joelniklaus/EU_Wikipedias huggingface dataset:
Tim nazzjonali tal-futbol tal-Iżvizzera

It-tim nazzjonali tal-futbol tal-Iżvizzera jirrappreżenta lill-Iżvizzera fil-futbol internazzjonali. It-tim hu kkontrollat mis-Swiss Football Association.

L-aqwa prestazzjoni tagħha fit-Tazza tad-Dinja kienu meta laħqu l-kwarti tal-finali tliet darbiet, fl-1934, fl-1938 u meta l-pajjiż ospita l-edizzjoni tal-1954. L-Iżvizzera rebħet ukoll midalja tal-fidda fl-Olimpjadi tal-1924. Fl-edizzjoni tat-Tazza tad-Dinja 2006, l-Iżvizzera wettqet rekord fit-Tazza tad-Dinja meta allavolja ġiet eliminata mill-kompetizzjoni, huma ma sofrew l-ebda gowl fl-erba' partiti li lagħbu. L-Iżvizzera sfaw eliminati wara l-għoti tal-penalties mill-Ukrajna, bit-tim Żvizzeru ma jiskorja l-ebda penalty — l-ewwel tim fl-istorja tal-kompetizzjoni li għamel dan. Ir-riġidità fid-difiża kompliet sal-edizzjoni suċċessiva tal-2010, fejn kien fl-74 minuta tat-tieni konfront mill-fażi tal-gruppi kontra ċ-Ċili li fl-aħħar laqqtu gowl. B'hekk wettqu rekord ta' minuti mingħajr ma jsofru gowl.

Rekord kompetittiv

Tazza tad-Dinja

Kampjonati Ewropej

Rekords tal-plejers 

Aġġornati sat-12 ta' Ġunju 2022.

L-aktar preżenzi

L-aktar gowls

Referenzi

Ħoloq esterni 
  
  Lista ta' logħbiet tat-tim nazzjonali Żvizzeru fuq RSSSF

Żvizzera
Futbol fl-Iżvizzera
GNU/Linux

Sistema operattiva magħmula mill-kernel Linux u għodda GNU.

Ġeneralment wieħed jikseb verżjoni lesta biex tiġi nstallata fuq CD, u jeżistu ħafna ditti li jipprovdu xi verżjoni ta' Linux. Dawn ġeneralment jistgħu jinkisbu b'xejn - imma mingħajr sapport mid-ditta - jew inkella jinxtraw regolarment, fejn hemm jiġu flimkien ma' għajnuna, manwali eċċ.

Il-kernel tal-Linux inbeda minn student Finlandiż Linus Torvalds fl-1991. L-għodda tal-proġett GNU kienu diġà jeżistu imma ma kellhomx kernel biex jiffurmaw sistema operattiva sħiħa, għalhekk dawn ikkomplimentaw lil xulxin perfettament. Flimkien ma' diversi prodotti oħrajn ħielsa bħall-XWindows, Gnome, KDE, OpenOffice.org u Firefox, wieħed jista' jikseb CD bis-softwer kollu li għandu bżonn b'xejn.

Il-GNU/Linux kien l-ewwel sistema operattiva li nqalbet għall-Malti.

Fost id-diversi verżjonijiet popolari nsibu Ubuntu u Red Hat.

Teknoloġija
Deividas Šemberas

Deividas Šemberas (twieled fit-8 ta' Settembru 1978) huwa eks-plejer tal-futbol Litwan.

Šemberas, minbarra ma' CSKA Moscow, lagħab ma' Dinamo Moscow u ma' Žalgiris Vilnius. Huwa kien rebbieħ tat-Tazza UEFA fl-2005 mat-tim ta' CSKA Moscow.

Unuri 

CSKA Moscow
 Premier League Russu: 2003, 2005, 2006
 Tazza tar-Russja: 2002, 2005, 2006, 2008, 2009, 2011
 Super Cup Russa: 2004, 2006, 2007, 2009
 Tazza UEFA: 2005

Ħoloq esterni 
 

Nies ħajjin
Twieldu fl-1978
Futbolers Litwani
Plejers ta' FC Dynamo Moscow
Plejers ta' PFC CSKA Moscow
Gintaras Staučė

Gintaras Staučė (Alytus, 24 ta' Diċembru 1969) kien plejer tal-futbol Litwan li bħalissa jinsab fl-irwol ta' kowċ għall-gowlers tat-tim ta' Spartak Moscow.

Huwa lagħab mat-tim nazzjonali tal-Litwanja u għamel 61 preżenza, fejn kien iżomm ir-rekord tal-aktar preżenzi għall-pajjiż. Minbarra li lagħab ma' Spartak Moscow, huwa lagħab mat-Torok ta' Galatasaray SK u anki mat-tim fil-Bundesliga ma' MSV Duisburg.

Fit-30 ta' Awissu 2004, Staučė ħabbar li rtira mill-impenji nazzjonali fil-bidu tal-fażi ta' kwalifikazzjoni għat-Tazza tad-Dinja 2006. Hu kien ġie rimpjazzat fl-iskwadra Litwana minn Žydrūnas Karčemarskas.

Unuri

Klabb

 Spartak Moscow
 Premier League Russu: 1992, 1993, 1994
 Tazza Russa: 1994

Referenzi

Ħoloq esterni

 Statistika tal-karriera

Nies ħajjin
Twieldu fl-1969
Plejers ta' FC Spartak Moscow
Plejers ta' Galatasaray SK
Plejers ta' MSV Duisburg
Plejers tas-Süper Lig
Futbolers Litwani
Wikiħbarijiet

Il-Wikibarijiet huwa proġett tal-Fondazzjoni Wikimedia fejn fiha jiġu ppublikat aħbarijiet minn madwar id-dinja. Jimmy Wales iddistingwa lill-Wikibarijiet minn mal-Wikipedija hekk kif hu stqarr li "fuq il-Wikibarijiet, kull storja li tinkiteb tkun qed tinkiteb bħala aħbar, oppost għal artiklu ta' enċiklopedija." Il-politika tal-punto di vista newtrali espost mill-Wikibarijiet jiddistingwixxiha minn sfrozi ġurnalisti oħra bħal Indymedia u OhmyNews. B'kuntrast mill-ħafna proġetti tal-Fondazzjoni Wikimedia, il-Wikibarijiet tħalli x-xogħol oriġinali li jsir fil-format ta' rappurtaġġ oriġinali u intervisti.

Storja 

L-ewwel proposta rikordjata ta' sit tal-aħbarijiet tal-Wikimedia kienet posta ta' żewġ linji minn persunan anonimu fil-5 ta' Jannar, 2003, fuq Meta-Wiki. Daniel Alston, li kien jimmodifika lill-Wikipedija taħt l-isem ta' Fonzy, stqarr li kien hu li kien bagħat dak il-messaġġ. Din il-proposta ġiet aktar żviluppata mill-ġurnalista, żviluppatur tas-softwer u awtur Erik Möller. Kien hemm oppożizzjoni minn diversi kontributuri tal-Wikipedija, li kienu stqarrew fuq li kien hemm diġà l-eżistenza ta' taqsiriet tal-aħbarijiet fuq il-Wikipedija, li tat bidu għal diskussjonijiet u proposti fuq kif il-proġett il-ġdid jista' jiġi implimentat mill-Wikimedia.

F'Novembru tal-2004, ġiet ippublikata wiki demostrattiva biex turi kif sit tal-aħbarijiet kollaborattiv jista' jaħdem. F'Diċembru tal-2004, is-sit ma baqax fil-fażi demostrattiva u mexa għall-fażi beta. Fl-istess ħin, edizzjoni bil-Ġermaniż ġiet introdotta. Aktar tard ġew introdotti verżjonijiet bit-Taljan, l-Olandiż, il-Franċiż, l-Ispanjol, l-Iżvediż, il-Bulgaru, il-Pollakk, il-Portugiż, ir-Rumen, l-Ukren, is-Serb, il-Ġappuniż, ir-Russu, l-Ebrajk, l-Għarbi, it-Tajlandiż, in-Norveġiż u biċ-Ċiniż (kollha f'ordni kronoloġika).
 
Fit-13 ta' Marzu, 2005, l-edizzjoni Ingliża tal-Wikibarijiet laħqet l-1,000 artiklu. Ftit xhur wara biss, f'Settembru tal-2005, il-proġett ġie trasferit għal-liċenzja tal-Creative Commons Attribution 2.5. Fil-5 ta' Settembru, 2007, il-verżjoni Ingliża irnexxielha tilħaq kwota ta' 10,000 aħbar.

Referenzi

Ħoloq esterni 

 Wikibarijiet
 RSS Feed tal-Wikibarijiet
 Wikinews Reports – blogg mir-rappurtaturi tal-Wikibarijiet

Proġetti tal-Wikimedia
Siti elettroniċi tal-aħbarijiet
Praga

Praga (biċ-Ċek: Praha) hija l-belt kapitali u l-akbar belt tar-Repubblika Ċeka. Hija l-erbatax l-akbar belt fl-Unjoni Ewropea. Hija wkoll il-belt kapitali storika tal-Boħemja. Il-belt tinsab fil-majjistral tal-pajjiż fuq ix-xmara Vltava. Fiha jgħixu 1.3 miljun abitant, waqt li ż-żona urbana tagħha hija stmata li għandha popolazzjoni ta' kważi 2 miljuni. Il-belt għandha klima oċeanika temperata, bi sjuf sħan u xtiewi kisħin.

Gallerija tar-ritratti

Referenzi

Ħoloq esterni 

 

Bliet taċ-Ċekja
Bliet kapitali fl-Ewropa
Fondazzjoni Wikimedia

Il-Fondazzjoni Wikimedia hi organizzazzjoni bla profitt ibbażata f'San Francisco, California, fl-Istati Uniti. Hi topera diversi proġetti kollaborattivi li jinkludu l-Wikipedija, il-Wikizzjunarju, Wikidata, il-Wikikwota, il-Wikitbiet (li jinkludi l-Wikijunior), il-Wikisors, il-Wikimedia Commons, il-Wikispeċi, il-Wikibarijiet, il-Wikiversità, il-Wikimedia Incubator, il-Meta-Wiki, u l-MediaWiki.

Il-ħolqien tagħha ġie imħabbar mill-fundatur tal-Wikipedija, Jimmy Wales, li kien qed iħaddem il-Wikipedija fil-kumpanija tiegħu Bomis fl-20 ta' Ġunju, 2003.

Objettivi 

Il-Fondazzjoni Wikimedia tiddikjara li l-għanijiet tagħha huma li tipprovdi enċiklopedija ta' informazzjoni li tkun bl-eżatt u korretta lil kull persuna fuq din il-pjaneta. L-irwol tagħha hu li tiżviluppa u żżomm kontenut miftuħ, proġetti bbażati fuq sistemà ta' wiki u tipprovdi dan il-kontenut b'xejn mingħajr ebda ħlas.

Flimkien mal-enċiklopedija multilingwali tal-Wikipedija, il-Fondazzjoni żżomm ukoll dizzjunarju u teżawru taħt l-isem tal-Wikizzjunarju, enċiklopedija bi kwotazzjonijiet imsemmiha Wikiquote, repożitorju ta' kitbiet minn sorsi ta' lingwi diversi fuq Wikisource, u kollezzjoni ta' kotba ta' testi u manwali għall-istudenti fuq Wikibooks. Wikijunior huwa sotto-proġett ta' Wikibooks li jispeċċalizza fuq kotba għat-tfal.

Operazzjonijiet 

Il-kobor kontinwu ta' kull proġett tal-Wikimedia hu dipendenti mid-donazzjonijiet, imma l-Fondazzjoni Wikimedia tkabbar id-dħul tagħha permezz ta' mezzi alternativi ta' fondi bħal sponsorizzazzjoni, servizzi u fonti oħra.

Proġetti

Wikimania 

Il-Wikimedia kull sena torganizza l-Wikimania (Paġna tal-informazzjoni fuq Meta-Wiki], konferenza għal utenti tal-proġetti tal-Fondazzjoni Wikimedia. Din kienet organizzata għall-ewwel darba fi Frankfurt (Ġermanja), fl-2005.

Referenzi

Ħoloq esterni 

 Sit uffiċjali tal-Fondazzjoni Wikimedia
 Blogg tal-Fondazzjoni Wikimedia
 Il-messaġġ ta' Sheldon Rampton fuq WikiEN-l
 Rekord pubbliku għall-Fondazzjoni Wikimedia mis-sit elettroniku tad-Dipartiment tal-istat ta' Florida

Proġetti tal-Wikimedia
Kimika

Il-Kimika (ġejja mill Eġizzjan kēme li tfisser "ħamrija") hija l-istudju tal-istruttura, kompożizzjoni u karatteristiċi tal-materjali, kif wkoll il-bidliet li jseħħu f'reazzjonijiet kimiċi.

Il-Kimika hija xjenza fiżika relatata ma' diversi studji fuq l-atomi, il-molekuli, il-kristalli u forom oħra ta' materjali (kemm li jeżistu weħidhom kif wkoll magħquda ma' materjali oħra). Dawn jinkorporaw il-kunċetti tal-enerġija u l-entropija, li huma relatati mal-possibbiltà li sseħħ reazzjoni kimika, kif wkoll mar-rata tar-reazzjoni. 

Il-fergħat ta' Kimika huma miġburin skond it-tip ta' materjal li jkun qed jiġi studjat. Dawn il-fergħat jinkludu fost ohrajn:
 Kimika inorganika,
 Kimika organika,
 Kimika analitika,
 Bijokimika,
 Kimika fiżika,
 Kimika ambjentali, 
 Kimika industrijali. 

Ħarġu wkoll studji speċjalizzati eż. newrokimika (studji fuq il-kimika kkonċernata mal-moħħ uman).

Storikament, il-Kimika moderna żvolġiet mil-alkemija.
Uranu (pjaneta)

Uranu huwa s-seba' pjaneta tas-Sistema Solari.

Pjaneti tas-sistema solari
Wikotba

Wikibooks (għall-bidu imsejjaħ bħala Wikimedia Free Text Project u Wikimedia Textbooks) huwa wiki tal-Fondazzjoni Wikimedia għall-ħolqien ta' kontenut bla ħlas ta' kotba testwali u manwali.

Storja 

Wikibooks beda fl-10 ta' Lulju, 2003, bħala tweġiba għal rikjesta li saret mill-kontributur tal-Wikipedija Karl Wick għal proġett li jkun jista' jospita u jibni ġo fih kotba testwali b'xejn fuq suġġetti bħall-kimika organika u l-fiżika. Żewġ sottoproġetti kbar huma l-Wikijunior u l-Wikiversità li ġew ikkreati fi ħdan il-Wikitbiet qabel ma l-politika uffiċjali tal-Wikibooks ġiet aktar tard mibdula, li proġetti b'tip ta' inkubatur għandhom jibdew skont il-politika l-ġdida tal-proġetti tal-Fondazzjoni Wikimedia.

Wikijunior

Wikijunior huwa sottoproġett tal-Wikitbiet li jispeċalizza fuq kotba għat-tfal. Il-proġett jikkonsisti fuq kemm rivista u anki websajt, u attwalment qed jiġi żviluppat bl-Ingliż, id-Daniż, l-Finlandiż, il-Franċiż, il-Ġermaniż, it-Taljan, il-Ġappuniż u l-Ispanjol. Dan il-proġett huwa finanzjat minn Beck Foundation.

Kontenut

Waqt li xi kotba huma oriġinali, oħrajn bdew bħala testi ikkupjati minn fonti oħra ta' kotba testwali ta' kontenut ħieles fuq l-internet. Il-kontenut kollu tas-sit huwa kopert mil-Liċenzja ta' dokumentazzjoni ħielsa. Dan ifisser li l-kontribuzzjonijiet jibgqgħu taħt proprjetà letterarja tal-kreaturi, waqt li l-liċenzja copyleft tassigura li l-kontenut jibqa' distribwit u riprodott b'xejn.

Il-Wikitbiet huwa differenti mill-funzjoni tal-Wikisors, fejn il-kontenut tal-Wikitbiet ikun mistenni li jiġi mibdul mill-parteċipanti. Però, dokumenti li għandhom t-test oriġinali bħala sors, bħad-drammi Xejksperjani huma minflok ospitati fuq Wikisors.

Referenzi

Ħoloq esterni
 Wikibooks
 Il-paġna tal-Wikitbiet fuq Meta-Wiki

Proġetti tal-Wikimedia
Libreriji diġitali
Wikikwota

Il-Wikikwota huwa proġett ibbażat fuq wiki li hu mmexxi mill-Fondazzjoni Wikimedia, li jaħdem fuq is-softwer MediaWiki. Ibbażat fuq l-idea ta' Daniel Alston u mplimentat minn Brion Vibber, l-għan ta' dan il-proġett hu li jipproduċi kollaboritivament referenza vasta ta' kwotazzjonijiet minn nies popolari, kotba u proverbji, u jagħti dettalji fuqhom. Minkejja li hawn diversi kollezzjonijiet ta' kwotazzjonijiet fuq l-internet, Wikikwota huwa differenti mill-oħrajn minħabba li jagħti l-opportunità biex il-viżitaturi jikkontribbwixxu. Inizzjalment il-proġett beda bl-Ingliż, imma fl-Lulju tal-2004, lingwi ġodda ġew introdotti.

Kronoloġija tal-istorja

Referenzi

Ħoloq esterni 

 Wikikwota

Proġetti tal-Wikimedia
Wikiversità

Il-Wikiversità huwa proġett tal-Fondazzjoni Wikimedia, dedikat għall-attivitajiet u materjali ta' tagħlim u jinsab fuq is-sit elettroniku www.wikiversity.org. Il-proġett beda fil-15 ta' Awwissu, 2006 bil-verżjoni tal-lingwa Ingliża. Preżentament hemm ħames lingwi tal-Wikiversità - Ingliż, Franċiż, Ġermaniż, Taljan u Spanjol - u hemm proġetti oħra biex lingwi oħra jieħdu sehem fil-Wikiversità.

Storja 

Il-Wikiversità kien beda oriġinarjament fuq il-Wikibooks fis-sena 2003. Fl-2005, kien hemm proposta formali biex il-Wikiversità ikun bħala proġett indipendenti u kienet saret votazzjoni. Fil-laqgħa ta' Novembru 2005 tal-Bord tal-Wikimedia ddiskuta din il-proposta. Il-verżjoni modifikata mill-Board of Trustees kienet milqugħa. Sa dak inhar kien hemm 17-il portal tal-lingwa li kienu diġà bdew jiffunzjonaw fuq il-Wikibooks.

Dettalji tal-Proġett 

Il-Wikiversità kienet maħsuba bħala ċentru għall-kreazzjoni u l-użu ta' materjal għat-tagħlim b'xejn. L-għanijiet primarji tiegħu kienu:

 Tikkreja u tospita materjal u riżorsi għat-tagħlim b'xejn u multilingwali, għall-gruppi kollha ta' etajiet
 Tospita proġetti ta' studju, tagħlim u komunità li tiffornixxi dan il-materjal.

Il-mudell tal-Wikiversità tagħmel enfasi fuq il-"gruppi ta' tagħlim" u it-"tagħlim b'dak li jsir" ("learning by doing"). L-ideja hi li din il-komunità ta' parteċipanti jattivaw dawn il-proġetti ta' tagħlim u dan it-tagħlim jiġi rejalizzat fuq il-kollaborazzjoni fuq il-proġetti u l-editjar tal-paġni tal-Wikiversità.

Il-Wikiversità tikkonsisti minn paġni wiki li jirrigwardaw l-istudju ta' argument partikolari. Il-parteċipanti jesprimu l-għanijiet tagħhom ta' tagħlim u l-komunità tikkontrubwixxi biex tiżviluppa attivitajiet u proġetti li jaslu għal dawn l-għanijiet.

Ir-riżorsi huma żviluppati minn individwali jew gruppi, jew bl-inizzjattiva tagħhom u bħala parti minn proġett ta' tagħlim. Dawn ir-riżorsi jinkludu sussidji didattiċi, pjani ta' lezzjonijiet, pjanijiet ta' studju, kurrikulum, link esterni u aktar riżorsi - il-kotba tat-testi mhumiex inklużi f'dan il-proġett, hekk kif dawn jinsabu fil-Wikibooks. L-ttformazzjoni li tintefa' fuq il-Wikiversità tista' tintuża' barra minn dan il-proġett, taħt it-termini tal-GNU Free Documentation License.

Il-Wikiversità, fil-futur, tista' anki tospita proġetti ta' tfittxija, imma din l-attività għadha esposta għal dibattitu u għadha ma ġietx implimentata.

Ħoloq Oħra 

 Wikiversità
 Artiklu fuq The Chronicle of Higher Education
 Wikiversity tikseb il-Momentum fuq PC World

Proġetti tal-Wikimedia
Wikispeċi

Il-Wikispecies huwa proġett tal-Fondazzjoni Wikimedia li hu bbażat fuq wiki. L-għan ta' dan il-proġett huwa li joħloq lista b'xejn ta' kull speċi. Hu ndirizzat għax-xjentisti, aktar milli għall-pubbliku ġenerali. Il-proġett beda f'Awwissu ta' l-2004, wara proposta ta' Benedikt Mandl u bijoloġisti minn madwar id-dinja kienu mistednin biex jikkontribwixxu.

F'Mejju ta' l-2007 il-proġett kien qabeż il-100,000 artiklu u s'issa hemm 131 lingwa li għandhom dan il-proġett. Bħal kull proġett ieħor tal-Wikimedia, il-kontenut tiegħu hu taħt liċenzja tal-GNU Free Documentation License.

Referenzi

Ħoloq Oħra 

 Wikispecies
 Portal tal-Komunità ta' Wikispecies

Proġetti tal-Wikimedia
Wikijunior

Il-Wikijunior huwa sotto-proġett tal-Wikibooks li jispeċċalizza għal kotba tat-tfal. Dan jikkonsisti minn kemm sit elettroniku u anki magażin. Is-sit qiegħed preżentament jiġi żviluppat bl-Ingliż, bid-Daniż, bil-Fillandiż, bil-Ġermaniż, bil-Franċiż, bit-Taljan, bil-Ġappuniż u bl-Ispanjol, imma mistennija li tkun b'madwar tnax-il lingwa. Wikijunior hija ffinanzjata minn Beck Foundation.

Il-proġett qed jiżviluppa tliet serje ta' kotba stampati:

The Natural World (Id-Dinja Naturali)
Serje bijoloġika u ġeografika. Din is-serje tinkludi t-titli: "Big Cats" u "Dinosaurs".
Our World of People (Id-Dinja tagħna tal-Poplu)
Serje kulturali, storika u soċjevoli. Din is-serje tinkludi t-titli: "South America", "Languages", "Kings and Queens of England", u "Ancient Civilizations".
A World of Discovery and Innovation (Dinja ta' Skoperta u Innovazzjoni)
Serje matematika, xjentifika u teknoloġika. Din is-serje tinkludi t-titli: "Solar System", "How Things Work" u "The Elements".

Storja

Il-Beck Foundation tkellmet mal-Wikimedia biex tikkreja sett ta' kotba wiki għat-tfal. Il-kunċett kien approvat mill-Board of Trustees tal-Fondazzjoni Wikimedia fis-16 ta' Ottubru, 2004. Wikijunior bdiet fl-24 ta' Ottubru fis-sit tal-Wikimedia minn Danny Wool li kien parti mill-istat tal-Wikimedia.

L-iżvilupp tal-kontenut beda fis-7 ta' Novembru, 2004, fuq Wikibooks, xahar wara li beda. Il-Beck Foundation kienet qed tissaportja dan il-proġett biss fl-ispazju fuq is-server, imma mhux biex tippublika u tiddistribwixxi l-kotba. F'Lulju 2006 kien hemm negozjati biex il-Wikimedia tagħmel verżjoni pprintjata.

Ħoloq Oħra
Wikijunior
Wikijunior fuq Meta Wiki

Proġetti tal-Wikimedia

ar:ويكي الكتب#ويكي الأطفال
cs:Wikiknihy#Wikijunior
en:Wikibooks#Wikijunior
zh:維基教科書#維基兒童教科書
Tim nazzjonali tal-futbol tal-Iżvezja

It-tim nazzjonali tal-futbol tal-Iżvezja jirrappreżenta lill-Iżvezja fil-futbol internazzjonali u hu mmexxi mill-Assoċjazzjoni tal-Futbol tal-Iżvezja. Fis-snin ħamsin it-tim Żvediż kien ikkunsidrat fost l-aqwa fl-Ewropa.

L-Iżvezja pparteċipaw għall-ewwel darba fit-Tazza tad-Dinja fl-1934 bl-aħjar prestazzjoni tkun il-finali mitlufa fl-1950, edizzjoni li ġiet ospitata fl-istess pajjiż. L-Iżvezja rebħet il-midalja tad-deheb fl-Olimpjadi tas-sajf tal-1948 u l-midalja tal-bronż fl-1924 u l-1952.

Storja 

L-Isvezja hi tradizzjonalment tim qawwi fil-futbol internazzjonali, bi ħdax-il apparenza fit-Tazza tad-Dinja u tliet midjali fl-Olimpjadi. It-Tim Svediż spiċċa t-tieni fit-Tazza tad-Dinja 1958, meta kien l-ospitu ta' dik l-edizzjoni, fejn tilef 5-2 kontra l-Brażil li kienu rebħu t-Tazza tad-Dinja għall-ewwel darba. L-Isvezja spiċċat fit-tielet post darbtejn (fl-edizzjoni ta' l-1950 u fl-1994). Fl-1938, huma spiċċaw ir-raba'.

Referenzi

Ħoloq esterni 

  
  Lista ta' logħbiet tat-tim nazzjonali Ukren

Żvezja
Futbol fl-Iżvezja
Kroazja fil-Festival tal-Eurovision

Il-Kroazja bdiet l-avventura fil-Festival tal-Eurovision mill-1993, wara li kisbet l-indipendenza mill-Jugożlavja. Flimkien mal-Iżvezja u Malta, u anki l-erba' pajjiżi l-oħra li huma ntitulati li jipparteċipaw kull sena, il-Kroazja hi waħda mill-ftit pajjiżi li ma naqsux li jipparteċipaw f'edizzjoni mill-1993 'il quddiem, meta s-sistema ta' dak iż-żmien kienet tirrelega 'l-pajjiżi li kienu jispiċċaw bl-inqas punti. Ma kien hemm l-ebda interuzzjoni fil-parteċipazzjoni tal-Kroazja fil-Eurovision mill-ewwel apparenza fl-1993 sal-2007, fejn huma wieħed miż-żewġ pajjiżi, flimkien ma' Spanja (esklużi d-debuttanti riċenti) li qatt ma tilfu edizzjoni waħda minn mindu għamlu d-debutt tagħhom.

Il-Kroazja ġiet rappreżentata fil-Eurovision bejn l-1961 u l-1991 taħt l-isem tal-Jugożlavja. Il-Kroazja ipproduċiet tlettax-il parteċipazzjoni minn 26 daħla tal-Jugożlavja, bil-kanzunetta rebbieħa tal-1989, Riva b'"Rock Me", tkun Kroata. B'hekk, bħala riżultat, il-Festival tal-Eurovision 1990 sar f'Żagreb.

Wara li l-Jugożlavja ġiet xolta fl-1991, il-Kroazja ħadet sehem għall-ewwel darba bħala pajjiż indipendenti fl-1993. Minħabba li l-Hrvatska radiotelevizija (HRT) ma kienx membru tal-EBU, il-Kroazja ma setgħetx tieħu sehem fil-Eurovision. Li kieku l-HRT kien membru tal-EBU fil-ħin għall-festival, il-kanzunetta Kroata kienet tkun mill-grupp Magazin "Aleluja".

L-ewwel kanzunetta tal-Kroazja wasslet fl-1993 fejn il-grupp Put kanta l-kanzunetta "Don't Ever Cry", li minkejja li għandha titlu Ingliż, il-kanzunetta tkantat bil-Kroat. Il-kanzunetta ntemmet fit-tielet post fil-"Kvalifikacija za Millstreet", biex b'hekk ġie assigurat mill-parteċipazzjoni fil-festival. L-aqwa pożizzjoni, sal-2009, kien ir-raba' post miksub fl-1996 minn Maja Blagdan bil-kanzunetta "Sveta ljubav", u fl-1999, minn Doris Dragović b'"Marija Magdalena".

L-għażla tar-rappreżentat tal-Kroazja fil-Eurovision isir permezz tal-festival imsejjaħ Dora.

Rappreżentanti

Votazzjoni 

Il-Kroazja tat l-aktar punti lil (finali biss):

Il-Kroazja rċiviet l-aktar punti minn (finali biss):

Referenzi

Ħoloq esterni 

 Selezzjoni nazzjonali tal-Kroazja

Pajjiżi fil-Festival tal-Eurovision
Alġerija

L-Alġerija huwa pajjiż fl-Afrika ta' Fuq li mill-1830 sa l-1962 kien kolonja Franċiża. 
Huwa l-akbar pajjiż tal-Magreb (il-Marokk, l-Alġerija, it-Tuneżija, il-Libja, il-Mawritanja). Il-pajjiżi li għandhom fruntiera mal-Alġerija huma l-Marokk, it-Tuneżija, il-Libja, il-Mali u n-Niġer. 

Il-belt kapitali hija Alġier.

Alġerija
Repubbliki
Pajjiżi tal-Afrika
Pajjiżi tal-Baħar Mediterran
Wikizzjunarju

Il-Wikizzjunarju (terminu derivat mit-twaħħid tal-kelma wiki u dizzjunarju) huwa proġett multilingwi fl-internet li jfisser il-kliem b’xejn; b’hekk iservi ta’ dizzjunarju. Hemm madwar mija u ħamsin lingwa parti minn dan il-proġett. Kwalità li tiddifferenzjah minn imkielem oħrajn hi li miktub minn voluntiera li jilżmu annuna bis-software wiki sabiex jinbidlu, jissewwew jew jiġġeddu l-artikli. 

Bħall-Wikipedija, il-Wikizzjunaru huwa mħaddem mill-Fondazzjoni Wikimedia. Minħabba li m’hemmx limitu għal spazju għall-istampar, ħafna mill-edizzjonijiet tal-lingwi ta’ dan il-proġett jipprovdu tifsir u traduzzjonijiet għal lingwi oħra, waqt li xi edizzjonijiet jipprovdu wkoll teżawri u lessiċi. Aktar minn hekk, il-Wikizzjunarju Ingliż jinkludi wkoll il-Wikisawru, li jservi ta' teżawru.

Proġetti tal-Wikimedia
Dizzjunarji online
Siti elettroniċi edukazzjonali
Wikis
Libja

Il-Libja (bl-Għarbi: ‏ليبيا‎‎ Lībiyā) huwa stat fir-reġjun tal-Magreb fl-Afrika ta' Fuq. Il-Libja għandha konfini fit-Tramuntana mal-Baħar Mediterran, mal-Eġittu fuq il-Lvant, mas-Sudan fix-Xlokk, maċ-Ċad u n-Niġer fin-Nofsinhar, u mal-Alġerija u t-Tuneżija fil-Punent.

Il-belt kapitali hija Tripli, li fiha joqogħdu 1.7 miljun ruħ mis-6.4 miljun li jgħixu fil-pajjiż kollu. Dan il-pajjiż Afrikan għandu l-ogħla Indiċi tal-Iżvilupp Uman fl-Afrika u r-raba' l-ogħla prodott gross domestiku per capita f'dan il-kontenut, bir-riservi taż-żejt u l-popolazzjoni baxxa jkunu l-fattur ewlieni.

Referenzi

Ħoloq esterni 

 Libja fuq CIA World Factbook

 
Pajjiżi tal-Afrika
Pajjiżi tal-Baħar Mediterran
Al-Fatiħa

Fl-Islam, Al-Fatiħa hija sura fil-bidu tal-Koran. Bl-Għarbi tissejjaħ Suratul-Fatiħa (Arabic: سورة الفاتحة‎), ("Sura tal-Ftuħ") u hi l-ewwel kapitlu tal-Koran. Is-seba' versi li fiha huma talba lil Alla għat-tmexxija, u jenfassizzaw il-Kobor u l-Ħniena Tiegħu. Dan il-kapitlu għandu rwol ewlieni fis-Salaat (talba ta' kuljum); skont xi wħud, il-Misilmin għandhom jgħidu s-Surat il-Fatiħa 17-il darba kull jum fil-Fard (Compulsory) Salaat, fil-bidu ta' kull taqsima tat-talb. Fl-Islam, Suratul-Fatiħa għandha post bħall-Missierna fil-Kristjaneżmu: it-tnejn għandhom bħala għan il-konnesjoni ma' Alla, u jindirizzaw suġġetti simili ta' sinċerità, rispett, imħabba, tmexxija, ħafra u l-qima ta' Alla.

Test bl-Għarbi 
بِسْمِ اللّهِ الرَّحْمـَنِ الرَّحِيم
الْحَمْدُ للّهِ رَبِّ الْعَالَمِين
الرَّحمـنِ الرَّحِيم
مَـالِكِ يَوْمِ الدِّين
إِيَّاك نَعْبُدُ وإِيَّاكَ نَسْتَعِين
اهدِنَــــا الصِّرَاطَ المُستَقِيم
صِرَاطَ الَّذِينَ أَنعَمتَ عَلَيهِمْ غَيرِ المَغضُوبِ عَلَيهِمْ وَلاَ الضَّالِّين

Trażlitterazzjoni bil-Malti

Bismillahi r-raħmani r-raħim
Al ħamdu lillahi rabbi l-għalamin
Ar-raħmani r-raħim
Maliki jawmi d-din
Ijjaka nagħbudu wa ijjaka nastagħin
Ihdina s-sirata al-mustaqim
Sirata al-ladina angħamta għalajhim għajri l-magħdubi għalajhim wala d-dallin

Traduzzjoni bil-Malti 

F'isem Alla l-ħanin, kollu ħniena.
Kull tifħir u ħajr għal Alla tal-univers.
Il-ħanin, kollu ħniena.
Sultan ta' Jum il-Ħaqq.
Lilek biss inqimu u Lilek biss nitolbu l-għajnuna.
Mexxina fit-triq it-tajba.
It-triq ta' dawk li Inti tbierek, mhux ta' dawk li Inti sħett jew dawk li ntilfu. 
Iżlam
Terminoloġija reliġjuża
Nikita Krushchev

Nikita Sergeyevich Khrushchev (Kalinovka, 15 t'April 1894 – Moska, 11 ta' Settembru 1971) kien statista Sovjetiku li mexxa lill-Unjoni Sovjetika matul parti mill-Gwerra Bierda bħala Segretarju Ġenerali tal-Partit Komunista tal-Unjoni Sovjetika bejn l-1953 u l-1964. Khrushchev kien responsabbli għad-Distalinizzazzjoni tal-Unjoni Sovjetika, talli ta spinta 'l quddiem lill-programm tal-ispazju Sovjetiku, u għal numru ta' riformi liberali fil-politika domestika.

Twieldu fl-1894
Mietu fl-1971
Eroj tal-Unjoni Sovjetika
Politiċi Sovjetiċi
Presidenti tar-Russja
Al-Iħlas

Surat al-Iħlas (Għarbi:سورة الإخلاص) magħrufa wholl bħala Sūrat al-Tawħid (Għarbi: سورة التوحيد) hi l-iqsar sûra fil-Koran, b'erba' versi. Din is-sûra (112 fil-Koran) hi meqjusa mill-iktar importanti, għax tesprimi t-twemmin monoteistiku tal-Mislem. Filfatt, tawħid tista' tinqaleb għall-Malti bħala twaħħid - nom verbali ta' waħħad (II forma) li bil-Għarbi jista' jfisser ukoll "stqarr (u emmen) il-waħdanija ta' Alla".

Fit-traduzzjoni tiegħu tal-Koran għall-Malti, P. Edmund Teuma (2003) jirreferi għal dis-sûra bl-isem Il-Fidi Safja.

It-test bl-Għarbi, traskritt bl-alfabet Latin, u traduzzjoni bil-Malti 
قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ: 
112.1. Qul huwa Allahu aḥad:
112.1. Għid : "Huwa Alla wieħed.

اللَّهُ الصَّمَدُ :
112.2. Allahu ṣṣamad:
112.2. Alla l-Etern,

لَمْ يَلِدْ وَلَمْ يُولَدْ :
112.3. Lam yalid wa lam yulad:
112.3. La ma jiled u la m'hu mwieled,

وَلَمْ يَكُن لَّهُ كُفُواً أَحَدٌ:
112.4. Walam yakun lahu kufuwan aḥad:
112.4. U la ma jkun, la hu, kif Huwa, ħadd."

Ħoloq esterni
Isma' dis-sura tinqara
Iżlam
Iżlam

L-Islam hu waħda mit-tliet reliġjonijiet monoteistiċi ewlenija dinjija. It-tnejn l-oħra huma l-Ġudaiżmu u l-Kristjaneżmu. L-eqdes ktieb għall-Musulmani hu il-Quran.

Il-fidi Islamika 

Fost it-twemmin Musulman, wieħed isib dak:
 f'Alla Waħdani li m'ghandux xirka;
 fl-Anġli;
 fil-Kotba Mqaddsa monoteistiċi, l-iprem il-Quran, u l-Bibbja tal-Lhud u tal-Insara;
 fil-Profeti;
 f'jum ta' Ġudizzju Universali;
 fl-eżistenza tat-tajjeb u l-ħażin.

L-għamudiet tal-Islam 

L-Islam huwa mibni fuq ħames prinċipji:
 Ix-xhieda li m'hemmx Alla ħlief Alla l-Waħdieni li m'għandux xirka, u Muħammad ir-rasul tiegħu;
 Talba, jew salut, għal ħames darbiet kuljum;
 Atti ta' karita;
 Sawma ta' xahar tul ir-Ramadan, ta'kull sena ;
 Pellegrinaġġ lejn Mekka, tal-inqas darba f'ħajjet dak li jkun.

 

 
Terminoloġija reliġjuża
Fes

Fes jew Fas (Għarbi: فاس [Fās], Franċiż: Fès), hija l-belt kapitali kultural tal-Marokk u r-raba' l-akbar belt fil-pajjiż wara Casablanca, ir-Rabat u Marrakexx. Skond ċensiment ta' l-2004, il-popolazzjoni kienet ta' 946,815-il ruħ. Hija wkoll il-kapitali tar-Reġjun Fès-Boulemane.

Fes tifforma waħnda mill-erbat ibliet imperjali flimkien ma' Meknès, Marrakexx u r-Rabat. Il-belt hija separata fi tliet partijiet, Fes el Bali (il-belt l-antika), Fes-Jdid (Fes il-Ġdida, fejn hemm il-Mellaħ), u l-Ville Nouvelle (l-iġded biċċa ta' Fes, mibnija mill-Franċiżi). Il-Medina ta' Fes el Bali, l-ikbar waħda miż-żewġ medini ta' Fes, hija probabilment l-ikbar arja urbana mingħajr karozzi. Fes el Bali hija meqjusa bħala Wirt Storiku Dinji mill-UNESCO. L-Università ta' Al-Karaouine ġiet fundata fit-895 W.K. u hija l-eqdem università attiva fid-dinja.

Bliet tal-Marokk
Jezidiżmu

Il yezidin jisimhom ukoll Yazidi (Sharfadin) Huma minoranza żghira, ċirka 100 elf ruh, li prinċipalment joqghodu fil Mosul fl-Iraq, f'Alep f'Sirja izda wkoll fit-Turkija, fl-Iran, f'Armenja u f'Georgia. 

Il-Jezidiżmu hija reliġjon tan nazzjon Yezidja. Jemmnu F Alla wieħed u fil kotba mqaddsa kollha izda jemmnu u jinvokaw Tawess Malik li huwa ix xitan. Il Jezidiżmu huwa taħlit minn kull reliġjonijiet bħal: Zaroastriżmu Ġudaiżmu, kristjaneżmu u Iżlam. Fil-bidu, il Jezidiżmu kienet fratellanza sufija musulmana jisimha, At-Tariqa Al Ghadawija. Jemmnu f'Alla wieħed izda hemm divinita' oħra bhal Ħasija u Xajħ Ħasan.... Għandhom ktieb imqaddes li jismu Mosħaf Rex u l Ktieb il-Ġelwa

Kurdistan
Reliġjon
Mekka

Mekka, jew Makka, fil-qosor għal Makka al Mukarrama, hija meqjusa waħda mill-ibliet l-iktar imqaddsa għall-Mislem.

Mekka tinsab f'Ħiġaż fl-Arabja Sawdita, madwar 80km mill-Baħar l-Aħmar. F'Mekka jinsabu l-Kagħba u il-Ħarem.

Iżlam
Mandejżmu

Il-Mandejżmu hija reliġjon li temmen f'Alla, qabel il-Ġudaiżmu .
Din ir-reliġjon tinstab fil-Iraq u l-Iran.

Kotba mqaddsa 

Kinza Rabba 
Draxa id Jahja
Adam Bagħra 
Qolsta 
Nijani

Il għamudiet ta' Mandejżmu 

 ix-Xhieda li hemmex alla ħlief Alla. Sahdutha id Hajji
 Il Magħmudija Msabta
 it-Talba Braħa
 s-Sawma
 il Elemożina Zedqa

Reliġjon
Magnificat

Bil-latin Magnificat anima mea Dominum li jiġifieri bil-Malti: "Ruħi tfaħħar il Mulej tiegħi"
fil-Bibbja ta' l-Għaqda Bibilika Maltija dan l-innu jsemmuh Innu ta' tifħir lil Alla minn Marija
Meta Marija kient f'żjara lil Eliżabetta sajjħet b'dan it-tifħir.
L-insara jużaw il-Magnificat fil-Knisja tagħhom biex jinvokaw il-Glorja ta' Alla u lbnu Ġesù.

Test bil-Latin meħud minn "

vulgata" 

Magnificat anima mea Dominum, 
et exsultavit spiritus meus in Deo salutari meo.
	
Quia respexit humilitatem ancillae suae. 
Ecce enim ex hoc beatam me dicent omnes generationes.	

Quia fecit mihi magna, qui potens est, 
et sanctum nomen eius. 

Et misericordia eius a progenie in progenies 
timentibus eum.

Fecit potentiam in brachio suo,
dispersit superbos mente cordis sui. 

Deposuit potentes de sede 
et exaltavit humiles. 

Esurientes implevit bonis
et divites dimisit inanes.	

Suscepit Israel puerum suum, 
recordatus misericordiae suae. 

Sicut locutus est ad patres nostros, 
Abraham et semini eius in saecula.

Gloria Patri et Filio 
et Spiritui Sancto, 

sicut erat in principio et nunc et semper 
et in saecula saeculorum. Amen.

Test bil-Grieg 

Μεγαλύνει ἡ ψυχή μου τὸν Κύριον καὶ ἠγαλλίασε τὸ πνεῦμά μου ἐπὶ τῷ Θεῷ τῷ σωτῆρί μου,
ὅτι ἐπέβλεψεν ἐπὶ τὴν ταπείνωσιν τῆς δούλης αὐτοῦ. ἰδοὺ γὰρ ἀπὸ τοῦ νῦν μακαριοῦσί με πᾶσαι αἱ γενεαί.
ὅτι ἐποίησέ μοι μεγαλεῖα ὁ δυνατός καὶ ἅγιον τὸ ὄνομα αὐτοῦ, καὶ τὸ ἔλεος αὐτοῦ εἰς γενεὰς γενεῶν τοῖς φοβουμένοις αὐτόν.
Ἐποίησε κράτος ἐν βραχίονι αὐτοῦ, διεσκόρπισεν ὑπερηφάνους διανοίᾳ καρδίας αὐτῶν·
καθεῖλε δυνάστας ἀπὸ θρόνων καὶ ὕψωσε ταπεινούς, πεινῶντας ἐνέπλησεν ἀγαθῶν καὶ πλουτοῦντας ἐξαπέστειλε κενούς.
ἀντελάβετο Ἰσραὴλ παιδὸς αὐτοῦ, μνησθῆναι ἐλέους, καθὼς ἐλάλησε πρὸς τοὺς πατέρας ἡμῶν, τῷ Ἀβραὰμ καὶ τῷ σπέρματι αὐτοῦ εἰς τὸν αἰῶνα.

Test bil Malti [Lq:1:47-55] 

Ruħi tfaħħar il-kobor tal-Mulej,
u l-ispirtu tiegħi jifraħ f'Alla s-Salvatur tiegħi,
għax hu xeħet għajnejh fuq iċ-ċokon tal-qaddejja tiegħu. Iva, minn issa 'l quddiem kull nisel isejjaħli hienja,
għax is-setgħani għamel miegħi ħwejjeġ kbar; qaddis hu l-isem tiegħu.
Il-ħniena tiegħu tinfirex f'kull żmien fuq dawk li jibżgħu minnu.
Hu wera l-qawwa ta' driegħu, xerred lil dawk li huma mkabbra f'qalbhom.
Niżżel is-setgħana minn fuq it-tron tagħhom, u għolla ċ-ċkejknin.
Mela b'kull ġid lil min hu bil-ġuħ, u l-għonja bagħathom 'il barra b'xejn.
Ħa ħsieb Iżrael qaddej tiegħu, għax ftakar fil-ħniena tiegħu,
bħalma wiegħed lil missirijietna, b'riżq Abraham u nislu għal dejjem.

Kristjaneżmu
Drużiżmu

Id-Drużin (Għarbi : Durzī درزي, pl. durūz دروز) huma grupp reliġjuż Musulman li jinsabu fis-Sirja, fil-Libanu u f'Iżrael. B'kollox jammontaw għal madwar 588,000 ruħ.

L-Isem 

Uffiċjalment bl-Għarbi (الموحدون Al Muwaħidun) li tfisser "li jemmnu f'Alla l-Waħdieni" jew Monotejistiċi iżda dan il isem ġie minn Nixtikin Al Durżi, li kien xef ta' din il-minoranzza.

L-Istorja 

Ir-re Al Ħakim Bi Amr Allah(985 - 1021), hu l-fundatur ta' din ir-reliġjon.

Il-Fidi 

 Il-Konċepiment tad-Dinja 
 L-Għarfa ta' Alla
 Il-Monotejiżmu
 L-Inkarnazzjoni
 L-Għarfa tal-Ħames Limiti.

Reliġjon
Il-Għanja tar-Rebħa

Il-Għanja tar-Rebħa hija poeżija tal-poeta Malti Dun Karm Psaila. Din hija poeżija patrijottika u romantika fejn Dun Karm jirrakkonta l-ġlieda li l-Maltin kellhom mat-Torok fl-Assedju ta' Malta.

Ħarsa Storika tal-Ġrajja

Tlaqna.
Ħafna kienu dawk li kitbu fuq l-Assedju però spiss kienu jkunu l-Kavallieri biss li jirċievu l-unuri għal dik ir-rebħa tant kbira. Il-Maltin ftit li xejn kienu jissemmew. B'din il-poeżija, Dun Karm ried jinqeda biex isewwi dan in-nuqqas li kien ilu ġej għal mijiet ta' snin. Hu jfaħħar biss lil dawk li ħallew ħajjithom għal arthom. Biex it-tifħir żgur jeħduh il-Maltin, il-poeta ma jsemmi l-ebda kavallier ħlief lil La Valette. U lil dan jirrferi għalih bħala "Kavallier li qatt ma rema l-ħin" (vers 54), mingħajr biss ma jsemmi ismu.

L-għan tat-Torok meta ġew jattakkaw lil Malta kien li jirbħu lil Malta u jeqirdu l-Kristjaneżmu. L-islaten Ewropej kienu jiddependu minn dan ir-riżultat hekk kif rebħa għat-Torok kien twassal biex huma jinfiltraw fl-Ewropa. Dun Karm ipoġġi s-sitwazzjoni fuq bilanċ: naħa waħda l-qlubija tal-Maltin u fin-naħa l-oħra t-Torok.

Il-Ħsieb
Dun Karm jiftaħ il-poeżija billi jgħid li jixtieq ifaħħar kemm jista' lil Malta u dan jixtieq jagħmlu bil-Malti minħabba li hekk żgur hu jkun ċert li tieħu l-ġieħ li ħaqqha. Hu jixtieq ifaħħar lil art twelidu għax kienu l-Maltin li ċarċru demmhom għal pajjiżhom u kienu l-Maltin li ħallew ħajjithom biex jaraw lil Malta Indipendenti minn kull ħakma Torka. Dun Karm waqt il-poeżija jieħu ċerti dehriet ta' waqt il-battalja fejn hu jqabbel lill-Maltin ma' ljuni li huma qalbiena, kuraġġużi u bla biża'. Waqt il-poeżija, il-poeta joħroġ il-patrijottiżmu kbir tal-Maltin li tant kellhom għal qalbhom, fejn jagħtina pass pass x'qed jiġri waqt l-assedju, filwaqt li jiddeskrivi dawk il-mumenti saljenti tal-ġlieda. Isemmi l-waqgħa ta' Sant Iermu, il-ġlied fuq Sant Anġlu u San Mikiel, u l-ġlied imdemmi imma mimli kuraġġ li ssieltu l-Maltin. Il-poeta jsemmi wkoll il-qlubija tat-Torok, biex juri li l-Maltin ma kellhomx biċċa xogħol ħafifa.

Minkejja l-fatt li t-Torok qatlu bosta Maltin u anki bagħtuhom skjavi, dan ma qatilx l-isperanzi tal-Maltin, ma kienx ta' biża'. Il-Maltin qatt ma ċedew il-fidi tagħhom u huma rnexxielhom jirbħu minħabba l-gwida ta' La Valette u tat-twemmin tagħhom. It-Torok telqu lura lejn darhom telliefa waqt li l-Maltin irringrazzjaw lil Alla talli rebbaħhom din il-battalja. Ir-rebħa tal-Maltin ma kinitx importanti biss għal pajjiżna iżda wkoll għall-Ewropa kollha. Dawk il-Maltin li mietu, mietu biex jiddefendu r-reliġjon Nisranija u l-kultura Ewropeja.
Dun Karm jagħlaq il-poeżija b'turija ta' ringrazzjament lil Alla talli fil-mumenti diffiċli tal-battalji, kien Hu li waqaf ma' niesna biex ir-rebħa finali kienet tagħhom. Hawn jispikka l-element trollistiku u religjuz kbir tal-Maltin li dejjem ħarsu sa mill-ibgħat żmenijiet.

Binja

Il-poeżija hi kollha kemm hi endekasillabi u bil-kwartini. Il-versu huma tronk u wati. It-ton huwa patrijottiku u r-ritmu hu wieħed mexxej. Hu juża' kliem arkajku jiġifieri kliem mill-passat li m'għadux jintuża'. Il-poeżija hi b'rima mqabbża.

Poeżiji Maltin
Poeżiji ta' Dun Karm Psaila
Lemma ta’ Borel-Cantelli

Il-Lemma ta' Borel-Cantelli hu riżultat fit-teorija tal-probabbiltà u t-teorija tal-miżura fundamentali għall-prova tal-liġi qawwija tan-numri kbar.
Il-lemma hi msemmija għal Émile Borel u Francesco Paolo Cantelli.

 Prova
 Bil-monotonija ta' , għandna
 
Issa bis-subadditività:
 
Għalhekk billi ta' l-aħħar hu l-limitu tal-bqija ta' serje konverġenti, għandna
 

In partikulari, fi spazju tal-probabbiltà  , għal suċċessjoni ta' ġrajjiet , għandna:
 

Fil-każ ta' spazji tal-probabbiltà, hi veru wkoll il-propożizzjoni li ġejja (spiss imsejjħa  "it-tieni lemma ta' Borel-Cantelli"):
  u  huma indipendenti 

 Prova ta' l-asserzjoni 2

Issa bl-indipendenza u d-diżugwaljanza ; 

billi s-somma tiddiverġi u hekk l-esponenzjali tersaq lejn 0. Għalhekk:

Fi kliem ieħor jekk suċċessjoni ta' ġrajjiet għandha probabbiltà sommabbli, kważi żgurament, in-numru ta' drabi li jiġru  hu finit. Jekk minflok il-probabbiltà mhijiex sommabili u l-ġrajjiet huma indipendenti kważi żgurament in-numru ta' drabi li jiġru hu infinit. In partikulari f'numru infinit ta' provi indipendenti kull ġrajja b'probabbiltà pożittiva tiġri numru infinit ta' drabi.

Ħoloq esterni 

Prova fuq Planet Math

Borel-Cantelli
Borel-Cantelli
Diżugwaljanza ta' Čebyšëv

Id-diżugwaljanza ta' Čebyšëv  
jew teorema ta' Čebyšëv  hi diżugwaljanza użata l-iżjed fit-teorija tal-probabbiltà.

Id-diżugwaljanza kienet ippubblikata għall-ewwel darba fl-1853 minn Irenée-Jules Bienaymé u riskoperta indipendentement minn Pafnutij Čebyšëv xi ftit snin wara (għalhekk jgħidulha wkoll id-diżugwaljanza ta' Bienaymé-Čebyšëv ).

Id-diżugwaljanza ta' Čebyšëv tgħid li jekk il-varjabbli każwali (v.k.)  għandha medja (aritmetika)  u varjanza 
u  hu numru reali pożittiv, imbagħad il-probabbiltà li  tieħu valur bejn  u 
hi ikbar minn :

F'termini oħra din id-diżugwaljanza tiżgura li, indipendentement mid-distribuzzjoni tal-v.k., l-iżjed li tista' tkun il-probabbiltà li din
tieħu valuri 'l bogħod mill-medja iżjed minn  darbiet id-devjazzjoni standard, hi :

Pereżempju jekk nieħdu  naraw li mill-inqas nofs il-valuri huma fl-intervall . 
Ninnotaw li fil-każ  biss ikollna informazzjoni utli.

Tipikament, id-diżugwaljanza tagħtina limiti wiesa'. Imma in ġenerali (jiġifieri għal v.k. b'distribuzzjoni arbitrarja) ma nistgħux intejbuha. Pereżempju, għal kull , dan l-eżempju (fejn ) jilħaq il-limiti eżattament.

Għal din id-distribużżjoni,

Għandna ugwaljanza għal kull distribuzzjoni li hi trasformata linjari ta' din u diżugwaljanza għal kull waħda li mhijiex.

Fl-ambitu tal-istatistika deskrittiva id-diżugwaljanza tgħid li
mill-inqas  fil-mija tal-valuri
huma bejn  u .
Minna nistgħu niddeduċu li indipendentement minn kif il-valuri huma distribwiti
 mill-inqas 75% tal-valuri huma bejn  u 
 mill-inqas 88% tal-valuri huma bejn  u 
 mill-inqas 93% tal-valuri huma bejn  u 

Prova
Għal kull ġrajja , ħalli  tkun il-v.k. indikatriċi ta' , jiġifieri  tiswa 1 jekk  tiġri u 0 jekk ma' tiġriex. Imbagħad

Din il-prova turi għaliex il-limiti jistgħu ikunu wisgħin: in-numbru 1 hu sostitwit b'  meta dan hu ikbar minn 1. Imma f'xi każi hu ħafna ikbar minn 1.

Noti 

Cebyšëv, diżugwaljanza ta'
Cebyšëv, diżugwaljanza ta'
Mekkanika klassika

Bil-frażi mekkanika klassika ġeneralment infissru, fil-fiżika u fil-matematika, il-ġabra ta' teoriji mekkaniċi (bil-formaliżmi tagħhom) żviluppati sal-1800.

Sikwit naqsmu l-mekkanika klassika f'żewġ teoriji distingwibbli sewwa: il-mekkanika newtonjana (jew sempliċement mekkanika), formulata għall-ewwel darba minn Newton fit-trattat famuż Philosophiae Naturalis Principia Mathematika ippubblikat fl-1687 (daż-żmien magħruf bħala Principia) u il-mekkanika analitika (li ngħidula wkoll mekkanika razzjonali) żviluppata minn Lagrange, Hamilton, Liouville, Jacobi u oħrajn bejn it-tieni nofs tal-1700 u l-aħħar tal-1800. Ta' min josserva li ż-żewġ teoriji, għalkemm joħorġu minn prinċìpji differenti (il-postulati ta' Newton fl-ewwel każ; il prinċipju ta' azzjoni minima fit-tieni) u jużaw metodi matematiċi sostanzjalment differenti (kalkulu sempliċi fl-ewwel, kalkulu tal-variazzjonijiet u elementi ta' analisi matematika ogħla fit-tieni), jaslu sostanzjalment għal riżultati ekwivalenti mill-punto di vista sperimentali.

Problemi li għalihom ma nistgħux napplikaw l-ipoteżi tal-kontinwu nistgħu nistudjawhom bil-liġijiet tal-mekkanika statistika. Biex inkunu nistgħu niddefinixxu l-kamp ta' validità ta' din l-ipoteżi, ġie definit in-numru ta' Knudsen. Problemi li għalihom dan-numru għandu ordni ta' kobor ta' wieħed jew iżjed ma jistgħux ikunu studjati bil-liġijiet tal-mekkanika tal-kontinwu.

Il-mekkanika klassika tiddeskrivi b'mod sostanzjalment preċiż il-biċċa kbira tal-fenomeni mekkaniċi li nosservaw direttament fil-ħajja ta' kuljum. Imma nsibu diskrepanza konsiderevoli bejn it-tbassir tal-mekkanika klassika u l-esperimenti għal sistemi fejn il-veloċità tkun paragunabbli mall-veloċità tad-dawl u għal sistemi ta' dimensjonijiet spazjali paragunabbli ma' dawk atomiċi jew molekulari (fejn il-kostanti fundamentali li niltaqgħu magħha hi l-kostanti ta' Planck). F'dawn il-każijiet hemm bżonn li minflok il-mekkanika klassikali nużaw rispettivament il-mekkanika relativistika u l-mekkanika kwantistika.

Bibljografija

Ħoloq esterni 

  Binney, James. Mekkanika klassika

Matematika
Fiżika
Raducz

Raducz huwa villaġġ fil-Polonja li jinsab fil-provinċja (vojvodja) ta' łódzkie, bejn Varsavja u Łódź. 

Skont statistika maħruġa fl-2005, kien hemm 40 abitant jgħixu f'dan il-villaġġ.

Ħoloq esterni 

 Mappa

Villaġġi fil-Polonja
Armenja

L-Armenja (; bl-Armenjan:Հայաստան), uffiċjalment ir-Repubblika tal-Armenja (bl-Armenjan:Հայաստանի Հանրապետություն, Hayastani Hanrapetut’yun), hi pajjiż interkjuż fir-reġjun Kawkasu t'Isfel tal-Ewroasja. Il-pajjiż jinsab f'salib it-toroq tal-Asja tal-Punent u l-Ewropa tal-Lvant, billi jmiss mat-Turkija lejn il-punent, il-Ġeorġja lejn it-tramuntana, l-indipendenti de facto Nagorno-Karabakh u l-Ażerbajġan lejn il-lvant, l-Iran u l-enklav tal-Azerbajġan Nakhchivan fin-nofsinhar.

L-Armenja hija unitarja, multi-partit u nazzjon-stat demokratiku b'wirt kulturali antik. Ir-Renju tal-Armenja kien stabbilit fis-seklu 6 QK, wara l-waqgħa ta' Urartu; dan sar l-ewwel stat fid-dinja li adotta l-Kristjaneżmu bħala reliġjon tiegħu, fis-snin bikrija tas-seklu 4 (id-data tradizzjonali hija 301 AD).

Ir-Repubblika tal-Armenja moderna tirrikonoxxi l-Knisja Appostolika Armenjana, l-eqdem knisja nazzjonali fid-dinja, bħala stabbiliment reliġjuż primarju tal-pajjiż. L-Armeni għandhom alfabett uniku vvintat minn Mesrop Mashtots fis-sena 405 AD. 

Bħala eks-Repubblika tal-Unjoni Sovjetika, l-Armenja hija demokrazija emerġenti sa mill-2011 fejn kienet innegozjata mal-Unjoni Ewropea biex issir membru assoċjat. Hija għandha dritt li tkun membru tal-UE sakemm tissodisfa l-istandards u l-kriterji meħtieġa. Il-Gvern tal-Armenja żżomm integrazzjoni Ewropea bħala prijorità ewlenija fil-politika barranija tiegħu.

Noti

Referenzi

Ħoloq esterni 
 Ġudikatura tal-Armenja 
 Awtorità Regolatorja Nukleari Armena 
 Kummissjoni Elettorali Ċentrali 

 
Pajjiżi interkjużi
Repubbliki
Pajjiżi stabbiliti fl-1991
Ġanni Bonnici

Ġanni Bonnici (twieled fl-4 ta' Settembru 1932 - miet fis-17 ta' Awwissu 2019) huwa skultur Malti.

Bonnici kien figura li ddominat fost l-iskulturi Maltin, u għamel isem għalih innifsu fl-istorja tal-iskultura. Ġanni kellu 13-il aħwa. Hu beda juri t-talenti tiegħu meta attenda l-iskola tal-arti f'Malta. Wara li wera kemm hu tajjeb fl-iskultura, xi għalliema ssuġġerewlu jattendi skola barra minn Malta. Wara xi żmien Ġanni telaq lejn Stoke, ir-Renju Unit fejn kompla jkabbar it-talent tiegħu u wara sena rritorna lejn Malta. Ganni għamel diversi monumenti fosthom il-Monument tal-Indipendenza li hemm fil-Furjana kif ukoll ħafna statwi reliġjużi kemm f'Malta kif ukoll f'Għawdex. Barra minn hekk, għandu ukoll xi skulturi tat-tafal u tal-ġebel.

Twieldu fl-1932
Skulturi Maltin
Mietu fl-2019
Wied il-Qlejgħa

Iċ-Chadwick Lakes huma għadajjar artifiċjali tal-ilma ħelu li nħolqu biex jinġabar l-ilma ġieri hekk kif dan jinżel  f'Wied il-Qlejgħa lil hinn mir-Rabat,f'Malta. Dan l-ilqugħ hu magħmul minn diversi digi li nbnew wara li Osbert Chadwick (ċ. 1884) kien ġie Malta biex jistudja r-riżorsi tal-ilma tażejjer Maltin u għamel rapport dwarhom. L-ilma jibqa' nieżel mal-wied skont kemm tkun għamlet xita matul l-istaġun xitwi. Dan jibqa' sejjer fi triqtu lejn il-Mosta u Wied il-Għasel. Dan il-wied meta jfur bl-ilma jservi lill-bdiewa li għandhom l-għelieqi fil-madwar sabiex issaqqu l-għelieqi tagħhom. Fl-għaddajjar artifiċjali jgħixu bosta insetti u annimali żgħar.

[Ara aktar ritratti fuq http://www.flickr.com/photos/28281902@N03/2937634750/in/set-72157619832175206/ ]

Malta
Juan Bautista Azopardo

Juan Bautista Azopardo (twieled fl-20 ta Frar 1772 – miet fit-23 ta' Ottubru 1847) kien suldat, kursar, u kurunell Malti li ta servizz fl-armati tal-Ingilterra, tan-Netherlands, ta' Franza u ta' Spanja. Ħa sehem fit-taqbid għall-Indipendenza tal-Arġentina u huwa l-fundatur tal-Forza Navali tal-Arġentina.

Twieldu fl-1772
Mietu fl-1842
Nies Arġentini
Tazza tad-Dinja tal-Futbol tal-Klabbs 2000

It-Tazza tad-Dinja tal-Futbol tal-Klabbs 2000 kienet l-ewwel edizzjoni tat-Tazza tad-Dinja tal-Futbol tal-Klabbs u saret fil-Brażil mill-5 ta' Jannar sal-14 ta' Jannar 2000.

Timijiet 

It-timijiet li kkwalifikaw għall-kampjonat tas-sena 2000:

Format 

Il-partiti ntlagħbu f'São Paulo u Rio de Janeiro. It-timijiet kienu organizzati f'żewġ gruppi ta' erba' timijiet, bit-tim li jispiċċa l-ewwel post jikkwalifika għall-finali u t-tim li jispiċċa fit-tieni post jikkwalifika għall-partita għat-tielet u r-raba' post.

L-Ewwel fażi

Grupp A

Grupp B

It-Tieni fażi

Partita għat-tielet post

Finali

Rebbieħ

Skorers 

3 gowls
  Nicolas Anelka (Real Madrid)
  Romário (Vasco da Gama)
2 gowls
  Alex Aguinaga (Necaxa)
  Fahad Al-Husseini (Al-Nassr)
  Edilson (Corinthians)
  Edmundo (Vasco da Gama)
  Quinton Fortune (Manchester United)
  Cristian Montecinos (Necaxa)
  Raúl (Real Madrid)
gowl
  Youssef Achami (Raja Casablanca)
  Fuad Amin (Al-Nassr)
  John Anastasiadis (South Melbourne)
  Ahmed Bahja (Al-Nassr)
  Nicky Butt (Manchester United)

  Salvador Cabrera (Necaxa)
  Agustin Delgado (Necaxa)
  Talal El Karkouri (Raja Casablanca)
  Bouchaib El Moubarki (Raja Casablanca)
  Felipe (Vasco da Gama)
  Geremi (Real Madrid)
  Fernando Hierro (Real Madrid)
  Fábio Luciano (Corinthians)
  Luizão (Corinthians)
  Fernando Morientes (Real Madrid)
  Mustapha Moustaoudia (Raja Casablanca)
  Omar Nejjary (Raja Casablanca)
  Odvan (Vasco da Gama)
  Freddy Rincón (Corinthians)
  Moussa Saïb (Al-Nassr)
  Sávio (Real Madrid)
  Dwight Yorke (Manchester United)

Ara wkoll 

 Tazza tad-Dinja tal-Futbol tal-Klabbs

Ħoloq esterni 

 Dettalji fuq dan il-kampjonat

2000
Manwel Magri

Patri Emmanwel Magri (Valletta, 27 ta' Frar 1851 - Sfax, 29 ta' Marzu 1907) kien etnografu, arkeologu u kittieb Malti.

Magri għamel kontribuzzjoni kbira bħala studjuż bil-kollezzjoni tal-ħrejjef u drawwiet tradizzjonali Maltin li ġabar. Ix-xogħol ta' Magri fl-aħħar tas-seklu 19 u l-bidu tas-seklu 20, salva għall-posterità ħafna materjal etnografiku li kieku kien jintilef permezz tal-modernizzazzjoni  u l-firxa tal-edukazzjoni.

Patri Magri kien wieħed mill-pijunieri fl-arkeoloġija Maltija. Kien membru tal-ewwel kumitat biex imexxi l-Mużew ta' Malta flimkien ma' Antonio Annetto Caruana, N. Tagliaferro u Temi Zammit. Patri Magri ħa ħsieb l-iskavi tal-Ipoġew ta' Ħal-Saflieni, Tempju Megalitiku fix-Xewkija (Għawdex), u għadd ieħor ta' siti f'Malta u Għawdex.

Magri daħal fis-Soċjetà ta' Ġesù fl-1871 u ġie ordnat fl-1881 f'Tortosa (Spanja), u ħa l-voti solenni fil-15 ta' Awwissu 1890, fl-Istanbul (it-Turkija). Bħala Ġiżwita għallem f'diversi Kulleġġi tal-Ġiżwiti f'Malta u t-Turkija. Serva wkoll bħala Assistent tal-Provinċjal ta' Sqallija (1898–1902) u bħala rettur tas-Seminarju ta' Għawdex (1902–1906). Magri miet f'daqqa fid-29 ta' Marzu 1907 fi Sfax fit-Tuneżija, fejn kien mar biex jipprietka l-eżerċizzi tar-Randan u jiċċelebra  l-Għid għak komunità Maltija.

Referenzi 

 Briffa, Josef Mario
 "Historical Introduction" f' E. Magri, Ruins of a Megalithic Temple at Xeuchia (Shewkiyah) Gozo. First report, ed. minn Charles Cini SDB, Malta: Salesians and Heritage Malta, 2009, pp. 6-9.
 "Patri Manwel Magri u l-Ipoġew", Lil Ħbiebna, Novembru 2003, pp. 195-197.
 "New Light on Fr Magri's exploration of the Hypogeum: Notes from correspondence with the British Museum.", Malta Archaeological Review, Ħarġa 6, 41-46. Malta, 2005.
Magri, Emmanuel*
 X. Jgheid il Malti fuk misserijietna u-l g̃ganti mfisser mill Patri Manuel Magri,... Ganni Muscat, Malta 1904.
 Three Punic Inscriptions re-discovered in Malta. Edited with translation and Commentary, Malta: Stamperija tal-Gvern, 1901. 
 Ruins of a Megalithic Temple at Xeuchia (Shewkiyah) Gozo. First report, Malta, 1906.
Mallia, Salv.
 Manwel Magri S.J., Malta: Istitut Komunikazzjoni Soċjali, 1978 
 "Fr. Manwel Magri's Contribution to the Conservation of Malta's archaeological Heritage", Melita Historica 9 (1985), 145-169.
b"Fr. Magri and Conservation: a Postscript", Melita Historica 9 (1985), 245-246.
 "Magri, Emmanuel (Manwel)", in Diccionario Histórico de la Compañia de Jesús III, 2472. Roma & Madrid, 2001.
Mifsud Chircop, George 
 Manwel Magri – Ħrejjef Missirijietna [edizzjoni kritika tal-ħrejjef ta' Magri] Malta, 1994.

Malta