Funanâ

Funaná, Cape Verde'den akordeon tabanlı bir müzik ve dans türüdür. Ritim genellikle ferrinho tarafından sağlanır, zydeco'da yıkama tahtaları, Karayip ripsaw müziğinde testere, Sub-Saharan Afrika müziğinde scraper ve Latin ve Pre-Kolombiyen müziğinde güiro kullanıldığı gibi.

Özellikler
Bir müzik türü olarak funaná, değişken bir tempoya, vivaceden andanteye kadar ve 2 vuruşlu bir ritime sahiptir. Funaná, genellikle Cape Verde'de gaita olarak bilinen diatonik akordeona sıkı sıkıya bağlıdır. Bu, funanáyı karakterize eden birçok müzikal yönü etkiler; örneğin, en geleneksel formunda funaná yalnızca diyatonik gamlar kullanır, ve kromatik olanları değil.

Bir funaná bestesinin yapısı, Cape Verde'deki diğer müzik türlerinin yapılarından çok farklı değildir, yani temel olarak müzik, bir dizi ana strofla birlikte bir refrenle yapılandırılır. Temel fark, farklı strofeler ve refren arasında bir akordeon solo bulunmasıdır. funaná, 20. yüzyılın başlarında Santiago adasında, halkın Portekiz müzik türlerini öğrenmesi için akordeonun tanıtılma girişimi sırasında ortaya çıkmıştır. Ancak sonuç, tamamen farklı bir müzik türü yaratılması olmuştur. Bu iddia edilen bir müzikal belge ile kanıtlanamamıştır. Yine de, akordeonun ve ferrinhonun funanáda kullanımının, bazı Portekiz halk müziği türlerindeki akordeonun ve üçgenin kullanımıyla analojik olması ilginçtir (malhão, corridinho, vira vb.).

Sözlü gelenekten diğer kaynaklar da bir başka kökene işaret eder. genellikle “fuc-fuc” ve “badju l’ gaita” idi.

Başlangıçta yalnızca Santiago'da bir tür olan funaná, uzun bir süre daha kırsal bağlamda ve/veya daha az imtiyazlı sosyal sınıflar için sınırlandırılmıştı. Başkentte performansı yasaklanmıştı bile, burada daha prestijli ve asil bir karaktere sahip olan morna idi.

Ancak 1970'lerde ve özellikle bağımsızlıktan sonra, belirli müzik türlerinin canlandırılmasına yönelik denemeler olmuştur, bunlar arasında funaná da vardır. Sosyal sınıf farklılıklarıyla mücadele eden bağımsızlık sonrası sosyalist ideoloji, funanánın (yeniden) doğuşu için verimli bir zemin olmuştur. Ancak bu denemeler çoğunlukla başarılı olmamıştır çünkü "funaná coladeira'dan uzaklaşamamıştır." (andante) ve ritim diğer varyantlardan farklıdır, toadaya oldukça benzer.

Funaná morna
Pratikte daha çok "slow funaná" adıyla bilinmektedir. Bu, akordeon tekniklerine mornanın uyarlaması gibi görünüyor, andante bir tempoyla. Uzun bir süre boyunca, kent içi ortamlarda ve soylu dans salonlarında morna (badju di viulinu) bir prestije sahipken, kırsal ortamlarda funanánın daha yavaş bir versiyonu (badju di gaita) karşıtlık olarak geliştirildi. İlginçtir ki, bu varyantın tempoları Brava morna değil, Boa Vista morna ile aynıdır.

Funaná örnekleri
Funaná kaminhu di ferru
“Djonsinho Cabral”, gelenekselOs Tubarões tarafından Djonsinho Cabral albümünde icra edildi (Ed. Os Tubarões, Ref. T-003 — 1978)
“Sant’ Antoni la Belêm”, geleneksel Bulimundo tarafından Batuco albümünde icra edildi (Ed. Black Power Records, Rotterdam, Ref. Lp 2233 - 1981)
“Si manera” Zeca di Nha Reinalda'dan Finaçon tarafından Funaná albümünde icra edildi (Ed. Mélodie, Paris — 1990)
“Matrialistas” Kino Cabral'dan Kino Cabral tarafından ? albümünde icra edildi (Ed. Kino Cabral, ? — 1992)
“Moças di Mangui” Eduíno, Chando Graciosa ve Bitori Nha Bibinha'dan Ferro Gaita tarafından Fundu Baxu albümünde icra edildi (Ed. ?, ? — 1997)
Funaná maxixi
“Canta cu alma sem ser magoado” Pedro Rodrigues'ten Bana tarafından Bana albümünde icra edildi (Ed. Discos Monte Cara, — 19??)
“Pomba” Codé di Dona'dan Codé di Dona tarafından Codé di Dona albümünde icra edildi (Ed. Globe Music, ? — 1997)
“Nôs cultura” Eduíno'dan Ferro Gaita tarafından Bandêra Liberdadi albümünde icra edildi (Ed. ?, ? — 2003)
“Puxim Semedo” Kaká di Lina ve Eduíno'dan Eduíno e Petcha tarafından Terra Terra Vol. 1 albümünde icra edildi (Ed. ?, ? — 2007)
Funaná samba
“Djentis d’ aságua” Zezé di Nha Reinalda'dan Zezé di Nha Reinalda tarafından Djentis d’ aságua albümünde icra edildi (Ed. ICL, Praia — 198?)
“Fomi 47” Codé di Dona'dan Finaçon tarafından Rabecindadi albümünde icra edildi (Ed. ?, Lizbon — 1987)
“Codjeta” Kaká Barbosa'dan Simentera tarafından Raiz albümünde icra edildi (Ed. Mélodie, Paris — 1992)
Yavaş funaná
“Sema Lopi” Bulimundo'dan Bulimundo tarafından Bulimundo albümünde icra edildi (Ed. Black Power Records, Rotterdam, Ref. L.P. 1943 - 1980; Reed. Sons d'África, Lizbon — 2005)
“Pombinha Mansa” ? Bulimundo tarafından Batuco albümünde icra edildi (Ed. Black Power Records, Rotterdam, Ref. Lp 2233 - 1981)
“Kortel di rabidanti” Kaká Barbosa'dan Zeca & Zezé di Nha Reinalda tarafından Konbersu’l tristi, korbu nha xintidu albümünde icra edildi (Ed. ?, Lizbon — 1983)
“Li qu’ ê nha tchon” Pedro Rodrigues'ten Os Tubarões tarafından Bote, broce e linha albümünde icra edildi (Ed. ?, ? — 1990)
“Saudade do Casel", geleneksel João Sebastião Fauvinho tarafından Vinho, cerveja e salsicha albümünde icra edildi (Trados — 2014)

Etki
RIU Hotels Batı Santa Maria'da Sal adasının güneybatısında Funaná adlı müzik türünden esinlenerek bir tatil köyü ve villaları açtı.

Her yıl, 2011'deki ilk baskısından itibaren her yıl Cabo Verde Müzik Ödülleri'nde en iyi funaná ödülü verilmektedir.

Kaynakça
Konuyla ilgili yayınlar
The rough guide to the music of Cape Verde : morna, funáná, coladeira : music of sweet sorrow (der. Phil Stanton), World music network, Londra, Harmonia mundi, 2001

Dış bağlantılar
Breves Apontamentos sobre as Formas Musicais existentes em Cabo Verde
Música e Cabo-verdianos em Lisboa
Funaná rapido Dinleme örneği, Codé di Dona (akordeon) ve oğlu Lucio di Dona (ferrinho) tarafından. Cabo Verde Projekt adlı, Cape Verde ritimlerini belgelemeye yönelik bir projenin (Almanca) raporu.