joelniklaus/EU_Wikipedias huggingface dataset:
Tuvalu

Tuvalu hu nazzjon fl-Oċean Paċifiku. Il-belt kapitali hi Funafuti.

Tuvalu
Pajjiżi tal-Oċeanja
Pajjiżi gżejjer
Commonwealth tan-Nazzjonijiet
Samoa

Is-Samoa hi nazzjon fl-Oċean Paċifiku. Il-belt kapitali hi Apia.

Samoa
Pajjiżi gżejjer
Pajjiżi tal-Oċeanja
Commonwealth tan-Nazzjonijiet
Tonga

Tonga hi nazzjon fl-Oċean Paċifiku. Il-belt kapitali hi Nuku'alofa.

Tonga
Pajjiżi tal-Oċeanja
Pajjiżi gżejjer
Commonwealth tan-Nazzjonijiet
Mawrizju

Mauritius huwa pajjiż fl-Afrika. Il-belt kapitali hi Port Louis.

Pajjiżi tal-Afrika
Mawrizju
Commonwealth tan-Nazzjonijiet
Namibja

In-Namibja hi nazzjon fl-Afrika. Il-belt kapitali hi Windhoek.

Pajjiżi tal-Afrika
Commonwealth tan-Nazzjonijiet
Namibja
Botswana

Il-Botswana, uffiċjalment il-Repubblika tal-Botswana, huwa pajjiż interkjuż fin-nofsinhar tal-Afrika. Iċ-ċittadini jirreferu għalihom infushom bħala "Batswana" (singular: Motswana), iżda ħafna sorsi bl-Ingliż jużaw "Botswana" minflok. Preċedentement il-Protettorat Britaniku ta' Bechuanaland, il-Botswana adotta l-isem ġdid tagħha wara li sar indipendenti fi ħdan il-Commonwealth fit-30 ta' Settembru 1966. Hija ddeċidiet għażla libera u ġusta demokratika  elezzjonijiet mill-indipendenza.

Botswana
Repubbliki
Pajjiżi interkjużi
Pajjiżi tal-Afrika
Commonwealth tan-Nazzjonijiet
Kenja

Il-Kenja, uffiċjalment ir-Repubblika tal-Kenja, hija stat sovran fl-Afrika tal-Lvant. Il-belt kapitali tagħha hi Nairobi li fl-stess ħin hi l-ikbar belt fil-pajjiż. Kenja tinsab fuq l-ekwatur bl-Oċean Indjan fil-lbiċ, it-Tanzanija fin-nofsinhar, l-Uganda lejn il-punent, is-Sudan t'Isfel fil-majjistral, l-Etjopja fit-tramuntana u s-Somalja fil-grigal. Il-Kenja tkopri 581,309 km2 (224,445 mi kw) u għandha popolazzjoni ta' 43½ miljun fil-bidu tal-2013. Il-pajjiż huwa msemmi għall-Muntanja Kenja, it-tieni l-ogħla muntanja fl-Afrika .

Referenzi

Kenja
Pajjiżi tal-Afrika
Commonwealth tan-Nazzjonijiet
Sierra Leone

Sierra Leone huwa pajjiż fl-Afrika u membru tal-Commonwealth tan-Nazzjonijiet. Il-belt kapitali hi Freetown.

Pajjiżi tal-Afrika
Commonwealth tan-Nazzjonijiet
Sierra Leone
Seychelles

Is-Seychelles huma nazzjon fl-Afrika. Il-belt kapitali hi Victoria.

Pajjiżi tal-Afrika
Commonwealth tan-Nazzjonijiet
Seychelles
Malawi

Il-Malawi huwa nazzjon fl-Afrika. Il-belt kapitali hi Lilongwe.

Malawi
Pajjiżi interkjużi
Pajjiżi tal-Afrika
Commonwealth tan-Nazzjonijiet
Lesoto

Il-Lesoto, magħruf uffiċjalment bħala r-Renju tal-Lesoto, huwa stat interkjuż fl-Afrika kompletament imdawwar mill-uniku pajjiż ġar tiegħu, l-Afrika t'Isfel. Huwa pajjiż mingħajr żbokk għall-baħar u enklav fit-territorju tal-Afrika t'Isfel.

Il-Lesoto għandu popolazzjoni ta' madwar 2,067,000 ruħ f'erja li tlaħħaq it-30,000 kilometru kwadru. Madwar 40% tal-popolazzjoni jgħixu taħt l-linja ta' faqar ta' 1.25 dollari Amerikani kuljum. Il-belt kapitali hija Maseru, u l-pajjiż huwa membru tal-Commonwealth tan-Nazzjonijiet.

L-isem "Lesoto" huwa mibni (skont skema tipika tal-lingwi Bantu) mil-prefiss le- quddiem l-għerq sotho, li jfisser "l-art tal-poplu li jitkellem is-Sotho''.

Ħoloq esterni 

 Gvern tal-Lesoto

Lesoto
Pajjiżi interkjużi
Pajjiżi tal-Afrika
Commonwealth tan-Nazzjonijiet
Żambja

Iż-Żambja hi nazzjon fl-Afrika. Il-belt kapitali hi Lusaka.

Żambja
Pajjiżi interkjużi
Pajjiżi tal-Afrika
Commonwealth tan-Nazzjonijiet
Niġerja

In-Niġerja, uffiċjalment ir-Repubblika Federali tan-Niġerja, hija nazzjoni fl-Afrika. In-Niġerja hi repubblika kostituzzjonali federali tinkludi 36 stat u Territorju Kapitali Federali. In-Niġerja tinsab fl-Afrika tal-Punent u taqsam il-fruntieri tal-art mal-Benin fil-punent, iċ-Ċad u l-Kamerun fil-lvant, u n-Niġer fit-tramuntana. Kosta tagħha fin-nofsinhar tinsab fuq il-Golf tal-Guinea fl-Oċean Atlantiku.

In-Niġerja tal-lum kienet is-sit ta' bosta renji u stati tribali fi żmien ta' iktar minn millennju. L-istat preżenti għandu l-oriġini tagħhu fil-kolonizzazzjoni mill-Ingliżi matul is-seklu dsatax u s-seklu għoxrin, bil-amalgamazzjoni tal-Protettorati tan-Niġerja tan-Nofsinhar u u tan-Niġerja tat-Tramuntana. Matul il-perjodu kolonjali, l-Ingliżi waqqfu strutturi amministrattivi u legali ġodda, filwaqt li żammew ukoll xi stituzzjonijiet tradizzjonali. In-Niġerja kisbet l-indipendenza fl-1960, iżda ftit snin wara bdiet il-Gwerra tal-Biafra. Mis-sebgħinijiet 'il quddiem, in-Niġerja alternat bejn gvernijiet ċivili eletti demokratikament u dittatorjati militari, bl-elezzjonijiet presidenzjali tal-2011 meqjusin bħala l-ewwel elezzjonijiet li kienu ġusti.

In-Niġerja hi spiss magħrufa bħala l-"Ġgant tal-Afrika", minħabba l-popolazzjoni kbira u l-ekonomija tagħha. Bl madwar 186 miljun abitant, in-Niġerja hija l-aktar pajjiż popolat fl-Afrika u s-seba' pajjiż l-aktar popolat fid-dinja. In-Niġerja għandha wkoll waħda mill-akbar popolazzjonijiet ta' żgħażagħ fid-dinja. Fil-pajjiż hemm aktar minn 500 gruppi etniċi differenti, li minnhom l-akbar tlieta huma l-Hausa, Igbo u Joruba. Rigward ir-reliġjon, in-Niġerja huwa maqsum bejn wieħed u ieħor min-nofs bejn Insara, li jgħixu aktar fil-partijiet tan-Nofsinhar u ċentrali tal-pajjiż, u l-Musulmani, li huma kkonċentrati l-aktar fir-reġjuni tat-Tramuntana u lbiċ. Minoranza tan-nies jipprattikaw reliġjonijiet indiġeni, bħal dawk tal-popli Igbo u Joruba.

Fl-2014, l-ekonomija tan-Niġerja saret l-akbar fl-Afrika, bi PGD ta' aktar minn $500 biljun, u għaddiet lil dik tal-Afrika t'Isfel bħala l-21 l-akbar ekonomija fid-dinja. Barra minn hekk, il-proporzjon tad-dejn mal-PGD huwa biss 11%. Sal-2050, in-Niġerja hija mistennija li ssir waħda mill-aqwa 20 ekonomija tad-dinja. Ir-riżervi taż-żejt kellhom rwol ewlieni fil-ġid tal-pajjiż. In-Niġerja hija kkunsidrata bħala suq emerġenti mill-Bank Dinji u hi kkunsidrata bħala potenza reġjonali fl-Afrika.

Niġerja
Pajjiżi tal-Afrika
Commonwealth tan-Nazzjonijiet
Kamerun

Il-Kamerun, uffiċjalment ir-Repubblika tal-Kamerun (Franċiż: République du Kamerun), huwa pajjiż fl-Afrika Ċentrali tal-punent . Dan huwa mdawwar min-Niġerja lejn il-punent; Ċad għall-grigal, ir-Repubblika Afrikana Ċentrali lejn il-lvant; u l-Gwinea Ekwatorjali, il-Gabon, u r-Repubblika tal-Kongo għan-nofsinhar. Il-Kosta Kamerun jinsab fuq il-koljatura ta 'Bonny, parti mill-Golf tal-Gwinea u l-Oċean Atlantiku. Il-pajjiż huwa msejjaħ "l-Afrika fil-minjatura" għad-diversità ġeoloġika u kulturali tagħha. Karatteristiċi naturali jinkludu bajjiet, deżerti, muntanji, foresti tropikali, u savannas. L-ogħla punt huwa Muntanja tal-Kamerun fil-lbiċ, u l-akbar bliet huma Douala, Yaoundé u Garoua. Kamerun hija dar għal aktar minn 200 gruppi lingwistiċi differenti. Il-pajjiż huwa magħruf sew għal stili nattiva tagħha ta 'mużika, partikolarment makossa u bikutsi, u għat-tim tal-futbol nazzjonali ta' suċċess tiegħu. Franċiż u l-Ingliż huma l-lingwi uffiċjali.

Kamerun
Repubbliki
Pajjiżi tal-Afrika
Commonwealth tan-Nazzjonijiet
Eswatini

L-Eswatini, li kien magħruf bħala Swaziland sal-2018, hu nazzjon fl-Afrika. Il-belt kapitali hi Mbabane.

Sważiland
Pajjiżi interkjużi
Pajjiżi tal-Afrika
Commonwealth tan-Nazzjonijiet
Tanżanija

It-Tanzanija hija nazzjon fl-Afrika. Il-belt kapitali hija Dodoma. It-Tanzanija hija destinazzjoni turistika popolari u ħafna turisti jżuru dan il-pajjiż, fost affarijiet oħra, biex jaraw il-ħajja selvaġġa fuq xi safari, jitilgħu l-Muntanja Kilimanjaro, jew jgħumu fil-Gżira ta' Zanzibar.

Pajjiżi tal-Afrika
Tanżanija
Commonwealth tan-Nazzjonijiet
Uganda

L-Uganda hi nazzjon fl-Afrika. Il-belt kapitali hi Kampala.

Uganda
Pajjiżi interkjużi
Pajjiżi tal-Afrika
Commonwealth tan-Nazzjonijiet
Gana

Il-Gana, magħrufa uffiċjalment bħala r-Repubblika tal-Gana, huwa stat sovran li jinsab fil-Golf tal-Ginea u l-Oċean Atlantiku fl-Afrika tal-Punent. Il-pajjiżi konfini tagħha huma l-Kosta tal-Avorju fuq il-Punent, Burkina Faso fit-Tramuntana, it-Togo fuq il-Lvant u l-Golf tal-Ginea u l-Oċean Atlantiku fin-Nofsinhar.

Qabel ma ġiet kolonizzata, fil-Gana kienu jgħixu numru ta' popli fil-biċċa mir-renji Akan. Stati mhux Akani maħluqa mill-poplu Dagomba kienu jeżistu wkoll. Qabel il-kuntatt mal-Ewropej, il-kummerċ bejn l-Akani u stati oħra Afrikani stagħnew grazzi għar-rikezza tad-deheb tal-Akani. Il-kummerċ mal-istati Ewropej beda mal-kuntatt mal-Portugiżi fis-seklu 15. Fl-1874, il-Brittanja kisbet il-kontroll fuq diversi partijiet tal-pajjiż fejn assenjathom l-istatus ta' Gold Coast. Din kisbet l-indipendenza mir-Renju Unit fl-1957, biex sar l-ewwel pajjiż Afrikan li għamel dan.

Il-Gana hija t-tieni l-ikbar produttur tal-kakaw, u waħda mill-ikbar produtturi tad-deheb fid-dinja. Fit-territorju tagħha hemm ukoll il-Lag Volta, l-ikbar lag artifiċjali fid-dinja.

Etimoloġija tal-isem 

It-terminu Gana ifisser "Re Gwerrier" u kien it-titlu mogħti lir-rejiet tal-Imperu tal-Gana, għalkemm dan l-imperu kien iktar fit-Tramuntana minn fejn illum hemm il-pajjiż tal-Gana.

Ħoloq esterni 

 Sit uffiċjali
 Parlament tal-Gana

Gana
Pajjiżi tal-Afrika
Commonwealth tan-Nazzjonijiet
Gambja

Il-Gambja hi nazzjon fl-Afrika. Il-belt kapitali hi Banjul.

Pajjiżi tal-Afrika
Commonwealth tan-Nazzjonijiet
Gambja
Kunsilli lokali ta' Malta

Mill-1993, Malta bdiet tiġi maqsuma fi 68 kunsill lokali jew lokalitajiet. Dawn jiffurmaw l-iktar forma bażika ta' gvern lokali u m'hemm ebda livell intermedju bejnhom u bejn il-livell nazzjonali. Il-livelli tas-sitt distretti (ħamsa fil-gżira ta' Malta, wieħed fil-gżira ta' Għawdex) u tat-tliet reġjuni (tnejn fil-gżira ta' Malta: Malta-Majjistral u Malta-Xlokk, wieħed fil-gżira ta' Għawdex) iservu għal fini ta' statistika. Hawn taħt hawn il-lista tal-kunsilli lokali tal-gżejjer Maltin.

Lista ta' Kunsilli Lokali Maltin

 Il-Belt Valletta
 L-Imdina (Città Notabile)
 Il-Birgu (Città Vittoriosa)
 L-Isla (Città Invicta)
 Bormla (Città Cospicua)
 Ħal Qormi (Città Pinto)
 Ħaż-Żebbuġ (Città Rohan)
 Is-Siġġiewi (Città Ferdinand)
 Ħaż-Żabbar (Città Hompesch)
 Iż-Żejtun (Città Beland)
 Ir-Rabat, Għawdex (Città Vittoria)
 Ħ'Attard
 Ħal Balzan
 Birkirkara
 Birżebbuġa
 Ħad-Dingli
 Il-Fgura
 Il-Furjana
 It-Triq tal-Għajn (Fontana)
 Għajnsielem
 L-Għarb
 Ħal Għargħur
 L-Għasri
 Ħal Għaxaq
 Il-Gudja
 Il-Gżira
 Il-Ħamrun
 L-Iklin
 Il-Kalkara
 Ta' Kerċem
 Ħal Kirkop
 Ħal Lija
 Ħal Luqa
 Il-Marsa
 Wied il-Għajn (Marsaskala)
 Marsaxlokk
 Il-Mellieħa
 L-Imġarr
 Il-Mosta
 L-Imqabba
 L-Imsida
 L-Imtarfa
 Il-Munxar
 In-Nadur
 In-Naxxar
 Raħal Ġdid
 Pembroke
 Tal-Pietà
 Il-Qala
 Il-Qrendi
 Ir-Rabat, Malta
 Ħal Safi
 San Ġiljan
 San Ġwann
 San Lawrenz
 San Pawl il-Baħar
 Ta' Sannat
 Santa Luċija
 Santa Venera
 Tas-Sliema
 Is-Swieqi
 Ħal Tarxien
 Ta' Xbiex
 Ix-Xagħra
 Ix-Xewkija
 Ix-Xgħajra
 Iż-Żebbuġ
 Iż-Żurrieq

Ħoloq esterni

Assoċjazzjoni tal-Kunsilli Lokali
Dipartiment tal-Gvern Lokali
Artiklu rigwardanti fuq CityMayors.com

Gvern ta' Malta
Ġeografija ta' Malta
Diskografija ta' Ira Losco

Din hi lista dettaljata ta' l-albums u l-kanzunetti ta' Ira Losco.

Albums ta' l-istudjo

Apparenzi f'albums oħra

Verżjonijiet oħra

Ira reġgħet għamlet il-kanzunetta "Say Hey" flimkien mal-kantanta aspiranti Caroline Stapney fl-2004. Il-kanzunetta għamlet suċċess fir-radju u ma kienet fl-ebda album u f'singolu.
Michelle Hunziker għamlet verżjoni oħra tal-kanzunetti "Get Out", "Love Me Or Hate Me" u "Someone Else" fl-album debuttanti fl-2006.

Ħoloq Oħra

Sit uffiċċjali

Ira Losco
Latvja fil-Festival tal-Eurovision

Il-Latvja pparteċipat fil-Festival tal-Eurovision għaxar darbiet, fejn iddebuttaw fil-Festival tal-Eurovision 2000 permezz tal-grupp Brainstorm li spiċċa fit-tielet post b'"My Star". Għall-ewwel togħma ta' suċċess, il-Latvja ma tantx kellha ddum hekk kif sentejn wara, fl-2002, Marie N bil-kanzunetta "I Wanna" ħarġet rebbieħa fuq il-favorita Malta b'distakk ta' 12-il punt, fejn rċiviet 176 punt. Minħabba din ir-rebħa, l-edizzjoni tal-2003 saret fil-kapitali tal-Latvja, Riga.

Il-Latvijas Televīzija (LTV), ix-xandar uffiċjali ta' dan il-konkors għal-Latvja, għall-bidu kienu qed jippjanaw li jirtiraw għall-ewwel darba mill-edizzjoni tal-2009, wara li l-gvern Latvjan impona tnaqqis fil-baġit fuq ix-xandar li waqqafhom milli jħallsu l-miżata għall-parteċipazzjoni. Minkejja dan, il-Latvja ddeċidiet li tikkompeti u l-EBU ikkonfermat dan.

Rappreżentanti

Votazzjoni 

Il-Latvja rċiviet l-aktar punti minn (finali biss):

Il-Latvja tat l-aktar punti lil (finali biss):

Referenzi

Ħoloq esterni 

 Paġna tal-Eurovision fuq LTV

Pajjiżi fil-Festival tal-Eurovision
Moldova fil-Festival tal-Eurovision

Moldova pparteċipat fil-Eurovision tliet darbiet, fl-2005, fl-2006 u fl-2007. Il-Moldova ngħatat l-aċċess fil-Eurovision meta fl-2004 ingħaqdet mal-European Broadcasting Union. Wara r-riżultat deludenti fl-edizzjoni ta' l-2006, ix-xandar Moldovjan ħabbar li jista' jkun li jirtira l-parteċipazzjoni u ma allokax fondi għall-edizzjoni ta' l-2006. Madanakollu, mill-pressjoni tal-pubbliku, TRM imliet id-dokumenti preliminarji biex tikkompeti u bagħtet lil Natalia Barbu bil-kanzunetta "Fight". Fl-2008 il-Moldova, għall-ewwel darba f'erba' snin, ma kkwalifikatx għall-finali, u b'ħafna jsostnu li l-kanzunetta "A Century Of Love" ma kinitx fost l-aqwa kanzunetti li ġew esebiti f'dik is-serata tas-semi-finali.

Rappreżentanti ta' Moldova

Ħoloq oħra 

 Sit uffiċċjali tal-Eurovision

Pajjiżi fil-Festival tal-Eurovision
Moldova
Ukraina fil-Festival tal-Eurovision

L-Ukrajna pparteċipat fil-Eurovision ħames darbiet, bid-debutt tagħa jsir fl-edizzjoni ta' l-2003 u spiċċaw fl-erbatax-il-post permezz tal-kantant popolari Oleksandr Ponomaryov. It-tieni parteċipazzjoni ta' dan il-pajjiż tat l-ewwel rebħa grazzi għal Ruslana. Fl-edizzjoni ta' wara huma spiċċaw fid-dsatax-il post, fejn il-belt kapitali ta' Kiev ospitat is-serata. L-Ukrajna għadha ma tilfitx finali, u b'hekk qatt ma kienet eliminata fis-semi-finali.

Rappreżentanti ta' l-Ukraina

Ħoloq Oħra 

 Vidjo tal-kanzunetta "Dancing lasha tumbai" fil-Eurovision 2007

Pajjiżi fil-Festival tal-Eurovision
Ukrajna
Novembru

Novembru huwa l-ħdax xahar tas-sena skont il-kalendarju Gregorjan u hu wieħed mill-erba' xhur bi 30 jum. Novembru kiseb ismu (mil-Latin novem li tfisser "disgħa") meta Jannar u Frar kienu miżjuda fil-kalendarju Ruman.

Novembru jibda' fit-tropiku astroloġiku oċċidentali bix-xemx fis-simbolu tal-Iskorpjun u jispiċċa f'dak tas-Saġittarju. Astronomikament, ix-xemx tibda' attwalment fil-kostellazzjoni tal-Miżien, tgħaddi mill-kostellazzjoni tal-Iskorpjun minn madwar l-24 sad-29 ta' Novembru u tispiċċa fil-kostellazzjoni tal-Ophiuchus, li hija l-unika kostellazzjoni żodjakali li mhix assoċajata ma' simbolu astroloġiku.

Novembru jibda fl-istess ġurnata tal-ġimgħa bħal Frar fi snin komuni, u Marzu f'kull sena.

Avvenimenti f'Novembru 

 Jum il-Qaddisin Kollha, ġurnata qaddisa Nisranija ċċelebrata fl-1 ta' Novembru, ġurnata wara Halloween. Fl-Isvezja, din il-festa tiġi ċċelebrata fl-ewwel Sibt ta' Novembru.
 Fl-Irlanda, 1 ta' Novembru hu mħares bħala l-ewwel ġurnata tax-Xitwa.
 L-1 ta' Novembru hu msejjaħ "Jum Novembru" (Lá Samhna) fit-tradizzjoni Keltika u hi msemmijha fil-kalendarju Irlandiż, fejn ix-xahar hu msejjaħ Mí na Samhna.
 Fil-kalendarju Kattoliku Ruman, it-2 ta' Novembru hu Jum l-Erwieħ Kollha. Hi magħrufa fil-Messiku bħala el Día de los Muertos (il-Ġurnata tal-Mejtin), u x-xahar kollu ta' Novembru hu ddedikat għat-talb lill-mejtin.
 Ir-Renju Unit u New Zealand jiċċelebraw il-Guy Fawkes Night, l-anniversarju tal-attentat fallut tal-Konfoffa tal-porvli, fil-5 ta' Novembru.
 Fil-11 ta' Novembru hi ċċelebrat Jum it-Tikira fil-Commonwealth u f'diversi pajjiżi Ewropej (fosthom Franza u l-Belġju) biex jikkomemoraw il-vittmi tal-Ewwel Gwerra Dinjija u gwerer oħra. Hi magħrufa bħala l-Veterans Day fl-Istati Uniti.
 Fl-Indja, Jum it-Tfal hi ċċelebrata fl-14 ta' Novembru, id-data tat-twelid tal-ewwel Prim Ministru Indjan Pandit Jawaharlal Nehru.
 L-iskoperta ta' Puerto Rico minn Kristofru Kolombu fid-19 ta' Novembru, 1493.
 Día de la Revolución, jew Jum ir-Revoluzzjoni, hi ċċelebrata fil-Messiku fl-20 ta' Novembru.
 Għall-Kristjani Oċċidentali, l-Avvent jibda ġeneralment f'Ħadd matul l-aħħar ġimgħa ta' Novembru.
 Skozja tiċċelebra Jum Sant Andrija, il-ġurnata nazzjonali uffiċċjali, fit-30 ta' Novembru. Sa l-2006, din kienet vaganza ġenerali (Bank holiday).

Ħoloq Oħra 

 11
Diċembru

Diċembru hu t-tnax u l-aħħar xahar tas-sena fil-kalendarju Gregorjan, u wieħed minn seba' xhur Gregorjani li għandhom 31 jum.

Diċembru jibda, astroloġikament, meta x-xemx tkun fis-simbolu tas-Saġittarju u jispiċċa fis-simbolu tal-Kaprikornu. Astronomikament, ix-xemx tibda fil-kostellazzjoni ta' Ophiuchus, li hi l-unika kostellazzjoni żodjakali li mhix mgħodda bħala simbolu astroloġiku, u tispiċċa fil-kostellazzjoni tas-Saġittarju.

Bil-Latin, decem tfisser "għaxra". Diċembru kien ukoll l-għaxar xahar tal-kalendarju Ruman sakemm l-istaġun tax-xitwa (li kien staġun li ma kellux xahar ġo fih) kien ġie diviż bejn Jannar u Frar. 

Dan ix-xahar hu x-xahar bl-inqas numru ta' sigħat bix-xemx tas-sena fl-emisferu tat-Tramuntana u bl-iktar numru ta' sigħat bix-xemx tas-sena fl-emisferu tan-Nofsinhar.

Diċembru jibda fl-istess ġurnata tal-ġimgħa bħal Settembru.

Avvenimenti f'Diċembru 

 Jum l-Indipendenza fir-Rumanija – 1 ta' Diċembru
 Jum Dinji ta' l-AIDS – 1 ta' Diċembru
 Jum Nazzjonali ta' l-Emirati Għarab Magħquda – 2 ta' Diċembru
 Sinterklaas fl-Olanda – 5 ta' Diċembru
 Jum il-Missier fit-Tajlandja – 5 ta' Diċembru
 Jum l-Indipendenza fil-Finlandja – 6 ta' Diċembru
 Pearl Harbour Day fl-Istati Uniti – 5 ta' Diċembru
 Día de la Madre en Panamá (Jum l-Omm) fil-Panama – 8 ta' Diċembru
 Jum il-Konċizzjoni tal-Madonna – 8 ta' Diċembru
 Jum id-Drittijiet Umani – 10 ta' Diċembru
 Jum l-Indipendenza (Jamhuri Day) fil-Kenja – 12 ta' Diċembru
 Maratona ta' Honolulu – fit-tieni Ħadd
 Is-solstizju msemmi s-solstizju tax-xitwa fl-emisferu tat-Tramuntana u s-solstizju tas-sajf fl-emisferu tan-Nofsinhar, iseħħu fid-dati mill-20 ta' Diċembru sat-22 ta' Diċembru (UTC)
 Festivus, vaganza fizzjonali – 23 ta' Diċembru
 Lejlet il-Milied – 24 ta' Diċembru
 Il-Milied – 25 ta' Diċembru
 Boxing Day – 26 ta' Diċembru
 Kwanzaa – mis-26 ta' Diċembru sa l-1 ta' Jannar
 Jum Rizal fil-Filippini – 30 ta' Diċembru
 Lejlet is-Sena l-Ġdida – 31 ta' Diċembru

 12
Mejju

Mejju hu l-ħames xahar tas-sena fil-kalendarju Gregorjan u hu wieħed minn seba' xhur Gregorjani b'tul ta' 31 jum. Hu hu x-xahar matul l-istaġun tar-rebbiegħa fl-emisferu tat-Tramuntana, u l-ħarifa fl-emisferu tan-Nofsinhar.

Mejju jibda bix-xemx fis-simbolu tal-Barri u jispiċċa f'dak tat-Tewmin. Astronomikament, ix-xemx tibda il-kostellazzjoni ta' l-Aries u tispiċċa fil-kostellazzjoni tal-Barri

Ix-xahar kien imsemmi għall-alla Griega Maia, li kienet identifikata flimkien ma' l-alla tal-fertilità ta' l-era Rumana, Bona Dea, li l-festival tagħha kien isir f'Mejju.

F'kwalunkwe sena, l-ebda xahar ma jibda fl-istess ġurnata tal-ġimgħa ta' Mejju. L-istess hu għax-xahar ta' Ġunju.

Avvenimenti f'Mejju 
 F'kważi l-pajjiżi kollha, l-1 ta' Mejju hu l-Jum Internazzjonali tal-Ħaddiema.
 Fil-kalendarju Nisrani, l-1 ta' Mejju hi l-festa ta' San Ġużepp Ħaddiem.
 Fil-kalendarju Irlandiż, l-1 ta' Mejju hi Beltane, l-ewwel ġurnata tas-Sajf, u vaganza pubblika tinżamm fl-ewwel Tnejn ta' Mejju.
 Fil-Ġermanja hemm tradizzjoni qadima li jħawlu "is-siġra ta' Mejju" biex jagħtu ġieħ lil xi ħadd.
 L-ewwel Sibt ta' Mejju hi d-data tal-Kentucky Derby li hu avveniment annwali li hu famuż għat-tiġrijiet taż-żwiemel fl-Istati Uniti.
 Il-Preakness Stakes hi miżmuma ġimgħatejn wara l-Kentucky Derby
 L-4 ta' Mejju, fl-Olanda hi l-ġurnata ta' Jum il-Mejtin, biex tfakkar kull każwalità fil-kunflitti militari li kienu jinvolvu lill-Olanda.
 Jum it-Tfal hu fil-5 ta' Mejju fil-Ġappun u l-Korea.
 Fl-Unjoni Ewropea, id-9 ta' Mejju hu Jum l-Ewropa.
 Fit-12 ta' Mejju l-Finlandja tiċċelebra Jum il-Finlandja.
 Jum l-Indipendenza fl-Eritreja (mill-Etjopja) fl-24 ta' Mejju.
 Fil-25 ta' Mejju, l-Arġentina tikkomemora r-Rivoluzzjoni ta' Mejju (jew Revolución de Mayo).
 It-tieni Ħadd ta' Mejju hu Jum l-Omm fl-Istati Uniti. Fl-2008 din saret fil-11 ta' Mejju.
 Kull sena f'Mejju, jsir il-Festival tal-Eurovision.

Ħoloq esterni 

 Gwida ta' l-ivjaġġar ta' Mejju fuq Wikivoyage

 05
April

April huwa r-raba' xahar tas-sena fil-kalendarju Gregorjan, u wieħed minn erba' xhur bi 30 jum. April kien oriġinarjament it-tieni xahar tal-kalendarju Ruman, qabel ma' Jannar u Frar kienu miżjuda mir-Re Numa Pompilius madwar is-sena 700 QK. Dan sar ir-raba' xahar tas-sena tal-kalendarju (fis-sena meta t-tnax ix-xahar kienu mniżżla wara xulxin) matul iż-żmien tal-decemvirs, madwar 450 QK, u dakinhar kien ingħata 29 ġurnata. Is-sors ta' dan l-isem (Latin – Aprilis) hu nċert. L-etimoloġija tradizzjonali mil-Latin aperire, "tiftaħ", b'referenza għal April bħala l-bidu tal-istaġun meta s-siġar u l-fjuri jibdew "jiftħu", hija msaħħa mill-użu ta' ἁνοιξις ("ftuħ") għar-rebbiegħa fil-Grieg modern. Minħabba li ħafna mix-xhur Rumani kienu msemmija f'ġieħ id-divinitajiet, u billi April kien ikkonsagrat lil Venere u li festa tagħha, l-Festum Veneris et Fortunae Virilis kienet issir fl-ewwel ġurnata, kien suġġerit li Aprilis kien oriġinarjament ix-xahar tagħha Aphrilis, mill-isem Grieg Afrodite (Aphros), jew mill-Etrusk Apru.

L-Anglo-Sassoni kienu jsejħu lil April Oster-monath jew Eostur-monath, il-perjodu mqaddes ta' Eostre jew Ostara, l-allat pagani Sassoni tar-rebbiegħa, li minn isimhom ġejja l-kelma "Easter" għall-Għid modern. Jum San Ġorġ hu fit-tlieta u għoxrin tax-xahar, u lejlet San Mark, bis-superstizzjoni li l-erwieħ ta' dawk li jkunu ħa jmutu matul dik is-sena jidhru jduru fil-knisja, taqa' fl-erbgħa u għoxrin.

Ix-xahar ta' April jibda (astroloġikament) meta x-xemx tkun fis-simbolu ta' Aries u jispiċċa fis-simbolu tal-Barri. Astronomikament, ix-xemx tibda fil-kostellazzjoni tal-Ħut u jispiċċa f'dak ta' Aries. April jibda fl-istess ġurnata tal-ġimgħa bħal Lulju f'kull sena, u Jannar fi snin biżistiti.

Avvenimenti f'April 

 Xahar Nazzjonali tal-Poeti fl-Istati Uniti
 Ġifa (magħrufa bl-Ingliż bħala ''April Fools' Day) – 1 ta' April
 Tmiem is-Sena tat-Taxxa fir-Renju Unit – 5 ta' April
 Jum Dinji tas-Saħħa – 7 ta' April
 Araw ng Kagitingan, magħrufa bħala "Baatan Day" fil-Filippini 
 4:20 – 20 ta' April
 Patriots' Day – 21 ta' April
 Jum id-Dinja – 22 ta' April
 Jum San Ġorġ fir-Renju Unit u l-Ewropa – 23 ta' April
 Ċelebrazzjoni tal-Indipendenza ta' Conch Republic f'Key West – 23 ta' April
 ANZAC Day fl-Awstralja u New Zealand – 25 ta' April

 04
Ġunju

Ġunju hu s-sitt xahar tas-sena fil-kalendarju Gregorjan u għandu 30 jum. Ix-xahar hu msemmi għall-alla Rumana Ġuno, il-mara ta' Ġove.

Fil-bidu ta' Ġunju, ix-xemx titla' fil-kostellazzjoni tal-Barri; fl-aħħar ta' Ġunju x-xemx titla' fil-kostellazzjoni tat-Tewmin. Madanakollu, minħabba l-preċessjoni tal-ekwinozji, Ġunju jibda bix-xemx fis-simbolu astroloġiku tat-Tewmin, u jispiċċa bix-xemx fis-simbolu tal-Qabru. Ġunju hu x-xahar bl-ikbar numru ta' sigħat ta' dawl tax-xemx fl-emisferu tat-Tramuntana u bl-inqas numru ta' sigħat ta' dawl tax-xemx fl-emisferu ta' Nofsinhar.

Ġunju, fl-emisferu tat-Tramuntana hu l-ekwivalenti staġjonali ta' Diċembru fl-emisferu ta' Nofsinhar u viċi-versa. Ix-xahar ta' Ġunju — fl-emisferu tat-Tramuntana — hu fir-rebbiegħa sal-21, meta s-sajf jibda.

Dan ix-xahar hu magħruf għall-għad kbir ta' tiġijiet matulu. Dan in-numru kbir ta' żwiġijiet jista' jiġi attribwit lill-alla Ġuno jew Ħera, li Ġunju hu msemmi għaliha. Ġuno hi l-alla protetriċi taż-żwieġ, u għalhekk xi nies jaħsbu li żwieġ li jsir f'dan ix-xahar ikollu r-riżq.

Avvenimenti f'Ġunju 

 F'1 ta' Ġunju l-Kenja tikkomemora l-Madaraka Day, li tfakkar meta huma kisbu l-ħakma interna tal-pajjiż (wara segwiet l-Indipendenza).
 Jum il-Bandiera tal-Iżvezja (6 ta' Ġunju), fl-Istati Uniti (14 ta' Ġunju), fid-Danimarka (15 ta' Ġunju), fl-Arġentina (20 ta' Ġunju) u fir-Rumanija (26 ta' Ġunju).
 Għeluq is-snin tal-karattru ta' Disney, Donald Duck – 9 ta' Ġunju
 Kamehameha Day, fil-11 ta' Ġunju, hi vaganza statali fil-Ħawaj, Stati Uniti, fejn jonorow l-ħâkem li stabilixxa l-unifikazzjoni tas-saltna tal-Ħawaj
 Jum l-Indipendenza fil-Filippini – 12 ta' Ġunju
 Festa ta' Sant'Antnin ta' Padova – 13 ta' Ġunju
 Bloomsday fl-Irlanda – 16 ta' Ġunju
 Juneteenth – 19 ta' Ġunju
 "Jum il-Martri" fl-Ertirea – 20 ta' Ġunju
 Jum San Ġwanni l-Battista fil-Quebec – 24 ta' Ġunju
 Festa ta' San Pietru u San Pawl, patruni prinċipali tal-Knisja Kattolika – 29 ta' Ġunju
 Jum il-Missier (fil-Belġju fit-tieni Ħadd ta' Ġunju; fl-Istati Uniti, fir-Renju Unit, fil-Messiku, fl-Olanda, fl-Irlanda u fil-Kanada fit-tielet Ħadd ta' Ġunju).
 Ħafna skejjel fl-Istati Uniti jibdew il-vaganzi tas-sajf.
 L-ewwel Tnejn ta' Ġunju hi waħda mill-btajjel pubbliċi fl-Irlanda; fil-kalendarju Irlandiż dan ix-xahar hu msejjaħ Meitheamh u hu x-xahar tan-nofs tal-istaġun tas-sajf. F'dan ix-xahar ma jkunx hemm skola għal dawk li jattendu l-iskejjel sekondarji (kif ukoll matul Lulju u Awissu), waqt li Ġunju hu l-aħħar xahar tal-iskejjel primarji.

Referenzi 

 06
Lulju

Lulju hu s-seba' xahar tas-sena fil-kalendarju Gregorjan u wieħed mix-xhur Gregorjani b'tul ta' 31 jum. Bħala medja, dan ix-xahar hu l-iktar sħun fl-emisferu tat-Tramuntana, u l-iksaħ wieħed fl-emisferu ta' Nofsinhar.

Lulju jibda (astroloġikament) bix-xemx fis-simbolu tal-Qabru u jispiċċa fis-simbolu tal-Iljun. Astronomikament, ix-xemx tibda fil-kostellazzjoni tat-Tewmin u jispiċċaw fil-kostellazzjoni tal-Qabru.

Lulju kien imsemmi għal Ġulju Ċesari, li twieled f'dak ix-xahar. Qabel, dan kien imsemmi Quintilis bil-Latin, billi kien il-ħames xahar fil-kalendarju Ruman, qabel ma' Jannar sar l-ewwel xahar tas-sena tal-kalendarju (is-sena meta t-tnax-il xahar kienu msemmijin wara xulxin) fi żmien tad-decemvirs madwar is-sena 450 QK

Lulju jibda fl-istess ġurnata tal-ġimgħa bħal April kull sena, u bħal Jannar fi snin biżestili.

Avvenimenti f'Lulju 
 Jum il-Kanada – 1 ta' Lulju
 Jum l-Indipendenza fl-Istati Uniti – 4 ta' Lulju
 Tanabata – 7 ta' Lulju
 Battalja ta' Boyne fir-Repubblika tal-Irlanda u fl-Irlanda ta' Fuq – 12 ta' Lulju
 Għeluq is-snin ta' Ġulju Ċesari – 13 ta' Lulju
 Jum Bastille fi Franza – 14 ta' Lulju
 L-ewwel bniedem li niżel fuq il-qamar – 20 ta' Lulju

Ħoloq esterni 

 

 07
Awwissu

Awwissu huwa t-tmien xahar tas-sena fil-kalendarju Gregorjan u huwa wieħed mis-seba' xhur Gregorjani li fihom 31 jum. Awwissu jibda, astroloġikament, bix-xemx fis-simbolu tal-Iljun u jispiċċa fis-simbolu tal-Verġni. Astronomikament, ix-xemx tibda fil-kostellazzjoni tal-Qabru u tispiċċa fil-kostellazzjoni tal-Iljun.

Dan ix-xahar kien oriġinarjament imsejjaħ Sextilis bil-Latin, minħabba li dan kien is-sitt xahar fil-kalendarju antik Ruman, li kien jibda f'Marzu madwar is-sena 750 QK taħt Romulus. Dan sar it-tmien xahar, jew minħabba li Jannar u Frar ġew miżjuda fil-bidu tas-sena mir-Re Numa Pompilius madwar is-sena 700 QK, jew meta dawn iż-żewġ xhur tmexxew mill-aħħar għall-bidu tas-sena mid-decemviri madwar is-sena 450 QK. Dan kien imsemmi għal Awgustu fis-sena 8 QK billi bosta ġrajjiet importanti li għenuh biex jikseb il-poter, li laħqu l-quċċata fir-rebħa ta' Lixandra, ġraw f'dan ix-xahar. Awwissu oriġinarjament kellu 29 ġurnata fil-kalendarju tar-Repubblika Rumana. Awgustu ħa jumejn minn Frar u tahom lil Awwissu meta x-xahar Sextilis ġie msemmi għalih.

Fi snin komuni, l-ebda xahar ieħor ma jibda fl-istess ġurnata tal-ġimgħa bħal Awwissu. Madanakollu, fi snin biżestili, Frar jibda fl-istess ġurnata tal-ġimgħa

Avvenimenti f'Awwissu 

 Jum Nazzjonali Amerikan-Salvadorjan fl-Istati Uniti – 6 ta' Awwissu
 Fl-1945 spiċċat it-Tieni Gwerra Dinjija wara l-bumbardamenti fuq Hiroshima fis-6 ta' Awwissu u fuq Nagasaki fid-9 ta' Awwissu, meta dakinhar intużat għall-ewwel darba l-bomba nukleari fuq in-nies. L-Imperatur Shōwa ħabbar l-irtirar tal-Ġappun fil-15 ta' Awwissu.
 Fid-9 ta' Awwissu 1329, Kollam kienet eletta l-ewwel djoċesi Indjana mill-Papa Ġwanni XXII.
 Fid-9 ta' Awwissu 1965, Singapor isseparaw mill-Federazzjoni tal-Malażja u saru indipendenti.
 Fl-10 ta' Awwissu 1822, l-Ekwador sar pajjiż indipendenti
 Fl-14 ta' Awwissu 1947, il-Pakistan sar indipendenti.
 Tifkira fil-Knisja Kattolika tal-Assunzjoni tal-Madonna – 15 ta' Awwissu
 Fil-15 ta' Awwissu 1769, f'Korsika twieled Napuljun I ta' Franza.
 Fil-15 ta' Awwissu 1945, il-Korea saret pajjiż indipendenti.
 Fil-15 ta' Awwissu 1947, l-Indja saret pajjiż indipendenti.
 Fis-17 ta' Awwissu 1945, l-Indoneżja saret pajjiż indipendenti.
 Fid-19 ta' Awwissu 1945, ir-Rivoluzzjoni ta' Awwissu tal-Vjetnam kienet suċċess.
 Fl-20 ta' Awwissu 1083, San Stiefnu tal-Ungerija kien kanonizzat, biex b'hekk sar l-ewwel mir-rejiet konfessjonarji kanonizzati.
 Fil-21 ta' Awwissu 1959, il-Ħawaj sar il-50 stat tal-Istati Uniti tal-Amerika.
 Fil-25 ta' Awwissu 1825, l-Urugwaj sar indipendenti mill-Brażil.
 Fil-31 ta' Awwissu 1957, il-Malażja saret pajjiż indipendenti.
 F'diversi pajjiżi Ewropej, Awwissu hu btala għal diversi ħaddiema
 Il-Filippini jiċċelebraw lil Awwissu bħala Buwan ng Wika ("ix-Xahar tal-Lingwa")

Ħoloq oħra 

 Awwissu, minn David Plotz - Magazin Slate

 08
Ġeorġja fil-Festival tal-Eurovision

Il-Ġeorġja iddebutat fl-2007 għat-52 edizzjoni tal-Festival tal-Eurovision.

Debutt fl-2007 

Fis-27 ta' Ottubru 2006, il-Ġeorġja, ikkonferma li huma xtaqu jieħdu sehem fil-Eurovision. F'dak iż-żmien, l-EBU kienu għadhom jillimitaw il-massimu ta' 40 pajjiż. Madanakollu, f'Marzu tal-2007, ġie imħabbar li t-42 appikant se jieħdu sehem fl-edizzjoni tal-2007 f'Ħelsinki. Huma rnexxielhom jikkwalifikaw mis-semifinali (fejn kisbu 123 punt u t-tmien post), u fil-finali kisbu t-tnax-il post (minn 24 parteċipant).

Daħla fl-2008 

Il-Ġeorġja għamlu t-tieni dehra tagħhom f'dan il-festival fl-edizzjoni tal-2008. Wara li għaddew mis-semifinali (fejn spiċċaw fil-ħames post b'107 punti), fil-finali marru post aħjar mill-edizzjoni preċedenti wara li kklassifikaw fil-ħdax-il post (minn 25).

Irtirar fl-2009 

Minħabba l-gwerra fl-Ossezja t'Isfel fl-2008, sar dibattitu min-naħa tal-Georgian Public Broadcasting (GBP) fuq jekk il-Ġeorġja għandhiex tieħu sehem f'Moska. Iċ-ċermen tal-GPB stqarr li ma kinitx tkun xi ħaġa irrazzjonali jekk kienu jiddeċiedu li jirtiraw, imma kienu jinsabu lura fil-ħin minħabba li finali nazzjonali kienet se tiġi organizzata jekk kienu se jiddeċiedu li jipparteċipaw. Fit-28 ta' Awwissu 2008, ġie imħabbar li l-Ġeorġja se tirtira mill-edizzjoni tal-2009, fejn sostnew li huma jirrifjutaw li jikkompetu f'"pajjiż li jivvjola d-drittijiet tal-bniedem u l-liġijiet internazzjonali", u kif ukoll minħabba dubji fuq is-sigurtà tal-parteċipanti tagħhom. Wara r-rebħ tal-Festival tal-Eurovision tat-Tfal tal-2008, li fih irċievu tnax-il punt mir-Russja, il-Ġeorġja reġgħet ħadet il-kuraġġ biex terġa' tipparteċipa fl-2009.

Wara l-finali nazzjonali li saret fit-18 ta' Frar 2009, ġie magħżul il-grupp Stefane & 3G bil-kanzunetta fuq stil sebgħinijiet "We Don't Wanna Put In". Madanakollu l-kanzunetta qajmet kontroversja kbira fuq il-lirika tagħha, li kienet tinkludi referenza politika persistenti lejn il-Prim Ministru Russu Vladimir Putin, liema stqarrija l-GPB ċaħdet. L-EBU ma ħallietx lil din il-kanzunetta tikkompeti minħabba l-lirika tagħha, u staqsiet lill-GPB biex jew tbiddel il-lirika jew tintgħażel kanzunetta oħra. Il-GPB sostnew li ċ-ċaħda min-naħa tal-EBU kienet sforz il-pressjoni politika tar-Russja, u fil-11 ta' Marzu irtiraw definittivament mill-kompetizzjoni.

Rappreżentanti

Votazzjoni 

Il-Ġeorġja rċiviet l-aktar punti minn (finali biss):

Il-Ġeorġja tat l-aktar punti lil (finali biss):

Referenzi

Ħoloq esterni 

 Vidjo tal-kanzunetta "Visionary Dream" fil-finali tal-Eurovision 2007
 Vidjo tal-kanzunetta "Visionary Dream" fis-semifinali tal-Eurovision 2007

Pajjiżi fil-Festival tal-Eurovision
Ġebla tal-ġir

Il-ġebla tal-ġir, magħrufa wkoll bħala ħaġra, hija blat imsawwar minn depożitu sedimentari u kompost kimikament fil-parti kbira mill-karbonat tal-kalċju (CaCO3) fil-forma ta' kalċit u aragonit. Is-saffi tal-gżejjer Maltin jikkonsistu fil-parti kbira mill-ġebla tal-ġir.

Isem 
Il-kelma ġebla tal-ġir mhix xjentifikament korretta u tista' tqarraq għaliex l-ġir mhux karbonat tal-kalċju iżda ossidu tal-kalċju (CaO; ħaġra maħruqa). Ta' min jinnota wkoll li ħafna drabi l-kelma ġebla tal-franka tiġi użata biex tfisser ġebla tal-ġir minkejja li l-ġebla tal-franka hija biss tip wieħed tal-ġebla tal-ġir.

Deskrizzjoni 

Il-ġebla tal-ġir sikwit tikkonsisti minn ammonti differenti ta' siliċi (diossidu tas-siliċju) fil-forma ta' selċi (chert) jew żnied, kif ukoll ammonti differenti ta' tafal, frak tal-ġebel u ramel li jinsabu bħala firxa, f'forma ta' għoqod, jew bħala saffi bejn il-blat. Il-kalċit fil-ġebla tal-ġir jiġi primarjament mill-organiżmi tal-baħar.

Dawn l-organiżmi jiffurmaw qxur ta' kalċit rqiq li jinġema' f'qiegħ il-baħar jew fuq xi sikka fejn biż-żmien tifforma sikka tal-qroll. Mod ieħor kif tiġi ffurmata l-ġebla tal-ġir huwa b'imluħa tal-kalċju maħlulin fl-ilma tax-xita. Pereżempju s-stalagmiti u s-stalagtiti jiffurmaw fl-għerien minn imluħa tal-kalċju maħlulin fl-ilma tax-xita.

Referenzi 
Ġeoloġija
Sengħa tal-bini
Saffi tal-gżejjer Maltin

Il-Blat tal-gżejjer Maltin huma magħrufa bħala depożitu sedimantari u ssawru min fdalijiet ta' qxur ta' kalċit irqiq, primarjament minn organiżmi zgħar tal-baħar li nġemgħu f'qiegħ il-baħar. Frak tal-arzell u bebbux ieħor tal-baħar jiffurmaw ukoll parti mit-taħlita f'dan il-proċess. Mill-aktar parti, il-ġebel tal-gżejjer Maltin jikkonsisti mill-ġebla tal-ġir. Fil-blat tal-gżejjer Maltin m'hemm ebda minerali, jiġifieri materja prima, lanqas hemm ġebla volkanika. Il-ġeoloġija ta' Malta tista' tinqasam f'ħames saffi li huma distinti wieħed mill-ieħor u li ssawru mal-milja taż-żmien, wieħed fuq l-ieħor. L-eqdem saff, dak ta' taħt nett, ifforma madwar 25 miljun sena ilu. Minħabba effetti mill-atmosfera tul iż-żmien, is-saffi ma jidhrux dejjem wieħed fuq l-ieħor . Dawk li kienu l-aktar mikxufa, jew dgħajfin, xterdu fix-xejn jew għebu għalkollox. Effett ta' tibdil ieħor fuq is-saffi b'forom oħra tal-ġebla tal-ġir sar b'imluħa tal-kalċju maħlula fl-ilma tax-xita (Pereżempju stalakmiti u stalagtiti juffurmaw fl-għerien). Billi ċerti saffi sfondaw, l-uċuħ ta' dawn is-saffi jinsabu f'livelli differenti. Dan il-proċess jirriżulta f'falja jew tarġa.

Qawwi ta' fuq

Il-Qawwi ta' fuq, jinsab l-aktar għoli u hu l-aktar riċenti. L-għoljiet kollha ta' Malta u Għawdex huma magħmula minn dan is-saff, għalkemm il-gżira ta' Kemmuna u dik ta' Filfla, li mhumiex għoljin, huma wkoll ta' dan is-saff.

Ġebla s-safra

Il-ġebla s-safra, tinsab taħt is-saff tal-qawwi ta' fuq. Minħabba li hi fraġli ħafna, tinkiser u tintradam bit-toqol ta' fuqha u sikwit tkun nieqsa.

Tafal kaħlani

Billi t-tafal l-aktar li jinħall fl-ilma, dan is-saff jista jistagħadar u jinfirex f'medda u jagħti impressjoni li hu ħafna akbar milli hu. Miġemgħa kbar ta' tafal jinsabu f'postijiet bħal Għajn Tuffieħa u f'bosta nħawi f'Għawdex.

Ġebla tal-franka (tal-bini)

Il-ġebla tal-franka jew tal-bini tieħu isimha mill-kelma "franka" li tfisser li hija ħielsa minn saffi jew impuritajiet oħra li ma jagħmluhiex tajba għall-bini. Il-ħxuna ta' dan is-saff tvarja minn 100 sa 150 metru u fejn mikxuf, il-kulur maż-żmien jibjad jew jisfar.

Dan is-saff jinqasam f'disa' tipi distinti:

 Saff lewn griż li huwa artab ħafna u jiskura meta jkun espost għall-arja.
 Saff magħmul minn għoqod ta' lewn kannella skur
 Blat artab b'għoqod fiħ
 Għoqod ta' kanella skur
 Fili għoqod ta' lewn ħadrani
 Saff ta' lewn roża safrani jew ikħal li jibbies ħafna
 Blat safrani ċar li għandu għoqod ibsin ħafna
 Sodda rqiqa ta' għoqod
 Saff safrani ċar li minnu jittieħed il-ġebel għal-bini. Xi drabi ċar ħafna u kważi abjad. Meta jkun ta' dal-lewn ikun fiħ għoqod tal-qawwi.

Iż-Żonqor tal-qiegħ

Dan il-ġebel jinsab fis-swar ta' quddiem il-baħar. Iż-żonqor ta' taħt huwa ftit differenti miż-żonqor tal-wiċċ, billi jidher li hu aktar magħqud, aktar iebes u kristallin. Dan il-ġebel jinqasam fi tliet kategoriji:

Soll Aħmar: Dan għandu grani kbar. Espost għall-atmosfera joskura u jrabbi lega. 
Soll Safrani: Dan jagħti fl-isfar, xi drabi jkun abjad b'tebgħat sofor.
Soll Kaħlani: Dan jagħti fl-aħdar, u fih ħafna vini.

Ġeoloġija
sengħa tal-bini
Siġġiewi

Is-Siġġiewi huwa villaġġ f'Malta.

Bliet ta' Malta
Olta Boka

Olta Boka (Tirana, 4 ta' Novembru 1991) hi kantanta Albaniża li ġiet magħżula biex tirrapreżenta lill-Albanija fil-Festival tal-Eurovision 2008 bil-kanzunetta Zemrën lamë peng. Hi rebħet il-finali nazzjonali tal-Albanija, li hi msejħa bħala Festivali I Këngës u kkompetiet fit-tieni semifinali tat-22 ta' Mejju u rnexxielha tikseb post fil-finali. Fil-finali, nhar l-24 ta' Mejju hi spiċċat fis-sbatax-il post minn 25 kanzunetta. Hi saret l-iżgħar kantanta li qatt ħadet sehem fil-Festival tal-Eurovision mis-sena 2004, wara li Lisa Andreas irrapreżentat lil Ċipru f'età ta' sittax-il sena, u Gigliola Cinquetti irrapreżentat lill-Italja ta' sbatax-il sena.

Referenzi 

Kantanti Albaniżi
Nies ħajjin
Twieldu fl-1991
Kontestanti fil-Festival tal-Eurovision
Eurobandið

Eurobandið (Euroband) hu l-isem ta' dwett tal-mużika pop mill-Iżlanda u li hu ffurmat minn Friðrik Ómar u Regína Ósk. Flimkien huma rrapreżentaw lill-Iżlanda fil-Festival tal-Eurovision 2008 f'Belgrad is-Serbja. Huma kantaw "This is My Life" fit-tieni semifinali, fit-22 ta' Mejju 2008, u din tathom post fil-finali tal-24 ta' Mejju. Huma spiċċaw fl-erbatax-il post minn 25 parteċipant b'total ta' 64 punt.

It-tnejn li huma, separatament, stabbilixxew ruħhom bħala fost l-aktar artisti popolari fl-Iżlanda. Huma, qabel, ippruvaw jirrapreżentaw lill-Iżlanda fil-Eurovision waħedhom, imma ma kellhomx suċċess. Huma għaqqdu l-isforzi tagħhom u kien f'dan il-mument li huma ngħataw id-dritt li jirrapreżentaw lil pajjiżhom.

Gruppi mużikali Iżlandiżi
Kontestanti fil-Festival tal-Eurovision
Diana Gurtskaya

Diana Gurtskaya (twieledet fit-2 ta' Lulju 1979) hija kantanta għamja mill-Ġeorġja u tgħix f'Moska, fir-Russja. Fl-1 ta' Marzu 2008, Diana rebħet il-finali nazzjonali b'39.4% tal-voti, biex b'hekk ingħatat id-dritt li tirrapreżenta lill-Ġeorġja fil-Festival tal-Eurovision 2008 f'Belgrad, is-Serbja. Hi rebħet post fil-finali wara li kkwalifikat mit-tieni semifinali tat-22 ta' Mejju u ġiet fil-ħdax-il post.

Gurtskaya għandha numru ta' unuri importanti għal dak li għamlet. Fost l-aktar prominenti, l-unur fl-2007 tal-aktar Artista Russa ta' Unur li ngħata mill-president Vladimir Putin, Midalja tal-Unur mogħtija mill-president tal-Ġeorġja Mikheil Saakashvili, u l-Unur ta' Santa Barbara fl-Ukrajna.

Hi rrikordjat dwetti ma' kantanti famużi barranin bħal Ray Charles, Toto Cutugno u Demis Roussos.

Diskografija 

 2000 – Ty zdes
 2002 – Ty znaeš, мама...
 2003 – Ja jlublju na vseh
 2005 – Nežnaja

Referenzi

Ħoloq esterni 
 Bijografija fuq Diana Gurtskaya

Twieldu fl-1979
Nies ħajjin
Mużiċisti għamjin
Kantanti Ġeorġjani
Kontestanti fil-Festival tal-Eurovision
Kantant

Kantant (jew Kantanta) hu persuna li juża' l-vuċi tiegħu biex jipproduċi l-mużika. Ħafna drabi l-kantant ikun akkumpanjat minn mużiċisti u strumenti. Waqt li ħafna nies ikantaw għall-gost, l-abilità vokali hi ħafna drabi kombinazzjoni ta' talent mit-twelid u taħriġ professjonali. Nies li jaqblu ma' dawn l-esiġenzi huma msejjħa vokalisti.

Kantant prinċipali jkanta l-vokali primarji ta' kanzunetta, l-oppost ta' backing vocalist li jkanta vokali tal-isfond jew armoniji. Eċċezzjoni hi l-mużika a cappella ta' grupp ta' ħames persuni tal-mużika gospel, fejn il-kantant prinċipali hu l-aktar persuna bl-aktar voċi għolja u jkanta diskant, u mhux il-melodija.

Kantanti professjonali ħafna drabi jagħmlu taħriġ vokali, minn għalliem tal-vuċi jew kowċ.

Vuċi umana
Fil-mużika klassika Ewropeja u fl-opra, il-vuċijiet huma mħarsa bħala strumenti mużikali. Kompożituri li jiktbu mużika vokali jridu jifhum l-abilità, it-talenti u l-aspetti vokali tal-kantant. 

Kantanti ħafna drabi jibnu l-karriera tagħhom madwar ċerti stili mużikali. Is-sistemi tal-klassifikazzjoni tal-vuċi evolvew biex jikklassifikaw il-kantanti skont it-tessitura, is-saħħa vokali u t-timbru. Kantanti korali huma kklassifikati skont l-aktar nota għolja u baxxa li jipproduċu. Kategoriji oħra huma soubrette, tenur, coloratura, u baxx.

Hemm ukoll kategoriji oħra għal irġiel kapaċi jkantaw fin-naħa femminili. Din it-tip ta' vuċi hi rari, imma hi xorta wżata fl-opra. Fil-mużika Barokka, diversi rwoli huma miktuba għall-castrati. Raġel b'din it-tip ta' vuċi jista' jkun ta' kontratenur jew sopran.

Il-kantanti huma wkoll klassifikati skont l-istil ta' mużika li jkantaw, bħal kantanti soul jew vokalisti karnatiċi.

Kantant prinċipali u l-backing vocalist

F'diversi gruppi mużikali modern, hemm kantant wieħed li jkanta l-parti prinċipali, u wieħed jew aktar li jkantaw bħala backing vocals. Dawn tal-aħħar huma hemmhekk biex ikantaw ċerti partijiet tal-kanzunetta, imma inqas minn 50%, jew biex sempliċiment ikantaw xi partijiet bħala sfond għall-kanzunetta.

Ara wkoll

Kant
Vuċi umana
Chanson
Mużika rap
Beatboxing
Kant-awturi

Referenzi
Nicoleta Matei

Nicoleta Matei, magħrufha aħjar bħala sempliċiment Nico, (Ploieşti, 1 ta' Frar 1970) hi kantanta Rumena. Hi rrapreżentat lir-Rumanija flimkien ma' Vlad fil-Festival tal-Eurovision 2008.

Eurovision

Nico, flimkien ma' Vlad Mirita rebħu s-selezzjoni nazzjonali u huma marru Belgrad biex jirrapreżentaw lir-Rumanija bil-kanzunetta "Pe-o margine de lume". Irnexxielhom jikkwalifikaw għall-finali tal-24 ta' Mejju, fejn spiċċaw fl-20 post.

Diskografija

Gand pentru ei
Asa cum vrei
Cast Away

Ħoloq esterni

 Sit uffiċjali
 Intervista fuq Radio Lynx Romania

Nies ħajjin
Kantanti Rumeni
Kontestanti fil-Festival tal-Eurovision
Morena Camilleri

Morena (Margerita Camilleri Fenech; Sannat, 7 ta' Marzu 1984) hi kantanta Maltija.

Eurovision

Fl-2006, Morena daħlet fil-kompetizzjoni tal-Kanzunetta Maltija għall-Ewropa flimkien ma' Paul Giordimaina bil-kanzunetta "Time". Huma spiċċaw fid-9 post b'total ta' 3046 vot.

Sentejn wara, Morena reġgħet ipparteċipat, din id-darba b'żewġ kanzunetti, "Casanova" u "Vodka". It-tnejn li huma avvanzaw mis-semifinali għall-finali. "Casanova" spiċċat fil-5 post bi 3607 voti u 40 vot tal-ġurija, waqt li "Vodka" rebħet il-festival b'49 punt mill-ġurija u 16,979 vot mill-pubbliku (33% tal-voti kollha).

Morena ħadet sehem fit-tieni semifinali tal-Festival tal-Eurovision 2008 li sar f'Belgrad, fit-22 ta' Mejju. Madanakollu, Morena naqset li tagħmilha sal-finali meta kklassifikat fl-erbatax-il post bi 38 punt. Wara l-avvenutra ġdida fil-Eurovision, Morena reġgħet iffurmat il-grupp li preċedentament kienet tagħmel parti minnu, u flimkien qed jaħdmu fuq l-ewwel album.

Referenzi

Nies ħajjin
Twieldu fl-1984
Kantanti Maltin
Kontestanti fil-Festival tal-Eurovision
Camilleri (kunjom)
Kaptan (futbol)

Il-kaptan ta' tim tal-futbol huwa membru ta' tim magħżul biex ikun il-mexxej tat-tim fil-grawnd; ħafna drabi dawn ikun uħud mill-aktar membri esperjenzati u veterani tal-iskwadra, jew plejer li għandu influwenza qawwija fuq il-logħba jew għandu kwalitajiet tajba ta' mexxej. Il-faxxa li tintlibes fuq l-id tidentifka l-kaptan tat-tim.

Responsabilitajiet 

Skont ir-regoli tal-futbol, ir-responsabbilità prinċipali tal-kaptan hija dik li jieħdu sehem fl-għażla tal-munita qabel il-bidu tal-logħba jew qabel l-għoti tal-penalties li tiddetermina liema naħa tim se jilgħab jew min se jibda l-logħba. B'kuntrarju ta' dak li jingħad xi kultant, il-kaptan m'għandu l-ebda awtorità li jisfida deċiżjoni tar-referì. Madanakollu, ir-referis jistgħu jitkellmu mal-kaptan ta' tim rigward imġieba mhux adegwata tat-tim matul il-logħba.

Pożizzjonijiet relatati

Kaptan tal-klabb 

Il-kaptan ta' klabb ikun mħatur ġeneralment għal staġun; jekk ma jkunx jista' jattendi għal partita partikulari jew ma jkunx magħżul, il-viċi-kaptan jieħu postu. Il-kaptan ta' klabb ħafna drabi jieħu rwol speċifiku f'relazzjonijiet mal-istampa bħala raprreżentant tat-tim u jkun l-ewwel plejer li jerfa' t-trofew jekk it-tim jirbaħ wieħed. Madanakollu, klabb jista' jaħtar żewġ kaptani għal żewġ rwoli distini: kaptan biex jirrapreżenta lill-plejers f'relazzjonijiet pubbliċi, u kaptan ieħor bħala l-kap fil-grawnd.

L-għażla ta' kaptan hi komunament ikkunsidrata bħala għażla importanti għall-kowċ ta' klabb tal-futbol: il-kaptan hu fil-fatt mistenni li jkun il-korrispondent tal-kowċ fil-grawnd. Ir-relazzjonijiet bejn dawn it-tnejn hi waħda kruċjali. L-istess jgħodd għar-rapport bejnu u l-partitarji. Kwalitajiet li għandu jħaddan kaptan jinkludu d-determinazzjoni u stamina, fejn hu jkun kapaċi li jikkomunika ma' kulħadd, u jkun plejer intelliġenti fit-tattiċi. Kaptani tal-klabbs jistgħu jieħdu wkoll ċerti responsabilitajiet fi ħdan l-istaff tal-logħob, bħal jorganizza avvenimenti li jixprunaw il-moral u jagħti ħarsa lejn plejers aktar żgħażagħ.

Viċi-kaptan 

Il-viċi-kaptan huwa plejer li jkun mistenni li jieħu l-irwol ta' kaptan tal-iskwadra meta l-kaptan tal-klabb ma' jkunx inkluż mal-ewwel ħdax, jew jekk il-kaptan tal-klabb ikun sostitwit.

Fl-assenza, il-viċi-kaptan jieħdu l-irwol ta' kaptan. Jekk il-kaptan kurrenti jkun magħżul fl-iskwadra għal dik il-logħba, u jidħol bħala sostitut, allura l-viċi-kaptan jagħti l-faxxa ta' kaptan lilu għal tul il-partita kollha.

Id-doveri ta' viċi-kaptan m'humiex biss li jmexxi lit-tim meta l-kaptan ma jkunx qed jilgħab. L-irwol tiegħu jivolvu wkoll li jmexxi l-plejers mal-kaptan u jgħin ukoll lil plejers ġovanili biex jiżviluppaw.

L-għażla tal-viċi-kaptan issir ukoll mill-kowċ fil-bidu tal-istaġun, flimkien mal-kaptan.

Terminoloġija tal-futbol
Mottu Olimpiku

"Citius!, Altius!, Fortius!" hi l-espressjoni bil-Latin (pron.: ci-zius, al-zius, for-zius) li tifforma l-mottu uffiċjali tal-Olimpjadi. Fl-ispirtu sportiv tal-Logħob Olimpiku, din għandha s-sinjifikat ta': "Aktar veloċi!, aktar fl-għoli!, aktar b'saħħa!". Dan il-mottu, flimkien mal-ħames ċrieki u l-fjamma Olimpika, hu wieħed mis-simboli prinċipali tal-Olimpjadi.

"Citius!, Altius!, Fortius!" kienet adottata bħala mottu tal-Kumitat Olimpiku Internazzjonali fl-1894, fis-sena tal-fundazzjoni ta' dan l-istess kumitat (anki jekk kien użat għall-ewwel darba fl-okkażjoni tal-Olimpjadi ta' Pariġi fl-1924). Dan kien propost minn Pierre de Coubertin imma ideat minn Henri Didon, predikatur Dumnikan famuż.

Ara wkoll 
 Simboli Olimpiċi

Simboli Olimpiċi
Carlos Eugênio Simon

Carlos Eugênio Simon (twieled fit-3 ta' Settembru 1965) hu referì tal-futbol tal-FIFA mill-Brażil, u hu wkoll ġurnalist, u qabel kien tredunjonista. Simon ilu referì mill-1998 u l-ewwel partita internazzjonali kienet dik bejn l-Ekwador u l-Peru. Wara li kien magħżul fl-1999 għat-Tazza tad-Dinja Under-20 fin-Niġerja, fis-sena 2000 kien konvokat għall-Olimpjadi tas-sajf ta' Sydney, fejn ikkontrolla l-logħba bejn l-Italja u Spanja.

Fl-2002 kien protagonista għall-ewwel darba f'edizzjoni tat-Tazza tad-Dinja tal-Futbol fil-Lvant Imbiegħed, fejn iddirieġa l-partiti bejn l-Ingilterra u l-Iżvezja, u l-Italja u l-Messiku. F'Diċembru ta' l-istess sena, ingħata l-inkarigu tal-finali tat-Tazza Interkontinentali bejn Real Madrid u Olimpia Asunción.

Fl-2006, wara perjodu ta' skandlu tar-referis fil-Brażil, hu kien selezzjonat għat-Tazza tad-Dinja 2006 fil-Ġermanja: din id-darba hu irrefja tliet partiti li kienu Italja–Gana, Spanja–Tuneżija u Ġermanja–Żvezja. Xi kritiċi tal-BBC ikkritikawh minħabba t-tkeċċija ta' l-Iżvediż Teddy Lučić wara t-tieni karta safra, fejn stqarrew li din it-tieni karta safra ma kinitx ġusta. Hu ġab għajdut kbir wara li kellu daħqa fuq ħalqu waqt li kien qed juri l-karta ħamra lil Lučić.

Matul il-karriera tiegħu hu pparteċipa f'żewġ edizzjonijiet tal-Copa América (l-ikbar kompetizzjoni għal timijiet nazzjonali tas-Sud-Amerika), fl-2001 u fl-2007. Hu hu wieħed miż-żewġ referis Brażiljani (l-ieħor hu Salvio Fagundes Filho) li huma parti mil-lista ta' 54 referì selezzjonati għat-Tazza tad-Dinja tal-Futbol 2010 fl-Afrika t'Isfel.

Referenzi

Ħoloq oħra 

 Profil fuq ratetheref.net

Twieldu fl-1965
Nies ħajjin
Nies minn Rio Grande do Sul
Referis tal-futbol Brażiljani
Referis tat-Tazza tad-Dinja tal-FIFA 2006