joelniklaus/EU_Wikipedias huggingface dataset:
Antica Dolceria Bonajuto

L-Antica Dolceria Bonajuto hija fabbrika taċ-ċikkulata mwaqqfa f'Modica fl-1880, magħrufa bħala l-eqdem fi Sqallija u waħda mill-eqdem fl-Italja.

Storja 

Francesco Bonajuto fl-1880 waqqaf il-post attwali iżda bl-isem ta' Caffè Roma u li iktar tard fl-1992 inbidel għal Antica Dolceria Bonajuto fl-1992.

Matul is-snin, kienu l-bosta nies illustri li żaru l-ħanut taċ-ċikkulata fosthom il-kittieb, ġurnalist u kritiku tal-arti Leonardo Sciascia, il-ħabib u l-kollega tiegħu Gesualdo Bufalino, u l-ġurnalisti Amerikani Raymond Walter Apple Jr. tan-New York Times u Frederika Randall tal-Wall Street Journal.

Premjijiet 
Fl-1911, iċ-ċikkulati ta' Francesco Bonajuto rebħu l-midalja tad-deheb fl-Espożizzjoni Universali ta' Turin (1911) li kienet organizzata flimkien ma' wirjiet nazzjonali oħra bħal dawk ta' Ruma u Firenze.

Biblijografija 

 La dolceria Bonajuto. Storia della cioccolateria più antica di Sicilia, Giovanni Criscione, Palermo, Kalós edizioni d’arte, 2014.
 Il biscotto di legno, Raffaele Poidomani, Modica, Bonajuto, 2005.

Referenzi

Ħoloq esterni 
 Sit uffiċjali

Kumpaniji Taljani
Pietro Mascagni

Pietro Mascagni (7 ta' Diċembru 1863 - 2 ta' Awwissu 1945) kien kompożitur Taljan magħruf primarjament għall-opri tiegħu. Il-kapulavur tiegħu tal-1890, Cavalleria Rusticana, ikkawża waħda mill-akbar sensazzjonijiet fl-istorja tal-opra u daħal waħdu fil-moviment tal-Veriżmu fil-mużika drammatika Taljana. Bħal Ruggiero Leoncavallo, Mascagni kien "raġel ta' opra waħda" li qatt ma seta' jirrepeti l-ewwel suċċess tiegħu, anke jekk L'amico Fritz u Iris baqgħu fir-repertorju fl-Ewropa (speċjalment fl-Italja) mill-premieres tagħhom.

Mascagni kiteb ħmistax-il opra, operetta, diversi xogħlijiet orkestrali u vokali, u wkoll kanzunetti u mużika għall-pjanu. Huwa gawda suċċess immens matul ħajtu, kemm bħala kompożitur u direttur tal-mużika tiegħu kif ukoll ta' nies oħra u ħoloq varjetà ta' stili fl-opri tiegħu.

Bijografija

Ħajja bikrija u edukazzjoni 
Mascagni twieled fis-7 ta' Diċembru 1863 f'Livorno, it-Toskana, u kien it-tieni iben ta' Domenico u Emilia Mascagni. Missieru kien imexxi forn. Giovanni Targioni-Tozzetti ("Nanni") twieled fl-istess sena fl-istess belt u sar il-ħabib u l-kollaboratur ta' Mascagni tul ħajtu

Fl-1876, fl-età ta' 13-il sena, Mascagni beda l-istudji mużikali tiegħu ma' Alfredo Soffredini, li waqqaf l-Istituto Musicale di Livorno (iktar tard imsejjaħ Istituto Cherubini). Soffredini kien għadu kemm temm l-istudji mużikali tiegħu f’Milan. Nattiv minn Livorno wkoll, Soffredini kien kompożitur, għalliem u kritiku mużikali. Mascagni beda jikkomponi malajr: bejn l-1879 u l-1880, kiteb diversi xogħlijiet: Sinfonia in do minore, Prima sinfonia in fa maggiore, Elegia, Kyrie, Gloria u Ave Maria.

L-aħħar snin 

Fl-1940, saru ċelebrazzjonijiet għall-ħamsin anniversarju tal-opra l-iktar popolari tiegħu, Cavalleria rusticana, madwar l-Italja kollha, ħafna drabi bid-direzzjoni ta’ Mascagni. L-opra ġiet irrekordjata għal La Voce del padrone ("Leħen l-Imgħallem Tiegħu") fit-Teatru La Scala taħt id-direzzjoni ta' Mascagni, li rrekordja introduzzjoni speċjali mitkellma. Aktar tard EMI reġgħet ħarġet ir-recording fuq LP u CD.

Fl-1942, wara udjenza mal-Papa Piju XII, il-gazzetta Cattolica Romana kkwotat lil Mascagni jgħid li n-neputija tiegħu li kienet milquta mit-tuberkulożi kienet fieqet wara li rċeviet rużarju u midalja tal-fidda mbierka mill-Papa.

Mascagni miet fit-2 ta' Awwissu 1945 fl-appartament tiegħu fil-Grand Hotel Plaza f'Ruma. Iċ-ċerimonja tal-funeral kienet fl-4 ta’ Awwissu 1945. L-awtoritajiet Taljani ma kinux preżenti. Fl-1951, il-katavru tiegħu ġie trasferit minn Ruma għal Livorno, fejn finalment Mascagni ngħata ġieħ uffiċjali wara mewtu. Fis-7 ta' Diċembru 1963, il-mitt sena mit-twelid ta' Mascagni, ġiet żvelata plakka f'Ruma fuq l-Albergo del Sole fejn Mascagni qagħad waqt il-premiere ta' Cavalleria rusticana.

Referenzi 

Twieldu fl-1863
Mietu fl-1945
Kompożituri Taljani
Fanny Cadeo

Stefania "Fanny" Cadeo (twieldet fil-11 ta' Settembru 1970) hija attriċi Taljana.

Televiżjoni

Serje 

 Racket
 Agenzia fantasma
 Tutti gli uomini sono uguali
 Un posto al sole
 La squadra
 Il Grande Torino
 Domani
 Condominio
 Io e mamma

Programmi 

 Striscia la notizia
 Maurizio Costanzo Show
 Tappeto volante
 Quelli che il calcio
 Raffaella
 Gran fiesta Italiana
 Eurot
 Thomas G. Show
 Primatist Trophy
 Donne e viaggi
 Ci vediamo su Raiuno
 Uno Mattina
 Stupido Hotel
 Buona Domenica
 SOS notte
 Follie rotolanti
 Venice Music Award
 Cercasapori
 Premio Mogol
 10 Stelle per Madre Teresa'
 L’Anno che verrà Torino Film Festival Lasciatemi cantare Quello che le donne (non) dicono Filmografija Fantozzi 2000 - La clonazioneDon MatteoNuovo Ordine MondialeIl paradiso delle signore Teatru 

 Gocce di luna Passerelle Sex and City Arrivederci e grazie Portami tante rose.it Rimanga tra noi Mi ritorni in mente Il mercante di Venezia Diskografija 

 1993 – Another Chance 1993 – Mambo Italiano 1994 – I Want Your Love 1994 – Pecame 1995 – I Want Your Love Remix 2000 – Living In The Night Programmi tar-radju 

 Programma musicale anni '60 - '80 – awtriċi u preżentattriċi
 Il Cercasapori-SMS consumatori – preżentattriċi
 Grazie dei fiori – preżentattriċi
 L'Italia che va'' ma' Daniel della Seta – preżentattriċi

Ħoloq esterni 

  

Nies ħajjin
Twieldu fl-1970
Atturi Taljani
FIMCAP

Il-Fédération Internationale des Mouvements Catholiques d'Action Paroissale (FIMCAP) hija organizzazzjoni umbrella internazzjonali ta ' organizzazzjonijiet taż -żgħażagħ Kattoliċi. Fimcap tiġbor flimkien 35 assoċjazzjoni membru fi 33 pajjiż fl-Ewropa, l-Afrika, l-Asja u l-Amerika t'Isfel madwar id-dinja. Din twaqqfet fl-1962 u hija rikonoxxuta mill- Kunsill Pontifiċju għal-Lajċi bħala organizzazzjoni Kattolika internazzjonali.

Storja 
Fl-1959, organizzazzjonijiet taż-żgħażagħ Kattoliċi Franċiżi, Belġjani u Olandiżi ħadmu f'Luzerna għall-ewwel darba fuq il-proġett ta 'unjoni internazzjonali. L-ewwel konferenza tad-delegati saret fil-Ġermanja fl-1960 bħala parti mill-Kungress Ewkaristiku Dinji fi Munich. F'Ottubru 1961 twaqqfet minn ħdax-il assoċjazzjoni u fl-Għid 1962 il-FIMCAP ġie stabbilit formalment. Wara r-rikonoxximent tiegħu fl-1976 mill-Kunsill Pontifiċju għal-Lajċi, il-Fimcap hija "organizzazzjoni Kattolika internazzjonali" u għalhekk membru tal-Konferenza tal-Kunsill.

Attivitajiet 
Kull tliet snin il-FIMCAP torganizza l- "World Camp", kamp internazzjonali taż-żgħażagħ. Fil-livell Ewropew hemm avvenimenti ta ’ skambju bejn gruppi individwali tal-assoċjazzjonijiet membri ("Roundabouts"), korsijiet ta’ taħriġ tal- mexxejja tal-gruppi Ewropej ("EuroCourse") u "Euroclass", kors ta ’taħriġ internazzjonali ta’ għaxar xhur għall-mexxejja taż-żgħażagħ.

Hemm sħubijiet bejn assoċjazzjonijiet individwali. Fl-20 ta ’Novembru, il-"FIMCAP Day" se jsir fl-assoċjazzjonijiet membri kollha, li fuqu ser tiġi esperjenzata fuq il-post id-dimensjoni internazzjonali tax-xogħol tal-assoċjazzjoni taż-żgħażagħ Kattoliċi.

Referenzi 
Organizzazzjonijiet internazzjonali
Knisja Kattolika
Kevin Michael Richardson

Kevin Michael Richardson III (New York, Stati Uniti, 25 ta' Ottubru, 1964) huwa attur Amerikan.

Atturi Amerikani
Eric Lopez

Eric Lopez (Ħavana, Kuba, 20 ta' April 1978) huwa doppjatur Amerikan ta' nisel Kuban. Ir-rwoli tiegħu bħala doppjatur jinkludu Blue Beetle f'Young Justice u Bumblebee Man f'The Simpsons.

Filmografija

Films

Televiżjoni

Logħob elettroniku

Kotba awdjo

Referenzi 

Doppjaturi Amerikani
Christopher Corey Smith

Christopher Corey Smith (twieled fis-17 ta' Lulju 1962), magħruf ukoll bl-isem ta' Chris Kent, huwa doppjatur Amerikan tal-films animati u tal-logħob elettroniku.

Filmografija

Anime

Animazzjonijiet

Films

Logħob elettroniku

Referenzi 

Doppjaturi Amerikani
Twieldu fl-1962
Mikheil Saakashvili

Mikheil Saakashvili (twieled fil-21 ta' Diċembru 1967) huwa politiku Ġeorġjan. Hu serva bħala President tal-Ġeorġja għal żewġ termini bejn l-2004 u l-2013.

Twieldu fl-1967
Presidenti tal-Ġeorġja
Lingwa Persjana

Il-Lingwa Persjana huja l-lingwa uffiċjali tal-Iran, Afganistan, u Taġikistan.

Persjana
Lingwi uffiċjali
Francisco de Quevedo

Francisco Gómez de Quevedo y Santibáñez Villegas, KOS ( Spanish pronunciation: [fɾanˈθisko ðe keˈβeðo] ; 14 ta' Settembru 1580 - 8 ta' Settembru 1645) kien nobbli Spanjol, politiku u kittieb tal-era Barokka. Flimkien mar-rivali tiegħu Luis de Góngora, Quevedo kien wieħed mill-aktar poeti Spanjoli prominenti tal-Età tad-Deheb. L-istil tiegħu huwa kkaratterizzat minn dak li kien jissejjaħ conceptismo. Dan l-istil kien jeżisti f'kuntrast totali mal-culteranismo ta' Góngora.

 
Poeti Spanjoli
Twieldu fl-1580
Mietu fl-1645
Joe Biden

Joseph Robinette Biden Jr. (Scranton, 20 Novembru, 1942) huwa l-President tal-Istati Uniti.

Referenzi

Nies ħajjin
Twieldu fl-1942
Politiċi Amerikani
Politiċi tal-Partit Demokratiku (Stati Uniti)
Presidenti tal-Istati Uniti tal-Amerika
Viċi-Presidenti tal-Istati Uniti tal-Amerika
Kamala Harris

Kamala Devi Harris (Oakland, 20 Ottubru, 1964) hija l-Vici-President tal-Istati Uniti. 

Nies ħajjin
Twieldu fl-1964
Politiċi Amerikani
Viċi-Presidenti tal-Istati Uniti tal-Amerika
Anarkiżmu

L-Anarkiżmu huwa filosofija politika u moviment li jesprimi xettiċiżmu dwar l-awtorità u jirrifjuta kull forma involontarja ta’ ġerarkija imposta bil-forza. L-anarkiżmu jitlob l-abolizzjoni tal-istat, li huwa jqis bħala mhux mixtieq, bla bżonn u ta' ħsara. Ġeneralment jissejjaħ, flimkien mal-Marxiżmu libertarju, bħala l-fergħa libertarja (is-soċjaliżmu libertarju) tal-moviment soċjalista u bħala li għandu assoċjazzjoni storika mal-antikapitaliżmu u s-soċjaliżmu.

Politika
Konz

Konz (bil-Latin: Contionacum) hija belt fid-distrett ta’ Trier-Saarburg, fir-Rhineland-Palatinate, il-Ġermanja. Tinsab fil-post fejn jingħaqdu x-xmajjar Saar u Moselle, madwar 8 km fil-Lbiċ ta' Trier.

Konz hija s-sede tal-Verbandsgemeinde ("muniċipalità kollettiva") Konz.

Storja 
Mit-18 ta' Lulju 1946 sas-6 ta' Ġunju 1947 Konz, fi ħdan il-konfini muniċipali tagħha ta' dak iż-żmien, kienet tifforma parti mill- Protettorat ta' Saar .

Il-muniċipalità ta' Konz 
L-irħula li ġejjin huma parti mill-muniċipalità ta' Konz:
 Canet
 Filzen
 Hamm
 Karthaus
 Könen
 Krettnach
 Kommlingen
 Niedermennig
 Oberemmel
 Obermennig
 Roscheid

Popolazzjoni

Mużewijiet 
Mużew fil-beraħ Roscheider Hof

Referenzi

Ħoloq esterni 

 Websajts f'Konz
Bliet tal-Ġermanja
Ante Christum natum

It-terminu ante Christum natum (Latin għal qabel Kristu (twieled)), ġeneralment imqassar għal a. Chr. n., a. Ch.n., a. Cn, A.C.N., jew ACN, jindika s-snin ta' qabel it-twelid ta' Ġesù Kristu. Huwa ekwivalenti bil-Latin għall-Ingliż "BC" ("qabel Kristu"). Il-frażi ante Christum natum tidher ukoll imqassra għal ante Christum ("qabel Kristu"), imqassra bl-istess mod għal a. Chr., AC jew AC . Frażi relatata, p. Chr. n., p. Ch. n., jew post Christum natum jikkumplimenta a. Ch. n. u huwa ekwivalenti għal "Anno Domini " (AD), li bil-Malti nsibuha wkoll bħala Wara Kristu (WK)

Bl-Ingliż, dawn il-frażijiet huma rari u AC, ACN, u ante Christum natum mhumiex fil-Manwal ta’ Stil ta’ Chicago (l-14-il edizzjoni) jew l-American Heritage Dictionary (it-3 edizzjoni). F'lingwi Ewropej oħra, bħat-Taljan ("ac" jew "a. C. "għal avanti Cristo ), verżjoni vernakulari hija t-terminu standard.

Bil-Malti, il-fażi Qabel Kristu, ħija użata komunament. Din spiss titqassar ukoll għal QK.

L-istoriku Anglo-Sassonu San (Venerabbli) Bede uża l-frażi Latina ante incarnationis dominicae tempus ("qabel il-ħin ta 'l-Inkarnazzjoni tal-Mulej") fl-assenza tiegħu Historia ecclesiastica gentis Anglorum (Storja Ekkleżjastika tal-Nies Ingliżi) (Ktieb 1, Kapitolu 2) ta 731 PCN, u b'hekk sar l-ewwel awtur li ddeskriva sena bħala li kienet qabel Kristu. Kemm Dionysius Exiguus kif ukoll San Bede, li kienu familjari max-xogħol tal-ieħor, tennew li Anno Domini 1 jibda fid-data ta' l-Inkarnazzjoni ta ' Ġesù Kristu, madankollu "id-distinzjoni bejn Inkarnazzjoni u Natività ma ġietx imfassla qabel l-aħħar tad-9 seklu, meta f'xi postijiet l epoka tal- Inkarnazzjoni ġiet identifikata mal-konċepiment ta 'Kristu, jiġifieri, l-Annunzjata fil-25 ta' Marzu.

Referenzi 

Storja
Kristjaneżmu
Ħin
Tomás Luis de Victoria

Tomás Luis de Victoria (Ávila, c. 1548 - Madrid, 27 ta' Awissu, 1611) kien kompożitur, surmast tal-kappella u figura prominenti fir-Rinaxximent Spanjol.

Kompożituri Spanjoli
Twieldu fl-1548
Mietu fl-1611
Zviad Gamsakhurdia

Zviad Gamsakhurdia (1939-1993) kien President tal-Ġeorġja (1991-1992).

Twieldu fl-1939
Presidenti tal-Ġeorġja
Mietu fl-1993
Jean-Joseph Sanfourche

Jean-Joseph Sanfourche, magħruf sempliċement bħala Sanfourche, kien pittur, poeta, disinjatur u skultur Franċiż, imwieled fil-25 ta' Ġunju, 1929 f'Bordeaux, u miet fit-13 ta' Marzu, 2010 f'Saint-Léonard-de-Noblat.

Ħoloq esterni 
  

Pitturi Franċiżi
Twieldu fl-1929
Mietu fl-2010
Skulturi Franċiżi
Jared Fogle

Jared Scott Fogle (Indianapolis, Indiana, 23 ta' Awwissu, 1977) huwa attur Amerikan. Wara t-telf ta 'piż sinifikanti tiegħu attribwit għall-ikel ta' sandwiches tas-Subway, Fogle sar kelliem għall-kampanji ta' reklamar tal-kumpanija mill-2000 sal-2015.

Atturi Amerikani
Twieldu fl-1977
Irvell Ilinden–Preobrazhenie

L- Irvell Ilinden–Preobrazhenie, jew sempliċement l-Irvell Ilinden ta' Awwissu - Ottubru 1903 (Bulgaru, Ilindensko-Preobražensko vǎstanie ; Maċedonjan, Ilindensko vostanie ; Grieg, Eksegersi tou Ilinden), kien rewwixta organizzata kontra l-Imperu Ottoman, li ġiet ippreparata u mwettqa mill-Organizzazzjoni Rivoluzzjonarja Intera tal-Maċedonjan-Adrianople, bl-appoġġ tal-Kumitat Suprem tal-Maċedonjan-Adrianople. L-isem tar-rewwixta jirreferi għal Ilinden, isem għal jum Elijah, u għal Preobrazhenie li tfisser Trasfigurazzjoni. Ir-rewwixta damet mill-bidu ta' Awwissu sal-aħħar ta’ Ottubru u kopriet territorju vast mill-kosta tal-Lvant tal-Baħar l-Iswed max-xtut tal-Lag Ohrid. 

Ir-ribelljoni fir-reġjun tal-Maċedonja affettwat il-parti l-kbira tal-partijiet ċentrali u tal-lbiċ tal-Monastir Vilayet li rċevew l-appoġġ prinċipalment tal-bdiewa Bulgari lokali,  u sa ċertu punt tal-Popolazzjoni Aromanjana tar-reġjun. Gvern proviżorju ġie stabbilit fil-belt ta' Kruševo, fejn l-insurġenti pproklamaw ir-Repubblika ta’ Kruševo, li nqabżet wara għaxart ijiem biss, fit-12 ta' Awwissu. Fid-19 ta ’Awwissu, rewwixta relatata mill-qrib organizzata minn bdiewa Bulgari fl- Adrianople Vilayet wasslet għall-ħelsien ta’ żona kbira fil- Muntanji Strandzha, u l-ħolqien ta ’gvern proviżorju f’Vassiliko, ir- Repubblika ta’ Strandzha . Dan dam madwar għoxrin jum qabel ma twaqqgħu mit-Torok. L-insurrezzjoni ħakmet ukoll il-vilayets tal-Kosovo u Salonika.

Sakemm bdiet ir-ribelljoni, ħafna mill-mexxejja potenzjali l-aktar promettenti tagħha, inklużi Ivan Garvanov u Gotse Delchev, kienu diġà ġew arrestati jew maqtula mill-Ottomani, u l-isforz ġie mwaqqaf fi ftit xhur. Is-superstiti rnexxielhom iżommu kampanja ta ’gwerilla kontra t-Torok għall-ftit snin li ġejjin, iżda l-effett akbar tagħha kien li pperswadiet lill-poteri Ewropej biex jippruvaw jikkonvinċu lis-sultan Ottoman li għandu jieħu attitudni aktar konċiljatorja lejn is - sudditi Nsara tiegħu fl-Ewropa.

Wara t-trażżin tar-rewwixta, 30,000 refuġjat ħarbu lejn il-Bulgarija.

Referenzi 

Storja
Irvellijiet
Reġjun tal-Maċedonja
Bulgarija
Ta' Kandja

Ta' Kandja hija żona żgħira f'Malta li tinsab bejn Ħal Farruġ (fil-limiti ta' Ħal Luqa) u s-Siġġiewi. Iż-żona fiha diversi barrieri tal-franka u fiha għadd ta' faċilitajiet, bħaċ-Ċentru tad-Detenzjoni tal-Migranti mmexxi mill-Forzi Armati ta' Malta u l-Impjant tal-Ippumpjar tal-Ilma tal-Pjan tal-Water Services Corporation (il-Korporazzjoni tas-Servizzi tal-Ilma).

Mini tal-ilma taħt l-art 

Taħt l-Impjant tal-Ippumpjar tal-Ilma tal-Pjan f'Ta' Kandja, hemm sensiela ta' mini tal-ilma taħt l-art li huma parti mis-sistema tal-provvista tal-ilma ta' Malta. Fl-2015, il-Korporazzjoni tas-Servizzi tal-Ilma pproduċiet 31.2 miljun metru kubu ta' ilma tax-xorb f'Malta u f'Għawdex. Madwar 13.4 miljun (43 %) metru kubu ġew prodotti minn diversi għejun taħt l-art fejn jinġabar l-ilma tal-pjan. Is-sors ewlieni jinsab f'Ta' Kandja taħt l-Impjant tal-Ippumpjar tal-Ilma tal-Pjan, fejn hemm sensiela ta' mini tal-ilma li jlaħħqu tul ta' saħansitra tmien kilometri, xi 97 metru taħt l-art. Din is-sistema ta' mini tal-ilma tofroq f'diversi mini għal eluf ta' metri. Fil-Gżejjer Maltin hemm 12-il impjant ieħor tal-ippumpjar tal-ilma u 134 borehole (spiera) minn fejn jiġi estratt l-ilma.

L-Impjant tal-Ippumpjar tal-Ilma tal-Pjan fuq il-mini tal-ilma f'Ta' Kandja kien l-aħħar wieħed li nbena u tlesta fl-1963. Jikkonsisti f'sistema ta' 6.2 kilometri ta' mini tal-ilma minn network sħiħ ta' 42 kilometru madwar Malta kollha. L-ilma li jinġabar mill-impjant jissaffa bl-klorur biex jiġu eliminati xi batterji li jaf ikun hemm u mbagħad jiġi ppumpjat f'ġibjun fil-Qrendi.

Referenzi 

Malta
Ta' Bakkja

Ta' Bakkja hija żona f'Malta, fil-limiti ta' Ħaż-Żebbuġ.

Ilma tal-pjan 
Il-provvista tal-ilma hija tħassib kostanti fil-Gżejjer Maltin, l-iktar minħabba l-klima tagħhom. Ix-xhur tas-sajf spiss ikunu mingħajr qatra xita. Barra minn hekk, id-domanda u l-konsum tal-ilma jkunu l-ogħla fix-xhur tas-sajf ukoll. Ix-xita li tinżel fix-xhur tax-xitwa spiss tinżel qliel u f'daqqa u tispiċċa l-baħar minflok tilħaq tiskula fl-art. Għaldaqstant, il-provvista tal-ilma tbati biex tlaħħaq mad-domanda. Malta tiddependi fuq ir-riżervi taħt l-art tal-ilma tal-pjan. L-ilma jinġabar f'sistema mifruqa ta' mini tal-ilma bħal dawk Ta' Bakkja jew Ta' Kandja, li jinsabu f'medja ta' 97 metru taħt l-art.

Il-Gżejjer Maltin mimlijin mini u passaġġi taħt l-art imħaffrin ġol-franka tul is-snin għal skopijiet differenti, fosthom il-produzzjoni tal-ilma tal-pjan. L-iktar mini tal-ilma popolari x'aktarx huma dawk f'Ta' Kandja, iżda dawk f'Ta' Bakkja, għalkemm inqas magħrufin, probabbli huma iktar sbieħ minħabba l-istat naturali tagħhom. Mill-mini tal-ilma f'Ta' Bakkja, il-Water Services Corporation (il-Korporazzjoni tas-Servizzi tal-Ilma) tiġbor madwar 6 % tal-ilma tal-pjan fil-Gżejjer Maltin, li mbagħad jitħallat mal-ilma mill-impjanti tal-osmosi inversa u jitwassal għand il-konsumaturi Maltin u Għawdxin.

F'garaxx f'Ta' Bakkja, hemm daħla li tagħti għal parti moħbija tal-gżejjer li kienet ġiet imħaffra mill-Brittaniċi bl-għajnuna tal-Maltin fil-bidu tas-snin 50 tas-seklu 20.

Il-mini tal-ilma f'Ta' Bakkja jagħtu lejn sitt direzzjonijiet differenti, u kollha fihom tul ta' xi metru, għajr waħda minnhom li hi itwal u li hi kollegata ma' sistema simili oħra. Huwa stmat li kull qatra ta' xita li tinżel fuq il-Gżejjer Maltin tieħu bejn 40 u 50 sena biex tiskula minn ġol-blat u tasal sa dawn il-mini tal-ilma. Permezz ta' dan il-proċess ta' filtrazzjoni naturali, l-ilma (l-iktar mix-xita) jilħaq il-livell tal-baħar. Peress li l-ilma f'dawn il-mini huwa ilma ħelu, jibqa' f'wiċċ l-ilma baħar, u b'hekk jiffaċilita l-ġbir u l-ġestjoni tal-ilma mwettqa mill-Korporazzjoni tas-Servizzi tal-Ilma.

Minn dawn il-mini tal-ilma f'Ta' Bakkja, l-aqwa ilma tal-pjan jittieħed b'mod sostenibbli lejn ġibjuni f'Ta' Qali u jitħallat mal-ilma li l-Korporazzjoni tipproduċi fl-impjanti tal-osmosi inversa.

Il-Gżejjer Maltin għandhom 11-il impjant tal-ippumpjar tal-ilma bħal dak f'Ta' Bakkja u dawn jipprovdu 40 % tal-provvista tal-ilma. Is-60 % li jifdal, tiġi mill-impjanti tal-osmosi inversa.

Referenzi 

Malta
Tieqa tal-Wied il-Mielaħ

It-Tieqa tal-Wied il-Mielaħ hi arkata naturali tal-franka fil-kosta tal-Majjistral ta' Għawdex. L-arkata tinsab fl-aħħar tal-Wied il-Mielaħ, fit-Tramuntana tal-Għarb. Din l-arkata naturali hi inqas magħrufa mit-Tieqa tad-Dwejra li ċediet f'Marzu 2017 wara maltempata qawwija.

Pożizzjoni 
It-Tieqa tal-Wied il-Mielah qiegħda fl-aħħar ta' Wied il-Mielah, għad-differenza tat-Tieqa tad-Dwejra li kienet tinsab fil-kosta tal-Punent ta' Għawdex. It-triq mill-Għarb twassal direttament għall-kosta u hemm biċċa art naturali biż-żrar u l-ħamrija fejn jipparkjaw il-karozzi. Lejn l-aħħar tal-wied, b'mod parallel ma' fejn fl-imgħoddi kienet tgħaddi xi xmara jew nixxiegħa, hemm taraġ dejjaq mal-blat li jagħti sa taħt it-Tieqa tal-Wied il-Mielaħ, kważi sal-baħar. Peress li l-biċċa ta' fuq tal-ħnejja naturali hija ħoxna għadek tista' timxi minn fuqha.

Ambjent 
Il-kosta tat-Tramuntana ta' Għawdex sal-Bajja tax-Xwejni hija kollha art watja b'irdumijiet weqfin mal-baħar, fejn iffurmaw ħafna għerien. Fuq l-art watja, tħaffru jew tnaqqxu salini artifiċjali li kienu jintużaw għall-estrazzjoni tal-melħ mill-ilma baħar permezz tal-evaporazzjoni. Minn hawn 'il quddiem, l-art ma tibqax watja u bil-mod il-mod tibda togħla lejn in-naħat tal-Għarb u tal-Fanal ta' Ġordan.

Problema tad-dranaġġ 
Fl-imgħoddi, id-dranaġġ mil-lokalitajiet ta' madwar kien jintrema fil-Wied il-Mielah u kien jinżel direttament fil-Baħar Mediterran ħdejn it-Tieqa tal-Wied il-Mielaħ. Spiss, qrib it-Tieqa, kien ikun hemm bandiera li tindika li l-baħar kien imniġġes. Bis-saħħa ta' proġett strutturali ta' 570,000 ewro, li 85% minnu ġie ffinanzjat mill-Unjoni Ewropea, id-dranaġġ issa sar jissaffa fl-impjant tat-trattament tad-dranaġġ f'Ras il-Ħobż u ma għadux jintrema fil-wied u fil-baħar. Bħala parti mill-proġett, saru xogħlijiet fit-triq ta' mal-kosta, ġew sostitwiti sitt pontijiet, inbnew sitt digi ġodda għall-konservazzjoni aħjar tal-ilma u ġew imħawla għadd ta' siġar. Permezz ta' dawn il-miżuri li ttieħdu, it-tama hi li ż-żona issa saret iktar attraenti u iktar viżitaturi jkunu jistgħu jgawdu t-Tieqa tal-Wied il-Mielaħ.

Użu 

Bħala parti mill-inizjattiva msejħa "EcoGozo", iż-żona madwar it-Tieqa tal-Wied il-Mielaħ ġiet rinnovata f'dawn l-aħħar snin, biex issir iktar aċċessibbli. Inbniet triq ġdida u t-taraġ li jagħti għall-arkata naturali ġie mwessa'.

Bħala parti mill-proġett tar-rinovazzjoni, it-taraġ kompla jitwessa' iktar biex il-bugħaddasa jkunu jistgħu jinżlu l-baħar minn hemm. Fuq in-naħa tal-Punent tat-Tieqa ġew installati strutturi li jippermettu lix-xabbata jitilgħu mal-ħajt vertikali tal-irdumijiet. Mill-Għarb hemm ukoll mogħdija li twassal sat-Tieqa tal-Wied il-Mielaħ.

Dehriet fil-mezzi tax-xandir 
It-Tieqa tal-Wied il-Mielaħ flimkien mat-Tieqa tad-Dwejra dehru f'filmat tar-reklami tad-ditta Hugo Boss fl-2017 fejn jidher David Colturi jaqbeż mill-irdumijiet u mit-Twieqi għall-baħar.

Referenzi 

Għawdex
Dwejra

Id-Dwejra jew il-Qawra (dan l-isem jidher fil-lista indikattiva ta' Siti ta' Wirt Dinji tal-UNESCO mhux ir-raħal fit-Tramuntana ta' Malta) huwa l-isem li jirreferi għall-baħar intern viċin fejn kien hemm it-Tieqa tad-Dwejra, f'Għawdex, li huwa kkollegat mal-Baħar Mediterran permezz ta' daħla li ffurmat arkata naturali dejqa.

X'aktarx li l-baħar intern tad-Dwejra fforma fejn kien hemm qasma ġeoloġika fil-franka li kienet ħolqot għar kbir li mbagħad ċeda.

Fuq naħa hemm bajja żgħira biċ-ċagħaq u bil-blat b'diversi għorfiet tas-sajjieda. Il-qiegħ tal-baħar intern huwa wkoll mimli biċ-ċagħaq u bil-blat u huwa pjuttost baxx. Kif wieħed joqrob lejn id-daħla li tagħti għall-Baħar Mediterran, il-qiegħ jibda jsir iktar fond bil-mod il-mod sa ma jlaħħaq fond ta' saħansitra 35 metru fejn in-naħa ta' barra. Jacques Cousteau kien sostna li l-baħar intern tad-Dwejra kien wieħed mill-aqwa għaxar postijiet fejn hu għodos.

Meta l-baħar ikun kalm, il-luzzijiet u d-dgħajjes iż-żgħar tas-sajjieda, jgħaddu min-naħa għall-oħra tad-daħla tad-Dwejra. Xi dgħajjes jintużaw għat-turisti biex jaraw il-formazzjonijiet fil-blat u l-irdumijiet kif ukoll il-Ġebla tal-Ġeneral.

Iż-żona naturali kollha tad-Dwejra jew tal-Qawra hija inkluża fil-lista indikattiva ta' Siti ta' Wirt Dinji tal-UNESCO.

Splussivi 
F'Marzu 2016, Peter Gatt, konsulent li ħejja rapport ġeoloġiku u ġeotekniku f'isem id-ditta lokali Geoscience Consulting Ltd., wissa li l-użu illegali ta' splussivi fil-baħar intern tad-Dwejra seta' jkollu effett fuq it-Tieqa tad-Dwejra li dak iż-żmien diġà kienet dgħajfa kif inhi. Gatt ressaq il-kummenti tiegħu fid-dawl ta' investigazzjoni mill-Awtorità tal-Ambjent u l-Ippjanar ta' Malta li żvelat li "probabbilment kien qed jintuża' materjal splussiv biex jinqata' l-blat fid-daħla li tagħti għall-baħar intern tad-Dwejra. Kien hemm suspetti li dan il-qtugħ illegali kien qed isir bit-tir li d-daħla titwessa" sabiex ikunu jistgħu jidħlu dgħajjes ikbar.

Referenzi 

Għawdex
Ġebla tal-Ġeneral

Il-Ġebla tal-Ġeneral hija gżejra żgħira b’massa ta’ art għolja 60 metru li xi kultant jingħad li għandha l-għamla ta’ faqqiegħa. Il-Ġebla tal-Ġeneral tinsab eżattament 36°02′45″N 14°11′27″E qrib id-daħla tal-baħar imsejħa Il-Port fid-Dwejra f’Għawdex, u qrib ukoll fejn qabel kien hemm it-Tieqa tad-Dwejra. Il-Ġebla tal-Ġeneral taqa’ taħt il-ġurisdizzjoni tar-raħal ta’ San Lawrenz.

Storja 

Il-Kavallieri tal-Ordni ta’ San Ġwann x’aktarx li skoprew il-pjanta bl-istess isem tal-Ġebla tal-Ġeneral bl-Ingliż (Fungus Rock/Plant), li tikber b’abbundanza fuq l-art ċatta ta’ fuq il-gżejra. Din il-pjanta li bil-Latin tissejjaħ Cynomorium coccineum; jew bi żball anke Fucus coccineus melitensis; mentri bil-Malti tissejjaħ għerq il-ġeneral. Il-pjanta, minkejja l-isem qarrieqi bl-Ingliż, la hi fungu u lanqas hija endemika għal Malta imma tinsab fl-għaram tar-ramel tat-Tramuntana tal-Afrika kif ukoll fi Sqallija u f’Sardenja. L-għerq il-ġeneral hi pjanta parassitika li tarmi l-fjuri minn April sa Ġunju, u għandha riħa tinten. Fi żmien il-Kavallieri, it-tobba kienu jaħsbu li għandha proprjetajiet mediċinali u l-Kavallieri kienu jużawha bħala duwa emostatika għall-ġrieħi u bħala kura għad-disenterija. Il-Kavallieri tant kienu jgħożżu din il-pjanta li spiss kienu jagħtuha bħala rigal lin-nies nobbli u lill-viżitaturi distinti tal-Gżejjer Maltin.

Fl-1746, il-Gran Mastru Pinto ħareġ digriet li jipprojbixxi l-aċċess għall-Ġebla tal-Ġeneral; min kien jinqabad jikser dan id-digriet seta’ jeħel sa tliet snin jaħdem bħala qaddief għall-Kavallieri. Il-Gran Mastru Pinto stazzjona għassies permanenti hemmhekk u saħansitra kienet tintuża qoffa prekarja marbuta bil-ħbula minn żewġ naħat biex wieħed jidħol fiha u jinġebed ’l hemm u ’l hawn għal xi 50 metru bejn il-gżejra u l-irdumijiet tad-Dwejra. Huwa ordna wkoll li l-blat tad-dawra tal-Ġebla tal-Ġeneral jiġi llixxat iktar biex wieħed ma jkunx jista’ jixxabbat mill-baħar.

Illum il-ġurnata, il-Ġebla tal-Ġeneral hija riżerva naturali. Madakollu, il-kosta ta’ Għawdex fil-qrib hija aċċessibbli għall-għawm u huwa post tajjeb ħafna biex tosserva l-ħajja fil-baħar b’maskra.

Il-Ġebla tal-Ġeneral hija post għal qalb id-dilettanti tal-fotografija, għaliex waranofsinhar wieħed jista’ jieħu ritratt tax-xemx nieżla eżatt minn fetħa f’nofs il-gżejra. Madankollu, dan jista’ jsir biss minn punt partikolari u fi żminijiet partikolari tas-sena biss meta x-xemx tinzerta tidher li nieżla eżatt minn hemm.

Referenzi 

Gżejjer ta' Malta
Għawdex
Gżejjer diżabitati ta' Malta
Christopher Marlowe

Christopher Marlowe, magħruf ukoll bħala Kit Marlowe (/ ˈmɑːrloʊ /; mgħammed fis-26 ta' Frar 1564 - 30 ta' Mejju 1593), kien drammaturgu Ingliż, poeta u traduttur fl-era Eliżabettana.

Drammaturgi
Kittieba Brittaniċi bl-Ingliż
Twieldu fl-1564
Mietu fl-1593
Tradutturi mil-Latin għall-Ingliż
Saryarka

Saryarka (bil-Każak: saryarka, li tfisser "wita safra") hija parti watja mir-reġjun muntanjuż tal-Każakistan, b'pajsaġġ enormi ta' 450,344 ettaru magħmul minn steppi u lagi fit-Tramuntana tal-Każakistan. Saryarka ġiet iddeżinjata bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fis-7 ta' Lulju 2008 u tinkludi żewġ riżervi naturali: ir-Riżerva Naturali Statali ta' Naurzum fil-Provinċja ta' Kostanay u r-Riżerva Naturali Statali ta' Korgalzhyn fir-Reġjun ta' Aqmola.

Iż-żewġ riżervi fihom artijiet mistagħdra li jservi bħala punti ta' waqfa importanti għall-għasafar li jpassu mill-Afrika, mill-Ewropa u min-Nofsinhar tal-Asja sal-postijiet tat-tnissil tagħhom fil-Punent u fil-Lvant tas-Siberja. Huwa stmat li bejn 15 u 16-il miljun għasfur, fosthom speċijiet mhedda, jużaw is-siti bħala postijiet fejn l-għasafar jieqfu biex jieklu u għalhekk huma postijiet magħrufa sew fost dawk li jħobbu josservaw l-għasafar. Il-fjamingi roża u l-pellikani b'mod partikolari huma attrazzjoni kbira fir-Riżerva Naturali Statali ta' Korgalzhyn.

Sit ta' Wirt Dinji 

Saryarka hija sit ta' wirt naturali dinji tal-UNESCO u tqies li għandha valur straordinarju universali abbażi ta' żewġ kriterji tal-għażla tal-UNESCO: il-kriterju (ix) "Eżempju straordinarju li jirrappreżenta proċessi ekoloġiċi u bijoloġiċi kontinwi sinifikanti fl-evoluzzjoni u fl-iżvilupp ta' ekosistemi u ta' komunitajiet ta' pjanti u ta' annimali terrestri, tal-ilma ħelu, kostali u tal-baħar", ladarba hemm spazji kbar ta' artijiet mistagħdra u ta' bwar mhux mimsusa li huma partikolari tal-Asja Ċentrali, u l-kriterju (x) "Post fejn hemm l-iktar ħabitats naturali importanti u sinifikanti għall-konservazzjoni fil-post tad-diversità bijoloġika, inkluż fejn hemm speċijiet mhedda ta' valur universali straordinarju mill-perspettiva tax-xjenza jew tal-konservazzjoni", ladarba jpassu speċijiet rari bħall-grawwijiet tas-Siberja jew fejn jgħixu b'mod permanenti ħafna żwiemel fil-beraħ u fis-selvaġġ kif ukoll speċijiet ta' fawna selvaġġa rari tal-isteppi tal-Każakistan, fosthom il-marmotti, il-lupi u s-sajga (speċi ta' antilopi mneħirhom minfuħ).

Referenzi 

Asja
Każakistan
Fawna
Natura
Siti ta' Wirt Dinji
Glossarju

Glossarju (mill-Grieg Antik: γλῶσσα / lingwa, taħdit, kliem) magħruf ukoll bħala vokabularju, huwa lista alfabetika ta' termini f'dominju partikolari ta' għarfien bid-definizzjonijiet ta' dawk it-termini. Tradizzjonalment, glossarju jidher fl-aħħar parti ta' ktieb u jinkludi termini fi ħdan dak il-ktieb li ġew introdotti għall-ewwel darba, li mhumiex komuni, jew li huma speċjalizzati. Filwaqt li l-glossarji jiġu assoċjati l-iktar ma' kotba li mhumiex fizzjoni, f'xi każijiet, rumanzi li jkunu fizzjoni jista' jkollhom glossarju fl-aħħar bit-termini mhux tas-soltu.

Glossarju bilingwi huwa lista ta' termini b'lingwa waħda li jiġu definiti b'lingwa oħra jew li jingħataw sinonimi (jew minn tal-inqas kważi sinonimi) b'lingwa oħra.

B'mod ġenerali, glossarju jkun fih spjegazzjonijiet ta' kunċetti rilevanti għal ċertu qasam ta' studju jew azzjoni. B'hekk, it-terminu jkun marbut man-nozzjoni tal-ontoloġija. Dan l-aħħar qed jiġu pprovduti wkoll metodi awtomatiċi li jittrasformaw glossarju f'ontoloġija jew f'lessiku komputazzjonali.

Storja 

Fl-Ewropa Medjevali, kienu jintużaw il-glossarji b'kelmiet ekwivalenti għal-Latin, iżda bil-Latin vernakolari jew iktar sempliċi, bħal pereżempju l-glossarju ta' Leiden (lejn is-sena 800).

Glossarju ewlieni 
Glossarju ewlieni huwa glossarju sempliċi jew bid-definizzjonijiet li jagħti d-definizzjonijiet ta' għadd ta' kunċetti, speċjalment għal min ikun għadu qed jitgħallem xi lingwa jew ikun qed joqrob għall-ewwel darba lejn xi qasam ta' studju. Glossarju ewlieni jkun fih vokabularju u definizzjonijiet ta' kunċetti importanti jew li wieħed spiss jiltaqa' magħhom, u s-soltu jkun jinkludi xi idjomi jew metafori li jkunu utli f'kultura partikolari.

Estrazzjoni awtomatika tal-glossarji 
F'dawn l-aħħar snin ġew żviluppati approċċi komputazzjonali għall-estrazzjoni awtomatizzata tal-glossarji minn corpora jew mill-internet. Dawn il-metodi s-soltu jibdew mit-terminoloġija tad-dominju inkwistjoni u jwettqu estrazzjoni awtomatizzata ta' glossa waħda jew iktar għal kull terminu ta' interess. Il-glossi jistgħu mbagħad jiġu analizzati biex jiġu estratti l-iperonomi tat-terminu definit u rabtiet lessikali jew semantiċi oħra.

Referenzi 

Lingwa
Lingwistika
Terminoloġija
Estrazzjoni terminoloġika

L-estrazzjoni terminoloġika (magħrufa wkoll bħala estrazzjoni tat-termini, estrazzjoni tal-glossarji, jew rikonoxximent tat-termini) hija kompitu speċjalizzat tal-estrazzjoni tal-informazzjoni. L-għan tal-estrazzjoni terminoloġika hu li b’mod awtomatiku jiġu estratti termini rilevanti minn corpus partikolari ta’ kliem.

Fl-era tas-semantika tal-internet (jiġifieri l-ipproċessar tad-data fuq l-internet biex tkun tista’ tinqara u tiġi miflija b’mod awtomatizzat), għadd dejjem jikber ta’ komunitajiet u networks ta’ impriżi bdew jaċċessaw l-internet u jinteroperaw fih. L-immudellar ta’ dawn il-komunitajiet u tal-ħtiġijiet ta’ informazzjoni tagħhom huwa importanti għal diversi applikazzjonijiet tal-web, bħal web crawler skont is-suġġett (jiġifieri applikazzjoni informatika li tgħarrex għal testi jew kliem disponibbli fuq l-internet skont suġġett partikolari u toħloq corpus minnhom), servizzi tal-web, sistemi ta’ rakkomandazzjonijiet lingwistiċi, eċċ. L-iżvilupp tal-estrazzjoni terminoloġika huwa essenzjali wkoll għall-industrija lingwistika.

Wieħed mill-ewwel passi tal-immudellar ta’ dominju ta’ għarfien hu li jinġabar vokabularju ta’ termini rilevanti għal dominju partikolari, li jikkostitwixxi l-manifestazzjoni lingwistika tas-superfiċe ta’ kunċetti ta’ dominju partikolari. Inkitbu kotba sħaħ dwar diversi metodi li jippermettu l-estrazzjoni terminoloġika awtomatika ta’ termini tekniċi minn imħażen elettroniċi ta’ dokumenti skont suġġett speċifiku għal dominju partikolari.

Is-soltu, l-approċċi rigward l-estrazzjoni terminoloġika awtomatika jużaw proċessuri lingwistiċi (eż. l-immarkar ta’ partijiet tat-taħdit bil-miktub, il-ġbir f’daqqa ta’ frażijiet, eċċ.) biex jiġu estratti kandidati terminoloġiċi, jiġifieri frażijiet nominali terminoloġiċi plawżibbli sintattikament. Il-frażijiet nominali jinkludu kliem kompost (eż. “karta tal-kreditu”), frażijiet nominali aġġettivali (eż. ”uffiċċju tal-informazzjoni lokali”), u frażijiet nominali prepożizzjonali (eż. “bord tad-diretturi”). Imbagħad, l-entrati terminoloġiċi jiġu ffiltrati mil-lista ta’ kandidati billi jintużaw metodi ta’ apprendiment statistiku u awtomatizzat. Ladarba dawn it-termini jiġu ffiltrati, minħabba l-livell baxx ta’ ambigwità u l-ispeċifiċità kbira tagħhom, dawn ikunu utli ħafna għall-ħolqien ta’ kunċetti marbuta ma’ dominju partikolari ta’ għarfien jew biex jappoġġaw il-ħolqien ta’ ontoloġija ta’ dominju jew ta’ bażi terminoloġika. Barra minn hekk, l-estrazzjoni terminoloġika hija punt ta’ tluq utli ħafna għas-similarità semantika, għall-ġestjoni tal-għarfien, għat-traduzzjoni umana u għat-traduzzjoni awtomatizzata, eċċ.

Estrazzjoni terminoloġika bilingwi 
Il-metodi għall-estrazzjoni terminoloġika jistgħu jiġu applikati għal corpora paralleli. Flimkien mal-istatistika tal-okkorrenzi konġunti pereżempju, jistgħu jinkisbu kandidati għat-traduzzjonijiet tat-termini. It-terminoloġija bilingwi tista’ tiġi estratta wkoll minn corpora komparabbli (jiġifieri corpora li jkun fihom testi bl-istess tip ta’ test jew tal-istess dominju, iżda mhux it-tqabbil ta’ traduzzjonijiet differenti tal-istess dokument).

Referenzi 

Lingwa
Informatika
Lingwistika
L-aċċent

l-aċċent hija rivista dwar it-traduzzjoni u l-ilsien Malti maħruġa mid-Dipartiment tal-Ilsien Malti fi ħdan id-Direttorat Ġenerali għat-Traduzzjoni tal-Kummissjoni Ewropea, bis-sehem. L-ewwel edizzjoni ħarġet f'Diċembru tal-2009, u l-20 edizzjoni ħarġet f'April tal-2021. Il-pubblikazzjoni titqassam b'xejn lill-abbonati, f'forma mitbugħa kif ukoll diġitali.

Storja 
Il-proġett ta' l-aċċent fuq inizjattiva ta' Xavier Valeri Cobo fl-2009, kap mid-Dipartiment tal-Ilsien Spanjol li dak iż-żmien kien l-aġent kap tad-Dipartiment tal-Malti. Id-Dipartiment Spanjol diġà kellu pubblikazzjoni interna tagħhom jisimha Punto y Coma, u għalhekk Valeri Cobo ħeġġeġ lid-Dipartiment tal-Malti jagħmel l-istess. Bis-saħħa ta' dan, il-Malti huwa wieħed minn ħames lingwi biss fid-Direttorat Ġenerali tat-Traduzzjoni li għandu pubblikazzjoni tiegħu stess.

L-ewwel bord editorjal kien magħmul minn tradutturi li kellhom esperjenza preċedenti fil-pubblikazzjoni, u kienu proprju dawn it-tradutturi li ħarġu bl-istruttura li għadha tintuża sal-lum. Maż-żmien, il-membri tal-bord oriġinali nbidlu wieħed wieħed, iżda t-tim li jieħu ħsieb l-aċċent kompla jikber u jinkludi membri li jaħdmu fuq il-qari tal-provi, l-aspett viżiv, id-distribuzzjoni, u l-midja soċjali.

Tqassim 
Ir-rivista hija maqsuma fi tliet taqsimiet:

 Bir-reqqa, li tittratta l-lingwa miktuba u mitħaddta
 Kelma b'kelma, li tittratta t-terminoloġija
 Mill-għatba 'l barra, li tittratta aspetti oħra relatati mal-lingwa u t-traduzzjoni

Ir-rivista spiss tinkludi suppliment terminoloġiku, imħejji mit-terminologi tad-dipartiment tal-Malti, li jkun jittratta tema speċifika b'rabta mal-oqsma li t-tradutturi għall-istituzzjonijiet tal-UE jittraduċu dwarhom.

Kontributuri 
Minħabba n-natura tagħha bħala pubblikazzjoni dipartimentali, ir-rivista hija mmexxija minn tradutturi tal-Malti fil-Kummissjoni Ewropea, u bosta artikli huma miktubin minn tradutturi tal-Kummissjoni stess. Madankollu, ir-rivista għandha wkoll għadd ġmielu ta' kontribuzzjonijiet ġejjin minn esperti esterni, partikolarment mid-Dipartiment tal-Malti fl-Università ta' Malta, kif ukoll ta' tradutturi minn istituzzjonijiet oħrajn tal-Unjoni Ewropea.

Referenzi 

Rivisti bil-Malti
Lingwa Maltija
Traduzzjoni
Unjoni Ewropea
Kitba
Xama' tax-xagħar

Ix-xama' tax-xagħar huwa prodott magħqud tax-xagħar li fih ix-xama', użat biex jgħin biex iżomm ix-xagħar. B'kuntrast mal-ġellijiet tax-xagħar, li ħafna minnhom fihom l-alkoħol, ix-xama' tax-xagħar tibqa' flessibbli u għandha inqas ċans li tinxef. Konsegwentement, ix-xama' tax-xagħar bħalissa qed tesperjenza żieda fil-popolarità, ħafna drabi b'ismijiet bħal pomade, stokk, kolla, frosta, molding gum, jew pejst tal-grafika. In-nisġa, il-konsistenza u l-iskop ta' dawn il-prodotti jvarjaw ħafna u kull wieħed minnhom għandu skop allegat differenti skont il-manifattur. Tradizzjonalment, il-pomade huwa tip ta' xama' tax-xagħar li żżid ukoll kemm ileqq ix-xagħar ta' dak li jkun.

Ix-xama' tax-xagħar ilha tintuża għal bosta snin u sustanza li tixbah is-sapun tax-xama' ġiet ivvintata mill-Galli tal-qedem bħala aġent tax-xagħar u ma ntużax bħala aġent tat-tindif qabel ħafna snin wara.

Ingredjenti 
Dawn li ġejjin huma wħud mill-ingredjenti tipikament misjuba fi prodotti kummerċjali tax-xama' tax-xagħar.

 Xama' tan-naħal

 Xama' tal-kandelilla

 Xama' tal-Karnawba

 Xama' tar-riġnu

 Xama' emulsjonanti

 Xama' tal-Ġappun

 Lanolina

 Ozokerite

Xi stilisti jippreferu jagħmlu t-taħlitiet tagħhom ta' xama' tax-xagħar apposta għall-klijentela tagħhom. Jeżistu diversi riċetti, fosthom xi wħud b'ingredjenti "sigrieti".

Ara ukoll 

 Brylcreem
 Murray's Pomade

Kura tax-xagħar
Cynthia Turner

Cynthia Turner (twieldet fl-1932 – mietet fl-1 ta' Frar 2021) kienet pjanista Maltija. Hija kienet waħda mill-iktar pjanisti magħrufa f'Malta kif ukoll fost l-iktar mużiċisti rinomati. Daqqet il-pjanu fuq diversi palkijiet, fuq ir-radju bil-kejbil, fuq ir-radju u fuq it-televiżjoni f'Malta, fl-Italja, fi Franza, fil-Ġermanja u fl-Eġittu. Fil-15 ta' Novembru 1967 hija daqqet  quddiem ir-Reġina Eliżabetta II matul spettaklu mużikali rjali li seħħ fit-Teatru Manoel.

Cynthia Turner ingħatat diversi premjijiet. Saret chevalier dans L'Order des Palmes Académiques (kavallier fl-Ordni tal-Akkademiċi Distinti) fi Franza u soċja fir-Royal Academy of Music (l-Akkademja Rjali tal-Mużika) f'Londra, ir-Renju Unit. Barra minn hekk, saret membru tal-Ordni Nazzjonali tal-Meritu fl-2004, li huwa wieħed mill-ogħla unuri li jista' jingħata f'Malta.

Cynthia Turner ngħatat Sħubija Onorarja għall-Għomor mill-Kunsill Nazzjonali tan-Nisa għall-kontribut tagħha fil-mużika f'Malta u speċjalment għad-dedikazzjoni tagħha fil-Kumitat tal-Mużika tal-Kunsill. Fl-1987, il-Kunsill Nazzjonali tan-Nisa stabbilixxa l-Kompetizzjoni tal-Mużika ta' Bice Mizzi Vassallo; Cynthia Turner kienet interessata ferm f'din il-kompetizzjoni u ssieħbet fil-kumitat organizzattiv u ppresjediet il-panel tal-għoti tal-premjijiet fl-edizzjonijiet kollha tal-kompetizzjoni.

Personali 
Cynthia Turner twieldet fil-Belt Valletta fl-1932 u attendiet l-iskola tal-Kunvent tas-Sacré-Cœur. Kienet miżżewġa lil Anthony Caruana u miegħu kellha żewġ subien: Nicholas u Christopher. Kellha wkoll ħames neputijiet. Cynthia Turner batiet minn fratturi fl-għadam ta' ġenbha u tal-polz u lejn l-aħħar ta' ħajjitha mardet bil-marda tal-coronavirus f'Malta f'nofs il-pandemija tal-COVID-19. Hija mietet fl-1 ta' Frar 2021 tal-età ta' 88 sena.

Referenzi 

Twieldu fl-1932
Mietu fl-2021
Pjanisti Maltin
Irene Condachi

Irene Condachi (7 ta' Ġunju 1899 -1970) kienet tabiba Maltija, waħda minn żewġ tobba nisa li pprattikaw fil-pajjiiż matul it-Tieni Gwerra Dinjija. Hija kienet waħda mill-fundaturi tas-servizz mediku fl-iskejjel, wara li saret l-uffiċjal mediku għall-iskejjel tal-gvern. Hija kienet responsabbli mill-qerda tal-iskabbja mis-sistema edukattiva f'Malta.

Ħajja bikrija 
Irene Condachi twieldet f'Malta fis-7 ta' Ġunju 1899. Il-familja tagħha kienu emigraw mill-Greċja. Missierha, Constanino Condachi kien negozjant. Hija trabbiet fit-tradizzjoni Ortodossa Griega, li kellha attitudni aktar tolleranti minn oħrajn għan-nisa li jaħdmu barra mid-dar. Fl-1916, hija bdiet l-istudji mediċi tagħha fl-Università ta' Malta, iżda waqfet wara sena. Għaxar snin wara, hija ggradwat bħala tabib mill-Università ta’ Napli. Hija kompliet bl-istudji tagħha u rċeviet grad ta’ speċjalista fil-pedjatrija mill-Università ta’ Pavia fl-1928.

Karriera 
Wara li temmet l-istudji tagħha fl-Italja, Condachi rritornat Malta u saret assistenta ta’ Joseph Ellul, il-professur responsabbli mill-Qwiebel u l-Ġinekoloġija fl-Università ta’ Malta fil-Belt Valletta. 

Fl-1938, tqabbdet bħala l-uffiċjal mediku tal-iskejjel tal-gvern, u bdiet tgħix fi Triq Luzio f'Tas-Sliema. 

Fil-bidu tal-gwerra, b’ħafna rġiel inqabdu bil-lieva biex jiġġieldu, filwaqt li xi nisa kienu nvoluti wkoll fis-servizzi ta’ difiża għall-gżira. Flimkien ma' oftalmologu u dentist, Condachi bdiet s-servizz mediku fl-iskejjel tal-gvern. Minħabba n-nuqqas ta’ trasport, hi mxiet biex iżżur id-diversi skejjel madwar il-gżira. Hija laqqmet u għamelt eżamijiet mediċi fuq aktar minn 20,000 tifel u tifla tal-iskola bejn l-1941 u l-1942. 

Hija kienet responsabbli għall-qerda tal-iskabbja fl-iskejjel tal-gvern bl-użu ta’ ingwent ibbażat fuq il-petroleum. Il-kundizzjonijiet tax-xogħol tagħha kienu perikolużi, hekk kif fl-1941, l-iskejjel tal-gvern ġew ikkonvertiti fi sptarijiet u ċentri għar-refuġjati. Waqt li kienet qed tissorvelja l-isptar fl-iskola tal-gvern f'Ħal Qormi, il-faċilità ġiet ibbumbardjata u Condachi, l-istaff tagħha, ir-refuġjati u l-istudenti ħarbu f'xelter fil-viċin, taħt l-art taħt l-iskola tal-bniet. Condachi hija waħda miż-żewġ tobba nisa magħrufa li pprattikaw f'Malta matul il-gwerra. 

Condachi kompliet bħala l-uffiċjal mediku tal-Ministeru tal-Edukazzjoni sal-1959. Hija kienet l-iktar mara mħallsa fis-servizz tal-gvern fl-era tagħha.

Mewt u legat 
Condachi mietet fl-1970 u hija mfakkra għall-karriera twila tagħha li tipprovdi servizz mediku lil Malta.

Referenzi 

Mietu fl-1970
Twieldu fl-1899
Tobba Maltin
Isabelle Barratt-Delia

Isabelle Barratt-Delia (xebba Gulia; imwielda fl-1938) kienet l-ewwel perit Maltija magħrufa tas-seklu 20.

Ħajja bikrija u edukazzjoni 
Barratt-Delia twieldet f'Malta fl-1938. Hi studjat fil-Kunvent tal-Qalb ta’ Ġesù, ġewwa San Ġiljan. Fl-1961 ggradwat bħala perit u inġinier ċivili mill-Università Rjali ta’ Malta fil-Belt Valletta, issa magħrufa bħala l-Università ta’ Malta.

Karriera 
Barratt-Delia ħadmet ma' Mortimer u de Giorgio Architects għal perjodu ta’ żmien qasir, qabel ma marret tgħix il-Kanada. Hi ħadmet għall-Kummissjoni tal-Wirjiet Kanadiżi bejn l-1962 u l-1964 u pparteċipat ġewwa fieri fi New York, f'Milan, fi Frankfurt u f'Sydney.

Ħajja personali 
Barratt-Delia ltaqgħet mal-perit Peter Barratt waqt li kienet qed taħdem ma’ Mortimer u de Giorgio Architects. Huma żżewġu fl-1961 u marru jgħixu l-Kanada.

Referenzi 

Nies ħajjin
Twieldu fl-1938
Blanche Huber

Blanche Huber kienet l-ewwel tabiba mara f’Malta. Kienet ukoll l-ewwel studenta tal-mediċina mara magħrufa f'Malta, u gradwat bħala tabiba mill- Università ta' Malta fl-1925, wara li daħlet fiha fl-1919. Madankollu, hi dejjem ipprattikat bħala spiżjara fiż-Żejtun. F'Tas-Sliema hemm triq Blanche Huber li ssemmiet għaliha.

Blanche Huber twieldet f'Birkirkara, u kienet miżżewġa lill-Onorevoli Joseph Huber u wara żżewwġet lil Dr Joseph Caruana, professjonist mediku ieħor.

Kienet waħda mill-ewwel studenti nisa fl-Università ta’ Malta, li rreġistrat f’Ottubru 1919 flimkien ma’ Tessie Camilleri.

Blanche Huber mietet fid-19 ta' Lulju 1940 fl-età ta' 40 sena.

Referenzi 

Mietu fl-1940
Nies Maltin
Twieldu fl-1925
Maggie Borg

Maggie Borg (1952-2004) kienet attivista Maltija għad-drittijiet ambjentali u soċjali.

Attivista ambjentali 
Maggie Borg kienet ambjentalista prominenti Maltija. Hija ħadmet għal Friends of the Earth (Malta) u Greenpeace Mediterranean. L-għanijiet ewlenin tagħha kienu l-promozzjoni tar-riċiklaġġ u tal-enerġija nadifa f'Malta u fil-pajjiżi tal-Mediterran, u l-preservazzjoni tan-natura f'żoni rurali. Borg ħadmet flimkien ma’ attivisti Maltin oħra notevoli bħal Julian Manduca, li kellu premju msemmi għalih. Il-grupp rock Malti Dripht iddedika l-album tiegħu Global Warning liż-żewġ ambjentalisti.

Bijografija 
Maggie Borg twieldet f'Bormla, Malta fl-14 ta' Jannar 1952. Kienet it-tifla l-kbira f'familja ta' 10 aħwa. Wara edukazzjoni fl-Iskola Pubblika ta’ Bormla, ħadmet bħala gwida tat-turisti, assistenta ta' ħanut u bħala disinjatur li taħdem għal rasha u manifattur ta’ ġerżijiet tas-suf qabel ma ngħaqdet mal-Greenpeace. Borg iżżewwġet ta' età żgħira. Wara li ż-żwieġ tkisser hija kienet ħafna ta' appoġġ għall-ħbieb u l-membri iżgħar tal-familja. Borg kienet toqgħod in-Naxxar u l-Mosta u finalment stabbiliet ruħha f’Ħaż-Żebbuġ. Hija kompliet l-edukazzjoni tagħha bħala student matur fl-Università ta’ Malta fejn kisbet Masters fl-Istudji Soċjoloġiċi u Ambjentali fl-1993. Hija żviluppat kors fl-istudji ambjentali għall-kurrikulu tal-iskola sekondarja u bdiet tgħallem klassijiet fl-Iskola San Anton. Il-mod kif kienet tgħallem kien apprezzat kemm mill-istudenti kif ukoll mill-ġenituri. Skont il-ġurnalista Daphne Caruana Galizia, fil-Malta Independent: "Il-metodi tagħha tqiesu li ma kinux qed jimxu mat-tagħlim tas-soltu sakemm l-istudenti tagħha bdew jiksbu riżultati tajbin ħafna fl-eżamijiet tal-MATSEC tagħhom."

Mewt 
Maggie Borg mietet b'kanċer tas-sider fit-3 ta’ Awwissu 2004, ta’ 52 sena, wara li għexet bil-marda għal kważi għaxar snin. Hija baqgħet attiva sal-aħħar tappoġġja diversi kawżi, bħall-Malta Cancer Foundation.

Referenzi 

Mietu fl-2004
Twieldu fl-1952
Nies Maltin
Maggie
Julie Apap

Julie Apap (1948-15 ta' Marzu 2011) kienet ċeramista Maltija bbażata fl-Imsida, Malta. Matul il-karriera tagħha, hija ħadet sehem f’wirjiet f'Malta, fl-Istati Uniti, fl-Eġittu u fil-Kroazja. Hija studjat is-sengħa taċ-ċeramika fl-Ingilterra u f'Malta u wara għallmet is-suġġett fi skola sekondarja u fl-istudjo tagħha stess, The Pot Studio fl-Imsida.  L-istudjo kien ċentru għal numru ta’ ċeramisti nisa bbażati f’Malta matul is-snin 2000.

Wirjiet 
Bejn l-1990 u l-2006, Julie Apap ipparteċipat f'varjetà ta' wirjiet individwali u fi gruppi, inkluż: Wirja f'Grupp fil-Mużew tal-Katidral tal-Imdina, Seba' Nisa - Seba' Tempji fil-Mużew Nazzjonali tal-Arkeoloġija, Wirja Kollettiva fil-California Institute of Integral Studies (California, l-Istati Uniti), Hypogeum fil-Mużew Nazzjonali tal-Arkeoloġija (il-Belt Valletta) u Lilliput Ceramics - wirja kollettiva (Żagreb, il-Kroazja). Fis-sena 2000 ħadet sehem fil-Ħames Biennali tal-Kajr għaċ-Ċeramika Internazzjonali (l-Eġittu).

Referenzi 

Mietu fl-2011
Twieldu fl-1948
Artisti Maltin
Blanche Ellul Sullivan

Blanche Ellul Sullivan (14 Awwissu 1907-2002) kienet artista Maltija.

Mietu fl-2002
Artisti Maltin
Twieldu fl-1907
Festival tal-Eurovision 2021

Il-Festival tal-Eurovision tal-2021 kien il-65 edizzjoni ta' dan il-konkors u sar fil-belt ta' Rotterdam, in-Netherlands. Ir-rebbieħ ta’ din l-edizzjoni kien il-grupp mużikali Taljan, Måneskin.

Semifinal 1

Ħoloq esterni 

 Sit uffiċjali

2021
Baskin-Robbins

Baskin-Robbins hija kumpanija Amerikana bl-imnut li tispeċjalizza fil-ġelat u l-kejkijiet. Ibbażata f'Canton, Massachusetts, hiija twaqqaf fl-1945 minn Burt Baskin u Irv Robbins fi Glendale, California. Huma jsostnu li din hija l-akbar katina ta' ħwienet tal-ġelat fid-dinja,  b'7,500 post, inklużi kważi 2,500 ħanut fl-Istati Uniti u aktar minn 5,000 f'pajjiżi oħra mit-28 ta' Diċembru, 2013.  Baskin-Robbins tbiegħ il-ġelati fi kważi 50 pajjiż.

Kċina
Kumpaniji
Wrocław

Wroclaw hija belt fil-provinċja ta' Dolnoslaskie, il-Polonja.

Turiżmu f'Wrocław 
 wroclaw.pl

Bliet tal-Polonja
Britney Spears

Britney Spears hija kantanta Amerikana.

Kantanti Amerikani
Twieldu fl-1981
Nies ħajjin