joelniklaus/EU_Wikipedias huggingface dataset:
Achtanimíocóis

Is éard is Achtanimíocóis ann, ná galar tógálach baictéarach, arb é an baictéar úd Actinomyces sp. is cúis léi, mar shampla Actinomyces israelii nó A. gerencseriae. Is féidir freisin gurb é an baictéar Propionibacterium propionicus ba chúis léi, agus is dócha go mbeadh riocht sláinte an othair ina ionfhabhtú polaimiocróbach anaeróbach agus aeróbach araon.

Ainmhithe 

Is annamh, a tharlaíonn an Achtanimíocóis i ndaoine, ach is minic a tharlaíonn sí in eallaigh, mar ghalar ar a dtugtar 'an giall cnapach' ( nó 'lumpy jaw' sa Bhéarla). Tagraíonn an t-ainm do na heaspaí móra a fhásann ar cheann agus mhuineál an ainmhí ionfhabhtaithe. Is féidir léi dul i gcionn freisin ar mhuca, chapaill, agus mhadraí, ach ní chomh minic ar ainmhithe agus caoirigh allta.

Comharthaí agus airíonna 

Is é is príomhthréith an ghalair ná foirmiú easpaí pianmhara sa bhéal, sna scamhóga, nó sa chonair ghastraistéigeac. Fásann easpaí Actinomycosisí níos mó mar a théann an galar i bhfeidhm, go minic thar na míonna. I gcásanna trom díobhálacha, is féidir leo briseadh trí chnámh agus mhatán máguaird chraicinn, áit ina noscailbhriseann siad agus ina sceiteann siad a lán bracha. Bíonn "gráinníní sulfair," sa sceitheadh ​​angaíoch a thagann ó na srónchuasa, i ndáiríre ní 'sulfar' atá istigh ann, ach tá siad cosúil le cáithníní den sórt sin. Bíonn sliocht báicéara sna gráinníní seo. Uaireanta, bíonn sé deacair teacht ar an diagnóis ceart. Chomh maith le hiniúchaí micribhitheolaíocha, is féidir é go mbeadh íomháú athshondais mhaighnéadaigh
agus anailísí fola imdhíoneolaíocha ina chuidiú freisin.

Tagairtí 

Galair thógálacha
Galair chraicinn
Galair bhaictéaracha
Baictéir
Deirmeolaíocht
Tréimhse Sengoku

Is tréimhse i stair na Seapáine í an Tréimhse Sengoku (Seapáinis: 戦国時代 - Sengoku Jidai). Is "Tréimhse Chogaí na Stát" an bhrí atá leis. Glactar gur chuir briseadh amach Chogadh Ōnin tús leis an Tréimhse Sengoku agus gur tháinig deireadh léi le Léigear Osaka. Ba thréimhse é ina raibh cogaíocht agus mórathrú sóisialta leanúnacha, nach mór, ann.

An tSeapáin
Pápa Proinsias

Is é Jorge Mario Bergoglio SJ, nó Pápa Proinsias (a rugadh ar 17 Nollaig, 1936) an pápa reatha san Eaglais Chaitliceach Rómhánach. Toghadh é ar an 13 Márta, 2013 agus roimhe sin bhíodh sé ina chairdinéal san Airgintín ón mbliain 2001. Ba é a bhí mar Ardeaspag Buenos Aires ón bhliain 1998.

Tagairtí

Pápaí
Daoine Airgintíneacha
Daoine a rugadh i 1936
Daoine beo
Íosánaigh
Áth Eascrach

Is baile suite i gContae na Gaillimhe é Áth Eascrach. Tá 4,500 duine ina gcónaí sa mbaile.

Bailte in Éirinn
Bailte i gContae na Gaillimhe
Baile an Mhuilinn (Contae na Gaillimhe)

Is baile suite i gContae na Gaillimhe é Baile an Mhuilinn (Béarla: Milltown ).

Bailte in Éirinn
Bailte i gContae na Gaillimhe
Baile an Doirín

Is baile suite i ndeisceart Chontae na Gaillimhe é Baile an Doirín, agus é suite ar an mbóthar N67 idir Cill Cholgáin agus Cinn Mhara. Tá Baile an Doirín 22km taobh ó dheas de Chathair na Gaillimhe. Bhí 997 duine ina gcónaí i mBaile an Doirín sa bhliain 2006. Bhí cónaí ar 1,239 duine sa cheantar ar fad sa bhliain 2011. 

Bailte in Éirinn
Bailte i gContae na Gaillimhe
Baile an Dúlaigh

Is baile fearainn suite i gContae na Gaillimhe é Baile an Dúlaigh.

Bailte in Éirinn
Bailte i gContae na Gaillimhe
Baile Mhic an Bhaird

Is baile suite i gContae na Gaillimhe é Baile Mhic an Bhaird.

Bailte in Éirinn
Bailte i gContae na Gaillimhe
Baile na hInse

Is baile suite i gContae na Gaillimhe é Baile na hInse.

Bailte in Éirinn
Bailte i gContae na Gaillimhe
Bearna Dhearg

Is baile suite i gContae na Gaillimhe é Bearna Dhearg.

Bailte in Éirinn
Bailte i gContae na Gaillimhe
An Cuan Caoch, Contae Mhaigh Eo

Is cuan ar chósta an Muirthead é an Cuan Caoch.

An Muirthead
Contae Mhaigh Eo
Moing na Bó

Is sráidbhaile é Moing na Bó. Tá sé suite in Iorras, in iarthuaisceart Chontae Mhaigh Eo. 

Sráidbhailte in Iorras
Contae Mhaigh Eo
Oileán Mionnán

Is oileán é Oileán Mionnán. Tá sé suite ar chósta Iorrais, in iarthuaisceart Chontae Mhaigh Eo. 

Iorras
Contae Mhaigh Eo
An Ceann Ramhar

Is ceann tíre é an Ceann Ramhar. Tá sé suite ar an gcósta an Iorras, in iarthuaisceart Chontae Mhaigh Eo. 

Iorras
Contae Mhaigh Eo
Bá Thulacháin

Is bá í Bá Thulacháin. Tá sí suite ar an gcósta an Iorras, in iarthuaisceart Chontae Mhaigh Eo. 

Iorras
Contae Mhaigh Eo
Cuan na Trá Móire

Is cuan é Cuan na Trá Móire. Tá sé suite ar an gcósta an Iorras, in iarthuaisceart Chontae Mhaigh Eo. 

Iorras
Contae Mhaigh Eo
An Bhinn Ghorm, Iorras

Is sliabh í an Bhinn Ghorm. Tá an sliabh suite in Iorrais, in iarthuaisceart Chontae Mhaigh Eo. 

Iorras
Contae Mhaigh Eo
Baile an Léana

Is sráidbhaile agus baile fearainn é Baile an Léana. Tá sé suite i dTír Amhlaidh, in iarthuaisceart Chontae Mhaigh Eo. 

Sráidbhailte i dTír Amhlaidh
Contae Mhaigh Eo
Béal Átha Brúnaigh

Is sráidbhaile é Béal Átha Brúnaigh. Tá sé suite i dTír Amhlaidh, in iarthuaisceart Chontae Mhaigh Eo. 

Sráidbhailte in Iorras
Contae Mhaigh Eo
Béal Leice, Contae Mhaigh Eo

Is sráidbhaile é Béal Leice. Tá sé suite i dTír Amhlaidh, in iarthuaisceart Chontae Mhaigh Eo. 

Sráidbhailte in Iorras
Contae Mhaigh Eo
Bun an Mhíle

Is sráidbhaile é Bun an Mhíle. Tá sé suite i dTír Amhlaidh, in iarthuaisceart Chontae Mhaigh Eo. 

Sráidbhailte in Iorras
Contae Mhaigh Eo
An Chraobhach

Is sráidbhaile í an Chraobhach. Tá sí suite i dTír Amhlaidh, in iarthuaisceart Chontae Mhaigh Eo. 

Sráidbhailte in Iorras
Contae Mhaigh Eo
Caisleán Leacan

Is sráidbhaile é Caisleán Leacan. Tá sé suite i dTír Amhlaidh, in iarthuaisceart Chontae Mhaigh Eo. 

Sráidbhailte in Iorras
Contae Mhaigh Eo
Cionn Con

Is sráidbhaile é Cionn Con. Tá sé suite i dTír Amhlaidh, in iarthuaisceart Chontae Mhaigh Eo. 

Sráidbhailte in Iorras
Contae Mhaigh Eo
Escherichia

Is éard is Escherichia ann ná ghéineas de bhaictéar Gram-dhiúltach, slat-chruthach, neamh-spór-fhoirmiú, anaeróbach ilacmhainneach, ón Ríocht Enterobacteriaceae. Sna speicis siúd a bhíonn ina n-áitritheoirí sna conair ghastraistéigeacha d'ainmhithe aonteasacha, soláthraíonn an speiceas Escherichia cuid den mhiocródhíorthaithe vitimín K le haghaidh a n-óstach. Tá roinnt de na speicis d'Escherichia pataigineach. Tá an ghéineas ainmnithe as Theodor Escherich, a chéad d'aimsigh E. coli.

 Escherichia coli
Baictéir Ghram-dhiúltach
Flóra na stéige
Galair na gcoiníní
Próitéabhaictéar
Neisseria

Is éard is Neisseria ann ná géineas mór na mbaictéar comhthíosach a coilíníonn dromchlaí múcóiseach i go leor ainmhithe. As na 11 speiceas a bhíonn éifeacht acu ar daoine, níl ach dhá cheann ina phataiginí. Is minic a bhíonn N. meningitidis agus N. gonorrhoeae freagrach as ionfhabhtuithe aisiomptómacha, iompraíocht a bhíonn comhthíosach-chosúil. Bíonn an chuid is mó de na hionfhabhtuithe gonacocúil aisiomptómach agus féin-réiteach, agus d'fhéadfadh tréithchineál eipidéimeach den mheiningeacoccus a bheith iompraithe ag > 95% den daonra ina dtarlaíonn an galar sistéamach ag leitheadúlacht <1%. Is baictéir Ghram-dhiúltach iad na Neisseria agus is próitéabhaictéir iad freisin, grúpa mór d'fhoirmeacha Gram-dhiúltach. Is dipleacocaisí iad na Neisseria, le cruth cosúil le pónairí caife nuair a bhreathnaítear orthu tríd an micreascóp.

Próitéabhaictéar
Cluanach Mór, Contae Mhaigh Eo (Maigh Ghamhnach)

Is sráidbhaile é Cluanach Mór. Tá sé suite i dTír Amhlaidh, i bparóiste Maigh Ghamhnach, in iarthuaisceart Chontae Mhaigh Eo. 

Sráidbhailte in Iorras
Contae Mhaigh Eo
An Chraobhaigh

Is sráidbhaile é an Chraobhaigh. Tá sé suite i dTír Amhlaidh, in iarthuaisceart Chontae Mhaigh Eo. 

Sráidbhailte in Iorras
Contae Mhaigh Eo
Leacain

Is sráidbhaile é Leacain. Tá sé suite i dTír Amhlaidh, in iarthuaisceart Chontae Mhaigh Eo. 

Sráidbhailte in dTír Amhlaidh
Contae Mhaigh Eo
Ráth Leacáin

Is sráidbhaile é Ráth Leacáin. Tá sé suite i dTír Amhlaidh, in iarthuaisceart Chontae Mhaigh Eo. 

Sráidbhailte i dTír Amhlaidh
Contae Mhaigh Eo
Ráithín

Is mionghné tíreolaíochta é Ráithín. Tá sé suite i dTír Amhlaidh, in iarthuaisceart Chontae Mhaigh Eo. 

Contae Mhaigh Eo
Ráth Bhrannaibh

Is sráidbhaile é Ráth Bhrannaibh. Tá sé suite i dTír Amhlaidh, in iarthuaisceart Chontae Mhaigh Eo. 

Sráidbhailte i dTír Amhlaidh
Contae Mhaigh Eo
Sráid na Réicí

Is sráidbhaile í Sráid na Réicí. Tá sí suite i dTír Amhlaidh, in iarthuaisceart Chontae Mhaigh Eo. 

Sráidbhailte i dTír Amhlaidh
Contae Mhaigh Eo
Baile Phámar, Contae Mhaigh Eo

Is teach é Baile Phámar. Tá sé suite i dTír Amhlaidh, in iarthuaisceart Chontae Mhaigh Eo. 

Sráidbhailte i dTír Amhlaidh
Contae Mhaigh Eo
Boy (albam)

Is é Boy an chéad albam ón racbhanna U2. Scaoileadh é ar an 20 Deireadh Fómhair 1980. Bhí leithéidí "I will follow" air. Taifeadadh an t-albam i Windmill Lane Studios.

D'éirigh thar barr leis in Éirinn. D’éirigh go maith leis an albam thar lear chomh maith, an chéad uair riamh d'éirigh go geal le albam rac a bhí léirithe in Éirinn. Éist le Steve Lillywhite ag labhairt faoi Boy anseo ar RTÉ.  

Chuir U2 an dara albam amach ansin i 1981, mar a bhí October.

Clár 
Is iad seo na hamhráin:

Taobh 1 
 "I Will Follow" – 3:40
 "Twilight" – 4:22
 "An Cat Dubh" – 4:46
 "Into the Heart" – 3:27
 "Out of Control" – 4:12

Taobh 2 
 "Stories for Boys" – 3:04
 "The Ocean" – 1:34
 "A Day Without Me" – 3:12
 "Another Time, Another Place" – 4:31
 "The Electric Co." – 4:47
 "Shadows and Tall Trees" – 5:13

Cairteacha

Tagairtí 

U2
1980 Albaim
Binn Bhuí Ghaobhráin

Is ceann tíre ar chósta Tír Amhlaidh, í Binn Bhuí Ghaobhráin.

Contae Mhaigh Eo
Cuan Bhéal Deirg

Is cuan é Cuan Bhéal Deirg. Tá sé suite i dTír Amhlaidh, in iarthuaisceart Chontae Mhaigh Eo. 

Contae Mhaigh Eo
Loch an Leathbhaile

Is loch é Loch an Leathbhaile. Tá sé suite i gContae na Gaillimhe.
Caisleán na Ropaí

Is baile fearainn é Caisleán na Ropaí. Tá sé suite i dTír Amhlaidh, in iarthuaisceart Chontae Mhaigh Eo. 

Sráidbhailte i dTír Amhlaidh
Contae Mhaigh Eo
An Gleann Mór (teach)

Is teach é an Gleann Mór. Tá sé suite i dTír Amhlaidh, in iarthuaisceart Chontae Mhaigh Eo. 

Sráidbhailte i dTír Amhlaidh
Contae Mhaigh Eo
An Daoil, Contae Mhaigh Eo

Is abhainn í an Daoil. Tá sí suite i dTír Amhlaidh, in iarthuaisceart Chontae Mhaigh Eo. 

Contae Mhaigh Eo
Ard na Ria

Is sráidbhaile é Ard na Ria. Tá sé suite i dTír Fhiachrach, i gContae Mhaigh Eo.

Féach freisin 
 Seanachaidh, Tír Fhiachrach (ainm an bhaile fearainn)

Contae Mhaigh Eo
Baile na hEaglaise

Is baile fearainn i gContae Mhaigh Eo é Baile na hEaglaise. Tá sé suite i mbarúntacht Thír Amhlaidh.

Contae Mhaigh Eo
An Caladh, Contae Mhaigh Eo

Is sráidbhaile é an Caladh. Tá sé suite i nGaileanga, i gContae Mhaigh Eo. 

Sráidbhailte i nGaileanga
Contae Mhaigh Eo
Na Críocha Dubha Thuaidh

Is sráidbhaile iad na Críocha Dubha Thuaidh. Tá an baile suite i nGaileanga, i gContae Mhaigh Eo. 

Sráidbhailte i nGaileanga
Contae Mhaigh Eo
Cill na nGarbhán

Is sráidbhaile í Cill na nGarbhán. Tá sé suite i nGaileanga, i gContae Mhaigh Eo.

Féach Freisin 
 Cill Gharbháin

Sráidbhailte i nGaileanga
Contae Mhaigh Eo
Cill Chon Duibh

Is sráidbhaile í Cill Chon Duibh. Tá an baile suite i nGaileanga, i gContae Mhaigh Eo. 

Sráidbhailte i nGaileanga
Bailte i gContae Mhaigh Eo
Bailte in Éirinn
An Goirtín, Contae Mhaigh Eo

Is sráidbhaile é an Goirtín. Tá sé suite i nGaileanga, i gContae Mhaigh Eo. 

Sráidbhailte i nGaileanga
Contae Mhaigh Eo
An Droim Riabhach (Tír Amhlaidh)

Is sráidbhaile é An Droim Riabhach. Tá sé suite i dTír Amhlaidh, i gContae Mhaigh Eo. 

Contae Mhaigh Eo
Drongánach Thoir

Is sráidbhaile é Drongánach Thoir. Tá sé suite i nGaileanga, i gContae Mhaigh Eo. 

Sráidbhailte i nGaileanga
Contae Mhaigh Eo
Abhainn an Phollaigh

Is abhainn í Abhainn an Phollaigh. Tá sí suite i nGaileanga, i gContae Mhaigh Eo. 

Aibhneacha na hÉireann
Contae Mhaigh Eo
An Ghleoir

Is abhainn í an Ghleoir. Tá sí suite i nGaileanga, i gContae Mhaigh Eo. 

Sráidbhailte i nGaileanga
Contae Mhaigh Eo
An Ghaoistin

Is abhainn í an Ghaoistin. Tá sí suite i nGaileanga, i gContae Mhaigh Eo. 

Contae Mhaigh Eo
Béal an Átha Fada, Contae Mhaigh Eo

Is sráidbhaile é Béal an Átha Fada. Tá sé suite i gCeara, i gContae Mhaigh Eo. 

Sráidbhailte i gCeara
Contae Mhaigh Eo
Doire Shoic

Is sráidbhaile é Doire Shoic. Tá sé suite i gCeara, i gContae Mhaigh Eo. 

Sráidbhailte i gCeara
Contae Mhaigh Eo
Doire Chreamha

Is sráidbhaile agus baile fearainn é Doire Chreamha. Tá sé suite i Muraisc, i gContae Mhaigh Eo. 

Contae Mhaigh Eo
Maigh Nulla

Baile beag i lár Chontae Mhaigh Eo is ea Maigh Nulla (nó Magh nUladh). Is ann a bhriseann traein Bhaile Átha Cliath ina dhá chuid, le taisteal go Béal an Átha nó go Cathair na Mart.

Sráidbhailte i gCeara
Contae Mhaigh Eo
Turlach, Ceara

Is sráidbhaile é Turlach. Tá sé suite i gCeara, i gContae Mhaigh Eo. 

Sráidbhailte i gCeara
Contae Mhaigh Eo
An Tuairín, Contae Mhaigh Eo (Ceara)

Is sráidbhaile é an Tuairín. Tá sé suite i gCeara, i gContae Mhaigh Eo. 

Sráidbhailte i gCeara
Contae Mhaigh Eo
An Chlaoideach

Is abhainn í an Chlaoideach. Tá sí suite i gCeara, i gContae Mhaigh Eo. 

Contae Mhaigh Eo
Moore Hall

Is teach mór é Moore Hall. Tá sé suite i gCeara, i gContae Mhaigh Eo. 

Sráidbhailte i gCeara
Contae Mhaigh Eo
Tithe móra in Éirinn
Na Brí

Is sráidbhaile iad na Brí. Tá an baile suite i gClann Mhuiris, i gContae Mhaigh Eo. 

Sráidbhailte i Clann Mhuiris
Contae Mhaigh Eo
Crois Bhaoithín

Is baile fearainn é Crois Bhaoithín. Tá sé suite i gClann Mhuiris, i gContae Mhaigh Eo. 

Sráidbhailte i Clann Mhuiris
Contae Mhaigh Eo
Cill Cholmáin, Contae Mhaigh Eo

Is sráidbhaile í Cill Cholmáin. Tá an baile suite i gClann Mhuiris, i gContae Mhaigh Eo. 

Sráidbhailte i gClann Mhuiris
Bailte i gContae Mhaigh Eo
Bailte in Éirinn
Cill Mhiáin

Is sráidbhaile í Cill Mhiáin. Tá an baile suite i gClann Mhuiris, i gContae Mhaigh Eo. 

Sráidbhailte i gClann Mhuiris
Bailte i gContae Mhaigh Eo
Bailte in Éirinn
Teach Chaoin

Is paróiste é Teach Chaoin. Tá sé suite i gClann Mhuiris, i gContae Mhaigh Eo. 

Sráidbhailte i Clann Mhuiris
Contae Mhaigh Eo
Béal Átha na gCoistealach

Is sráidbhaile é Béal Átha na gCoistealach. Tá sé suite i gCoistealaigh, i gContae Mhaigh Eo. 

Sráidbhailte i Coistealaigh
Contae Mhaigh Eo
An Choill Gharbh, Contae Mhaigh Eo (Achadh Mór)

Is sráidbhaile í an Choill Gharbh. Tá sí suite i gCoistealaigh, i gContae Mhaigh Eo. 

Sráidbhailte i Coistealaigh
Contae Mhaigh Eo
Manainn, Contae Mhaigh Eo

Is sráidbhaile í Manainn. Tá an baile suite i gCoistealaigh, i gContae Mhaigh Eo. 

Sráidbhailte i Coistealaigh
Contae Mhaigh Eo
An Tuar Mór

Is sráidbhaile é an Tuar Mór. Tá sé suite i gCoistealaigh, i gContae Mhaigh Eo. 

Sráidbhailte i Coistealaigh
Contae Mhaigh Eo
Tamhnaigh an Fheá Íochtarach

Is sráidbhaile é Tamhnaigh an Fheá Íochtarach. Tá sé suite i gCoistealaigh, i gContae Mhaigh Eo. 

Sráidbhailte i Coistealaigh
Contae Mhaigh Eo
Urlár, Contae Mhaigh Eo

Is sráidbhaile é Urlár. Tá sé suite i gCoistealaigh, i gContae Mhaigh Eo. 

Sráidbhailte i Coistealaigh
Contae Mhaigh Eo
Abhainn na Loinge

Is abhainn í Abhainn na Loinge. Tá sí suite i gCoistealaigh, i gContae Mhaigh Eo. 

Contae Mhaigh Eo
Aibhneacha na hÉireann
Forcis

Sa mhiotaseolaíocht Ghréagach, b'é Forcis , (ón nGréigis: Φόρκυς) dia na mbaol ceilte de chuid an dhuibheagáin. Dia na farraige príomhordaí ab ea é, luaite go ginearálta (den chéad uair, ag Héisiad) mar mhac Phontais agus Gháia. Dar leis na hiomainn Oirféacha, ba iad Forcis, Cronas agus Rhea ná sliocht de chuid Oceanais agus Thethys. Nasc an scoláire Clasaiceach Karl Kerenyi Forcis le déithe na farraige den chineál céanna, sé sin, Néiréas agus Proteas. B'í Ceto a bhean chéile , agus tá iomrá air, sa mhiotaseolaíocht, toisc gurb é agus a bhean chéile tuistí na bhForcides. Sna mósáicí Heilléanacha-Rómhánach, atá ar marthain, léiríodh Forcis mar fhear mara éisc-earrach, le crúbóga portáin mar aghaidhchosa agus craicinn dearg agus spíceáilte.

Miotaseolaíocht na Gréige
Déithe Gréagacha
Déithe farraige na Gréige
Jailteacht

Is éard atá sa Jailteacht (meascán de jail an Bhéarla: príosún agus Gaeltacht) ná téarma a chumadh le cur síos a dhéanamh ar úsáid na Gaeilge sna bpríosún ó thuaidh i rith na dTrioblóidí ach go háirithe. Is iomaí príosúnach poblachtach a d'fhoghlaim an Gaeilge don chéaduair ann agus trí mhean na Gaeilge a chaith siad a saol ann chomh maith. Tugtar Jailic ar an gcineál Gaeilge a labhraíodh ann, scaití.

Féach 
 Languages and the Military: Alliances, Occupation and Peace Building le Hilary Footitt, Michael Kelly (Béarla)

Tagairtí 

Na Trioblóidí
Tuaisceart Éireann
Sochtheangeolaíocht
Leabhair na Gaeilge
Bloomfield

Is sráidbhaile é Bloomfield. Tá sé suite i gCill Mheáin, i gContae Mhaigh Eo. 

Sráidbhailte i Cill Mheáin
Contae Mhaigh Eo
Cill Molára

Is sráidbhaile í Cill Molára. Tá an baile suite i gCill Mheáin, i gContae Mhaigh Eo. 

Sráidbhailte i gCill Mheáin
Bailte i gContae Mhaigh Eo
Bailte in Éirinn
Creagán an Arbha

Is sráidbhaile é Creagán an Arbha. Tá sé suite i gCill Mheáin, i gContae Mhaigh Eo. 

Sráidbhailte i Cill Mheáin
Contae Mhaigh Eo
An Cheathrú Mhór, Cill Mheáin

Is sráidbhaile í an Cheathrú Mhór. Tá sí suite i gCill Mheáin, i gContae Mhaigh Eo. 

Sráidbhailte i gCill Mheáin
Contae Mhaigh Eo
Coill Madra

Is sráidbhaile í Coill Madra. Tá sí suite i gCill Mheáin, i gContae Mhaigh Eo. 

Sráidbhailte i Cill Mheáin
Contae Mhaigh Eo
Dealgain, Contae Mhaigh Eo

Is sráidbhaile é Dealgain. Tá sé suite i gCill Mheáin, i gContae Mhaigh Eo. 

Sráidbhailte i Cill Mheáin
Contae Mhaigh Eo
Garrán an Fhrinsigh

Is sráidbhaile é Garrán an Fhrinsigh. Tá sé suite i gCill Mheáin, i gContae Mhaigh Eo. 

Sráidbhailte i Cill Mheáin
Contae Mhaigh Eo
Gort an Churraigh

Is sráidbhaile é Gort an Churraigh. Tá sé suite i gCill Mheáin, i gContae Mhaigh Eo. 

Sráidbhailte i Cill Mheáin
Contae Mhaigh Eo
Lios na Maothaile

Is sráidbhaile é Lios na Maothaile. Tá sé suite i gCill Mheáin, i gContae Mhaigh Eo. 

Sráidbhailte i Cill Mheáin
Contae Mhaigh Eo
An Múr Gágach

Is sráidbhaile é an Múr Gágach. Tá sé suite i gCill Mheáin, i gContae Mhaigh Eo. 

Sráidbhailte i Cill Mheáin
Contae Mhaigh Eo
Ráth Easa Caoire Thuaidh

Is sráidbhaile é Ráth Easa Caoire Thuaidh. Tá sé suite i gCill Mheáin, i gContae Mhaigh Eo. 

Sráidbhailte i Cill Mheáin
Contae Mhaigh Eo
Ráth Ghreanachair Íochtair (Lindsay)

Is sráidbhaile é Ráth Ghreanachair Íochtair. Tá sé suite i gCill Mheáin, i gContae Mhaigh Eo. 

Sráidbhailte i Cill Mheáin
Contae Mhaigh Eo
Ráth Ghreanachair Uachtair (Miller)

Is sráidbhaile é Ráth Ghreanachair Uachtair. Tá sé suite i gCill Mheáin, i gContae Mhaigh Eo. 

Sráidbhailte i Cill Mheáin
Contae Mhaigh Eo
Sceach na Gaoithe, Contae Mhaigh Eo

Is sráidbhaile é Sceach na Gaoithe. Tá sé suite i gCill Mheáin, i gContae Mhaigh Eo. 

Sráidbhailte i Cill Mheáin
Contae Mhaigh Eo
An Abhainn Dubh, Cill Mheáin

Is abhainn í an Abhainn Dubh. Tá sí suite i gCill Mheáin, i gContae Mhaigh Eo. 

Sráidbhailte i Cill Mheáin
Contae Mhaigh Eo
Carn Bhaile Mhic Giobúin

Is carn é Carn Bhaile Mhic Giobúin. Tá sé suite i gCill Mheáin, i gContae Mhaigh Eo. 

Sráidbhailte i Cill Mheáin
Contae Mhaigh Eo
Bun Abhann, Contae Mhaigh Eo

Is sráidbhaile é Bun Abhann (Béarla: Bunowen). Tá abhainn ann den ainm chéanna. Tá sé suite i Muraisc, in iardheisceart Chontae Mhaigh Eo. 

Sráidbhailte i Muraisc
Contae Mhaigh Eo
Bun Dorcha

Is sráidbhaile é Bun Dorcha. Tá sé suite i Muraisc, i gContae Mhaigh Eo. 

Sráidbhailte i Muraisc
Contae Mhaigh Eo
Ceathrú an Uisce (Muraisc)

Is sráidbhaile í Ceathrú an Uisce. Tá an baile suite i Muraisc, i gContae Mhaigh Eo. 

Sráidbhailte i Muraisc
Contae Mhaigh Eo
Doire an Chaoith

Is sráidbhaile é Doire an Chaoith. Tá sé suite i Muraisc, i gContae Mhaigh Eo. 

Sráidbhailte i Muraisc
Contae Mhaigh Eo
Imleach, Contae Mhaigh Eo

Is sráidbhaile é Imleach. Tá sé suite i Muraisc, i gContae Mhaigh Eo. 

Sráidbhailte i Muraisc
Contae Mhaigh Eo
Lainn Mhór

Is sráidbhaile é Lainn Mhór. Tá sé suite i Muraisc, i gContae Mhaigh Eo. 

Sráidbhailte i Muraisc
Contae Mhaigh Eo
Delphi

Is sráidbhaile é Delphi. Tá sé suite i Muraisc, i gContae Mhaigh Eo. 

Sráidbhailte i Muraisc
Contae Mhaigh Eo
Oireamh

Is baile fearainn é Oireamh. Tá sé suite i Muraisc, i gContae Mhaigh Eo. Úsaid an t'anim céanna ar an abhainn , An Oireamh nó An Oirimh.  Abhainn na hOirimhe.

Sráidbhailte i Muraisc
Contae Mhaigh Eo
An Nuachabháil

Is baile fearainn é an Nuachabháil. Tá sé suite i Muraisc, i gContae Mhaigh Eo. 

Sráidbhailte i Muraisc
Contae Mhaigh Eo
Tamhnaigh Ard

Is sráidbhaile é Tamhnaigh Ard. Tá sé suite i Muraisc, i gContae Mhaigh Eo. 

Sráidbhailte i Muraisc
Contae Mhaigh Eo
Binn an Charragáin

Is sliabh í Binn an Charragáin. Tá sí suite i Muraisc, i gContae Mhaigh Eo. 

Contae Mhaigh Eo
Dúloch (Maigh Eo)

Is loch fionnuisce é Dúloch (Béarla: Doo Lough) atá suite i Muraisc, in iardheisceart Chontae Mhaigh Eo.

Geograife
Tá Dúloch timpeall is 4 chiliméadar (2.5 míle slí) ar fhad agus cilimédar (0.6 míle) ar leathan. Tá sí suite thart ar 30km (19 míle) siar ó dheas ó Chathair na Mart in aice an tsráidbhaile darb ainm Delphi.

Contae Mhaigh Eo
Loch an Mhothair

Is loch é Loch an Mhothair. Tá sé suite i Muraisc, i gContae Mhaigh Eo. 

Contae Mhaigh Eo
Loch Coinnile

Is loch é Loch Coinnile. Tá sé suite i Muraisc, i gContae Mhaigh Eo. 

Sráidbhailte i Muraisc
Contae Mhaigh Eo
Loch Ghleann Chuilinn

Is loch é Loch Ghleann Chuilinn. Tá sé suite i Muraisc, i gContae Mhaigh Eo. 

Sráidbhailte i Muraisc
Contae Mhaigh Eo
Loch Ghleann an Bhua

Is loch é Loch Ghleann an Bhua. Tá sé suite i Muraisc, i gContae Mhaigh Eo. 

Sráidbhailte i Muraisc
Contae Mhaigh Eo
An Bollán

Is baile suite i gContae na Gaillimhe é an Bollán.

Bailte in Éirinn
Bailte i gContae na Gaillimhe
An Carn Mór

Is sráidbhaile suite i gContae na Gaillimhe é an Carn Mór.

Bailte i gContae na Gaillimhe
Cill Cholgáin

Is baile suite i gContae na Gaillimhe í Cill Cholgáin.

Bailte in Éirinn
Bailte i gContae na Gaillimhe
Cill Choirín

Is baile suite i gContae na Gaillimhe í Cill Choirín.

Bailte in Éirinn
Bailte i gContae na Gaillimhe
Cill Íomair

Is baile suite i gContae na Gaillimhe í Cill Íomair. Is sráidbhaile beag é Cill Íomair in oirthear na Gaillimh. Tá roinnt áiseanna ann mar shampla, ionad oidhreachta, eaglais chaitliceach rómhánach, oifig an phoist, bunscoil, leabharlann phoiblí, ionad sláinte, ollmhargadh, cógaslann, bialanna, siopa sceallóg agus cúpla pub. 

Bailte in Éirinn
Bailte i gContae na Gaillimhe
Cill Íomair Uí Dhálaigh

Is sráidbhaile agus paróiste dlí suite i gContae na Gaillimhe í Cill Íomair Uí Dhálaigh.

Bailte in Éirinn
Bailte i gContae na Gaillimhe
An Creagán, Contae na Gaillimhe

Is baile suite i gContae na Gaillimhe é an Creagán.

Bailte in Éirinn
Bailte i gContae na Gaillimhe
Na Garfráin

Is baile suite i gContae na Gaillimhe iad na Garfráin.

Bailte in Éirinn
Bailte i gContae na Gaillimhe
Gleann Uisce

Is baile suite i gContae na Gaillimhe é Gleann Uisce.

Bailte in Éirinn
Bailte i gContae na Gaillimhe
Mionloch

Is baile suite i gContae na Gaillimhe ar imeall na cathrach é Mionloch nó Mionlach (Béarla: Menlo). Tá sé suite sa Ghaeltacht agus is ann a bhíodh cónaí ar Thomás Laighléis. Is Scoil Bhríde an scoil náisiúnta atá lonaithe i Mionloch, scoil a thosaigh go hoifigiúil i 1862.

Tagairtí 

Bailte in Éirinn
Bailte i gContae na Gaillimhe
Maigh Locha

Is baile suite i gContae na Gaillimhe í Maigh Locha.

Bailte in Éirinn
Bailte i gContae na Gaillimhe
Móta Gráinne Óige

Is baile suite i gContae na Gaillimhe é Móta Gráinne Óige.

Bailte in Éirinn
Bailte i gContae na Gaillimhe
An Sceachánach, Contae na Gaillimhe

Baile fearainn suite i gContae na Gaillimhe is ea an Sceachánach.

Bailte in Éirinn
Bailte i gContae na Gaillimhe
Tuaim Beola

Is baile suite i gContae na Gaillimhe é Tuaim Beola.

Bailte in Éirinn
Bailte i gContae na Gaillimhe
Tíne

Is baile suite i gContae na Gaillimhe é Tíne. Bhí 300 duine ina gcónaí i dTíne sa bhliain 2002.

Bailte in Éirinn
Bailte i gContae na Gaillimhe
Dún Dúchathair

Is caisleán suite i gContae na Gaillimhe é Dún Dúchathair.

Contae na Gaillimhe
Seandálaíocht
The Third Policeman

Úrscéal Béarla a tháinig ó pheann an scríbhneora Éireannaigh Brian Ó Nualláin é The Third Policeman, scríofa ag an údar leis an ainm cleite Flann O'Brien. Bhí Ó Nualláin i mbun pinn ar an ábhar idir na blianta 1939 agus 1940, ach níor éirigh leis teacht ar fhoilsitheoir lena linn féin. Foilsíodh den chéad uair é sa bhliain 1967, agus é básaithe le bliain cheana.

Leabhair le Brian Ó Nualláin
Úrscéalta Éireannacha
Mainistir na Coille Móire

Is mainistir Bheinidicteach atá suite i gContae na Gaillimhe í Mainistir na Coille Móire. Chuir an mhainistir ar bun sa chaisleán sa bhliain 1920 i gcomhair ban rialta ón mBeilg a theith a dtír sa Chéad Chogadh Domhanda. Tá Marie Hickie i gceanas ar an mainistir faoi láthair.

Tagairtí 

Contae na Gaillimhe
Mainistreacha na hÉireann
Tailte aeraíochta
Mainistreacha Beinidicteach
Baile na Cille (Contae na Gaillimhe )

Is cuan suite i gContae na Gaillimhe é Baile na Cille.

Contae na Gaillimhe
Binn Chorr

Sliabh i gContae na Gaillimhe is ea Binn Chorr (711 m). 

Binn Chorr
Gailearaí Náisiúnta na hÉireann

Is le Gailearaí Náisiúnta na hÉireann cnuasach ealaíne Phoblacht na hÉireann. 

D'osclaíodh é in aice le Teach Laighean sa bhliain 1864 tar éis acht parlaiminte á bhunú sa bhliain 1854. Tá tuairim is 2,500 olaphictiúr, 5,000 líníocht agus 5,000 prionta ann chomh maith le méid beag dealbhóireachta.

Féach freisin 

 Ard-Mhúsaem na hÉireann

Tagairtí 

Ealaíon
Foirgnimh i mBaile Átha Cliath
Músaeim in Éirinn
Binn Chaonaigh

Sliabh i gContae na Gaillimhe is ea Binn Chaonaigh (633 m) nó Mám Éan (Maumeen). 

Rinne Clíodna Cussen dealbh de Naomh Pádraig i Mám Éan.

Féach freisin 

 Clíodna Cussen

Tagairtí 

Binn Chaonaigh
Corcóg

Sliabh i gContae na Gaillimhe is ea Corcóg (609 m). 

Corcóg
An Chreag Mhór

Is ceantar suite i gContae na Gaillimhe í an Chreag Mhór.

Contae na Gaillimhe
Cill Dá Rí

Is baile fearainn suite i gContae na Gaillimhe í Cill Dá Rí.

Contae na Gaillimhe
Cill Ogúla

Is baile fearainn suite i gContae na Gaillimhe í Cill Ogúla.

Contae na Gaillimhe
Doire an Mhaoláin

Is baile fearainn suite i gContae na Gaillimhe é Doire an Mhaoláin.

Contae na Gaillimhe
Powys

Contae agus contae caomhnaithe sa Bhreatain Bheag is ea Powys. Ainmníodh an contae i ndiaidh an tiarnais Teyrnas Powys a bhí ina stát comharbais Breatnach, mion-ríocht agus ina bprionsacht a tháinig chun cinn le linn na Meánaoise tar éis mheath réimeas na Róimhe sa Bhreatain.

Tíreolaíocht
Clúdaíonn Powys contaetha stairiúla Sir Drefaldwyn agus Sir Faesyfed, an chuid is mó de Sir Frycheiniog, agus cuid de Sir Ddinbych (stairiúil). Le achar de thart ar 5,200 km2), is é an príomhlimistéar is mó sa Bhreatain Bheag de réir talún agus achair. Tá sé teorantach ó thuaidh le Gwynedd, Sir Ddinbych agus Bwrdeistref Sirol Wrecsam; san iarthar le Sir Ceredigion agus Sir Gaerfyrddin; san oirthear le Swydd Amwythig agus Swydd Henffordd; agus ó dheas le Rhondda Cynon Taff, Bwrdeistref Sirol Caerffili, Bwrdeistref Sirol Merthyr Tudful, Blaenau Gwent, Sir Fynwy agus Castell-nedd Port Talbot. 

Is iad na bailte is mó ná Y Drenewydd, Ystradgynlais, Aberhonddu, Y Trallwng, Llandrindod agus Tref-y-clawdd. Tá an dlús daonra is ísle ag Powys as príomhcheantair uile na Breataine Bige. Tá an chuid is mó de Phowys sléibhtiúil agus tá formhór na mbóithre agus na n-iarnród sách mall.

Tá scileanna Breatnaise ag beagán níos lú ná an tríú cuid de na cónaitheoirí: tá lucht labhartha na Breatnaise comhchruinnithe go príomha sna ceantair tuaithe i Machynlleth agus timpeall air, i Llanfyllin agus i Llanrhaeadr-ym-Mochnant (áit ar aistrigh William Morgan an Bíobla iomlán go Breatnais den chéad uair sa bhliain 1588) i Sir Drefaldwyn, agus ceantar tionsclaíochta Ystradgynlais in iardheisceart Sir Frycheiniog. Bhí Sir Faesyfed beagnach go hiomlán galldaithe faoi dheireadh an 18ú haois. Léiríonn taifid dhaonáirimh 2001 go raibh 21% de dhaonra Powys in ann Breatnais a labhairt ag an am sin, mar a bhí sa Bhreatain Bheag ar fad.

Bailte

Tagairtí

 
Contaetha na Breataine Bige
Príomhcheantair na Breataine Bige
Contaetha-choinnithe na Breataine Bige
Tíreolaíocht na Breataine Bige
Motherwell Football Club

Club peile atá suite i dTobar na Máthar, Albain is ea Motherwell Football Club. Imríonn siad a gcluichí sa staid Fir Park. Cuireadh le chéile iad i 1886.

Tagairtí 

Clubanna sacair na hAlban
Comhairle Shiorrachd Lannraig a Deas
Leic Aimhréidh

Sliabh i gContae na Gaillimhe is ea Leic Aimhréidh (396 m). 

Leic Aimhréidh
Leitreach Ard

Is baile fearainn suite i gContae na Gaillimhe é Leitreach Ard.

Contae na Gaillimhe
Lios an Bhrogaí

Is baile fearainn suite i gContae na Gaillimhe é Lios an Bhrogaí.

Contae na Gaillimhe
Muiceanach idir Dhá Sháile

Is baile fearainn suite i gContae na Gaillimhe é Muiceanach idir Dhá Sháile (Muckanaghederdauhaulia nó Mucknasalia).

Féach freisin 

 Nan Ghriallais, amhránaí ar an sean-nós.

Tagairtí 

Contae na Gaillimhe
Oileán a Ghabhair ghil

Is oileán suite i gContae na Gaillimhe é Oileán a Ghabhair ghil.

Contae na Gaillimhe
Oileáin Chontae na Gaillimhe‎
Sliabh Eachtaí

Is sliabhraon suite i gContae na Gaillimhe é Sliabh Eachtaí.

Contae na Gaillimhe
Tigh Dachoine

Is baile fearainn suite i gContae na Gaillimhe é Tigh Dachoine.

Contae na Gaillimhe
Olltóir

Is baile fearainn suite i gContae na Gaillimhe é Olltóir (nó Abhalltóirt; Oultort mar a deirtear i mBéarla).

Contae na Gaillimhe
Cill Tartan, Barúntacht

Is barúntacht suite i gContae na Gaillimhe í Cill Tartan.

Contae na Gaillimhe
Barúntachtaí Chontae na Gaillimhe
Baile Átha an Rí, Barúntacht

Is barúntacht suite i gContae na Gaillimhe é Baile Átha an Rí.

Contae na Gaillimhe
Barúntachtaí Chontae na Gaillimhe
Béal Átha Mó, Barúntacht, Contae na Gaillimhe

Is barúntacht suite i gContae na Gaillimhe é Béal Átha Mó.

Contae na Gaillimhe
Barúntachtaí Chontae na Gaillimhe
Baile na hInse, Barúntacht

Is barúntacht suite i gContae na Gaillimhe é Baile na hInse.

Contae na Gaillimhe
Barúntachtaí Chontae na Gaillimhe
Baile Chláir, Barúntacht

Is barúntacht suite i gContae na Gaillimhe é Baile Chláir.

Contae na Gaillimhe
Barúntachtaí Chontae na Gaillimhe
Baile Locha Riach, Barúntacht

Is barúntacht suite i gContae na Gaillimhe é Baile Locha Riach.

Contae na Gaillimhe
Barúntachtaí Chontae na Gaillimhe
Clann Mhac nEoghain, Barúntacht

Is barúntacht suite i gContae na Gaillimhe í Cluain Mhac nEoghain.

Contae na Gaillimhe
Barúntachtaí Chontae na Gaillimhe
Cill Chonaill, Barúntacht

Is barúntacht suite i gContae na Gaillimhe í Cill Chonaill.

Contae na Gaillimhe
Barúntachtaí Chontae na Gaillimhe
Cill Liatháin, Barúntacht

Is barúntacht suite i gContae na Gaillimhe í Cill Liatháin.

Contae na Gaillimhe
Barúntachtaí Chontae na Gaillimhe
Dún Coillín, Barúntacht

Is barúntacht suite i gContae na Gaillimhe é Dún Coillín.

Contae na Gaillimhe
Barúntachtaí Chontae na Gaillimhe
Dún Mór, Barúntacht

Is barúntacht suite i gContae na Gaillimhe é Dún Mór.

Contae na Gaillimhe
Barúntachtaí Chontae na Gaillimhe
Gaillimh, Barúntacht

Is barúntacht suite i gContae na Gaillimhe í Gaillimh.

Contae na Gaillimhe
Barúntachtaí Chontae na Gaillimhe
Liatroim, Barúntacht

Is barúntacht suite i gContae na Gaillimhe é Liatroim.

Contae na Gaillimhe
Barúntachtaí Chontae na Gaillimhe
An Longfort, Barúntacht

Is barúntacht suite i gContae na Gaillimhe é an Longfort.

Contae na Gaillimhe
Barúntachtaí Chontae na Gaillimhe
An Ros, Barúntacht

Is barúntacht suite i gContae na Gaillimhe é an Ros.

Contae na Gaillimhe
Cairbre, Barúntacht

Is barúntacht suite i gContae Shligigh é Cairbre.

Contae Shligigh
Barúntachtaí Chontae Shligigh
Cúil Ó bhFinn

Is barúntacht suite i gContae Shligigh é Cúil Ó bhFinn.

Contae Shligigh
Barúntachtaí Chontae Shligigh
An Corann

Is barúntacht suite i gContae Shligigh é an Corann.

Contae Shligigh
Barúntachtaí Chontae Shligigh
Tír Fhiachrach

Is barúntacht suite i gContae Shligigh í Tír Fhiachrach.

Contae Shligigh
Barúntachtaí Chontae Shligigh
Tír Oirill

Is barúntacht suite i gContae Shligigh í Tír Oirill.

Contae Shligigh
Barúntachtaí Chontae Shligigh
Baile Átha Luain Thuaidh

Is barúntacht suite i gContae Ros Comáin é Baile Átha Luain Thuaidh.

Contae Ros Comáin
Barúntachtaí Chontae Ros Comáin
Baile Átha Luain Theas

Is barúntacht í Baile Átha Luain Theas, cuid di suite i gContae Ros Comáin agus an chuid eile i gContae na hIarmhí.

Contae Ros Comáin
Barúntachtaí Chontae Ros Comáin
Baile an Tobair Theas

Is barúntacht suite i gContae Ros Comáin é Baile an Tobair Theas.

Contae Ros Comáin
Barúntachtaí Chontae Ros Comáin
An Caisleán Riabhach, Barúntacht

Is barúntacht suite i gContae Ros Comáin é an Caisleán Riabhach.

Contae Ros Comáin
Barúntachtaí Chontae Ros Comáin
Dún Gar, Barúntacht

Is barúntacht suite i gContae Ros Comáin é Dún Gar.

Contae Ros Comáin
Barúntachtaí Chontae Ros Comáin
Mainistir na Búille, Barúntacht

Is barúntacht suite i gContae Ros Comáin í Mainistir na Búille.

Contae Ros Comáin
Barúntachtaí Chontae Ros Comáin
Maigh Charnáin

Is barúntacht suite i gContae Ros Comáin í Maigh Charnáin.

Contae Ros Comáin
Barúntachtaí Chontae Ros Comáin
Ros Comáin, Barúntacht

Is barúntacht suite i gContae Ros Comáin é Ros Comáin.

Contae Ros Comáin
Barúntachtaí Chontae Ros Comáin
Comhairle Chontae Liatrioma

Is comhairle i gContae Liatroma í Comhairle Chontae Liatrioma. 

Contae Liatroma
Comhairlí agus Comhairlí Cathair na hÉireann
Carraig Álainn, Barúntacht

Is barúntacht suite i gContae Liatroma í Carraig Álainn.

Contae Liatroma
Barúntachtaí Chontae Liatroma
Droim Dhá Thiar, Barúntacht

Is barúntacht suite i gContae Liatroma é Droim Dhá Thiar.

Contae Liatroma
Barúntachtaí Chontae Liatroma
Liatroim, Barúntacht, Contae Liatroma

Is barúntacht suite i gContae Liatroma é Liatroim,.

Contae Liatroma
Barúntachtaí Chontae Liatroma
Maothail, Barúntacht

Is barúntacht suite i gContae Liatroma í Maothail.

Contae Liatroma
Barúntachtaí Chontae Liatroma
Ros Clochair

Is barúntacht suite i gContae Liatroma é Ros Clochair.

Contae Liatroma
Barúntachtaí Chontae Liatroma
Ráth Bhoth Theas

Is barúntacht suite i gContae Dhún na nGall é Ráth Bhoth Theas.

Contae Dhún na nGall
Barúntachtaí Chontae Dhún na nGall
Tír Aodha

Is barúntacht suite i gContae Dhún na nGall í Tír Aodha.

Contae Dhún na nGall
Barúntachtaí Chontae Dhún na nGall
Ard Mhacha, Barúntacht

Is barúntacht suite i gContae Ard Mhacha é Ard Mhacha.

Contae Ard Mhacha
Barúntachtaí Chontae Ard Mhacha
Na Feá Uachtaracha

Is barúntacht suite i gContae Ard Mhacha iad na Feá Uachtaracha.

Contae Ard Mhacha
Barúntachtaí Chontae Ard Mhacha
Uí Nialláin Thoir

Is barúntacht suite i gContae Ard Mhacha iad Uí Nialláin Thoir.

Contae Ard Mhacha
Barúntachtaí Chontae Ard Mhacha
Na hOirthir Uachtaracha

Is barúntacht suite i gContae Ard Mhacha iad na hOirthir Uachtaracha.

Contae Ard Mhacha
Barúntachtaí Chontae Ard Mhacha
Teallach Ghairbhíth

Is barúntacht suite i gContae an Chabháin é Teallach Ghairbhíth.

Contae an Chabháin
Barúntachtaí Chontae an Chabháin
Caisleán Raithin

Is barúntacht suite i gContae an Chabháin é Caisleán Raithin.

Contae an Chabháin
Barúntachtaí Chontae an Chabháin
Clann Chaoich

Is barúntacht suite i gContae an Chabháin é Clann Chaoich.

Contae an Chabháin
Barúntachtaí Chontae an Chabháin
Clann Mhathúna

Is barúntacht suite i gContae an Chabháin é Clann Mhathúna.

Contae an Chabháin
Barúntachtaí Chontae an Chabháin
Lucht Tí Íochtarach

Is barúntacht suite i gContae an Chabháin é Lucht Tí Íochtarach.

Contae an Chabháin
Barúntachtaí Chontae an Chabháin
Lucht Tí Uachtarach

Is barúntacht suite i gContae an Chabháin é Lucht Tí Uachtarach.

Contae an Chabháin
Barúntachtaí Chontae an Chabháin
Teallach Dhúnchadha

Is barúntacht suite i gContae an Chabháin é Teallach Dhúnchadha.

Contae an Chabháin
Barúntachtaí Chontae an Chabháin
Milo O'Shea

Ba aisteoir Éireannach é Milo O'Shea a rugadh ar an 2 Meitheamh 1926 agus fuair bás ar 2 Aibreán 2013.

Tagairtí 

Aisteoirí Éireannacha
Daoine a rugadh i 1926
Básanna in 2013
Daoine as Baile Átha Cliath
An Aird Íochtarach

Is barúntacht suite i gContae an Dúin í an Aird Íochtarach.

Contae an Dúin
Barúntachtaí Chontae an Dúin
An Aird Uachtarach

Is barúntacht suite i gContae an Dúin í an Aird Uachtarach.

Contae an Dúin
Barúntachtaí Chontae an Dúin
An Caisleán Riabhach Íochtarach

Is barúntacht suite i gContae an Dúin é an Caisleán Riabhach Íochtarach.

Contae an Dúin
Barúntachtaí Chontae an Dúin
An Caisleán Riabhach Uachtarach

Is barúntacht suite i gContae an Dúin é an Caisleán Riabhach Uachtarach.

Contae an Dúin
Barúntachtaí Chontae an Dúin
An Duifrian

Is barúntacht suite i gContae an Dúin é an Duifrian.

Contae an Dúin
Barúntachtaí Chontae an Dúin
Cineál Fhártaigh

Is barúntacht suite i gContae an Dúin é Cineál Fhártaigh.

Contae an Dúin
Barúntachtaí Chontae an Dúin
An tIúr, Barúntacht

Is barúntacht suite i gContae an Dúin é an tIúr.

Contae an Dúin
Barúntachtaí Chontae an Dúin
Uíbh Eachach Íochtarach, An Leath Íochtair

Barúntacht suite i gContae an Dúin is ea Uíbh Eachach Íochtarach, An Leath Íochtair.

Contae an Dúin
Barúntachtaí Chontae an Dúin
Uíbh Eachach Íochtarach, An Leath Uachtair

Barúntacht suite i gContae an Dúin is ea Uíbh Eachach Íochtarach, An Leath Uachtair.

Contae an Dúin
Barúntachtaí Chontae an Dúin
Uíbh Eachach Uachtarach, An Leath Íochtair

Barúntacht suite i gContae an Dúin is ea Uíbh Eachach Uachtarach, An Leath Íochtair.

Contae an Dúin
Barúntachtaí Chontae an Dúin
Uíbh Eachach Uachtarach, An Leath Uachtair

Barúntacht suite i gContae an Dúin is ea Uíbh Eachach Uachtarach, An Leath Uachtair.

Contae an Dúin
Barúntachtaí Chontae an Dúin
Fearnaigh

Is barúntacht suite i gContae Mhuineacháin í Fearnaigh.

Contae Mhuineacháin
Barúntachtaí Chontae Mhuineacháin
Críoch Mhúrn

Is barúntacht suite i gContae Mhuineacháin í Críoch Mhúrn.

Contae Mhuineacháin
Barúntachtaí Chontae Mhuineacháin
Dartraí

Is barúntacht suite i gContae Mhuineacháin é Dartraí.

Contae Mhuineacháin
Barúntachtaí Chontae Mhuineacháin
Muineachán, Barúntacht

Is barúntacht suite i gContae Mhuineacháin é Muineachán.

Contae Mhuineacháin
Barúntachtaí Chontae Mhuineacháin
An Triúcha

Is barúntacht suite i gContae Mhuineacháin é an Triúcha.

Fadó in Éirinn, bhíodh dáileadh talún ar a dtugtaí 'an trícha cét' nó 'an tríocha céad' sa Nua-Ghaeilge. Deirtear go mbíodh arm 3000 fear sa cheantar seo nó go mbíodh an ceantar seo in ann cóiríocht a chur ar fáil d'arm 3000 fear.

Contae Mhuineacháin
Barúntachtaí Chontae Mhuineacháin
An Ómaigh Thoir

Is barúntacht suite i gContae Thír Eoghain é an Ómaigh Thoir.

Contae Thír Eoghain
Barúntachtaí Chontae Thír Eoghain
An Droim Mór, Contae Thír Eoghain

Is baile suite i gContae Thír Eoghain é An Droim Mór.

Bailte in Éirinn
Bailte i gContae Thír Eoghain
Domhnach Mór, Contae Thír Eoghain

Is baile suite i gContae Thír Eoghain é Domhnach Mór.

Bailte in Éirinn
Bailte i gContae Thír Eoghain
Geansaí Árann

Is geansaí traidisiúnta, déanta in Oileáin Árann ar chósta na Gaillimhe é an geansaí Árannach nó geansaí Árann. Bíonn patrúin ar leith ag dul leo.

Féach freisin 

 The Clancy Brothers

Tagairtí 

Contae na Gaillimhe
Éadach
Éadaí
Oileáin Árann
Áth Solas

Is baile suite i gContae an Chláir é Áth Solas.

Bailte in Éirinn
Bailte i gContae an Chláir
Baile an hÍomhar

Is baile suite i gContae an Chláir é Baile an hÍomhar.

Bailte in Éirinn
Bailte i gContae an Chláir
Cluain an Fhathaigh

Is baile suite i gContae an Chláir í Cluain an Fhathaigh.

Bailte in Éirinn
Bailte i gContae an Chláir
Comhar, Contae an Chláir

Is baile suite i gContae an Chláir é Cubhar.

Bailte in Éirinn
Bailte i gContae an Chláir
Croisín

Is baile suite i gContae an Chláir é Croisín. Bhí cónaí ar 467 dhuine i Croisín sa bhliain 2011. Bhí an Gaoluinn ag 60% don daonra ag an am. 

Bailte in Éirinn
Bailte i gContae an Chláir
Cros an Iománaí

Is baile suite i gContae an Chláir é Cros an Iománaí.

Bailte in Éirinn
Bailte i gContae an Chláir
Cill Fhionnúrach

Is baile suite i gContae an Chláir í Cill Fhionnúrach. Is i gCill Fhionnúrach a taifeadaíodh cuid is mo den sraith teilifíse Father Ted. Bhí cónaí ar 220 duine i sráidbhaile Cill Fhionnúrach sa bhliain 2011. 

Bailte in Éirinn
Bailte i gContae an Chláir
Cill Chisín

Is baile suite i gContae an Chláir í Cill Chisín. Bhí cónaí ar 520 duine i sráidbhaile Cill Chisín sa bhliain 2011. 

Bailte in Éirinn
Bailte i gContae an Chláir
Cill Mhaile

Is baile suite i gContae an Chláir í Cill Mhaile (gar d'Inis).

Stair 
Rugadh Máiréad Ní Ghráda í i gCill Mhaile ar an 23 Nollaig 1896.  B'fheirmeoir a hathair, Séamus Ó Gráda, a chaith tamall ina chomhairleoir áitiúil. Bhí Gaeilge aige ó dhúchas. Meastar gur uaidh sin a tháinig grá Mháiréad don teanga. Breac-Ghaeltacht a bhí i gCill Mháille, agus bhí Gaeilge ag muintir Mháiréad Ní Ghráda.

Tagairtí 

Bailte in Éirinn
Bailte i gContae an Chláir
Cill Iníne Baoith

Is baile suite i gContae an Chláir í Cill Iníne Baoith. Tá an baile ar imeall na Boirne. Tá isteach is amach le 300 séadchomhartha náisiúnta sa pharóiste. Ina measc áirítear Caisleán Léim an Eich agus Cathair Chomáin, lios. Bhí 347 duine ina gcónaí sa sráidbhaile féin sa bhliain 2011 agus 689 sa cheantar ar fad. 

Bailte in Éirinn
Bailte i gContae an Chláir
An Cnoc, Contae an Chláir

Is baile suite i gContae an Chláir é an Cnoc.

Bailte in Éirinn
Bailte i gContae an Chláir
Coillte, Contae an Chláir

Is baile suite i gContae an Chláir é Coillte.

Bailte in Éirinn
Bailte i gContae an Chláir
Fíoch Rua

Is baile suite i gContae an Chláir é Fíoch Rua.

Bailte in Éirinn
Bailte i gContae an Chláir
Lúbán Díge

Is baile suite i gContae an Chláir é Lúbán Díge.

Bailte in Éirinn
Bailte i gContae an Chláir
Muillte Uí Cheallacháin

Is baile suite i gContae an Chláir é Muillte Uí Cheallacháin.

Bailte in Éirinn
Bailte i gContae an Chláir
Corca Modhruadh

Is barúntacht suite i gContae an Chláir é Corca Modhruadh. Is é an chuid theas de thuath stairiúil Chorca Mrua.

Contae an Chláir
Barúntachtaí Chontae an Chláir
Abhainn na hAille

Is abhainn suite i gContae an Chláir í Abhainn na hAille.

Bailte i gContae an Chláir
An Baile Ard

Is baile fearainn suite i gContae an Chláir é An Baile Ard.

Bailte in Éirinn
Bailte i gContae an Chláir
Ceann Léime

Is ceann tíre suite i gContae an Chláir é Ceann Leime.

Bailte in Éirinn
Bailte i gContae an Chláir
Tithe Solais na hÉireann
Cnoc an Ois

Is cnoc é Cnoc an Ois. Tá sé suite in iarthuaisceart Contae an Chláir. 

Contae an Chláir
An Mullach Mór, Contae an Chláir

Cnoc i gContae an Chláir is ea an Mullach Mór (180 m). 

Sléibhte agus sliabhraonta na hÉireann
Contae an Chláir
Slí Bhoirne

Is rian suite i gContae an Chláir í Slí Bhoirne.

Contae an Chláir
Tuamhain

Ríocht Ghaelach na meánaoise ba ea Tuamhain (i nGaeilge na linne seo "Tuamhain"), a bhí bainteach go geografach le Contae an Chláir agus Contae Luimnigh, chomh maith le codanna de Chontae Thiobraid Árann timpeall an Aonaigh agus a chúlchríoch, mar atá inniu ann. 
Tír dhúchais na nDál gCais ab ea an ríocht, cé go raibh Gaeil eile sa cheantar, amhail is Éile Eoghanachta, agus Lochlannaigh Luimnigh, fiú.

Stair 
Maidir le bunús na ríochta, ó thús mar chuid de chúige Mumhan, ní fios é go cruinn.  Creidtear gur lonnaigh an Déise Mumhan ann ón 5ú go luath san 8ú haois, ag ionradh as an oirdheisceart, ag gabháil an cheantair ó Uí Fhiachrach Aidhne na gConnacht. Faoi dheiridh, d'éirigh an Dál gCais i gceannas na Mumhan go léir, agus na hEoghanachta ag dul i léig.  

Ba é Brian Bóramha, Ardrí na hÉireann, agus mór le rá as ucht a gaiscí i gCath Chluain Tarbh, an té is cáiliúla san fheachtas seo.  

Ceithre glúin agus trí Ardrí eile ina dhiaidh, níorbh ar chumas an Dáil gChais an Mhumhain go léir a choimeád leo féin, agus bunaíodh Tuadhmhmhain mar slánaonad as a thoil féin. Bunaíodh Tuamhain agus Deasumhan tar éis chliseadh Ríocht na Mumhan sa 12ú haois de bharr achrann idir Uí Bhriain agus Mhic Cárthaigh.  

Idir lár an 12ú haois agus deireadh an 13ú haois, agus mórchuid na hÉireann faoi cheannas agus/nó lonnaíocht na Sasanach, tháinig Tuamhain faoi réimeas na nAngla-Éireannach.  Lonnaigh sliocht de Clare i mBun Raite, fad is a rinne na sleachta de Buitléir agus Mhic Gearailt ruathair chomh maith. 

Tar éis Chath an Dísirt, ámh, athbunaíodh Tuamhain mar ríocht, lena rialóirí ag athshuí Luimneach laistigh dá rialachas.

Bhíodh sé ann laistigh de Thiarnas Angla-Normanach na hÉireann go dtí an 16ú haois.  Níor ghéill ríshliocht Uí Briain do riail na Sasanach go dtí na 1540idí.

Féach freisin 

 Cumann Merriman

Tagairtí

Contae an Chláir
Mumhain
Cúige Mumhan
Contae Luimnigh
Contae Thiobraid Árann
Stair na hÉireann
Cathair Chomáin

Is lios suite i gContae an Chláir í Cathair Chomáin.

Contae an Chláir
Cathair Chonaill

Is lios suite i gContae an Chláir í Cathair Chonaill.

Contae an Chláir
Creagán Eoghain

Is músaem suite i gContae an Chláir é Creagán Eoghain.

Contae an Chláir
Louisville, Kentucky

Is í Louisville an chathair is mó i stát Kentucky, Stáit Aontaithe Mheiriceá. De réir an daonáirimh sa bhliain 2011, tá 746,906 duine ina gcónaí sa chathair. Tá Louisville suite i gContae Jefferson. Tá Greg Fischer ina mhéara. Bunaíodh an chathair sa bhliain 1780.

Daoine clúteacha 
 Muhammad Ali (1942), dornálaí Meiriceánach

Comhchathracha 
  Mainz, An Ghearmáin
  Perm, An Rúis
  Montpellier, An Fhrainc
  Jiujiang, an tSín
  La Plata, An Airgintín
  Quito, Eacuadór
  Tamale, Gána
  Leeds, Sasana
  Adapazarı, An Tuirc

Naisc sheachtracha 
 www.louisvilleky.gov - Suíomh idirlín oifigiúil (as Béarla).

Kentucky
Cathracha in Kentucky
Lárionaid daonra in Kentucky
Lárionaid daonra sna Stáit Mheiriceá
Cathracha sna Stáit Aontaithe
Calcaigin

Is dúile ceimiceacha iad na Calcaiginí, sa ghrúpa 16 den tábla peiriadach. Tugtar 'an teaghlach ocsaigine' ar an ghrúpa seo freisin. Tá sé comhdhéanta de na dúile ocsaigin (O), sulfar (S), seiléiniam (Se), teallúiriam (Te), agus an dúil radaighníomhach polóiniam(Po). Tá sé tuartha go mbeidh an dúil shintéiseach livermorium (LV) ina chalcaigin chomh maith. Tagann an focal 'calcaigin' ón fhocal Gréigise 'Χαλκός' (chalkos), rud a chiallaíonn "cré-umha" nó "mian", agus an focal 'γεννάω' (genes), a chiallaíonn "a rugadh". Tá eolas ar Sulfar leis na cianta, agus aimsíodh ocsaigin mar dhúil sa 18ú haois. Thángthas ar seiléiniam, teallúiriam agus polóiniam sa 19ú haois, agus ar livermorium sa bhliain 2000.

Tábla peiriadach
 *
An Bóthar chun an tSeirfeachais

Leabhar scríofa idir 1940-1943 ag an eacnamaí agus fealsamh Friedrich von Hayek (1899-1992) is ea An Bóthar chun an tSeirfeachais (Gearmáinis: Der Weg zur Knechtschaft, Béarla: The Road to Serfdom). Sa leabhar seo tugann an t-údar "rabhadh ar bhaol na tíorántachta mar thoradh dosheachanta ar rialú rialtais ar chinnteoireacht eacnamaíochta, trí phleanáil lárnach, agus ina maíonn sé "go mbeidh de thoradh dosheachanta ar thréigean an t-indibhidiúlachais agus an liobrálachais clasaiceach ná caillteanas na saoirse, cruthú sochaí leatromach, tíorántacht an dheachtóra agus seirfeachas an duine aonair." Go suntasach, thug Hayek dúshlán don tuairim ghinearálta a bhí i measc lucht acadúil na Breataine, gur frithfhreagairt chaipitleach in aghaidh tsóisialachais é an faisisteachas, seachas, mar a d'áitigh sé, go raibh fréamhacha coitianta sa phleanáil eacnamaíoch lárnach agus cumhacht an stáit ar an duine aonair, san fhaisisteachas agus san sóisialachas araon

Leabhair na bliana 1944
Leabhair faoin sóisialachas
Leabhair le Friedrich Hayek
Leabhair faoin bhfealsúnacht pholaitiúil
Leabhair chaipitlí
Liobrálachas clasaiceach
Coimeádachas sna Stáit Aontaithe
Leabhair eacnamaíochta
Leabhair liobraíochta
Poll na mBrón

Is tuama ursanach suite i gContae an Chláir é Poll na mBrón. Tógadh san aois Neoiliteach é. Is é an tuama ursanach is cáiliúla in Éirinn é.

Stair
Rinne Ann Lynch an láithreán a thochailt. Fuair sí iarsmaí 22 duine. Bhí cuid de na daoine thíos le foréigean. Na cnámha dar dáta 3800 agus 3200 RC (de fhaisnéis dátú charbón 14).

Tagairtí 

Contae an Chláir
Seandálaíocht
Tuamaí ursanach
Séadchomharthaí meigiliteacha
Bun Raite Uachtarach

Is barúntacht suite i gContae an Chláir é Bun Raite Uachtarach.

Contae an Chláir
Barúntachtaí Chontae an Chláir
Cluain idir Dhá Lá

Is barúntacht suite i gContae an Chláir í Cluain idir Dhá Lá.

Contae an Chláir
Barúntachtaí Chontae an Chláir
Inse Uí Chuinn

Is barúntacht suite i gContae an Chláir í Inse Uí Chuinn.

Contae an Chláir
Barúntachtaí Chontae an Chláir
Na hOileáin, Contae an Chláir

Is barúntacht suite i gContae an Chláir iad na hOileáin.

Contae an Chláir
Barúntachtaí Chontae an Chláir
An Tulach Íochtarach

Is barúntacht suite i gContae an Chláir é an Tulach Íochtarach.

Contae an Chláir
Barúntachtaí Chontae an Chláir
An Tulach Uachtarach

Is barúntacht suite i gContae an Chláir é an Tulach Uachtarach.

Contae an Chláir
Barúntachtaí Chontae an Chláir
Uí Bhreacáin

Is barúntacht suite i gContae an Chláir iad Uí Bhreacáin.

Contae an Chláir
Barúntachtaí Chontae an Chláir
Áth an Choite

Is baile suite i gContae Luimnigh é Áth an Choite.

Bailte in Éirinn
Bailte i gContae Luimnigh