kaan39/turkish-wikipedia-dataset-clean huggingface dataset:
Anglosakson Kroniği

Anglosakson Kronolojisi, eski İngilizce ile yazılmış Anglosakson tarihini anlatan kronoloji belgeleridir. İlk elyazması muhtemelen Wessex'te, 9. yüzyılın sonlarında, Büyük Alfred döneminde yazılmıştır. Orijinalleri temel alınarak çoğaltılan kopyaları İngiltere çapında manastırlara dağıtıldı ve bağımsız bir şekilde güncellendi. Bir bilgiye göre 1154'e kadar güncellemeler devam etti.

Ayrıca bakınız
Burghal Hidage

Dış bağlantılar
Joseph Bosworth, Günümüz İngilizcesi de mevcut olan kronoloji çalışması (25.12.2011 tarihinde görüntülenmiştir).
Anglosakson sanatı

Anglosakson sanatı, Anglosakson kabilelerinin MS 5. yüzyıldan itibaren Britanya'ya yerleşmesi ile ortaya çıkan ve 1042'deki Norman egemenliğine değin kendini bilhassa İngiltere'de tezhib ve mimarlık alanında gösteren bir sanattır.

Anglosakson mimarisi
İngiltere ve Galler'de hala Anglosakson mimarisinin izlerini barındıran yaklaşık 50 kilise bulunmaktadır. Tüm bu kiliseler sonraki yüzyıllarda değiştirilmiş olsalar da, belirli kesimleri orijinal şekli ile tanınabilmektedir. En eski kiliseler 7. yüzyıldan kalma iken, İrlanda etkileri taşımaktadır. Günümüzde daha önceki bir Roma binasının üzerine inşa edilmiş bilinen bir kilise yoktur. Korunan kiliselerin çoğu taştan yapılmışken, sadece Greensted'de korunmuş ahşap bir kilise bulunmaktadır. Anglosakson mimarisi, sivri üst pencere ve kapı kaplamaları ve kıvrımlı süslemeli sütunlar gibi bazı özel stil unsurları geliştirdi. Daha sonraki mimari tarzlarda belirleyici bir öğeye dönüşecek olan dekorasyona yönelik bir eğilim ile karakterize edildi.

Genel özellikleri
9. yüzyıla kadar tezhib sonra mimarlık ağırlık kazanmıştır. Tezhib okulları ön plana çıkmıştır. İrlandalı keşişler rub sarmal çift eğri pelta gibi eğrisel çizimler kullanmışlar.

Bazı Eserler
Tezhip
Durrow Kitabı
Kells Kitabı
Lindisfame incili

Mimari
Earls Barton Kilisesi (yaklaşık MS 1000)

Ayrıca bakınız
Vizigot sanatı
Angola'da seçimler

Afrika ülkesi Angola'da bağımsızlığın kazanıldığı 1975 yılından itibaren farklı dönemlerde devlet başkanlığı ve parlamento seçimleri gerçekleştirilmiştir.

Ülkede bağımsızlık 1975 yılında yaşanmış olsa da ilk ve tek devlet başkanlığı seçimleri 1992 yılında gerçekleştirilmiştir. Bağımsızlık ile başlayan Angola İç Savaşı nedeniyle yaşanan bu gecikme nedeniyle iktidardaki Angola'nın Bağımsızlığı İçin Halk Hareketi (MPLA) bu süreci tek yasal parti olarak yönetimi ele alarak yürütmüştür. Yaşanan iç savaş nedeniyle de parlamento seçimlerinde belirli dönemlerde ertelemeler gözlemlenmiş, yapılan seçimlerde dolaylı şekilde gerçekleştirilerek parlamentonun üyeleri belirlenmiştir.

Seçimler
Devlet başkanlığı
Angola devlet başkanlığı seçimleri bugüne dek sadece bir kere gerçekleştirilmiştir. 1992 yasasına göre direkt olarak halk tarafından seçilmesi öngörülen devlet başkanı, 2010 yılında yapılan anayasa değişikliği ile birlikte yeniden yasadan kaldırılmıştır. Belirlenen yeni yasaya göre gerçekleştirilen genel seçimlerde en çok oyu alan siyasi partinin genel başkanının devlet başkanlığa getirileceği ifade edilmiştir.

Parlamento
Angola ulusal meclisi 220 vekilden oluşmaktadır. Ülkenin bağımsızlığından bu yana beş farklı parlamento seçimleri gerçekleştirilmiştir. Parlamento seçimlerinde oy kullanabilmek için 18 yaşından büyük olmak ve Angola vatandaşı olmak gerekmektedir. Parlamento seçimlerinde aday olabilmek için en az 35 yaşında olmak ve Angola vatandaşlığına sahip olmak gerekmektedir.

Dış bağlantılar
Adam Carr seçim arşivi - Angola
Afrika seçimleri verileri - Angola

Kaynakça
Anglon Muharebesi (543)

Anglon Muharebesi Lazika Savaşı'nın erken döneminde Persarmenia'nın Roma istilası sırasında, I. Hüsrev hükümdarlığında Sasani İmparatorluğu'na karşı, I. Justinianus hükümdarlığında Bizans İmparatorluğu tarafından MS 543'te gerçekleşti.

İran'daki bir isyan ve İran'ın ana ordusundaki bir salgın hakkında bilgi aldıktan sonra, Justinianus'un emirleriyle Doğu'daki Bizans orduları Persarmenia'yı istila etmeye başladı. Bölgedeki sayısız Pers kuvveti Anglon'da titiz bir pusuya bürünerek, Bizanslılar için ezici bir yenilgiye yol açtı ve seferi mutlak bir şekilde sonlandırdı.

Arka plan
I. Hüsrev 542'de Kommagene istilasına başladı, ancak Roma Ermenistanı'nı işgal etmek amacıyla, Adurbadagan'a geri çekildi ve Adhur Gushnasp'ta durdu. Romalılar, müzakerelere başlamak için Hüsrev'e yaklaştılar, ancak müzakerenin ortasında Romalılar, Hüsrev'in ordusunda sonradan Justinianus Veba Salgını olarak adlandırılacak salgını ve Prens Anoshazad'ın isyanı haberlerini aldılar. Bunu bir fırsat olarak gören İmparator I. Justinianus, doğusundaki bütün Roma kuvvetlerine Persarmenia'yı istilaya başlatması emrini verdi. ile Philemouth ve Beros komutasında Heruliler ile Ermenilerden oluşan alayı orada onlara katıldı.

Bu kuvvetler İran sınırını geçtikten sonra Divin düzlüğünde bir araya geldiler. Martyropolis yakınında bulunan Justus, Peranius, Domnentiolus ve diğer generaller, İran'a küçün saldırılarda bulundular. Diğerleri, Roma generalleri arasındaki koordinasyon eksikliğine dikkat çeker. Diğerleri, Sasanilerin titiz hazırladıkları pusuya dikkat çekerek, bunu "kahramanlık" olarak nitelendirirler.

Anglon, yerleşim bölgelerinin savunma yapılarının dışında olduğu daha az yaygın savunma tahkimatının bir örneğidir; bu bazen Kafkasya'da görülür, bir başka örnek de 557 tarihli Tzacher/Sideroun Kuşatması'nda görülür.

Muharebenin sonucu, Lazika Savaşı'nda Sasanilere ivme kazandırmıştır.

Kaynakça
Anglosfer

Anglosfer, Birleşik Krallık ile ortak kültürel ve tarihi bağları paylaşan ve yakın siyasi, diplomatik ve askeri işbirliğini sürdüren bir grup İngilizce konuşan ülkedir. Farklı kaynaklarda yer alan uluslar farklılık gösterse de, Anglosfer genellikle İngilizcenin resmi bir dil olduğu tüm ülkeleri kapsadığı düşünülmez ve genellikle Anglofon ile eşanlamlı olarak kabul edilmez ancak yaygın olarak dahil edilen ulusların hepsi bir zamanlar İngiliz İmparatorluğu'nun bir parçasıydı.

Tanım genellikle Amerika Birleşik Devletleri, Avustralya, Birleşik Krallık, Kanada ve Yeni Zelanda'yı kapsamaktadır. Terim ayrıca İrlanda ile Bahamalar, Barbados ve Jamaika gibi Karayip ülkelerini de kapsayabilir.

Kaynakça
Dış bağlantılar
Conservative Friends of the Anglosphere
James C. Bennett (2002) An Anglosphere Primer, presented to the Foreign Policy Research Institute
BBC Radio 4: Archive on 4: Return of the Anglosphere
Angola'da İslam

İslam, Angola'da azınlık bir dindir. 2014 nüfus sayımına göre Angola'da 195.000 Müslüman yaşamaktadır ve bu sayı toplam nüfusun %1'i kadardır. Angola'daki çoğu Müslüman Sünnidir. Bunlar da genellikle Batı Afrika ve Orta Doğu'dan gelenlerdir.

Demografi
Tarihsel olarak Angola kayda değer bir Müslüman nüfusa sahip olmadı. 21. yüzyılda ise Angola'daki Müslüman nüfus büyüdü. Angola'daki Müslümanların çoğu Batı Afrika'dan, Orta Doğu'dan özellikle Lübnan'dan gelen iş adamları ve göçmenlerdir.

Kaynakça
Angola'daki korunan alanların listesi

Angola'nın korunan alanları arasında milli parklar, kısmi doğa koruma alanları, bütünleyici doğa koruma alanları ve bölgesel doğa parkları bulunmaktadır. 2020 ortası itibarıyla, korunan alanlar 87.507 km² ve Angola'nın kara alanının %7'sini kaplamaktadır.

Ulusal parklar
(IUCN korunan alan kategorisi II)

Iona Milli Parkı (15.150 km²) 1964 tahmini
Quiçama Milli Parkı (9.960 km²) 1957 tahmini
Cameia Milli Parkı (14.450 km²) 1938 tahmini
Bicuari Millî Parkı (7,900 km²) 1964 tahmini
Cangandala Millî Parkı (630 km²) 1970 tahmini
Mupa Millî Parkı (6.600 km²) 1964 tahmini
Luengue-Luiana Millî Parkı (22.610 km²) 1966 tahmini
Longa-Mavinga Millî Parkı (5.950 km²) 1966 tahmini

Bütünleyici doğa koruma alanları
(IUCN korunan alan kategorisi IV)

Ilheu dos Passaros Bütünleyici Doğa Koruma Alanı (2 km²) 1973 tahmini
Luando Bütünleyici Doğa Koruma Alanı (8280 km²) 1957 tahmini

Parçalı doğa koruma alanları
(IUCN korunan alan kategorisi IV)

Buffalo Parçalı Doğa Koruma Alanı (400 km²) 1974 tahmini
Namibe Parçalı Doğa Koruma Alanı (4.450 km²) 1960 tahmini

Bölgesel doğa parkları
(IUCN korunan alan kategorisi V)

Chimalavera Bölge Tabiat Parkı (100 km²) 1974 tahmini

Kaynakça
Angola'da COVID-19 pandemisi

Angola'da COVID-19 pandemisi, devam eden küresel koronavirüs hastalığı 2019 (COVID-19) viral pandemisinin bir parçasıdır. Angola'da ilk vaka 21 Mart 2020'de doğrulandı ve yayıldığı bildirildi.

Arka plan
12 Ocak 2020'de Dünya Sağlık Örgütü (WHO), 31 Aralık 2019'da Vuhan şehrindeki bir grup insanda yeni bir koronavirüsün solunum hastalıklarına neden olduğunu doğruladı.

Ölüm oranı COVID-19 için SARS'a göre daha düşüktür. Ancak bulaş oranı çok daha büyüktür.
Kaynakça
Anglosakson paganizmi

Anglosakson paganizmi, MS 5. ve 8. yüzyıllar arasında Erken Orta Çağ İngiltere'sinin başlangıç döneminde, Anglosaksonların izlediği dini inanç ve uygulamaları ifade eder. Kuzeybatı Avrupa'nın büyük bir kısmında bulunan Cermen paganizminin bir çeşidi olan bu paganizm, birçok bölgesel varyasyona sahip, heterojen bir inanç ve kült uygulama çeşitliliğini kapsıyordu.

Anglosakson paganizmi, ése olarak bilinen tanrılara olan inanca odaklanan çok tanrılı bir inanç sistemiydi. Bu tanrıların en öne çıkanı muhtemelen Woden'dı; diğer öne çıkan tanrılar arasında Thunor ve Tiw bulunmaktaydı. Ayrıca elfler, nikorlar ve ejderhalar da dahil olmak üzere bu coğrafyada yaşayan çeşitli başka doğaüstü varlıklara da inanç vardı. Kült uygulamalar büyük ölçüde, özellikle yıl boyunca belirli dini bayramlarda cansız nesnelerin ve hayvanların bu tanrılara kurban edilmesi de dahil olmak üzere bağlılık gösterileri etrafında dönüyordu.

Bu dinin tanrıları İngilizcede haftanın günlerinin isimlerinin temelini oluşturdu. Din ve ona eşlik eden mitoloji hakkında bilinenler o zamandan beri hem edebiyatı hem de modern paganizmi etkilemiştir.

Konuyla ilgili yayınlar
Bishop, Chris. ""ÞYRS, ENT, EOTEN, GIGANS" - ANGLO-SAXON ONTOLOGIES OF 'GIANT'." Neuphilologische Mitteilungen 107, no. 3 (2006): 259-70. .
Cameron, M. L. "Anglo-Saxon Medicine and Magic." Anglo-Saxon England 17 (1988): 191–215. www.jstor.org/stable/44510843.
Grendon, Felix. "The Anglo-Saxon Charms." The Journal of American Folklore 22, no. 84 (1909): 105–237. .
Hooke, Della. "Rivers, Wells and Springs in Anglo-Saxon England: Water in Sacred and Mystical Contexts." In Water and the Environment in the Anglo-Saxon World, edited by Hooke Della and Hyer Maren Clegg, by Dalwood Hal, Frederick Jill, Gardiner Mark, Reynolds Rebecca, Rippon Stephen, Watts Martin, and Wickham-Crowley Kelley M., 107–35. Liverpool: Liverpool University Press, 2017. www.jstor.org/stable/j.ctt1ps31q2.11.
Remly, Lynn L. "The Anglo-Saxon Gnomes as Sacred Poetry." Folklore 82, no. 2 (1971): 147–58. www.jstor.org/stable/1258773.
Tornaghi, Paola. "ANGLO-SAXON CHARMS AND THE LANGUAGE OF MAGIC." Aevum 84, no. 2 (2010): 439–64. www.jstor.org/stable/20862333.
Vaughan-Sterling, Judith A. "The Anglo-Saxon "Metrical Charms": Poetry as Ritual." The Journal of English and Germanic Philology 82, no. 2 (1983): 186–200. www.jstor.org/stable/27709147.
Anglosakson modeli

Anglosakson modeli, 1970'lerde Chicago ekonomi okuluna dayalı olarak ortaya çıkan, 1980'lerde Amerika Birleşik Devletleri'nde Başkan Ronald Reagan'ın ekonomi politikası tarafından öncülük edilen ve o zamana kadar Birleşik Krallık'ta Başbakan Margaret Thatcher güçlendirilen, düzenlenmiş piyasa ekonomisi modeldir. Adını ağırlıklı olarak Anglosfer ülkelerlerinde uygulanmasından gelmektedir.

Bu modelin özellikleri arasında, kamu sektörünün asgari düzeyde hizmet sağladığı düşük düzeyde düzenleme ve vergilendirme bulunmaktadır. Bu aynı zamanda güçlü özel mülkiyet hakları, sözleşmelerin uygulanması ve genel olarak iş yapma kolaylığı ve aynı zamanda serbest ticaretin önündeki engellerin düşük olması anlamına gelir.

Kaynakça
Dış bağlantılar
IMF World Economic Outlook database
CIA World Factbook
Anglokatoliklik

Anglokatoliklik ( ), çeşitli Anglikan kiliselerinin Katolik mirasını ve kimliğini vurgulayan inanç ve uygulamalardır.

Terim 19. yüzyılın başlarında icat edildi, ancak Anglikanizmin Katolik doğasını vurgulayan hareketler zaten mevcuttu. Anglokatoliklik tarihinde özellikle etkili olanlar, 17. yüzyılda Caroline Divines, 17. ve 18. yüzyıllardaki Jakobit Nonjuring ayrılığı ve 1833'te Oxford Üniversitesi'nde başlayan ve "Katolik Dirilişi" olarak bilinen bir Anglikan döneminin başlangıcı olan Oxford Hareketi'ydi.

Kaynakça
Dış bağlantılar
Anglo-Catholics: What they believe by Leonard Prestige (Project Canterbury)
Anglonormanca

Angloromanca ( ), Anglonorman döneminde Eski Normancanın İngiltere'de konuşulan bir lehçesiydi. Norman fethinden sonra İngiltere'nin resmi dili haline geldi ve daha sonra şimdi Anglonorman olarak bilinen benzersiz dar görüşlü lehçeye dönüştü. Dil, Eski Fransızcaya büyük ölçüde benzemekteydi.

Anglonormanca, Norman soylularının konuşma diliydi ve aynı zamanda saray dili olarak da kullanılıyordu.

Kaynakça
Dış bağlantılar
The Revised Anglo-Norman Dictionary (A-S), with the entries from the first edition, for T-Z is freely available online. The site, formerly known as The Anglo-Norman hub, also provides a searchable textbase of more than 70 Anglo-Norman texts, selected publications by the editorial team, a general introduction to Anglo-Norman and a bibliography off all Anglo-Norman primary sources.
The Anglo-Norman Text Society publishes a wide range of works written in Anglo-Norman
Anglosakson mimarisi

Anglosakson mimarisi, İngiltere'deki mimarlık tarihinde 5. yüzyılın ortalarından 1066'daki Norman Fethi'ne kadar olan bir dönemdi. Britanya'daki Anglosakson laik binaları genellikle basitti ve çatı kaplaması için esas olarak sazlı ahşap kullanılarak inşa edilmişti. Evrensel olarak kabul edilen hiçbir örnek yer üstünde günümüze ulaşamamıştır. Genellikle eski Roma şehirlerine yerleşmeyi tercih etmeyen Anglo-Saksonlar, tarım merkezlerinin yakınında, nehirlerdeki sığ yerlerde veya liman görevi görecek küçük kasabalar inşa ettiler. Her kasabanın merkezinde, merkezi bir ocakla donatılmış bir ana koridor bulunmaktaydı.

Anglosakson kilise mimarisinin birçok kalıntısı var. En az elli kilise, Anglosakson kökenli olup, önemli Anglosakson mimari özelliklerine sahiptir; birçok kişi öyle olduğunu iddia etmektedir, ancak bazı durumlarda Anglosakson kısmı küçük ve çok değişmiştir. Çoğu parçasının daha sonra ilave edildiği veya değiştirildiği binalarda, fetih öncesi ve sonrası 11. yüzyıl çalışmalarını güvenilir bir şekilde ayırt etmek genellikle imkansızdır. Yuvarlak kuleli kilise ve kule nefli kilise, belirgin Anglosakson türleridir. Bir ahşap kilise dışında hayatta kalan tüm kiliseler taş veya tuğladan yapılmıştır ve bazı durumlarda yeniden kullanılmış Roma eserlerinin kanıtlarını göstermektedir.

Anglosakson dini yapılarının mimari karakteri, erken dönem Kelt etkisindeki mimariden farklıdır; Erken Hristiyan bazilikası mimariyi etkiledi; ve daha sonraki Anglosakson döneminde, pilaster şeritleri, boş kemerler, korkuluk direkleri ve üçgen başlı açıklıklarla karakterize edilen bir mimari. Anglosakson krallıklarının son on yıllarında, Westminster Abbey'e 1050'den itibaren yapılan ve halihazırda Norman tarzından etkilenen eklemelerde olduğu gibi, kıtadan daha genel bir Romanesk tarz tanıtıldı. Son yıllarda, mimarlık tarihçileri, belgelenmemiş tüm küçük "Romanesk" özelliklerin Norman Fethi sonrasına ait olduğundan daha az emin olmaya başladılar. Bir zamanlar yaygın olmasına rağmen, Britanya'daki ilk yerleşim döneminden sonraki Anglosakson herhangi bir şey için basit "Sakson" terimini kullanmak birkaç on yıldır yanlış olarak kabul edilmektedir.

Kaynakça
Clapham, A. W. (1930) English Romanesque Architecture Before the Conquest, Oxford.
Fernie, E. (1983) The Architecture of the Anglo-Saxons, London.
Pevsner, N. (1963) An Outline of European Architecture, Harmondsworth.
Savage, A. (1983) The Anglo-Saxon Chronicles, London.
Taylor, H. M. and J. (1965–1978) Anglo-Saxon Architecture, Cambridge.

Dış bağlantılar
Anglo-Saxon Houses and Furniture on Regia Anglorum
Blockley K. and Bennett P. (1993) Canterbury Cathedral, Canterbury Archaeological Trust Ltd
Anglohintliler

Anglohintliler ( ), Hint ve Britanya kökenli karışık herkesi tanımlamak için kullanılan bir kelimedir. Aynı zamanda Hint alt kıtasında yaşayan ve ataları Britanyalı olan insanları tanımlamak için de kullanılır.

Kaynakça
Dış bağlantılar
Scattered Seeds: The Diaspora of the Anglo-Indians... an exploration through history, identity and photography
Anglosakson tanrıları listesi

Anglosakson tanrıları genel olarak az belgelenmiştir ve Anglosaksonların dini hakkında çok şey, diğer Cermen halklarının dinlerinden bilinenlere dayanarak çıkarılmaktadır. Anglosaksonların Britanya Adaları'nı istilası ile Hristiyanlaşmaları arasındaki döneme ait yazılı kayıtlar oldukça kıttır ve bilinenlerin çoğu, Bede gibi tanımları diğer Cermen mitolojileri ve mevcut arkeolojik buluntularla karşılaştırılabilecek daha sonraki Hristiyan yazarlarından gelmektedir. Aşağıdaki liste eksiktir ancak söz konusu tanrıların belgelenme durumunun kısa bir tartışmasını da listeler ve eleştirel bir şekilde değerlendirilmelidir.

Başlıca tanrılar
Woden, tanrıların kralı ve bilgelik tanrısıdır. İskandinav mitolojisindeki Odin ile akrabadır. "Wednesday" (Çarşamba) kelimesinin kaynağıdır.
Tiw, bir savaş tanrısı ve muhtemelen bir gökyüzü tanrısıdır. İskandinav mitolojisindeki Tyr ile, Yunan mitolojisindeki Zeus, Roma mitolojisindeki Jüpiter, Baltık mitolojisindeki Dievs/Dievas ve Hindu mitolojisindeki Dyaus ile akrabadır. "Tuesday" (Salı) kelimesinin kaynağıdır.
Thunor, gök gürültüsü tanrısı ve İskandinav Thor'un akrabası ve 'perşembe' kelimesinin kaynağıdır.
Frig, tanrı Woden'ın eşi ve evlilik ile doğum tanrıçasıdır. "Friday" (Cuma) kelimesinin kaynağıdır.
Ing, muhtemelen İskandinav mitolojisindeki "Freyr" adlı bereket tanrısının başka bir adıdır.

Pek iyi belgelenmemiş tanrılar
Ēostre, Bede tarafından listelenmiş bir tanrıçadır ve "Easter" (Paskalya) kelimesinin kaynağı olduğu iddia edilmiştir.
Erce/Folde/Eorðe, Æcerbot büyüsünde "Toprak Ana" olarak anılan tanrıçadır.
Rheda, aynı zamanda Hrethe veya Hrēða olarak da anılan tanrıça, Bede tarafından listelenmiştir.

Diğer kaynaklardan çıkarılan varsayımsal tanrılar
Wyrd, Anglosaksonların kader kavramı.
Beowa, arpa ile ilişkilendirilen ve muhtemelen Beowulf ile birleşmiş bir figürdür.

Aşağıdakiler, diğer Cermen halkları tarafından tapınılan tanrılarla akraba olan ve haftanın günlerinin adlarının kaynaklarıyla da ilişkili olan figürlerdir:

Siȝel - Eski İngilizcede "güneş" anlamına gelen bir terim, ilgili dinlerde bir tanrıça ve ay tanrısının kız kardeşidir.
Mona - Eski İngilizcede "ay" anlamına gelen bir terim, ilgili dinlerde bir tanrı ve güneş tanrıçasının kardeşidir. "Monday" (Pazartesi) kelimesinin kaynağıdır.

Kral listelerinde bahsi geçen varsayımsal tanrılar
Bældæġ, Woden'ın oğlu olup, Bernicia kralları listesinden bahsedilen bir figürdür ve muhtemelen Snorri tarafından Baldur ile özdeşleştirilmiştir.
Seaxnēat, Saksonların koruyucu tanrısıdır.
Wecta, birçok krallar listesinde geçen bir figürdür ve Woden'ın oğlu Vegdeg ile akraba olabilecek bir tanrı olabilir.

Diğer doğaüstü figürler
Modra, "Anneler" olarak bilinen figürdür ve festivalinin adı olan "Modraniht" Bede tarafından anılmıştır. Muhtemelen Matres ve Matronae ile ayrıca Nornlar ile de bağlantılıdır.
Nikorlar, Beowulf'ta geçen su ruhlarıdır ve diğer Cermen dillerinde ve modern ağızlarda "knucker" olarak bilinen benzerleri vardır.
Wælcyrge, İskandinav Valkürleri ile akraba olan bir figürdür ve muhtemelen İskandinav mitolojisinden alınmıştır.

Ayrıca bakınız
Cermen tanrıları listesi

Kaynakça
Konuyla ilgili yayınlar
Angola Bağımsızlık Savaşı

Angola Bağımsızlık Savaşı, 1961-1976 yılları arasında yapılmış bağımsızlık savaşı. Portekiz'in şiddete dayalı diktatörü António de Oliveira Salazar'ın ülkesinin Afrika'daki kolonileri kontrol etme konusunda vazgeçme gibi bir niyeti yoktu. Ancak olaylar tam tersi şekilde gerçekleşmişti. Şubat 1961'de Portekiz Batı Afrika'sındaki Marksist eğilimli Angola'nın Bağımsızlığı İçin Halk Hareketi (MPLA) grubu, başkent Luanda'daki baskıcı sömürgecilere karşı bir ayaklanma başlattı. Yaklaşık bir ay sonra kuzey vilayetlerinde ılımlı Angola Halklar Birliği (UPA) tarafından yönetilen hükûmet-karşıtı bir gerilla savaşı başladı. Asiler, acımasız bir şekilde bastırılmıştı ve tahminen 20.000 siyahi Afrikalı çatışmalar sırasında öldü. Ancak MPLA faaliyetlerin yönünü komşu ülke Zambiya'daki üslerinde gerilla seferleri düzenlediği ülkenin doğu kesmine doğru kaydırdığında, ayaklanma içten içe devam etti. 1966 yılında Batı yanlısı Sosyalist Angola Ulusal Kurtuluş Cephesi (FNLA) ve gerilla harekâtlarını güney-merkez bölgesine yönlendirmiş olan ileri Batı Angola Topyekün Bağımsızlık Millî Birliği (UNITA) olmak üzere ikiye ayrıldı. Hükûmet karşıtı gerillalar, faaliyetlerini pusular ve vurkaçlar ile sınırlı tutuyordu. Ancak gerillalar oldukça ısrarlıydılar ve büyük bir Portekiz gücünü de püskürtmüşlerdi. 1960'lı yıllarda Portekiz millî gelirinin yarısı bu savaşa yönlendirildi. Portekizli genç ordu mensupları sonunda zorlu çarpışmaların ardından, gerilemeye başladılar. Ayrıca bu kayıplardan huzursuz olan Portekiz ordusu 1974'te hükûmeti devirdi ve Angola'dan çekilme kararı aldı.

Çekilmeden sonra
Portekizler Kasım 1975'te kesin olarak geri çekildiklerinde ülkede iç savaş devam ediyordu. Bu iç savaşta UNITA ve FNLA, MLPA'ya karşı birbirlerini kışkırtmışlardı. MPLA hareketi Kübalı askerlerinin, Sovyet teknisyenlerinin ve Sovyet silahlarının MPLA'yı desteklemek amacıyla ülkeye girdiği başkenti ve limanı da elinde bulunduruyordu. Bu yardım, işleri yoluna sokmuştu. Güney Afrikalı birlikler ve ABD'nin gönderdiği silahlar, UNITA ve FNLA'ya sunulmuş olsa da, MPLA sonunda yönetimde tek söz oldu. Angola bağımsız devletini ilan etti.

Kaynakça
Angola bayrağı

Angola bayrağı günümüzde kullanılan hâli ile 11 Kasım 1975 tarihinde göndere çekilerek kullanılmaya başlanmıştır.

Bayrak yatay olarak bayrağı eşit iki parçaya bölen kırmızı ve siyah kalın şeritten oluşmaktadır. Ayrıca bayrağın tam ortasına gelecek şekilde konumlandırılan sarı renkte yarım dişli, kama ve yıldız bulunmaktadır. Bayrakta bulunan kırmızı renk ilk zamanlarda sosyalizmin simgesi olarak kullanılırken, günümüzde 1992 yılında da anayasal çerçevede de düzenleme ile de ifade edildiği şekilde Angola ulusunun ülkenin bağımsızlığı için akıttığı kanı simgelemektedir. Bayrağın alt kısımda kalan diğer yarısını oluşturan siyah renk ise ülkenin bulunduğu Afrika kıtasını ifade etmektedir. Bayrağın tam ortasında bulunan ve sosyalist devrimi simgeleyen yarım dişli işçi sınıfını ifade ederken, pala çiftçi sınıfını, beş köşeli yıldız ise ülkenin ilerlemesini ve enternasyonalizmi temsil etmektedir.
Bayrakta kullanılan bu işaretlerin Sovyetler Birliği'nde kullanılan orak ve çekiç işaretlerine benzerliği, ülkenin komünizme olan bağlılığını ifade etmektedir.

Bayrağın oluşumunda Angola'nın bağımsızlığı için mücadele veren MPLA partisinin bayrağı baz olarak alınmış, parti bayrağında bulunan büyük beş köşeli yıldız yerine yarım dişli, pala ve küçük yıldız kullanılmıştır.
Ülkede 2003 yılında özellikle muhalefet partileri tarafından bayrağın değiştirilmesi yönünde fikirler gündeme getirilmiş, hatta önerilen bayraklar olmuş ancak günümüze kadar bir sonuç elde edilememiştir.



Dış bağlantılar
Angola bayrağı ve açıklaması (İngilizce)

Kaynakça
Angola kwanzası

Kwanza ya da tam ismiyle Angola kwanzası (ISO 4217: AOA), Angola'da kullanılan resmî para birimidir. Alt birimi cêntimo ve bir kwanza 100 cêntimo'ya bölünür. Genelde "Kz" şeklinde kısaltılır.

Angola kwanzası Angola Merkez Bankası tarafından dağıtılır. Aşağıdaki şekillerde dağıtılır:
Madeni para: 10, 50 cêntimo; 1, 2, 5 kwanza
Kâğıt para: 1, 5, 10, 50, 100, 200, 500, 1000, 2000 kwanza

Dış bağlantılar
Angola Merkez Bankası