joelniklaus/EU_Wikipedias huggingface dataset:
Johann Horvath

Johann "Hans" Horvath (twieled fl-20 ta' Mejju 1903 – miet fit-30 ta' Lulju 1968) kien plejer tal-futbol Awstrijak li kien jilgħab bħala attakkant.

Karriera 

Horvath beda jilgħab ma' Simmering, it-tim tal-viċinat tiegħu. Wara d-debutt fil-kampjonat, iddebutta wkoll mat-tim nazzjonali fil-logħba kontra l-Ġermanja milgħuba nhar it-13 ta' Jannar 1924, fejn skorja l-ewwel gowl tiegħu fit-telfa ta' 4–3. Taħt il-gwida ta' Hugo Meisl hu sar figura regolari mal-ewwel ħdax tat-tim nazzjonali, filwaqt li mal-klabb tiegħu ta' Simmering wassalhom għat-tielet post fl-istaġun 1925–26 li jibqa' l-aqwa riżultat ta' kull żmien għall-klabb mill-kapitali Awstrijaka.

Fis-sajf tal-1927 ingħaqad ma' Rapid Wien. Magħhom lagħab żewġ finali konsekuttivi tat-Tazza Mitropa u rebaħ il-kampjonat darbtejn fl-1929 u l-1930. Wara tliet snin mal-klabb, issieħeb ma' Wacker Wien fl-1930. Fl-1935 irritorna ma' Simmering fejn baqa' jilgħab magħhom sal-1940, qabel ma għalaq il-karriera tiegħu mat-tim tal-pulizija ta' Vjenna.

Mat-tim nazzjonali rebaħ it-Tazza Internazzjonali tal-1932 u ġie msejjaħ għat-Tazza tad-Dinja tal-1934 li ntlagħbet fl-Italja. F'din il-kompetizzjoni skorja żewġ gowls hekk kif l-Awstrija temmew l-impenji tagħhom fir-raba' post. Hu lagħab total ta' 46 logħba u skorja 29 gowl, bl-aħħar logħba tiegħu tasal kontra l-Ungerija.

Unuri 

Rapid Wien
 Bundesliga: 1928–29, 1929–30

Awstrija
 Tazza Internazzjonali: 1931–32

Referenzi

Ħoloq esterni 
 
  Johann Horvath fuq rapidarchiv.at

Twieldu fl-1903
Mietu fl-1968
Futbolers Awstrijaċi
Volt Malta

Volt Malta huwa partit politiku f'Malta u l-fergħa Maltija ta' Volt Europa, partit u moviment politiku pan-Ewropew Ewrofederalista u progressiv, li jippromwovi għal kooperazzjoni Ewropea akbar madwar l-Ewropa.

Ħolqien 
Volt Malta twaqqaf fl-2020, u ġie rreġistrata bħala partit fit-30 ta' April 2021. Dan jagħmilha s-16-il rappreżentant nazzjonali ta' Volt Europa reġistrat bħala partit.

Politika 
Bħala parti min-netwerk Ewropew, Volt Malta ssegwi metodu pan-Ewropew għal bosta oqsma ta’ politika bħalma huma t-tibdil fil-klima, il-migrazzjoni, l-inugwaljanza ekonomika, il-kunflitt internazzjonali u l-impatt tar-rivoluzzjoni teknoloġika fuq is-suq tax-xogħol.

Barra minn hekk, il-partit ħaseb li jindirizza firxa wiesgħa ta’ kwistjonijiet f’Malta, bħall-korruzzjoni, permezz tal-promozzjoni ta’ governanza trasparenti u separazzjoni tal-poteri, jew protezzjoni ambjentali u tal-klima, permezz ta’ enfasi fuq ekonomija ċirkolari.

Referenzi

Ħoloq esterni 

 
 Sit ta' IneedMap!
 Sit ta' politikaonesta
Partiti politiċi ta' Malta
Antonín Puč

Antonín Puč (twieled fis-16 ta' Mejju 1907 – miet fit-18 ta' April 1988) kien plejer tal-futbol Ċek li kien jilgħab bħala attakkant.

Karriera 

Imrawwam fil-futbol ma' Čechie Smíchov u SK Smíchov, Puč qatta' l-maġġoranza tal-karriera tiegħu ma' Slavia Prague wara li kien ingħaqad magħhom ta' tmintax-il sena. Ma' Slavia Prague lagħab madwar 491 logħba (146 fil-kampjonat) u skorja 437 gowl (123 fil-kampjonat). Għal darbtejn spiċċa bħala l-aqwa skorer tal-kampjonat, fl-1927 u fl-1929.

Bejn l-1926 u l-1939 lagħab mat-tim nazzjonali taċ-Ċekoslovakkja u ħa sehem fit-Tazza tad-Dinja tal-1934 u l-1938. Fl-edizzjoni tal-1934 skorja żewġ gowls, b'wieħed minnhom ikun il-gowl tal-vantaġġ fil-finali kontra l-Italja li ċ-Ċekoslovakki tilfu 2–1. Puč hu kkunsidrat fost l-aqwa plejers taċ-Ċekoslovakkja ta' dak il-perjodu u l-35 gowl f'61 logħba mat-tim nazzjonali jagħmluh l-aqwa skorer ta' kull żmien. Mal-qasma tal-pajjiż fir-Repubblika Ċeka u s-Slovakkja, Jan Koller qabeż ir-rekord tiegħu fl-2005.

Unuri 

Slavia Prague
 I. liga: 1928–29, 1929–30, 1930–31, 1932–33, 1933–34, 1934–35, 1936–37
 Tazza Mitropa: 1938

Referenzi

Ħoloq esterni 
 
  Antonín Puč fuq FAČR

Twieldu fl-1907
Mietu fl-1988
Futbolers Ċeki
Traduzzjonijiet tal-Bibbja għall-Malti

In-nazzjonalista Malti Mikiel Anton Vassalli, konvert għall-Protestantiżmu, traduċa l-Evanġeljus u l-Atti tal-Appostli għall-lingwa Maltija. Dan imbagħad kien magħruf bħala l-"Kafir verżjoni". Michael Camilleri (c.1814–1903), wara vigarju ta’ Lyford, Berkshire, irreveda l-verżjoni ta’ Vassali ttraduċi t-Testment il-Ġdid u l-Ktieb tat-Talb Komuni għall-Malti.

Fl-1959, Malti Kattolika Rumana saċerdot u lingwista Pietru Pawl Saydon ippubblika traduzzjoni tal-Bibbja bil-Malti mill-Ebrajk u Grieg. It-traduzzjoni kellha enfasi qawwija fuq il-vokabularju tal-Malti Semitika f'tentattiv biex iżżomm it-tifsira oriġinali tas-sors Ebrajk. It-traduzzjoni ta’ Saydon ġiet miċħuda mill-Knisja Kattolika f’Malta b’rabta mal-kwistjoni tal-lingwa u l-klima politika fil-gżejjer ta’ dak iż-żmien.

Malti
Letteratura bil-Malti
Regola ta' De Wahl

Ir-regola ta' De Wahl hija regola ta' formazzjoni ta' kliem, żviluppata minn Ġermaniż Baltiku uffiċjal navali u għalliem Edgar de Wahl u applikata fil-lingwa mibni Interlingue, li kien ukoll il-ħolqien tiegħu.

Ir-regola serviet għall-formazzjoni ta 'ċerti forom grammatikali mibdula, bħall-aġġettivi u n-nomi, mill-infinittiv tal-verb.

Edgar de Wahl osserva mudelli eżistenti ta' bidliet fil-ħoss li seħħew fil-lingwi naturali (d għal s, r għal t, eċċ). L-iskop tal-ħakma tiegħu kien li jiddistilla dawn il-mudelli f'sistema regolari u loġika li hija riproduċibbli iżda wkoll naturali fid-dehra.

Regola
Verb infinittivs fl-Interlingue jispiċċaw f'-ar, -ir jew -er. L-għerq jinkiseb bil-mod li ġej:
 Jekk, wara t-tneħħija ta -r jew -er tal-infinittiv, l-għerq jispiċċa bil-vokali, tiżdied il--t finali:  crea/r, crea/t-, crea/t/or; peti/r, peti/t-, peti/t/ion.
 Jekk l-għerq jispiċċa fil-konsonanti d jew r, huma mibdula f's: decid/er, deci/s-, deci/s/ione; adher/er, adhe/s, adhe/sion; elid/er, eli/s-, eli/s/ion.
 Fil-każijiet l-oħra kollha, b'sitt eċċezzjonijiet, it-tneħħija tat-tmiem tagħti l-għerq eżatt: duct/er, duct-, duct/ion; emiss/er, emiss-, emiss/ion.

Dawn is-sitt eċċezzjonijiet huma
 ced/er, cess-
 sed/er, sess-
 mov/er, mot-
 ten/er, tent-
 vert/er, vers-
 veni/r, vent-
u l-verbi ffurmati minnhom bl-użu ta’ prefissi.

In-nomi u l-aġġettivi jinħolqu billi jitneħħa t-tmiem u b’hekk jinkiseb l-għerq. Wara li żżid -r jew -er, wieħed jikseb l-infinittiv fil-maġġoranza tal-każijiet: decora/t/ion, decora/t-, decora/r.

Applikazzjoni
Din ir-regola ġiet applikata għall-ewwel darba fil-lingwa Interlingue. Jintuża wkoll fil-lingwa Sambahsa. Wara modifika possibbli wieħed jista' japplika din ir-regola biex joħloq forom ġodda ta' kelma speċjalment f'lingwi Rumani jew f'lingwi li ssellfu vokabularju minn lingwi Rumani.

Ħoloq esterni 
 De Wahl's Rule

Interlingue
Sven Jonasson

Sven Jonasson (twieled fid-9 ta' Lulju 1909 – miet fis-17 ta' Settembru 1984) kien plejer u kowċ tal-futbol Żvediż li kien jilgħab bħala attakkant.

Karriera 

Jonasson qatta' l-karriera kollha tiegħu ma' Elfsborg bid-debutt tiegħu jasal fil-11 ta' Settembru 1927 kontra AIK. L-ewwel gowls tiegħu waslu fil-ġimgħa ta' wara b'doppjetta fil-konfront kontra Stattena. Magħhom rebaħ tliet kampjonati u kien l-aqwa skorer f'żewġ staġuni minnhom: fl-1934 b'20 gowl u fl-1936 b'24 gowl. Jonasson iżomm ir-rekord tal-aktar gowls (252 gowl) u l-aktar numru ta' logħbiet konsekuttivi (334 logħba, 1927–1941) fil-kampjonat Żvediż. Is-serje ġiet miksura  minħabba li ġie msejjaħ għall-militar fit-Tieni Gwerra Dinjija. It-total ta' 410 logħbiet li lagħab ma' Elfsborg jagħmluh it-tielet fil-lista ta' plejers skont in-numru ta' preżenzi fil-kampjonat.

Mat-tim nazzjonali Żvediż lagħab 42 logħba u skorja 20 gowl. Hu kien l-awtur tal-ewwel gowl fit-Tazza tad-Dinja għall-Iżvezja fl-edizzjoni tal-1934. Wara disa' minuti skorja gowl kontra l-Arġentina fir-rebħa ta' 3–2. L-Iżvezja waslu sal-kwarti tal-finali fejn ġew eliminati mill-Ġermanja.

Jonasson miet fl-1984 u hu midfun fiċ-ċimiterju ta' Brämhult. Fl-2003 ġie magħżul bħala l-ħames membru fil-Hall of Fame tal-futbol Żvediż.

Unuri 

Elfsborg
 Allsvenskan: 1935–36, 1938–39, 1939–40

Noti

Referenzi

Ħoloq esterni 
 

Twieldu fl-1909
Mietu fl-1984
Futbolers Żvediżi
Kowċis Żvediżi
Calleja

Calleja jista' jirreferi għal:
 Joseph Calleja (1978–), tenur Malti
 Kurt Calleja (1989–), kantant Malti
 Oreste Calleja (1946–), drammaturgu kontemporanju Malti

Kunjomijiet Spanjoli
Kunjomijiet Maltin
Invażjoni Franċiża ta' Malta

L-Invażjoni Franċiża ta' Malta kienet l-invażjoni b'suċċess tal-gżejjer ta' Malta u Għawdex, imbagħad mmexxija mill-Ordni ta' San Ġwann, mill-Ewwel Repubblika Franċiża immexxi minn Napuljun Bonaparti f'Ġunju 1798 bħala parti mill-kampanja tal-Mediterran tal-Franċiżi Gwerer Rivoluzzjonarji.

Il-ħatt l-art inizjali ntlaqa’ b’xi reżistenza kemm mill-Ordni kif ukoll mill-milizzja Maltija, iżda f’inqas minn jum il-Franċiżi kienu ħadu l-kontroll tal-arċipelagu Malti kollu ħlief għaż-żona tal-port ta’ fortifikat tajjeb li inkludiet il-kapitali Valletta. L-Ordni kellha l-mezzi biex tiflaħ assedju, iżda sensiela ta’ ċirkustanzi fosthom skuntentizza fost il-membri Franċiżi tagħha stess kif ukoll il-popolazzjoni indiġena Maltija wasslu għal tregwa li spiċċat bil-kapitulazzjoni tal-Ordni.

L-invażjoni għalhekk temmet il-ħakma tal-Osptarieri ta’ 268 sena f’Malta, u rriżultat fl-okkupazzjoni Franċiża ta' Malta. Ftit xhur wara l-invażjoni, skuntentizza minħabba riformi li kienu qed iseħħu wassal għal rewwixta, li evolviet fi imblokk tal-gwarniġġjon Franċiż mill-Maltin insurġenti megħjuna mill-Ingliżi, Naplitani u Portugiżi. L-imblokk dam għal sentejn, u spiċċa bil-konsenja tal-Franċiżi lill-Ingliżi fl-1800, biex Malta saret protettorat u bdiet 164 sena ta' ħakma Brittanika.

1798 f'Malta
 Battalji li jinvolvu l-Kavallieri Hospitaller
Invażjonijiet ta' Malta
 Battalji tal-Gwerer Rivoluzzjonarji Franċiżi
Kunflitti fl-1798
Okkupazzjoni Franċiża ta' Malta
Invażjonijiet minn Franza
Kampanja tal-Mediterran tal-1798
Storja tal-Ordni Militari Sovran ta' Malta
Assedju ta' Malta (1798–1800)

L-assedju ta' Malta, magħruf ukoll bħala l-assedju tal-Belt Valletta jew l-imblokk Franċiż () , kien assedju ta' sentejn u imblokk tal-gwarniġġjon Franċiż fil-Valletta u t-Tliet Ibliet, l-akbar insedjamenti u port ewlieni fil-gżira Mediterranja ta' Malta ]], bejn l-1798 u l-1800. Malta kienet ġiet maqbuda minn forza spedizzjonarja Franċiża matul il-kampanja tal-Mediterran tal-1798, u ggarniżata bi 3,000 suldat taħt il-kmand ta’ Claude- Henri Belgrand de Vaubois. Wara li l-Royal Navy Ingliża qerdet il-Flotta tal-Mediterran Franċiża fil-Battalja tan-Nil fl-1 ta’ Awwissu 1798, l-Ingliżi setgħu jibdew imblokk ta’ Malta, assistiti minn rewwixta fost il-popolazzjoni indiġena Maltija kontra ħakma Franċiża. Wara l-irtir tagħha lejn il-Belt Valletta, il-gwarniġġjon Franċiż iffaċċjat nuqqas kbir ta’ ikel, aggravat mill-effettività tal-imblokk Brittaniku. Għalkemm waslu kwantitajiet żgħar taʼ provvisti kmieni fl- 1799, ma kienx hemm aktar traffiku sal- bidu tal- 1800, u sa dak iż- żmien il- ġuħ u l- mard kienu qed ikollhom effett diżastruż fuq is- saħħa, il- moral, u l- kapaċità tal- ġlieda tat- truppi Franċiżi.

Fi Frar 1800, konvoj sinifikanti taħt il-Kontro-Ammirall Jean-Baptiste Perrée mibgħut minn Toulon għamel sforz determinat biex jerġa’ jforni l-gwarniġġjon. L-iskwadra tal-imblokk taħt ir-Rear-Admiral Lord Nelson interċettat il-konvoj fil-vista tat-truppi li kienu qed ibatu l-ġuħ fuq Malta. Perrée inqatel u l-bastiment ewlieni tiegħu nqabad fil-Battalja tal-Konvoj ta' Malta (1800) fil-qosor ta' wara; l-ebda provvisti ma waslu Malta. Ix-xahar ta' wara, il-vapur tal-linja Guillaume Tell salpa mill-Belt lejn Toulon, mgħobbi bis-suldati, iżda dan ukoll ġie interċettat u fi [ [Azzjoni tal-31 ta' Marzu 1800|battalja missielta]] ġiet imġiegħla tiċċedi f'idejn skwadra Ingliża akbar. Dawn it-telfiet għamlu l-pożizzjoni Franċiża fuq Valletta insostenibbli, u l-konsenja tagħha inevitabbli. Għalkemm Vaubois żamm għal ħames xhur oħra, eventwalment ċeda fl-4 ta’ Settembru u Malta ttieħdet mill-Gran Brittanja.

 Battalji tal-Gwerer Rivoluzzjonarji Franċiżi
1798 f'Malta
1799 f'Malta
1800 f'Malta
Gwerer li jinvolvu lil Malta
Assedji li jinvolvu l-Gran Brittanja
Kampanja tal-Mediterran tal-1798
Ribelljonijiet tas-seklu 18
Assedji li jinvolvu lil Malta
Seklu 18 fil-Belt Valletta
Malta taħt il-Franċiżi
Ribelljonijiet f'Malta
Insurgencies fl-Ewropa
Vella

Vella jista' jirreferi għal:
 Arthur Vella (1930–2018), Ġiżwita Malti
 Mons. Charles Vella (1928–2018), il-fundatur tal-Moviment ta’ Kana
 George Vella (1942–), politiku Malti
 Gianni Vella (1885–1977), artist Malti
 Glen Vella (1983–) , kantant Malti
 Joseph Vella (1942–2018), mużiċista Malti
 Karmenu Vella (1950–), politiku Malti
 Marjanu Vella (1927–1988), poeta Malti
 Michelangelo Vella (1710–1792), kompożitur, organista u pedagogu Malti
 Raymond Vella (1959–), futboler Malti
 Silvio Vella (1967–), futboler Malti
 Terence Vella (199–), futboler Malti

Kunjomijiet Maltin
Vella (kunjom)
Micallef

Micallef jista' jirreferi għal:
 Adeodato Micallef (1928–2018), isqof Malti
 Doreen Micallef (1949–2001), kittieba Maltija
 Freddie Micallef (1939–2011), politiku Malti
 Jean Claude Micallef (1987–), politiku Malti
 Luciano Micallef (1954–), artist Malti
 Walter Micallef (1955–), mużiċista Malti

Kunjomijiet Maltin
Ganado

Ganado jista' jirreferi għal:
 Herbert Ganado (1906–1975), avukat, president tal-Azzjoni Kattolika, editur, politiku u kittieb Malti
 Maria Grech Ganado (1943–), poetessa bilingwi (Malti u Ingliż) Maltija

Kunjomijiet Spanjoli
Kunjomijiet Maltin
Dar il-Mediterran għall-Konferenzi

Dar il-Mediterran għall-Konferenzi huwa ċentru tal-konferenzi fil-Belt Valletta, Malta. Il-bini nbena bħala sptar fis-seklu 16 mill-Ordni ta' San Ġwann, u kien magħruf bħala s-Sacra Infermeria jew l-Infermerija Mqaddsa (Il-Furmarija). Kien magħruf bħala l-Isptar il-Kbir matul l-okkupazzjoni Franċiża ta' Malta u matul il-perjodu Ingliż kien imsemmi bħala Station Hospital.

Kien wieħed mill-isptarijiet ewlenin fl-Ewropa sas-seklu 18, u baqa’ jintuża sal-1920. Kellu kapaċità li jżomm minn 500 sa 2,500 pazjent. Il-bini issa jintuża għal diversi banquets, wirjiet, konvenzjonijiet internazzjonali u wirjiet teatrali.

Bini u strutturi fil-Belt Valletta
Arkitettura ta' Malta
Grech

Grech jista' jirreferi għal:
 Antonio Grech Dimech (1886–?), perit Malti
 Bernard Grech (1971–), politiku u avukat Malti
 Edwin Grech (1928–), tabib Malti
 Jesmond Grech (1963–), rumanzier, storiku, kittieb u għalliem Malti
 Joe Debono Grech (1939–), politiku Malti
 Josef Grech (1981–), mużiċista Malti
 Joseph Grech (1948–2010), Isqof Malti fl-Awstralja
 Karin Grech (1962–1977), bint il-Professur Edwin Grech
 Lino Grech (1930–2013), kittieb Malti
 Louis Grech (1947–), politiku Malti
 Maria Grech Ganado (1943–), poetessa bilingwi (Malti u Ingliż) Maltija
 Mario Grech (1957–), Isqof Malti
 Prospero Grech (1925–2019), Arċisqof Malti
 Mons. Victor Grech (1929–), saċerdot Malti

Kunjomijiet Maltin
Kolonna Eterna

Kolonna Eterna, magħrufa wkoll bħala l-Monument tal-Millennju, hija kolonna monumentali tas-seklu 21 f'San Gwann, Malta. Il-kolonna hija arti astratta ddisinjata minn Paul Vella Critien, artist lokali Malti li kiseb l-istudji u l-esperjenza tiegħu fl-Italja u l-Awstralja.

Il-monument huwa kommemorazzjoni tat-tielet (it-tielet) millennju l-ġdid bħala parti minn inizjattiva tal-Kunsill Lokali San Ġwann. Il-monument ġie inawgurat fl-2003 mill-Prim Ministru ta' Malta Dr Eddie Fenech Adami. Il-monument ġie għall-attenzjoni nazzjonali minħabba li kien fil-biċċa l-kbira deskritt bħala li kellu dehra fallika. Il-monument jinsab quddiem il-Kappella ta’ Santa Margerita.

Monumenti f'Malta
Dar il-Parlament

Il-Dar il-Parlament hija l-post fejn jiltaqgħu l-Parlament ta' Malta li jinsab fil-Valletta, Malta. Il-bini nbena bejn l-2011 u l-2015 fuq disinni ta’ Renzo Piano bħala parti mill-Proġett ta’ Bieb il-Belt, li kien jinkludi wkoll il-bini ta’ Bieb il-Belt ġdid u l-konverżjoni tal- fdalijiet tar-Royal Opera House f’teatru fil-miftuħ. Il-kostruzzjoni tal-Kamra tal-Parlament iġġenera kontroversja konsiderevoli, l-aktar minħabba d-disinn modern tal-bini u l-ispiża tal-kostruzzjoni, li ammontaw għal madwar €90 miljun.

Mill-1921 sal-1976, il-post fejn jiltaqa’ l-Parlament ta’ Malta kien il-Kamra tal-Arazzi tal-Palazz tal-Granmastru, ukoll fil-Belt Valletta. Fl-1976, l-ex armerija tal-istess palazz ġiet ikkonvertita f’parlament ġdid, u hemmhekk saru laqgħat sal-ftuħ tad-Dar tal-Parlament li nbniet apposta fl-4 ta’ Mejju 2015.

Bini u strutturi fil-Belt Valletta
Bini tal-Gvern f'Malta
Bini tal-Gvern tlesta fl-2015
Bini Renzo Piano
Bini leġiżlattivi fl-Ewropa
Bini tal-ġebel tal-ġir f'Malta
Kontroversji arkitettoniċi
Djar b'zanku
Kontroversji f'Malta
kontroversji tas-seklu 21
2015 stabbilimenti f'Malta
Knisja Parrokjali ta' San Ġużepp

Knisja Parrokjali ta' San Ġużepp hija knisja parrokkjali ikonika Kattolika Rumana f'Manikata, Malta, iddedikata lil San Ġużepp. Kienet iddisinjata minn Richard England fl-1962, u nbniet bejn l-1964 u l-1974. Il-knisja timmarka waqfa mid-disinni tradizzjonali tal-bini tal-knejjes, u hija eżempju ta’ Reġjonaliżmu kritiku. Il-forma tagħha hija ispirata mill-girna, għarix tal-ġebel tradizzjonali b'korbelled.

Mellieħa
Knejjes f'Malta
Bażilika ta' Sant' Elena

Il-Bażilika ta' Sant'Elena jew il-Bażilika ta' Santa Liena hija knisja Kattolika Rumana tas-seklu 18 li tinsab f'Birkirkara, Malta. Inbniet skont disinn Barokk tal-arkitett Salvu Borg mill-bennej ewlieni Domenico Cachia. Id-disinn kien ispirat, u huwa simili, għall-Katidral tal-Imdina minn Lorenzo Gafà. Din inbniet biex tissostitwixxi r-rwol tal-Knisja Parrokkjali ta' Santa Marija (li għadha knisja parrokkjali tal-inħawi) il-qadima li saritilha l-ħsara fit-terremot tal-1856. Eventwalment saret il-Knisja Kolleġġjali u mbagħad Bażilika Minuri. L-arċipriet tal-parroċċa attwali huwa Monsinjur Louis Suban.

Storja 
Birkirkara hija waħda mit-tnax-il parroċċa ta' Malta li ilha teżisti mill-1436 (qrib is-sit tat-Torri Ta' Ċieda, illum il-ġurnata f'San Ġwann) meta r-Rollo tfassal mill-isqof ta' Malta, Senatore Mello.

Il-Knisja Ta' Xennu nbniet fl-1575, ġiet rikostruwita fl-1692 fis-sit tal-knisja attwali, u ġiet iddedikata lit-Tlugħ is-Sema. Il-knisja tas-seklu 17 twaqqgħet biex minflokha tinbena l-Bażilika ta' Sant'Elena, meta l-knisja parrokkjali kienet għadha l-Knisja l-antika ta' Santa Marija. Kappella żgħira ddedikata lit-tlugħ is-sema ġiet inkluża u nbniet fi ħdan id-disinn tal-Knisja ta' Sant'Elena minflok il-knisja tas-seklu 17. Il-Knisja ta' Sant'Elena saret il-knisja parrokkjali ftit wara li tlestiet u mbagħad saret bażilika. L-ispazju l-kbir tal-ġnien tal-villeġġjatura ta' Vincenzo Borg ingħata b'donazzjoni minn Brared biex jinbena z-zuntier, it-taraġ u l-pjazza ewlenija tal-knisja. Meta Vincenzo miet indifen fil-kripta tal-knisja. Il-knisja ġiet iddisinjata mill-arkitett Malti Salvu Borg (1662-1733).

Il-parroċċa ġiet iddedikata lil Sant'Elena, li kienet ukoll il-qaddisa titulari tal-knisja li nbniet fis-seklu 18 u li għadha teżisti. Il-knisja hija famuża wkoll għall-qanpiena l-kbira tagħha, li tpoġġiet f'postha għall-ħabta tal-1932.

Fil-5 ta' Diċembru 1630, il-Papa Urban VIII stabbilixxa t-titolu kolleġjali tal-knisja permezz tas-Sacri Apostolatus Ministerio tal-Papat. Il-knisja attwali nbniet fiċ-ċentru ta' Birkirkara fuq skala ferm ikbar mit-tliet knejjes ta' qabilha. L-ewwel ġebla tal-knisja attwali tpoġġiet fis-27 ta' April 1727 mill-Isqof Gaspare Gori-Mancini. Medalja ta' Sant'Elena u l-ismijiet tal-Papa u tal-isqof ta' dak iż-żmien ġew midfuna mal-ewwel ġebla. Il-knisja ġiet imbierka mill-Isqof Paul Alphéran de Bussan fid-19 ta' April 1771. Imbagħad il-knisja ġiet ikkonsagrata mill-Isqof Vincenzo Labini fl-20 ta' Ottobru 1782. Il-knisja ġiet elevata għad-dinjità ta' Bażilika Minuri fit-18 ta' Jannar 1950 mill-Papa Piju XII.

Referenzi 

Knejjes f'Malta
Roderick Bovingdon

Roderick "Rigu" Bovingdon (imwieled fit-28 ta' Settembru 1942) huwa Anglo-Malti Awstraljan kittieb, akkademiku, promotur ta' Kultura Maltija, kummentatur soċjali, traduttur u mużiċist.

Nies ħajjin
kittieba bil-Malti mill-Awstralja
kittieba bil-lingwa Ingliża minn Malta
kittieba bil-lingwa Taljana mill-Awstralja
kittieba tal-lingwa Taljana minn Malta
Poeti Awstraljani tas-seklu 20
Poeti Maltin tas-seklu 20
Poeti maskili Awstraljani
Poeti rġiel Maltin
Akkademiċi Awstraljani
Lingwisti mill-Awstralja
Lingwisti minn Malta
Mużiċisti Awstraljani
Mużiċisti Maltin
Kummentaturi soċjali Awstraljani
Kummentaturi soċjali Maltin
Tradutturi Awstraljani
Tradutturi Maltin
Tradutturi Malti–Ingliż
tradutturi Ingliż–Malti
Tradutturi bl-Għarbi–Malti
Tradutturi Franċiż-Malti
Tradutturi Grieg–Malti
Tradutturi Taljani–Malti
Mużika folkloristika Maltija
Twieldu fl-1942
Knisja ta' Santa Marija

Il-Knisja ta' Santa Marija hija knisja Kattolika Rumana parrokkjali f'Attard, Malta, iddedikata lill-Assunta ta' Marija . Mibnija bejn l-1613 u l-1624, il-knisja hija attribwita lill-perit Tommaso Dingli u hija meqjusa bħala l-aqwa knisja Rinaxximentali f’Malta. Għadu jżomm id-disinn oriġinali tiegħu, bl-eċċezzjoni ta’ kampnar u żewġ sagristiji li ġew miżjuda fis-sekli 18 u 19.

Arkitettura Rinaxximentali f'Malta
Knejjes tal-ġebel tal-ġir f'Malta
Knisja tal-Lunzjata

Il-Knisja tal-Lunzjata hija Knisja Kattolika Rumana Parrokkjali li tinsab fir-raħal ta' Tarxien f'Malta.

Storja
Il-parroċċa ta’ Ħal Tarxien inħolqot fid-29 ta’ Mejju 1592 mill-Isqof Tomás Gargallo. Ix-xogħlijiet fuq il-knisja parrokkjali bdew fil-bidu tas-seklu 17, id-data tradizzjonali hija l-5 ta’ Mejju, 1610. Il-knisja nbniet fuq il-post ta’ 3 kappelli rispettivi. Kien irreġistrat li sal-1621 il-kostruzzjoni kienet għadha għaddejja u li fl-1627 tlestew ix-xogħlijiet fuq l-arkitettura. Sal-1636 il-knisja kellha żewġ spires. Fl-1740 inbnew il-kappelli tal-ġenb, tlieta fuq kull naħa tal-knisja. Matul is-seklu 18 il-knisja għaddiet minn bidliet estensivi fl-istruttura u l-arkitettura tagħha speċjalment fil-faċċata tagħha. Il-knisja ġiet ikkonsagrata fit-8 ta’ Mejju 1782.

Intern
B’kollox hemm 11-il artal tal-ġenb fil-kappelli rispettivi tagħhom u artal maġġur wieħed iddedikat lill-Lunzjata ta’ Ġesù. L-artal maġġur, li kien qed jintuża qabel it-tibdil li ġab il-Konċilju Vatikan II, huwa magħmul mill-irħam u huwa xogħol Antonio Nikolas tal-Isla. L-artal maġġur ġie mbierek fid-19 ta’ Ottubru 1779. Il-kwadru titulari li turi l-Lunzjata hija xogħol ta’ Pietro Gagliardi li tmur għall-1874.

Ħal Tarxien
Bini ta' knejjes Kattoliċi Rumani tas-seklu 17 f'Malta
Inventarju Nazzjonali tal-Proprjetà Kulturali tal-Gżejjer Maltin
Knejjes tal-ġebel tal-ġir f'Malta
Kawżi naturali

Fil-mediċina, kważi naturali huma mod ta' mewt meta l-mewta hija attribwita lil mard jew falliment intern fil-funzjonijiet tal-ġisem. 

Fil-lingwa Maltija, t-teminu aktar komuni huwa mewta naturali. Dan it-teminu jikkuntrasta b'mod ċar ma' mewta aċċidentali, suwiċidju, jew omiċidju.

Mediċina
Saħħa
Mewt
Terminoloġija
Knisja Parrokjali tal-Madonna tal-Karmnu

Il-Knisja Parrokjali tal-Madonna tal-Karmnu hija neo-gotika Kattolika Rumana knisja parrokkjali li tinsab fil-Bajja tal-Balluta fil- belt ta' San Ġiljan, Malta.

Storja
Il-knisja preżenti, li hija monument prominenti f'San Ġiljan, tmur mill-bidu sa nofs is-seklu 20. Il-knisja Karmelitana oriġinali kienet kappella żgħira neo-gotika li nbniet fl-1859 fuq pjanti ta’ Giuseppe Bonavia. Il-knisja reġgħet inbniet fl-1877 fuq pjanti ta' Emanuele Luigi Galizia. Wara ingħatat f’idejn il-patrijiet Karmelitani li reġgħu bnewha fl-1900 fuq pjanti tal-perit Gustavo R. Vincenti. Wara mewtu ħa f’idejh Joseph M. Spiteri. Il-knisja mbagħad ġiet imkabbra fl-1958. Fl-1974, iż-żona ta’ madwar il-knisja nħolqot f’parroċċa, separata mill-parroċċa ta’ San Ġiljan, u l-knisja Karmelitana ntgħażlet bħala l-knisja parrokkjali. Il-knisja kienet iddedikata fit-12 ta’ Diċembru 1984.

Referenzi

Knejjes Karmelitani f'Malta
Bini tal-knejjes tal-Qawmien Gotiku f'Malta
Arkitettura Griega antika

Arkitettura Griega Antika ġiet mill-Poplu li jitkellmu bil-Grieg (Elleniċi) li l-kultura iffjorixxiet fuq il-kontinent Grieg, il-[[Peloponnese] ], il-Gżejjer Eġew, u f'kolonji fl-Anatolja u l-Italja għal perjodu minn madwar 900 QK sal-1 seklu WK, bl-ewwel xogħlijiet arkitettoniċi li fadal jmorru minn madwar 600 QK.

L-arkitettura Griega tal-qedem hija magħrufa l-aktar mit-tempji tiegħu, li ħafna minnhom jinsabu fir-reġjun kollu, bil-Parthenon meqjus, issa bħal fi żminijiet antiki, bħala l-eżempju ewlieni. Il-biċċa l-kbira tal-fdalijiet huma fdalijiet mhux kompluti ħafna, iżda għadd jibqgħu sostanzjalment intatti, l-aktar barra mill-Greċja moderna. It-tieni tip importanti ta’ bini li jibqa’ ħaj fid-dinja Ellenika kollha huwa t-teatru fil-miftuħ, bl-aktar kmieni jmur madwar 525–480 QK. Forom arkitettoniċi oħra li għadhom fl-evidenza huma l-bieb tal-proċessjoni (propylon), il-pjazza pubblika (agora) imdawra b'kolonnade ta' stejjer (stoa ), il-bini tal-kunsill tal-belt (bouleuterion), il-monument pubbliku, il-qabar monumentali (mausoleum) u l-stadium.

L-arkitettura Griega tal-qedem hija distinta mill-karatteristiċi formalizzati ħafna tagħha, kemm ta 'struttura kif ukoll ta' dekorazzjoni. Dan huwa partikolarment hekk fil-każ tat-tempji fejn kull bini jidher li kien maħsub bħala entità skulturali fi ħdan il-pajsaġġ, ħafna drabi mgħollija fuq art għolja sabiex l-eleganti tal-proporzjonijiet tagħha u l-effetti tad-dawl fuq l-uċuħ tagħha jkunu jistgħu jitqiesu minn l-angoli kollha. Nikolaus Pevsner jirreferi għal "l-għamla tal-plastik tat-tempju [Grieg] [...] imqiegħed quddiemna b'preżenza fiżika aktar intensa, aktar ħajja minn dik ta' kwalunkwe bini ta' wara".

Il-vokabularju formali tal-arkitettura Griega tal-qedem, b'mod partikolari d-diviżjoni tal-istil arkitettoniku fi tliet ordnijiet definiti: l-Ordni Doriku, l-Ordni Joniku u l-Ordni Korintju, kellu jkollu effett profond. fuq Arkitettura tal-Punent ta' perjodi ta' wara. L-arkitettura ta' Ruma tal-qedem kibret minn dik tal-Greċja u żammet l-influwenza tagħha fl-Italja bla waqfien sal-lum. Mir-Rinaxximent, qawmien mill-ġdid tal-Klassiku żammew ħajjin mhux biss il-forom preċiżi u d-dettalji ordnati tal-arkitettura Griega, iżda wkoll il-kunċett tagħha ta’ sbuħija arkitettonika bbażata fuq bilanċ u proporzjon. L-istili suċċessivi tal-arkitettura Neoklassika u l-arkitettura tal-Qawmien Grieg segwew u adattaw mill-qrib stili Griegi tal-qedem.

Istorja ta' l-arkitettura
Lingwi Slavi

Il-Lingwi Slavi, magħrufa wkoll bħala l-Ilsna Slavi, huma lingwi Indo-Ewropej mitkellma primarjament mill-popli Slavi u d-dixxendenti tagħhom.

Il-lingwi Slavi huma konvenzjonalment (jiġifieri, ukoll fuq il-bażi ta' karatteristiċi extralingwistiċi) maqsuma fi tliet sottogruppi: Ilsna Slavi tal-Lvant, Ilsna Slavi tan-Nofsinhar, u  , li flimkien jikkostitwixxu aktar minn 20 lingwa. Minn dawn, 10 għandhom mill-inqas miljun kelliema u status uffiċjali bħala l-lingwa nazzjonali tal-pajjiżi li fihom huma mitkellma l-aktar: Russu, Belarussu u Ukrena (tal-grupp tal-Lvant), Pollakk, Ċek u Slovakk (tal-grupp tal-Punent) u Bulgaru u Maċedonjan (djaletti tal-Lvant tal-grupp tan-Nofsinhar), u Serbo-Kroat u Sloven (djaletti tal-Punent tal-grupp tan-Nofsinhar). Barra minn hekk, Aleksandr Duliċenko jirrikonoxxi għadd ta’ mikrolingwi Slavi: kemm etnoletti iżolati kif ukoll djaletti periferali ta’ lingwi Slavi aktar stabbiliti sew.

Referenzi 

Lingwi Slavi
Lingwi Ġermaniċi

Il-Lingwi Ġermaniċi huma fergħa tal-familja lingwistika Indo-Ewropea mitkellma b'mod nattiv minn popolazzjoni ta' madwar 515-il miljun ruħ prinċipalment fl-Ewropa, Amerika ta' Fuq, Oċeanja u Afrika t'Isfel. L-iktar lingwa Ġermaniża mitkellma, Ingliż, hija wkoll l-aktar lingwa mitkellma fid-dinja b'madwar 2 biljun kelliema. Il-lingwi Ġermaniċi kollha huma derivati minn Proto-Ġermaniku, mitkellma fi Età tal-Ħadid Skandinavja.

Lingwi Ġermaniċi
Lingwa Irlandiża

Irlandiż (Irlandiż Standard: Gaeilge), magħruf ukoll bħala Gaelic, huwa lingwa Goidelika tal-fergħa Ċeltiku Insulari ta' il-familja tal-lingwa Ċeltika, li hija parti mill-familja tal-lingwi Indo-Ewropea. L-Irlandiż huwa indiġeni għall-gżira tal-Irlanda u kien l-ewwel lingwa tal-popolazzjoni sas-seklu 19, meta l-Ingliż gradwalment sar dominanti, partikolarment fl-aħħar deċennji tas-seklu. L-Irlandiż għadu mitkellem bħala l-ewwel lingwa f'numru żgħir ta' żoni ta' ċerti kontej bħal Cork, Donegal, Galway, u Kerry, kif ukoll żoni iżgħar tal-kontej Mayo, Meath, u Waterford. Huwa mitkellem ukoll minn grupp akbar ta' kelliema abitwali iżda mhux tradizzjonali, l-aktar f'żoni urbani fejn il-maġġoranza huma kelliema tat-it-tieni lingwa. L-utenti ta' kuljum fir-l-Irlanda barra mis-sistema edukattiva jammontaw għal madwar 73,000 (1.5%), u n-numru totali ta' persuni (minn 3 snin 'il fuq) li qalu li setgħu jitkellmu bl-Irlandiż f'April 2016 kien 1,761,420, li jirrappreżenta 39,8. % ta' dawk li wieġbu.

Lingwi Ċeltiċi
Lingwi ta' l-Irlanda ta' Fuq
Lingwi tal-Irlanda
Imqaret

Imqaret (pronunzja: [ɪm'ʔarɛt]) huma ħelu tradizzjonali Malti magħmul bl-għaġina u mili tat-tamal. Il-kelma "imqaret" bil-Malti, hija l-plural ta' maqrut u tfisser il-forma ta' djamant tal-ħelu – għalkemm f'ħafna każijiet jinbiegħu f'forma rettangolari. Huma popolari ħafna f'Malta u jinbiegħu ukoll fil-festi tar-raħal, f'xi każijiet servuti ma' ġelat.

Deskrizzjoni 
L-imqaret jissajru billi jinqlew fiż-żejt u ġeneralment jiġu infużi bit-togħmiet tal-aniżetta u l-weraq tar-rand. Il-preparazzjoni tinvolvi it-tiwi individwali ta' bċejjeċ twal tal-għaġina, u fin-nofs jitqiegħed il-mili. Peress li l-għaġina hija twila, tinqata' f'diversi biċċiet, f'forma ta' maqrut, u tgħaddi għall-qali.

Storja u ħelu simili 
L-imqaret huma ta' oriġini Għarbija, introdotti matul il-perjodu tal-invażjoni Għarbija ta' Malta bejn it-870 W.K. u s-seklu 11, filwaqt li ħelu simili jismu makroudh jew maqrud jew makroud jinstab fit-Tuneżija, kif ukoll fl-Alġerija u fil-Marokk, bl-ismijiet makrout, maqrout, mqaret.

Referenzi 

Kċina maltija
Ikel Malti
Dun Kixott mill-Manċa

Dun Kixott mill-Manċa huwa rumanz epiku Spanjol ta’ Miguel de Cervantes. Oriġinarjament ippubblikat f’żewġ partijiet, fl-1605 u fl-1615, it-titlu sħiħ tiegħu huwa Il-Gentleman Inġenjuż Dun Kixott mill-Manċa jew, bl-Ispanjol, El ingenioso hidalgo (jew caballero, fit-2 Parti) don Quijote de la Mancha. Fundatur xogħol tal-letteratura tal-Punent, ħafna drabi tiġi mmarkata bħala l-ewwel rumanz modern u wieħed mill-akbar xogħlijiet li qatt inkitbu. Dun Kixott huwa wkoll wieħed mill-aktar kotba tradotti fid-dinja.

Paulu Montebello ppubblika fl-1983 verżjoni bil-poeżiji Malti tax-xogħol.

Ħoloq esterni 
 Dun Kixott Mill-Manċa: Proġett Tal-Fond Malti Tal-Ktieb
 'Don Quixote' presented to the Prime Minister

Letteratura Spanjola
Bernard Voorhoof

Bernard Voorhoof (twieled fl-10 ta' Mejju 1910 – miet fit-18 ta' Frar 1974) kien plejer tal-futbol Belġjan.

Karriera

Klabb 

Voorhoof beda l-karriera tiegħu ma' Lierse u ddebbuta fis-16 ta' Ottubru 1927 kontra Royal Antwerp. Magħruf għall-intesità fil-logħba tiegħu u l-abbilità bid-daqqiet ta' ras, Voorhoof qatta' 21 sena mal-klabb. Fl-istaġun 1931–32 rebaħ l-ewwel kampjonat. Wara li spiċċaw it-tieni post fl-istaġuni 1934–35 u l-1938–39, fl-istaġun 1939–40 kienu qrib ir-rebħ tat-tieni titlu tagħhom. Madanakollu, minħabba l-bidu tat-Tieni Gwerra Dinjija, il-kampjonat ġie mwaqqaf fl-10 ta' Mejju 1940, ftit jiem qabel it-tmiem b'Lierse fil-quċċata. Voorhoof kien l-aqwa skorer f'dan l-istaġun. Mar-ritorn għal-logħob fl-istaġun 1940–41, Lierse rebħu dak li suppost kellu jkun it-tieni kampjonat tagħhom, però dan ma kienx kkunsidrat bħala uffiċjali minħabba l-format differenti li ġie wżat fil-kompetizzjoni li kienet tikkonsisti minn żewġ serje b'fażi finali bejn l-aqwa timijiet. Lierse finalment rebħu t-tieni titlu fl-istaġun 1941–42 fejn it-tim skorja 92 gowl f'26 logħba.

B'Voorhoof fit-tim, Lierse qatt ma spiċċaw barra l-ewwel ħames postijiet tal-klassifika bejn l-1932 u l-1944. Ma' Lierse skorja 350 gowl f'529 logħba; 296 gowl minnhom waslu fil-kampjonat u dawn jagħmluh it-tielet l-aqwa skorer ta' kull żmien fil-kampjonat. Meta Lierse ġew relegati fl-istaġun 1947–48, Voorhoof qatta' l-aħħar sena tiegu bħala plejer-kowċ ta' RRFC Montegnée fit-Tielet Diviżjoni. Voorhoof iżomm ir-rekord tal-aktar gowls f'logħba tal-kampjonat meta skorja tmien gowls fir-rebħa ta' 17–1 li Lierse għamlu fuq Eendracht Aalst fl-istaġun 1939–40.

Fl-2006, Lierse għażlu lil Voorhoof bħala l-Plejer tas-Seklu.

Tim nazzjonali 

F'April tal-1928, ftit qabel għeluq it-tmintax-il sena, hu ġie magħżul mat-tim nazzjonali Belġjan għal logħba kontra Franza fejn skorja l-ewwel gowl tiegħu. Ta' għoxrin sena ħa sehem fl-ewwel edizzjoni tat-Tazza tad-Dinja tal-1930 li saret fl-Urugwaj, kif ukoll ġie magħżul għall-edizzjonijiet tal-1934 fl-Italja u tal-1938 fi Franza. Fl-edizzjoni tal-Italja hu skorja darbtejn fit-telfa ta' 5−2 kontra l-Ġermanja tas-27 ta' Mejju 1934. Dawn kienu l-ewwel gowls Belġjani fit-Tazza tad-Dinja hekk kif it-tim kien naqas li jiskorja gowl fl-ewwel edizzjoni. Hu hu fost ħames plejers u uffiċjal li ħadu sehem fl-ewwel tliet kampjonati tat-Tazza tad-Dinja ta' qabel il-gwerra.

Għal 34 sena kien l-aqwa skorer solitarju mat-tim nazzjonali Belġjan bi 30 gowl f'61 logħba. Dan ġie ugwaljat fl-1974 minn Paul Van Himst li għamilha f'81 logħba. Fl-14 ta' Novembru tal-2017, Romelu Lukaku kiser ir-rekord ta' Verhoof bil-31 gowl tiegħu kontra l-Ġappun.

Unuri 

Lierse
 L-Ewwel Diviżjoni Belġjana: 1931–32, 1941–42

Noti

Referenzi

Ħoloq esterni 
 

Twieldu fl-1910
Mietu fl-1974
Futbolers Belġjani
Géza Toldi

Géza Toldi (twieled fil-11 ta' Frar 1909 – miet fis-16 ta' Awwissu 1985) kien plejer u kowċ tal-futbol Ungeriż.

Karriera 

Imwieled bħala Géza Tunigold, hu trabba f'Buda, fid-distrett ta' Nemetvölgy, u beda jilgħab il-futbol ta' età żgħira. L-ewwel lagħab ma' ITE, tim lokali li kien jimmilita fir-raba' diviżjoni tal-kampjonat taż-żgħażagħ u għenhom jirbħu promozzjoni wara oħra sakemm rebħu l-ogħla diviżjoni fl-1928. Il-kumpanija industrijali Magyar Optikai Művek impjegatu bil-kunduzzjoni li jilgħab ukoll mat-tim tal-fabbrika fil-kampjonat tal-kumpanija. Dan it-tim kien jinkludi wkoll lil Gusztáv Sebes li aktar tard mexxa lit-tim nazzjonali Ungeriż fl-era tad-deheb.

Fl-1928, numru ta' timijiet offrewlu li jingħaqad magħhom wara li kien impressjona f'turnew li sar fil-Milied mill-federazzjoni taż-żgħażagħ. Bejn Oradea u Ferencváros, hu għażel lil dawn tal-aħħar u magħhom lagħab għal iktar minn deċennju sal-1939, u sena oħra bejn l-1942 u l-1943. B'kollox lagħab 324 logħba fil-kampjonat Ungeriż u skorja 270 gowl. Mal-Fradi rebaħ erba' kampjonati u kien l-aqwa skorer f'wieħed minnhom b'27 gowl. Fost il-gowls jibqgħu mfakkra l-erbgħa li skorja kontra Bologna, ċampjins attwali tal-Italja, fis-semifinali tat-Tazza Mitropa tal-1939: minn taħt 3–1 wara l-ewwel leg, quddiem il-benjamini Ungeriżi, Toldi skorja għal erba' darbiet biex irribalta l-konfront għal rebħa bi skor aggregat ta' 5–4.

Mat-tim nazzjonal lagħab 46 logħba u skorja 25 gowl. L-ewwel logħba u l-ewwel gowl waslu fl-14 ta' April 1929 kontra l-Iżvizzera. Toldi fforma parti mill-iskwadra Ungeriża li ħadet sehem fit-Tazza tad-Dinja tal-1934 u l-1938, bl-aħħar edizzjoni tasal sal-finali li tilfu kontra l-Italja 4–2. F'dawn iż-żewġ parteċipazzjonijiet skorja tliet gowls, tnejn kontra l-Eġittu fl-1934 u wieħed kontra l-Indji Orjentali Netherlandiżi fl-1938. Man-nazzjonal hu rnexxielu jirbaħ it-Tazza Internazzjonali tal-1936–38, li kienet tinkludi t-tripletta kontra l-Awstrija tas-27 ta' Settembru 1936. F'din il-kompetizzjoni hu jibqa' fost l-aqwa skorers b'għaxar gowls.

Mewt u legat 

Fl-1973 twaqqaf unur f'ismu fil-klabb ta' Ferencváros li sal-2001 kien jingħata lill-aqwa plejer tal-istaġun tat-tim.

Hu miet fis-16 ta' Awwissu 1985 f'Budapest u jinsab midfun fiċ-ċimiterju ta' Farkasrét. Tifkira tiegħu tinsab f'kamra dedikata għalih fil-kwartieri ġenerali preċedenti tal-klabb.

Unuri 

Ferencváros
 Nemzeti Bajnokság I: 1927–28, 1931–32, 1933–34, 1937–38
 Magyar Kupa: 1927–28, 1932–33, 1934–35, 1942–43
 Tazza Mitropa: 1937

Ungerija
 Tazza Internazzjonali: 1936–38

Individwali
 L-aqwa skorer tal-kampjonat Ungeriż: 1933–34

Referenzi

Ħoloq esterni 
 

Twieldu fl-1909
Mietu fl-1985
Futbolers Ungeriżi
Gustavo R. Vincenti

Gustavo Romeo Vincenti (26 ta' Awwissu 1888–25 ta' April 1974) kien perit u żviluppatur Malti. Imwieled f'familja għanja mdaħħla fin-negozju fil-Belt Valletta u l-Furjana, seta' jixtri l-art kif ukoll jiddisinja u jibni bini li mbagħad kien ibigħu lill-klijenti. L-arkitettura kienet tinteressah sa minn età żgħira u, fl-1911, ta' 23 sena, iggradwa bħala perit mill-Università ta' Malta.

Fix-xogħlijiet bikrija tiegħu, huwa kien imnebbaħ mill-Art Nouveau, l-Art Deco u l-eklettiżmu, li ġew interpretati b'mod ekonomiku iżda eleganti. Il-faċċati tiegħu jinkludu elementi orizzontali u vertikali li jagħtu bixra ġeometrika u riġida lill-bini, filwaqt li jħaddnu stil mexxej. Fost l-ewwel proġetti tiegħu hemm xi djar f'Tas-Sliema, li ħafna minnhom għadhom jeżistu. Bena wkoll l-ambaxxata Taljana, blokk appartamenti u xi djar qrib Ġnien ir-Re Ġorġ V fil-Furjana. L-aktar proġett sinifikanti tiegħu huwa l-Bini Vincenti fil-Belt Valletta, blokk appartamenti kbir li nbena fit-tletinijiet fejn qabel kien hemm l-Ifran tas-Sinjurija.

Xi bini ieħor minn ta' Vincenti huwa aktar modernist u juri li dan ġie influwenzat minn Le Corbusier. Dan jinkludi kumpless ta’ erba' djar f'Ta' Xbiex li nbnew fl-1936, flimkien magħrufa wkoll bħala l-Bini Vincenti, fejn kull dar hija msemmija għal wieħed mill-Erba' Evanġelisti. Il-moderniżmu jidher ukoll fil-villa personali tiegħu, Palazzina Vincenti f'San Ġiljan, fejn kien jgħix ibnu Hilaire Vincenti qabel miet fl-2019 fl-età ta' 92 sena.

Skont Edward Said, Vincenti kien esponent eċċellenti tal-arkitettura Art Nouveau u Art Deco f'Malta. Fl-għoxrinijiet u t-tletinijiet xtara l-art u bena xi djar. Xi wħud mill-aqwa proġetti tiegħu jinsabu fi Triq Sir Adrian Dingli, mibnija fl-Istil Liberty Taljan bi freġji mżejna b'disinji ta' fjuri. Fosthom hemm id-dar b'żewġ sulari msemmija "Assisi", li għandha daħla bil-kolonni u finestrun, kif ukoll gallarija tal-injam b'poġġamani ta' disinn sempliċi. Il-bini Nru 10 ta' maġenbha huwa ta' interess partikolari billi għandu arkitettura unika. In-naħa l-oħra tat-triq hemm ringiela ta' bini mibni fl-istil Art Deco li jintgħaraf mal-ewwel bħala xogħol ta' Vincenti. Hawnhekk uża tip ta' tiżjin ġeometrikament pur u astratt. Fost id-disinji l-oħra tiegħu hemm ukoll djar fi Triq Melita, djar fi Triq Amery b'disinji Art Nouveau, u Napoleon Flats fi Triq il-Prinċep ta' Wales.

Referenzi 

Mietu fl-1974
Twieldu fl-1888
Periti modernisti
Negozjanti Maltin tas-seklu għoxrin
Żviluppaturi ta' proprjetà immobiljari
Periti tal-Art Deco
Periti tal-Art Nouveau
Periti Maltin tas-seklu għoxrin
Arkitetti Maltin
Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Iżlanda

Is-Siti ta' Wirt Dinji tal-Organizzazzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti għall-Edukazzjoni, ix-Xjenza u l-Kultura (UNESCO) huma postijiet b'importanza kulturali jew naturali, kif deskritt fil-Konvenzjoni tal-Wirt Dinji tal-UNESCO, li ġiet stabbilita fl-1972. L-Iżlanda aċċettat il-Konvenzjoni fid-19 ta' Diċembru 1995, u b'hekk is-siti naturali u kulturali tagħha saru eliġibbli għall-inklużjoni fil-lista tas-Siti ta' Wirt Dinji tal-UNESCO.

Mill-2020, l-Iżlanda għandha tliet siti mniżżlin fil-lista. L-ewwel sit li tniżżel fil-lista kien il-Park Nazzjonali ta' Þingvellir, li tniżżel fl-2004. Iktar 'il quddiem żdiedu żewġ siti oħra, Surtsey fl-2008 u l-Park Nazzjonali ta' Vatnajökull fl-2019. Il-Park Nazzjonali ta' Þingvellir huwa sit kulturali filwaqt li ż-żewġ siti l-oħra huma siti naturali.

Siti ta' Wirt Dinji 
Is-Siti ta' Wirt Dinji tal-Organizzazzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti għall-Edukazzjoni, ix-Xjenza u l-Kultura (UNESCO) huma postijiet b'importanza kulturali jew naturali, kif deskritt fil-Konvenzjoni tal-Wirt Dinji tal-UNESCO, li ġiet stabbilita fl-1972.

Referenzi 

Listi ta' Siti ta' Wirt Dinji
Iżlanda
Thuraya

Thuraya hija sistema ta' komunikazzjoni mobbli bis-satellita li tkopri 124 pajjiż fl-Ewropa, l-Afrika ta' Fuq, il- Lvant Nofsani, l-Asja Ċentrali u tax-Xlokk, u hija mmexxija minn Thuraya Satellite Telecommunications tal-Emirati Għarab Magħquda. Is- satellita Toraya-1 jinsab f'orbita ġeostazzjonarja f'distanza ta' 35,786 km mid-Dinja.
Kumpaniji
Tuneżini Ewropej

It-Tuneżini Ewropej huma Tuniżjani ta' etniċità Ewropea, notevolment il-Franċiżi. Komunitajiet oħra jinkludu Taljani u Maltin.

Fl-1956, eżatt qabel l-indipendenza, kien hemm 255,000 Ewropew fil-Protettorat Franċiż tat-Tuneżija.  Fl-1926, fit-Tuneżija kien hemm 90,000 Taljan, 70,000 Franċiż, u 8,396 Malti.

Ara ukoll 
Pieds-Noirs

Nies mit-Tuneżija
Ewropa
Lingwa Ukrena

Ukrena (Ukrena: українська мова, [ʊkrɐˈjinʲsʲkɐ ˈmɔʋɐ] jew sempliċiment українська, [ʊkrɐˈjinʲsʲkɐ]) hija lingwa Slava tal-Lvant, miktuba. Huwa mitkellem primarjament fil-Ukrajna u jservi bħala l-lingwa nattiva tal-Ukreni. Minbarra li hija l-lingwa uffiċjali tal-Ukrajna, tintuża wkoll mid-dijaspora Ukrena. Hemm aktar dwar 45miljun kelliem Ukren madwar id-dinja.

L-alfabett

Eżempji tal-Lingwa Ukrena 
Il-Ġranet tal-Ġimgħa

 It-Tnejn: понеділок ponedilok
 It-Tlieta: вівторок vivtorok
 L-Erbgħa: середа sereda
 Il-Ħamis: четвер četver
 Il-Ġimgħa: п'ятниця pjatnycja
 Is-Sibt: субота subota
 Il-Ħadd: неділя nedilja

Ix-Xhur tas-Sena

 Jannar: січень sičenj
 Frar: лютий ljutyj
 Marzu: березень berezenj
 April: квітень kvitenj
 Mejju: травень travenj
 Ġunju: червень červenj
 Lulju: липень lypenj
 Awwissu: серпень serpenj
 Settembru: вересень veresenj
 Ottubru: жовтень žovtenj
 Novembru: листопад lystopad
 Diċembru: грудень hrudenj

In-Numri 

 Wieħed: один odyn
 Tnejn: два dva
 Tlieta: три try
 Erbgħa: чотири čotyry
 Ħamsa: п'ять pjatj
 Sitta: шість šistj
 Sebgħa: сім sim
 Tmienja: вісім visim
 Disgħa: дев'ять devjatj
 Għaxra: десять desjatj

 
Lingwi Slavi
Lingwi tal-Ewropa
Yerba mate



Yerba mate 
Yerba mate hija speċi ta’ pjanta li hija indiġeni fl-Amerika t’Isfel. Il-weraq tal-pjanta jistgħu jiġu mgħaddsa fl-ilma sħun biex jagħmlu xarba magħrufa bħala mate . Meta ppreparata kesħa, tintuża għat-tereré. Kemm il-pjanta kif ukoll ix-xarba fihom il-kaffeina.
Toyota

Toyota Motor Corporation magħrufa ukoll sempliċiment bħala Toyota, hija korporazzjoni multinazzjonali Ġappuniża. Din hija t-tieni l-akbar produttur fid-dinja ta' karozzi, trakkijiet, karozzi tal-linja u robots. Kienet imnedija fl-1937. 

Il-kumpanija tal-karozzi Ġappuniża Toyota twaqqfet fl-1933 bħala fabbrika bl-isema ta' Toyoda Automatic Loom Works, involuta fil-produzzjoni ta' magni tal-insiġ. Fl-1967 Toyota xtrat il-manifattur tal-karozzi żgħar Daihatsu (b'33% tal-ishma) u kompliet toperha taht l-stess isem. 

Fl-2002, Toyota daħlet b'suċċess fit-tim tax-xogħlijiet tal-Formula 1 u ffurmat joint venture mal-kumpaniji Franċiżi tal-karozzi Citroen u Peugeot.
Minn Diċembru 2020, it-Toyota saret waħda mill-akbar manifatturi tal-karozzi fid-dinja, l-akbar fil-Ġappun it-tieni l-akbar fid-dinja.

Referenzi

Ħoloq esterni 
 Sit uffiċjali 

Kumpaniji
Teknoloġija
Rakuten

Rakuten Group, Inc. hija kumpanija li topera l-akbar sit tax-xiri onlajn tal-Ġappun b'aktar minn 50 miljun utent reġistrat. Il-fundatur u direttur ġenerali huwa Hiroshi Mikitani. Il-kwartieri ġenerali huwa f'Shinagawa Seaside Rakuten Tower fid-distrett ta' Shinagawa f'Tokjo.

Ħoloq esterni 
 

Kumpaniji
Ġappun
Oħrid

Oħrid jew Ohrid (Maċedonjan: [ˈɔxrit]) hija belt fil-Maċedonja ta' Fuq u s-sede tal-Muniċipalità ta' Oħrid. Hija l-akbar belt mal-Lag Oħrid u t-tmien l-akbar belt fil-pajjiż. Fl-2002 il-muniċipalità rreġistrat popolazzjoni ta' aktar minn 42,000 abitant. Oħrid hija magħrufa li darba kellha 365 knisja, waħda għal kull jum tas-sena, u kienet tissejjaħ "Ġerusalemm tal-Balkani". Il-belt fiha ħafna djar pittoreski u monumenti, u hija popolari ħafna fil-qasam turistiku. Tinsab fil-Lbiċ ta' Skopje, fil-Punent ta' Resen u Bitola. Fl-1979 u fl-1980 rispettivament, Oħrid u l-Lag Oħrid ġew aċċettati bħala Sit ta' Wirt Dinji Kulturali u Naturali tal-UNESCO. Oħrid huwa wieħed mit-28 Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO li huma siti kulturali kif ukoll naturali.

Sit ta’ Wirt Dinji 
Parti ewlenija tar-Riżerva tal-Bijosfera Transkonfinali Ohrid-Prespa, preċiżament in-naħa taż-żona tal-Lag ta’ Ohrid li tagħmel mal-Maċedonja ta’ Fuq, ilha Sit ta’ Wirt Dinji tal-UNESCO mill-1979, filwaqt li n-naħa taż-żona tal-Lag ta’ Ohrid li tagħmel mal-Albanija ġiet estiża fl-2019 bħala parti mill-istess Sit ta’ Wirt Dinji mħallat (kulturali u naturali) imsejjaħ il-Wirt Naturali u Kulturali tar-Reġjun ta’ Ohrid.

Il-valur universali straordinarju tas-sit ġie rrikonoxxut abbażi ta’ erba’ kriterji tal-għażla tal-UNESCO: il-kriterju (i) “Rappreżentazzjoni ta’ kapulavur frott il-kreattività tal-bniedem”, ladarba l-belt ta’ Ohrid hija waħda mill-eqdem insedjamenti umani fl-Ewropa bi fdalijiet kompluti minn Żmien il-Bronż sal-Medju Evu; il-kriterju (iii) “Xhieda unika jew minn tal-inqas eċċezzjonali ta’ tradizzjoni kulturali jew ta’ ċivilizzazzjoni li għadha ħajja jew li għebet”, ladarba s-sit huwa xhieda eċċezzjonali ta’ opri tal-arti ta’ żmien il-Biżantini, b’iktar minn 2,500 metru kwadru ta’ affreski u iktar minn 800 ikona ta’ fama dinjija, l-iktar fil-knejjes ta’ Santa Sofija, ta’ Marija Omm Alla ta’ Perivleptos u ta’ San Ġwann Kaneo; il-kriterju (iv) “Eżempju straordinarju ta’ tip ta’ bini, ta’ grupp ta’ siti jew ta’ pajsaġġ arkitettoniku jew teknoloġiku li joħroġ fid-dieher stadju/i sinifikanti fl-istorja tal-bniedem”, ladarba fir-reġjun tal-Lag ta’ Ohrid hemm l-iktar monasteru Slavoniku antik u l-ewwel università Slavonika fil-Balkani – l-iskola letterarja ta’ Ohrid li firxet il-kitba, l-edukazzjoni u l-kultura fid-dinja Slavonika antika kollha; u l-kriterju (vii) “Post fejn iseħħu fenomeni naturali tal-għaġeb jew fejn hemm żoni ta’ ġmiel naturali u ta’ importanza estetika eċċezzjonali”, ladarba l-valuri distintivi tal-konservazzjoni tan-natura tal-Lag ta’ Ohrid, bi storja li tmur lura għaż-żminijiet preglaċjali, jirrappreżentaw fenomenu naturali superlattiv li għadu pjuttost intatt bis-saħħa tal-iżolament ġeografiku u l-attività bijoloġika bla interruzzjoni, u jagħti kenn lil diversi speċijiet endemiċi ta’ flora u ta’ fawna.

Ara wkoll 

 Riżerva tal-Bijosfera Transkonfinali Ohrid-Prespa

Referenzi

Sorsi

Ħoloq esterni 

 
 Visit Ohrid 
 Ohrid from above - 360° Virtual tour guide
Siti ta' Wirt Dinji
Maċedonja ta' Fuq
Bliet Ewropej
Robert Arrigo

Robert Arrigo (4 ta’ Diċembru 1954 – 18 ta’ Ottubru 2022) kien politiku Malti, Membru tal-Kamra tad-Deputati ta’ Malta  u deputat kap għall-affarijiet tal-partit tal-Partit Nazzjonalista. Kien negozjant prominenti f'Malta u kien ukoll sindku ta' Tas-Sliema kif ukoll chairman ta' Sliema Wanderers FC . Ġie edukat fil-Kulleġġ Stella Maris, Ħal Balzan, il-Kulleġġ ta' San Alwiġi, Birkirkara, u l- Università ta' Malta, l-Imsida .

Negozju 
L-interessi kummerċjali ewlenin ta’ Arrigo kienu fi ħdan l-industrija tal-ivvjaġġar u t-turiżmu, fil-fatt huwa kien id-direttur ta’ Robert Arrigo & Sons Limited, li hija Quality Assured Destination Management Company u operatur turistiku lejn Malta.

Politika 
Arrigo ġie elett l-ewwel sindku ta’ Tas-Sliema (fl-interess tal- Partit Nazzjonalista ) fl-1994, u kkonfermat bl-ogħla għadd ta’ voti f’Malta fl-1997, 2000 u 2003, u kiser ir-rekord tiegħu stess minn elezzjoni għall-oħra. 

Fl-2003, Arrigo kien elett fl-10 Parlament Malti, mal-Partit Nazzjonalista fl-ewwel attentat mill-10 distrett elettorali ta' Malta. Ħadem f’għadd ta' kumitati u gruppi parlamentari. Qabel dan kellu wkoll karigi fi ħdan il-partit innifsu. Indipendentament, huwa serva wkoll bħala konsulent tal-Bord Nazzjonali tat-Turiżmu f’Malta.

Fl-2006 martu Marina Arrigo, ġiet eletta bħala l-ewwel mara Sindku ta' Tas-Sliema.

Futbol 
Arrigo serva bħala chairman tal-Gzira United qabel sar attiv fi ħdan is-Sliema Wanderers FC. Fl-1996 ġie elett bħala chairman ta’ Sliema Wanderers, u taħt it-tmexxja tiegħu kisbu suċċess kbir billi rebħu numru ta’ trofej. 

Huwa kien involvut ukoll diversi kontroversji, l-aktar magħrufa minn dawn kienet relazzjoni qarsa ma' Dr Joe Mifsud, iċ-chairman tal-Malta Football Association, u chairmen ta' xi klabbs oħra. Fl-2008 telaq mill-kariga ta’ chairman u qal li se jikkontribwixxi ddikjara li se jkompli jisponsorja lill-klabb.

Referenzi

Links esterni 

 Robert Arrigo & Sons Limited
Alunni tal-Università ta' Malta
Politiċi tal-Partit Nazzjonalista (Malta)
Twieldu fl-1954
Mietu fl-2022