text:
ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΟΙ 1ης ΕΠΑΣ ΟΑΕΔ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ: Φεβρουαρίου 2018
 Αναρτήθηκε από Ηλεκτρολόγοι 1ης ΕΠΑΣ ΟΑΕΔ ΘΕΣ/ΝΙΚΗΣ στις 12:37 μ.μ.
 Το επάγγελμα του εναερίτη θα μπορούσε να θεωρείται το πιο μαγικό του κόσμου ...Στη συγκεκριμένη περίπτωση η μαγεία βρίσκεται στην περιγραφή του φίλου του συγκεκριμένου εναερίτη που παρακολουθεί.
 Αναρτήθηκε από Ηλεκτρολόγοι 1ης ΕΠΑΣ ΟΑΕΔ ΘΕΣ/ΝΙΚΗΣ στις 6:02 π.μ.
 Viocar-Εταιρία παραγωγής ηλεκτρολογικού υλικού και φωτισμού εξωτερικών χώρων
 Τα προιόντα της αφορούν ηλεκτρολογικό υλικό για την προστασία, τη διανομή, τη στήριξη και τη σύνδεση ηλεκτρικών καλωδίων καθώς και το φωτισμό εξωτερικών χώρων.
 Μπείτε στη σελίδα της viokar.gr
 Αναρτήθηκε από Ηλεκτρολόγοι 1ης ΕΠΑΣ ΟΑΕΔ ΘΕΣ/ΝΙΚΗΣ στις 11:31 π.μ.
 Αναρτήθηκε από Ηλεκτρολόγοι 1ης ΕΠΑΣ ΟΑΕΔ ΘΕΣ/ΝΙΚΗΣ στις 11:30 π.μ.
 Αναρτήθηκε από Ηλεκτρολόγοι 1ης ΕΠΑΣ ΟΑΕΔ ΘΕΣ/ΝΙΚΗΣ στις 10:30 π.μ.
 Αναρτήθηκε από Ηλεκτρολόγοι 1ης ΕΠΑΣ ΟΑΕΔ ΘΕΣ/ΝΙΚΗΣ στις 1:53 π.μ.
 Εντοπισμός μόνιμης μικρής διαρροής χωρίς να πέφτει το ρελέ διαρροής
 Στον παρακάτω πίνακα, έχω δημιουργήσει με τη βοήθεια μιας αντίστασης τοποθετημένη στη πρίζα, μόνιμη διαρροή (σφάλμα μόνωσης) ,μεταξύ φάσης και γης, περίπου 8mA με την οποία ο ΔΔΕ δεν ανταποκρίνεται. Και είναι λογικό γιατί ο ΔΔΕ τύπου AC θα αντιδράσει για ρεύμα διαρροής τουλάχιστον 15mA.
 Τα αυτοματάκια είναι στη θέση off.
 Ας μετρήσω την αντίσταση μόνωσης μεταξύ φάσης και γείωσης στην δεύτερη γραμμή που έχω τη διαρροή, βάζοντας τους ακροδέκτες του πολυόργανου, τον ένα στην έξοδο της ασφάλειας και τον άλλο στη μπάρα γειώσεων. Θα πάρω τιμή 0,03 ΜΩ που είναι μικρότερη από τα 0,5 ΜΩ που λέει το πρότυπο. Λογικό λόγω της διαρροής (σφάλμα μόνωσης).
 Ας μετρήσω την αντίσταση μόνωσης μεταξύ φάσης και γείωσης στην πρώτη γραμμή, βάζοντας τους ακροδέκτες του πολυόργανου, τον ένα στην έξοδο της ασφάλειας και τον άλλο στη μπάρα γειώσεων. Θα πάρω τιμή 0,03 ΜΩ που είναι μικρότερη από τα 0,5 ΜΩ που λέει το πρότυπο. Αυτό όμως δεν πρέπει να συμβαίνει γιατί η γραμμή αυτή δεν έχει κανένα πρόβλημα. Τι συμβαίνει λοιπόν;
 Αυτό είναι λογικό γιατί σε περίπτωση που έχω βιδωμένους τους λαμπτήρες και τους διακόπτες φωτισμού στη θέση ΟΝ, ουσιαστικά μετράω την αντίσταση του βρόχου που περιλαμβάνει :
 Και επειδή οι δύο γειώσεις των 2 γραμμών πηγαίνουν στη μπάρα βγάζω αυτό το αποτέλεσμα. Νομίζω ότι μετράω αντίσταση μεταξύ φάσης και γείωσης 1ης γραμμής, ενώ στην πραγματικότητα μετράω αντίσταση μεταξύ φάσης 1ης γραμμής και γείωσης 2ης γραμμής που περιλαμβάνει τον παραπάνω βρόχο.
 Αν ξεβιδώσω την λάμπα της 1ης γραμμής που μετράω θα δω ότι η αντίσταση μόνωσης γίνεται >999ΜΩ, γιατί σε αυτή την περίπτωση παύει να υπάρχει ο βρόχος της δεύτερης γραμμής και ουσιαστικά μετράω σωστά την αντίσταση μόνωσης μεταξύ φάσης και γείωσης της 1ης γραμμής.
 Όταν λοιπόν αποκατασταθεί το πρόβλημα στη γραμμή που εντοπίστηκε κάνω πάλι τη μέτρηση για το ΔΔΕ και βρίσκω ότι θα πέσει στα 18mA που είναι μέσα στα επιτρεπτά όρια.


text:
ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΚΑΡΡΑΣ: Παλινωδίες, ασάφειες, πλήρη άγνοια και αδιαφορία στη Υπουργική απόφαση για τις προσλήψεις μέσω ΟΑΕΔ, καταγγέλλει ο Δήμος Παλλήνης
 Ειδικότερα θέλουμε να επισημάνουμε τα ακόλουθα:
 1. Η διαδικασία πρόσληψης στους ΟΤΑ συμβασιούχων ορισμένου χρόνου, ακόμη και αν αφορά στην υλοποίηση χρηματοδοτούμενων προγραμμάτων, σύμφωνα τόσο με το Υπουργείο Εσωτερικών όσο και με το Υπουργείο Διοικητικής Μεταρρύθμισης υπόκειται σε έγκριση της ΠΥΣ (πρόσφατο παράδειγμα οι προσλήψεις συμβασιούχων για απασχόληση στους Παιδικούς Σταθμούς, πρόγραμμα χρηματοδοτούμενο από το ΕΣΠΑ που διενεργείται μέσω ΕΕΤΑΑ). Ουδεμία εξαίρεση θεσπίστηκε περί αυτού στην ως άνω αναφερόμενη ΚΥΑ και ουδεμία διευκρίνιση δόθηκε από τα αρμόδια Υπουργεία.
 2. Η πρόσληψη προσωπικού με σύμβαση εργασίας ορισμένου χρόνου στους ΟΤΑ, προϋποθέτει τη λήψη απόφασης αρμοδίου οργάνου (Δημοτικό Συμβούλιο) και την κατάρτιση έγγραφης σύμβασης στην οποία θα αναφέρονται ρητά οι όροι που διέπουν την εν λόγω απασχόληση, και όχι απλώς μια απόφαση Δημάρχου όπως επικαλείται ο ΟΑΕΔ αγνοώντας όλα τα παραπάνω.
 3. Ο ΟΤΑ ως εργοδότης, σύμφωνα με την εργατική νομοθεσία, φέρει ακέραια την ευθύνη έναντι των εργαζομένων τόσο για τις ασφαλιστικές τους εισφορές όσο και για τις αποδοχές τους και είναι απολύτως βέβαιο ότι δεν μπορεί να επικαλεστεί έναντι των αρμοδίων αρχών (Επιθεώρηση Εργασίας, ΙΚΑ, Δικαστήρια) ότι δεν έχει καταβάλλει εμπρόθεσμα αποδοχές ή ασφαλιστικές εισφορές λόγω καθυστέρησης στην εκταμίευση από τρίτο Φορέα. Επίσης είναι νομικά βέβαιο ότι δεν θα μπορούσε να συμπεριληφθεί σε μια σύμβαση εργασίας όρος που να αναφέρει ότι «η υποχρέωση καταβολής των αποδοχών βαρύνει τρίτον (ΟΑΕΔ) και όχι τον εργοδότη». Αυτό καθιστά τον Δήμο νομικά ευάλωτο σε διεκδικήσεις αστικές και σε ενέργειες όπως επίσχεση εργασίας, καταγγελίες στην Επιθεώρηση Εργασίας, κλπ, καθώς και σε οικονομική επιβάρυνση από πρόστιμα, κλπ λόγω των καθυστερήσεων στις εκταμιεύσεις και συνεπακόλουθα στην πληρωμή οφειλομένων ασφαλιστικών εισφορών. Να σημειώσουμε δε ότι ακόμη και στον οδηγό εφαρμογής ο ΟΑΕΔ επιφυλάσσεται για την έκδοση των οδηγιών διαδικασίας έγκρισης πληρωμών σε μεταγενέστερο χρόνο!!!
 4. Ουδεμία σύμβαση, η οποία προκαλεί δαπάνη, έστω και εάν αυτή εισπραχθεί σε μεταγενέστερο χρόνο, δεν μπορεί να υπογραφεί εάν δεν υπάρχουν εγγεγραμμένες πιστώσεις στον Προϋπολογισμό του ΟΤΑ. Σημειωτέον ότι ο προϋπολογισμός για το οικονομικό έτος 2014 στην παρούσα φάση βρίσκεται υπό έγκριση στην Αποκεντρωμένη Διοίκηση Αττικής και ως εκ τούτου θα πρέπει μετά την οριστική έγκρισή του να προβούμε σε αναμόρφωση και εγγραφή νέων Κ.Α., άρα πριν τα τέλη Ιανουαρίου 2014 δεν θα μπορούσαμε να υπογράψουμε καμία σύμβαση που να προκαλεί οικονομική επιβάρυνση στον Δήμο μας.
 5. Το προσωπικό με συμβάσεις εργασίας ορισμένου χρόνου καταγράφεται στο προσωπικό του Δήμου. Όπως προβλέπεται στο 9ο κεφάλαιο της Δημόσιας Πρόσκλησης ο Επιβλέπων Φορέας υποχρεούται να προβεί στην πρόσληψη των υποδειχθέντων από τα ΚΠΑ2 επιτυχόντων ωφελουμένων εντός 15νθημέρου από την ημερομηνία ενημέρωσής του μέσω του συστατικού σημειώματος. Η οδηγία αυτή καθιστά την ενσωμάτωση των ωφελούμενων στις υπηρεσίες του Δήμου μας, έως τα τέλη Δεκεμβρίου, πρακτικά αδύνατη, αφού για την ολοκλήρωση της πρόσληψης τους απαιτείται μεγάλος όγκος εργασιών (ενδελεχής εξέταση των τίτλων σπουδών και λοιπών δικαιολογητικών, καθώς και η ευθύνη του ελέγχου των προσόντων πρόσληψης έχει μετακυληθεί στον επιβλέποντα φορέα, συμπλήρωση προσωπικών στοιχείων, προετοιμασία και ηλεκτρονική αποστολή των εντύπων

type: other


text:
Ε3 Αναγγελίας Πρόσληψης και Ε4 Πίνακα Προσωπικού κλπ). Επίσης προκειμένου η υπηρεσία μας να συντάξει την πρώτη μηνιαία 3 και τις επόμενες Αναλυτικές Περιοδικές Δηλώσεις (Α.Π.Δ.) και να αποδίδει στο ΙΚΑ τις ασφαλιστικές εισφορές εργαζομένου και εργοδότη οφείλει να προβεί στο άνοιγμα νέων μητρώων στο ηλεκτρονικό πρόγραμμα μισθοδοσίας για κάθε έναν από τους 107 εργαζόμενους που πληροφορηθήκαμε ότι θα υποδεχτούμε.
 6. Σχετικά με τη διαδικασία καταβολής των ασφαλιστικών εισφορών θεωρούμε πως ο Ο.Α.Ε.Δ. δεν έχει απασχοληθεί καθόλου ή άλλως δεν έχει κατανοήσει τις διαδικασίες που απαιτούνται από την πλευρά του Δήμου ως εργοδότη. Προκειμένου να αποδοθούν ασφαλιστικές εισφορές στο ΙΚΑ, το Τμήμα Διαχείρισης Ανθρώπινου Δυναμικού εκδίδει μηνιαίες μισθοδοτικές καταστάσεις, οι οποίες δια του Λογιστηρίου διαβιβάζονται στην Ταμειακή Υπηρεσία για τα περαιτέρω. Βάσει αυτών των μισθοδοτικών καταστάσεων υποβάλλεται και η Α.Π.Δ. σε ηλεκτρονική μορφή. Υποχρέωση του Δήμου είναι να διαβιβάζει στον Επίτροπο του Ελεγκτικού Συνεδρίου οποιαδήποτε μισθοδοτική κατάσταση και Χρηματικό Ένταλμα Πληρωμής είναι το 1οέκαστου έτους, προκειμένου με τη σύμφωνη γνώμη του να πληρωθεί το κονδύλιο. Εάν δεν έχουν λυθεί τα ανωτέρω νομικά ζητήματα, τέτοιο ένταλμα δεν μπορεί να εκδοθεί ούτε να θεωρηθεί.
 7. Η πληρωμή του μισθοδοτικού κόστους των ΟΤΑ είτε αφορά σε μόνιμο προσωπικό είτε αφορά σε συμβασιούχους ορισμένου χρόνου γίνεται αυστηρά και μόνο μέσω της Ενιαίας Αρχής Πληρωμής. Ουδεμία εξαίρεση έχει εισαχθεί σε αυτό και ουδεμία πρόβλεψη υπάρχει στο εν λόγω σύστημα για την καταβολή μόνο ασφαλιστικών εισφορών χωρίς τις αντίστοιχες αποδοχές εργαζομένων. Ακόμη λοιπόν και όταν θα έχουμε τις σχετικές εγγραφές στον Προϋπολογισμό δεν μας παρέχεται νόμιμη
 διαδικασία για την καταβολή των ασφαλιστικών εισφορών με άλλο τρόπο πλην αυτού μέσω της ΕΑΠ.
 8. Σε όποια περίπτωση η διαδικασία που αναφέρεται στον οδηγό εφαρμογής, δημιουργεί έστω και προσωρινά ταμειακές επιβαρύνσεις στους ΟΤΑ σε μια περίοδο όπου τα Οικονομικά των ΟΤΑ ασφυκτιούν κάτω από τις συνεχείς περικοπές πόρων από την Κεντρική Διοίκηση, αλλά και από την αδυναμία των δημοτών να πληρώνουν εμπρόθεσμα τις υποχρεώσεις τους. Να σημειωθεί δε ότι καμία δέσμευση δεν αναφέρεται στον εν λόγω οδηγό εφαρμογής σχετικά με το χρονικό διάστημα μέσα στο οποίο οφείλει ο ΟΑΕΔ να αποδώσει τις ασφαλιστικές εισφορές στον Δήμο και τις αποδοχές στους εργαζόμενους μετά τη λήψη των σχετικών δικαιολογητικών και ότι σε περίπτωση καθυστέρησης ουδεμία ευθύνη θα φέρει ο Δήμος ο οποίος, κατά τα ανωτέρω μετετράπη αυθαίρετα και μονομερώς από «επιβλέπων φορέας» σε «εργοδότη» με όλες τις εξ’ αυτού συνέπειες.
 Αποφεύγουμε να αναφερθούμε σε επιμέρους διαδικαστικά ζητήματα και ερωτήματα τα οποία ήδη έχουν τεθεί τόσο προς τον ΟΑΕΔ όσο και προς τα αρμόδια Υπουργεία από σειρά Δήμων και μέχρι σήμερα παραμένουν αναπάντητα.
 Οφείλουμε όμως να επισημάνουμε ότι το συμπέρασμα που απορρέει από τα προεκτεθέντα νομικά και θεσμικά ζητήματα είναι ότι ένα μείζον κοινωνικό πρόβλημα, αυτό τις ανεργίας που μαστίζει εκατομμύρια συμπολίτες μας, αντιμετωπίζεται με προχειρότητα τόσο από την Κεντρική Διοίκηση όσο και από τον αρμόδιο Φορέα για την προώθηση της απασχόλησης.
 Είναι αδιανόητο σε μια ΚΥΑ που συνυπογράφεται από το Υπουργείο Εσωτερικών που εποπτεύει τους φορείς Τοπικής Αυτοδιοίκησης να μην λαμβάνεται υπ ́ όψη το νομικό και θεσμικό πλαίσιο που διέπει


text:
τους ΟΤΑ ως προς τις συμβάσεις Ορισμένου Χρόνου.
 Είναι αδιανόητο το Υπουργείο Διοικητικής Μεταρρύθμισης το οποίο σχεδιάζει τα κύματα διαθεσιμότητας να μην γνωρίζει την αριθμητική ανεπάρκεια στελεχών στην Τοπική Αυτοδιοίκηση και να επιβαρύνουν κατ’ αυτόν τον τρόπο την λειτουργία των ΟΤΑ.
 Είναι αδιανόητο το Υπουργείο Οικονομικών που επίσης συνυπογράφει την εν λόγω ΚΥΑ να μην κατανοεί ότι όπως το ίδιο έχει διαμορφώσει τα οικονομικά δεδομένα της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, οι Δήμοι δεν έχουν την οικονομική δυνατότητα να χρηματοδοτούν έστω και προσωρινά την υλοποίηση ευρωπαϊκών προγραμμάτων, για τα οποία μάλιστα ο ΟΑΕΔ θα λάβει σχεδόν άμεσα το 80% του προϋπολογισμού (άρθρο 8 της σχετικής ΚΥΑ). Τέλος θεωρούμε ότι είναι απαράδεκτο ο Εθνικός Φορέας για την προώθηση της Απασχόλησης να εκδίδει τον οδηγό εφαρμογής του προγράμματος μετά την αποστολή των ανέργων προς τοποθέτηση στους ΟΤΑ και σ’ αυτόν να αντιμετωπίζει
 τους ΟΤΑ ως ιδιώτες!
 Η αντιμετώπιση αυτή και η μετάθεση της επίλυσης όλων αυτών των ζητημάτων προς επίλυση στους ΟΤΑ εν τω μέσω νομοθετικού κενού δεν μπορεί να έχει άλλο αποτέλεσμα παρά τον εμπαιγμό των συμπολιτών μας που υποφέρουν από την παρατεταμένη ύφεση και την κατακόρυφη αύξηση της ανεργίας και τον διασυρμό για άλλη μια φορά της Τοπικής Αυτοδιοίκησης η οποία θα κληθεί να καλύψει την προχειρότητα του σχεδιασμού και την ανεπάρκεια των Κεντρικών Φορέων.
 Ολοκληρώνοντας εμμένουμε στην αρχική μας θέση πως ο Δήμος ως επιβλέπων φορέας πρέπει να είναι υπεύθυνος μόνο για την απασχόληση και την πιστοποίηση της απασχόλησης των ανέργων μέσω των τηρουμένων παρουσιολογίων και όχι για την καταβολή του μισθολογικού και μη μισθολογικού κόστους (ασφαλιστικές εισφορές εργαζομένου και εργοδότη).
 Σε κάθε άλλη περίπτωση επιφυλασσόμαστε να επανεξετάσουμε την συμμετοχή μας μετά την επίλυση των ως άνω αναφερθέντων νομικών ζητημάτων και έως τότε σας ενημερώνουμε ότι αναστέλλουμε τις σχετικές διαδικασίες πρόσληψης των επιτυχόντων ανέργων της Δημόσιας Πρόσκλησης του ΟΑΕΔ Νο 4/2013 και 5/2013 για την «Προώθηση της Απασχόλησης μέσω Προγραμμάτων Κοινωφελούς Χαρακτήρα».


text:
Εργασία και Απασχόληση στην Ελλάδα. Ετήσια Έκθεση (10 MB).
 Επαγγελματική Κατάρτιση Νέων «εκτός απασχόλησης, εκπαίδευσης ή κατάρτισης» (NEETs) στο πλαίσιο
 του Ευρωπαϊκού Ταμείου Προσαρμογής στην Παγκοσμιοποίηση: Η περίπτωση του προγράμματος για το «Σούπερ Μάρκετ Λάρισα ΑΒΕΕ»
 Επιμέλεια., Δρ. Χρύσα Παϊδούση,
 «Ελκυστικότητα της Επαγγελματικής Εκπαίδευσης :
 κοινωνικές και έμφυλες διαστάσεις»
 Χρύσα Παϊδούση,
 Άρθρα και Μελέτες, 11/2016, Φεβρουάριος 2016
 -Δυϊκό Σύστημα Επαγγελματικής Εκπαίδευσης:
 Η γερμανική αφήγηση για τη σύνδεση εκπαίδευσης και αγοράς εργασίας
 Άρθρα και Μελέτες, 10/2014, Φεβρουάριος 2014
 - Το φαινόμενο της ηθικής/ψυχολογικής παρενόχλησης στο χώρο της εργασίας : εννοιολογικοί προσδιορισμοί
 Μαρία-Χριστίνα Τσιάμα
 Άρθρα και Μελέτες, 9/2013, Δεκέμβριος 2013
 - Ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα: προσεγγίσεις και προτάσεις ενόψει της πιλοτικής εφαρμογής του μέτρου
 Ολυμπία Καμινιώτη (επιμ.)
 Άρθρα και Μελέτες, 8/2013, Νοέμβριος 2013
 - Ο κατώτατος μισθός στην Ελλάδα και διεθνώς
 Σταύρος Π. Γαβρόγλου
 Άρθρα και Μελέτες, 7/2013, Ιούλιος 2013
 - Κατάλογος Ευρωπαϊκών και Εθνικών Φορέων για ΔΒΜ και ΣΕΚ
 Κοινωνικές Ανισότητες, Κοινωνικά Δικαιώματα και Κοινωνική Πολιτική
 Ετήσια Έκθεση 2018. ΣΕΙΡΑ: ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ | 1 Ετήσια Έκθεση (3 MB).
 Εργασία και Απασχόληση στην Ελλάδα.Ετήσια Έκθεση 2017 (5 MB).
 Εργασία και Απασχόληση στην Ελλάδα.Ετήσια Έκθεση 2014 (7 MB).
 - Εργασία και Απασχόληση στην Ελλάδα. Ετήσια Έκθεση 2013 (7 MB).
 - Εργασία και Απασχόληση στην Ελλάδα. Ετήσια Έκθεση 2012 (10.33 MB)
 - Τα δεδομένα της αγοράς εργασίας εν μέσω οικονομικής κρίσης
 Ολυμπία Καμινιώτη
 Άρθρα και Μελέτες, 5/2012, Ιούλιος 2012
 - Ανταγωνιστικότητα, Μισθοί και Παραγωγικότητα
 Άρθρα και Μελέτες, 4/2012, Ιούνιος 2012
 - Οι Εργασιακές Σχέσεις Μετά το Μνημόνιο : Παράρτημα
 Παναγιώτης Κυριακούλιας Στέλεχος ΕΙΕΑΔ
 Άρθρα και Μελέτες, 3/2012, Μάρτιος 2012
 - Οι Εργασιακές Σχέσεις Μετά το Μνημόνιο : Πανόραμα της
 Μεταρρύθμισης της Εργασιακής Νομοθεσίας 2010-2012
 Άρθρα και Μελέτες, 2/2012, Μάρτιος 2012
 - Το Κόστος Εργασίας στην Ελλάδα Πριν και Μετά το Μνημόνιο
 Άρθρα και Μελέτες, 1/2012, Ιανουάριος 2012
 Παλαιότερες Εκδόσεις και Θέματα Στατιστικής Ανάλυσης
 Θέματα Στατιστικής Ανάλυσης
 Μπορείτε να ανατρέξετε σε στοιχεία της αγοράς εργασίας, όπως το ιστορικό αρχείο της Εγγεγραμμένης Ανεργίας 2003-2008, τους δείκτες πολιτικών αγοράς εργασίας της Επιτροπής Απασχόλησης για την Ελλάδα και αναλυτικά στοιχεία ωφελουμένων από υπηρεσίες Εξατομικευμένης Προσέγγισης των Κ.Π.Α. του ΟΑΕΔ (2003-2008).
 Στοιχεία Ο.Α.Ε.Δ. (ιστορικό αρχείο)
 Τα στοιχεία αυτά προέρχονται από τα Κέντρα Προώθησης της Απασχόλησης (Κ.Π.Α.) του Ο.Α.Ε.Δ. και από τον Απρίλιο του 2004 έως και τα μέσα του 2008, επικαιροποιούνταν σε καθημερινή βάση και αναρτιόνταν σε μηνιαία βάση στην ιστοσελίδα της εταιρίας. Οι διαθέσιμοι δείκτες αναλύονται, ανά φύλο, ηλικιακή ομάδα, μορφωτικό επίπεδο, διάρκεια ανεργίας και επαγγελματική κατηγορία.
 Με τη λειτουργία του νέου Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος του Ο.Α.Ε.Δ., διαθέσιμα στοιχεία για την εγγεγραμμένη ανεργία καθώς και στοιχεία ωφελουμένων από τις υπηρεσίες της Εξατομικευμένης Προσέγγισης μπορούν να αναζητηθούνε από τον Οργανισμό Απασχόλησης Εργατικού Δυναμικού (Ο.Α.Ε.Δ.).
 1 Στοιχεία Εγγεγραμμένης Ανεργίας 2003-2008
 2 Ωφελούμενοι από Εξατομικευμένες Υπηρεσίες 2003-2008
 Συγκεντρωτικός πίνακας Ιανουάριος - Δεκέμβριος 2006
 Δείκτες Πολιτικών Αγοράς Εργασίας (LMP)
 Οι δείκτες αυτοί χρησιμοποιούνται για την αποτίμηση των επιδόσεων των πολιτικών για την απασχόληση και της προόδου της, λαμβάνοντας υπόψη τις πολιτικές προτεραιότητες που ορίζονται από το Συμβούλιο Υπουργών Απασχόλησης, Κοινωνικής Πολιτικής, Υγείας και Καταναλωτών (EPSCO). Οι δείκτες, οι οποίοι στο σύνολό τους είναι


text:
54, χωρίζονται σε 27 δείκτες παρακολούθησης (κύριοι δείκτες) καθώς και σε 37 δείκτες για ανάλυση (παρέχουν περαιτέρω πληροφόρηση). Η πλειοψηφία των δεικτών αυτών υπολογίζονται από την Eurostat ενώ υπάρχουν 7 δείκτες που βασίζονται σε εθνικές πηγές.
 1 Δείκτες απασχόλησης για την παρακολούθηση της Ευρωπαικής Στρατηγικής για την Απασχόληση (2006-2008)
 Οι δείκτες από εθνικές πηγές (παρέχονται δηλαδή από τα Κράτη Μέλη και όχι από την Eurostat), συμπεριλαμβάνονται σε παράρτημα του Εθνικού Προγράμματος Μεταρρυθμίσεων, είτε αποστέλονται ξεχωριστά στην Ομάδα Υποστήριξης της Επιτροπής Απασχόλησης. Οι δείκτες για την παρακολούθηση των ΚΓΑ που προέρχονται από εθνικές πηγές είναι οι εξής: Προληπτικές ενέργειες και Νέο αρχή (19.Μ3)), Ενεργοποίηση των μακροχρόνια ανέργων (19.Μ4) και Διαφορές στην αγορά εργασίας για τις ευπαθείς ομάδες(19.Μ5). Οι δείκτες για την περαιτέρω ανάλυση των ΚΓΑ που προέρχονται από εθνικές πηγές είναι οι εξής: Φροντίδα για τα εξαρτώμενα άτομα τρίτης ηλικίας (18.Α7), Εισροή στη μακροχρόνια ανεργία (19.Α1), Συνεχής παρακολούθηση των συμμετεχόντων σε ενεργητικά μέτρα (19.Α4), και Αδήλωτη εργασία (19.Α1).
 Με τη λειτουργία του νέου Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος του Ο.Α.Ε.Δ., διαθέσιμα στοιχεία για τους δείκτες απασχόλησης (πέραν του έτους 2008) μπορούν να αναζητηθούνε από τον Οργανισμό Απασχόλησης Εργατικού Δυναμικού (Ο.Α.Ε.Δ.).
 Δείκτες απασχόλησης:
 2 Ετήσεις Εκθέσεις Συμμετεχόντων και Δαπανών Πολιτικών Αγοράς Εργασίας- Κράτη Μέλη Ε.Ε
 3 Ετήσιες απολογιστικές αναφορές Πολιτικών Αγοράς Εραγσίας (Qualitative Reports- LMP)
 Οι ποιοτικές αναφορές (Qualitative Reports) της Eurostat για την LMP παράγονται μέσα από τη Βάση Δεδομένων Πολιτικών Αγοράς Εργασίας (LMP - Labour Market Policies), που λειτουργεί στην ΠΑΕΠ Α.Ε. Οι αναφορές αυτές παράγονται μια φορά το χρόνο, συνήθως τον Οκτώβριο και περιέχουν ποιοτικά στοιχεία για όλα τα μέτρα πολιτικών αγοράς εργασίας που έλαβαν χώρα στην Ελλάδα, κατά τη διάρκεια του προηγούμενου έτους. Η παραγωγή αυτών των αναφορών βασίζεται στη συλλογή, καταχώρηση και επεξεργασία των απολογιστικών εκθέσεων που αποστέλουν στην ΠΑΕΠ Α.Ε. οι αρμόδιοι για την υλοποίηση ενεργητικών και παθητικών μέτρων φορείς.
 Ποιοτικές αναφορές μέτρων απασχόλησης για την Ελλάδα:
 4 Ειδικές Αναφορές Πολιτικών Αγοράς Εργασίας- Ελλάδα
 Συμμετέχοντες ανά μέτρο πολιτικής, Χρονικές Σειρές
 Δαπάνες ανά μέτρο πολιτικής, Χρονικές Σειρές
 Δαπάνες Πολιτικών Αγοράς Εργασίας ως ποσοστό του ΑΕΠ, Ελλάδα-EU
 Στοιχεία Ελληνικής Στατιστικής Υπηρεσίας (ΕΛ.ΣΤΑΤ)
 1 Στοιχεία αγοράς εργασίας Πληθυσμού 15 ετών και άνω - Σύνολο Χώρας
 Α' Τρίμηνο 2009 15+ , A' Τρίμηνο 2009 ,15-64
 Β' Τρίμηνο 2009 15+ , Β' Τρίμηνο 2009 ,15-64
 Γ' Τρίμηνο 2009 15+ , Γ' Τρίμηνο 2009 ,15-64
 Δ' Τρίμηνο 2009 15+ , Δ' Τρίμηνο 2009 ,15-64
 Α' Τρίμηνο 2010 15+ , A' Τρίμηνο 2010 ,15-64
 Β' Τρίμηνο 2010 15+ , Β Τρίμηνο 2010 ,15-64
 2 Στοιχεία αγοράς εργασίας Πληθυσμού ηλικίας 15 ετών και άνω- Περιφέρειες
 Η ΠΑΕΠ Α.Ε. εξετάζει σε μελέτες που πραγματοποιεί, ποικίλα θέματα αγοράς εργασίας, όπως την επίδραση των
 εργασιακών σχέσεων στην ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων και τα λοιπά χαρακτηριστικά της αγοράς εργασίας.
 Για παράδειγμα στη δεύτερη έκδοση της μελέτης για τις μορφές ευελιξίας στην ελληνική αγορά εργασίας παρουσιάζονται
 αναλύσεις για τα εξής ζητήματα: νέες μορφές οργάνωσης της εργασίας, διευθέτηση του χρόνου εργασίας, ευέλικτες
 μορφές απασχόλησης, καθεστώς των ατομικών και ομαδικών απολύσεων, σχέση της ευελιξίας με την κερδοφορία
 των επιχειρήσεων και την ποιότητα της εργασίας.


text:
Παράλληλα το μελετητικό έργο της ΠΑΕΠ Α.Ε. επεκτείνεται και σε
 θέματα αξιολόγησης ενεργητικών πολιτικών απασχόλησης, με τη μορφή ανάπτυξης χρηστικών δεικτών και συστημάτων
 αξιολόγησης της εφαρμογής τέτοιων πολιτικών μέτρων.
 Έντυπες Μελέτες
 Ζήτηση ειδικοτήτων και δεξιοτήτων στην ελληνική αγορά εργασίας – Αποτελέσματα συνεντεύξεων με εκπροσώπους επιχειρήσεων, Μάρτιος 2010
 Ανάπτυξη Χρηστικών Δεικτών για την εφαρμογή ενεργητικών πολιτικών απασχόλησης - Συνοπτική Παρουσίαση έργου, Ιανουάριος 2006
 Ανάπτυξη Πιλοτικού Συστήματος Αξιολόγησης Μέτρων Πολιτικών Απασχόλησης σε τοπικό επίπεδο, Μάρτιος 2005
 Αναπτυξιακές δυνατότητες, ανάλυση Αγοράς Εργασίας, διάγνωση αναγκών και προτάσεις πολιτικής στο νομό Αρκαδίας, Μάρτιος 2004
 Αναπτυξιακές δυνατότητες, ανάλυση Αγοράς Εργασίας, διάγνωση αναγκών και προτάσεις πολιτικής για τους νομούς Καρδίτσας και Τρικάλων, Φεβρουάριος 2004
 Η πολιτική της Νομιμοποίησης Παράνομων Μεταναστών: Ελληνική και Διεθνής Εμπειρία, Μάρτιος 2004
 Αναπτυξιακές δυνατότητες, Αγορά Εργασίας και προοπτικές απασχόλησης στο Νομό Αχαϊας, Ιούνιος 2003
 Πρόγραμμα Επιχορήγησης του ΛΑΕΚ/ΟΑΕΔ για την απασχόληση ανέργων (ΝΘΕ) 2001, Δεκέμβριος 2003
 Μελέτη ζήτησης Ειδικοτήτων και Δεξιοτήτων
 Στόχος του συστήματος διερεύνησης της προσφοράς και ζήτησης ειδικοτήτων και δεξιοτήτων και προσδιορισμού των αναγκών εκπαίδευσης και κατάρτισης είναι η εκτίμηση της κλαδικής και επαγγελματικής διάρθρωσης της απασχόλησης και στον προσδιορισμό της προσφοράς και ζήτησης των ειδικοτήτων και δεξιοτήτων καθώς και των αναγκών εκπαίδευσης και κατάρτισης σε επίπεδο συνόλου οικονομίας αλλά και σε τοπικό επίπεδο.
 Η ΠΑΕΠ Α.Ε. στα πλαίσια του έργου αυτού ολοκλήρωσε μεγάλου εύρους έρευνα πεδίου για τη συλλογή ποσοτικών και ποιοτικών στοιχείων για τη ζήτηση ειδικοτήτων και δεξιοτήτων στην ελληνική αγορά εργασίας. Τόσο για το σύνολο της χώρας όσο και για τους νομούς και τις περιφέρειες της χώρας ολοκληρώθηκαν εκθέσεις που περιγράφουν την κατάσταση της αγοράς εργασίας και την προβλεπόμενη ζήτηση ειδικοτήτων και δεξιοτήτων στις περιφέρειες και στους νομούς.
 Πιο αναλυτικά μπορείτε να διαβάσετε αναλυτικά τις εκθέσεις αυτές και για τους εξής νομούς:
 Αττικής(2004)
 Έυβοιας(2004)
 Έβρου(2004)
 Χαλκιδικής(2004)
 Χίου(2004)
 Ημαθείας(2004)
 Ιωαννίνων(2004)
 Καρδίτσας(2004)
 Καστοριάς(2004)
 Καβάλας(2004)
 Κέρκυρας(2004)
 Λέσβου(2004)
 Σάμου(2004)
 Θεσσαλονίκης(2004)
 Βοιωτίας(2004)
 Ζακύνθου(2004)
 Πέραν των ανωτέρω συνοπτικών τευχών, η ΠΑΕΠ Α.Ε. πραγματοποίησε και αναλυτικές μελέτες, στους Νομούς Ηρακλείων (2005), Δωδεκανήσων (2004),Έύβοιας (2004) και Σερρών (2005).
 Επετηρίδες Αγοράς Εργασίας
 Επετηρίδα Αγοράς Εργασίας: Σύνολο Χώρας
 Η Επετηρίδα Αγοράς Εργασίας αποτελεί μία από τις τακτικές ετήσιες εκδόσεις της Διεύθυνσης Ερευνών και Μελετών της Π.Α.Ε.Π. A.E.. Εκδόθηκε για τα έτη: 2002, 2003, 2004, 2005, 2006 και 2007. Στην έκθεση αυτή παρουσιάζονται τα πιο πρόσφατα στατιστικά στοιχεία για την αγορά εργασίας και αναλύονται τα βασικά μεγέθη της αγοράς εργασίας για την Ελλάδα και την Ευρωπαϊκή Ένωση. Στην έκδοση του 2005 περιλαμβάνονται αναλύσεις για τις οικονομικές εξελίξεις στην Ελλάδα και στην Ευρωπαϊκή Ένωση, οι εξελίξεις στα μεγέθη της αγοράς εργασίας στην Ελλάδα και στην Ευρωπαϊκή Ένωση, οι προσδιοριστικοί παράγοντες του δυναμισμού των επιχειρήσεων και τα χαρακτηριστικά των επιχειρήσεων που συμμετέχουν στα προγράμματα του Ο.Α.Ε.Δ.
 ΣΥΝΟΛΟ ΧΩΡΑΣ: Επετηρίδα 2002 , Επετηρίδα 2003 , Επετηρίδα 2004 , Επετηρίδα 2005 , Επετηρίδα 2006 , Επετηρίδα 2007
 Επετηρίδα Αγοράς Εργασίας: Περιφέρειες και Νομοί
 Η «Επετηρίδα Αγοράς Εργασίας: Περιφέρειες και Νομοί» αποτελεί μία από τις τακτικές ετήσιες εκδόσεις της Διεύθυνσης Ερευνών και Μελετών η οποία εκδόθηκε το 2004, το 2005, το 2006 και το 2007. Στην έκθεση αυτή δίνεται έμφαση στην ανάλυση των στοιχείων


text:
της αγοράς εργασίας σε επίπεδο περιφέρειας και νομού. Στην έκδοση του 2005 παρουσιάστηκαν τα δημογραφικά δεδομένα ανά περιφέρεια και νομό, τα οικονομικά δεδομένα ανά περιφέρεια και νομό, τα χαρακτηριστικά της απασχόλησης και της ανεργίας σε επίπεδο περιφέρειας, τα χαρακτηριστικά της εγγεγραμμένης ανεργίας σε επίπεδο νομού καθώς και ειδικά θέματα για τις ευέλικτες μορφές απασχόλησης σε επίπεδο περιφέρειας.
 ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΕΣ ΚΑΙ ΝΟΜΟΙ: Επετηρίδα 2004 , Επετηρίδα 2005 , Επετηρίδα 2006 , Επετηρίδα 2007
 Ζήτηση Ειδικοτήτων & Δεξιοτήτων
 Ο σκοπός της σειράς των κειμένων εργασίας είναι η σε τακτά χρονικά διαστήματα κειμένων εργασίας που στηρίζονται στην επεξεργασία στατιστικών δεδομένων για την αγορά εργασίας ή και αποτελούν πτυχές ενός ερευνητικού έργου εν εξελίξει. Ο επιδιωκόμενος στόχος αυτής της έκδοσης είναι η ταχύτερη ενημέρωση της πολιτείας, των κοινωνικών εταίρων, των λοιπών ενδιαφερόμενων φορέων και του ευρύτερου κοινού σε θέματα που αφορούν την αγορά εργασίας και γενικότερη την κοινωνική προστασία.
 Αναλυτικότερα έως και σήμερα έχουν πραγματοποιηθεί τα κάτωθι κείμενα εργασίας:
 No1: Η αγορά εργασίας στην Ελλάδα:τι μας λένε τα στοιχεία για την προσφορά εργασίας, Νοέμβριος 2002
 Νο2: Η αγορά εργασίας στην Ελλάδα:τι μας λένε τα στοιχεία για την ανεργία, Νοέμβριος 2002
 Νο3: Η αγορά εργασίας στην Ελλάδα:τι μας λένε τα στοιχεία για την απασχόλησης, Ιανουάριος 2003
 Νο4: Δείκτες παρακολούθησης της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Απασχόλησης I: Απασχόληση και Ανεργία, Ιανουάριος 2003
 Νο5: Η αγορά εργασίας για τις γυναίκες την περίοδο 2000-2002,Ιανουάριος 2003
 Νο6: Η αγορά εργασίας για τoυς νέους την περίοδο 2000-2002,Ιανουάριος 2003
 Νο7: Η αγορά εργασίας στην Ελλάδα την περίοδο 1992-2002, Φεβρουάριος 2003
 Νο8: Χαρακτηριστικά της αγοράς εργασίας των πολιτικών μηχανικών και τάσεις στις άλλες χώρες, Μάρτιος 2003
 Νο9: Ευελιξία και οργάνωση της εργασίας: Εμπειρικά στοιχεία από την Ελλάδα και την Ευρωπαϊκή Ένωση, Μάρτιος 2003
 Νο10: Φτώχεια- Κοινωνική προστασία και εργασία: Η περίπτωση τεσσάρων Ευρωπαϊκών Κρατών, Ιούλιος 2003
 Νο15: Η μερική απασχόληση στην Ελλάδα την περίοδο 1996-2002, Μάρτιος 2004
 Νο16: Στοιχεία Εγγεγραμμένης ανεργίας: Ιούνιος, Σεπτέμβριος και Δεκέμβριος 2003, Μάρτιος 2004
 Νο17: Ευελιξία και οργάνωση της εργασίας: Μερική απασχόληση και δυναμισμός των επιχειρήσεων, Μαϊος 2004
 Οι εκθέσεις της ΠΑΕΠ Α.Ε. αναφέρονται στη παρουσίαση συγκεκριμένων πολιτικών μέτρων απασχόλησης και δράσεων που υιοθετούνται, υλοποιούνται ή σχεδιάζονται από την Ελλάδα και τα υπόλοιπα Κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στο πλαίσιο των ενεργητικών πολιτικών απασχόλησης και περιλαμβάνονται στα Εθνικά Σχέδια Δράσης για την Απασχόληση, των χωρών αυτών.
 Έκθεση παρουσίασης και αποτίμησης προγράμματος Νέων Ελεύθερων Επαγγελματικών ΝΕΕ (ΟΑΕΔ έτους 2002).
 Έκθεση παρουσίασης και αποτίμησης προγράμματος Νέων Θέσεων Εργασίας ΝΘΕ (ΟΑΕΔ έτους 2002).
 Έκθεση παρουσίασης και αποτίμησης αποτελεσμάτων προγράμματος STAGE (ΟΑΕΔ έτους 2002), Μάρτιος 2004
 Έκθεση σύνθεσης αποτελεσμάτων των προγραμμάτων ΝΘΕ & ΝΕΕ του ΟΑΕΔ έτους 2002
 Τελική έκθεση παρουσίασης στοιχείων προγράμματος Νέων Ελεύθερων Επαγγελματιών ΝΕΕ (ΟΑΕΔ- περιόδου 01/01/2003-15/12/2004), Φεβρουάριος 2005
 Τελική έκθεση παρουσίασης στοιχείων προγράμματος Νέων Νέων Θέσεων Εργασίας (ΟΑΕΔ έτους 2003), Φεβρουάριος 2005
 Ενεργητικές πολιτικές απασχόλησης: Μέτρα και δράσεις στα κράτη μέλη της Ε.Ε. και εφαρμογές τους στην Ελλάδα, Τεύχος Πρώτο, Οκτώβριος 2004
 Ενεργητικές πολιτικές απασχόλησης: Μέτρα και δράσεις στα κράτη μέλη της Ε.Ε. και εφαρμογές τους στην Ελλάδα, Τεύχος Δεύτερο, Δεκέμβριος 2005
 Συμπεράσματα Συνεδρίων
 Στο πλαίσιο των δράσεων της ΠΑΕΠ Α.Ε.,


text:
περιλαμβάνεται και η διοργάνωση συνεδρίων με στόχο την ανταλλαγή επιστημονικών απόψεων και θέσεων σε θέματα αγοράς εργασίας. Ενδεικτικά αναφέρουμε το συνέδιο που διοργάνωσε το 2003 η ΠΑΕΠ, στα πλαίσιο της Ελληνικής Προεδρίας στην Ευρωπαική Ένωση με τη συνεργασία της Γενικής Διεύθυνσης Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων της Ευρωπαικής Επιτροπής. Οι εργασίες του συνεδρίου αφορούσαν τις έννοιειες της τοπικής ανάπτυξης και απασχόλησης στην Ευρωπαική Ένωση- Κοινή Δράση σε τοπικό επίπεδο : "Περισσότερες και καλύτερες θέσεις εργασίας, καλύτερη διακυβέρνηση".
 Τοπική Ανάπτυξη και Απασχόληση στην Ευρωπαϊκή Ένωση, Ευρωπαϊκό Φόρουμ Τοπικής Ανάπτυξης και Απασχόλησης, Ρόδος, Μαϊος 2003- GR
 Τοπική Ανάπτυξη και Απασχόληση στην Ευρωπαϊκή Ένωση, Ευρωπαϊκό Φόρουμ Τοπικής Ανάπτυξης και Απασχόλησης, Ρόδος, Μαϊος 2003- EN
 Τοπική Ανάπτυξη και Απασχόληση στην Ευρωπαϊκή Ένωση, Ευρωπαϊκό Φόρουμ Τοπικής Ανάπτυξης και Απασχόλησης, Ρόδος, Μαϊος 2003- FR
 Τοπική Ανάπτυξη και Απασχόληση στην Ευρωπαϊκή Ένωση, Ευρωπαϊκό Φόρουμ Τοπικής Ανάπτυξης και Απασχόλησης, Ρόδος, Μαϊος 2003- GER
 Το μέλλον της Εργασίας: Βασικές προκλήσεις της Ευρωπαϊκής Στρατηγικής Απασχόλησης-GR


text:
Η δικαιοδοσία των διοικητικών δικαστηρίων – H διοικητική διαφορά: έννοια και διακρίσεις (Διοικητικό Δικονομικό Δίκαιο, μαθήματα της 15ης και 16ης Οκτωβρίου 2018) - Ευγενία Πρεβεδούρου Ευγενία Πρεβεδούρου
 Βλ. συναφώς Πρ. Δαγτόγλου, Διοικητικό Δικονομικό Δίκαιο, Εκδ. Σάκκουλα, 2014, σελ. 109-115 και 187-201· Π. Λαζαράτου, Διοικητικό Δικονομικό Δίκαιο, Νομική Βιβλιοθήκη, 2018, σελ. 30-41· Β. Σκουρή, Διοικητικό Δικονομικό Δίκαιο, Εκδ. Σάκκουλα, 1996, σελ. 73-78 και 155-201· Ι. Συμεωνίδη, Τα όρια της δικαιοδοσίας διοικητικών και πολιτικών δικαστηρίων, Εκδ. Σάκκουλα 1995. Ειδικά για την υπαγωγή διοικητικών διαφορών σε διαιτησία βλ. Α. Γέροντα, Η διαιτητική επίλυση των διαφορών από τις συγχρηματοδοτούμενες συμβάσεων δημοσίων έργων. Μια πρώτη ερμηνευτική προσέγγιση, Ένωση Διοικητικών Δικαστών, Τιμητικός Τόμος για τα 50 χρόνια των ΤΔΔ, 2015, σ. 867· Ι. Δρυλλεράκη, Επίλυση διοικητικών διαφορών με διαιτησία, ΔιΔικ 5/1991, σ.1054· Θ. Φορτσάκη, Διαιτησία και Διοικητικές Διαφορές, Εκδ. Π.Ν. Σάκκουλα, 1998.
 Α) Το συνταγματικό κριτήριο της «φύσης της διαφοράς» για τη διάκριση της δικαιοδοσίας των διοικητικών δικαστηρίων από εκείνη των πολιτικών
 1.Η Ελλάδα ακολουθεί το σύστημα του δυισμού της δικαιοσύνης, δηλαδή αναγνωρίζει δύο κλάδους δικαστηρίων, έκαστος των οποίων έχει την αποκλειστική δικαιοδοσία για συγκεκριμένη κατηγορία διαφορών [1]. Ο δυισμός αυτός έχει συνταγματική κατοχύρωση στα άρθρα 93 και 94 του Συντάγματος. Έτσι, κατά το άρθρο 93 παρ. 1, τα δικαστήρια διακρίνονται σε διοικητικά, πολιτικά και ποινικά, κατά το άρθρο 94 παρ. 1 και 2 στο Συμβούλιο της Επικρατείας και τα τακτικά διοικητικά δικαστήρια υπάγονται οι διοικητικές διαφορές, όπως νόμος ορίζει, με την επιφύλαξη των αρμοδιοτήτων του Ελεγκτικού Συνεδρίου και στα πολιτικά δικαστήρια οι ιδιωτικές διαφορές, καθώς και υποθέσεις εκούσιας δικαιοδοσίας. Τέλος, κατά το άρθρο 96 παρ. 1, στα τακτικά ποινικά δικαστήρια ανήκει η τιμωρία των εγκλημάτων και η λήψη όλων των μέτρων που προβλέπουν οι ποινικοί νόμοι. Ως τακτικά ποινικά δικαστήρια λειτουργούν τα πολιτικά δικαστήρια.
 2.Εφόσον η κατανομή της δικαιοδοσίας μεταξύ πολιτικών και διοικητικών δικαστηρίων πραγματοποιείται από το ίδιο το Σύνταγμα και με κριτήριο την ιδιωτική ή διοικητική φύση της διαφοράς, οι έννοιες της ιδιωτικής και της διοικητικής διαφοράς ανάγονται σε συνταγματικές έννοιες οι οποίες δεσμεύουν τον κοινό νομοθέτη κατά τη διαμόρφωση των δικονομικών κανόνων. Η διάγνωση μιας διαφοράς ως ιδιωτικού ή διοικητικού δικαίου δεν επιβάλλεται μόνο για να εντοπισθούν οι εφαρμοστέοι κανόνες ουσιαστικού δικαίου που τη διέπουν, αλλά έχει και άμεσες συνέπειες για την έννομη προστασία, την επιλογή της ορθής δικαστικής οδού. Περαιτέρω, ο ιδιώτης πρέπει να αντιμετωπίσει τη δικονομική πτυχή της διάκρισης μεταξύ ιδιωτικού και δημοσίου δικαίου πριν από την ουσιαστική της πλευρά, αφού πρωτίστως πρέπει να επιλέξει σε ποιο δικαστήριο θα προσφύγει για να ζητήσει έννομη προστασία.
 3.Καθοριστική σημασία εν προκειμένω έχει η έννοια της διοικητικής διαφοράς, αφού από αυτή εξαρτάται η δικαιοδοσία των διοικητικών δικαστηρίων. Διοικητική διαφορά είναι κάθε διατάραξη έννομης σχέσης διοικητικού δικαίου εκ μέρους της Διοίκησης [2]. ́Εννομη σχέση διοικητικού δικαίου είναι το πλέγμα δικαιωμάτων, υποχρεώσεων, βαρών και καταστάσεων που συνδέουν Διοίκηση και ιδιώτη σε συγκεκριμένη βιοτική σχέση, κατά τρόπον ώστε η Διοίκηση να βρίσκεται σε σχέση υπεροχής έναντι του ιδιώτη. Ενώ οι σχέσεις ιδιωτικού δικαίου μεταξύ ιδιωτών ή μεταξύ Διοίκησης και ιδιωτών στηρίζονται στη νομική ισότητα των μερών, οι


text:
σχέσεις διοικητικού δικαίου βασίζονται στη νομική ανισότητα των μερών. Η διατάραξη πρέπει να προέρχεται από πράξη που καταλογίζεται στη Διοίκηση –ατομική, κανονιστική, υλική ενέργεια ή οποιαδήποτε άλλη μορφή διοικητικής δράσης– και όχι από πράξη του ιδιώτη. Επομένως, εάν στην ίδια έννομη σχέση η διατάραξη προέρχεται από τον ιδιώτη, η διαφορά είναι ιδιωτικού δικαίου, ενώ αν προέρχεται από τη Διοίκηση η διαφορά είναι ιδιωτικού δικαίου. Κατά τον καθηγητή Β. Σκουρή, τα διακριτικά γνωρίσματα της διοικητικής διαφοράς είναι (α) η παρουσία του κράτους ή άλλου φορέα δημόσιας εξουσίας) από τη μία και του ιδιώτη ή ενός αυτοδιοικούμενου οργανισμού από την άλλη πλευρά της επίμαχης έννομης σχέσης, η οποία αμφισβητείται, καθώς και (β) η εφαρμογή του (ουσιαστικού) διοικητικού δικαίου.
 Γ) Τα κριτήρια κατανομής των διαφορών μεταξύ των δύο δικαιοδοτικών κλάδων
 4. Για την οριοθέτηση της δικαιοδοσίας των τακτικών διοικητικών δικαστηρίων είναι σκόπιμη η ανάλυση των κριτηρίων κατανομής των διαφορών μεταξύ των δύο δικαιοδοτικών κλάδων.
 5. Η βασική αρχή που συνάγεται από την ανάλυση της νομολογίας είναι ότι η δικαιοδοσία ακολουθεί την ουσία. Η δικαιοδοσία, δηλαδή, των διοικητικών δικαστηρίων συναρτάται προς την εφαρμογή του διοικητικού δικαίου στην υπό εξέταση υπόθεση. Επομένως, το ζήτημα του αρμοδίου δικαστηρίου ισοδυναμεί, κατ’ουσία, με αυτό του πεδίου εφαρμογής του διοικητικού δικαίου. Δύο κριτήρια μπορούν να συναχθούν από την ανάλυση της σχετικής νομοθεσίας και νομολογίας, τα οποία πρέπει να συντρέχουν από κοινού. Πρόκειται για τον συνδυασμό του οργανικού (1) με το λειτουργικό κριτήριο (2).
 Το οργανικό κριτήριο
 α) Ο κανόνας
 6.Κατά πάγια νομολογία [3]τηΔημόσια Διοίκηση υπό στενή έννοια (άρθρα 101 επ. Σ)αποτελούν οι φορείς που ασκούν την κυριαρχική διοίκηση με προνόμια δημόσιας εξουσίας, έχουν, δηλαδή, την εξουσία μονομερούς επιβολής υποχρεώσεων. Οι φορείς αυτοί έχουν τη μορφή νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου και διέπονται από το διοικητικό δίκαιο. Στη δικαιοδοσία των διοικητικών δικαστηρίων (τακτικών και Συμβουλίου της Επικρατείας) υπάγονται μόνον πράξεις και υλικές ενέργειες των οργάνων των νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου, δηλαδή δημόσιων οργάνων της έννομης τάξης, εξοπλισμένων με δημόσια εξουσία. Η νομολογία στηρίζει το οργανικό κριτήριο της κατανομής των διαφορών στο άρθρο 95 παρ. 1 στοιχ. α ́ του Συντάγματος, το οποίο κάνει λόγο για εκτελεστές πράξεις των διοικητικών αρχών. Το οργανικό κριτήριο, δηλαδή το οργανωτικό σχήμα του υποκειμένου της συμπεριφοράς, είναι απλό και ασφαλές, πλην όμως δεν φαίνεται να καλύπτει όλες τις παραμέτρους μιας υπόθεσης. Τούτο καταδεικνύει η ίδια η έννοια του δημόσιου τομέα, ο οποίος απαντά στην παρ. 6 του άρθρ. 1 του Ν. 1256/1982, στο άρθρο 19 του Ν. 1682/1987, όπως αυτό τροποποιήθηκε με την παρ. 10 του άρθρ. 22 του Ν. 1735/1987 και στο άρθρο 51 του Ν 1892/1990, και καθιστά σαφές ότι οι κρατικοί σκοποί δεν εκπληρώνονται μόνο από νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου. Παρά την προσήλωση στο οργανικό κριτήριο, η ίδια η νομολογία αναγκάστηκε να διαμορφώσει δύο εξαιρέσεις (ρωγμές του οργανικού κριτηρίου), καταδεικνύοντας ακριβώς την ανάγκη διεύρυνσης της διοικητικής διαφοράς προκειμένου να ληφθούν υπόψη όλες οι παράμετροί της.
 β) Οι εξαιρέσεις i. Νομικά πρόσωπα διφυούς χαρακτήρα
 7.Ο διφυής χαρακτήρας, ως νομική έννοια αναγκαία για τη διασφάλιση του κρατούντος οργανικού κριτηρίου, προϋποθέτει νομικό πρόσωπο με ένδυμα μεν


text:
ιδιωτικού δικαίου, πλην όμως λειτουργούντος όχι με κερδοσκοπικό σκοπό αλλά προς το δημόσιο συμφέρον και υπαγόμενο, χάριν τούτου, σε ειδικό καθεστώς δημοσίου δικαίου, ήτοι με προνόμια και υποχρεώσεις ασυμβίβαστα προς τις αρχές και απαιτήσεις του ελευθέρου ανταγωνισμού [4]. ́Ετσι, η Τράπεζα της Ελλάδας, ενόψει των αναφερομένων στα άρθρα 2§1 εδ. α ́ έως ζ ́ και 4§1 του καταστατικού της αρμοδιοτήτων που της έχουν ανατεθεί και των προνομίων που της έχουν παραχωρηθεί από τη σύστασή της και μεταγενεστέρως και ιδιαίτερα του εκδοτικού προνομίου της και της διαχείρισης του εξωτερικού συναλλάγματος, δεν είναι ούτε νομικό πρόσωπο καθαρά ιδιωτικού δικαίου, αλλά έχει ιδιότυπο διφυή χαρακτήρα, νομικού μεν προσώπου ιδιωτικού δικαίου, ως προς την άσκηση από μέρους της των τραπεζικών εργασιών και τις σχέσεις της με το προσωπικό της και τους πελάτες της, δημοσίου δε δικαίου ως προς τη διαχείριση του εξωτερικού συναλλάγματος ή την άσκηση του εκδοτικού προνομίου της, ως προς τις οποίες ασκεί δημόσια εξουσία [5].
 8.Επίσης, ενδιαφέρον παρουσιάζει ο νομικός χαρακτηρισμός της ΑΤΕ ΑΕ: Ο ιδιότυπος χαρακτήρας της ΑΤΕ ΑΕ οδήγησε στον χαρακτηρισμό της ως οργανισμού διφυούς χαρακτήρα, που αποτελεί αφενός νομικό πρόσωπο ιδιωτικού δικαίου ως προς την άσκηση των τραπεζικών εργασιών και αφετέρου νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου ως προς τον έλεγχο των συνεταιριστικών οργανώσεων, ο οποίος αποτελούσε εξουσία, που ασκείτο από το Υπουργείο Γεωργίας και μεταβιβάστηκε στην ΑΤΕ ΑΕ δυνάμει του άρθρου 16 του ν. 4332/1929 [6].
 9.Ιδιαίτερης μνείας χρήζουν στο πλαίσιο αυτό οι εταιρείες ύδρευσης και αποχέτευσης. Κατά τις διατάξεις του Ν. 1069/1980 «περί κινήτρων δια την ίδρυση επιχειρήσεων ύδρευσης και αποχέτευσης» (ΦΕΚ Α ́ 191), έχει παρασχεθεί στις επιχειρήσεις αυτές η αρμοδιότητα κηρύξεως αναγκαστικής απαλλοτριώσεως ή συστάσεως δουλείας σε βάρος ακινήτων αναγκαίων για τα εκτελούμενα από αυτές έργα δημόσιας ωφέλειας, ενεργούν δε κατά την άσκηση της αρμοδιότητος αυτής ως νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου. Ως εκ τούτου οι πράξεις οι σχετικές με την παρασχεθείσα από τον νόμο αρμοδιότητα, των οργάνων των εν λόγω διφυούς χαρακτήρος νομικών προσώπων, είναι εκτελεστές διοικητικές πράξεις παραδεκτώς προσβαλλόμενες με αίτηση ακύρωσης [7].
 10.Ως νομικό πρόσωπο διφυούς χαρακτήρα χαρακτηρίσθηκε από το Συμβούλιο της Επικρατείας και το ΕΚΕΠΙΣ (Εθνικό Κέντρο Πιστοποίησης Δομών Συνεχιζόμενης Επαγγελματικής Κατάρτισης) [8]το οποίο είναι κατ’ αρχήν νομικό πρόσωπο ιδιωτικού δικαίου και, κατά την άσκηση της αρμοδιότητας που συνίσταται στην πιστοποίηση των ΚΕΚ, προκειμένου αυτά να αποκτήσουν δικαίωμα υλοποίησης των προγραμμάτων επαγγελματικής κατάρτισης που χρηματοδοτούνται από την Ευρωπαϊκή Ενωση, περιλαμβάνει δε όχι μόνον τον έλεγχο των κτιριακών και υλικοτεχνικών υποδομών των εν λόγω κέντρων, αλλά και έλεγχο των προγραμμάτων κατάρτισης, της επάρκειας και των επαγγελματικών προσόντων των εκπαιδευτικών τους, ενεργεί ως νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου και ασκεί δημόσια εξουσία.
 11.Το ίδιο έγινε δεκτό και για τον «Οργανισμό Λιμένος Πειραιώς Ανώνυμη Εταιρία» που αποτελεί τον φορέα διοίκησης και εκμετάλλευσης του Λιμένα Πειραιώς και φέρει τον διακριτικό τίτλο «ΟΛΠ ΑΕ» [9].Η ανώνυμη αυτή εταιρία προήλθε εκ μετατροπής από το νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου υπό την επωνυμία «Οργανισμός Λιμένος Πειραιώς», μετατροπή που συντελέσθηκε με το Ν. 2688/1999. Σύμφωνα με το άρθρο πρώτο του Ν. 2688/1999, η ΟΛΠ ΑΕ λειτουργεί μεν κατά τους κανόνες της ιδιωτικής


text:
οικονομίας, όμως, είναι εταιρία κοινής ωφελείας με σκοπό την εξυπηρέτηση του δημοσίου συμφέροντος και τελεί υπό την εποπτεία του Υπουργού Εμπορικής Ναυτιλίας. Εξ άλλου, κατά νόμο [10], ελέγχεται από το Ελληνικό Δημόσιο, δεδομένου ότι σε αυτό ανήκει η πλειοψηφία των μετοχών της, το Δημόσιο δε διορίζει, διά των αρμοδίων οργάνων του, τον Πρόεδρο του Διοικητικού Συμβουλίου και τον Διευθύνοντα Σύμβουλό της. Υπό τα δεδομένα αυτά, ιδίως δε του γεγονότος ότι, κατά τον κρίσιμο χρόνο, ο έλεγχος της εταιρίας ΟΛΠ ΑΕ ανήκει, κατά νόμο, στο Δημόσιο, η εταιρία αυτή, κατά την παραχώρηση ιδιαιτέρων δικαιωμάτων επί των γηπέδων, κτιρίων και άλλων εγκαταστάσεων που βρίσκονται εντός της λιμενικής ζώνης Πειραιώς και των οποίων η διαχείριση και η εκμετάλλευση έχουν ήδη περιέλθει σε αυτή, δεν διαχειρίζεται την ιδιωτική της περιουσία, αλλ’ ενεργεί ως δημόσιο όργανο, που αποβλέπει στην εξυπηρέτηση σκοπού δημοσίου συμφέροντος, συνισταμένου στην εύρυθμη διεξαγωγή των θαλασσίων συγκοινωνιών και μεταφορών και στην εν γένει εξυπηρέτηση του εμπορίου. Δεν είναι κρίσιμο το γεγονός ότι η εν λόγω δράση αποτελεί μέρος της επιχειρηματικής της δραστηριότητας και αποβλέπει και σε επίτευξη κέρδους. Συνεπώς, οι σχετικώς με την παραχώρηση κοινοχρήστου πράγματος εκδιδόμενες πράξεις της εν λόγω εταιρίας συνιστούν εκτελεστές διοικητικές πράξεις [11].
 ii.Παρέκκλιση: διατάραξη της έννομης σχέσης διοικητικού δικαίου εκ μέρους του ιδιώτη
 12. Κατ’ εξαίρεση, το Συμβούλιο της Επικρατείας δέχθηκε για πρώτη φορά, με την απόφαση ΣτΕ 1622/2003 του ΣΤ ́ Τμήματος, ότι ένδικη διαφορά από διοικητική σύμβαση είναι διοικητική ακόμη και αν ο εναγόμενος είναι ιδιώτης. Έκρινε μάλιστα ότι με το ένδικο βοήθημα της αγωγής μπορεί να ζητείται η καταδίκη σε δήλωση βούλησης εφαρμοζομένων των διατάξεων του ΚΠολΔ αναλόγως.Η συλλογιστική έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Με αφετηρία το γεγονός ότι μέχρι τη θέσπιση του Συντάγματος του 1975, οι διαφορές εκ διοικητικών συμβάσεων, είτε ανέκυπταν με εναγόμενο το Δημόσιο, Ν.Π.Δ.Δ. ή Ο.Τ.Α. λόγω των πράξεων ή παραλείψεών τους, είτε ανέκυπταν με εναγόμενο τον αντισυμβαλλόμενό τους ιδιώτη λόγω των πράξεων ή παραλείψεων τούτου, δικάζονταν ενιαία, σύμφωνα με τα άρθρα 82 και 86 του Συντάγματος του 1952 και το άρθρο 1 περ. δ ́ του ΚΠολΔ, από τα πολιτικά δικαστήρια κατά τις διατάξεις της Δικονομίας αυτής, υπηρετώντας τον αυτονόητο σκοπό να είναι ένας ο δικαστής που ασχολείται με την όλη συμβατική σχέση, το κύρος και την ερμηνεία της συμβάσεως καθώς και την αρχική διατύπωση του άρθρου 94 του Συντάγματος του 1975 [12], κατέληξε ότι ο συντακτικός νομοθέτης δεν θέλησε την για θεωρητικούς ενδεχομένως λόγους εφεξής διάσπαση του ενιαίου της εκδικάσεως των διαφορών αυτών ανάλογα με τον εκάστοτε εναγόμενο [13], αλλά απέβλεψε στη συνέχιση της εν συνόλω ενιαίας υπαγωγής των διαφορών αυτών, εφεξής, όμως, στα διοικητικά δικαστήρια. Συνεπεία αυτού, ο Ν. 1406/1983, ο οποίος, σε εκτέλεση της ως άνω συνταγματικής επιταγής υπήγαγε με το άρθρο 1 παρ. 1, στη δικαιοδοσία των τακτικών διοικητικών δικαστηρίων όλες τις διοικητικές διαφορές ουσίας που δεν είχαν μέχρι τότε υπαχθεί στα δικαστήρια αυτά, με το άρθρο 1 παρ. 2 περ. ι ́ περιέλαβε σ’ αυτές αδιάστικτα τις διαφορές που αναφύονται κατά την εφαρμογή της νομοθεσίας που αφορά τις διοικητικές συμβάσεις, ανεξάρτητα, συνεπώς, από το πρόσωπο του


text:
εναγομένου. Και ναι μεν ο αυτός νόμος στο άρθρο 2 αναφέρεται στα της ασκήσεως προσφυγών και αγωγών μόνον κατά του Δημοσίου, των Ν.Π.Δ.Δ. και των Ο.Τ.Α., όχι δε και κατά ιδιωτών, η αναφορά όμως αυτή, ρυθμίζοντας το συνήθως συμβαίνον, δεν αποκλείει την εκ μέρους των διοικητικών δικαστηρίων επίλυση διαφορών εκ διοικητικών συμβάσεων κατόπιν αγωγής του Δημοσίου, Ν.Π.Δ.Δ. ή Ο.Τ.Α. κατά του αντισυμβαλλομένου ιδιώτη, η οποία, ελλείψει ειδικότερης ρύθμισης, δικάζεται κατ’ ανάλογη εφαρμογή του ΚΠολΔ [14]. Η ως άνω τάση διεύρυνσης της έννοιας της διοικητικής διαφοράς, η οποία αντιμετωπίσθηκε θετικά από τη θεωρία [15] αποτελεί εξαίρεση σε υφιστάμενο κανόνα και αφορά, μέχρι τώρα, μόνο συμβατικές σχέσεις.
 Το λειτουργικό κριτήριο.
 13. Ως λειτουργικό κριτήριο, η νομολογία χαρακτηρίζει την άμεση επιδίωξη συγκεκριμένου δημοσίου σκοπού στο πλαίσιο των διατάξεων που διέπουν τη διοικητική δράση [16]
 14.Κατά πάγια νομολογία, από τις διατάξεις των άρθρων 95 παρ. 1 στοιχ. α ́ και 94 παρ. 3 του Συντάγματος, οι οποίες χαράσσουν τα όρια μεταξύ της ακυρωτικήςδικαιοδοσίας του Συμβουλίου της Επικρατείας, αφενός και της δικαιοδοσίας των πολιτικών δικαστηρίων, αφετέρου, προκύπτει ότι από τις πράξεις που φέρουν τα εξωτερικά γνωρίσματα μονομερούς διοικητικής πράξης και παράγουν έννομα αποτελέσματα, ακυρωτική διαφορά προκαλούν μόνον εκείνες από τις πράξεις αυτές, οι οποίες επιδιώκουν άμεσα, στο πλαίσιο των διατάξεων που διέπουν τη διοικητική δράση, συγκεκριμένο δημόσιο σκοπό. Αντιθέτως, οι πράξεις της Διοίκησης, οι οποίες είναι αμέτοχες του λειτουργικού αυτού στοιχείου, κινούνται σε κύκλο σχέσεων του ιδιωτικού δικαίου και γεννούν διαφορές που υπάγονται στη γενική δικαιοδοσία των πολιτικών δικαστηρίων επί των ιδιωτικών διαφορών.
 15.Από τα ανωτέρω συνάγεται ότι το λειτουργικό κριτήριο είναι μεν αναγκαίο στοιχείο για τη δημιουργία διοικητικής διαφοράς, όχι όμως και αρκετό, εφόσον συμπλέκεται οπωσδήποτε με το οργανικό κριτήριο. Υποστηρίζεται, πάντως, ότι το άρθρο 95 παρ. 1 στοιχ. α ́του Συντάγματος δεν καθιερώνει το οργανικό κριτήριο και ότι οι έννοιες της εκτελεστής πράξης και της διοικητικής αρχής μπορούν να αποκτήσουν λειτουργικό περιεχόμενο αν δεν αποδοθεί προτεραιότητα στην οργανωτική μορφή αλλά στο στοιχείο άσκησης κυριαρχικής διοίκησης με τα προνόμια που προσιδιάζουν στη δημόσια εξουσία λόγω άμεσης επιδίωξης δημοσίου σκοπού [17].
 Δ) Οι περιπτώσεις αμφισβητούμενης δικαιοδοσίας
 16.Κατωτέρω εξετάζονται οριακές περιπτώσεις διαφορών, oι οποίες υπήχθησαν σε συγκεκριμένο δικαιοδοτικό κλάδο νομολογιακώς, ενίοτε και με επέμβαση του ΑΕΔ, καθώς και περιπτώσεις, όπου οι έντονες νομολογιακές αμφισβητήσεις επιλύθηκαν με νομοθετική παρέμβαση.
 Ι. Οι νομολογιακές λύσεις
 17. Οι σημαντικότερες περιπτώσεις που προβλημάτισαν τα δικαστήρια, ενίοτε δε απασχόλησαν και το ΑΕΔ και η νομολογία έχει πλέον παγιωθεί είναι αυτές των πρωτοκόλλων διοικητικής αποβολής (1), των πρωτοκόλλων αποζημίωσης για αυθαίρετη χρήση δημοσίου πράγματος (2), οι διαφορές περί τη διοικητική εκτέλεση (3), οι διαφορές από την πρόσληψη και υπηρεσιακή κατάσταση του προσωπικού του Δημοσίου με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου (4) και οι διαφορές από την επιβολή κυρώσεων στον αθλητισμό (5). Η παρουσίαση της σχετικής νομολογίας επιτρέπει τη συναγωγή κάποιων πορισμάτων ως προς την προσέγγιση του ΑΕΔ.
 18.Τις μεγαλύτερες δυσκολίες σε θέματα δικαιοδοσίας προκάλεσαν τα πρωτόκολλα διοικητικής αποβολής. Με τις πράξεις αυτές ο νομοθέτης θέλησε να διευκολύνει τη Διοίκηση για να απαλλαγεί, αποφεύγοντας πολλές διατυπώσεις και δύσκαμπτες διαδικασίες, από ιδιώτες που κατέχουν δημόσιες, δασικές


text:
και άλλες εκτάσεις, χωρίς να είναι κύριοι.
 19.Πριν επιληφθεί το ΑΕΔ της πρώτης υπόθεσης πρωτόκολλου διοικητικής αποβολής κατά τον Δασικό Κώδικα, τα δικαστήρια της ουσίας (πολιτικά και διοικητικά) είχαν υποστηρίξει όλες τις πιθανές εκδοχές. Οι σχετικές διαφορές θεωρήθηκαν ιδιωτικές λόγω του καθοριστικού ρόλου του δικαιώματος κυριότητας και διοικητικές λόγω του χαρακτηρισμού του πρωτοκόλλου ως πράξης δημόσιας εξουσίας. Οι αποφάσεις που δέχονται τη δικαιοδοσία των διοικητικών δικαστηρίων άλλοτε υποστηρίζουν την ακυρωτική φύση των υποθέσεων και άλλοτε τις κατατάσσουν στις διαφορές ουσίας. Μερίδιο ευθύνης για την επικρατούσα σύγχυση έχει και ο νομοθέτης, ο οποίος, με το άρθρο 4 του Ν. 1700/1987 ανέθεσε στα Διοικητικά Εφετεία τις διαφορές από την έκδοση πρωτοκόλλων διοικητικής αποβολής, τα οποία αφορούν στην εκκλησιαστική περιουσία και όρισε παραλλήλως ότι ο αποβαλλόμενος ιδιώτης διατηρεί τη δυνατότητα να προσφύγει στα πολιτικά δικαστήρια, εάν προβάλλει εμπράγματο δικαίωμα. Οι νομοθετικές αμφιταλαντεύσεις επηρέασαν και το ΑΕΔ που μετέβαλε νομολογία.
 20.Το 1987 το ΑΕΔ δέχθηκε ότι το πρωτόκολλο διοικητικής αποβολής κατά τον Δασικό Κώδικα συνιστά εκτελεστή διοικητική πράξη και γεννά ακυρωτική διοικητική διαφορά, η οποία δεν εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής των νόμων που εκδόθηκαν προς εκτέλεση του άρθρου 94 παρ. 1 του Συντάγματος και, κατά συνέπεια, δεν περιλαμβάνεται στη δικαιοδοσία των τακτικών διοικητικών δικαστηρίων. Η ακυρωτική αρμοδιότητα του ΣτΕ κάμπτεται στην προκειμένη περίπτωση σύμφωνα με το άρθρο 45 παρ. 1 του ΠΔ 18/1989, δεδομένου ότι η ανακοπή του άρθρου 61 του Δασικού Κώδικα αποτελεί παράλληλη προσφυγή που εξακολουθεί να ανήκει στη δικαιοδοσία των Ειρηνοδικείων. Το συμπέρασμα του ΑΕΔ δημιούργησε απορίες, διότι, ανασύροντας από την αφάνεια τη λησμονημένη λύση της παράλληλης προσφυγής, προτίμησε να αφήσει άθικτη μια εντελώς προβληματική περίπτωση δικαιοδοσίας των πολιτικών δικαστηρίων [18].
 21.Το 1989 το ΑΕΔ επελήφθη εκ νέου σχετικών περιπτώσεων και σε δύο υποθέσεις πρωτοκόλλων διοικητικής αποβολής εγκαταλείπει την προηγούμενη κατασκευή του. Εμμένει στη δικαιοδοσία των πολιτικών δικαστηρίων για τον λόγο όμως ότι τα πρωτόκολλα κατατείνουν στην άμεση προστασία της κυριότητας του Δημοσίου έναντι όσων επιχειρούν κατάληψη ή άλλη διακατοχική πράξη στις επίμαχες δασικές εκτάσεις. Επομένως, η διαφορά που προκαλείται από την έκδοση του πρωτοκόλλου και την άσκηση της ανακοπής φέρει τα γνωρίσματα ιδιωτικής διαφοράς, τη φύση της οποίας δεν μεταβάλλει το γεγονός ότι ο νόμος αναθέτει την έκδοση των πρωτοκόλλων σε διοικητικά όργανα [19].
 22.Βεβαίως με τις αποφάσεις αυτές εκλογικεύεται η στάση του ΑΕΔ, εφόσον στηρίζει τη δικαιοδοσία των πολιτικών δικαστηρίων στην προστασία της κυριότητας. Από την άλλη πλευρά, είναι προφανές ότι το ΑΕΔ υποβαθμίζει τη σημασία των πρωτοκόλλων διοικητικής αποβολής που εκφράζουν τη μονομερή βούληση της κρατικής εξουσίας, επιφέρουν σοβαρότατες έννομες συνέπειες στους ιδιώτες και συγκεντρώνουν όλα τα χαρακτηριστικά των διοικητικών πράξεων. Πράγματι, αποτελούν διοικητικά μέτρα για την ταχεία και αποτελεσματική διαφύλαξη της κυριότητας και γενικότερα της περιουσίας του Δημοσίου και των ΝΠΔΔ.
 23.Θα πρέπει, στο σημείο αυτό, να τονισθεί ότι, μετην απόφαση ΣτΕ 1152/2015, το Συμβούλιο της Επικρατείας αναγνώρισε την καθ’ ύλην αρμοδιότητά του για την εκδίκαση αίτησης ακύρωσης κατά πρωτοκόλλου διοικητικής αποβολής από δημόσιο κτήμα. Μολονότι η απόφαση είναι προδικαστική, εφόσον το Δικαστήριο ανέστειλε την πρόοδο της δίκης προκειμένου να του αποσταλούν τα ελλείποντα στοιχεία από τον


text:
φάκελο της υπόθεσης, η απόφαση παρέχει σημαντικές διευκρινίσεις ως προς το ζήτημα της φύσης των διαφορών που απορρέουν από την αμφισβήτηση της νομιμότητας πρωτοκόλλου διοικητικής αποβολής, οι οποίες αποτελούν μια από τις χαρακτηριστικότερες οριακές περιπτώσεις ιδιωτικών ή διοικητικών διαφορών [20].Η απόφαση εκδόθηκε κατόπιν έφεσης κατά απόφασης του Διοικητικού Εφετείου Αθηνών, με την οποία απορρίφθηκε η αίτηση ακύρωσης πρωτοκόλλου διοικητικής αποβολής του Προϊσταμένου της Κτηματικής Υπηρεσίας Δυτικής Αττικής, με το οποίο η αιτούσα και εν συνεχεία εκκαλούσα αποβλήθηκε, κατ’ εφαρμογή των διατάξεων του άρθρου 1 του Α.Ν. 1539/1938, περί προστασίας των δημοσίων κτημάτων, και του άρθρου 2 του Α.Ν. 263/1968, περί τροποποιήσεως και συμπληρώσεως των διατάξεων περί δημοσίων κτημάτων, από χώρο αιγιαλού. Ο χώρος αυτός είχε παραχωρηθεί στην αιτούσα κατά απλή χρήση ήδη από το 1996, για τη διευκόλυνσή της κατά την άσκηση της επιχειρηματικής της δραστηριότητας (φορτοεκφορτώσεις και εναποθέσεις αδρανών υλικών). Με την αίτηση ακύρωσης η εκκαλούσα ισχυρίσθηκε ότι ουδέποτε υπερέβη τα όρια της παραχωρηθείσας έκτασης και ότι η επιπλέον έκταση αιγιαλού που φέρεται να καταλαμβάνει ταυτίζεται, κατ’ ουσίαν, με την πράγματι παραχωρηθείσα, η δε υπέρβαση που της καταλογίζεται είναι πλασματική και συνδέεται με την εσφαλμένη αποτύπωση των ορίων της κατασκευασθείσας προβλήτας στο τοπογραφικό διάγραμμα της κτηματικής υπηρεσίας. Περαιτέρω, ισχυρίσθηκε ότι ουδέποτε προέβη σε αυθαίρετη εκμετάλλευση, και μάλιστα με σκοπό απόκτησης ιδιωτικών δικαιωμάτων, έκτασης πέραν της παραχωρηθείσας, αναγνωρίζοντας, παράλληλα, ότι αντλεί δικαιώματα απλής χρήσης αποκλειστικά δυνάμει της, διαρκώς ανανεούμενης, άδειας που της έχει χορηγηθεί. Το Διοικητικό Εφετείο απέρριψε την αίτηση ακύρωσης ελλείψει δικαιοδοσίας των διοικητικών δικαστηρίων, με το σκεπτικό ότι η αχθείσα ενώπιόν του διαφορά έχει ως αντικείμενο την προστασία των δικαιωμάτων διαχείρισης της ακίνητης περιουσίας του Ελληνικού Δημοσίου και είναι, επομένως, ιδιωτικού δικαίου.
 24.Το Συμβούλιο της Επικρατείας επανέλαβε ότι τα πρωτόκολλα διοικητικής αποβολής αποτελούν, κατά τα παγίως γινόμενα δεκτά, μέσα προστασίας του Δημοσίου έναντι «διακατοχικών πράξεων» των ιδιωτών, δηλαδή έναντι ενεργειών των ιδιωτών που έχουν ως αιτία ή συνέπεια τη διεκδίκηση ιδίων δικαιωμάτων επί εκτάσεων που φέρονται να ανήκουν στην περιουσία του Δημοσίου. Από τον συνδυασμό των σχετικών διατάξεων συνάγεται ότι δεν αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση έκδοσης πρωτοκόλλου η διάγνωση της βούλησης του ιδιώτη να ιδιοποιηθεί το δημόσιο κτήμα, αλλά αρκεί η διαπίστωση ότι ο ιδιώτης έχει καταλάβει δημόσιο κτήμα. Τούτου έπεται ότι, για τον χαρακτηρισμό των διαφορών που γεννώνται από τη δικαστική αμφισβήτηση της νομιμότητας των πρωτοκόλλων διοικητικής αποβολής ως ιδιωτικών ή διοικητικών, κρίσιμη είναι, καταρχήν, η έννοια της κυριότητας του Δημοσίου και όχι του ιδιώτη, υπό το πρίσμα δε αυτό οι εν λόγω διαφορές είναι ιδιωτικού δικαίου, υπαγόμενες στη δικαιοδοσία των πολιτικών δικαστηρίων.Κριτήριο, επομένως, στην περίπτωση αυτή για τον καθορισμό της δικαιοδοσίας είναι αποκλειστικά η φύση και η λειτουργία της προσβαλλόμενης διοικητικής πράξης ως μέσου προστασίας της κυριότητας του Δημοσίου. Αντιθέτως, όταν η αμφισβήτηση αφορά στην εξ αντικειμένου νομιμότητα του πρωτοκόλλου διοικητικής αποβολής, χωρίς όμως ο ιδιώτης να επικαλείται ίδια εμπράγματα δικαιώματα επί της έκτασης, από την οποία και αποβάλλεται, τότε το πρωτόκολλο συνιστά πράξη δημόσιας εξουσίας, η δε σχετική διαφορά είναι διοικητική.
 25.Τούτο ισχύει, πολλώ δε μάλλον, όταν ο ιδιώτης επικαλείται δημοσίου δικαίου δικαιώματα που πλήσσονται από


text:
το πρωτόκολλο. Επιπλέον, οι πράξεις διαχείρισης κοινοχρήστων χώρων, όπως είναι ο αιγιαλός και η χερσαία ζώνη λιμένα, δεν είναι πράξεις διαχείρισης της ιδιωτικής περιουσίας του Δημοσίου αλλά διοικητικές πράξεις που εκδίδονται κατ’ ενάσκηση δημόσιας εξουσίας.Εν προκειμένω, δηλαδή, καθοριστικό για τον χαρακτηρισμό της μονομερούς διοικητικής πράξης (του πρωτοκόλλου διοικητικής αποβολής) ως εκτελεστής κατ’ άρθρο 95 παρ. 1 στοιχ. α ́ του Συντάγματος, οπότε από την αμφισβήτηση της νομιμότητάς της απορρέει διοικητική διαφορά, είναι το λειτουργικό κριτήριο της ενάσκησης δημόσιας εξουσίας και της εξυπηρέτησης σκοπού δημοσίου συμφέροντος, κριτήρια που συντρέχουν στην περίπτωση διαχείρισης κοινοχρήστων χώρων όχι όμως και στην περίπτωση της προστασίας της κυριότητας του Δημοσίου.
 26.Υπό το πρίσμα των ανωτέρω σκέψεων, το Δικαστήριο τόνισε ότι αντικείμενο της διαφοράς δεν είναι η διεκδίκηση από την εκκαλούσα ιδιαίτερων εμπραγμάτων δικαιωμάτων επί της οικείας κοινόχρηστης έκτασης, αλλά η αμφισβήτηση ως προς το περιεχόμενο και την έκταση του διεπόμενου από το δημόσιο δίκαιο δικαιώματός της σε απλή χρήση κοινοχρήστου πράγματος. Κατά συνέπεια, η υπό εξέταση διαφορά αφορά στη νομιμότητα πράξης διαχείρισης κοινοχρήστου πράγματος,καλύπτεται δε από το τεκμήριο υπέρ της ακυρωτικής αρμοδιότητας του Συμβουλίου της Επικρατείας, το οποίο δέχθηκε την έφεση και εξαφάνισε την εκκαλούμενη απόφαση.
 27.Είναι σκόπιμο να αναφερθεί εν προκειμένω και η απόφαση ΣτΕ Ολ 88/2011, η οποία εκδόθηκε κατόπιν αίτησης ακύρωσης πρωτοκόλλου διοικητικής αποβολής, το οποίο εκδόθηκε από τον Υπουργό Πολιτισμό και με το οποίο διατάχθηκε η αποβολή του αιτούντος επιστημονικού σωματείου από τον χώρο του σπηλαίου των Πετραλώνων, του οποίου η χρήση είχε παραχωρηθεί στο σωματείο από τον ΕΟΤ με σχετική σύμβαση. Μετά την περιέλευση του σπηλαίου στο Υπουργείο Πολιτισμού εκδόθηκε το προσβαλλόμενο πρωτόκολλο διοικητικής αποβολής κατ’ επίκληση του άρθρου 9 παρ. 13 του Ν. 2557/1997, όπως συμπληρώθηκε με το άρθρο 10 παρ. 28 του Ν. 3207/2003. Με τις ανωτέρω διατάξεις επιδιώχθηκε η απόδοση στο Υπουργείο Πολιτισμού σπηλαίων που είχαν περιέλθει στη ή χρήση τρίτων προσώπων για λόγους δημοσίου συμφέροντος, πράγμα που σημαίνει ότι ο νομοθέτης υπήγαγε στη σφαίρα της κρατικής παρέμβασης ορισμένη κατηγορία συμβάσεων, στην οποία περιλαμβάνεται και η επίμαχη, για τους αξιολογηθέντες από αυτόν ως δημοσίου συμφέροντος λόγους προστασίας της πολιτιστικής κληρονομιάς και όρισε ότι με την έκδοση του οικείου πρωτοκόλλου διοικητικής αποβολής επέρχεται κυριαρχικώς λύση της σχετικής έννομης σχέσης. Το Δικαστήριο έκρινε ότι τα κατά τις εν λόγω διατάξεις εκδιδόμενα πρωτόκολλα διοικητικής αποβολής εκδίδονται κατ’ ενάσκηση δημοσίας εξουσίας και ως εκ τούτου συνιστούν εκτελεστές διοικητικές πράξεις, η αμφισβήτηση της νομιμότητας των οποίων δημιουργεί ακυρωτική διαφορά, υπαγομένη, κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 95 του Συντάγματος, στην αρμοδιότητα του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ Ολ 1909-1910/2001, 309/1998, 3863/1978), ακόμη και εάν η υποκείμενη σύμβαση διέπεται από τους κανόνες του ιδιωτικού δικαίου.
 2.Πρωτόκολλα αποζημίωσης για αυθαίρετη χρήση δημοσίου κτήματος
 28. Εκτός από τα πρωτόκολλα διοικητικής αποβολής, η κείμενη νομοθεσία γνωρίζει και τα πρωτόκολλα αποζημίωσης για την αυθαίρετη χρήση δημοσίων κτημάτων. Βάσει των σχετικών διατάξεων (πδ της 11/12-11-1929, περί διοικήσεως δημοσίων κτημάτων [21]), ο οικονομικός έφορος υπολογίζει και προσδιορίζει αποζημίωση εις βάρος των άνευ συμβατικής σχέσεως καρπουμένων ή ποιουμένων χρήσιν δημοσίων κτημάτων. Η αποζημίωση επιβάλλεται με πρωτόκολλο εναντίον του οποίου ο θιγόμενος ιδιώτης δικαιούται


text:
να προσφύγει με ανακοπή στα πολιτικά δικαστήρια.
 29. Μετά την ολοκληρωτική υπαγωγή των διαφορών ουσίας στα τακτικά διοικητικά δικαστήρια, ήταν εύλογο να τεθεί το ερώτημα αν τα πολιτικά δικαστήρια θα συνέχιζαν να εκδικάζουν τις ανακοπές κατά των ανωτέρω πρωτοκόλλων. Το ζήτημα κατέληξε στο ΑΕΔ που προέκρινε κατά πλειοψηφία την εκδοχή της ιδιωτικής διαφοράς. Με την απόφασή του 10/1993, έκρινε ότι η ανωτέρω διαφορά είναι ιδιωτική, υπαγόμενη στα πολιτικά δικαστήρια, τονίζοντας ότι το άρθρο 94 παραγρ. 3 του Συντάγματος αποκλείει από τον κοινό νομοθέτη την εξουσία να χαρακτηρίζει ως διοικητικές διαφορές όσες «από τη φύση τους» είναι ιδιωτικές.Το ΑΕΔ υπογράμμισε ότι οι διαφορές που δημιουργούνται από τα πρωτόκολλα αποζημίωσης δεν διαφέρουν ουσιωδώς από τη μίσθωση ιδιωτικών ακινήτων, για τη χρήση των οποίων οφείλεται μίσθωμα στον εκμισθωτή. Το γεγονός ότι την αποζημίωση ορίζει ο οικονομικός έφορος χωρίς τη συμμετοχή του θιγόμενου ιδιώτη δεν θεωρείται ικανό να μετατρέψει τη διαφορά από ιδιωτική σε διοικητική.
 30. Η λύση αυτή συναντά την ίδια επιφύλαξη με αυτή που προκρίθηκε για τα πρωτόκολλα αποβολής: τα πρωτόκολλα αποζημίωσης για την αυθαίρετη χρήση δημοσίων κτημάτων συγκεντρώνουν τα βασικά γνωρίσματα των εκτελεστών διοικητικών πράξεων, αφού συνιστούν μονομερείς και δεσμευτικές εκδηλώσεις της δημόσιας εξουσίας, ενώ η σύγκριση με τη μίσθωση ιδιωτικών ακινήτων δεν αρκεί για να μεταφέρει τις υποθέσεις στο ιδιωτικό δίκαιο. Εδώ δραστηριοποιείται η Διοίκηση και χρησιμοποιεί μεθόδους και θεσμούς του δημοσίου δικαίου.
 31. Λόγω των προφανών στοιχείων δημοσίου δικαίου στα πρωτόκολλα αποζημίωσης, το Συμβουλιο της Επικρατείας αποκλίνει, σε μεταγενέστερη απόφασή του (ΣτΕ Ολ 1467/1990), από τη γραμμή ΑΕΔ, τουλάχιστον όταν πρόκειται για αυθαίρετη χρήση κοινοχρήστων πραγμάτων. Έκρινε συναφώς ότι η μονομερής πράξη διοικητικής αρχής (Οικονομικού Εφόρου) περί καθορισμού αποζημίωσης για αυθαίρετη χρήση δημόσιου κτήματος (αιγιαλού και παραλίας) συνιστά εκτελεστή διοικητική πράξη, με τη σκέψη ότι κατά τις διατάξεις των άρθρων 1 και 5 του ΑΝ 2344/1940, 60 παραγρ. 1 του από 11/12.11.1929 π.δ/τος και 967 και 970 του ΑΚ, η διαχείριση των συγκαταλεγόμενων στη δημόσια κτήση κοινόχρηστων πραγμάτων αντιδιαστέλλεται από τη διαχείριση της ιδιωτικής περιουσίας του Δημοσίου και «αποτελεί άσκηση δημόσιας εξουσίας». Όπως ακριβώς κάθε πράξη που παραχωρεί ιδιαίτερα δικαιώματα σε κοινόχρηστα πράγματα [22]έτσι και κάθε απόφαση της Διοίκησης που καταλογίζει στον ιδιώτη χρηματικό ποσό για την ιδιαίτερη χρήση κοινόχρηστου πράγματος, συνιστά διοικητική πράξη, διότι εκδίδεται στα πλαίσια διαχειρίσεως των εξυπηρετούντων δημόσιο σκοπό κοινοχρήστων πραγμάτων. Οι εκτελεστές πράξεις της Διοίκησης προκαλούν διοικητικές διαφορές και μάλιστα εν προκειμένω διαφορές ουσίας, επειδή ο δικαστής έχει την εξουσία να ακυρώσει ή να μεταρρυθμίσει το πρωτόκολλο, κρίνοντας αν υπάρχει υποχρέωση αποζημίωσης και ποιο είναι το ενδεδειγμένο ύψος της.
 32.Το αποτέλεσμα είναι λοιπόν ότι οι διαφορές από τα πρωτόκολλα αποζημίωσης για την αυθαίρετη χρήση κοινοχρήστου πράγματος έχουν περιέλθει, δυνάμει των άρθρων 94 παρ. 1 του Συντάγματος και του άρθρου 1 του Ν. 1406/1983, στη δικαιοδοσία των ΤΔΔ. To Συμβούλιο της Επικρατείας επικαλείται εν προκειμένω τη γενική ρήτρα του άρθρου 1 παρ. 1 του Ν. 1406/1983 και δέχεται ότι υπάρχουν διοικητικές διαφορές ουσίας που δεν μνημονεύονται ρητώς στην παράγραφο 2 του ιδίου άρθρου.
 3. Διαφορές κατά τη διοικητική εκτέλεση
 33.Τα προβλήματα κατανομής της δικαιοδοσίας στις


text:
δίκες από τη διοικητική εκτέλεση εντοπίσθηκαν νωρίς. Αφού οι διατάξεις του ν.δ. 356/1974 (ΚΕΔΕ) καταλαμβάνουν τα εκ πάσης αιτίας δημόσια έσοδα, ενώ δημόσια έσοδα θεωρούνται και οι απαιτήσεις ων κατέστη δικαιούχο το Δημόσιο εκ καθολικής ή ειδικής διαδοχής, ανακύπτει το ερώτημα αν όλες οι διαφορές από την είσπραξη των δημοσίων εσόδων ανήκουν πράγματι στα διοικητικά δικαστήρια, όπως υπονοεί το άρθρο 1 παρ. 2 ια ́ του Ν. 1406/1983 ή αν η δικαιοδοσία θα κριθεί ανάλογα με την πηγή και τη φύση του εσόδου. Εάν αποδοθεί προέχουσα σημασία στο γεγονός ότι η ο ΚΕΔΕ καλύπτει όλα τα έσοδα του Δημοσίου [23]ή μάλλον υπάγει στην έννοια του δημοσίου εσόδου κάθε είδους απαίτηση του Δημοσίου ανεξαρτήτως της προέλευσής της, τότε το σύνολο των αμφισβητήσεων κατά την εφαρμογή του ΚΕΔΕ θα περιέλθει στη δικαιοδοσία των τακτικών διοικητικών δικαστηρίων.
 34. Αντίθετα, αν δοθεί έμφαση στην απαίτηση της οποίας επιδιώκεται η είσπραξη σύμφωνα με τον ΚΕΔΕ και εντοπισθεί η καταγωγή της, δεν αποκλείεται να αναγνωρισθεί δικαιοδοσία των πολιτικών δικαστηρίων, εφόσον η αξίωση ανάγεται σε έννομη σχέση ιδιωτικού δικαίου.
 35. Κατά την πρώτη εκδοχή, τα τακτικά διοικητικά δικαστήρια αναλαμβάνουν όλες τις διαφορές του ΚΕΔΕ, διότι αντικείμενο της δίκης είναι πράξεις και άλλες ενέργειες των διοικητικών οργάνων. Η δεύτερη εκδοχή αναζητεί τη φύση της απαίτησης της οποίας επιδιώκεται η ικανοποίηση βάσει των διατάξεων του ΚΕΔΕ και υποστηρίζει ότι οι διαδικαστικές ρυθμίσεις του ΚΕΔΕ έχουν δευτερεύουσα και παρακολουθηματική σημασία. Σημειώνεται ότι το άρθρο 73 ΚΕΔΕ προβλέπει το ένδικο βοήθημα της ανακοπής κατά των πράξεων εκτέλεσης, χωρίς να διευκρινίζει τη δικαιοδοσία. Η ανακοπή μπορεί να ασκηθεί κατά τη διαδικασία του ΚΠολΔ ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου (άρθρα 583-585 ΚΠολΔ), ή κατά τη διαδικασία του ΚΔΔ ενώπιον του Μονομελούς Διοικητικού Πρωτοδικείου (άρθρα 216 έως 230 ΚΔΔ). Τα πράγματα περιπλέκονται περισσότερο όταν στη δίκη του ΚΕΔΕ εμπλέκονται πέρα από το Δημόσιο και τον οφειλέτη και τρίτα πρόσωπα, τα οποία συνδέει συνήθως με τον καθού η εκτέλεση σχέση ιδιωτικού δικαίου.
 α) Η θεωρία της υποκείμενης αιτίας
 36. Το ΑΕΔ, επιληφθέν αρκετών υποθέσεων, προέκρινε αρχικώς την άποψη η οποία κατανέμει τη δικαιοδοσία μεταξύ διοικητικών και πολιτικών δικαστηρίων αναλόγως της φύσης της προς είσπραξη απαίτησης του Δημοσίου.
 37.Έχοντας να κρίνει ανακοπές κατά ενταλμάτων προσωπικής κράτησης, το ΑΕΔ δέχεται ότι η προσωπική κράτηση μπορεί να χρησιμεύσει ως μέσον αναγκαστικής εκτέλεσης για την ικανοποίηση απαιτήσεων του Δημοσίου, οι οποίες ενδέχεται να προέρχονται από έννομες σχέσεις ιδιωτικού δικαίου (πχ διαχείριση της ιδιωτικής περιουσίας του, εκμίσθωση ακινήτου κ.λπ). Στις περιπτώσεις αυτές, ο τίτλος του άρθρου 2 παρ. 2 του ΚΕΔΕ αποδεικνύει ιδιωτική απαίτηση του Δημοσίου, οπότε η διαφορά που δημιουργείται από την άσκηση ανακοπής εναντίον του φέρει τα χαρακτηριστικά στοιχεία της ιδιωτικής διαφοράς και δεν μεταβάλλεται λόγω του ότι μεσολαβεί η διοικητική διαδικασία βεβαίωσης της απαίτησης και πραγματοποιείται η είσπραξη από το Δημόσιο Ταμείο.
 38. Επομένως, όταν η υποκείμενη σχέση στην οποία στηρίζεται ο τίτλος του ΚΕΔΕ είναι σχέση δημοσίου δικαίου, η δικαιοδοσία για την εκδίκαση των ανακοπών σε παρόμοιες περιπτώσεις παραμένει και μετά την ισχύ του Ν. 1406/1983 στα πολιτικά δικαστήρια και δεν επιτρέπεται να μεταβιβασθεί στα διοικητικά.
 39.


text:
Στις υποθέσεις που τέθηκαν υπόψη του ΑΕΔ οι επίμαχες απαιτήσεις απέρρεαν, αφενος, από σύμβαση δανείου με εγγύηση του Δημοσίου και, αφετέρου, από σύμβαση μίσθωσης ακινήτων μιας κοινότητας. Δεν είναι επομένως περίεργο ότι το ΑΕΔ αποφάνθηκε υπέρ της δικαιοδοσίας των πολιτικών δικαστηρίων.
 40. Η νομολογία του ΑΕΔ επηρέασε τον νομοθέτη κατά την αναμόρφωση του θεσμού της προσωπικής κράτησης με τον Ν. 1868/1989, όπως τροποποιήθηκε με τα άρθρο 46 του Ν. 2065/1992 και 33 του Ν. 2214/1994. Ο νόμος αυτός μοίρασε τη δικαιοδοσία μεταξύ διοικητικών και πολιτικών δικαστηρίων με κριτήριο την δημοσίου ή ιδιωτικού δικαίου προέλευση της απαίτησης της οποίας επιδιώκεται η ικανοποίηση με την αίτηση για επιβολή προσωπικής κράτησης. Αρμόδιο είναι το τριμελές ΔΠ να διατάξει την προσωπική κράτηση του ιδιώτη όταν το προς είσπραξη δημόσιο έσοδο στηρίζεται σε νόμιμο τίτλο που αποδεικνύει απαίτηση δημόσιου χαρακτήρα. Νέες τροποποιήσεις επέφερε ο Ν. 2727/1999, δηλαδή ο ΚΔΔ. Το Συμβούλιο της Επικρατείας [24] δέχθηκε ότι εκ των ανωτέρω διατάξεων του ΚΔΔ προκύπτει ότι δια του νόμου τούτου ερυθμίσθησαν κατά τρόπον πλήρη και αποκλειστικόν τόσον αι ουσιαστικαί όσον και αι δικονομικαί προϋποθέσεις επιβολής του μέτρου της προσωπικής κρατήσεως, η οποία εφεξής επιτρέπεται μόνον προκειμένου περί απαιτήσεων του Δημοσίου, όχι δε και των λοιπών ν.π.δ.δ., ως το ΙΚΑ. Τούτο προκύπτει σαφώς εκ της γραμματικής διατυπώσεως των άρθρων 231 παρ. 1, 232 και 233 του ΚΔΔ, τα οποία είναι στενώς ερμηνευτέα, υπό το φως των άρθρων 5 παρ. 3 του Συντάγματος και 7 της ΕΣΔΑ, εν όψει της στερήσεως του ατομικού δικαιώματος της προσωπικής ελευθερίας που επάγεται δια τον οφειλέτην η επιβολή του μέτρου. Κατά συνέπειαν, μετά την έναρξιν ισχύος του Κώδικος Διοικητικής Δικονομίας (17.7.1999) κατηργήθησαν αι διατάξεις του ν. 1867/89, ως είχαν τροποποιηθεί μετάγενεστέρως, δια των οποίων προεβλέπετο η δυνατότης επιβολής προσωπικής κρατήσεως και δια χρέη προς το ΙΚΑ, διετηρήθη δε το μέτρον τούτο μόνον ως προς το Δημόσιον. 40. Τα άρθρα 1 έως 11 του παρόντος καταργήθηκαν με την παρ. 6 του άρθρου 67 Ν. 3842/2010 (ΦΕΚ Α 58/23.4.2010), με την οποία ορίζεται ότι: «6.α) Η προσωποκράτηση ως αναγκαστικό μέτρο προς είσπραξη δημοσίων εσόδων καταργείται. Αποφάσεις, που διατάσσουν προσωπική κράτηση για βεβαιωμένα και ληξιπρόθεσμα χρέη προς το Δημόσιο και δεν έχουν εκτελεσθεί κατά τη δημοσίευση του νόμου αυτού δεν εκτελούνται. Αν άρχισε η εκτέλεση τους, διακόπτεται και ο κρατούμενος απολύεται. Εκκρεμείς αιτήσεις, καθώς και ένδικα μέσα κατά των ανωτέρω αποφάσεων δεν εισάγονται για συζήτηση και οι υποθέσεις τίθενται στο αρχείο».
 β) Το αντικείμενο της δίκης
 41. Με νεότερη απόφασή του το ΑΕΔ χρησιμοποιεί ως κριτήριο κατανομής της δικαιοδοσίας το αντικείμενο της δίκης. Στην υπόθεση η οποία προκάλεσε αποφατική σύγκρουση δικαιοδοσίας και κατέληξε στο ΑΕΔ, ο τρίτος ιδιώτης στρέφεται κατά της κατάσχεσης ακινήτου από το Δημόσιο λόγω οφειλών από φορολογία και προβάλλει ακυρότητα της διοικητικής εκτέλεσης ισχυριζόμενος ότι το ακίνητο ανήκει σε αυτόν και όχι στον οφειλέτη του Δημοσίου (βλ. άρθρο 74 ΚΕΔΕ).
 42. Έχοντας να κρίνει την ανακοπή του τρίτου κατά της κατάσχεσης, το ΑΕΔ αναγνωρίζει ότι το αντικείμενο της δίκης είναι το δικαίωμα κυριότητας του ανακόπτοντος, οπότε η διαφορά φέρει τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα της


text:
ιδιωτικής διαφοράς ανεξάρτητα από τη φύση της απαίτησης για την οποία επισπεύδεται η εκτέλεση. Η τυχόν αναγνώριση της κυριότητας του ανακόπτοντος θα έχει ως αποτέλεσμα την ακυρότητα της κατάσχεσης, ενώ η απαίτηση του Δημοσίου δεν αποτελεί απαραίτητο στοιχείο έρευνας για το δικαστήριο που δικάζει την ανακοπή.
 Βλ. προσφάτως την απόφαση ΑΕΔ 1/2019: Άρση αποφατικής σύγκρουσης δικαιοδοσίας, η οποία ανέκυψε από τις αποφάσεις 1548/2013του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών και 973/2017 του Διοικητικού Εφετείου Αθηνών,με τις οποίες απορρίφθηκε, λόγω έλλειψης δικαιοδοσίας, η κατά το άρθρο 986 ΚΠολΔανακοπή της αιτούσας κατά της δήλωσης του Δημοσίου ως τρίτου, εις χείρας τουοποίου έγινε κατάσχεση απαίτησης της καθ’ ής η εκτέλεση εταιρείας, προερχόμενηςαπό διοικητική σύμβαση.
 Σκέψη 7. Επειδή, στην περίπτωση της κατάσχεσης εις χείρας τρίτου, αντικείμενο της δίκης που ανοίγεται από την άσκηση ανακοπής κατά της δήλωσης του τρίτου, σύμφωνα με το άρθρο 986 ΚΠολΔ, είναι η εκδίκαση της απαίτησης του καθού η εκτέλεση κατά του τρίτου, ώστε να διαπιστωθεί αν ο τρίτος είναι ή όχι και με ποιούς περιορισμούς οφειλέτης του οφειλέτη του κατασχόντος. Επομένως, στο δικόγραφο της ανακοπής, που αποτελεί μορφή της γενικής ανακοπής του άρθρου 583 ΚΠολΔ, πρέπει να προσδιορίζεται κατά τα ουσιώδη στοιχεία η απαίτηση, δηλαδή η αιτία της οφειλής του τρίτου προς τον καθού η εκτέλεση κατά τα πραγματικά περιστατικά που τη στηρίζουν (Α.Π. 663/2017, 480/2012, 1065/2009, 73/1995). Εξάλλου, το αντικείμενο της ανακοπής και της σχετικής δίκης οριοθετείται από το περιεχόμενο του κατασχετηρίου και τη δήλωση του τρίτου, και -συνεπώς- δεν είναι δυνατή η επέκταση της κατάσχεσης σε απαίτηση ή έννομη σχέση που δεν περιέχεται στο κατασχετήριο. Έτσι, σε περίπτωση κατάσχεσης εις χείρας τρίτου, όπου τρίτος είναι το Δημόσιο, κρίσιμο στοιχείο, για τον καθορισμό της προσήκουσας δικαιοδοσίας, είναι όχι η τυχόν αστική φύση της απαίτησης του επισπεύδοντος δανειστή κατά του οφειλέτη του, της οποίας τελικά επιδιώκεται η ικανοποίηση μέσω της κατάσχεσης στα χέρια τρίτου, αφού αυτή δεν είναι η επίδικη, αλλά η φύση της απαίτησης που κατασχέθηκε, δηλαδή η φύση της υποκείμενης σχέσης μεταξύ τρίτου και καθού η εκτέλεση (αρχικού οφειλέτη του επισπεύδοντος την εκτέλεση), εφόσον αυτή τίθεται σε αμφισβήτηση με την άσκηση της ανακοπής, δεδομένου ότι η ανακοπή κατά της δήλωσης του τρίτου που ασκήθηκε δυνάμει του άρθρου 986 ΚΠολΔ επέχει κατ’ ουσίαν θέση αγωγής του αρχικού οφειλέτη (και δανειστή του τρίτου) κατά του τρίτου (βλ. Α.Π. 325/2008, πρβλ. Α.Ε.Δ. 1/1991, ΣτΕ 48/2014 7μ, 1490/1993 7μ, 2391/2014, 3778/2015, Α.Π. 161/2011, 884/2010, 1182/2009, 73, 10/1995). Κατόπιν των παραπάνω, στην κρινόμενη περίπτωση, εφόσον η απαίτηση της καθής η εκτέλεση ...... κατά του Δημοσίου, εις χείρας του οποίου, ως τρίτου, επιβλήθηκε η κατάσχεση, έχει το χαρακτήρα απαίτησης δημοσίου δικαίου, προερχόμενης από διοικητική σύμβαση, η αποφατική σύγκρουση που δημιουργήθηκε πρέπει να αρθεί υπέρ των διοικητικών δικαστηρίων..... Μειοψήφησαν πέντε μέλη του Δικαστηρίου, οι οποίοι υποστήριξαν ότι το κριτήριο για τον καθορισμό της δικαιοδοσίας στην περίπτωση ασκήσεως ανακοπής του άρθρου 986 ΚΠολΔ κατά της αρνητικής δήλωσης του Δημοσίου ως τρίτου, στο πλαίσιο αναγκαστικής εκτέλεσης που επισπεύδει, σύμφωνα με τις διατάξεις του KΠολΔ φυσικό πρόσωπο ή NΠΙΔ κατά επίσης φυσικού προσώπου ή NΠΙΔ, είναι η πραγματική υποκείμενη σχέση,


text:
δηλαδή η προσδιοριζόμενη από τη φύση της απαίτησης της οποίας επιδιώκεται η ικανοποίηση και όχι η φύση της απαίτησης που κατασχέθηκε εις χείρας του Ελληνικού Δημοσίου, ανεξαρτήτως του εάν πρόκειται για απαίτηση δημοσίου δικαίου. Συνεπώς, η επίμαχη διαφορά είναι διαφορά ιδιωτικού δικαίου, η οποία προήλθε από την κατάσχεση της αιτούσας εις βάρος του Ελληνικού Δημοσίου ως τρίτου, για την είσπραξη απαιτήσεών της κατά της ..........., οι οποίες δημιουργήθηκαν από προγενέστερη ιδιωτική συμφωνία που συνήφθη μεταξύ τους (ΣτΕ 6/2018, ΣτΕ σε συμβούλιο 366-9/2009, 404-11/2009). Το μέλος του Δικαστηρίου ... προσθέτει επίσης ότι η λύση αυτή υπαγορεύεται και από το ότι στην κρινόμενη περίπτωση σκοπός της σχετικής διατάξεως του ΚΠολΔ είναι τελικώς η ρύθμιση της πρωτογενούς διαφοράς, η οποία, στη συγκεκριμένη περίπτωση, είναι ιδιωτικού δικαίου και όχι της δευτερογενώς παραχθείσης. Κατά τη γνώμη, συνεπώς, της μειοψηφίας, η κρινόμενη αποφατική σύγκρουση έπρεπε να αρθεί υπέρ της δικαιοδοσίας των πολιτικών δικαστηρίων.
 43. Μελετώντας την αντιμετώπιση που επιφυλάσσει το ΑΕΔ στα πρωτόκολλα διοικητικής αποβολής και αποζημίωσης για την αυθαίρετη χρήση δημοσίων κτημάτων καθώς και τις διαφορές του ΚΕΔΕ, είναι προφανής η τάση κατανομής της δικαιοδοσίας όχι σύμφωνα με το άμεσο αντικείμενο της δίκης, αλλά με κριτήριο την πηγή της υπό κρίση διαφοράς.
 44.Η απλούστερη διέξοδος για τον δικαστή θα ήταν να αναρωτηθεί ποιο είναι και που ανήκει το αντικείμενο της αμφισβήτησης που έχει αχθεί ενώπιόν του. Τα πρωτόκολλα διοικητικής αποβολής, τα πρωτόκολλα αποζημίωσης για την αυθαίρετη χρήση δημοσίου κτήματος και οι πράξεις και διαδικασίες στο πλαίσιο της διοικητικής εκτέλεσης κατά τον ΚΕΔΕ προέρχονται από διοικητικά όργανα, εκφράζουν τη μονομερή βούληση της δημόσιας εξουσίας και μπορούν να χαρακτηρισθούν ως εκτελεστές διοικητικές πράξεις. Κατά συνέπεια, οι υποθέσεις αυτές θα έπρεπε να καταλήξουν στα διοικητικά δικαστήρια και να κριθούν σύμφωνα με τους κανόνες του διοικητικού δικαίου.
 45. Το ΑΕΔ όμως αναζήτησε τη βαθύτερη αιτία της διαφοράς. Ως προς τα πρωτόκολλα διοικητικής αποβολής και αποζημίωσης για αυθαίρετη χρήση δημοσίου κτήματος φρονεί ότι εκπηγάζουν από έννομες σχέσεις ιδιωτικού δικαίου και γεννούν ιδιωτικές διαφορές, ανεξαρτήτως της μορφής την οποία λαμβάνουν οι σχετικές αποφάσεις της Διοίκησης.
 46.Το ίδιο ισχύει και για την είσπραξη και την ικανοποίηση ιδιωτικού δικαίου απαίτησης του Δημοσίου. Η προσέγγιση του ΑΕΔ παρουσιάζει το πλεονέκτημα της εφαρμογής ενιαίων και μάλιστα ουσιαστικών κριτηρίων για τον καταμερισμό της δικαιοδοσίας. Το ασθενές της σημείο έγκειται στον παραμερισμό των εξωτερικών στοιχείων της διαφοράς, τα οποία ενέχουν άσκηση δημόσιας εξουσίας και κρίνονται από τα πολιτικά δικαστήρια.
 47. Εάν ο νομοθέτης επιθυμεί να διεκπεραιώσει έννομες σχέσεις του ιδιωτικού δικαίου με μέσα που προσιδιάζουν στο δημόσιο δίκαιο, είναι εύλογο να καταβάλει και το κόστος αυτής της ανάμιξης με την υπαγωγή των σχετικών υποθέσεων στη δικαιοδοσία των διοικητικών δικαστηρίων.
 48. Επομένως, το ΑΕΔ εγκαταλείπει την κατασκευή της υποκείμενης αιτίας όταν η φύση της απαίτησης για την οποία επισπεύδεται η εκτέλεση από το Δημόσιο δεν επηρεάζει ουσιωδώς την εξέταση της ανακοπής του τρίτου ιδιώτη.
 4. Οι διαφορές από την πρόσληψη και υπηρεσιακή κατάσταση του προσωπικού του Δημοσίου με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου
 49.Οι διαφορές σχετικά με την πρόσληψη και την υπηρεσιακή κατάσταση των δημοσίων υπαλλήλων του κράτους και


text:
των νπδδ (άρθρο 103 Σ)είναι διοικητικές. Σημειώνεται ότι η δημοσιοϋπαλληλική σχέση είναι έννομη σχέση δημοσίου δικαίου και δεν στηρίζεται σε σύμβαση εργασίας. Αντίθετα, σοβαρά προβλήματα δικαιοδοσίας έχουν προκαλέσει και εξακολουθούν να προκαλούν οι διαφορές σχετικά με την πρόσληψη και την υπηρεσιακή κατάσταση του προσωπικού που υπηρετεί στο Δημόσιο, σε νπδδ και σε άλλους φορείς του δημόσιου τομέα με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου. Από τη νομολογία συνάγεται ότι επικρατεί η τάση παραμονής των σχετικών διαφορών στα πολιτικά δικαστήρια. Έτσι οι πράξεις διοίκησης των νπιδ του δημόσιου τομέα [25]που αφορούν την πρόληψη και την υπηρεσιακή κατάσταση του προσωπικού τους γίνεται παγίως δεκτό ότι προκαλούν ιδιωτικές διαφορές. Αλλά και το προσωπικό με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου του Δημοσίου και των άλλων νπδδ οφείλει κατ’αρχάς να απευθυνθεί στα πολιτικά δικαστήρια για θέματα απολύσεων και καταγγελιών ή μη ανανεώσεων των συμβάσεων εργασίας. Ακόμη και αν παρεμβάλλονται διοικητικά όργανα, οι διαφορές διατηρούν τον ιδιωτικό χαρακτήρα τους, εφόσον στο επίκεντρο βρίσκονται η σύμβαση εργασίας και η σχέση ιδιωτικού δικαίου του υπαλλήλου με τον εργοδότη του. Αυτό ισχύει και για μισθούς, αποδοχές, επιδόματα, άδειες κ.λπ, που στηρίζονται στη σύμβαση εργασίας.
 50.Ο κανόνας της δικαιοδοσίας των πολιτικών δικαστηρίων γνωρίζει πολλές εξαιρέσεις. Έτσι, κατά το άρθρο 1 παρ. 1 του ν. 702/1977 (Α ́ 268), όπως αντικαταστάθηκε αρχικά με την παρ. 1 του άρθρου 29 του ν. 2721/1999 (Α ́ 112) και ακολούθως με την παρ. 1 του άρθρου 1 του ν. 2944/2001 (Α ́ 222) «Στην αρμοδιότητα του τριμελούς διοικητικού εφετείου υπάγεται η εκδίκαση αιτήσεων ακυρώσεως ατομικών πράξεων διοικητικών αρχών που αφορούν : α) .... β) ... γ) την πρόσληψη και την κατάσταση γενικά του προσωπικού του Δημοσίου, των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης πρώτης και δεύτερης βαθμίδας και των λοιπών νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου, ανεξάρτητα από τη φύση της σχέσης που το συνδέει, καθώς και την πρόσληψη και την κατάσταση γενικά του προσωπικού νομικών προσώπων ιδιωτικού δικαίου όπου η πρόσληψη αυτή γίνεται με βάση ειδική διοικητική διαδικασία. Κατά την έννοια της διατάξεως αυτής, το διοικητικό εφετείο, στο οποίο υπάγεται η εκδίκαση της αιτήσεως ακυρώσεως, είναι αρμόδιο να κρίνει και για το αν η προσβαλλόμενη πράξη δημιουργεί διαφορά που εμπίπτει στην περιοχή του ιδιωτικού δικαίου και ανήκει ως εκ της φύσεώς της στην αρμοδιότητα των πολιτικών δικαστηρίων, ή αν η πράξη αυτή, εκδιδόμενη κατά ιδιαίτερη διοικητική διαδικασία και προς πραγμάτωση σκοπού δημοσίου ενδιαφέροντος, ανήκει στην σφαίρα του δημοσίου δικαίου και συνιστά εκτελεστή διοικητική πράξη, παραδεκτώς προσβαλλόμενη με την αίτηση ακυρώσεως ενώπιόν του (ΣτΕ 1479/2018, 1574/2011, 2002/1994, 1464/1988, 1501/1986). Πάντως, η άρνηση προσλήψεως στο Δημόσιο των εκπαιδευτικών λειτουργών, οι οποίοι έπαυσαν να παρέχουν τις υπηρεσίες τους σε ιδιωτικά σχολεία, δεν δημιουργεί ακυρωτική διαφορά, διότι η ως άνω πρόσληψη πραγματοποιείται με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου, χωρίς την τήρηση ειδικής διοικητικής διαδικασίας (πρβλ. και ΣτΕ 4113/2005επταμ.).
 51. Επίσης στο άρθρο 1 παρ. 1 και 2 του ν. 1406/1983 (Α ́ 182), όπως η περ. θ ́ της παραγράφου 2 αντικαταστάθηκε με το άρθρο 29 παρ. 3 του ν. 2721/1999 (Α ́ 112), ορίζεται ότι στη δικαιοδοσία των τακτικών διοικητικών δικαστηρίων υπάγονται, μεταξύ άλλων, οι


text:
διοικητικές διαφορές ουσίας που αναφύονται κατά την εφαρμογή της νομοθεσίας που αφορά «θ) Τις κάθε είδους αποδοχές (δεδουλευμένες ή μη) του προσωπικού γενικώς του Δημοσίου, των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης πρώτης και δεύτερης βαθμίδας και των νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου, οι οποίες ρυθμίζονται από διατάξεις κανονιστικού περιεχομένου».
 52.Από τα ανωτέρω συνάγεται διάκριση της διαδικασίας διορισμού και πρόσληψης από την κατάρτιση και μετέπειτα εξέλιξη της σύμβασης εργασίας. Όταν ο νόμος προβλέπει διοικητική διαδικασία πρόσληψης με διαγωνισμό και αξιολόγηση των προσόντων των υποψηφίων, δικαιοδοσία έχουν τα διοικητικά δικαστήρια που καλούνται να κρίνουν την νομιμότητα των σχετικών ενεργειών. Οι διαφορές παραμένουν διοικητικές, ακόμη και αν αφορούν προσλήψεις σε νπιδ του δημόσιου τομέα, εφόσον οι διαδικασίες αξιολόγησης των αιτήσεων των υποψηφίων και σύνταξης των πινάκων επιτυχόντων είναι κοινές για το σύνολο του προσωπικού του δημόσιου τομέα. Όσον αφορά τις μεταβολές της υπηρεσιακής κατάστασης και τη λύση της σχέσης εργασίας, πρέπει να ληφθεί υπόψη το άρθρο 1 παρ. 1 στοιχ. γ ́του Ν. 702/1977 και η ακυρωτική αρμοδιότητα του Διοικητικού Εφετείου. Επιπλέον η λύση της σχέσης εργασίας μετά από καταγγελία ή απόλυση και η άρνηση επαναπρόσληψης απολυθέντων υπαλλήλων δημιουργούν διοικητικές διαφορές όταν αποφασίζονται από διοικητικά όργανα και επιδιώκουν δημόσιο σκοπό. Με άλλα λόγια, επιβάλλονται σταθμίσεις προκειμένου να να εξακριβωθεί αν η επίμαχη πράξη αποτελεί εξουσιαστική επέμβαση της Διοίκησης στη σχέση ιδιωτικού δικαίου και αν εξυπηρετεί δημόσιο σκοπό.
 53.Βλ. ΣτΕ 380/2007: όπως κρίθηκε και με την ΣτΕ 3482/2002 παραπεμπτική απόφαση, το προσωπικό του Δημοσίου και των ΝΠΔΔ με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου δύναται να προσβάλλει τις αποφάσεις των πειθαρχικών οργάνων, με τις οποίες επιβάλλονται σ’ αυτό πειθαρχικές ποινές, με αίτηση ακυρώσεως, η οποία υπάγεται στην αρμοδιότητα του τριμελούς διοικητικού εφετείου. Κατά τη γνώμη όμως του Συμβούλου Γ. Ποταμιά η καταγγελία της συμβάσεως εργασίας του προσωπικού που υπηρετεί στο Δημόσιο και τα ΝΠΔΔ με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου, με πράξη του αρμοδίου για την καταγγελία οργάνου και η δικαστική αμφισβήτηση της πράξεως αυτής γεννά διαφορά ιδιωτικού δικαίου και όχι ακυρωτική διαφορά και επομένως για την επίλυσή της έχουν δικαιοδοσία τα πολιτικά δικαστήρια (βλ. ΣτΕ 1893/2005, πρβλ. ΣΕ 2874/1988, 2012/1986).ΣτΕ 1893/2005: η κατ’ εφαρμογή του άρθρου 53 του πρ. δ/τος 410/1998 καταγγελία της συμβάσεως εργασίας του προσωπικού με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου, με πράξη το αρμοδίου για την πρόσληψη οργάνου και η δικαστική αμφισβήτηση της πράξεως αυτής γεννά διαφορά ιδιωτικού δικαίου και όχι ακυρωτική διαφορά και επομένως για την επίλυσή της έχουν δικαιοδοσία τα πολιτικά δικαστήρια (πρβλ. ΣΕ 2874/1988, 2012/1986).
 5.Διαφορές από την επιβολή κυρώσεων στο πλαίσιο του αθλητισμού
 54. Όσον αφορά τη νομική φύση των διαφορών από την επιβολή κυρώσεων στα αθλητικά σωματεία και στα όργανα διοίκησής τους, σε αθλητές και σε φιλάθλους, αναγνωρίζεται η δικαιοδοσία των πολιτικών δικαστηρίων. Η νομολογία αποδίδει προτεραιότητα στο γεγονός ότι τα αθλητικά σωματεία κινούνται στον χώρο του ιδιωτικού δικαίου και μετέχουν στα διάφορα πρωταθλήματα και στους αγώνες αφού έχουν αποδεχθεί συμβατικούς όρους, τους οποίους όμως έχουν θέσει όργανα της Διοίκησης.
 55.Κατά πάγια νομολογία του ΣτΕ γινόταν δεκτό ότι, «κατ’άρθρο 16 § 9 Συντ., [...] ναι μεν βασικοί κανόνες της διεξαγωγής του πρωταθλήματος


text:
ποδοσφαίρου έχουν τεθεί από τον νόμο και κανονιστική υπουργική απόφαση για δημόσιο σκοπό, αλλά από τον τρόπο που οργανώνεται τοπρωτάθλημα αυτό προκύπτει ότι η επί τη βάσει των κανόνων αυτών συμμετοχή στη διεξαγωγή του γίνεται με τη νομική μορφή της καταρτίσεως συμβάσεως ιδιωτικού δικαίου μεταξύ της διοργανώτριας αρχής [Ελληνικής Ποδοσφαιρικής Ομοσπονδίας, ΕΠΟ] και του συμμετέχοντος σωματείου. Μετά την κατάρτιση της, συμβάσεως όλες οι διατάξεις της αθλητικής νομοθεσίας που διέπουν την διεξαγωγή πρωταθλήματος ποδοσφαίρου και ρυθμίζουν τον τρόπο επιλύσεως των σχετικών διαφορών γίνονται πλέον περιεχόμενο της συμβάσεως και ανεξαρτήτως του δημοσίου σκοπού των εφαρμόζονται εφεξής από τα συμβληθέντα μέρη ως συμβατικοί όροι. Επομένως αμφισβητήσεις που ανακύπτουν από την εφαρμογή των διατάξεων αυτών είναι πράγματι διαφορές από την εκτέλεση συμβατικών όρων, που ανήκουν στο δικαστήριο της συμβάσεως, που εν προκειμένω, είναι ο πολιτικός δικαστής. ... Οδικαστής αυτός θα κρίνει και τα θέματα τα γεννώμενα εκ της συνταγματικότητας της ρυθμίσεως του άρθρου 25 Ν. 423/76 και της 22516/5.9.80 αποφάσεως του Υπ. Προεδρίας της Κυβερνήσεως» (ΣτΕ 22,201,202, 1738, 1739, 1740, 3190, 3191/1986). Όπως επισημαίνει ο καθηγητής Β. Σκουρής, κυρίως ο θεσμός της αθλητικής δικαιοσύνης –με την πειθαρχική εξουσία που έχει ανατεθεί στους διοριζόμενους από την πολιτεία αθλητικούς δικαστές, την έκταση των προβλεπόμενων κυρώσεων και την υποχρεωτικότητα των σχετικών αποφάσεων– απομακρύνεται από το ιδιωτικό και πλησιάζει στο δημόσιο δίκαιο, όπου το φαινόμενο της πειθαρχικής εξουσίας είναι ευρέως διαδεδομένο.
 56. Ακυρωτικές διοικητικές διαφορές προκαλούν οι κυρώσεις που επιβάλλει η Επιτροπή Ολυμπιακών Αγώνων (ΕΟΑ), η οποία είναι ννπδδ. Κατά το άρθρο 4 του Ν. 3148/1955 (ΦΕΚ 50 Α'), του οποίου η παρ. 3 συνεπληρώθη με το άρθρο 45 παρ. 1 του Ν. 75/1975 (ΦΕΚ 138 Α'), "Συνιστάται παρά τη Ε.Ο.Α. ειδική επιτροπή, αποκαλουμένη Επιτροπή Φιλάθλου Ιδιότητος (Ε.Φ.Ι.), σκοπός της οποίας είναι η παρακολούθησις των ασχολουμένων με τα πάσης φύσεως αγωνίσματα και εν γένει με τας Γυμναστικάς ή Αγωνιστικάς εκδηλώσεις φυσικών ή νομικών προσώπων εν Ελλάδι και εν τη Αλλοδαπή ως προς την τήρησιν των υγιών αρχών του Φιλάθλου πνεύματος και των παραδόσεων του αθλητισμού και ο χαρακτηρισμός των παραβαινούντων ταύτας φυσικών ή νομικών προσώπων ή μη Φιλάθλων. 2. . . . 3. Κατά των αποφάσεων της Ε.Φ.Ι. επιτρέπεται προσφυγή εις την Ε.Ο.Α. εντός μηνός από της κοινοποιήσεως της αποφάσεως της Ε.Φ.Ι.". Πρόκειται για διοικητικό όργανο, το οποίο επιβάλλει διοικητικές ποινές, όπως τη στέρηση της φιλάθλου ιδιότητας, η οποία συνεπάγεται, απώλεια της ιδιότητος του διοικούντος ποδοσφαιρική ανώνυμη εταιρεία. Η ποινή αυτή επιβάλλεται δηλαδή βάσει διοικητικής διαδικασίας και κατ’ενάσκηση διοικητικής αρμοδιότητας και διαφέρει από τις ποινές που μπορούν να επιβάλουν για την ίδια συμπεριφορά οι Αθλητικοί Δικαστές (Δευτεροβάθμιος Τριμελής Επιτροπή Αθλητικών Δικαστών, κατ' επίκληση του άρθρου 30 της αποφάσεως 21717/1987 του Υπουργού Πολιτισμού με τον τίτλο "τροποποίηση και συμπλήρωση διατάξεων Κανονισμού Αγώνων Ποδοσφαίρου (ΚΑΠ)" (ΦΕΚ 463 Β'), όπως η απαγόρευση εισόδου στους αγωνιστικούς χώρους επί τρίμηνον και η στέρηση του δικαιώματος κατοχής του αξιώματος του Προέδρου και του μέλους συγκεκριμένης ΠΑΕ επί ένα μήνα (ΣτΕ 3288/1992, 1376/2008).
 57. Για τις νεώτερες εξελίξεις βλ. ΣτΕ 1788/2017: με το άρθρο 130 του ν. 2725/99ορίσθηκαν τα εξής: «1. Οι ασχολούμενοι με τα


text:
κάθε είδους αθλήματα και τις εν γένει αθλητικές, αγωνιστικές ή γυμναστικές εκδηλώσεις, καθώς και οι παρακολουθούντες τις εκδηλώσεις αυτές, οφείλουν να τηρούν τις αρχές του φιλάθλου πνεύματος και των παραδόσεων του αθλητισμού και του ολυμπιακού ιδεώδους. 2. Η παράβαση των ανωτέρω αρχών επισύρει στους παραβάτες ως κύρωση την οριστική ή για ορισμένη χρονική διάρκεια απαγόρευση παρακολούθησης οποιασδήποτε αθλητικής εκδήλωσης, συμμετοχής τους υπό οποιαδήποτε ιδιότητα, ως διοικούντων, μελών, ... στα κάθε είδους αθλητικά, γυμναστικά και αγωνιστικά σωματεία, ενώσεις, επαγγελματικούς συνδέσμους ή ομοσπονδίες... Η ποινή αυτή επιβάλλεται από την Επιτροπή Φιλάθλου Πνεύματος (Ε.ΦΙ.Π.). όπως μετονομάζεται η Επιτροπή Φιλάθλου Ιδιότητος (Ε.Φ.Ι.). ...Η Ε.ΦΙ.Π. επιλαμβάνεται αυτεπαγγέλτως ή κατόπιν καταγγελίας και σε χρονικό διάστημα το αργότερο δύο (2) μηνών από την πειθαρχική δίωξη ή την καταγγελία, οφείλει να εκδώσει απόφαση». Αρμόδιο για την εκδίκαση προσφυγών κατ’ αποφάσεων της Επιτροπής Φιλάθλου Πνεύματος του προεκτεθέντος άρθρου 130 του ν. 2725/1999 είναι το Ανώτατο Συμβούλιο Επιλύσεως Αθλητικών Διαφορών (ΑΣΕΑΔ) [περίπτωση (δ) του άρθρου 124 του ν. 2725/99, όπως αντικαταστάθηκε από το άρθρο 44 ν. 3057/2002].
 58.Περαιτέρω, δυνάμει της περιπτώσεως (ιγ) του άρθρου 1 παρ. 1 του ν. 702/1977 (Α ́ 268), την οποίαν προσέθεσε το άρθρο 47 παρ. 1 ν. 3900/2010 (Α ́ 213), μεταφέρθηκε προς τα Διοικητικά Εφετεία κατηγορία υποθέσεων της γενικής ακυρωτικής δικαιοδοσίας του Συμβουλίου της Επικρατείας και ορίσθηκε: «1. Στην αρμοδιότητα του τριμελούς διοικητικού εφετείου υπάγεται η εκδίκαση αιτήσεων ακυρώσεως ατομικών πράξεων διοικητικών αρχών που αφορούν: ... ιγ) την εφαρμογή της αθλητικής νομοθεσίας», ενώ με το άρθρο 5 Α του αυτού ν. 7021977 (όπως αντικαταστάθηκε από το άρθρο 47 παρ. 3 ν. 3900/2010) ορίσθηκε ότι δεν υπόκεινται σε έφεση οι αποφάσεις των Διοικητικών Εφετείων που εκδίδονται επί των διαφορών της ως άνω περιπτώσεως (ιγ) της παραγράφου 1 του άρθρου 1 του νόμου.
 59.Επομένως η ενώπιον του ΣτΕ ασκηθείσα αίτηση ακύρωσης κατά πράξης του Ανωτάτου Συμβουλίου Επιλύσεως Αθλητικών Διαφορών (ΑΣΕΑΔ), με την οποίαν επεβλήθη στον αιτούντα η επί τετράμηνον στέρηση της φιλάθλου ιδιότητος, αφού απερρίφθη προσφυγή του κατά πράξεως ομοίου περιεχομένου της Επιτροπής Φιλάθλου Πνεύματος της Ελληνικής Ολυμπιακής Επιτροπής παραπέμπεται ενώπιον του Διοικητικού Εφετείου Αθηνών.
 ΙΙ. Νομοθετικές παρεμβάσεις
 60. Σε ορισμένες περιπτώσεις το ζήτημα της δικαιοδοσίας ρύθμισε ο νομοθέτης, θέτοντας τέρμα στις νομολογιακές διακυμάνσεις. Πρόκειται για αξιοποίηση της ρήτρας του άρθρου 94 παρ. 3 του Συντάγματος.
 1.Ευθύνη από κρατικά αυτοκίνητα
 61.Χαρακτηριστική περίπτωση αποτελούν συναφώς οι διαφορές που αφορούν ευθύνη του κράτους από αυτοκινητιστικό ατύχημα προκαλούμενο από κρατικά όργανα, οι οποίες δικάζονταν από τα διοικητικά δικαστήρια [ΑΕΔ 5/1995, ΕλλΔνη 1995, σ. 562, ΑΠ 607/2001, ΕΕΝ 2002, σ. 619. Βλ. Νίκα, ΕλλΔνη 1995, σ. 552· Μπέη/Καλαβρό/Σταματόπουλο, Δικονομία των ιδιωτικών διαφορών, Ι, 1999, σ. 244-246]. Το άρθρο 48 παρ. 1 του Ν. 3900/2010 υπήγαγε τις σχετικές διαφορές στη δικαιοδοσία των πολιτικών δικαστηρίων από τις 17 Μαρτίου 2011: βλ.άρθρο 1 παρ. 2 στοιχείο η ́ του Ν. 1406/1983.
 2.Η κατανομή των δικαιοδοτικών αρμοδιοτήτων όσον αφορά τις διαφορές του προσυμβατικού σταδίου κατά τον Ν. 3886/2010
 62.Mε τον Ν. 3886/2010, ο Έλληνας νομοθέτης προέβη, για πρώτη φορά, σε εφαρμογή της ρήτρας του άρθρου 94 παρ. 3 του Συντάγματος, δημιουργώντας ένα ενιαίο πεδίο


text:
δικαιοδοσίας (bloc de compétences) υπέρ των διοικητικών δικαστηρίων όσον αφορά τη διαδικασία σύναψης δημόσιας σύμβασης. Περαιτέρω, στο εσωτερικό της διοικητικής δικαιοσύνης, η αρμοδιότητα εκδίκασης του μεγαλύτερου μέρους των σχετικών διαφορών μεταφέρεται από το Συμβούλιο της Επικρατείας στα Διοικητικά Εφετεία [26].
 63.Η δημιουργία ενιαίου πεδίου δικαιοδοσίας υπέρ της διοικητικής δικαιοσύνης αποτελεί εύστοχη επιλογή, η οποία ανταποκρίνεται στον ουσιωδώς διοικητικό χαρακτήρα που εμφανίζει, από θεσμική-οντολογική άποψη, το σύνολο των συμβάσεων των δημοσίων νομικών προσώπων που πρέπει να είναι ανοικτές στον ανταγωνισμό. Ωστόσο, είναι άξιο απορίας το γεγονός ότι η ενεργοποίηση της ρήτρας ενιαίας δικαιοδοσίας του άρθρου 94 παρ. 3 του Συντάγματος δεν στηρίχτηκε επισήμως στην παραπάνω θεωρητική διαπίστωση ή στη συναφή ανάγκη διασφάλισης κατάλληλων δικονομικών εγγυήσεων, αλλά σε αόριστες πιέσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Πιο συγκεκριμένα, στην αιτιολογική έκθεση του ν. 3886/2010 αναφέρεται ρητώς ότι «η ενοποίηση της δικαιοδοσίας θεωρήθηκε αναγκαία εξ αιτίας της έντονης αμφισβήτησης που εκφράστηκε κατ’ επανάληψη, από παράγοντες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, για την επάρκεια και ποιότητα της δικαστικής προστασίας που παρέχεται από τα Μονομελή Πρωτοδικεία, στις περιπτώσεις ανάθεσης συμβάσεων από φορείς με μορφή νομικών προσώπων ιδιωτικού δικαίου». Ανεξάρτητα από τις όποιες αδυναμίες εμφάνισε η εφαρμογή του ν. 2522/1997 από τα πολιτικά δικαστήρια, προκαλεί ιδιαίτερα αρνητική εντύπωση το γεγονός ότι, ως προς ένα μείζον θεσμικό ζήτημα, όπως είναι η επάρκεια και η ποιότητα της πολιτικής δικαιοσύνης, η Κυβέρνηση, που είχε τη σχετική νομοθετική πρωτοβουλία, δεν διατύπωσε ευθέως τη γνώμη της αλλά αποδέχτηκε άκριτα και κάλυψε τις επιλογές της πίσω από τέτοιου είδους άτυπες παρεμβάσεις ανώνυμων «παραγόντων» της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
 64.Συναφώς, γεννάται το ερώτημα για ποιον λόγο άραγε ο Έλληνας νομοθέτης, με αφορμή τη συμμόρφωσή του προς τις απαιτήσεις της οδηγίας 2007/66/ΕΚ, δεν προέβη στη θέσπιση ενός ενιαίου δικονομικού καθεστώτος για κάθε διαφορά που γεννάται κατά την κατάρτιση και την εκτέλεση όλων των συμβάσεων -ή τουλάχιστον των δημοσίων συμβάσεων και των συμβάσεων παραχώρησης- που συνάπτει το σύνολο των δημοσίων νομικών προσώπων. Επιπλέον, καθώς ούτε αυτή τη φορά επέλεξε να υπαγάγει στο ίδιο καθεστώς και τις εκτός πεδίου εφαρμογής των ευρωπαϊκών οδηγιών δημόσιες συμβάσεις, ο νομοθέτης δεν βελτιώνει το επίπεδο δικαστικής προστασίας στον τομέα της ανάθεσης όσων από αυτές εμφανίζουν βέβαιο διασυνοριακό ενδιαφέρον. Κατά τούτο, στον τομέα αυτόν, εξακολουθεί να υπάρχει ανάγκη σύμφωνης με το ευρωπαϊκό δίκαιο ερμηνείας των εθνικών δικονομικών κανόνων ή και αναλογικής εφαρμογής των ρυθμίσεων της οδηγίας 2007/66/ΕΚ [27].
 3. Έκδοση διαταγής πληρωμής κατά του Δημοσίου
 65.Εντονες αμφισβητήσεις προκάλεσε το ζήτημα της δικαιοδοσίας όσον αφορά την άσκηση ανακοπής κατά διαταγής πληρωμής, την οποία εκδίδουν τα πολιτικά δικαστήρια,κατά τη διαδικασία των άρθρων 624 έως 634 του ΚΠολΔ,όταν η υποκείμενη σχέση είναι δημοσίου δικαίου. Με την απόφαση ΑΕΔ 18/2005, το ΑΕΔ έκρινε ότι ενόψει του προβλεπομένου από το Σύνταγμα οργανωτικού σχήματος των χωριστών δικαιοδοσιών, ο έλεγχος των αποφάσεων και λοιπών διαδικαστικών πράξεων ενεργείται υποχρεωτικά από όργανα που ανήκουν στον ίδιο δικαιοδοτικό κλάδο, υπό την επιφύλαξη ότι δεν πρόκειται για πράξεις που συνιστούν άσκηση αρμοδιότητας διοικητικής φύσης. Δεδομένου ότι η έκδοση διαταγής πληρωμής εντάσσεται στην άσκηση δικαστικής και όχι διοικητικής αρμοδιότητας, ο έλεγχος της ορθότητας της αποφάσεως του δικαστικού λειτουργού της πολιτικής