Askerî gazino

Askeri gazino, askeri personelin dinlenmesi, yemek yemesi, eğlenmesi ve sosyal faaliyetlerde bulunması amacıyla kurulan sosyal tesislerdir. Bu yapılar, askeri disiplinin yanı sıra personelin moral ve motivasyonunu artırmak için önemli bir işlev üstlenir. Genellikle birlik içinde veya birliğe yakın alanlarda yer alırlar.

Askeri gazinolar; restoran, kafeterya, dinlenme salonu, oyun alanları ve bazen düğün veya konser salonları gibi bölümlerden oluşur. Tesislerde düzenli olarak sosyal etkinlikler, kutlamalar, toplantılar ve özel gün programları yapılabilir. Bu tesisler, genellikle sadece askerî personele ve onların ailelerine açıktır. Ancak bazı durumlarda, emekli personel veya özel izinle sivil misafirler de bu alanlardan faydalanabilir. Subay ve astsubaylar için ayrı gazinolar bulunabilir ve bu ayrım rütbe hiyerarşisine uygun şekilde düzenlenmiştir.

Zamanla değişen askeri yapı ve sosyal yaşam ihtiyaçlarına göre bazı gazinolar kapatılmış, bazıları ise modernize edilerek yeniden düzenlenmiştir. Günümüzde halen pek çok garnizon ve birlik bünyesinde faaliyet gösteren askeri gazinolar, TSK'nın sosyal yaşamında önemli bir yer tutmaktadır.

Tarihçe
Osmanlı döneminde askeri personelin sosyal ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla çeşitli mekanlar kullanılmaktaydı. Ancak, "askeri gazino" terimi bu dönemde yaygın olarak kullanılmamıştır. Askeri birlikler içinde personelin dinlenme ve sosyal ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla tesisler inşa edilmiştir. Bu tesisler askeri personelin moral ve motivasyonu artırmada büyük katkı sağlamıştır.

Türk Silahlı Kuvvetleri (TSK) bünyesindeki askeri gazinolar
Türkiye Cumhuriyeti'nin kurulmasıyla birlikte, askeri yapıda modernleşme süreci hız kazanmıştır. Bu süreçte, askeri personelin sosyal ihtiyaçlarını karşılamak üzere "askeri gazino" kavramı daha belirgin hale gelmiştir. Cumhuriyet döneminde, subay ve astsubaylar için ayrı ayrı gazinolar inşa edilmiş, bu mekanlar yemek, dinlenme, eğlence ve sosyal etkinlikler gibi çeşitli işlevleri yerine getirmiştir. Ayrıca, bu gazinolar askeri personelin aileleriyle vakit geçirebileceği sosyal alanlar olarak da hizmet vermiştir.

Son yıllarda askeri tesislerde yapılan değişikliklerle birlikte bazı gazinolar kapatılmış ya da sivil kullanıma açılmıştır. Ancak pek çok askeri birlikte aktif olarak kullanılmaktadır.

Kanuni hükümler
Türk Silahlı Kuvvetleri (TSK) bünyesindeki askeri gazinoların, kuruluş amaçları, teşkilat yapısı, gelir kaynakları ve vergi muafiyetleri gibi konular Türk Silahlı Kuvvetleri Ordu Evleri, Askerî Gazinolar, Kışla Gazinoları ve Vardiya Yatakhaneleri ile Eğitim Merkezleri Yönetmeliği' adlı yönetmelik ile düzenlenmiştir.

Teşkilât ve görevler
Ordu evleri, askeri gazinolar, kışla gazinoları ve vardiya yatakhaneleri ile özel, yerel ve kış eğitim merkezlerinin kadroları Genelkurmay Başkanlığınca tespit olunur ve Milli Savunma Bakanlığı ile Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığına ait kadrolarda gösterilir.

Bu Yönetmeliğin amacı, ordu evleri, askeri gazinolar, kışla gazinoları ve vardiya yatakhaneleri ile özel, yerel ve kış eğitim merkezlerinde uygulanacak kadro, kuruluş, idare, denetleme ve işletme usul ve esasları ile muhasebeye ilişkin belge ve kayıtların işleniş şekillerini ve eklentilerini düzenlemektir.

Vergi muafiyeti
Türk Silahlı Kuvvetleri tarafından kuruluş amaçlarına göre işletilen ordu evi ve bağlı şubeleri, askeri gazinolar, kışla gazinoları, vardiya yatakhaneleri ve bunların müştemilatı, özel, yerel ve kış eğitim merkezleri kurumlar vergisinden muaftır. Bu muafiyet, 31/12/1960 tarihli ve 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu ile 13/6/2006 tarihli ve 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu uyarınca yapılacak vergi kesintilerini (Gelir Vergisi, Kurumlar Vergisi ve Katma Değer Vergisi Tevkifatını) kapsamaz.

Birinci fıkrada sayılan tesisler emlak vergisinden, bu tesislerin mal ve hizmet alımları nedeniyle düzenlediği ödemeye ilişkin kağıtlar damga vergisinden istisnadır.

Birinci fıkrada sayılan tesislerin kuruluş amaçlarına uygun olarak yaptıkları teslim ve hizmetler ile bu kurum ve kuruluşların yapacağı 193 sayılı Kanunun 70 inci maddesinde belirtilen mal ve hakların kiralanması işlemleri katma değer vergisinden müstesnadır.”

Tesislerin gelirleri ve sermayeleri
a) İşletme gelirlerinden,

b) Kira gelirlerinden,

c) Mal ve hizmet alımı ve kiralama sözleşmeleri kapsamında yüklenici firmalardan tahsil edilecek ceza bedellerinden,

ç) Üye aidatları ve kart ücretleri ile İhtiyaç Değerlendirme ve Kaynak Tahsis Komisyonu tarafından yapılacak aktarımlardan,

d) Bağışlardan

Dış Bağlantılar
Ordu Evleri, Askerî Gazinolar, Kışla Gazinoları ve Vardiya Yatakhaneleri ile Eğitim Merkezleri Yönetmeliği