text: ικανοτήτων σε όλους τους συνδεόμενους με τις συναλλαγές τομείς, καιδ) της ενθάρρυνσης των διασυνδέσεων, των δικτύων και της συνεργασίας μεταξύ επιχειρήσεων, συμπεριλαμβανομένων αυτών που αφορούν τη μεταβίβαση τεχνολογίας και τεχνογνωσίας (σε εθνικό, περιφερειακό επίπεδο και επίπεδο ΑΚΕ-ΕΕ), καθώς και των εταιρικών σχέσεων με ιδιωτικούς ξένους επενδυτές, σύμφωνα με τους στόχους και τις γενικές κατευθύνσεις της συνεργασίας ΑΚΕ-ΕΚ για την ανάπτυξη.4. Με τη συνεργασία στηρίζεται η ανάπτυξη πολύ μικρών επιχειρήσεων μέσω της βελτιωμένης πρόσβασης σε χρηματοπιστωτικές και μη χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες, η κατάλληλη πολιτική και το ρυθμιστικό πλαίσιο για την ανάπτυξή τους και παρέχονται υπηρεσίες κατάρτισης και πληροφόρησης για την βέλτιστη πρακτική σε θέματα πολύ μικρών χρηματοδοτήσεων.5. Η στήριξη στις επενδύσεις και στην ανάπτυξη του ιδιωτικού τομέα περιλαμβάνει δράσεις και πρωτοβουλίες σε επίπεδο μακρο- μεσο και μικροοικονομικό.Άρθρο 22Μακροοικονομικές και διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις και πολιτικές1. Η συνεργασία στηρίζει τις προσπάθειες των χωρών ΑΚΕ για την επίτευξη:α) μακροοικονομικής μεγέθυνσης και σταθεροποίησης μέσω πειθαρχημένης φορολογικής και νομισματικής πολιτικής, που συμβάλλει στη μείωση του πληθωρισμού και περιορίζει τις εξωτερικές και φορολογικές ανισορροπίες, στην ενίσχυση της φορολογικής πειθαρχίας, βελτιώνοντας τη δημοσιονομική διαφάνεια και αποτελεσματικότητα, την ποιότητα, τον δίκαιο χαρακτήρα και τη σύνθεση της φορολογικής πολιτικής, καιβ) διαρθρωτικών πολιτικών που αποσκοπούν στην ενίσχυση του ρόλου των διαφόρων φορέων, ιδίως του ιδιωτικού τομέα και στη βελτίωση του κλίματος για την ανάπτυξη των επιχειρήσεων, των επενδύσεων και της απασχόλησης, καθώς και:i) στην ελευθέρωση των συναλλαγών και του καθεστώτος συναλλάγματος και της μετατρεψιμότητας των τρεχουσών λογαριασμών, λαμβάνοντας υπόψη τις ιδιαίτερες συνθήκες που επικρατούν σε κάθε χώρα,ii) στην ενίσχυση των μεταρρυθμίσεων στην αγορά εργασίας και προϊόντων,iii) στην προαγωγή της μεταρρύθμισης του χρηματοπιστωτικού συστήματος, που συμβάλλει στην ανάπτυξη βιώσιμων τραπεζικών και μη τραπεζικών συστημάτων, κεφαλαιαγορών και χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών, συμπεριλαμβανομένων των πολύ μικρών χρηματοδοτήσεων,iv) στη βελτίωση της ποιότητας των ιδιωτικών και δημόσιων υπηρεσιών, καιv) στην ενθάρρυνση της περιφερειακής συνεργασίας και της προοδευτικής ενσωμάτωσης των μακροοικονομικών και νομισματικών πολιτικών.2. Ο σχεδιασμός των μακροοικονομικών πολιτικών και των προγραμμάτων διαρθρωτικής προσαρμογής αντανακλά το κοινωνικοπολιτικό πλαίσιο και τη θεσμική ικανότητα των εμπλεκομένων χωρών, έχει θετικό αντίκτυπο στον περιορισμό της ένδειας και στην πρόσβαση στις κοινωνικές υπηρεσίες, και βασίζεται στις εξής αρχές:α) τα κράτη ΑΚΕ είναι καταρχήν αρμόδια για την ανάλυση των προς επίλυση προβλημάτων, το σχεδιασμό και την εκτέλεση των μεταρρυθμίσεων,β) τα προγράμματα στήριξης προσαρμόζονται στην ιδιαίτερη κατάσταση κάθε κράτους ΑΚΕ και λαμβάνουν ιδιαίτερα υπόψη τις κοινωνικές, πολιτιστικές και περιβαλλοντικές συνθήκες των κρατών αυτών,γ) αναγνωρίζεται και γίνεται σεβαστό το δικαίωμα των κρατών ΑΚΕ να προσδιορίζουν την κατεύθυνση και την ιεράρχηση των αναπτυξιακών στρατηγικών και προτεραιοτήτων,δ) ο ρυθμός υλοποίησης των μεταρρυθμίσεων πρέπει να είναι ρεαλιστικός και ανάλογος με τις ικανότητες και τους πόρους κάθε κράτους ΑΚΕ, καιε) βελτίωση της επικοινωνίας και της πληροφόρησης των πληθυσμών όσον αφορά τις οικονομικές και κοινωνικές μεταρρυθμίσεις και πολιτικές.Άρθρο 23Ανάπτυξη του οικονομικού τομέαΗ συνεργασία στηρίζει τις αειφόρες πολιτικές και θεσμικές μεταρρυθμίσεις καθώς και τις επενδύσεις που είναι αναγκαίες για την ίση πρόσβαση στις οικονομικές δραστηριότητες και στους παραγωγικούς πόρους, ιδίως:α) την ανάπτυξη συστημάτων κατάρτισης που συμβάλλουν στην αύξηση της παραγωγικότητας στον θεσμοθετημένο και μη θεσμοθετημένο τομέα,β) το κεφάλαιο, τις πιστώσεις, τη γη, ιδίως όσον αφορά


text: τα δικαιώματα ιδιοκτησίας και εκμετάλλευσης,γ) την ανάπτυξη στρατηγικών για την ύπαιθρο που αποσκοπούν στη δημιουργία πλαισίου για συλλογικό αποκεντρωμένο σχεδιασμό, την κατανομή και διαχείριση των πόρων,δ) τις στρατηγικές γεωργικής παραγωγής, τις εθνικές και περιφερειακές πολιτικές επισιτιστικής ασφάλειας, την αειφόρο ανάπτυξη των υδάτινων και αλιευτικών πόρων καθώς και των θαλάσσιων πόρων εντός της αποκλειστικής οικονομικής ζώνης των κρατών ΑΚΕ. Κάθε συμφωνία την οποία μπορεί να διαπραγματευθεί η Κοινότητα με τα κράτη ΑΚΕ, πρέπει να συμβιβάζεται δεόντως με τις στρατηγικές ανάπτυξης στο χώρο αυτό,ε) την οικονομική και τεχνολογική υποδομή και υπηρεσίες, συμπεριλαμβανομένων των μεταφορών, των τηλεπικοινωνιακών συστημάτων, των επικοινωνιακών υπηρεσιών και της ανάπτυξης της κοινωνίας των πληροφοριών,στ) την ανάπτυξη ανταγωνιστικού βιομηχανικού, εξορυκτικού και ενεργειακού τομέα, με την παράλληλη ενθάρρυνση της συμμετοχής και ανάπτυξης του ιδιωτικού τομέα,ζ) την ανάπτυξη των συναλλαγών, συμπεριλαμβανομένης της προώθησης των δίκαιων συναλλαγών,η) την ανάπτυξη του επιχειρηματικού, χρηματοδοτικού και τραπεζικού τομέα καθώς και άλλων υπηρεσιών,θ) την ανάπτυξη του τουρισμού, καιι) την ανάπτυξη της υποδομής και των υπηρεσιών στο χώρο της επιστήμης, της τεχνολογίας και της έρευνας, συμπεριλαμβανομένης της ενίσχυσης, μεταφοράς και απορρόφησης των νέων τεχνολογιών,ια) την ενίσχυση των ικανοτήτων σε παραγωγικούς τομείς, ιδίως στον δημόσιο και ιδιωτικό τομέα.Άρθρο 24ΤουρισμόςΗ συνεργασία αποσκοπεί στην αειφόρο ανάπτυξη της τουριστικής βιομηχανίας στις χώρες ΑΚΕ και στις υποπεριφέρειες, αναγνωρίζοντας την αυξανόμενη σημασία που αυτή έχει για την ανάπτυξη του τομέα των υπηρεσιών στις χώρες ΑΚΕ και την επέκταση των συνολικών συναλλαγών των χωρών αυτών, την ικανότητά της να τονώνει άλλους τομείς οικονομικής δραστηριότητας και τον ενδεχόμενο ρόλο της για την εξάλειψη της ένδειας.Τα προγράμματα και σχέδια συνεργασίας στηρίζουν τις προσπάθειες που καταβάλλουν οι χώρες ΑΚΕ για την δημιουργία και βελτίωση των νομικών και θεσμικών πλαισίων και των πόρων για την χάραξη και εφαρμογή αειφόρων πολιτικών και προγραμμάτων στον τομέα του τουρισμού καθώς και, μεταξύ άλλων, για τη βελτίωση της ανταγωνιστικής θέσης του τομέα, ιδίως των ΜΜΕ, για τη στήριξη και προώθηση των επενδύσεων, για την ανάπτυξη προϊόντων περιλαμβανομένης της ανάπτυξης των εγχώριων καλλιεργειών των χωρών ΑΚΕ και για την ενίσχυση των δεσμών μεταξύ του τουρισμού και άλλων τομέων οικονομικής δραστηριότητας.ΤΜΗΜΑ 2Κοινωνική και ανθρώπινη ανάπτυξηΆρθρο 25Ανάπτυξη του κοινωνικού τομέα1. Η συνεργασία στηρίζει τις προσπάθειες των κρατών ΑΚΕ για την ανάπτυξη γενικών και τομεακών πολιτικών και μεταρρυθμίσεων, με τις οποίες βελτιώνεται η κάλυψη, η ποιότητα και η πρόσβαση στις βασικές κοινωνικές υποδομές και υπηρεσίες και λαμβάνονται υπόψη οι τοπικές ανάγκες και τα ιδιαίτερα αιτήματα των πλέον ευπαθών και μειονεκτουσών ομάδων, περιορίζοντας με τον τρόπο αυτό την άνιση πρόσβαση στις υπηρεσίες αυτές. Δίδεται ιδιαίτερη προσοχή για την εξασφάλιση επαρκών δημοσιονομικών πόρων στους κοινωνικούς τομείς. Στο πλαίσιο αυτό, η συνεργασία αποσκοπεί:α) στη βελτίωση της εκπαίδευσης και της κατάρτισης και στην απόκτηση τεχνικών ικανοτήτων και προσόντων,β) στη βελτίωση των συστημάτων υγείας και διατροφής, εξαφανίζοντας την πείνα και τον υποσιτισμό, στη διασφάλιση επαρκούς προσφοράς τροφής και στην επισιτιστική ασφάλεια,γ) στην ενσωμάτωση δημογραφικών ζητημάτων στις αναπτυξιακές στρατηγικές, για τη βελτίωση της αναπαραγωγικής υγείας, της στοιχειώδους υγειονομικής περίθαλψης, του οικογενειακού σχεδιασμού και στην πρόληψη του σεξουαλικού ακρωτηριασμού των γυναικών,δ) στην προώθηση της καταπολέμησης του ιού ΗΙV/AIDS,ε) στην εξασφάλιση της υδροδότησης των νοικοκυριών

type: contracts

jurisdiction: EU


text: και της πρόσβασης σε πόσιμο νερό, καθώς και στην εξασφάλιση αποχετευτικού συστήματος,στ) στην εξασφάλιση σε όλους αξιοπρεπούς και φθηνής στέγης, μέσω της στήριξης κοινωνικών στεγαστικών προγραμμάτων, και στη βελτίωση της αστικής ανάπτυξης, καιζ) στην περαιτέρω προώθηση των συλλογικών μεθόδων κοινωνικού διαλόγου καθώς και στον σεβασμό των θεμελιωδών κοινωνικών δικαιωμάτων.2. Η συνεργασία παρέχει επίσης στήριξη στη δημιουργία ικανοτήτων σε κοινωνικούς τομείς, όπως: προγράμματα κατάρτισης για το σχεδιασμό κοινωνικών πολιτικών και σύγχρονων μεθόδων διαχείρισης κοινωνικών έργων και προγραμμάτων, πολιτικές που ευνοούν την τεχνολογική καινοτομία και την έρευνα, δημιουργία τοπικής πραγματογνωμοσύνης και προώθηση εταιρικών σχέσεων, καθώς και διοργάνωση συζητήσεων στρογγυλής τραπέζης σε εθνικό ή/και περιφερειακό επίπεδο.3. Η συνεργασία προωθεί και στηρίζει την ανάπτυξη και εφαρμογή πολιτικών και συστημάτων κοινωνικής προστασίας και ασφάλειας, για την ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής και την προώθηση της αλληλοβοήθειας και της κοινοτικής αλληλεγγύης. Η στήριξη εστιάζεται, μεταξύ άλλων, στην ανάπτυξη πρωτοβουλιών που βασίζονται στην οικονομική αλληλεγγύη, ιδίως με τη σύσταση ταμείων κοινωνικής ανάπτυξης, προσαρμοσμένων στις τοπικές ανάγκες και φορείς.Άρθρο 26Ζητήματα που αφορούν τη νεολαίαΗ συνεργασία στηρίζει επίσης την χάραξη συνεκτικής και σφαιρικής πολιτικής για την αξιοποίηση του δυναμικού της νεολαίας, ώστε αυτή να εντάσσεται καλύτερα στην κοινωνία και να αξιοποιεί πλήρως τις ικανότητές της. Στο πλαίσιο αυτό, η συνεργασία στηρίζει πολιτικές, μέτρα και ενέργειες που αποσκοπούν:α) στην προστασία των δικαιωμάτων των παιδιών και της νεολαίας, ιδίως των κοριτσιών,β) στην αξιοποίηση των ικανοτήτων, της ενέργειας, του πνεύματος καινοτομίας και του δυναμικού της νεολαίας για να ενισχυθούν οι ευκαιρίες στον οικονομικό, κοινωνικό και πολιτιστικό τομέα και να αυξηθούν οι ευκαιρίες απασχόλησης στον παραγωγικό τομέα,γ) στην ενίσχυση των οργανώσεων των τοπικών κοινοτήτων ώστε να παρέχουν στα παιδιά ευκαιρίες για την ανάπτυξη του σωματικού, ψυχολογικού, κοινωνικού και οικονομικού τους δυναμικού, καιδ) στην επανένταξη των παιδιών στην κοινωνία, σε περιόδους μετά από συγκρούσεις, μέσω προγραμμάτων αποκατάστασης.Άρθρο 27Πολιτιστική ανάπτυξηΗ συνεργασία στο χώρο αυτό αποσκοπεί:α) στην ενσωμάτωση της πολιτιστικής διάστασης σε όλα τα επίπεδα της συνεργασίας για την ανάπτυξη,β) στην αναγνώριση, διατήρηση και προώθηση των πολιτιστικών αξιών και της πολιτιστικής ταυτότητας για την διευκόλυνση του διαπολιτισμικού διαλόγου,γ) στην αναγνώριση, διαφύλαξη και προώθηση της αξίας της πολιτιστικής κληρονομιάς καθώς και στη στήριξη της ανάπτυξης των ικανοτήτων στον τομέα αυτό, καιδ) στην ανάπτυξη πολιτιστικών βιομηχανιών και στην αύξηση των ευκαιριών πρόσβασης στην αγορά όσον αφορά τα πολιτιστικά αγαθά και υπηρεσίες.ΤΜΗΜΑ 3Περιφερειακή συνεργασία και ολοκλήρωσηΆρθρο 28Γενική προσέγγισηΗ συνεργασία παρέχει αποτελεσματική βοήθεια για την επίτευξη των στόχων και προτεραιοτήτων, που έχουν θέσει τα κράτη ΑΚΕ στο πλαίσιο της περιφερειακής και υποπεριφερειακής συνεργασίας και ολοκλήρωσης, συμπεριλαμβανομένης της διαπεριφερειακής συνεργασίας και της συνεργασίας μεταξύ των χωρών ΑΚΕ. Στην περιφερειακή συνεργασία μπορεί επίσης να εμπλέκονται οι Υπερπόντιες Χώρες και Εδάφη (ΥΧΕ) και οι ιδιαίτερα απόκεντρες περιφέρειες. Στο πλαίσιο αυτό, η στήριξη της συνεργασίας αποσκοπεί:α) στην ενίσχυση της βαθμιαίας ενσωμάτωσης των κρατών ΑΚΕ στην παγκόσμια οικονομία,β) στην επιτάχυνση της οικονομικής συνεργασίας και ανάπτυξης, στο εσωτερικό των κρατών ΑΚΕ καθώς και μεταξύ των περιφερειών αυτών,γ) στην προώθηση της ελεύθερης κυκλοφορίας προσώπων, αγαθών, υπηρεσιών, κεφαλαίων, εργατικού δυναμικού και τεχνολογίας μεταξύ των χωρών ΑΚΕ,δ) στην επίσπευση της διαφοροποίησης των οικονομιών των κρατών ΑΚΕ· και στον συντονισμό και


text: εναρμόνιση των περιφερειακών και υποπεριφερειακών πολιτικών συνεργασίας, καθώς καιε) στην προώθηση και επέκταση των συναλλαγών μεταξύ των χωρών ΑΚΕ, εντός αυτών και με τρίτες χώρες.Άρθρο 29Περιφερειακή οικονομική ολοκλήρωσηΣτον χώρο της περιφερειακής οικονομικής ολοκλήρωσης, η συνεργασία παρέχει στήριξη:α) στην ανάπτυξη και ενίσχυση των ικανοτήτων των:i) οργανισμών και οργανώσεων περιφερειακής ολοκλήρωσης που συγκροτούν τα κράτη ΑΚΕ για την προώθηση της περιφερειακής συνεργασίας και ολοκλήρωσης, καιii) εθνικών κυβερνήσεων και κοινοβουλίων σε θέματα περιφερειακής ολοκλήρωση·β) στην ενίσχυση της συμμετοχής των λιγότερο ανεπτυγμένων χωρών ΑΚΕ στη δημιουργία περιφερειακών αγορών και στα οφέλη που προκύπτουν·γ) στην εφαρμογή των πολιτικών τομεακής μεταρρύθμισης σε περιφερειακό επίπεδο·δ) στην ελευθέρωση των συναλλαγών και των πληρωμών·ε) στην προώθηση των διασυνοριακών ξένων και εγχώριων επενδύσεων, και λοιπών περιφερειακών ή υποπεριφερειακών πρωτοβουλιών οικονομικής ολοκλήρωσης· καιστ) στη συνεκτίμηση των επιπτώσεων του καθαρού κόστους της περιφερειακής ολοκλήρωσης στους δημοσιονομικούς πόρους και το ισοζύγιο πληρωμών.Άρθρο 30Περιφερειακή συνεργασία1. Η περιφερειακή συνεργασία καλύπτει ποικίλους λειτουργικούς και θεματικούς τομείς, στους οποίους εμφανίζονται κοινά προβλήματα, των οποίων η επίλυση είναι δυνατό να επιφέρει οικονομίες κλίμακας, όπως μεταξύ άλλων:α) τα έργα υποδομής, κυρίως των μεταφορών και των επικοινωνιών, συμπεριλαμβανομένης της ασφάλειάς τους, οι υπηρεσίες, συμπεριλαμβανομένης της ανάπτυξης περιφερειακών ευκαιριών στο χώρο των Τεχνολογιών Πληροφόρησης και Επικοινωνίας (ΤΠΕ),β) το περιβάλλον, η διαχείριση των υδάτινων πόρων και η ενέργεια,γ) η υγεία, η εκπαίδευση και η κατάρτιση,δ) η έρευνα και η τεχνολογική ανάπτυξη,ε) οι περιφερειακές πρωτοβουλίες ετοιμότητας για την αντιμετώπιση των καταστροφών και τον μετριασμό των επιπτώσεών τους, καιστ) λοιπά θέματα, όπως μεταξύ άλλων, ο έλεγχος των όπλων, η δράση κατά των ναρκωτικών, το οργανωμένο έγκλημα, η νομιμοποίηση παράνομων εσόδων, η δωροδοκία και η διαφθορά.2. Η συνεργασία παρέχει επίσης στήριξη σε σχέδια και πρωτοβουλίες συνεργασίας μεταξύ των χωρών ΑΚΕ και στο εσωτερικό της κάθε χώρας.3. Η συνεργασία συμβάλλει στην προώθηση και ανάπτυξη περιφερειακού πολιτικού διαλόγου, σε θέματα πρόληψης και διευθέτησης των συγκρούσεων, δικαιωμάτων του ανθρώπου και εκδημοκρατισμού, ανταλλαγών, δικτύωσης και προώθησης της κινητικότητας μεταξύ των διαφόρων παραγόντων ανάπτυξης, ιδίως της κοινωνίας των πολιτών.ΤΜΗΜΑ 4Θεματικά και οριζόντια ζητήματαΆρθρο 31Θέματα που αφορούν τα δύο φύλαΗ συνεργασία συμβάλλει στην ενίσχυση πολιτικών και προγραμμάτων που βελτιώνουν, διασφαλίζουν και διευρύνουν την ίση συμμετοχή ανδρών και γυναικών σε κάθε σφαίρα της οικονομικής, κοινωνικής και πολιτιστικής ζωής. Η συνεργασία συμβάλλει στη βελτίωση της πρόσβασης των γυναικών σε όλους τους απαιτούμενους πόρους για την πλήρη άσκηση των θεμελιωδών δικαιωμάτων τους. Ειδικότερα, η συνεργασία δημιουργεί το κατάλληλο πλαίσιο:α) για την ενσωμάτωση του θέματος των φύλων σε κάθε επίπεδο της αναπτυξιακής συνεργασίας, συμπεριλαμβανομένων των μακροοικονομικών πολιτικών, στρατηγικών και ενεργειών, καιβ) για την προώθηση της λήψης ειδικών θετικών μέτρων υπέρ των γυναικών όπως:i) συμμετοχή στην πολιτική, σε εθνικό και τοπικό επίπεδο,ii) στήριξη στις οργανώσεις γυναικών,iii) πρόσβαση στις βασικές κοινωνικές υπηρεσίες, ιδίως εκπαίδευση και κατάρτιση, υγειονομική περίθαλψη και οικογενειακό σχεδιασμό,iv) πρόσβαση σε παραγωγικούς πόρους, ιδίως γη και πιστώσεις καθώς και αγορά εργασίας, καιv) να λαμβάνονται ιδιαίτερα υπόψη οι γυναίκες στις περιπτώσεις έκτακτης βοήθειας και ενεργειών αποκατάστασης.Άρθρο 32Περιβάλλον και φυσικοί πόροι1. Η συνεργασία για την προστασία του περιβάλλοντος και την αειφόρο χρησιμοποίηση και διαχείριση των φυσικών πόρων αποσκοπεί:α) στην ενσωμάτωση της αρχής της αειφόρου διαχείρισης του περιβάλλοντος


text: σε κάθε πτυχή της αναπτυξιακής συνεργασίας, και στην υποστήριξη προγραμμάτων και σχεδίων τα οποία εφαρμόζονται από διάφορους φορείς,β) στη δημιουργία ή/και ενίσχυση της επιστημονικής και τεχνικής ανθρώπινης και θεσμικής ικανότητας για τη διαχείριση του περιβάλλοντος, για όλους τους εμπλεκόμενους στα θέματα περιβάλλοντος,γ) στη στήριξη μέτρων και σχεδίων σχετικά με την αντιμετώπιση λεπτών ζητημάτων αειφόρου διαχείρισης, καθώς και ζητημάτων που συνδέονται με παρούσες και μελλοντικές περιφερειακές και διεθνείς δεσμεύσεις, όσον αφορά τους ορυκτούς και φυσικούς πόρους, όπως:i) τροπικά δάση, υδάτινοι πόροι, παράκτιοι, θαλάσσιοι και αλιευτικοί πόροι, άγρια ζωή, εδάφη, βιοποικιλότητα,ii) προστασία των ευαίσθητων οικοσυστημάτων (π.χ. κοραλλιογενείς ζώνες),iii) ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, κυρίως ηλιακή ενέργεια και ενεργειακή αποτελεσματικότητα,iv) αειφόρος ανάπτυξη της υπαίθρου και των πόλεων,v) απερήμωση, ξηρασία και αποψίλωση των δασών,vi) ανάπτυξη καινοτόμων λύσεων για την αντιμετώπιση αστικών περιβαλλοντικών προβλημάτων, καιvii) προώθηση αειφόρου τουρισμού.δ) στη συνεκτίμηση ζητημάτων που αφορούν τη μεταφορά και διάθεση επικίνδυνων αποβλήτων.2. Η συνεργασία λαμβάνει επίσης υπόψη τα εξής:α) την ευαισθησία των μικρών νησιωτικών χωρών ΑΚΕ, ιδίως τους κινδύνους που συνεπάγονται γι' αυτές οι κλιματικές μεταβολές,β) τα οξυνόμενα προβλήματα ξηρασίας και απερήμωσης, ιδίως στις λιγότερο ανεπτυγμένες και μεσόγειες χώρες, καιγ) θεσμική ανάπτυξη και δημιουργία ικανοτήτων.Άρθρο 33Θεσμική ανάπτυξη και δημιουργία ικανοτήτων1. Η συνεργασία δίδει ιδιαίτερη προσοχή στις θεσμικές πτυχές και, στο πλαίσιο αυτό, στηρίζει τις προσπάθειες των κρατών ΑΚΕ για την ανάπτυξη και ενίσχυση δομών, οργάνων και διαδικασιών που συμβάλλουν:α) στην προώθηση και σταθεροποίηση της δημοκρατίας, την αξιοπρέπεια του ανθρώπου, την κοινωνική δικαιοσύνη και τον πλουραλισμό, με τον πλήρη σεβασμό της διαφοροποίησης στο εσωτερικό και μεταξύ των κοινωνιών,β) στην προώθηση και διατήρηση του παγκόσμιου και πλήρους σεβασμού καθώς και της προστασίας όλων των δικαιωμάτων του ανθρώπου και των θεμελιωδών ελευθεριών,γ) στην ανάπτυξη και ενίσχυση του κράτους δικαίου· στη βελτίωση της πρόσβασης στη δικαιοσύνη ενώ συγχρόνως εξασφαλίζεται ο επαγγελματισμός και η ανεξαρτησία των συστημάτων δικαιοσύνης, καιδ) διασφάλιση διαφανούς και υπεύθυνης διαχείρισης και διοίκησης σε όλα τα κρατικά όργανα.2. Τα μέρη εργάζονται από κοινού για την καταπολέμηση της δωροδοκίας και της διαφθοράς της κοινωνίας.3. Η συνεργασία στηρίζει τις προσπάθειες των κρατών ΑΚΕ για την ανάπτυξη των κρατικών οργάνων, ώστε να αυτά να αποτελέσουν δυναμικό παράγοντα μεγέθυνσης και ανάπτυξης, και για τη σημαντική βελτίωση της αποτελεσματικότητας των κρατικών υπηρεσιών δεδομένου ότι επηρεάζουν τη καθημερινή ζωή των ανθρώπων. Στο πλαίσιο αυτό, η συνεργασία στηρίζει τη μεταρρύθμιση, τον εξορθολογισμό και τον εκσυγχρονισμό του δημόσιου τομέα. Ειδικότερα, η συνεργασία εστιάζεται στα εξής:α) μεταρρύθμιση και εκσυγχρονισμός των δημοσίων υπηρεσιών,β) νομικές και δικαστικές μεταρρυθμίσεις και εκσυγχρονισμός των συστημάτων δικαιοσύνης,γ) βελτίωση και ενίσχυση της διαχείρισης των δημοσίων οικονομικών,δ) επίσπευση των μεταρρυθμίσεων στον τραπεζικό και χρηματοπιστωτικό τομέα,ε) βελτίωση της διαχείρισης της κρατικής περιουσίας και μεταρρύθμιση της διαδικασίας των συμβάσεων κρατικών προμηθειών, καιστ) πολιτική, διοικητική, οικονομική και χρηματοδοτική αποκέντρωση.4. Η συνεργασία συμβάλλει επιπλέον στην αποκατάσταση ή/και ενίσχυση σημαντικής ικανότητας του δημόσιου τομέα και τη στήριξη των θεσμών που είναι αναγκαίοι για την ελεύθερη οικονομία· ειδικότερα παρέχεται στήριξη:α) για την ανάπτυξη νομικών και κανονιστικών ικανοτήτων που απαιτούνται για την εύρυθμη λειτουργία της ελεύθερης οικονομίας, συμπεριλαμβανομένης της πολιτικής ανταγωνισμού και της πολιτικής καταναλωτών,β) για τη βελτίωση της ικανότητας ανάλυσης, σχεδιασμού, διατύπωσης και εφαρμογής πολιτικών,


text: ειδικότερα στον οικονομικό, κοινωνικό, περιβαλλοντικό, ερευνητικό, επιστημονικό και τεχνολογικό χώρο καθώς και στο χώρο της καινοτομίας,γ) για τον εκσυγχρονισμό, την ενίσχυση και τη μεταρρύθμιση των χρηματοπιστωτικών και νομισματικών οργάνων και για τη βελτίωση των διαδικασιών,δ) για τη δημιουργία ικανοτήτων σε τοπικό επίπεδο και κοινοτικό επίπεδο, που είναι αναγκαίες για την εφαρμογή αποκεντρωτικής πολιτικής, και για την αύξηση της συμμετοχής του πληθυσμού στην αναπτυξιακή διαδικασία, καιε) για την ανάπτυξη ικανοτήτων σε άλλους σημαντικούς τομείς όπως:i) διεθνείς διαπραγματεύσεις, καιii) διαχείριση και συντονισμός της εξωτερικής βοήθειας.5. Η συνεργασία καλύπτει όλους τους χώρους και τομείς συνεργασίας ώστε να ενθαρρυνθεί η δράση μη κρατικών φορέων και η ανάπτυξη των ικανοτήτων τους, επιπλέον δε, για να ενισχυθούν οι δομές πληροφόρησης, διαλόγου και διαβούλευσης μεταξύ αυτών και των εθνικών αρχών, καθώς και σε περιφερειακό επίπεδο.TΙΤΛΟΣ ΙΙΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΚΕΦΑΛΑΙΟ 1Στόχοι και αρχέςΆρθρο 34Στόχοι1. Η οικονομική και εμπορική συνεργασία αποσκοπεί στην ενίσχυση της ομαλής και βαθμιαίας ενσωμάτωσης των κρατών ΑΚΕ στην παγκόσμια οικονομία, λαμβάνοντας δεόντως υπόψη τις πολιτικές επιλογές και τις προτεραιότητές τους σε ότι αφορά την ανάπτυξη, έτσι ώστε να προωθείται η αειφόρος ανάπτυξη και η εξάλειψη της ένδειας στις χώρες ΑΚΕ.2. Απώτερος στόχος της οικονομικής και εμπορικής συνεργασίας είναι να αποκτήσουν τα κράτη ΑΚΕ την ικανότητα να συμμετέχουν πλήρως στις διεθνείς συναλλαγές. Στο πλαίσιο αυτό, λαμβάνεται ιδιαίτερα υπόψη το γεγονός ότι είναι αναγκαία η δραστήρια συμμετοχή των κρατών ΑΚΕ στις πολυμερείς εμπορικές διαπραγματεύσεις. Λαμβάνοντας υπόψη το σημερινό επίπεδο ανάπτυξης των χωρών ΑΚΕ, η οικονομική και εμπορική συνεργασία πρέπει να διευκολύνει τα κράτη ΑΚΕ να ανταποκριθούν στις προκλήσεις της παγκοσμιοποίησης και να προσαρμοστούν προοδευτικά στις νέες συνθήκες του διεθνούς εμπορίου, διευκολύνοντας με τον τρόπο αυτό τη μετάβασή τους στην ελεύθερη παγκόσμια οικονομία.3. Προς το σκοπό αυτό, η οικονομική και εμπορική συνεργασία αποσκοπεί στην ενίσχυση της ικανότητας των χωρών ΑΚΕ να παράγουν, να προσφέρουν και να εμπορεύονται καθώς και της ικανότητάς τους να προσελκύουν επενδύσεις. Επιπλέον, αποσκοπεί στη δημιουργία νέας συναλλακτικής δυναμικής μεταξύ των μερών, στην ενίσχυση των εμπορικών και επενδυτικών πολιτικών των χωρών ΑΚΕ και στη βελτίωση της ικανότητάς τους να χειρίζονται κάθε ζήτημα που συνδέεται με το εμπόριο.4. Η οικονομική και εμπορική συνεργασία υλοποιείται σε πλήρη συμφωνία με τις διατάξεις του ΠΟΕ, συμπεριλαμβανομένης της ειδικής και διαφοροποιημένης μεταχείρισης, λαμβάνοντας υπόψη τα αμοιβαία συμφέροντα των μερών και το επίπεδο ανάπτυξής τους.Άρθρο 35Αρχές1. Η οικονομική και εμπορική συνεργασία βασίζεται σε πραγματική, ισχυρή και στρατηγική εταιρική σχέση. Επιπλέον βασίζεται σε σφαιρική προσέγγιση, η οποία με τη σειρά της βασίζεται στα ισχυρά σημεία και αποτελέσματα των προηγουμένων συμβάσεων ΑΚΕ-ΕΚ, χρησιμοποιώντας όλα τα διαθέσιμα μέσα για την επίτευξη των στόχων που ορίζονται ανωτέρω και λαμβάνοντας υπόψη τους περιορισμούς όσον αφορά την προσφορά και τη ζήτηση. Στο πλαίσιο αυτό, ιδιαίτερη προσοχή δίδεται στα μέτρα για την ανάπτυξη των συναλλαγών, ως μέσου ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητας των κρατών ΑΚΕ. Συνεπώς, δέουσα σημασία αποδίδεται στην ανάπτυξη των συναλλαγών στο πλαίσιο των αναπτυξιακών στρατηγικών των κρατών ΑΚΕ, που επωφελούνται Κοινοτικής στήριξης.2. Η οικονομική και εμπορική συνεργασία βασίζεται στις πρωτοβουλίες περιφερειακής ολοκλήρωσης των κρατών ΑΚΕ, λαμβάνοντας υπόψη ότι η περιφερειακή ολοκλήρωση αποτελεί κύριο μέσο για την ενσωμάτωση


text: των χωρών ΑΚΕ στην παγκόσμια οικονομία.3. Η οικονομική και εμπορική συνεργασία λαμβάνει υπόψη τις διαφορετικές ανάγκες και επίπεδα ανάπτυξης των χωρών ΑΚΕ και των περιφερειών τους. Στο πλαίσιο αυτό, τα μέρη επιβεβαιώνουν την προσήλωσή τους στην διασφάλιση ειδικής και διαφοροποιημένης μεταχείρισης για όλες τις χώρες ΑΚΕ και τη διατήρηση ειδικής μεταχείρισης για τις λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες ΑΚΕ, λαμβάνοντας υπόψη την ευαισθησία των μικρών, μεσόγειων και νησιωτικών χωρών.ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2Νέες εμπορικές συμφωνίεςΆρθρο 36Λεπτομέρειες ρύθμισης1. Λαμβάνοντας υπόψη τους στόχους και αρχές που εκτίθενται ανωτέρω, τα μέρη συμφωνούν να συνάψουν νέες εμπορικές συμφωνίες, που συμβιβάζονται με τους κανόνες του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου (ΠΟΕ), καταργώντας προοδευτικά τα εμπόδια στις μεταξύ τους συναλλαγές και ενισχύοντας τη συνεργασία σε κάθε χώρο που έχει σχέση με το εμπόριο.2. Τα μέρη συμφωνούν ότι οι νέες εμπορικές συμφωνίες εισάγονται βαθμιαία, επομένως αναγνωρίζουν ότι απαιτείται προπαρασκευαστική περίοδος.3. Για να διευκολυνθεί η μετάβαση στις νέες εμπορικές συμφωνίες, οι μη αμοιβαίες εμπορικές προτιμήσεις που ισχύουν δυνάμει της τέταρτης Σύμβασης ΑΚΕ-ΕΚ, διατηρούνται κατά την προπαρασκευαστική περίοδο για όλες τις χώρες ΑΚΕ, υπό τις προϋποθέσεις που ορίζονται στο παράρτημα V της παρούσας συμφωνίας.4. Στο πλαίσιο αυτό, τα μέρη επιβεβαιώνουν τη σημασία των πρωτοκόλλων για τα βασικά προϊόντα, που επισυνάπτονται στο παράρτημα V της παρούσας συμφωνίας. Συμφωνούν ότι είναι αναγκαία η αναθεώρησή τους στο πλαίσιο των νέων εμπορικών συμφωνιών, ιδίως όσον αφορά τη συμβατότητά τους με τους κανόνες του ΠΟΕ, για να διασφαλισθούν τα απορρέοντα πλεονεκτήματα, λαμβάνοντας υπόψη το ειδικό νομικό καθεστώς του πρωτοκόλλου για τη ζάχαρη.Άρθρο 37Διαδικασίες1. Οι διαπραγματεύσεις για τις συμφωνίες οικονομικής εταιρικής σχέσης πραγματοποιούνται κατά την προπαρασκευαστική περίοδο, η οποία λήγει το αργότερο στις 31 Δεκεμβρίου 2007. Οι επίσημες διαπραγματεύσεις για τις νέες εμπορικές συμφωνίες αρχίζουν τον Σεπτέμβριο 2002 και οι νέες εμπορικές συμφωνίες θα τεθούν σε ισχύ μέχρι την 1η Ιανουαρίου 2008, εκτός εάν τα μέρη συμφωνήσουν προηγούμενες ημερομηνίες.2. Λαμβάνονται όλα τα αναγκαία μέτρα για να διασφαλιστεί η ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων εντός της προπαρασκευαστικής περιόδου. Προς το σκοπό αυτό, οι αρχικές προετοιμασίες των διαπραγματεύσεων θα πραγματοποιηθούν στο διάστημα της περιόδου που προηγείται της έναρξης των επίσημων διαπραγματεύσεων των νέων εμπορικών συμφωνιών.3. Η προπαρασκευαστική περίοδος θα αξιοποιηθεί επίσης για την ανάπτυξη ικανοτήτων του δημόσιου και ιδιωτικού τομέα στις χώρες ΑΚΕ, συμπεριλαμβανομένων των μέτρων για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας, των περιφερειακών οργανώσεων και για τη στήριξη των πρωτοβουλιών περιφερειακής εμπορικής ολοκλήρωσης, παρέχοντας κατά περίπτωση βοήθεια για τη δημοσιονομική προσαρμογή και τη φορολογική μεταρρύθμιση, καθώς και για τον εκσυγχρονισμό και την ανάπτυξη των υποδομών, και για την προώθηση των επενδύσεων.4. Τα μέρη επανεξετάζουν τακτικά την πρόοδο των προετοιμασιών και διαπραγματεύσεων και, το 2006, θα προβούν σε επίσημη και σφαιρική επανεξέταση των συμφωνιών που προβλέπονται για όλες τις χώρες, για να βεβαιωθεί ότι δεν απαιτείται περαιτέρω χρόνος για τις προετοιμασίες ή τις διαπραγματεύσεις.5. Διαπραγματεύσεις για τη σύναψη συμφωνιών οικονομικής εταιρικής σχέσης θα αναληφθούν με τις χώρες ΑΚΕ οι οποίες κρίνουν ότι είναι έτοιμες προς το σκοπό αυτό, στο επίπεδο που αυτές κρίνουν κατάλληλο και βάσει των διαδικασιών που συμφωνεί η ομάδα ΑΚΕ, λαμβάνοντας υπόψη τη διαδικασία περιφερειακής ολοκλήρωσης μεταξύ των ΑΚΕ.6. Το 2004, η Κοινότητα θα


text: εκτιμήσει την κατάσταση που επικρατεί στις χώρες εκτός των λιγότερο ανεπτυγμένων χωρών, οι οποίες, μετά από διαβουλεύσεις με την Κοινότητα, αποφασίζουν ότι δεν είναι σε θέση να συνάψουν συμφωνίες οικονομικής εταιρικής σχέσης, και θα εξετάσει κάθε εναλλακτική δυνατότητα, για να παράσχει στις χώρες αυτές ένα νέο εμπορικό πλαίσιο, ισοδύναμο με την υπάρχουσα κατάσταση και σύμφωνο με τους κανόνες του ΠΟΕ.7. Οι διαπραγματεύσεις για τη σύναψη συμφωνιών οικονομικής εταιρικής σχέσης αποσκοπούν κυρίως στην καθιέρωση χρονοδιαγράμματος για την προοδευτική κατάργηση των εμποδίων στις συναλλαγές μεταξύ των μερών, σύμφωνα με τους σχετικούς κανόνες του ΠΟΕ. Από πλευράς Κοινότητας, η ελευθέρωση των συναλλαγών βασίζεται στο κεκτημένο και αποσκοπεί στη βελτίωση της πρόσβασης των χωρών ΑΚΕ στην αγορά μέσω, μεταξύ άλλων, της επανεξέτασης των κανόνων προέλευσης. Στις διαπραγματεύσεις λαμβάνεται υπόψη το επίπεδο ανάπτυξης και ο κοινωνικοοικονομικός αντίκτυπος των εμπορικών μέτρων επί των χωρών ΑΚΕ, καθώς και η ικανότητά τους για τη διόρθωση και προσαρμογή των οικονομιών τους στη διαδικασία ελευθέρωσης. Κατά συνέπεια, οι διαπραγματεύσεις θα είναι κατά το δυνατό ευέλικτες όσον αφορά τον προσδιορισμό της διάρκειας επαρκούς μεταβατικής περιόδου, την τελική κάλυψη των προϊόντων, λαμβάνοντας υπόψη ευαίσθητους τομείς, και τον βαθμό ασυμμετρίας όσον αφορά το χρονοδιάγραμμα κατάργησης των δασμών, ενώ ταυτόχρονα θα συμφωνούν με τους ισχύοντες κανόνες του ΠΟΕ.8. Τα μέρη συνεργάζονται στενά στα πλαίσια του ΠΟΕ για τη προώθηση του συμφωνηθέντος εμπορικού καθεστώτος, ιδίως όσον αφορά τον διαθέσιμο βαθμό ευελιξίας.9. Το έτος 2000, η Κοινότητα θα ξεκινήσει διαδικασία η οποία, μέχρι το τέλος των πολυμερών εμπορικών διαπραγματεύσεων και το αργότερο το 2005, θα οδηγήσει στην αδασμολόγητη πρόσβαση για τα κυριότερα προϊόντα καταγωγής όλων των λιγότερο αναπτυγμένων χωρών, με βάση το επίπεδο των ισχυουσών εμπορικών διατάξεων της τέταρτης Σύμβασης ΑΚΕ-ΕΚ, και στο πλαίσιο της οποίας θα απλουστευθούν και επανεξεταστούν οι κανόνες καταγωγής, μεταξύ άλλων, οι διατάξεις σώρευσης, οι οποίες εφαρμόζονται στις εξαγωγές τους.Άρθρο 38Μεικτή Διυπουργική Επιτροπή Εμπορίου1. Συνιστάται Μεικτή Διυπουργική Επιτροπή Εμπορίου ΑΚΕ-ΕΚ.2. Η Διυπουργική Επιτροπή Εμπορίου δίδει ιδιαίτερη προσοχή στις τρέχουσες πολυμερείς εμπορικές διαπραγματεύσεις και εξετάζει την επίπτωση των ευρύτερων πρωτοβουλιών ελευθεροποίησης επί των συναλλαγών ΑΚΕ-ΕΚ και επί της ανάπτυξης των οικονομιών των ΑΚΕ. Προβαίνει στις αναγκαίες συστάσεις με σκοπό τη διατήρηση των πλεονεκτημάτων των εμπορικών συμφωνιών ΑΚΕ-ΕΚ.3. Η Διυπουργική Επιτροπή Εμπορίου συνέρχεται τουλάχιστον μια φορά το χρόνο. Το Συμβούλιο των Υπουργών θεσπίζει τον εσωτερικό της κανονισμό. Αποτελείται από αντιπροσώπους των κρατών ΑΚΕ και της Κοινότητας.ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3Συνεργασία στα διεθνή φόραΆρθρο 39Γενικές διατάξεις1. Τα μέρη υπογραμμίζουν τη σημασία που έχει η δραστήρια συμμετοχή τους στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου καθώς και σε άλλους σχετικούς διεθνείς οργανισμούς, καθιστάμενα μέλη των οργανισμών αυτών και παρακολουθώντας στενά το πρόγραμμα δράσης και τις δραστηριότήτες τους.2. Συμφωνούν να συνεργαστούν στενά για τον προσδιορισμό και τη διεύρυνση των κοινών συμφερόντων τους στο πλαίσιο της διεθνούς οικονομικής και εμπορικής συνεργασίας, ιδίως στο πλαίσιο του ΠΟΕ, ιδίως μέσω της συμμετοχής τους στην κατάρτιση του προγράμματος δράσης και στη διεξαγωγή των μελλοντικών πολυμερών εμπορικών διαπραγματεύσεων. Στο πλαίσιο αυτό, ιδιαίτερη προσοχή δίδεται στην καλύτερη πρόσβαση στην κοινοτική και σε άλλες αγορές, των προϊόντων και υπηρεσιών καταγωγής των χωρών ΑΚΕ.3. Επίσης συμφωνούν ότι είναι σημαντικό να υπάρχει


text: ευελιξία στους κανόνες του ΠΟΕ, για να λαμβάνεται υπόψη το επίπεδο ανάπτυξης των ΑΚΕ καθώς και τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν κατά την εκπλήρωση των υποχρεώσεών τους. Περαιτέρω, συμφωνούν ότι υπάρχει ανάγκη τεχνικής βοήθειας, ώστε οι χώρες ΑΚΕ να είναι σε θέση να εκπληρώσουν τις δεσμεύσεις τους.4. Η Κοινότητα συμφωνεί, βάσει των διατάξεων της παρούσας συμφωνίας, να βοηθήσει τα κράτη ΑΚΕ στις προσπάθειές τους να καταστούν ενεργά μέλη των εν λόγω οργανισμών, αναπτύσσοντας την αναγκαία ικανότητα διαπραγμάτευσης και αποτελεσματικής συμμετοχής στην εκπόνηση των συμφωνιών αυτών, καθώς και παρακολούθησης και εφαρμογής αυτών.Άρθρο 40Βασικά προϊόντα1. Τα μέρη αναγνωρίζουν την ανάγκη να διασφαλιστεί η καλύτερη λειτουργία των διεθνών αγορών βασικών προϊόντων και να αυξηθεί η διαφάνειά τους.2. Επιβεβαιώνουν τη βούλησή τους να επιταχύνουν τις διαβουλεύσεις μεταξύ τους στα διεθνή φόρα και οργανισμούς που χειρίζονται τα βασικά προϊόντα.3. Προς το σκοπό αυτό, πραγματοποιείται ανταλλαγή απόψεων εφόσον το ζητήσει ένα μέρος:- όσον αφορά τη λειτουργία των υφιστάμενων διεθνών συμφωνιών ή των ειδικευμένων διακυβερνητικών ομάδων εργασίας, με στόχο τη βελτίωσή τους και την αύξηση της αποτελεσματικότητάς τους, λαμβάνοντας υπ' όψη τις τάσεις της αγοράς,- όταν προτείνεται η σύναψη ή ανανέωση διεθνούς συμφωνίας ή συνιστάται μια ειδικευμένη διακυβερνητική ομάδα εργασίας.Αυτές οι ανταλλαγές απόψεων έχουν ως αντικείμενο τη συνεκτίμηση του συμφέροντος κάθε μέρους. Πραγματοποιούνται, εφόσον χρειάζεται, στο πλαίσιο της Διυπουργικής Επιτροπής Εμπορίου.ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4Συναλλαγές στον τομέα των υπηρεσιώνΆρθρο 41Γενικές διατάξεις1. Τα μέρη υπογραμμίζουν την αυξανόμενη σημασία των υπηρεσιών στις διεθνείς συναλλαγές και τη σημαντική συμβολή τους στην οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη.2. Επιβεβαιώνουν τις δεσμεύσεις που έχουν αναλάβει στο πλαίσιο της Γενικής Συμφωνίας για τις συναλλαγές στον τομέα των υπηρεσιών (GATS), και υπογραμμίζουν την ανάγκη ειδικής και διαφοροποιημένης μεταχείρισης των φορέων παροχής υπηρεσιών από χώρες ΑΚΕ.3. Στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων για την προοδευτική ελευθέρωση των συναλλαγών και υπηρεσιών, όπως προβλέπεται στο άρθρο XIX της GATS, η Κοινότητα αναλαμβάνει τη δέσμευση να εξετάσει ευμενώς τις προτεραιότητες των κρατών ΑΚΕ για τη βελτίωση του χρονοδιαγράμματος της ΕΚ, ώστε να καλύψει τα ειδικότερα συμφέροντά τους.4. Τα μέρη συμφωνούν, περαιτέρω, να θέσουν ως στόχο, δυνάμει των συμφωνιών οικονομικής εταιρικής σχέσης και αφού αποκτήσουν πείρα κατά την εφαρμογή της μεταχείρισης του μάλλον ευνοούμενου κράτους δυνάμει της GATS, την διεύρυνση της εταιρικής τους σχέσης, ώστε να συμπεριλάβει την ελευθέρωση των συναλλαγών στον τομέα των υπηρεσιών, σύμφωνα με τις διατάξεις της GATS, και ιδίως αυτές που αφορούν τη συμμετοχή των αναπτυσσομένων χωρών στις συμφωνίες ελευθέρωσης.5. Η Κοινότητα στηρίζει τις προσπάθειες που καταβάλλουν τα κράτη ΑΚΕ προς ενίσχυση της ικανότητας παροχής υπηρεσιών. Δίδεται ιδιαίτερη προσοχή για τις υπηρεσίες που συνδέονται με την εργασία, τον επιχειρηματικό τομέα, τη διανομή, τη χρηματοδότηση, τον τουρισμό, τα πολιτιστικά θέματα και τις οικοδομικές και τις συναφείς κατασκευαστικές υπηρεσίες, ώστε να ενισχυθεί η ανταγωνιστικότητά τους και έτσι να αυξηθεί η αξία και ο όγκος των συναλλαγών τους σε αγαθά και υπηρεσίες.Άρθρο 42Θαλάσσιες μεταφορές1. Τα μέρη αναγνωρίζουν τη σημασία που έχουν οι οικονομικά αποδοτικές και αποτελεσματικές υπηρεσίες θαλάσσιων μεταφορών, μέσα σε ασφαλές και καθαρό θαλάσσιο περιβάλλον, ως κύριος τρόπος μεταφορών, που διευκολύνει τις διεθνείς συναλλαγές και συνεπώς, αποτελεί μία από τις δυνάμεις που υποκινούν την οικονομική


text: ανάπτυξη και την ανάπτυξη των συναλλαγών.2. Αναλαμβάνουν τη δέσμευση να προωθήσουν την ελευθέρωση των θαλασσίων μεταφορών και, προς το σκοπό αυτό, εφαρμόζουν αποτελεσματικά την αρχή της απεριόριστης πρόσβασης στην αγορά διεθνών θαλασσίων μεταφορών, χωρίς διακρίσεις και σε εμπορική βάση.3. Έκαστο μέρος παρέχει, μεταξύ άλλων, μεταχείριση όχι λιγότερο ευνοϊκή από αυτήν που παρέχει στα δικά του πλοία, στα πλοία που εκμεταλλεύονται υπήκοοι ή εταιρείες του άλλου μέρους και στα πλοία που είναι νηολογημένα στην επικράτεια οποιουδήποτε μέρους, όσον αφορά την πρόσβαση στα λιμάνια, τη χρήση υποδομών και βοηθητικών θαλασσίων υπηρεσιών στα λιμάνια αυτά, καθώς και συναφή έξοδα και επιβαρύνσεις, τελωνειακές εγκαταστάσεις και τον προσδιορισμό θέσης πρόσδεσης και εγκαταστάσεων φόρτωσης και εκφόρτωσης.4. Η Κοινότητα παρέχει στήριξη στις προσπάθειες που καταβάλλουν τα κράτη ΑΚΕ για την ανάπτυξη και την προώθηση οικονομικά αποτελεσματικών και αποδοτικών υπηρεσιών θαλασσίων μεταφορών στις χώρες ΑΚΕ, με στόχο τη μεγαλύτερη συμμετοχή των παραγόντων ΑΚΕ στις διεθνείς ναυτιλιακές υπηρεσίες.Άρθρο 43Τεχνολογίες Πληροφόρησης και Επικοινωνίας και Κοινωνία των Πληροφοριών1. Τα μέρη αναγνωρίζουν το σημαντικό ρόλο των τεχνολογιών πληροφόρησης και επικοινωνίας και της δραστήριας συμμετοχής στην κοινωνία των πληροφοριών, ως προαπαιτούμενα για την επιτυχή ολοκλήρωση των χωρών ΑΚΕ στην παγκόσμια οικονομία.2. Συνεπώς επιβεβαιώνουν τις αντίστοιχες δεσμεύσεις που έχουν αναλάβει στο πλαίσιο των ισχυουσών πολυμερών συμφωνιών, ιδίως στα πλαίσια του πρωτοκόλλου για τις βασικές τηλεπικοινωνίες που συνάπτεται στην GATS, και καλεί τις χώρες ΑΚΕ που δεν είναι μέλη, να προσχωρήσουν σε αυτές.3. Επιπλέον συμφωνούν να συμμετέχουν πλήρως και δραστήρια σε κάθε μελλοντική διεθνή διαπραγμάτευση, η οποία δυνατόν να αναληφθεί στο χώρο αυτό.4. Συνεπώς τα μέρη λαμβάνουν μέτρα τα οποία θα διευκολύνουν τους κατοίκους των χωρών ΑΚΕ να έχουν καλύτερη πρόσβαση τις τεχνολογίες πληροφορίας και επικοινωνίας, μέσω, μεταξύ άλλων, των εξής μέτρων:- ανάπτυξη και ενθάρρυνση της χρήσης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας με προσιτό κόστος,- ανάπτυξη και εγκατάσταση εκτενέστερων ασύρματων δικτύων χαμηλού κόστους.5. Τα μέρη συμφωνούν επιπλέον να επιταχύνουν τη διαδικασία μεταξύ τους στο χώρο των τεχνολογιών πληροφόρησης και επικοινωνίας και της κοινωνίας των πληροφοριών. Η συνεργασία αυτή προσανατολίζεται ειδικότερα στη μεγαλύτερη συμπληρωματικότητα και εναρμονισμό των επικοινωνιακών συστημάτων, σε εθνικό, περιφερειακό και διεθνές επίπεδο και στην προσαρμογή τους στις νέες τεχνολογίες.ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5Τομείς που συνδέονται με τις συναλλαγέςΆρθρο 44Γενικές διατάξεις1. Τα μέρη αναγνωρίζουν την αυξανόμενη σημασία που έχουν νέοι τομείς που αφορούν τις συναλλαγές για τη διευκόλυνση της προοδευτικής ολοκλήρωσης των κρατών ΑΚΕ στην παγκόσμια οικονομία. Συνεπώς συμφωνούν να ενισχύσουν τη συνεργασία τους στους τομείς αυτούς, καθιερώνοντας πλήρη και συντονισμένη συμμετοχή στα σχετικά διεθνή φόρα και συμφωνίες.2. Η Κοινότητα στηρίζει τις προσπάθειες που καταβάλλουν τα κράτη ΑΚΕ, σύμφωνα με τις διατάξεις της παρούσας συμφωνίας και τις στρατηγικές ανάπτυξης που συμφωνούνται μεταξύ των μερών, για να ενισχύσουν την ικανότητα χειρισμού σε όλους τους τομείς που είναι συναφείς με τις συναλλαγές, μεταξύ άλλων, εφόσον είναι αναγκαίο, βελτιώνοντας και στηρίζοντας το θεσμικό πλαίσιο.Άρθρο 45Πολιτική ανταγωνισμού1. Τα μέρη συμφωνούν ότι η θέσπιση και η εφαρμογή υγιών και αποτελεσματικών πολιτικών και κανόνων ανταγωνισμού είναι ζωτικής σημασίας για τη βελτίωση και τη διασφάλιση ευνοϊκού επενδυτικού κλίματος, βιώσιμης διαδικασίας εκβιομηχάνισης και διαφάνειας όσον αφορά την πρόσβαση στις αγορές.2. Για να διασφαλιστεί η εξάλειψη κάθε στρέβλωσης


text: του υγιούς ανταγωνισμού και λαμβανομένων δεόντως υπόψη των διαφορετικών επιπέδων ανάπτυξης και οικονομικών αναγκών τους, τα κράτη ΑΚΕ αναλαμβάνουν να εφαρμόσουν εθνικούς ή περιφερειακούς κανόνες και πολιτικές που θα περιλαμβάνουν την εποπτεία και, υπό ορισμένες συνθήκες, την απαγόρευση της σύναψης συμφωνιών μεταξύ επιχειρήσεων, της λήψης αποφάσεων από ενώσεις επιχειρήσεων και συνδυασμένων πρακτικών μεταξύ επιχειρήσεων που έχουν ως στόχο ή ως αποτέλεσμα να παρεμποδίσουν, να περιορίσουν ή να νοθεύσουν τον ανταγωνισμό. Επιπλέον, τα μέρη συμφωνούν να απαγορεύουν την κατάχρηση, εκ μέρους μιας ή περισσοτέρων επιχειρήσεων, της δεσπόζουσας θέσης στην αγορά της Κοινότητας ή στην επικράτεια των κρατών ΑΚΕ.3. Τα μέρη συμφωνούν επίσης να ενισχύσουν τη συνεργασία στον τομέα αυτό με στόχο τη χάραξη και τη στήριξη, από κοινού με τους αρμόδιους εθνικούς φορείς ανταγωνισμού, αποτελεσματικών πολιτικών ανταγωνισμού οι οποίες σταδιακά θα εξασφαλίζουν την αποτελεσματική εφαρμογή των κανόνων του ανταγωνισμού τόσο από τις ιδιωτικές όσο και από τις κρατικές επιχειρήσεις. Η συνεργασία στον τομέα αυτό περιλαμβάνει, ειδικότερα, παροχή βοήθειας για τη δημιουργία κατάλληλου νομικού πλαισίου και τη διοικητική εφαρμογή του, αφού ληφθεί υπόψη η ιδιαίτερη κατάσταση των λιγότερο ανεπτυγμένων χωρών.Άρθρο 46Προστασία των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας1. Με την επιφύλαξη της θέσης που λαμβάνουν κατά τη διεξαγωγή πολυμερών διαπραγματεύσεων, τα μέρη αναγνωρίζουν ότι είναι αναγκαίο να διασφαλιστεί ένα επαρκές και αποτελεσματικό επίπεδο προστασίας των δικαιωμάτων πνευματικής, βιομηχανικής και εμπορικής ιδιοκτησίας, καθώς και άλλων δικαιωμάτων που καλύπτονται από τη συμφωνία TRIPS, συμπεριλαμβανομένης της προστασίας των γεωγραφικών ενδείξεων, σε εναρμόνιση με τις διεθνείς προδιαγραφές, ώστε να περιοριστούν οι στρεβλώσεις και τα προσκόμματα στις διμερείς συναλλαγές.2. Στο πλαίσιο αυτό, υπογραμμίζουν τη σημασία της προσχώρησης στη συμφωνία για τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας στον τομέα του εμπορίου (συμφωνία TRIPS) της συμφωνίας του ΠΟΕ και στη σύμβαση για τη βιοποικιλότητα (CBD).3. Συμφωνούν επίσης για την ανάγκη προσχώρησης σε όλες τις σχετικές διεθνείς συμβάσεις για την πνευματική, βιομηχανική και εμπορική ιδιοκτησία όπως αναφέρεται στο μέρος Ι της συμφωνίας TRIPS, σύμφωνα με το αναπτυξιακό τους επίπεδο.4. Η Κοινότητα, τα κράτη μέλη της και τα κράτη ΑΚΕ δύνανται να εξετάζουν το ενδεχόμενο σύναψης συμφωνιών με αντικείμενο την προστασία των εμπορικών σημάτων και των γεωγραφικών ενδείξεων για προϊόντα που παρουσιάζουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον για ένα από τα μέρη.5. Για τους σκοπούς της παρούσας συμφωνίας, τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας καλύπτουν, αφενός, τα δικαιώματα του δημιουργού, περιλαμβανομένων των δικαιωμάτων για προγράμματα υπολογιστών και των συγγενών δικαιωμάτων, όπως τα καλλιτεχνικά σχέδια, και, αφετέρου, τα δικαιώματα βιομηχανικής ιδιοκτησίας στα οποία συγκαταλέγονται τα μοντέλα χρήσεων, τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας, μεταξύ άλλων για τις βιοτεχνολογικές εφευρέσεις και τις ποικιλίες φυτών ή άλλα αποτελεσματικά συστήματα sui generis, τα βιομηχανικά σχέδια, οι γεωγραφικές ενδείξεις συμπεριλαμβανομένων των ονομασιών προέλευσης, τα εμπορικά σήματα για αγαθά και υπηρεσίες, οι τοπογραφίες ολοκληρωμένων κυκλωμάτων καθώς και η νομική προστασία των βάσεων δεδομένων και η προστασία από τον αθέμιτο ανταγωνισμό που αναφέρεται στο άρθρο 10α της Σύμβασης των Παρισίων για την προστασία της βιομηχανικής ιδιοκτησίας και των εμπιστευτικών πληροφοριών για την τεχνογνωσία που δεν δημοσιοποιούνται.6. Τα μέρη συμφωνούν επιπλέον να ενισχύσουν τη συνεργασία τους στο συγκεκριμένο τομέα. Κατόπιν αιτήσεως και υπό αμοιβαία συμφωνηθέντες όρους, η συνεργασία επεκτείνεται, μεταξύ άλλων, στους


text: ακόλουθους τομείς: προετοιμασία νόμων και κανονισμών με στόχο την προστασία και την τήρηση των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας, την αποτροπή της κατάχρησης αυτών των δικαιωμάτων από τους κατόχους τους και της παραβίασής τους από τους ανταγωνιστές, τη σύσταση και την ενίσχυση των αρμόδιων εθνικών και περιφερειακών γραφείων και άλλων υπηρεσιών, συμπεριλαμβανομένης της στήριξης περιφερειακών οργανισμών προστασίας της πνευματικής ιδιοκτησίας, επιφορτισμένων με την εφαρμογή και την προστασία των δικαιωμάτων καθώς και με την κατάρτιση του προσωπικού.Άρθρο 47Τυποποίηση και πιστοποίηση1. Τα μέρη συμφωνούν να συνεργάζονται στενότερα στους τομείς της τυποποίησης, της πιστοποίησης και της διασφάλισης της ποιότητας προκειμένου να αρθούν τα περιττά τεχνικά εμπόδια και να περιοριστούν οι διαφορές των μερών σε αυτούς τους τομείς, με στόχο τη διευκόλυνση των συναλλαγών.Στο πλαίσιο αυτό, επιβεβαιώνουν τη δέσμευση που έχουν αναλάβει βάσει της συμφωνίας για τα τεχνικά εμπόδια στο εμπόριο (Συμφωνία ΤΕΕ), συνημμένη στη συμφωνία του ΠΟΕ.2. Η συνεργασία στον τομέα της τυποποίησης και της πιστοποίησης στοχεύει στην προώθηση συμβατών συστημάτων μεταξύ των μερών και συνίσταται ειδικότερα:- σε μέτρα, ευθυγραμμισμένα με τη συμφωνία ΤΕΕ, με στόχο την ενθάρρυνση της ευρύτερης χρήσης των διεθνών τεχνικών κανονισμών, των προτύπων και των διαδικασιών διαπίστωσης της συμμόρφωσης, συμπεριλαμβανομένων ειδικών τομεακών μέτρων, κατ' αναλογία του επιπέδου οικονομικής ανάπτυξης των κρατών ΑΚΕ,- σε συνεργασία στον τομέα του ελέγχου και της διασφάλισης της ποιότητας σε επιλεγμένους τομείς που παρουσιάζουν ενδιαφέρον για τα κράτη ΑΚΕ,- στη στήριξη πρωτοβουλιών των κρατών ΑΚΕ για την ανάπτυξη ικανοτήτων στους τομείς της διαπίστωσης της συμμόρφωσης, της μετρολογίας και της τυποποίησης,- στην ανάπτυξη λειτουργικών δεσμών μεταξύ των οργάνων της Κοινότητας και των κρατών ΑΚΕ στον τομέα της τυποποίησης, της διαπίστωσης της συμμόρφωσης και της πιστοποίησης.3. Τα μέρη αναλαμβάνουν να εξετάσουν, σε εύθετο χρόνο, το ενδεχόμενο διαπραγμάτευσης συμφωνιών για την αμοιβαία αναγνώριση σε τομείς αμοιβαίου οικονομικού ενδιαφέροντος.Άρθρο 48Υγειονομικά και φυτοϋγειονομικά μέτρα1. Τα μέρη αναγνωρίζουν το δικαίωμα κάθε μέρους να θεσπίζει ή να εφαρμόζει υγειονομικά και φυτοϋγειονομικά μέτρα που είναι αναγκαία για την προστασία της ζωής και της υγείας των ανθρώπων, των φυτών και των ζώων, με την προϋπόθεση ότι τα μέτρα αυτά δεν συνιστούν μέσο αυθαίρετων διακρίσεων ούτε συγκεκαλυμμένο περιορισμό του εμπορίου, εν γένει. Για το σκοπό αυτό, επαναβεβαιώνουν τη δέσμευση που ανέλαβαν στο πλαίσιο της συμφωνίας για την εφαρμογή των υγειονομικών και φυτοϋγειονομικών μέτρων (συμφωνία SPS), συνημμένη στη συμφωνία του ΠΟΕ, λαμβάνοντας υπόψη το αντίστοιχο επίπεδο ανάπτυξής τους.2. Δεσμεύονται, επιπλέον, να ενισχύσουν το συντονισμό, τη διαβούλευση και την πληροφόρηση σε σχέση με την ανακοίνωση και την εφαρμογή των προτεινόμενων υγειονομικών και φυτοϋγειονομικών μέτρων, βάσει της συμφωνίας SPS, στις περιπτώσεις που τα μέτρα αυτά δύνανται να θίξουν τα συμφέροντα οιουδήποτε μέρους. Συμφωνούν επίσης να διεξάγεται εκ των προτέρων διαβούλευση και συντονισμός στο πλαίσιο του Codex Alimentarius, του Διεθνούς Γραφείου Επιζωοτίας και της διεθνούς σύμβασης για την προστασία των φυτών, με σκοπό την προώθηση των κοινών συμφερόντων τους.3. Τα μέρη συμφωνούν να ενισχύσουν τη συνεργασία τους ώστε να αυξήσουν την ικανότητα του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα των κρατών ΑΚΕ στον συγκεκριμένο τομέα.Άρθρο 49Εμπόριο και περιβάλλον1. Τα μέρη επαναβεβαιώνουν τη δέσμευσή τους να προαγάγουν την ανάπτυξη του διεθνούς εμπορίου με


text: τέτοιον τρόπο ώστε να διασφαλίζεται η βιώσιμη και υγιής διαχείριση του περιβάλλοντος, σύμφωνα με τις διεθνείς συμβάσεις και δεσμεύσεις στον τομέα αυτό λαμβάνοντας δεόντως υπόψη τα αντίστοιχα επίπεδα ανάπτυξής τους. Συμφωνούν ότι κατά τον σχεδιασμό και την υλοποίηση των περιβαλλοντικών μέτρων πρέπει να λαμβάνονται υπόψη οι ιδιαίτερες απαιτήσεις και ανάγκες των κρατών ΑΚΕ.2. Τα μέρη συμφωνούν, υπό το πνεύμα των αρχών του Ρίο και με σκοπό την αμοιβαία υποστήριξη του εμπορίου και του περιβάλλοντος, να προωθήσουν τη συνεργασία τους στον τομέα αυτό. Η συνεργασία στοχεύει ειδικότερα στη χάραξη συνεκτικών εθνικών, περιφερειακών και διεθνών πολιτικών, στην ενίσχυση των ποιοτικών ελέγχων των αγαθών και των υπηρεσιών που σχετίζονται με το περιβάλλον και στη βελτίωση παραγωγικών μεθόδων φιλικών προς το περιβάλλον σε σχετικούς τομείς.Άρθρο 50Εμπόριο και κανόνες εργασίας1. Τα μέρη επαναβεβαιώνουν τη δέσμευσή τους έναντι των διεθνώς αναγνωρισμένων θεμελιωδών κανόνων εργασίας όπως αυτοί ορίζονται στις σχετικές συμβάσεις της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας (ΔΟΕ), και ιδίως όσον αφορά την ελευθερία του συνεταιρίζεσθαι και το δικαίωμα της συλλογικής διαπραγμάτευσης, την κατάργηση της καταναγκαστικής εργασίας, την εξάλειψη των χειρότερων μορφών παιδικής εργασίας και τη μη εφαρμογή διακρίσεων στον τομέα της απασχόλησης.2. Συμφωνούν να προωθήσουν τη συνεργασία στον τομέα αυτό και ειδικότερα στα ακόλουθα σημεία:- ανταλλαγή πληροφοριών σχετικά με την οικεία νομοθεσία και τις ρυθμίσεις που διέπουν την εργασία·- εκπόνηση εθνικού εργατικού δικαίου και ενίσχυση της υφιστάμενης νομοθεσίας·- εκπαιδευτικά προγράμματα και προγράμματα αύξησης της συνειδητοποίησης·- ενίσχυση της εφαρμογής του εθνικού δικαίου και των ρυθμίσεων που διέπουν την εργασία.3. Τα μέρη συμφωνούν ότι οι κανόνες εργασίας δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται για σκοπούς εμπορικού προστατευτισμού.Άρθρο 51Πολιτική καταναλωτών και προστασία της υγείας των καταναλωτών1. Τα μέρη συμφωνούν να επιταχύνουν τη συνεργασία τους στον τομέα της πολιτικής καταναλωτών και της προστασίας της υγείας των καταναλωτών, με πλήρη σεβασμό της εθνικής νομοθεσίας για αποφυγή των εμπορικών φραγμών.2. Η συνεργασία στοχεύει, ειδικότερα, στη βελτίωση της θεσμικής και τεχνικής ικανότητας στον εν λόγω τομέα, με τη δημιουργία συστημάτων ταχείας προειδοποίησης και αμοιβαίας ενημέρωσης για τα επικίνδυνα προϊόντα, την ανταλλαγή πληροφοριών και εμπειριών σχετικά με την καθιέρωση και τη λειτουργία μηχανισμού για την επιτήρηση των προϊόντων μετά την απομάκρυνσή τους από την αγορά και την ασφάλεια των προϊόντων, με τη βελτίωση των πληροφοριών που παρέχονται στους καταναλωτές για τις τιμές και τα χαρακτηριστικά των προσφερόμενων προϊόντων και υπηρεσιών, με την ενθάρρυνση της ανάπτυξης ανεξάρτητων ενώσεων καταναλωτών και των επαφών μεταξύ εκπροσώπων των ενώσεων καταναλωτών, με τη βελτίωση της συμβατότητας των πολιτικών και των συστημάτων για τους καταναλωτές, τη γνωστοποίηση της εφαρμογής νέας νομοθεσίας και την προώθηση της συνεργασίας κατά τη διερεύνηση ζημιογόνων ή αθέμιτων επιχειρηματικών πρακτικών και με την επιβολή, κατά τις συναλλαγές μεταξύ των μερών, απαγορεύσεων στις εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών των οποίων η εμπορία έχει απαγορευτεί στην χώρα παραγωγής τους.Άρθρο 52Ρήτρα φορολογικής απαλλαγής1. Με την επιφύλαξη των διατάξεων του άρθρου 31 του παραρτήματος ΙV, το καθεστώς του μάλλον ευνοουμένου κράτους που παραχωρείται σύμφωνα με τις διατάξεις της παρούσας συμφωνίας ή οποιασδήποτε άλλης ρύθμισης που έχει εγκριθεί βάσει της παρούσας συμφωνίας, δεν εφαρμόζεται στα φορολογικά πλεονεκτήματα που παρέχουν ή ενδέχεται να παράσχουν τα μέρη στο


text: μέλλον, κατ' εφαρμογή συμφωνιών για την αποφυγή της διπλής φορολόγησης, άλλων φορολογικών ρυθμίσεων ή εσωτερικής φορολογικής νομοθεσίας.2. Καμιά διάταξη της παρούσας συμφωνίας, ή οποιασδήποτε άλλης ρύθμισης που έχει εγκριθεί βάσει της παρούσας συμφωνίας, δεν μπορεί να ερμηνευτεί κατά την έννοια ότι εμποδίζει τη θέσπιση ή την εφαρμογή μέτρων που στοχεύουν στην πρόληψη της φοροαποφυγής ή της φοροδιαφυγής, κατ' εφαρμογή φορολογικών διατάξεων που περιέχονται σε συμφωνίες για την αποφυγή της διπλής φορολόγησης, σε άλλες φορολογικές ρυθμίσεις ή στην εθνική φορολογική νομοθεσία.3. Καμιά διάταξη της παρούσας συμφωνίας ή οποιασδήποτε άλλης ρύθμισης που έχει εγκριθεί βάσει της παρούσας συμφωνίας δεν μπορεί να ερμηνευτεί κατά την έννοια ότι εμποδίζει τα μέρη, κατά την εφαρμογή των σχετικών διατάξεων των φορολογικών τους νομοθεσιών, να διαχωρίζουν τους φορολογουμένους που δεν βρίσκονται στην ίδια κατάσταση, ειδικότερα όσον αφορά τον τόπο διαμονής τους ή τον τόπο όπου επενδύουν τα κεφάλαιά τους.ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6Συνεργασία σε άλλους τομείςΆρθρο 53Συμφωνίες αλιείας1. Τα μέρη δηλώνουν ότι είναι πρόθυμα να διαπραγματευθούν συμφωνίες αλιείας με στόχο να εξασφαλίσουν βιώσιμες και αμοιβαία ικανοποιητικές συνθήκες για τις αλιευτικές δραστηριότητες στα κράτη ΑΚΕ.2. Κατά τη σύναψη ή την εφαρμογή τέτοιων συμφωνιών, τα κράτη ΑΚΕ δεν εφαρμόζουν διακρίσεις έναντι της Κοινότητας ή των κρατών μελών της, με την επιφύλαξη των ειδικών ρυθμίσεων που ισχύουν μεταξύ των αναπτυσσόμενων χωρών της ίδιας γεωγραφικής περιοχής, συμπεριλαμβανομένων των αμοιβαίων συμφωνιών αλιείας, ούτε η Κοινότητα εφαρμόζει διακρίσεις έναντι των κρατών ΑΚΕ.Άρθρο 54Επισιτιστική ασφάλεια1. Σε ό,τι αφορά τα διαθέσιμα γεωργικά προϊόντα, η Κοινότητα δεσμεύεται να εξασφαλίζει ότι οι επιστροφές κατά την εξαγωγή καθορίζονται ακόμη περισσότερο εκ των προτέρων για όλα τα κράτη ΑΚΕ, όσον αφορά μία σειρά προϊόντων που προσδιορίζεται ανάλογα με τις επισιτιστικές ανάγκες που διατυπώνουν τα ίδια τα κράτη.2. Ο προκαθορισμός αυτός είναι ετήσιας διάρκειας και εφαρμόζεται κάθε χρόνο καθ' όλη τη διάρκεια ισχύος της παρούσας συμφωνίας, υπό τον όρο ότι το επίπεδο της επιστροφής καθορίζεται σύμφωνα με τις μεθόδους που συνήθως ακολουθεί η Επιτροπή.3. Ειδικές συμφωνίες είναι δυνατό να συνάπτονται με όσα κράτη ΑΚΕ το ζητούν, στο πλαίσιο της πολιτικής τους για την επισιτιστική ασφάλεια.4. Οι ειδικές συμφωνίες που αναφέρονται στην παράγραφο 3 δεν πρέπει να θέτουν σε κίνδυνο την παραγωγή και τα εμπορικά ρεύματα στις περιφέρειες ΑΚΕ.ΜΕΡΟΣ 4ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣΤΙΤΛΟΣ ΙΓΕΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣΚΕΦΑΛΑΙΟ 1Στόχοι, αρχές, κατευθυντήριες γραμμές και επιλεξιμότηταΆρθρο 55ΣτόχοιΣτόχος της συνεργασίας για τη χρηματοδότηση της ανάπτυξης είναι, μέσω της χορήγησης επαρκών χρηματοδοτικών μέσων και της κατάλληλης τεχνικής βοήθειας, να στηριχθούν και να προωθηθούν οι προσπάθειες των κρατών ΑΚΕ να επιτύχουν τους στόχους της παρούσας συμφωνίας με βάση το αμοιβαίο συμφέρον και υπό πνεύμα αλληλεξάρτησης.Άρθρο 56Αρχές1. Η συνεργασία για τη χρηματοδότηση της ανάπτυξης εφαρμόζεται με βάση και σε συμφωνία με τους αναπτυξιακούς στόχους, τις στρατηγικές και τις προτεραιότητες που καθορίζουν τα κράτη ΑΚΕ, τόσο σε εθνικό όσο και περιφερειακό επίπεδο. Λαμβάνονται δεόντως υπόψη τα αντίστοιχα γεωγραφικά, κοινωνικά και πολιτιστικά χαρακτηριστικά τους καθώς και οι ιδιαίτερες δυνατότητές τους. Επιπλέον, η συνεργασία:α) προωθεί την τοπική ιδιοκτησία σε όλα τα επίπεδα της αναπτυξιακής διαδικασίας·β) αντικατοπτρίζει μία εταιρική σχέση βασιζόμενη σε αμοιβαία δικαιώματα και υποχρεώσεις·γ) υπογραμμίζει τη σημασία της προβλεψιμότητας και της ασφάλειας της


text: εισροής πόρων οι οποίοι χορηγούνται υπό πολύ ευνοϊκούς όρους και σε συνεχή βάση·δ) είναι ευέλικτη και προσαρμοσμένη στην κατάσταση κάθε κράτους ΑΚΕ, καθώς και στην ιδιαίτερη φύση του συγκεκριμένου σχεδίου ή προγράμματος· καιε) εξασφαλίζει αποτελεσματικότητα, συντονισμό και συνέπεια.2. Η συνεργασία εξασφαλίζει ιδιαίτερη μεταχείριση για τα λιγότερο αναπτυγμένα κράτη ΑΚΕ και λαμβάνει δεόντως υπόψη την ευπάθεια των μεσόγειων και νησιωτικών κρατών ΑΚΕ. Επιπλέον, αντιμετωπίζονται οι ιδιαίτερες ανάγκες των χωρών που εξέρχονται από συρράξεις.Άρθρο 57Κατευθυντήριες γραμμές1. Οι χρηματοδοτούμενες στο πλαίσιο της παρούσας συμφωνίας παρεμβάσεις υλοποιούνται σε στενή συνεργασία των κρατών ΑΚΕ και της Κοινότητας και με τήρηση της αρχής της ισότητας μεταξύ εταίρων.2. Τα κράτη ΑΚΕ είναι υπεύθυνα για:α) τον καθορισμό των στόχων και των προτεραιοτήτων επί των οποίων βασίζονται τα ενδεικτικά προγράμματα·β) την επιλογή έργων και προγραμμάτων·γ) την προετοιμασία και παρουσίαση των φακέλων των έργων και των προγραμμάτων·δ) την προετοιμασία, τη διαπραγμάτευση και τη σύναψη συμβάσεων·ε) την υλοποίηση και τη διαχείριση έργων και προγραμμάτων· καιστ) τη διατήρηση των έργων και των προγραμμάτων.3. Με την επιφύλαξη των προαναφερθεισών διατάξεων, οι επιλέξιμοι μη κρατικοί φορείς δύνανται επίσης να είναι υπεύθυνοι για την πρόταση και την υλοποίηση προγραμμάτων και έργων σε τομείς που τους αφορούν.4. Τα κράτη ΑΚΕ και η Κοινότητα έχουν από κοινού την ευθύνη για:α) τη χάραξη, στο πλαίσιο των κοινών οργάνων, των κατευθυντήριων γραμμών της συνεργασίας για τη χρηματοδότηση της ανάπτυξης·β) την υιοθέτηση των ενδεικτικών προγραμμάτων·γ) την εκτίμηση των προτεινόμενων έργων και προγραμμάτων·δ) την επί ίσοις όροις συμμετοχή σε διαγωνισμούς και δημόσιες συμβάσεις·ε) την παρακολούθηση και την αξιολόγηση των επιπτώσεων και των αποτελεσμάτων των έργων και των προγραμμάτων· καιστ) την εξασφάλιση της ορθής, ταχείας και αποτελεσματικής υλοποίησης των έργων και των προγραμμάτων.5. Η Κοινότητα έχει την ευθύνη για τη λήψη των αποφάσεων χρηματοδότησης των έργων και των προγραμμάτων.6. Εκτός αν προβλέπει διαφορετικά η παρούσα συμφωνία, κάθε απόφαση που πρέπει να εγκριθεί από ένα από τα μέρη εγκρίνεται ή θεωρείται ότι έχει εγκριθεί εντός 60 ημερών από την κοινοποίησή της από το άλλο μέρος.Άρθρο 58Επιλεξιμότητα για χρηματοδότηση1. Δικαιούνται οικονομικής ενίσχυσης δυνάμει της παρούσας συμφωνίας οι ακόλουθοι φορείς ή οργανισμοί:α) κράτη ΑΚΕ·β) περιφερειακοί ή διακρατικοί φορείς στους οποίους συμμετέχουν ένα ή περισσότερα κράτη ΑΚΕ και οι οποίοι έχουν εξουσιοδοτηθεί από τα κράτη αυτά· καιγ) μικτοί οργανισμοί που έχουν συσταθεί από τα κράτη ΑΚΕ και την Κοινότητα για την επιδίωξη συγκεκριμένων στόχων.2. Είναι επίσης, με τη σύμφωνη γνώμη του ή των ενδιαφερόμενων κρατών ΑΚΕ, επιλέξιμοι για χρηματοδοτική ενίσχυση:α) δημόσιοι ή ημιδημόσιοι εθνικοί ή/και περιφερειακοί οργανισμοί, υπουργεία ή τοπικές αρχές των κρατών ΑΚΕ, και ιδίως τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα και οι αναπτυξιακές τράπεζες των κρατών αυτών·β) εταιρείες, επιχειρήσεις και άλλοι ιδιωτικοί οργανισμοί και ιδιωτικοί φορείς των κρατών ΑΚΕ·γ) επιχειρήσεις ενός κράτους μέλους της Κοινότητας, ώστε να τους δοθεί η δυνατότητα, συνεισφέροντας και οι ίδιες, να αναλαμβάνουν παραγωγικά έργα στην επικράτεια ενός κράτους ΑΚΕ·δ) ενδιάμεσοι χρηματοπιστωτικοί φορείς των κρατών ΑΚΕ ή της Κοινότητας που δημιουργούν, προωθούν και χρηματοδοτούν ιδιωτικές επενδύσεις σε κράτη ΑΚΕ· καιε) φορείς αποκεντρωμένης συνεργασίας και άλλοι μη κρατικοί παράγοντες από τα κράτη ΑΚΕ και από την Κοινότητα.ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2Πεδίο και χαρακτήρας της χρηματοδότησηςΆρθρο 59Στο πλαίσιο


text: των προτεραιοτήτων που καθορίζονται από το ή τα ενδιαφερόμενα κράτη ΑΚΕ τόσο σε εθνικό όσο και σε περιφερειακό επίπεδο, μπορεί να δοθεί ενίσχυση σε έργα και προγράμματα καθώς και σε άλλες μορφές ενεργειών που συμβάλλουν στην επίτευξη των στόχων της παρούσας συμφωνίας.Άρθρο 60Πεδίο χρηματοδότησηςΣτο πεδίο της χρηματοδότησης μπορεί να περιλαμβάνεται, μεταξύ άλλων, ανάλογα με τις ανάγκες και τις μορφές των ενεργειών που κρίνονται οι πλέον κατάλληλες, ενίσχυση για:α) μέτρα που συμβάλλουν στην ελάφρυνση του χρέους και στη μείωση των προβλημάτων του ισοζυγίου πληρωμών στα κράτη ΑΚΕ·β) μακροοικονομικές και διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις και πολιτικές·γ) μετριασμό των αρνητικών συνεπειών από την αστάθεια των εξαγωγικών εσόδων·δ) τομεακές πολιτικές και μεταρρυθμίσεις·ε) ανάπτυξη θεσμικών οργάνων και ενίσχυση των ικανοτήτων τους·στ) προγράμματα τεχνικής συνεργασίας· καιζ) ανθρωπιστική βοήθεια και βοήθεια έκτακτης ανάγκης, περιλαμβανομένης της βοήθειας προς τους πρόσφυγες και τους εκτοπισθέντες, μέτρα βραχυπρόθεσμης αποκατάστασης και μέτρα ετοιμότητας για την αντιμετώπιση φυσικών καταστροφών.Άρθρο 61Χαρακτήρας της χρηματοδότησης1. Η χρηματοδότηση περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων:α) έργα και προγράμματα·β) πιστώσεις, καθεστώτα εγγυήσεων και λήψη συμμετοχών σε μετοχικό κεφάλαιο·γ) στήριξη του προϋπολογισμού, είτε απευθείας, για τα κράτη ΑΚΕ των οποίων το νόμισμα είναι μετατρέψιμο και ελευθέρως μεταφερόμενο, είτε εμμέσως, από ανταλλαγματικά κεφάλαια που προέρχονται από τα διάφορα κοινοτικά μέσα·δ) το ανθρώπινο δυναμικό και τους υλικούς πόρους που απαιτούνται για την αποτελεσματική διαχείριση και επίβλεψη των έργων και των προγραμμάτων·ε) τα τομεακά και γενικά προγράμματα ενίσχυσης των εισαγωγών τα οποία μπορούν να λαμβάνουν τη μορφή:i) προγραμμάτων τομεακών εισαγωγών σε είδος, περιλαμβανομένης της χρηματοδότησης εισροών για το σύστημα παραγωγής και προμηθειών για τη βελτίωση των κοινωνικών υπηρεσιών·ii) προγραμμάτων τομεακών εισαγωγών υπό μορφή συνδρομής σε συνάλλαγμα που αποδεσμεύεται σε δόσεις για τη χρηματοδότηση τομεακών εισαγωγών· καιiii) προγραμμάτων γενικών εισαγωγών, υπό μορφή συνδρομής σε συνάλλαγμα που αποδεσμεύεται σε δόσεις για τη χρηματοδότηση γενικών εισαγωγών που καλύπτουν ευρύ φάσμα προϊόντων.2. Απευθείας ενίσχυση του προϋπολογισμού για τη στήριξη μακροοικονομικών ή τομεακών μεταρρυθμίσεων χορηγείται όταν:α) η διαχείριση των κρατικών δαπανών είναι επαρκώς διαφανής, υπεύθυνη και αποτελεσματική·β) εφαρμόζονται σαφώς σχεδιασμένες μακροοικονομικές ή τομεακές πολιτικές που έχουν εκπονηθεί από την ίδια τη χώρα και έχουν λάβει τη σύμφωνη γνώμη των κυριότερων χορηγών· καιγ) οι διαδικασίες για τις δημόσιες συμβάσεις είναι ανοικτές και διαφανείς.3. Ομοίως, απευθείας στήριξη του προϋπολογισμού χορηγείται σταδιακά σε τομεακές πολιτικές που αντικαθιστούν μεμονωμένα έργα.4. Τα προαναφερθέντα μέσα χρηματοδότησης των προγραμμάτων εισαγωγών ή στήριξης του προϋπολογισμού μπορούν επίσης να χρησιμοποιηθούν για τη στήριξη επιλέξιμων κρατών ΑΚΕ τα οποία εφαρμόζουν μεταρρυθμίσεις που στοχεύουν στην ενδοπεριφερειακή ελευθέρωση της οικονομίας και δημιουργούν καθαρές μεταβατικές δαπάνες.5. Στο πλαίσιο της παρούσας συμφωνίας, το Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάπτυξης, καλούμενο εφεξής Ταμείο, τα ανταλλαγματικά κεφάλαια, τα μη δαπανηθέντα υπόλοιπα των προηγούμενων Ταμείων, οι ίδιοι πόροι της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων (εφεξής καλούμενης "η Τράπεζα") και, ενδεχομένως, οι πόροι που προέρχονται από τον προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Κοινότητας χρησιμοποιούνται για τη χρηματοδότηση έργων, προγραμμάτων και άλλων μορφών δράσης που συμβάλλουν στην επίτευξη των στόχων της παρούσας συμφωνίας.6. Τα κονδύλια που προβλέπει η παρούσα συμφωνία δύνανται να χρησιμοποιηθούν για να καλυφθεί το σύνολο των δαπανών, στο εσωτερικό και στο εξωτερικό, για τα έργα και τα προγράμματα, περιλαμβανομένων και των τακτικών δαπανών.ΤΙΤΛΟΣ ΙΙΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΚΕΦΑΛΑΙΟ 1Χρηματοδοτικοί


text: πόροιΆρθρο 62Σύνολο χρηματοδότησης1. Για τους σκοπούς της παρούσας συμφωνίας, το συνολικό ποσό της χρηματοδοτικής ενίσχυσης της Κοινότητας καθώς και οι λεπτομερείς όροι και κανόνες χρηματοδότησης περιέχονται στα παραρτήματα της παρούσας συμφωνίας.2. Σε περίπτωση μη κύρωσης ή καταγγελίας της παρούσας συμφωνίας από ένα κράτος ΑΚΕ, τα μέρη προσαρμόζουν τα ποσά των χρηματοδοτικών μέσων που προβλέπονται στο χρηματοδοτικό πρωτόκολλο του παραρτήματος Ι. Η προσαρμογή των χρηματοδοτικών πόρων γίνεται επίσης σε περίπτωση:α) προσχώρησης στη συμφωνία νέων κρατών ΑΚΕ τα οποία δεν είχαν συμμετάσχει στη διαπραγμάτευσή της· καιβ) διεύρυνσης της Κοινότητας.Άρθρο 63Τρόποι χρηματοδότησηςΟι τρόποι χρηματοδότησης για κάθε έργο ή πρόγραμμα καθορίζονται από κοινού από το ή τα δικαιούχα κράτη ΑΚΕ και την Κοινότητα, ανάλογα:α) με το επίπεδο ανάπτυξης, τη γεωγραφική θέση, την οικονομική και δημοσιονομική κατάσταση των κρατών αυτών·β) με τη φύση του έργου ή του προγράμματος, τις προοπτικές οικονομικής και χρηματοοικονομικής του απόδοσης καθώς και με τις κοινωνικές και πολιτιστικές του επιπτώσεις· καιγ) σε περίπτωση δανείων, με τους παράγοντες που εγγυώνται την εξυπηρέτηση των δανείων.Άρθρο 64Πράξεις μεταβίβασης δανείων1. Η χρηματοδοτική βοήθεια μπορεί να χορηγείται στα ενδιαφερόμενα κράτη ΑΚΕ ή μέσω των κρατών ΑΚΕ ή, με την επιφύλαξη των διατάξεων της παρούσας συμφωνίας, μέσω επιλέξιμων χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων ή και απευθείας, σε κάθε άλλον επιλέξιμο δικαιούχο. Όταν η οικονομική βοήθεια χορηγείται από ενδιάμεσο φορέα στον τελικό δικαιούχο ή απευθείας στον τελικό δικαιούχο του ιδιωτικού τομέα:α) οι όροι χορήγησης της βοήθειας αυτής από τον ενδιάμεσο φορέα στον τελικό δικαιούχο ή απευθείας στον τελικό δικαιούχο του ιδιωτικού τομέα καθορίζονται στη συμφωνία χρηματοδότησης ή στη σύμβαση δανείου· καιβ) κάθε οικονομικό όφελος που συσσωρεύεται για τον ενδιάμεσο φορέα κατόπιν της μεταβίβασης του δανείου ή προκύπτει από την άμεση δανειοδότηση προς τον τελικό δικαιούχο του ιδιωτικού τομέα, χρησιμοποιείται για αναπτυξιακούς σκοπούς, υπό τους όρους που προβλέπει η συμφωνία χρηματοδότησης ή η σύμβαση δανείου, αφού ληφθούν υπόψη οι διοικητικές δαπάνες, οι οικονομικοί και συναλλαγματικοί κίνδυνοι καθώς και το κόστος της τεχνικής βοήθειας που παρέχεται στον τελικό δικαιούχο.2. Όταν η χρηματοδότηση πραγματοποιείται μέσω φορέα μεταβίβασης του δανείου, ο οποίος έχει την έδρα του ή/και λειτουργεί σε κράτη ΑΚΕ, επαφίεται στον φορέα αυτό να επιλέγει και να αξιολογεί κάθε έργο και να διαχειρίζεται τα κονδύλια που τίθενται στη διάθεσή του σύμφωνα με τους όρους που προβλέπονται στην παρούσα συμφωνία και κατόπιν κοινής συμφωνίας των μερών.Άρθρο 65Συγχρηματοδότηση1. Τα χρηματοδοτικά μέσα της παρούσας συμφωνίας μπορούν, μετά από αίτηση των κρατών ΑΚΕ, να διατίθενται για συγχρηματοδοτήσεις που αναλαμβάνονται από κοινού ιδίως με αναπτυξιακούς οργανισμούς και φορείς, με τα κράτη μέλη της Κοινότητας, με τα κράτη ΑΚΕ, με τρίτες χώρες ή με διεθνή ή ιδιωτικά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, επιχειρήσεις ή οργανισμούς εξαγωγικών πιστώσεων.2. Ιδιαίτερη βαρύτητα δίδεται στη δυνατότητα συγχρηματοδότησης σε περιπτώσεις κατά τις οποίες η συμμετοχή της Κοινότητας θα ενθαρρύνει τη συμμετοχή άλλων χρηματοδοτικών πηγών και η χρηματοδότηση αυτή δύναται να οδηγήσει σε ευνοϊκή χρηματοδοτική δέσμη για το συγκεκριμένο κράτος ΑΚΕ.3. Οι συγχρηματοδοτήσεις μπορούν να λαμβάνουν τη μορφή κοινών ή παράλληλων χρηματοδοτήσεων. Σε κάθε περίπτωση, προτιμάται η καταλληλότερη μέθοδος από την άποψη κόστους- αποτελεσματικότητας. Επιπλέον, λαμβάνονται μέτρα για τον συντονισμό και την εναρμόνιση των ενεργειών της Κοινότητας και


text: των άλλων συγχρηματοδοτών, ώστε να ελαχιστοποιηθεί ο αριθμός των διαδικασιών που θα πρέπει να τηρούν τα κράτη ΑΚΕ και να καταστούν οι διαδικασίες αυτές περισσότερο ευέλικτες.4. Η διαδικασία διαβούλευσης και συντονισμού με άλλους χορηγούς και συγχρηματοδότες πρέπει να ενισχυθεί και να αναπτυχθεί, όπου είναι δυνατό, με τη σύναψη συμφωνιών-πλαισίων συγχρηματοδότησης ενώ παράλληλα οι πολιτικές και οι διαδικασίες συγχρηματοδότησης θα πρέπει να αναθεωρηθούν ώστε να διασφαλισθούν η αποτελεσματικότητα και οι καλύτερες δυνατές συνθήκες και προϋποθέσεις.ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2Χρέος και στήριξη της διαρθρωτικής προσαρμογήςΆρθρο 66Ενίσχυση για τη διαγραφή του χρέους1. Για να μετριασθεί το βάρος του χρέους των κρατών ΑΚΕ και να μειωθούν τα προβλήματα του ισοζυγίου πληρωμών τους, τα μέρη συμφωνούν να χρησιμοποιήσουν τους πόρους που προβλέπει η παρούσα συμφωνία ώστε να συμβάλουν στην πρωτοβουλία που έχει αναληφθεί διεθνώς για τη διαγραφή του χρέους των χωρών ΑΚΕ. Επιπλέον, ανά μεμονωμένη περίπτωση, θα επιταχυνθεί η χρησιμοποίηση, μέσω των μηχανισμών ταχείας εκταμίευσης που προβλέπει η παρούσα συμφωνία, όσων πόρων δεν έχουν διατεθεί στο πλαίσιο παλαιότερων ενδεικτικών προγραμμάτων. Επίσης, η Κοινότητα δεσμεύεται να εξετάσει τρόπους για να κινητοποιηθούν μακροπρόθεσμα και άλλα χρηματοδοτικά μέσα εκτός του ΕΤΑ ώστε να υποστηριχθούν οι διεθνώς συμφωνηθείσες πρωτοβουλίες για τη διαγραφή του χρέους.2. Εφόσον το ζητήσει ένα κράτος ΑΚΕ, η Κοινότητα δύναται να παρέχει:α) βοήθεια για τη μελέτη και εξεύρεση συγκεκριμένων λύσεων για τα προβλήματα του χρέους περιλαμβανομένων των προβλημάτων του εγχώριου χρέους, της εξυπηρέτησης του χρέους και του ισοζυγίου πληρωμών·β) εκπαίδευση σε θέματα διαχείρισης του χρέους και διεθνών χρηματοοικονομικών διαπραγματεύσεων καθώς και βοήθεια για τη λειτουργία εργαστηρίων κατάρτισης και για τη διοργάνωση μαθημάτων και σεμιναρίων στους τομείς αυτούς· καιγ) βοήθεια για την ανάπτυξη ευέλικτων τεχνικών και μέσων διαχείρισης του χρέους.3. Για να συμβάλουν στην εξυπηρέτηση του χρέους που προκύπτει από δάνεια προερχόμενα από τους ιδίους πόρους της Τράπεζας και από ειδικά δάνεια και επισφαλή κεφάλαια, τα κράτη ΑΚΕ μπορούν, σύμφωνα με τις ρυθμίσεις που αποφασίζονται από κοινού με την Επιτροπή για κάθε περίπτωση χωριστά, να χρησιμοποιούν το διαθέσιμο συνάλλαγμα που αναφέρεται στην παρούσα συμφωνία για την εξυπηρέτηση των προαναφερθεισών υποχρεώσεων, ανάλογα με τις προθεσμίες εξόφλησης του χρέους και εντός του ποσού που απαιτείται για πληρωμές σε εθνικό νόμισμα.4. Λαμβάνοντας υπόψη την κρισιμότητα του προβλήματος του διεθνούς χρέους και τις επιπτώσεις του στην οικονομική ανάπτυξη, τα μέρη δηλώνουν ότι είναι πρόθυμα να συνεχίσουν, στο πλαίσιο των διεθνών συζητήσεων, την ανταλλαγή απόψεων για το γενικό πρόβλημα του χρέους, με την επιφύλαξη των ειδικών συζητήσεων που διεξάγονται στα σχετικά φόρα.Άρθρο 67Στήριξη της διαρθρωτικής προσαρμογής1. Η παρούσα συμφωνία προβλέπει τη στήριξη των μακροοικονομικών και τομεακών μεταρρυθμίσεων που εφαρμόζουν τα κράτη ΑΚΕ. Στο πλαίσιο αυτό, τα μέρη εξασφαλίσουν ότι η προσαρμογή είναι οικονομικά βιώσιμη και κοινωνικά και πολιτικά ανεκτή. Η στήριξη παρέχεται στο πλαίσιο αξιολόγησης, διενεργούμενης από κοινού από την Κοινότητα και το ενδιαφερόμενο κράτος ΑΚΕ, των μεταρρυθμίσεων που πραγματοποιούνται ή μελετώνται τόσο σε μακροοικονομικό όσο και σε τομεακό επίπεδο, και καθιστά δυνατή τη συνολική αξιολόγηση των μεταρρυθμιστικών προσπαθειών. Η ταχεία εκταμίευση είναι ένα από τα κύρια χαρακτηριστικά των προγραμμάτων στήριξης.2. Τα κράτη ΑΚΕ και η Κοινότητα αναγνωρίζουν την ανάγκη να ενθαρρύνουν μεταρρυθμιστικά προγράμματα σε


text: περιφερειακό επίπεδο, διασφαλίζοντας ότι κατά την προετοιμασία και την εκτέλεση εθνικών προγραμμάτων λαμβάνονται δεόντως υπόψη οι περιφερειακές δραστηριότητες που επηρεάζουν την εθνική ανάπτυξη. Για το σκοπό αυτό, με τη στήριξη της διαρθρωτικής προσαρμογής επιδιώκεται επίσης:α) να θεσπιστούν ήδη, από το στάδιο της διάγνωσης, μέτρα για την ενθάρρυνση της περιφερειακής ολοκλήρωσης και να ληφθούν υπόψη οι συνέπειες της διασυνοριακής προσαρμογής·β) να στηριχθεί η εναρμόνιση και ο συντονισμός των μακροοικονομικών και τομεακών πολιτικών, συμπεριλαμβανομένου του φορολογικού και του τελωνειακού τομέα, έτσι ώστε να επιτευχθεί ο διττός σκοπός της περιφερειακής ολοκλήρωσης και της διαρθρωτικής μεταρρύθμισης σε εθνικό επίπεδο· καιγ) να ληφθεί υπόψη το καθαρό μεταβατικό κόστος της περιφερειακής ολοκλήρωσης το οποίο θα επιβαρύνει τον προϋπολογισμό και το ισοζύγιο πληρωμών, είτε μέσω προγραμμάτων γενικών εισαγωγών ή μέσω της ενίσχυσης του προϋπολογισμού.3. Τα κράτη ΑΚΕ τα οποία ήδη εφαρμόζουν ή μελετούν την εφαρμογή μεταρρυθμίσεων σε μακροοικονομικό ή τομεακό επίπεδο είναι επιλέξιμα για στήριξη της διαρθρωτικής προσαρμογής, λαμβανομένου υπόψη του περιφερειακού πλαισίου, με την επιφύλαξη της αποτελεσματικότητάς τους και των ενδεχόμενων επιπτώσεών τους στην οικονομική, κοινωνική και πολιτική διάσταση της ανάπτυξης, και στις οικονομικές και κοινωνικές δυσχέρειες που αντιμετωπίζουν.4. Τα κράτη ΑΚΕ που αναλαμβάνουν προγράμματα μεταρρυθμίσεων με την έγκριση και την υποστήριξη των κυριότερων, τουλάχιστον, πολυμερών χρηματοδοτών, ή κατόπιν συμφωνίας με τους εν λόγω χρηματοδότες αλλά όχι απαραιτήτως με τη χρηματοδοτική τους στήριξη, θεωρείται ότι πληρούν αυτομάτως τις προϋποθέσεις για τη χορήγηση βοήθειας για την προσαρμογή.5. Η στήριξη για τη διαρθρωτική προσαρμογή κινητοποιείται με ευελιξία και λαμβάνει τη μορφή προγραμμάτων τομεακών και γενικών εισαγωγών ή ενίσχυσης του προϋπολογισμού.6. Η προετοιμασία και η αξιολόγηση των προγραμμάτων διαρθρωτικής προσαρμογής καθώς και οι αποφάσεις χρηματοδότησής τους διεκπεραιώνονται σύμφωνα με τις διατάξεις για τις διαδικασίες εφαρμογής της παρούσας συμφωνίας, ενώ λαμβάνεται δεόντως υπόψη το στοιχείο της ταχείας εκταμίευσης που χαρακτηρίζει τα προγράμματα διαρθρωτικής προσαρμογής. Ανά μεμονωμένη περίπτωση, μπορεί να επιτραπεί η αναδρομική χρηματοδότηση περιορισμένου τμήματος εισαγωγών καταγωγής ΑΚΕ-ΕΚ.7. Η εφαρμογή κάθε προγράμματος στήριξης διασφαλίζει ότι η επιλεξιμότητα των οικονομικών παραγόντων των κρατών ΑΚΕ για την πρόσβασή τους στους πόρους του προγράμματος είναι όσο το δυνατόν ευρύτερη και διαφανέστερη και ότι οι διαδικασίες ανάθεσης συμβάσεων είναι σύμφωνες με τις διοικητικές και εμπορικές πρακτικές του ενδιαφερομένου κράτους, εξασφαλίζοντας ταυτόχρονα την καλύτερη δυνατή σχέση τιμής/ποιότητας για τα εισαγόμενα αγαθά και την αναγκαία συνέπεια προς την διεθνώς επιτευχθείσα πρόοδο για την εναρμόνιση των διαδικασιών στήριξης της διαρθρωτικής προσαρμογής.ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3Στήριξη σε περίπτωση βραχυπρόθεσμων διακυμάνσεων των εσόδων από τις εξαγωγέςΆρθρο 681. Τα μέρη αναγνωρίζουν ότι η αστάθεια των εσόδων από τις εξαγωγές , ειδικότερα στον γεωργικό και εξορυκτικό τομέα, δύναται να επηρεάσει αρνητικά την ανάπτυξη των κρατών ΑΚΕ και να υπονομεύσει την επίτευξη των αναπτυξιακών τους στόχων. Κατά συνέπεια, για να καλύπτονται οι αρνητικές συνέπειες οιασδήποτε αστάθειας των εξαγωγικών εσόδων, συμπεριλαμβανομένων του γεωργικού και του εξορυκτικού τομέα, καθιερώνεται σύστημα συμπληρωματικής στήριξης το οποίο εντάσσεται στη συνολική χρηματοδοτική στήριξη που χορηγείται για τη μακροπρόθεσμη ανάπτυξη.2. Σκοπός της στήριξης στην περίπτωση βραχυπρόθεσμων διακυμάνσεων των εσόδων από τις εξαγωγές είναι να διασφαλιστούν οι μακροοικονομικές και τομεακές μεταρρυθμίσεις και πολιτικές που κινδυνεύουν λόγω της μείωσης των εσόδων και, παράλληλα, να


text: καλυφθούν οι αρνητικές συνέπειες της αστάθειας των εσόδων από τις εξαγωγές, ειδικότερα όσον αφορά τα γεωργικά προϊόντα και τα προϊόντα του εξορυκτικού τομέα.3. Η εξαιρετικά μεγάλη εξάρτηση των οικονομιών των κρατών ΑΚΕ από τις εξαγωγές, ειδικότερα του αγροτικού και του εξορυκτικού τομέα, λαμβάνεται υπόψη για την κατανομή των πόρων κατά το έτος εφαρμογής. Στο πλαίσιο αυτό, τα λιγότερο αναπτυγμένα, τα μεσόγεια και τα νησιωτικά κράτη ΑΚΕ τυγχάνουν ευνοϊκότερης μεταχείρισης.4. Οι συμπληρωματικοί πόροι χορηγούνται σύμφωνα με τις συγκεκριμένες ρυθμίσεις που προβλέπει ο μηχανισμός στήριξης όπως ορίζεται στο παράρτημα ΙΙ για τους όρους και τις προϋποθέσεις της χρηματοδότησης.5. Η Κοινότητα στηρίζει επίσης τα συστήματα ασφάλισης που βασίζονται στην αγορά και προορίζονται για τα κράτη ΑΚΕ τα οποία επιδιώκουν να προστατευθούν από τον κίνδυνο των διακυμάνσεων των εσόδων από τις εξαγωγές.ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4Στήριξη τομεακών πολιτικώνΆρθρο 691. Η συνεργασία στηρίζει, με τη βοήθεια των διάφορων μέσων και ρυθμίσεων που προβλέπονται στη συμφωνία:α) κοινωνικές και οικονομικές τομεακές πολιτικές και μεταρρυθμίσεις·β) μέτρα για την τόνωση της δραστηριότητας του παραγωγικού τομέα και της ανταγωνιστικότητας των εξαγωγών·γ) μέτρα για τη διεύρυνση των υπηρεσιών του κοινωνικού τομέα· καιδ) θεματικά και επιμέρους ζητήματα.2. Η στήριξη αυτή παρέχεται, ανά περίπτωση, μέσω:α) τομεακών προγραμμάτων·β) ενίσχυσης του προϋπολογισμού·γ) επενδύσεων·δ) αποκατάστασης·ε) κατάρτισης·στ) τεχνικής βοήθειας· καιζ) θεσμικής στήριξης.ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5Έργα μικρής κλίμακας και αποκεντρωμένη συνεργασίαΆρθρο 70Για να ανταποκριθεί στις αναπτυξιακές ανάγκες των τοπικών κοινοτήτων και να ενθαρρύνει όλους τους φορείς της αποκεντρωμένης συνεργασίας που είναι σε θέση να συμβάλουν στην αυτόνομη ανάπτυξη των κρατών ΑΚΕ και να προτείνουν και να υλοποιήσουν πρωτοβουλίες, η συνεργασία στηρίζει αυτές τις αναπτυξιακές δράσεις εντός του πλαισίου που ορίζουν οι κανόνες και η εθνική νομοθεσία των ενδιαφερόμενων κρατών ΑΚΕ καθώς και οι διατάξεις του ενδεικτικού προγράμματος. Στο πλαίσιο αυτό, η συνεργασία στηρίζει:α) έργα μικρής κλίμακας σε τοπικό επίπεδο τα οποία έχουν οικονομικό και κοινωνικό αντίκτυπο στη ζωή του πληθυσμού, καλύπτουν κάποια εκδηλωθείσα και διαπιστωθείσα πρωταρχική ανάγκη και υλοποιούνται με πρωτοβουλία και με την ενεργό συμμετοχή της τοπικής κοινωνίας που θα ωφεληθεί από τα έργα αυτά· καιβ) ενέργειες αποκεντρωμένης συνεργασίας, ιδίως όταν αυτές συνδυάζουν τις προσπάθειες και τα μέσα αποκεντρωμένων φορέων από τα κράτη ΑΚΕ και ομολόγων τους από την Κοινότητα. Αυτή η μορφή συνεργασίας παρέχει τη δυνατότητα κινητοποίησης των υφιστάμενων ικανοτήτων, καινοτόμων μεθόδων δράσης και των πόρων που διαθέτουν οι αποκεντρωμένοι φορείς για την ανάπτυξη των κρατών ΑΚΕ.Άρθρο 711. Τα έργα μικρής κλίμακας και οι ενέργειες αποκεντρωμένης συνεργασίας μπορούν να ενισχύονται από χρηματοδοτικούς πόρους της συμφωνίας. Τα έργα ή τα προγράμματα που εμπίπτουν σε αυτή τη μορφή συνεργασίας μπορούν να συνδέονται ή όχι με προγράμματα στους τομείς συγκέντρωσης των ενδεικτικών προγραμμάτων, μπορούν όμως και να αποτελούν μέσο επίτευξης των συγκεκριμένων στόχων του ενδεικτικού προγράμματος ή των αποτελεσμάτων των πρωτοβουλιών που αναλαμβάνουν οι τοπικές κοινότητες ή οι αποκεντρωμένοι φορείς.2. Συνεισφορές στη χρηματοδότηση των έργων μικρής κλίμακας και αποκεντρωμένης συνεργασίας εξασφαλίζει το Ταμείο, και στην περίπτωση αυτή η συνεισφορά κατ' αρχήν δεν μπορεί να υπερβαίνει τα τρία τέταρτα του συνολικού κόστους κάθε έργου όπως και δεν μπορεί και να υπερβαίνει το όριο που καθορίζεται στο ενδεικτικό πρόγραμμα. Το υπόλοιπο ποσό χορηγείται:α) από την ενδιαφερόμενη


text: τοπική κοινωνία στην περίπτωση έργων μικρής κλίμακας (υπό μορφή συνεισφοράς σε είδος, παροχής υπηρεσιών ή διάθεσης μετρητών, ανάλογα με τις δυνατότητές της)·β) από τους φορείς της αποκεντρωμένης συνεργασίας, υπό την προϋπόθεση ότι οι οικονομικοί, τεχνικοί, υλικοί και άλλοι πόροι που προσφέρονται από τους φορείς αυτού του είδους δεν αντιπροσωπεύουν κατ' αρχήν ποσοστό μικρότερο του 25% του εκτιμώμενου κόστους του έργου/προγράμματος· καιγ) κατ' εξαίρεση, από το ενδιαφερόμενο κράτος ΑΚΕ, υπό μορφή χρηματοδοτικής συνεισφοράς, μέσω της χρήσης δημόσιου εξοπλισμού ή μέσω παροχής υπηρεσιών.3. Οι διαδικασίες που ισχύουν για έργα και προγράμματα που χρηματοδοτούνται στο πλαίσιο έργων μικρής κλίμακας ή της αποκεντρωμένης συνεργασίας είναι αυτές που ορίζονται στη συμφωνία και, ιδίως, αυτές που αναφέρονται σε πολυετή προγράμματα.ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6Ανθρωπιστική βοήθεια και βοήθεια έκτακτης ανάγκηςΆρθρο 721. Η ανθρωπιστική βοήθεια και η βοήθεια έκτακτης ανάγκης χορηγείται στους πληθυσμούς των κρατών ΑΚΕ που αντιμετωπίζουν σοβαρές οικονομικές και κοινωνικές δυσχέρειες έκτακτου χαρακτήρα, οι οποίες οφείλονται σε θεομηνίες, ανθρωπογενείς κρίσεις, όπως πόλεμοι και άλλες συγκρούσεις, ή σε εξαιρετικές περιστάσεις με ανάλογα αποτελέσματα. Η ανθρωπιστική βοήθεια και η βοήθεια έκτακτης ανάγκης διατηρούνται για όσο διάστημα απαιτείται για την αντιμετώπιση των εκτάκτων αναγκών που προκύπτουν από αυτές τις καταστάσεις.2. Η ανθρωπιστική βοήθεια και η βοήθεια έκτακτης ανάγκης χορηγούνται αποκλειστικά και μόνον με γνώμονα τις ανάγκες και τα συμφέροντα των θυμάτων των καταστροφών και με τήρηση των αρχών του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου. Ειδικότερα, δεν εφαρμόζονται διακρίσεις μεταξύ θυμάτων λόγω φυλής, εθνότητας, θρησκείας, φύλου, ηλικίας, υπηκοότητας ή πολιτικών πεποιθήσεων και διασφαλίζεται η ελεύθερη πρόσβαση στη βοήθεια, η προστασία των θυμάτων καθώς και η ασφάλεια του ανθρωπιστικού προσωπικού και του εξοπλισμού.3. Η ανθρωπιστική βοήθεια και η βοήθεια έκτακτης ανάγκης έχουν ως στόχο:α) να προστατεύουν τις ανθρώπινες ζωές υπό συνθήκες κρίσης και αμέσως μετά από κρίση που προκαλείται από φυσικές καταστροφές, συγκρούσεις ή συρράξεις·β) να συμβάλλουν στη χρηματοδότηση και τη διανομή της ανθρωπιστικής βοήθειας καθώς και στην άμεση πρόσβαση των δικαιούχων σε αυτή, με τη βοήθεια όλων των διαθέσιμων μέσων υλικοτεχνικής υποδομής·γ) να υλοποιούν βραχυπρόθεσμα μέτρα αποκατάστασης και ανασυγκρότησης ώστε να δίδεται η δυνατότητα στα πληγέντα τμήματα του πληθυσμού να επιτυγχάνουν για μία ακόμη φορά μία ελάχιστου βαθμού κοινωνικοοικονομική επανένταξη και να δημιουργούν, το συντομότερο δυνατό, τις συνθήκες για την ανάκαμψη της ανάπτυξης βάσει των μακροπρόθεσμών στόχων που έχει θέσει η συγκεκριμένη χώρα ΑΚΕ·δ) να καλύπτουν τις ανάγκες που προκύπτουν από τη μετακίνηση πληθυσμών (προσφύγων, εκτοπισθέντων και επαναπατριζόμενων) μετά από φυσικές ή ανθρωπογενείς καταστροφές έτσι ώστε να ικανοποιούν για όσον καιρό χρειαστεί όλες τις ανάγκες των προσφύγων και των εκτοπισθέντων (όπου κι αν βρίσκονται) και να διευκολύνουν την εθελοντική επανεγκατάσταση και την επανένταξή τους στην χώρα καταγωγής τους· καιε) να συνδράμουν τα κράτη ΑΚΕ στη δημιουργία μηχανισμών πρόληψης και ετοιμότητας ενόψει θεομηνιών, καθώς και συστημάτων πρόγνωσης και έγκαιρης προειδοποίησης, με στόχο τον περιορισμό των επιπτώσεων από τις καταστροφές αυτές.4. Ενισχύσεις παρόμοιες με τις προαναφερθείσες είναι δυνατόν να χορηγούνται στα κράτη ΑΚΕ που υποδέχονται πρόσφυγες ή επαναπατριζόμενους, προκειμένου να αντιμετωπίσουν επιτακτικές ανάγκες που δεν καλύπτονται από τη βοήθεια έκτακτης ανάγκης.5. Δεδομένου ότι η χορηγούμενη βάσει του παρόντος άρθρου βοήθεια έχει αναπτυξιακό χαρακτήρα, μπορεί να χρησιμοποιείται κατ'


text: εξαίρεση από κοινού με τις πιστώσεις του ενδεικτικού προγράμματος εφόσον το ζητήσει το ενδιαφερόμενο κράτος.6. Οι δράσεις ανθρωπιστικής βοήθειας και έκτακτης ανάγκης αναλαμβάνονται είτε κατόπιν αιτήματος του πληττόμενου από την κρίση κράτους ΑΚΕ, είτε από την Επιτροπή, από διεθνείς οργανισμούς ή από τοπικές ή διεθνείς μη κυβερνητικές οργανώσεις. Η διαχείριση και η εφαρμογή αυτής της βοήθειας πραγματοποιείται με ταχείες, ευέλικτες και αποτελεσματικές διαδικασίες. Η Κοινότητα λαμβάνει τα απαραίτητα μέτρα για να διευκολύνει την ταχεία δράση που απαιτείται για να καλυφθούν οι άμεσες ανάγκες για τις οποίες προορίζεται η έκτακτη βοήθεια.Άρθρο 731. Η δράση που αναλαμβάνεται μετά το στάδιο της έκτακτης ανάγκης, με στόχο την αναγκαία υλική και κοινωνική αποκατάσταση ύστερα από θεομηνίες ή από εξαιρετικές περιστάσεις με ανάλογα αποτελέσματα, μπορεί να χρηματοδοτείται από την Κοινότητα δυνάμει της παρούσας συμφωνίας. Η δράση αυτή, χρησιμοποιώντας αποτελεσματικούς και ευέλικτους μηχανισμούς, πρέπει να διευκολύνει τη μετάβαση από το στάδιο της έκτακτης ανάγκης στο στάδιο της ανάπτυξης, να προωθεί την κοινωνική και οικονομική επανένταξη των πληγέντων τμημάτων του πληθυσμού, να εξαλείφει στο μέτρο του δυνατού τα αίτια της κρίσης και να ενισχύει τους θεσμούς καθώς και τη συμμετοχή των τοπικών και εθνικών φορέων στη διατύπωση μιας βιώσιμης αναπτυξιακής πολιτικής για την εκάστοτε χώρα ΑΚΕ.2. Οι βραχυπρόθεσμες δράσεις έκτακτης βοήθειας χρηματοδοτούνται μόνο σε εξαιρετικές περιστάσεις από το Ταμείο όταν δεν μπορούν να χρηματοδοτηθούν από τον κοινοτικό προϋπολογισμό.ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7Στήριξη των επενδύσεων και της ανάπτυξης του ιδιωτικού τομέαΆρθρο 74Η συνεργασία στηρίζει, μέσω χρηματοδοτικής και τεχνικής βοήθειας, τις πολιτικές και τις στρατηγικές που στοχεύουν στην ανάπτυξη των επενδύσεων και του ιδιωτικού τομέα όπως ορίζεται στην παρούσα συμφωνία.Άρθρο 75Προώθηση των επενδύσεωνΤα κράτη ΑΚΕ, η Κοινότητα και τα κράτη μέλη της, εντός των ορίων των αντίστοιχων αρμοδιοτήτων τους, αναγνωρίζοντας τη σημασία των ιδιωτικών επενδύσεων για την προώθηση της αναπτυξιακής συνεργασίας τους και, παράλληλα, την ανάγκη να ληφθούν μέτρα για την προώθηση των επενδύσεων αυτών:α) εφαρμόζουν μέτρα για να ενθαρρύνουν τους ιδιώτες επενδυτές οι οποίοι τηρούν τους όρους και τις προτεραιότητες της αναπτυξιακής συνεργασίας ΑΚΕ-ΕΚ καθώς και τους νόμους και κανονισμούς των αντίστοιχων κρατών τους, να συμμετέχουν στις αναπτυξιακές τους προσπάθειες·β) λαμβάνουν μέτρα και προβαίνουν σε ενέργειες για τη δημιουργία και τη διατήρηση ενός προβλέψιμου και ασφαλούς επενδυτικού κλίματος και διαπραγματεύονται συμφωνίες που βελτιώνουν το κλίμα αυτό·γ) ενθαρρύνουν τον ιδιωτικό τομέα της ΕΕ να επενδύει και να παρέχει ειδική βοήθεια στον αντίστοιχο τομέα των κρατών ΑΚΕ στο πλαίσιο αμοιβαίων εταιρικών συνεργασιών και εταιρικών σχέσεων·δ) διευκολύνουν τις εταιρικές σχέσεις και τις μικτές επιχειρήσεις ενθαρρύνοντας την συγχρηματοδότηση·ε) χρηματοδοτούν φόρα για τις τομεακές επενδύσεις με σκοπό την προώθηση εταιρικών σχέσεων και εξωτερικών επενδύσεων·στ) στηρίζουν τις προσπάθειες των κρατών ΑΚΕ να προσελκύσουν χρηματοδοτικούς πόρους, ιδίως ιδιωτικούς, για επενδύσεις σε υποδομές και για υποδομές που δημιουργούν έσοδα και είναι θεμελιώδους σημασίας για τον ιδιωτικό τομέα·ζ) στηρίζουν την αύξηση της ικανότητας των εθνικών φορέων και γραφείων προώθησης των επενδύσεων που ασχολούνται με την προώθηση και τη διευκόλυνση των ξένων επενδύσεων·η) διαδίδουν τις πληροφορίες για τις επενδυτικές ευκαιρίες και τις συνθήκες της άσκησης επιχειρηματικών δραστηριοτήτων στα κράτη ΑΚΕ· καιθ) προωθούν τον επιχειρηματικό διάλογο, τη συνεργασία και τις εταιρικές σχέσεις


text: σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο και μεταξύ των ιδιωτικών τομέων ΑΚΕ-ΕΕ, ειδικότερα μέσω της διοργάνωσης ενός φόρουμ ΑΚΕ-ΕΕ για την επιχειρηματική δραστηριότητα του ιδιωτικού τομέα. Η ενίσχυση για τις εργασίες του φόρουμ ΑΚΕ-ΕΕ για την επιχειρηματική δραστηριότητα του ιδιωτικού τομέα χορηγείται προς επίτευξη των ακόλουθων στόχων:i) να διευκολυνθεί ο διάλογος τόσο μεταξύ των ιδιωτικών τομέων ΑΚΕ/ΕΕ όσο και μεταξύ των ιδιωτικών τομέων ΑΚΕ/ΕΕ και των οργάνων που συνιστώνται με την παρούσα συμφωνία·ii) να αναλύονται και να διαβιβάζονται ανά τακτά διαστήματα προς τους αρμόδιους φορείς πληροφορίες για το πλήρες φάσμα των θεμάτων που αφορούν τις σχέσεις μεταξύ των ιδιωτικών τομέων των κρατών ΑΚΕ και της ΕΕ στο πλαίσιο της παρούσας συμφωνίας ή, γενικότερα, τις οικονομικές σχέσεις μεταξύ της Κοινότητας και των κρατών ΑΚΕ· καιiii) να αναλύονται και να παρέχονται προς τους αρμόδιους φορείς οι πληροφορίες για συγκεκριμένα τομεακά προβλήματα τα οποία αφορούν, μεταξύ άλλων, κλάδους παραγωγής ή είδη προϊόντων σε περιφερειακό και υποπεριφερειακό επίπεδο.Άρθρο 76Χρηματοδότηση και στήριξη των επενδύσεων1. Στο πλαίσιο της συνεργασίας προβλέπεται η χορήγηση μακροπρόθεσμων χρηματοδοτικών πόρων, περιλαμβανομένων των επιχειρηματικών κεφαλαίων, για να στηριχθεί η προώθηση της ανάπτυξης στον ιδιωτικό τομέα και η κινητοποίηση των εγχώριων και ξένων κεφαλαίων για το σκοπό αυτό. Προς τούτο, η συνεργασία προβλέπει ιδίως τα εξής:α) χορήγηση μη επιστρεπτέων ενισχύσεων για την χρηματοδοτική και τεχνική βοήθεια με στόχο τη στήριξη μεταρρυθμίσεων της πολιτικής, την ανάπτυξη του ανθρώπινου δυναμικού, τη δημιουργία θεσμικών ικανοτήτων ή άλλων μορφών θεσμικής ενίσχυσης που συνδέονται με κάποια συγκεκριμένη επένδυση, λήψη μέτρων για να αυξηθεί η ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων και να βελτιωθούν οι ικανότητες των ιδιωτικών ενδιάμεσων φορέων, χρηματοπιστωτικών και μη, και δραστηριότητες για τη διευκόλυνση των επενδύσεων και την προώθηση της ανταγωνιστικότητας·β) συμβουλευτικές υπηρεσίες με στόχο τη δημιουργία ευνοϊκού επενδυτικού κλίματος και μιας βάσης πληροφοριών με στόχο την καθοδήγηση και την ενθάρρυνση της εισροής κεφαλαίων·γ) επιχειρηματικά κεφάλαια για επενδύσεις σε μετοχικό ή οιονεί μετοχικό κεφάλαιο, εγγυήσεις για τη στήριξη των εγχώριων και ξένων επενδύσεων και δάνεια ή πιστώσεις υπό τους όρους του παραρτήματος ΙΙ "Όροι και προϋποθέσεις της χρηματοδότησης" της παρούσας συμφωνίας· καιδ) δάνεια από τους ιδίους πόρους της Τράπεζας.2. Τα δάνεια από τους ιδίους πόρους της Τράπεζας χορηγούνται σύμφωνα με το καταστατικό της καθώς και με τους όρους και τις προϋποθέσεις που καθορίζονται στο παράρτημα ΙΙ της παρούσας συμφωνίας.Άρθρο 77Εγγυήσεις επενδύσεων1. Οι εγγυήσεις επενδύσεων διαδραματίζουν συνεχώς σημαντικότερο ρόλο στη χρηματοδότηση της ανάπτυξης καθότι συμβάλλουν στη μείωση των κινδύνων των έργων και προκαλούν ροή ιδιωτικών κεφαλαίων. Επομένως, η συνεργασία εξασφαλίζει μεγαλύτερη διαθεσιμότητα και χρήση της ασφάλισης, ως μηχανισμού μείωσης του κινδύνου, ώστε να τονωθεί η εμπιστοσύνη των επενδυτών στα κράτη ΑΚΕ.2. Η συνεργασία παρέχει εγγυήσεις και κεφάλαια εγγυήσεων για την κάλυψη των κινδύνων των υπό όρους επενδύσεων. Συγκεκριμένα, η συνεργασία παρέχει στήριξη:α) σε συστήματα αντασφάλισης για την κάλυψη των άμεσων ξένων επενδύσεων που πραγματοποιούν επιλέξιμοι επενδυτές· για την αντιμετώπιση νομικών ασαφειών, μεγάλων κινδύνων απαλλοτρίωσης, περιορισμών της μεταφοράς συναλλάγματος, συρράξεων και εμφυλίων συγκρούσεων καθώς και της παράβασης των όρων της σύμβασης. Οι επενδυτές μπορούν να ασφαλίζουν έργα για οιονδήποτε εκ των τεσσάρων τύπων κάλυψης·β) σε προγράμματα εγγυήσεων για την κάλυψη κινδύνων


text: υπό μορφή μερικών εγγυήσεων για τη χρηματοδότηση του χρέους. Είναι διαθέσιμες τόσο η εγγύηση του μερικού κινδύνου όσο και της μερικής πίστωσης· καιγ) σε εθνικά και περιφερειακά ταμεία εγγυήσεων στα οποία εμπλέκονται, ειδικότερα, τα εγχώρια χρηματοπιστωτικά ιδρύματα ή οι επενδυτές με στόχο την ανάπτυξη του χρηματοπιστωτικού τομέα.3. Η συνεργασία στηρίζει επίσης τη δημιουργία θεσμικής ικανότητας, τη θεσμική ενίσχυση και συμμετέχει στη βασική χρηματοδότηση των εθνικών ή/και των περιφερειακών πρωτοβουλιών για τη μείωση των εμπορικών κινδύνων που διατρέχουν οι επενδυτές (μεταξύ άλλων, ταμεία εγγυήσεων, ρυθμιστικά όργανα, μηχανισμούς διαιτησίας και δικαστικά συστήματα για να προωθηθεί η προστασία των επενδύσεων μέσω της βελτίωσης των συστημάτων εξαγωγικών πιστώσεων).4. Η συνεργασία παρέχει στήριξη αυτής της μορφής βάσει της συμπληρωματικότητας και της προστιθέμενης αξίας όσον αφορά τις ιδιωτικές ή/και δημόσιες πρωτοβουλίες και, όπου είναι δυνατό, μέσω εταιρικής σχέσης με ιδιωτικούς και άλλους δημόσιους οργανισμούς. Τα κράτη ΑΚΕ και η ΕΚ, στο πλαίσιο της επιτροπής συνεργασίας ΑΚΕ-ΕΚ για τη χρηματοδότηση της ανάπτυξης αναλαμβάνουν την εκπόνηση κοινής μελέτης με σκοπό να προτείνουν τη σύσταση ενός Γραφείου εγγυήσεων ΑΚΕ-ΕΚ το οποίο θα προτείνει και θα διαχειρίζεται προγράμματα εγγυήσεων των επενδύσεων.Άρθρο 78Προστασία των επενδύσεων1. Τα κράτη ΑΚΕ και η Κοινότητα και τα κράτη μέλη της, εντός του πλαισίου των αντίστοιχων αρμοδιοτήτων τους, επιβεβαιώνουν την ανάγκη προώθησης και προστασίας των επενδύσεων κάθε μέρους στην αντίστοιχη επικράτειά του και, με την ευκαιρία αυτή, υπογραμμίζουν τη σκοπιμότητα σύναψης, χάριν του αμοιβαίου συμφέροντος, συμφωνιών για την προώθηση και προστασία των επενδύσεων, οι οποίες θα μπορούσαν επίσης να αποτελέσουν τη βάση για τα καθεστώτα ασφάλισης και εγγυήσεων.2. Για να ενθαρρυνθούν οι ευρωπαϊκές επενδύσεις σε αναπτυξιακά έργα τα οποία προωθούνται από τα κράτη ΑΚΕ και παρουσιάζουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον για αυτά, η Κοινότητα και τα κράτη μέλη, αφενός, και τα κράτη ΑΚΕ, αφετέρου, μπορούν επίσης να συνάπτουν συμφωνίες για ειδικά έργα αμοιβαίου ενδιαφέροντος, εφόσον η Κοινότητα και ευρωπαϊκές εταιρείες συνεισφέρουν στη χρηματοδότησή τους.3. Τα μέρη συμφωνούν επίσης να καθιερώσουν, στο πλαίσιο των συμφωνιών οικονομικών εταιρικών σχέσεων, και με παράλληλη τήρηση των αντίστοιχων αρμοδιοτήτων της Κοινότητας και των κρατών μελών της, γενικές αρχές για την προστασία και την προώθηση των επενδύσεων όπου θα ενσωματώνονται τα καλύτερα αποτελέσματα που συμφωνήθηκαν είτε στα σχετικά διεθνή φόρα είτε σε διμερές επίπεδο.ΤΙΤΛΟΣ ΙΙΙΤΕΧΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΆρθρο 791. Η τεχνική συνεργασία βοηθά τα κράτη ΑΚΕ να αναπτύξουν το εθνικό και περιφερειακό ανθρώπινο δυναμικό τους και να προωθήσουν τη βιώσιμη ανάπτυξη των θεσμικών οργάνων που είναι απαραίτητα για την επιτυχία της αναπτυξιακής διαδικασίας μέσω, μεταξύ άλλων, της ενίσχυσης των ιδιωτικών εταιρειών και οργανισμών μελετών στα κράτη ΑΚΕ καθώς και μέσω μηχανισμών ανταλλαγών συμβούλων εταιρειών από τα κράτη ΑΚΕ και από την ΕΕ.2. Επιπλέον, η τεχνική συνεργασία πρέπει να είναι αποτελεσματική ως προς το κόστος και να ανταποκρίνεται στις ανάγκες για τις οποίες έχει προγραμματιστεί, να διευκολύνει τη μεταφορά τεχνογνωσίας και να αυξάνει τις εθνικές και περιφερειακές ικανότητες. Η τεχνική συνεργασία συμβάλλει την επίτευξη των στόχων των έργων και των προγραμμάτων, καθώς και στις προσπάθειες ενίσχυσης της διαχειριστικής ικανότητας των εθνικών και περιφερειακών διατακτών. Η τεχνική βοήθεια:α) έχει ως γνώμονα τη ζήτηση και, με τον τρόπο αυτόν,