text:
τις μέγιστες άνευ φορτίου στροφές έως τις στροφές βραδυπορίας, με χρήση 5 τουλάχιστον σημείων μέτρησης ανά διαστήματα 1 000 min-1 και σημείων μέτρησης εντός του πεδίου ± 50 min-1 των στροφών που αντιστοιχούν στη δηλούμενη μέγιστη ισχύ. Η μέγιστη ισχύς και οι τιμές των nhi και nlo λαμβάνονται από την ως άνω καμπύλη χαρτογράφησης, ενώ οι στροφές Α, Β και Γ του κινητήρα υπολογίζονται σύμφωνα με τις ανωτέρω διατάξεις.
 Αν οι μετρούμενες στροφές Α, Β και Γ του κινητήρα παρουσιάζουν απόκλιση ± 3 % από τις στροφές του κινητήρα που δηλώνονται από τον κατασκευαστή, για τη δοκιμή των εκπομπών πρέπει να χρησιμοποιούνται οι δηλούμενες στροφές κινητήρα. Αν υπάρξει υπέρβαση της ανοχής για οποιοδήποτε αριθμό στροφών του κινητήρα, τότε για τη δοκιμή των εκπομπών χρησιμοποιούνται οι μετρούμενες στροφές του κινητήρα.
 1.2. Προσδιορισμός των ρυθμίσεων του δυναμομέτρου
 Η καμπύλη της ροπής υπό πλήρες φορτίο πρέπει να χαράσσεται πειραματικά για τον υπολογισμό των τιμών της ροπής στους προδιαγραφόμενους συνδυασμούς δοκιμής υπό καθαρές συνθήκες, όπως ορίζεται στο παράρτημα 1, σημείο 8.2. Πρέπει να λαμβάνεται υπόψη η απορροφώμενη ισχύς από τον εξοπλισμό που κινείται από τον κινητήρα, αν υπάρχει. Η ρύθμιση του δυναμομέτρου για κάθε φάση της δοκιμής υπολογίζεται με τον τύπο:
 s
 =
 P(n) * (L/100) αν η δοκιμή πραγματοποιείται υπό καθαρές συνθήκες
 s
 =
 P(n) * (L/100) + [P(a) - P(b)] αν η δοκιμή δεν πραγματοποιείται υπό καθαρές συνθήκες
 όπου:
 s
 =
 ρύθμιση δυναμομέτρου, σε kW
 P(n)
 =
 καθαρή ισχύς κινητήρα όπως αναφέρεται στο παράρτημα 1, σημείο 8.2, kW
 L
 =
 ποσοστιαίο φορτίο, όπως αναφέρεται στο σημείο 2.7.1, τοις εκατό
 P(a)
 =
 απορροφώμενη ισχύς από τα συνδεδεμένα βοηθητικά μέσα, όπως αναφέρεται στο παράρτημα 1, σημείο 6.1.
 P(b)
 =
 απορροφώμενη ισχύς από τα βοηθητικά μέσα που αφαιρούνται, όπως αναφέρεται στο παράρτημα 1, σημείο 6.2.
 2. ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΔΟΚΙΜΗΣ ESC
 Κατόπιν αιτήματος του κατασκευαστή, μπορεί να διεξάγεται ομοίωμα δοκιμής για τη ρύθμιση του κινητήρα και του συστήματος εξάτμισης πριν από τον κύκλο των μετρήσεων.
 2.1. Προετοιμασία του φίλτρου δειγματοληψίας
 Μια ώρα τουλάχιστον πριν από τη διεξαγωγή της δοκιμής, κάθε φίλτρο τοποθετείται σε μερικώς καλυμμένο τρυβλίο petri, το οποίο προστατεύεται έναντι προσμείξεων σκόνης, και εισάγεται σε θάλαμο ζύγισης για σταθεροποίηση. Στο τέλος της περιόδου σταθεροποίησης, κάθε φίλτρο ζυγίζεται και καταγράφεται το απόβαρο. Το φίλτρο αποθηκεύεται κατόπιν σε έναν κλειστό τρυβλίο petri ή σε έναν υποδοχέα φίλτρων μέχρι να χρειαστεί να χρησιμοποιηθεί για δοκιμασία. Το φίλτρο πρέπει να χρησιμοποιείται εντός οκτώ ωρών από την αφαίρεσή του από το θάλαμο ζύγισης. Το απόβαρο καταγράφεται.
 2.2. Εγκατάσταση του εξοπλισμού μέτρησης
 Τα εργαστηριακά όργανα και οι καθετήρες δειγματοληψίας τοποθετούνται όπως απαιτείται. Όταν χρησιμοποιείται σύστημα αραίωσης πλήρους ροής για την αραίωση των καυσαερίων, ο σωλήνας εξάτιμισης πρέπει να συνδέεται με το σύστημα.
 2.3. Εκκίνηση του συστήματος αραίωσης και του κινητήρα
 Η εκκίνηση και η προθέρμανση του συστήματος αραίωσης και του κινητήρα πραγματοποιούνται μέχρι να σταθεροποιηθούν όλες οι θερμοκρασίες και οι πιέσεις στη μέγιστη ισχύ, σύμφωνα με τις υποδείξεις του κατασκευαστή και με τους κανόνες της ορθής τεχνικής πρακτικής.
 2.4. Εκκίνηση του συστήματος δειγματοληψίας σωματιδίων
 Η εκκίνηση και η λειτουργία του συστήματος δειγματοληψίας


text:
σωματιδίων πραγματοποιείται με ηλεκτρική διακλάδωση. Τα επίπεδα σωματιδίων στον αέρα αραίωσης μπορούν να προσδιορίζονται με τη διοχέτευση αέρα αραίωσης μέσω των φίλτρων σωματιδίων. Αν χρησιμοποιείται φιλτραρισμένος αέρας αραίωσης, μπορεί να γίνεται μια μέτρηση πριν ή μετά τη δοκιμή. Αν ο αέρας αραίωσης δεν είναι φιλτραρισμένος, μπορούν να γίνονται μετρήσεις κατά την έναρξη και τη λήξη του κύκλου και να υπολογίζεται ο μέσος όρος των τιμών.
 2.5. Ρύθμιση του λόγου αραίωσης
 Ο αέρας αραίωσης πρέπει να ρυθμίζεται έτσι ώστε η θερμοκρασία του αραιωμένου καυσαερίου που μετράται αμέσως πριν από το φίλτρο να μην υπερβαίνει τους 325 K (52 oC) σε οποιοδήποτε στάδιο. Η αναλογία αραίωσης (q) δεν πρέπει να είναι μικρότερη από 4.
 Για συστήματα στα οποία χρησιμοποιείται η μέτρηση της συγκέντρωσης CO2 ή NOx για τον έλεγχο του λόγου αραίωσης, η περιεκτικότητα του αέρα αραίωσης σε CO2 ή NOx πρέπει να μετράται κατά την έναρξη και τη λήξη κάθε δοκιμής. Οι μετρήσεις των συγκεντρώσεων CO2 ή NOx του αέρα αραίωσης που εκτελούνται πριν και μετά τη δοκιμή πρέπει να μη διαφέρουν μεταξύ τους περισσότερο από 100 ppm ή 5 ppm αντιστοίχως.
 2.6. Έλεγχος των αναλυτών
 Οι αναλύτες εκπομπών ρυθμίζονται στο μηδέν και βαθμονομούνται. Αν χρησιμοποιούνται σάκκοι δειγματοληψίας, αυτοί θα πρέπει να εκκενώνονται.
 2.7. Κύκλος δοκιμής
 2.7.1.
 Κατά τη λειτουργία του δυναμομέτρου που είναι συνδεδεμένο με τον υπό δοκιμή κινητήρα ακολουθείται ο ακόλουθος κύκλος 13 σταδίων:
 Αριθμός σταδίου
 Στροφές κινητήρα
 Ποσοστιαίο φορτίο
 Συντελεστής στάθμισης
 Διάρκεια σταδίου
 1
 βραδυπορία
 —
 0,15
 4 λεπτά
 2
 A
 100
 0,08
 2 λεπτά
 3
 B
 50
 0,10
 2 λεπτά
 4
 B
 75
 0,10
 2 λεπτά
 5
 A
 50
 0,05
 2 λεπτά
 6
 A
 75
 0,05
 2 λεπτά
 7
 A
 25
 0,05
 2 λεπτά
 8
 B
 100
 0,09
 2 λεπτά
 9
 B
 25
 0,10
 2 λεπτά
 10
 C
 100
 0,08
 2 λεπτά
 11
 C
 25
 0,05
 2 λεπτά
 12
 C
 75
 0,05
 2 λεπτά
 13
 C
 50
 0,05
 2 λεπτά
 2.7.2.
 Αλληλουχία φάσεων της δοκιμής
 Αρχίζει η αλληλουχία των φάσεων της δοκιμής. Η δοκιμή εκτελείται με την αριθμητική σειρά των φάσεων που δίνεται στο σημείο 2.7.1.
 Ο κινητήρας πρέπει να βρίσκεται σε λειτουργία για το προκαθορισμένο χρονικό διάστημα κάθε φάσης, επιτυγχάνοντας τις μεταβολές στροφών και φορτίου μέσα στα πρώτα 20 δευτερόλεπτα. Οι καθοριζόμενες στροφές πρέπει να διατηρούνται σε μέγιστη απόκλιση ± 50 min-1, η δε καθοριζόμενη ροπή πρέπει να διατηρείται σε μέγιστη απόκλιση ± 2 % από τη μέγιστη ροπή που αντιστοιχεί στις στροφές της δοκιμής.
 Κατόπιν αιτήματος του κατασκευαστή, η αλληλουχία των φάσεων της δοκιμής μπορεί να επαναληφθεί αρκετές φορές ώστε να ληφθεί μεγαλύτερη μάζα σωματιδίων στο φίλτρο. Ο κατασκευαστής παρέχει αναλυτική περιγραφή των διαδικασιών αξιολόγησης των στοιχείων και υπολογισμών. Οι εκπομπές αερίων προσδιορίζονται μόνο στον πρώτο κύκλο.
 2.7.3.
 Απόκριση του αναλύτη
 Οι ενδείξεις των αναλυτών καταγράφονται με καταγραφέα διαγραμμάτων ή μετρώνται με ισοδύναμο σύστημα συλλογής δεδομένων, ενώ το καυσαέριο ρέει μέσω των αναλυτών καθ' όλη τη διάρκεια του κύκλου της δοκιμής.
 2.7.4.
 Δειγματοληψία σωματιδίων
 Χρησιμοποιείται ένα μόνο φίλτρο για τη συνολική διαδικασία της δοκιμής. Λαμβάνονται υπόψη οι συντελεστές στάθμισης των διαφόρων φάσεων που καθορίζονται στη

type: contracts

jurisdiction: EU


text:
διαδικασία του κύκλου δοκιμών, με τη λήψη δείγματος ανάλογου προς τη ροή μάζας των καυσαερίων στη διάρκεια της κάθε επιμέρους φάσης του κύκλου. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί με την προσαρμογή το ρυθμού ροής του δείγματος, του χρόνου δειγματοληψίας και/ή του λόγου αραίωσης, έτσι ώστε να ικανοποιείται το κριτήριο των ενεργών συντελεστών στάθμισης του σημείου 6.6.
 Ο χρόνος δειγματοληψίας ανά φάση πρέπει να είναι τουλάχιστον 4 δευτερόλεπτα ανά 0,01 του συντελεστή στάθμισης. Η δειγματοληψία γίνεται όσο το δυνατόν βραδύτερα σε κάθε φάση. Η δειγματοληψία σωματιδίων δεν πρέπει να ολοκληρώνεται περισσότερο από 5 δευτερόλεπτα πριν από την περάτωση κάθε φάσης.
 2.7.5.
 Συνθήκες του κινητήρα
 Στη διάρκεια κάθε φάσης καταγράφονται οι στροφές και το φορτίο του κινητήρα, η θερμοκρασία και η υποπίεση του αέρα εισαγωγής, η θερμοκρασία και η αντίθλιψη εξάτμισης, η ροή του καυσίμου και η ροή του αέρα ή των καυσαερίων, η θερμοκρασία του αέρα τροφοδοσίας, η θερμοκρασία και η υγρασία του καυσίμου, ενώ παράλληλα ικανοποιούνται οι απαιτήσεις στροφών και φορτίου (βλ. σημείο 2.7.2.) κατά τη διάρκεια της δειγματοληψίας σωματιδίων, και σε κάθε περίπτωση κατά το τελευταίο λεπτό κάθε φάσης.
 Καταγράφονται οποιαδήποτε πρόσθετα δεδομένα απαιτούνται για τους υπολογισμούς (βλ. σημεία 4 και 5).
 2.7.6.
 Εξακρίβωση των NOx εντός της περιοχής ελέγχου
 Η εξακρίβωση των NOx εντός της περιοχής ελέγχου διενεργείται αμέσως μετά την ολοκλήρωση της φάσης 13.
 Ο κινητήρας προετοιμάζεται για τη φάση 13 επί διάστημα τριών λεπτών πριν από την έναρξη των μετρήσεων. Γίνονται τρεις μετρήσεις σε διαφορετικές θέσεις εντός της περιοχής ελέγχου, που επιλέγονται από την τεχνική υπηρεσία (1). Η διάρκεια κάθε μέτρησης είναι 2 λεπτά.
 Η διαδικασία μέτρησης είναι η ίδια με τη μέτρηση των NOx στον κύκλο των 13 φάσεων και διεξάγεται σύμφωνα με τα σημεία 2.7.3., 2.7.5. και 4.1. του παρόντος προσαρτήματος και σύμφωνα με το προσάρτημα 4 σημείο 3.
 Ο υπολογισμός γίνεται σύμφωνα με το σημείο 4.
 2.7.7.
 Επαλήθευση των αναλυτών
 Μετά τη δοκιμή εκπομπών, χρησιμοποιείται για επαλήθευση αέριο ρύθμισης του μηδενός και το ίδιο αέριο ρύθμισης του μεγίστου της κλίμακας. Η δοκιμή θεωρείται αποδεκτή αν η διαφορά μεταξύ των αποτελεσμάτων πριν και μετά τη δοκιμή είναι μικρότερη του 2 % της τιμής του αερίου προσδιορισμού του μέγιστου της κλίμακας.
 3. ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΔΟΚΙΜΗΣ ELR
 3.1. Εγκατάσταση του εξοπλισμού μέτρησης
 Το νεφελόμετρο και οι καθετήρες δειγματοληψίας, αν υπάρχουν, τοποθετούνται μετά από το σιγαστήρα ή από τυχόν συσκευή μετεπεξεργασίας, σύμφωνα με τις γενικές διαδικασίες τοποθέτησης που υποδεικνύονται από τον κατασκευαστή του οργάνου. Επίσης, πρέπει να πληρούνται οι απαιτήσεις του σημείου 10 του προτύπου ISO 11614.
 Πριν από κάθε επαλήθευση του μηδενός και της πλήρους κλίμακας, το νεφελόμετρο προθερμαίνεται και σταθεροποιείται σύμφωνα με τις συστάσεις του κατασκευαστή του οργάνου. Αν το νεφελόμετρο είναι εφοδιασμένο με σύστημα καθαρισμού του αέρα για την πρόληψη της επικάλυψης των οπτικών μερών του μετρητή με αιθάλη, το σύστημα αυτό πρέπει επίσης να ενεργοποιείται και να ρυθμίζεται σύμφωνα με τις συστάσεις του κατασκευαστή.
 3.2. Έλεγχος του νεφελόμετρου
 Η επαλήθευση του μηδενός και της πλήρους κλίμακας εκτελούνται στη θέση ένδειξης της θολότητας, δεδομένου ότι η κλίμακα θολότητας προσφέρει δύο πραγματικά αναγνωρίσιμα σημεία βαθμονόμησης, συγκεκριμένα το


text:
0 % και το 100 %. Έτσι, ο συντελεστής απορρόφησης φωτός υπολογίζεται σωστά με βάση τη μετρούμενη θολότητα και το LA, που δίνεται από τον κατασκευαστή του αδιαφανομέτρου, όταν το όργανο επαναφέρεται στη θέση της ένδειξης k κατά τη διεξαγωγή της δοκιμής.
 Χωρίς να παρακωλύεται η φωτεινή δέσμη του νεφελόμετρου, η ένδειξη ρυθμίζεται σε θολότητα 0,0 % ±1,0 %. Εν συνεχεία, η φωτεινή δέσμη εμποδίζεται να προσπέσει στο δέκτη και η ένδειξη ρυθμίζεται στο 100,0 % ±1,0 %.
 3.3. Κύκλος δοκιμής
 3.3.1. Προετοιμασία του κινητήρα
 Η προθέρμανση του κινητήρα και του συστήματος εκτελείται με τη μέγιστη ισχύ, ώστε να σταθεροποιηθούν οι παράμετροι του κινητήρα σύμφωνα με τις συστάσεις του κατασκευαστή. Η φάση της προετοιμασίας προστατεύει επίσης την τελική μέτρηση από την επίδραση τυχόν εναποθέσεων στο σύστημα εξάτμισης από προηγούμενες δοκιμές.
 Όταν σταθεροποιηθεί ο κινητήρας, η έναρξη του κύκλου πραγματοποιείται εντός 20 ± 2 δευτερολέπτων μετά τη φάση προετοιμασίας. Ύστερα από αίτημα του κατασκευαστή, μπορεί να διενεργηθεί και ομοίωμα δοκιμής για πρόσθετη προετοιμασία πριν από τον κύκλο μέτρησης.
 3.3.2. Αλληλουχία φάσεων της δοκιμής
 Η δοκιμή συνίσταται από μια αλληλουχία τριών σταδίων φόρτισης για καθένα από τους τρεις αριθμούς στροφών κινητήρα Α (κύκλος 1), Β (κύκλος 2) και Γ (κύκλος 3), που καθορίζονται σύμφωνα με το σημείο 1.1 του παραρτήματος 4Α προσάρτημα 1, ακολουθούμενη από τον κύκλο 4 με στροφές εντός της περιοχής ελέγχου και με φορτίο μεταξύ 10 % και 100 %, που επιλέγονται από την Τεχνική Υπηρεσία (1). Η λειτουργία του δυναμομέτρου επάνω στον υπό δοκιμή κινητήρα πρέπει να ακολουθεί την αλληλουχία που εικονίζεται στο σχήμα 3.
 Σχήμα 3
 Αλληλουχία φάσεων της δοκιμής ELR
 α)
 Ο κινητήρας πρέπει να λειτουργεί στις στροφές Α υπό φορτίο 10 % για 20 ± 2 δευτερόλεπτα. Οι καθοριζόμενες στροφές πρέπει να διατηρούνται σε μέγιστη απόκλιση ± 20 min-1, η δε καθοριζόμενη ροπή πρέπει να διατηρείται σε μέγιστη απόκλιση ± 2 % από τη μέγιστη ροπή που αντιστοιχεί στις στροφές της δοκιμής.
 β)
 Στο τέλος της προηγούμενης φάσης, ο μοχλός ελέγχου στροφών πρέπει να μετακινείται γρήγορα στη θέση πλήρους ανοίγματος και να κρατείται εκεί για 10 ± 1 δευτερόλεπτα. Ασκείται το απαραίτητο φορτίο δυναμομέτρου, ώστε οι στροφές του κινητήρα να παραμείνουν σταθερές με απόκλιση ± 150 min-1 για τα πρώτα 3 δευτερόλεπτα, και με απόκλιση ± 20 min-1 για το υπόλοιπο διάστημα της φάσης.
 γ)
 Η αλληλουχία που περιγράφηκε στα α) και β) επαναλαμβάνεται δύο φορές.
 δ)
 Μετά την ολοκλήρωση της τρίτης φάσης φόρτισης, ο κινητήρας ρυθμίζεται στις στροφές Β και σε φορτίο ίσο προς 10 % εντός 20 ± 2 δευτερολέπτων.
 ε)
 Η αλληλουχία φάσεων από α) μέχρι γ) εκτελείται με λειτουργία του κινητήρα στις στροφές Β.
 στ)
 Μετά την ολοκλήρωση της τρίτης φάσης φόρτισης, ο κινητήρας ρυθμίζεται στις στροφές Γ και σε φορτίο ίσο προς το 10 % εντός 20 ± 2 δευτερολέπτων.
 ζ)
 Η αλληλουχία φάσεων από α) μέχρι γ) εκτελείται με λειτουργία του κινητήρα στις στροφές Γ.
 η)
 Μετά την ολοκλήρωση της τρίτης φάσης φόρτισης, ο κινητήρας ρυθμίζεται στον επιλεγμένο αριθμό στροφών και σε οποιοδήποτε φορτίο άνω του 10 % εντός


text:
20 ± 2 δευτερολέπτων.
 θ)
 Η αλληλουχία φάσεων από α) μέχρι γ) εκτελείται με λειτουργία του κινητήρα στον επιλεγμένο αριθμό στροφών.
 3.4. Επικύρωση κύκλου
 Οι σχετικές τυπικές αποκλίσεις των μέσων τιμών αιθάλης για κάθε αριθμό στροφών δοκιμής (SVA, SVB, SVΓ, όπως υπολογίζονται σύμφωνα με το σημείο 6.3.3 του παρόντος προσαρτήματος από τα δεδομένα των τριών διαδοχικών φάσεων φόρτισης για κάθε αριθμό στροφών δοκιμής) πρέπει να είναι κατώτερες του 15 % της αντίστοιχης μέσης τιμής ή του 10 % της οριακής τιμής που εμφαίνεται στον πίνακα 1 του σημείου 5.2, όποιο από τα δύο είναι μεγαλύτερο. Αν η διαφορά είναι μεγαλύτερη, η αλληλουχία επαναλαμβάνεται μέχρις ότου 3 από τις διαδοχικές φάσεις φόρτισης να ικανοποιούν τα κριτήρια επικύρωσης.
 3.5. Επαλήθευση του νεφελόμετρου
 Μετά τη δοκιμή, η τιμή μεταβολής της ένδειξης μηδέν του νεφελόμετρου δεν πρέπει να υπερβαίνει το ±5,0 % της οριακής τιμής που εμφαίνεται στον πίνακα 1 του σημείου 5.2.
 4. ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΡΟΗΣ ΚΑΥΣΑΕΡΙΩΝ
 4.1. Προσδιορισμός της ροής μάζας πρωτογενών καυσαερίων
 Για τον υπολογισμό των εκπομπών στα πρωτογενή καυσαέρια, είναι απαραίτητο να είναι γνωστή η ροή των καυσαερίων. Ο ρυθμός της ροής μάζας καυσαερίων προσδιορίζεται σύμφωνα με το σημείο 4.1.1 ή 4.1.2. Η ακρίβεια του προσδιορισμού της ροής καυσαερίων πρέπει να είναι ±2,5 % της ένδειξης ή ±1,5 % της μέγιστης τιμής του κινητήρα, ανάλογα με το ποια είναι μεγαλύτερη. Μπορούν να χρησιμοποιούνται ισοδύναμες μέθοδοι (π.χ. οι μέθοδοι που περιγράφονται στο σημείο 4.2 του προσαρτήματος 2 του παρόντος παραρτήματος).
 4.1.1.
 Μέθοδος άμεσης μέτρησης
 Η άμεση μέτρηση της ροής καυσαερίων μπορεί να γίνει με συστήματα όπως:
 α)
 διατάξεις διαφοράς πίεσης, όπως το ακροφύσιο ροής·
 β)
 ροόμετρο υπερηχητικής ροής·
 γ)
 ροόμετρο με περιδίνηση.
 Πρέπει να λαμβάνονται προφυλάξεις για να αποφεύγονται λάθη μέτρησης που μπορούν να έχουν ως αποτέλεσμα σφάλματα στις τιμές εκπομπών. Οι προφυλάξεις αυτές περιλαμβάνουν την προσεκτική εγκατάσταση της διάταξης στο σύστημα εξάτμισης του κινητήρα σύμφωνα με τις συστάσεις του κατασκευαστή του οργάνου και με την ορθή τεχνική πρακτική. Ειδικότερα, η απόδοση του κινητήρα και οι εκπομπές δεν επηρεάζονται από την εγκατάσταση της διάταξης.
 4.1.2.
 Μέθοδος μέτρησης αέρα και καυσίμου
 Η διαδικασία αυτή περιλαμβάνει τη μέτρηση της ροής αέρα και της ροής καυσίμου. Πρέπει να χρησιμοποιούνται ροομετρητές αέρα και καυσίμου που να ικανοποιούν την απαίτηση απόλυτης ακριβείας που αναφέρεται στο σημείο 4.1. Ο υπολογισμός της ροής των καυσαερίων γίνεται με τον ακόλουθο τύπο:
 qmew
 = qmaw
 + qmf
 4.2. Προσδιορισμός της ροής μάζας αραιωμένων καυσαερίων
 Για τον υπολογισμό των εκπομπών στα αραιωμένα καυσαέρια με τη χρήση συστήματος αραίωσης πλήρους ροής, είναι απαραίτητο να είναι γνωστή η ροή των καυσαερίων. Ο ρυθμός ροής των αραιωμένων καυσαερίων (qmedw) μετράται κατά τη διάρκεια κάθε φάσης με PDP-CVS, CFV-CVS ή SSV-CVS σύμφωνα με τους γενικούς τύπους που δίνονται στο σημείο 4.1 του προσαρτήματος 2 του παρόντος παραρτήματος. Η ακρίβεια πρέπει να είναι ± 2 % της ένδειξης ή μεγαλύτερη και εξακριβώνεται σύμφωνα με τις διατάξεις του σημείου 2.4 του προσαρτήματος 5 του παρόντος παραρτήματος.
 5. ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ΑΕΡΙΩΝ
 5.1. Αξιολόγηση των δεδομένων
 Για την αξιολόγηση των εκπομπών αερίων υπολογίζεται ο μέσος όρος των ενδείξεων


text:
του διαγράμματος κατά τα τελευταία 30 δευτερόλεπτα κάθε φάσης και προσδιορίζονται οι μέσες συγκεντρώσεις (conc) HC, CO και NOx στη διάρκεια της κάθε φάσης από τις μέσες τιμές των ενδείξεων του διαγράμματος και από τα αντίστοιχα δεδομένα βαθμονόμησης. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί και διαφορετικός τρόπος καταγραφής, αν αυτός διασφαλίζει ισοδύναμη συλλογή δεδομένων.
 Όσον αφορά τον έλεγχο των NOx εντός της περιοχής ελέγχου, οι ανωτέρω απαιτήσεις ισχύουν μόνο για τα NOx.
 Στην περίπτωση που χρησιμοποιείται προαιρετικά η ροή καυσαερίων qmew ή η ροή αραιωμένων καυσαερίων qmdew, αυτή προσδιορίζεται σύμφωνα με το σημείο 2.3 του προσαρτήματος 4 του παρόντος παραρτήματος.
 5.2. Διόρθωση για ξηρά/υγρή κατάσταση
 Η μετρούμενη συγκέντρωση μετατρέπεται σε υγρή βάση σύμφωνα με τους ακόλουθους τύπους, αν δεν έχει ήδη μετρηθεί σε υγρή κατάσταση. Η μετατροπή γίνεται για κάθε επιμέρους φάση.
 cwet
 = kW
 × cdry
 Για το πρωτογενές καυσαέριο:
 ή
 ή
 όπου
 kf = 0,055594 × wALF+0,0080021 × wDEL+0,0070046 × wEPS
 και
 όπου:
 Ha
 =
 υγρασία του αέρα εισαγωγής, σε g νερού ανά kg ξηρού αέρα,
 wALF
 =
 περιεκτικότητα του καυσίμου σε υδρογόνο, % κατά μάζα
 qmf, i
 =
 ο στιγμιαίος ρυθμός ροής μάζας καυσίμου, σε kg/s
 qmad, I
 =
 ο στιγμιαίος ρυθμός ροής μάζας του αέρα εισαγωγής, σε kg/s
 pr
 =
 τάση υδρατμών μετά το ψυκτικό λουτρό, σε kPa
 pb
 =
 συνολική ατμοσφαιρική πίεση, σε kPa
 wDEL
 =
 περιεκτικότητα του καυσίμου σε άζωτο, % κατά μάζα
 wEPS
 =
 περιεκτικότητα του καυσίμου σε οξυγόνο, % κατά μάζα
 α
 =
 γραμμομοριακός λόγος υδρογόνου στο καύσιμο
 cCO2
 =
 συγκέντρωση ξηρού CO2, επί τοις εκατό
 cCO
 =
 συγκέντρωση ξηρού CO, επί τοις εκατό
 Για το αραιωμένο καυσαέριο:
 ή
 Για τον αέρα αραίωσης:
 K
 Wd
 = 1 - K
 W1
 Για τον αέρα εισαγωγής:
 K
 Wa
 = 1 - K
 W2
 όπου:
 Ha
 =
 υγρασία του αέρα εισαγωγής, σε g νερού ανά kg ξηρού αέρα,
 Hd
 =
 αραίωση του αέρα εισαγωγής, σε g νερού ανά kg ξηρού αέρα
 και μπορούν να προκύψουν από μέτρηση της σχετικής υγρασίας, μέτρηση του σημείου δρόσου, μέτρηση της τάσης ατμών ή μέτρηση με ξηρό/υγρό θερμόμετρο χρησιμοποιώντας τους γενικά αποδεκτούς τύπους.
 5.3. Διόρθωση των NOx για υγρασία και θερμοκρασία
 Δεδομένου ότι οι εκπομπές των NOx εξαρτώνται από τις συνθήκες του αέρα περιβάλλοντος, οι συγκεντρώσεις των NOx διορθώνονται ως προς τη θερμοκρασία και την υγρασία του αέρα περιβάλλοντος με τους συντελεστές που δίνονται από τους ακόλουθους τύπους. Οι συντελεστές ισχύουν για την περιοχή από 0 έως 25 g/kg ξηρού αέρα.
 α)
 για κινητήρες ανάφλεξης με συμπίεση:
 όπου:
 Ta
 =
 θερμοκρασία του αέρα εισαγωγής σε K
 Ha
 =
 υγρασία του αέρα εισαγωγής σε g νερού ανά kg ξηρού αέρα
 όπου:
 η Ha μπορεί να προκύψει από μέτρηση της σχετικής υγρασίας, μέτρηση του σημείου δρόσου, μέτρηση της τάσης ατμών ή μέτρηση με ξηρό/υγρό θερμόμετρο με βάση τους γενικά αποδεκτούς τύπους.
 β)
 για κινητήρες στους οποίους η ανάφλεξη γίνεται με σπινθηριστή
 kh.G = 0,6272+44,030 × 10-3 × Ha - 0,862 × 10-3 × Ha
 2
 όπου:
 η Ha μπορεί να προκύψει από μέτρηση της σχετικής υγρασίας, μέτρηση του σημείου δρόσου, μέτρηση της τάσης ατμών ή


text:
μέτρηση με ξηρό/υγρό θερμόμετρο με βάση τους γενικά αποδεκτούς τύπους.
 5.4. Υπολογισμός των ρυθμών ροής της μάζας εκπομπών
 Ο ρυθμός ροής της μάζας εκπομπών (g/h) για κάθε φάση υπολογίζεται ως εξής: Για τον υπολογισμό των NOx, χρησιμοποιείται ο συντελεστής διόρθωσης της υγρασίας kh, D, ή kh, G, κατά περίπτωση, όπως προσδιορίζεται σύμφωνα με το σημείο 5.3.
 Η μετρούμενη συγκέντρωση μετατρέπεται σε υγρή βάση σύμφωνα με το σημείο 5.2, αν δεν έχει ήδη μετρηθεί σε υγρή κατάσταση. Οι τιμές για την ugas δίνονται στον πίνακα 6 για επιλεγμένα συστατικά που βασίζονται σε ιδανικές ιδιότητες αερίων και για τα καύσιμα στα οποία αναφέρεται ο παρών κανονισμός.
 α)
 για πρωτογενή καυσαέρια
 mgas = ugas × cgas × qmew
 όπου:
 ugas
 =
 λόγος πυκνότητας συστατικού καυσαερίων και πυκνότητας καυσαερίου
 cgas
 =
 συγκέντρωση του αντίστοιχου συστατικού στο πρωτογενές καυσαέριο, σε ppm
 qmew
 =
 ρυθμός ροής μάζας καυσαερίων σε kg/s
 β)
 για αραιωμένα καυσαέρια
 m
 gas
 = u
 gas
 × c
 gas,c
 × q
 mdew
 όπου:
 ugas
 =
 λόγος πυκνότητας συστατικού καυσαερίων και πυκνότητας αέρα
 cgas, c
 =
 συγκέντρωση με διόρθωση υποβάθρου του αντίστοιχου συστατικού στα αραιωμένα καυσαέρια σε ppm
 qmdew
 =
 ρυθμός ροής μάζας αραιωμένων καυσαερίων σε kg/s
 όπου:
 Ο συντελεστής αραίωσης D υπολογίζεται σύμφωνα με το σημείο 5.4.1 του προσαρτήματος 2 του παρόντος παραρτήματος.
 5.5. Υπολογισμός των ειδικών εκπομπών
 Οι εκπομπές (g/kWh) υπολογίζονται για όλα τα επιμέρους συστατικά με τον ακόλουθο τρόπο:
 όπου:
 mgas
 =
 είναι η μάζα του μεμονωμένου αερίου
 P (n)
 =
 είναι η καθαρή ισχύς που καθορίζεται σύμφωνα με το σημείο 8.2 του παραρτήματος 1.
 Οι συντελεστές στάθμισης που χρησιμοποιούνται στους ανωτέρω υπολογισμούς είναι σύμφωνοι με το σημείο 2.7.1.
 Πίνακας 6
 Τιμές του ugas στα πρωτογενή και αραιωμένα καυσαέρια για διάφορα συστατικά των καυσαερίων
 Καύσιμο
 NOx
 CO
 THC/NMHC
 CO2
 CH4
 Πυκνότητα
 Ντίζελ
 Πρωτογενή καυσαέρια
 0,001587
 0,000966
 0,000479
 0,001518
 0,000553
 1,2943
 Αραιωμένα καυσαέρια
 0,001588
 0,000967
 0,000480
 0,001519
 0,000553
 1,293
 Αιθανόλη
 Πρωτογενή καυσαέρια
 0,001609
 0,000980
 0,000805
 0,001539
 0,000561
 1,2757
 Αραιωμένα καυσαέρια
 0,001588
 0,000967
 0,000795
 0,001519
 0,000553
 1,293
 ΠΦΑ
 Πρωτογενή καυσαέρια
 0,001622
 0,000987
 0,000523
 0,001552
 0,000565
 1,2661
 Αραιωμένα καυσαέρια
 0,001588
 0,000967
 0,000584
 0,001519
 0,000553
 1,293
 Προπάνιο
 Πρωτογενή καυσαέρια
 0,001603
 0,000976
 0,000511
 0,001533
 0,000559
 1,2805
 Αραιωμένα καυσαέρια
 0,001588
 0,000967
 0,000507
 0,001519
 0,000553
 1,293
 Βουτάνιο
 Πρωτογενή καυσαέρια
 0,001600
 0,000974
 0,000505
 0,001530
 0,000558
 1,2832
 Αραιωμένα καυσαέρια
 0,001588
 0,000967
 0,000501
 0,001519
 0,000553
 1,293
 Σημ.
 :
 —
 τιμές u των πρωτογενών καυσαερίων με βάση τις ιδανικές ιδιότητες αερίων σε λ = 2, ξηρό αέρα, 273 K, 101,3 kPa
 —
 τιμές u των αραιωμένων καυσαερίων με βάση τις ιδανικές ιδιότητες αερίων και της πυκνότητας του αέρα
 —
 τιμές u του ΠΦΑ με ακρίβεια εντός του 0,2 % για τη σύνθεση της μάζας: C = 66 έως 76 %· H = 22 έως 25 %· N = 0 έως 12 %
 —
 τιμή u του ΠΦΑ για HC αντιστοιχεί σε CH2,93 (για συνολική HC χρήση u τιμή CH4)
 5.6. Υπολογισμός των τιμών της περιοχής ελέγχου
 Για τα τρία σημεία ελέγχου που επιλέγονται σύμφωνα με το σημείο 2.7.6, οι εκπομπές NOx μετρώνται και υπολογίζονται σύμφωνα με το σημείο 5.6.1, και επίσης προσδιορίζονται


text:
με παρεμβολή από τις φάσεις του κύκλου δοκιμής που είναι πλησιέστερος προς κάθε σημείο ελέγχου σύμφωνα με το σημείο 5.6.2. Στη συνέχεια, οι μετρούμενες τιμές συγκρίνονται με τις τιμές από παρεμβολή σύμφωνα με το σημείο 5.6.3.
 5.6.1. Υπολογισμός των ειδικών εκπομπών
 Οι εκπομπές NOx για κάθε ένα από τα σημεία ελέγχου (Ζ) υπολογίζονται ως εξής:
 mNOx, Z = 0,001587 × cNOx, Z × kh, D × qmew
 5.6.2. Προσδιορισμός της τιμής εκπομπών από τον κύκλο δοκιμής
 Οι εκπομπές NOx για κάθε ένα από τα σημεία ελέγχου προκύπτουν με παρεμβολή από τις τέσσερις πλησιέστερες φάσεις του κύκλου δοκιμής που περιβάλλουν το επιλεγμένο σημείο ελέγχου Ζ, όπως φαίνεται στο σχήμα 4. Για τις φάσεις αυτές (R, S, T, U), ισχύουν οι ακόλουθοι ορισμοί:
 Στροφές (R) = Στροφές (T) = nRT
 Στροφές (S) = Στροφές (U) = nSU
 Ποσοστιαίο φορτίο (R) = Ποσοστιαίο φορτίο (S)
 Ποσοστιαίο φορτίο (T) = Ποσοστιαίο φορτίο (U).
 Οι εκπομπές NOx για το επιλεγμένο σημείο ελέγχου Ζ υπολογίζονται ως εξής:
 και:
 όπου:
 ER, ES, ET, EU
 =
 ειδικές εκπομπές NOx των πλησιέστερων φάσεων που υπολογίζονται σύμφωνα με το σημείο 5.6.1.
 MR, MS, MT, MU
 =
 ροπή του κινητήρα κατά τις πλησιέστερες φάσεις
 Σχήμα 4
 Παρεμβολή του σημείου ελέγχου των NOx
 5.6.3. Σύγκριση των τιμών εκπομπών NOx
 Οι μετρούμενες ειδικές εκπομπές NOx στο σημείο ελέγχου Ζ (NOx, Z) συγκρίνονται με την τιμή εκ παρεμβολής (EZ) ως εξής:
 6. ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ΣΩΜΑΤΙΔΙΩΝ
 6.1. Αξιολόγηση των δεδομένων
 Για την αξιολόγηση των σωματιδίων, καταγράφονται για κάθε φάση οι συνολικές μάζες δειγμάτων (msep) που διέρχονται διά μέσου του φίλτρου.
 Το φίλτρο επανατοποθετείται στο θάλαμο ζύγισης, υποβάλλεται σε προετοιμασία τουλάχιστον επί μία ώρα, και όχι περισσότερο από 80 ώρες, και στη συνέχεια ζυγίζεται. Καταγράφεται το μεικτό βάρος των φίλτρων και αφαιρείται το απόβαρο (βλ. σημείο 2.1) και κατ' αυτό τον τρόπο προκύπτει η μάζα δείγματος σωματιδίων mf.
 Αν πρόκειται να εφαρμοστεί διόρθωση υποβάθρου, καταγράφονται η μάζα του αέρα αραίωσης (md) που διέρχεται διά μέσου του φίλτρου καθώς και η μάζα σωματιδίων (mf, d). Στην περίπτωση περισσότερων της μίας μετρήσεων, για κάθε μέτρηση υπολογίζεται το πηλίκο mf, d/md και εξάγεται ο μέσος όρος των τιμών.
 6.2. Σύστημα αραίωσης μερικής ροής
 Τα τελικά αποτελέσματα των δοκιμών για εκπομπές σωματιδίων προκύπτουν από τις ακόλουθες φάσεις. Καθώς μπορεί να χρησιμοποιούνται ποικίλα είδη ελέγχου του βαθμού αραίωσης, εφαρμόζονται και διαφορετικές μέθοδοι υπολογισμού της qmedf. Όλοι οι υπολογισμοί βασίζονται στις μέσες τιμές των επιμέρους σταδίων κατά την περίοδο της δειγματοληψίας.
 6.2.1.
 Ισοκινητικά συστήματα
 q
 medf
 = q
 mew
 × r
 d
 όπου το ra αντιστοιχεί στο λόγο των εμβαδών διατομών του ισοκινητικού καθετήρα και του σωλήνα εξάτμισης:
 6.2.2.
 Συστήματα με μέτρηση της συγκέντρωσης του CO2 ή των NOx
 q
 medf
 = q
 mew
 × r
 d
 όπου:
 cwE
 =
 συγκέντρωση σε υγρή βάση του αερίου δείκτη στα πρωτογενή καυσαέρια
 cwD
 =
 συγκέντρωση σε υγρή βάση του αερίου δείκτη στα αραιωμένα καυσαέρια
 cwA
 =
 συγκέντρωση σε υγρή βάση του αερίου δείκτη στον αέρα αραίωσης
 Οι συγκεντρώσεις που μετρώνται σε ξηρά βάση μετατρέπονται σε υγρή βάση σύμφωνα με το σημείο 5.2. του


text:
παρόντος προσαρτήματος.
 6.2.3.
 Συστήματα με μέτρηση του CO2 και μέθοδος ισοζυγίου του άνθρακα (2)
 όπου:
 c(CO2)D
 =
 συγκέντρωση CO2 στα αραιωμένα καυσαέρια
 c(CO2)A
 =
 συγκέντρωση CO2 στον αέρα αραίωσης
 (συγκεντρώσεις σε % κατ' όγκο σε υγρή βάση)
 Η εξίσωση αυτή βασίζεται στην υπόθεση του ισοζυγίου του άνθρακα (τα άτομα άνθρακα που παρέχονται στον κινητήρα εκπέμπονται ως CO2) και επιλύεται με τα ακόλουθα βήματα:
 q
 medf
 = q
 mew
 × r
 d
 και
 6.2.4.
 Συστήματα με μέτρηση ροής
 q
 medf
 = q
 mew
 × r
 d
 6.3. Σύστημα αραίωσης πλήρους ροής
 Όλοι οι υπολογισμοί βασίζονται στις μέσες τιμές των επιμέρους φάσεων κατά την περίοδο της δειγματοληψίας. Ο ρυθμός ροής των αραιωμένων καυσαερίων qmdew προσδιορίζεται σύμφωνα με το σημείο 4.1 του προσαρτήματος 2 του παρόντος παραρτήματος. Η συνολική μάζα του δείγματος msep υπολογίζεται σύμφωνα με το σημείο 6.2.1 του προσαρτήματος 2 του παρόντος παραρτήματος.
 6.4. Υπολογισμός του ρυθμού ροής της μάζας των σωματιδίων
 Ο ρυθμός ροής της μάζας των σωματιδίων υπολογίζεται ως εξής: Σε περίπτωση που χρησιμοποιείται σύστημα αραίωσης πλήρους ροής, η qmedf που καθορίζεται σύμφωνα με το σημείο 6.2 αντικαθίσταται με την qmdew, που καθορίζεται σύμφωνα με το σημείο 6.3.
 i = 1, ... n
 Ο ρυθμός ροής της μάζας των σωματιδίων μπορεί να υποβληθεί σε διόρθωση υποβάθρου ως εξής:
 όπου ο D υπολογίζεται σύμφωνα με το σημείο 5.4.1 του προσαρτήματος 2 του παρόντος παραρτήματος.
 6.5. Υπολογισμός των ειδικών εκπομπών
 Οι εκπομπές σωματιδίων υπολογίζονται με τον ακόλουθο τρόπο:
 6.6. Ενεργός συντελεστής στάθμισης
 Ο ενεργός συντελεστής στάθμισης Wfei για κάθε φάση υπολογίζεται με τον ακόλουθο τρόπο:
 Οι τιμές των ενεργών συντελεστών στάθμισης πρέπει να βρίσκονται εντός του πεδίου ±0,003 (±0,005 για την κατάσταση βραδυπορίας) των συντελεστών στάθμισης που παρατίθενται στο σημείο 2.7.1 του παρόντος προσαρτήματος.
 7. ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΤΙΜΩΝ ΑΙΘΑΛΗΣ
 7.1. Αλγόριθμος Bessel
 Για τον υπολογισμό των μέσων τιμών 1 δευτερολέπτου από τις στιγμιαίες αναγνώσεις αιθάλης, κατόπιν μετατροπής σύμφωνα με το σημείο 7.3.1, χρησιμοποιείται ο αλγόριθμος Bessel. Ο αλγόριθμος αντιστοιχεί σε φίλτρο δευτέρας τάξεως μικρής διήθησης και η χρήση του απαιτεί επαναληπτικούς υπολογισμούς για τον προσδιορισμό των συντελεστών. Οι συντελεστές αυτοί αποτελούν συνάρτηση του χρόνου απόκρισης του συστήματος του νεφελόμετρου και του ρυθμού δειγματοληψίας. Συνεπώς, το σημείο 7.1.1. πρέπει να επαναλαμβάνεται κάθε φορά που αλλάζει ο χρόνος απόκρισης του συστήματος και/ή ο ρυθμός δειγματοληψίας.
 7.1.1.
 Υπολογισμός του χρόνου απόκρισης του φίλτρου και των σταθερών Bessel
 Ο απαιτούμενος χρόνος απόκρισης κατά Bessel (tF) αποτελεί συνάρτηση των χρόνων φυσικής και ηλεκτρικής απόκρισης του συστήματος του νεφελόμετρου, όπως ορίζεται στο προσάρτημα 4 του παρόντος παραρτήματος και υπολογίζεται με την ακόλουθη εξίσωση:
 όπου:
 tp
 =
 χρόνος φυσικής απόκρισης, σε δευτερόλεπτα
 te
 =
 χρόνος ηλεκτρικής απόκρισης, σε δευτερόλεπτα
 Οι υπολογισμοί για την εκτίμηση της συχνότητας διακοπής της τροφοδοσίας του φίλτρου (fc) βασίζονται σε βαθμιδωτό σήμα εισόδου από το 0 έως το 1 σε ≤ 0,01 δευτερόλεπτα (βλ. παράρτημα 6). Ο χρόνος απόκρισης ορίζεται ως ο χρόνος μεταξύ του σημείου όπου το σήμα εξόδου του φίλτρου Bessel φθάνει το 10 % (t10) και του σημείου όπου αυτό φθάνει 90 % (t90) της βαθμιδωτής αυτής συνάρτησης. Λαμβάνεται δε με


text:
την επανάληψη του fc μέχρις ότου t90-t10≈tF. Η πρώτη επανάληψη για το fc δίνεται από τον ακόλουθο τύπο:
 Οι σταθερές Bessel Ε και Κ υπολογίζονται με τις ακόλουθες εξισώσεις:
 K = 2 × E × (D × Ω2 - 1) - 1
 όπου:
 D
 =
 0,618034
 Δt
 =
 Ω
 =
 7.1.2.
 Υπολογισμός του αλγόριθμου Bessel
 Με τη χρήση των τιμών Ε και Κ, η μέση απόκριση 1 δευτερολέπτου του φίλτρου Bessel σε βαθμιδωτό σήμα εισόδου Si, υπολογίζεται ως εξής:
 Yi = Yi-1 + E × (Si + 2 × Si-1 + Si-2 - 4 × Yi-2) + K × (Yi-1 - Yi-2)
 όπου:
 Si-2 =Si-1 = 0
 Si =1
 Yi-2 =Yi-1 = 0
 Οι χρόνοι t10 και t90 προκύπτουν διά παρεμβολής. Η χρονική διαφορά μεταξύ των t90 και t10 παρέχει το χρόνο απόκρισης tF για τη συγκεκριμένη τιμή του fc. Αν αυτός ο χρόνος απόκρισης δεν βρίσκεται αρκετά κοντά στον απαιτούμενο χρόνο απόκρισης, οι επαναλήψεις συνεχίζονται μέχρις ότου ο πραγματικός χρόνος απόκρισης να περικλείεται εντός του πεδίου του 1 % της απαιτούμενης απόκρισης, ως εξής:
 (t90 - t10) - tF ≤ 0,01 × tF
 7.2. Αξιολόγηση των δεδομένων
 Διενεργείται δειγματοληψία των τιμών μέτρησης της αιθάλης με ρυθμό 20 Hz κατ' ελάχιστο.
 7.3. Προσδιορισμός της αιθάλης
 7.3.1.
 Μετατροπή των δεδομένων
 Δεδομένου ότι η βασική μονάδα μέτρησης όλων των νεφελομέτρων είναι η διαπερατότητα, οι τιμές της αιθάλης μετατρέπονται από διαπερατότητα (τ) σε συντελεστή απορρόφησης του φωτός (k) ως εξής:
 και
 N = 100 - τ
 όπου:
 k
 =
 συντελεστής απορρόφησης του φωτός σε m-1
 LA
 =
 ενεργό μήκος οπτικής διαδρομής, όπως ορίζεται από τον κατασκευαστή του οργάνου σε m
 N
 =
 θολότητα %
 τ
 =
 διαπερατότητα %
 Η μετατροπή εφαρμόζεται πριν από οποιαδήποτε περαιτέρω επεξεργασία των δεδομένων.
 7.3.2.
 Υπολογισμός της μέσης τιμής αιθάλης κατά Bessel
 Η ενδεδειγμένη συχνότητα διακοπής της τροφοδοσίας fc είναι εκείνη που συνεπάγεται τον απαιτούμενο χρόνο απόκρισης φίλτρου tF. Μόλις προσδιοριστεί η συχνότητα αυτή με την επαναληπτική διαδικασία του σημείου 7.1.1 υπολογίζονται οι ενδεδειγμένες σταθερές Ε και Κ του αλγορίθμου Bessel. Στη συνέχεια εφαρμόζεται ο αλγόριθμος Bessel στη στιγμιαία ανίχνευση αιθάλης (τιμή k), όπως περιγράφεται στο σημείο 7.1.2:
 Yi = Yi-1 + E × (Si + 2 × Si-1 + Si-2 - 4 × Yi-2) + K × (Yi-1 - Yi-2)
 Ο αλγόριθμος Bessel έχει επαναληπτικό χαρακτήρα. Για να ξεκινήσει χρειάζεται συνεπώς ορισμένες αρχικές τιμές εισόδου για τα Si-1 και Si-2, καθώς και αρχικές τιμές εξόδου για τα Yi-1 και Yi-2. Μπορεί να υποτεθεί ότι οι τιμές αυτές είναι ίσες με το 0.
 Για κάθε βαθμίδα φόρτισης των τριών αριθμών στροφών A, B και Γ, επιλέγεται η μέγιστη τιμή 1 δευτερολέπτου Ymax από τις επί μέρους τιμές Yi κάθε καμπύλης αιθάλης.
 7.3.3.
 Τελικό αποτέλεσμα
 Οι μέσες τιμές αιθάλης (SV) από κάθε κύκλο (στροφές δοκιμής) υπολογίζονται ως εξής:
 Για τις στροφές δοκιμής A:
 SVA = (Ymax1,A + Ymax2,A + Ymax3,A)/3
 Για τις στροφές δοκιμής Β:
 SVB = (Ymax1,B + Ymax2,B + Ymax3,B)/3
 Για τις στροφές δοκιμής Γ:
 SVC = (Ymax1,C + Ymax2,C + Ymax3,C)/3
 όπου:
 Ymax1, Ymax2, Ymax3
 =
 η


text:
υψηλότερη μέση τιμή αιθάλης 1 δευτερολέπτου κατά Bessel για κάθε μια από τις τρεις βαθμίδες φόρτισης
 Η τελική τιμή υπολογίζεται ως εξής:
 SV = (0,43 · SVA) + (0,56 · SVB) + (0,01 · SVC)
 (1) Τα σημεία δοκιμής επιλέγονται με τη χρήση αποδεκτών στατιστικών μεθόδων τυχαίας δειγματοληψίας.
 (2) Η τιμή ισχύει μόνο για το καύσιμο αναφοράς που καθορίζεται στο παράρτημα 5.
 Προσάρτημα 2
 Κύκλος δοκιμών ETC
 1. ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΤΟΥ ΔΙΑΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΙΣΧΥΟΣ ΤΟΥ ΚΙΝΗΤΗΡΑ
 1.1. Προσδιορισμός της κλίμακας στροφών για το σχεδιασμό του διαγράμματος
 Για τη μαθηματική έκφραση του ETC στο θάλαμο δοκιμής, είναι ανάγκη να χαραχθεί η καμπύλη στροφών-ροπής πριν από τον κύκλο δοκιμής. Ο ελάχιστος και ο μέγιστος αριθμός στροφών σχεδιασμού του διαγράμματος ορίζεται ως εξής:
 Ελάχιστος αριθμός στροφών σχεδιασμού του διαγράμματος
 =
 στροφές βραδυπορίας
 Μέγιστος αριθμός στροφών σχεδιασμού του διαγράμματος
 =
 nhi × 1,02 ή οι στροφές στις οποίες μηδενίζεται η ροπή υπό πλήρες φορτίο, ανάλογα με το ποια από τις δύο τιμές είναι η χαμηλότερη
 1.2. Εκτέλεση του σχεδιασμού του διαγράμματος ισχύος του κινητήρα
 Ο κινητήρας προθερμαίνεται υπό μέγιστη ισχύ προκειμένου να σταθεροποιηθούν οι παράμετροι κινητήρα σύμφωνα με τη σύσταση του κατασκευαστή και με την ορθή τεχνική πρακτική. Όταν σταθεροποιηθεί ο κινητήρας, ο σχεδιασμός του διαγράμματος ισχύος του εκτελείται ως εξής:
 α)
 Ο κινητήρας αποφορτίζεται και λειτουργεί με στροφές βραδυπορίας.
 β)
 Ο κινητήρας λειτουργεί υπό συνθήκες πλήρους φορτίου/μέγιστης ενεργοποίησης του συστήματος τροφοδοσίας και με τις ελάχιστες στροφές σχεδιασμού του διαγράμματος.
 γ)
 Οι στροφές του κινητήρα αυξάνουν με μέσο ρυθμό 8 ± 1 min-1/s από τις ελάχιστες στις μέγιστες στροφές σχεδιασμού του διαγράμματος. Τα σημεία των στροφών και της ροπής κινητήρα καταγράφονται με ρυθμό λήψης δείγματος ενός τουλάχιστον σημείου ανά δευτερόλεπτο.
 1.3. Χάραξη της καμπύλης ροής
 Όλα τα σημεία δεδομένων που καταγράφονται στο πλαίσιο του σημείου 1.2 του παρόντος προσαρτήματος συνδέονται με τη βοήθεια γραμμικής παρεμβολής μεταξύ των σημείων. Η καμπύλη ροπής που προκύπτει αποτελεί το διάγραμμα ισχύος και χρησιμοποιείται για τη μετατροπή των κανονικοποιημένων τιμών ροπής του κύκλου του κινητήρα σε πραγματικές τιμές ροπής για τον κύκλο δοκιμής, όπως περιγράφεται στο σημείο 2 του παρόντος παραρτήματος.
 1.4. Εναλλακτικός σχεδιασμός του διαγράμματος ισχύος
 Στην περίπτωση που ο κατασκευαστής θεωρεί ότι οι ανωτέρω τεχνικές σχεδιασμού του διαγράμματος είναι μη ασφαλείς ή μη αντιπροσωπευτικές για κάποιο συγκεκριμένο κινητήρα, μπορούν να χρησιμοποιηθούν εναλλακτικές τεχνικές. Οι εν λόγω εναλλακτικές τεχνικές πρέπει να ανταποκρίνονται στο στόχο των καθοριζόμενων διαδικασιών σχεδιασμού του διαγράμματος, που είναι να προσδιοριστεί η μέγιστη διαθέσιμη ροπή για όλες τις στροφές του κινητήρα που επιτυγχάνονται στους κύκλους δοκιμής. Τυχόν αποκλίσεις από τις τεχνικές σχεδιασμού του διαγράμματος ισχύος που καθορίζονται στο παρόν σημείο, για λόγους ασφάλειας ή αντιπροσωπευτικότητας, εγκρίνονται από την τεχνική υπηρεσία μαζί με την αιτιολόγησή τους. Σε καμία περίπτωση όμως δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται φθίνουσες συνεχείς καμπύλες σάρωσης στροφών κινητήρα για ρυθμιζόμενους κινητήρες ή για κινητήρες με στροβιλοσυμπιεστή.
 1.5. Επαναληπτικές δοκιμές
 Δεν απαιτείται σχεδιασμός του διαγράμματος ισχύος πριν από κάθε κύκλο δοκιμής. Οι κινητήρες υποβάλλονται σε σχεδιασμό του διαγράμματος πριν από έναν κύκλο δοκιμής μόνο αν:
 α)
 έχει παρέλθει υπερβολικά μεγάλο χρονικό διάστημα από τον τελευταίο σχεδιασμό,


text:
κατά την ορθή τεχνική κρίση,
 ή
 β)
 ο κινητήρας έχει υποστεί φυσικές μετατροπές ή αναβαθμονομήσεις που μπορεί να επηρεάσουν τις επιδόσεις του.
 2. ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΤΟΥ ΚΥΚΛΟΥ ΔΟΚΙΜΗΣ ΑΝΑΦΟΡΑΣ
 Ο κύκλος δοκιμής μεταβατικών συνθηκών περιγράφεται στο προσάρτημα 3 του παρόντος παραρτήματος. Οι κανονικοποιημένες τιμές ροπής και στροφών μετατρέπονται σε πραγματικές τιμές με τον τρόπο που ακολουθεί, οπότε προκύπτει ο κύκλος αναφοράς.
 2.1. Πραγματικές στροφές
 Οι στροφές αποκανονικοποιούνται με την ακόλουθη εξίσωση:
 Οι στροφές αναφοράς (nref) αντιστοιχούν στο 100 % των τιμών στροφών που ορίζονται στο χρονοδιάγραμμα δυναμομέτρου του κινητήρα του προσαρτήματος 3. Ορίζονται δε ως εξής (βλ. σχήμα 1 του σημείου 2):
 nref = nlo + 95 % · (nhi - nlo)
 όπου οι nhi και nlo είτε καθορίζονται σύμφωνα με το σημείο 2 είτε προσδιορίζονται σύμφωνα με το σημείο 1.1 του προσαρτήματος 1 του παρόντος παραρτήματος.
 2.2. Πραγματική ροπή
 Η ροπή στρέψης κανονικοποιείται στη μέγιστη ροπή στον αντίστοιχο αριθμό στροφών. Οι τιμές ροπής του κύκλου αναφοράς αποκανονικοποιούνται με χρήση του διαγράμματος ισχύος που προσδιορίζεται σύμφωνα με το σημείο 1.3 του παρόντος προσαρτήματος, ως εξής:
 Πραγματική ροπή = ( % ροπή · μέγιστη ροπή/100)
 για τις αντίστοιχες πραγματικές στροφές όπως προσδιορίζονται στο σημείο 2.1 του παρόντος προσαρτήματος.
 Για τους σκοπούς της εκπόνησης του κύκλου αναφοράς, οι αρνητικές ροπές των σημείων «οδήγησης για λόγους αναψυχής» («m») πρέπει να λαμβάνουν αποκανονικοποιημένες τιμές, οι οποίες προσδιορίζονται με έναν από τους ακόλουθους τρόπους:
 α)
 αρνητική τιμή 40 % της διαθέσιμης θετικής ροπής στο σχετικό σημείο αριθμού στροφών,
 β)
 χάραξη της καμπύλης της αρνητικής ροπής που απαιτείται για τη μετάβαση του κινητήρα από τις ελάχιστες στις μέγιστες στροφές σχεδιασμού του διαγράμματος ισχύος,
 γ)
 προσδιορισμός της αρνητικής ροπής που απαιτείται για τη μετάβαση του κινητήρα στις στροφές βραδυπορίας και στις στροφές αναφοράς και γραμμική παρεμβολή μεταξύ των δύο αυτών σημείων.
 2.3. Παράδειγμα της διαδικασίας αποκανονικοποίησης
 Ως παράδειγμα, αποκανονικοποιείται το ακόλουθο σημείο δοκιμής:
 % του αριθμού στροφών
 =
 43
 % της ροπής
 =
 82
 Με δεδομένες τις ακόλουθες τιμές:
 στροφές αναφοράς
 =
 2 200 min-1
 στροφές βραδυπορίας
 =
 600 min-1
 το αποτέλεσμα είναι,
 πραγματικές στροφές = [43 × (2 200 - 600)/100]+ 600 = 1 288 min-1
 πραγματική ροπή = (82 × 700/100) = 574 Nm
 όπου η μέγιστη ροπή που σημειώνεται στο διάγραμμα ισχύος στα 1 288 min-1 είναι 700 Nm.
 3. ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΔΟΚΙΜΗΣ ΕΚΠΟΜΠΩΝ
 Κατόπιν αιτήματος του κατασκευαστή, μπορεί να διεξάγεται ομοίωμα δοκιμής για τη ρύθμιση του κινητήρα και του συστήματος εξάτμισης πριν από τον κύκλο των μετρήσεων.
 Οι κινητήρες φυσικού αερίου (NG) και υγραερίου (LPG) στρώνονται με τη βοήθεια της δοκιμής ETC. Ο κινητήρας στρώνεται επί δύο κύκλους ETC τουλάχιστον και μέχρις ότου οι εκπομπές CO που μετρώνται στη διάρκεια ενός κύκλου ETC να μην υπερβαίνουν κατά περισσότερο από 10 % τις εκπομπές CO που έχουν μετρηθεί κατά τον προηγούμενο κύκλο ETC.
 3.1. Προετοιμασία των φίλτρων δειγματοληψίας (ανάλογα με την περίπτωση)
 Μία ώρα τουλάχιστον πριν από τη διεξαγωγή της δοκιμής, κάθε φίλτρο τοποθετείται σε μερικώς καλυμμένο τρυβλίο petri, το οποίο προστατεύεται έναντι προσμείξεων σκόνης, και εισάγεται σε θάλαμο ζύγισης για σταθεροποίηση. Στο τέλος της


text:
περιόδου σταθεροποίησης, κάθε φίλτρο ζυγίζεται και καταγράφεται το απόβαρο. Το φίλτρο αποθηκεύεται κατόπιν σε έναν κλειστό τρυβλίο petri ή σε έναν υποδοχέα φίλτρων μέχρι να χρειαστεί να χρησιμοποιηθεί για δοκιμασία. Το φίλτρο πρέπει να χρησιμοποιείται εντός οκτώ ωρών από την αφαίρεσή του από το θάλαμο ζύγισης. Το απόβαρο καταγράφεται.
 3.2. Εγκατάσταση του εξοπλισμού μέτρησης
 Τα εργαστηριακά όργανα και οι καθετήρες δειγματοληψίας τοποθετούνται όπως απαιτείται. Όταν χρησιμοποιείται σύστημα αραίωσης πλήρους ροής, ο σωλήνας εξαγωγής πρέπει να συνδέεται με το σύστημα.
 3.3. Εκκίνηση του συστήματος αραίωσης και του κινητήρα
 Η εκκίνηση και η προθέρμανση του συστήματος αραίωσης και του κινητήρα πραγματοποιούνται μέχρι να σταθεροποιηθούν όλες οι θερμοκρασίες και οι πιέσεις στη μέγιστη ισχύ, σύμφωνα με τις υποδείξεις του κατασκευαστή και με τους κανόνες της ορθής τεχνικής πρακτικής.
 3.4. Εκκίνηση του συστήματος δειγματοληψίας σωματιδίων (μόνο για κινητήρες ντίζελ)
 Η εκκίνηση και η λειτουργία του συστήματος δειγματοληψίας σωματιδίων πραγματοποιείται με ηλεκτρική διακλάδωση. Τα επίπεδα σωματιδίων στον αέρα αραίωσης μπορούν να προσδιορίζονται με τη διοχέτευση αέρα αραίωσης μέσω των φίλτρων σωματιδίων. Αν χρησιμοποιείται φιλτραρισμένος αέρας αραίωσης, μπορεί να γίνεται μια μέτρηση πριν ή μετά τη δοκιμή. Αν ο αέρας αραίωσης δεν είναι φιλτραρισμένος, μπορούν να γίνονται μετρήσεις κατά την έναρξη και τη λήξη του κύκλου και να υπολογίζεται ο μέσος όρος των τιμών.
 Η εκκίνηση και η προθέρμανση του συστήματος αραίωσης και του κινητήρα πραγματοποιούνται μέχρι να σταθεροποιηθούν όλες οι θερμοκρασίες και οι πιέσεις, σύμφωνα με τις υποδείξεις του κατασκευαστή και με τους κανόνες της ορθής τεχνικής πρακτικής.
 Στην περίπτωση περιοδικής μετεπεξεργασίας αναγέννησης, η αναγέννηση δεν πραγματοποιείται κατά την προθέρμανση του κινητήρα.
 3.5. Ρύθμιση του συστήματος αραίωσης
 Οι ρυθμοί ροής του συστήματος αραίωσης (πλήρους ή μερικής ροής) ρυθμίζονται, έτσι ώστε να εξουδετερώνεται η συμπύκνωση υδρατμών στο σύστημα και να λαμβάνεται στο μέτωπο του φίλτρου μέγιστη θερμοκρασία 325 K (52 oC) ή μικρότερη (βλ. σημείο 2.3.1 του προσαρτήματος 7, DT).
 3.6. Έλεγχος των αναλυτών
 Οι αναλύτες εκπομπών ρυθμίζονται στο μηδέν και βαθμονομούνται. Αν χρησιμοποιούνται σάκοι δειγματοληψίας, αυτοί θα πρέπει να εκκενώνονται.
 3.7. Διαδικασία εκκίνησης του κινητήρα
 Ο σταθεροποιημένος κινητήρας τίθεται σε κίνηση σύμφωνα με τη διαδικασία εκκίνησης που υποδεικνύει ο κατασκευαστής, όπως αυτή περιγράφεται στο εγχειρίδιο του κατόχου του κινητήρα, με τη βοήθεια είτε κινητήρα εκκίνησης ή δυναμομέτρου. Προαιρετικά, η δοκιμή μπορεί να αρχίζει απευθείας από τη φάση προετοιμασίας του κινητήρα, χωρίς να σβήσει αυτός, όταν φθάσει τον αριθμό στροφών βραδυπορίας.
 3.8. Κύκλος δοκιμής
 3.8.1.
 Αλληλουχία φάσεων της δοκιμής
 Η αλληλουχία των φάσεων της δοκιμής αρχίζει όταν ο κινητήρας φθάσει να λειτουργεί στις στροφές βραδυπορίας. Η δοκιμή ακολουθεί τον κύκλο αναφοράς, όπως αυτός ορίζεται στο σημείο 2 του παρόντος προσαρτήματος. Οι εντολές ρύθμισης του αριθμού στροφών και της ροπής του κινητήρα δίνονται ανά διαστήματα 5 Hz ή μεγαλύτερα (συνιστάται ανά 10 Hz). Η ανάδραση στροφών και ροπής του κινητήρα καταγράφεται τουλάχιστον ανά δευτερόλεπτο στη διάρκεια του κύκλου δοκιμής, τα δε σήματα μπορούν να φιλτράρονται ηλεκτρονικά.
 3.8.2.
 Μέτρηση των εκπομπών αερίων
 3.8.2.1.
 Σύστημα αραίωσης πλήρους ροής
 Aν ο κύκλος αρχίζει απευθείας από τη φάση προετοιμασίας, κατά την εκκίνηση του κινητήρα ή της αλληλουχίας των φάσεων της δοκιμής


text:
τίθενται ταυτόχρονα σε λειτουργία οι συσκευές μέτρησης:
 α)
 έναρξη συλλογής ή ανάλυσης του αέρα αραίωσης,
 β)
 έναρξη συλλογής ή ανάλυσης του αραιωμένου καυσαερίου,
 γ)
 έναρξη μέτρησης της ποσότητας του αραιωμένου καυσαερίου (CVS) και των απαιτουμένων θερμοκρασιών και πιέσεων,
 δ)
 έναρξη καταγραφής των δεδομένων ανάδρασης στροφών και ροπής του δυναμομέτρου.
 Τα HC και NOx μετρώνται συνεχώς στη σήραγγα αραίωσης με συχνότητα 2 Hz. Οι μέσες συγκεντρώσεις προσδιορίζονται με ολοκλήρωση των ενδείξεων του αναλυτή στο σύνολο του κύκλου δοκιμής. Ο χρόνος απόκρισης του συστήματος δεν υπερβαίνει τα 20 δευτερόλεπτα και συντονίζεται, αν είναι ανάγκη, με τυχόν διακυμάνσεις της ροής CVS και εκτροπές του χρόνου δειγματοληψίας/κύκλου δοκιμής. Τα CO, CO2, NMHC και CH4 προσδιορίζονται με ολοκλήρωση ή με ανάλυση των συγκεντρώσεων στο σάκκο δειγματοληψίας που συλλέγεται σε όλη τη διάρκεια του κύκλου. Οι συγκεντρώσεις των αερίων ρύπων στον αέρα αραίωσης προσδιορίζονται με ολοκλήρωση ή με συλλογή στο σάκο του υποβάθρου. Όλες οι λοιπές τιμές καταγράφονται με ρυθμό μίας τουλάχιστον μέτρησης ανά δευτερόλεπτο (1 Hz).
 3.8.2.2
 Μέτρηση πρωτογενών καυσαερίων
 Αν ο κύκλος αρχίζει απευθείας από τη φάση προετοιμασίας, κατά την εκκίνηση του κινητήρα ή της αλληλουχίας των φάσεων της δοκιμής τίθενται ταυτόχρονα σε λειτουργία οι συσκευές μέτρησης:
 α)
 έναρξη ανάλυσης των συγκεντρώσεων πρωτογενών καυσαερίων·
 β)
 έναρξη μέτρησης των καυσαερίων ή του αναρροφώμενου αέρα και του ρυθμού ροής του καυσίμου·
 γ)
 έναρξη καταγραφής των δεδομένων ανάδρασης στροφών και ροπής του δυναμομέτρου.
 Για την αξιολόγηση των εκπομπών αερίων, οι συγκεντρώσεις εκπομπών (HC, CO και NOx) και ο ρυθμός ροής της μάζας καυσαερίων πρέπει να καταγράφονται και να αποθηκεύονται σε σύστημα υπολογιστή με ρυθμό τουλάχιστον 2 Hz. Ο χρόνος απόκρισης του συστήματος δεν υπερβαίνει τα 10 δευτερόλεπτα. Όλα τα άλλα στοιχεία μπορούν να καταγράφονται με ρυθμό δειγματοληψίας τουλάχιστον 1 Hz. Για αναλογικούς αναλυτές πρέπει να καταγράφεται η απόκριση και τα δεδομένα βαθμονόμησης μπορούν να εφαρμοστούν επί γραμμής ή εκτός γραμμής κατά τη διάρκεια της αξιολόγησης των δεδομένων.
 Για τον υπολογισμό της μάζας εκπομπών των αερίων συστατικών, οι καμπύλες των συγκεντρώσεων που καταγράφηκαν και η καμπύλη του ρυθμού ροής της μάζας καυσαερίων ευθυγραμμίζονται ως προς το χρόνο με το χρόνο μετατροπής, όπως ορίζεται στο σημείο 2 του παρόντος κανονισμού. Συνεπώς, ο χρόνος απόκρισης του κάθε αναλυτή εκπομπών αερίων και του συστήματος ροής της μάζας καυσαερίων καθορίζεται σύμφωνα με τις διατάξεις του σημείου 4.2.1 και του σημείου 1.5 του προσαρτήματος 5 του παρόντος παραρτήματος.
 3.8.3.
 Δειγματοληψία σωματιδίων (κατά περίπτωση)
 3.8.3.1.
 Σύστημα αραίωσης πλήρους ροής
 Αν ο κύκλος αρχίζει απευθείας από τη φάση της προετοιμασίας, κατά την εκκίνηση του κινητήρα ή της αλληλουχίας των φάσεων της δοκιμής το σύστημα δειγματοληψίας σωματιδίων τοποθετείται από τη θέση ηλεκτρικής διακλάδωσης στη θέση συλλογής σωματιδίων.
 Αν δεν εφαρμόζεται αντιστάθμιση ροής, η(οι) αντλία(-ες) δειγματοληψίας ρυθμίζεται (-ονται) έτσι ώστε η παροχή διά μέσου του καθετήρα δειγματοληψίας ή του σωλήνα μεταφοράς να διατηρείται εντός του ±5 % του καθορισμένου ρυθμού ροής. Αν εφαρμόζεται αντιστάθμιση ροής (δηλ. αναλογικός έλεγχος της ροής δείγματος), αποδεικνύεται ότι ο λόγος της ροής του κυρίως αγωγού προς τη ροή του δείγματος σωματιδίων δεν μεταβάλλεται κατά περισσότερο από το ± 5 % της καθορισμένης


text:
του τιμής (με εξαίρεση τα 10 πρώτα δευτερόλεπτα της δειγματοληψίας).
 Στη λειτουργία διπλής αραίωσης, ροή δείγματος είναι η καθαρή διαφορά μεταξύ του ρυθμού ροής διά μέσου των φίλτρων των δειγμάτων.
 Καταγράφεται η μέση θερμοκρασία και η μέση πίεση στο (τους) μετρητή(-ές) αερίων ή στο στόμιο εισόδου των οργάνων ροής. Αν η ρυθμισμένη παροχή δεν μπορεί να διατηρηθεί σε ολόκληρη τη διάρκεια του κύκλου (με απόκλιση ± 5 %) εξαιτίας υπερφόρτισης των φίλτρων σωματιδίων, η δοκιμή πρέπει να ακυρώνεται. Η δοκιμή επαναλαμβάνεται με χρήση χαμηλότερης παροχής ή/και με φίλτρο μεγαλύτερης διαμέτρου.
 3.8.3.2.
 Σύστημα αραίωσης μερικής ροής
 Αν ο κύκλος αρχίζει απευθείας από τη φάση της προετοιμασίας, κατά την εκκίνηση του κινητήρα ή της αλληλουχίας των φάσεων της δοκιμής το σύστημα δειγματοληψίας σωματιδίων τοποθετείται από τη θέση ηλεκτρικής διακλάδωσης στη θέση συλλογής σωματιδίων.
 Για τον έλεγχο ενός συστήματος αραίωσης μερικής ροής, απαιτείται ταχεία απόκριση του συστήματος. Ο χρόνος μετατροπής για το σύστημα καθορίζεται σύμφωνα με τη διαδικασία του σημείου 3.3 του προσαρτήματος 5 του παρόντος παραρτήματος. Εάν ο συνδυασμένος χρόνος μετατροπής της μέτρησης ροής καυσαερίων (βλ. σημείο 4.2.1 του παρόντος προσαρτήματος) και του συστήματος μερικής ροής είναι ≤ 0,3 δευτερόλεπτα, μπορεί να χρησιμοποιηθεί επιγραμμικός έλεγχος. Εάν ο χρόνος μετατροπής υπερβαίνει τα 0,3 δευτερόλεπτα, πρέπει να χρησιμοποιηθεί έλεγχος πρόβλεψης βάσει μιας προεγγεγραμμένης εκτέλεσης δοκιμής. Στην περίπτωση αυτή, ο χρόνος ανόδου πρέπει να είναι ≤ 1 δευτερόλεπτο και ο χρόνος καθυστέρησης του συνδυασμού ≤ 10 δευτερόλεπτα.
 Η απόκριση του συνολικού συστήματος πρέπει να σχεδιάζεται έτσι ώστε να εξασφαλίζει ένα αντιπροσωπευτικό δείγμα των σωματιδίων, qmp, i, ανάλογο προς τη ροή της μάζας καυσαερίων. Για να καθοριστεί η αναλογικότητα, διεξάγεται ανάλυση παλινδρόμησης του qmp, i έναντι του qmew, i με ρυθμό συλλογής δεδομένων τουλάχιστον 1 Hz και τηρούνται τα εξής κριτήρια:
 α)
 Ο συντελεστής αντιστοιχίας R2 της γραμμικής παλινδρόμησης μεταξύ qmp, i και qmew, i δεν πρέπει να είναι μικρότερος από 0,95·
 β)
 Το τυπικό σφάλμα εκτίμησης qmp, i σε σχέση με qmewi δεν πρέπει να υπερβαίνει το 5 % του qmp το ανώτερο·
 γ)
 Η τομή qmp της γραμμής παλινδρόμησης δεν πρέπει να υπερβαίνει ±2 % του qmp το ανώτερο.
 Προαιρετικά, μπορεί να διεξαχθεί μια προκαταρτική δοκιμή και το σήμα της ροής μάζας καυσαερίων της δοκιμής αυτής μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τον έλεγχο ροής του δείγματος στο σύστημα σωματιδίων (έλεγχος πρόβλεψης). Η διαδικασία αυτή είναι απαραίτητη εάν ο χρόνος μετατροπής του συστήματος σωματιδίων, t50,P, ή ο χρόνος μετατροπής του σήματος ροής της μάζας καυσαερίων, t50,F, ή και οι δύο, είναι > 0,3 δευτερόλεπτα. Επιτυγχάνεται σωστός έλεγχος του συστήματος διάλυσης μερικής ροής, εάν η καμπύλη του χρόνου του qmew, pre της προκαταρκτικής δοκιμής, που ελέγχει τον qmp, μεταβληθεί με χρόνο πρόβλεψης t50,P + t50,F.
 Για τη διαμόρφωση της συσχέτισης μεταξύ qmp, i και qmew, i χρησιμοποιούνται τα στοιχεία που συλλέγονται κατά τη διάρκεια της πραγματικής δομικής, στα οποία ο χρόνος qmew, i ευθυγραμμίζεται με τον t50,F σε σχέση με qmp, i (ο t50,P δεν έχει καμία συνεισφορά στη χρονική ευθυγράμμιση). Δηλαδή, η χρονική μεταβολή μεταξύ qmew και qmp είναι η διαφορά στους χρόνους μεταβολής τους που


text:
καθορίστηκαν στο σημείο 3.3 του προσαρτήματος 5 του παρόντος παραρτήματος.
 3.8.4.
 Διακοπή λειτουργίας του κινητήρα
 Αν ο κινητήρας σταματήσει οποιαδήποτε στιγμή κατά τη διάρκεια του κύκλου δοκιμής, υποβάλλεται σε νέα προετοιμασία και τίθεται εκ νέου σε λειτουργία και η δοκιμή επαναλαμβάνεται. Αν κατά τη διάρκεια του κύκλου δοκιμής παρουσιαστεί δυσλειτουργία σε οποιοδήποτε όργανο του απαιτούμενου εξοπλισμού, η δοκιμή ακυρώνεται.
 3.8.5.
 Λειτουργίες μετά τη δοκιμή
 Με την ολοκλήρωση της δοκιμής, διακόπτεται η μέτρηση του όγκου των αραιωμένων καυσαερίων ή του ρυθμού ροής των πρωτογενών καυσαερίων, η ροή αερίων στους σάκους συλλογής και η αντλία δειγματοληψίας σωματιδίων. Για συστήματα αναλυτή με ολοκληρωτή, η δειγματοληψία συνεχίζεται μέχρι την πάροδο των χρόνων απόκρισης του συστήματος.
 Στην περίπτωση που χρησιμοποιούνται σάκοι συλλογής, οι συγκεντρώσεις τους αναλύονται το συντομότερο δυνατόν και οπωσδήποτε το αργότερο σε 20 λεπτά από τη λήξη του κύκλου δοκιμής.
 Μετά τη δοκιμή εκπομπών, χρησιμοποιείται αέριο μηδενισμού της κλίμακας και το ίδιο αέριο προσδιορισμού του μέγιστου της κλίμακας για τον επανέλεγχο των αναλυτών. Η δοκιμή θεωρείται αποδεκτή αν η διαφορά μεταξύ των αποτελεσμάτων πριν και μετά τη δοκιμή είναι μικρότερη του 2 % της τιμής του αερίου προσδιορισμού του μέγιστου της κλίμακας.
 3.9. Επαλήθευση της εκτέλεσης της δοκιμής
 3.9.1.
 Μετατόπιση δεδομένων
 Προκειμένου να ελαχιστοποιείται η στρέβλωση που προκαλεί η χρονική υστέρηση μεταξύ των τιμών ανάδρασης και αυτών του κύκλου αναφοράς, ολόκληρη η ακολουθία των ενδείξεων ανάδρασης των στροφών και της ροπής κινητήρα μπορεί να προωθείται ή να καθυστερεί χρονικά σε σχέση με την ακολουθία των στροφών και της ροπής αναφοράς. Αν μετατοπίζονται οι ενδείξεις ανάδρασης, μετατοπίζονται στην ίδια απόσταση και προς την ίδια κατεύθυνση τόσο οι στροφές όσο και η ροπή.
 3.9.2.
 Υπολογισμός του έργου κύκλου
 Το πραγματικό έργο κύκλου Wact (σε kWh) υπολογίζεται με χρήση όλων των καταγραμμένων ζευγών τιμών στροφών και ροπής ανάδρασης του κινητήρα. Αυτό γίνεται μετά από τυχόν μετατόπιση των δεδομένων ανάδρασης, εφόσον επιλέγεται αυτή η δυνατότητα. Το πραγματικό έργο κύκλου Wact χρησιμοποιείται για τη σύγκριση με το έργο του κύκλου αναφοράς Wref και για τον υπολογισμό των ειδικών εκπομπών της πέδησης (βλ. σημεία 5.5 και 6.3 του παρόντος προσαρτήματος). Η ίδια μεθοδολογία χρησιμοποιείται για την ολοκλήρωση τόσο της ισχύος αναφοράς όσο και της πραγματικής ισχύος του κινητήρα. Αν πρέπει να προσδιοριστούν τιμές μεταξύ παρακείμενων τιμών αναφοράς ή παρακείμενων μετρούμενων τιμών, χρησιμοποιείται γραμμική παρεμβολή.
 Για την ολοκλήρωση του έργου κύκλου αναφοράς και του πραγματικού έργου κύκλου, μηδενίζονται και περιλαμβάνονται όλες οι αρνητικές τιμές των ροπών. Αν η ολοκλήρωση διενεργείται με συχνότητα μικρότερη των 5 Hz και αν, στη διάρκεια δεδομένου χρονικού διαστήματος, η τιμή της ροπής μεταβάλλεται από θετική σε αρνητική ή από αρνητική σε θετική, υπολογίζεται το αρνητικό μέρος και μηδενίζεται. Το θετικό μέρος περιλαμβάνεται στην τιμή του ολοκληρώματος.
 Το Wact είναι μεταξύ - 15 τοις εκατό και + 5 τοις εκατό του Wref.
 3.9.3.
 Στατιστική επικύρωσης του κύκλου δοκιμής
 Διενεργούνται γραμμικές παλινδρομήσεις των τιμών ανάδρασης επί των τιμών αναφοράς για τις στροφές, τη ροπή και την ισχύ. Αυτό γίνεται μετά από τυχόν μετατόπιση των δεδομένων ανάδρασης, εφόσον επιλέγεται αυτή η δυνατότητα. Χρησιμοποιείται η μέθοδος των ελαχίστων τετραγώνων,


text:
ενώ η εξίσωση της γραμμής που διέρχεται από τα περισσότερα σημεία έχει τη μορφή:
 y = mx + b
 όπου:
 y
 =
 τιμή ανάδρασης (πραγματική) στροφών (min-1), ροπής (Nm) ή ισχύος (kW)
 m
 =
 κλίση της καμπύλης παλινδρόμησης
 x
 =
 τιμή αναφοράς στροφών (min-1), ροπής (Nm) ή ισχύος (kW)
 b
 =
 σημείο τομής του y με την καμπύλη παλινδρόμησης
 Για κάθε καμπύλη παλινδρόμησης υπολογίζονται το τυπικό σφάλμα εκτίμησης (SE) του y επί του x, καθώς και ο συντελεστής προσδιορισμού (r2).
 Συνιστάται η ανάλυση αυτή να διενεργείται στο 1 Hz. Όλες οι αρνητικές τιμές της ροπής αναφοράς και οι αντίστοιχες τιμές ανάδρασης διαγράφονται από τον υπολογισμό στατιστικής επικύρωσης της ροπής και της ισχύος του κύκλου. Προκειμένου να θεωρηθεί η δοκιμή έγκυρη, πρέπει να ικανοποιούνται τα κριτήρια του πίνακα 7.
 Πίνακας 7
 Ανοχές της καμπύλης παλινδρόμησης
 Στροφές
 Ροπή
 Ισχύς
 Τυπικό σφάλμα εκτίμησης (SE) του Y επί X
 μέγιστο 100 min–1
 13 % κατ’ ανώτατο όριο της μέγιστης ροπής κινητήρα του διαγράμματος ισχύος
 8 % κατ’ ανώτατο όριο της μέγιστης ισχύος κινητήρα του διαγράμματος ισχύος
 Κλίση της καμπύλης παλινδρόμησης, m
 0,95 έως 1,03
 0,83-1,03
 0,89-1,03
 Συντελεστής προσδιορισμού, r2
 ελάχιστο 0,9700
 ελάχιστο 0,8800
 ελάχιστο 0,9100
 Σημείο τομής του Y με την καμπύλη παλινδρόμησης, b
 ± 50 min-1
 ± 20 Nm ή ± 2 τοις εκατό της μέγιστης ροπής, όποια είναι μεγαλύτερη
 ± 4 kW ή ± 2 % της μέγιστης ισχύος, όποια είναι μεγαλύτερη
 Επιτρέπεται η διαγραφή σημείων από τις στατιστικές αναλύσεις παλινδρόμησης στις περιπτώσεις που αναφέρονται στον πίνακα 8.
 Πίνακας 8
 Επιτρεπόμενες διαγραφές σημείων από την ανάλυση παλινδρόμησης
 Συνθήκες
 Σημεία προς διαγραφή
 Απαίτηση μέγιστου φορτίου και ροπή ανάδρασης < ροπή αναφοράς 95 %
 Ροπή και/ή ισχύς
 Απαίτηση μέγιστου φορτίου και ταχύτητα ανάδρασης < ταχύτητα αναφοράς 95 %
 Στροφές και/ή ισχύς
 Μηδενικό φορτίο, όχι σημείο βραδυπορίας και ροπή ανάδρασης > ροπή αναφοράς
 Ροπή και/ή ισχύς
 Μηδενικό φορτίο, ταχύτητα ανάδρασης ≤ στροφές βραδυπορίας + 50 min-1 και ροπή ανάδρασης = καθοριζόμενα από τον κατασκευαστή/μετρούμενη ροπή βραδυπορίας ± 2 % της μέγιστης ροπής
 Στροφές και/ή ισχύς
 Μηδενικό φορτίο, ταχύτητα ανάδρασης > στροφές βραδυπορίας + 50 min-1 και ροπή ανάδρασης > 105 % ροπή αναφοράς
 Ροπή και/ή ισχύς
 Μηδενικό φορτίο και ταχύτητα ανάδρασης > 105 % ταχύτητα αναφοράς
 Στροφές και/ή ισχύς
 4. ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΡΟΗΣ ΚΑΥΣΑΕΡΙΩΝ
 4.1. Προσδιορισμός της ροής των αραιωμένων καυσαερίων
 Η συνολική ροή των αραιωμένων καυσαερίων στη διάρκεια του κύκλου (kg/δοκιμή) υπολογίζεται από τις τιμές των μετρήσεων ολόκληρου του κύκλου και από τα αντίστοιχα δεδομένα βαθμονόμησης της διάταξης μέτρησης της ροής (V0 για PDP, KV για CFV, Cd για SSV) όπως προσδιορίζονται στο σημείο 2 του προσαρτήματος 5 του παρόντος παραρτήματος). Εφαρμόζονται οι ακόλουθοι τύποι, αν η θερμοκρασία των αραιωμένων καυσαερίων διατηρείται σταθερή στη διάρκεια του κύκλου με τη χρήση εναλλάκτη θερμότητας (±6 K για PDP-CVS, ±11 K για CFV-CVS ή ±11 K για SSV-CVS), βλ. παράρτημα 4Α, προσάρτημα 7.
 Για το σύστημα PDP-CVS:
 med = 1,293 · V0 · NP · (pb - p1) · 273/(101,3 · T)
 όπου:
 V0
 =
 όγκος των αντλούμενων αερίων ανά περιστροφή υπό συνθήκες της δοκιμής, σε m3/περιστροφή


text:
NP
 =
 σύνολο περιστροφών αντλίας ανά δοκιμή
 pb
 =
 ατμοσφαιρική πίεση στον θάλαμο δοκιμής, σε kPa
 p1
 =
 πίεση αντίθλιψης κάτω της ατμοσφαιρικής στο στόμιο εισόδου της αντλίας, σε kPa
 T
 =
 μέση θερμοκρασία του αραιωμένου καυσαερίου στο στόμιο εισόδου της αντλίας καθ’ όλο τον κύκλο, σε Κ
 Για το σύστημα CFV-CVS:
 med = 1,293 · t· Kv · pp/T 0,5
 όπου:
 t
 =
 χρόνος κύκλου, σε s
 KV
 =
 συντελεστής βαθμονόμησης του σωλήνα Venturi κρίσιμης ροής υπό κανονικές συνθήκες,
 pp
 =
 απόλυτη πίεση στο στόμιο εισόδου του σωλήνα Venturi, kPa
 T
 =
 απόλυτη θερμοκρασία στο στόμιο εισόδου του σωλήνα Venturi, K
 Για σύστημα SSV-CVS
 όπου:
 όπου:
 A0
 =
 συλλογή σταθερών και μετατροπές μονάδων
 = 0,006111 σε μονάδες SI
 d
 =
 διάμετρος της στεφάνης SSV, m
 Cd
 =
 συντελεστής παροχής του SSV
 pp
 =
 απόλυτη πίεση στο στόμιο εισόδου του σωλήνα Venturi, kPa
 T
 =
 θερμοκρασία στο στόμιο εισόδου του σωλήνα Venturi, K
 rp
 =
 λόγος της στεφάνης SSV προς απόλυτη στατική πίεση στο στόμιο εισόδου =
 rD
 =
 λόγος της διαμέτρου της στεφάνης του SSV, d, προς την εσωτερική διάμετρο του σωλήνα εισόδου D
 Αν εφαρμόζεται σύστημα αντιστάθμισης ροής (δηλ. χωρίς εναλλάκτη θερμότητας), οι στιγμιαίες εκπομπές μάζας υπολογίζονται και το ολοκλήρωμά τους εξάγεται για ολόκληρο τον κύκλο. Στην περίπτωση αυτή, η στιγμιαία μάζα των αραιωμένων καυσαερίων υπολογίζεται ως εξής:
 Για το σύστημα PDP-CVS:
 med, i = 1,293 · V0 · NP, i · (pb - p1) · 273/(101,3 · T)
 όπου:
 NP, i
 =
 συνολικές περιστροφές της αντλίας ανά μεσοδιάστημα
 Για το σύστημα CFV-CVS:
 med, i = 1,293 · Δti · KV · pp/T 0,5
 όπου:
 Δti
 =
 μεσοδιάστημα, σε s
 Για το σύστημα SSV-CVS:
 med, i = 1,293 · QSSV · Δti
 όπου:
 Δti
 =
 μεσοδιάστημα, σε s
 Ο υπολογισμός πραγματικού χρόνου διενεργείται είτε με μια εύλογη τιμή για το Cd, όπως 0,98, είτε με μια εύλογη τιμή για το Qssv. Εάν ο υπολογισμός διενεργείται με Qssv, πρέπει να χρησιμοποιείται η αρχική τιμή του Qssv για την αξιολόγηση Re.
 Κατά τη διάρκεια όλων των δοκιμών εκπομπών, ο αριθμός Reynolds στη στεφάνη SSV πρέπει να είναι εντός του φάσματος αριθμών Reynolds που χρησιμοποιούνται για την εξαγωγή της καμπύλης βαθμονόμησης που αναπτύσσεται στο σημείο 2.4 του προσαρτήματος 5 του παρόντος παραρτήματος.
 4.2. Προσδιορισμός της ροής μάζας πρωτογενών καυσαερίων
 Για τον υπολογισμό των εκπομπών πρωτογενών καυσαερίων και για τον έλεγχο ενός συστήματος αραίωσης μερικής ροής πρέπει να είναι γνωστό το ποσοστό ροής μάζας καυσαερίων. Για τον προσδιορισμό του ρυθμού ροής της μάζας καυσαερίων μπορεί να χρησιμοποιηθεί οποιαδήποτε από τις μεθόδους που περιγράφονται στα σημεία 4.2.2 έως 4.2.5 του παρόντος προσαρτήματος.
 4.2.1. Χρόνος απόκρισης
 Για τον υπολογισμό των εκπομπών, ο χρόνος απόκρισης οποιασδήποτε από τις μεθόδους που περιγράφονται παρακάτω πρέπει να είναι ίσος προς ή μικρότερος από την απαίτηση για το χρόνο απόκρισης του αναλυτή, όπως ορίζεται στο σημείο 1.5 του προσαρτήματος 5 του παρόντος παραρτήματος.
 Για τον έλεγχο συστήματος αραίωσης μερικής ροής απαιτείται ταχύτερη απόκριση. Για συστήματα αραίωσης μερικής ροής με επιγραμμικό έλεγχο απαιτείται χρόνος απόκρισης ≤ 0,3 δευτερολέπτων. Για συστήματα


text:
αραίωσης μερικής ροής με έλεγχο πρόβλεψης που βασίζεται σε προεγγεγραμμένη εκτέλεση δοκιμής, απαιτείται χρόνος απόκρισης του συστήματος μέτρησης της ροής καυσαερίων ≤ 5 δευτερολέπτων με χρόνο ανόδου ≤ 1 δευτερολέπτου. Ο χρόνος απόκρισης του συστήματος καθορίζεται από τον κατασκευαστή του οργάνου. Οι απαιτήσεις για το συνδυασμένο χρόνο για το σύστημα ροής καυσαερίων και το σύστημα αραίωσης μερικής ροής αναφέρονται στο σημείο 3.8.3.2.
 4.2.2. Μέθοδος άμεσης μέτρησης
 Η άμεση μέτρηση της στιγμιαίας ροής καυσαερίων μπορεί να γίνει με συστήματα όπως:
 α)
 διατάξεις διαφοράς πίεσης, όπως το ακροφύσιο ροής·
 β)
 ροόμετρο υπερηχητικής ροής·
 γ)
 ροόμετρο με περιδίνηση.
 Πρέπει να λαμβάνονται προφυλάξεις για να αποφεύγονται λάθη μέτρησης που μπορούν να έχουν ως αποτέλεσμα σφάλματα στις τιμές εκπομπών. Οι προφυλάξεις αυτές περιλαμβάνουν την προσεκτική εγκατάσταση της διάταξης στο σύστημα εξάτμισης του κινητήρα σύμφωνα με τις συστάσεις του κατασκευαστή του οργάνου και με την ορθή τεχνική πρακτική. Η επίδοση του κινητήρα και οι εκπομπές δεν επηρεάζονται από την εγκατάσταση της διάταξης.
 Η ακρίβεια του προσδιορισμού της ροής καυσαερίων πρέπει να είναι τουλάχιστον ±2,5 % της ένδειξης ή ±1,5 % της μέγιστης τιμής του κινητήρα, ανάλογα με το ποια είναι μεγαλύτερη.
 4.2.3. Μέθοδος μέτρησης αέρα και καυσίμου
 Η διαδικασία αυτή περιλαμβάνει τη μέτρηση της ροής αέρα και της ροής καυσίμου. Χρησιμοποιούνται μετρητές ροής αέρα και μετρητές ροής καυσίμου που να ικανοποιούν την απαίτηση ακριβείας της συνολικής ροής καυσαερίων που αναφέρεται στο σημείο 4.2.2 του παρόντος προσαρτήματος. Ο υπολογισμός της ροής των καυσαερίων γίνεται με τον ακόλουθο τύπο:
 4.2.4. Μέθοδος μέτρησης ιχνηθέτη
 Η διαδικασία αυτή περιλαμβάνει τη μέτρηση της συγκέντρωσης αερίου ανίχνευσης στο καυσαέριο. Στο καυσαέριο προστίθεται ως ιχνηθέτης μια γνωστή ποσότητα αδρανούς αερίου (π.χ. καθαρού ήλιου). Το αέριο αναμειγνύεται και αραιώνεται με το καυσαέριο αλλά δεν αντιδρά στο σωλήνα εξάτμισης. Η μέτρηση της συγκέντρωσης του αερίου γίνεται στη συνέχεια στο δείγμα καυσαερίου.
 Για την εξασφάλιση πλήρους ανάμειξης του αερίου ιχνηθέτη, ο καθετήρας δειγματοληψίας του καυσαερίου πρέπει να τοποθετείται τουλάχιστον 1 μέτρο ή 30 φορές τη διάμετρο του σωλήνα εξάτμισης, ανάλογα με το ποια διάσταση είναι μεγαλύτερη, κατάντη του σημείου έγχυσης του αερίου ιχνηθέτη. Ο καθετήρας δειγματοληψίας μπορεί να βρίσκεται πιο κοντά στο σημείο έγχυσης εάν πιστοποιείται η πλήρης μείξη, με τη σύγκριση της συγκέντρωσης του αερίου ιχνηθέτη έναντι της συγκέντρωσης αναφοράς όταν το αέριο ιχνηθέτης χύνεται ανάντη του κινητήρα.
 Ο ρυθμός ροής του αερίου ιχνηθέτη ρυθμίζεται έτσι ώστε η συγκέντρωση του αερίου ιχνηθέτη, όταν οι στροφές του κινητήρα βρίσκονται σε βραδυπορία, μετά την ανάμειξη να καθίσταται χαμηλότερη από την πλήρη κλίμακα του αναλυτή του αερίου ιχνηθέτη.
 Ο υπολογισμός της ροής των καυσαερίων γίνεται με τον ακόλουθο τύπο:
 όπου:
 qmew, i
 =
 στιγμιαία ροή της μάζας καυσαερίων, kg/s
 qvt
 =
 ροή αερίου ιχνηθέτη, cm3/min
 cmix.i
 =
 στιγμιαία συγκέντρωση του αερίου ιχνηθέτη μετά την ανάμειξη, ppm
 ρe
 =
 πυκνότητα του καυσαερίου, kg/m3 (πρβλ. πίνακα 6)
 cb
 =
 συγκέντρωση περιβάλλοντος του αερίου ιχνηθέτη στον αναρροφώμενο αέρα, ppm
 Όταν η συγκέντρωση εκ του περιβάλλοντος είναι μικρότερη από 1 % της συγκέντρωσης του αερίου ιχνηθέτη μετά την ανάμειξη (cmix.i) σε μέγιστη ροή καυσαερίου, η συγκέντρωση εκ του περιβάλλοντος μπορεί να θεωρηθεί


text:
αμελητέα.
 Το συνολικό σύστημα πρέπει να ικανοποιεί τις απαιτήσεις ακριβείας για τη ροή καυσαερίου και πρέπει να βαθμονομείται σύμφωνα με το σημείο 1.7 του προσαρτήματος 5 του παρόντος παραρτήματος.
 4.2.5. Μέθοδος μέτρησης της ροής αέρα και του λόγου αέρα/καυσίμου
 Η διαδικασία αυτή περιλαμβάνει τον υπολογισμό της μάζας καυσαερίου από τη ροή αέρα και του λόγου αέρα/καυσίμου. Ο υπολογισμός της στιγμιαίας ροής της μάζας καυσαερίου γίνεται με τον ακόλουθο τύπο:
 όπου:
 όπου:
 A/Fst
 =
 στοιχειομετρικός λόγος αέρα/καυσίμου, kg/kg
 λ
 =
 λόγος περίσσειας αέρα
 cCO2
 =
 συγκέντρωση ξηρού CO2, επί τοις εκατό
 cCO
 =
 συγκέντρωση ξηρού CO, ppm
 cHC
 =
 συγκέντρωση HC, ppm
 Το ροόμετρο αέρα πρέπει να ικανοποιεί τις απαιτήσεις ακριβείας του σημείου 2.2 του προσαρτήματος 4 του παρόντος παραρτήματος και ο αναλυτής CO2 που χρησιμοποιείται πρέπει να ικανοποιεί τις απαιτήσεις ακριβείας του σημείου 3.3.2 του προσαρτήματος 4 του παρόντος παραρτήματος και το συνολικό σύστημα πρέπει να ικανοποιεί τις απαιτήσεις ακριβείας για τη ροή καυσαερίων.
 Προαιρετικά, ο εξοπλισμός μέτρησης του λόγου αέρα/καυσίμου, όπως ο αισθητήρας από διοξείδιο ζιρκονίου, μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη μέτρηση του λόγου περίσσειας αέρα που ικανοποιεί τις απαιτήσεις του σημείου 3.3.6 του προσαρτήματος 4 του παρόντος παραρτήματος.
 5. ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ΑΕΡΙΩΝ
 5.1. Αξιολόγηση των δεδομένων
 Για την αξιολόγηση των εκπομπών αερίων στο αραιωμένο καυσαέριο, οι συγκεντρώσεις εκπομπών (HC, CO και NOx) και ο ρυθμός ροής της μάζας αραιωμένων καυσαερίων πρέπει να καταγράφεται σύμφωνα με το σημείο 3.8.2.1 του παρόντος προσαρτήματος και να αποθηκεύεται σε σύστημα υπολογιστή. Για αναλογικούς αναλυτές πρέπει να καταγράφεται η απόκριση και τα δεδομένα βαθμονόμησης μπορούν να εφαρμοστούν επί γραμμής ή εκτός γραμμής κατά τη διάρκεια της αξιολόγησης των δεδομένων.
 Για την αξιολόγηση των εκπομπών αερίων στα πρωτογενή καυσαέρια, οι συγκεντρώσεις εκπομπών (HC, CO και NOx) και ο ρυθμός ροής της μάζας καυσαερίων πρέπει να καταγράφεται σύμφωνα με το σημείο 3.8.2.2 του παρόντος προσαρτήματος και να αποθηκεύεται σε σύστημα υπολογιστή. Για αναλογικούς αναλυτές πρέπει να καταγράφεται η απόκριση και τα δεδομένα βαθμονόμησης μπορούν να εφαρμοστούν επί γραμμής ή εκτός γραμμής κατά τη διάρκεια της αξιολόγησης των δεδομένων.
 5.2. Διόρθωση για ξηρά/υγρή κατάσταση
 Εάν η συγκέντρωση μετράται σε ξηρά βάση, πρέπει να μετατρέπεται σε υγρή βάση σύμφωνα με τον ακόλουθο τύπο. Για συνεχή μέτρηση, η μετατροπή πρέπει να εφαρμόζεται σε κάθε στιγμιαία μέτρηση πριν από κάθε περαιτέρω υπολογισμό.
 Εφαρμόζονται οι εξισώσεις μετατροπής του σημείου 5.2 του προσαρτήματος 1 του παρόντος παραρτήματος.
 5.3. Διόρθωση των NOx για υγρασία και θερμοκρασία
 Δεδομένου ότι οι εκπομπές των NOx εξαρτώνται από τις συνθήκες του αέρα περιβάλλοντος, οι συγκεντρώσεις των NOx διορθώνονται ως προς τη θερμοκρασία και την υγρασία του αέρα περιβάλλοντος με τους συντελεστές που δίδονται στο σημείο 5.3 του προσαρτήματος 1 του παρόντος παραρτήματος. Οι συντελεστές ισχύουν για την περιοχή από 0 έως 25 g/kg ξηρού αέρα.
 5.4. Υπολογισμός των ρυθμών ροής της μάζας εκπομπών
 Η μάζα εκπομπών στο σύνολο του κύκλου (g/δοκιμή) υπολογίζεται ως εξής, ανάλογα με τη μέθοδο μέτρησης που εφαρμόζεται. Η μετρώμενη συγκέντρωση μετατρέπεται σε υγρή βάση, σύμφωνα με το σημείο 5.2 του προσαρτήματος 1 του παρόντος παραρτήματος, εάν δεν έχει ήδη μετρηθεί σε


text:
υγρή βάση. Εφαρμόζονται οι αντίστοιχες τιμές για ugas που δίνονται στον πίνακα 6 του προσαρτήματος 1 του παρόντος παραρτήματος για επιλεγμένα συστατικά που βασίζονται σε ιδανικές ιδιότητες αερίων και τα καύσιμα που αφορά ο παρών κανονισμός.
 α)
 για τα πρωτογενή καυσαέρια:
 όπου:
 ugas
 =
 λόγος πυκνότητας συστατικού καυσαερίων και πυκνότητας καυσαερίου από τον πίνακα 6
 cgas, i
 =
 στιγμιαία συγκέντρωση του αντίστοιχου συστατικού στο πρωτογενές καυσαέριο, σε ppm
 qmew, i
 =
 στιγμιαίος ρυθμός ροής της μάζας καυσαερίων, kg/s
 f
 =
 ρυθμός δειγματοληψίας των δεδομένων, Hz
 n
 =
 αριθμός μετρήσεων
 β)
 για το αραιωμένο καυσαέριο χωρίς αντιστάθμιση ροής:
 mgas
 =
 ugas × cgas × med
 όπου:
 ugas
 =
 λόγος πυκνότητας συστατικού καυσαερίων και πυκνότητας αέρα από τον πίνακα 6
 cgas
 =
 μέση συγκέντρωση με διόρθωση περιβάλλοντος του αντίστοιχου συστατικού, σε ppm
 med
 =
 συνολική μάζα των αραιωμένων καυσαερίων σε ολόκληρο τον κύκλο, kg
 γ)
 για το αραιωμένο καυσαέριο με αντιστάθμιση ροής:
 όπου:
 ce, i
 =
 στιγμιαία συγκέντρωση του αντίστοιχου συστατικού μετρημένη στο αραιωμένο καυσαέριο, σε ppm
 cd
 =
 συγκέντρωση του αντίστοιχου συστατικού μετρημένη στον αέρα αραίωσης, σε ppm
 qmdew, i
 =
 στιγμιαίος ρυθμός ροής της μάζας αραιωμένων καυσαερίων, kg/s
 med
 =
 συνολική μάζα του αραιωμένου καυσαερίου σε ολόκληρο τον κύκλο
 ugas
 =
 λόγος πυκνότητας συστατικού καυσαερίων και πυκνότητας αέρα από τον πίνακα 6
 D
 =
 συντελεστής αραίωσης (βλ. σημείο 5.4.1)
 Ανάλογα με την περίπτωση, η συγκέντρωση NMHC και CH4 υπολογίζεται με κάποια από τις μεθόδους που αναφέρονται στο σημείο 3.3.4 του προσαρτήματος 4 του παρόντος παραρτήματος ως εξής:
 α)
 μέθοδος GC (σύστημα αραίωσης πλήρους ροής, μόνο):
 cNMHC = cHC - cCH4
 β)
 μέθοδος NMC:
 w/oCutter = χωρίς διαχωριστή
 w/Cutter = με διαχωριστή
 όπου:
 cHC(w/Cutter)
 =
 συγκέντρωση HC με ροή του δείγματος αερίων διά μέσου του NMC
 cHC(w/oCutter)
 =
 συγκέντρωση HC με παράκαμψη του NMC από το δείγμα αερίων
 5.4.1. Προσδιορισμός των συγκεντρώσεων με διόρθωση περιβάλλοντος (σύστημα αραίωσης πλήρους ροής, μόνο)
 Η μέση συγκέντρωση αερίων ρύπων εκ του περιβάλλοντος στον αέρα αραίωσης αφαιρείται από τις μετρούμενες συγκεντρώσεις, ώστε να προκύψουν οι καθαρές συγκεντρώσεις των ρύπων. Οι μέσες τιμές των συγκεντρώσεων περιβάλλοντος μπορούν να προσδιοριστούν με τη μέθοδο των σάκων δείγματος ή με συνεχείς μετρήσεις με ολοκλήρωση. Χρησιμοποιείται ο ακόλουθος τύπος:
 όπου:
 ce
 =
 συγκέντρωση του αντίστοιχου ρύπου μετρημένη στο αραιωμένο καυσαέριο, σε ppm
 cd
 =
 συγκέντρωση του αντίστοιχου ρύπου μετρημένη στον αέρα αραίωσης, σε ppm
 D
 =
 συντελεστής αραίωσης
 Ο συντελεστής αραίωσης υπολογίζεται ως εξής:
 α)
 για κινητήρες ντίζελ και υγραερίου
 β)
 για κινητήρες φυσικού αερίου
 όπου:
 cCO2
 =
 συγκέντρωση του CO2 στο αραιωμένο καυσαέριο, επί τοις εκατό κατ’ όγκο
 cHC
 =
 συγκέντρωση HC στο αραιωμένο καυσαέριο, σε ppm C1
 cNMHC
 =
 συγκέντρωση NMHC στο αραιωμένο καυσαέριο, σε ppm C1
 cCO
 =
 συγκέντρωση CO στο αραιωμένο καυσαέριο, σε ppm
 FS
 =
 στοιχειομετρικός συντελεστής
 Οι συγκεντρώσεις που μετρώνται σε ξηρά βάση, μετατρέπονται σε υγρή βάση σύμφωνα με το σημείο 5.2 του προσαρτήματος 1 του παρόντος παραρτήματος.
 Ο στοιχειομετρικός συντελεστής υπολογίζεται ως εξής:
 όπου:
 α, ε
 είναι οι γραμμομοριακές αναλογίες σε σχέση με ένα καύσιμο C Hα Oε
 Εναλλακτικά, και στην περίπτωση που δεν


text:
είναι γνωστή η σύνθεση του καυσίμου, μπορούν να χρησιμοποιηθούν οι εξής στοιχειομετρικοί συντελεστές:
 FS (ντίζελ)
 =
 13,4
 FS (υγραέριο)
 =
 11,6
 FS (φυσικό αέριο)
 =
 9,5
 FS (αιθανόλη)
 =
 12,3
 5.5. Υπολογισμός των ειδικών εκπομπών
 Οι εκπομπές (g/kWh) υπολογίζονται με τον ακόλουθο τρόπο:
 α)
 όλα τα συστατικά, εκτός από NOx:
 β)
 NOx:
 όπου:
 Wact
 =
 πραγματικό έργο κύκλου όπως ορίζεται σύμφωνα με το σημείο 3.9.2.
 5.5.1. Στην περίπτωση συστήματος περιοδικής μετεπεξεργασίας καυσαερίων, οι εκπομπές σταθμίζονται ως εξής:
 όπου:
 n1
 =
 αριθμός δοκιμών ETC μεταξύ δύο αναγεννήσεων·
 n2
 =
 αριθμός ETC κατά τη διάρκεια μιας αναγέννησης (τουλάχιστον μίας δοκιμής ETC)·
 Mgas, n2
 =
 εκπομπές κατά τη διάρκεια μιας αναγέννησης·
 Mgas, n1
 =
 εκπομπές ύστερα από μια αναγέννηση.
 6. ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ΣΩΜΑΤΙΔΙΩΝ (ΕΦΟΣΟΝ ΕΝΔΕΙΚΝΥΤΑΙ)
 6.1. Αξιολόγηση των δεδομένων
 Το φίλτρο σωματιδίων επιστρέφεται στο θάλαμο ζύγισης το αργότερο μία ώρα ύστερα από την ολοκλήρωση της δοκιμής. Σταθεροποιείται σε ένα μερικώς καλυμμένο τρυβλίο petri το οποίο προστατεύεται έναντι προσμείξεων σκόνης, τουλάχιστον για μία ώρα αλλά όχι περισσότερο από 80 ώρες, και στη συνέχεια ζυγίζεται. Καταγράφεται το μεικτό βάρος των φίλτρων και αφαιρείται το απόβαρο και κατ’ αυτό τον τρόπο προκύπτει η μάζα δείγματος σωματιδίων mf. Για την αξιολόγηση της συγκέντρωσης σωματιδίων καταγράφεται η συνολική μάζα δείγματος (msep) που διέρχεται διά μέσου των φίλτρων σε όλο τον κύκλο δοκιμής.
 Αν πρόκειται να εφαρμοστεί διόρθωση περιβάλλοντος, καταγράφονται η μάζα του αέρα αραίωσης (md) που διέρχεται διά μέσου των φίλτρων καθώς και η μάζα σωματιδίων (mf, d).
 6.2. Υπολογισμός της ροής μάζας
 6.2.1. Σύστημα αραίωσης πλήρους ροής
 Η μάζα σωματιδίων (g/δοκιμή) υπολογίζεται ως εξής:
 όπου:
 mf
 =
 μάζα σωματιδίων που έχει ληφθεί ως δείγμα στο σύνολο του κύκλου, σε mg
 msep
 =
 μάζα αραιωμένου καυσαερίου που διέρχεται από τα φίλτρα συλλογής σωματιδίων, σε kg
 med
 =
 μάζα των αραιωμένων καυσαερίων σε ολόκληρο τον κύκλο, σε kg
 Αν χρησιμοποιείται σύστημα διπλής αραίωσης, η μάζα του αέρα βοηθητικής αραίωσης αφαιρείται από τη συνολική μάζα των καυσαερίων διπλής αραίωσης, από τα οποία λαμβάνεται δείγμα μέσω των φίλτρων σωματιδίων.
 όπου:
 mset
 =
 μάζα καυσαερίου διπλής αραίωσης που διέρχεται μέσω του φίλτρου σωματιδίων, σε kg
 mssd
 =
 μάζα αέρα βοηθητικής αραίωσης, σε kg
 Αν τo επίπεδo σωματιδίων περιβάλλοντος στον αέρα αραίωσης προσδιορίζεται σύμφωνα με το σημείο 3.4, η μάζα σωματιδίων μπορεί να υποβάλλεται σε διόρθωση περιβάλλοντος. Στην περίπτωση αυτή, η μάζα σωματιδίων (g/δοκιμή) υπολογίζεται ως εξής:
 όπου:
 mPT, msep, med = βλ. πιο πάνω
 md
 =
 μάζα αέρα βασικής αραίωσης από τον οποίο λαμβάνονται δείγματα με δειγματολήπτη σωματιδίων περιβάλλοντος, σε kg
 mf, d
 =
 μάζα συλλεγόμενων σωματιδίων περιβάλλοντος του αέρα βασικής αραίωσης, σε mg
 D
 =
 συντελεστής αραίωσης, όπως προσδιορίζεται στο σημείο 5.4.1.
 6.2.2. Σύστημα αραίωσης μερικής ροής
 Η μάζα σωματιδίων (g/δοκιμή) υπολογίζεται με οποιαδήποτε από τις ακόλουθες μεθόδους:
 α)
 όπου:
 mf
 =
 μάζα σωματιδίων, που έχει ληφθεί ως δείγμα σε ολόκληρο τον κύκλο, σε mg
 msep
 =
 μάζα αραιωμένου καυσαερίου που διέρχεται από τα φίλτρα συλλογής σωματιδίων, σε kg
 medf
 =
 μάζα ισοδύναμου αραιωμένου καυσαερίου σε ολόκληρο τον κύκλο, σε kg
 Η συνολική μάζα ισοδύναμου αραιωμένου καυσαερίου σε ολόκληρο τον


text:
κύκλο δοκιμής καθορίζεται ως εξής:
 όπου:
 qmedf, i
 =
 στιγμιαίος ισοδύναμος ρυθμός ροής της μάζας αραιωμένων καυσαερίων, kg/s
 qmew, i
 =
 στιγμιαίος ρυθμός ροής της μάζας καυσαερίων, kg/s
 rd, i
 =
 στιγμιαίος λόγος αραίωσης
 qmdew, i
 =
 στιγμιαίος ρυθμός ροής μάζας των αραιωμένων καυσίμων μέσω της σήραγγας αραίωσης, kg/s
 qmdw, i
 =
 στιγμιαίος ρυθμός ροής της μάζας αέρα αραίωσης, kg/s
 f
 =
 ρυθμός δειγματοληψίας των δεδομένων, Hz
 n
 =
 αριθμός μετρήσεων
 β)
 όπου:
 mf
 =
 μάζα σωματιδίων που έχει ληφθεί ως δείγμα σε ολόκληρο τον κύκλο, σε mg
 rs
 =
 μέσος λόγος δείγματος σε ολόκληρο τον κύκλο δοκιμής
 όπου:
 όπου:
 mse
 =
 μάζα του δείγματος σε ολόκληρο τον κύκλο, σε kg
 mew
 =
 ολική ροή μάζας καυσαερίων σε ολόκληρο τον κύκλο, σε kg
 msep
 =
 μάζα αραιωμένου καυσαερίου που διέρχεται από τα φίλτρα συλλογής σωματιδίων, σε kg
 msed
 =
 μάζα των αραιωμένων καυσαερίων που διέρχεται από τη σήραγγα αραίωσης, σε kg
 Σημείωση
 :
 Για σύστημα ολικής δειγματοληψίας, τα msep και Msed είναι ταυτόσημα.
 6.3. Υπολογισμός των ειδικών εκπομπών
 Οι εκπομπές σωματιδίων (g/kWh) υπολογίζονται με τον ακόλουθο τρόπο:
 όπου:
 Wact
 =
 πραγματικό έργο κύκλου, όπως προσδιορίζεται στο σημείο 3.9.2., σε kWh.
 6.3.1
 Στην περίπτωση συστήματος περιοδικής μετεπεξεργασίας αναγέννησης, οι εκπομπές σταθμίζονται ως εξής:
 όπου:
 n1
 =
 αριθμός δοκιμών ETC μεταξύ δύο αναγεννήσεων·
 n2
 =
 αριθμός ETC κατά τη διάρκεια μιας αναγέννησης (τουλάχιστον μίας δοκιμής ETC)·
 =
 εκπομπές κατά τη διάρκεια μιας αναγέννησης·
 =
 εκπομπές εκτός διαδικασίας αναγέννησης.
 Προσάρτημα 3
 Χρονοδιάγραμμα δυναμομέτρου κινητήρα για τη δοκιμή ETC
 Χρόνος
 (s)
 Κανον. στροφές
 (επί τοις εκατό)
 Κανον. ροπή
 (επί τοις εκατό)
 1
 0
 0
 2
 0
 0
 3
 0
 0
 4
 0
 0
 5
 0
 0
 6
 0
 0
 7
 0
 0
 8
 0
 0
 9
 0
 0
 10
 0
 0
 11
 0
 0
 12
 0
 0
 13
 0
 0
 14
 0
 0
 15
 0
 0
 16
 0,1
 1,5
 17
 23,1
 21,5
 18
 12,6
 28,5
 19
 21,8
 71
 20
 19,7
 76,8
 21
 54,6
 80,9
 22
 71,3
 4,9
 23
 55,9
 18,1
 24
 72
 85,4
 25
 86,7
 61,8
 26
 51,7
 0
 27
 53,4
 48,9
 28
 34,2
 87,6
 29
 45,5
 92,7
 30
 54,6
 99,5
 31
 64,5
 96,8
 32
 71,7
 85,4
 33
 79,4
 54,8
 34
 89,7
 99,4
 35
 57,4
 0
 36
 59,7
 30,6
 37
 90,1
 «m»
 38
 82,9
 «m»
 39
 51,3
 «m»
 40
 28,5
 «m»
 41
 29,3
 «m»
 42
 26,7
 «m»
 43
 20,4
 «m»
 44
 14,1
 0
 45
 6,5
 0
 46
 0
 0
 47
 0
 0
 48
 0
 0
 49
 0
 0
 50
 0
 0
 51
 0
 0
 52
 0
 0
 53
 0
 0
 54
 0
 0
 55
 0
 0
 56
 0
 0
 57
 0
 0
 58
 0
 0
 59
 0
 0
 60
 0
 0
 61
 0
 0
 62
 25,5
 11,1
 63
 28,5
 20,9
 64
 32
 73,9
 65
 4
 82,3
 66
 34,5
 80,4
 67
 64,1
 86
 68
 58
 0
 69
 50,3
 83,4
 70
 66,4
 99,1
 71
 81,4
 99,6
 72
 88,7
 73,4
 73
 52,5
 0
 74
 46,4
 58,5
 75
 48,6
 90,9
 76
 55,2
 99,4
 77
 62,3
 99
 78
 68,4
 91,5
 79
 74,5
 73,7
 80
 38
 0
 81
 41,8
 89,6


text:
82
 47,1
 99,2
 83
 52,5
 99,8
 84
 56,9
 80,8
 85
 58,3
 11,8
 86
 56,2
 «m»
 87
 52
 «m»
 88
 43,3
 «m»
 89
 36,1
 «m»
 90
 27,6
 «m»
 91
 21,1
 «m»
 92
 8
 0
 93
 0
 0
 94
 0
 0
 95
 0
 0
 96
 0
 0
 97
 0
 0
 98
 0
 0
 99
 0
 0
 100
 0
 0
 101
 0
 0
 102
 0
 0
 103
 0
 0
 104
 0
 0
 105
 0
 0
 106
 0
 0
 107
 0
 0
 108
 11,6
 14,8
 109
 0
 0
 110
 27,2
 74,8
 111
 17
 76,9
 112
 36
 78
 113
 59,7
 86
 114
 80,8
 17,9
 115
 49,7
 0
 116
 65,6
 86
 117
 78,6
 72,2
 118
 64,9
 «m»
 119
 44,3
 «m»
 120
 51,4
 83,4
 121
 58,1
 97
 122
 69,3
 99,3
 123
 72
 20,8
 124
 72,1
 «m»
 125
 65,3
 «m»
 126
 64
 «m»
 127
 59,7
 «m»
 128
 52,8
 «m»
 129
 45,9
 «m»
 130
 38,7
 «m»
 131
 32,4
 «m»
 132
 27
 «m»
 133
 21,7
 «m»
 134
 19,1
 0,4
 135
 34,7
 14
 136
 16,4
 48,6
 137
 0
 11,2
 138
 1,2
 2,1
 139
 30,1
 19,3
 140
 30
 73,9
 141
 54,4
 74,4
 142
 77,2
 55,6
 143
 58,1
 0
 144
 45
 82,1
 145
 68,7
 98,1
 146
 85,7
 67,2
 147
 60,2
 0
 148
 59,4
 98
 149
 72,7
 99,6
 150
 79,9
 45
 151
 44,3
 0
 152
 41,5
 84,4
 153
 56,2
 98,2
 154
 65,7
 99,1
 155
 74,4
 84,7
 156
 54,4
 0
 157
 47,9
 89,7
 158
 54,5
 99,5
 159
 62,7
 96,8
 160
 62,3
 0
 161
 46,2
 54,2
 162
 44,3
 83,2
 163
 48,2
 13,3
 164
 51
 «m»
 165
 50
 «m»
 166
 49,2
 «m»
 167
 49,3
 «m»
 168
 49,9
 «m»
 169
 51,6
 «m»
 170
 49,7
 «m»
 171
 48,5
 «m»
 172
 50,3
 72,5
 173
 51,1
 84,5
 174
 54,6
 64,8
 175
 56,6
 76,5
 176
 58
 «m»
 177
 53,6
 «m»
 178
 40,8
 «m»
 179
 32,9
 «m»
 180
 26,3
 «m»
 181
 20,9
 «m»
 182
 10
 0
 183
 0
 0
 184
 0
 0
 185
 0
 0
 186
 0
 0
 187
 0
 0
 188
 0
 0
 189
 0
 0
 190
 0
 0
 191
 0
 0
 192
 0
 0
 193
 0
 0
 194
 0
 0
 195
 0
 0
 196
 0
 0
 197
 0
 0
 198
 0
 0
 199
 0
 0
 200
 0
 0
 201
 0
 0
 202
 0
 0
 203
 0
 0
 204
 0
 0
 205
 0
 0
 206
 0
 0
 207
 0
 0
 208
 0
 0
 209
 0
 0
 210
 0
 0
 211
 0
 0
 212
 0
 0
 213
 0
 0
 214
 0
 0
 215
 0
 0
 216
 0
 0
 217
 0
 0
 218
 0
 0
 219
 0
 0
 220
 0
 0
 221
 0
 0
 222
 0
 0
 223
 0
 0
 224
 0
 0
 225
 21,2
 62,7
 226
 30,8
 75,1
 227
 5,9
 82,7
 228
 34,6
 80,3
 229
 59,9
 87
 230
 84,3
 86,2
 231
 68,7
 «m»
 232
 43,6
 «m»
 233
 41,5
 85,4
 234
 49,9
 94,3
 235
 60,8
 99
 236
 70,2
 99,4
 237
 81,1
 92,4
 238
 49,2
 0
 239
 56
 86,2
 240
 56,2
 99,3
 241
 61,7
 99
 242
 69,2
 99,3
 243
 74,1
 99,8
 244
 72,4
 8,4
 245
 71,3
 0
 246
 71,2
 9,1
 247
 67,1
 «m»
 248
 65,5


text:
«m»
 249
 64,4
 «m»
 250
 62,9
 25,6
 251
 62,2
 35,6
 252
 62,9
 24,4
 253
 58,8
 «m»
 254
 56,9
 «m»
 255
 54,5
 «m»
 256
 51,7
 17
 257
 56,2
 78,7
 258
 59,5
 94,7
 259
 65,5
 99,1
 260
 71,2
 99,5
 261
 76,6
 99,9
 262
 79
 0
 263
 52,9
 97,5
 264
 53,1
 99,7
 265
 59
 99,1
 266
 62,2
 99
 267
 65
 99,1
 268
 69
 83,1
 269
 69,9
 28,4
 270
 70,6
 12,5
 271
 68,9
 8,4
 272
 69,8
 9,1
 273
 69,6
 7
 274
 65,7
 «m»
 275
 67,1
 «m»
 276
 66,7
 «m»
 277
 65,6
 «m»
 278
 64,5
 «m»
 279
 62,9
 «m»
 280
 59,3
 «m»
 281
 54,1
 «m»
 282
 51,3
 «m»
 283
 47,9
 «m»
 284
 43,6
 «m»
 285
 39,4
 «m»
 286
 34,7
 «m»
 287
 29,8
 «m»
 288
 20,9
 73,4
 289
 36,9
 «m»
 290
 35,5
 «m»
 291
 20,9
 «m»
 292
 49,7
 11,9
 293
 42,5
 «m»
 294
 32
 «m»
 295
 23,6
 «m»
 296
 19,1
 0
 297
 15,7
 73,5
 298
 25,1
 76,8
 299
 34,5
 81,4
 300
 44,1
 87,4
 301
 52,8
 98,6
 302
 63,6
 99
 303
 73,6
 99,7
 304
 62,2
 «m»
 305
 29,2
 «m»
 306
 46,4
 22
 307
 47,3
 13,8
 308
 47,2
 12,5
 309
 47,9
 11,5
 310
 47,8
 35,5
 311
 49,2
 83,3
 312
 52,7
 96,4
 313
 57,4
 99,2
 314
 61,8
 99
 315
 66,4
 60,9
 316
 65,8
 «m»
 317
 59
 «m»
 318
 50,7
 «m»
 319
 41,8
 «m»
 320
 34,7
 «m»
 321
 28,7
 «m»
 322
 25,2
 «m»
 323
 43
 24,8
 324
 38,7
 0
 325
 48,1
 31,9
 326
 40,3
 61
 327
 42,4
 52,1
 328
 46,4
 47,7
 329
 46,9
 30,7
 330
 46,1
 23,1
 331
 45,7
 23,2
 332
 45,5
 31,9
 333
 46,4
 73,6
 334
 51,3
 60,7
 335
 51,3
 51,1
 336
 53,2
 46,8
 337
 53,9
 50
 338
 53,4
 52,1
 339
 53,8
 45,7
 340
 50,6
 22,1
 341
 47,8
 26
 342
 41,6
 17,8
 343
 38,7
 29,8
 344
 35,9
 71,6
 345
 34,6
 47,3
 346
 34,8
 80,3
 347
 35,9
 87,2
 348
 38,8
 90,8
 349
 41,5
 94,7
 350
 47,1
 99,2
 351
 53,1
 99,7
 352
 46,4
 0
 353
 42,5
 0,7
 354
 43,6
 58,6
 355
 47,1
 87,5
 356
 54,1
 99,5
 357
 62,9
 99
 358
 72,6
 99,6
 359
 82,4
 99,5
 360
 88
 99,4
 361
 46,4
 0
 362
 53,4
 95,2
 363
 58,4
 99,2
 364
 61,5
 99
 365
 64,8
 99
 366
 68,1
 99,2
 367
 73,4
 99,7
 368
 73,3
 29,8
 369
 73,5
 14,6
 370
 68,3
 0
 371
 45,4
 49,9
 372
 47,2
 75,7
 373
 44,5
 9
 374
 47,8
 10,3
 375
 46,8
 15,9
 376
 46,9
 12,7
 377
 46,8
 8,9
 378
 46,1
 6,2
 379
 46,1
 «m»
 380
 45,5
 «m»
 381
 44,7
 «m»
 382
 43,8
 «m»
 383
 41
 «m»
 384
 41,1
 6,4
 385
 38
 6,3
 386
 35,9
 0,3
 387
 33,5
 0
 388
 53,1
 48,9
 389
 48,3
 «m»
 390
 49,9
 «m»
 391
 48
 «m»
 392
 45,3
 «m»
 393
 41,6
 3,1
 394
 44,3
 79
 395
 44,3
 89,5
 396
 43,4
 98,8
 397
 44,3
 98,9
 398
 43
 98,8
 399
 42,2
 98,8
 400
 42,7
 98,8
 401
 45
 99
 402
 43,6
 98,9
 403
 42,2
 98,8
 404
 44,8
 99
 405
 43,4
 98,8
 406
 45
 99
 407
 42,2
 54,3
 408
 61,2
 31,9
 409
 56,3
 72,3
 410
 59,7
 99,1
 411
 62,3
 99
 412
 67,9
 99,2
 413
 69,5
 99,3
 414
 73,1
 99,7
 415


text:
77,7
 99,8
 416
 79,7
 99,7
 417
 82,5
 99,5
 418
 85,3
 99,4
 419
 86,6
 99,4
 420
 89,4
 99,4
 421
 62,2
 0
 422
 52,7
 96,4
 423
 50,2
 99,8
 424
 49,3
 99,6
 425
 52,2
 99,8
 426
 51,3
 100
 427
 51,3
 100
 428
 51,1
 100
 429
 51,1
 100
 430
 51,8
 99,9
 431
 51,3
 100
 432
 51,1
 100
 433
 51,3
 100
 434
 52,3
 99,8
 435
 52,9
 99,7
 436
 53,8
 99,6
 437
 51,7
 99,9
 438
 53,5
 99,6
 439
 52
 99,8
 440
 51,7
 99,9
 441
 53,2
 99,7
 442
 54,2
 99,5
 443
 55,2
 99,4
 444
 53,8
 99,6
 445
 53,1
 99,7
 446
 55
 99,4
 447
 57
 99,2
 448
 61,5
 99
 449
 59,4
 5,7
 450
 59
 0
 451
 57,3
 59,8
 452
 64,1
 99
 453
 70,9
 90,5
 454
 58
 0
 455
 41,5
 59,8
 456
 44,1
 92,6
 457
 46,8
 99,2
 458
 47,2
 99,3
 459
 51
 100
 460
 53,2
 99,7
 461
 53,1
 99,7
 462
 55,9
 53,1
 463
 53,9
 13,9
 464
 52,5
 «m»
 465
 51,7
 «m»
 466
 51,5
 52,2
 467
 52,8
 80
 468
 54,9
 95
 469
 57,3
 99,2
 470
 60,7
 99,1
 471
 62,4
 «m»
 472
 60,1
 «m»
 473
 53,2
 «m»
 474
 44
 «m»
 475
 35,2
 «m»
 476
 30,5
 «m»
 477
 26,5
 «m»
 478
 22,5
 «m»
 479
 20,4
 «m»
 480
 19,1
 «m»
 481
 19,1
 «m»
 482
 13,4
 «m»
 483
 6,7
 «m»
 484
 3,2
 «m»
 485
 14,3
 63,8
 486
 34,1
 0
 487
 23,9
 75,7
 488
 31,7
 79,2
 489
 32,1
 19,4
 490
 35,9
 5,8
 491
 36,6
 0,8
 492
 38,7
 «m»
 493
 38,4
 «m»
 494
 39,4
 «m»
 495
 39,7
 «m»
 496
 40,5
 «m»
 497
 40,8
 «m»
 498
 39,7
 «m»
 499
 39,2
 «m»
 500
 38,7
 «m»
 501
 32,7
 «m»
 502
 30,1
 «m»
 503
 21,9
 «m»
 504
 12,8
 0
 505
 0
 0
 506
 0
 0
 507
 0
 0
 508
 0
 0
 509
 0
 0
 510
 0
 0
 511
 0
 0
 512
 0
 0
 513
 0
 0
 514
 30,5
 25,6
 515
 19,7
 56,9
 516
 16,3
 45,1
 517
 27,2
 4,6
 518
 21,7
 1,3
 519
 29,7
 28,6
 520
 36,6
 73,7
 521
 61,3
 59,5
 522
 40,8
 0
 523
 36,6
 27,8
 524
 39,4
 80,4
 525
 51,3
 88,9
 526
 58,5
 11,1
 527
 60,7
 «m»
 528
 54,5
 «m»
 529
 51,3
 «m»
 530
 45,5
 «m»
 531
 40,8
 «m»
 532
 38,9
 «m»
 533
 36,6
 «m»
 534
 36,1
 72,7
 535
 44,8
 78,9
 536
 51,6
 91,1
 537
 59,1
 99,1
 538
 66
 99,1
 539
 75,1
 99,9
 540
 81
 8
 541
 39,1
 0
 542
 53,8
 89,7
 543
 59,7
 99,1
 544
 64,8
 99
 545
 70,6
 96,1
 546
 72,6
 19,6
 547
 72
 6,3
 548
 68,9
 0,1
 549
 67,7
 «m»
 550
 66,8
 «m»
 551
 64,3
 16,9
 552
 64,9
 7
 553
 63,6
 12,5
 554
 63
 7,7
 555
 64,4
 38,2
 556
 63
 11,8
 557
 63,6
 0
 558
 63,3
 5
 559
 60,1
 9,1
 560
 61
 8,4
 561
 59,7
 0,9
 562
 58,7
 «m»
 563
 56
 «m»
 564
 53,9
 «m»
 565
 52,1
 «m»
 566
 49,9
 «m»
 567
 46,4
 «m»
 568
 43,6
 «m»
 569
 40,8
 «m»
 570
 37,5
 «m»
 571
 27,8
 «m»
 572
 17,1
 0,6
 573
 12,2
 0,9
 574
 11,5
 1,1
 575
 8,7
 0,5
 576
 8
 0,9
 577
 5,3
 0,2
 578
 4
 0
 579
 3,9
 0
 580
 0
 0
 581
 0
 0


text:
582
 0
 0
 583
 0
 0
 584
 0
 0
 585
 0
 0
 586
 0
 0
 587
 8,7
 22,8
 588
 16,2
 49,4
 589
 23,6
 56
 590
 21,1
 56,1
 591
 23,6
 56
 592
 46,2
 68,8
 593
 68,4
 61,2
 594
 58,7
 «m»
 595
 31,6
 «m»
 596
 19,9
 8,8
 597
 32,9
 70,2
 598
 43
 79
 599
 57,4
 98,9
 600
 72,1
 73,8
 601
 53
 0
 602
 48,1
 86
 603
 56,2
 99
 604
 65,4
 98,9
 605
 72,9
 99,7
 606
 67,5
 «m»
 607
 39
 «m»
 608
 41,9
 38,1
 609
 44,1
 80,4
 610
 46,8
 99,4
 611
 48,7
 99,9
 612
 50,5
 99,7
 613
 52,5
 90,3
 614
 51
 1,8
 615
 50
 «m»
 616
 49,1
 «m»
 617
 47
 «m»
 618
 43,1
 «m»
 619
 39,2
 «m»
 620
 40,6
 0,5
 621
 41,8
 53,4
 622
 44,4
 65,1
 623
 48,1
 67,8
 624
 53,8
 99,2
 625
 58,6
 98,9
 626
 63,6
 98,8
 627
 68,5
 99,2
 628
 72,2
 89,4
 629
 77,1
 0
 630
 57,8
 79,1
 631
 60,3
 98,8
 632
 61,9
 98,8
 633
 63,8
 98,8
 634
 64,7
 98,9
 635
 65,4
 46,5
 636
 65,7
 44,5
 637
 65,6
 3,5
 638
 49,1
 0
 639
 50,4
 73,1
 640
 50,5
 «m»
 641
 51
 «m»
 642
 49,4
 «m»
 643
 49,2
 «m»
 644
 48,6
 «m»
 645
 47,5
 «m»
 646
 46,5
 «m»
 647
 46
 11,3
 648
 45,6
 42,8
 649
 47,1
 83
 650
 46,2
 99,3
 651
 47,9
 99,7
 652
 49,5
 99,9
 653
 50,6
 99,7
 654
 51
 99,6
 655
 53
 99,3
 656
 54,9
 99,1
 657
 55,7
 99
 658
 56
 99
 659
 56,1
 9,3
 660
 55,6
 «m»
 661
 55,4
 «m»
 662
 54,9
 51,3
 663
 54,9
 59,8
 664
 54
 39,3
 665
 53,8
 «m»
 666
 52
 «m»
 667
 50,4
 «m»
 668
 50,6
 0
 669
 49,3
 41,7
 670
 50
 73,2
 671
 50,4
 99,7
 672
 51,9
 99,5
 673
 53,6
 99,3
 674
 54,6
 99,1
 675
 56
 99
 676
 55,8
 99
 677
 58,4
 98,9
 678
 59,9
 98,8
 679
 60,9
 98,8
 680
 63
 98,8
 681
 64,3
 98,9
 682
 64,8
 64
 683
 65,9
 46,5
 684
 66,2
 28,7
 685
 65,2
 1,8
 686
 65
 6,8
 687
 63,6
 53,6
 688
 62,4
 82,5
 689
 61,8
 98,8
 690
 59,8
 98,8
 691
 59,2
 98,8
 692
 59,7
 98,8
 693
 61,2
 98,8
 694
 62,2
 49,4
 695
 62,8
 37,2
 696
 63,5
 46,3
 697
 64,7
 72,3
 698
 64,7
 72,3
 699
 65,4
 77,4
 700
 66,1
 69,3
 701
 64,3
 «m»
 702
 64,3
 «m»
 703
 63
 «m»
 704
 62,2
 «m»
 705
 61,6
 «m»
 706
 62,4
 «m»
 707
 62,2
 «m»
 708
 61
 «m»
 709
 58,7
 «m»
 710
 55,5
 «m»
 711
 51,7
 «m»
 712
 49,2
 «m»
 713
 48,8
 40,4
 714
 47,9
 «m»
 715
 46,2
 «m»
 716
 45,6
 9,8
 717
 45,6
 34,5
 718
 45,5
 37,1
 719
 43,8
 «m»
 720
 41,9
 «m»
 721
 41,3
 «m»
 722
 41,4
 «m»
 723
 41,2
 «m»
 724
 41,8
 «m»
 725
 41,8
 «m»
 726
 43,2
 17,4
 727
 45
 29
 728
 44,2
 «m»
 729
 43,9
 «m»
 730
 38
 10,7
 731
 56,8
 «m»
 732
 57,1
 «m»
 733
 52
 «m»
 734
 44,4
 «m»
 735
 40,2
 «m»
 736
 39,2
 16,5
 737
 38,9
 73,2
 738
 39,9
 89,8
 739
 42,3
 98,6
 740
 43,7
 98,8
 741
 45,5
 99,1
 742
 45,6
 99,2
 743
 48,1
 99,7
 744
 49
 100
 745
 49,8
 99,9
 746
 49,8
 99,9
 747
 51,9
 99,5
 748
 52,3


text:
99,4
 749
 53,3
 99,3
 750
 52,9
 99,3
 751
 54,3
 99,2
 752
 55,5
 99,1
 753
 56,7
 99
 754
 61,7
 98,8
 755
 64,3
 47,4
 756
 64,7
 1,8
 757
 66,2
 «m»
 758
 49,1
 «m»
 759
 52,1
 46
 760
 52,6
 61
 761
 52,9
 0
 762
 52,3
 20,4
 763
 54,2
 56,7
 764
 55,4
 59,8
 765
 56,1
 49,2
 766
 56,8
 33,7
 767
 57,2
 96
 768
 58,6
 98,9
 769
 59,5
 98,8
 770
 61,2
 98,8
 771
 62,1
 98,8
 772
 62,7
 98,8
 773
 62,8
 98,8
 774
 64
 98,9
 775
 63,2
 46,3
 776
 62,4
 «m»
 777
 60,3
 «m»
 778
 58,7
 «m»
 779
 57,2
 «m»
 780
 56,1
 «m»
 781
 56
 9,3
 782
 55,2
 26,3
 783
 54,8
 42,8
 784
 55,7
 47,1
 785
 56,6
 52,4
 786
 58
 50,3
 787
 58,6
 20,6
 788
 58,7
 «m»
 789
 59,3
 «m»
 790
 58,6
 «m»
 791
 60,5
 9,7
 792
 59,2
 9,6
 793
 59,9
 9,6
 794
 59,6
 9,6
 795
 59,9
 6,2
 796
 59,9
 9,6
 797
 60,5
 13,1
 798
 60,3
 20,7
 799
 59,9
 31
 800
 60,5
 42
 801
 61,5
 52,5
 802
 60,9
 51,4
 803
 61,2
 57,7
 804
 62,8
 98,8
 805
 63,4
 96,1
 806
 64,6
 45,4
 807
 64,1
 5
 808
 63
 3,2
 809
 62,7
 14,9
 810
 63,5
 35,8
 811
 64,1
 73,3
 812
 64,3
 37,4
 813
 64,1
 21
 814
 63,7
 21
 815
 62,9
 18
 816
 62,4
 32,7
 817
 61,7
 46,2
 818
 59,8
 45,1
 819
 57,4
 43,9
 820
 54,8
 42,8
 821
 54,3
 65,2
 822
 52,9
 62,1
 823
 52,4
 30,6
 824
 50,4
 «m»
 825
 48,6
 «m»
 826
 47,9
 «m»
 827
 46,8
 «m»
 828
 46,9
 9,4
 829
 49,5
 41,7
 830
 50,5
 37,8
 831
 52,3
 20,4
 832
 54,1
 30,7
 833
 56,3
 41,8
 834
 58,7
 26,5
 835
 57,3
 «m»
 836
 59
 «m»
 837
 59,8
 «m»
 838
 60,3
 «m»
 839
 61,2
 «m»
 840
 61,8
 «m»
 841
 62,5
 «m»
 842
 62,4
 «m»
 843
 61,5
 «m»
 844
 63,7
 «m»
 845
 61,9
 «m»
 846
 61,6
 29,7
 847
 60,3
 «m»
 848
 59,2
 «m»
 849
 57,3
 «m»
 850
 52,3
 «m»
 851
 49,3
 «m»
 852
 47,3
 «m»
 853
 46,3
 38,8
 854
 46,8
 35,1
 855
 46,6
 «m»
 856
 44,3
 «m»
 857
 43,1
 «m»
 858
 42,4
 2,1
 859
 41,8
 2,4
 860
 43,8
 68,8
 861
 44,6
 89,2
 862
 46
 99,2
 863
 46,9
 99,4
 864
 47,9
 99,7
 865
 50,2
 99,8
 866
 51,2
 99,6
 867
 52,3
 99,4
 868
 53
 99,3
 869
 54,2
 99,2
 870
 55,5
 99,1
 871
 56,7
 99
 872
 57,3
 98,9
 873
 58
 98,9
 874
 60,5
 31,1
 875
 60,2
 «m»
 876
 60,3
 «m»
 877
 60,5
 6,3
 878
 61,4
 19,3
 879
 60,3
 1,2
 880
 60,5
 2,9
 881
 61,2
 34,1
 882
 61,6
 13,2
 883
 61,5
 16,4
 884
 61,2
 16,4
 885
 61,3
 «m»
 886
 63,1
 «m»
 887
 63,2
 4,8
 888
 62,3
 22,3
 889
 62
 38,5
 890
 61,6
 29,6
 891
 61,6
 26,6
 892
 61,8
 28,1
 893
 62
 29,6
 894
 62
 16,3
 895
 61,1
 «m»
 896
 61,2
 «m»
 897
 60,7
 19,2
 898
 60,7
 32,5
 899
 60,9
 17,8
 900
 60,1
 19,2
 901
 59,3
 38,2
 902
 59,9
 45
 903
 59,4
 32,4
 904
 59,2
 23,5
 905
 59,5
 40,8
 906
 58,3
 «m»
 907
 58,2
 «m»
 908
 57,6
 «m»
 909
 57,1
 «m»
 910
 57
 0,6
 911
 57
 26,3
 912
 56,5
 29,2
 913
 56,3
 20,5
 914
 56,1
 «m»
 915


text:
55,2
 «m»
 916
 54,7
 17,5
 917
 55,2
 29,2
 918
 55,2
 29,2
 919
 55,9
 16
 920
 55,9
 26,3
 921
 56,1
 36,5
 922
 55,8
 19
 923
 55,9
 9,2
 924
 55,8
 21,9
 925
 56,4
 42,8
 926
 56,4
 38
 927
 56,4
 11
 928
 56,4
 35,1
 929
 54
 7,3
 930
 53,4
 5,4
 931
 52,3
 27,6
 932
 52,1
 32
 933
 52,3
 33,4
 934
 52,2
 34,9
 935
 52,8
 60,1
 936
 53,7
 69,7
 937
 54
 70,7
 938
 55,1
 71,7
 939
 55,2
 46
 940
 54,7
 12,6
 941
 52,5
 0
 942
 51,8
 24,7
 943
 51,4
 43,9
 944
 50,9
 71,1
 945
 51,2
 76,8
 946
 50,3
 87,5
 947
 50,2
 99,8
 948
 50,9
 100
 949
 49,9
 99,7
 950
 50,9
 100
 951
 49,8
 99,7
 952
 50,4
 99,8
 953
 50,4
 99,8
 954
 49,7
 99,7
 955
 51
 100
 956
 50,3
 99,8
 957
 50,2
 99,8
 958
 49,9
 99,7
 959
 50,9
 100
 960
 50
 99,7
 961
 50,2
 99,8
 962
 50,2
 99,8
 963
 49,9
 99,7
 964
 50,4
 99,8
 965
 50,2
 99,8
 966
 50,3
 99,8
 967
 49,9
 99,7
 968
 51,1
 100
 969
 50,6
 99,9
 970
 49,9
 99,7
 971
 49,6
 99,6
 972
 49,4
 99,6
 973
 49
 99,5
 974
 49,8
 99,7
 975
 50,9
 100
 976
 50,4
 99,8
 977
 49,8
 99,7
 978
 49,1
 99,5
 979
 50,4
 99,8
 980
 49,8
 99,7
 981
 49,3
 99,5
 982
 49,1
 99,5
 983
 49,9
 99,7
 984
 49,1
 99,5
 985
 50,4
 99,8
 986
 50,9
 100
 987
 51,4
 99,9
 988
 51,5
 99,9
 989
 52,2
 99,7
 990
 52,8
 74,1
 991
 53,3
 46
 992
 53,6
 36,4
 993
 53,4
 33,5
 994
 53,9
 58,9
 995
 55,2
 73,8
 996
 55,8
 52,4
 997
 55,7
 9,2
 998
 55,8
 2,2
 999
 56,4
 33,6
 1 000
 55,4
 «m»
 1 001
 55,2
 «m»
 1 002
 55,8
 26,3
 1 003
 55,8
 23,3
 1 004
 56,4
 50,2
 1 005
 57,6
 68,3
 1 006
 58,8
 90,2
 1 007
 59,9
 98,9
 1 008
 62,3
 98,8
 1 009
 63,1
 74,4
 1 010
 63,7
 49,4
 1 011
 63,3
 9,8
 1 012
 48
 0
 1 013
 47,9
 73,5
 1 014
 49,9
 99,7
 1 015
 49,9
 48,8
 1 016
 49,6
 2,3
 1 017
 49,9
 «m»
 1 018
 49,3
 «m»
 1 019
 49,7
 47,5
 1 020
 49,1
 «m»
 1 021
 49,4
 «m»
 1 022
 48,3
 «m»
 1 023
 49,4
 «m»
 1 024
 48,5
 «m»
 1 025
 48,7
 «m»
 1 026
 48,7
 «m»
 1 027
 49,1
 «m»
 1 028
 49
 «m»
 1 029
 49,8
 «m»
 1 030
 48,7
 «m»
 1 031
 48,5
 «m»
 1 032
 49,3
 31,3
 1 033
 49,7
 45,3
 1 034
 48,3
 44,5
 1 035
 49,8
 61
 1 036
 49,4
 64,3
 1 037
 49,8
 64,4
 1 038
 50,5
 65,6
 1 039
 50,3
 64,5
 1 040
 51,2
 82,9
 1 041
 50,5
 86
 1 042
 50,6
 89
 1 043
 50,4
 81,4
 1 044
 49,9
 49,9
 1 045
 49,1
 20,1
 1 046
 47,9
 24
 1 047
 48,1
 36,2
 1 048
 47,5
 34,5
 1 049
 46,9
 30,3
 1 050
 47,7
 53,5
 1 051
 46,9
 61,6
 1 052
 46,5
 73,6
 1 053
 48
 84,6
 1 054
 47,2
 87,7
 1 055
 48,7
 80
 1 056
 48,7
 50,4
 1 057
 47,8
 38,6
 1 058
 48,8
 63,1
 1 059
 47,4
 5
 1 060
 47,3
 47,4
 1 061


text:
47,3
 49,8
 1 062
 46,9
 23,9
 1 063
 46,7
 44,6
 1 064
 46,8
 65,2
 1 065
 46,9
 60,4
 1 066
 46,7
 61,5
 1 067
 45,5
 «m»
 1 068
 45,5
 «m»
 1 069
 44,2
 «m»
 1 070
 43
 «m»
 1 071
 42,5
 «m»
 1 072
 41
 «m»
 1 073
 39,9
 «m»
 1 074
 39,9
 38,2
 1 075
 40,1
 48,1
 1 076
 39,9
 48
 1 077
 39,4
 59,3
 1 078
 43,8
 19,8
 1 079
 52,9
 0
 1 080
 52,8
 88,9
 1 081
 53,4
 99,5
 1 082
 54,7
 99,3
 1 083
 56,3
 99,1
 1 084
 57,5
 99
 1 085
 59
 98,9
 1 086
 59,8
 98,9
 1 087
 60,1
 98,9
 1 088
 61,8
 48,3
 1 089
 61,8
 55,6
 1 090
 61,7
 59,8
 1 091
 62
 55,6
 1 092
 62,3
 29,6
 1 093
 62
 19,3
 1 094
 61,3
 7,9
 1 095
 61,1
 19,2
 1 096
 61,2
 43
 1 097
 61,1
 59,7
 1 098
 61,1
 98,8
 1 099
 61,3
 98,8
 1 100
 61,3
 26,6
 1 101
 60,4
 «m»
 1 102
 58,8
 «m»
 1 103
 57,7
 «m»
 1 104
 56
 «m»
 1 105
 54,7
 «m»
 1 106
 53,3
 «m»
 1 107
 52,6
 23,2
 1 108
 53,4
 84,2
 1 109
 53,9
 99,4
 1 110
 54,9
 99,3
 1 111
 55,8
 99,2
 1 112
 57,1
 99
 1 113
 56,5
 99,1
 1 114
 58,9
 98,9
 1 115
 58,7
 98,9
 1 116
 59,8
 98,9
 1 117
 61
 98,8
 1 118
 60,7
 19,2
 1 119
 59,4
 «m»
 1 120
 57,9
 «m»
 1 121
 57,6
 «m»
 1 122
 56,3
 «m»
 1 123
 55
 «m»
 1 124
 53,7
 «m»
 1 125
 52,1
 «m»
 1 126
 51,1
 «m»
 1 127
 49,7
 25,8
 1 128
 49,1
 46,1
 1 129
 48,7
 46,9
 1 130
 48,2
 46,7
 1 131
 48
 70
 1 132
 48
 70
 1 133
 47,2
 67,6
 1 134
 47,3
 67,6
 1 135
 46,6
 74,7
 1 136
 47,4
 13
 1 137
 46,3
 «m»
 1 138
 45,4
 «m»
 1 139
 45,5
 24,8
 1 140
 44,8
 73,8
 1 141
 46,6
 99
 1 142
 46,3
 98,9
 1 143
 48,5
 99,4
 1 144
 49,9
 99,7
 1 145
 49,1
 99,5
 1 146
 49,1
 99,5
 1 147
 51
 100
 1 148
 51,5
 99,9
 1 149
 50,9
 100
 1 150
 51,6
 99,9
 1 151
 52,1
 99,7
 1 152
 50,9
 100
 1 153
 52,2
 99,7
 1 154
 51,5
 98,3
 1 155
 51,5
 47,2
 1 156
 50,8
 78,4
 1 157
 50,3
 83
 1 158
 50,3
 31,7
 1 159
 49,3
 31,3
 1 160
 48,8
 21,5
 1 161
 47,8
 59,4
 1 162
 48,1
 77,1
 1 163
 48,4
 87,6
 1 164
 49,6
 87,5
 1 165
 51
 81,4
 1 166
 51,6
 66,7
 1 167
 53,3
 63,2
 1 168
 55,2
 62
 1 169
 55,7
 43,9
 1 170
 56,4
 30,7
 1 171
 56,8
 23,4
 1 172
 57
 «m»
 1 173
 57,6
 «m»
 1 174
 56,9
 «m»
 1 175
 56,4
 4
 1 176
 57
 23,4
 1 177
 56,4
 41,7
 1 178
 57
 49,2
 1 179
 57,7
 56,6
 1 180
 58,6
 56,6
 1 181
 58,9
 64
 1 182
 59,4
 68,2
 1 183
 58,8
 71,4
 1 184
 60,1
 71,3
 1 185
 60,6
 79,1
 1 186