Besluit proceskosten bestuursrecht Geldend van 01-01-2026 t/m heden. Origineel opschrift en aanhef Besluit van 22 december 1993, houdende nadere regels betreffende de proceskostenveroordeling in bestuursrechtelijke procedures Wij Beatrix, bij de gratie Gods, Koningin der Nederlanden, Prinses van Oranje-Nassau, enz. enz. enz. Op de voordracht van Onze Minister van Justitie van 16 november 1993, Stafafdeling Wetgeving Publiekrecht, nr. 407324/93/6, gedaan mede namens Onze Minister van Binnenlandse Zaken; Gelet op artikel 8:75 van de Algemene wet bestuursrecht ; De Raad van State gehoord (advies van 15 december 1993, nr. W03.93.0753); Gezien het nader rapport van Onze Minister van Justitie van 17 december 1993, Stafafdeling Wetgeving Publiekrecht, nr. 417687/93/6, uitgebracht mede namens Onze Minister van Binnenlandse Zaken; Hebben goedgevonden en verstaan: Artikel 1 ... Een veroordeling in de kosten als bedoeld in artikel 8:75 onderscheidenlijk een vergoeding van de kosten als bedoeld in artikel 7:15, tweede lid , of 7:28, tweede lid, van de Algemene wet bestuursrecht kan uitsluitend betrekking hebben op: a. kosten van door een derde beroepsmatig verleende rechtsbijstand, b. kosten van een getuige of deskundige die door een partij of een belanghebbende is meegebracht of opgeroepen, dan wel van een deskundige die aan een partij verslag heeft uitgebracht, c. kosten van een tolk die door een partij of een belanghebbende is meegebracht of opgeroepen, d. reis- en verblijfkosten van een partij of een belanghebbende, e. verletkosten van een partij of een belanghebbende, f. kosten van uittreksels uit de openbare registers, telegrammen, internationale telexen, internationale telefaxen en internationale telefoongesprekken, en g. kosten van het als gemachtigde optreden van een arts in zaken waarin enig wettelijk voorschrift verplicht tot tussenkomst van een gemachtigde die arts is. Artikel 2 ... 1 Het bedrag van de kosten wordt bij de uitspraak, onderscheidenlijk de beslissing op het bezwaar of het administratief beroep als volgt vastgesteld: a. ten aanzien van de kosten, bedoeld in artikel 1, onderdeel a : overeenkomstig het in de bijlage opgenomen tarief; b. ten aanzien van de kosten, bedoeld in artikel 1, onderdeel b : op de vergoeding die ingevolge artikel 8:36, tweede lid, van de Algemene wet bestuursrecht is verschuldigd; indien de kosten zijn gemaakt in bezwaar of administratief beroep wordt deze vergoeding vastgesteld met overeenkomstige toepassing van het bepaalde bij en krachtens de Wet tarieven in strafzaken ; c. ten aanzien van de kosten, bedoeld in artikel 1, onderdeel c : overeenkomstig een tarief dat € 49 [Red: per 1 januari 2026: € 55] per uur en € 1 per gereisde kilometer bedraagt; d. ten aanzien van de kosten, bedoeld in artikel 1, onderdeel d : overeenkomstig artikel 11, eerste lid, onderdeel d, van het Besluit tarieven in strafzaken 2003 ; e. ten aanzien van de kosten, bedoeld in artikel 1, onderdeel e : overeenkomstig een tarief dat, afhankelijk van de omstandigheden, tussen € 9 en € 98 [Red: per 1 januari 2026: € 109] per uur bedraagt; f. ten aanzien van de kosten, bedoeld in artikel 1, onderdeel f : op de werkelijke kosten, g. ten aanzien van de kosten, bedoeld in artikel 1, onderdeel g : met overeenkomstige toepassing van het in de bijlage opgenomen tarief, met dien verstande dat slechts de helft van het aantal uit de bijlage voortvloeiende punten wordt toegekend. 2 Indien een partij of een belanghebbende gedeeltelijk in het gelijk is gesteld, kan het op grond van het eerste lid vastgestelde bedrag worden verminderd. Het op grond van het eerste lid vastgestelde bedrag kan eveneens worden verminderd indien het beroep bij de bestuursrechter is ingetrokken omdat gedeeltelijk aan de indiener van het beroepschrift is tegemoetgekomen. 3 In bijzondere omstandigheden kan van het eerste lid worden afgeweken. Artikel 3 ... 1 Samenhangende zaken worden voor de toepassing van artikel 2, eerste lid, onder a , beschouwd als één zaak. 2 Samenhangende zaken zijn: door een of meer belanghebbenden gemaakte bezwaren of ingestelde beroepen, die door het bestuursorgaan of de bestuursrechter gelijktijdig of nagenoeg gelijktijdig zijn behandeld, waarin rechtsbijstand als bedoeld in artikel 1, onder a , is verleend door dezelfde persoon dan wel door een of meer personen die deel uitmaken van hetzelfde samenwerkingsverband en van wie de werkzaamheden in elk van de zaken nagenoeg identiek konden zijn. Artikel 4 ... [Vervallen per 01-01-2013] Artikel 5 ... Dit besluit treedt in werking met ingang van 1 januari 1994. Artikel 6 ... Dit besluit wordt aangehaald als: Besluit proceskosten bestuursrecht. Origineel slotformulier en ondertekening Lasten en bevelen dat dit besluit met de daarbij behorende nota van toelichting in het Staatsblad zal worden geplaatst. 's-Gravenhage, 22 december 1993 Beatrix De Minister van Justitie, E. M. H. Hirsch Ballin De Minister van Binnenlandse Zaken, C. I. Dales Uitgegeven de dertigste december 1993 De Minister van Justitie, E. M. H. Hirsch Ballin Bijlage bij Besluit proceskosten bestuursrecht ... TARIEF als bedoeld in artikel 2, eerste lid, onderdeel a , van het Besluit proceskosten bestuursrecht Het bedrag van de kosten, bedoeld in artikel 1, onderdeel a , van het Besluit proceskosten bestuursrecht, wordt vastgesteld door aan de verrichte proceshandelingen punten toe te kennen overeenkomstig onderstaande lijst (A) en die punten te vermenigvuldigen met de waarde per punt (B) en met de toepasselijke wegingsfactoren (C). A. Punten per proceshandeling A1. procedures waarop hoofdstuk 8 Algemene wet bestuursrecht van toepassing of van overeenkomstige toepassing is punten beroep en hoger beroep 1. beroepschrift/verweerschrift ( artikel 6:4 ; 8:42 ) 1 2. schriftelijk commentaar op conclusie ( 8:12a, vijfde lid ) 0,5 2a. schriftelijke zienswijze na opmerkingen andere partijen ( 8:12b, vierde lid ) 0,5 3. repliek/dupliek ( 8:43, eerste lid ) / schriftelijke uiteenzetting (8:43, tweede lid) 0,5 4. verschijnen (inlichtingen)comparitie ( 8:44 ) 0,5 5. schriftelijke inlichtingen ( 8:45, eerste lid ) 0,5 6. schriftelijke zienswijze na inlichtingen of advies Europese Commissie ( 8:45, zesde lid ) 0,5 7. bijwonen mondelinge opmerkingen Europese Commissie of Autoriteit Consument en Markt ( 8:45a, tweede lid ) 0,5 8. schriftelijke zienswijze na opmerkingen Europese Commissie of Autoriteit Consument en Markt ( 8:45a, vierde lid ) 0,5 9. bijwonen getuigenverhoor ( 8:46 ) 0,5 10. schriftelijke zienswijze na verslag deskundigenonderzoek ( 8:47, vijfde lid ) 0,5 11. bijwonen onderzoek ter plaatse ( 8:50, derde lid ) 0,5 12. schriftelijke zienswijze na bestuurlijke lus ( 8:51b, derde lid ) 0,5 13. verschijnen zitting ( 8:55, tiende lid , en 8:56 ) 1 14. nadere zitting ( 8:64, vierde lid ) na tussenuitspraak ( 8:80a ) 1 15. nadere zitting ( 8:64 ) anders dan na tussenuitspraak 0,5 16. schriftelijke zienswijze na incidenteel hoger beroep ( 8:110, derde lid ) 1 verzet 17. verzetschrift ( 8:55, eerste lid ) 0,5 18. verschijnen zitting ( 8:55, vierde lid ) 0,5 voorlopige voorziening 19. verzoekschrift ( 8:81 , 8:87 ) 1 20. verschijnen zitting ( 8:83 ) 1 schadevergoeding onrechtmatig besluit 21. verzoekschrift ( 8:90, eerste lid , en 8:91 ) 1 herziening 22. verzoekschrift ( 8:119 ) 1 cassatie 23. beroepschrift/verweerschrift/schriftelijke zienswijze na incidenteel beroep 2 24. repliek/dupliek 2 25. mondelinge of schriftelijke toelichting 2 26. schriftelijk commentaar op conclusie procureur-generaal Hoge Raad 0,5 A2. Prejudiciële procedures bij de Hoge Raad 1. schriftelijke opmerkingen ( artikel 27gc, eerste lid, van de Algemene wet inzake rijksbelastingen ) 2 2. mondelinge of schriftelijke toelichting ( artikel 27gc, vierde lid, van de Algemene wet inzake rijksbelastingen ) 2 3. schriftelijk commentaar op conclusie procureur-generaal Hoge Raad ( artikel 27gc, zesde lid, van de Algemene wet inzake rijksbelastingen ) 0,5 4. schriftelijke opmerkingen na herformulering rechtsvraag ( artikel 27gc, zevende lid, van de Algemene wet inzake rijksbelastingen ) 0,5 5. schriftelijke reactie op uitspraak Hoge Raad ( artikel 27ge van de Algemene wet inzake rijksbelastingen ) 0,5 A3. prejudiciële procedures bij het Hof van Justitie van de Europese Unie 1. schriftelijke opmerkingen 2 2. verschijnen mondelinge behandeling 2 A4. procedures bij het Benelux-gerechtshof 1. memorie 2 2. pleidooi 2 A5. Bezwaar en administratief beroep punten Bezwaar en administratief beroep 1. bezwaarschrift/beroepschrift ( artikel 6:4 ) 1 2. verschijnen hoorzitting ( artikel 7:2 ; 7:16 ) 1 3. nadere hoorzitting ( artikel 7:9 / 7:23 ) 0,5 B. Waarde per punt B1. Beroep en hoger beroep 1 punt = € 907 [Red: per 1 januari 2026: € 934] . B2. Bezwaar en administratief beroep 1 punt = € 647 [Red: per 1 januari 2026: € 666] . C. Wegingsfactoren C1. Gewicht van de zaak gewicht factor zeer licht 0,25 licht 0,5 gemiddeld 1 zwaar 1,5 zeer zwaar 2 C2. Samenhangende zaken aantal samenhangende zaken factor minder dan 4 1 4 of meer 1,5