Sataniżmu

Is-Sataniżmu jista’ jirreferi għal numru ta’ twemminijiet, jiddependi fuq min juża it-terminu u f’liema kuntest. Użu komuni tal-kelma ġeneralment jirreferi għall-adorazzjoni ta’ Satana kif inhu mifhum fil-kuntest Nisrani, jew il-prattika tal-maġija ritwalistika.
 

Ġeneralment, il-kelma Sataniżmu hija użata minn studjużi biex jiddeskrivu għadd ta twemminijiet u prattiċi spiritwali; l-aktar tnejn sinjifikanti huma Sataniżmu LaVeyan (jew Sataniżmu Reliġjuż) u Sataniżmu Teistiku.  Kull Satanist jemmen li il-forma ta’ Sataniżmu li minha hu jagħmel parti hi il-veru tip ta’ Sataniżmu, u jsejjaħ lilu nnifsu Satanist, mingħajr l-użu tal-suffiss kif preżentat fuq dan l-artiklu.

Sataniżmu LaVeyan 
Fis-Sataniżmu LaVeyan, is-Satanist ma jadurax lil Satana fis-sens teistiku, imma jieħu rwol ta’ l-avversarju tat-twemminijiet spritwali. It-terminu Satanist LaVeyan, jew Satanist simboliku jew reliġjuż, huwa wżat minn Satanisti oħra biex jirreferu għal min isegwi il-kitbiet tal-fundatur tal-Knisja ta’ Satana, Anton Szandor LaVey, u is-suċċessuri tiegħu, bħal Peter H. Gilmore. 

It-twemmin, jew aħjar il-prattiċi, konnessi ma’ din is-sistema m’humiex relatati ma’ l-ebda reliġjon jew fidi oħra, u jinkludu elementi minn filosofija edonista, oġġettivista, Nietzscheana, u ateiżmu. Il-membri jħossu li huma liberi li jissodisfaw il-bżonnijiet materjali responsabbilment, jesprimu mħabba u rispett lill-ħbieb u qraba, u jattakkaw l-għedewwa.

Is-Sataniżmu LaVeyan huwa bbazat madwar it-tagħlim u kitbiet ta’ Anton Szandor LaVey, il-fundatur tal-Knisja ta’ Satana. Wara il-mewt ta’ LaVey, it-tifla tiegħu Karla LaVey akkużat 'il-Knisja ta’ Satana li saret wisq kummerċjali u li mxiet wisq 'il bogħod mit-tagħlim originali ta’ missierha. B’hekk, iffundat organizzazjoni oħra, bl-isem ta’ L-Ewwel Knisja Satanika, li allegatament hija aktar vicin għat-tagħlim oriġinali ta’ Anton LaVey.

Matul iz-żmien, kien hemm għadd ta’ organizzazjonijiet oħra iffundati li jistgħu jitqiesu bħala riformisti tal-Knistja ta’ Satana, b’livelli varji ta’ suċċess. Dawn jistgħu jeskludu sezzjonijiet tat-tagħlim ta’ LaVey, jew jinkludu tagħlim u filosofiji ta’ persuni oħra (bħal Aleister Crowley) f’dik ta’ LaVey. Il-Knisja ta’ Satana tirriġetta dawn il-gruppi.

Sataniżmu Teistiku 
Is-Sataniżmu Teistiku, msejjaħ anke sataniżmu spiritwali, jinkludi għadd ta’ gruppi. Xi gruppi jikkunsidraw lilhom infushom bħala Satanisti ta’ veru, filwaqt li gruppi oħra iqisu ir-realta’ bħala suġġettiva u jqisu kwistjonijiet bħal “veru u falz” bħala il-ġenn ta’ fanatici. L-element li jaghqqad il-gruppi kollha taht din it-tikketta hu il-fatt li huma jemmnu f’xi forma ta’ entita’ esterna hekk imnsejha Satana, Luċifru, jew ismijiet ta' xjaten oħra relatati.

Sataniżmu Anti-Kristjan 
Waħda mill-verżjonijiet tas-Sataniżmu Teistiku hi dik hekk imsejħa Sataniżmu Anti-Kristjan; dan it-terminu huwa ġeneralment użat minn gruppi ta’ Satanisti Teistici oħra biex jiddistingwu lilhom infushom minn dawn, u aċċettat f’livelli differenti minn gruppi li huma mogħtija din it-tikketta. Gruppi msejħa Satanisti Anti-Kristjani jingħad li jipprattikaw dak li il-Kristjani jgħidu li is-Satanisti jagħmlu, u jqimu dak li il-Kristjani jikkunsidraw bħala l-għadu ta’ Kristu u Alla. Huma jibbazaw il-kunċett ta’ Satana fuq id-deskrizzjoni tiegħu fil-bibbja u kredu Kristjan. Gruppi oħra ta’ Satanisti Teistici ma jaċċettawx il-veżjoni Kristjana ta’ Satana u ix-xjaten, u jibbażaw il-kunċett tiegħu fuq esperjenzi spiritwali u talb.

Luċiferjaniżmu 
Luċiferjaniżmu huwa żvilupp riċenti ta’ Sataniżmu li jinkludi elementi minn dak LaVeyan fi twemmin teistiku. L-opinjoni tagħhom ta’ Satana tista’ tinkorpora xi kunċetti minn reliġjonijiet kontemporanji tal-punent, bħal per eżempju l-adorazzjoni tiegħu bħala missier. Jistgħu wkoll jagħtu interpretazzjoniet differenti tal-Bibbja biex jiġġustifikaw il-viżjoni tagħhom.

Sataniżmu f'Malta 
Għalkemm m’hemm l-ebda grupp jew setta li ħarget stqarrija pubblika fuq l-eżistenza tagħha, huwa mifhum li is-Sataniżmu huwa prattikat fil-gżejjer Maltin. Bl-għan li tinħoloq kuxjenza, u tigi provduta assistenza għall-Kattoliċi Maltin li jiffaċċjaw problemi relatati mas-Sataniżmu, il-Knisja ħolqot il-Kummisjoni Djoċesana dwar l-Okkult u s-Sataniżmu. 
Is-suġġett tas-Sataniżmu gie diskuss estensivament fi programmi televisivi bħal Bondi+ u Xarabank, u jingħata importanza fuq forom ta’ media oħra.

Ara wkoll 

 Aleister Crowley
 Anton LaVey
 Arthur Desmond
 Bibbja Satanika
 Festi Sataniċi
 Knisja ta' Satana
 Kummisjoni Djoċesana dwar l-Okkult u s-Sataniżmu
 Luċiferjaniżmu
 Ordni tad-Disgħa Anġli
 Peter H. Gilmore
 Thelema

Referenzi

Bibljografija 
  Considered the first modern work to discuss Satanism.
  Summary of the history of Witchcraft, Satanism, and Devil Worship in the last part of the book.
  Traduzzjoni meħuda mill-edizzjoni Ġermaniż tas-sena 1965 radott minn Christine TrollopeTranslated from the  1964 German edition by

Ħoloq esterni 

 Kummisjoni Djoċesana dwar l-Okkult u s-Sataniżmu
 Sit uffiċjali tal-Knisja ta’ Satana
 Sit uffiċjali tal-Ewwel Knisja Satanika
 Sit ta' riżorsi dwar is-Sataniżmu Teistiku
 Paġna fuq "Religious Tolerance" dwar is-Sataniżmu

 
Reliġjon
Terminoloġija reliġjuża