Auckland

Auckland, Yeni Zelanda'nın Kuzey Adası'nda büyük bir metropol şehridir. Haziran 2025 itibarıyla yaklaşık 1.547.200 kişilik bir kentsel nüfusa sahiptir. Auckland Konseyi tarafından yönetilen, kırsal alanları ve Hauraki Körfezi adalarını da içeren ve Haziran 2025 itibarıyla toplam 1.816.000 nüfusa sahip olan daha büyük Auckland Bölgesi'nde yer almaktadır. Yeni Zelanda'nın en kalabalık şehri ve Okyanusya'nın beşinci en kalabalık şehridir.

Şehir, doğuda Hauraki Körfezi, güneydoğuda Hunua Sıradağları, güneybatıda Manukau Limanı ve batı ve kuzeybatıda Waitākere Sıradağları ve daha küçük sıradağlar arasında yer almaktadır. Çevredeki tepeler yağmur ormanlarıyla kaplıdır ve manzara, Auckland Volkanik Alanı'nı oluşturan 53 volkanik merkezle doludur. Kentin merkezi kısmı, Tasman Denizi'ndeki Manukau Limanı ile Pasifik Okyanusu'ndaki Waitematā Limanı arasında uzanan dar bir kıstak üzerinde yer almaktadır. Auckland, dünyada iki ayrı büyük su kütlesinin her birinde limanı olan az sayıdaki şehirlerden biridir.

Auckland kıstağı ilk olarak yaklaşık 1350 yılında yerleşime açılmış ve zengin ve verimli toprakları nedeniyle değer görmüştür. Bölgedeki Māori nüfusunun, Avrupalıların gelişinden önce 20.000'e kadar ulaştığı tahmin edilmektedir. 1840 yılında Yeni Zelanda'da bir İngiliz kolonisi kurulduktan sonra, o zamanlar Yeni Zelanda Vali Yardımcısı olan William Hobson, Auckland'ı yeni başkent olarak seçti. Ngāti Whātua Ōrākei, yeni başkent için Hobson'a stratejik bir arazi bağışı yaptı. Yeni Zelanda savaşları sırasında birçok fencible ve asker Auckland ve çevresinde konuşlanmıştı. 1865'te Auckland'ın yerini Wellington başkent olarak aldı, ancak başlangıçta limanı ve hinterlandındaki kerestecilik ve altın madenciliği faaliyetleri, daha sonra ise çevredeki bölgedeki hayvancılık (özellikle süt hayvancılığı) ve şehrin kendisindeki imalat nedeniyle büyümeye devam etti. Tarihinin büyük bölümünde ülkenin en büyük şehri olmuştur. Bugün, Auckland'ın merkezi iş bölgesi Yeni Zelanda'nın önde gelen ekonomik merkezidir.

Avrupalılar Auckland nüfusunun çoğunluğunu oluşturmaya devam ederken, şehir 20. yüzyılın sonlarında çok kültürlü ve kozmopolit bir hale geldi ve 2023'te Asyalılar şehir nüfusunun %34,9'unu oluşturdu. 2016'da Auckland, sakinlerinin %39'unun yurtdışında doğmuş olmasıyla dünyanın dördüncü en büyük yabancı doğumlu nüfusuna sahipti. Şehir, önemli sayıda Pasifika Yeni Zelandalı nüfusuyla, aynı zamanda dünyanın en büyük etnik Polinezya nüfusuna da ev sahipliği yapmaktadır.

1883 yılında kurulan Auckland Üniversitesi, Yeni Zelanda'nın en büyük üniversitesidir. Şehrin önemli turistik yerleri arasında ulusal tarihi alanlar, festivaller, sahne sanatları, spor aktiviteleri ve Auckland Savaş Anıtı Müzesi, Ulaşım ve Teknoloji Müzesi ve Auckland Sanat Galerisi gibi çeşitli kültürel kurumlar bulunmaktadır. Mimari simge yapıları arasında Liman Köprüsü, Belediye Binası, Feribot Binası ve Güney Yarımküre'nin Thamrin Nine'dan sonraki en yüksek ikinci binası olan Sky Tower yer almaktadır. Şehre, 2024 yılında 18,5 milyon yolcuya hizmet veren Auckland Havalimanı hizmet vermektedir. Auckland, dünyanın en yaşanabilir şehirlerinden biridir ve 2024 Mercer Yaşam Kalitesi Anketi'nde beşinci, The Economist'in 2024 Küresel Yaşanabilirlik Sıralaması'nda ise dokuzuncu sırada yer almaktadır.
Konum
Auckland yarımadasının güney bitiminde, Pasifik Okyanusu kıyısında yer alan Waitemata Limanı ve Tasman Denizi'nde yer alan Manukau Limanlarıyla sınırları belirlenmiş olan dar berzahta yer almaktadır.

Genel özellikler
Auckland Yeni Zelanda'nın ana giriş kapısı ve ticaret ve endüstri merkezidir. Burası yaklaşık bir milyon nüfusu ile Yeni Zelanda'nın en büyük kentsel bölgesidir. Auckland geniş kumsalları, limanları, alış-veriş imkânları, gece eğlenceleri ile metropolit bir şehir kültürü sunar.

Auckland eşiğinin sağında, şehrin kuzey ve güney sahillerinde 250 km'lik geniş bir alan boyunca olağanüstü Hauraki Körfezi uzanır. Yelkenliler şehri olarak bilinen Auckland, yatçılıkta en büyük yarışma ve ödül olan Amerikan Kupasının şimdiki ev sahibidir.

Dünyanın en kalabalık Polinezyalı nüfusunu barındırmaktadır.
Özellikler ve faaliyetler
Kır manzaralarının farklılığı, macera tutkunları için çekici bir faaliyet alanı sunar. Az bulunan pahalı ve leziz deniz yemekleri içeren Yeni Zelanda mutfağı, dünyanın en iyi ve en taze mutfakları arasındadır.

Çok kültürlü bir şehir olan Auckland, galeriler, müzeler, tiyatro ve konserler gibi büyük şehirlerde bulunan tüm kültürel ve sanatsal etkinliklere sahip kozmopolit bir yerdir. Bunların hepsi, Avrupa ve Polinezya kültürlerinin özel bir karışımı ile meydana gelmiştir.

Kardeş şehirler
Auckland şehrinin şu resmî Kardeş şehirleri vardır:


Kaynakça