text:
συστήματος LNT: την ικανότητα του συστήματος LNT να απορροφά/αποθηκεύει και να μετατρέπει τα NOx - παρακολούθηση απόδοσης.
 β)
 ενεργό σύστημα έγχυσης αναγωγικού μέσου LNT: την ικανότητα του συστήματος έγχυσης να ρυθμίζει σωστά την έγχυση αναγωγικού μέσου, είτε αυτό γίνεται μέσω έγχυσης στο σύστημα καυσαερίων είτε μέσω έγχυσης στους κυλίνδρους – παρακολούθηση απόδοσης.
 ΣΗΜΕΙΟ 5
 ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΤΩΝ ΚΑΤΑΛΥΤΩΝ ΟΞΕΙΔΩΣΗΣ (ΣΥΜΠΕΡΙΛ. ΚΑΤΑΛΥΤΗ ΟΞΕΙΔΩΣΗΣ ΝΤΙΖΕΛ – DOC)
 Το παρόν σημείο εφαρμόζεται στους καταλύτες οξείδωσης που είναι διαφορετικοί από άλλα συστήματα μετεπεξεργασίας. Εκείνοι που ανήκουν στο πλαίσιο ενός συστήματος μετεπεξεργασίας καλύπτονται από το κατάλληλο σημείο του παρόντος προσαρτήματος.
 Το σύστημα OBD πρέπει να παρακολουθεί την ορθή λειτουργία των ακόλουθων στοιχείων των καταλυτών οξείδωσης στους κινητήρες που είναι εξοπλισμένοι με αυτό:
 α)
 απόδοση μετατροπής HC: την ικανότητα των καταλυτών οξείδωσης να μετατρέπουν τους HC ανάντη άλλων διατάξεων μετεπεξεργασίας - παρακολούθηση ολοκληρωτικής λειτουργικής αστοχίας.
 β)
 απόδοση μετατροπής HC: την ικανότητα των καταλυτών οξείδωσης να μετατρέπουν τους HC κατάντη άλλων διατάξεων μετεπεξεργασίας - παρακολούθηση ολοκληρωτικής λειτουργικής αστοχίας.
 ΣΗΜΕΙΟ 6
 ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΑΝΑΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΣ ΚΑΥΣΑΕΡΙΩΝ (EGR)
 Το σύστημα OBD πρέπει να παρακολουθεί την ορθή λειτουργία των ακόλουθων στοιχείων του συστήματος EGR στους κινητήρες που είναι εξοπλισμένοι με αυτό:
 ΝΤΙΖΕΛ
 ΑΕΡΙΟ
 (α1)
 υψηλός/χαμηλός ρυθμός ροής EGR: την ικανότητα του συστήματος EGR να διατηρεί το ρυθμό ροής EGR που έχει ρυθμιστεί και να ανιχνεύει τόσο τις “συνθήκες πολύ χαμηλής παροχής” όσο και τις “συνθήκες πολύ υψηλής παροχής” - παρακολούθηση κατώτατων ορίων εκπομπών.
 X
 (a2)
 υψηλός/χαμηλός ρυθμός ροής EGR: την ικανότητα του συστήματος EGR να διατηρεί το ρυθμό ροής EGR που έχει ρυθμιστεί και να ανιχνεύει τόσο τις “συνθήκες πολύ χαμηλή παροχής” όσο και τις “συνθήκες πολύ υψηλής παροχής” – παρακολούθηση απόδοσης.
 (Η απαίτηση για παρακολούθηση θα συζητηθεί περαιτέρω)
 X
 β)
 αργή απόκριση του ενεργοποιητή EGR: την ικανότητα του συστήματος EGR να επιτυγχάνει το ρυθμό ροής εντός του χρονικού διαστήματος που καθορίζει ο κατασκευαστής - παρακολούθηση απόδοσης.
 X
 X
 γ)
 απόδοση ως προς την υπόψυξη του ψύκτη EGR: την ικανότητα του συστήματος ψύξης EGR να επιτυγχάνει την ψυκτική απόδοση που καθορίζει ο κατασκευαστής - παρακολούθηση απόδοσης
 X
 X
 ΣΗΜΕΙΟ 7
 ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΚΑΥΣΙΜΟΥ
 Το σύστημα OBD πρέπει να παρακολουθεί την ορθή λειτουργία των ακόλουθων στοιχείων του συστήματος καυσίμου στους κινητήρες που είναι εξοπλισμένοι με αυτό:
 ΝΤΙΖΕΛ
 ΑΕΡΙΟ
 α)
 Έλεγχος πίεσης του συστήματος καυσίμου: την ικανότητα του συστήματος καυσίμου να επιτυγχάνει την πίεση καυσίμου που έχει ρυθμιστεί σε έλεγχο κλειστού βρόχου - παρακολούθηση απόδοσης.
 X
 β)
 Έλεγχος πίεσης του συστήματος καυσίμου: την ικανότητα του συστήματος καυσίμου να επιτυγχάνει την πίεση καυσίμου που έχει ρυθμιστεί σε έλεγχο κλειστού βρόχου στην περίπτωση που το σύστημα είναι κατασκευασμένο κατά τρόπο που η πίεση μπορεί να ελεγχθεί ανεξάρτητα από άλλες παραμέτρους - παρακολούθηση απόδοσης.
 X
 γ)
 Χρόνος έγχυσης καυσίμου: την ικανότητα του συστήματος καυσίμου να επιτυγχάνει το χρονισμό έγχυσης καυσίμου όπως έχει ρυθμιστεί για τουλάχιστον μία από τις εγχύσεις όταν ο κινητήρας είναι εξοπλισμένος με τους κατάλληλους αισθητήρες - παρακολούθηση απόδοσης.
 X
 δ)
 Σύστημα έγχυσης καυσίμου: την ικανότητα του συστήματος να διατηρεί την επιθυμητή αναλογία αέρα-καυσίμου (μεταξύ άλλων, αλλά όχι μόνο, τα χαρακτηριστικά αυτοαναπροσαρμογή) – παρακολούθηση απόδοσης.


text:
X
 ΣΗΜΕΙΟ 8
 ΣΥΣΤΗΜΑ ΡΥΘΜΙΣΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΑΕΡΑ ΚΑΙ ΡΥΘΜΙΣΤΗΣ ΠΙΕΣΗΣ ΥΠΕΡΤΡΟΦΟΔΟΣΙΑΣ ΣΤΟ ΣΤΡΟΒΙΛΟΣΥΜΠΙΕΣΤΗ
 Το σύστημα OBD πρέπει να παρακολουθεί την ορθή λειτουργία των ακόλουθων στοιχείων του συστήματος ρύθμισης εισαγωγής αέρα και του ρυθμιστή της πίεσης υπερτροφοδοσίας στο στροβιλοσυμπιεστή στους κινητήρες που είναι εξοπλισμένοι με αυτά:
 ΝΤΙΖΕΛ
 ΑΕΡΙΟ
 α1)
 μεγάλη πίεση/μικρή πίεση υπερτροφοδοσίας του στροβιλοσυμπιεστή: την ικανότητα του συστήματος υπερτροφοδοσίας του στροβιλοσυμπιεστή να διατηρεί την πίεση υπερτροφοδοσίας που έχει ρυθμιστεί και να ανιχνεύει τόσο τις συνθήκες πολύ χαμηλής πίεσης όσο και τις συνθήκες πολύ υψηλής πίεσης - παρακολούθηση κατώτατων ορίων εκπομπών.
 X
 α2)
 μεγάλη πίεση/μικρή πίεση υπερτροφοδοσίας του στροβιλοσυμπιεστή: την ικανότητα του συστήματος υπερτροφοδοσίας του στροβιλοσυμπιεστή να διατηρεί την πίεση υπερτροφοδοσίας που έχει ρυθμιστεί και να ανιχνεύει τόσο τις συνθήκες πολύ χαμηλής πίεσης όσο και τις συνθήκες πολύ υψηλής πίεσης - παρακολούθηση απόδοσης.
 (Η απαίτηση για παρακολούθηση θα συζητηθεί περαιτέρω).
 X
 β)
 αργή απόκριση του στροβιλοσυμπιεστής μεταβλητής γεωμετρίας (VGT): την ικανότητα του συστήματος VGT να επιτυγχάνει τη γεωμετρία που έχει ρυθμιστεί εντός του χρονικού διαστήματος που καθορίζει ο κατασκευαστής - παρακολούθηση απόδοσης.
 X
 X
 γ)
 Ψύκτης του αέρα τροφοδοσίας: Αποτελεσματικότητα του συστήματος του ψύκτη του αέρα τροφοδοσίας – ολοκληρωτική λειτουργική αστοχία.
 X
 X
 ΣΗΜΕΙΟ 9
 ΜΕΤΑΒΛΗΤΟ ΣΎΣΤΗΜΑ ΧΡΟΝΙΣΜΟΥ ΒΑAΛΒΙΔΩΝ (VVT)
 Το σύστημα OBD πρέπει να παρακολουθεί την ορθή λειτουργία των ακόλουθων στοιχείων του μεταβλητού συστήματος χρονισμού βαλβίδων VVT στους κινητήρες που είναι εξοπλισμένοι με αυτό:
 α)
 σφάλμα στόχευσης VVT: την ικανότητα του συστήματος VVT να επιτυγχάνει το χρονισμό των βαλβίδων που έχει ρυθμιστεί – παρακολούθηση απόδοσης.
 β)
 αργή απόκριση του VVT: την ικανότητα του συστήματος VVT να επιτυγχάνει το χρονισμό των βαλβίδων που έχει ρυθμιστεί εντός του χρονικού διαστήματος που καθορίζει ο κατασκευαστής – παρακολούθηση απόδοσης.
 ΣΗΜΕΙΟ 10
 ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΤΩΝ ΔΙΑΛΕΙΨΕΩΝ ΑΝΑΦΛΕΞΗΣ
 ΝΤΙΖΕΛ
 ΑΕΡΙΟ
 α)
 Χωρίς προδιαγραφές
 X
 β)
 Οι διαλείψεις ανάφλεξης που μπορεί να προκαλέσουν βλάβη στον
 κινητήρα (π.χ. με την παρακολούθηση ενός ποσοστού διαλείψεων ανάφλεξης για ορισμένο χρονικό διάστημα) – παρακολούθηση της απόδοσης (Η απαίτηση για παρακολούθηση θα συζητηθεί περαιτέρω μαζί με τα σημεία 6 και 8).
 X
 ΣΗΜΕΙΟ 11
 ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΕΞΑΕΡΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΣΤΡΟΦΑΛΟΘΑΛΑΜΟΥ
 Χωρίς προδιαγραφές
 ΣΗΜΕΙΟ 12
 ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΨΥΞΗΣ ΤΟΥ ΚΙΝΗΤΗΡΑ
 Το σύστημα OBD πρέπει να παρακολουθεί την ορθή λειτουργία των ακόλουθων στοιχείων του συστήματος ψύξης του κινητήρα:
 α)
 Θερμοκρασία του ψυκτικού του κινητήρα (θερμοστάτης): Θερμοστάτης ακινητοποιημένος στη θέση “ανοικτός”. Οι κατασκευαστές δεν χρειάζεται να παρακολουθούν το θερμοστάτη για να διαπιστώσουν εάν η αστοχία του μπορεί να θέσει εκτός λειτουργίας άλλα συστήματα παρακολούθησης του OBD - ολοκληρωτική λειτουργική αστοχία.
 Οι κατασκευαστές δεν είναι υποχρεωμένοι να παρακολουθούν τη θερμοκρασία του ψυκτικού μέσου του κινητήρα ούτε τον αισθητήρα θερμοκρασίας του ψυκτικού μέσου εάν η θερμοκρασία αυτή ή ο εν λόγω αισθητήρας δεν χρησιμοποιείται για την ενεργοποίηση ελέγχου κλειστού βρόχου/ανάδρασης του συστήματος ελέγχου των εκπομπών ή/και δεν θα θέσει εκτός λειτουργίας άλλους δέκτες ελέγχου.
 Οι κατασκευαστές μπορούν να αναβάλουν ή να καθυστερήσουν τη χρονική στιγμή που ο δέκτης ελέγχου φθάνει στη θερμοκρασία ενεργοποίησης του ελέγχου κλειστού βρόχου, εάν οι συνθήκες του κινητήρα μπορούν να οδηγήσουν σε εσφαλμένη διάγνωση (π.χ. σε περίπτωση βραδυπορίας για περισσότερο από το 50

type: contracts

jurisdiction: EU


text:
έως 75 % του χρόνου προθέρμανσης).
 ΣΗΜΕΙΟ 13
 ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΑΙΣΘΗΤΗΡΩΝ ΚΑΥΣΑΕΡΙΟΥ ΚΑΙ ΟΞΥΓΟΝΟΥ
 Το σύστημα OBD παρακολουθεί:
 ΝΤΙΖΕΛ
 ΑΕΡΙΟ
 α)
 την ορθή λειτουργία των ηλεκτρικών στοιχείων των αισθητήρων καυσαερίου στους κινητήρες που είναι εξοπλισμένοι με αυτά, σύμφωνα με το σημείο 1 του παρόντος προσαρτήματος – παρακολούθηση κατασκευαστικών στοιχείων
 X
 X
 β)
 τους αισθητήρες οξυγόνου πρωτεύοντος και δευτερεύοντος αέρα (ελέγχου καυσίμου). Οι αισθητήρες αυτοί θεωρούνται αισθητήρες καυσαερίου του οποίου πρέπει να παρακολουθείται η ορθή λειτουργία σύμφωνα με το σημείο 1 του παρόντος προσαρτήματος – παρακολούθηση κατασκευαστικού στοιχείου.
 X
 ΣΗΜΕΙΟ 14
 ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΩΝ ΣΤΡΟΦΩΝ ΑΦΟΡΤΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ
 Το σύστημα OBD παρακολουθεί, στους κινητήρες που είναι εξοπλισμένοι με το σύστημα αυτό, την ορθή λειτουργία των συστημάτων ελέγχου των στροφών άφορτης λειτουργίας σύμφωνα με το σημείο 1 του παρόντος προσαρτήματος.
 ΣΗΜΕΙΟ 15
 ΤΡΙΟΔΙΚΟΣ ΚΑΤΑΛΥΤΗΣ
 Το σύστημα OBD πρέπει να παρακολουθεί την ορθή λειτουργία του τριοδικού καταλύτη στους κινητήρες που είναι εξοπλισμένοι με αυτόν:
 ΝΤΙΖΕΛ
 ΑΕΡΙΟ
 α)
 Απόδοση μετατροπής τριοδικού καταλύτη: η ικανότητα του καταλύτη να μετατρέπει τα NOx και το CO – παρακολούθηση απόδοσης.
 X»
 Το παράρτημα 9B, Προσάρτημα 4 τροποποιείται ως εξής:
 «Εκθεση τεχνικής συμμόρφωσης
 Η έκθεση αυτή ...
 ΕΚΘΕΣΗ ΟΡΙΣΤΙΚΗΣ ΣΥΜΜΟΡΦΩΣΗΣ
 Το υλικό τεκμηρίωσης και το σύστημα OBD / η οικογένεια κινητήρων με σύστημα OBD που περιγράφονται παρακάτω πληρούν τις απαιτήσεις του ακόλουθου κανονισμού:
 Κανονισμός ... / έκδοση .../ ημερομηνία έναρξης ισχύος .... /τύπος καυσίμου
 ...»
 Στο παράρτημα 9B, προσάρτημα 4, σημείο 4, παράγραφος 1.1, στο τμήμα «Πληροφορίες σχετικά με τις δοκιμές» η γραμμή «Καύσιμο που χρησιμοποιείται στη δοκιμή», τροποποιείται ως εξής «Καύσιμο αναφοράς».
 Στο παράρτημα 9B, Προσάρτημα 5, ο πίνακας 3, τροποποιείται ως εξής:
 «Πίνακας 3
 Προαιρετικές πληροφορίες, εάν χρησιμοποιούνται από το σύστημα εκπομπών ή το σύστημα OBD για την ενεργοποίηση ή απενεργοποίηση μιας πληροφορίας OBD
 Ακινητοποιημένο πλαίσιο
 Ροή δεδομένων
 Επίπεδο καυσίμου ή πίεση καυσίμου στη δεξαμενή (ανάλογα με την περίπτωση)
 X
 X
 Θερμοκρασία λαδιού κινητήρα
 X
 X
 Ταχύτητα του οχήματος
 X
 X
 Κατάσταση προσαρμογής της ποιότητας του καυσίμου (ενεργή / μη ενεργή) στην περίπτωση κινητήρων αερίου
 X
 Τάση του συστήματος υπολογιστή ελέγχου του κινητήρα (για την κύρια μικροπλακέτα ελέγχου)
 X
 X»
 Παράρτημα 9B, Προσάρτημα 5, πίνακας 4, τροποποιείται ως εξής:
 «Πίνακας 4
 Προαιρετικές πληροφορίες, εφόσον ο κινητήρας έχει τον απαιτούμενο εξοπλισμό, συλλέγει ή υπολογίζει τις πληροφορίες:
 Ακινητοποιημένο πλαίσιο
 Ροή δεδομένων
 Απόλυτη θέση “γκάζι” ...
 X
 X
 ...
 Ενδείξεις αισθητήρα οξυγόνου
 X
 Ενδείξεις δευτερεύοντος αισθητήρα οξυγόνου (όταν έχει συνδεθεί)
 X
 Ενδείξεις του αισθητήρα NOx
 X»
 Εισάγεται νέο Παράρτημα 9Γ, που έχει ως εξής:
 «
 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 9Γ
 Τεχνικές απαιτήσεις για την αξιολόγηση της απόδοσης κατά τη χρήση των ενσωματωμένων συστημάτων διάγνωσης (OBD)
 1. ΕΦΑΡΜΟΓΗ
 Στην τρέχουσα έκδοσή του, το παρόν παράρτημα εφαρμόζεται μόνον στα οδικά οχήματα που είναι εφοδιασμένα με κινητήρα ντίζελ
 2. (Δεσμευμένο)
 3. ΟΡΙΣΜΟΙ
 3.1. “Λόγος απόδοσης κατά τη χρήση”
 Ο λόγος απόδοσης κατά τη χρήση (IUPR) ενός συγκεκριμένου συστήματος παρακολούθησης m του συστήματος OBD είναι: IUPRm = Αριθμητήςm / Παρονομαστήςm.
 3.2. “Αριθμητής”
 Ο αριθμητής ενός συγκεκριμένου συστήματος παρακολούθησης m (Αριθμητήςm) είναι ένας μετρητής που δείχνει πόσες φορές ένα όχημα έχει λειτουργήσει έτσι ώστε όλες οι παρακολουθούμενες συνθήκες


text:
από αυτό το συγκεκριμένο σύστημα παρακολούθησης να έχουν ανιχνεύσει δυσλειτουργία.
 3.3. “Παρονομαστής”
 Ο παρανομαστής ενός συγκεκριμένου συστήματος παρακολούθησης m (Παρονομαστήςm) είναι ένας μετρητής που δείχνει τον αριθμό των γεγονότων κατά τη λειτουργία του οχήματος, λαμβάνοντας υπόψη ειδικές συνθήκες για το συγκεκριμένο σύστημα παρακολούθησης.
 3.4. “Γενικός παρανομαστής”
 Ο γενικός παρανομαστής είναι ένας μετρητής που δείχνει πόσες φορές το όχημα έχει λειτουργήσει, λαμβάνοντας υπόψη γενικές συνθήκες.
 3.5. “Μετρητής κύκλων έναυσης”
 Ο μετρητής κύκλων έναυσης είναι ένας μετρητής που δείχνει τον αριθμό εκκινήσεων του κινητήρα του οχήματος.
 3.6. “Εκκίνηση κινητήρα”
 Η εκκίνηση κινητήρα συνίσταται στα εξής: διακόπτης έναυσης κλειστός, περιστροφή κινητήρα και έναρξη καύσης και ολοκληρώνεται όταν οι στροφές του κινητήρα φθάσουν στις ελάχιστες στροφές άφορτης λειτουργίας (ρελαντί) σε κανονική θερμοκρασία, μειωμένες κατά 150.
 3.7. “Κύκλος λειτουργίας”
 Κύκλος λειτουργίας είναι μία αλληλουχία που αποτελείται από εκκίνηση κινητήρα, μια περίοδο λειτουργίας, διακοπή λειτουργίας του κινητήρα και το χρόνο μέχρι την επόμενη εκκίνηση αυτού.
 3.8. Συντμήσεις
 IUPR
 Λόγος της απόδοσης κατά τη χρήση
 IUPRm
 Λόγος της απόδοσης κατά τη χρήση συγκεκριμένου συστήματος παρακολούθησης m
 4. ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ
 Το σύστημα OBD πρέπει να έχει τη δυνατότητα παρακολούθησης και καταγραφής των δεδομένων απόδοσης κατά τη χρήση (παράγραφος 6) των συστημάτων παρακολούθησης του OBD που ορίζονται στην παρούσα παράγραφο, αποθήκευσης αυτών των δεδομένων σε μνήμη Η/Υ και μετάδοσης αυτών εκτός του οχήματος όταν ζητηθεί (παράγραφος 7).
 Τα δεδομένα απόδοσης κατά τη λειτουργία ενός συστήματος παρακολούθησης αποτελούνται από τον αριθμητή και τον παρονομαστή, επιτρέποντας έτσι τον υπολογισμό του IUPR.
 4.1. Συστήματα παρακολούθησης IUPR
 4.1.1. Συγκροτήματα συστημάτων παρακολούθησης
 Οι κατασκευαστές θα πρέπει να εγκαταστήσουν στο σύστημα OBD αλγορίθμους λογισμικού που θα παρακολουθούν ανεξάρτητα και θα αναγγέλλουν δεδομένα απόδοσης κατά τη χρήση από τα συγκροτήματα συστημάτων παρακολούθησης που αναφέρονται στο προσάρτημα 1 του παρόντος παραρτήματος.
 Οι κατασκευαστές δεν απαιτείται να εγκαταστήσουν στο σύστημα OBD αλγορίθμους λογισμικού που θα παρακολουθούν ανεξάρτητα και θα αναφέρουν δεδομένα απόδοσης κατά τη λειτουργία από συστήματα παρακολούθησης που λειτουργούν συνεχώς, όπως ορίζεται στην παράγραφο 4.2.3 του παραρτήματος 9B, εφόσον αυτά τα συστήματα παρακολούθησης αποτελούν ήδη μέρος ενός από τα συγκροτήματα συστημάτων παρακολούθησης που αναφέρονται στο προσάρτημα 1 του παρόντος παραρτήματος.
 Τα στοιχεία απόδοσης κατά τη χρήση των συστημάτων παρακολούθησης που συνδέονται με διαφορετικές γραμμές καυσαερίου ή πλευρές του κινητήρα σε ένα συγκρότημα συστημάτων παρακολούθησης θα παρακολουθούνται και θα καταγράφονται ξεχωριστά, όπως προδιαγράφεται στην παράγραφο 6 και θα υποβάλλονται όπως προδιαγράφεται στην παράγραφο 7.
 4.1.2. Πολλαπλά συστήματα παρακολούθησης
 Για κάθε συγκρότημα συστημάτων παρακολούθησης που απαιτείται να αναγγέλλονται, σύμφωνα με την παράγραφο 4.1.1, το σύστημα OBD θα παρακολουθεί ιδιαιτέρως τα δεδομένα απόδοσης κατά τη χρήση, όπως ορίζεται στην παράγραφο 6, για κάθε ένα από τα συγκεκριμένα συστήματα παρακολούθησης που ανήκουν σ' εκείνο το συγκρότημα.
 4.2. Περιορισμός της χρήσης των στοιχείων απόδοσης κατά τη λειτουργία
 Τα στοιχεία απόδοσης κατά τη χρήση ενός οχήματος χρησιμοποιούνται για τη στατιστική αξιολόγηση της απόδοσης κατά τη χρήση του συστήματος OBD μιας μεγαλύτερης ομάδας οχημάτων.
 Αντίθετα με άλλα στοιχεία του OBD, τα στοιχεία απόδοσης κατά τη χρήση δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την εξαγωγή συμπερασμάτων σχετικά με την αξιοπιστία στο δρόμο ενός μεμονωμένου οχήματος.
 5.


text:
ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟ ΛΟΓΩΝ ΑΠΟΔΟΣΗΣ ΚΑΤΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ
 5.1. Υπολογισμός του λόγου απόδοσης κατά τη χρήση
 Για κάθε σύστημα παρακολούθησης m που εξετάζεται στο παρόν παράρτημα, ο λόγος απόδοσης κατά τη χρήση υπολογίζεται με τον ακόλουθο τύπο:
 IUPRm = Αριθμητήςm / Παρονομαστήςm
 όπου ο Αριθμητήςm και ο Παρονομαστήςm αυξάνονται σύμφωνα με τις προδιαγραφές της παρούσας παραγράφου.
 5.1.1. Απαιτήσεις για το λόγο όταν υπολογίζεται και αποθηκεύεται από το σύστημα
 Κάθε λόγος IUPRm πρέπει να έχει ελάχιστη τιμή μηδέν και μέγιστη τιμή 7,99527 με ακρίβεια 0,000122 (18).
 Ο λόγος για μια συγκεκριμένη συνιστώσα πρέπει να θεωρείται μηδέν όποτε ο αντίστοιχος αριθμητής είναι ίσος με μηδέν και ο αντίστοιχος παρονομαστής διάφορος του μηδενός.
 Ο λόγος για μια συγκεκριμένη συνιστώσα πρέπει να θεωρείται ότι είναι η μέγιστη τιμή 7,99527, εάν ο αντίστοιχος παρονομαστής είναι ίσος με μηδέν ή εάν η πραγματική τιμή του αριθμητή διά του παρονομαστή υπερβαίνει τη μέγιστη τιμή του 7,99527.
 5.2. Απαιτήσεις για την επαύξηση του αριθμητή
 Ο αριθμητής δεν πρέπει να επαυξάνεται περισσότερο από μία φορά ανά κύκλο λειτουργίας.
 Ο αριθμητής ενός συγκεκριμένου συστήματος παρακολούθησης πρέπει να επαυξάνεται εντός 10 δευτερολέπτων, εάν και μόνον εάν πληρούνται τα παρακάτω κριτήρια σ' έναν κύκλο λειτουργίας:
 α)
 Έχει ικανοποιηθεί κάθε συνθήκη παρακολούθησης απαραίτητη για το σύστημα παρακολούθησης της συγκεκριμένης συνιστώσας προκειμένου αυτό να ανιχνεύσει μια δυσλειτουργία και να αποθηκεύσει έναν εκκρεμή DTC, συμπεριλαμβανομένων των κριτηρίων ενεργοποίησης, της παρουσίας ή απουσίας σχετικού DTC, επαρκούς χρόνου παρακολούθησης και της εκτέλεσης διαγνωστικών εργασιών με σειρά προτεραιότητας (π.χ. το διαγνωστικό “Α” πρέπει να εκτελείται πριν από το διαγνωστικό “Β”).
 Σημείωση: Για την επαύξηση του αριθμητή ενός συγκεκριμένου συστήματος παρακολούθησης μπορεί να μην είναι αρκετό να ικανοποιούνται όλες οι συνθήκες που είναι απαραίτητες ώστε το συγκεκριμένο σύστημα να διαπιστώσει απουσία δυσλειτουργίας.
 β)
 Για συστήματα παρακολούθησης που απαιτούν πολλαπλά στάδια ή γεγονότα σε έναν κύκλο λειτουργίας για την ανίχνευση δυσλειτουργίας, κάθε συνθήκη παρακολούθησης που είναι αναγκαία ώστε όλα τα γεγονότα να πρέπει να έχουν ολοκληρωθεί θα πρέπει να ικανοποιείται.
 γ)
 Για συστήματα παρακολούθησης που χρησιμοποιούνται για ταυτοποίηση βλάβης και τα οποία λειτουργούν μόνο μετά την αποθήκευση ενός εκκρεμούς DTC, ο αριθμητής και ο παρονομαστής πρέπει να είναι ίδιοι με εκείνους του συστήματος παρακολούθησης που ανιχνεύει την αρχική δυσλειτουργία.
 δ)
 Για συστήματα παρακολούθησης που απαιτούν επίμονη λειτουργία για την περαιτέρω διερεύνηση της ύπαρξης δυσλειτουργίας, ο κατασκευαστής μπορεί να υποβάλει στην αρχή έγκρισης τύπου εναλλακτικό τρόπο για την επαύξηση του αριθμητή. Αυτή η εναλλακτική θα πρέπει να είναι ισοδύναμη με εκείνη που, εάν υπήρχε δυσλειτουργία, θα επέτρεπε να επαυξηθεί ο αριθμητής.
 Για συστήματα παρακολούθησης που λειτουργούν ή ολοκληρώνουν τη λειτουργία τους κατά τη θέση του κινητήρα εκτός λειτουργίας ο αριθμητής θα επαυξάνεται εντός 10 δευτερολέπτων από την ολοκλήρωση της λειτουργίας του συστήματος κατά το σβήσιμο του κινητήρα ή κατά τα πρώτα 10 δευτερόλεπτα από το άναμμα του κινητήρα για τον επόμενο κύκλο λειτουργίας.
 5.3. Απαιτήσεις για την επαύξηση του παρονομαστή
 5.3.1. Γενικοί κανόνες της επαύξησης
 Ο παρονομαστής πρέπει να επαυξάνεται μία φορά ανά κύκλο λειτουργίας, εάν κατά τη διάρκεια αυτού του κύκλου λειτουργίας
 α)
 ο γενικός αριθμητής επαυξάνεται όπως ορίζεται


text:
στην παράγραφο 5.4 και
 β)
 ο παρονομαστής δεν είναι απενεργοποιημένος, σύμφωνα με την παράγραφο 5.6, και
 γ)
 όταν ενδείκνυται, τηρούνται οι ειδικοί πρόσθετοι κανόνες επαύξησης που ορίζονται στην παράγραφο 5.3.2.
 5.3.2. Πρόσθετοι κανόνες επαύξησης ειδικά για τις συστήματα παρακολούθησης
 5.3.2.1. Ειδικός παρονομαστής για εξατμιστικά συστήματα (δεσμευμένο)
 5.3.2.2. Ειδικός παρονομαστής για συστήματα δευτερεύοντα αέρα (δεσμευμένο)
 5.3.2.3. Ειδικός παρονομαστής για συνιστώσες / συστήματα που λειτουργούν μόνο κατά την εκκίνηση του κινητήρα
 Πέραν των απαιτήσεων της παραγράφου 5.3.1 στοιχεία α) και β), ο/οι παρονομαστής(-ές) για συστήματα παρακολούθησης συνιστωσών ή συστήματα που λειτουργούν μόνον κατά την εκκίνηση του κινητήρα πρέπει να επαυξάνεται(-ονται), εάν η συνιστώσα ή στρατηγική δέχεται την εντολή “on” για χρόνο μεγαλύτερο ή ίσο με 10 δευτερόλεπτα.
 Για τον καθορισμό αυτού του χρόνου της εντολής “on”, το σύστημα OBD δεν μπορεί να περιλαμβάνει χρόνο κατά τη διάρκεια επίμονης λειτουργίας οποιασδήποτε από τις συνιστώσες ή στρατηγικές μεταγενέστερα στον ίδιο κύκλο λειτουργίας αποκλειστικά για σκοπούς παρακολούθησης.
 5.3.2.4. Ειδικός παρονομαστής για συνιστώσες ή συστήματα που δεν λαμβάνουν συνεχώς εντολή να λειτουργούν
 Επιπλέον των απαιτήσεων της παραγράφου 5.3.1 α) και β), ο/οι παρονομαστής(-ές) για συστήματα παρακολούθησης συνιστωσών ή συστημάτων που δεν λαμβάνουν συνεχώς εντολή να λειτουργούν (π.χ. συστήματα μεταβλητού χρονισμού βαλβίδων – VVT – ή βαλβίδων EGR), πρέπει να επαυξάνεται(-ονται), εάν η εν λόγω συνιστώσα ή σύστημα δέχεται κάποια εντολή λειτουργίας (π.χ., τις εντολές “on”, “open”, “closed”, “locked”) σε δύο ή περισσότερες περιπτώσεις κατά τη διάρκεια του κύκλου λειτουργίας ή για χρόνο, αθροιστικά, μεγαλύτερο από ή ίσο με 10 δευτερόλεπτα, όποιο από τα δύο συμβεί πρώτο.
 5.3.2.5. Ειδικός παρονομαστής φίλτρων σωματιδίων ντίζελ (DPF)
 Πέραν των απαιτήσεων της παραγράφου 5.3.1 α) και β), σε τουλάχιστον έναν κύκλο λειτουργίας, ο/οι παρονομαστής(-ές) για τα DPF πρέπει να αυξάνεται(-ονται), εάν έχουν διανυθεί τουλάχιστον 800 χιλιόμετρα, αθροιστικά, λειτουργίας του οχήματος ή, εναλλακτικά, εάν έχουν συμπληρωθεί τουλάχιστον 750 λεπτά λειτουργίας του κινητήρα από την τελευταία φορά που αυξήθηκε ο παρονομαστής.
 5.3.2.6. Ειδικός παρονομαστής για καταλύτες οξείδωσης
 Επιπλέον των απαιτήσεων της παραγράφου 5.3.1 στοιχεία α) και β), σε τουλάχιστον ένα κύκλο λειτουργίας ο παρονομαστής(-ές) για συστήματα παρακολούθησης καταλυτών οξείδωσης που χρησιμοποιείται(-ούνται) για την ενεργητική αναγέννηση των DPF πρέπει να επαυξάνεται, εάν ένα γεγονός αναγέννησης λάβει εντολή για χρόνο μεγαλύτερο από ή ίσο με 10 δευτερόλεπτα.
 5.3.2.7. Ειδικός παρονομαστής για υβρίδια (δεσμευμένο)
 5.4. Απαιτήσεις για την επαύξηση του γενικού παρονομαστή
 Ο γενικός παρονομαστής επαυξάνεται εντός 10 δευτερολέπτων, εάν και μόνο εάν, πληρούνται τα ακόλουθα κριτήρια για έναν και μόνο κύκλο λειτουργίας:
 α)
 ο αθροιστικός χρόνος από την έναρξη του κύκλου λειτουργίας είναι μεγαλύτερος από ή ίσος με 600 δευτερόλεπτα, ενώ παραμένει:
 i)
 σε υψόμετρο μικρότερο των 2 500 μέτρων πάνω από το επίπεδο της θάλασσας, και
 ii)
 σε θερμοκρασία περιβάλλοντος μεγαλύτερη από ή ίση με 266 K (–7 βαθμοί Κελσίου), και
 iii)
 σε θερμοκρασία περιβάλλοντος μικρότερη από ή ίση με 308 K (35 βαθμοί Κελσίου).
 β)
 Η αθροιστική λειτουργία του κινητήρα στις 1 150 min–1 ή πάνω από αυτές για περισσότερο ή έως 300 δευτερόλεπτα ενώ βρίσκεται υπό τις συνθήκες που ορίστηκαν στο ανωτέρω στοιχείο α)· ως εναλλακτικές για τον κατασκευαστή μπορεί να χρησιμοποιηθούν


text:
η λειτουργία του κινητήρα σε ή πάνω από 15 τοις εκατό υπολογισθέν φορτίο ή λειτουργία οχήματος σε ή πάνω από 40 km/h αντί του κριτηρίου των 1 150 min–1.
 γ)
 Συνεχής λειτουργία οχήματος σε άφορτη λειτουργία (στο ρελαντί) (δηλ., ποδόπληκτρο επιτάχυνσης απελευθερωμένο από τον οδηγό και είτε ταχύτητα του οχήματος μικρότερη ή ίση με 1,6 km/h είτε στροφές κινητήρα μικρότερες από ή ίσες με 200 min–1 πάνω από τις στροφές άφορτης λειτουργία σε κανονική θερμοκρασία) για χρόνο μεγαλύτερο ή ίσο με 30 δευτερόλεπτα, ενώ βρίσκεται υπό τις συνθήκες που ορίζονται στο ανωτέρω στοιχείο α).
 5.5. Απαιτήσεις για την επαύξηση του μετρητή του κύκλου έναυσης
 Ο μετρητής του κύκλου έναυσης επαυξάνεται μία και μόνο μία φορά ανά εκκίνηση του κινητήρα.
 5.6. Η επαυξητική απενεργοποίηση των αριθμητών, των παρονομαστών και του γενικού παρονομαστή
 5.6.1. Εντός 10 δευτερολέπτων από την ανίχνευση δυσλειτουργίας (δηλ. αφότου ένας εκκρεμής ή επιβεβαιωμένος και ενεργητικός DTC αποθηκεύεται), η οποία απενεργοποιεί ένα σύστημα παρακολούθησης, το σύστημα OBD πρέπει να απενεργοποιεί την περαιτέρω αύξηση των αντίστοιχων αριθμητών και παρονομαστών για κάθε σύστημα παρακολούθησης που απενεργοποιείται.
 Όταν η δυσλειτουργία δεν ανιχνεύεται πλέον (και ο εκκρεμής κωδικός διαγράφεται με αυτοδιαγραφή ή μέσω εντολής εργαλείου σάρωσης), η επαύξηση όλων των αντίστοιχων αριθμητών και παρανομαστών ξεκινά και πάλι εντός 10 δευτερολέπτων.
 5.6.2. Εντός 10 δευτερολέπτων από την εκκίνηση λειτουργίας της μονάδας απόληψης ισχύος (PTO), η οποία αδρανοποιεί τη λειτουργία συστήματος παρακολούθησης, που πρέπει να ανταποκρίνεται στις προϋποθέσεις παρακολούθησης του παραρτήματος 9Β, το σύστημα OBD αδρανοποιεί την περαιτέρω επαύξηση του αντίστοιχου αριθμητή και παρονομαστή για κάθε σύστημα παρακολούθησης που αδρανοποιείται.
 Μόλις ολοκληρωθεί η λειτουργία PTO, η επαύξηση όλων των αντίστοιχων αριθμητών και παρονομαστών ξεκινά και πάλι εντός 10 δευτερολέπτων.
 5.6.3. Στην περίπτωση δυσλειτουργίας (δηλ. μόλις έχει αποθηκευτεί ένας εκκρεμής ή επιβεβαιωμένος και ενεργητικός DTC), η πρόληψη του καθορισμού κατά πόσο ικανοποιούνται τα κριτήρια για τον Παρονομαστήm ενός συστήματος παρακολούθησης m που αναφέρεται στην παράγραφο 5.3 (19), το σύστημα OBD πρέπει να αδρανοποιεί την περαιτέρω επαύξηση του Αριθμητήm και του Παρονομαστήm εντός 10 δευτερολέπτων.
 Η επαύξηση του Αριθμητήm και του Παρονομαστήm ξεκινά και πάλι εντός 10 δευτερολέπτων, όταν δεν υπάρχει πλέον δυσλειτουργία (και ο εκκρεμής κωδικός διαγράφεται με αυτοδιαγραφή ή μέσω εντολής εργαλείου σάρωσης).
 5.6.4. Στην περίπτωση δυσλειτουργίας (δηλ. μόλις έχει αποθηκευτεί ένας εκκρεμής ή επιβεβαιωμένος και ενεργητικός DTC) η πρόληψη καθορισμού κατά πόσον ικανοποιούνται τα κριτήρια για τον γενικό παρονομαστή που αναφέρονται στην παράγραφο 5.4 (20), το σύστημα OBD πρέπει να αδρανοποιεί την περαιτέρω αύξηση του γενικού παρονομαστή εντός 10 δευτερολέπτων.
 Η επαύξηση του γενικού παρονομαστή ξεκινά και πάλι εντός 10 δευτερολέπτων, όταν δεν υφίσταται πλέον δυσλειτουργία (και ο εκκρεμής κωδικός διαγράφεται με αυτοδιαγραφή ή μέσω εντολής εργαλείου σάρωσης).
 Η επαύξηση του γενικού παρονομαστή δεν μπορεί να αδρανοποιείται υπό οποιεσδήποτε άλλες συνθήκες.
 6. ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΑΠΟΔΟΣΗΣ ΚΑΤΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ
 Για κάθε ομάδα συστημάτων παρακολούθησης που παρατίθενται στο προσάρτημα 1 του παρόντος παραρτήματος, το σύστημα OBD πρέπει να παρακολουθεί ξεχωριστά του αριθμητές και τους παρονομαστές για κάθε ένα συγκεκριμένο σύστημα παρακολούθησης που παρατίθεται στο προσάρτημα 3 του παραρτήματος 9B και


text:
ανήκει στο εν λόγω συγκρότημα.
 Πρέπει να αναγγέλλει μόνον τους αντίστοιχους αριθμητές και παρονομαστές για το συγκεκριμένο σύστημα παρακολούθησης που έχει το χαμηλότερο αριθμητικό λόγο.
 Εάν δύο ή περισσότερα συστήματα παρακολούθησης έχουν πανομοιότυπους λόγους, για το συγκεκριμένο συγκρότημα συστημάτων παρακολούθησης πρέπει να αναγγέλλεται ο αντίστοιχος αριθμητής και παρονομαστής του συγκεκριμένου συστήματος παρακολούθησης με τον υψηλότερο παρονομαστή.
 Για να καθοριστεί αμερόληπτα ο χαμηλότερος λόγος ενός συγκροτήματος, πρέπει να λαμβάνονται υπόψη μόνον τα συστήματα παρακολούθησης που αναφέρονται στο εν λόγω συγκρότημα (π.χ. ένας αισθητήρας NOx όταν χρησιμοποιείται για να θέτει σε λειτουργία ένα από τα συστήματα παρακολούθησης που απαριθμούται στο παράρτημα 9B, προσάρτημα 3, στοιχείο 3· το “SCR” θα λαμβάνεται υπόψη στο συγκρότημα συστημάτων παρακολούθησης “αισθητήρας καυσαερίου” και όχι στο συγκρότημα συστημάτων παρακολούθησης “SCR”).
 Το σύστημα OBD πρέπει επίσης να παρακολουθεί και να αναγγέλλει τον γενικό παρονομαστή και τον μετρητή κύκλου έναυσης.
 Σημείωση: σύμφωνα με την παράγραφο 4.1.1, οι κατασκευαστές δεν απαιτείται να εφαρμόζουν αλγορίθμους λογισμικού στο σύστημα OBD για να παρακολουθούν και να αναγγέλλουν αριθμητές και παρονομαστές συστημάτων παρακολούθησης που λειτουργούν συνεχώς.
 7. ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΟΙΝΟΠΟΙΣΗ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΑΠΟΔΟΣΗΣ ΚΑΤΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ
 Η κοινοποίηση στοιχείων απόδοσης κατά τη χρήση είναι μια νέα περίπτωση χρήσης και δεν περιλαμβάνεται στις τρεις υφιστάμενες περιπτώσεις χρήσης που είναι αφιερωμένες στην παρουσία πιθανών δυσλειτουργιών
 7.1. Πληροφορίες σχετικά με τα στοιχεία απόδοσης κατά τη χρήση
 Οι πληροφορίες που καταγράφονται από το σύστημα OBD πρέπει να είναι διαθέσιμες όταν ζητούνται από σύστημα εκτός του οχήματος σύμφωνα με την παράγραφο 7.2.
 Οι πληροφορίες αυτές θα παρέχουν στις αρχές έγκρισης τύπου στοιχεία απόδοσης κατά τη χρήση.
 Το σύστημα OBD πρέπει να παρέχει όλες τις πληροφορίες (σύμφωνα με το ισχύον πρότυπο που περιέχεται στο προσάρτημα 6) για τον εξωτερικό εξοπλισμό δοκιμών IUPR για την κατανόηση των στοιχείων και παρέχει στον επιθεωρητή τις ακόλουθες πληροφορίες:
 α)
 τον αναγνωριστικό αριθμό του οχήματος (VIN)·
 β)
 τον αριθμητή και τον παρονομαστή για κάθε συγκρότημα συστημάτων παρακολούθησης που καταγράφονται από το σύστημα σύμφωνα με την παράγραφο 6.,
 γ)
 τον γενικό παρονομαστή,
 δ)
 την τιμή του μετρητή κύκλου έναυσης,
 ε)
 το σύνολο των ωρών λειτουργίας του κινητήρα.
 Οι πληροφορίες αυτές μπορούν μόνο να αναγνωσθούν (δηλαδή δεν μπορούν να διαγραφούν).
 7.2. Πρόσβαση σε στοιχεία απόδοσης κατά τη χρήση
 Η πρόσβαση στις πληροφορίες OBD πρέπει να παρέχεται μόνο σύμφωνα με τα πρότυπα που αναφέρονται στο προσάρτημα 6 του παρόντος παραρτήματος και στα ακόλουθα σημεία (21).
 Η πρόσβαση στα στοιχεία απόδοσης κατά τη χρήση δεν πρέπει να εξαρτάται από τον κωδικό πρόσβασης ή άλλη διάταξη ή μέθοδο που μπορεί να διαθέσει μόνον ο κατασκευαστής ή οι προμηθευτές του. Για την ερμηνεία των στοιχείων απόδοσης κατά τη χρήση δεν πρέπει να χρειάζεται οιαδήποτε μοναδική πληροφορία αποκωδικοποίησης, εκτός εάν αυτή είναι διαθέσιμη στο κοινό.
 Η μέθοδος πρόσβασης (δηλ. σημείο/κόμβος πρόσβασης) σε στοιχεία απόδοσης κατά τη χρήση πρέπει να είναι ίδια με εκείνη που χρησιμοποιείται για την απόληψη όλων των πληροφοριών OBD. Η μέθοδος αυτή θα επιτρέψει την πρόσβαση σε όλα τα στοιχεία απόδοσης κατά τη χρήση που απαιτούνται σύμφωνα με το παρόν παράρτημα.
 7.3. Επαναφορά στην αρχική κατάσταση των


text:
στοιχείων απόδοσης κατά τη χρήση
 7.3.1. Επαναφορά στο μηδέν
 Κάθε αριθμός πρέπει να επαναφέρεται στο μηδέν μόνον όταν συμβαίνει επαναφορά στο μηδέν μιας μη πτητικής μνήμης τυχαίας προσπέλασης (NVRAM) (π.χ., γεγονός επαναπρογραμματισμού). Οι αριθμοί μπορεί να μην επαναφέρονται στο μηδέν κάτω από οποιεσδήποτε άλλες περιστάσεις, συμπεριλαμβανομένης και της περίστασης όταν ληφθεί μια εντολή εργαλείου σάρωσης για εκκαθάριση κωδικών βλάβης.
 7.3.2. Επαναφορά σε περίπτωση υπερροής μνήμης
 Εάν είτε ο αριθμητής είτε ο παρονομαστής για ένα συγκεκριμένο σύστημα παρακολούθησης φτάσει την τιμή των 65 535 ±2, και οι δύο αριθμοί πρέπει να διαιρεθούν με το δύο πριν ο ένας ή ο άλλος αυξηθεί και πάλι, ώστε να αποφευχθούν προβλήματα υπερροής.
 Εάν ο μετρητής κύκλου έναυσης φτάσει τη μέγιστη τιμή των 65 535 ±2, ο μετρητής κύκλου έναυσης μπορεί να ανατραπεί και να αυξηθεί σε μηδέν κατά τον επόμενο κύκλο έναυσης για να αποφευχθούν προβλήματα υπερροής.
 Εάν ο γενικός παρονομαστής φτάσει τη μέγιστη τιμή των 65 535 ±2, ο γενικός παρονομαστής μπορεί να ανατραπεί και να αυξηθεί σε μηδέν κατά τον επόμενο κύκλο έναυσης που πληροί τον ορισμό του γενικού παρονομαστή για να αποφευχθούν προβλήματα υπερροής.
 ΠΡΟΣΑΡΤΗΜΑ 1
 ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ
 Τα συγκροτήματα συστημάτων παρακολούθησης που εξετάζονται στο παρόν παράρτημα είναι τα εξής:
 Α.
 Καταλύτες οξείδωσης
 Τα συγκεκριμένα συστήματα παρακολούθησης για το εν λόγω συγκρότημα είναι εκείνα που παρατίθενται στο σημείο 5 του προσαρτήματος 3 του παραρτήματος 9B.
 Β.
 Συστήματα επιλεκτικής καταλυτικής αναγωγής (SCR)
 Τα συγκεκριμένα συστήματα παρακολούθησης για το εν λόγω συγκρότημα είναι εκείνα που παρατίθενται στο σημείο 3 του προσαρτήματος 3 του παραρτήματος 9B.
 Γ.
 Αισθητήρες καυσαερίου και οξυγόνου
 Τα συγκεκριμένα συστήματα παρακολούθησης για το εν λόγω συγκρότημα είναι εκείνα που παρατίθενται στο σημείο 13 του προσαρτήματος 3 του παραρτήματος 9B.
 Δ.
 Συστήματα EGR και VVT
 Τα συγκεκριμένα συστήματα παρακολούθησης για το εν λόγω συγκρότημα είναι εκείνα που παρατίθενται στα σημεία 6 και 9 του προσαρτήματος 3 του παραρτήματος 9B.
 Ε.
 Συστήματα DPF
 Τα συγκεκριμένα συστήματα παρακολούθησης για το εν λόγω συγκρότημα είναι εκείνα που παρατίθενται στο σημείο 2 του προσαρτήματος 3 του παραρτήματος 9B.
 ΣΤ.
 Σύστημα ελέγχου της υπερσυμπίεσης εισαγωγής
 Τα συγκεκριμένα συστήματα παρακολούθησης για το εν λόγω συγκρότημα είναι εκείνα που παρατίθενται στο σημείο 8 του προσαρτήματος 3 του παραρτήματος 9B.
 Ζ.
 Απορροφητής NOx
 Τα συγκεκριμένα συστήματα παρακολούθησης για το εν λόγω συγκρότημα είναι εκείνα που παρατίθενται στο σημείο 4 του προσαρτήματος 3 του παραρτήματος 9B.
 Η.
 Τριοδικός καταλύτης
 Τα συγκεκριμένα συστήματα παρακολούθησης για το εν λόγω συγκρότημα είναι εκείνα που παρατίθενται στο σημείο 15 του προσαρτήματος 3 του παραρτήματος 9B.
 Θ.
 Εξατμιστικά συστήματα (δεσμευμένο)
 Ι.
 Σύστημα δευτερεύουσας παροχής αέρα (δεσμευμένο)
 Ένα συγκεκριμένο σύστημα παρακολούθησης πρέπει να ανήκει μόνο σε ένα από τα εν λόγω συγκροτήματα.
 »
 Εισάγεται νέο παράρτημα 10, το οποίο έχει ως εξής:
 «ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 10
 ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΙΣ ΕΚΠΟΜΠΕΣ ΕΚΤΟΣ ΚΥΚΛΟΥ (OCE)
 1. ΕΦΑΡΜΟΓΗ
 Το παρόν παράρτημα θεσπίζει απαιτήσεις εκπομπών εκτός κύκλου με βάση την απόδοση και μια απαγόρευση σχετικά με τις στρατηγικές αναστολής για κινητήρες βαρέων επαγγελματικών οχημάτων και βαρέα επαγγελματικά οχήματα έτσι ώστε να επιτευχθεί αποτελεσματικός έλεγχος εκπομπών βάσει ενός ευρέος φάσματος


text:
συνθηκών λειτουργίας του κινητήρα και συνθηκών περιβάλλοντος που αντιμετωπίζονται κατά τη διάρκεια κανονικής λειτουργίας κατά τη χρήση του οχήματος.
 2. Δεσμευμένο (22)
 3. ΟΡΙΣΜΟΙ
 3.1. Ως “βοηθητική στρατηγική ελέγχου των εκπομπών (‘AES’)” νοείται μια στρατηγική εκπομπών που καθίσταται ενεργός και αντικαθιστά ή τροποποιεί μια βασική στρατηγική εκπομπών για ένα συγκεκριμένο σκοπό ή σκοπούς και σε απόκριση σε ένα ειδικό σύνολο συνθηκών περιβάλλοντος και/ή λειτουργίας και παραμένει λειτουργική μόνον εφόσον υφίστανται οι εν λόγω συνθήκες.
 3.2. Ως “βασική στρατηγική ελέγχου των εκπομπών (‘BES’)” νοείται μια στρατηγική ελέγχου των εκπομπών που είναι ενεργός σε όλη τη διάρκεια της κλίμακας στροφών και φορτίου λειτουργίας του κινητήρα εκτός αν έχει ενεργοποιηθεί η AES.
 3.3. Ως “στρατηγική αναστολής” νοείται μια στρατηγική εκπομπών που δεν ικανοποιεί τις απαιτήσεις απόδοσης για μια βασική και/ή βοηθητική στρατηγική εκπομπών όπως ορίζεται στο παρόν παράρτημα.
 3.4. Ως “στοιχείο σχεδιασμού” νοείται:
 α)
 το σύστημα κινητήρα·
 β)
 κάθε σύστημα ελέγχου, συμπεριλαμβανομένων του λογισμικού ηλεκτρονικών υπολογιστών, των ηλεκτρονικών συστημάτων ελέγχου και της λογικής υπολογιστή·
 γ)
 οποιαδήποτε βαθμονόμηση του συστήματος ελέγχου· ή
 δ)
 τα αποτελέσματα οποιασδήποτε διάδρασης των συστημάτων.
 3.5. Ως “στρατηγική εκπομπών” νοείται ένα στοιχείο ή σύνολο στοιχείων σχεδιασμού που ενσωματώνεται στο συνολικό σχεδιασμό ενός συστήματος κινητήρα ή οχήματος και χρησιμοποιείται στον έλεγχο των εκπομπών.
 3.6. Ως “σύστημα ελέγχου εκπομπών” νοούνται τα στοιχεία σχεδιασμού και οι στρατηγικές εκπομπών που αναπτύχθηκαν ή βαθμονομήθηκαν για τον έλεγχο εκπομπών.
 3.7. Ως “οικογένεια κινητήρων” νοείται η ομαδοποίηση κινητήρων ενός κατασκευαστή όπως ορίζεται στον παγκόσμιο τεχνικό κανονισμό αριθ. 4 (23).
 3.8. Ως “εκκίνηση του κινητήρα” νοείται η διαδικασία από την έναρξη της περιστροφής του κινητήρα έως ότου ο κινητήρας φτάσει στις ελάχιστες στροφές άφορτης λειτουργίας σε κανονική θερμοκρασία μειωμένες κατά 150 (όπως ορίζεται στη θέση drive για οχήματα που έχουν αυτόματο κιβώτιο).
 3.9. Ως “σύστημα κινητήρων” νοείται ο κινητήρας, το σύστημα ελέγχου των εκπομπών και η διεπαφή επικοινωνίας (υλισμικό και μηνύματα) μεταξύ της(των) μονάδας(-ων) ηλεκτρονικού ελέγχου του κινητήρα και οποιουδήποτε άλλου συστήματος κίνησης ή μονάδας ελέγχου του οχήματος.
 3.10. Ως “προθέρμανση του κινητήρα” νοείται επαρκής λειτουργία του οχήματος έτσι ώστε η θερμοκρασία του ψυκτικού μέσου να φτάσει μια ελάχιστη θερμοκρασία τουλάχιστον 70 °C.
 3.11. Ως “περιοδική αναγέννηση” νοείται η διαδικασία αναγέννησης ενός συστήματος μετεπεξεργασίας καυσαερίου που πραγματοποιείται περιοδικά σε λιγότερο από 100 ώρες κανονικής λειτουργίας του κινητήρα.
 3.12. Ως “ονομαστικές στροφές” νοείται ο μέγιστος υπό πλήρες φορτίο αριθμός στροφών του κινητήρα που επιτρέπεται από το ρυθμιστή στροφών, όπως καθορίζεται από τον κατασκευαστή στο εγχειρίδιο πώλησης και συντήρησης, ή, εάν δεν υπάρχει ρυθμιστής στροφών, οι στροφές στις οποίες λαμβάνεται η μέγιστη ισχύς του κινητήρα, όπως καθορίζεται από τον κατασκευαστή στο εγχειρίδιο πώλησης και συντήρησης.
 3.13. Ως “εκπομπές που αποτελούν αντικείμενο ρύθμισης” νοούνται οι “αέριοι ρύποι” που ορίζονται ως μονοξείδιο του άνθρακα, υδρογονάνθρακες και/ή υδρογονάνθρακες πλην μεθανίου (με την παραδοχή λόγου CH1,85 για το ντίζελ, CH2,525 για LPG και CH2,93 για NG, και ένα υποθετικό μόριο CH3O0,5 για κινητήρες ντίζελ που χρησιμοποιούν αιθανόλη ως καύσιμο), μεθάνιο (με την παραδοχή λόγου CH4 για NG) και οξείδια αζώτου (εκφρασμένα σε ισοδύναμο διοξειδίου του αζώτου (NO2)) και “σωματίδια” (PM) που ορίζονται ως κάθε


text:
υλικό που συλλέγεται σε ένα καθορισμένο φίλτρο μετά τη αραίωση καυσαερίου με καθαρό φιλτραρισμένο αέρα σε θερμοκρασία μεταξύ 315 K (42 °C) και 325 K (52 °C), όπως μετράται σε ένα σημείο αμέσως ανάντη του φίλτρου, πρόκειται κυρίως για άνθρακα, συμπυκνωμένους υδρογονάνρακες και θειικά άλατα με το συναφές νερό.
 4. ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ
 Κάθε σύστημα κινητήρα και κάθε στοιχείο σχεδιασμού που πρόκειται να επηρεάσει την εκπομπή ρύπων που αποτελούν αντικείμενο ρύθμισης πρέπει να σχεδιάζονται, να κατασκευάζονται, να συναρμολογούνται και να τοποθετούνται έτσι ώστε να καθίσταται δυνατό ο κινητήρας και το όχημα να συμμορφώνονται με τις διατάξεις του παρόντος παραρτήματος.
 4.1. Απαγόρευση στρατηγικών αναστολής
 Συστήματα κινητήρα και οχήματα δεν πρέπει να εφοδιάζονται με στρατηγική αναστολής.
 4.2. Παγκόσμια εναρμονισμένες μη υπερβάσιμες (WNTE) απαιτήσεις εκπομπής
 Το παρόν παράρτημα απαιτεί τα συστήματα κινητήρα και τα οχήματα να συμμορφώνονται με τις WNTE οριακές τιμές που περιγράφονται στην παράγραφο 5.2. Για δοκιμές βάσει εργαστηρίου σύμφωνα με την παράγραφο 7.4, κανένα αποτέλεσμα δοκιμής δεν πρέπει να υπερβαίνει τα όρια εκπομπής που προσδιορίζονται στην παράγραφο 5.2.
 5. ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΕΠΙΔΟΣΕΩΝ
 5.1. Στρατηγικές εκπομπής
 Οι στρατηγικές εκπομπής σχεδιάζονται έτσι ώστε να δώσουν τη δυνατότητα στο σύστημα κινητήρα, σε κανονική χρήση, να συμμορφωθεί με τις διατάξεις του παρόντος παραρτήματος. Η κανονική χρήση δεν περιορίζεται στις συνθήκες χρήσης, όπως προσδιορίζονται στην παράγραφο 6.1.5.4.
 5.1.1. Απαιτήσεις για τις βασικές στρατηγικές ελέγχου των εκπομπών (BES)
 Μια BES δεν πρέπει να κάνει διάκριση μεταξύ λειτουργίας σε μια εφαρμοστέα δοκιμή έγκρισης τύπου ή πιστοποίησης και άλλης λειτουργίας και να παρέχει χαμηλότερο επίπεδο ελέγχου εκπομπών υπό συνθήκες που δεν περιλαμβάνονται βασικά στις εφαρμοστέες δοκιμές έγκρισης τύπου ή πιστοποίησης.
 5.1.2. Απαιτήσεις για βοηθητικές στρατηγικές ελέγχου εκπομπών (AES)
 Μια AES δεν πρέπει να μειώνει την αποτελεσματικότητα του ελέγχου των εκπομπών σχετικά με μια BES υπό συνθήκες που μπορεί να αναμένεται ευλόγως ότι θα σημειωθούν σε κανονική λειτουργία και χρήση του οχήματος, εκτός και αν η AES ικανοποιεί μία από τις ακόλουθες ειδικές εξαιρέσεις:
 α)
 η λειτουργία της περιλαμβάνεται ουσιαστικά στις εφαρμοστέες δοκιμές έγκρισης τύπου ή πιστοποίησης, συμπεριλαμβανομένων των WNTE διατάξεων της παραγράφου 7·
 β)
 ενεργοποιείται με σκοπό την προστασία του κινητήρα και/ή του οχήματος από βλάβη ή ατύχημα·
 γ)
 ενεργοποιείται μόνο κατά την έναρξη ή προθέρμανση του κινητήρα, όπως ορίζεται στο παρόν παράρτημα·
 δ)
 η λειτουργία της χρησιμοποιείται για αντιστάθμιση του ελέγχου ενός τύπου εκπομπών που αποτελούν αντικείμενο ρύθμισης ώστε να διατηρηθεί ο έλεγχος ενός άλλου τύπου εκπομπών που αποτελούν αντικείμενο ρύθμισης υπό ειδικές συνθήκες περιβάλλοντος ή λειτουργίας που δεν περιλαμβάνονται ουσιαστικά στις δοκιμές έγκρισης τύπου ή πιστοποίησης. Η γενική επίδραση αυτής της AES πρέπει να είναι η αντιστάθμιση για τις επιδράσεις ακραίων συνθηκών περιβάλλοντος κατά τρόπο που να παρέχει αποδεκτό έλεγχο όλων των εκπομπών που αποτελούν αντικείμενο ρύθμισης.
 5.2. Τα παγκόσμια εναρμονισμένα μη υπερβάσιμα (WNTE) όρια εκπομπής αέριων και σωματιδιακών εκπομπών καυσαερίου
 5.2.1. Οι εκπομπές καυσαερίου δεν πρέπει να υπερβαίνουν τα εφαρμοστέα παγκόσμια εναρμονισμένα μη υπερβάσιμα (WNTE) όρια εκπομπής που ορίζονται στην παράγραφο 5.2.2 όταν ο κινητήρας λειτουργεί σύμφωνα με τους όρους και τις διαδικασίες που ορίζονται στις παραγράφους 6 και 7.
 5.2.2. Τα εφαρμοστέα WNTE όρια εκπομπής ορίζονται


text:
ως ακολούθως:
 WNTE όριο εκπομπής = όριο εκπομπής WHTC + συνιστώσα WNTE
 όπου
 “όριο εκπομπής WHTC”
 είναι το όριο εκπομπής (ΟΕ) στο οποίο ο κινητήρας πιστοποιείται σύμφωνα με τον παγκόσμιο τεχνικό κανονισμό WHDC· και
 “WNTE συνιστώσα”
 ορίζεται από τις εξισώσεις 1 έως 4 στην παράγραφο 5.2.3.
 5.2.3. Οι εφαρμοστέες WNTE συνιστώσες πρέπει να ορίζονται χρησιμοποιώντας τις ακόλουθες εξισώσεις, όταν τα ΟΕ εκφράζονται σε g/kWh:
 για NOx:
 WNTE συνιστώσα = 0,25 × EL + 0,1
 (1)
 για HC:
 WNTE συνιστώσα = 0,15 × EL + 0,07
 (2)
 για CO:
 WNTE συνιστώσα = 0,20 × EL + 0,2
 (3)
 για PM:
 WNTE συνιστώσα = 0,25 × EL + 0,003
 (4)
 Όταν τα εφαρμοστέα ΟΕ εκφράζονται σε μονάδες άλλες από τις μονάδες g/kWh, οι σταθερές προσθέτων στις εξισώσεις πρέπει να μετατραπούν από g/kWh στις κατάλληλες μονάδες.
 Η WNTE συνιστώσα πρέπει να στρογγυλευτεί στο δεκαδικό προς τα δεξιά που αναφέρεται στο ισχύον πρότυπο εκπομπών, σύμφωνα με τη μέθοδο στρογγυλοποίησης ASTM E 29-06.
 6. ΕΦΑΡΜΟΣΤΕΕΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ
 Τα WNTE όρια εκπομπής πρέπει να εφαρμόζονται σε:
 α)
 όλες τις ατμοσφαιρικές πιέσεις που είναι μεγαλύτερες από ή ίσες με 82,5 kPa·
 β)
 όλες τις θερμοκρασίες που είναι μικρότερες από ή ίσες με τη θερμοκρασία που καθορίζεται από την εξίσωση 5 στην καθορισμένη ατμοσφαιρική πίεση:
 T = –0,4514 × (101,3 – pb) + 311 (5)
 όπου
 T
 είναι θερμοκρασία αέρα περιβάλλοντος, K
 pb
 είναι η συνολική ατμοσφαιρική πίεση, σε kPa
 γ)
 θερμοκρασία του ψυκτικού του κινητήρα άνω των 343 K (70 °C).
 Οι εφαρμοστέες συνθήκες ατμοσφαιρικής πίεσης περιβάλλοντος και θερμοκρασίας παρουσιάζονται στο σχήμα 1.
 WNTE φάσμα ατμοσφαιρικής πίεσης και θερμοκρασίας
 7. ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΕΝΑΡΜΟΝΙΣΜΕΝΗ ΜΗ ΥΠΕΡΒΑΣΙΜΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ
 7.1. Παγκόσμια εναρμονισμένη μη υπερβάσιμη επιφάνεια ελέγχου
 Η WNTE επιφάνεια ελέγχου αποτελείται από τις στροφές του κινητήρα και τα σημεία φορτίου που ορίζονται στις παραγράφους 7.1.1 έως 7.1.6. Η εικόνα 2 είναι παραδειγματική απεικόνιση της WNTE επιφάνειας ελέγχου.
 7.1.1. Φάσμα στροφών κινητήρα
 Η WNTE επιφάνεια ελέγχου πρέπει να περιλαμβάνει όλες τις στροφές λειτουργίας μεταξύ της 30ης εκατοστιαίας αθροιστικής κατανομής των στροφών κατά τον κύκλο δοκιμών, συμπεριλαμβανομένης της άφορτης λειτουργίας (n30), και των υψηλότερων στροφών όπου εκδηλώνεται το εβδομήντα τοις εκατό της μέγιστης ισχύος (nhi). Το σχήμα 3 είναι παράδειγμα της WNTE αθροιστικής κατανομής συχνότητας στροφών για ένα συγκεκριμένο κινητήρα.
 7.1.2. Φάσμα ροπής κινητήρα
 Η WNTE επιφάνεια ελέγχου πρέπει να περιλαμβάνει όλα τα σημεία φορτίου κινητήρα με τιμή ροπής μεγαλύτερη από ή ίση με το 30 τοις εκατό της μέγιστης τιμής ροπής που παράγει ο κινητήρας.
 7.1.3. Φάσμα ισχύος κινητήρα
 Με την επιφύλαξη των διατάξεων των παραγράφων 7.1.1 και 7.1.2, οι στροφές και τα σημεία φορτίων κάτω από το 30 τοις εκατό της τιμής μέγιστης ισχύος που παράγεται από τον κινητήρα πρέπει να εξαιρείται από την WNTE επιφάνεια ελέγχου για όλες τις εκπομπές.
 7.1.4. Εφαρμογή της έννοιας της οικογένειας κινητήρων
 Καταρχήν, κάθε κινητήρας στο πλαίσιο μιας οικογένειας με μοναδική καμπύλη ροπής/ισχύος θα έχει την ατομική της WNTE επιφάνεια ελέγχου. Για τη δοκιμή κατά τη χρήση, πρέπει να εφαρμόζεται η ατομική WNTE επιφάνεια ελέγχου του αντίστοιχου κινητήρα. Για τη δοκιμή έγκρισης τύπου


text:
(πιστοποίηση) βάσει της έννοιας της οικογένειας κινητήρων του παγκόσμιου τεχνικού κανονισμού WHDC, ο κατασκευαστής μπορεί να εφαρμόσει προαιρετικά μια ενιαία WNTE επιφάνεια ελέγχου για την οικογένεια κινητήρων βάσει των ακόλουθων διατάξεων:
 α)
 μπορεί να χρησιμοποιηθεί ένα ενιαίο φάσμα στροφών κινητήρα της WNTE επιφάνειας ελέγχου· εάν οι μετρούμενες στροφές κινητήρα n30 και nhi είναι εντός του ±3 τοις εκατό των στροφών του κινητήρα, όπως δηλώνεται από τον κατασκευαστή. Αν σημειωθεί υπέρβαση της ανοχής για οποιοδήποτε αριθμό στροφών του κινητήρα, τότε για τον καθορισμό της WNTE επιφάνειας ελέγχου πρέπει να χρησιμοποιούνται οι μετρούμενες στροφές του κινητήρα.
 β)
 μπορεί να χρησιμοποιηθεί ένα ενιαίο φάσμα ροπής/ισχύος κινητήρα της WNTE επιφάνειας ελέγχου, εάν καλύπτει το πλήρες φάσμα από την υψηλότερη έως τη χαμηλότερη βαθμολογία της οικογένειας. Εναλλακτικά, επιτρέπεται ομαδοποίηση των βαθμολογιών των κινητήρων σε διάφορες WNTE επιφάνειες ελέγχου.
 7.1.5. Εξαίρεση της συμμόρφωσης από ορισμένα WNTE σημεία λειτουργίας
 Ο κατασκευαστής μπορεί να ζητήσει από την αρχή έγκρισης να εξαιρέσει τα σημεία λειτουργίας από την WNTE επιφάνεια ελέγχου που ορίζεται στις παραγράφους από 7.1.1 έως 7.1.4 κατά τη διάρκεια της πιστοποίησης/έγκρισης τύπου. Η αρχή έγκρισης μπορεί να χορηγήσει την εξαίρεση αυτή, αν ο κατασκευαστής μπορεί να αποδείξει ότι ο κινητήρας δεν είναι ποτέ σε θέση να λειτουργήσει στα σημεία αυτά όταν χρησιμοποιείται σε οποιονδήποτε συνδυασμό οχημάτων.
 7.2. Ελάχιστη παγκόσμια εναρμονισμένη μη υπερβάσιμη διάρκεια γεγονότος και συχνότητα δειγματοληψίας στοιχείων
 7.2.1. Για τον καθορισμό της συμμόρφωσης με τα WNTE όρια εκπομπής που καθορίζονται στην παράγραφο 5.2, ο κινητήρας πρέπει να λειτουργεί εντός της WNTE επιφάνειας ελέγχου που ορίζεται στην παράγραφο 7.1 και η εκπομπή του πρέπει να μετράται και να ολοκληρώνεται σε μια ελάχιστη περίοδο 30 δευτερολέπτων. Ένα WNTE γεγονός ορίζεται ως ένα ενιαίο σύνολο ολοκληρωμένης εκπομπής στην περίοδο του χρόνου. Για παράδειγμα, εάν ο κινητήρας λειτουργεί για 65 δευτερόλεπτα συνεχώς εντός της WNTE επιφάνειας ελέγχου και συνθηκών περιβάλλοντος αυτό θα συνιστούσε ένα ενιαίο WNTE γεγονός και η εκπομπή θα ανερχόταν στο μέσο όρο κατά την πλήρη περίοδο των 65 δευτερολέπτων. Στην περίπτωση των εργαστηριακών δοκιμών, θα εφαρμόζεται η ολοκληρωμένη περίοδος χρόνου 7,5 δευτερολέπτων.
 7.2.2. Για κινητήρες εφοδιασμένους με ελέγχους εκπομπής που περιλαμβάνουν γεγονότα περιοδικής αναγέννησης, εάν συμβεί ένα γεγονός αναγέννησης κατά τη διάρκεια WNTE δοκιμής, τότε η μέση χρονική περίοδος πρέπει να είναι τουλάχιστον τόσο μακρά όσο και ο χρόνος μεταξύ των γεγονότων πολλαπλασιασμένος με τον αριθμό των γεγονότων πλήρους αναγέννησης εντός της περιόδου δειγματοληψίας. Αυτή η απαίτηση εφαρμόζεται μόνο για κινητήρες που στέλνουν ένα ηλεκτρονικό σήμα το οποίο επισημαίνει την έναρξη του γεγονότος αναγέννησης.
 7.2.3. Ένα WNTE γεγονός είναι μια σειρά στοιχείων που συλλέγονται στη συχνότητα τουλάχιστον 1 Hz κατά τη διάρκεια λειτουργίας κινητήρα στην WNTE επιφάνεια ελέγχου για την ελάχιστη διάρκεια γεγονότος ή μεγαλύτερη. Τα μετρούμενα στοιχεία εκπομπής πρέπει να ανέρχονται στο μέσο όρο κατά τη διάρκεια κάθε WNTE γεγονότος.
 7.3. Παγκόσμια εναρμονισμένες μη υπερβάσιμες δοκιμές κατά τη χρήση
 Όταν οι διατάξεις του παρόντος παραρτήματος χρησιμοποιούνται για δοκιμές κατά τη χρήση, ο κινητήρας πρέπει να λειτουργεί βάσει πραγματικών συνθηκών κατά τη χρήση. Τα αποτελέσματα των δοκιμών από το ολικό σύνολο στοιχείων που συμμορφώνονται με τις διατάξεις


text:
των παραγράφων 6, 7.1 και 7.2 πρέπει να χρησιμοποιούνται για τον καθορισμό της συμμόρφωσης με τα WNTE όρια εκπομπής που ορίζονται στην παράγραφο 5.2. Εξυπακούεται ότι η εκπομπή κατά τη διάρκεια ορισμένων WNTE συμβάντων δεν μπορεί να αναμένεται να συμμορφώνεται με τα WNTE όρια εκπομπής. Συνεπώς, θα πρέπει να οριστούν και να εφαρμοστούν στατιστικές μέθοδοι για τον καθορισμό της συμμόρφωσης που είναι σύμφωνοι με τις παραγράφους 7.2 και 7.3.
 7.4. Παγκόσμια εναρμονισμένες μη υπερβάσιμες εργαστηριακές δοκιμές
 Όταν οι διατάξεις του παρόντος παραρτήματος χρησιμοποιούνται ως βάση για εργαστηριακές δοκιμές πρέπει να εφαρμόζεται η ακόλουθη διάταξη:
 7.4.1. Οι ειδικές εκπομπές ρύπων που αποτελούν αντικείμενο ρύθμισης πρέπει να καθορίζονται με βάση τυχαίως ορισμένα σημεία δοκιμών που κατανέμονται σε ολόκληρη την WNTE επιφάνεια ελέγχου. Όλα τα σημεία δοκιμών πρέπει να περιέχονται μέσα σε 3 τυχαίως επιλέγμενες κυψελίδες σε όλη την επιφάνεια ελέγχου. Το πλέγμα αποτελείται από 9 κυψελίδες για κινητήρες με ονομαστικές στροφές μικρότερες από 3 000 min–1 και 12 κυψελίδες για κινητήρες με ονομαστικές στροφές μεγαλύτερες από ή ίσες με 3 000 min–1. Τα πλέγματα ορίζονται ως εξής:
 α)
 τα εξωτερικά όρια του πλέγματος ευθυγραμμίζονται με την WNTE επιφάνεια ελέγχου·
 β)
 2 κάθετες γραμμές που βρίσκονται σε ίση απόσταση μεταξύ των στροφών κινητήρα n30 και nhi για 9 κυψελίδες, ή 3 κάθετες γραμμές σε ίση απόσταση μεταξύ στροφών κινητήρα n30 και nhi για 12 κυψελίδες· και
 γ)
 2 γραμμές που βρίσκονται σε ίση απόσταση από τη ροπή κινητήρα (1/3) σε κάθε κάθετη γραμμή εντός της WNTE επιφάνειας ελέγχου.
 Παραδείγματα πλεγμάτων που εφαρμόζονται σε συγκεκριμένους κινητήρες παρουσιάζονται στα σχήματα 5 και 6.
 7.4.2. Οι 3 επιλεγμένες κυψελίδες πρέπει να περιλαμβάνουν 5 τυχαία σημεία δοκιμών η κάθε μία, έτσι ώστε να δοκιμάζεται ένα σύνολο 15 τυχαίων σημείων μέσα στην WNTE επιφάνεια ελέγχου. Κάθε κυψελίδα πρέπει να υπόκειται σε δοκιμή διαδοχικά· συνεπώς, και τα 5 σημεία σε μία κυψελίδα υπόκεινται σε δοκιμή πριν από τη μετάβαση στην επόμενη κυψελίδα. Τα σημεία δοκιμής συνδυάζονται σε έναν ενιαίο κύκλο δοκιμής σε σταθερή κατάσταση κατά βαθμίδες.
 7.4.3. Η σειρά με την οποία κάθε μία κυψελίδα υποβάλλεται σε δοκιμή και η σειρά δοκιμής των σημείων εντός της κυψελίδας πρέπει να καθορίζονται τυχαίως. Οι 3 κυψελίδες που θα υποβληθούν σε δοκιμή, τα 15 σημεία δοκιμών, η σειρά δοκιμής των κυψελίδων και η σειρά των σημείων μέσα σε μια κυψελίδα πρέπει να επιλέγονται από την αρχή έγκρισης τύπου ή πιστοποίησης, χρησιμοποιώντας αναγνωρισμένες στατιστικές μεθόδους τυχαιοποίησης.
 7.4.4. Η μέση ειδική εκπομπή αέριων ρύπων που αποτελούν αντικείμενο ρύθμισης δεν πρέπει να υπερβαίνει τις WNTE οριακές τιμές που ορίζονται στην παράγραφο 5.2 όταν μετράται σε οποιονδήποτε από τους κύκλους σε μια κυψελίδα με 5 σημεία δοκιμών.
 7.4.5. Οι μέσες ειδικές εκπομπές σωματιδιακών ρύπων που αποτελούν αντικείμενο ρύθμισης δεν πρέπει να υπερβαίνουν τις WNTE οριακές τιμές που ορίζονται στην παράγραφο 5.2 όταν μετρώνται σε ολόκληρο τον κύκλο των 15 σημείων δοκιμής.
 7.5. Διαδικασία εργαστηριακών δοκιμών
 7.5.1. Μετά την ολοκλήρωση του κύκλου WHSC, ο κινητήρας πρέπει να υποβληθεί σε προετοιμασία στην διαδικασία 9 του WHSC για περίοδο τριών λεπτών. Η αλληλουχία δοκιμών πρέπει να αρχίσει αμέσως μετά


text:
την ολοκλήρωση της φάσης προετοιμασίας.
 7.5.2. Ο κινητήρας πρέπει να λειτουργεί για 2 λεπτά σε κάθε τυχαίο σημείο δοκιμής. Αυτός ο χρόνος περιλαμβάνει την προηγούμενη βαθμίδα από το προηγούμενο σημείο σταθερής κατάστασης. Οι μεταβάσεις ανάμεσα στα σημεία δοκιμής πρέπει να είναι γραμμικές για τις στροφές και το φορτίο του κινητήρα και πρέπει να διαρκούν 20 ± 1 δευτερόλεπτα.
 7.5.3. Ο συνολικός χρόνος δοκιμών από την έναρξη έως τη λήξη πρέπει να είναι 30 λεπτά. Η δοκιμή κάθε συνόλου 5 επιλεγμένων σημείων σε κάποιο πλέγμα πρέπει να είναι 10 λεπτά, μετρούμενα από την έναρξη της βαθμίδας εισόδου στο 1ο σημείο έως το τέλος της μέτρησης σταθερής κατάστασης του 5ου σημείου. Η εικόνα 5 απεικονίζει την αλληλουχία της διαδικασίας δοκιμής.
 7.5.4. Η WNTE εργαστηριακή δοκιμή πρέπει να πληροί τις στατιστικές επικύρωσης της παραγράφου 7.7.2 του παγκόσμιου τεχνικού κανονισμού WHDC.
 7.5.5. Η μέτρηση των εκπομπών πρέπει να πραγματοποιείται σύμφωνα με την παράγραφο 7.8 του κανονισμού παγκόσμιου τεχνικού κανονισμού WHDC.
 7.5.6. Ο υπολογισμός των αποτελεσμάτων της δοκιμής πρέπει να πραγματοποιείται σύμφωνα με την παράγραφο 8 του κανονισμού παγκόσμιου τεχνικού κανονισμού WHDC.
 7.6. Στρογγυλοποίηση
 Το τελικό αποτέλεσμα της δοκιμής στρογγυλοποιείται κατευθείαν στο δεκαδικό προς τα δεξιά που αναφέρεται στο ισχύον πρότυπο εκπομπών WHDC συν ένα επιπλέον σημαντικό ψηφίο, σύμφωνα με τη μέθοδο ASTM E 29-06. Δεν επιτρέπεται στρογγυλοποίηση ενδιάμεσων τιμών που χρησιμοποιούνται για τον υπολογισμό του τελικού αποτελέσματος της δοκιμής των εκπομπών.
 8. ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΕΝΑΡΜΟΝΙΣΜΕΝΕΣ ΜΗ ΥΠΕΡΒΑΣΙΜΕΣ (WNTE) ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΕΣ
 Η έννοια της ανεπάρκειας είναι να δοθεί η δυνατότητα σε έναν κινητήρα ή όχημα να πιστοποιηθεί ως σύμφωνο με έναν κανονισμό ακόμη και αν δεν ικανοποιούνται πλήρως συγκεκριμένες απαιτήσεις περιορισμένες ως προς το πεδίο εφαρμογής. Η WNTE διάταξη ανεπάρκειας θα επιτρέψει στον κατασκευαστή να υποβάλει αίτηση ελάφρυνσης από τις WNTE απαιτήσεις εκπομπής υπό περιορισμένες συνθήκες, όπως ακραίες θερμοκρασίες περιβάλλοντος και/ή έντονη λειτουργία όπου τα οχήματα δεν συσσωρεύουν σημαντικό αριθμό χιλιομέτρων.
 9. ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΕΝΑΡΜΟΝΙΣΜΕΝΕΣ ΜΗ ΥΠΕΡΒΑΣΙΜΕΣ (WNTE) ΕΞΑΙΡΕΣΕΙΣ
 Η έννοια μιας WNTE εξαίρεσης είναι ένα σύνολο τεχνικών συνθηκών υπό τις οποίες τα WNTE όρια εκπομπής που ορίζονται στο παρόν παράρτημα δεν θα εφαρμόζονταν. Μια WNTE εξαίρεση πρέπει να ισχύει για όλους τους κατασκευαστές κινητήρων και οχημάτων.
 Ενδέχεται να αποφασιστεί να παρασχεθεί WNTE εξαίρεση, ιδίως με τη θέσπιση πιο αυστηρών ορίων εκπομπής. Για παράδειγμα, μια WNTE εξαίρεση μπορεί να είναι αναγκαία εάν η αρχή έγκρισης καθορίζει ότι κάποια λειτουργία κινητήρα ή οχήματος μέσα σε μια WNTE επιφάνεια ελέγχου δεν μπορεί να επιτύχει τα WNTE όρια εκπομπής. Στην περίπτωση αυτή, η αρχή έγκρισης μπορεί να ορίσει ότι οι κατασκευαστές κινητήρων δεν χρειάζεται να ζητήσουν WNTE ανεπάρκεια για την λειτουργία αυτή, και ότι η χορήγηση μιας WNTE εξαίρεσης είναι σκόπιμη. Η αρχή έγκρισης μπορεί να καθορίσει τόσο το πεδίο εφαρμογής της εξαίρεσης όσον αφορά τις WNTE απαιτήσεις, καθώς και την χρονική περίοδο για την οποία θα εφαρμόζεται η εξαίρεση.
 10. ΔΗΛΩΣΗ ΣΥΜΜΟΡΦΩΣΗΣ ΕΚΠΟΜΠΗΣ ΕΚΤΟΣ ΚΥΚΛΟΥ
 Στην αίτηση πιστοποίησης ή έγκρισης τύπου, ο κατασκευαστής πρέπει να παράσχει δήλωση ότι η οικογένεια κινητήρων ή οχημάτων συμμορφώνεται με τις απαιτήσεις αυτού του παγκόσμιου τεχνικού κανονισμού OCE. Επιπλέον της δήλωσης αυτής, η συμμόρφωση με


text:
τα WNTE όρια πρέπει να επαληθευτεί μέσω πρόσθετων δοκιμών και διαδικασιών πιστοποίησης που ορίζονται από τα συμβαλλόμενα μέρη.
 10.1. Παράδειγμα δήλωσης συμμόρφωσης εκπομπής εκτός κύκλου
 Η ακόλουθη παράγραφος είναι παράδειγμα δήλωσης συμμόρφωσης:
 “(Ονομασία κατασκευαστή) βεβαιώνει ότι οι κινητήρες εντός αυτής της οικογένειας κινητήρων συμμορφώνονται με όλες τις απαιτήσεις του παρόντος παραρτήματος. (Ονομασία κατασκευαστή) προβαίνει στην δήλωση αυτή καλή τη πίστει, αφού έχει εκτελέσει κατάλληλη μηχανική αξιολόγηση της απόδοσης εκπομπών των κινητήρων εντός της οικογένειας κινητήρων στο εφαρμοστέο φάσμα συνθηκών λειτουργίας και περιβάλλοντος.”
 10.2. Βάση για τη δήλωση συμμόρφωσης εκπομπής εκτός κύκλου
 Ο κατασκευαστής πρέπει να διατηρεί αρχεία στις εγκαταστάσεις του που περιέχουν όλα τα στοιχεία δοκιμών, αναλύσεις μηχανικής φύσης και λοιπά στοιχεία που αποτελούν τη βάση για τη δήλωση συμμόρφωσης OCE. Ο κατασκευαστής πρέπει να παράσχει τις πληροφορίες αυτές στην αρχή πιστοποίησης ή έγκρισης τύπου κατόπιν αίτησης.
 11. ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ
 Η αρχή έγκρισης μπορεί να αποφασίσει να απαιτήσει από τον κατασκευαστή να παρέχει μια δέσμη τεκμηρίωσης. Η τεκμηρίωση αυτή θα πρέπει να περιγράφει κάθε στοιχείο σχεδιασμού και στρατηγική ελέγχου εκπομπής του συστήματος κινητήρα και τα μέσα με τα οποία ελέγχει τις μεταβλητές εξόδου του, είτε ο εν λόγω έλεγχος είναι άμεσος είτε έμμεσος.
 Οι πληροφορίες μπορεί να περιλαμβάνουν πλήρη περιγραφή της στρατηγικής ελέγχου εκπομπής. Επιπλέον, αυτό μπορεί να περιλαμβάνει πληροφορίες σχετικά με τη λειτουργία όλων των AES και BES, συμπεριλαμβανομένης της περιγραφής των παραμέτρων που τροποποιούνται από οποιαδήποτε AES και των οριακών συνθηκών υπό τις οποίες λειτουργούν οι AES, και επισήμανση του ποιες AES και BES είναι πιθανόν να είναι ενεργοί υπό τις συνθήκες των διαδικασιών δοκιμής στο παρόν παράρτημα.»
 (1) Η αρίθμηση του παρόντος παραρτήματος συμφωνεί με την αρίθμηση του WHDC gtr. Ωστόσο, ορισμένα σημεία του WHDC gtr δεν είναι απαραίτητα στο παρόν παράρτημα.
 (2) ανάλογα με το καύσιμο
 (3) με λ = 2, ξηρό αέρα, 273 K, 101,3 kPa
 (4) τιμές u με ακρίβεια εντός του 0,2 % για τη σύνθεση της μάζας: C = 66 - 76 %· H = 22 - 25 %· N = 0 - 12 %
 (5) NMHC με βάση το CH2,93 (για συνολικούς HC χρησιμοποιείται ο συντελεστής u
 gas του CH4)
 (6) τιμές u με ακρίβεια εντός του 0,2 % για τη σύνθεση της μάζας: C3 = 70 - 90 %· C4 = 10 - 30 %
 (7) ανάλογα με το καύσιμο
 (8) με λ = 2, ξηρό αέρα, 273 K, 101,3 kPa
 (9) τιμές u με ακρίβεια εντός του 0,2 % για τη σύνθεση της μάζας: C = 66 - 76 %· H = 22 - 25 %· N = 0 - 12 %
 (10) NMHC με βάση το CH2,93 (για συνολικούς HC χρησιμοποιείται ο συντελεστής u
 gas του CH4)
 (11) τιμές u με ακρίβεια εντός του 0,2 % για τη σύνθεση της μάζας: C3 = 70 - 90 %· C4 = 10 - 30 %
 (12) Οι τιμές που αναφέρονται στην προδιαγραφή είναι “αληθείς τιμές”. Για τον καθορισμό των οριακών τιμών εφαρμόζονται οι όροι του προτύπου ISO 4259: “Προϊόντα πετρελαίου – προσδιορισμός και εφαρμογή δεδομένων ακριβείας σε σχέση με τις μεθόδους


text:
δοκιμής”, ενώ για τον καθορισμό της ελάχιστης τιμής λήφθηκε υπόψη ελάχιστη διαφορά 2R πάνω από το μηδέν· Για τον καθορισμό μέγιστης και ελάχιστης τιμής, η ελάχιστη διαφορά είναι 4R (R = αναπαραγωγιμότητα).
 Παρά το μέτρο αυτό, που είναι αναγκαίο για στατιστικούς λόγους, ο παραγωγός του καυσίμου θα πρέπει εντούτοις να στοχεύει σε μηδενική τιμή όταν η καθορισμένη μέγιστη τιμή είναι 2R, και στη μέση τιμή στην περίπτωση τιμών ανώτατων και κατώτατων ορίων. Εάν χρειάζεται να διευκρινιστεί το ζήτημα κατά πόσον ένα καύσιμο πληροί τις απαιτήσεις των προδιαγραφών, θα πρέπει να εφαρμόζονται οι όροι του ISO 4259.
 (13) Ακόμη και αν ελέγχεται η σταθερότητα έναντι οξείδωσης, είναι πιθανό ότι η διάρκεια αποθήκευσης θα είναι περιορισμένη. Πρέπει να ζητούνται οδηγίες από τον προμηθευτή για τις συνθήκες και τη διάρκεια αποθήκευσης.
 (14) Η αντοχή στην οξείδωση μπορεί να αποδεικνύεται κατά EN-ISO 12205 ή κατά EN 14112. Η συγκεκριμένη απαίτηση πρέπει να αναθεωρηθεί βάσει της αξιολόγησης από τη CEN/TC19 της απόδοσης ως προς την αντοχή στην οξείδωση και των ορίων δοκιμών.
 (15) Ποιότητα FAME σύμφωνα με το EN 14214 (ASTM D 6751).
 (16) Ισχύει η τελευταία έκδοση της αντίστοιχης μεθόδου δοκιμής.
 (17) Το σημείο αυτό θα επεκταθεί αργότερα σε άλλα συστήματα παρακολούθησης εκτός από τα συστήματα παρακολούθησης της εκπομπής κατωφλίου.»
 (18) Η τιμή αυτή αντιστοιχεί σε μέγιστη δεκαεξαδική τιμή 0xFFFF με ακρίβεια 0x1.
 (19) Π.χ. ταχύτητα οχήματος / στροφές κινητήρα / υπολογιζόμενο φορτίο, θερμοκρασία περιβάλλοντος, υψόμετρο, άφορτη λειτουργία, ή χρόνος λειτουργίας.
 (20) Ο κατασκευαστής επιτρέπεται να χρησιμοποιεί πρόσθετη ενσωματωμένη στο όχημα διάταξη διάγνωσης, όπως π.χ. διάταξη οπτικής απεικόνισης επί του πίνακα οργάνων του οχήματος, για τη διευκόλυνση της πρόσβασης σε στοιχεία απόδοσης κατά τη χρήση. Αυτή η πρόσθετη διάταξη δεν υπόκειται στις απαιτήσεις του παρόντος παραρτήματος.
 (21) Ο κατασκευαστής επιτρέπεται να χρησιμοποιεί πρόσθετη ενσωματωμένη στο όχημα οπτική διάταξη διάγνωσης, όπως π.χ. διάταξη οπτικής απεικόνισης στον πίνακα οργάνων του οχήματος, για την παροχή πρόσβασης στα στοιχεία απόδοσης κατά τη χρήση. Αυτή η πρόσθετη διάταξη δεν υπόκειται στις απαιτήσεις του παρόντος παραρτήματος.
 (22) Η αρίθμηση του παρόντος παραρτήματος συμφωνεί με την αρίθμηση του παγκόσμιου τεχνικού κανονισμού για τις OCE. Ωστόσο, ορισμένα σημεία του παγκόσμιου τεχνικού κανονισμού για τις OCE δεν είναι απαραίτητα στο παρόν παράρτημα.
 (23) Διαδικασία δοκιμών για κινητήρες ανάφλεξης με συμπίεση (CI) και κινητήρες επιβαλλόμενης ανάφλεξης (PI) που τροφοδοτούνται με φυσικό αέριο (NG) ή υγραέριο (LPG) όσον αφορά την εκπομπή ρύπων (θεσπίστηκε στο παγκόσμιο μητρώο στις 15 Νοεμβρίου 2006). Οι παραπομπές στον παγκόσμιο τεχνικό κανονισμό αριθ. 4 αφορούν το έγγραφο που εγκρίθηκε στις 15 Νοεμβρίου 2006. Μεταγενέστερες αλλαγές στον παγκόσμιο τεχνικό κανονισμό WHDC θα πρέπει να επαναξιολογηθούν όσον αφορά την εφαρμοσιμότητά τους στο παρόν παράρτημα.


text:
 1.12.2021
 EL
 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης
 L 429/17
 ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΚΟΙΝΟΥ ΑΕΡΟΠΟΡΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ
 μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των κρατών μελών της, αφενός, και της Δημοκρατίας της Αρμενίας, αφετέρου
 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ
 Άρθρο 1: Αντικείμενο
 Άρθρο 2: Ορισμοί
 ΤΙΤΛΟΣ I: ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ
 Άρθρο 3: Χορήγηση δικαιωμάτων
 Άρθρο 4: Άδεια λειτουργίας και άδεια τεχνικής φύσεως
 Άρθρο 5: Απόρριψη, ανάκληση, αναστολή ή περιορισμός άδειας λειτουργίας και άδειας τεχνικής φύσεως
 Άρθρο 6: Επενδύσεις σε αερομεταφορείς
 Άρθρο 7: Τήρηση νομοθετικών και κανονιστικών διατάξεων
 Άρθρο 8: Θεμιτός ανταγωνισμός
 Άρθρο 9: Εμπορικές δυνατότητες
 Άρθρο 10: Δασμοί και φορολόγηση
 Άρθρο 11: Τέλη χρήσης
 Άρθρο 12: Ναύλοι επιβατών και κόμιστρα φορτίου
 Άρθρο 13: Στατιστικά στοιχεία
 ΤΙΤΛΟΣ II: ΡΥΘΜΙΣΤΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ
 Άρθρο 14: Ασφάλεια πτήσεων
 Άρθρο 15: Αεροπορική ασφάλεια
 Άρθρο 16: Διαχείριση της εναέριας κυκλοφορίας
 Άρθρο 17: Περιβάλλον
 Άρθρο 18: Ευθύνη αερομεταφορέα
 Άρθρο 19: Προστασία των καταναλωτών
 Άρθρο 20: Ηλεκτρονικά συστήματα κράτησης θέσεων
 Άρθρο 21: Εργασιακά θέματα
 ΤΙΤΛΟΣ III: ΘΕΣΜΙΚΕΣ ΚΑΙ ΤΕΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ
 Άρθρο 22: Ερμηνεία και εκτέλεση
 Άρθρο 23: Μεικτή επιτροπή
 Άρθρο 24: Επίλυση διαφορών και διαιτησία
 Άρθρο 25: Μέτρα διασφάλισης
 Άρθρο 26: Σχέσεις με άλλες συμφωνίες
 Άρθρο 27: Τροποποιήσεις
 Άρθρο 28: Καταγγελία
 Άρθρο 29: Καταχώριση
 Άρθρο 30: Έναρξη ισχύος και προσωρινή εφαρμογή
 Άρθρο 31: Αυθεντικά κείμενα
 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I: Μεταβατικές διατάξεις
 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ: Εφαρμοστέοι κανόνες στην πολιτική αεροπορία
 TΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ ΤΟΥ ΒΕΛΓΙΟΥ,
 Η ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΤΗΣ ΒΟΥΛΓΑΡΙΑΣ,
 Η ΤΣΕΧΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ,
 ΤΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ ΤΗΣ ΔΑΝΙΑΣ,
 Η ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΤΗΣ ΓΕΡΜΑΝΙΑΣ,
 Η ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΤΗΣ ΕΣΘΟΝΙΑΣ,
 Η ΙΡΛΑΝΔΙΑ,
 Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ,
 ΤΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ ΤΗΣ ΙΣΠΑΝΙΑΣ,
 Η ΓΑΛΛΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ,
 Η ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΤΗΣ ΚΡΟΑΤΙΑΣ,
 Η ΙΤΑΛΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ,
 Η ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ,
 Η ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΤΗΣ ΛΕΤΟΝΙΑΣ,
 Η ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΤΗΣ ΛΙΘΟΥΑΝΙΑΣ,
 ΤΟ ΜΕΓΑΛΟ ΔΟΥΚΑΤΟ ΤΟΥ ΛΟΥΞΕΜΒΟΥΡΓΟΥ,
 Η ΟΥΓΓΑΡΙΑ,
 Η ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΤΗΣ ΜΑΛΤΑΣ,
 ΤΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ ΤΩΝ ΚΑΤΩ ΧΩΡΩΝ,
 Η ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΤΗΣ ΑΥΣΤΡΙΑΣ,
 Η ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΤΗΣ ΠΟΛΩΝΙΑΣ,
 Η ΠΟΡΤΟΓΑΛΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ,
 Η ΡΟΥΜΑΝΙΑ,
 Η ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΤΗΣ ΣΛΟΒΕΝΙΑΣ,
 Η ΣΛΟΒΑΚΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ,
 Η ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΤΗΣ ΦΙΝΛΑΝΔΙΑΣ,
 ΤΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ ΤΗΣ ΣΟΥΗΔΙΑΣ,
 συμβαλλόμενα μέρη της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση και της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, εφεξής αποκαλούμενες «συνθήκες ΕΕ», και τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, (εφεξής αποκαλούμενα από κοινού «κράτη μέλη της ΕΕ», και μεμονωμένα «κράτος μέλος της ΕΕ»,
 και η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ,
 αφενός,
 και η ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΤΗΣ ΑΡΜΕΝΙΑΣ, εφεξής αποκαλούμενη «Αρμενία»,
 αφετέρου,
 εφεξής αποκαλούμενα από κοινού «συμβαλλόμενα μέρη»,
 Τα κράτη μέλη της ΕΕ και η Αρμενία, ως συμβαλλόμενα μέρη της σύμβασης Διεθνούς Πολιτικής Αεροπορίας που άνοιξε προς υπογραφή στο Σικάγο στις 7 Δεκεμβρίου 1944, με την Ευρωπαϊκή Ένωση·
 ΕΠΙΣΗΜΑΙΝΟΝΤΑΣ τη συμφωνία εταιρικής σχέσης και συνεργασίας μεταξύ των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων και των κρατών μελών τους, αφενός, και της Δημοκρατίας της Αρμενίας, αφετέρου, που υπογράφηκε στο Λουξεμβούργο στις 22 Απριλίου 1996·
 ΕΠΙΘΥΜΩΝΤΑΣ τη δημιουργία κοινού αεροπορικού χώρου (εφεξής αποκαλούμενου «ΚΑΧ») με βάση τον στόχο αμοιβαίου ανοίγματος των αγορών των συμβαλλόμενων μερών, με ίσους όρους ανταγωνισμού, μη εισαγωγή διακρίσεων και τήρηση των ίδιων κανόνων, συμπεριλαμβανομένων των πεδίων της ασφάλειας πτήσεων, της αεροπορικής ασφάλειας, της διαχείρισης της εναέριας κυκλοφορίας και των εργασιακών και περιβαλλοντικών πτυχών·
 ΕΠΙΘΥΜΩΝΤΑΣ να βελτιώσουν τις αεροπορικές μεταφορές και να προωθήσουν ένα σύστημα διεθνών αεροπορικών μεταφορών βασιζόμενο στην απαγόρευση των


text:
διακρίσεων και στον ανοικτό και θεμιτό ανταγωνισμό μεταξύ αερομεταφορέων στην αγορά·
 ΕΠΙΘΥΜΩΝΤΑΣ να προωθήσουν τα συμφέροντά τους στον τομέα των αεροπορικών μεταφορών·
 ΑΝΑΓΝΩΡΙΖΟΝΤΑΣ ότι η συνδεσιμότητα αποτελεσματικών αεροπορικών μεταφορών είναι σημαντική για την προώθηση του εμπορίου, του τουρισμού, των επενδύσεων και της οικονομικής και κοινωνικής ανάπτυξης·
 ΣΥΜΦΩΝΩΝΤΑΣ ότι είναι σκόπιμο να βασισθούν οι κανόνες του ΚΑΧ στην αντίστοιχη νομοθεσία που ισχύει στην Ευρωπαϊκή Ένωση, όπως ορίζεται στο παράρτημα II της παρούσας συμφωνίας·
 ΑΝΑΓΝΩΡΙΖΟΝΤΑΣ ότι η πλήρης συμμόρφωση προς τους κανόνες ΚΑΧ επιτρέπει στα συμβαλλόμενα μέρη να αξιοποιούν όλα τα πλεονεκτήματα που προσφέρει ο ΚΑΧ, μεταξύ των οποίων είναι το άνοιγμα της πρόσβασης στις αγορές και η μεγιστοποίηση του οφέλους για τους καταναλωτές, καθώς και για τον κλάδο και τους εργαζόμενους αμφοτέρων των συμβαλλόμενων μερών·
 ΑΝΑΓΝΩΡΙΖΟΝΤΑΣ ότι η δημιουργία του ΚΑΧ και η εφαρμογή των κανόνων του δεν είναι δυνατόν να επιτευχθούν χωρίς μεταβατικές ρυθμίσεις, εφόσον είναι αναγκαίο, και ότι είναι σημαντική η ενδεδειγμένη συνδρομή στο συγκεκριμένο πεδίο·
 ΕΠΙΘΥΜΩΝΤΑΣ να εξασφαλίσουν στις διεθνείς αερομεταφορές το υψηλότερο επίπεδο ασφάλειας πτήσεων και αεροπορικής ασφάλειας και δηλώνοντας τις σοβαρές τους ανησυχίες για ενέργειες ή απειλές κατά της ασφάλειας αεροσκαφών, οι οποίες θέτουν σε κίνδυνο την ασφάλεια προσώπων ή περιουσιακών στοιχείων, επηρεάζουν δυσμενώς τη λειτουργία των αεροσκαφών και υπονομεύουν την εμπιστοσύνη του κοινού στην ασφάλεια της πολιτικής αεροπορίας·
 ΑΠΟΦΑΣΙΖΟΝΤΑΣ να μεγιστοποιήσουν τα δυνητικά οφέλη της συνεργασίας σε θέματα ρύθμισης και εναρμόνισης των οικείων νομοθετικών και κανονιστικών διατάξεων περί πολιτικής αεροπορίας·
 ΑΝΑΓΝΩΡΙΖΟΝΤΑΣ τα σημαντικά δυνητικά πλεονεκτήματα που μπορούν να προκύψουν από ανταγωνιστικές αεροπορικές μεταφορές και από έναν βιώσιμο αεροπορικό κλάδο·
 ΕΠΙΘΥΜΩΝTΑΣ να προωθήσουν τον ελεύθερο, θεμιτό και ανόθευτο ανταγωνισμό, αναγνωρίζοντας ότι οι επιδοτήσεις μπορούν να στρεβλώσουν τον ανταγωνισμό μεταξύ αερομεταφορέων και να διακυβεύσουν την επίτευξη των βασικών στόχων της παρούσας συμφωνίας και αναγνωρίζοντας ότι, εφόσον δεν υφίστανται ίσοι όροι ανταγωνισμού για τους αερομεταφορείς με ελεύθερο, θεμιτό και ανόθευτο ανταγωνισμό, ενδέχεται να μην επιτευχθούν δυνητικά οφέλη·
 ΕΧΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΠΡΟΘΕΣΗ να στηριχθούν σε υφιστάμενες συμφωνίες και διακανονισμούς μεταξύ των συμβαλλόμενων μερών με στόχο το άνοιγμα της πρόσβασης στις αγορές και τη μεγιστοποίηση του οφέλους για τους επιβάτες, τους φορτωτές, τους αερομεταφορείς και τους αερολιμένες και τους εργαζομένους τους, τους πολίτες αμφότερων και άλλα έμμεσα ευεργετούμενα μέρη·
 ΕΠΙΒΕΒΑΙΩΝΟΝΤΑΣ τη σπουδαιότητα της προστασίας του περιβάλλοντος στη χάραξη και την εφαρμογή της πολιτικής διεθνών αερομεταφορών·
 ΔΗΛΩΝΟΝΤΑΣ ότι είναι αναγκαίο να ληφθούν επειγόντως μέτρα καταπολέμησης της κλιματικής αλλαγής και να συνεχισθεί η συνεργασία με σκοπό τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου στον αεροπορικό τομέα, κατά τρόπο συμβατό με τις σχετικές πολυμερείς συμφωνίες και ιδίως με τις σχετικές πράξεις του Διεθνούς Οργανισμού Πολιτικής Αεροπορίας (εφεξής αποκαλούμενου «ΔΟΠΑ») και τη συμφωνία του Παρισιού της 12ης Δεκεμβρίου 2015, βάσει της σύμβασης-πλαισίου των Ηνωμένων Εθνών για την κλιματική αλλαγή·
 ΕΠΙΒΕΒΑΙΩΝΟΝΤΑΣ ότι είναι σημαντική η προστασία των καταναλωτών, καθώς και η προστασία που απορρέει από τη Σύμβαση για την Ενοποίηση Ορισμένων Κανόνων για τις Διεθνείς Αεροπορικές Μεταφορές, η οποία έγινε στο Μόντρεαλ στις 28 Μαΐου 1999, και η επίτευξη κατάλληλου επιπέδου προστασίας των καταναλωτών στις αεροπορικές μεταφορές και αναγνωρίζοντας την ανάγκη αμοιβαίας συνεργασίας στο συγκεκριμένο πεδίο·


text:
ΑΝΑΓΝΩΡΙΖΟΝΤΑΣ ότι η αύξηση των εμπορικών δυνατοτήτων δεν αποβλέπει στην υπονόμευση της εργασίας τους ή των προτύπων εργασίας τους και επιβεβαιώνοντας ότι είναι σημαντική η κοινωνική διάσταση των διεθνών αερομεταφορών και ότι πρέπει να εξετασθούν οι επιπτώσεις στους εργαζόμενους, την απασχόληση και τις συνθήκες εργασίας από το άνοιγμα της πρόσβασης στις αγορές·
 ΕΠΙΣΗΜΑΙΝΟΝΤΑΣ τη σημασία της καλύτερης πρόσβασης του κλάδου των αεροπορικών μεταφορών σε κεφάλαια για την καλύτερη ανάπτυξη των αερομεταφορών·
 ΑΝΑΓΝΩΡΙΖΟΝΤΑΣ τα δυνητικά οφέλη από την πρόβλεψη προσχώρησης τρίτων χωρών στην παρούσα συμφωνία·
 ΕΠΙΘΥΜΩΝΤΑΣ να συνάψουν συμφωνία αεροπορικών μεταφορών, συμπληρωματική της Σύμβασης Διεθνούς Πολιτικής Αεροπορίας,
 ΣΥΜΦΩΝΗΣΑΝ ΤΑ ΑΚΟΛΟΥΘΑ:
 Άρθρο 1
 Αντικείμενο
 Αντικείμενο της παρούσας συμφωνίας είναι η δημιουργία κοινού αεροπορικού χώρου μεταξύ των συμβαλλόμενων μερών, βασιζόμενου στο βαθμιαίο άνοιγμα της αγοράς, την ελευθέρωση της κυριότητας και του ελέγχου των αερομεταφορέων, θεμιτούς και ίσους όρους ανταγωνισμού, τη μη εισαγωγή διακρίσεων και σε κοινούς κανόνες, συμπεριλαμβανομένων των πεδίων της ασφάλειας πτήσεων, της αεροπορικής ασφάλειας, της διαχείρισης της εναέριας κυκλοφορίας και των εργασιακών και περιβαλλοντικών πτυχών. Προς τον σκοπό αυτόν, η παρούσα συμφωνία ορίζει τους εφαρμοστέους μεταξύ των συμβαλλόμενων μερών κανόνες. Οι εν λόγω κανόνες περιλαμβάνουν τις διατάξεις των νομοθετημάτων που αναφέρονται στο παράρτημα IΙ.
 Άρθρο 2
 Ορισμοί
 Για τους σκοπούς της παρούσας συμφωνίας, και εκτός εάν ορίζεται διαφορετικά, ισχύουν οι ακόλουθοι ορισμοί:
 1)
 «συμφωνία»: η παρούσα συμφωνία, τα παραρτήματα και τα προσαρτήματά της και οι τυχόν τροποποιήσεις της·
 2)
 «αεροπορική μεταφορά»: η μεταφορά με αεροσκάφος επιβατών, αποσκευών, φορτίου και ταχυδρομείου, χωριστά ή σε συνδυασμό, που πραγματοποιείται επ’ αμοιβή ή επί μισθώσει, η οποία περιλαμβάνει προγραμματισμένες και έκτακτες υπηρεσίες αεροπορικής μεταφοράς·
 3)
 «προσδιορισμός ιθαγένειας»: η διαπίστωση ότι αερομεταφορέας που προτείνει να αναλάβει την εκμετάλλευση υπηρεσιών αεροπορικών μεταφορών με βάση την παρούσα συμφωνία πληροί τις απαιτήσεις που ορίζονται στο άρθρο 4 σχετικά με την κυριότητα, τον ουσιαστικό έλεγχο και τον κύριο τόπο επιχειρηματικής δραστηριότητάς του·
 4)
 «διαπίστωση επάρκειας»: η διαπίστωση ότι αερομεταφορέας που προτείνει να αναλάβει την εκμετάλλευση υπηρεσιών αεροπορικών μεταφορών με βάση την παρούσα συμφωνία έχει ικανοποιητική οικονομική επάρκεια και επαρκή διαχειριστική εμπειρογνωσία για να εκμεταλλεύεται τις εν λόγω υπηρεσίες και ότι είναι διατεθειμένος να συμμορφώνεται με τις νομοθετικές και κανονιστικές διατάξεις και τις απαιτήσεις που διέπουν τη λειτουργία αυτών των υπηρεσιών·
 5)
 «αρμόδια αρχή»: δημόσιος οργανισμός ή κρατικός φορέας αρμόδιος για τις διοικητικές λειτουργίες με βάση την παρούσα συμφωνία·
 6)
 «Σύμβαση»: η Σύμβαση Διεθνούς Πολιτικής Αεροπορίας που άνοιξε προς υπογραφή στο Σικάγο στις 7 Δεκεμβρίου 1944 και περιλαμβάνει:
 α)
 κάθε τροποποίηση που έχει τεθεί σε ισχύ βάσει του άρθρου 94 στοιχείο α) της Σύμβασης και έχει κυρωθεί, αφενός, από την Αρμενία και, αφετέρου από το κράτος μέλος ή τα κράτη μέλη της ΕΕ, και σχετίζεται με συγκεκριμένο πρόβλημα, και
 β)
 κάθε παράρτημα ή κάθε τροποποίησή του που έχει εγκριθεί βάσει του άρθρου 90 της Σύμβασης, εφόσον το εν λόγω παράρτημα ή η τροποποίησή του εφαρμόζεται ανά πάσα στιγμή ταυτόχρονα στην Αρμενία και στο κράτος μέλος ή τα κράτη μέλη της ΕΕ, ανάλογα με την περίπτωση, και σχετίζεται με συγκεκριμένο πρόβλημα·
 7)
 «πλήρες κόστος»: το κόστος παροχής υπηρεσιών συν μια εύλογη επιβάρυνση


text:
για γενικά διοικητικά έξοδα·
 8)
 «υπηρεσία διεθνούς αεροπορικής μεταφοράς»: υπηρεσία αεροπορικής μεταφοράς που διέρχεται από τον εναέριο χώρο υπεράνω του εδάφους περισσότερων του ενός κρατών·
 9)
 «κύριος τόπος επιχειρηματικής δραστηριότητας»: η κεντρική διοίκηση ή η καταστατική έδρα αερομεταφορέα στο έδαφος του συμβαλλόμενου μέρους στο οποίο ασκούνται οι κύριες χρηματοοικονομικές λειτουργίες και ο επιχειρησιακός έλεγχος του αερομεταφορέα, καθώς και η διαχείριση διαρκούς αξιοπλοΐας του αερομεταφορέα·
 10)
 «στάση για μη εμπορικούς σκοπούς»: η προσγείωση για οποιονδήποτε σκοπό άλλον από την επιβίβαση ή την αποβίβαση επιβατών και τη φόρτωση ή την εκφόρτωση αποσκευών, φορτίου ή ταχυδρομείου σε υπηρεσία αεροπορικής μεταφοράς·
 11)
 «αεροπορικός ναύλος»: η τιμή που καταβάλλεται στους αερομεταφορείς ή στους πράκτορές τους ή σε άλλους πωλητές εισιτηρίων για τη μεταφορά επιβατών με υπηρεσία αεροπορικής μεταφοράς (καθώς και με κάθε άλλο μεταφορικό μέσο συνδεόμενο με την εν λόγω μεταφορά) και οι όροι εφαρμογής αυτών των τιμών, συμπεριλαμβανομένων των αμοιβών και των όρων που παρέχονται στα πρακτορεία και άλλες βοηθητικές υπηρεσίες·
 12)
 «αεροπορικό κόμιστρο»: η τιμή που καταβάλλεται για τη μεταφορά φορτίου με υπηρεσία αεροπορικής μεταφοράς (καθώς και με κάθε άλλο μεταφορικό μέσο συνδεόμενο με την εν λόγω μεταφορά) και οι όροι εφαρμογής αυτών των τιμών, συμπεριλαμβανομένων των αμοιβών και των όρων που παρέχονται στα πρακτορεία και άλλες βοηθητικές υπηρεσίες·
 13)
 «έδαφος»: για την Αρμενία, το έδαφος της Δημοκρατίας της Αρμενίας, και για την Ευρωπαϊκή Ένωση και τα κράτη μέλη της ΕΕ, τα χερσαία εδάφη, τα εσωτερικά ύδατα και τα χωρικά ύδατα των κρατών μελών της ΕΕ στα οποία ισχύουν οι Συνθήκες της ΕΕ, σύμφωνα με τις διατάξεις που προβλέπονται στις Συνθήκες της ΕΕ, καθώς και ο εναέριος χώρος επάνω από αυτά·
 14)
 «τέλη χρήσης»: τα τέλη που επιβάλλονται στους αερομεταφορείς για τη χρήση διευκολύνσεων ή αερολιμενικών υπηρεσιών, περιβαλλοντικών υπηρεσιών, αεροναυτιλίας ή αεροπορικής ασφάλειας, συμπεριλαμβανομένων συναφών υπηρεσιών ή διευκολύνσεων.
 15)
 «επίγεια αυτοεξυπηρέτηση»: περίπτωση στην οποία ο χρήστης εξυπηρετείται απευθείας ο ίδιος με μία ή περισσότερες κατηγορίες υπηρεσιών επίγειας εξυπηρέτησης χωρίς να συνάπτει σύμβαση, οποιασδήποτε μορφής με τρίτο, για την παροχή αυτών των υπηρεσιών· κατά την έννοια του παρόντος ορισμού οι χρήστες δεν λογίζονται έναντι αλλήλων ως τρίτοι, εφόσον:
 α)
 ο ένας κατέχει την πλειοψηφία του άλλου, ή
 β)
 η ίδια οντότητα κατέχει πλειοψηφική συμμετοχή σε κάθε χρήστη·
 16)
 «δικαίωμα της πέμπτης ελευθερίας»: το δικαίωμα ή το προνόμιο που εκχωρεί κράτος («κράτος δικαιοπάροχος») στους αερομεταφορείς άλλου κράτους («κράτος δικαιοδόχος») να προσφέρουν υπηρεσίες διεθνών αεροπορικών μεταφορών μεταξύ του εδάφους του δικαιοπάροχου κράτους και του εδάφους τρίτης χώρας, με την προϋπόθεση ότι το σημείο αναχώρησης ή προορισμού των εν λόγω υπηρεσιών βρίσκεται στο έδαφος του δικαιοδόχου κράτους·
 17)
 «τρίτη χώρα»: χώρα που δεν είναι κράτος μέλος της ΕΕ ή η Αρμενία.
 ΤΙΤΛΟΣ Ι
 ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ
 Άρθρο 3
 Χορήγηση δικαιωμάτων
 1. Τα δικαιώματα που καθορίζονται στο παρόν άρθρο υπόκεινται στις μεταβατικές διατάξεις του παραρτήματος Ι της παρούσας συμφωνίας.
 Δικαιώματα μεταφοράς και πρόγραμμα διαδρομών
 2. Κάθε συμβαλλόμενο μέρος εκχωρεί σε ισότιμη βάση στο άλλο συμβαλλόμενο μέρος τα ακόλουθα δικαιώματα για τη διεξαγωγή υπηρεσιών διεθνών αεροπορικών μεταφορών από αερομεταφορείς του άλλου συμβαλλόμενου μέρους:
 α)
 το δικαίωμα υπέρπτησης του εδάφους του


text:
χωρίς προσγείωση·
 β)
 το δικαίωμα ενδιάμεσης στάσης στο έδαφός του για μη εμπορικούς σκοπούς·
 γ)
 το δικαίωμα εκτέλεσης τακτικών και έκτακτων υπηρεσιών αεροπορικής μεταφοράς επιβατών, συνδυασμού επιβατών και φορτίου και αποκλειστικά φορτίου μεταξύ σημείων (1) στις ακόλουθες διαδρομές:
 i)
 για τους αερομεταφορείς της Ευρωπαϊκής Ένωσης:
 σημεία στην Ευρωπαϊκή Ένωση – ενδιάμεσα σημεία στα εδάφη των εταίρων της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Γειτονίας (2), των συμβαλλόμενων μερών της πολυμερούς συμφωνίας για τη δημιουργία Κοινού Ευρωπαϊκού Εναέριου Χώρου (3), ή τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ζώνης Ελεύθερων Συναλλαγών (4) – σημεία στην Αρμενία – σημεία πέραν αυτών·
 ii)
 για τους αερομεταφορείς της Αρμενίας:
 σημεία στην Αρμενία – ενδιάμεσα σημεία στα εδάφη των εταίρων της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Γειτονίας, των συμβαλλόμενων μερών της πολυμερούς συμφωνίας για τη δημιουργία Κοινού Ευρωπαϊκού Εναέριου Χώρου ή τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ζώνης Ελεύθερων Συναλλαγών – σημεία στην Ευρωπαϊκή Ένωση·
 δ)
 τα δικαιώματα που καθορίζονται διαφορετικά στην παρούσα συμφωνία.
 Ευελιξία λειτουργίας
 3. Οι αερομεταφορείς κάθε συμβαλλόμενου μέρους μπορούν σε οποιαδήποτε ή σε όλες τις πτήσεις και κατ’ επιλογή τους στις καθοριζόμενες διαδρομές στην παράγραφο 2:
 α)
 να εκτελούν πτήσεις προς μια ή και προς τις δύο κατευθύνσεις·
 β)
 να συνδυάζουν διαφορετικούς αριθμούς πτήσης στην ίδια πτητική λειτουργία αεροσκάφους·
 γ)
 να εξυπηρετούν ενδιάμεσα σημεία και σημεία πέραν αυτών και σημεία που βρίσκονται στα εδάφη των συμβαλλόμενων μερών με οποιονδήποτε συνδυασμό και με οποιαδήποτε σειρά σύμφωνα με τις διατάξεις της παραγράφου 2·
 δ)
 να παραλείπουν στάσεις σε οποιοδήποτε σημείο ή σημεία·
 ε)
 να μεταφέρουν επιβάτες και φορτίο από οποιοδήποτε αεροσκάφος τους σε οποιοδήποτε άλλο αεροσκάφος τους σε οποιοδήποτε σημείο (αλλαγή αεροσκάφους)·
 στ)
 να κάνουν ενδιάμεση στάση σε οποιοδήποτε σημείο εντός ή εκτός του εδάφους οποιουδήποτε συμβαλλόμενου μέρους·
 ζ)
 να εκτελούν διαμετακομιστική μεταφορά μέσω του εδάφους του άλλου συμβαλλόμενου μέρους·
 η)
 να συνδυάζουν επιβάτες και φορτίο στο ίδιο αεροσκάφος ανεξαρτήτως της προέλευσής τους· και
 θ)
 να εξυπηρετούν περισσότερα από ένα σημεία με την ίδια υπηρεσία (συνεξυπηρέτηση).
 Η ευελιξία λειτουργίας που προβλέπεται στην παρούσα παράγραφο επιτρέπεται να ασκείται χωρίς περιορισμούς ως προς την κατεύθυνση ή τη γεωγραφική περιοχή και χωρίς απώλεια κάποιου δικαιώματος μεταφοράς επιβατών ή φορτίου χορηγούμενου άλλως δυνάμει της παρούσας συμφωνίας, υπό τον όρο ότι:
 α)
 οι υπηρεσίες των αερομεταφορέων της Αρμενίας εξυπηρετούν σημείο στην Αρμενία·
 β)
 οι υπηρεσίες των αερομεταφορέων της Ευρωπαϊκής Ένωσης εξυπηρετούν σημείο στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
 4. Κάθε συμβαλλόμενο μέρος επιτρέπει στους αερομεταφορείς να καθορίζουν τη συχνότητα και τη χωρητικότητα της διεθνούς αεροπορικής μεταφοράς που προσφέρουν με βάση τις εμπορικές παραμέτρους στην αγορά. Σύμφωνα με το δικαίωμα αυτό, κανένα συμβαλλόμενο μέρος δεν περιορίζει μονομερώς τον όγκο της κίνησης, τη συχνότητα ή την τακτικότητα υπηρεσίας, την όδευση, την προέλευση ή τον προορισμό της κυκλοφορίας, ούτε τον τύπο ή τους τύπους αεροσκαφών που εκμεταλλεύονται αερομεταφορείς του άλλου συμβαλλόμενου μέρους, εκτός εάν πρόκειται για λόγους τελωνειακούς, τεχνικούς, επιχειρησιακούς, ασφάλειας της εναέριας κυκλοφορίας, περιβαλλοντικούς ή προστασίας της υγείας ή εκτός εάν προβλέπεται διαφορετικά στην παρούσα συμφωνία.
 5. Οι αερομεταφορείς κάθε συμβαλλόμενου μέρους επιτρέπεται να εξυπηρετούν, ακόμη και βάσει συμφωνιών κοινής εκμετάλλευσης πτήσεων, οποιοδήποτε σημείο ευρισκόμενο σε τρίτη χώρα που δεν περιλαμβάνεται στις καθορισμένες


text:
διαδρομές, υπό τον όρο ότι δεν ασκούν δικαιώματα της πέμπτης ελευθερίας.
 6. Καμία διάταξη της παρούσας συμφωνίας δεν θεωρείται ότι:
 α)
 απονέμει στους αερομεταφορείς της Αρμενίας το δικαίωμα να επιβιβάζουν σε οποιοδήποτε κράτους μέλους της ΕΕ επιβάτες, αποσκευές, φορτίο ή ταχυδρομείο έναντι αποζημίωσης με προορισμό άλλο σημείο στο έδαφος αυτού του κράτους μέλους της ΕΕ·
 β)
 απονέμει στους αερομεταφορείς της Ευρωπαϊκής Ένωσης το δικαίωμα να επιβιβάζουν στην Αρμενία επιβάτες, αποσκευές, φορτίο ή ταχυδρομείο έναντι αποζημίωσης και με προορισμό άλλο σημείο στην Αρμενία.
 7. Κατά την άσκηση των αντίστοιχων δικαιωμάτων και υποχρεώσεων δυνάμει της παρούσας συμφωνίας, τα συμβαλλόμενα μέρη δεν εισάγουν διακρίσεις μεταξύ των αερομεταφορέων του άλλου συμβαλλόμενου μέρους, ιδίως για λόγους ιθαγένειας.
 8. Κατά παρέκκλιση από κάθε άλλη διάταξη της παρούσας συμφωνίας, κάθε συμβαλλόμενο μέρος έχει το δικαίωμα να αρνηθεί τη λειτουργία διεθνών αεροπορικών μεταφορών με προορισμό, προέλευση ή υπό διέλευση από το έδαφος τρίτης χώρας με την οποία το εν λόγω συμβαλλόμενο μέρος δεν έχει διπλωματικές σχέσεις.
 Άρθρο 4
 Άδεια λειτουργίας και άδεια τεχνικής φύσεως
 1. Οι αρμόδιες αρχές συμβαλλόμενου μέρους, μόλις λάβουν από αερομεταφορέα του άλλου συμβαλλόμενου μέρους αίτηση άδειας λειτουργίας, χορηγούν τις ενδεδειγμένες άδειες λειτουργίας και άδειες τεχνικής φύσεως με ελάχιστη διαδικαστική καθυστέρηση, υπό τον όρο ότι:
 α)
 για αερομεταφορέα της Αρμενίας:
 i)
 ο αερομεταφορέας έχει τον κύριο τόπο επιχειρηματικής δραστηριότητάς του στην Αρμενία και είναι κάτοχος έγκυρης άδειας λειτουργίας σύμφωνα με το δίκαιο της Αρμενίας·
 ii)
 ο ουσιαστικός ρυθμιστικός έλεγχος του αερομεταφορέα ασκείται και διατηρείται από την Αρμενία η οποία εξέδωσε το πιστοποιητικό αερομεταφορέα και η αρμόδια αεροναυτική αρχή είναι σαφώς προσδιορισμένη· και
 iii)
 ο αερομεταφορέας τελεί υπό την κυριότητα, απευθείας ή με πλειοψηφική συμμετοχή, και ελέγχεται ουσιαστικά από την Αρμενία ή υπηκόους της ή αμφότερους, εκτός εάν ορίζεται διαφορετικά με βάση το άρθρο 6·
 β)
 για αερομεταφορέα της Ευρωπαϊκής Ένωσης:
 i)
 ο αερομεταφορέας έχει τον κύριο τόπο επιχειρηματικής δραστηριότητάς του στο έδαφος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και είναι κάτοχος έγκυρης άδειας λειτουργίας σύμφωνα με το δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης·
 ii)
 ο ουσιαστικός ρυθμιστικός έλεγχος του αερομεταφορέα ασκείται και διατηρείται από το κράτος μέλος που είναι αρμόδιο για την έκδοση του πιστοποιητικού αερομεταφορέα και η αρμόδια αεροναυτική αρχή είναι σαφώς προσδιορισμένη· και
 iii)
 ο αερομεταφορέας τελεί υπό την κυριότητα, απευθείας ή με πλειοψηφική συμμετοχή, και ελέγχεται ουσιαστικά από ένα ή περισσότερα κράτη μέλη της ΕΕ ή της Ευρωπαϊκής Ζώνης Ελεύθερων Συναλλαγών ή υπηκόους τους, ή αμφότερους, εκτός εάν ορίζεται διαφορετικά με βάση το άρθρο 6·
 γ)
 συμμορφώνεται με τα άρθρα 14 και 15· και
 δ)
 ο αερομεταφορέας πληροί τους όρους που προβλέπονται στις νομοθετικές και κανονιστικές διατάξεις για τη λειτουργία υπηρεσιών διεθνών αεροπορικών μεταφορών που εφαρμόζει συνήθως το συμβαλλόμενο μέρος που εξετάζει την αίτηση.
 2. Κατά τη χορήγηση αδειών λειτουργίας και αδειών τεχνικής φύσεως, κάθε συμβαλλόμενο μέρος μεταχειρίζεται ισότιμα όλους τους αερομεταφορείς του άλλου συμβαλλόμενου μέρους.
 3. Μόλις λάβουν αίτηση αδείας λειτουργίας από αερομεταφορέα συμβαλλόμενου μέρους, το άλλο συμβαλλόμενο μέρος αναγνωρίζει κάθε διαπίστωση επάρκειας ή προσδιορισμό της ιθαγένειας του πρώτου συμβαλλόμενου μέρους για τον συγκεκριμένο αερομεταφορέα, ως να είχαν προβεί οι ίδιες οι αρμόδιες αρχές του στην


text:
εν λόγω διαπίστωση, και δεν ερευνά περαιτέρω τέτοια θέματα, εξαιρουμένων όσων προβλέπονται στο δεύτερο και το τρίτο εδάφιο.
 Εάν, μετά την παραλαβή αίτησης άδειας λειτουργίας από αερομεταφορέα συμβαλλόμενου μέρους, ή μετά την έκδοση της εν λόγω άδειας, οι αρμόδιες αρχές του συμβαλλόμενου μέρους που παρέλαβαν την αίτηση έχουν συγκεκριμένους λόγους να αμφιβάλουν ότι, παρά τη διαπίστωση του άλλου συμβαλλόμενου μέρους, δεν πληρούται όρος της παραγράφου 1 για την έκδοση των ενδεδειγμένων αδειών λειτουργίας ή αδειών τεχνικής φύσεως, ειδοποιούν αμέσως το άλλο συμβαλλόμενο μέρος, αιτιολογώντας δεόντως τις ανησυχίες τους. Στην περίπτωση αυτή, οποιοδήποτε συμβαλλόμενο μέρος μπορεί να ζητήσει διαβουλεύσεις, στις οποίες μπορούν να συμμετάσχουν εκπρόσωποι των συμβαλλόμενων μερών, ή να ζητήσει πρόσθετες πληροφορίες για τις συγκεκριμένες ανησυχίες, το δε αίτημα διεξαγωγής διαβουλεύσεων ικανοποιείται το συντομότερο δυνατόν. Εάν δεν επιλυθεί το θέμα, οποιοδήποτε συμβαλλόμενο μέρος μπορεί να υποβάλει το θέμα στη μεικτή επιτροπή που αναφέρεται στο άρθρο 23 («μεικτή επιτροπή»).
 Η παρούσα παράγραφος δεν καλύπτει την αναγνώριση διαπιστώσεων σχετιζόμενων με πιστοποιητικά ασφάλειας ή άδειες, ρυθμίσεις αεροπορικής ασφάλειας ή ασφαλιστικής κάλυψης.
 Άρθρο 5
 Απόρριψη, ανάκληση, αναστολή ή περιορισμός της άδειας λειτουργίας και της άδειας τεχνικής φύσεως
 1. Κάθε συμβαλλόμενο μέρος μπορεί να απορρίψει, να ανακαλέσει, να αναστείλει ή να περιορίσει τις άδειες λειτουργίας ή τις άδειες τεχνικής φύσεως ή να απορρίψει, να αναστείλει, να επιβάλει όρους ή να περιορίσει με άλλο τρόπο τις λειτουργίες αερομεταφορέα του άλλου συμβαλλόμενου μέρους, εφόσον:
 α)
 για αερομεταφορέα της Αρμενίας:
 i)
 ο αερομεταφορέας δεν έχει τον κύριο τόπο επιχειρηματικής δραστηριότητάς του στην Αρμενία ή δεν είναι κάτοχος έγκυρης άδειας λειτουργίας σύμφωνα με το δίκαιο της Αρμενίας·
 ii)
 ο ουσιαστικός ρυθμιστικός έλεγχος του αερομεταφορέα δεν ασκείται ούτε διατηρείται από την Αρμενία, όταν η Αρμενία είναι αρμόδια για την έκδοση του πιστοποιητικού αερομεταφορέα, ή η αρμόδια αεροναυτική αρχή δεν είναι σαφώς προσδιορισμένη· ή
 iii)
 ο αερομεταφορέας δεν τελεί υπό την κυριότητα, απευθείας ή με πλειοψηφική συμμετοχή, και δεν ελέγχεται ουσιαστικά από την Αρμενία ή υπηκόους της ή αμφότερους, εκτός εάν ορίζεται διαφορετικά με βάση το άρθρο 6·
 β)
 για αερομεταφορέα της Ευρωπαϊκής Ένωσης:
 i)
 ο αερομεταφορέας δεν έχει τον κύριο τόπο επιχειρηματικής δραστηριότητάς του στο έδαφος της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή δεν είναι κάτοχος έγκυρης άδειας λειτουργίας σύμφωνα με το δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης·
 ii)
 ο ουσιαστικός ρυθμιστικός έλεγχος του αερομεταφορέα δεν ασκείται ούτε διατηρείται από το κράτος μέλος της ΕΕ που είναι αρμόδιο για την έκδοση του πιστοποιητικού αερομεταφορέα ή η αρμόδια αεροναυτική αρχή δεν είναι σαφώς προσδιορισμένη· ή
 iii)
 ο αερομεταφορέας δεν τελεί υπό την κυριότητα, απευθείας ή με πλειοψηφική συμμετοχή, και δεν ελέγχεται ουσιαστικά από κράτος μέλος ή κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή της Ευρωπαϊκής Ζώνης Ελεύθερων Συναλλαγών ή υπηκόους των εν λόγω κρατών μελών, ή αμφότερους, εκτός εάν ορίζεται διαφορετικά με βάση το άρθρο 6·
 γ)
 δεν συμμορφώνεται με τα άρθρα 8, 14 και 15· ή
 δ)
 ο αερομεταφορέας δεν συμμορφώθηκε με τις νομοθετικές και κανονιστικές διατάξεις του άρθρου 7 ή με τις νομοθετικές και κανονιστικές διατάξεις για τη λειτουργία υπηρεσιών διεθνών αεροπορικών μεταφορών που εφαρμόζει συνήθως το συμβαλλόμενο μέρος που εξετάζει την αίτηση.
 2. Τα


text:
δικαιώματα που καθορίζονται στο παρόν άρθρο ασκούνται μόνον κατόπιν διαβούλευσης με το άλλο συμβαλλόμενο μέρος, εκτός εάν είναι απαραίτητη η άμεση λήψη μέτρων για να προληφθεί κάθε άλλη περίπτωση μη συμμόρφωσης με την παράγραφο 1 στοιχείο γ) ή δ).
 3. Το παρόν άρθρο δεν περιορίζει τα δικαιώματα οποιουδήποτε συμβαλλόμενου μέρους να ανακαλέσει, να αναστείλει, να περιορίσει ή να επιβάλει όρους στην άδεια λειτουργίας ή στην τεχνική άδεια αερομεταφορέα ή αερομεταφορέων του άλλου συμβαλλόμενου μέρους σύμφωνα με τα άρθρα 14 ή 15.
 Άρθρο 6
 Επενδύσεις σε αερομεταφορείς
 1. Με την επιφύλαξη των άρθρων 4 και 5, και αφού η μεικτή επιτροπή ελέγξει σύμφωνα με το άρθρο 23 παράγραφος 8 ότι, δυνάμει των οικείων αντίστοιχων δικαίων, κάθε συμβαλλόμενο μέρος ή οι υπήκοοί του μπορούν να αποκτήσουν πλειοψηφική κυριότητα ή τον ουσιαστικό έλεγχο αερομεταφορέα του άλλου συμβαλλόμενου μέρους, τα συμβαλλόμενα μέρη μπορούν να επιτρέψουν σε αερομεταφορέα της Αρμενίας να τελεί υπό την κυριότητα ή υπό τον ουσιαστικό έλεγχο κρατών μελών της ΕΕ ή υπηκόων τους, ή σε αερομεταφορέα της Ευρωπαϊκής Ένωσης να τελεί υπό την κυριότητα ή τον ουσιαστικό έλεγχο της Αρμενίας ή υπηκόων της, σύμφωνα με την παράγραφο 2 του παρόντος άρθρου.
 2. Όσον αφορά την παράγραφο 1 του παρόντος άρθρου, επενδύσεις των συμβαλλόμενων μερών ή υπηκόων τους σε αερομεταφορείς επιτρέπονται κατά περίπτωση κατόπιν προηγουμένης απόφασης της μεικτής επιτροπής σύμφωνα με το άρθρο 23 παράγραφος 2.
 Στην εν λόγω απόφαση καθορίζονται οι όροι που αφορούν τη λειτουργία των συμφωνημένων υπηρεσιών βάσει της παρούσας συμφωνίας και τη λειτουργία υπηρεσιών μεταξύ τρίτων χωρών και των συμβαλλόμενων μερών. Το άρθρο 23 παράγραφος 11 δεν εφαρμόζεται στην εν λόγω απόφαση.
 Άρθρο 7
 Τήρηση νομοθετικών και κανονιστικών διατάξεων
 1. Οι αερομεταφορείς συμβαλλόμενου μέρους συμμορφώνονται κατά την είσοδο, την αναχώρηση και την παραμονή στο έδαφος του άλλου συμβαλλόμενου μέρους με τις νομοθετικές και κανονιστικές διατάξεις που διέπουν, στο έδαφος του άλλου συμβαλλόμενου μέρους, την είσοδο, τη λειτουργία και την έξοδο αεροσκαφών που χρησιμοποιούνται στις υπηρεσίες διεθνών αεροπορικών μεταφορών από τους αερομεταφορείς του άλλου συμβαλλόμενου μέρους.
 2. Κατά την είσοδο, την αναχώρηση ή κατά την παραμονή στο έδαφος συμβαλλόμενου μέρους, οι νομοθετικές και κανονιστικές διατάξεις που εφαρμόζονται στο έδαφος αυτό για την είσοδο, τη λειτουργία ή την αναχώρηση από το συγκεκριμένο έδαφος επιβατών, πληρωμάτων αεροσκαφών, αποσκευών, φορτίου ή ταχυδρομείου με αεροσκάφος (συμπεριλαμβανομένων των κανονιστικών διατάξεων για τις διατυπώσεις εισόδου, τις εξουσιοδοτήσεις, τη μετανάστευση, τον έλεγχο διαβατηρίων, τις τελωνειακές διατυπώσεις και την καραντίνα ή, για το ταχυδρομείο, των διατάξεων περί ταχυδρομείου) τηρούνται από τους εν λόγω επιβάτες, πληρώματα αεροσκαφών, αποσκευές, φορτία και ταχυδρομείο των αερομεταφορέων του άλλου συμβαλλόμενου μέρους ή εξ ονόματος των εν λόγω επιβατών, πληρωμάτων αεροσκαφών, αποσκευών, φορτίου και ταχυδρομείου.
 3. Τα συμβαλλόμενα μέρη επιτρέπουν, στο έδαφός τους, στους αερομεταφορείς του άλλου συμβαλλόμενου μέρους να λαμβάνουν μέτρα που εγγυώνται ότι μεταφέρονται μόνο τα πρόσωπα με τα απαιτούμενα ταξιδιωτικά έγγραφα για την είσοδο στο έδαφος του άλλου συμβαλλόμενου μέρους ή τη διέλευσή τους μέσω του εδάφους του άλλου συμβαλλόμενου μέρους.
 Άρθρο 8
 Θεμιτός ανταγωνισμός
 1. Τα συμβαλλόμενα μέρη αναγνωρίζουν ότι κοινός στόχος τους είναι η ύπαρξη περιβάλλοντος θεμιτού ανταγωνισμού


text:
και δίκαιων και ίσων ευκαιριών για τις αεροπορικές εταιρείες αμφοτέρων των συμβαλλόμενων μερών να ανταγωνίζονται στη λειτουργία των συμφωνημένων υπηρεσιών αεροπορικής μεταφοράς στις καθορισμένες διαδρομές. Κατά συνέπεια, τα συμβαλλόμενα μέρη λαμβάνουν όλα τα κατάλληλα μέτρα για να εξασφαλιστεί πλήρης τήρηση του στόχου αυτού.
 2. Τα συμβαλλόμενα μέρη δηλώνουν ότι ο ελεύθερος, θεμιτός και ανόθευτος ανταγωνισμός είναι σημαντικός για την προώθηση των στόχων της παρούσας συμφωνίας και επισημαίνουν ότι η ύπαρξη αναλυτικών νόμων περί ανταγωνισμού και ανεξάρτητης αρχής ανταγωνισμού, καθώς και η ορθή και αποτελεσματική εφαρμογή των εθνικών τους νόμων περί ανταγωνισμού, είναι σημαντικές για την αποτελεσματική παροχή υπηρεσιών αεροπορικών μεταφορών. Οι νόμοι περί ανταγωνισμού κάθε συμβαλλόμενου μέρους οι οποίοι πραγματεύονται θέματα που καλύπτει το παρόν άρθρο, όπως τροποποιούνται κατά διαστήματα, εφαρμόζονται στη λειτουργία των αερομεταφορέων υπό τη δικαιοδοσία του αντίστοιχου συμβαλλόμενου μέρους. Τα συμβαλλόμενα μέρη συμφωνούν στον στόχο της συμβατότητας και της σύγκλισης του δικαίου περί ανταγωνισμού και της αποτελεσματικής εφαρμογής του. Συνεργάζονται εφόσον χρειάζεται και όταν κρίνεται δικαιολογημένο για την αποτελεσματική εφαρμογή του δικαίου περί ανταγωνισμού, μεταξύ άλλων επιτρέποντας τη δημοσιοποίηση από τις αεροπορικές εταιρείες τους ή άλλους υπηκόους, σύμφωνα με τους οικείους κανόνες και την οικεία νομολογία, πληροφοριών σχετικών με μέτρο που έλαβαν βάσει του δικαίου περί ανταγωνισμού οι αρμόδιες αρχές του άλλου συμβαλλόμενου μέρους.
 3. Καμία διάταξη της παρούσας συμφωνίας δεν θίγει, δεν περιορίζει, ούτε διακυβεύει την εξουσία και τις αρμοδιότητες των αρχών ανταγωνισμού και των δικαστηρίων καθενός των συμβαλλόμενων μερών (και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής) και όλα τα θέματα που αφορούν την εφαρμογή του δικαίου περί ανταγωνισμού εξακολουθούν να υπάγονται στην αποκλειστική αρμοδιότητα των εν λόγω αρχών και δικαστηρίων. Συνεπώς, κάθε μέτρο συμβαλλόμενου μέρους σύμφωνα με το παρόν άρθρο λαμβάνεται με την επιφύλαξη τυχόν μέτρου που λαμβάνουν οι εν λόγω αρχές και δικαστήρια.
 4. Κάθε μέτρο δυνάμει του παρόντος άρθρου υπόκειται στην αποκλειστική αρμοδιότητα των συμβαλλόμενων μερών και αφορά αποκλειστικά το άλλο συμβαλλόμενο μέρος ή εταιρείες παροχής υπηρεσιών αεροπορικών μεταφορών του άλλου συμβαλλόμενου μέρους από/προς τα συμβαλλόμενα μέρη. Ένα τέτοιο μέτρο δεν μπορεί να αποτελέσει αντικείμενο της διαδικασίας επίλυσης διαφορών βάσει του άρθρου 24.
 5. Κάθε συμβαλλόμενο μέρος καταργεί κάθε είδους διακρίσεις ή αθέμιτες πρακτικές που ενδέχεται να επηρεάσουν δυσμενώς τη δίκαιη και ίση δυνατότητα των αεροπορικών εταιρειών του άλλου συμβαλλόμενου μέρους να ασκεί ανταγωνισμό στην παροχή υπηρεσιών αεροπορικών μεταφορών.
 6. Κανένα συμβαλλόμενο μέρος δεν χορηγεί ούτε επιτρέπει δημόσιες επιδοτήσεις ή κρατικές ενισχύσεις σε αεροπορική εταιρεία, εάν οι εν λόγω επιδοτήσεις ή ενισχύσεις ενδέχεται να θίξουν σημαντικά και δυσμενώς τη δίκαιη και ίση δυνατότητα των αεροπορικών εταιρειών του άλλου συμβαλλόμενου μέρους να ανταγωνίζονται στην παροχή υπηρεσιών αεροπορικών μεταφορών. Αυτές οι δημόσιες επιδοτήσεις ή ενισχύσεις μπορούν να εμπεριέχουν, όχι όμως αποκλειστικά: διασταυρούμενες επιδοτήσεις· συμψηφισμό ζημιών διαχείρισης· παροχή κεφαλαίων· επιχορηγήσεις· εγγυήσεις· δάνεια ή ασφαλίσεις υπό ευνοϊκούς όρους· πτωχευτική προστασία· παραίτηση από την είσπραξη οφειλόμενων ποσών· παραίτηση από την κανονική απόδοση των δεσμευμένων δημόσιων πόρων· φοροελαφρύνσεις ή φοροαπαλλαγές· αντιστάθμιση οικονομικών βαρών που επιβάλλονται από δημόσιες αρχές· και πρόσβαση σε μη ισότιμη ή μη εμπορική βάση σε διευκολύνσεις και υπηρεσίες αεροναυτιλίας ή αερολιμενικές υπηρεσίες και διευκολύνσεις, καύσιμα, επίγεια εξυπηρέτηση, συστήματα αεροπορικής