Peter Serracino Inglott

Il-Professur Fr.Peter Serracino Inglott, magħruf sempliċiment bħala Father Peter, (Valletta, 26 t'April, 1936 - 16 ta' Marzu, 2012) kien saċerdot, filosfu, lettur internazzjonali u eks-Rettur tal-Università ta' Malta. Deskritt bħala bniedem intelliġenti ħafna, viżjunarju kbir, u mimli tjubija, huwa kien attiv f'movimenti Kattoliċi, u kien ċentrali fir-rikostruzzjoni tas-sistema edukattiva Maltija.

Ħajja 

Bin Oscar u Maria Calamatta, Serracino Inglott kien ordnat qassis f'Milan fl-1962 minn Kardinal Montini li aktar 'il quddiem ġie proklamat Papa Pawlu VI.  
  
Bejn l-1987 u l-1988, u mill-1 ta' Lulju 1991 sa meta rtira fl-1996, hu serva bħala Rettur tal-Università ta' Malta. Hu mexxa t-tibdil kbir u fetaħ l-Universita' għall-kotra.  

Fil-kitba tiegħu kien hemm esplorazzjoni sħiħa fil-valutazzjoni artistika tax-xogħol letterarju. Kien hemm fuq kollox proċess filosofiku.  

Hu studja f'Malta, Pariġi, u Oxford fejn kien Rhodes Scholar u rebaħ il-Premju tal-Kanċillier għall-Ingliż. Studja fl-Institut Catholique de Paris (BD cum laude 1958-1960) u fl-Università Cattolica del Sacro Cuore (Ph.D. 1960-1963) b'teżi fuq it-Tractatus Logico-Philosophicus ta' Wittgenstein. Għallem il-filosofija f'Malta, Ottawa, Venezja u Milan. Kien membru ta' diversi korpi internazzjonali u ppublika ħafna artikli fuq l-arti u l-kultura Maltija, l-estetika u r-reliġjon, u fuq il-fruntieri bejn il-filosofija u x-xjenzi soċjali.  

F'ħajtu kellu diversi pożizzjonijiet għolja. Sena wara li nħatar qassis, jiġifieri fl-1963 kien Librar fl-Universita' ta' Malta u sentejn wara beda jgħallem il-Filosofija. Imbaghad fl-1971 laħaq Professur u Kap tad-Dipartiment tal-Filosofija. Serva wkoll bħala Dekan tal-Fakulta' tal-Arti.  

Flimkien ma' Professur Salvino Busuttil fl-1974 waqqaf il-European Documentation Centre fil-Belt Valletta. Kien iċ-Chairman tiegħu meta fl-1992 sar il-European Documentation and Research Centre, fejn ħadem mill-qrib mal-Professur Roderick Pace.  

Fl-1978 laħaq Direttur tal-Istitut tal-Filosofija u l-Istudji umani.

Kien ukoll Professur fil-Fakultà tat-Teoloġija tal-Università ta' Malta.
 
Serracino Inglott kien professur tal-estetika fl-Instituto Internazionale di Arte e Liturgia ta' Milan, visiting professor fl-Università ta' Pariġi II (Sorbonne – Pantheon) (1989-1990), UNESCO Fellow fl-Open University, UK (1978) u guest lecturer fl-universitajiet ta' Cincinnati, Milan (Cattolica), Venezja (Ca Foscari), Palermo u l-Kulleġġ tal-Ewropa fi Bruges (1989, 1990).

Għal disa' snin bejn l-1987 u l-1996 serva bħala Chairman tal-Kunsill Malti għax-Xjenza u t-Teknoloġija. Fl-istess snin kien ukoll Konsulent tal-Prim Ministru ta' Malta ta' dak iż-żmien Eddie Fenech Adami. Reġa' serva bħala Konsulent bejn l-1998 u l-2004. Minkejja dan f'mewtu, Joseph Muscat, il-Mexxej tal-Partit Laburista stqarr li "l-Professur Peter Serracino Inglott kien protagonist ewlieni tal-ħajja intellettwali ta' pajjiżna għall-kważi nofs seklu. Għamilna għażliet politiċi differenti minn xulxin iżda ir-rispett u l-istima tagħna lejh bħala bniedem, bħala studjuż, bħala saċerdot, u bħala Malti li ħabb lill-pajjiżu, kienu għoljin ħafna. Minkejja dawn l-għażliet, kien hemm art komuni ta' soċjetà aktar ġusta, aktar tolleranti u aktar miftuħa. F'ismi, f'isem marti Michelle, il-familja tiegħi u l-Partit Laburista nesprimi s-sogħba tagħna għat-telfa ta' dan l-intelletwali ewlieni Malti."

Filosofija, Politika u Arti 

Il-filosofija ta’ Fr Peter dejjem poġġiet lill-bniedem sħiħ fil-qalba ta’ kull azzjoni politika f’dak li hu kien isejjaħ “il-primat tal-bniedem”. Bħala saċerdot u studjuż, dejjem fittex li jlaqqa’ flimkien it-tiftix razzjonali mat-twemmin. Għalih, “l-iskoperta ta’ Alla qiegħda fl-istħarriġ fil-fond, b’mod speċjali tal-ħolqien, u dan jiġi biss mill-istudju”. 

Il-kontribut ta’ Fr Peter kien wieħed fl-aqwa sens ta’ dak li hu politiku, jiġifieri l-politika bħala mezz li jittraduċi ħsieb u valuri f’azzjoni prattika favur in-nies u l-familji biex dawn jilħqu l-milja tagħhom. 

Fost il-kontributi kbar ta’ Fr Peter hemm l-impenn tiegħu fil-qasam soċjali, edukattiv, kulturali u artistiku. Bħala bniedem li ħabb l-għerf kien iddikjara li jixtieq li “l-Università ssir id-dar tal-poplu kollu” u wara l-1987 dan wettqu meta nebbaħ u mexxa r-riformi edukattivi li rrivoluzzjonaw dan il-qasam u fetħu beraħ il-bibien tal-Università u ta’ istituzzjonijiet edukattivi oħrajn għal kulħadd. 
Bħala Chairman tal-Kunsill Malti għax-Xjenza u t-Teknoloġija saħaq fuq il-bżonn li Malta tkun fuq quddiem nett fil-qasam tal-iżviluppi teknoloġiċi. 

Kontribut ieħor tiegħu kien dwar is-soċjetà tal-wens, li fiha l-bniedem ma jkunx il-klijent tal-Istat iżda jkun il-qalba ta’ sistema sħiħa li tinkludi l-familja, il-privat u l-volontarjat f’soċjetà li tagħti sedqa u dinjità lil kull persuna. 

Fr Peter jibqa’ msemmi kemm Malta kif ukoll barra minn xtutna għall-kontribut li ta fil-qasam soċjali, edukattiv, kuturali u artistiku, iżda fuq kollox jibqa’ mfakkar għall-umiltà tiegħu u għal kemm kien aċċessibli għal kulħadd.

Mewt 

Fl-aħħar ftit xhur ta' ħajtu, hu beda jsoffri mill-marda Creuzfeldt-Jakob. Il-funeral tiegħu sar fit-23 ta' Marzu 2012, wara li tpoġġa għall-qima tal-pubbliku, l-ewwel fuq il-kampus tal-Universita', u aktar tard il-Knisja tal-Ġiżwiti l-Belt. Il-quddiesa presente catavere saret fil-Knisja ta' San Pawl il-Belt stess, wara korteo li telaq mill-Knisja tal-Ġiżwiti.

Unuri 

 Dottorat Honoris Causa mill-Università ta' Brunel tar-Renju Unit
 Dottorat Honoris Causa mil-Luther College, Iowa 
 Dottorat Honoris Causa mill-International Maritime Law Institute. 
 Chevalier of the Légion d'honneur (1990) mill-Gvern Franċiż
 Cavaliere di Gran Croce of the Ordine al Merito (1995) mill-Gvern Taljan
 Gra-Cruz da Ordem (1995) mill-Gvern Portugiż
 Kumpann tal-Ordni tal-Mertu (1995) mill-Gvern Malti

Kitbiet tiegħu 

 Linji Ġodda (1973)
‘Secolarizzazione e linguaggio’, fi Crisi dell’Occidente e Fondazione della Cultura (ed. N. Incardona), Palermo (1976);
‘Malta and the EEC: The Priority of Political Considerations’, f' Azad Perspektiv, Malta, no. 8 (1979);
 The Law of the Sea and the Development of Mediterranean Regional Institutions fi Small States in the Modern World: The Conditions of Survival (1979)
 Beginning Philosophy (1987)
Mediterranean Music, UNESCO (1988) ma' Charles Camilleri
Ilħna Mkissra (1989)
Tal-Għaxra u Nofs l-Erwieħ (vol.I, 1989; vol. II, 1990; vol. III, 1991); 
‘The Mediterranean Story-Telling Sailor: Odysseus and Sinbad’ f' Atti della Terza Assemblea Plenaria della Communità delle Università Mediterranee (1989);
‘Responsabilità morali degli scienziati nei confronti delle generazioni future’ fi Scienza ed Etica nella Centralità dell’ Uomo (ed. P. Cattorini), Milano (1990);
Compostella, Malta (1993) Libretto of an Opera on the European significance of the pilgrimage in medieval and contemporary times;
 It-tieni mewt ta’ Lazzru (1994)
 Peopled Silence (1995)
The Maltese Cross, Malta (1995) – A European Opera on the mystery of Schiller’s Die Malteser;
Pynchon, Wittgenstein and Malta (1995) ma' Petra Bianchi et al.;
The volume Interfaces, essays in honour of Peter Serracino-Inglott (1997) b'kontribuzzjonijiet ta':
Alain Blondy (Professor of History at the Sorbonne)
David E. Cooper (Professor of Philosophy at the University of Durham) 
David Farley-Hills (Emeritus Professor at the University of Wales)
John Haldane (Professor of Philosophy and Head of the School of Philosophical and Anthropological Studies at the University of St. Andrews)
Peter Jones (Professor of Philosophy and Director of the Institute for Advanced Studies in the Humanities at the University of Edinburgh)
Elisabeth Mann Borgese (Professor of Politics at Dalhousie University)
Federico Mayor (Director General of UNESCO)
Paul Streeten (Professor of Economics and chairman of the editorial board of the bi-monthly journal World Development)
jinkludi bijografija qasira ta' Peter Serracino Inglott miktuba minn Joe Friggieri u bibliografija annotata.
 Encounters with Malta (ed. with Petra Bianchi) (2000)
 A Quest for Knighthood- Caravaggio for Children of all Ages (ma' Arja Nukarinen) (2009)
 Perichoresis. A Meditation on the Icon of Our Lady of Damascus, Librerija Preca, (2010)

Libretti ta' Opri 

 Compostella (1993) bit-Taljan;
 The Maltese Cross (1995);
 Zebra (2000);
 Elisabeth; or to be a Mann (2005).

Referenzi

Ħoloq esterni 
 Biografiji - Fr. Peter Serracino Inglott
 Filosofija f'Malta

Twieldu fl-1936
Mietu fl-2012
Saċerdoti Kattoliċi Maltin
Filosfi Maltin