joelniklaus/EU_Wikipedias huggingface dataset:
Evelyn Bonaci

Evelyn Bonaci (U.O.M.; twieldet fid-29 ta’ Novembru 1916 f’Tas-Sliema; mietet fis-16 ta’ Diċembru 2008) kienet politiku Maltija tal-Partit Laburista (PL). Apparti Agatha Barbara, hija kienet it-tieni mara li rebħet siġġu fil-Parlament wara l-indipendenza fl-1966.

Bijografija 
Evelyn Bonaci appoġġat lir-raġel tagħha Louis (magħruf ukoll bħala “Ġiġi”) f’żewġ kandidaturi li ma rnexxewx fl-1953 u fl-1955. Flimkien ma’ Agatha Barbara, hija stabbiliet id-diviżjoni tan-nisa tal-Partit Laburista fl-1961. Iktar ’il quddiem saret President tad-diviżjoni tan-nisa tal-każin tal-Partit Laburista f’Birkirkara u mbagħad saret membru tal-kumitat eżekuttiv nazzjonali. Albert Hyzler irnexxielu jikkonvinċiha titfa’ l-kandidatura tagħha fl-1966. 

F’dik l-istess sena Bonaci ġiet eletta fil-Kamra tad-Deputati, il-Parlament tar-Repubblika ta’ Malta, għall-ewwel darba għas-sitt distrett (Birkirkara) u rnexxielha tiddefendi s-siġġu tagħha għal żewġ mandati oħra fl-1971 u fl-1976. Fl-aħħar tal-1980, ftit qabel Bonaci telqet mill-Kamra tad-Deputati f’Novembru 1981, Anne Agius Ferrante (Partit Nazzjonalista - PN) saret it-tielet mara li telgħet fil-Parlament Malti. Wara dan, Bonaci baqgħet taħdem għall-partit tagħha. Evelyn Bonaci mietet fis-16 ta’ Diċembru 2008. Hija kienet meqjusa bħala membru mudell tal-partit tagħha, u kienet magħrufa għar-rispett etiku tagħha lejn l-opponenti politiċi.

Familja 
Bonaci iżżewġet lir-raġel tagħha Louis u miegħu kellha tlett ibniet u żewġ subien: Tessie, Alfred, Winnie, John u Nadia; wieħed mis-subien miet qabilha. Ħuha, Ċikku Bonaci, bejn l-1951 sal-1962 kien ħareġ għall-politika fl-ewwel u fil-ħames distretti u kien membru tal-Kabinett ta’ Duminku Mintoff bħala Ministru għall-Industrija u l-Kummerċ (1955-1956).

Premjijiet 
Fit-13 ta’ Diċembru 1995, Evelyn Bonaci ssejħet bħala l-Ewwel Uffiċjal (U.O.M.) tal-Ordni tal-Mertu Nazzjonali.

Referenzi 

Politiċi Maltin
Twieldu fl-1916
Mietu fl-2008
Aleksandr Yakovlevich Khinchin

Aleksandr Yakovlevich Khinchin (bir-Russu: Алекса́ндр Я́ковлевич Хи́нчин, bil-Franċiż: Alexandre Khintchine; twieled fid-19 ta’ Lulju 1894 – miet fit-18 ta’ Novembru 1959) kien matematiku Sovjetiku u wieħed mill-iktar kontributuri sinifikanti tal-iskola Sovjetika tat-teorija tal-probabbiltà.

Bijografija 
Huwa twieled fil-villaġġ ta’ Kondrovo, fil-Governorat ta’ Kaluga, l-Imperu Russu. Hu u jistudja fl-Università Statali ta’ Moska, huwa sar wieħed mill-ewwel segwaċi tal-iskola famuża ta’ Luzin. Khinchin iggradwa mill-università fl-1916 u sitt snin wara sar professur full-time hemmhekk sa mewtu.

Ix-xogħlijiet bikrin ta’ Khinchin iffukaw fuq l-analiżi reali. Iktar ’il quddiem huwa applika metodi mit-teorija metrika tal-funzjonijiet għall-problemi fit-teorija tal-probabbiltà u fit-teorija tan-numri. Huwa sar wieħed mill-fundaturi tat-teorija moderna tal-probabbiltà, u skopra l-liġi tal-logaritmu iterat fl-1924, kiseb riżultati importanti fil-qasam tat-teoremi tal-limiti, ta definizzjoni ta’ proċess stazzjonarju u stabbilixxa l-pedamenti għat-teorija ta’ tali proċessi.

Khinchin għamel kontributi sinifikanti fit-teorija metrika tal-approssimazzjonijiet ta’ Djofantinu u stabbilixxa riżultat importanti għall-frazzjonijiet kontinwi reali sempliċi, filwaqt li skopra proprjetà ta’ tali numri li wasslet għal dak li issa huwa magħruf bħala l-kostanti ta’ Khinchin. Huwa ppubblika wkoll diversi xogħlijiet importanti dwar il-fiżika statistika, fejn huwa uża l-metodi tat-teorija tal-probabbiltà, u dwar it-teorija tal-informazzjoni, it-teorija tat-tqegħid fi kju, u l-analiżi matematika.

Fl-1939 Khinchin ġie elett bħala Membru Korrispondenti tal-Akkademja tax-Xjenzi tal-Unjoni Sovjetika. Huwa ngħata l-Premju Stalin fl-1941, l-Ordni ta’ Lenin, tliet Ordnijiet oħra, u medalji.

Biblijografija 

 Sur la Loi des Grandes Nombres, in Comptes Rendus de l'Académie des Sciences, Pariġi, 1929
 Asymptotische Gesetze der Wahrscheinlichkeitsrechnung, Berlin: Julius Springer, 1933
 Continued Fractions, Mineola, N.Y. : Dover Publications, 1997, ISBN 0-486-69630-8 (ippubblikat l-ewwel darba f’Moska, 1935)
 Three Pearls of Number Theory, Mineola, NY : Dover Publications, 1998, ISBN 0-486-40026-3 (ippubblikat l-ewwel darba f’Moska u f’Leningrad, 1947)
 Mathematical Foundations of Quantum Statistics, Mineola, N.Y. : Dover Publications, 1998, ISBN 0-486-40025-5 (ippubblikat l-ewwel darba f’Moska u f’Leningrad, 1951; tradott fl-1960 minn Irwin Shapiro)
 Mathematical Foundations of Information Theory, Dover Publications, 1957, ISBN 9780486604343

Referenzi 

Matematiċi Russi
Twieldu fl-1894
Mietu fl-1959
Paolino Vassallo

Paolino Vassallo (imwieled fl-24 ta' Lulju 1856 f'Bormla - miet fl-20 ta' Jannar 1923 fil-Belt Valletta) kien kompożitur Malti.

Biography 
Paolino Vassallo kien iben Salvatore Vassallo u Victoria Xicluna. Fl-età ta’ 19-il sena, mar joqgħod Pariġi biex jistudja fil-Conservatoire Royal ma’ Massenet u Guiraud. L-istrument tiegħu kien il-vjolin u daqq mal-Opéra-Comique, u eventwalment anke dderieġa l-istess orkestra.

Huwa waqqaf l-istitut mużikali tiegħu fil-Belt Valletta fl-1885 u ġie maħtur il-Maestro di cappella fil-Katidral tal-Imdina fl-1902. Huwa kiteb tliet opri: Amor Fatale, Frazir u Edith Cavell. Huwa rrifjuta l-Grand Prix de Rome biex ikun jista' jżomm in-nazzjonalità Brittanika tiegħu, u rritorna Malta fl-1888 fejn ltaqa’ ma’ martu Marianna. Il-pjanista Bice Mizzi Vassallo kienet it-tifla tagħhom.

Fl-1905, inħatar Maestro di cappella tal-Kon-Katedral ta’ San Ġwann fil-Belt Valletta, flimkien mal-Katidral tal-Imdina. Fiż-żmien li okkupa din il-pożizzjoni huwa inforza l-applikazzjoni tal-Motu Proprio dekretat fl-1910.

Edith Cavell kienet melodramm fi tliet atti għal librett mill-poeta Alfonso Giglio, u ntweriet għall-ewwel darba fit-Teatru Rjal (il-Belt Valletta, Malta) fil-21 ta’ Marzu 1927, erba’ snin wara l-mewt ta’ Vassallo, u kisbet suċċess immedjat. Huwa miet fit-30 ta' Jannar 1923.

Legat 
Vassallo deher fuq bolla Maltija fl-2006. Hemm ukoll skola, Paolino Vassallo Upper Lyceum, u pjazza, il-Pjazza Paolino Vassallo (f’Bormla), imsemmija għalih. 

Fl-2007, l-Orkestra Nazzjonali ta' Malta ħarġet CD live tax-xogħlijiet ewlenin ta' Vassallo.

Premjijiet 

 1895: Kompetizzjoni Internazzjonali Moody-Manners għall-opra Amor Fatale f'żewġ atti.

Referenzi 

Kompożituri Maltin
Nies minn Bormla
Twieldu fl-1856
Mietu fl-1923
David Woodard

David Woodard (imwieled fis-6 ta' April 1964, f'Santa Barbara, California) huwa direttur tal-orkestra u kittieb Amerikan.

Edukazzjoni
Woodard ġie edukat privatament fl-Iskola Ġdida għar-Riċerka Soċjali u fl-Università ta' California, Santa Barbara.

Referenzi

Ħoloq esterni
  Wikimedia Commons — David Woodard
  Wikiquote (en) — David Woodard
 Websajt uffiċjali
 GND: 1014196620
 VIAF: 174755630
 WorldCat: 174755630
 Kiddle: David Woodard

Twieldu fl-1964
Nies ħajjin
Surmasti
Kittieba Amerikani
Kompożituri Amerikani
Fritz Albert Lipmann

Fritz Albert Lipmann (twieled fit-12 ta' Ġunju 1899 – miet fl-24 ta' Lulju 1986) kien bijokimiku Ġermaniż-Amerikan u koskopritur fl-1945 tal-koenżima A. Għal din l-iskoperta, flimkien ma' riċerka oħra fuq il-koenżima A, huwa ngħata l-Premju Nobel għall-Fiżjoloġija u l-Mediċina fl-1953 (flimkien ma' Hans Adolf Krebs).

Ħajja bikrija u edukazzjoni 
Lipmann twieled f'Königsberg, il-Ġermanja, f'familja Lhudija. Il-ġenituri tiegħu kienu Gertrud (Lachmanski) u l-avukat Leopold Lipmann.

Lipmann studja l-mediċina fl-Università ta' Königsberg, Berlin, u Munich, u ggradwa f'Berlin fl-1924. Huwa rritorna lejn Königsberg biex jistudja l-kimika taħt il-Professur Hans Meerwein. Fl-1926 huwa ngħaqad ma' Otto Meyerhof fl-Istitut Kaiser Wilhelm għall-Bijoloġija, Berlin, għat-teżi tad-dottorat tiegħu. Imbagħad huwa segwa lil Meyerhof lejn Heidelberg fl-Istitut Kaiser Wilhelm għar-Riċerka Medika.

Karriera 
Mill-1939 'il quddiem, Lipmann għex u ħadem fl-Istati Uniti. Huwa kien Riċerkatur fid-Dipartiment tal-Bijokimika tal-Kulleġġ Mediku tal-Università ta' Cornell, f'New York mill-1939 sal-1941. Huwa ngħaqad mal-persunal tar-riċerka tal-Isptar Ġenerali ta' Massachusetts f'Boston fl-1941, l-ewwel bħala Riċerkatur fid-Dipartiment tal-Kirurġija, u mbagħad bħala mexxej tal-grupp tiegħu fil-Laboratorju tar-Riċerka Bijokimika tal-isptar. Mill-1949 sal-1957 huwa kien professur tal-kimika bijoloġika fl-Iskola Medika ta' Harvard. Mill-1957 'il quddiem, huwa għallem u wettaq ir-riċerka fl-Università Rockefeller, fil-Belt ta' New York.

Fl-1953, Lipmann irċieva l-Premju Nobel għall-Fiżjoloġika u l-Mediċina "għall-iskoperta tal-koenżima A u l-importanza tagħha għall-metaboliżmu intermedjarju" flimkien ma' Hans Adolf Krebs. Lipmann ingħata l-Medalja Nazzjonali tax-Xjenza fl-1966. Huwa pprova jidħol iktar fil-fond tal-iskoperta tiegħu billi sab varjant tal-koenżima A, magħrufa issa bħala Pantetina.

Lipmann introduċa d-deżinjazzjoni speċifika tan-nokkla orizzontali (~) biex jiġi indikat il-fosfat rikk ta' enerġija għolja fil-bijomolekuli ta' enerġija għolja bħall-ATP fis-saġġ tiegħu "Ġenerazzjoni u Użu Metaboliċi tal-Enerġija Legatriċi tal-Fosfat". Dwar ix-xogħol tiegħu huwa stqarr "li fil-qasam tal-bijosinteżi nkiseb eżempju rari ta' progress li jwassal għal simplifikazzjoni".

Ħajja personali 
Fl-1931, Lipmann iżżewweġ lil Elfreda M. Hall u flimkien kellhom iben. Lipmann miet f'New York fl-1986. Il-mara tiegħu mietet armla fl-2008 meta kellha 101 sena.

Referenzi 

Xjenzati Ġermaniżi
Xjenzati Amerikani
Twieldu fl-1899
Mietu fl-1986
Premju Nobel
Premju Nobel għall-Paċi

Il-Premju Nobel għall-Paċi huwa wieħed mill-ħames Premjijiet Nobel li ilu jingħata kull sena (b'xi eċċezzjonijiet) minn Marzu 1901. Dan il-premju jingħata lil dawk li "għamlu l-almu tagħhom jew l-aqwa xogħol favur il-fraternità bejn il-pajjiżi, għall-abolizzjoni jew it-trażżin ta' armati permanenti u għall-promozzjoni ta' kungressi għall-paċi".

B'differenza mill-premjijiet l-oħrajn, il-Premju Nobel għall-Paċi jingħata fin-Norveġja u mhux fl-Iżvezja: iċ-ċerimonja tal-għotja tan-Nobel issir f'Oslo minħabba li fi żmien it-tfassil tal-Premjijiet Nobel, in-Norveġja kienet magħquda mal-Iżvezja. Ir-rebbieħ tal-Premju jiġi magħżul mill-Kumitat Norveġiż tan-Nobel li huwa magħmul minn ħames persuni magħżula mill-Parlament Norveġiż.

Minħabba n-natura l-politika ta' dan il-premju, għall-ħafna mill-istorja, l-għoti ta' dan il-premju kien suġġett għal numru ta' kontroversji. L-iktar premju riċenti ngħata lill-Programm Dinji tal-Ikel fl-2020.

Proċess ta' nominazzjoni 

Kull sena, il-Kumitat Norveġiż tan-Nobel jistieden lil nies kwalifikati sabiex jissottomettu nominazzjonijiet għall-Premju Nobel għall-Paċi. L-istatuti tal-Fondazzjoni Nobel jispeċifikaw il-kategoriji ta' individwi li huma eliġibbli li jitfgħu n-nomina għal dan il-Premju. In-nominaturi huma:

 Membri ta' assemblaġġi u gvernijiet nazzjonali u membri tal-Unjoni Interparlamentari
 Membri tal-Qorti Permanenti tal-Arbitraġġ u l-Qorti Internazzjonali tal-Ġustizzja f'The Hague
 Membri tal-Institut de Droit International
 Akkademiċi fuq livell ta' professur jew professur assoċjat tal-istorja, ix-xjenzi soċjali, il-filosofija, il-liġi u t-teoloġija, retturi tal-università, diretturi tal-università (jew l-ekwivalenti tagħhom), u diretturi ta' istituti dwar ir-riċerka tal-paċi u l-affarijiet internazzjonali
 Rebbieħa preċedenti tal-Premju, inklużi membri tal-bord ta' organizzazzjonijiet li rċevew il-Premju
 Membri preżenti u passati tal-Kumitat Norveġiż tan-Nobel
 Konsulenti permanenti preċedenti tal-Istitut Norveġiż tan-Nobel

In-nominazzjonijiet huma kkunsidrati mill-Kumitat tan-Nobel f'laqgħa fejn tiġi elenkata lista ta' kandidati li għandhom jiġu riveduti. Din il-lista hi mbagħad ikkunsidrata mill-konsulenti permanentii tal-istitut tan-Nobel, li jikkonsisti mid-direttur u d-direttur tar-riċerka tal-istitut u numru żgħir ta' akkademiċi Norveġiżi b'għarfien f'oqsma relatati mal-Premju. Il-konsulenti ġeneralment ikollhom ftit xhur biex ilestu r-rapporti li mbagħad jingħataw lill-kumitat għall-għażla tar-rebbieħ. Il-kumitat ifittex isib deċiżjoni unanima li tasal lejn l-aħħar ta' Settembru jew il-bidu ta' Ottubru.

Rebbieħa

Referenzi

Ħoloq esterni 

 Sit uffiċjali
 Premju tal-Paċi fuq is-sit uffiċjali tal-Premju Nobel

Paċi
Politika
Premjijiet
Porfirio Barba-Jacob

Miguel Ángel Osorio Benítez (twieled fid-29 ta' Lulju 1883 – miet fl-14 ta' Jannar 1942), magħruf aħjar bil-psewdonimu tiegħu, Porfirio Barba-Jacob, kien poeta u kittieb Kolombjan.

Bijografija 
Huwa twieled f'Santa Rosa de Osos, Antioquia. Il-ġenituri tiegħu kienu Antonio María Osorio u Pastora Benítez, u trabba min-nanniet tiegħu f'Angostura. Fl-1895 huwa beda jivvjaġġa, l-ewwel fi ħdan il-Kolombja, u mbagħad mill-1907 lejn l-Amerka Ċentrali u l-Istati Uniti, qabel ma beda jgħix fil-Belt tal-Messiku mill-1930.

Għall-ħabta tal-1902 f'Bogotá, huwa stabbilixxa r-rivista letterarja El cancionero antioqueño (Il-ktieb tal-kanzunetti ta' Antioquia), li ġestixxa bil-psewdonimu Marín Jiménez. Ftit wara, huwa kiteb ir-rumanz Virginia, li qatt ma ġie ppubblikat peress li l-manuskritt oriġinali ġie kkonfiskat mis-sindku ta' Santa Rosa de Osos fuq allegazzjoni ta' immoralità.

Fl-1906 huwa mar jgħix f'Barranquilla fejn adotta l-psewdonimu Ricardo Arenales. Huwa kompla juża dan il-psewdonimu sal-1922 meta fil-Gwatemala huwa adotta psewdonimu ġdid li baqa' jużah għall-bqija ta' ħajtu: Porfirio Barba-Jacob. Għall-ħabta tal-1907, dejjem f'Barranquilla, huwa kiteb l-ewwel poeżiji tiegħu, bħal pereżempju Árbol viejo, Campiña florida, u l-iktar xogħol famuż tiegħu Canción de la vida profunda (Kanzunetta tal-ħajja profonda).

Matul il-vjaġġ tiegħu fl-Amerka Ċentrali, il-Messiku u l-Istati Uniti, huwa kkontribwixxa f'ħafna rivisti u ġurnali. Huwa sar ħbieb ma' Porfirio Díaz, u dan wassal biex kellu jaħrab lejn il-Gwatemala, imbagħad lejn Kuba, minħabba li ma qabilx ma' Manuel Estrada.

Fl-1918 huwa rritorna lejn il-Messiku, fejn jingħad li huwa kiteb bijografija ta' Pancho Villa. Fl-1922 huwa ġie espuls mill-pajjiż minn Álvaro Obregón u reġa' ħarab lejn il-Gwatemala, fejn reġa' ġie espuls fl-1924 minn Jorge Ubico. Barba-Jacob imbagħad mar lejn El Salvador, u wara li ġie ddeportat minn Alfonso Quiñones, ivvjaġġa lejn il-Honduras, New Orleans u Kuba. Fl-1927 huwa rritorna lejn il-Kolombja u, wara xi artikli u kontributi fil-ġurnal Kolombjan El Espectador, huwa telaq mill-Kolombja f'dak li mbagħad kellu jkun l-aħħar vjaġġ tiegħu.

Huwa miet fl-1942 bit-tuberkulożi fil-Belt tal-Messiku. Erba' snin wara mewtu, fil-11 ta' Jannar 1946, l-irmied tiegħu ġew mitluba mill-gvern Kolombjan u ġie rritornat fir-Rotonda de los Hombres Ilustres. Matul ħajtu, Barba-Jacob kien iddikjara apertament li kien omosesswali.

Xogħlijiet ewlenin 

 Poemas intemporales

Referenzi

Ħoloq esterni 

Kittieba Kolombjani
Poeti Kolombjani
Twieldu fl-1883
Mietu fl-1942
Turu Colombo

Arturo Colombo (2 Awwissu 1905 – 17 Frar 1978) magħruf aħjar bħala Turu Colombo kien tabib, politiku, u missjunarju. 

Ħadem bħala Segretarju Propaganda tal-Partit Laburista u fl-1945 kien elett fil-Kunsill tal-Gvern. Kien editur tal-ġurnal Laburista The Dawn. 

Fl-1947, inħatar Ministru tal-Finanzi, Dwana u Portijiet fl-ewwel gvern Laburista. Huwa ħadem biex daħlet il-Pensjoni għax-Xjuħ, togħla l-Paga Minima, tidħol l-Income Tax u jingħata sussidju lill-familji fejn kien hemm il-mard tat-tuberkolożi. 

Wara l-isplit tal-Partit Laburista, huwa ħareġ mal-Partit ta' Boffa fl-1950 u tela', iżda ftit wara rriżenja mill-Parlament u daħal Franġiskan Kapuċċin u kien ordnat saċerdot fl-1953 fil-Katidral ta' Milan mill-Kardinal Schuster. Fl-1955, mar l-Awstralja fejn organizza l-komunità Maltija ta' Sydney. Għamel żmien missjunarju fl-Etijopja u l-Indja. 

Fis-sebgħinijiet, ħa d-dispensa u ġie lura Malta u reġa' pprova jidħol fix-xena politika imma ma kellux suċċess. 

Dr. Colombo miet fis-17 ta' Frar 1978. 

Hemm triq misraħ imsemmi għalih fil-Ġżira.

Twieldu fl-1905
Mietu fl-1978
Politiċi tal-Partit Laburista (Malta)
Tobba Maltin
Saċerdoti Kattoliċi Maltin
Bilal Yafai

Bilal Saleh Yafai (26 ta' Awwissu 1996) hu plejer tal-futbol Ingliż li attwalment jilgħab ma' Tala'ea El Gaish.

Ħoloq esterni

Nies ħajjin
Twieldu fl-1996
Futbolers Ingliżi
Plejers ta' Solihull Moors FC
Plejers ta' Chasetown FC
Plejers ta' Hereford United FC
Plejers ta' Leamington FC
Plejers ta' Nuneaton Town FC
Plejers ta' Rushall Olympic FC
Plejers ta' Bedford Town FC
Plejers ta' Hinckley AFC
Plejers ta' Haverhill Rovers FC
Plejers ta' Wolverhampton Sporting CFC
Plejers ta' Stourbridge FC
Plejers ta' Tamworth FC
Plejers ta' Tala'ea El Gaish SC
Dexter Walters

Dexter Walters (twieled fl-4 ta' Diċembru 1998) huwa plejer tal-futbol Ingliż li attwalment jilgħab ma' Tamworth.

Ħoloq esterni 
 

Nies ħajjin
Twieldu fl-1998
Futbolers Ingliżi
Plejers ta' Romulus FC
Plejers ta' Tamworth FC
Plejers ta' Coventry City FC
Plejers ta' Leamington FC
Dan Creaney

Daniel James Creaney (twieled fis-27 ta' Lulju 1994) huwa plejer tal-futbol Ingliż li attwalment jilgħab ma' Tamworth.

Nies ħajjin
Twieldu fl-1998
Futbolers Ingliżi
Plejers ta' Atherstone Town FC
Plejers ta' Bedworth United FC
Plejers ta' Coalville Town FC
Plejers ta' Basford United FC
Plejers ta' Stratford Town FC
Plejers ta' Tamworth FC
Aaron Forde

Aaron John Forde (twieled fil-21 ta' Mejju 1993) huwa plejer tal-futbol Ingliż li attwalment jilgħab ma' Tamworth.

Ħoloq esterni 
 

Nies ħajjin
Twieldu fl-1993
Futbolers Ingliżi
Plejers ta' Walsall FC
Plejers ta' Hinckley AFC
Plejers ta' Stratford Town FC
Plejers ta' Bedworth United FC
Plejers ta' Halesowen Town FC
Plejers ta' Sutton Coldfield Town FC
Plejers ta' Rushall Olympic FC
Plejers ta' Stourbridge FC
Plejers ta' Tamworth FC
Henri Wilder

Henri Liam Wilder (twieled fil-21 ta' Novembru 1999) huwa plejer tal-futbol Ingliż li attwalment jilgħab ma' Tamworth.

Ħoloq esterni
 

Nies ħajjin
Twieldu fl-1999
Futbolers Ingliżi
Plejers ta' Brighton & Hove Albion FC
Plejers ta' Mansfield Town FC
Plejers ta' Lewes FC
Plejers ta' Basford United FC
Plejers ta' Tamworth FC
Shaquille McDonald

Shaquille Alphonso McDonald (twieled fid-19 ta' Lulju 1995) huwa plejer tal-futbol Ingliż li attwalment jilgħab ma' Tamworth.

Ħoloq esterni

Nies ħajjin
Twieldu fl-1995
Futbolers Ingliżi
Plejers ta' Birmingham City FC
Plejers ta' Chasetown FC
Plejers ta' Alsager Town FC
Plejers ta' Peterborough United FC
Plejers ta' Chester FC
Plejers ta' Histon FC
Plejers ta' York City FC
Plejers ta' Derby County FC
Plejers ta' Cheltenham Town FC
Plejers ta' FC Halifax Town
Plejers ta' Nuneaton Town FC
Plejers ta' Black Country Rangers FC
Plejers ta' Coventry United FC
Plejers ta' Mickleover Sports FC
Plejers ta' Bromsgrove Sporting FC
Plejers ta' Tamworth FC
Cameron Howkins

Cameron Howkins (twieled fit-18 ta' Lulju 1999) huwa plejer tal-futbol Ingliż li attwalment jilgħab ma' Tamworth.

Ħoloq esterni 
 

Nies ħajjin
Twieldu fl-1999
Futbolers Ingliżi
Plejers ta' Kidderminster Harriers FC
Plejers ta' Brocton FC
Plejers ta' Tamworth FC
Ben Hart

Benjamin Ethan Hart (twieled fis-26 ta' Settembru 1999) huwa plejer tal-futbol Ingliż li attwalment jilgħab ma' Tamworth.

Ħoloq esterni 
 

Nies ħajjin
Twieldu fl-2000
Futbolers Ingliżi
Plejers ta' Burton Albion FC
Plejers ta' Kidsgrove Athletic FC
Plejers ta' Tamworth FC
Plejers ta' Redditch United FC
Jack Thomas

Jack Thomas (twieled fit-3 ta' Ġunju 1996) huwa plejer tal-futbol Ingliż li attwalment jilgħab ma' Tamworth.

Ħoloq esterni 
 

Nies ħajjin
Twieldu fl-1996
Futbolers Ingliżi
Plejers ta' Notts County FC
Plejers ta' Mansfield Town FC
Plejers ta' Hednesford Town FC
Plejers ta' Barrow AFC
Plejers ta' Boston United FC
Plejers ta' Tamworth FC
Plejers ta' Basford United FC
Plejers ta' Ilkeston Town FC
Chris Cox

Christopher Paul Cox (twieled fl-20 ta' Settembru 1992) huwa plejer tal-futbol Ingliż li attwalment jilgħab ma' Tamworth.

Nies ħajjin
Twieldu fl-1992
Futbolers Ingliżi
Plejers ta' Coventry United FC
Plejers ta' Stratford Town FC
Plejers ta' Tamworth FC
Orrin Pendley

Orrin Pendley (twieled fid-9 ta' Diċembru 1999) huwa plejer tal-futbol Ingliż li attwalment jilgħab ma' Tamworth.

Nies ħajjin
Twieldu fl-1995
Futbolers Ingliżi
Plejers ta' Highgate United FC
Plejers ta' Redditch United FC
Plejers ta' Kettering Town FC
Plejers ta' Rushall Olympic FC
Plejers ta' Tamworth FC
Jordaan Brown

Jordaan Kyle Brown (twieled fit-13 ta' Marzu 1992) huwa plejer tal-futbol Ingliż li attwalment jilgħab ma' Tamworth.

Ħoloq esterni 
 

Nies ħajjin
Twieldu fl-1992
Futbolers Ingliżi
Plejers ta' AFC Wimbledon
Plejers ta' Chipstead FC
Plejers ta' Staines Town FC
Plejers ta' VPS
Plejers ta' Flekkerøy
Plejers ta' Hayes & Yeading United FC
Plejers ta' Redditch United FC
Plejers ta' Stafford Rangers FC
Plejers ta' Stourbridge FC
Plejers ta' Tamworth FC
Keelan Fallows

Keelan Brian Fallows (twieled fl-1 ta' Ottubru 2002) huwa plejer tal-futbol Ingliż li attwalment jilgħab ma' Tamworth.

Nies ħajjin
Twieldu fl-2002
Futbolers Ingliżi
Plejers ta' Coventry City FC
Plejers ta' Tamworth FC
Tom Ward

Tom Ward (twieled fit-30 ta' Awwissu 1990) huwa plejer tal-futbol Ingliż li attwalment jilgħab ma' Tamworth.

Ħoloq esterni 
 

Nies ħajjin
Twieldu fl-1990
Futbolers Ingliżi
Plejers ta' Sleaford Town FC
Plejers ta' Boston United FC
Plejers ta' Gainsborough Trinity FC
Plejers ta' St Albans City FC
Plejers ta' St Neots Town FC
Plejers ta' King's Lynn Town FC
Plejers ta' Grantham Town FC
Plejers ta' Tamworth FC
Michael Taylor

Michael Taylor (twieled fl-4 ta' Marzu 1988) huwa plejer tal-futbol Ingliż li attwalment jilgħab ma' Tamworth.

Ħoloq esterni

Nies ħajjin
Twieldu fl-1988
Futbolers Ingliżi
Plejers ta' Worcester City FC
Plejers ta' Stourport Swifts FC
Plejers ta' Solihull Moors FC
Plejers ta' Rushall Olympic FC
Plejers ta' Stratford Town FC
Plejers ta' Redditch United FC
Plejers ta' Tamworth FC
Plejers ta' Leamington FC
Plejers ta' Stourbridge FC
Plejers ta' Bromsgrove Sporting FC
Andrew Danylyszyn

Andrew Danylyszyn huwa eks-plejer tal-futbol u kowċ Ingliż. Bħalissa huwa jikkowċja lit-tim Tamworth.

Nies ħajjin
Futbolers Ingliżi
Kowċis ta' Tamworth FC
Lucas Yeomans

Lucas Laren Yeomans (twieled fit-28 ta' Jannar 2004) huwa plejer tal-futbol Ingliż li attwalment jilgħab ma' Tamworth.

Nies ħajjin
Futbolers Ingliżi
Plejers ta' Derby County FC
Plejers ta' Tamworth FC
Aram Soleman

Aram Soleman (twieled fl-1 ta' Novembru 1999) huwa plejer tal-futbol Ingliż li attwalment jilgħab ma' Tamworth.

Ħoloq esterni 
 

Nies ħajjin
Twieldu fl-1999
Futbolers Ingliżi
Plejers ta' West Bromwich Albion FC
Plejers ta' Solihull Moors FC
Plejers ta' Coventry United FC
Plejers ta' Rushall Olympic FC
Plejers ta' Guiseley AFC
Plejers ta' Bromsgrove Sporting FC
Plejers ta' Tamworth FC
Eddie Holman

Edward "Eddie" Holman (twieled f'Norfolk, Virginia, Stati Uniti tal-Amerka, fit-3 ta' Ġunju 1946) huwa kantant u mużiċista Amerikan.

Diskografija
 I Love You (1970)
 A Night to Remember (1977)
 United (1985)
 Love Story (2007)

Kompilazzjonijiet:

 Eddie Holman And The Larks - Eddie's My Name (1993)
 This Can't Be True (2000)
 Hey There Lonely Girl (2014)
 Eddie Holman And The Larks – Sweet Memories (1989)

Referenzi

Twieldu fl-1946
Nies ħajjin
Kantanti Amerikani
Mużiċisti Amerikani
Saginaw Grant

Saginaw Morgan Grant (Oklahoma, Stati Uniti tal-Amerika, 20 ta' Lulju, 1936 – Hollywood, 27 ta' Lulju 1921) kien attur Amerikan.

Referenzi

Ħoloq esterni 

Atturi Amerikani
Twieldu fl-1936
Mietu fl-2021
Eva Ahnert-Rohlfs

Eva Ahnert-Rohlfs (twieldet fil-11 ta' Awwissu 1912 – mietet fid-9  ta' Marzu 1954) kienet astronoma Ġermaniża. Hija għamlet osservazzjonijiet ewlenin ta' stilel varjabbli.

Bijografija 
Eva Ahner-Rohlfs twieldet f'Coburg (id-Dukat Saxe-Coburg-Gotha). Hija studjat f'Würzburg, fi Munich u f'Kiel mill-1931 sal-1933. Wara disa' snin fejn irtirat fil-ħajja tal-familja, hija studjat mill-1942 sal-aħħar tat-Tieni Gwerra Dinjija fl-Università ta' Göttingen. Mill-1945, hija ħadmet mill-qrib mal-professur Cuno Hoffmeister bħala assistent astronoma fl-Osservatorju ta' Sonneberg. Fl-1951 hija kisbet dottorat fl-astrofiżi fl-Università ta' Jena. Fl-Osservatorju ta' Sonneberg, Eva Rohlfs iltaqgħet mal-astronomu Paul Oswald Ahnert u huma żżewġu fl-1952.

Eva Ahnert-Rohlfs mietet f'Sonneberg meta kellha 41 sena.

Biblijografija 
 "Strahlungsdruck, Poynting-Robertson-Effekt und interstellare Materie." Mitteilung der Sternwarte Sonneberg 43 (1953)
 "Vorläufige Mitteilung über Versuche zum Nachweis von Meteoritischem Staub." Mitteilung der Sternwarte Sonneberg 45 (1954)
 "Zur Struktur der Entstehung des Perseidenstroms." Veröffentlichung der Sternwarte Sonneberg (parti 2, p. 5-38) (1956)

Obitwarji 
 AN 281 (1954) 284 (sentenza waħda)
 Cuno Hoffmeister: "Eva Ahnert-Rohlfs" (Die Sterne, il-ħarġa 5/6, 1954, p. 103-105)

Referenzi

Ħoloq esterni 

Astronomi
Twieldu fl-1912
Mietu fl-1954
Palazz ta' Bettina

Il-Palazz ta' Bettina, magħruf ukoll bħala l-Palazz Dorrell (bil-Franċiż: Palais d'Aurel), huwa palazz bi stil ta' Palladio tas-seklu 17 fir-raħal tal-Gudja. Fil-ġnien tiegħu hemm torri msejjaħ it-Torri ta' Xlejli li meta nbena l-palazz ġie mdawwar b'ħajt madwaru.

Storja 
Il-Palazz ta' Bettina nbena fi żmien l-Ordni ta' San Ġwann mill-Konti Ignatius Francesco Moscati Falsoni Navarra bħala dar għal familtu fl-1670. Fl-1760 il-palazz inxtara minn Pietro Paolo Falzon d'Aurelle (bl-Ingliż: Dorell) li ta wieħed mill-ismijiet tal-palazz. L-isem li ngħata min-nies tal-madwar, "Il-Palazz ta' Bettina", ingħata minħabba li wara Falzon d'Aurelle, wirtet il-palazz bintu, il-Markiża Elisabetta Testaferrata Dorell (imlaqqma Bettina).

Il-Palazz serva ta' kwartieri taħt il-forzi Brittaniċi, taħt il-Ġeneral Graham fi żmien l-imblokk tal-Franċiżi (1798-1800).

Minn ġewwa, is-saqaf tal-palazz mimli b'affreski mpittra minn Antonio Grech (1758-1819), magħruf bħala "Naici" (Antonaci).

Kien l-aħħar binja li ntużat mill-Brittaniċi, qabel ma kellhom jitilqu minn Malta f'Jum il-Ħelsien fl-1979.

Mis-seklu dsatax 'l hawn, il-post infetaħ għall-pubbliku b'mod limitat, b'permess speċjali mill-patrun Lorenzo Galea.

Ġonna 
It-Torri ta' Xlejli u kappella jinsabu ġewwa l-ġonna privati tal-proprjetà, imdawra bil-ħitan. Fil-ġnien għad hemm ċimiterju żgħir fejn indifnu xi Brittaniċi tal-armata li mietu meta Malta kienet taħt il-Franċiżi. Il-ġnien huwa tassew kbir meta mqabbel mad-daqs ta' ġonna oħra lokali u għandhom stil Franċiż.

Żminijiet moderni 
Illum il-palazz huwa residenza privata u mhuwiex miftuħ il-ħin kollu għall-pubbliku.

Il-palazz huwa skedat bħala proprjetà skedata tal-ewwel grad mill-Awtorità ta' Malta dwar l-Ambjent u l-Ippjanar (MEPA) u huwa elenkat fl-Inventarju Nazzjonali tal-Proprjetajiet Kulturali tal-Gżejjer Maltin.

Residenzi oħra ta' Dorell 
Il-familja aristokratika Franċiża d'Aurelle kellha proprjetajiet notevoli oħra f'Malta. Il-palazz ma għandux jiġi konfuż la mal-Palazz ta' Bettina fil-Birgu, u lanqas ma' Casa Dorell fil-Belt Valletta; li t-tnejn li huma kienu proprjetajiet tal-familja fl-imgħoddi.

Referenzi 

Palazzi f'Malta
Gudja
Diana, Prinċipessa ta' Wales

Diana, Prinċipessa ta' Wales (imwielda Diana Frances Spencer; twieldet fl-1 ta' Lulju 1961 – mietet fil-31 ta' Awwissu 1997), kienet membru tal-familja rjali Brittanika. Hija kienet l-ewwel mara ta' Karlu, Prinċep ta' Wales — il-werriet apparenti tat-tron Brittaniku — u omm il-Prinċep William u l-Prinċep Harry. L-attiviżmu u l-apparenza ta' Diana wassluha biex tkun ikona internazzjonali u b'hekk kisbet popolarità dejjiema kif ukoll skrutinju pubbliku bla preċedent, li intensifikaw madwar il-ħajja privata tagħha li kienet tevolvi b'mod kostanti.

Bijografija 
Diana twieldet f'familja nobbli Brittanika u trabbiet qrib il-familja rjali fil-proprjetà tagħhom ta' Sandringham. Fl-1981, hi u taħdem bħala assistent ta' għalliem ta' skola tan-nuna, hija tgħarrset mal-Prinċep Karlu, l-iben il-kbir tar-Reġina Eliżabetta II. It-tieġ tagħhom seħħ fil-Katidral ta' San Pawl fl-1981 u b'hekk saret il-Prinċipessa ta' Wales, rwol li għalih intlaqgħet b'entużjażmu mill-pubbliku. Il-koppja kellha żewġ subien, William u Harry, li dak iż-żmien kienu t-tieni u t-tielet dixxendenti suċċessuri tat-tron Brittaniku. Madankollu, iż-żwieġ ta' Diana u Karlu, bata minħabba n-nuqqas ta' kompatibbiltà bejniethom u relazzjonijiet barra ż-żwieġ. Huma sseparaw fl-1992, ftit wara li l-isfaxxar tar-relazzjoni tagħhom ħareġ fil-beraħ. Id-dettalji dwar id-diffikultajiet tagħhom fiż-żwieġ kulma jmur ħarġu fl-isfera pubblika, u ż-żwieġ bejniethom spiċċa f'divorzju fl-1996.

Bħala l-Prinċipessa ta' Wales, Diana wettqet dmirijiet irjali f'isem ir-Reġina u rrappreżentata f'avvenimenti fil-pajjiżi tal-Commonwealth. Hija kienet iċċelebrata fil-mezzi tax-xandir għall-approċċ mhux konvenzjonali tagħha għax-xogħol tal-karità. Il-patroċinji tagħha inizjalment kienet iċċentrati fuq it-tfal u l-anzjani, iżda iktar 'il quddiem saret magħrufa għall-involviment tagħha f'żewġ kampanji partikolari, waħda li tinvolvi l-attitudnijiet soċjali u l-aċċettazzjoni fil-konfront tal-pazjenti bl-AIDS, u l-oħra promossa permezz tas-Salib l-Aħmar Internazzjonali għat-tneħħija tal-mini splussivi tal-art. Hija qajmet kuxjenza u tkellmet favur ukoll modi kif in-nies affettwati mill-kanċer u mill-mard mentali setgħu jiġu megħjuna. Il-Prinċipessa inizjalment kienet partikolarment mistħija, iżda l-kariżma u l-karattru amikevoli tagħha qarrbuha mal-pubbliku u għenuha żżomm ir-reputazzjoni tagħha minkejja l-isfaxxar taż-żwieġ tagħha. Hija kienet meqjusa fotoġenika ħafna, u kienet minn ta' quddiem nett fil-moda fis-snin 80 u 90 tas-seklu 20. Il-mewt ta' Diana f'ħabta bil-karozza f'Pariġi wasslet għal vistu pubbliku estensiv u attenzjoni globali fil-mezzi tax-xandir. Il-legat tagħha kellu impatt qawwi fuq il-familja rjali u s-soċjetà Brittanika.

Referenzi 

Twieldu fl-1961
Mietu fl-1997
Monarkija Brittanika
Ed Asner

Eddie Asner (Kansas City, Missouri, Stati Uniti tal-Amerika, 15 ta' Novembru, 1929) kien attur Amerikan.

Twieldu fl-1929
Mietu fl-2021
Atturi Amerikani
New Secret (jott)

In-New Secret huwa jott lussuż kbir ta' 74 metru (243 pied) li ġie varat minn Amels Holland B.V. fl-2017 fil-baċir tal-bini tal-jottijiet tagħhom f'Vlissingen, in-Netherlands. L-opra tal-baħar ġiet iddisinjata minn Tim Heywood, u d-disinn intern sar minn Winch Design. In-New Secret huwa t-tieni jott minn serje ta' tlieta. L-ewwel jott tas-serje nbena fl-2016 u jismu Plvs Vltra, filwaqt li t-tielet jott tas-serje nbena fl-2018 u jismu Universe. In-New Secret ingħata lis-sid, il-familja Lopes minn São Paulo, il-Brażil, f'Ġunju 2019.

Disinn 
In-New Secret huwa twil 74 metru (243 pied), b'wisa' massima ta' 12.25-il metru (40.2 pied) u b'pixka ta' 3.85 metri (12.6-il pied). It-tunnellaġġ tal-jott huwa ta' 1790 tunnellata grossa. Il-buq tal-jott huwa magħmul mill-azzar, filwaqt li l-qafas tal-opra tal-baħar huwa magħmul mill-aluminju bi gverti tal-injam tat-tikk. Il-jott huwa kklassifikat minn Lloyd's u jtajjar il-bandiera tal-Gżejjer Marshall. In-New Secret ilaħħaq veloċità massima ta' 16.5-il knot (31 km/h).

Referenzi 

Bastimenti
Joe Saliba (1941–2013)

Joseph Paul Anthony Saliba (twieled Birkirkara, 26 ta' Jannar 1941 – Melbourne, 18 ta' Settembru 2013) magħrufa bl-isem ta' Joe Saliba, kienet poeta, kittieb u traduttur Malti u Awstraljan.

Xogħlijiet 
 1966 – Ilhna Tar-rebbiegha : (poeiji)
 1967 – Ferh, Biki u Poezija : poeziji
 1981 – Ilma : poeziji
 1986 – Irjieh : Antologija mill-Awstralja Guze Abela
 1989 – Lamentations of a Happy Man

Ara wkoll 
 Doreen Micallef

Referenzi

Ħoloq esterni 

  BILLABONG – Il-blog personali ta 'Saliba
  Intervista ma' Joe Saliba – PJS
  Joe Saliba – AustLit
  Ħames Ittri ta’ Doreen Micallef lil Joe Saliba

Twieldu fl-1941
Mietu fl-2013
Poeti Awstraljani
Poeti Maltin
Kittieba Awstraljani bl-Ingliż
Kittieba Awstraljani bil-Malti
Kittieba Maltin bl-Ingliż
Kittieba Maltin bil-Malti
Poeti bil-Malti
Tradutturi Awstraljani
Tradutturi Maltin
Tradutturi mill-Ingliż għall-Malti
Maria De Filippi

Maria De Filippi (twieldet fil-5 ta' Diċembru 1961) hija preżentatriċi televiżiva Taljana, ospitant u sid ta' kumpanija tal-produzzjoni televiżiva msejħa Fascino PGT. Hi waħda mill-iżjed preżentatriċi Taljani popolari fit-televiżjoni Taljana.

Bijografija 
Maria De Filippi twieldet f'Milan, il-Lombardia, iżda trabbiet f'Pavia fejn il-familja tagħha marret tgħix meta kellha għaxar snin. Hija miżżewġa mal-preżentatur u l-ospitant televiżiv Maurizio Costanzo u miegħu adottat tifel.

Karriera 
Maria De Filippi ospitat diversi talk shows li xxandru fuq l-istazzjoni Canale 5 tal-Mediaset, fosthom Uomini e donne u C'e posta per te. Mill-1993 sal-2021 ospitat it-talent show Amici fuq Canale 5. Dan il-programm huwa simili għas-sensiela Amerikana Fame, u l-format tiegħu huwa simili għal skola tat-talenti mużikali ta' kantanti u żeffiena li jikkompetu kontra xulxin, u jwettqu spettakli f'ħin reali quddiem udjenza, ġurija u għalliema, xi kultant flimkien ma' kantanti u żeffiena professjonisti. Iż-żeffien Albaniż Kledi Kadiu kien żeffien professjonist li kien jiżfen b'mod regolari fl-ewwel sensiliet tal-programm televiżiv.

Fl-2001 hija ospitat it-Telegatto flimkien ma' Gerry Scotti. Mill-2009, hi kienet waħda mill-ġurija u mill-produtturi ta' Italia's Got Talent.

Marco Carta, Valerio Scanu u Emma Marrone, huma tliet kantanti li varaw il-karrieri tagħhom permezz ta' Amici, u lkoll sussegwentement rebħu l-Festival Mużikali prestiġjuż ta' Sanremo fl-2009, fl-2010, u fl-2012 rispettivament.

Fost il-programmi televiżivi appoġġati minn Maria de Filippi u mill-produzzjonijiet ta' Fascino PGT hemm Amici, Uomini e donne, C'è posta per te, Italia's Got Talent, Coca-Cola Summer Festival, Temptation Island, Tú sí que vales, Pequeños gigantes, Maurizio Costanzo Show, L'intervista, Selfie - Le cose cambiano, House Party u Ultima fermata.

Filmografija

Programmi televiżivi

Premjijiet 

 1995 - Telegatto Intrattenimento con ospiti għal Amici
 1996 - Telegatto Intrattenimento con ospiti għal Amici di sera
 1997 - Telegatto Personaggio femminile dell'anno
 1998 - Telegatto Intrattenimento con ospiti għal Accadde domani
 2000 - Telegatto Miglior talk show għal C'è posta per te
 2001 - Telegatto Miglior talk show għal C'è posta per te
 2002 - Telegatto Miglior reality show għal Saranno famosi
 2002 - Telegatto Trasmissione dell'anno għal Saranno famosi
 2003 - Telegatto Miglior reality show għal Amici di Maria De Filippi
 2003 - Telegatto Personaggio femminile dell'anno
 2008 - Telegatto TeleRatto Speciale di Amianto għal Amici di Maria De Filippi
 2011 - Wind Music Award Premio Speciale "Arena di Verona"
 2021 - Seat Music Awards; Premju għar-rwol tagħha fil-mużika Taljana

Referenzi 

Twieldu fl-1961
Preżentaturi televiżivi Taljani
Joe Saliba (1957)

Joseph M. Saliba (twieled Ħaż-Żebbuġ fil-21 ta' Ġunju 1957), magħruf ukoll bl-isem ta' Joe Saliba, kien politiku u poeta Malti.

Xogħlijiet 

 1995 – Vjaġġ
 2011 – Spiral

Ara wkoll 

 Partit Nazzjonalista (Malta)

Referenzi

Ħoloq esterni 

Twieldu fl-1957
Politiċi tal-Partit Nazzjonalista (Malta)
Poeti Maltin
Poeti bil-Malti
Norm Macdonald

Norman Gene "Norm" Macdonald (twieled fis-17 ta' Ottubru, 1959 – miet fl-14 ta' Settembru, 2021) kien attur u kummidjant Kanadiż.

Twieldu fl-1959
Mietu fl-2021
Atturi Kanadiżi
L-ewwel Konċilju ta' Niċea

L-ewwel Konċilju ta' Niċea kien l-ewwel Konċilju ta' isqfijiet Kristjani li ġew imlaqqa fil-belt ta' Niċea biex jaqtgħu ċerti deċiżjonijiet dwar il-fidi Kattolika. Dan il-Konċilju ġie msejjaħ mill-Imperatur Kostantinu il-Kbir u għalih attendew madwar 318-il rappreżentant mill-Imperu kollu. Qabel il-Konċilju, l-isqfijiet kellhom jagħmlu konċilji reġjonali, bħal ma kien eżempju l-Konċilju ta' Ġerusalemm, l-ewwel Konċilju Reġjonali li nsibu tagħrif fuqu fl-Atti tal-Appostli (Atti Kap 15). Il-Konċilju Niċen kellu jagħti deċiżjoni finali fuq l-ereżija ta' Arju, li kien presbiteru Libjan u Ażjatiku, u qassis ta' reġjun f'Lixandra, li kien jgħallem li Kristu huwa l-Iben ta' Alla, li twieled minn Alla l-Missier, u huwa distint mill-Missier (għalhekk subordinat lejh), imma l-Iben huwa wkoll l-Iben ta' Alla iżda mhux ko-etern ma' Alla l-Missier. L-Arjaniżmu huwa duttrina Kristoloġika mhux trinitarja.

Dan it-tagħlim ta' Arju dam jiċċirkola u baqa' kkumbattut mill-Knisja Kattolika sakemm ħarġet id-deċiżjoni tal-Konċilju ta' Niċea f'dak li hu magħruf bħala l-Kredu oriġinali ta' Niċea, li ġie approvat kważi unanimament. Din id-deċiżjoni xejnet id-duttrina ta' Arju. Il-Kredu ta' Niċea kien jgħid il-verità dwar Ġesù bħala l-uniku Iben tal-Missier u tal-istess sustanza tal-Missier. Din id-deċiżjoni saret ġebla tat-Trinitarjaniżmu Nisrani. L-Arjani opponew din id-deċiżjoni dwar in-Natura ta' Ġesù u l-Imperatur ipprova jirrikonċilja lil Arju, mal-Knisja, imma ma rnexxielux, għax Arju miet fis-sena 336, filwaqt li Kostantinu l-Kbir miet sena warajh u s-segwaċi ta' Arju baqgħu jopponu għad-deċiżjoni tal-Konċilju.

Il-Konċilju indirizza wkoll il-kwistjoni tad-data tal-Għid il-Kbir li qabel kienet l-erbatax il-jum tax-xahar ta' Nisan, l-ewwel xahar tas-sena Liturġika Lhudija. Iżda dan l-attentat ma rnexxiex, infatti il-Knisja Ortodossa tiċċeleba l-Għid il-Kbir erba' ġimgħat wara il-Knisja Kattolika. Min hemm ġejja il-kelma quartodeċimaniżmu il-Kristjani tal-Lvant u l-Punent kienu jiċċelebraw l-Għid il-Kbir fi ġranet differenti. Kien hemm kontroversja kbira fuq id-data l-aktar korretta tal-Għid il-Kbir. Din il-kontroversja kienet antika sa mit-tieni seklu u baqgħet sejra għal mijiet ta' snin sakemm ittieħdet din id-deċiżjoni finali. Fl-aħħar ġiet deċiża il-ġurnata tal-Ħadd ta' wara l-qamar kwinta ta' Marzu, li fuqha għandha timxi s-sena Liturġika kollha. Ġew ukoll diskussi r-rikonoxximent tal-Knisja ta' Lixandra li jkollha s-setgħa flimkien ma' Ruma, kif ukoll xi privileġġi li jirrigwardjaw il-Knejjes tal-Antjokja. 

Il-Konċilju ta' Niċea kellu wkoll l-irwol li jxandar il-Liġi Kanonika, li hija s-sistema li tagħmel liġijiet. Din is-sistema hija l-ewwel sistema legali fil-Punent u l-aktar waħda antika li baqgħet tiffunzjona kontinwament mingħajr ma ġiet interrotta.

Ħoloq esterni 
 Il-Konċilji Ekumeniċi fuq Laikos.org
  Il-Konċilju ta' Niċea fuq Encyclopædia Britannica

Niċea
Storja tal-Kristjaneżmu
Lista ta' pajjiżi skont id-densità ta' popolazzjoni

Din hija lista ta' pajjiżi u territorji klassifikati skont id-densità ta' popolazzjoni, ikkalkulata skont in-numru ta' abitanti umani għal kull kilometru kwadru jew mil kwadru, u wkoll magħżula skont l-ejra u l-popolazzjoni. Din il-lista tinkludi stati sovrani u territorji dipendenti awtogovernanti skont l-istandard ISO 3166-1; hemm ukoll elenkat f'din il-lista pajjiżi li mhumiex rikonoxxuti imma li huma de facto indipendenti. Il-figuri fit-tabella huma bbażati skont l-erjas li jinkludu korpi interni tal-ilma bħal bajjiet, għadajjar, ġibjuni u xmajjar. Din il-lista ma tinkludi entitatijiet li mhumiex imniżżla fl-ISO 3166-1, minbarra stati b'rikonoxximent limitat; għalhekk, pajjiżi kostitwenti li mhumiex fl-ISO 3166-1 u entitajiet oħra li mhumiex f'dan l-istandard bħall-Unjoni Ewropea, mhumiex imniżżla. Il-figuri wżati f'dan l-artiklu huma skont l-aħħar ċensimenti u stimi u projezzjonijiet uffiċjali. Fejn dawn id-dati mhumiex disponibbli, huma wżati l-projezzjonijiet miksuba mid-Dipartment għall-Affarijiet Ekonomiċi u Soċjali tan-Nazzjonijiet Uniti.

Tabella

Referenzi 

Densità ta' popolazzjoni
Mandy Patinkin

Mandel Bruce Patinkin (Chicago, Illinois, twieled fit-30 ta' Novembru 1952) huwa attur Amerikan.

Nies ħajjin
Twieldu fl-1952
Atturi Amerikani
Estelle Harris

Estelle Harris (twieldet fl-4 ta' April 1928) hija attriċi u doppjatriċi Amerikana.

Twieldu fl-1928
Nies ħajjin
Atturi Amerikani
L-ewwel seba' konċilji Ekumeniċi

Fl-istorja tal-Kristjaneżmu, l-ewwel seba' konċilji Ekumeniċi kienu serje ta' konċilji li saru bejn is-snin 325 u 787 WK, u li d-deċiżjonijiet li ttieħdu minnhom huma aċċettati u adottati mill-knejjes Kristjani. 

Matul l-istorja tal-Kristjaneżmu kien hemm ħafna laqgħat ta' isqfijiet u prelati biex jiddiskutu fuq xi tagħlim qarrieqi li jkunu ħarġu bih ċerti individwi anke mill-ġerarkija ekklesjastika. Dawn il-laqgħat jissejħu Konċilji. X'uħud minn dawn il-konċilji saru b'tentattiv li jintlaħaq qbil mal-Knisja Ortodossa biex terġa' tinkiseb il-paċi u biex ikun hemm Kristjaneżimu wieħed bejn l-Ortodossi Nsara tal-Lvant u dawk tal-Punent, il-Knisja tal-Lvant, il-Kattoliċi hekk imsejħa antiki, u l-Kattoliċi Rumani. Dawn kollha jsostnu li għandhom dixxendenza leġittima mill-appostli. Kemm il-Kattoliċi u kif ukoll l-Ortodossi tal-Lvant jirrikonoxxu l-ewwel s-seba' konċilji Ekumeniċi bħala validi.

L-ewwel seba' konċilji

Referenzi
Sit tad-Dolmens ta' Antequera

Is-Sit tad-Dolmens ta' Antequera huwa Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-inħawi ta' Antequera, l-Andalusija, Spanja. Is-sit huwa magħmul minn tliet monumenti kulturali, id-Dolmen ta' Menga, id-Dolmen ta' Viera u t-Tholos ta' El Romeral, u żewġ elementi naturali fil-muntanji, Peña de los Enamorados u El Torcal. L-istituzzjoni kulturali responsabbli għall-protezzjoni tas-sit hija s-CADA (bl-Ispanjol: Conjunto Arqueológico Dólmenes de Antequera, bil-Malti: Kumpless Arkeoloġiku tad-Dolmens ta' Antequera).

Sit ta' Wirt Dinji 

Is-Sit tad-Dolmens ta' Antequera ġie ddeżinjat bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-2016.

Il-valur universali straordinarju tas-sit ġie rrikonoxxut abbażi ta' tliet kriterji tal-għażla tal-UNESCO: 

 Il-kriterju (i) "Rappreżentazzjoni ta' kapulavur frott il-kreattività tal-bniedem", ladarba d-Dolmen Neolitiku ta' Menga jirrappreżenta wieħed mill-iżjed kapulavuri arkitettoniċi megalitiċi importanti tat-tradizzjoni tal-Atlantiku, b'dimensjonijiet enormi b'pilastri tal-ġebel intermedji li jirfdu sepulkru b'kuritur twil, filwaqt li l-qabar b'għamla ta' xehda tan-naħal jew tholos Kalkolitiku ta' El Romeral jikkomplementa ż-żewġ dolmens bil-kuritur tiegħu u l-koppla falza bil-ġebel mingħajr tkaħħil tat-tradizzjoni Mediterranja.
 Il-kriterju (iii) "Xhieda unika jew minn tal-inqas eċċezzjonali ta' tradizzjoni kulturali jew ta' ċivilizzazzjoni li għadha ħajja jew li għebet", ladarba kemm id-Dolmen ta' Menga kif ukoll it-Tholos ta' El Romeral għandhom orjentazzjonijiet anomali. L-arkeoastronomu Michael Hoskin, li studja s-sit, innota li filwaqt li l-assi ta' kważi kull dolmen madwar il-Mediterran huwa orjentat lejn element tas-smewwiet, bħat-tlugħ ix-xemx fl-ekwinozji (bħalma huwa l-każ fid-Dolmen ta' Viera), id-Dolmen ta' Menga huwa orjentat lejn il-qċaċet ta' Peña de los Enamorados. Dawn ifeġġu f'daqqa mill-pjanura u fihom l-għar kenni kontemporanju ta' Matacabras fejn instabu xi pitturi preistoriċi tal-għerien. Min-naħa l-oħra, it-Tholos ta' El Romeral huwa orjentat lejn il-muntanji ta' El Torcal, li fihom l-Għar tal-Barri li huwa orjentat lejn l-art matul is-sena kollha għajr fin-nofsinhar tas-solstizju tax-xitwa meta jkun donnu orjentat lejn ix-xemx. El Torcal huwa notevoli għall-pajsaġġ karstiku tiegħu lejn il-quċċata. Barra minn hekk, it-Tholos ta' El Romeral jinsab tul assi mid-Dolmen ta' Menga sa Peña de los Enamorados. Għaldaqstant, is-Sit tad-Dolmens ta' Antequera flimkien joħolqu pajsaġġ megalitiku uniku permezz tar-rabta tagħhom mal-elementi naturali ta' madwarhom.
 Il-kriterju (iv) "Eżempju straordinarju ta' tip ta' bini, ta' grupp ta' siti jew ta' pajsaġġ arkitettoniku jew teknoloġiku li joħroġ fid-dieher stadju/i sinifikanti fl-istorja tal-bniedem", ladarba t-tliet monumenti megalitiċi jirriflettu stadju tal-istorja umana fejn inbnew l-ewwel monumenti ċerimonjali fil-Punent tal-Ewropa, skont iż-żewġ tradizzjonijiet ewlenin ta' kostruzzjoni tal-arti megalitika.

Ara wkoll 

 Dolmen ta' Menga
 Dolmen ta' Viera
 Tholos ta' El Romeral
 Peña de los Enamorados
 El Torcal

Referenzi 

Siti ta' Wirt Dinji
Preistorja
Spanja
Dolmen ta' Menga

Id-Dolmen ta' Menga (bl-Ispanjol: Dolmen de Menga) huwa tumbata funebri (tumulus) megalitika, forma ta' dolmen tawwali, li jmur lura għall-ħabta tat-3750-3650 Q.K. Jinsab fil-inħawi ta' Antequera, l-Andalusija, Spanja.

Huwa wieħed mill-ikbar strutturi megalitiċi antiki magħrufa fl-Ewropa. Huwa twil 27.5 metru, wiesa' sitt metri u għoli 3.5 metri, u nbena bi tnejn u tletin ħaġra megalitika, l-ikbar waħda minnhom tiżen madwar 180 tunnellata.

Wara t-tlestija tal-kompartiment ċentrali (li x'aktarx kienet qabar għall-familji li kellhom it-tmun f'idejhom f'dawk iż-żminijiet) u l-passaġġ li jwassal saċ-ċentru tiegħu, l-istruttura tal-ġebel ġiet mirduma bil-ħamrija u nbniet qisha għolja li għadha teżisti sa llum. Meta l-qabar infetaħ u ġie eżaminat fis-seklu 19, l-arkeologi sabu l-iskeletri ta' diversi mijiet ta' nies fuq ġewwa.

Id-Dolmen ta' Menga jinsab 70 metru 'l bogħod mid-Dolmen ta' Viera u madwar erba' kilometri mit-Tholos ta' El Romeral, li fl-2016 ġew iddeżinjati bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO flimkien mal-elementi naturali ta' Peña de los Enamorados u El Torcal, bit-titlu Sit tad-Dolmens ta' Antequera.

Abrigo de Matacabras 
L-Abrigo (għar kenni) ta' Matacabras, li jinsab 'l isfel min-naħa tal-Majjistral ta' Peña de los Enamorados, huwa marbut mill-qrib mad-Dolmen ta' Menga, peress li l-assi ta' dan tal-aħħar huwa orjentat lejh direttament. Il-qabar huwa orjentat lejn il-Grigal, fit-Tramuntana ta' tlugħ ix-xemx tas-solstizju tas-sajf, u huwa l-uniku qabar orjentat b'dan il-mod fl-Ewropa f'dan il-kuntest kulturali. 

Fl-2018, il-grupp ta' riċerka ATLAS mill-Università ta' Sivilja ppubblika studju tal-analiżi b'riżoluzzjoni għolja tal-pitturi tal-għerien bi stil skematiku ta' Abrigo de Matacabras. L-għar żgħir għandu rabtiet viżivi u simboliċi mad-Dolmen ta' Menga, u b'hekk jistabbilixxi rabtiet pajsaġġistiċi li x'aktarx huma uniċi fil-preistorja Ewropea. Ir-riżultati kkonfermaw il-kronoloġija Neolitika tal-għar “probabbilment, mill-inqas, fil-bidu tar-raba' millenju Q.K... u l-importanza tiegħu bħala post ta' riferiment għall-popolazzjoni Neolitika (u x'aktarx anke iktar antika) tar-reġjun...”.

Ara wkoll 

 Sit tad-Dolmens ta' Antequera
 Dolmen ta' Viera
 Tholos ta' El Romeral
 Peña de los Enamorados
 El Torcal

Referenzi 

Siti ta' Wirt Dinji
Spanja
Preistorja
Monumenti
Dolmen ta' Viera

Id-Dolmen ta' Viera, magħruf ukoll bħala d-Dolmen de los Hermanos Viera huwa dolmen — tip ta' qabar megalitiku b'kompartiment wieħed — li jinsab fl-inħawi ta' Antequera, fil-provinċja ta' Málaga, l-Andalusija, Spanja. Jinsab 70 metru biss mid-Dolmen ta' Menga u madwar erba' kilometri mit-Tholos ta' El Romeral. Ġie skopert bejn l-1903 u l-1905 mill-aħwa Antonio u José Viera minn Antequera, li skoprew ukoll it-Tholos ta' El Romeral.

Deskrizzjoni 
Bħad-Dolmen ta' Menga, id-Dolmen ta' Viera huwa mibni b'teknika ortostatika: ħaġriet kbar weqfin. Jikkonsisti minn kuritur twil iffurmat minn sebgħa u għoxrin ħaġra, li jagħti għal kompartiment rettangolari. Dan x'aktarx li kien kompartiment funebri, minkejja ġew skoperti biss għodod tal-għadam u tas-siliċe kif ukoll bċejjeċ taċ-ċeramika. Il-kompartiment funebri għandu dimensjonijiet differenti mill-kuritur: huwa għoli ħarira iktar minn 200 ċentimetru u wiesa' 180 ċentimetru, filwaqt li l-kuritur huwa għoli 185 ċentimetru u l-wisa' tvarja bejn 130 ċentimetru fid-daħla sa 160 ċentimetru fil-punt fejn jingħaqad mal-kompartiment. Il-kuritur huwa kemxejn itwal minn 21 metru. Il-ħxuna tal-ħaġriet tvarja bejn 20 ċentimetru sa 50 ċentimetru.

Id-dolmen huwa mirdum b'tumbata funebri jew tumulus b'dijametru ta' 50 metru. Bħall-biċċa l-kbira tal-oqbra Iberiċi, huwa orjentat kemxejn lejn Nofsinhar ix-Xlokk (96°), eżatt b'tali mod li d-dawl tax-xemx tas-solstizji tas-sajf idawwal il-kompartiment funebri.

In-naħat tax-xellug u tal-lemin tal-kuritur jidher li oriġinarjament kienu jikkonsistu minn 16-il ħaġra kull waħda; għad fadal erbatax fuq ix-xelluh u ħmistax fuq il-lemin. Ħames ħaġriet akbar għadhom intatti fis-saqaf, u hemm frammenti ta' żewġ ħaġriet oħra; milli jidher tliet ħaġriet jew erbgħa ntilfu għalkollox. Fl-aħħar tal-kuritur hemm ħaġra monolitika kbira b'toqba kwadra qrib in-nofs tagħha. Din u tliet ħaġriet monolitiċi oħra huma mdawrin mal-kompartiment. Hemm differenza notevoli bejn il-ħaġriet tan-naħat u dawk tas-saqaf: dawk tal-ewwel huma maħduma b'ħafna iktar reqqa u joqogħdu perfettament fl-ispazji maħluqa fil-ħaġriet tad-daħla u l-art.

Storja 
Id-Dolmen ta' Viera nbena fi Żmien ir-Ram, bejn wieħed u ieħor għall-ħabta tat-3510-3020 Q.K. Ilu li ngħata l-istatus ta' Monument Nazzjonali mill-1923.

Sit ta' Wirt Dinji 
Is-sit jaqa' taħt ir-responsabbiltà tal-Kunsill għall-Kultura tal-Gvern Awtonomu tal-Andalusija, li jamministrah flimkien mal-Conjunto Arqueológico Dólmenes de Antequera (CADA). Id-dolmen ġie rrestawrat reċentement u huwa miftuħ għall-pubbliku.

Huwa wieħed mill-komponenti tas-Sit tad-Dolmens ta' Antequera li fl-2016 ġew iddeżinjati bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO.

Ara wkoll 

 Sit tad-Dolmens ta' Antequera
 Dolmen ta' Menga
 Tholos ta' El Romeral
 Peña de los Enamorados
 El Torcal

Referenzi 

Siti ta' Wirt Dinji
Spanja
Preistorja
Monumenti