joelniklaus/EU_Wikipedias huggingface dataset:
Opossum bugeddum Peruvjan

L-opossum bugeddum Peruvjan (Lestoros inca), jew kif isibuh ukoll opossum far tal-Inka, huwa wieħed minn sitt speċi ta' opossumi bugdiedem li għadhom ħajjin illum. Huwa pjuttost uniku wkoll fost l-ispeċi tal-ordni Paucituberculata u għalhekk qiegħed fil-ġeneru Lestoros għalih waħdu.

Deskrizzjoni 

L-opossum bugeddum Peruvjan għandu l-pil twil u ħafif li jista' jkun jew ta' lewn kannella skur ħafna uniformi (kullimkien) jew inkella ta' lewn kannella skur fuq id-dahr u jiċċara lejn in-naħa ta' taħt iż-żaqq. It-tul totali (ras, ġisem u denb) ivarja bejn 9 u 14-il ċentimetru, filwaqt il-piż totali huwa ta' madwar 40 gramma. In-nisa ta' dan il-marsupjal m'għandhomx marsupju u mgħammra b'erba' żejżiet.

L-opossum bugeddum Peruvjan huwa marsupjal b'dieta prinċipalment karnivora li tikkonsisti minn varjetà ta' insetti u annimali vertebrati u invertebrati żgħar, għalkemm xi fungi u ħxejjex jittieklu wkoll.

Dan jgħix qalb il-muntanji fir-reġjuni tal-Andi fil-Perù u l-Bolivja, f'altitudni bejn 2,800 u 4,000 metru 'l fuq mil-livel tal-baħar. Il-popolazzjoni residenti ta' dan il-marsupjal fil-Perù hija ħafna akbar u ħafna aktar mifruxa meta mqabbla mal-popolazzjoni żgħira fil-Bolivja.

Konservazzjoni 

Din l-ispeċi, għalkemm fil-Lista l-Ħamra tal-Unjoni Internazjonali għall-Konservazzjoni tan-Natura (IUCN Red List), qiegħdha mmniżżla bħala fi stat ta' riskju ta' estinzjoni baxx. Ħafna awturi jaħsbu li d-deforestazzjoni għaddejja fl-erja fejn huwa mifrux dan l-opossum bugeddum jista tkun ta' riskju kbir.

Klassifikazzjoni 

Bublitz fl-1987 għadda suġġeriment li jkun hemm żewġ speċi fil-ġeneru Lestoros] (Lestoros inca u Lestoros gracilis). Madanakollu, il-biċċa l-kbira tal-mammoloġisti ma jimxux ma' din il-klassifikazzjoni ta' Bublitz u jaċċettaw speċi waħda b'żewġ sottospeċi.

Ordni Paucituberculata
Familja Caenolestidae
Ġeneru Lestoros
Opossum bugeddum Peruvjan, Lestoros inca
Sottospeċi]]
Lestoros inca inca (Thomas, 1917) 
Lestoros inca gracilis (Bublitz, 1987)

Referenzi

Ħoloq esterni 
 Lestoros inca fuq il-Lista Ħamra tal-IUCN

Paucituberculata
Opossum bugeddum skur

L-Opossum bugeddum skur (Caenolestes fuliginosus), li jsibuh ukoll bħala Opposum bugeddum tal-ħarir, huwa marsupjal żgħir li jgħix fil-foresti alpini tal-Andi. Mis-seba' speċijiet tal-ordni Paucituberculata, li għadhom ħajjin illum, dan huwa l-aktar opossum bugeddum li hu magħruf u l-aktar wieħed li hemm tagħrif u informazzjoni dwaru.

Deskrizzjoni 

Din l-ispeċi hija simili ħafna tal-ispeċi l-oħrajn li qegħdin miġburin fl-istess ġeneru (Caenolestes).

L-opossum bugeddum skur għandu l-pil fin u folt ta' lewn kannella skur li jkanġi fl-iswed fuq id-dahr, filwaqt li jiċċara ħafna fin-naħa taż-żaqq. Il-wiċċ tawwali li ġej għall-ponta mgħammar b' par għajnejn ċkejknin.

Din l-ispeċi ta' opossum bugeddum tippreżenta fiha dimorfiżmu sesswali qawwi fejn in-nisa huma ta' daqs notevolment iżgħar. It-tul tar-ras u l-ġisem huwa bejn 90 u 140 millimetru u d-denb kważi għarwien kapaċi jilħaq jew iqarreb dan it-tul ukoll. Il-piż totali ta' l-irġiel ijvarja bejn 25 u 41 gramma filwaqt il-piż tan-nisa jvarja bejn 16.5 u 22.5 grammi u ma għandhomx marsupju.

Dieta 

L-Opossum bugeddum skur huwa marsupjal b'dieta karnivora li tikkonsisti minn varjetà ta' insetti u annimali vertebrati u invertebrati żgħar.

Distribuzzjoni 

Id-distribuzzjoni ta' dan il-marsupjal tal-Amerika t'Isfel hija l-akbar fost l-ispeċi ta' din l-ordni. L-opossum ġurdien skur qiegħed mifrux fil-boskijiet u fil-prateriji umdi, f'altitudni bejn 1,500 u 4,000 metru, fil-Peru, l-Ekwador, il-Kolombja u l-Veneżwela, fejn jiċċaqlaq minn post għall-ieħor billi jħaffer mini taħt l-art.

Klassifikazzjoni 

Opossum bugeddum skur jew Opposum bugeddum tal-ħarir hemm erba' sottospeċijiet.

Ordni Paucituberculata
Familja Caenolestidae
Ġeneru Caenolestes
Speċi
Opossum bugeddum skur, Caenolestes fuliginosus
Sottospeċi
Caenolestes fuliginosus centralis (Tomes, 1863)
Caenolestes fuliginosus fuliginosus (Bublitz, 1987)
Caenolestes fuliginosus obscurus (Thomas, 1895)
Caenolestes fuliginosus tatei (Anthony, 1923)

Konservazzjoni 

Din l-ispeċi, fil-lista l-ħamra tal-Unjoni Internazjonali għall-Konservazzjoni tan-Natura (IUCN red list) qiegħda mniżżla bħala fi stat ta' riskju ta' estinzjoni baxx.

Referenzi 
 Wilson, D. E.; Reeder, D. M. Mammal Species of the World, 3rd edition, Johns Hopkins University Press, ISBN 0-8018-8221-4

Ħoloq esterni 
 Daħla ta' Caenolestes fuliginosus fuq Animal Diversity Web
 Caenolestes fuliginosus fuq il-Lista Ħamra tal-IUCN 2007

Paucituberculata
Opossum bugeddum ta' żaqqu griża

L-Opossum bugeddum ta' żaqqu griża jew opossum far ta' żaqqu griża, magħruf xjentifikament bl-isem ta' Caenolestes caniventer, huwa mammiferu marsupjal notturn ta' daqs żgħir, nattiv tal-Amerika t'Isfel li jippreferi l-foresti ta' altitudni għolja qalb l-Andi.

Deskrizzjoni
Din l-ispeċi hija simili ħafna tal-ispeċi l-oħrajn li qegħdin miġburin fl-istess ġeneru {Caenolestes}. 

L-opossum bugeddum ta' żaqqu griża għandu l-pil qasir u folt ta' lewn li jvarja mill-kannella għall-griż li jiċċara fin-naħa taż-żaqq. Il-wiċċ tawwali li ġej għall-ponta mgħammar b'par għajnejn ċkejknin, u fuq ir-ras jinsabu par widnejn tondi.

It-tul totali huwa ta' 256 millimetru, ir-ras u l-ġisem 129 millimetru u d-denb ta' 127 millimetru ieħor, għalkemm dan jista jvarja xi ftit minn reġjun għal ieħor tul id-distribuzzjoni tal-ispeċi, filwaqt li l-piż totali huwa ta' madwar 45 gramma.

In-nisa ta' dan il-marsupjal m'għandhomx marsupju.

Dieta

L-Opossum bugeddum ta' żaqqu griża huwa marsupjal b'dieta karnivora li tikkonsisti minn varjetà ta' insetti u annimali vertebrati żgħar.

Distribuzzjoni

L-Opossum bugeddum ta' żaqqu griża huwa mammiferu pjutost rari, li għandu firxa żgħira fil-kontinent tal-Amerika t'Isfel u jgħix fil-foresti u l-prateriji umdi tal-Andi, fin-Nofs in-Nhar tal-Ekwador u fit-Tramuntana tal-Peru.

Klassifikazzjoni

Ordni Paucituberculata
Familja Caenolestidae
Ġeneru Caenolestes
Opossum bugeddum ta' żaqqu griża, Caenolestes caniventer

Konservazzjoni

Din l-ispeċi, fil-lista l-ħamra tal-Unjoni Internazjonali għall-Konservazzjoni tan-Natura (IUCN red list) qiegħda mmniżżla bħala fi stat ta' riskju ta' estinzjoni baxx.

Referenzi
Gardner, Alfred (November 16, 2005). Wilson, D. E., and Reeder, D. M. (eds) Mammal Species of the World, 3rd edition, Johns Hopkins University Press, 19. ISBN 0-801-88221-4.

Ħoloq esterni
Caenolestes caniventer In: 2007 IUCN Red List of Threatened Species. IUCN 2007.

Paucituberculata

es:Caenolestes#Caenolestes caniventer
Opossum bugeddum tat-Tramuntana

L-Opossum bugeddum tat-Tramuntana (Caenolestes convelatus), huwa mammiferu marsupjal notturnu u solitarju, pjuttost rari, li jgħix fin-naħa ta' fuq tal-kontinent tal-Amerika t'Isfel.

Deskrizzjoni
Din l-ispeċi hija simili ħafna tal-ispeċi l-oħra li qegħdin miġburin fl-istess ġeneru {Caenolestes} speċjalment tal-opossum bugeddum ta' żaqqu griża (Caenolestes caniventer).

L-opossum bugeddum tat-Tramuntana jingħaraf minn dak ta' żaqqu griża mid-daqs akbar tad-dras u mid-daqs iżgħar jekk mhux in-nuqqas totali tat-tieqa antorbitali. Dan għandu l-pil qasir u folt ta' lewn ftit aktar skur minn tal-opassumi bugeddum ta' żaqqu griża, li għandu żaqqu griża u wiċċu twil ġej għall-ponta, mgħammar b'par għajnejn żgħar u b'par widnejn li ġejjin għat-tond.

It-tul totali huwa ta' 256 millimetru, ir-ras u l-ġisem huma ta' 132 millimetru u d-denb ta' 124 millimetru ieħor, waqt li l-piż totali huwa ta' madwar 45 gramma.

In-nisa ta' dan il-marsupjal bħal l-ispeċijiet kollha tal-ordni Paucituberculata m'għandhomx marsupju.

Dieta

L-Opossum bugeddum tat-Tramuntana huwa marsupjal karnivoru u jiekol varjetà ta' insetti u annimali vertebrati u invertebrati żgħar.

Distribuzzjoni

L-Opossum bugeddum tat-Tramuntana jinsab biss f' 2 pajjiżi, u kull wieħed għandu popolazzjoni għalih. Hemm popolazzjoni minnhom fit-Tramuntana tal-Ekwador u l-popolazzjoni l-oħra fit-Tramuntana tal-Kolombja. Dawn il-popolazzjonijiet huma ġeografikament mifrudin.

Klassifikazzjoni

Ordni Paucituberculata
Familja Caenolestidae
Ġeneru Caenolestes
Opossum bugeddum tat-Tramuntana, Caenolestes convelatus

Konservazzjoni

Din l-ispeċi, fil-lista l-ħamra tal-Unjoni Internazzjonali għall-Konservazzjoni tan-Natura (IUCN) qiegħda mniżżla bħala fi stat ta' riskju baxx ta' estinzjoni.

Referenzi 
 Wilson, D. E.; Reeder, D. M. Mammal Species of the World, 3rd edition, Johns Hopkins University Press, ISBN 0-8018-8221-4

Ħoloq esterni
Caenolestes convelatus, Lista Ħamra tal-IUCN 2007

Paucituberculata

es:Caenolestes#Caenolestes convelatus
Opossum bugeddum tal-Lvant

L-Opossum bugeddum tal-Lvant jew opossum far tal-Lvant, magħruf xjentifikament bl-isem ta' Caenolestes sangay, huwa mammiferu marsupjal notturn ta' daqs żgħir, nattiv tal-Amerika t'Isfel li jippreferi l-foresti msaħba qalb l-Andi tal-Lvant. Din l-ispeċi ġiet deskritta fl-2013.

Deskrizzjoni
Din l-ispeċi hija simili ħafna tal-ispeċijiet l-oħrajn li qegħdin miġburin fl-istess ġeneru {Caenolestes}.

Dieta

L-Opossum bugeddum tal-Lvant huwa marsupjal b'dieta karnivora li tikkonsisti minn varjetà ta' insetti u annimali vertebrati żgħar.

Distribuzzjoni

L-Opossum bugeddum tal-Lvant huwa mammiferu pjutost rari, li għandu firxa żgħira fil-kontinent tal-Amerika t'Isfel u jgħix fil-foresti msaħba tal-Andi tal-Lvant fl-Ekwador.

Klassifikazzjoni

Ordni Paucituberculata
Familja Caenolestidae
Ġeneru Caenolestes
Opossum bugeddum tal-Lvant, Caenolestes sangay

Konservazzjoni

Referenzi
Caenolestes sangay A new species of shrew-opossum (Paucituberculata: Caenolestidae) with a phylogeny of extant caenolestids.

Ħoloq esterni
Caenolestes sangay A new species of shrew-opossum (Paucituberculata: Caenolestidae) with a phylogeny of extant caenolestids.

Paucituberculata
Lino Farrugia Sacco

Lino Farrugia Sacco huwa Imħallef fil-Qrati Maltin.

Huwa twieled fit-22 ta’ Awissu ,1949, u ħa l-edukazzjoni tiegħu fil-Kulleġġ St Albert u fl-1969 iggradwa fl-Università ta’ Malta. Fl-1972 huwa sar Nutar Pubbliku u fl-1973 sar Avukat. Huwa serva bħala Avukat għal-aktar minn seba’ snin, sittax il-sena bħala Maġistrat u mill-1997 'l hawn bħala Imħallef.

Imħallef 
Fl-1997 inħatar Imħallef. Huwa nħatar mill-Gvern ta’ Malta bħala Chairman ta' għadd ta' Bordijiet Investigattivi u serva bħala Eżaminatur għal għadd ta’ sezzjonijiet fil-Liġi Kriminali u Ċivili fl-Università ta’ Malta.

Sport 
Matul iż-żmien tiegħu fl-Università Lino kien Manager ta’ Youth Club differenti, membru fundatur tal-Ħamrun Tennis Club, Viċi President tal-Catholic Guild ta’ l-Universita’ ta’ Malta u segretarju ta’ Kumitat ta’ Universita’ dwar l-Eroj Nazzjonali. Għal tliet snin huwa serva bħala Segretarju tal-Malta Tennis Federation, fejn aktar tard inħatar bħala President. Lino kien Viċi President tal-Ħamrun Spartans Football Club.

Fl-1988 huwa ġie elett bħala l-Ewwel Viċi-President tal-Kumitat Olimpiku Malti u fl-1993 Viċi President tal-Kumitat Organizzattiv tal-Logħob tal-Pajjiżi ż-Żgħar ta; l-Ewropa għall-Malta. Huwa kien kap ta’ Missjoni tal-Kontinġent Malti fil-Logħob fil-Mediterran li saru fi Franza fl-1993. Bis-saħħa tiegħu ġie introdott l-Logħob għall-Istati Żgħar ta’ l-Ewropa għaż-Żgħażagħ fit-Tennis fil-Kalendarju Internazzjonali tal-Federazzjoni tat-Tennis.

Fl-1996 huwa ġie elett Chairman tal-Kumitat Olimpiku Malti. Fl-1999 huwa nħatar President tal-Kumitat Olimpiku Malti. Huwa maħtur mill-I.O.C. bħala membru tal-CAS u mill-Commonwealth bħala membru tal-CABOS.

Ħajja Personali 
Fl-1993 huwa nħatar President tal-Għaqda tal-Mużikali San Ġużepp fil-Ħamrun fejn ħadem bis-sħiħ għall-għaqda bejn il-Parroċċi u l-Każini tal-Banda.

Huwa miżżewweġ lil Susan nee’ Laiviera u għandu żewġt subien David u Steven.

Ġudikatura Maltija
Farrugia (kunjom)
Lino
Senġi tal-blat tal-Karù

Is-senġi tal-blat tal-Karù, magħruf xjentifikament bħala Elephantulus pilicaudus, huwa speċi ta' senġi tal-ġeneru Elephantulus li ġie deskritt reċentement.

Distribuzzjoni 
Dan is-senġi huwa speċi endemika tal-Afrika t'Isfel u jinsab fil-Provinċja ta' Kap tat-Tramuntana u fil-Provinċja ta' Kap tal-Punent.

Klassifikazzjoni
 Ordni Macroscelidea
 Familja Macroscelididae
 Ġeneru Elephantulus
 Senġi tal-blat tal-Karù, Elephantulus pilicaudus

Referenzi
Smit, H. A.; Robinson, T. J.; Watson, J.; Van Vuuren, B. Jansen (2008). "A New Species of Elephant-shrew (Afrotheria: Macroscelidea: Elephantulus) from South Africa". Journal of Mammalogy 89 (5): 1257. http://www.bioone.org/doi/abs/10.1644/07-MAMM-A-254.1
 Smit, H. & Rathbun, G. (2008). "Elephantulus pilicaudus". IUCN Red List of Threatened Species. Version 2010.4. International Union for Conservation of Nature. Retrieved 2010-11-04.http://www.iucnredlist.org/details/165924/0

Blat tal-Karu
Emanuel Mallia

Emmanuel Mallia (Tas-Sliema) huwa Deputat Parlamentari Laburist u eks Ministru tal-Intern u l-Ġustizzja u eks Ministru għall-Kompettività, Ekonomija Diġitali, Qasam Marittimu u Servizzi.

Bin Emmanuele u Carmelo, huwa twieled Tas-Sliema u huwa l-iżgħar wild minn ħamsa.

Avukat 

Wara li spiċċa l-iskola sekondarja, huwa kompla l-edukazzjoni tiegħu fl-Università ta’ Malta, minn fejn iggradwa bħala prokuratur legali fl-1973 u avukat fl-1979. Ftit xhur qabel li ggradwa, huwa fetaħ l-ewwel uffiċċju legali tiegħu, l-Imsida minn fejn baqa' jeżerċita l-professjoni tiegħu sakemm sar Ministru. Huwa speċjalizza fil-liġi kriminali u l-ġustizzja, u sar wieħed mill-aqwa avukati fil-liġi kriminali f'Malta, u jimpjega fl-uffiċċju tiegħu madwar għaxar avukati.

Sport 

Huwa ngħaqad ma’ numru ta’ klabbs u assoċjazzjonijiet, fosthom il-Malta Football Association, li dak iż-żmien kienet immexxija minn George Abela, il-Pembroke Basketball Club u l-Malta Car Racing Association.

Politika 

Mill-2009 'il quddiem, l-Avukat Mallia ħadem mill-viċin mal-Mexxej tal-Partit Laburista Joseph Muscat fuq numru ta’ inizjattivi, bħal kawża istitwita mill-Partit Laburista kontra l-gvern sabiex jirrifondi lura l-VAT fuq it-Taxxa ta’ Reġistrazzjoni tal-Vetturi. L-Avukat Mallia kien ukoll impenjat fil-Business Forum tal-Partit Laburista mmexxi minn Marlene Mizzi, u ħadem fuq numru ta’ inizjattivi ġodda fil-politika kummerċjali, li gew riċerkati u mfassla fi ħdan il-Partit Laburista.

L-Avukat Mallia aċċetta l-istedina ta’ Dr Joseph Muscat sabiex jikkontesta l-Elezzjoni Ġenerali tal-2013 bħala kandidat Laburista fuq id-9 u l-10 distrett.

Fil-11 ta' Marzu huwa nħatar Ministru tal-Intern u s-Sigurta' Nazzjonali. Fil-Ministeru tiegħu kellu diversi responsabiltajiet: id-Difiża, il-Forzi Armati, il-Pulizija, l-Immigrazzjoni, is-Sigurtà fl-Ajruport, is-Servizzi Korrettivi, il- Protezzjoni Ċivili, Affarijiet ta' Ċittadinanza u Nies Barranin, Central Visa Unit, ir-Reġistru Pubbliku, ir-Reġistrazzjoni Ċivili, il-Karti tal-Identità, il-Passaporti, ir-Reġistru tal-Artijiet u x-Xandir.

Huwa ntalab jirriżenja mill-Prim Ministru f'Diċembru 2014 u baqa' jservi fil-Parlament bħala Deputat Laburista.

F'April 2016, huwa nħatar Ministru għall-Kompettività, Ekonomija Diġitali, Qasam Marittimu u Servizzi.

Wara l-Elezzjonijiet tal-2017, tela' fil-Parlament imma ma ntgħażilx fil-Kabinett.

Ħajja personali 

Emmanuel jgħix fil-Belt Valletta flimkien ma’ martu Elena Codruta u t-tlett itfal tagħhom Nicola, Emmanuel Jr u Carmela Jolie.

Nies ħajjin
Politiċi Maltin
Politiċi tal-Partit Laburista (Malta)
Lista ta' pajjiżi skont l-erja

Din hi lista tal-istati tad-dinja skont l-erja tagħhom tibda mill-ikbar. L-erja tingħata f'km². Id-dipendenzi jintwerew mal-istat ewlieni u tingħata wkoll l-erja totali, imma l-lista hi ordnata skont l-erja mingħajr id-dipendenzi.
Ilerja tinkludi wkoll il-mases tal-ilma tat-terraferma (lagi u xmajjar).

Lista tal-istati skont l-arja (bid-dipendenzi murijin flimkien mal-istat prinċipali)

Nota 

Il-195 stat fil-lista huma il-193 stat membru tal-Ġnus Magħquda, u Tajwan u l-Belt tal-Vatikan.

Il-lista tinkludi wkoll 68 dipendenza, li minnhom 25 mhumiex abitati permanentement u għalhekk ma jidhrux fil-Lista ta' pajjiżi skont il-popolazzjoni.

Sors 
 CIA - The World Factbook, 14 novembre 2006.

Listi ta' pajjiżi
Senġi ta' wiċċu griż

Is-Senġi ta' wiċċu griż Rhynchocyon udzungwensis, huwa mammiferu plaċentat insettivoru ta' daqs pjuttost żgħir tal-ordni Macroscelidea. Dan is-senġi huwa wieħed mis-sbatax-il speċi mifruxin mal-kontinent Afrikan. 

Is-Senġi ta' wiċċu griż huwa l-akbar speċi ta' senġi fost dawk magħrufa xjentifikament sal-llum il-ġurnata u flimkien mat-tlett speċijiet l-oħra fil-ġeneru Rhynochocyon jissejħu senġijiet ġganti.

Distribuzzjoni 
Din l-ispeċi hija endemika tal-muntanji Udzungwa fit-Tanżanija. Din tinstab f'żewġ foresti biss li huma, il-foresta ta' Ndundulu-Luhomero fil-Majjistral ta' Udzungwa u l-foresta Mwanihana fil-Grigal ta' Udzungwa.

Klassifikazzjoni 

 Ordni Macroscelidea
 Familja Macroscelididae
 Ġeneru Rhynchocyon
 Senġi ta' wiċċu griż, Rhynchocyon udzungwensis

Referenzi 
 Rovero, F., Rathbun, G.B., Perkin, A., Jones, T., Ribble, D.O., Leonard, C., Mwakisoma, R.R. & Doggart, N. 2008. A new species of giant sengi or elephant-shrew (genus Rhynchocyon) highlights the exceptional biodiversity of the Udzungwa Mountains of Tanzania. Journal of Zoology 274:126-133.
 Rathbun & Rovero, 2008. IUCN Red List of Threatened Species. IUCN 2006. Retrieved on 20 January 2013.Rhynchocyon udzungwensis
 Rovero, F. & De Luca, D.W. 2007. Checklist of mammals of the Udzungwa Mountains of Tanzania. Mammalia 71(1/2):47-55.
 Rovero, F. & Rathbun, G.B. 2006. A potentially new giant sengi (elephant-shrew) from the Udzungwa Mountains, Tanzania. Journal of East African Natural History 95(2):111-115.

Ħoloq Esterni 
 Afrotheria Specialist Group - Infromazzjoni fuq is-Senġi.
 *Video fuq BBC

Senġi
Ġużè Cassar

Ġużè Cassar (Qrendi, 22 ta' Jannar 1918 - 27 ta' Novembru 2001) kien Deputat Priministru tal-Gvern Malti fis-snin sebgħin u tmenin. Kien ukoll Ministru fl-aħħar tas-snin erbgħin u fis-snin ħamsin.

Politika 
Fl-1945 kien elett mill-ewwel distrett bħala Membru tal-Kunsill tal-Gvern mal-Partit Laburista. Fl-1947 reġa' kien elett, fuq it-tielet distrett. Għamel sitt xhur speaker.

Ministru 
Fl-1948 inħatar Ministru tal-Ġustizzja u Affarijiet Parlamentari. Wara li l-Partit Laburista nqasam, huwa ħareġ mal-partit ġdid ta' Pawlu Boffa u kien elett mit-tielet distrett fl-1950 u fl-1951. F'dak il-gvern ta' koalizzjoni huwa kien Ministru tal-Ġustizzja.

Fl-1953 huwa reġa' ngħaqad mal-Partit Laburista, u fl-1955 reġa' sar Ministru. Fl-1962 u l-1966 huwa ma kkontestax l-elezzjoni li fiha l-Partit kellu fuqu d-dnub il-mejjet impost mill-Knisja.

Fl-1971 inħatar Ministru tas-Servizzi Soċjali u Xogħol.

Fl-1974 inħatar Ministru tal-Edukazzjoni.

Fl-1976 inħatar Deputat Priministru u Ministru tal-Ġustizzja, Artijiet u Djar.

Fl-1979 inħatar Ministru tal-Finanzi.

Fl-1981 reġa' nħatar Ministru tal-Ġustizzja.

Fl-1987 huwa kien elett għall-aħħar darba fil-Parlament. Fl-1992 reġa' kkontesta iżda ma telax.

Politiċi tal-Partit Laburista (Malta)
Politiċi Maltin
Deputati Mexxejja tal-Partit Laburista (Malta)
Avukati Maltin
Cassar (kunjom)
Senġi tal-buxxveld

Senġi

Is-Senġi tal-buxxveld Elephantulus intufi, huwa mammiferu plaċentat insettivoru ta' daqs pjuttost żgħir ta' l-ordni Macroscelidea. Dan is-senġi għalkemm l-abbundanza tvarja skond iż-żminijiet mhux fil-periklu ta' estinzjoni u għandu firxa vasta fin-Nofs in-nhar tal-kontinent Afrikan.

Klassifikazzjoni

Ordni Macroscelidea
Familja Macroscelididae
Ġeneru Elephantulus
Senġi tal-buxxveld, Elephantulus intufi
Sottospeċijiet
Elephantulus intufi alexandri	
Elephantulus intufi intufi

Referenzi
 IUCN Red List of Threatened Species. IUCN 2006. Retrieved on 26 October 2006.Elephantulus intufi.
Schlitter, Duane A. (November 16, 2005). Wilson, D. E., and Reeder, D. M. (eds) Mammal Species of the World, 3rd edition, Johns Hopkins University Press, 84. ISBN 0-801-88221-4.

Ħoloq Esterni
Afrotheria Specialist Group - Infromazzjoni fuq is-Senġi.
Senġi ċċangjat

Senġi

Is-Senġi ċċangjat Rhynchocyon cirnei, huwa mammiferu plaċentat insettivoru ta' daqs pjuttost żgħir ta' l-ordni Macroscelidea. Dan huwa wieħed mill-akbar speċi ta' senġi u nfatti it-tlett speċi f'dan il-ġeneru jissejħu senġijiet ġganti. Din l-speċi peress li pratikament ma hu magħruf xejn fuq id-densità tal-popolazzjoni qiegħeda mniżżla bħala vulnerabli.

Klassifikazzjoni

Ordni Macroscelidea
Familja Macroscelididae
Ġeneru Rhynchocyon
Senġi ċċangjat, Rhynchocyon cirnei
Sottospeċiijiet
Rhynchocyon cirnei claudi	
Rhynchocyon cirnei cirnei	
Rhynchocyon cirnei hendersoni	
Rhynchocyon cirnei macrurus		
Rhynchocyon cirnei nudicaudatus
Rhynchocyon cirnei stuhlmanni
Rhynchocyon cirnei reichardi	
Rhynchocyon cirnei shirensis

Referenzi
 FitzGibbon & Rathbun (2006). IUCN Red List of Threatened Species. IUCN 2006. Retrieved on 26 October 2006.Rhynchocyon cirnei
Schlitter, Duane A. (November 16, 2005). Wilson, D. E., and Reeder, D. M. (eds) Mammal Species of the World, 3rd edition, Johns Hopkins University Press, 84. ISBN 0-801-88221-4.

Ħoloq Esterni
Afrotheria Specialist Group - Infromazzjoni fuq is-Senġi.
 Senġi ċċangjat on Animal diversity web
Festival tal-Eurovision 2014

Il-Festival tal-Eurovision 2014 se jkun id-59 edizzjoni ta' dan il-konkors mużikali. Dan l-avveniment sar f'Copenhagen, id-Danimarka, wara li Emmelie de Forest fil-Festival tal-Eurovision 2013 tat id-dritt lil dan il-pajjiż jospita l-Eurovision għat-tielet darba. Il-belt ta' Copenhagen ukoll se tospita dan l-avveniment għat-tielet darba. L-istazzjon Danmarks Radio (DR) għażel lil B&W Hallerne bħala s-sala għall-avveniment wara li ġew ikkunsidrati diversi swali oħra fi bliet different mifruxin mad-Danimarka. B&W Hallerne hija sala li kienet tintuża biex jinbnew il-vapuri u ġiet ittrasformata f'arena li setgħet tospita dan il-konkors. Tinsab fuq il-gżira ta' Refshaleoen, li ġie mħabbar li kienet se tissejjaħ "Eurovision Island" matul iż-żmien tal-festival. Sebgħa u tletin pajjiż se jieħdu sehem, fosthom il-Polonja u l-Portugall li rritornaw wara waqfa qasira. Għat-tieni darba konsekuttiva, erba' pajjiżi ħassew il-bżonn li jirtiraw mill-festival, l-aktar minħabba raġunijiet finanzjarji. Dan se jkun l-iżgħar festival bħala numru ta' pajjiżi mill-2006. Id-disinn tal-konkors kien mibni madwar it-tema "Join Us", fejn iċ-ċentru ta' kollox huwa d-djamant ta' lwien blu u vjola li jirrappreżenta lill-gżira ta' Refshaleoen li fiha sar il-festival.

Allokazzjoni tas-semifinali 

Bħas-snin ta' qabel, kien hemm polza li ddeterminat liema pajjiżi kienu se jikkompetu fl-ewwel jew fit-tieni semifinali. Din saret fis-17 ta' Jannar tal-2013 fis-Sala Ċentrali ta' Malmö. Għall-kuntrarju tal-edizzjonijiet l-oħrajn, l-ordni tal-pajjiżi ġiet deċiża mid-diretturi tal-festival, sabiex kull kanzunetta tkun imqassma b'tali mod li tkun differenti minn ta' qabilha u ta' warajha u l-festival ikun aktar interessanti. L-ordni ta' kif se jikkompetu l-pajjiżi tħabbret f'April.

Bħas-snin ta' qabel, is-semifinalisti ġew imqassma f'sitt urni, ibbażati fuq kif ivvutaw lil xulxin f'dawn l-aħħar għaxar snin.

Ħoloq esterni 

 Sit uffiċjali
 Stazzjon uffiċjali fuq YouTube

2013
Andrea Poli

Andrea Poli (twieled fid-29 ta' Settembru 1989) huwa plejer tal-futbol Taljan li jilgħab bħala midfilder.

Karriera 

Poli beda il-karriera tiegħu fis-Serie B mal-klabb ta' beltu Treviso. Fil-31 ta' Jannar 2007 huwa ffirma mal-klabb tas-Serie A Sampdoria imma ġie misluf minnufih lura ma' Treviso biex fl-aħħar tal-istaġun mar lura ma' Sampdoria. Fl-4 ta' Novembru, Poli ddebutta fis-Serie A fit-telfa ta' 3–0 kontra Cagliari. Għall-istaġun 2008–09 ġie misluf lill-klabb ta' Sassuolo fis-Serie B, fejn kien strumentali biex it-tim jilħaq ir-raba' post fil-klassifika. Fis-sena 2011 huwa kien parti mit-tim ta' Sampdoria li safa relegat għas-Serie B wara li spiċċa fit-18-il post tas-Serie A.

Fid-29 ta' Awwissu 2011, Poli ngħaqad ma' Inter b'self għal staġun, bil-klabb minn Milan ikollu l-għażla li jakkwistah b'mod permanenti fl-aħħar tal-istaġun. Poli skorja l-ewwel gowl tiegħu ma' Inter fil-Coppa Italia kontra Genoa, fir-rebħa ta' 2–1 nhar id-19 ta' Jannar 2012.

Fit-8 ta' Lulju 2013, Poli ngħaqad ma' Milan biex sar it-tielet akkwist tas-sajf 2013. Bil-flokk numru 16, l-istess bħalma kien jilbes ma' Sassuolo u Sampdoria, hu ddebutta fl-20 ta' Awwissu 2013 fil-logħba preliminari tal-UEFA Champions League kontra PSV Eindhoven. Erbat ijiem wara, Poli huwa skorja l-ewwel gowl tiegħu fil-kamjonat, fil-logħba li Milan tilfu bl-iskor ta' 2–1 kontra Hellas Verona.

Internazzjonali 

Poli ntgħażel mill-kowċ tat-tim nazzjonali Taljan, Cesare Prandelli, u ddebutta fil-logħba ta' ħbiberija kontra l-Ingilterra, li l-Italja tilfu 2–1. Hu skorja l-ewwel gowl tiegħu f'logħba oħra ta' ħbiberija, din id-darba kontra San Marino fil-31 ta' Mejju 2015.

Ħoloq esterni 
 

Nies ħajjin
Twieldu fl-1989
Plejers ta' UC Sampdoria
Plejers ta' US Sassuolo Calcio
Plejers ta' Inter Milan
Plejers ta' AC Milan
Plejers tas-Serie A
Michael Essien

Michael Kojo Essien (twieled fit-3 ta' Diċembru 1982) huwa eks-plejer tal-futbol Ganiż.

Karriera 

Essien beda l-karriera tieghu ma' Liberty Professionals fil-Gana. Fis-sena 2000, huwa mar jilgħab fi Franza ma' Bastia. Essien għamel tliet snin jilgħab ma' Bastia u fis-sena 2003 issieħeb ma' Lyon. Ma' Lyon, Essien lagħab ukoll fil-UEFA Champions League għall-ewwel darba. Matul il-ħames snin li għamel jilgħab fi Franza huwa akkwista ċ-cittadinanza Franċiża.

Fl-2005, Essien ingħaqad mal-klabb ta' Chelsea għas-somma ta' 38 miljun ewro u li f'dak iż-żmien kien l-aktar akkwist għoli mill-plejers Afrikani ta' kull żmien. Ma' Chelsea, Essien rebaħ il-Premier League fl-2006 u fl-2010, tliet edizzjonijiet tal-FA Cup u l-Football League Cup. Fl-2008, Essien lagħab ukoll fil-finali tal-UEFA Champions League. Huwa rebaħ l-unur tal-Gowl tas-Sena għal Chelsea darbtejn, fl-istagun 2006–07 u 2008–09.

Fil-31 ta' Awissu 2012, ftit ħin qabel ma' ngħalqet is-sessjoni ta' trasferimenti tas-sajf, ingħaqad b'self ma' Real Madrid, fejn reġa' sab lil José Mourinho, il-kowċ preċedenti tiegħu meta kien jilgħab ma' Chelsea. Fil-konferenza stampa tal-preżentazzjoni tiegħu bħala plejer ġdid ta' Real Madrid huwa stqarr: "Missieri għajjatli u jien qiegħed hawn. U hekk nikkunsidrah. Ħadni ma' Chelsea, niftehmu mill-ewwel, dak huwa it-terminu l-aktar preċiż". Fit-3 ta' Novembru 2012, fl-għaxar preżenza tiegħu fil-kampjonat Spanjol, hu skorja l-ewwel gowl tiegħu fid-89 minuta fil-logħba li Real MAdrid rebħu bl-iskor ta' 4–0 kontra Real Zaragoza. 

Fi tmiem il-kampjonat, Essien irritorna lura ma' Chelsea. F'Jannar tal-2014, matul l-aħħar ġimgħa tas-suq ta' trasferimenti tax-xitwa, ingħaqad b'mod permanenti ma' Milan fis-Serie A. Huwa ffirma kuntratt sat-30 ta' Gunju 2015 u għażel il-flokk bin-numru 15.

Internazzjonali 

Essien irrappreżenta lill-Gana fit-Tazza tad-Dinja ta' taħt is-17-il sena fl-1999. Iddebutta mat-tim nazzjonali tal-kbar f'Jannar tal-2002. Mal-Gana ħa sehem fi tliet edizzjonijiet tat-Tazza tan-Nazzjonijiet Afrikani u fit-Tazza tad-Dinja tal-2006, fejn il-Gana waslu sal-aħħar sittax.

Ħoloq esterni 
 
 
 

Twieldu fl-1982
Nies ħajjin
Plejers tal-futbol Ganiżi
Coreca

Coreca hi frazzjoni tal-komun ta' Amantea, fil-provinċja ta' Cosenza, l-Italja, li tinsab qrib il-konfini mal-Campora San Giovanni.

Frazzjonijiet tal-provinċja ta' Cosenza
Daniele Bonera

Daniele Bonera, imwieled fil-31 Mejju 1981) huwa plejer professjonali tal-futbol Taljan li jilgħab bħala difensur mal-klabb ta' Milan u mat-tim nazzjonali Taljan.

Karatteristici teknici 
Bonera huwa difensur ċcentrali, b'abbilta li jilgħab kemm bħala difensur mal-lemin kif ukoll max-xellug.

Karriera

Brescia
Bonera iffirma kuntratt ma' Brescia fis-sena 1995 u lagħab ma' l-akkademja ta' Brescia sa l-istaġunkemm 1998–99, fejn għamel id-debbut tiegħu ma' l-ewwel tim ta' Brescia fl-istaġun 1999–00. Bonera lagħab 72 logħoba fi tliett staħuni ma' Brescia.

Parma 
Bonera iffirma kuntratt ma' Parma f'Lulju tas-sena 2002 minn ma' Brescia, u lagħab 32 logħoba u skorja gowl wieħed matul l-ewwel staġun tiegħu ma' Parma fl-2002–03 tas-Serje A. Fit-tliett staġuni ta' wara ma' Parma, Bonera lagħab 98 logħoba li 82 minnhom kienu fil-kampjonat tas-Serje A. Fit-28 ta' Lulju 2006, Bonera ingħaqad ma' Milan.

Milan
 
Id-debbutt ta' Bonera fil-UEFA Champions League kien kontra Anderlecht, fiż-17 ta'Ottubru 2006, fejn kien imkeċċi wara li kien muri darbtejn il-karta s-safra. Wara li saba' diffiċli jilgħab bħala difensuri lemini huwa beda jilgħab difensur ċentrali, anki minħabba li Milan kellhom ħafna difensuri ċentrali imweġġgħin u wara li akkwistaw lil Massimo Oddo minn ma' S.S. Lazio fit-trasferimenti ta' Jannar. Bonera kellu prestazzjonijiet ferm konvinċenti bħala difensur ċentrali u għalhekk kien wieħed mill-aħjar plejers għall-Milan.F'Settembru 2009, huwa ġġedded il-kuntratt tiegħu ma' Milan sa' April 2013.

Wara li kien imweġġa għal 10 xhur, Bonera għal ritorn tajjeb ħafna meta lagħab 45 minuta kontra Novara fl-logħoba mill-Coppa Italja fit-13 ta' Jannar 2010. Minħabba li  Milan kellhom lil Alessandro Nesta u lil Thiago Silva jilgħabu bħala difensuri ċentrali, Bonera rega' beda jilgħab bħala difensur fuq in-naħa tal-lemin. Bonera din id-darba kellu prestazzjonijiet tajbin anki fuq in-naħa tal-lemin. Huwa kien sar jilgħab titolari sakemm Gianluca Zambrotta, Luca Antonini u Massimo Oddo irritornaw  mill-'ijuries' taħhom, biex ftit wara rega tilef postu minn mat-titolari. Meta aktar tard Alessandro Nesta rega' safa l-kowċ Leonardo għażel lil Bonera biex joħodlu postu.

Fit-23 ta' Mejju 2013, kien hemm spekulazzjonijiet li seta jmur jilgħab ma' Juventus, pero' Bonera rega ġġedded il-kuntratt tiegħu ma' Milan sat-30 ta'Ġunju 2015.

Karriera Nazzjonali 
Bonera kellu preżenzi mat-tim Taljan ta' taħt il-21 sena fil-Kampjonati Ewropej ta' taħt il-21 sena fis-sena 2002 u fis-sena 2004. Huwa lagħab ukoll fit-Toulon Tournament fis-sena 2000. Bonera lagħab 34 logħoba fil-livell U-21.

Huwa lagħab 16 il-darba mat-Tim Nazzjonali Taljan. Id-debbutt tiegħu kien fil-5 ta' Settembru 2001 meta' kellu 20 sena fil-logħoba kontra l-Marokk.

Fl-2006 kien magħzul min Marcello Lippi fil-lista proviżorja ta' qabel it-Tazza tad-Dina 2006 bħala wieħed mill-erbgha riservi. Huwa kien eskluż mill-lista ta' l-aħħar 23 plejer.

Wara li kien ingħaqad ma' Milan, mis-sena 2006, huwa dejjem kien parti mill-grupp tat-Tim Nazzjonai taħt il-kowcis Donadoni u Lippi, imma mhux dejjem kien jiġi magħzul għal logħob minħabba problemi fisiċi.
Futbolers
Iqbal Masih

Iqbal Masih, Urdu: اقبال مسیح (t. 1983, m. 16 ta' April 1995) kien tifel Pakistan li sar is-simboli tal-abbużi fit-tħaddim tat-tfal fil-pajjiżi li qegħdin jiżviluppaw.

Tfulija
Iqbal twieled fl-1983 f'Muridke, raħal żgħir barra minn Lahore fil-Pakistan. Ftit wara li twieled missieru Sajf Masih telaq u abbanduna l-familja. Ommu, Inajat, kienet taħdem bħala seftura, iżda sabitha diffiċli ħafna biex tmantni l-familja. Minħabba f’hekk meta kellha 4 snin, inbigħ mill-familja tiegħu bħala skjav. Il-familja ta' Iqbal isselfu 600 rupija, ($16) minn għand kummerċjant tal-post li kellu fabbrika tal-insiġ tat-tapiti, u bi tpattija, Iqbal kellu jaħdem bħala nissiġ tat-tapiti sakemm jitħallas id-dejn. Kuljum, kien iqum qabel jisbaħ u jimxi mit-toroq imdallmin tal-kampanja sal-fabbrika, fejn u l-parti tat-tfal l-oħra kienu jkun marbutin bil-ktajjen biex ma jaħarbux. Kien jaħdem 14-il siegħa kuljum, sebat ijiem fil-ġimgħa, b'waqfien ta' nofs siegħha biss. Meta kellu 12-il sena Iqbal kien twil inqas minn 1.2 metru u kien jiżen 27 kg biss (daqs tifel ta' 6 snin).

Kull darba li ma jobdix jew kien jonqos f’xi ħaġa kien jiġi msawwat. Ġurnata waħda rid iqum fuq tiegħu u jitkellem għalih u għal sħabu dwar dawn l-inġustizzji. Ħarab u mar l-għassa tal-Pulizija u qallhom li hu u sħabu kienu qed jiġu trattati ħażin u xtaq li jiġi liberat flimkien ma’ sħabu.Iżda l-Pulizija kienu ħaġa waħda Arshad il-Propjetarju tal-fabrika tat-twapet u reġa’ ħadu lura hemm u qal lil Arshad
biex jaqflu.

Pakistan
Ta’ 10 snin irnexxilu jaħrab minn din l-iskjavitu ħarxa. F’qasir żmien daħal mal-BLLF (Bonded Labour Liberation of Pakistan) biex jgħin fill-ġlieda kontra l-iskjavitu tat-tfal madwar id-dinja.Iqbal għen aktar minn 3,000 tfal, li kienu skjavi fil-Pakistan, jakkwistaw il-Liberta’ . Kien jitkellem dwar il-kruha tal-Iskjavitu tat-tfal madwar id-dinja kollha. Fl-Għid il-Kbir tas-sena 1995 Iqbal ġie maqtul b’tir ta’ arma tan-nar huwa u ġej lura mill-Knisja.Fil-basket sabulu l-Bibbja, ktieb dwar l-Għid il-Kbir, santa ta’ Ġesu’. Responsabbli għall-qtil tiegħu jaħsbu li kienet il-Mafia tat-twapet.Iqbal,fl-1994 sena qabel qatluh kien ġie onorat bir-Reebok Human Rights Award. Issa wara mewtu fis-sena 2000, ġie onorat b’The World’s Children’s Prize for the Rights of the Child.
Robert Tappan Morris

Robert Tappan Morris (twieled fit-8 ta' Novembru 1965) huwa informatiku u imprenditur Amerikan. Hu hu l-iktar famuż għal Morris Worm, ikkunsidrat bħala l-ewwel worm tal-kompjuter li qatt sar. Kawża ta' dan ġie pproċessat u sar l-ewwel persuna li ġie kkundannat taħt l-Att tal-Frodi u Abbuż fuq il-Kompjuter.

Bijografija

L-ewwel snin 

Morris twieled fl-1965 minn Robert Morris u Anne Farlow Morris. Missieru kien informatiku f'Bell Labs, fejn għen jiddisinja s-sistemi operattivi ta' Multics u Unix. Morris attenda l-Università ta' Harvard, u aktar tard daħal bħala student gradwat fl-Università ta' Cornell. Fl-ewwel sena tiegħu hu kiteb worm tal-kompjuter li wasslet biex ħarbat diversi kompjuters fis-snin tal-bidu tal-internet. Din wasslitu quddiem il-qorti sena wara.

Morris Worm 
Il-worm ta' Morris ġie żviluppat fl-1988 waqt li kien jattendi l-Università ta' Cornell. Hu stqarr li kien iddisinjat biex jara d-daqs tal-internet. Il-worm tnieda minn MIT, minflok Cornell. Dan il-worm sfrutta numru ta' dgħufijiet sabiex jidħol fis-sistemi mixtieqa, fosthom:
 żball fis-sendmail, il-programm użat biex jamministra l-posta elettronika;
 żball fil-finger, li jippermetti li jiġi esegwit kodiċi remot;
 programm li jippermetti li wieħed jara informazzjoni dwar utent tas-sistema permezz ta' RSH.
Il-worm kien ipprogrammat sabiex jiċċekkja kull kompjuter li jsib jekk l-infezzjoni seħħitx diġà. Madanakollu, Morris ħaseb li xi amministraturi jistgħu jegħlbu lil dan il-worm billi jagħtu struzzjonijiet lill-kompjuter sabiex jirraporta falz pożittiv. Biex jikkumpensa għal din il-possibilità, Morris għamel li l-worm jikkopja lilu nnifsu xorta waħda irrelevanti mir-rispons tal-interrogazzjoni dwar l-istat tal-infezzjoni.

Dan il-livell ta' persistenza wassal għal tagħbijiet li mhux biss ġabu l-attenzjoni tal-amministraturi tas-sistemi, imma fixklu l-kompjuters immirati. Matul il-ġuri, ġie stmat li l-ispiża ta' "telfien ta' produttività" kawża tal-worm u l-isforzi sabiex jitneħħa mis-sistemi kien ta' bejn $200 u $53,000.

Referenzi

Ħoloq esterni 
  Sit uffiċjali fuq MIT

Nies ħajjin
Twieldu fl-1965
Informatiċi Amerikani
Senġi ta' widnejh tondi tan-Namib

Is-senġi ta' widnejh tondi tan-Namib (Macroscelides flavicaudatus) huwa mammiferu plaċentat, insettivoru, tal-ordni Macroscelidea ta' daqs pjuttost żgħir, b'piż ta' madwar 35 gramma. Dan l-ispeċi ta' senġi huwa endemiku tan-Namibja.

Klassifikazzjoni 

Ordni Macroscelidea
Familja Macroscelididae
Ġeneru Macroscelides
Senġi ta' widnejh tondi tan-Namib, Macroscelides flavicaudatus

Referenzi 
Afrotheria Specialist Group. Genus Macroscelides no longer monospecific 
Dumbacher, J.P., G.B. Rathbun, H.A. Smit, and S.J. Eiseb.  2012.  Phylogeny and taxonomy of the round-eared sengis or elephant-shrews, genus Macroscelides (Mammalia, Afrotheria, Macroscelidea).  PLoS ONE 7(3):e32410 (12 pp + 4 pp. supplement table).

Widnejh tondi tan-Namib
Senġi ta' widnejh tondi tal-Karù

Is-Senġi ta' widnejh tondi tal-Karù (Macroscelides proboscideus) huwa mammiferu plaċentat insettivoru ta' daqs pjuttost żgħir tal-ordni Macroscelidea.

Klassifikazzjoni 

Ordni Macroscelidea
Familja Macroscelididae
Ġeneru Macroscelides
Senġi ta' widnejh tondi tal-Karù, Macroscelides proboscideus
Sottospeċi
Macroscelides proboscideus isabellinus	
Macroscelides proboscideus melanotis	
Macroscelides proboscideus proboscideus

Referenzi 
 Macroscelides proboscideus fuq il-Lista Ħamra tal-IUCN 2006
 Wilson, D. E.; Reeder, D. M. Mammal Species of the World, 3rd edition, Johns Hopkins University Press, ISBN 0-8018-8221-4

Senġi
Joe Brincat (politiku)

Joe Brincat (22 ta' Marzu 1943) huwa avukat u kien Ministru tal-Ġustizzja, Artijiet u Djar għal sentejn u nofs, minn Lulju 1979 sa Diċembru 1981. Huwa kien darbtejn Deputat Mexxej tal-Partit Laburista għall-affarijiet tal-Partit, bejn l-1976 u l-1980, u bejn l-2003 u l-2008. Kien Deputat Mexxej għall-affarijiet tal-Parlament mill-1987 sal-1992. Kien viċi-president tal-Assemblea tal-Kunsill tal-Ewropa fl-1978 u għal ħafna snin kien rappreżentant ta' Malta fl-istess Parlament.

Politika 
Fl-1992 huwa kien ikkontesta għall-elezzjoni ta' mexxej tal-Partit Laburista, iżda l-elezzjoni ntrebħet minn Alfred Sant. Sal-1996 huwa rriżenja mill-Partit Laburista iżda żamm postu fil-Parlament. Meta Sant sar Priministru, Brincat reġa' resaq lejn il-Partit u ħejja liġi fuq l-annimali b'rabta mal-Pulizija.

Brincat kien l-uniku wieħed mill-grupp parlamentari Laburista li kien preżenti ghall-funeral ta’ Raymond Caruana f’Diċembru 1986 fil-Gudja. B’mod pubbliku kien l-uniku wieħed mill-Partit Laburista li dakinnhar iddisassoċja ruħu mill-vjolenza politika.

Wara r-rebħa tal-Partit Laburista fl-2013, Brincat beda jħejji emendi ghal ligijiet ezistenti li jirrigwardaw id-drittijiet tal-annimali, u wara għadda dawn il-proposti lill-Kunsill ghall-Harsien tal-Annimali (Animal Welfare Council).

Politiċi tal-Partit Laburista (Malta)
Politiċi Maltin
Deputati Mexxejja tal-Partit Laburista (Malta)
Avukati Maltin
Manuel Neuer

Manuel Peter Neuer (Gelsenkirchen, 27 ta' Marzu 1986) huwa plejer tal-futbol Ġermaniż li jilgħab bħala gowlkiper mat-tim ta' Bayern München u mat-tim nazzjonali tal-Ġermanja.

Bijografija 
Manuel Neuer twieled f'Gelsenkirchen, il-Ġermanja.

Ħoloq esterni 
 Sit uffiċjali
 Profil fuq is-sit uffiċjali ta' FC Bayern Munich
 
 
 
 

Twieldu fl-1986
Nies ħajjin
Futbolers Ġermaniżi
Plejers ta' FC Bayern Munich
Plejers ta' FC Schalke 04
Miriam Spiteri Debono

In-Nutar Miriam Spiteri Debono (Rabat (Għawdex), 1952) kienet Speaker tal-Parlament bejn l-1996 u l-1998.

Politika 
Miriam Spiteri Debono kkontestat f'isem il-Partit Laburista f'erba' elezzjonijiet ġenerali fl-1981, fl-1987, fl-1992, u fl-1996. Wara din l-aħħar elezzjoni tagħha, il-Prim Ministru Alfred Sant kien ħatarha Speaker tal-Parlament.   

Bejn l-1993 u l-1996, Miriam Spiteri Debono kienet ukoll President tal-Għaqda Nisa Laburisti.

L-isem tagħha ssemma sa mill-2013 bħala l-President tar-Repubblika li tissuċċedi lil George Abela.

Speaker 
Fil-ftuħ tas-Seba' Parlament, fil-5 ta' Diċembru 1996, Miriam Spiteri Debono nħatret Speaker.

Din hija silta mill-minuti tal-laqgħa meta nħatret:

  ONOR. ALFRED SANT (Prim Ministru):  Nipproponi l-ħatra tan-Nutar Myriam Spiteri Debono bħala Speaker ta' din il-Kamra.

  SKRIVAN TAL-KAMRA:  Min jissekonda?

  ONOR. EDDIE FENECH ADAMI (Kap tal-Oppożizzjoni):  Nissekonda.

  SKRIVAN TAL-KAMRA:  Il-mistoqsija hi l-elezzjoni tan-Nutar Myriam Spiteri Debono bħala Speaker tal-Kamra tad-Deputati.  Dawk favur? (Onor. Membri:  Iva)  Dawk kontra? Għaddiet.

Il-mozzjoni għaddiet nem. con.

L-Onor. Myriam Spiteri Debono twasslet sas-Sedja mill-Prim Ministru, mill-Kap tal-Oppożizzjoni u mill-Iskrivan tal-Kamra.

   SINJURA SPEAKER (Onor. Myriam Spiteri Debono):  Bil-permess tal-Kamra naħseb li jkun xieraq illi ngħid kelmtejn ta’ ringrazzjament. L-ewwel nett nixtieq nirringrazzja lill-Onor. Prim Ministru li pproponieni u lill-Onor. Kap tal-Oppożizzjoni li għoġbu jissekondani għal din il-ħatra. L-għażla tiegħi, maqbula bejnietkom, hija xhieda tal-impenn kemm tal-Gvern u kemm tal-Oppożizzjoni biex f’pajjiżna l-preżenza attiva tan-nisa fl-ogħla istituzzjonijiet tal-pajjiż tkompli tinħass u tikber.  Ta' dan nirringrazzjahom b'mod speċjali. (Applaws)

Nirringrazzja wkoll lill-Kamra kollha talli għoġobha tafdani b’din il-kariga ta’ responsabbiltà kbira li bl-għajnuna t’Alla u tal-Membri kollha tal-Kamra se nfittex li naqdi b’fedeltà u lealtà sħiħa lejn pajjiżi u lejn il-poplu tagħna.  Inħoss li lkoll kemm aħna f’dan il-Parlament l-ewwel u qabel kollox għandu jkollna l-ħakma fuqna nfusna biex neżerċitaw awtodixxiplina u nkunu rappreżentanti denji tal-poplu.

Hawn fostna min hu żgħir fl-età, hawn min hu aktar matur u ta’ esperjenza, iżda nħoss li l-operat tagħna lkoll għandu jkun imnebbaħ mis-sinċerità u mill-ġenwinità li sfortunatament ħafna minna nitilfu meta ma nibqgħux tfal.

Għalhekk filwaqt li nitlob lil Alla biex iżomm idejh fuqna u lill-Ispirtu s-Santu biex jiggwidana, nistieden lill-Kamra biex tkompli bix-xogħol tagħha skont kif indikat fl-aġenda. (Applaws)

Nies ħajjin
Twieldu fl-1952
Politiċi Maltin
Politiċi tal-Partit Laburista (Malta)
Presidenti tal-Kamra tad-Deputati - Speakers (Malta)
Avukati Maltin
Għawdxin
Franco Trappoli

Franco Trappoli (Orvieto, 5 ta' Novembru 1947) huwa politiku Soċjalista Taljan.

Bijografija 

Imwieled f'Orvieto fl-1947, bejn l-1980 u l-1983 serva bħala sindku Soċjalista ta' Fano. 

Kien ukoll membru tal-Kamra tad-Deputati mill-1983 sal-1987 u mill-1992 sal-1994. Matul il-karriera politika tiegħu kien President tat-13-il Kummissjoni (xogħol - kura u s-sigurtà soċjali - kooperazzjoni).

Huwa kien l-ewwel Buddista li serva fil-Parlament Taljan.

Referenzi

Ħoloq esterni 

  Radio Radicale: Eventi a cui ha partecipato Franco Trappoli

Nies ħajjin
Twieldu fl-1947
Politiċi Taljani
Soċjalisti Taljani
5 ta' Novembru

Il-5 ta' Novembru hija il-309 ġurnata tal-Kalendarju Gregorjan (il-310 fis-snin bisestili).
Fadal 56 ġurnata għall-aħħar tas-sena.

Novembru
Ġranet tas-sena
Matteo Renzi

Matteo Renzi (Firenze, Italja, 11 ta' Jannar 1975) kien Prim Ministru tal-Italja mill-2014 sal-2016, u mexxej tal-partit ċentru xellugi l-Partito Democratico, li nħatar mexxej tiegħu fit-8 ta' Diċembru 2013. Kien President tal-Provinċja ta' Firenze bejn l-2004 u l-2009, Sindku ta' Firenze fil-ħames snin ta' wara. Huwa nħatar Prim Ministru fit-22 ta' Frar 2014.

Meta nħatar, Renzi kien l-iżgħar Prim Ministru Taljan, fl-età ta’ 39 sena.

Il-Prim Ministru preċedenti, Enrico Letta, mill-istess partit ta' Renzi, irriżenja wara pressjoni kbira li kellu minħabba l-kundizzjoni ħażina tal-ekonomija Taljana. Infatti Renzi kien qal li l-inċertezza fl-Italja setgħet tieqaf biss jekk il-gvern ta’ Letta jieqaf.

Fit-12 ta' Diċembru 2016 huwa rriżenja minn Prim Ministru wara li tilef referendum fuq riformi kostituzzjonali.

Ħoloq esterni 

  Sit uffiċjali

Nies ħajjin
Twieldu fl-1975
Politiċi Taljani
Prim Ministri tal-Italja
Skjavitù

L-iskjavitù, magħruf ukoll bħala l-jasar, hu sistema fejn persuni huma ttrattati bħala proprjetà li jiġu mixtrija u mibjugħa, u huma sfurzati li jaħdmu. Skjavi jistgħu jinżammu kontra r-rieda tagħhom mill-mument tal-qabda tagħhom, xiri jew twelid, u huma jiġu mċaħħda mid-dritt li jitilqu, li jirrifjutaw li jaħdmu jew li jitlob kumpens. Storikament, l-iskjavitù kien rikonoxxut minn ħafna soċjetajiet filwaqt li fi żminijiet aktar riċenti, l-iskjavitù sar illegali fil-pajjiżi kollha. Madanakollu hu jkompli permezz tal-jasar tad-dejn, sefturi domestiċi miżmuma fil-magħluq, f'ċerti adozzjonijiet fejn it-tfal huma sfurzati li jaħdmu bħala skjavi, suldati tfal, u ż-żwieġ sfurzat. Il-jasar hu uffiċjalment illegali fil-pajjiżi kollha, iżda għad hemm madwar 20 sa 30 miljin skjav madwar id-dinja. Il-Mawritanja kienet l-aħħar pajjiż li uffiċjalment għamel l-iskjavitù illegali (fl-1981 u fl-2007), iżda madwar 10% sa 20% tal-popolazzjoni tagħha hija stmata li tgħix fi skjavitù. It-traffikar tal-bnedmin huwa primarjament użat fuq in-nisa u tfal f'industriji sesswali.

Il-post fejn kienu jinbiegħu l-iskjavi kien magħruf bħala s-suq tal-iskjavi. Ħafna drabi lill-iskjavi kienu jneżżgħulhom il-ħwejjeġ u kienu jinbiegħu għarwenin. Dan kien isir sabiex il-bejjiegħ ikun jista' jeżamina lill-iskjav b'mod aħjar.

Nies
Manuel Pinto da Fonseca

Dom Fra' Manuel Pinto da Fonseca (1681 – 23 ta' Jannar 1773) kien Kavalier tal-Lingwa tal-Portugall fl-Ordni ta' Malta. Kien it-68 Granmastru tal-ordni mill-1741 sa mewtu. Kien nobbli Portugiż, bin Miguel Álvaro Pinto da Fonseca, Alcaide-Mór de Ranhados, u martue, Ana Pinto Teixeira.

Manuel Pinto da Fonseca ġie elett Gran Mastru fit-18 ta' Jannar.  Fil-25 ta' Mejju 1743, ta ismu lir-raħal ta' Ħal Qormi u onorah bit-titlu ta' belt bħala  "Città Pinto".  Fl-1749, kien hemm konfoffa mmexxija minn Paxà Mustafa biex tqajjem rewwixta mil-ilsiera Misilmin. Il-konfoffa, li saret tissejjaħ il-Konfoffa tal-ilsiera, inkixfet u xxejnet u wara din ir-rebħa kienet tiġi ċċelebrata kull 29 ta' Ġunju, l-aniversarju tagħha. Pinto ħoloq bosta titoli nobbli ġodda, li n-nobbilta' antika ma ħaditx gost bihom u qala' fama ħażina għall-impożizzjoni ta' taxxi kifrin. Fl-1768 keċċa l-Ġiżwiti minn Malta kif kien sar fir-Renju taż-Żewġ Sqallijiet, fi Franza, fl-Imperu Spanjol u f'Parma. Wara t-tkeċċija tal-Ordni tal-Ġiżwiti, Pinto approprija d-dħul kollu mill-proprjetà tagħha fil-gżejjer bl-għan li jwaqqaf Pubblica Università di Studi Generali. Pinto ffirma d-digriet li waqqaf l-Università, illum l-Università ta' Malta, fit-22 ta' Novembru 1769, wara li kien awtorizzat li jagħmel hekk bil-Brevi Appostoliku, Sedula Romani Pontifici, li rċieva fl-20 ta' Ottubru 1769. Fil-25 ta' Mejju 1771, twaqqaf Collegio Medico bħala wieħed mill-fakultajiet tal-Università.

Bħala Gran Mastru, Pinto da Fonseca kompla l-bini tal-Berġa ta' Kastilja fil-belt Valletta, li kienet inbdiet fl-1574. Fuq il-faċċata ta' dan il-bini, wieħed mill-iżjed imponenti fil-belt li llum il-ġurnata jintuża bħala l-uffiċċju tal-Prim Ministru ta' Malta, hemm bust tiegħu. 

Matul is-saltna tiegħu, fl-1764, Pinto da Fonseca daħal f'negozjati mar-Re Frederiku II ("Frederiku l-Kbir") tal-Prussja biex il-Baljaġġju Protestant ta' Brandenburgu jerġa' jingħaqad mal-Ordni ta' Malta, imma l-Papa Klement XIII ma riedx iħalli nies li hu kien iqishom bħala eretiċi jidħlu f'organizzazzjoni Kattolika u n-negozjati fallew.Pinto da Fonseca għamel donazzjonijiet sostanzjali lill-Knisja Konventwali tal-Ordni, fosthom żewġ qniepen kbari u tqal fonduti mill-Mastru Funditur tal-Ordni, Aloisio Bouchut, fl-1747 u fl-1748; dawn għadhom indendlin fil-kampnari ta' dak li hu llum il-Kon-Katidral. Dawn il-qniepen ġew fonduti mill-bronż ta' żewġ bażiliski li ħallew warajhom it-Torok fl-assedju tal-1565. Pinto bena bosta mħażen fil-parti tax-xatt tal-belt li ġġib ismu. 

Kien ħabib ta' Cagliostro.

L-arma tal-familja Pinto tikkonsisti f'ħames nofs qmura ħomor. Ħal Qormi adotta din bħala l-arma u l-bandiera tiegħu bil-kuluri maqlubin. L-arma ta' Pinto tagħmel parti wkoll mill-arma tal-Università ta' Malta.

Kellu tifel illeġittimu jismu José António Pinto da Fonseca e Vilhena minn Rosenda Paulichi, bint Alberigo Paulichi u Patronilla Ramuzetta. Dan iżżewweġ lil kuġintu Maria Inácia Pinto da Fonseca de Sousa Teixeira e Vilhena.

Referenzi

Ħoloq esterni
 Muniti tal-Gran Mastru Pinto

Gran Mastri tal-Ordni ta' San Ġwann
Twieldu fl-1681
Mietu fl-1773
Nies Portugiżi
Repubblika tal-Krimea

Ir-Repubblika tal-Krimea hi waħda mir-repubbliki tar-Russja. Il-Krimea kisbet l-indipendenza mill-Ukrajna f'Marzu tal-2014 wara referendum. B'hekk ir-Repubblika Awtonoma tal-Krimea u l-belt ta' Sevastopol ingħaqdu bħala stat indipendenti magħruf bħala r-Repubblika tal-Krimea. Ftit jiem wara l-mexxejja tal-istat il-ġdid talbu li jsiru parti mir-Russja. Il-belt ta' Sevastopol saret belt federali u l-kumplament tal-Krimea saret repubblika fi ħdan il-Federazzjoni Russa. Madankollu dan mhu rikonoxut mill-ebda pajjiż, u l-kumplament tad-dinja għada tqis kemm il-Krimea kif ukoll Sevastopol bħala parti mill-Ukraina.

Bliet 
 Bakhchisaray

Pajjiżi stabbiliti fl-2014