joelniklaus/EU_Wikipedias huggingface dataset:
Bolla fiskali

Bolla fiskali hija tip ta' bolla li tintuża biex tħallas xi taxxa jew miżata. Dawn jistgħu jitużaw għal diversi modi, per eżempju għat-taxxa tal-bolla (stamp duty), liċenzi tas-sewqan, miżati tal-passaporti u kontribuzzjonijiet obbligatorji. Fl-antik, il-bolol fiskali kienu jintużaw f'ħafna pajjiżi, iżda llum l-użu tagħhom m'għadux daqshekk popolari u ħafna pajjiżi m'għadhomx jużawhom. Uħud mill-pajjiżi li għadhom jużaw bolol fiskali huma l-Bangladexx, l-Indja, il-Libja, il-Pakistan u l-Isati Uniti.

Madankollu, fadal diversi pajjiżi li għadhom jużaw bolol tas-sisa li jitwaħħlu fuq il-pakketti tas-sigaretti jew fliexken tal-alkoħol, u dawn jistgħu jitqiesu bħala bolol fiskali wkoll.

Deskrizzjoni
Bolol fiskali huma bolol użati biex jiġbru t-taxxi u l-miżati. Dawn jistgħu joħorġu minn gvernijiet nazzjonali jew lokali, jew minn diversi tipi ta' awtoritajiet. Bolol fiskali jistgħu jieħdu ħafna forom u jistgħu jkunu kemm adeżivi bħal ħafna mill-bolol postali, kif ukoll stampati lesti fuq id-dokument.

Storja
It-taxxa tal-bolla ġiet introdotta fl-Olanda fis-seklu sbatax, fejn kull dokument kellu jkollu bolla fiskali stampata diretta fuqu sabiex ikun validu legalment. Fl-1694, din it-taxxa ġiet introdotta fir-Renju Unit. Għall ħafna snin is-sistema kienet bħal dik tal-Olanda, fejn dokumenti kien ikollhom bolla imbuzzata. Fl-1701, dokumenti magħmulin mill-vellum (ġilda tal-annimali) bdew jhemżulhom karta żgħira bi strippa tal-landa u l-imbuzzar kien isir fuq din il-karta. Illum dawn huma magħrufin bħala bolol semiadeżivi.

Fil-ħamsinijiet tas-seklu dsatax, dokumenti bdew jiġu imbuzzati b'bolla kkulurita, ġeneralment waħda ħamra. Ftit wara dawn il-bolol bdew jiġu mbuzzati fuq folja kbira, u kienu jaqtgħu kull waħda individwali u waħħluha fuq id-dokument. Ftit wara din il-ħaġa saret popolari u f'qasir żmien il-bolol fiskali nfirxu mir-Renju Unit għal mal-kumplament tad-dinja.

Fis-seklu dsatax u s-seklu għoxrin, il-bolol fiskali saru popolari u kienu jintużaw fi kważi kull pajjiż tad-dinja. L-użu tagħhom kiber mit-taxxa tal-bolla għal kull tip ta' taxxa u miżata, minn miżati fuq passaporti u l-ivjaġġar bl-ajru sa taxxi fuq is-sigaretti u liċenzji tal-kaċċa. Madankollu l-użu tagħhom beda jonqos wara t-Tieni Gwerra Dinjija. Mis-sebgħinijiet sad-disgħinijiet ħafna pajjiżi waqfu jużawhom, fosthom Malta fis-snin tmenin u r-Renju Unit fl-1997.

Madankollu, għad fadal ħafna pajjiżi fosthom Malta għadhom jużaw bolol tas-sisa fuq is-sigaretti jew l-alkoħol.

Tipi differenti ta' bolol fiskali

Referenzi

Filatelija
Bolla telegrafika

Bolla telegrafika hija tip ta' bolla li tintuża biex tħallas miżati tat-telegrafi. Illum l-użu tagħhom kważi ntemm għal kollox.

Użu
F'ħafna pajjiżi, l-ispiża biex tibgħat telegramma kienet titħallas minn bolol postali. Dawn spiss jistgħu jiġu identifikati mit-timbru telegrafiku distintiv jew inkella mit-toqob ippanċjati. F'xi pajjiżi, bolol speċjali telegrafiċi kienu użati. Kumpaniji privati ukoll ​​ħarġu bolol telegrafiċi fil-pajjiżi fejn in-netwerk telegrafu kien privat. 

Bolol militari kienu bolol telegrafiċi maħruġa speċjalment għall-użu mill-forzi armati ta' xi pajjiż. Dawn kienu maħruġa mir-Renju Unit, kif ukoll mill-Kap tat-Tama t-Tajba, il-Kolonja tax-Xmara Orange u s-Sudan.

Nuqqas ta' użu
Il-telegrafu kien sostitwit mill-fax, email, u messaġġi mit-telefon ċellulari, u llum bolol telegrafiċi għadhom jintużaw biss fil-Ħonduras fl-Amerika Ċentrali.

Referenzi

Filatelija
Martin Schulz

Martin Schulz (Hehlrath, 20 ta' Diċembru 1955) huwa politiku Ġermaniż li serva bħala President tal-Parlament Ewropew bejn l-2012 u l-2017. Huwa mexxej tal-Alleanza Progressiva tas-Soċjalisti u Demokratiċi fil-Parlament Ewropew u kandidat għal President tal-Kummissjoni Ewropea fl-elezzjonijiet ta' Mejju 2014 f'isem il-Partit tas-Soċjalisti Ewropej(PES).

Schulz mar skola Kattolika fi Broich (illum Würselen). Ried isir plejer tal-futbol, imma ferita serja fi rkopptu qatlitlu din l-ambizzjoni ta' żgħożitu. Wara sar bejjiegħ tal-kotba u iktar tard fetaħ ħanut tal-kotba. Beda jkun attiv fil-politika mas-Soċjalisti, u ta' 31 sena kien elett Sindku ta' Würselen mill-1987 sal-1998. Fl-1994 kien elett fil-Parlament Ewropew. Fl-2004 sar mexxej tal-Alleanza Progressiva tas-Soċjalisti u Demokratiċi fil-Parlament Ewropew. Fl-2012 kien elett  President tal-Parlament Ewropew.

Nies ħajjin
Twieldu fl-1955
Politiċi Ġermaniżi
Membri tal-Parlament Ewropew Ġermaniżi
Politiċi tal-Partit Soċjo-Demokratiku tal-Ġermanja
Presidenti tal-Parlament Ewropew
Sindki fil-Ġermanja
Lingwa tas-Sinjali Maltija

Il-Lingwa tas-Sinjali Maltija (LSM) hija l-lingwa tas-sinjali ta' Malta. Din il-lingwa hi relattivament ġdida u żviluppat fil-forma moderna madwar l-1980 bit-twaqqif tal-ewwel klabb tat-torox f'Malta u wara bl-użu fl-edukazzjoni tat-torox. L-istorja ta' qabel mhijiex magħrufa, imma hemm xi sinjali li juru kuntatt mal-Lingwa tas-sinjali Brittanika (BSL). Però dawn is-sinjali huma ftit u LSM ma titqiesx parti mill familja tal-BSL.

Il-popolazzjoni tat-torox f'Malta hi ta' madwar 20,800 ruħ.

Referenzi

Maltija
Lingwi ta' Malta
Lingwa tas-Sinjali Taljana

Lingwa tas-Sinjali Taljana (LIS, Lingua dei Segni Italiana) hija lingwa tas-sinjali mitkellma fil-Komunità Deaf 3.525.000 fil Italja, 426.800 fil Żvizzera, 1.460 fil San Marino.

References

Taljana
Lingwa tas-Sinjali Finlandiża

Lingwa tas-Sinjali Finlandiża (SVK, Suomalainen ViittomaKieli) hija lingwa tas-sinjali mitkellma fil-Komunità Deaf 8.000 fil Finlandja.

Referenzi 

Finlandiża
Lingwa tas-Sinjali Franċiża

Lingwa tas-Sinjali Franċiża (LSF, Langue des Signes Française) hija lingwa tas-sinjali mitkellma fil-Komunità Deaf 3.506.839 fil Franza.

References

Franċiża
Lingwa tas-Sinjali Amerikana

Lingwa tas-Sinjali Amerikana (ASL, American Sign Language) hija lingwa tas-sinjali mitkellma fil-Komunità Deaf 2.000.000 fil Stati Uniti.

References 

Amerikana
Lingwa tas-Sinjali Newzealander

Lingwa tas-Sinjali tan-Newzealand (NZSL, New Zealand Sign Language) hija lingwa tas-sinjali mitkellma fil-Komunità Deaf 24.090 fil New Zealand.

Referenzi

Newzealand
Lingwi uffiċjali
Stat ta' Malta

{| border=1 align=right cellpadding=4 cellspacing=0 width=300 style="margin: 0 0 1em 1em; background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;"
|+<big>Stat ta' MaltaState of Malta</big>
| align="center" colspan="2"|

|-
| align=center colspan=2 style="background:#f9f9f9;" | 1964-1974 Mappa ta' Malta
|-
|Kapitali|Valletta
|-
|Lingwi|MaltiIngliż
|-
|Gvern|Monarkija kostituzzjonaliReġina:Eliżabetta IIGvernatur-Ġenerali:Maurice Henry Dorman (1964-1971)Anthony Mamo (1971-1974)Prim Ministru:Ġorġ Borg Olivier (1964-1971)Dom Mintoff (1971-1974)
|-
|Munita|Lira Sterlina (1964-1972)Lira Maltija (1972-1974)
|-
|Preċedut minn| Kolonja ta' Malta21 ta' Settembru 1964
|-
|Suċċedut minn| Repubblika ta' Malta13 ta' Diċembru 1974
|-
|}

L-Istat ta' Malta''' kien l-istat li kien jiggverna lil Malta bejn l-indipendenza fl-1964 sa meta saret repubblika fl-1974. Meta l-ħakma Ingliża ntemmet fil-21 ta' Settembru 1964, ir-Reġina Eliżabetta II xorta baqgħet il-kap tal-istat ta' Malta, iżda f'Malta kellha t-titolu ta' Reġina ta' Malta flok Reġina tal-Gran Brittanja. Hi kienet irrappreżentata mill-Gvernatur Ġenerali ta' Malta. L-ewwel wieħed kien Maurice Henry Dorman, li kien l-aħħar Gvernatur ta' Malta. Fl-1971, Anthony Mamo sar Gvernatur Ġenerali flok Dorman u meta Malta saret repubblika, Mamo sar l-ewwel President ta' Malta.

Ara wkoll
Malta
Kolonja ta' Malta

Storja ta' Malta
Pajjiżi stabbiliti fl-1964
Pajjiżi li spiċċaw fl-1974
Jerzy Grotowski

Jerzy Marian Grotowski (/'jɛr.zi groʊ'tɑv.ski/; 11 Awwissu 1933 – 14 Jannar 1999) kien direttur u innovatur pollakk tat-teatru sperimentali, tal-principji fuq "it-teatru laboratorju" u "teatru fqir".

Grotowski twieled f'Rzeszów gewwa l-Polonja 11 t'Awwissu 1933, u miet Pontedera, Toskana, Italia fl-14 ta' Jannar 1999 ta' 65 sena.

Bijografija

Jerzy Grotowski Twieled fil-11 ta' Awwissu 1933 fil-belt ta Rzeszów, Polonja. Meta l-gwerra bdiet fl-1939, ir-rabta qawwija mal-familja tieghu ġiet miksura. Missieru mar ghal-gwerra u ma reġax irritorna lura, u ommu, flimkien ma ħuħ u hu stess, itrasferixxu ruħhom fir-raħal żgħir ta' 'Nienadówka. Kien ġewwa Nienadówka li z-zagħzugħ Grotowski kellu diversi esperjenzi essenzjali li ser jiffurmaw lilu u x-xogħol tiegħu fil-futur. Ommu hija wkoll influwenza importanti bl'opinjonijiet qawwija tagħha dwar l-unità u l-komunità.

Karriera

Teatru ta' Produzjonijiet 

Grotowski għamel id-debutt direttorjali tiegħu fl-1958 bil-produzzjoni 'l-Allat tax-Xita', li introduċiet l-approċċ inteliġenti tieghu lejn it-test, li huwa kompla jiżviluppa matul il-karriera u li nfluwenzat ħafna artisti tat-teatru. Aktar tard fl-1958 Grotowski ttrasferixxa għal Opole fejn ġie mistieden mill-kritiku teatrali u drammaturgu Ludwik Flaszen biex iservi bħala direttur tat-'Teatru tat-Tlettax il-Ringiela'. Għawnhekk huwa beda jgħaqqad kumpanija ta' atturi u kollaboraturi artistiċi biex jgħinuh jirrealizza l-viżjoni unika tiegħu. Kien ghawnhekk ukoll li huwa beda jesperimenta b'approċċi għat-taħriġ tal-attur, li ppermettilu jsawwar l-atturi żgħażagħ - inizjalment allokati fit-teatru provinċjali tiegħu - fl-artisti li huma konsegwentement saru.

Fost il-produzjonijiet numerużi li għamel, kienu: l'"orfeus" ta' Jean Cocteau, is-"Shakuntala" bbażżat fuq it-test ta' Kalidaża, id-"Dziady" ta'Adam Mickiewicz u l-"Acropolis" ta' Stanislaw Wyspiański, li ghamlu l-kumpanija teatrali tiegħu daqshekk famuża. Din ta' l-aħħar kienet l-ewwel kreazjoni artistika li tħaddem il-kunċett tat-'teatru fqir'. Fiha l-atturi (li qiegħdin jippreżentaw priġunieri f'kamp tal-konċentrament) jibnu struttura bħal krematorju madwar l-udjenza, waqt li jaġixxu u juzaw testi bbażati fuq stejjer mil-bibbja u l-mitoloġija Griega. din il-konċettwalizzazzjoni kellha risonanza partikolari fuq l'udjenzi ta' Opole, minħabba li l-kamp ta' konċentrament ta' Aushwitz kien jinsab biss sittin mil il-bogħod. "Acropolis" irċieva ħafna attenzjoni, u wieħed jista jigħd li din il-produzzjoni bdiet il-karriera ta' Grotowski b'mod internazjonali. Rikordju ċinematografiku ġie anke meħud b'introduzjoni tad-direttur britanniku: Peter Brook, li huwa meqjus wkoll bħala dokument aċċessibli fuq ix-xoghol ta' Grotowski.

Teatru
Twieldu fl-1933
Mietu fl-1999
Nies Pollakki
Kittieba Pollakki
Reġisti
L-element Romanz fil-Malti

Irridu ngħidu li għalkemm il-bażi tal-Malti hija Semitika, madanakollu xorta ma nistgħux ninsew li l-Malti għandu numru kbir ta' vokabularju ġej mit-Taljan. Mal-miġja tan-Normanni f'Malti, il-folja bdiet tinqaleb. Għalkemm il-Malti ta' dak iż-żmien żamm lin-Normanni bogħod milli jikkomunikaw, dawn xorta għamlu li setgħu biex inibbtu fost il-poplu kliem Romanz fl-ilsien Malti kif kien mitħaddet dak iż-żmien.

Imma l-akbar influwenza li r-Romanz kellu fuq il-Malti, kienet mal-miġja tal-Ordni ta' San Ġwann f'Malta. Dan minħabba li l-kavallieri li kienet tħaddan l-Ordni kienu ġejjin minn pajjiżi Ewropej. Fis-16-il seklu, kellna wkoll influwenza qawwija tal-Isqalli u t-Taljan mill-kleru Sqalli stess, nutara kif ukoll avukati.

Bil-mod il-mod, speċjalment fil-Belt Valletta, il-poplu beda jdaħħal kliem Romanz li Vassalli, għall-bidu, sejjaħlu "Malti korrott". Imma llum ma naħsbuhiex hekk. Il-Malti kompla ssebbaħ għax kien kapaċi jżewwaq żewġ kulturi ta' ilsna differenti: id-dinja Għarbija ma' dik Taljana.

L-istorja tkompli tikber meta fl-1880 insibu ġlieda ħarxa bejn żewġ partiti Malti: il-partit Antiriformista kien favur it-tisħiħ tat-Taljan fil-kultura Maltija, filwaqt li l-partit Riformista kien favur id-dħul tal-Ingliż u l-Malti fl-edukazzjoni. Din il-ġlieda baqgħet sejra sal-1934.

Illum li qegħdin distanza 'l bogħod minn dan iż-żmien, naraw kemm l-istorja tinfluwenza l-ilsien tal-poplu. Mir-Romanz ħadna kliem żviluppat u aktar avvanzat minn dak Semitiku:
Semitiku
Romanz
għorfa
kamra
qorq
sandli
fiergħa
vojta
ħatem
ċurkett
rieda
volontà

Fil-Malti daħħalna wkoll tipi differenti ta' snajja' mit-Taljan:
      induratur
 librar
 dentist
 furnar
 barbier
 skarpan

Daħħalna wkoll verbi bħal:
      nappoġġja
      inparla
      nikkopera

Ir-reliġjon ukoll tatna spinta qawwija għall-kliem Romanz fil-Malti, u għalhekk insibu xi kliem assoċjat mat-twemmin tagħna:
      liturġija
      tabernaklu
      altar
      rużarju

Lingwa Maltija
Gabriel Garcia Marquez

Gabriel García Márquez (6 ta' Marzu 1927 – 17 ta' April 2014) kien rumanzier, awtur ta' novelli, xeneġġatur u ġurnalist Kolombjan, magħruf bħala Gabo fl-Amerika Latina. Kien meqjus bħala wieħed mill-akbar awturi tas-seklu 20 u rebaħ in-Neustadt International Prize for Literature fl-1972 u l-Premju Nobel għal-Letteratura fl-1982. Kien awto-didatta, u ħalla l-liġi biex jaqbad karriera fil-ġurnaliżmu. Sa mill-bidu ma qagħadx lura milli jikkritika l-politika ta' pajjiżu u tad-dinja.

García Márquez huwa magħruf l-iktar għar-rumanzi tiegħu, fosthom Mitt Sena ta' Solitudni (One Hundred Years of Solitude) (1967), Ħarifa ta' Patrijarka (Autumn of the Patriarch) (1975) u Imħabba fi żmien il-Kolera (El amor en los tiempos del cólera) (1985). Xogħlijietu ntlaqgħu tajjeb ħafna mill-kritiċi u mill-pubbliku, l-iktar għal-istil tar-realiżmu maġiku, li juża elementi mapiċi f'sitwazzjonijiet ordinarji. Uħud minn xogħlijietu huma ambjentati fir-raħal fittizju ta' Macondo (ispirat minn Aracataca, il-post fejn twieled), u ħafna minnhom jesploraw it-tema tas-solitudni.

Kittieba Kolombjani
Twieldu fl-1927
Mietu fl-2014
Letteratura Spanjola
Skwadra Marittima tal-Forzi Armati ta' Malta

L-Iskwadra Marittima tal-Forzi Armati ta' Malta tikkonsisti fil-forzi navali tar-Repubblika ta' Malta. L-iskwadra għandha r-responsabbiltà għas-sigurtà tal-ibħra territorjali Maltin u diversi affarijiet oħra fosthom is-salvataġġ. L-iskwadra hi bbażata f'Xatt it-Tiben fil-Furjana.

Storja 
Malta kellha l-ewwel forza navali meta kienet taħt l-Ordni ta' San Ġwann. Kellha forza navali qawwija b'vapuri kbar bħas-Santa Anna, u bihom il-kavallieri ħadu sehem f'diversi battalji, u l-iktar waħda importanti minnhom kienet il-Battalja ta' Lepanto fl-1571. Fis-sekli XVII u XVIII vapuri Maltin kienu jaqbdu vapuri Torok u Musulmani f'tip ta' piraterija magħrufa aħjar bħala l-corso. Il-forzi navali tal-kavallieri spiċċaw mal-wasla tal-Franċiżi fl-1798, fejn il-vapuri kollha tal-Ordni ħaduhom huma. Fost dawn kien hemm il-bastimenti San Zaccharia u San Giovanni.

Wara l-wasla tal-Ingliżi, il-Flotta Marittima tar-Royal Navy kellha bażi f'Malta, u is-sitwazzjoni baqgħet hekk matul l-Ewwel u t-Tieni Gwerra Dinjija sakemm din il-flotta spiċċat fl-1967. Minħabba dan ġiet kreata il-Maritime Troop of the Malta Land Force fl-1970, u Malta ngħatat żewġ patrol boats Amerikani, li kienu magħrufin bħala C23 u C24 (wara P23 u P24). Fl-1971 l-iskwadra tawha isem ġdid, il-1st (Maritime) Battery of the Malta Land Force. Fl-1973, nbniet patrol boat fid-dockyard ta' Malta, u din kienet l-unika dgħajsa li qatt serviet mal-Forzi Armati li nbniet ġo Malta. Fis-sebgħinijiet u t-tmeninijiet, Malta ngħatat jew xtrat diversi patrol boats mill-Ġermanja tal-Punent, l-Libja u r-Renju Unit. Lejn l-aħħar tat-tmeninijiet u l-bidu tad-disgħinijiet, Malta ngħatat iktar patrol boats mill-Ġermanja tal-Lvant, l-Italja, il-Jugożlavja u l-Istati Uniti. Il-flotta t'issa hija magħmula minn vapuri moderni li nbnew bejn l-1998 u l-2012.

Struttura 
L-Iskwadra Marittima hi magħmula minn dawn il-partijiet:
Headquarters Command
Offshore Command
Inshore Command
G Command
Support Command

Flotta preżenti tal-Forzi Armati ta' Malta
Dawn il-vapuri huma f'servizz attiv fl-2014:

Vapuri u dgħajjes li kienu jagħmlu parti mill-flotta

Referenzi

Ħoloq esterni 
Skwadra Marittima fis-sit uffiċjali tal-Forzi Armati
Patrol boats tal-Iskwadra Marittima fis-sit uffiċjali tal-Forzi Armati

Malta
Kultura marittima
Abkażja

L-Abkażja (Abkaż: Аҧсны́ Apsny [apʰsˈnɨ]; Ġeorgjan: აფხაზეთი Apkhazeti; Russu: Абхазия Abkhaziya) hi repubblika fil-Kawkażu li hi parzjalment rikonoxxuta. Fl-2006, kien hemm 157,000-190,000 ruħ joqgħodu hemm. Il-belt kapitali hi Sukhumi. Il-maġġoranza tal-pajjiżi jqisu l-Akażja bħala part mill-Ġeorġja. Jirrikonoxxuha r-Russja, Nawru, Nikaragwa, Veneżwela u Tuvalu.

L-Abkażja għandha erja ta' xi 8600 km2 u qiegħda fil-parti tax-Majistral tal-Kawkażu l-Kbir. Il-Muntanji tal-Kawkażu lejn it-tramuntana u x-xlokk jifirduha mill-Federazzjoni Russa.

Abkażja
Pajjiżi stabbiliti fl-1992
Protettorat ta' Malta

{| border=1 align=right cellpadding=4 cellspacing=0 width=300 style="margin: 0 0 1em 1em; background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;"
|+<big>Protettorat ta' MaltaProtettorato di Malta</big>
| align="center" colspan="2"|

|-
| align=center colspan=2 style="background:#f9f9f9;" | 1800-1813 Mappa ta' Malta
|-
|Kapitali|Valletta
|-
|Lingwi|TaljanMalti
|-
|Gvern|ProtettoratRe/Reġina:Ferdinand III (1800-1802)Ġorġ III (1802-1813)Kummissarju Ċivili:Alexander Ball (1799-1801)Henry Pigot (1801)Charles Cameron (1801-1802)Alexander Ball (1802-1809)Hildebrand Oakes (1809-1813)
|-
|Munita|Skud Malti
|-
|Preċedut minn| Okkupazzjoni Franċiża ta' Malta Għawdex4 ta' Settembru 1800
|-
|Suċċedut minn| Kolonja ta' Malta23 ta' Lulju 1813
|-
|}

Il-Protettorat ta' Malta' kien l-isem uffiċjali ta' Malta meta kienet parti mir-Renju ta' Sqallija taħt protezzjoni Ingliża bejn l-1800 u l-1813.

Waqt ir-rivoluzzjoni Maltija kontra l-Franċiżi, il-Maltin kienu saqsew lir-Renju tal-Gran Brittanja għall-għajnuna. Il-Franċiżi ċedew f'Settembru tal-1800 u Malta uffiċjalment saret parti mir-Renju ta' Sqallija, iżda kienet taħt protezzjoni militari Ingliża. Skont it-Trattat ta' Londra tal-1801 u t-Trattat ta' Amiens tal-1802, Malta suppost ġiet irritornata lill-Kavallieri, iżda dan ma seħħ qatt. Fl-1802 il-poplu Malti ħareġ dikjarazzjoni bl-isem ta' La Dichiarazione dei Diritti degli abitanti delle Isole di Malta e Gozo'' fejn fiha kitbu li r-Re tagħhom kien Ġorġ III, u hu ma kellux dritt iċedi lil Malta lil pajjiż ieħor.

Fiż-żmien tal-protettorat, kien hemm ukoll il-kwistjoni jekk Lampedusa ssirx parti minn Malta. Il-gżira kienet taħt protezzjoni Ingliża ukoll, u kien hemm diversi attentati minn wieħed kummissarju Alexander Fernandez. Madankollu il-pjanijiet kienu għalxejn u ftit wara l-Ingliżi telqu minn Lampedusa u formalment iddikjaraw li ma jriduhiex fl-1814.

Malta saret kolonja mal-wasla tal-Gvernatur Thomas Maitland fl-1813, u din saret formali fit-Trattat ta' Pariġi tal-1814.

Ara wkoll
 Malta
 Kolonja ta' Malta

Storja ta' Malta
Malta
Malta
Għawdex (stat indipendenti)

Il-gżira ta Għawdex, kienet stat indipendenti għal kważi tliet snin bejn l-1798 u l-1801, waqt il-Gwerer Rivoluzzjonarji Franċiżi. F'dan iż-żmien, Għawdex kienet magħrufa bħala La Nazione Gozitana bit-Taljan.

Sa Ġunju 1798, il-gżejjer Maltin kienu għadhom maħkuma mill-Ordni ta' San Ġwann. Meta Napuljun keċċihom, il-Franċiżi ħadu kontroll ta' Malta u Għawdex ukoll, speċifikament iċ-Ċittadella u l-Forti Chambray.

Fit-2 ta' Settembru 1798, il-Maltin irribellaw kontra l-Franċiżi fl-Imdina, u l-Għawdxin għamlu l-istess fit-3 ta' Settembru. L-arċipriet tal-Katidral tal-Assunta r-Rabat, Saverio Cassar, kien magħżul bħala l-mexxej tal-irvell fit-18 ta' Settembru. Il-kwartieri ġenerali tar-ribelli ġiet stabbilita fil-Banka Ġuratali (illum is-sede tal-Kunsill Lokali tar-Rabat). Cassar organizza d-dejma u ġabar il-flus biex iħallas it-truppi taħt il-kmand tiegħu. Nies li ġew suspettati li kienu favur il-Franċiżi ġew arrestati.

Eventwalment, Alexander Ball irnexxielu jinnegozja mal-217 suldat Franċiż li kien hemm ġoċ-Ċittadella, u dawn ċedew mingħajr ġlieda fit-28 ta' Ottubru. Il-Franċiżi ċedew il-gżira u l-fortifikazzjonijiet, 24 kanun, kwantità kbira ta' munizzjon u 3,200 xkejjer ta' dqiq lill-Ingliżi.

Jum wara, l-Ingliżi taw kontroll taċ-Ċittadella u l-kumplament tal-gżira lill-Għawdxin. Il-poplu ddikjara lil Ferdinand III ta' Sqallija bħala re, u twaqqaf gvern proviżorju mmexxi minn Saverio Cassar li kien maħtur bħala Gvernatur-Ġenerali. Dan il-gvern kien jinkludi diversi rappreżentanti Maltin u Ingliżi, u l-ewwel azzjoni tagħhom kien li jiddistribwixxu l-provvisti ta' ikel lis-16,000 persuna li kienu jgħixu fil-gżira. 

Cassar talab ukoll li Għawdex isir djoċesi separata. Id-Djoċesi ta' Għawdex eventwalment inħalqet fit-22 ta' Settembru, 1864, 65 sena wara l-petizzjoni ta' Cassar. Matul iż-żmien li Għawdex kien indipendenti, Cassar organiżża l-amministrazzjoni, fetaħ il-qrati u ġew eletti ġurati ġodda, u anke fetaħ dar tad-dwana.

Eventwalment, il-Franċiżi fil-Belt Valletta ċedew f'Settembru 1800, u Malta saret protettorat tal-Gran Brittanja. Cassar kompla jmexxi l-gżira Għawdxija sal-20 t'Awissu 1801, meta l-Kummissarju Ċivili ta' Malta, Charles Cameron, neħħieh mill-kariga tiegħu u poġġa lil Emmanuele Vitale minfloku.

Cassar miet fis-16 ta' Diċembru 1805, fl-età ta' 58 sena.

Storja ta' Malta
Għawdex
Għawdex
Għawdex
Għawdex
Bavarja

L-Istat Ħieles tal-Bavarja (Ġermaniż:Freistaat Bayern) hija stat tal-Ġermanja. Il-Bavarja (Ġermaniż:Bayern) għandha erja ta  kilometru kwadru. Il-belt kapitali tal-Bavarja hija Munich (Ġermaniż: München).

Ġeografija

Reġjuni 
Fil-Bavarja hemm seba' reġjuni amministrattivi:

Reġjuni ġirien 
 l-istat ta' Baden-Württemberg
 l-istat ta' Hessen
 l-Istat Ħieles ta' Thüringen
 l-Istat Ħieles ta' Sassonja
 ir-Repubblika Ċeka
 l-istat Awstrijak tal-Awstrija ta 'Fuq
 l-istat Awstrijak ta' Salzburg
 l-istat Awstrijak tat-Tirol
 l-istat Awstrijak ta' Vorarlberg
 il-canton Żvizzeru ta' St. Gallen

Referenzi
Frankonja t'Isfel

Il-Frankonja t'Isfel (Ġermaniż:Unterfranken) hija reġjun u reġjun amministrattiv tal-Bavarja fil-Ġermanja. Il-Frankonja t'Isfel għandha erja ta  kilometru kwadru. Il-belt kapitali tal-Frankonja t'Isfel hija Würzburg.

Ġeografija

Diviżjonijiet amministrattivi 
Fil-Frankonja t'Isfel hemm tlett ibliet fil-livell ta' distrett u disa' distretti rurali:

Reġjuni ġirien 
 ir-reġjun (amministrattiv) ta' Frankonja ta' Fuq
 ir-reġjun (amministrattiv) ta' Frankonja Ċentrali
 ir-reġjun amministrattiv ta' Stuttgart
 ir-reġjun amministrattiv ta' Karlsruhe
 ir-reġjun amministrattiv ta' Darmstadt
 ir-reġjun amministrattiv ta' Kassel
 l-Istat Ħieles ta' Thüringen

Referenzi 

Bavarja
Main-Spessart

Main-Spessart hija distrett rurali ("Landkreis" bil-Ġermaniż) tar-reġjun (amministrattiv) tal-Frankonja t'Isfel fil-Bavarja fil-Ġermanja. Main-Spessart għandu erja ta  kilometru kwadru. Il-belt kapitali ta' Main-Spessart hija Karlstadt.

Ġeografija

Diviżjonijiet amministrattivi 
F'Main-Spessart hemm seba' bliet, tmien muniċipalitajiet bid-dritt għas-suq (Marktgemeinde) u 25 muniċipalitajiet (sempliċi):

Żoni mingħajr muniċipalità 
F'Main-Spessart hemm għaxar żoni mingħajr muniċipalità:

Komunitajiet ta'amministrazzjoni 
F'Main-Spessart hemm seba' komunità ta'amministrazzjoni:

Distretti ġirien 
 id-Distrett ta' Main-Kinzig
 id-distrett rurali ta' Bad Kissingen
 id-distrett rurali ta' Schweinfurt
 id-distrett rurali ta' Würzburg
 id-Distrett ta' Main-Tauber
 id-distrett rurali ta' Miltenberg
 id-distrett rurali ta' Aschaffenburg

Referenzi 

Bavarja
The Pirate Bay

The Pirate Bay (magħrufa fil-qasir bħala TPB) huwa sit elettroniku Żvediż li jipprovdi ħoloq manjetiċi sabiex iħaffef it-tixrid ta' fajls bl-użu tal-protokoll BitTorrent. Attwalment huwa l-aktar direttorju għat-torrents aċċessat fid-dinja.

Storja 

The Pirate Bay bdiet f'Novembru tal-2001 minn Piratbyrån (Il-Partit Pirata), organizzazzjoni Żvediża ta' kontra l-copyright; mill-2004 hi mmexxiha minn organizzazzjoni separata. Gottfrid Svartholm u Fredrik Neij, magħrufin bil-laqmijiet tagħhom "anakata" u "TiAMO" rispettivament, huma l-fundaturi tas-sit. Fil-31 ta' Mejju 2006, saru rejds u ttieħdu s-servers tas-sit fi Stokkolma mill-pulizija Żvediża, li wassal biex is-sit ma kienx disponibbli għal tliet ijiem. The Pirate Bay kien involut f'numru ta' kawżi, kemm bħala kwerelant kif ukoll bħala akkużat. Fis-17 ta' April 2009, Peter Sunde, Fredrik Neij, Gottfrid Svartholm u Carl Lundström instabu ħatja li għenu fil-ksur tal-copyright u ngħataw sentenza ta' sena ħabs u ħlas ta' multa ta' 30 miljun krona Żvediża (madwar 3.1 miljun Ewro), wara proċess ta' disgħat ijiem. L-akkużati appellaw mis-sentenza u akkużaw l-imħallef li kien imparzjali. Fis-26 ta' Novembru 2010, il-qorti tal-appelli Żvediża kkonfermat il-verdett, naqqset il-piena ta' priġunerija oriġinali però żiedet il-multa għal 46 miljun kuruna Żvediża. Fis-17 ta' Mejju 2010, minħabba inġunzjoni kontra l-fornitur tal-bandwith, is-sit ma baqax attiv. Madanakollu, l-aċċess għas-sit irritorna b'messaġġ fuq id-daħla jiddieħaq bl-inġunzjoni.

Referenzi

Ħoloq esterni 

 Sit uffiċjali

Siti elettroniċi
Ronald Reagan

Ronald Wilson Reagan (Illinois, 6 ta' Frar 1911 - California, 5 ta' Ġunju 2004) kien President tal-Istati Uniti. Huwa kien kandidat tal-Partit Repubblikan. Nhar l-20 ta' Jannar 1981 ħa l-ġurament tal-ħatra bħala l-erbgħa u erbgħin President tal-Istati Uniti tal-Amerika.

Twieldu fl-1911
Politiċi Amerikani
Presidenti tal-Istati Uniti tal-Amerika
Mietu fl-2004
Dragan Đokanović

Dragan Đokanović huwa politiku, pedjatra u tabib tat-trabi tat-twelid, kif ukoll atleta minn Bożnija u Ħerżegovina. Skond riċerka li saret fl-Università ta Massachusetts, it-tabib Đokanović huwa wieħed mill-aktar nies magħrufin ta origin Bożnija u Ħerżegovina.
Kien pijunier tad-demokrazija f'pajjiżu u bħalissa qed jaħdem f’Sarajevo fil-qasam professjonali tiegħu bħala pedjatra. Huwa l-fundatur ta’ “Dragan Đokanović Gymnastics Club”, kif ukoll wieħed mill-fundaturi tar-Republika ta’ Srpska. Tkellem b’qawwa kbira kontra l-Gwerra Ċivili fil-Bosnja (1992-1995) u oppona r-reati tal-gwerra li seħħu matul dan il-perjodu u li x-xhieda tagħhom inqatgħu quddiem it-tribunal kriminali internazzjonali għall-ex-pajjiżi Jugoslavi. Barra l-politika, l-ispeċjalista Đokanović huwa atleta u jieħu sehem f’diversi sports. Fost is-suċċessi sportivi tiegħu, rebaħ diversi medalji fil-kampjonat nazzjonali tal-ġinnastika f’pajjiżu. F’Sarajevo twaqqaf klabb ta’ ġinnastika li ssemma għalih. Fil-karriera tiegħu bħala pedjatra, Dr Đokanović jaħdem fid-Dipartiment tal-Ostetrika fiċ-Ċentru Kliniku tal-Università ta’ Sarajevo. Huwa jamministra wkoll is-sit elettroniku “Il-Parir tal-pedjatri” .

Referenzi 

Nies Bożnijaċi
Marco Ureña

Marco Danilo Ureña Porras, magħruf sempliċement bħala Marco Ureña (San José, 5 ta' Marzu 1990) huwa futboler professjonali mill-Kosta Rika li jilgħab mal-klabb Russu ta' Kuban Krasnodar u mat-tim nazzjonali.

Karriera 

Marco Ureña lagħab għall-ewwel darba fl-Ewwel Diviżjoni ta' pajjiżu nhar il-21 ta' Frar 2007, fil-logħba kontra Municipal Pérez Zeledón. Għalkemm huwa attakkant, il-versatilità tiegħu tagħmlu kapaċi jkopri l-faxex. Nhar l-1 ta' Frar 2011, diversi rapporti fl-istampa rrapurtaw li kien se jingħaqad ma' Kuban Krasnodar. Madanakollu, minn dan it-trasferiment xejn ma mmaterjalizza sakemm aktar tard issieħeb mal-klabb mir-Russja b'kuntratt ta' erba' snin.

Internazzjonali

Gowls internazzjonali

Unuri 

 Alajuelense
 Primera División: Invierno 2010

Ħoloq esterni 
 
 

Twieldu fl-1990
Nies ħajjin
Futbolers Kostarikani
Plejers ta' FC Kuban Krasnodar
Pedro Cea

José Pedro Cea (twieled fl-1 ta' Settembru 1900 – miet fit-18 ta' Settembru 1970) kien plejer u kowċ tal-futbol Urugwajan.

Karriera

Klabb 

Rikonoxxut bħala wieħed mill-aqwa plejers tal-futbol Urugwajani ta' kull żmien, Cea trabba fil-logħba tal-futbol ma' Lito ġewwa Montevideo, fejn irnexxielu jsib post mat-tim nazzjonali. Fl-1929 ingħaqad ma' Nacional fejn magħhom rebaħ żewġ kampjonati, fl-1933 u fl-1934. Fl-1935 irtira għal-kollox mill-futbol milgħub.

Internazzjonali 

Mas-Celeste rebaħ żewġ edizzjonijiet konsekuttivi tal-Copa América, magħrufa dak iż-żmien bħala Campeonato Sudamericano de Football, fl-1923 u fl-1924. Rebaħ ukoll il-midalja tad-deheb fl-Olimpjadi ta' Pariġi 1924, u reġa' għal darb'oħra erba' snin wara fl-edizzjoni ta' Amsterdam.

Fl-1930 rebaħ it-titlu tat-Tazza tad-Dinja mal-Urugwaj, fl-ewwel edizzjoni tat-Tazza tad-Dinja. B'5 gowls, fosthom gowl fil-finali kontra l-Arġentina, hu spiċċa t-tieni l-aqwa skorer wara l-Arġentin Guillermo Stábile. Cea lagħab l-aħħar logħba internazzjonali tiegħu fl-1932, biex ġabar 27 preżenza għat-tim Urugwajan.

Kowċ 

Cea serva bħala kowċ tat-tim nazzjonali tal-Urugwaj bejn l-1941 u l-1942, fejn wassal lit-tim għar-rebħ tal-edizzjoni tal-1942 tal-Campeonato Sudamericano.

Unuri

Klabb 

Nacional
 Primera División: 1933, 1934

Internazzjonali 

 Tazza tad-Dinja: 1930
 Midalja tad-deheb Olimpika: 1924, 1928
 Copa América: 1923, 1924
 Copa Lipton: 1924, 1927, 1929
 Copa Newton: 1929, 1930

Kowċ 

Urugwaj
 Copa América: 1942

Referenzi

Ħoloq esterni 
  Pedro Cea

Twieldu fl-1900
Mietu fl-1970
Futbolers Urugwajani
Kowċis Urugwajani
Plejers ta' Club Nacional de Football
Kowċis tat-tim nazzjonali tal-futbol tal-Urugwaj
Senġi ta' widnejħ tondi ta' Etendeka

Is-Senġi ta' widnejħ tondi ta' Etendeka (Macroscelides micus) huwa mammiferu plaċentat, insettivoru, tal-ordni Macroscelidea. Dan l-ispeċi ta' senġi ġie deskritt uffiċjalment fl-2014 u jikkwalifika bħala l-iżgħar, b'piż ta' madwar 27 gramma biss.

Distribuzzjoni  
Dan l-ispeċi ta' senġi huwa endemiku tan-Namibja u jinstab fil-pjanuri ta' zrar ħamrani ta' Etendeka.

Klassifikazzjoni 

Ordni Macroscelidea
Familja Macroscelididae
Ġeneru Macroscelides
Senġi ta' widnejħ tondi ta' Etendeka, Macroscelides micus

Referenzi 
Afrotheria Specialist Group. A New Species of Round-eared Sengi (Genus Macroscelides)
 A new species of round-eared sengi (genus Macroscelides) from Namibia''

Senġi
Oskar Schindler

Oskar Schindler (28 t'April 1908 – 9 ta' Ottubru 1974) kien industrijalist Ġermaniż, spjun, u membru tal-partit Nażista, li salva 1,200 Lhudi matul l-Olokawst billi daħħalhom jaħdmu fil-fabbriki tiegħu tal-borom u tal-armi, li kellu f'dik li llum hija l-Polonja u r-Repubblika Ċeka rispettivament. Huwa s-suġġett tar-rumanz tal-1982 bl-isem Schindler's Ark, u l-film tal-1993 Schindler's List, li jirrifletti ħajtu bħala opportunist li fil-bidu kien jinteressah biss il-profit iżda li mbagħad wera inizjattiva straordinarja, tenaċità, u dedikazzjoni biex isalva l-ħajja tal-ħaddiema tiegħu.

Schindler kiber fi Zwittau, il-Moravja, u fl-1939 ingħaqad mal-Abwehr, is-servizz ta' intelliġenza tal-Ġermanja Nażista. Sar membru tal-Partit Nażista fl-istess sena. Qabel mal-Ġermanja okkupat iċ-Ċekoslovakkja fl-1938, kien jiġbor tagħrif fuq il-movimenti tal-ferroviji u tat-truppi. Il-gvern Ċek arrestah fuq spjunaġġ iżda nħeles minħabba l-Ftehim ta' Munich Agreement tal-1938. Schindler baqa' jiġbor tagħrif għan-Nażi fil-Polonja fl-1939 qabel din invadewha l-Ġermaniżi fil-bidu tat-II Gwerra Dinjija.

Fl-1939 Schindler akkwista fabbrika tal-borom u t-twaġen fi Krakovja, il-Polonja, li kienet tħaddem madwar 1,750 ħaddiem, li elf minnhom kienu Lhud meta l-fabbrika kienet fl-aqwa tagħha fl-1944. Il-konnessjonijiet li kellu mal-Abwehr għenu lil Schindler jipproteġi lill-ħaddiema Lhud mid-deportazzjoni u l-mewt fil-kampijiet ta' konċentrament Nażisti. Iktar ma għadda ż-żmien, Schindler kellu jxaħħam iktar lill-uffiċjali Nażisti, anke b'oġġetti ta' lussu li kien isib fil-black market biex ikun jista' jipproteġi lil-Lhud.

Kif il-Ġermanja bdiet titlef il-gwerra fl-1944, ix-Schutzstaffel (SS) bdew jagħlqu l-kampijiet ta' konċentrament tal-Lvant u jevakwaw il-priġunieri li kien baqa' fil-Punent. Ħafna nqatlu fil-kamp ta' konċentrament ta' Auschwitz. Schindler xaħħam ukoll lil SS-Hauptsturmführer Amon Göth, kmandant tal-kamp ta' konċentrament ta' Kraków-Płaszów qrib tiegħu, iħallih jieħu l-fabbrika tiegħu fi Brünnlitz fis-Sudetenland, u hekk jeħles lill-ħaddiema tiegħu minn mewt ċerta fil-kmamar tal-gass. Marcel Goldberg, pulizija tal-ghetto Lhudi pprovdilu lista ta' ismijiet, u Schindler għamel lista ta' 1,200 Jews li ħa miegħu Brünnlitz f'Ottubru 1944. Schindler baqa' jxaħħam lill-uffiċjali tal-SS sal-aħħar tal-Gwerra fl-1945 biex ma jmissux lil-Lhud, sakemm wasal biex spiċċa fallut finanzjarjament.

Schindler reġa' mar il-Ġermanja wara l-Gwerra, fejn seta' jgħix bl-għajnuna ta' aġenziji Lhud. Ipprova jerġa' jidħol fid-dinja tan-negozju iżda bla suċċess. Kienu jżommuh għaddej ix-Schindlerjuden ("il-Lhud ta' Schindler") – in-nies li kien salva hu matul il-Gwerra. Issejjaħ Ġust fost il-Ġnus mill-Gvern Israeljan fl-1963 u miet fid-9 ta' Ottubru 1974.

Referenzi 

Twieldu fl-1908
Mietu fl-1974
Imprendituri Ġermaniżi
Personalitajiet Ġermaniżi tat-Tieni Gwerra Dinjija
Wenzu Mintoff

Wenzu Mintoff (Pietà, 11 ta' Diċembru 1959) huwa Imħallef fil-Qrati Superjuri ta' Malta.

Bin Daniel (ħu l-Perit Dom Mintoff) u Astrid imwielda Chetcuti, Wenzu studja l-Liċeo, il-Kulleġġ De La Salle, u l-ekonomija fl-Università ta’ Malta u wara l-liġi. Iggradwa bħala Nutar Pubbliku fl-1983 u bħala Avukat fl-1984.

Karigi 

Fl-1983 kien jifforma parti mill-istaff tal-Ambaxxata ta’ Malta fi New York fi żmien li Malta kienet tokkupa l-Presidenza tal-Kunsill tas-Siġurtà tal-Ġnus Magħquda.

Bħala student, ħadem bħala skrivan u bħala deputat reġistratur fil-Qrati ta’ Malta. Bħala avukat ħadem għal xi żmien fl-uffiċċju tal-Avukat Ġenerali, fl-uffiċċju legali tal-Mid-Med Bank u fl-uffiċċju legali tal-Malta Development Corporation.

Huwa okkupa l-kariga ta’ kap tal-uffiċċju legali tal-Malta Development Corporation u tal-Malta Enterprise Corporation. F’din il-kariga kien ifforma parti mit-tim li nnegozja diversi trattati għall-ħarsien tal-investimenti bejn Malta u ħmistax-il pajjiż differenti. Huwa kien responsabbli għall-abbozzar ta’ leġiżlazzjoni prinċipali u sussidjarja, l-aktar fil-qasam fiskali.

Bħala avukat fil-qorti, ipprattika l-aktar fil-kamp tal-liġi ċivili, il-liġi kummerċjali, u l-liġi amministrattiva.

Politika 

Fl-1977 kien intgħażel President tal-Għaqda Studenti Soċjalisti. Fl-1985 irriżenja wara li xi studenti kienu vjolenti mal-ambjentalisti. Bejn l-1987 u l-1992, kien ukoll deputat parlamentari f'isem il-Partit Laburista fuq it-tieni distrett wara li tela' minn elezzjoni każwali. Huwa ngħażel whip u segretarju tal-grupp parlamentari Laburista, karigi li rriżenja minnhom fit-8 ta' April 1989 wara nuqqas ta' qbil mal-Partit. Fit-13 ta' Ottubru tkeċċa mill-Partit flimkien ma' Toni Abela u Carmen Spiteri, iżda baqa' jżomm is-siġġu parlamentari u jirrappreżenta lil grupp politiku li twaqqaf fl-istess żmien, l-Alternattiva Demokratika, li tiegħu kien iċ-chairman sal-1999 meta rriżenja mill-istess grupp u reġa' resaq lejn il-Partit Laburista. Iktar tard sar editur tal-ġurnal tal-Partit Laburista Kulħadd. Qabel kien ukoll editur tal-ġurnal L-Alternattiva. Huwa kkontesta l-ewwel elezzjoni għall-Parlament Ewropew fl-2004 f'isem il-Partit Laburista iżda ma kienx elett.

Imħallef 

Nhar is-16 ta' Lulju 2014, huwa nħatar Imħallef fil-Qrati Superjuri u dan wara li l-Kabinett tal-Ministri approva din il-ħatra. Mintoff kien is-sitt ħatra fil-ġudikatura fil-leġiżlatura preżenti wara l-ħatra ta’ żewġ Imħallfin u tliet Maġistrati.

Ħajja Personali 

Mintoff huwa miżżewweġ lil Geraldine u għandhom tifla, Franziska.

Nies ħajjin
Ġudikatura Maltija
Politiċi Maltin
Politiċi tal-Partit Laburista (Malta)
Politiċi ta' Alternattiva Demokratika
Luigi Camilleri

Luigi Camilleri, fis-snin għoxrin tas-seklu għoxrin, kien elett fil-Parlament biex jirrappreżenta lil Għawdex f’isem il-Partit Demokratiku Nazzjonalista immexxi min-Nerik Mizzi. Sussegwentement inħatar Maġistrat ta’ età żgħira, eventwalment Imħallef u fis-snin 50 temm il-karriera tiegħu bħala Prim Imħallef.

Ġudikatura Maltija
Politiċi Maltin
Camilleri (kunjom)
George Borg

Sir George Borg (twieled fit-23 ta' April 1887 – miet fid-29 Ġunju 1954) kien imħallef u politiku Malti. Bejn l-1940 u l-1952 serva bħala l-Prim Imħallef ta' Malta.

Borg studja fl-universitajiet ta' Malta u Catania. Fl-1907 laħaq avukat u ġie ammess fl-avukatura fl-1916. Fl-1932, kien elett fis-Senat bħala membru tal-Partit Kostituzzjonali u laħaq kap tal-istess partit wara l-mewt ta' Gerald Strickland fl-1940.

Borg ġie mlaħħaq Prim Imħallef fl-1940 u żamm il-kariga sal-irtirar tiegħu fl-1952.

Ir-Re Ġorġ VI waqt żjara f'Malta fl-1942 tah it-titlu ta' Kavallier. F'isem il-poplu Malti hu rċieva il-George Cross ad unur id-difiża li ntweriet matul l-Assedju ta' Malta fit-Tieni Gwerra Dinjija.

Għal diversi snin, Borg kien l-editur ta' The Malta Herald. Hu miet il-Belt Valletta fl-1954.

Referenzi 

Twieldu fl-1887
Mietu fl-1954
Politiċi Maltin
Ġudikatura Maltija
Mario De Marco

Mario de Marco (twieled fit-18 ta' Ottubru 1965) huwa politiku u avukat Malti li attwalment iservi bħala Membru Parlamentari f'isem il-Partit Nazzjonalista. Hu hu t-tifel tal-eks-President u eks-Viċi-Prim Ministru Guido de Marco, u hu serva wkoll f'bosta rwoli fosthom bħala Viċi-Kap tal-Partit Nazzjonalista għall-Affarijiet tal-Parlament.

Liġi 

De Marco studja fil-Kulleġġ San Alwiġi u ggradwa fil-liġi mill-Università ta' Malta fl-1998. Hu kompla l-istudji tiegħu meta għamel Masters fil-liġi kummerċjali fl-Università ta' Cambridge fejn kien ġie nominat bħala Commonwealth Scholar for Academic Achievement. Minbarra dan huwa speċjalizza fl-istudji dwar id-drittijiet fundamentali tal-bniedem. Huwa wkoll lettur tal-liġi kummerċjali fl-Università ta' Malta, b'enfasi speċjali fuq il-liġi internazzjonali tan-negozju.

Mario de Marco ħadem bħala konsulent legali b'mod partikolari fuq liġi li tikkonċerna il-kummerċ internazzjonali.

Politika 

Huwa daħal fil-politika bħala President tal-Kumitat Sezzjonali tal-Ħamrun u kien rappreżentant tal-ewwel distrett fuq il-Kumitat Eżekuttiv tal-Partit Nazzjonalista. Ikkontesta l-elezzjoni għall-ewwel darba b'suċċess fl-2003, u kien elett mill-ġdid fl-elezzjonijiet tal-2008 u l-2013.

Bħala deputat Nazzjonalista, fl-ewwel leġislatura tiegħu fil-Parlament kien appuntant bħala viċi-ċermen tal-Kumitat Parlamentari tax-Xogħol tal-Kamra u serva wkoll fuq il-Kumitat parlamentari tal-Affarijiet Barranin u Ewropej u l-Kumitat għall-Kontijiet Pubbliċi. 

Wara l-elezzjoni ġenerali tal-2008, Lawrence Gonzi ħatar lil Mario de Marco Segretarju Parlamentari fl-Uffiċċju tal-Prim Ministru, u fl-2012 de Marco sar Ministru responsabbli mit-Turiżmu, l-Kultura u l-Ambjent.

Viċi Kap tal-Partit 

Wara l-Elezzjonijiet Ġenerali tal-2013, huwa sar il-kelliem tal-Oppożizzjoni dwar l-Ekonomija, l-Investiment u n-Negożji ż-Żgħar. Nhar it-8 ta' Mejju huwa kkontesta l-elezzjoni għal Kap tal-Partit Nazzjonalista iżda ma kienx elett għalkemm kien it-tieni l-aktar li ġab voti mill-kunsilliera tal-Partit bi 38.5% wara Simon Busuttil li ġab 50.3%. 

Nhar il-25 ta' Mejju huwa kien ikkonfermat Viċi-Kap tal-Affarijiet tal-Parlament. Hu ma kienx ikkontestat u kiseb 96% tal-voti tal-kunsilliera (840). Nhar il-5 ta' Ġunju 2017, Simon Busuttil ħabbar ir-riżenja tiegħu minn Kap tal-Partit Nazzjonalista flimkien ma' Mario De Marco u Beppe Fenech Adami li rriżenjaw minn Viċi-Kapijiet.

Ħajja personali 

Mario de Marco hu miżżewweġ lil Sharon u flimkien għandhom żewġ subien, Andrea De Marco u Luca De Marco.

Referenzi

Ħoloq esterni 
 Mario de Marco fuq is-sit tal-Parlament Malti

Nies ħajjin
Twieldu fl-1965
Politiċi tal-Partit Nazzjonalista (Malta)
Membri tal-Kamra tad-Deputati ta' Malta
Alexander Cachia Zammit

It-Tabib Alexander Cachia Zammit, magħruf bħala Sandy, (Birżebbuġa, 11 ta' Awwissu 1924 - 30 ta' Lulju 2014) kien Ministru għas-Servizzi Soċjali, Xogħol u Emigrazzjoni bejn l-1962 u l-1966, u Ministru tas-Saħħa bejn l-1966 u l-1971. Fl-1987 huwa nħatar Ambaxxatur ta' Malta għall-Vatikan. 

Studja l-Liċeo u l-Università Irjali ta' Malta fejn ggradwa bħala tabib fl-1946. Għamel tliet snin fis-servizz pubbliku sakemm beda jipprattika bħala tabib fil-privat fl-1949 fiż-Żejtun.

Politika 
Bin Alfred u Helen imwielda Asphar, bħal missieru, huwa għamel snin twal involut fil-politika fejn ikkontesta l-ewwel elezzjoni tiegħu fl-1955 mal-Partit Nazzjonalista u baqa' jiġi elett sal-elezzjoni tal-1981. L-1955 kienet sena kruċjali għal Malta. Il-Perit Dom Mintoff kien qed jipproponi l-Integration bħala soluzzjoni dejjiema għal Malta. Cachia Zammit, tabib żagħżugħ ta' 31 sena miż-Żejtun, kellu sfida minn Ġorġ Borg Olivier biex jikkontesta l-elezzjoni ġenerali mal-Partit Nazzjonalista.

George Vella, Ministru tal-Affarijiet Barranin fi Gvernijiet Laburisti u Żejtuni, jgħid li "Fuq medda ta' 32 sena u aktar assoċjat mal-politika, Sandy daq u ra minn kollox.  Kien żmien meta l-logħba politika kienet tintlagħab, biex ngħid hekk, "aktar bil-goff." Kien bniedem li seta' għażel il-ħajja komda u faċli, u l-qligħ tal-flus, imma minflok għażel li jikkontribwixxi għall-ġid ts-soċjetà u biex jgħin lill-fqir u lill-batut."

Cachia Zammit kien irtira mill-politika fl-1987, u wara serva għal numru ta' snin bħala ambaxxatur.

Ħajja personali 
Huwa kien miżżewweġ lil Doris Martin fl-1954, u kellhom żewġ ulied John u Kathryn.

Ismu jibqa' marbut l-aktar maż-Żejtun fejn qatta' l-parti l-kbira ta' ħajtu. Kien ukoll President tal-Banda Beland fiż-Żejtun stess.

Fl-2013 l-awtur Sergio Grech kien ippubblika l-Bijografija ta' Cachia Zammit, intitolata “It-Tabib Sandy”.

Twieldu fl-1924
Mietu fl-2004
Politiċi tal-Partit Nazzjonalista (Malta)
Politiċi Maltin
Tobba Maltin
Ambaxxaturi ta' Malta għas-Santa Sede
Alexander Cachia
John Dalli

John Dalli (Ħal Qormi, 5 ta’ Ottubru 1948) kien Kummissarju tal-Unjoni Ewropea għas-Saħħa bejn l-2010 u l-2012. Kien Ministru fi Gvernijiet immexxija mill-Partit Nazzjonalista bejn l-1990 u l-2010, minbarra bejn l-2004 u l-2008. Hu okkupa diversi karigi għolja fl-amministrazzjoni finanzjarja fil-management f’Malta u Brussel.

Politika 

Ġie elett għall-ewwel darba fil-Parlament Malti fl-1987 u kien maħtur Segretarju Parlamentari responsabbli mill-Industrija. 

F’Mejju 1990 hu inħatar Ministru għall-Affarijiet Ekonomiċi. Fl-1994 kien responsabbli mid-dħul tal-VAT f'Malta. U anke fl-1998 wara l-Gvern Laburista ta' Alfred Sant kien neħħieha. Ħadem ukoll biex fetaħ l-ewwel Ċentru għas-Servizzi Finanzjarji.

Bħala Ministru, f’leġislaturi differenti, hu kien responsabbli ta’ diversi oqsma oħra fosthom il-Finanzi, l-Industrija, l-Ekonomija u l-Affarijiet Barranin u l-Promozzjoni tal-Investiment. 

Fi Frar 2004, huwa kkontesta għat-tmexxija tal-Partit Nazzjonalista. Huwa ġab 219-il vot li jammontaw għal 25% tal-Kunsilliera tal-Partit. Min-naħa tiegħu Lawrence Gonzi kiseb 508 voti (59%) waqt li Louis Galea kiseb 133 vot (15%). 

F'Lulju 2004 irriżenja minn Ministru l-Affarijiet Barranin u l-Promozzjoni tal-Investiment wara biss tliet xhur għax kien akkużat b'korruzzjoni, akkużi li wara kollha waqgħu fil-qorti. Huwa għamel 4 snin bħala backbencher, kritiku għall-Partit tiegħu.

Wara l-elezzjoni ta’ Marzu 2008, John Dalli inħatar Ministru tal-Politika Soċjali responsabbli wkoll mis-saħħa, mill-anzjani, mit-taħriġ u l-impjiegi, mir-relazzjonijiet industrijali u mid-djar.

Fid-9 ta' Frar 2010 huwa nħatar Kummissarju tal-Unjoni Ewropea għas-Saħħa.

Nhar is-16 ta' Ottubru 2012 kien imġiegħel jirriżenja mill-President tal-Kummissjoni José Manuel Barroso wara li kien implikat f'każ ta' korruzzjoni minn kumpanija tat-tabakk. Fl-24 ta' Diċembru 2012 Dalli fetaħ kawża fil-Qorti Ewropea tal-Ġustizzja kontra Barroso.

Fl-14 ta' Ġunju 2013, wara l-elezzjoni ġenerali mirbuħa mill-Partit Laburista, John Dalli kellu laqgħa mal-Prim Ministru Joseph Muscat u ftit wara sar Konsulent għall-Isptar Mater Dei.

Ħajja Personali 

Hu miżżewweġ lil Josette nee’ Callus u għandhom żewġt ulied.

Nies ħajjin
Twieldu fl-1948
Politiċi tal-Partit Nazzjonalista (Malta)
Kummissarji Ewropej
Lingwa tas-Sinjali Adamorobe

Lingwa tas-Sinjali Adamorobe (AdaSL, Adamorobe Sign Language) hija lingwa tas-sinjali mitkellma fil-Komunità Deaf 6.000 fil Ghana.

Referenzi 

Adamorobe
Napuljun Tagliaferro

Napuljun Tagliaferro (1843, il-Birgu - 3 ta' Ottubru 1915) kien matematiku, arkeologu u awtur ta' kotba dwar l-ilsien Malti.

Napuljun Tagliaferro kien matematiku brillanti (fil-bidu kien is-Sorbonne ta' Pariġi) li r-riċerka tiegħu wasslet għal għadd ta' pubblikazzjonijiet importanti fit-teorija tan-numri traxxendenti u ppreżenta bosta artikli f'konferenzi internazzjonali (pereżempju Pariġi 1878). Ikkontribwixxa f'bosta oqsma skolastiċi oħra, fosthom l-Arkeoloġija, ix-Xjenzi Naturali u l-ilsien Malti.

Għamel xi żmien bħala Direttur tal-Edukazzjoni. Inkoraġġixxa lil bosta kittieba żgħażagħ li jiktbu bil-Malti, fosthom lil Patri Anastasju Cuschieri. Infatti fl-4 ta' Novembru , 1915 dan għamel taħdita fl-aula magna tal-università ad unur ta' Tagliaferro. Din dehret  fid-Daily Malta Chronicle bħala In Morte di Napoleone Tagliaferro 

Kiteb l-istudju lingwistiku L'Elemento Neo-Latino nel Lessico Maltese, biex jikkumbatti t-tendenzi puristiċi. 

Fl-1897 inħatar rettur tal-Università ta' Malta fejn qasam il-Fakultà tal-Arti, li sa dak iż-żmien kienet magħrufa bħal l-Fakultà tal-Letteratura u x-Xjenza f'żewġ oqsma ta' studju separati - arti u xjenza. Dam rettur sal-1904.

Twieldu fl-1843
Mietu fl-1915
Kittieba Maltin
Matematiċi Maltin
Ġorġ Zammit

Ġorġ Zammit (Ħal Qormi, 17 ta’ Marzu 1908 - 21 ta' Lulju 1990) kien avukat, poeta u awtur Malti.

Studji 
Bin Ġorġ Zammit u Ludkarda mwielda Muscat, fi ċkunitu attenda l-iskola tas-Sorijiet Agostinjani ta’ Ħal Qormi u wara attenda l-iskola primarja tal-gvern f’raħal twelidu. L-edukazzjoni sekondarja tiegħu bdieha fil-kulleġġ ta’ Flores u fis-St.Paul’s School minn fejn l-ewwel għadda għal-Liċeo u mbagħad kompla fil-Kulleġġ San Alwiġi f’Birkirkara. 

Wara l-matrikola kompla jistudja fl-Università Rjali ta' Malta. Billi ħass il-vokazzjoni biex isir qassis mar Ruma biex ikompli jistudja fl-Università Gregorjana. Aktar tard telaq il-kors tas-saċerdozju u sar avukat.

Għalliem 
Kien ukoll għalliem tal-Ingliż, it-Taljan u l-Latin fil-Liċeo. Għallem ukoll il-letteratura u t-Taljan fis-Seminarji, kemm ta’ Malta kif ukoll ta’ Għawdex, fil-Kulleġġ ta’ San Alwiġi u kien ukoll lecturer tal-Malti fl-Università Rjali ta’ Malta. Barra minn hekk għamel għadd kbir ta’ konferenzi bl-Ingliż u bit-Taljan fl-Università, fil-British Institute u fis-Seminarji. Fi żmien it-Tieni Gwerra Dinjija, għamel xi żmien jaħdem bħala Spettur tal-Pulizija.

Poeżiji u kitbiet oħra 
Kiteb għadd kbir ta’ poeżiji bil-Malti, bl-Ingliż u bit-Taljan. Kiteb ukoll rumanz u novelli – l-aktar żewġ personaġġi magħrufa tiegħu huma Wenzu u Rożi u l-praspar marbutin ma’ ħajjithom u ma’ dawk ta’ madwarhom.

Ġorġ Zammit jitqies bħala poeta tradizzjonali u wieħed mill-poeti romantiċi Maltin. Fost ix-xogħlijiet li ppubblika nsibu Lyrical Moments (ġabra ta’ poeżiji bl-Ingliż) kif ukoll Adrifts, Wenzu u Rożi u ħrejjef Oħra, Mela Darba… (novelli mqassra f’żewġ kotba), Fuq Ġwienaħ il-Għana (l-ewwel ġabra ta’ poeżiji bil-Malti), Ix-Xhud li ma Deherx (rumanz bi sfond storiku).

Impenji oħra 
Matul il-karriera tiegħu, kellu diversi karigi importanti, ngħidu aħna bħala President tal-Partit tal-Ħaddiema Nsara, President tal-Kunsill Mediku u kien ukoll membru fil-Kunsill tal-Akkademja tal-Malti.

Ħajja Personali 
Kien ipitter biż-żejt u bl-akkwarell u jiddisinja bil-pinna, jimmudella bit-tafal u jaħdem iċ-ċeramika.– Huwa stess kien stqarr li kien iħossu l-aktar ferħan meta kien jintasab xi mkien għall-kwiet fil-kampanja u joqgħod ipinġi.

Huwa kien miżżewweġ lil Carmelina Cuschieri u kellhom żewġt ibniet: Celine u Marquita.

Poeti Maltin
Kittieba Maltin
Avukati Maltin
Zammit (kunjom)
Arnold Cassola

Arnold Cassola (twieled fil-21 ta' Novembru 1953) huwa politiku Malti, professor assoċjat tal-Letteratura Komparata fl-Università ta' Malta u eks-membru tal-partit tal-Alternattiva Demokratika .

Bijografija 

Għallem fl-Università ta' Katanja (1981–83) u La Sapienza ta' Ruma (1983–88). 

Fl-1999 ġie elett Segretarju Ġenerali tal-Partit Aħdar Ewropew. Bejn l-2008 u l-2009, u l-2013 u l-2017 kien ċermen tal-Alternattiva Demokratika. Fl-2004, il-Partit ippreżentah bħala kandidat għall-Parlament Ewropew fejn kiseb riżultat tajjeb ta' 9.3% tal-ewwel preferenzi. Dan iżda ma kienx biżżejjed biex jiġi elett bħala Membru tal-Parlament Ewropew.

Serva ukoll għal xi żmien bħala Membru Parlamentari fil-Kamra tad-Deputati mal-Verdi.

Fl-2003 ġie onorat mir-Repubblika Taljana bl-unur Cavaliere della Repubblica Italiana għall-ħidma kulturali u r-relazzjonijiet bejn l-Italja u Malta.

Huwa awtur ta' diversi kotba fuq l-istorja, l-letteratura u l-kultura Maltija kif ukoll kotba fuq il-politika ekoloġista f'Malta u fl-Ewropa, flimkien ma' diversi artikli akkademiċi.

Ħoloq esterni 
 
 Profil fuq is-sit tal-Università ta' Malta

Nies ħajjin
Twieldu fl-1953
Politiċi Maltin
Politiċi tal-Alternattiva Demokratika