileri desteklemeyecektir.)

GDB hedef platformlar için simulatörler üzerinde derlenmiştir.

Uzaktan Hata Ayıklama
Gömülü sistemlerde hata ayıklama işlemi sırasında sıklıkla GDB'nin "uzaktan" modu kullanılır. GDB bir makina üzerinde çalışıyor ve ayıklanan program başka bir makina üzerinde çalışıyorsa uzaktan işlem etkinliği kullanılır. Seri port ya da TCP/IP üzerinden, GDB protokolünü anlayan uzaktaki makinayla bağlantı kurulabilir. Aynı mod kaynak seviyesinde çalışan bir linux kernel gdb kullanarak KGDB tarafından ayıklanması sırasındada kullanılır. Kernel geliştiricileri kgdb' yi kullanarak uygulama programları gibi kernel üzerinde de hata ayıklama işlemleri yapabilirler. Kernel code içerisinde istenilen yerlere kesme noktaları konularak kod boyunca belli adımlarla ilerlenip değişkenler gözlemlenebilir. Bazı mimarilerde donanım hata ayıklama yazmaçları (register) mevcut olup, çeşitli izleme noktaları belirlenerek belirli bir bellek adresine ulaşıldığı ya da çalıştırıldığı zaman kesme noktaları tetiklenebilmektedir. kgdb hata ayıklanması yapılacak makinaya seri kablo ya da ethernet kartı üzerinden bağlı ikinci bir makina gerektirir. FreeBSD üzerinde Firewire DMA kullanarak hata ayıklama işlemini gerçekleştirmek mümkündür.

Sınırlamalar
GDB kendi içerisinde bir grafiksel kullanıcı arayüzüne sahip değildir, standart olarak komut satırı arayüzüne sahiptir. DDD, GDBtk/Insight ve Emacs' in GUD mode uygulaması GDB için grafik arayüzleri sağlamaktadır. Bu araçlar tümleşik geliştirme ortamlarındaki hata ayıklayıcılara benzer özelliklere sahiptir.

memory leak dedektörü gibi çeşitli araçlarda GDB ile beraber çalışabilmektedir.

Örnek Komutlar
gdb prog.out prog.out ayıklar

gdb > run çalıştırır

Kaynakça
Dış bağlantılar
GDB resmi web sitesi
GNOME Files

GNOME Files (GNOME Dosyalar), önceki adıyla Nautilus, GNOME masaüstü ortamının resmi dosya yöneticisidir.

GNOME Files, önceleri Nautilus adıyla Eazel adlı eski şirketin baş projesi olarak geliştirilmeye başlandı. Şirketin, geliştiricileri işten çıkarmasıyla beraber Nautilus'un gelişimi, özgür yazılım toplulukları tarafından devam ettirildi. Nautilus, 2001 yılında GNOME 1.4 numaralı sürümünde Midnight Commander yerine kullanılmaya başlandı. GNOME 2.0 sürümünden itibaren GNOME'un varsayılan dosya yöneticisi olarak gelmektedir.

GNOME Files, GNU Genel Kamu Lisansı ile lisanslı bir özgür yazılımdır.

Sürüm geçmişi
1.0 numaralı sürümü, 13 Mart 2001 tarihinde yayımlandı.
1.4 numaralı sürümü ile GNOME'a dahil edildi.
2.0 numaralı sürümü GTK+ 2.0 için özelleştirildi.
2.2 numaralı sürümü Kullanıcı Arayüz Standartları ile uyum için birçok değişiklik geçirdi.
2.4 numaralı sürümünde freedesktop.org standartlarına uyum için masaüstü klasörü ~/Desktop olarak değiştirildi ("~" kullanıcının "Home" klasörünü temsil etmekte).

Özellikleri
GNOME Files, FTP sitelerine, WebDAV sunucularına, Windows SMB paylaşımlarına ve GNOME VFS vasıtasıyla SFTP sunucularına erişebilir.
Gamin kütüphanesinin kullanımıyla, dosyalardaki değişimleri gerçek zamanlı olarak takip edebilir.
Yer imi desteklidir. Böylece sık ziyaret edilen konumlar yer imi olarak kaydedilebilir.
Sekmeli tarama desteklidir. İnternet tarayıcılarında olduğu gibi (Ctrl+T) tuş bileşimi ile yeni sekmeler açılabilir.
Dosyaları toplu olarak yeniden adlandırma desteklidir.
Metin dosyaları, resimler, ses veya video dosyalarının önizlemelerini simgelerinde gösterebilir.

Ayrıca bakınız
Dolphin – KDE masaüstü ortamının dosya yöneticisi
Thunar – XFCE masaüstü ortamının dosya yöneticisi
PCMan – LXDE masaüstü ortamının dosya yöneticisi

Kaynakça