Fenek ta' denbu qotni tal-Lvant

Fenek

Il-Fenek ta' denbu qotni tal-Lvant Sylvilagus floridanus jew kif inhu msejjaħ ukoll Denb qotni tal-Lvant huwa mammiferu plaċentat tad-Dinja l-Ġdida u membru tal-familja Leporidae, fl-ordni Lagomorpha. Dan id-denb qotni huwa wieħed mill-aktar speċi komuni fil-kontinent ta' l-Amerika ta' fuq.

Il-Fenek ta' denbu qotni tal-Lvant jista' jkun ta' kulur kannella fil-ħamrani (fis-sajf) jew kannella fil-griż (fix-xitwa) li jiċċara lejn taħt iż-żaqq fejn il-pil jidher ħafn' aktar fin, għandu par saqajn kbar fuq wara,  par widnejn twal u weqfin u denb qasir u qotni ta' lewn abjad fuq in-naħa ta' taħt u b'tebgħa ta' kulur is-sadid fuq in-naħa ta' fuq. In-nisa ġeneralment ikunu ftit akbar mill-irġiel.

Il-Fenek ta' denbu qotni tal-Lvant huwa leporidu notturnu li jkun attiv ħafna minn tard wara nżul ix-xemx sa kmieni filgħodu qabel it-tlugħ. Dan huwa denb qotni li jippreferi tip ta' abitat fejn jista' jħaffer il-bejta taħt l-art, ikun jista' jaħrab malajr (kapaċi jiġri b' veloċita ta' 'l fuq minn 30 kilometru fis-siegħa u jaqbeż bejn 3 u 5 metri) iżda dejjem fil-ftuħ.

Riproduzzjoni
 
L-irġiel ġeneralment jitgħammru ma' aktar minn fenka waħda minn Frar sa Settembru u dawn jista' jkollhom minn 2 sa 4 btan żrameġ fis-sena. Il-Fenka tipprepara bejta taħt l-art miksijja bil-ħaxix u s-suf tagħha stess ftit qabel ma' twelled u kif twelled din tkun lesta u tista' titgħammar mill-ewwel. Il-boton ikun magħmul minn 1 sa 9 żrameġ li jitwieldu għomja, bla pil u totalment dippendenti fuq l-omm. Iż-żrameġ ta' 3 ġimgħat jieqfu jieħdu l-ħalib u jaqbdu jieklu l-ħaxix, ta' 7 ġimgħat isiru indipendenti u ta' 3 xhur jimmaturaw sesswalment.

Distribuzzjoni

Il-Fenek ta' denbu qotni tal-Lvant għandu firxa fil-Lvant u fil-Lbiċ ta' l-Istati Uniti, fin-Nofs in-nhar tal-Kanada, fil-Lvant tal-Messiku u fl-Amerika Ċentrali. Id-distribuzzjoni ta' dan id-denb qotni kibret u nfirex lejn it-Tramuntana meta l-bniedem beda jaqta' l-foresti. Oriġinarjament il-Fenek ta' denbu qotni tal-Lvant ma' kienx mifrux b'mod naturali f'New England, hawn dan id-denb qotni ġie ntrodott mill-bniedem u issa qiegħed jikkompeti għall-abitat mal-Fenek ta' denbu qotni li huwa nativ ta' l-istat ta' New England.

Klassifikazzjoni

Ordni Lagomorpha
Familja Leporidae
Ġeneru Sylvilagus
Sottoġeneru Sylvilagus
Fenek ta' denbu qotni tal-Lvant, Sylvilagus floridanus
Sottospeċi
Sylvilagus floridanus alacer (Bangs, 1896)
Sylvilagus floridanus avius (Osgood, 1910)
Sylvilagus floridanus aztecus (J.A. Allen, 1890)
Sylvilagus floridanus chapmani (J.A. Allen, 1899)
Sylvilagus floridanus connectens (Nelson, 1904)
Sylvilagus floridanus cumanicus (Thomas, 1897)
Sylvilagus floridanus floridanus (J.A. Allen, 1890)
Sylvilagus floridanus holzneri (Mearns, 1896)
Sylvilagus floridanus hondurensis (Goldman, 1932)
Sylvilagus floridanus macrocarpus (Diersing & Wilson, 1980)
Sylvilagus floridanus mallurus (Thomas, 1898)
Sylvilagus floridanus margaritae (Miller, 1898)
Sylvilagus floridanus nigronuchalis (Hartert, 1894)
Sylvilagus floridanus orinoci (Thomas, 1900)
Sylvilagus floridanus orizabae (Merriam, 1893)
Sylvilagus floridanus purgatus (Thomas, 1920)
Sylvilagus floridanus superciliaris (J.A. Allen, 1899)
Sylvilagus floridanus yucatanicus (Miller, 1899)

Referenzi
Lagomorph Specialist Group (1996). Sylvilagus floridanus L-inqas ħsieb. 2006 IUCN Red List of Threatened Species. IUCN 2006. Informazjoni mniżla fid- 9 ta' Novembru 2006.