Dasyuromorphia

Dasyuromorphia

Id-Dasyuromorphia huwa ordni ta' mammiferi marsupjali, eżattament il-marsupjali karnivori tal-kontinent Awstraljan. 

Dan l-ordni qiegħed klassifikat fil-klassi Mammalia, fis-sottoklassi Theria, fl-infraklassi Metatheria (il-marsupjali) u fis-superordni Australidelphia (il-marsupjali Awstraljani kollha u l-kolokolo tal-kontinent ta' l-Amerika ta' isfel) ma' 4 ordnijiet oħra. 

Id-Dasyuromorphia jikkonsisti minn 3 familji u 2 minnhom, id-Dasyuridae u l-Myrmecobiidae għadhom rapreżentati bi speċi ħajjin, filwaqt it-Thylacinidae hija kkunsidrata estinta (għalkemm hemm possibilita li t-Tilaċin li huwa magħruf xjentifikament bħala Thylacinus cynochephalus, għadu jgħix f' partijiet mhux esplorati fuq il-gżira tat-Tasmanja u hemm proġett ta' klonazzjoni għaddej ukoll). 

Dan l-ordni, jiġbor fiħ bosta ġeneri u numru konsiderevoli ta' speċi kemm estinti, kif ukoll estanti jew ħajjin u dawn ta' laħħar ilaħqu 'l fuq minn 70 speċi, li kważi kollha kemm huma jagħmlu parti mill-familja Dasyuridae ('l aktar familja ta' suċċess ta' dan l-ordni). 

Id-Dasyuromorphia, flimkien ma' 4 ordnijiet oħra, in-Notoryctemorphia, il-Peramelemorphia, id-Diprotodontia u l-Microbiotheria, jifforma s-superordni Australidelphia.

(għal aktar informazzjoni ara l-artikli Dasjuromorfji, Dasjuridi, Xitan tat-Tażmanja, Tilaċin, Numbat)

Sinonimi
"Dasyuroidea", "Dasyuriformes" u "Creatophaga" huma kollha sinonimi jew l-istess bħal u jirreferu għall-ordni Dasyuromorphia ta' Gill, 1872.

Lista ta' l-ispeċi ħajjin ta' l-ordni Dasyuromorphia

Ordni Dasyuromorphia 		
Familja Dasyuridae 
Sottofamilja Dasyurinae 
Tribù Dasyurini 
Ġeneru Dasycercus
Mulgara ta' denbu xkupilja, Dasycercus blythi 
Mulgara ta' denbu bl-għalla, Dasycercus cristicauda 
Mulgara ta' Hillier jew Ampurta, Dasycercus hillieri
Ġeneru Dasykaluta 
Kaluta jew Kaluta aħmar ċkejken, Dasykaluta rosamondae 
Ġeneru Dasyuroides 
Kowari, Kawiri, Far marsupjal ta' denbu xkupilja jew Far marsupjal ta' denbu bl-għalla ta' Byrne, Dasyuroides byrnei 
Ġeneru Dasyurus 
Kwoll ta' Gwinea l-Ġdida jew Qattus nattiv ta' Gwinea l-Ġdida, Dasyurus albopunctatus
Kwoll tal-Punent, Ċudiċ jew Qattus nattiv tal-Punent, Dasyurus geoffroii 
Kwoll tat-Tramuntana, Satanellus, Njanmak jew Qattus nattiv tat-Tramuntana, Dasyurus hallucatus 
Kwoll tigra, Kwoll tat-tikkek jew Kwoll ta' denba bit-tikkek, Dasyurus maculatus 
Kwoll tal-bronż, Dasyurus spartacus 
Kwoll tal-Lvant jew Qattus nattiv tal-Lvant, Dasyurus viverrinus
Ġeneru Myoictis 
Myoictis leucura
Dasjur tat-tlett strixxi, Myoictis melas 
Dasjur ta' Wallace, Myoictis wallacii 
Myoictis wavicus
Ġeneru Neophascogale
Dasjur tan-nemex jew Ġurdien marsupjal tad-dwiefer twal, Neophascogale lorentzi 
Ġeneru Parantechinus 
Dibbler jew Dibbler tat-Tramuntana, Parantechinus apicalis 
Ġeneru Phascolosorex 
Ġurdien marsupjal ta' żaqqu ħamra, Phascolosorex doriae
Ġurdien marsupjal ta' l-istrixxa rqieqa, Phascolosorex dorsalis 
Ġeneru Pseudantechinus 
Anteċinu falz tat-Tramuntana jew Dibbler tat-Tramuntana, Pseudantechinus bilarni 
Anteċinu falz ta' denbu oħxon, Anteċinu falz tal-widnejn ħomor jew Psewdanteċinu ta' denbu oħxon, Pseudantechinus macdonnellensis 
Anteċinu falz ta' Alexandria jew Psewdanteċinu ta' Alexandria, Pseudantechinus mimulus 
Anteċinu falz ta' Ningbing jew Psewdanteċinu ta' Ningbing, Pseudantechinus ningbing
Anteċinu falz ta' Rory Cooper, Anteċinu falz samrani jew Psewdanteċinu samrani, Pseudantechinus roryi 
Anteċinu falz ta' Woolley jew Psewdanteċinu ta' Woolley, Pseudantechinus woolleyae 
Ġeneru Sarcophilus 
Xitan jew Xitan tat-Tażmanja Sarcophilus harrisii 
Tribù Phascogalini
Ġeneru Antechinus
Anteċinu tropikali jew Anteċinu msaddad, Antechinus adustus 
Anteċinu ħafif, Antechinus agilis 
Anteċinu kannella ċar fl-isfar, Antechinus bellus 
Anteċinu ta' saqajħ sofor jew Mardo, Antechinus flavipes 
Anteċinu ta' Atherton jew Anteċinu ta' Godman, Antechinus godmani
Anteċinu tal-kannella, Anteċinu ta' Cape York jew Anteċinu ta' Iron Ranges, Antechinus leo 
Anteċinu tal-imsaġar mistgħadra jew Ġurdien marsupjal tat-Tażmanja ż-żgħir, Antechinus minimus 
Anteċinu ta' Stuart, Anteċinu kannella jew Ġurdien marsupjal ta' Macleay, Antechinus stuartii 
Anteċinu subtropikali, Antechinus subtropicus 
Anteċinu ta' Swainson jew Anteċinu skur, Antechinus swainsonii 
Ġeneru Micromurexia 
Dasjur ta' Habbema, Micromurexia habbema 
Ġeneru Murexechinus 
Dasjur ta' denbu iswed, Murexechinus melanurus 
Ġeneru Murexia 
Dasjur tal-pil qasir jew Ġurdien marsupjal tax-xagħar qasir, Murexia longicaudata 
Ġeneru Paramurexia 
Dasjur ta' l-istrixxi wiesgħajn, Paramurexia rothschildi
Ġeneru Phascomurexia 
Dasjur ta' mnieħru twil, Phascomurexia naso 
Ġeneru Phascogale 
Faskogal ta' denbu aħmar jew Wambenger ta' denbu aħmar, Phascogale calura
Faskogal ta' denbu xkupilja tat-Tramuntana, Phascogale pirata 
Faskogal ta' denbu xkupilja, Twan jew Tafa, Phascogale tapoatafa 
Sottofamilja Sminthopsinae 
Tribù Sminthopsini			
Ġeneru Antechinomys 
Kultarr, Antechinomys  laniger 
Ġeneru Ningaui 
Ningawi ta' Wongai, Ningaui ridei 
Ningawi ta' Pilbara jew Ningawi ta' Ealey, Ningaui timealeyi
Ningawi tan-Nofs in-nhar jew Ningawi ta' Mallee, Ningaui yvonnae 
Ġeneru Sminthopsis 
Dunnart tal-gżira ta' Kangaroo, Sminthopsis aitkeni 
Dunnart qastni, Sminthopsis archeri 
Dunnart ta' Kakadu, Sminthopsis bindi 
Dunnart tal-gżira ta' Boullanger, Sminthopsis boullangerensis 
Dunnart ta' Butler, Sminthopsis butleri 
Dunnart ta' denbu oħxon, Sminthopsis crassicaudata 
Dunnart ta' denbu twil ċkejken, Sminthopsis dolichura 
Dunnart ta' Julia Creek, Sminthopsis douglasi 
Dunnart iswed, Sminthopsis fuliginosus
Dunnart ta' Gilbert, Sminthopsis gilberti 
Dunnart ta' denbu abjad jew Dunnart griż ta' l-irmid, Sminthopsis granulipes 
Dunnart ta' żaqqu griża, Sminthopsis griseoventer 
Dunnart tas-saqajn bix-xagħar, Sminthopsis hirtipes 
Dunnart ta' saqajħ bojod, Sminthopsis leucopus
Dunnart ta' denbu twil, Sminthopsis longicaudata 
Dunnart ta' wiċċu bl-istrixxi, Sminthopsis macroura 
Dunnart ta' denbu rqiq jew Dunnart komuni, Sminthopsis murina 
Dunnart ta' Ooldea jew Dunnart ta' Troughton, Sminthopsis ooldea 
Dunnart ta' l-għoljiet tar-ramel, Sminthopsis psammophila 
Dunnart tal-wardiet ħomor, Sminthopsis virginiae 
Dunnart tas-saqajn bix-xagħar ċkejken, Sminthopsis youngsoni 
Tribù Planigalini
Ġeneru Planigale 
Planigal pawkident jew Planigal ta' Giles, Planigale gilesi 
Planigal ta' denbu twil, Planigale ingrami
Planigal komuni jew Planigal pigmew, Planigale maculata 
Planigal ta' Gwineja l-Ġdida jew Planigal ta' Papwa, Planigale novaeguineae 
Planigal ta' mnieħru dejjaq, Planigale tenuirostris 
Familja Thylacinidae 	
Ġeneru Thylacinus 
Tilaċin, Tigra tat-Tażmanja jew Lupu tat-Tażmanja, Thylacinus cynocephalus 
Familja Myrmecobiidae	
Ġeneru Myrmecobius 
Numbat jew Wikkiel in-nemel tal-faxxi, Myrmecobius fasciatus

Tassonomija ta' l-ordni Dasyuromorphia

Ordni Dasyuromorphia (Gill,1872)	
incertae sedis	
Ġeneru Mayigriphus  (Wroe,1997)
Mayigriphus orbus (Wroe,1997) (estinta: Fossilu tal-Mijoċen, instab f' Riversleigh, fil-Majjistral ta' Queensland.)
Ġeneru Joculosium (Wroe,1999)
Joculosium muizoni (Wroe,1999) (estinta: Fossilu tal-Mijoċen, instab f' Riversleigh, fil-Majjistral ta' Queensland.)		
Familja Dasyuridae (Goldfuss,1820)
incertae sedis			
Ġeneru Ankotarinja (Archer,1976)
Ankotarinja tirarensis (Archer,1976) (estinta: Fossilu, ta' minn tard fl-Oligoċen sal-Mijoċen, instab fil-Formazjoni Etadunna, ta' l-Awstralja ta' Nofs in-nhar ("South Australia").)
Ġeneru Barinya (Wroe,1999)
Barinya wangale (Wroe,1999) (estinta)
Ġeneru Dasylurinja (Archer,1982)
Dasylurinja kokuminola (Archer,1982) (estinta)
Ġeneru Ganbulanyi
Ganbulanyi djadjinguli (estinta)			
Ġeneru Glaucodon (Stirton,1957)
Glaucodon ballaratensis (Stirton,1957) (estinta)
Ġeneru Keeuna (Archer,1976)
Keeuna woodburnei (Archer,1976) (estinta)
Ġeneru Wakamatha (Archer & Rich,1979)
Wakamatha tasselii (Archer & Rich,1979) (estinta)
Sottofamilja Dasyurinae (Goldfuss,1820)
Tribù Dasyurini (Goldfuss,1820)
Ġeneru Dasycercus (Peters,1875)
Dasycercus blythi 
Dasycercus cristicauda (Krefft,1867)
Dasycercus hillieri (Thomas,1905)
Ġeneru Dasykaluta (Archer,1982)
Dasykaluta rosamondae (Ride,1964)
Ġeneru Dasyuroides (Spencer,1896)
Dasyuroides achilpatna (Archer,1982)
Dasyuroides byrnei (Spencer,1896)
Ġeneru Dasyurus (Geoffroy,1796)
Dasyurus albopunctatus (Schlegel,1880)
Dasyurus dunmalli (Bartholomai,1971) (estinta)
Dasyurus geoffroii (Gould,1841)
Dasyurus geoffroii fortis (Thomas,1906)
Dasyurus geoffroii geoffroii (Gould,1841)
Dasyurus hallucatus (Gould,1842)
Dasyurus maculatus (Kerr,1792)
Dasyurus maculatus bowlingi (Kershaw & Spencer,1910)
Dasyurus maculatus gracilis Ramsay,1888)
Dasyurus maculatus maculatus (Kerr,1792)
Dasyurus spartacus (Van Dyck,1987)
Dasyurus viverrinus (Shaw,1800)
Ġeneru Myoictis (Gray,1858)
Myoictis leucura
Myoictis melas (Müller,1840)
Myoictis wallacii (Gray,1858)
Myoictis wavicus
Ġeneru Neophascogale (Stein,1933)
Neophascogale lorentzi (Jentink,1911)
Ġeneru Parantechinus (Tate,1947)
Parantechinus apicalis (Gray,1842)
Ġeneru Phascolosorex (Matschie,1916)
Phascolosorex doriae (Thomas,1886)
Phascolosorex dorsalis (Peters & Doria,1876)
Phascolosorex dorsalis dorsalis (Peters & Doria,1876)
Phascolosorex dorsalis whartoni (Tate & Archbold,1936)
Phascolosorex dorsalis brevicaudata (Rothschild & Dollman,1932)
Ġeneru Pseudantechinus (Tate,1947)
Pseudantechinus bilarni (Johnson,1954)
Pseudantechinus macdonnellensis (Spencer,1895)
Pseudantechinus mimulus (Thomas,1906)
Pseudantechinus ningbing (Kitchener,1988)
Pseudantechinus roryi (Coopers & Aplin & Adams,2000)
Pseudantechinus woolleyae (Kitchener & Caputi,1988)
Ġeneru Sarcophilus (E. Geoffroy St.-Hilaire & F. Cuvier,1837)
Sarcophilus harrisii (Boitard,1841)
Sarcophilus harrisii dixonae (Wendelin,1987) (estinta)
Sarcophilus harrisii harrisii (Boitard,1841)
Sarcophilus laniarius (Owen,1838) (estinta)
Sarcophilus moornaensis (Crabb,1982) (estinta)
Sarcophilus prior (Bartholomai & Marshall,1973) (estinta)
Tribù Phascogalini	(Gill,1872)
Ġeneru Antechinus (Macleay	1841
Antechinus adustus (Thomas,1923)
Antechinus agilis (Dickman & Parnaby & Crowther & King,1998)
Antechinus bellus (Thomas,1904)
Antechinus flavipes (Waterhouse,1837)
Antechinus flavipes flavipes (Waterhouse,1837)
Antechinus flavipes leucogaster (Gray,1841)
Antechinus flavipes rubeculus (Van Dyck,1982)
Antechinus godmani (Thomas,1923)
Antechinus leo (Van Dyck,1980)
Antechinus minimus (E. Geoffroy Saint-Hilaire,1803)
Antechinus minimus maritimus (Finlayson,1958)
Antechinus minimus minimus (Geoffroy,1803)
Antechinus stuartii (Macleay,1841)	
Antechinus subtropicus (Van Dyck & Crowther,2000)
Antechinus swainsonii (Waterhouse,1840)
Antechinus swainsonii insulanus (Davidson,1991)
Antechinus swainsonii mimetes (Thomas,1924)
Antechinus swainsonii swainsonii (Waterhouse,1840)
Ġeneru Micromurexia (Van Dyck,2002)
Micromurexia habbema (Tate & Archbold,1941)
Ġeneru Murexechinus (Van Dyck,2002)
Murexechinus melanurus (Thomas,1899)
Ġeneru Murexia (Tate & Archbold,1937)
Murexia longicaudata (Schlegel,1866)
Ġeneru Paramurexia (Van Dyck,2002)
Paramurexia rothschildi (Tate,1938)
Ġeneru Phascomurexia (Van Dyck,2002)
Phascomurexia naso (Jentink,1911)
Ġeneru Phascogale (Temminck,1824)
Phascogale calura (Gould,1844)
Phascogale pirata (Thomas,1904)
Phascogale tapoatafa (F.A. Meyer,1793)
Sottofamilja Sminthopsinae (Archer,1982)
Tribù Sminthopsini			
Ġeneru Antechinomys (Krefft,1867)
Antechinomys  laniger (Gould,1856)
Antechinomys  laniger laniger (Gould,1856)
Antechinomys  laniger spenceri (Thomas,1906)
Ġeneru Ningaui (Archer,1975)
Ningaui ridei (Archer,1975)
Ningaui timealeyi (Archer,1975)
Ningaui yvonnae (Kitchener, Stoddart & Henry,1983)
Ġeneru Sminthopsis (Thomas,1887)
Sminthopsis aitkeni (Kitchener & Stoddart& Henry,1984)
Sminthopsis archeri (Van Dyck,1986)
Sminthopsis bindi (Van Dyck & Woinarski & Press,1994)
Sminthopsis boullangerensis (Crowther & Dickman & Lynam,1999)
Sminthopsis butleri (Archer,1979)
Sminthopsis crassicaudata (Gould,1844)
Sminthopsis crassicaudata centralis (Thomas,1902)
Sminthopsis crassicaudata crassicaudata (Gould,1844)
Sminthopsis dolichura (Kitchener & Stoddart & Henry,1984)
Sminthopsis douglasi (Archer,1979)
Sminthopsis floravillensis (Archer,1982) (estinta)
Sminthopsis fuliginosus (Gould,1852)
Sminthopsis gilberti (Kitchener & Stoddart & Henry,1984)
Sminthopsis granulipes (Troughton,1932)
Sminthopsis griseoventer (Kitchener & Stoddart & Henry,1984)
Sminthopsis hirtipes (Thomas,1898)
Sminthopsis leucopus (Gray,1842)
Sminthopsis longicaudata (Spencer,1909)
Sminthopsis macroura (Gould,1845)
Sminthopsis macroura froggati (Ramsay,1887)
Sminthopsis macroura macroura (Gould,1845)
Sminthopsis murina (Waterhouse,1838)
Sminthopsis murina albipes (Waterhouse,1842)
Sminthopsis murina murina (Waterhouse,1838)
Sminthopsis murina tatei (Troughton,1965)
Sminthopsis ooldea (Troughton,1965)
Sminthopsis psammophila (Spencer,1895)
Sminthopsis virginiae (Tarragon,1847)
Sminthopsis virginiae nitela (Collett,1897)
Sminthopsis virginiae rufigenis (Thomas,1922)
Sminthopsis virginiae virginae (Tarragon,1847)
Sminthopsis youngsoni (McKenzie & Archer,1982)
Tribù Planigalini (Archer,1982)
Ġeneru Planigale (Troughton,1928)
Planigale gilesi (Aitken,1972)
Planigale ingrami (Thomas,1906)
Planigale ingrami subtilissima (Lönnberg,1913)
Planigale ingrami ingrami (Thomas,1906)
Planigale ingrami brunnea (Troughton,1928)
Planigale maculata (Gould,1851)
Planigale maculata maculata (Gould,1851)
Planigale maculata sinualis (Thomas,1926)
Planigale novaeguineae (Tate & Archbold,1941)
Planigale tenuirostris (Troughton,1928)
Familja Thylacinidae (Bonaparte,1838) 
Ġeneru Badjcinus (Muirhead & Wroe,1998)
Badjcinus turnbulli (Muirhead & Wroe,1998) (estinta)
Ġeneru Maximucinus (Wroe,2001)
Maximucinus muirheadae (Wroe,2001) (estinta)
Ġeneru Muribacinus (Wroe,1996)
Muribacinus gadiyuli (Wroe,1996) (estinta)
Ġeneru Mutpuracinus (Murray & Megirian, 2000)
Mutpuracinus archiboldi (Murray & Megirian, 2000) (estinta)			
Ġeneru Ngamalacinus (Muirhead,1997)
Ngamalacinus timmulvaneyi (Muirhead,1997) (estinta)
Ġeneru Nimbacinus (Archer & Muirhead,1990)
Nimbacinus dicksoni (Archer & Muirhead,1990) (estinta)
Nimbacinus richi (estinta)		
Ġeneru Thylacinus (Temminck,1824)
Thylacinus cynocephalus (Harris,1808)
Thylacinus macnessi (Muirhead,1992) (estinta)
Thylacinus megiriani (Müller,1997) (estinta)
Thylacinus potens (Woodburne,1967) (estinta)
Thylacinus rostralis (De Vis,1894) (estinta)
Ġeneru Tjarrpecinus
Tjarrpecinus rothi (estinta)			
Ġeneru Wabulacinus (Muirhead,1997)
Wabulacinus ridei (Muirhead,1997) (estinta)
Familja Myrmecobiidae	(Waterhouse,1841)
Ġeneru Myrmecobius (Waterhouse,1836)
Myrmecobius fasciatus (Waterhouse,1836)
Myrmecobius fasciatus rufus (Jones,1923)
Myrmecobius fasciatus fasciatus (Waterhouse,1836)

Referenzi
Groves, Colin (16 November 2005). Wilson, D. E., and Reeder, D. M. (eds): Mammal Species of the World, 3rd edition, Johns Hopkins University Press. ISBN 0-801-88221-4.
Ronald M. Nowak: Walker's Mammals of the World. Johns Hopkins University Press, Baltimore 1999. ISBN 0801857899.

Link Esterni
Tassonomija tal-Mammiferi.
Siġra filoġenetika tal-Marsupjali.