An t-ádh

Sa ghearrscéal seo, tá triúr bhuachaill ann, Pádraic, Séamas agus Micilín cois Farraige atá ag iarraidh a chuid dualgaisí a sheachaint agus éalú ón obair.

Bhí siad i bhfolach ar an trá. Bhí fonn seoltóireachta acu an uair dheireanach. Ba mhaith leo dul go Garumna go dtí an margadh muc. . Thosaigh Pádraic ag smaoineamh ar phlean. Bhí sé lán cliste ag rá leis na buachaillí eile chun dul i mbád Tom Bhig, bhí siad in ann dul i bhfolach sna málaí cosúil le muca. Ar an drochuair, ní raibh spás do gach duine agus bhí ar dhuine amháin fanacht siar. Freisin, caithfidh an duine sin cur isteach le Tom bhig agus a rá go bhfuil Muc bhreise ann. 

Bhí a fhios ag Pádraic an bealach is cóir chun fáil amach cé atá ag fanacht siar ná chun tráithnín a tharraint agus 'An té a tharraingeoidh an ceann is faide caithfidh sé fanacht siar'. Fuair Pádraic an ceann is faide, chaill sé an crannchur agus d'fhan sé siar. Ansin cheangail sé Micilín agus Séamus sna málaí agus nuair a tháinig Tom, labhair sé leis.  Bhí cuma an míshásta ar Pádraic. Cheangail sé na leaids isteach sna málaí. Go gairid ina dhiaidh sin tháinig Tom le cúigear táilliúir eile. Bhí siad lán sásta ag canadh agus ag caint, níor cheap siad aon rud bhí na malaí breise. Ar aghaidh le Tom, na táilliúirí, Séamus agus Micilín go dtí an margadh. Bhí Pádraic ag féachaint ar an mbád a d'imigh as a radharc. Ghlaodh Pádraic féin le coladh ar an trá. Cheap sé go raibh sé ag iarraidh amach ar an spraoi go léir. 

Thosaigh sé ag cur báistí an trom agus nuair a dhúisigh sé ag crith ó chos go lámh leis an fuar. D'imigh Pádraic abhaile. Bhuail sé le tuismitheoirí Micilín ar an mbealach agus bhí siad trína cheile. Ní raibh a fhios ag tuismitheoirí Micilín cá raibh sé. Níor mhaith leis teitheadh ar na leaids ach d'inis Pádraic an scéal díreach mar a tharla sé ar dheireadh agus chuaigh sé abhaile. Ansin chuala sé faoin tubaiste. Chuaigh an bád go tonn poll agus bádh gach duine ar bord ach muc amháin. Bhí Pádraic bocht croíbhriste i ndiaidh a chairde. Bhí an tádh leis an lá sin agus tá tráithnín an Áidh fós aige.

An t-údar 
Rugadh Pádraic Ó Conaire(Patrick Joseph Conroy) i nGaillimh sa bhliain 1882. Rug sé isteach go dtí méanaicme, tábhairneoir Caitileach. Fuair a athair bás sa bhliain 1887 agus fuair a máthair bás sa bhliain 1894. Chuir a teaghlach sínte aire ar sa Ghaeltacht i gConamara agus i gcontae Clár. Críochnaigh sé an scoil gan a gcuid scrúdaithe deiridh a chríochnú agus ghlac sé seasamh íseal sa Státseirbhís i Londain. Ansin, bhí sé ball sa Chonradh na Gaeilge.  Bhí sé ina mhúinteoir agus ina scríbhneoir Gaeilge. Fhoilsíonn sé a chéad Gearrscéal ansin, An Iascaire agus an File (The Fisherman and the Poet) in An An Claidheamh Soluis i 1909. Scríobh Ó Conaire i nGaeilge go díreach go simplí agus é ag brath go mór ar shamhlacha litriúil Eorpacha faoi fírinneach na beatha Éireann chomhaimseatha, ag plé le téamaí amhail bochtaineacht, Imirce (daonra), aonrú, vagrancy, alcólacht, éadóchas agus tinneas meabhrach.  Bhí sé spreagtha chun gearrscéalta a scríobh as Gaeilge mar gheall ar na réaltachtaí crua den saol cósta an Atlantaigh. Coinníodh a shaol teaghlaigh príobháideach ach bhí ceithre pháistí aige lena bean chéile Molly Ní Mhanis. Fuair páiste amháin bás sa bhliain 1922, a fuair bás de bharr An Diftéire. D'fhág sé a teaghlach sa bhliain 1914 agus tá a teaghlach fós beo i Sasana agus i gCeanada.

Scéalta agus Duiseanna 

Foilsíodh a chuid scéalta den chéad uair i nuachtáin, a bhuaigh duaiseanna iomadúla, agus Foilsiú bailiúcháin i bhfoirm leabhair chun dea-cháil a fháil. I 1915, d'fhill sé go hÉirinn chun a ghairm bheatha a shaothrú mar Scríbhneoir Gaeilge.  Ina shaolré réasúnta gearr, d'fhoilsigh sé níos mó ná 400 scéalta gearra, sé dráma, agus úrscéal gairid amháin, chomh maith le thart ar 200 aiste Iriseoireacht ar réimse ábhar,thug sé tionchar ar ghiniúint scríbhneoirí Éireannacha. D'éirigh le Ó Conaire a bheith mar fhigiúr iontach le linn a chuid scéalta a bhí ar a shaol agus ar a chuid scéalta agus a lán eachtraí. Laistigh de sheachtain dá ritheadh, tionóladh comhaltaí de chuid brainse na Gaillimhe de Chonradh na Gaeilge i gColáiste Naomh Ignatius, Sea Road. Bunaíodh coiste cuimhneacháin chun cistí a bhailiú chun cloch chinn a chur thar a uaigh. Ar dtús, mhol an chumhacht go ndéanfadh sé portráid aolchloiche de Ó Conaire a shuífeadh ar shliocht folamh i gCearnóg Eyre. I mí an Mhárta 1935, chinn an coiste cuireadh a thabhairt do Éamon de Valera, príomh-Ghaeilge agus abhcóide don Ghaeilge, an nochtadh a dhéanamh. Bhí an nochtadh ar siúl ar an Domhnach Whit, an 9 Meitheamh 1935, go dtí Cearnóg Eyre pacáilte. Rinneadh an searmanas i nGaeilge agus craoladh go náisiúnta ar an raidió.B’fhéidir a rá gurbh é an chéad scríbhneoir gairmiúil Gaeilge é ach meastar nár éirigh leis ach tuairim £700 san iomlán a thuilleamh sna blianta sin. Bhíodh sé ag ól go trom agus an saol go hainnis aige. D’éag sé ar 6 Deireadh Fómhair 1928 in Ospidéal Richmond i mBaile Átha Cliath.

Liosta dá chuid Oibre 
Samplaí dá chuid oibre. In 'The Finest Stories of Pádraic Ó Conaire tá aistriúcháin ann. Is bailiúchán de 15 scéal é.
 Ficsean

 Nóra Mharcuis Bhig 
 An Chéad Chloch
 Seacht mBuaidh an Eirighe Amach 
 Síol Eabha
 Scothscéalta, ed. Tomás de Bhaldraithe
 The Finest Stories of Pádraic Ó Conaire 

 Drámaí

 Bairbre Ruadagus Dramaí Eile ed. Pádriag Ó Siadhail 

 Gearrscéalta

 Cuireadh
 M'asal Beag Dubh
 An Comhrac
 Ceol an Uafáis
 Nóra Mharcais Bhig, 1906
 Na Gaiscígh
 An tÁdh
 An Chéad Chloch, 1914
 Aba-Cána-Lú!
 Ná Lig Sinn i gCathú
 Reggie
 Misneach
 An Gníomh
 Crógacht
 An Rua ina Údar
 Trucail an Lóin
 Neill
 An Bhean a Ciapadh
 An Ceol agaus an Chuimhne I
 Cnoc mo Chroí

 Slán Agaibh, a Chairde!

Liosta na gCarachtar 

 Pádraic
 Séamas (Antaine)
 Micilín (Liam)
 Tom Beag (An bád)
 Na Táiliúirí
Na Muca
Na Tuismitheoirí

Téamaí 

Is é an t-ádh príomhthéama an scéil.  Téamaí eile a thaispeántar ná bás, ádh, cairdeas, timpiste, óige agus tragóid. De ghnáth scríobh Pádraic faoi chruatan na hÉireann ag an am sin.  Is ádh mar cheann de na téamaí níos láidre sa gearrscéal seo. An bhfíric go raibh tubaiste ag deireadh an scéil nuair a bhádh gach duine ar bord an bháid ach fuair Pádraic an tráthíní is faide, bhí an t-ádh leis. Tríd an scéil cheap sé go raibh an t-ádh ar a chairde Micilín agus Séamas mar bhí siad ag dul ar eachtra do mhargaí na muc. Ach ar dheireadh, fuair siad bás agus bhí an t-ádh ceart ar Phádraic. Úsáidtear teicnící difriúla sa ghearrscannán ná sa ghearrscéal. Mar shampla, úsáideann an gearrscannán soilsiú, fuaimeanna agus Íomhánna áit a úsáidtear friotal sa ghearrscéal, agus caithfidh an léitheoir a shamlaíocht a úsáid.

Tagairtí