Monako

{{Infobox Pajjiż
|isem_twil_konvenzjonali     =
  
|isem_nattiv                 = 
|isem_komuni                 = Monako
|stampa_bandiera             = Flag of Monaco.svg
|stampa_emblema              = Coat of Arms of Monaco.svg
|stampa_mappa                = Location Monaco Europe.png
|deskrizzjoni_mappa          = 
|ħolqa_bandiera              = Bandiera tal-Monako
|ħolqa_emblema               = Emblema tal-Monako
|ħolqa_demografija           = Demografija tal-Monako
|mottu_nazzjonali            = "Deo Juvante"Bl-għajnuna t'Alla
|innu_nazzjonali             =  Hymne MonégasqueInnu Monagaski
|lingwi_uffiċjali            = Franċiż
|gruppi_etniċi               = 
|kapitali                    = Monako1
|latd =43 |latm=43 |latNS=N |lonġd=7 |lonġm=25 |lonġEW=E
|l-ikbar_belt                = Monte Carlo
|tip_l-ikbar_belt            = Quartier|tip_gvern                   = Prinċipalità kostituzzjonali unitarja 
|titlu_kap1                  = Prinċep
|titlu_kap2                  = Ministru tal-Istat
|titlu_kap3                  = President tal-Kunsill Nazzjonali
|isem_kap1                   = Albert II
|isem_kap2                   = Pierre Dartout
|isem_kap3                   = Stéphane Valeri
|data_sħubija_UE             = 
|żona_kklassifika            = 248
|poż_erja                    = 248 
|erja_km2                    = 2.02
|erja_mi_kw                  = 0.78
|perċentwal_ilma             = negliġibbli
|sena_stima_popolazzjoni     = 2011
|stima_popolazzjoni          = 36,371
|poż_stima_popolazzjoni      = 217 
|ċensiment_popolazzjoni      = 35,352
|sena_ċensiment_popolazzjoni = 2008
|densità_popolazzjoni_km2    = 18,005
|densità_popolazzjoni_mi_kw  = 39,217
|poż_densità_popolazzjoni    = 1el 
|sena_PGD_PSX                = 2010
|PGD_PSX                     = $4.694 biljun
|poż_PGD_PSX                 = 156
|PGD_PSX_per_capita          = $132,571
|poż_PGD_PSX_per_capita      = 1
|sena_IŻU                    = 1997
|IŻU                         =  0.946
|poż_IŻU                     = 1el
|kategorija_IŻU              = għoli ħafna
|tip_sovranità               = Indipendenza
|nota_sovranità              = 
|avveniment_stabbilit1       = Dar ta' Grimaldi
|data_stabbilit1             = 1297
|avveniment_stabbilit2       = Trattat Franko-Monagaski
|data_stabbilit2             = 1861
|avveniment_stabbilit3       = Kostituzzjoni
|data_stabbilit3             = 1911
|avveniment_stabbilit4       = Trattat Franko-Monagaski
|data_stabbilit4             = 2002
|valuta                      = Ewro (€)
|kodiċi_valuta               = EUR
|żona_ħin                    = CET
|differenza_ħku              = +1
|żona_ħin_legali             = CEST
|differenza_żona_ħin_legali  = +2
|cctld                       = .mc
|kodiċi_telefoniku           = +377
|sena_PGD_nominali           = 2010
|PGD_nominali                = $5.424 biljun
|poż_PGD_nominali            = 148
|PGD_nominali_per_capita     = $153,177
|poż_PGD_nominali_per_capita = 1
|nota1                       = Il-Monako hija belt-stat.
}}

Monako , uffiċjalment il-Prinċipalità ta' Monako (Franċiż:Principauté de Monaco Monagaski: Principatu de Múnegu; Taljan:Principato di Monaco; Oċċitan:Principat de Mónegue), hija belt-stat sovrana, li tinsab fir-Riviera Franċiża fl-Ewropa tal-Punent. Il-pajjiż imiss ma Franza fuq tliet naħat u naħa waħda tmiss mal-Baħar Mediterran. Monako għandu erja ta' 2.02 km2 (0.78 mi kw), u popolazzjoni ta' 36,371, dawn jagħmlu l-pajjiż it-tieni l-iżgħar, u l-aktar pajjiż b'popolazzjoni densa fid-dinja. Monako għandu fruntiera tal-art ta' 4.4 km (2.7 mi) biss, kosta ta' 4.1 km (2.5 mi), u wisa' li tvarja bejn 1,700 u 349 m (5,600 u 1,145 ft). L-ogħla punt fil-pajjiż huwa passaġġ dejjaq li jismu Chemin des Révoires fuq l-għoljiet ta' Mont Agel, fid-distrett ta' Les Révoires, li hija 161 metru (528 pied) fuq il-livell tal-baħar. L-aktar Quartier popolat ta' Monako hu Monte Carlo, u l-aktar Ward'' popolata hija Larvotto/Bas Moulins. Monako hija magħrufa għar-reklamazzjoni tal-art tagħha u ż-żieda fid-daqs tagħha hu stmat li hu 20%.

Monako hu prinċipalità gvernata taħt forma ta' monarkija kostituzzjonali, b'Albert II bħala kap tal-istat. Minkejja li l-Prinċep Albertu II huwa monarka kostituzzjonali, hu għandu poter politiku enormi. Id-Dar ta' Grimaldi iggvernat lil Monako, b'interuzzjonijiet qsar, mill-1297. Il-lingwa uffiċjali hija l-Franċiż, iżda l-Monagask, it-Taljan, u l-Ingliż huma mitkellma u mifhuma. Is-sovranità tal-istat ġiet rikonoxxuta uffiċjalment mit-Trattat Franko-Monagask tal-1861, fejn Monako sar membru sħih bil-vot tan-Ġnus Magħquda fl-1993. Minkejja l-indipendenza ta' Monako u l-politika barranija separata, id-difiża tagħha hija f'idejn Franza. Madankollu, Monako jżomm żewġ unitajiet militari żgħar.

L-iżvilupp ekonomiku ġie xprunat tard fis-seklu 19 bil-ferrovija għall-Franza, u l-ftuħ tal-ewwel każino, Monte Carlo. Minn dakinhar, il-klima ħafifa tal-Prinċipat, xenarji sbiħ, u faċilitajiet għamlu lil Monako famuż mad-dinja għat-turiżmu, u bħala ċentru rikrejattiv għas-sinjuri u l-famużi.Però fis-snin aktar reċenti Monako sar ċentru bankarju maġġur u fittex b'suċċess li jiddiversifika l-ekonomija tiegħu lejn is-servizzi, industriji żgħar ta' valur għolji li ma jniġġsux. L-istat m'għandu l-ebda taxxa tad-dħul, taxxi kummerċjali baxxi u hu magħruf bħala kenn tat-taxxa.

Noti

Referenzi

Monako
Pajjiżi stabbiliti fl-1297