joelniklaus/EU_Wikipedias huggingface dataset:
Pichipilus

Pichipilus huwa ġeneru ta' mammiferi marsupjali estinti (dawk relatati fil-qrib mal-opossumi bugdiedem jew l-opossumi firien), u qiegħed ikklassifikat fil-klassi Mammalia, fis-sottoklassi Theria, fl-infraklassi Metatheria, fis-superordni Ameridelphia, fl-ordni Paucituberculata, fis-sottordni Caenolestoidea, fil-familja Caenolestidae, fis-sottofamilja Pichipilinae ma' ġeneri oħra estinti u mingħajr ebda rappreżentant ħaj.

Lista ta' uħud mill-ispeċi tal-ġeneru 

Ġeneru Pichipilus (Ameghino, 1890)
Pichipilus centinelus (Marshall u Pascual, 1977)
Pichipilus exilis
Pichipilus halleuxi
Pichipilus osborni (Ameghino, 1890)
Pichipilus rigssi

Referenzi 
 Id-Database Palebijoloġika

Paucituberculata
Phonocdromus

Phonocdromus huwa ġeneru ta' mammiferi marsupjali estinti (dawk relatati fil-qrib mal-opossumi ġriedem ta' geddumhom twil jew l-opossumi firien), u qiegħed ikklassifikat fil-klassi Mammalia, fis-sottoklassi Theria, fl-infraklassi Metatheria, fis-superordni Ameridelphia, fl-[ordni Paucituberculata, fis-sottordni Caenolestoidea, fil-familja Caenolestidae, fis-sottofamilja Pichipilinae ma' ġeneri oħra estinti u bl-ebda rappreżentanti ħajjin.

Lista ta' uħud mill-ispeċi tal-ġeneru Phonocdromus 

Ġeneru Phonocdromus (Ameghino, 1894)
Phonocdromus gracilis
Phonocdromus patagonicus

Referenzi 
 Id-Databażi Palebijoloġika

Paucituberculata
Pliolestes

Paucituberculata

Pliolestes huwa ġeneru ta' mammiferi marsupjali estinti (dawk relatati fil-qrib mal-opossumi srieċed jew l-opossumi firien), u qiegħed ikklassifikat fil-klassi Mammalia, fis-sottoklassi Theria, fl-infraklassi Metatheria, fis-superordni Ameridelphia, fl-ordni Paucituberculata, fis-sottordni Caenolestoidea, fil-familja Caenolestidae, fis-sottofamilja Pichipilinae ma' ġeneri oħra estinti u bl' ebda rapreżentanti ħajjin. 

(għal aktar informazzjoni ara l-artiklu Opossum sorċid)

Lista ta' uħud mill-ispeċijiet tal-ġeneru Pliolestes

Ġeneru Pliolestes (Reig, 1955)
Pliolestes tripotamicus (Reig, 1955)

Referenzi
The Paleobiology Database.
Tassonomija tal-Mammiferi.
Pseudhalmarhiphus

Paucituberculata

Pseudhalmarhiphus huwa ġeneru ta' mammiferi marsupjali estinti, eżattament l-opossumi ġrieden jew l-opossumi firien, fil-klassi Mammalia, fis-sottoklassi Theria, fl-infraklassi Metatheria, fis-superordni Ameridelphia, fl-ordni Paucituberculata, fis-sottordni Caenolestoidea, fil-familja Caenolestidae, fis-sottofamilja Caenolestinae, bl' ebda rapreżentanti ħajjin.

Lista ta' uħud mill-ispeċijiet tal-ġeneru Pseudhalmarhiphus

†Ġeneru Pseudhalmarhiphus (Ameghino, 1903)
†Pseudhalmarhiphus guaraniticus (Ameghino, 1903)

† jindika estinzjoni

Referenzi
The Paleobiology Database.
Tassonomija tal-Mammiferi.
Stilotherium

Paucituberculata

Stilotherium huwa ġeneru ta' mammiferi marsupjali estinti, eżattament l-opossumi ġrieden jew l-opossumi firien, fil-klassi Mammalia, fis-sottoklassi Theria, fl-infraklassi Metatheria, fis-superordni Ameridelphia, fl-ordni Paucituberculata, fis-sottordni Caenolestoidea, fil-familja Caenolestidae, fis-sottofamilja Caenolestinae, bl' ebda rapreżentanti ħajjin.

Lista ta' uħud mill-ispeċijiet tal-ġeneru Stilotherium

†Ġeneru Stilotherium (Ameghino, 1887) 
†Stilotherium dissimile

† jindika estinzjoni

Referenzi
The Paleobiology Database.
Tassonomija tal-Mammiferi.
Pitheculites

Pitheculites huwa ġeneru ta' mammiferi marsupjali estinti, eżattament l-opossumi srieċed jew l-opossumi firien, fil-klassi Mammalia, fis-sottoklassi Theria, fl-infraklassi Metatheria, fis-superordni Ameridelphia, fl-ordni Paucituberculata, fis-sottordni Caenolestoidea, fil-familja †Abderitidae u bl-ebda speċi ħajja.

Lista ta' uħud mill-ispeċi ta' Pitheculites 

Ġeneru †Pitheculites (Ameghino, 1902)
†Pitheculites chenche (Dumont & Bown 1997)
†Pitheculites minimus (Ameghino, 1902)
†Pitheculites rothi (Marshall 1990)

† jindika estinzjoni

Referenzi 
The Paleobiology Database
Tassonomija tal-Mammiferi

Paucituberculata
Argyrolagus

Argyrolagus huwa ġeneru ta' mammiferu marsupjal estint, relatat mal-opossum ġurdien jew l-opossum far. Dan qiegħed ikklassifikat fil-klassi Mammalia, fis-sottoklassi Theria, fl-infraklassi Metatheria, fis-superordni Ameridelphia, fl-ordni Paucituberculata, fis-sottordni Polydolopimorphia, fl-infrordni Simpsonitheria, fis-superfamilja Argyrolagoidea, fil-familja Argyrolagidae u bl-ebda speċi ħajja.

Lista ta' uħud mill-ispeċi tal-ġeneru Argyrolagus 

Ġeneru †Argyrolagus (Ameghino, 1904)
†Argyrolagus palmeri (Ameghino, 1904)			
†Argyrolagus parodii				
†Argyrolagus scagliai

† jindika estinzjoni

Referenzi 
 Id-Databażi Palebijoloġika

Paucituberculata
Hondalagus

Paucituberculata

†Hondalagus huwa ġeneru ta' mammiferi marsupjali estinti, relatati mal-opossumi ġriede jew l-opossumi firien. Dan qiegħed ikklassifikat fil-klassi Mammalia, fis-sottoklassi Theria, fl-infraklassi Metatheria, fis-superordni Ameridelphia, fl-ordni Paucituberculata, fis-sottordni Polydolopimorphia, fl-infrordni †Simpsonitheria, fis-superfamilja †Argyrolagoidea, fil-familja †Argyrolagidae u bl' ebda speċi ħajja.

Lista ta' uħud mill-ispeċijiet tal-ġeneru †Hondalagus

Ġeneru †Hondalagus (Marshall & Villaroel, 1988)
†Hondalagus altiplanensis (Marshall & Villaroel, 1988)

† jindika estinzjoni

Referenzi
The Paleobiology Database.
Tassonomija tal-Mammiferi.
Microtragulus

Microtragulus huwa ġeneru ta' mammiferi marsupjali estinti, relatat mal-opossumi ġriedem ta' geddumhom twil jew l-opossumi firien. Dan m'għandu l-ebda speċi ħajja.

Lista ta' uħud mill-ispeċi tal-ġeneru Microtragulus 

Ġeneru †Microtragulus (Ameghino, 1904)
†Microtragulus argentinus				
†Microtragulus bolivianus				
†Microtragulus catamarcensis
†Microtragulus reigi

† jindika estinzjoni

Referenzi 
Id-Databażi Palebijoloġika

Paucituberculata
Proargyrolagus

Paucituberculata

†Proargyrolagus huwa ġeneru ta' mammiferi marsupjali estinti, relatati mal-opossumi ġrieden jew l-opossumi firien. Dan qiegħed ikklassifikat fil-klassi Mammalia, fis-sottoklassi Theria, fl-infraklassi Metatheria, fis-superordni Ameridelphia, fl-ordni Paucituberculata, fis-sottordni Polydolopimorphia, fl-infrordni †Simpsonitheria, fis-superfamilja †Argyrolagoidea, fil-familja †Argyrolagidae u bl' ebda speċi ħajja.

Lista ta' uħud mill-ispeċijiet tal-ġeneru †Proargyrolagus

Ġeneru †Proargyrolagus (Wolff, 1984)
†Proargyrolagus bolivianus (Wolff, 1984)

† jindika estinzjoni

Referenzi
The Paleobiology Database.
Tassonomija tal-Mammiferi.
Chulpasia

Chulpasia huwa ġeneru ta' mammiferu marsupjal estint, relatati mal-opossumi ġrieden jew l-opossumi firien. Dan huwa klassifikat fil-klassi Mammalia, fis-sottoklassi Theria, fl-infraklassi Metatheria, fis-superordni Ameridelphia, fl-ordni Paucituberculata, fis-sottordni †Polydolopimorphia, fl-infrordni †Simpsonitheria, fis-superfamilja †Caroloameghinioidea, fil-familja Caroloameghiniidae u bla ebda speċi ħajja.

Speċi tal-ġeneru 

Ġeneru †Chulpasia (Crochet u Sigé, 1993)
†Chulpasia mattaueri (Crochet u Sigé, 1993)

† jindika estinzjoni

Ħoloq esterni 
 Chulpasia fuq Fossilworks

Paucituberculata
Palazz Belvedere

Il-Palazz Belvedere fi Vjenna, l-Awstrija, huwa palazz minbni minn J.Lukas von Hildebrandt għall-Prinċep Eugene ta' Savoy fil-bidu tas-Seklu XVIII. Dan il-palazz jinsab fi ġnien  kbir meraviljuż. Il-Belvedere b'dak is-saqaf tar-ramm u l-ħitan b'żebgħa bajda huwa wieħed mill-iktar postijiet magħrufa fi Vjenna.

Palazzi
Awstrija
Palazz Leopoldskron

Il-Palazz Leopoldskron huwa wieħed mill-aktar binjiet importanti fl-Awstrija. Dan jinsab fil-Leopoldskron-Moos, li huwa distrett fin-Nofsinhar ta' Saliżburgu. Dan hu wieħed minn dawk il-postijiet li jinsabu f'Saliżburgu u li taw lil din il-belt reputazzjoni ta' waħda mill-isbaħ bliet fid-dinja, li hu mibni fuq stil Rinaxximentali u Barokk.

Dan il-palazz ġie ikkummissjonat fl-1736 mill-Konti Leopold Anton von Firmian u baqa' fil-familja Firmian sal-1837. Fl-1918 il-post inxtara mid-direttur teatrali Max Reinhardt li bl-għajnuna ta' artiġjani tal-post hu reġa' qajjem dan il-palazz. Hu beda juża dan il-bini għall-produzzjonijiet teatrali tiegħu u bħala post fejn jiltaqgħu l-kittieba, l-atturi, il-kompożituri u artisti minn madwar id-dinja.  Joħloq dehra sabiħa qalb l-Alpi.

Ħoloq esterni 

 Sit uffiċjali
 Stampi storiċi u moderni tal-palazz u l-ġnien tiegħu
 Salzburg Seminar

Palazzi
Awstrija
Rhynchocyoninae

Rhynchocyoninae hija sottofamilja, ta' mammiferi (is-senġijiet ġganti), fil-klassi Mammalia, fis-sottoklassi Theria, fl-infraklassi Eutheria (il-plaċentati), fl-ordni Macroscelidea, fil-familja Macroscelididae ma' ħames sottofamilji oħra Herodotiinae, Mylomygalinae, Metoldobotinae, Macroscelidinae u Myohyracinae. 
	
Rhynchocyoninae bħala sottofamilja hija waħda żgħira b' ġeneru wieħed biss, u b' erba' speċijiet ħajjin kollha fil-periklu ta' estinzjoni.

Lista tal-ġeneri u ta' l-ispeċijiet tas-sottofamilja Rhynchocyoninae	
Sottofamilja Rhynchocyoninae	
Ġeneru Rhynchocyon (Peters, 1847)	
Rhynchocyon clarkei (Butler & Hopwood, 1957) (estinta)	
Rhynchocyon chrysopygus (Günther, 1881)	
Rhynchocyon cirnei (Peters, 1847)	
Rhynchocyon petersi (Bocage, 1880)
Rhynchocyon pliocaenicus (Butler, 1969) (estinta)
Rhynchocyon rusingae (Butler, 1969) (estinta)
Rhynchocyon udzungwensis

Referenzi	
The Paleobiology Database.	
Tassonomija tal-Mammiferi.
 McKenna, M.C. & Bell, S.K. 1997. Classification of mammals: above the species level. New York: Columbia University Press, 631 pp. ISBN 978-0-231-11013-6
 Rathbun, G.B. 1979. Rhynchocyon chrysopygus. Mammalian Species 117:1-4.
 Schlitter, D.A. 2005. Order Macroscelidea. Pp. 82-85 in Wilson, D.E. & Reeder, D.M. (eds.). Mammal Species of the World: a taxonomic and geographic reference. 3rd ed. Baltimore: The Johns Hopkins University Press, 2 vols., 2142 pp. ISBN 978-0-8018-8221-0

Ħoloq Esterni	
Elephant Shrew: Wildlife summary from the African Wildlife & Reptiles Foundation

Macroscelididae
Macroscelidinae

Macroscelidinae hija sottofamilja, ta' mammiferi (is-senġijiet), fil-klassi Mammalia, fis-sottoklassi Theria, fl-infraklassi Eutheria (il-plaċentati), fl-ordni Macroscelidea, fil-familja Macroscelididae ma' 5 sottofamilji oħra Herodotiinae, Mylomygalinae, Metoldobotinae, Myohyracinae u Rhynchocyoninae, u għandha bosta ġeneri li 3 minnhom Elephantulus, Macroscelides u Petrodromus għadhom rappreżentati b' 14-il speċi ħajja. 

Is-sottofamilja Macroscelidinae hija l-akbar fost is-6 sottofamilji tal-familja Macroscelididae kemm fin-numru ta' ġeneri kif ukoll bħala numru ta' speċijiet.

Lista tal-ġeneri u tal-ispeċijiet tas-sottofamilja Macroscelidinae 

Sottofamilja Macroscelidinae				
Ġeneru Elephantulus (Thomas & Schwann, 1906)
Elephantulus antiquus (Broom, 1948) (estinta)
Elephantulus brachyrhynchus (A. Smith, 1836)
Elephantulus broomi (Corbet & Hanks, 1968) (estinta)
Elephantulus edwardii (A. Smith, 1839)
Elephantulus fuscipes (Thomas, 1894)
Elephantulus fuscus (Peters, 1852)
Elephantulus intufi (A. Smith, 1836)
Elephantulus myurus (Thomas & Schwann, 1906)
Elephantulus pilicaudus
Elephantulus revoili (Huet, 1881)
Elephantulus rozeti (Duvernoy, 1833)
Elephantulus rufescens (Peters, 1878)		
Elephantulus rupestris (A. Smith, 1831)	
Ġeneru Hiwegicyon (Butler, 1984)
Hiwegicyon juvenalis (estinta)
Ġeneru Macroscelides (A. Smith, 1829)
Macroscelides flavicaudatus
Macroscelides proboscideus (Shaw, 1800)	
Ġeneru Palaeothentoides (Stromer, 1932)
Palaeothentoides africanus (Stromer, 1932) (estinta)
Ġeneru Petrodromus (Peters, 1846)		
Petrodromus tetradactylus (Peters, 1846)
Ġeneru Pronasilio (Butler, 1984)
Pronasilio ternanensis (estinta)

Referenzi 
Schlitter, Duane A. (November 16, 2005). Wilson, D. E., and Reeder, D. M. (eds) Mammal Species of the World, 3rd edition, Johns Hopkins University Press, 82-85.
The Paleobiology Database.
Tassonomija tal-Mammiferi.

Ħoloq Esterni 
Elephant Shrew: Wildlife summary from the African Wildlife & Reptiles Foundation

Macroscelididae
Hiwegicyon

Macroscelididae
Hiwegicyon huwa ġeneru estint ta' mammiferi (is-senġijiet), fil-klassi Mammalia, fis-sottoklassi Theria, fl-infraklassi Eutheria (il-plaċentati), fl-ordni Macroscelidea, fil-familja Macroscelididae, fis-sottofamilja Macroscelidinae ma' bosta ġeneri oħra 3 minnhom Elephantulus, Macroscelides u Petrodromus b' rappreżentanti ħajjin, u bi speċi 1 biss estinta. 

(għal aktar informazzjoni ara l-artiklu Senġi)

Lista ta' l-ispeċi tal-ġeneru Hiwegicyon

Ġeneru Hiwegicyon (Butler, 1984) (estint)
Hiwegicyon juvenalis (estinta)

Referenzi
The Paleobiology Database.
Tassonomija tal-Mammiferi.

Links Esterni
Elephant Shrew: Wildlife summary from the African Wildlife & Reptiles Foundation
Lingwa Spanjola

L-iSpanjol huwa l-lingwa uffiċjali ta’ Spanja, kif ukoll ta’ ħafna mill-pajjiżi tal-Amerika Latina li kienu kolonja ta' Spanja, Portugall u waħda mil-iktar lingwi mitħaddta f’Puerto Rico. Huwa wieħed mis-sitt lingwi uffiċjali tal-Ġnus Magħquda. Madwar erbatax il-miljun u nofs persuna li jitkellmu bl-Ispanjol jgħixu l-Istati Uniti tal-Amerika u madwar id-dinja jitkellmuh madwar 500 miljun. L-Ispanjol huwa t-tieni lingwa l-aktar mitkellma fid-dinja, wara ċ-Ċiniż, u qabel l-Ingliż, l-Urdu u l-Għarbi. 

L-Ispanjol oriġina ruħu l-ewwel bħala djalett Latin u uħud mil-pajjiżi li kienu jitkellmuh kienu Burgos u Cantabria. Imbagħad mal-medda taż-żmien beda jinfirex u spiċċa biex sar il-lingwa prinċipali tal-gvern. Ftit taż-żmien wara l-Ispanjol infirex mal-kontinent Amerikan u f-partijiet fl-aħħar ħames sekli permezz tal-esploraturi u kolonizzaturi Spanjoli.

Storja 
Bħall-lingwi l-oħra Rumani, il-lingwa Spanjola evolviet mil-Latin Vulgari, li hawnhekk inġieb fil-Peniżola Iberika mir-Rumani matul it-Tieni Gwerra Punika, li bdiet fl-210 QK. Bosta lingwi pre-Rumani—uħud relatati mill-bogħod mal-Latin bħala lingwi Indo-Ewropej, u xi wħud li m’huma relatati xejn—kienu mitkellma qabel fil-Peniżola Iberika. Dawn il-lingwi kienu jinkludu Proto-Bask, Iberjan, Lusitanian u Celtiberian.

L-ewwel dokumenti li juru traċċi ta’ dak li llum hu meqjus bħala l-prekursur tal-Ispanjol modern huma mis-seklu 9. Matul il-Medju Evu u fl-era moderna, l-aktar influwenzi importanti fuq il-lessiku Spanjol ġew minn lingwi Rumani ġirien—Możarabiku (Rumanz Andalusi), Navarro-Aragonese, Leoniż, Katalan, Portugiż, Galizjan, Oċċitan, u aktar tard, Franċiż u Taljan. L-Ispanjol issellef ukoll numru konsiderevoli ta’ kliem mill-Għarbi, kif ukoll influwenza żgħira mil-lingwa Gotika Ġermanika permezz tal-migrazzjoni ta’ tribujiet u perjodu ta’ ħakma Visigoth fl-Iberja. Barra minn hekk, ħafna aktar kliem ġie misluf mil-Latin permezz tal-influwenza tal-lingwa miktuba u l-lingwa liturġika tal-Knisja. Il-kliem misluf ittieħdu kemm mil-Latin Klassiku kif ukoll mil-Latin Rinaxximentali, il-forma tal-Latin li kienet tintuża dak iż-żmien.

Skont it-teoriji ta’ Ramón Menéndez Pidal, is-soċjoletti lokali tal-Latin Vulgari evolvew fl-Ispanjol, fit-tramuntana tal-Iberia, f’żona ċċentrata fil-belt ta’ Burgos, u dan id-djalett aktar tard inġieb fil-belt ta’ Toledo, fejn l-istandard miktub. tal-Ispanjol ġie żviluppat għall-ewwel darba, fis-seklu 13. F'dan l-istadju formattiv, l-Ispanjol żviluppa varjant differenti ħafna mill-kuġinu qrib tiegħu, il-Leoniż, u, skond xi awturi, kien distint minn influwenza Baska qawwija (ara Lingwi Rumanzi Iberiċi). Dan id-djalett distintiv infirex fin-Nofsinhar ta’ Spanja mal-avvanz tar-Reconquista, u sadanittant ġabar influwenza lessika mdaqqsa mill-Għarbi ta’ Al-Andalus, ħafna minnu indirettament, permezz tad-djaletti Możarabiċi Rumani (xi 4,000 kelma mnissla mill-Għarbi, jiffurmaw madwar 8% tal-lingwa llum). L-istandard miktub għal din il-lingwa ġdida ġie żviluppat fl-ibliet ta’ Toledo, fis-sekli 13 sas-16, u Madrid, mis-snin sebgħin.

Alfabett Spanjol

Ismijiet tal-ittri bl-Ispanjol ()

Spanjola
Spanjola
Spanjola
Fenek xkupilja ta' San Jose

Fenek

Il-Fenek xkupilja ta' San Jose li hu magħruf xjentifikament bħala Sylvilagus mansuetus huwa mammiferu plaċentat tad-Dinja l-Ġdida u membru tal-familja Leporidae (leporidu), fl-ordni Lagomorpha (lagomorfu). Dan id-denb qotni huwa nativ tal-kontinent ta' l-Amerika ta' fuq, endemiku tal-Messiku.

Distribuzjoni

Il-Fenek xkupilja ta' San Jose kif jgħid ismu għandu distribuzjoni ristretta u jinsab biss fuq il-gżira ta' San Jose li qiegħda fil-Golf ta' California, parti minn Baja California, tal-Messiku. Din il-gżira għalkemm hija waħda mill-akbar gżejjer li hemm fil-Golf f'hija biss 194 km2 u l-veġetazjoni dominanti hija kakti, sukkulenti u ħxejjex tipiċi ta' l-abitat xott tad-deżert.

Klassifikazjoni
Dan id-denb qotni huwa 1 minn 2 speċi li qegħdin klassifikati fis-sottoġeneru Microlagus u m' hemm 'l ebda sottospeċi rikonoxxuta. 

Ordni Lagomorpha
Familja Leporidae
Sottofamilja Leporinae
Tribù Leporini
Ġeneru Sylvilagus
Sottoġeneru Microlagus
Fenek xkupilja ta' San Jose, Sylvilagus mansuetus

Referenzi
Hoffmann, Robert S.; Andrew T. Smith (November 16, 2005). Wilson, D. E., and Reeder, D. M. (eds): Mammal Species of the World, 3rd edition, Johns Hopkins University Press. ISBN 0-801-88221-4.
Lagomorph Specialist Group (1996). Sylvilagus mansuetus L-inqas ħsieb. 2006 IUCN Red List of Threatened Species. IUCN 2006. Informazjoni mniżla fid- 9 ta' Novembru 2006.
The Paleobiology Database.
Tassonomija tal-Mammiferi.
Fenek ta' denbu qotni tal-Messiku

Fenek

Il-Fenek ta' denbu qotni tal-Messiku li hu magħruf xjentifikament bħala Sylvilagus cunicularis huwa mammiferu plaċentat tad-Dinja l-Ġdida u membru tal-familja Leporidae (leporidu), fl-ordni Lagomorpha (lagomorfu). Dan id-denb qotni huwa nattiv tal-kontinent ta' l-Amerika ta' fuq, endemiku tal-Messiku.

Il-Fenek ta' denbu qotni tal-Messiku jinsab f' ħafna tipi ta' abitat, minn foresti temperati għal-foresti tropikali xotti u semi-xotti b' siġar li jwaqgħu l-weraq, mill-livell tal-baħar sa elevazzjonijiet ta' 'l fuq minn 4,300m.

Distribuzzjoni

Il-Fenek ta' denbu qotni tal-Messiku għandu distribuzzjoni mal-pjanuri ċentrali mal-kosta tal-Paċifiku, sal-Messiku ċentrali. Dan id-denb qotni mifrux mil-livell tal-baħar sa elevazjonijiet ta' madwar 4,300 metru fil-Messiku ċentrali. 

Din l-ispeċi għadha komuni fiċ-ċentru tal-Messiku fil-foresti tal-pinu u tal-pinu-kwerċa b' ħafna ħaxix taħt is-siġar. Il-Fenek ta' denbu qotni tal-Messiku jinsab  f' arja vasta matul il-mountanji Transvulkaniċi ukoll, speċjalment fuq il-vulkani Popocatepetl, Iztaccihualtl, Pelado u Nevado de Trluca. Fil-Punent jinsab fil-foresti xotti b' siġar li jwaqgħu l-weraq, iżda huwa ferm aktar komuni fuq artijiet fejn jirgħu n-nagħaġ u fin-Nofs in-nhar ta' Sinalao lejn in-Nofs in-nhar għall-Punent ta' Michoacan dan jinsab mill-pjanuri tal-kosta mal-livell tal-baħar sa mal-ġnub tal-għoljiet u l-muntanji.

Klassifikazzjoni
Dan id-denb qotni huwa 1 minn 9 speċi li qegħdin klassifikati fis-sottoġeneru Sylvilagus u l-ispeċi maqsuma minn ta' linqas f' 2 sottospeċi rikonoxxuti. 

Ordni Lagomorpha
Familja Leporidae
Sottofamilja Leporinae
Tribù Leporini
Ġeneru Sylvilagus
Sottoġeneru Sylvilagus
Fenek ta' denbu qotni tal-Messiku, Sylvilagus cunicularis
Sottospeċi
Sylvilagus cunicularius cunicularius (Waterhouse, 1848) 
Sylvilagus cunicularius insolitus (J.A. Allen, 1890)

Referenzi
Hoffmann, Robert S.; Andrew T. Smith (November 16, 2005). Wilson, D. E., and Reeder, D. M. (eds): Mammal Species of the World, 3rd edition, Johns Hopkins University Press. ISBN 0-801-88221-4.
Lagomorph Specialist Group (1996). Sylvilagus cunicularis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.
The Paleobiology Database.
Tassonomija tal-Mammiferi.
Fenek ta' denbu qotni tal-muntanji

Fenek

Il-Fenek ta' denbu qotni tal-muntanji jew Fenek ta' denbu qotni ta' Nuttall jew Denb qotni ta' Nuttall, li hu magħruf xjentifikament bħala Sylvilagus nuttallii huwa mammiferu plaċentat tad-Dinja l-Ġdida u membru tal-familja Leporidae (leporidu), fl-ordni Lagomorpha (lagomorfu). Dan id-denb qotni huwa nattiv tal-kontinent ta' l-Amerika ta' fuq.

Distribuzzjoni

Il-Fenek ta' denbu qotni tal-muntanji għandu distribuzzjoni ma' 2 pajjiżi fil-kontinent ta' l-Amerika ta' fuq u jinsab mifrux fil-Kanada u fl-iStati Uniti.

Klassifikazzjoni
Dan id-denb qotni huwa 1 minn 9 speċi li qegħdin klassifikati fis-sottoġeneru Sylvilagus u l-ispeċi maqsuma minn ta' linqas fi 3 sottospeċijiet rikonoxxuti. 

Ordni Lagomorpha
Familja Leporidae
Sottofamilja Leporinae
Tribù Leporini
Ġeneru Sylvilagus
Sottoġeneru Sylvilagus
Fenek ta' denbu qotni tal-muntanji jew Fenek ta' denbu qotni ta' Nuttall, Sylvilagus nuttallii
Sottospeċi
Sylvilagus nuttallii grangeri (J.A. Allen, 1895) 
Sylvilagus nuttallii nuttallii (Bachman, 1837) 
Sylvilagus nuttallii pinetis (J.A. Allen, 1894)

Referenzi
Hoffmann, Robert S.; Andrew T. Smith (November 16, 2005). Wilson, D. E., and Reeder, D. M. (eds): Mammal Species of the World, 3rd edition, Johns Hopkins University Press. ISBN 0-801-88221-4.
Lagomorph Specialist Group (1996). Sylvilagus nuttallii. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.
The Paleobiology Database.
Tassonomija tal-Mammiferi.
Fenek tat-Tres Marias

Fenek

Il-Fenek tat-Tres Marias jew Fenek ta' denbu qotni tat-Tres Marias jew Denb qotni tat-Tres Marias li hu magħruf xjentifikament bħala Sylvilagus graysoni huwa mammiferu plaċentat tad-Dinja l-Ġdida u membru tal-familja Leporidae (leporidu), fl-ordni Lagomorpha (lagomorfu). Dan id-denb qotni huwa nattiv tal-kontinent ta' l-Amerika ta' fuq, endemiku tal-Messiku. 

Dan id-denb qotni jgħix fil-foresti xotti tas-siġar li jwagħqu l-weraq u l-foresti umdi li huma l-veġetazzjoni dominanti fil-gżejjer tat-Tres Marias li huma tipikament karatterizzati b' ħafna speċi ta' siġar.

Distribuzzjoni

Il-Fenek tat-Tres Marias huwa speċi ta' denb qotni endemiku għall-gżejjer tat-Tres Marias, grupp ta' gżejjer kontinentali madwar 84 kilometru 'l bogħod minn Nayarit, fil-Messiku.

Klassifikazzjoni
Dan id-denb qotni huwa 1 minn 9 speċi li qegħdin klassifikati fis-sottoġeneru Syvilagus u m' hemmx sottospeċi rikonoxxuti. 

Ordni Lagomorpha
Familja Leporidae
Sottofamilja Leporinae
Tribù Leporini
Ġeneru Sylvilagus
Sottoġeneru Sylvilagus
Fenek tat-Tres Marias, Sylvilagus graysoni

Referenzi
Hoffmann, Robert S.; Andrew T. Smith (November 16, 2005). Wilson, D. E., and Reeder, D. M. (eds): Mammal Species of the World, 3rd edition, Johns Hopkins University Press. ISBN 0-801-88221-4.
Lagomorph Specialist Group (1996). Sylvilagus graysoni. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.
The Paleobiology Database.
Tassonomija tal-Mammiferi.
Fenek ta' denbu qotni tal-muntanji ta' Appalach

Fenek

Il-Fenek ta' denbu qotni tal-muntanji ta' Appalach jew Denb qotni tal-muntanji ta' Appalach jew Denb qotni skur, li hu magħruf xjentifikament bħala Sylvilagus obscurus huwa mammiferu plaċentat tad-Dinja l-Ġdida u membru tal-familja Leporidae (leporidu), fl-ordni Lagomorpha (lagomorfu). Dan id-denb qotni huwa nattiv tal-kontinent ta' l-Amerika ta' fuq, endemiku tal-iStati Uniti. 

Dan id-denb qotni huwa simili ħafna tal-Fenek ta' denbu qotni tal-Lvant Sylvilagus floridanus u diffiċli ħafna biex jingħarfu minn xulxin, għalkemm il-Fenek ta' denbu qotni tal-muntanji ta' Appalach Sylvilagus obscurus huwa kemxejn iċken, għandu l-pil aktar skur u m' għandux it-teba bajda fuq il-moħħ li ġeneralment ikollu il-Fenek ta' denbu qotni tal-Lvant, iżda minflok għandu teba sewda bejn il-widnejn fuq in-naħa ta' wara tar-ras.

Distribuzzjoni

Il-Fenek ta' denbu qotni tal-muntanji ta' Appalach huwa speċi ta' denb qotni li hija ġeneralment ristretta għal muntanji ta' Appalach u għandu distribuzzjoni mhux kontinwa li tibqa sejra minn Pennsylvania sal-Grigal fil-Georgia u jinsab ukoll fil-Punent tal-muntanji Blue Ridge fil-Virginia.

Klassifikazzjoni
Dan il-fenek huwa 1 minn 9 speċijiet ta' dnieb qotnin, li qegħdin klassifikati fis-sottoġeneru Sylvilagus u m' hemmx sottospeċi rikonoxxuti. 

Ordni Lagomorpha
Familja Leporidae
Sottofamilja Leporinae
Tribù Leporini
Ġeneru Sylvilagus
Sottoġeneru Sylvilagus
Fenek ta' denbu qotni tal-muntanji ta' Appalach, Sylvilagus obscurus

Referenzi
Hoffmann, Robert S.; Andrew T. Smith (November 16, 2005). Wilson, D. E., and Reeder, D. M. (eds): Mammal Species of the World, 3rd edition, Johns Hopkins University Press. ISBN 0-801-88221-4.
Lagomorph Specialist Group (1996). Sylvilagus obscurus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.
The Paleobiology Database.
Tassonomija tal-Mammiferi.
Fenek ta' denbu qotni tal-muntanji ta' Manzano

Il-fenek ta' denbu qotni tal-muntanji ta' Manzano, li hu magħruf xjentifikament bħala Sylvilagus cognatus huwa mammiferu plaċentat tad-Dinja l-Ġdida u membru tal-familja Leporidae (leporidu), fl-ordni Lagomorpha (lagomorfu). Dan id-denb qotni huwa nattiv tal-kontinent tal-Amerika ta' Fuq, endemiku tal-Istati Uniti.

Dan id-denb qotni għal żmien twil kien ikkunsidrat bħala sottospeċi tal-fenek ta' denbu qotni tal-Lvant (Sylvilagus floridanus), l-aktar speċi komuni ta' denb qotni.

Distribuzzjoni

Il-fenek ta' denbu qotni tal-muntanji ta' Manzano huwa speċi ta' denb qotni li ġeneralment huwa ristrett għall-muntanji ta' Manzano, katina ta' muntanji ta' madwar 65 kilometri (40 mil), orjentati mit-Tramuntana għan-Nofsinhar li tagħmel parti minn unita ġeoloġika akbar, imsejħa il-muntanji ta' Sandia-Manzano, fl-istat ta' New Mexico, fl-Istati Uniti.

Klassifikazzjoni

Ordni Lagomorpha
Familja Leporidae
Sottofamilja Leporinae
Tribù Leporini
Ġeneru Sylvilagus
Sottoġeneru Sylvilagus
Fenek ta' denbu qotni tal-muntanji ta' Manzano, Sylvilagus cognatus

Sinonimi

Sylvilagus floridanus cognatus huwa sinonimu jew l-istess bħal u jirreferi għal Sylvilagus cognatus ta' Nelson, 1907.

Referenzi
Hoffmann, Robert S.; Andrew T. Smith (November 16, 2005). Wilson, D. E., and Reeder, D. M. (eds): Mammal Species of the World, 3rd edition, Johns Hopkins University Press. ISBN 0-801-88221-4.
The Paleobiology Database.
Tassonomija tal-Mammiferi.

Denbu qotni tal-muntanji ta' Manzano
Fenek ta' denbu qotni tal-muntanji ta' Davis

Fenek

Il-Fenek ta' denbu qotni tal-muntanji ta' Davis jew Denb qotni tal-muntanji ta' Davis jew Fenek robust, li hu magħruf xjentifikament bħala Sylvilagus robustus huwa mammiferu plaċentat tad-Dinja l-Ġdida u membru tal-familja Leporidae (leporidu), fl-ordni Lagomorpha (lagomorfu). Dan id-denb qotni huwa nattiv tal-kontinent ta' l-Amerika ta' fuq, endemiku tal-iStati Uniti. 

Dan id-denb qotni huwa simili ħafna tal-Fenek ta' denbu qotni tal-Lvant Sylvilagus floridanus u diffiċli ħafna biex jingħarfu minn xulxin. Il-Fenek ta' denbu qotni tal-muntanji ta' Davis Sylvilagus robustus żmien ilu kien meqjus bħala sottospeċi tal-Fenek ta' denbu qotni tal-Lvant.

Distribuzzjoni

Il-Fenek ta' denbu qotni tal-muntanji ta' Davis huwa speċi ta' denb qotni li hija ristretta u għandha distribuzzjoni fuq il-muntanji Davis biss, endemiku tal-istat tat-Texas, fl-iStati Uniti f' arja mhux protetta bejn Guadalupe u l-Park Nazjonali ta' Big Bend.

Klassifikazzjoni
Dan il-fenek huwa 1 minn 9 speċi ta' dnieb qotna, li qegħdin klassifikati fis-sottoġeneru Sylvilagus u m' hemmx sottospeċi rikonoxxuti. 

Ordni Lagomorpha
Familja Leporidae
Sottofamilja Leporinae
Tribù Leporini
Ġeneru Sylvilagus
Sottoġeneru Sylvilagus
Fenek ta' denbu qotni tal-muntanji ta' Davis, Sylvilagus robustus

Sinonimi

"Sylvilagus floridanus robustus" huwa sinonimu jew l-istess bħal u jirreferi għal Sylvilagus robustus ta' Bailey, 1905.

Referenzi
Hoffmann, Robert S.; Andrew T. Smith (November 16, 2005). Wilson, D. E., and Reeder, D. M. (eds): Mammal Species of the World, 3rd edition, Johns Hopkins University Press. ISBN 0-801-88221-4.
The Paleobiology Database.
Tassonomija tal-Mammiferi.
Fenek ta' denbu qotni tal-Ingilterra l-Ġdida

Fenek

Il-Fenek ta' denbu qotni ta' l-Ingilterra l-Ġdida jew Denb qotni ta' l-Ingilterra l-Ġdida, li hu magħruf xjentifikament bħala Sylvilagus transitionalis huwa mammiferu plaċentat tad-Dinja l-Ġdida u membru tal-familja Leporidae (leporidu), fl-ordni Lagomorpha (lagomorfu). Dan id-denb qotni huwa nattiv tal-kontinent ta' l-Amerika ta' fuq, endemiku tal-iStati Uniti.

Riproduzzjoni

Il-Fenek ta' denbu qotni ta' l-Ingilterra l-Ġdida jirriproduċi sa 3 botna żrameġ fis-sena bejn April u Awissu, u kull boton jista jkun magħmul minn 3 sa 8 żrameġ kull darba li jitwieldu wara ġestazzjoni jew tqala ta' madwar 28 ġurnata. Dawn jitwieldu mingħajr pil, ogħmja u totalment dipendenti ġewwa bejta taħt l-art preparata mill-omm minn ftit qabel u jiġu misqijja l-ħalib minn 4 pari "mammae" għal mhux aktar minn 4 ġimgħat.

Distribuzzjoni

Il-Fenek ta' denbu qotni ta' l-Ingilterra l-Ġdida huwa speċi ta' denb qotni li għandha distribuzzjoni mal-biċċa l-kbira tal-Lvant tal-kontinent ta' l-Amerika ta' fuq, f' forma ta' mosajk, mix-Xlokk ta' l-Ingilterra l-Ġdida ("New England"), minn Nofs in-nhar ta' Maine lejn in-Nofs in-nhar matul il-muntanji ta' Appalach għax-Xlokk ta' Alabama.

Klassifikazzjoni
Dan il-fenek huwa 1 minn 9 speċi ta' dnieb qotnin, li qegħdin klassifikati fis-sottoġeneru Sylvilagus u m' hemmx sottospeċi rikonoxxuti. 

Ordni Lagomorpha
Familja Leporidae
Sottofamilja Leporinae
Tribù Leporini
Ġeneru Sylvilagus
Sottoġeneru Sylvilagus
Fenek ta' denbu qotni ta' l-Ingilterra l-Ġdida, Sylvilagus transitionalis

Referenzi
Hoffmann, Robert S.; Andrew T. Smith (November 16, 2005). Wilson, D. E., and Reeder, D. M. (eds): Mammal Species of the World, 3rd edition, Johns Hopkins University Press. ISBN 0-801-88221-4.
Lagomorph Specialist Group (1996). Sylvilagus transitionalis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.
The Paleobiology Database.
Tassonomija tal-Mammiferi.
Fenek ta' denbu qotni ta' Dice

Il-fenek ta' denbu qotni ta' Dice jew id-Denb qotni ta' Dice (Sylvilagus dicei) huwa mammiferu plaċentat membru tal-familja Leporidae, fl-ordni Lagomorpha (lagomorfu). Dan huwa nattiv tal-Amerika Ċentrali.

Distribuzzjoni 

Il-fenek ta' denbu qotni ta' Dice huwa speċi ta' denb qotni b'distribuzzjoni fl-Amerika ċentrali, b'firxa f'elevazzjoni għolja fil-Kosta Rika u fil-Punent tal-Panama.

Klassifikazzjoni 

Dan il-fenek huwa wieħed minn sitt speċi ta' dnieb qotnin, li qegħdin ikklassifikati fis-sottoġeneru Tapeti. Din l-ispeċi m'għandha l-ebda sottospeċi rikonoxxuta. 

Ordni Lagomorpha
Familja Leporidae
Sottofamilja Leporinae
Tribù Leporini
Ġeneru Sylvilagus
Sottoġeneru Tapeti
Fenek ta' denbu qotni ta' Dice, Sylvilagus dicei

Referenzi 
 Wilson, D. E.; Reeder, D. M. Mammal Species of the World, 3rd edition, Johns Hopkins University Press, ISBN 0-8018-8221-4
 Id-Databażi Palebijoloġika

Ħoloq esterni 

Sylvilagus dicei fuq il-Lista Ħamra tal-IUCN 2006.

Fenek
Fenek ta' denbu qotni tal-artijiet baxxi tal-Veneżwela

Il-Fenek ta' denbu qotni tal-artijiet baxxi tal-Veneżwela, magħruf xjentifikament bħala Sylvilagus varynaensis, huwa mammiferu plaċentat tad-Dinja l-Ġdida u membru tal-familja Leporidae (leporidu), fl-ordni Lagomorpha (lagomorfu). 

Dan id-denb qotni, nattiv tal-kontinent tal-Amerika t'Isfel, instab u ġie deskritt xjentifikament fis-snin 2000 u huwa l-akbar fenek bl-aktar pil skur li hemm fil-Veneżwela. 
   
Sylvilagus varynaensis huwa speċi ta' denb qotni b'distribuzzjoni fil-kontinent tal-Amerika t'Isfel, b'firxa mal-artijiet baxxi minn Fundo Millano u Chorrosco Bajo, fid-distrett ta' Obispos, fl-istat ta' Barinas, endemiku tal-Veneżwela.

Klassifikazzjoni 

Dan il-fenek huwa wieħed minn sitt speċi ta' dnub qotna li qegħdin klassifikati fis-sottoġeneru Tapeti u m'hemmx sottospeċi rikonoxxuta. 

Ordni Lagomorpha
Familja Leporidae
Sottofamilja Leporinae
Tribù Leporini
Ġeneru Sylvilagus
Sottoġeneru Tapeti
Fenek ta' denbu qotni tal-artijiet baxxi tal-Veneżwela, Sylvilagus varynaensis

Referenzi 

 Wilson, D. E.; Reeder, D. M. Mammal Species of the World, 3rd edition, Johns Hopkins University Press, ISBN 0-8018-8221-4
 Id-Databażi Palebijoloġika

Fenek
Fenek ta' Bunyoro

Il-Fenek ta' Bunyoro jew Liebru tal-ħaxix tal-Uganda, li hu magħruf xjentifikament bħala Poelagus marjorita huwa mammiferu plaċentat tal-familja Leporidae (leporidu), fl-ordni Lagomorpha (lagomorfu) u nativa tal-kontinent ta' l-Afrika u għalkemm xi kulltant jissejjaħ "Liebru" dan huwa kkunsidrat speċi ta' fenek.

Deskrizzjoni 

Il-Liebru tal-ħaxix tal-Uganda jixbah fiżikament il-Fenek domestiku, u għandu l-pil ta' lewn kannella fil-griż fuq in-naħa ta' fuq u ta' kulur bajdani qotni man-naħa ta' taħt. Dan il-leporidu għandu widnejn relattivament qosra u saqajn matnazzi meta kkumparat ma' membri oħra tal-familja Leporidae. 

Fenek ta' Bunyoro adult jiżen minn 2 sa 3 kilogrammi, għandu s-saqajn ta' wara ma jaqbżux il-100 millimetru ( 10.0 ċentimetri), denb ta' bejn 45 u 50 millimetru ( 4.5 - 5.0 ċentimetri) u par widnejn ta' mhux aktar minn 65 millimetru.

Xi ħaġa kurjuża ta' dan il-fenek huwa ix-xebħ inkredibli jekk mhux l-identiċita assoluta, fl-apparenza tal-genitali tar-raġel u l-mara minn fuq barra. Iż-żewġ sessi għandhom glandoli qieshom boroż, li fir-raġel qegħdin fuq wara t-testikoli u għandu dwawar tal-pil fit-tond li jiksu l-iskrotu jew il-borża tat-testikoli ("scrotum"), li fil-mara qegħdin fl-istess pożizzjoni u jekk il-pene tar-raġel ma jkunx erett ikun ferm diffiċli biex jinaraf is-sess maskili minn dak feminili.

Distribuzzjoni 

Il-Fenek ta' Bunyoro huwa speċi ta' fenek b' distribuzzjoni fil-kontinent ta' l-Afrika, b' firxa ma' bosta pajjiżi bħal Angola, Burundi, Ċad, Kongo, Repubblika ta' l-Afrika Centrali, Rwanda, Sudan u Uganda.

Poelagus marjorita hija speċi esklużiva Afrikana, bil-popolazzjoni kkonċentrata fin-Nofs in-nhar ta' l-Uganda. Il-firxa fil-kontinent ta' l-Afrika tmur mill-bogħod fil-Punent f' [[Angola sa fil-Lvant fis-Sudan. Popolazzjonijiet żagħar oħra tal-liebru tal-ħaxix ta' l-Uganda huma preżenti direttament mit-Tramuntana ta' L-Għadira Victoria għal matul il-baċir tax-xmara Uganda.

Klassifikazzjoni 
Dan il-fenek huwa speċi monotipika, l-uniku speċi fil-ġeneru Poelagus. 

Ordni Lagomorpha
Familja Leporidae
Sottofamilja Leporinae
Tribù Leporini
Ġeneru Poelagus
Fenek ta' Bunyoro jew Liebru tal-ħaxix ta' l-Uganda, Poelagus marjorita

Referenzi 
Hoffmann, Robert S.; Andrew T. Smith (November 16, 2005). Wilson, D. E., and Reeder, D. M. (eds): Mammal Species of the World, 3rd edition, Johns Hopkins University Press. ISBN 0-8018-8221-4.
Lagomorph Specialist Group (1996). Poelagus marjorita. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.
The Paleobiology Database
Tassonomija tal-Mammiferi

Fenek
Fenek ta' Assam

Il-fenek ta' Assam jew liebru ispidu, li hu magħruf xjentifikament bħala Caprolagus hispidus, huwa mammiferu plaċentat tal-familja Leporidae (leporidu), fl-ordni Lagomorpha (lagomorfu) u nattiv tal-kontinent tal-Asja u għalkemm xi kultant jissejjaħ liebru dan huwa kkunsidrat bħala speċi ta' fenek.

Deskrizzjoni 

Fenek ta' Assam adult jiżen madwar 2.5 kilogrammi, jikber bejn 405 u 538 millimetru (40.5 – 53.8 ċentimetri), għandu s-saqajn ta' wara qosra u matnazzi rarament jaqbżu t-tul tas-saqajn ta' quddiem bi diefer kbar u b' saħħithom ħafna, par widnejn qosra u wiesgħajn u par għajnejn żgħar.
 
Karatteristika ta' dan il-leporidu huwa l-pil, li huwa magħmul minn żewġ strati jew saffi. L-istrat jew saff ta' barra u l-istrat jew saff ta' taħt. L-istrat ta' barra huwa magħmul minn xagħar oħxon twil u jniggeż qiesu x-xagħar ta' l-ixkupa u ta' lewn kannella skur peress li huwa magħmul miinn xagħar iswed u kannella bajdani. L-istrat ta' taħt jikkonsisti minn pil qasir u fin ta' kulur kannella bajdani biss. Id-denb ukoll għandu żewġ strati ta' pil ta' l-istess tip, apparti l-kulur, fejn iż-żewġ strati huma kannella biss dak ta' l-istrat ta' barra huwa ta' tonalita aktar skur.

Distribuzzjoni 

Il-fenek ta' Assam huwa speċi ta' fenek b'distribuzzjoni limitata fil-kontinent tal-Asja, b'firxa ristretta ma' tliet pajjiżi li jinkludu l-Bangladexx, l-Indja u n-Nepal.

Caprolagus hispidus hija speċi esklużiva Ażjatika u fil-passat kienet mifruxa sew matul in-Nofsinhar tal-katina tal-muntanji tal-Ħimalajas f'arja vasta minn Uttar Pradesch, fin-Nepal, Sikkim, Bengal u Butan, s'Assam. Il-liepri ispidu, illum il-ġurnata, huwa wieħed mill-aktar mammiferi rari fid-dinja, u huwa estint fil-biċċa l-kbira tad-distribuzzjoni imsemmija hawn fuq u għadu jinsab biss fil-Majjistral ta' Assam, f'Bangladexx u fi ftit partijiet żgħar fin-Nepal.

Klassifikazzjoni 

Dan il-fenek huwa speċi monotipika, l-uniku speċi fil-ġeneru Caprolagus. 

Ordni Lagomorpha
Familja Leporidae
Sottofamilja Leporinae
Tribù Leporini
Ġeneru Poelagus
Fenek ta' Assam jew Liebru ispidu, Caprolagus hispidus

Referenzi 

 Wilson, D. E.; Reeder, D. M. Mammal Species of the World, 3rd edition, Johns Hopkins University Press, ISBN 0-8018-8221-4
 Caprolagus hispidus marjorita. Lista Ħamra tal-IUCN 2006.
 Id-Databażi Palebijoloġika

Fenek
Diġitigrad

Diġitigrad huwa annimal li joqgħod wieqaf u li jimxi bil-piż ta' ġismu fuq id-diġitali jew fuq is-swaba (lokomozzjoni diġitigradali) u dawn jinkludu il-qtates, il-klieb u ħafna mammiferi oħra. Ġeneralment dawn l-annimali huma iktar veloċi u silenzjużi fil-movimenti tagħhom minn annimali b'tip ta' lokomozzjoni oħra.

Fejn normalment l-bniedem joqgħod bilwieqfa u jimxi fuq il-qiegħ kollu tal-pala tas-sieq imserraħ jew imiss mal-art (lokomozjoni plantigradali), id-Digitigrad jimxi fuq il-falanġi distali jew distali u  l-falangi intermedji jew falanġi tan-nofs. Il-lokomozzjoni Diġitigradali hija responsabbli għall-forma ta' ganċ ferm distinta li għandhom is-saqajn tal-kelb.

Hemm differenzi anatomiċi kbar, bejn is-sieq tal-plantigrad u s-sieq tad-Diġitigrad. Annimali Diġitigradi għandhom il-karpali u t-tarsali relativament twal u allura, dawn l-għadam (li fil-bniedem jikkorispondu għal-għaksa), huma ppożizzjonati ferm aktar 'l fuq minn fejn huma ppożizzjonati fis-saqajn tal-bniedem. Dan il-fattur effetivament itawwal il-pal sal-punt, li kemm il-pal tal-idejn kif ukoll tas-saqajn fl-annimal Diġitigradi, meta mqabbla, jikkorispondu għall-għadam tas-swaba fil-bniedem biss.

Peress li s-superfiċi li tmiss mal-art u li trid tinqata' minn mal-art hija ġeneralment iżgħar, u minnħabba t-tul tas-sieq ukoll li huwa ħafna aktar, hemm tendenza li bil-lokomozzjoni diġitigradali l-movimenti jkunu iktar ħfief, għalhekk ma jonqosx li tiżdied xi ftit il-ħeffa wkoll.

Eżempji ta' annimali Diġitigradi

Familja Canidae
Lupu
Kelb
Kojoti
Familja Felidae
Qattus
Iljun
Familja Hippopotamidae
Ippopotamu
Familja Elephantidae
Iljunfant

Ara wkoll
Plantigrad
Unguligrad
Lokomozjoni
Lokomozjoni tal-annimali fuq wiċċ l-art

Referenzi
Yes, the Shin Bone Is Connected to the Ankle Bone
Saqajn, Idejn u Lokomozjoni Kursorja. Myers, P., R. Espinosa, C. S. Parr, T. Jones, G. S. Hammond, and T. A. Dewey. 2006. The Animal Diversity Web (online). Accessed January 06, 2007. 
DeBlase, A. F., and R. E. Martin. 1981. A manual of mammalogy. Second Edition. Wm. C. Brown, Publishers. Dubuque, Iowa. xii+436 pp.
Hildebrand, M. 1974. Analysis of Vertebrate Structure. John Wiley & Sons, Inc, New York. xv+710 pp.
Vaughan, T. A. 1986. Mammalogy. Third Edition. Harcourt Brace Jovanovich, Publishers, Orlando Fl. vii+576 pp.

Lokomozjoni
Plantigrad

Lokomozjoni

Plantigrad huwa annimal li joqgħod wieqaf u li jimxi bil-piż ta' ġismu fuq il-qiegh kollu tal-pala tas sieq imserraħ jew imiss ma' l-art (lokomozjoni plantigradali) u dawn jinkludu il-bniedem, l-orsijiet u ħafna mammiferi oħra. Ġeneralment dawn l-annimali huma ħafna aktar goffi fil-movimenti tagħhom minn annimali b' tip ta' lokomozjoni ieħor.

Filwaqt li diġitigrad normalment joqgħod wieqaf u jimxi fuq il-falanġi distali jew distali u  l-falangi intermedji jew falanġi tan-nofs, il-plantigrad joqgħod wieqaf u jimxi fuq il-podjali u l-metatarsali u dawn ċatti u jmissu ma' l-art jiffurmaw il-qiegħ tal-pala tas-sieq. Lokomozjoni plantigradali hija tip ta' lokomozjoni meqjusa bħala waħda anqas speċjaliżata jew anqas evoluta minn lokomozjoni diġitigradali jew lokomozjoni unguligradali.

Hemm differenzi anatomiċi kbar, bejn is-sieq ta' plantigrad u s-sieq ta' diġitigrad. Annimali plantigradi għandhom il-karpali u t-tarsali relativament qosra u b' hekk dawn l-għadam, huma ppużizjonati ferm aktar 'l isfel minn fejn huma ppużizjonati fis-saqajn ta' diġitigrad u jikkorispondu għal-għadam ta' l-għaksa fil-bniedem. Dan il-fattur, effetivament inaqqas sew it-tul, kemm tal-pal ta' l-idejn kif ukoll tas-saqajn ta' l-annimali plantigradi.

Peress li s-superfiċi li tmiss ma' l-art u li trid tinqata minn ma' l-art hija ġeneralment akbar, u minnħabba ukoll li t-tul tas-sieq huwa ħafn' anqas, hemm tendenza li bil-lokomozjoni plantigradali l-movimenti jkunu ta' rapidita minuri.

Eżempji ta' annimali Plantigradi

Familja Didelphidae
opossum
Familja Hominidae
bniedem
Familja Leporidae
fenek
liepru
Familja Muridae
far
ġurdien
Familja Procyonidae
pruċun
Familja Ursidae
ors
panda ġgant

Ara ukoll
Diġitigrad
Unguligrad
Lokomozjoni
Lokomozjoni ta' l-annimali fuq wiċċ l-art

Referenzi
Yes, the Shin Bone Is Connected to the Ankle Bone
Saqajn, Idejn u Lokomozjoni Kursorja. Myers, P., R. Espinosa, C. S. Parr, T. Jones, G. S. Hammond, and T. A. Dewey. 2006. The Animal Diversity Web (online). Accessed January 06, 2007. 
DeBlase, A. F., and R. E. Martin. 1981. A manual of mammalogy. Second Edition. Wm. C. Brown, Publishers. Dubuque, Iowa. xii+436 pp.
Hildebrand, M. 1974. Analysis of Vertebrate Structure. John Wiley & Sons, Inc, New York. xv+710 pp.
Vaughan, T. A. 1986. Mammalogy. Third Edition. Harcourt Brace Jovanovich, Publishers, Orlando Fl. vii+576 pp.
Unguligrad

Unguligrad huwa annimal li joqgħod wieqaf u li jimxi bil-piż ta' ġismu fuq il-ponot jew fuq it-truf tas-swaba biss, imserrħin jew imissu mal-art (lokomozzjoni unguligradali) u dawn jinkludu iż-żwiemel, iċ-ċriev u ħafna mammiferi oħra. Ġeneralment dawn l-annimali huma ħafna aktar ħfief fil-movimenti tagħhom minn annimali b'lokomozzjoni plantigradali.

Filwaqt li diġitigrad normalment joqgħod wieqaf u jimxi fuq il-falanġi distali jew distali u  l-falangi intermedji jew falanġi tan-nofs imserrħin jew imissu ma' l-art, l-unguligrad joqgħod wieqaf u jimxi bit-truf jew bil-ponot biss tad-distali, imserrħin jew imissu ma' l-art.

It-truf tad-distali ta' dawn l-annimali, normalment ikunu jserħu fuq difer (struttura mmkabbra mill-ġilda, magħmula mil-keratina u mhux mill-materjal tal-għadam). Id-difer huwa magħmul minn 2 partijiet l-unguis u s-subunguis u fl-annimali unguligradi l-unguis tagħti kompletament is-subunguis minnbarra it-tarf fil-ponta tas-seba.

Lokomozzjoni unguligradali hija tip ta' lokomozzjoni meqjusa bħala waħda speċjaliżata jew evoluta aktar minn lokomozzjoni plantiigradali. Peress li s-superfiċi li tmiss ma' l-art u li trid tinqata minn ma' l-art hija ġeneralment żgħira ħafna, u minnħabba ukoll li t-tul tas-sieq huwa ħafna aktar, hemm tendenza, li bil-lokomozzjoni unguligradali, l-movimenti jkunu ta' ħeffa ħafna akbar.

Eżempji ta' annimali Unguligradi
Familja Cervidae
ċerv
Familja Equidae
żiemel
Familja Suidae
ħanżir

Ara ukoll
Diġitigrad
Plantigrad
Lokomozzjoni
Lokomozzjoni tal-annimali fuq wiċċ l-art

Referenzi
Yes, the Shin Bone Is Connected to the Ankle Bone
Saqajn, Idejn u Lokomozzjoni Kursorja. Myers, P., R. Espinosa, C. S. Parr, T. Jones, G. S. Hammond, and T. A. Dewey. 2006. The Animal Diversity Web (online).
DeBlase, A. F., and R. E. Martin. 1981. A manual of mammalogy. Second Edition. Wm. C. Brown, Publishers. Dubuque, Iowa. xii+436 pp.
Hildebrand, M. 1974. Analysis of Vertebrate Structure. John Wiley & Sons, Inc, New York. xv+710 pp.
Vaughan, T. A. 1986. Mammalogy. Third Edition. Harcourt Brace Jovanovich, Publishers, Orlando Fl. vii+576 pp.

Lokomozzjoni
Erbivoru

Erbivoru (mil-Latin "herba" - erbi- li tfisser ħaxix u "vorare" - -voru li tfisser tibla' u taħtaf l-ikel) huwa organiżmu li jiekol il-pjanti biss. 

B'din id-definizjoni, ħafna fungi, uħud mil-batteri, ħafna annimali, madwar 1% tal-pjanti bil-fjuri u ftit protisti jistgħu jiġu kkunsidrati bħala Erbivori. Madankollu ħafna nies jużaw din it-termini biex jiddeskrivu l-annimali biss. Fungi, batteri u protisti li jikkunsmaw pjanti ħajjin ħafna drabi jsejħulhom patoġeni tal-pjanti. Mikrobi li jikkunsmaw pjanti mejtin jgħidulhom saprotrofi. Pjanti tal-fjuri li jakkwistaw in-nutrizjoni minn pjanti oħrajn ħajjin, normalment jissejħu pjanti parasiti.

Fiż-żooloġija, Erbivoru huwa annimal li huwa addattat b' tali mod li jiekol primarjament pjanti (minflok il-laħam). Dawn it-tipi ta' annimali xi kultant jissejħu veġetarjani, għalkemm din il-kelma nużawha wkoll biex niddiskrivu nies li jagħżlu li ma jiklux laħam, kontra l-annimali li ma jistgħux jieħdu tali deċiżjoni.

L-Erbivori jistgħu jiġu klassifikati u jinqasmu f' sottogruppi varji, bħala fruġivori, li jieklu primarjament frott; folivori, li jispeċjalizzaw billi jieklu weraq; nettarivori, li jikkunsmaw in-nettari tal-fjuri, (sustanza likwida ħelwa ħafna); fost l-insetti u l-artropodi erbivori, il-livell ta' speċjalizzazjoni jista jiġi rfinut aktar u jinkludi l-wikkiela taż-żerriegħa granivori, il-wikkiela tal-pollini pollinivori, il-konsumaturi tal-likwidi tal-pjanti mukivori u dawk speċjalizzati biex jieklu l-injam ksilofaġi jew għeruq riżofaġi. 

F'annimali oħra, il-grad ta' speċjalizzazjoni mhuwiex daqshekk avvanzat, u ħafna annimali li jieklu l-frott u l-weraq jieklu partijiet oħra mil-pjanti, ħafna drabi l-għeruq u ż-żrieragħ. Id-dieta ta' wħud mil-erbivori tvarja minn staġun għal ieħor, speċjalment f' żoni temperati, fejn partijiet differenti tal-pjanti jkunu disponibbli fi żminijiet differenti tas-sena. 

L-Erbivori jiffurmaw ħolqa importanti fil-katina tal-ikel, għax dawn jibdlu jew jittrasformaw l-enerġija tax-xemx maħżuna fil-pjanti, f'ikel li jista' jiġi kkunsmat mil-karnivori u l-omnivori. Għalhekk ngħidulhom il-konsumaturi primarji fil-katina tal-ikel.

Ara Ukoll 
 Omnivoru
 Karnivoru
 Lista ta' l-ivori

Referenzi 
 Burton, N. H. K. (2002). Red Grouse chick eaten by sheep. Brit. Birds 95: 87.
 Furness, R. W. (1988). The predation of tern chicks by sheep. Bird Study 35: 199-202.

Link Esterni 
 Definizjni ta' Erbivoru fuq il-Web 
 Difiżi Erbivori ta' Senecio viscusus
 Difiżi Erbivori f' Lindera benzoin

Tipi ta' Alimentazjoni
-voru

Is-suffiss -voru ġej mil-Latin, preċiżament mil-kelma "vorare", li tfisser taħtaf u tibla l-ikel u użat biex jiffurmaw nomi jew aġġettivi li jinndikaw annimali b' tipi ta' dieti differenti.

Il-lista ta' hawn taħt fiha l-kliem li jispiċċaw bis-suffiss -voru u hemm indikat ukoll, x' tip ta' dieta u minn liema sura ta' ikel tikkonsisti.

Erbivoru - pjanti
Detritivoru - materjal f' dekomposizjoni
Folivoru - weraq
Fruġivoru jew Frottivoru - frott
Granivoru - żrieragħ
Humivoru - ħumus il-materjal organiku tal-ħamrijja
Insettivoru - insetti
Karnivoru - laħam
Limnivoru - tajn
Nektarivoru - nektar
Mikovoru - fungi
Mukivoru - linfa (liqwidi) tal-pjanti
Omnivoru - pjanti u laħam
Palinivoru jew Pollinivoru - pollini
Pixxivoru - ħut
Sangwinivoru - dehem

Ara Ukoll
-faġija

Referenzi
Burton, N. H. K. (2002). Red Grouse chick eaten by sheep. Brit. Birds 95: 87.
Furness, R. W. (1988). The predation of tern chicks by sheep. Bird Study 35: 199-202.
 Scharfetter C, Hagenbuchner K. Blutdurst als Symptom. Ein seltsamer Fall von Bluttrinken. Psychiatr Neurol (Basel). 1967;154(5):288-310.' 
 Ciprandi, A; Horn, F; Termignoni, C. Saliva of hematophagous animals: source of new anticoagulants. Rev. Bras. Hematol. Hemoter., 2003, vol.25, no.4, p.250-262 PDF full text
 Markwardt F. Hirudin as alternative anticoagulant -- a historical review. Semin Thromb Hemost. 2002 Oct;28(5):405-14. Medline abstract
 Ribeiro JM. Blood-feeding arthropods: live syringes or invertebrate pharmacologists? Infect Agents Dis. 1995 Sep;4(3):143-52. Medline abstract
Elphick, C, JB Dunning, Jr. and DA Sibley.(eds.) 2001. The Sibley Guide to Bird Life and Behavior. Alfred A. Knopf, New York.
Brown, J. H., Reichman, O. J. and Davidson, D. W. 1979. Granivory in desert ecosystems. – Annu. Rev. Ecol. Syst. 10: 201–227.
MacMahon, J. A., Mull, J. F. and Crist, T. O. 2000. Harvester ants (Pogonomyrmex spp.): their community and ecosystem influences. – Annu. Rev. Ecol. Syst. 31: 265–291.

Link Esterni
San Diego Zoo artiklu fuq "vores"
 Detritivores fl-akwarji
 Galun, R. Evolution of Hematophagy
 Beaty, LC. Host-Seeking Behavior in Hematophagous Mosquitoes
 Biopharm. Company specialised in providing medicinal leeches.

Bijoloġija
Prefissi u Suffissi fil-Bijoloġija
Detritivoru

Detritivoru (mil-Latin '"detritus"' li tfisser materjal organiku mejjet jew żibel), magħruf ukoll bħala saprofagu jew detrivoru huma organiżmi li jirriċiklaw id-detritus (jiddekomponu jew ikissru f' partiċelli iżgħar il-materjal organiku) u b' hekk jerġgħa lura għaċ-ċiklu tal-katina ta' l-ikel.

Eżempju ċar ta' detrivoru huwa l-ħanex ta' l-art li jiekol id-detritus li hu magħmul minn pjanti dekomposti kif ukoll minn materjal ieħor li fiha l-ħamrija.  Wikkiel ieħor tad-detritus huwa l-iskarabew li jiekol il-feċi ta' l-annimali, li ħafna drabi jkun fih ammont konsiderevoli ta' nutrijenti. F' dan il-każ id-detritus jista jkun diġa parzjalment jew kompletament dekompost minn organiżmi oħrajn.

Ara Ukoll
Erbivoru
Karnivoru
Omnivoru

Link Esterni
Detritivori fl-akkwarji

Bijoloġija