joelniklaus/EU_Wikipedias huggingface dataset:
Constantin Stanciu

Constantin Stanciu (twieled fit-23 ta' April 1911 – …) kien plejer tal-futbol Rumen.

Stanciu beda l-karriera fil-futbol ma' Venus București fejn lagħab għal għaxar snin bejn l-1923 u l-1935. Matul dan il-perjodu, fl-1926, mar jilgħab għal sena fil-Moldova. Wara, lagħab ma' Juventus Bucureşti u spiċċa l-karriera tiegħu ma' Metalosport Bucureşti.

Matul il-karriera tiegħu lagħab għal tmien darbiet mat-tim nazzjonali tar-Rumanija, u skorja erba' gowls fosthom gowl fil-logħba kontra l-Perù fit-Tazza tad-Dinja 1930. Mat-tim nazzjonali ħa sehem ukoll fit-Tazza tal-Balkani.

Unuri

Klabb 

Venus București
Liga I: 1928–29, 1931–32, 1933–34

Referenzi

Ħoloq esterni 
 
 Profil fuq romaniansoccer.ro

Twieldu fl-1911
Futbolers Rumeni
Galizia

Galizia jista' jirreferi għal:
 Daphne Caruana Galizia (1964–2017), ġurnalista Maltija
 Fede Galizia (1578–1630),  pittriċi Taljana

Kunjomijiet Taljani
Rosemarie Aquilina

Rosemarie Aquilina (1957) hija mħallef Amerikana f'Ingham County, Michigan, bint tabib Malti li emigra lejn l-Istati Uniti.

Dixxindenza Maltija 

Il-familja tal-Imħallef Aquilina emigrat lejn l-Istati Uniti meta hi kienet għadha tarbija. Missierha, Joe Aquilina, kien tabib mill-Qrendi, filwaqt li ommha hija Ġermaniża.

F'intervista ma' It-Torċa, f'Jannar 2018, l-Imħallef Aquilina qalet li missierha hu Malti. Hu ġie fl-Istati Uniti bħala adult u ngħaqad mal-armata. Wara li serva fl-armata hu ltaqa' ma' ommha waqt li kien qed jistudja fil-Ġermanja. Hi marret tgħix man-nanniet sakemm missierha temm l-istudji tiegħu fl-iskola medika. F'Malta għandha ħafna familjari u żarithom ukoll. Aquilina għandha kemm passaport Malti kif ukoll passaport Amerikan. Ġiet naturalizzata bħala ċittadin tal-Istati Uniti meta kellha 12-il sena.

L-Imħallef Aquilina semmiet in-nanniet tagħha b’mod partikolari lil nannuha "Kola": "In-nannu Nicholas Aquilina għamel xogħol ta’ ħjata għad-damask u dan jiddendel fil-Knisja Parrokkjali tal-Qrendi fil-festa. Jien kont mort għall-festa u rajt dan id-damask li n-nannu u missieru kienu ħadmu. Aħna bqajna bid-drawwiet li nieklu ikel Malti minkejja li ġejna fl-Istati Uniti. Għadna nsegwu ukoll tradizzjonijiet Maltin oħra”.

Karriera 

Wara li ggradwat fil-liġi u ħadmet għal diversi snin bħala avukat, daħlet fil-militar. Hemmhekk hi saret l-ewwel mara li serviet bħala Mħallef u Avukat Ġenerali, u kienet imlaqqma' "Barracuda Aquilina".

Hija ħadmet għal diversi snin oħra bħala avukat, bi speċjalizzazzjoni fil-liġi tal-familja, qabel ma ġiet eletta bħala Mħallef fl-2008, fejn iktar tard serviet anki bħala Prim Imħallef.

Fl-2013, Aquilina qalet li l-applikazzjoni ta' Detroit biex jiddikjara l-falliment kienet tmur kontra l-kostituzzjoni, u bagħtet din id-deċiżjoni lill-President Barack Obama.

Il-każ Larry Nassar  

F'Jannar 2018, isimha kien qed idur mal-erbat irjieħ minħabba r-rwol tagħha fil-każ tat-tabib Larry Nassar.

L-Imħallef Aquilina kkundannat lit-tabib Larry Nassar għal 175 sena ħabs wara li semgħet għexieren ta' tfajliet jirrakkontaw kif kien abbuża minnhom, f'każ li xxokkja l-Istati Uniti u spiċċa ssemma' mad-dinja kollha.

Ħajja Personali 

Aquilina hija wkoll omm, tħobb tikteb, u hija l-awtriċi ta' żewġ rumanzi, Feel No Evil uTriple Cross Killer.

Kienet tmexxi talk show fuq ir-radju Amerikan jismu Ask the Family Lawyer.

Referenzi 

Nies ħajjin
Twieldu fl-1958
Imħallfin Amerikani
Nies Amerikani
Logħob Olimpiku tas-sajf

Il-Logħob Olimpiku tas-sajf huwa avveniment sportiv internazzjonali li jsir f'belt differenti kull erba' snin. L-iktar edizzjoni riċenti saret f'Rio de Janeiro, il-Brażil. Il-Kumitat Olimpiku Internazzjonali jorganizzaw dawn il-logħba u jħares fuq il-preparamenti tal-belt ospitanti. F'kull avveniment Olimpiku, midalji tad-deheb jingħataw lil minn jispiċċa fl-ewwel post, midalji tal-fidda għat-tieni u midalji tal-bronż għat-tielet klassifikat; din it-tradizzjoni bdiet fl-1904. Is-suċċess tal-Olimpjadi tas-sajf wasslu għall-ħolqien tal-Logħob Olimpiku tax-xitwa.

L-Olimpjadi kibru minn kompetizzjoni ta' 42 avveniment b'inqas minn 250 kompetitur maskili minn 14-il pajjiż fl-1896 għal 302 avvenimenti b'10,768 kompetitur minn 204 pajjiżi fl-2012. Huma biss ħames pajjiżi – il-Greċja, l-Awstralja, Franza, ir-Renju Unit u l-Iżvizzera – li pparteċipaw f'kull Olimpjadi tas-sajf. L-unika pajjiż li minn tal-anqas rebaħ midalja tad-deheb f'kull edizzjoni huwa r-Renju Unit.

Tmintax-il pajjiż ospitaw fihom l-Olimpjadi tas-sajf, bl-Istati Uniti torganizza erba' edizzjonijiet tal-Olimpjadi tas-sajf. Il-bliet ta' Ateni, fil-Greċja, u Tokjo, fil-Ġappun, huma l-uniċi li ospitaw (jew se jospitaw) fihom żewġ edizzjonijiet.

Kwalifikazzjoni 

Ir-regoli ta' kwalifikazzjoni għal kull sport Olimpiku huma ddettati mill-federazzjonijiet sportivi li jmexxu l-kompetizzjoni internazzjonali ta' dak l-isport. Għal sports individwali, il-kompetituri tipikament jikkwalifikaw wara li jkunu kisbu pożizzjoni partikulari f'xi avveniment internazzjonali jew fi klassifika tal-federazzjoni internazzjonali. Hemm regola ġenerali li massimu ta' tliet atleti individwali jistgħu jirrapreżentaw lil pajjiż f'kull kompetizzjoni. Il-Kumitati Olimpiċi Nazzjonali (KON) jistgħu jdaħħlu numru limitat ta' kompetituti kwalifikati għal kull avveniment, u l-KON jiddeċiedu liema kompetituri kwalifikati għandhom jintgħażlu f'każ li iktar ikunu laħqu xi punt ta' riferiment.

Pajjiżi ġeneralment jikkwalifikaw għal sports tat-timijiet permezz ta' turnej ta' kwalifikazzjoni fejn kull assoċjazzjoni kontinentali tingħata numru ta' sports fit-turnew Olimpiku. Kull pajjiż jista' jiġi rappreżentat minn mhux iktar minn tim wieħed f'kull kompetizzjoni (tim huwa żewġ persuni f'ċerti sports).

Gradwatorja tal-aqwa pajjiżi 

Dati aġġornati skont il-31 Olimpjadi tas-sajf.

Edizzjonijiet

Referenzi

Ħoloq esterni 

 Sit uffiċjali tal-Moviment Olimpiku
Bayzo

Bayzo (San Pawl il-Baħar, 3 t’April, 1947 - 1 ta' Frar 2018) imwieled Anthony Camilleri u magħruf ukoll bħala Tony Camilleri, kien kantant popolari Malti. 

Jibqa’ magħruf għal-leħen uniku li kellu kif ukoll għal kanzunetti mill-isbaħ fosthom Qalu li Raw li kien ħa sehem biha fil-Festival Internazzjonali tal-Kanzunetta Maltija tal-1986.

The Malta Bums 
Fis-snin sittin kien ukoll wieħed mill-kantanti ewlenin tal-grupp The Malta Bums. Tibqa' magħrufa l-kanzunetta tiegħu L-Ewwel Tfajla li ħabbejt.

Il-Bayzo flimkien ma’ Freddie Portelli, l-aħwa Paul u Mario Perrone, Tony Muscat u Tony Bartolo, kienu jiltaqgħu fl-għelieqi tal-inħawi ta' San Pawl il-Baħar u joqogħdu jdoqqu u jkantaw. Minn hemm twieldu l-Malta Bums li oriġinarjament l-isem kienu The Bums. 

Ma’ The Malta Bums, il-Bayzo kien għamel sitt xhur jgħix u jdoqq fil-Ġermanja fejn hemm oriġinat
il-Viva Malta lejn l-aħħar tal-1967.

Festivals 
Wara li kien infired minn The Malta Bums, kien għaqqad il-grupp tiegħu ‘Bayzo’s Klikka’, attiv f’bosta lukandi u nightclubs. Ħa sehem f’bosta festivals u musicals. 

Kien mar għal tour fl-Awstralja, il-Kanada u l-Istati Uniti fejn kanta u daqq għall-emigranti Maltin.  

Irrappreżenta lil Malta f’xi konkorsi li ħa sehem fihom fil-Polonja u s-Slovakkja.

Film 
Bayzo kien ingħata parti fil-film tar-RAI Cristoforo Colombo (1984) li partijiet minnu nġibdu f’Malta u anki fir-Repubblika Domenikana. Hawn il-Bayzo kien għamel sitt ġimgħat fuq dan is-sett flimkien mal-atturi John Suda u Lino Mintoff.

Rock Operas 
Kien ħa sehem fir-rock operas Dream – l-ewwel rock opera Maltija mtellgħa fit-Teatru Manoel fl-1974.

Fl-1982, kien wieħed mill-kantanti tar-Rock Opera popolari Maltija: Ġensna u kien irrispettat għall-istil uniku tiegħu kif ukoll għall-umiltà li dejjem żamm.

Unur 

Nhar is-27 ta’ Ġunju 2013, il-Bayzo ingħata l-Midalja Ġieħ San Pawl il-Baħar.

Mewt 

Il-Partit Laburista qies il-mewt tal-Bayzo bħala telfa kbira għax-xena mużikali Maltija minħabba li għal snin twal, Camilleri kien magħruf bħala wieħed mill-personaġġi ewlenin fil-qasam mużikali Malti. Filwaqt li l-PL fakkar fil-prestazzjonijiet internazzjonali tiegħu fejn ippromwova l-mużika Maltija, irrefera b’mod speċjali għall-interpretazzjoni tal-Bayzo fir-Rock Opera, Ġensna.

Ħoloq esterni 

Twieldu fl-1947
Mietu fl-2018
Kantanti Maltin
Mużiċisti Maltin
Anton Agius Muscat

Anton Agius Muscat (Ħamrun, 19 ta’ April 1931 - 2 ta' Frar 2018) kien għalliem u awtur Malti.

Studji 
Studja l-Liċeo, is-St Michael’s Training College u f’St Mary University College ta’ Twickenhan, l-Ingilterra.

Għalliem 
Fl-1950 beda jgħallem mad-Dipartiment tal-Edukazzjoni, fl-1960 laħaq assistent kap u fl-1970 inħatar Kap ta’ skola. Huwa rtira mis-servizz fl-1992.

Ħidma Favur il-Malti 
Agius Muscat hu magħruf aktar għall-ħidma tiegħu fil-Moviment tal-Malti u l-Għaqda Letterarja Maltija fejn ħa ħsieb jippreżenta diversi programmi letterarji fiż-żewġ għaqdiet.

Fl-1960 kien milqugħ bħala membru tal-Għaqda tal-Kittieba tal-Malti, magħrufa llum bħala l-Akkademja tal-Malti, u għal snin twal ħadem fil-kunsill kemm bħala Segretarju Relazzjonijiet Pubbliċi kif ukoll bħala Teżorier u Viċi President.

F’isem L-Akkademja tal-Malti organizza u mexxa erbatax-il programm televiżiv fl-1980/81 bl-isem Ħarsa mill-Qrib, li fihom it-telespettatur iltaqa’ ma’ kittieba anzjani.

Fl-1982, Karmenu Vassallo ddeskrivieh bħala “kontributur ħawtiel u lieżem fil-qasam ġurnalistiku Malti, b’ħemel ta’ kitba bl-Ingliż u bil-Malti ta’ qatgħa u xejra kulturali/edukattiva/soċjali."

Referenzi 

Twieldu fl-1931
Mietu fl-2018
Kittieba Maltin bil-Malti
Kittieba Maltin bl-Ingliż
Los Angeles

Los Angeles, magħrufha wkoll fil-qasir bħala L.A., hija belt fl-Istati Uniti tal-Amerika, iċ-ċentru kulturali, finanzjarju u kummerċjali ta' Southern Calfornia. B'popolazzjoni ta' 3,976,322 ruħ (skont ċensiment tal-2016), din il-belt hi t-tieni l-ikbar waħda f'termini ta' popolazzjoni fl-Istati Uniti (wara New York City) u l-ikbar waħda fl-istat ta' California. Ikkonfinata minn tliet naħat ta' muntanji li jwasslu mat-3,000 metru f'baċin qrib il-kosta, Los Angeles tkopri żona ta' madwar 469 mil kwadru (1,210 km2). Il-belt hi wkoll is-sede tal-Kontea ta' Los Angeles, l-ikbar kontea fil-pajjiż. Los Angeles hi ċ-ċentru taż-żona metropolitana ta' Los Angeles, bi 13-il miljun resident.

Storikament, Los Angeles ġiet uffiċjalment fundata fl-4 ta' Settembru 1781, mill-gvernatur Spanjol Felipe de Neve. Din saret parti mill-Messiku fl-1821 wara l-Gwerra tal-Indipendenza tal-Messiku. Fl-1848, fi tmiem tal-Gwerra Messiku-Amerikana, Los Angeles u l-kumplament ta' California inxtraw biex saru parti mill-Istati Uniti. Los Angeles saret muniċipalità fl-4 ta' April 1850, ħames xhur qabel ma' California kisbet l-istatus ta' stat. L-iskoperta taż-żejt fl-1890ijiet wasslu għal spinta ekonomika qawwija fil-belt.

Imlaqqma bħala City of Angels (Il-Belt tal-Anġli) minħabba kif isimha huwa tradott bil-lingwa Spanjola, Los Angeles hi magħrufha għall-klima Mediterranja tagħha u d-diversità etnika. Il-belt hija wkoll mutur ekonomiku sustanzjali fil-pajjiż, b'ekonomija diversifikata f'numru ta' kampijiet professjonali u kulturali. Los Angeles hi wkoll famuża minħabba li fiha tospita lil Hollywood, iċ-ċentru tal-industrija tad-divertiment fid-dinja.

Storja 

L-isem Los Angeles ġej mill-Ispanjol għal "L-Anġli" u huwa verżjoni mqassra mill-isem oriġinali tal-post li kien "El Pueblo de Nuestra Señora la Reina de los Ángeles de Porciúncula" (bil-Malti, "il-belt ta' Santa Marija tal-Anġli ta' Porzjunkola"), mogħti wara li l-esploratur Katalan Gaspar de Portolà mexxa spedizzjoni f'Southern California flimkien mal-patrijiet Franġiskani Junípero Serra u Juan Crespi. Fl-4 ta' April 1850, California saret stat tal-Istati Uniti, u fl-istess sena Los Angeles saret muniċipalità meta l-popolazzjoni tagħha kienet ta' madwar 1,600 ruħ. Il-ferrovija waslet Los Angeles fl-1876 taħt il-kumpanija Southern Pacific Railroad.

L-ewwel korp tal-pulizija f'Los Angeles ġie fundat fl-1853 taħt l-isem ta' Los Angeles Rangers, minn volontiera. Fl-1869 twaqqfet l-LAPD, akronimu ta' Los Angeles Police Department, meta sitt aġenti ġew maħtura mill-kap tal-pulizija William C. Warren. Illum il-ġurnata hemm 'il fuq minn 4,000 aġent tal-għassa, mingħajr ma jingħaddu il-Los Angeles Sheriff's Department, li jkopru l-kontea kollha ta' Los Angeles.

L-ewwel tkabbir fl-iżvilupp ta' Los Angeles kien fl-iskopera taż-żejt fl-1892. Fl-1923, iż-żona ta' Los Angeles kienet tforni kwart taż-żejt konsumat fid-dinja. Los Angeles ospitat żewġ edizzjonijiet tal-Logħob Olimpiku fl-1932 u l-1984.

Referenzi

Ħoloq esterni 

 Sit uffiċjali
Vlamertinge

Vlamertinge huwa raħal fil-provinċja Belġjana tal-Fjandri tal-Punent u muniċipalità tal-belt ta' Ypres. Iċ-ċentru tal-villaġġ ta' Vlamertinge jinsab eżatt barra ċ-ċentru tal-belt ta' Ypres, matul it-triq prinċipali N38 lejn il-belt ta' Poperinge li tinsab fil-qrib.

Minbarra ċ-ċentru tal-belt ta' Ypres infisha, Vlamertinge huwa l-akbar muniċipalità ta' Ypres. Fil-punent ta' Vlamertinge, fit-triq lejn Poperinge, hemm il-villaġġ ta' Brandhoek.

Storja 
L-ewwel informazzjoni dwar Vlamertinge ġejja mill-Medju Evu. Fl-857 inbniet kappella f'Vlamertinge. Fl-970 Ypres ġiet meqruda u l-kappella ta' Vlamertinge ħarqet. L-iktar dokument antikl nafu bih li jinkludi l-isem Flambertenges, huwa att tas-sena 1066. Baudouin van Lille, konti tal-Fjandri, martu Adela u ibnu Baudouin, f'dan l-att taw xi artijiet lill-knisja u l-kapitolu ta' Sint-Pieters f'Lille. Għaxar parti minn din l-art kienet f'Elverdinge u għaxar parti oħra f'Vlamertinge - "In territorio Furnensi, in villa Elverzenges, decinam unam ; Flambertenges decinam similiter unam ".

Taħt l-Ancien Régime Vlamertinge kienet glorja ta' Veurne-Ambacht bi 22 wara u sofriet ħafna mill-assedji ta' Ypres fil-qrib.

Ġeografija 
Vlamertinge hija 17-il metru 'l fuq mil-livell tal-baħar. Il-muniċipalità tmiss ukoll il-Ypres fil-Lvant, Voormezele fix-Xlokk, Kemmel u Dikkebus fin-Nofsinhar, Reningelst fil-Lbiċ, Poperinge fil-Punent, Elverdinge fit-Tramuntana u Brielen fil-Grigal.

Żviluppi demografiċi 

Mill-1487 sal-1697 naraw tnaqqis kbir fil-popolazzjoni ta' Vlamertinge. L-iktar spjegazzjoni plawsibbli għal dan hi l-Gwerra ta' Tmenin Snin fl-Olanda. Matul l-Ewwel Gwerra Dinjija naraw li l-popolazzjoni qiegħda terġa' tiżdied. Dan minħabba li Ypres fil-qrib, belt fuq il-front tal-battalja, kienet ibbumbardjata ħafna u Vlamertinge sofra ħafna minn dawn l-attakki bil-bombi.

sights 
 Il-knisja ta' Saint Vedastus
 L-ewwel sala tal-belt ta' Vlamertinge mill-1922, fi stil Rinaxximent neo-Fjamming
 Il-Kastell ta' Vlamertinge jew Castle du Parc inbena fl-1857-1858 b'ordni tal-Viskonti Pierre-Gustave du Parc, fuq disinn ta' Joseph Schadde.
 F'Vlamertinge hemm numru ta' ċimiterji militari Brittaniċi mill-Ewwel Gwerra Dinjija:
 Brandhoek Military Cemetery
 Red Farm Military Cemetery
 Vlamertinghe Military Cemetery
 Vlamertinghe New Military Cemetery
 Railway Chateau Cemetery
 Divisional Cemetery
 Brandhoek New Military Cemetery
 Brandhoek New Military Cemetery No.3
 Hop Store Cemetery 

Fjandri
Budapest

Budapest hi l-belt kapitali tal-Ungerija. Il-belt għandha popolazzjoni ta' 1,744,665 ruħ (sal-2014).

Bliet kapitali fl-Ewropa
Siti ta' Wirt Dinji
Ungerija
Eintracht Frankfurt

Eintracht Frankfurt e.V., magħruf ukoll bħala sempliċement  Eintracht Frankfurt  jew SGE, huwa klabb sportiv Ġermaniż ibbażat ġewwa Frankfurt fuq il-Menu, Hessen. Huwa magħruf aħjar għall-klabb tal-futbol professjonali tiegħu, li jilgħab fil-Bundesliga, l-ogħla kampjonat tal-futbol Ġermaniż. Il-Klabb kien fondat fl-1899. 
Eintracht Frankfurt għandhom rivalità ma' Kickers Offenbach, SV Darmstadt 98, u 1. FC Kaiserslautern.

Unuri

Domestiċi 

 Ċampjins Ġermaniżi
 Rebbieħa (1) : 1958–59
 Finalisti (1) : 1931–32

 DFB-Pokal Rebbieħa (5) :''' 1974, 1975, 1981, 1988, 2018
 Finalisti (3) : 1964, 2006, 2017

 DFB-Supercup/DFL-Supercup Finalisti (2): 1988, 2018

 Oberliga Süd Rebbieħa (2): 1952–53, 1958–59
 Ewropej 
 Tazza taċ-Ċampjins Finalisti  (1): 1960

 UEFA Europa League / UEFA Cup Rebbieħa (2):''' 1980, 2022

Plejers

Skwadra 
Mill-16 ta' Settembru 2022

Plejers notevoli tal-passat

Referenzi

Ħoloq esterni 

  

 
Klabbs tal-futbol Ġermaniżi
Klabbs tal-futbol stabbiliti fl-1899
Blake Clark

Blake Clark (twieled fit-2 ta' Frar 1946) huwa attur u komiku Amerikan.

Nies ħajjin
Twieldu fl-1946
Atturi Amerikani
Amsterdam

Amsterdam hi l-belt kapitali tal-Pajjiżi l-Baxxi. Il-belt għandha popolazzjoni ta' 862,965 ruħ (sal-2019).

Gallerija tar-ritratti 

Bliet kapitali fl-Ewropa
Pajjiżi l-Baxxi
Bern

Bern hi l-belt kapitali tal-Żvizzera. Il-belt għandha popolazzjoni ta' 133,115 ruħ (sal-2016).

Bliet kapitali fl-Ewropa
Liżbona

Liżbona hi l-belt kapitali tal-Portugall. Il-belt għandha popolazzjoni ta' 506,892 ruħ (sal-2015).

Bliet kapitali fl-Ewropa
Portugall
Sofija

Sofija hi l-belt kapitali tal-Bulgarija. Il-belt għandha popolazzjoni ta' 1,260,120 ruħ (sal-2015).

 

Bliet kapitali fl-Ewropa
Bulgarija
Tirana

Tirana hi l-belt kapitali tal-Albanija. Il-belt għandha popolazzjoni ta' 862,361 ruħ (sal-2011).

Bliet kapitali fl-Ewropa
Albanija
Ankara

Ankara hi l-belt kapitali tal-Turkija. Il-belt għandha popolazzjoni ta' 5,270,575 ruħ (sal-2015).

Bliet kapitali fl-Ewropa
Bukarest

Bukarest hi l-belt kapitali tal-Rumanija. Il-belt għandha popolazzjoni ta' 1,883,425 ruħ (sal-2011).

Bliet kapitali fl-Ewropa
Rumanija
Vaduz

Vaduz hi l-belt kapitali tal-Liechtenstein. Il-belt għandha popolazzjoni ta' 5,407 ruħ (sal-2016).

Bliet kapitali fl-Ewropa
Baku

Baku hi l-belt kapitali tal-Ażerbajġan. Il-belt għandha popolazzjoni ta' 2,374,000 ruħ (sal-2015).

Bliet kapitali fl-Ewropa
Ażerbajġan
Nursultan

Nursultan jew Nur-Sultan, li sat-23 ta' Marzu 2019 kien jisimha Astana, hi l-belt kapitali tal-Każakistan. Il-belt għandha popolazzjoni ta' 1,029,556 ruħ (sal-2017).

Bliet kapitali fl-Ewropa
Każakistan
Partit Demokratiku (Malta)

Il-Partit Demokratiku huwa partit politiku fuq ix-xellug ċentrali f'Malta.

Storja

Fondazzjoni 
Il-PD twaqqaf fl-2016 minn Marlene Farrugia, li qabel kienet MP għall-Partit Laburista. Hi ħalliet il-partit u saret MP indipendenti. Waqt li ħabbret il-formazzjoni tal-partit il-ġdid f'Ġunju tal-2016, Farrugia bħala mexxej interim iddikjarat li l-partit kien alternattiva ġdida għall-Partit Laburista u Partit Nazzjonalista tradizzjonalment dominanti. Fil-21 ta' Ottubru 2016, Farrugia ġiet eletta l-ewwel mexxej tal-PD f'laqgħa ġenerali biex jikkonferma l-eżekuttiv tal-partit. Il-parti ġiet formalment irreġistrat mal-Kummissjoni Elettorali f'Novembru tal-2016.

Kunsill Eżekuttiv tal-Partit 

 Anthony Buttigieg - Kap
 Timothy Alden - Deputat Mexxej
 Godfrey Farrugia - Segretarju Ġenerali
 Carmel Asciak - Teżorier
 Marcus Lauri - Uffiċjal għar-Relazzjonijiet Pubbliċi
 Catherine Farrugia - Koordinatur tal-Attivitajiet
 Marlene Farrugia - Membru
 Lee Bugeja Bartolo - Membru

 
Partiti politiċi ta' Malta
Riżoluzzjoni tal-Assemblea Ġenerali tal-Ġnus Magħquda 68/262

Ir-Riżoluzzjoni 68/262 tal-Assemblea Ġenerali tal-Ġnus Magħquda ġiet adottata fis-27 ta' Marzu 2014 mit-tmienja u sittin sessjoni tal-Assemblea Ġenerali tal-Ġnus Magħquda b'reazzjoni għall-annessjoni Russa tal-Krimea u intitolata "Integrità territorjali tal-Ukrajna". Ir-riżoluzzjoni mhux vinkolanti, li kienet appoġġjata minn mitt stat membru tal-Ġnus Magħquda, affermat l-impenn tal-Assemblea Ġenerali għall-integrità territorjali tal-Ukrajna fi ħdan il-fruntieri rikonoxxuti internazzjonalment tagħha u enfasizzat l-invalidità tar-referendum tal-Krimea tal-2014. Ħdax-il nazzjon ivvotaw kontra r-riżoluzzjoni, filwaqt li 58 astjenew, u 24 stati oħra kienu nieqsa meta saret il-votazzjoni.

Ir-riżoluzzjoni ġiet introdotta mill-Kanada, il-Kosta Rika, il-Ġermanja, il-Litwanja, il-Polonja u l-Ukrajna. L-adozzjoni tar-riżoluzzjoni kienet preċeduta mit-tentattivi bla suċċess tal-Kunsill tas-Sigurtà tal-Ġnus Magħquda li sejjaħ seba' sessjonijiet biex jindirizza l-kriżi tal-Krimea, biss kellu jaffaċċja l-veto Russu.

Referenzi

Ħoloq esterni 
  Test komplut tar-Riżoluzzjoni 68/262

Ġnus Magħquda
Trojany

Trojany huwa villaġġ fil-Lbiċ tal-Polonja. Skond statistika maħruġa fl-2011, kien hemm 520 abitant jgħixu f'dan il-villaġġ.

Villaġġi fil-Polonja
Juventus FC

Juventus Football Club S.p.A. (mill-Latin: iuventūs, "iż-żgħażagħ"), magħruf aħjar bħala Juventus (/ juvɛntus /), hija assoċjazzjoni Taljana tal-futbol ibbażata f'Turin.

Imwaqqaf fl-1897 minn grupp ta 'studenti tal-iskola għolja lokali, Juventus huwa t-tieni l-iktar klabb tal-futbol Taljan fost dawk li għadhom attivi, wara Ġenoa (1893); hija l-aktar intitolat u t-tradizzjoni tal-pajjiż, kif ukoll wieħed mill-aktar magħrufa fid-dinja ma 63 trofej uffiċjali aktar sportivi rebaħ, inkluż ir-rekord ta '33 titoli kampjonat u 11 titoli fil-kompetizzjonijiet tal-UEFA.

Ir-rabta mal-familja Agnelli, li dam sa mill 1923, hija l-ewwel u l-aktar dejjiema assoċjazzjoni negozju sportivi fl-Italja, permezz ta 'mudell ta' ġestjoni uniku stabbilit fil-frattemp, il-Juventus sar l-ewwel isports Taljan kumpanija li jinkiseb status professjonali ante litteram. Fl-1985 sar l-ewwel klabb li rebaħ tliet kompetizzjonijiet ewlenin Ewropej: Tazza taċ-Ċampjins/UEFA Champions League, il-Tazza tat-Tazez Ewropej- u l-Tazza UEFA/UEFA Europa League, bl triumphs sussegwenti fil-Supertazza Ewropea u Tazza Interkontinentali (futbol) 1984 fl-1985 wkoll sar l-ewwel u għadu l-uniku tim fid-dinja li rebaħ it-trofej uffiċjali kollha tal-konfederazzjoni tiegħu stess, rekord imtejjeb aktar bis-suċċess fit-Tazza Intertoto 1999.

Elenkati fuq il-Borża mill-2001, Juventus, kważi b'mod stabbli peress li l-nofs l-1990, fost l-aqwa klabbs tal-futbol għaxar madwar id-dinja fis-settur finanzjarju f'termini ta 'fatturat, profitt u l-valur istokk tas-suq. Il-kontribut tiegħu għat-tim nazzjonali tal-futbol tal-Italja, l-ikbar mit-timijiet Taljani, kien deċiżiv għas-suċċessi tat-tim nazzjonali. Huwa imsaħħaħ mill-appoġġ ta ikbar karattru nazzjonali minbarra mifruxa fuq skala globali, prinċipalment f'pajjiżi fejn hemm emigrazzjoni Taljan qawwija, li jagħmlu anticampanilistico simultanjament simbolu ta 'stil Taljan. Fl-2000, Juventus kienet inkluża mill-FIFA fl seba 'lok (premiere Taljan) fil-klassifika sekulari fuq il-klabb aqwa fid-dinja, u fl-2009 inħatar dall'IFFHS aħjar tim fil-pajjiż u t-tieni fl-Ewropa, wara Real Madrid, tas-seklu għoxrin.

Unuri

Nazzjonali 
Serie A:

Rebbieħa (35)

Coppa Italia:

Rebbieħa (13)

Supercoppa Italiana:

Rebbieħa (8)

Internazzjonali 
It-titoli li ġejjin jinkludu biss dawk rikonoxxuti mill-UEFA u l-FIFA.

Dinjija 
Tazza Interkontinentali:
 Rebbieħa (2): 1985, 1996

Titoli Ewropej 
European Cup/UEFA Champions League:
 Rebbieħa (2): 1984–85, 1995–96

Tazza tat-Tazez Ewropej
 Rebbieħa (1): Tazza tat-Tazez Ewropej 1983–84

Tazza UEFA:
 Rebbieħa (3): 1976–77, 1989–90, 1992–93

UEFA Super Cup:
 Rebbieħa (2): 1984,1996

Referenzi

Ħoloq esterni 
 

Klabbs tal-futbol Taljani
Joe Friggieri

Joe Friggieri (Ħal-Lija, 20 ta' Marzu, 1946) huwa filosfu, awtur u poeta.
Kittieba Maltin bil-Malti
Poeti Maltin
Drammaturgi Maltin
Twieldu fl-1946
Sorin Virgil Oproiescu

Sorin Virgil Oproiescu (twieled fit-12 ta' Septembru 1987) huwa plejer tal-futbol Rumen li jilgħab bħala difensur.

Fil-15 ta' Lulju 2013, Oproiescu ingħaqad mat-tim ta' Mosta. Minħabba li kien sab ftit opportunitajiet ta' futbol regulari mal-Mosta, Oproiescu ġie msellef lit-tim ta' Rabat Ajax. Huwa skorja l-ewwel gowl tiegħu fid-debutt tiegħu għal Rabat f'logħba kontra Kerċem Ajax. 

Nhar l-1 ta' Lulju 2014, ġie uffiċjalment imħabbar li Oproiescu iffirma kuntratt mal-klabb ta' Al Tadhamon fil-Kuwajt.
Wara sena fil-kampjonat Kuwajt, huwa irritorna lura lejn art twelidu fejn iffirma kuntratt sena ma' Qormi. Fit-9 ta-Jannar 2016 huwa kien misluf lil St. Andrews.

Referenzi

Ħoloq esterni 

 Profil fuq tuttocalciotori.net
 Profil fuq soccerway.com

Nies ħajjin
Twieldu fl-1987
Plejers ta' Mosta FC
Plejers ta' Rabat Ajax FC
Plejers ta' Qormi FC
Plejers ta' Luxol St. Andrews FC
Plejers tal-Premier League Malti
Joseph Vella

Il-Professur Joseph Vella (Rabat, Għawdex, 9 ta' Jannar 1942 – 25 ta' Frar 2018) kien kompożitur, professur tal-Mużika u Direttur tal-Orkestra Filarmonika Maltija u Surmast Direttur tal-Banda Ċittadina La Stella tal-belt Victoria.

Studju 
Iggradwa bħala għalliem u studja l-mużika ma’ missieru. Huwa speċjalizza fl-istudji mużikali tiegħu f’Durham.

Mużika 
Fl-1994 inħatar bħala Associate Professor fid-Dipartiment tal-Istudji Mużikali fl-Università ta’ Malta. Il-portafoll tiegħu jinkludi l-kompożizzjoni ta’ 110 xogħol mużikali li jinkludu ħames sinforniji u seba’ kunċerti.

Ix-xogħlijiet mużikali tiegħu kienu interpretati fl-Ewropa, il-Kanada, l-Istati Uniti u l-Ġappun. Huwa kien ukoll id-Direttur tas-Soċjetà Korali Maltija u waqqaf il-kor tal-Akkademja.

Huwa nħatar bħala d-Diretttur mużikali tat-teatru tal-Astra Opera.

Għal 48 sena kien Surmast Direttur tas-Soċjetà Filarmonika La Stella tar-Rabat Għawdex, liema banda baqa’ jidderieġi sal-ġurnata tal-mewt hekk kif il-banda Ġorġjana rrekordjat sett ta’ marċi Funebri taħt id-direzzjoni tiegħu fit-Teatru Astra fl-għodwa tal-jum li fih miet.

Bħala direttur artistiku tat-Teatru Astra, huwa dderieġa lill-Orkestra Nazzjonali f’bosta opri bħall-‘Aida’, ‘Turandot’, ‘Nabucco’ u ‘La Traviata’.

Huwa serva għal 40 sena bħala Surmast Direttur tal-Banda Konti Ruġġieru tar-Rabat Malta.

Is-Surmast Joseph Vella kien ukoll l-ewwel direttur residenti tal-Orkestra Filarmonika Maltija.

Mewt 
Nhar il-25 ta' Frar 2018 hu miet fl-età ta' 76 sena. Dan wasal fl-istess ġurnata fejn il-mużew "Il-Ħaġar" fetaħ esebizzjoni bix-xogħlijiet tiegħu u tnedija ta' ktieb f'għeluq il-ħames snin mill-ftuħ tal-istess mużew. Għal din l-okkażjoni, Vella stqarr "Meta jiena ma nkunx hawn, il-mużika tiegħi se tibqa' integra, u mhux titferrex". Il-funeral sar fit-3 ta' Marzu ġewwa l-Bażilika ta' San Ġorġ fejn ittieħed f'korteo bil-parteċipazzjoni tal-Banda La Stella u l-Banda Konti Ruġġieri tar-Rabat, Malta.

Kondoljanzi waslu minn diversi membri tal-isfera pubblika. It-tenur ta' fama internazzjonali Joseph Calleja ddeskriva lil Maestro Joseph Vella bħaġa ġgant tal-integrità mużikali u mimli bl-imħabba għal Għawdex. Joseph Calleja faħħar ix-xogħol ta' Vella waqt li fakkar li kienu hu li tah l-ewwel opportunità fuq il-palk ta' 19-il sena.

Referenzi

Ħoloq esterni 
 Sit uffiċjali

Twieldu fl-1941
Mietu fl-2018
Nies Għawdxin
Mużiċisti Maltin
Joseph
Bud Luckey

William Everett "Bud" Luckey (Billings (Montana), 28 ta' Lulju 1934 – Newtown (Connecticut), 24 ta' Frar 2018) kien attur, stand-up comedian, produttur tal-films, u xeneġġjatur Amerikan.

Twieldu fl-1934
Mietu fl-2018
Atturi Amerikani
Mons. Charles Vella

Il-Monsinjur Charles Vella (Il-Gżira, 27 ta' Ġunju 1928 - L-Imsida, 17 ta' Marzu 2018) kien il-fundatur tal-Moviment ta’ Kana, li beda fl-1954, fl-istess sena meta kien ordnat qassis f’Ruma.

Edukazzjoni 
Ħa l-edukazzjoni tiegħu fil-Kulleġġ San Alwiġi, is-Seminarju, Venerable Bede English College u l-Università Pontifiċja Gregorjana ta' Ruma. Iktar tard studja l-Istudji Soċjali fil-Loyola University, Chicago u tħarreġ bħala counsellor u psikoterapista fil-Family Institute ta' Chicago.

Il-Moviment ta' Kana 
Vella kien beda jagħti l-ewwel korsijiet fl-1952. Fl-1956, il-Moviment ta’ Kana ingħata l-approvazzjoni uffiċjali mill-Arċisqof ta’ Malta, Monsinjur Mikiel Gonzi.

Minn dakinhar, eluf ta’ koppji Maltin ingħataw il-formazzjoni u taħriġ kemm spiritwali kif ukoll prattiku għall-ħajja miżżewġa. Il-Moviment ta’ Kana joffri wkoll servizz ta’ appoġġ u counselling lil koppji li jkunu għaddejjin minn żmien diffiċli.

Ħidma Internazzjonali għall-Familja 
Mons. Vella għamel ħajtu jissielet sabiex isib metodi ta’ kif jissaħħu l-familji u għal tul ta’ żmien kien involut fix-xena internazzjonali fil-ħidma soċjali mal-familji, speċjalment f’pajjiżi sottożviluppati bħall-Kenja, il-Filippini u l-Indja.

Mons. Vella kien għamel xi żmien ukoll iservi bħala d-Direttur taċ-Ċentru Internazzjonali għall-Istudji tal-Familja f’Milan.

Għal xi snin serva wkoll lokalment bħala konsulent għall-Ministeru għall-Familja.

Hu kien meqjus bħala awtorita’ internazzjonali fil-qasam tal-counselling u taħriġ bi preparazzjoni għaż-żwieġ. Kien konsulent għan-Nazzjonijiet Magħquda fuq l-anzjanità u l-familja.

Kurja u Xandir Reliġjuż 
Huwa kien uffiċjal tal-istampa tal-Kurja ta' Malta bejn l-1956 u l-1962, fi żmien il-Kwistjoni Politiko-Reliġjuża, assistent Segretarju Ġenerali taċ-ċelebrazzjonijiet ċentinarji Pawlini (1958-1960), membru tal-Awtorità tax-Xandir (1961-1962) u organizzatur tax-xandir reliġjuż (1963-1974).

San Raffaele 
Fl-1986 Vella ngħaqad mal-Istituto Scientifico San Raffaele ta' Milan bħala assistent tal-president għar-relazzjonijiet soċjali. Kien lettur fil-bijoetika u membri ta' diversi kumitati tal-bijoetika.

Awtur 
Fr Charles Vella kien ukoll awtur ta’ diversi kotba  fosthom ” Il Consultorio e il Consulente Familiare” li kien stampat għall-ewwel darba fl-1973 u aġġornat diversi drabi.

Twieldu fl-1928
Mietu fl-2018
Nies Maltin
Charles
Carl Reiner

Carl Reiner (The Bronx, New York, Stati Uniti, 20 ta' Marzu 1922 – Beverly Hills, California, Stati Uniti, 29 ta' Ġunju 2020) kien attur, stand-up comedian, produttur tal-films, u xeneġġjatur Amerikan.

Atturi Amerikani
Twieldu fl-1922
Mietu fl-2020
Id-Dar ta' Bernarda Alba

Id-Dar ta' Bernarda Alba (titlu oriġinali bl-Ispanjol: La casa de Bernarda Alba) hu dramm teatrali fi tliet atti miktub fl-1936 minn Federico García Lorca. García Lorca kitbu xi ftit xhur qabel mewtu u ġiet rappreżentata għall-ewwel f'Buenos Aires fl-1945.

Flimkien maż-żewġ tragedji l-oħra, Yerma u Tieġ Imdemmi, Id-Dar ta' Bernarda Alba tagħmel parti minna triloġija li titratta r-rwol tal-mara u s-sottomissjoni tagħha fi Spanja rurali tas-snin 1930. Is-sensiela ta' ġrajjiet iduru madwar il-persunaġġ ta' Pepe el Romano li, però, qatt ma jidher fix-xena.

Trama 
Id-dramm, ambjentat fl-Andalusija, jirrakkonta l-istorja tal-mara dispotika Bernarda Alba, li wara l-mewt ta'żewġha timponi luttu strett fuq ommha Maria Josefa fuq il-ħames uliedha bniet (Angustia, Maddalena, Amelia, Martirio, Adela), u ma tħallihomx joħorġu mid-dar biex jiltaqgħu ma' ġuvintur, ħlief lil-bintha l-kbira, Angustia, bint l-ewwel raġel ta' Bernarda, li ħadet il-parti l-kbira tal-wirt, u li ħallietha tiżżewweġ ġuvni mir-raħal, "Pepe el romano", li kien intressat biss fis-dota tal-għarusa. It-tifla ż-żgħira Adele tinnamra mal-għarus ta' oħtha u jkollha relazzjoni miegħu li tikxifha oħtha Martirio. Bernarda tipprova toqtol il-ġuvni u twassal għal traġedja fejn Adela titgħallaq meta ma tkunx trid togħod għal ommha u titlaq lil Pepe. Biex tiddefendi l-unur tal-familja tagħha, Bernarda tagħlaq id-dramm tisħaq li t-tifla mejta hi verġni u tordna s-silenzju fuq kulma ġara.

Collegamenti esterni 

Opri teatrali Spanjoli
Luigi Rosato

Luigi Rosato (1795-1872) hu magħruf l-aktar bħala drammaturgu. Rosato għandu importanza kbira f’dan il-qasam għax meta r-rappreżentazzjonijiet kienu jsiru kollha bit-Taljan jew bl-Ingliż hu kien l-ewwel wieħed li uża l-Malti.

Katarina 

Fl-1847, kiteb id-dramm poetiku Katarina, li huwa l-ewwel xogħol teatrali oriġinali bil-Malti li
nafu bih. Dan hu dramm poetiku, b’xejriet reliġjużi u nazzjonali. Fl-istess sena nafu li saru rappreżentazzjoni ta’ xi xogħlijiet tiegħu bil-Malti fit-Teatru Manoel.

Katarina ta’ Luigi Rosato (1839), xogħol li jirrakkonta fid-dettall episodji mill-Assedju l-Kbir u jipprovdi ritratt tajjeb tad-direzzjoni li kien qed jieħu n-nazzjonaliżmu f’Malta fl-ewwel snin tal-ħakma kolonjali Ingliża. L-għażliet li jagħmel Rosato jsiru partikularment interessanti meta nifhmuhom fil-kuntest tal-istorja tal-kultura tagħna, jiġifieri fil-bidu tar-Romantiċiżmu u fl-istadju bikri tal-ħidma biex il-Malti jsir strument leġittimu tal-kultura. F’dan id-dawl, id-dramm ta’ Rosato dwar l-Assedju jikseb importanza sproporzjonata mal-valur estetiku tax-xogħol.

Drammaturgi Maltin
Cambridge Analytica

Cambridge Analytica (CA) hija kumpanija ta' konsulenza Brittanika li tikkombina l-imminar (data mining), l-intermedjazzjoni u l-analiżi tad-data b'komunikazzjoni strateġika għall-kampanja elettorali.

Storja

Fundazzjoni 

Cambridge Analytica twaqqfet fl-2013 bil-kwartieri ġenerali f'Londra. Il-fundaturi kienu Steve Bannon u Robert Mercer li investew 15-il mijun dollaru Amerikan. Skont ir-rekords tal-UK Companies House, din il-kumpanija ġiet inkorporata fis-6 ta' Jannar 2015 bl-isem ta' SCL USA Limited, li aktar tard inbidel għal Cambridge Analytica (UK) Limited.

Attivitajiet 

Fl-2014, CA kienet involuta f'44 kampanja elettorali politika Amerikani. Fl-2015, ħadmet għall-kampanja presidenzjali ta' Ted Cruz bħala kumpanija ta' analiżi tad-data. Wara li l-kampanja ta' Cruz majnat, fl-2016 CA ħadmet fil-kampanja presidenzjali ta' Donald Trump u fuq il-kampanja tal-ħruġ tar-Renju Unit mill-Unjoni Ewropa, il-Brexit. Ir-rwol ta' CA f'dawn il-kampanji kien wieħed kontroversjali u huwa suġġett ta' investigazzjonijiet kriminali fiż-żewġ pajjiżi. L-esperti politiċi sfidaw l-affermazzjonijiet ta' CA fuq l-effettività tal-metodi tagħha li jimmiraw lill-votanti.

Nhar is-17 ta' Marzu 2018, The New York Times u The Observer irrappurtaw fuq kif il-kampanja għamlet użu ta' informazzjoni personali ta' 50 miljun utent Amerikan miġbura minn Facebook, mingħajr permess, minn riċerkatur barrani li stqarr li kien ġabra din l-informazzjoni għal fini akkademiċi. B'risposta, Facebook issospendiet lil Cambridge Analytica talli naqset milli tħassar informazzjoni tal-utenti miksuba b'mod illiċitu. Il-gazzetta The Guardian stqarret kif Facebook kienet taf diġà b'din il-vjolazzjoni ta' sigurtà minn sentejn qabel, imma m'għamlet xejn biex tipproteġi l-utenti tagħha. 

F'serje ta' vidjows pubblikati f'Marzu tal-2018 li saru b'kamera moħbija mingħajr l-għarfien tal-interlokuturi, urew lill-kap eżekuttiv Alexander Nix jiftaħar fuq l-użu ta' prostituti, korruzzjoni u metodi oħra sabiex jiġu skreditati membri tal-kamp oppost fuq liema kienet issir tfittxija u analiżi għall-kampanji elettorali. Nix iddikjara kif il-kumpanija "kienet tmexxi l-kampanja elettorali diġitali ta' Donald Trump", inkluża l-possibilità ta' attivitajiet illegali. Il-Kummissarju għall-Informazzjoni tar-Renju Unit talab għal mandat biex issir tfittxija fuq is-servers tal-kumpanija. Giovanni Buttarrelli, is-superviżur tal-protezzjoni tad-data tal-Unjoni Ewropea, iddeskriva dan l-avveniment ta' serq tad-data tal-utenti bħala "possibilment l-ikbar skandlu tas-seklu".

Referenzi

Ħoloq esterni 
 Sit uffiċjali
 The Cambridge Analytica Files, investigazzjoni attwali mill-gazzetti Brittaniċi The Observer/The Guardian

Ġestjoni tal-informazzjoni
Fabrizio Frizzi

Fabrizio Frizzi (twieled fil-5 ta' Frar 1958 – miet fis-26 ta' Marzu 2018) kien preżentatur tat-televiżjoni Taljan.

Karriera 

Ispirat minn Corrado, fil-karriera tiegħu ta' iktar minn 30 sena mexxa programmi ta' varjetà, talent shows u kwizzijiet bħal Miss Italia, I fatti vostri, Scommettiamo che...?, Luna Park, Per tutta la vita, Cominciamo bene, Soliti ignoti - Identità nascoste u L'eredità. Sa mis-snin tmenin kien meqjus bħala wieħed mill-iktar uċuħ magħrufa tar-Rai. Flimkien ma' Pippo Baudo kien l-iktar preżentatur b'numru ta' trażmissjonijiet għaddejjin.

Fabrizio Frizzi kien maħbub f'Malta wkoll, b'diversi jsegwu l-programmi li kien jippreżenta tul il-karriera televiżiva tiegħu. Frizzi kien ġie Malta fl-2007 biex jippreżenta kunċert ta' Claudio Baglioni fil-Valletta Waterfront fejn kienu kantaw ukoll Riccardo Cocciante u Gianni Morandi fost l-oħrajn.

Mewt 

F'Ottubru tal-2017, Frizzi kien ħassu ħażin waqt li kien qed jiffilmja l-programm L'eredità. Wara ftit jiem fl-isptar, huwa kien irritorna fil-programm f'Diċembru. Frizzi miet ta' 60 sena, wara li sofra minn emoraġija f'rasu fl-isptar Sant'Andrea f'Ruma.

Kienu l-qraba tiegħu li ppubblikaw l-aħbar b'nota fejn fiha qalu "Grazzi Fabrizio tal-imħabba kollha li tajtna tul is-snin".

Referenzi

Ħoloq esterni 
 

Twieldu fl-1958
Mietu fl-2018
Preżentaturi televiżivi Taljani
Josie Coppini

Josie Coppini (Valletta, 21 ta' Diċembru 1933 - 28 ta' Lulju 1998) kien attur Malti.

Studji 
Ħa l-edukazzjoni fil-Kulleġġ Stella Maris, Gżira.

Teatru 
L-ewwel imħabba lejn il-palk kienet permezz tal-mużika, liema passjoni ġiet mill-familja. Coppini kien imħarreġ bħala baritonu minn zijuh, Joseph Satariano.

Wara li Narcy Calamatta ħajru jagħmel kors fid-drama, huwa ħa t-tmexxija fil-produzzjoni She's Done It Again.

Fost oħrajn ħa sehem ukoll fl-opra Ġensna, Iskra u fil-La Traviata ta' Verdi fit-Teatru Manoel.

Josie kellu diversi partijiet ukoll fil-films The Trenchcoat, Final Justice u Black Eagle. 

Produzzjonijiet oħra li ħa sehem fihom huma Triq Waħda, interpreta l-parti tas-Sur Nin fis-serje F'Baħar wieħed (1977), In-neputija tal-kappillan u fil-produzzjoni Issa naraw.

L-aħħar dehra tiegħu kienet fil-produzzjoni popolari tal-PBS, Ir-Ronnie.

Mewt 
Huwa miet fl-eta' ta 64 sena. Id-difna saret fiċ-ċimiterju ta’ Santa Maria Addolorata, Raħal Ġdid.

Twieldu fl-1933
Mietu fl-1998
Atturi Maltin
Anna Frank

Anne Frank (12 Ġunju 1929 – Frar jew Marzu 1945) hija waħda mill-vittmi Lhud l-aktar magħrufa u diskussi tal-Olokawst. Hi rikonoxxuta għall-kwalità tal-kitba tagħha u d-djarju tagħha sar wieħed mill-aktar kotba li jinqraw fid-dinja, tant li kien il-bażi għal diversi xeneġġjaturi ta' films u reċti.

Twieldet fil-belt ta' Frankfurt il-Ġermanja u għexet il-parti l-kbira ta' ħajjitha f'Amsterdam jew qrib tagħha, fl-Olanda. In-nazzjonalità tagħha kienet uffiċjalment Ġermaniża sal-1941, iżda tilfet din in-nazzjonalità minħabba l-politika kontra r-razza Semitika tal-Ġermanja Nazista (il-Liġijiet Nuremberg). Hija kisbet fama internazzjonali wara mewtha meta ġie ppubblikat id-djarju tagħha li fih kitbet l-esperjenzi tagħha matul l-okkupazzjoni Ġermaniża tal-Olanda fit-Tieni Gwerra Dinjija.

Il-familja Frank iċċaqalqet mill-Ġermanja għal Amsterdam fl-1933, is-sena li fiha n-Nazisti kisbu l-kontroll fuq il-Ġermanja, sal-bidu tas-sena 1940, iżda n-Nazi ma damux ma okkupaw ukoll dan il-pajjiż u l-familja Frank kellha tibqa' Amsterdam minħabba l-okkupazzjoni Nazista fl-Olanda. Minħabba din l-akbar persekuzzjoni tal-popolazzjoni Lhudija f'Lulju 1942, il-familja għexet fil-moħba tal-kmamar ta' ħabib missier Anne, Otto Frank. Wara sentejn, il-familja Frank flimkien ma' xi nies oħra ġew skoperti u għalhekk ittieħdu lejn kampijiet ta' konċentrament. Anne Frank u oħtha Margot, imbagħad ġew trasferiti lejn il-kamp ta' konċentrament Bergen-Belsen, fejn it-tnejn mietu f'Marzu tal-1945.

Otto Frank, l-uniku superstiti tal-familja, kif intemmet il-gwerra mar lura Amsterdam fejn sab id-djarju ta' Anne, u l-isforzi tiegħu wasslu għall-pubblikazzjoni tad-djarju fl-1947. Id-djarju ġie tradott mil-lingwa oriġinali tiegħu għall-Ingliż fl-1952 bit-titlu A Young Girl's Diary. Illum id-djarju nsibuh f'bosta lingwi.

Ħoloq esterni 

 Dar ta' Anne Frank

Twieldu fl-1929
Mietu fl-1945
Vittmi tal-Olokawst
Nies Ġermaniżi
Twanny Scalpello

Twanny Scalpello (Valletta, 1924 - 7 ta' Mejju 2018) kien attur Malti. Jibqa' magħruf bħala l-vuċi li akkumpanjat ħafna ġenerazzjonijiet ta’ semmiegħa ta’ Radju Malta fil-qari tar-rumanzi.

Attur 
Imwieled il-Belt imma trabba u għex Tas-Sliema, Twanny Scalpello jibqa’ maghruf għall-vuċi distintiva tiegħu fuq ir-radju, imma kien ukoll attur kemm għat-televiżjoni u anke fit-teatri.

L-ewwel teledramm li bih fetaħ TVM fil-bidu tas-snin sittin kien Erwieħ Marbuta mill-pinna ta’ Ġużè Diacono, bl-atturi ewlenin Karmen Azzopardi u Twanny Scalpello, li ma ħarisx lura u baqa’ għaddej b’karriera twila fuq il-palk u wara l-mikrofoni ta’ Radju Malta.

Qarrej tar-rumanzi 
L-ewwel rumanz li qara għas-semmiegħa ta’ Radju Malta kien Fula Maqsuma ta’ Karmenu Micallef. Twanny Scalpello għamel karriera ta’ 40 sena jaqra r-rumanzi kemm ta’ kittieba Maltin u anke traduzzjonijiet ta’ rumanzi minn kittieba barranin.

Atturi Maltin
Xandara Maltin
Mietu fl-2018
Milena Dravić

Milena Dravić hi attriċi.

Filmografija
 Kozara (1962)
 Una (1967)

Twieldu fl-1940
Mietu fl-2018
Atturi Serbi
Charles Thake

Charles Thake (L-Isla, 21 ta' Diċembru 1927 – 12 ta' Mejju, 2018) kien attur Malti. Magħruf l-iktar għall-partijiet komiċi li kien jinterpreta f’rappreżentazzjonijiet teatrali, kif ukoll televiżivi u radjufoniċi.  Kien ukoll ta kontribut fl-istazzjonijiet tal-Public Broadcasting Services għal xi żmien.

Teatru u TV 
Beda l-karriera meta kellu 15-il sena, meta ħa sehem fi produzzjoni tal-iskola Romeo & Juliet.  

Wara t-Tieni Gwerra Dinjija ngħaqad mal-Maleth u fl-Istitut tal-produzzjonijiet tar-Renju Unit u segwa kors intensiv fid-drama mar-Royal Academy of Dramatic Art f’Londra. Wara waqfa ta’ għaxar snin, fl-1962 hu ssokta b’xogħol ta’ attur meta ħa sehem fil-film Treasure in Malta. Minn hemmhekk ma waqafx bejn xogħol fuq il-palk u t-teatru. 

Ħa sehem f’bosta produzzjonijiet fuq stazzjonijiet tat-televixin lokali u barranin fosthom fl-ewwel teledramm li xxandar fuq it-televizjoni f’Malta: F’Baħar Wieħed fejn Charles Thake kellu l-parti tal-Bidillu. Partijiet oħrajn sinonimi miegħu insibu dawk f'Nhar it-Tieġ, u Inkwiet.

Films Internazzjonali 
Ħa sehem bħala attur f’diversi films barranin bħal Agora ma’ Rachel Weisz li baqa’ jsemmi bħala l-akbar u l-aktar film li ħa pjaċir jaħdem fih, Black Eagle u Treasure in Malta.

Ħajja Personali 
Kien miżżewweġ lil Liliana, missier ta’ 6 itfal u nannu ta’ 12-il neputi.

Charles Thake ħadem fis-servizz pubbliku, fil-qasam tas-servizzi soċjali. Ftit snin qabel ma miet, huwa ta kontribut ukoll fid-Dipartiment tal-Arkivji tal-PBS fejn identifika filmati u għen biex ġew klassifikati għall-ġenerazzjonijiet ta’ għada.

Kien popolari wkoll mal-komunità Maltija fl-Awstralja, filwaqt li kien iwettaq xogħol ta’ missjoni fil-Gwatemala.

Kien ingħata l-Midalja għall-Qadi tar-Repubblika.

Referenzi

Atturi Maltin
Mietu fl-2018
Twieldu fl-1927
Joseph Azzopardi

L-Imħallef Joseph Azzopardi (Isla, 1955) huwa l-Prim Imħallef fil-Qrati ta' Malta.

Avukat 
Huwa ngħata l-warrant biex jeżerċità l-professjoni ta’ avukat fl-1980.

Huwa pprattika estensivament bħala avukat fil-qrati u kien ukoll konsulent legali ta’ diversi korporazzjonijiet pubbliċi.

Huwa serva wkoll bħala direttur tal-Mid Med Bank fil-Bord tal-Awtorità tad-Djar kif ukoll kien elett bħala membru tal-Kamra tal-Avukati u bħala president tal-istess Kamra.

Politika 
Huwa kien kandidat mal-Partit Laburista għal elezzjoni waħda, dik tal-1981, iżda ma kienx elett.

Imħallef 
Huwa nħatar Imħallef tal-Qrati Superjuri fl-2003 u serva fil-Prim Awla tal-Qorti Ċivili, fil-Qorti tal-Familja u s-Sekond’ Awla tal-Qorti Ċivili sakemm fi Frar tas-sena 2013 huwa ġie maħtur mill-Prim Imħallef biex iservi bħala imħallef fil-Qorti tal-Appell (Sede Superjuri). 

Kien ilu mill-2010 membru tal-Kummissjoni għall-Amministrazzjoni tal-Ġustizzja b’għażla tal-imħallfin stess.

Nhar is-26 ta’ April, 2018, huwa nħatar Prim Imħallef.

Ġudikatura Maltija
Joseph
Karmen Azzopardi

Karmen Azzopardi (1934–2022) kienet attriċi Maltija magħrufa sew fuq il-palk kif ukoll fuq it-television.

Teatru 
Matul is-snin ħamsin, it-talenti tagħha kienu mfittxija minn bosta kumpaniji. Fost dawn kien hemm il-Malta Drama League, il-Kumpanija Gioventù Cattolica, il-Manoel Amateur Dramatic Club u l-Maleth.

Partikolarment importanti kienet l-esperjenza li Azzopardi kisbet mal-grupp Ingliż f’Malta, il-British Institute Players. Din mhux talli wasslet biex Azzopardi taħdem ma’ diretturi professjonali Ingliżi bħal Adrian Stanley, Ken Dodding u Cecil Bellamy, iżda wkoll biex titħarreġ Londra mal-Actor’s Studio fl-arti drammatika, u saħansitra fix-xogħol tar-radju mal-BBC.

Ma' Francis Ebejer 
Is-snin sittin raw lil Azzopardi taħdem mill-qrib ma’ Francis Ebejer, il-kittieb li hi tqis responsabbli għall-iżvilupp tat-teatru modern f’Malta. Ebejer u Azzopardi rawmu relazzjoni professjonali mibnija fuq l-għarfien li t-tnejn kellhom tal-kwalitajiet ta’ xulxin. Azzopardi tgħid li Ebejer fassal bosta karattri maħsuba speċifikament biex jiġu interpretati minnha u oħrajn biex jiġu interpretati minn atturi speċifiċi oħrajn.

Atturi Theatre Group 
Fl-1974, Azzopardi waqqfet il-grupp Atturi Theatre Group, flimkien mal-Kav. Paul Naudi. Din ġiet deskritta bħala l-ewwel kumpanija ta’ repertorju f’Malta maħsuba biex jittellgħu xogħlijiet ta’ kwalità, kemm bil-Malti kif ukoll bl-Ingliż, u dan fuq bażi konsistenti. 

Azzopardi kienet waħda mill-attriċi ewlenin tal-grupp, u ħadmet partijiet impenjattivi bħal Hedda Gabler (fid-dramm bl-istess isem, ta’ Henrik Ibsen), Filumena Marturano (ta’ Eduardo de Filippo) u Mother Courage (ta’ Bertholt Brecht). Azzopardi serviet ukoll bħala chairperson tal-istess kumpanija, u kienet tikkontribwixxi kemm fl-għażla tat-testi u tal-parteċipanti kif ukoll fil-ħidma ta’ kuljum tal-kumpanija.

Fost premjijiet oħrajn, fl-2002 Azzopardi rċeviet il-Midalja għall-Qadi tar-Repubblika, għall-kontribut li tat lejn l-iżvilupp tat-teatru f’Malta.

Referenzi

Ħoloq esterni 

Xandara Maltin
Atturi Maltin
Karmen
Twieldu fl-1934
Mietu fl-2022
Arthur Vella

Patri Arthur Vella (Żejtun, 27 ta’ Settembru, 1930 - 20 ta' Mejju 2018) kien Ġiżwita Malti.

Ġiżwita 
Huwa kien il-kbir fost erbat aħwa.

Skopra l-vokazzjoni saċerdotali tiegħu waqt irtir fil-Kulleġġ ta’ San Alwiġi, Birkirkara u wara daħal is-Seminarju fejn, bħala parti mit-taħriġ tiegħu studja l-filosofija, il-matematika u l-ekonomija fl-Università ta’ Malta.

Iżda matul il-mixja vokazzjonali ntebaħ li kien imsejjaħ għal Ġiżwita. Ingħaqad mas-Soċjetà  ta’ Ġesù fl-1952. Kien ordnat saċerdot fl-1960 u ħa l-voti solenni fl-1966.

Huwa serva lill-Ordni tal-Ġiżwiti u lill-Knisja f’Malta u barra minn Malta. Fost ħafna affarijiet oħra serva bħala provinċjal tal-Ġiżwiti f’Malta,  bħala Rettur tal-“Ġesù”, il-Kulleġġ Internazzjonali tal-Ġiżwiti f’Ruma, u bħala Direttur tas-Segretarjat tal-Ispiritwalità Injazjana fil-Kurja tal-Ġiżwiti f’Ruma u anke għamel żmien jaħdem fiċ-Ċilì.

Fl-1971, Papa Pawlu VI għażlu biex taħt it-tmexxija tal-Arċisqof Lemieux ikun membru tal-Kumitat Straordinarju responsabbli mir-riforma tal-amministrazzjoni tal-propjetà tal-Knisja f’Malta. 

Għamel żmien twil jgħallem  fil-Fakultà tat-Teoloġija fl-Università ta’ Malta u snin oħra bħala direttur spiritwali fis-Seminarju f’Malta. Kien ukoll rettur tas-Seminarju f’Għawdex.

Referenzi

Ħoloq esterni 

 https://laikos.org/fav-dixxerniment.htm

Twieldu fl-1930
Mietu fl-2018
Patrijiet Maltin
Alunni tal-Università ta' Malta
Arthur
Hector Bruno

Hector Bruno (twieled fis-6 ta' Lulju 1959) huwa attur Malti, magħruf l-iktar għal irwoli komiċi. Għal seba' snin serva wkoll bħala sindku tal-Belt Valletta.

Politika 

Fl-1975, beda jaħdem ta' ġurnalist ma' In-Nazzjon Tagħna, fejn sar assistent editur u dam sal-1992. Darba, kien ġie msawwat fil-Parlament u għamel xahrejn l-isptar l-Ingilterra.

Kien Viċi-President tal-Moviment Żgħażagħ Partit Nazzjonalista (MZPN) u membru fl-Eżekuttiv tal-Partit Nazzjonalista. Fl-1992, Hector Bruno sar l-ewwel sindku tal-Belt Valletta fejn dam iservi sal-1999. Fis-snin tmenin huwa sar PRO tal-Ministeru tal-Ambjent u iktar tard tal-Edukazzjoni. Kien Segretarju tal-Kumitat Festi Nazzjonali. Kien President tal-Għaqda tal-Pawlini (1991–1995). Kien editur tar-rivista Il-Kapitali.

Teatru 

Fis-snin tmenin kien popolari fl-ispettakli mtella' mill-Partit Nazzjonalista, l-iktar l-imitazzjoni impekkabbli tiegħu tal-Prim Ministru Karmenu Mifsud Bonnici.

Ħa sehem f'diversi produzzjonijiet teatrali u hu magħruf l-iktar għall-pantomimi fejn kien ikollu l-parti ewlenija tad-Dama. Ippreżenta diversi programmi televiżivi u radjufoniċi.

Ħajja privata 

Wara nuqqas ta' diversi snin mix-xena televiżiva u l-palk, fl-2016, Hector Bruno tkellem dwar dak li għadda minnu huwa u jikkombatti d-dipressjoni għall-aħħar sitt snin u anki tumur li tfaċċalu tliet snin qabel. Fil-programm Xarabank, Hector Bruno qal li fl-aħħar snin seħħet tibdila sħiħa fih minħabba l-kundizzjonijiet li ħakmuh, fosthom dipressjoni akuta li reġgħet ħarġitlu għat-tieni darba fl-2010. Hu semma wkoll mumenti li fihom anki kkonsidra li jtemm ħajtu. Qal li kienu l-familja u l-konsegwenzi li seta' ħalla warajh kieku temm kollox, li żammewh milli jagħmel suwiċidju.

Il-komiku tkellem ukoll dwar tumur li tfaċċalu tliet snin qabel li wkoll ħalla l-effetti tiegħu fuq ħajtu. Huwa qal li t-tumur mhuwiex wieħed aggressiv u li qed jieħu kura għalih kull xahar, li qal qed tkun effettiva. Bruno wera x-xewqa li jerġa' jirritorna fix-xena għax iħoss li għad fadallu x'joffri lill-pubbliku li minkejja kollox dejjem baqa' jappoġġjah.

Referenzi 

Nies ħajjin
Twieldu fl-1959
Atturi Maltin
Preżentaturi televiżivi Maltin