1 Eanáir

Is é an 1 Eanáir an 1ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra. Tá 364 lá fágtha sa bhliain nó 365 i mbliain bhisigh.

Féilte 
 Lá Caille (feictear an leagan canúnach lá Coille freisin). Is éard atá i gceist leis an bhfocal Caille ná ginideach an ainmfhocail caileann. Tháinig an focal seo as Calendae nó Kalendae na Laidine (calends sa Bhéarla). Is ionann Kalendae agus an chéad lá den mhí.

Nósanna 
Cf. Bailiúchán na Scol

Daoine a rugadh ar an lá seo 
 1431 — Pápa Alaisdir VI (b. 1503)
 1710 — Séarlas Ó Conchúir Dhoinn, ársaitheoir
 1735 — Paul Revere, gabha geal Meiriceánach
 1767 — Maria Edgeworth, scríbhneoir Éireannach (b.1849)
 1790 — George Petrie, ealaíontóir Éireannach
 1816 — Manuel Murillo Toro, polaiteoir Colómach
 1860 — Máirtín Mac Donnchadha, polaiteoir Éireannach
 1878 — James FitzGerald-Kenney, polaiteoir Éireannach
 1879 — E. M. Forster, úrscéalaí Sasanach
 1884 — George Nicolls, Polaiteoir Éireannach
 1886 — Patrick Hogan, polaiteoir Éireannach
 1889 — Richard Corish, polaiteoir Éireannach
 1895 — J. Edgar Hoover, Stiúrthóir de chuid Federal Bureau of Investigation (b. 1972)
 1900 — Stephen Fuller, polaiteoir Éireannach
 1919 — Carole Landis, ban-aisteoir
 1919 — J. D. Salinger, úrscéalaí Meiriceánach (b.2010)
 1919 — Rocky Graziano, dornálaí Meiriceánach
 1928 — Iain Mac a' Ghobhainn, scríbhneoir (b.1998)
 1930 — Adonis, scríbhneoir aistí agus file
 1954 — Bob Menendez, polaiteoir Meiriceánach
 1955 — Enda Ó Coinnín, mairnéalach agus fear gnó Éireannach
 1956 — John O'Donohue, scríbhneoir, file, sagart, agus fealsamh Éireannach
 1958 — Liam Ó Fionnalaigh, iománaí Éireannach
 1959 — Máirtín Ó Muilleoir, polaiteoir Éireannach
 1960 — Rody Gorman, file Éireannach
 1969 — Verne Troyer, aisteoir Meiriceánach
 1970 — Rónán Ó Snodaigh, amhránaí Éireannach
 1970 — Stephen Kinnock, polaiteoir agus taidhleoir Briotanach
 1972 — Ben Price, aisteoir Briotanach
 1975 — Terence Flanagan, polaiteoir Éireannach
 1982 — Joe Gamble, imreoir sacair Éireannach
 1986 — Pablo Cuevas, imreoir leadóg
 1987 — Ross O'Carroll, iománaí agus imreoir peil Ghaelach
 1989 — Pól Ó Murchú, iománaí Éireannach
 1992 — Jack Wilshere, imreoir sacair Sasanach
 1992 — Seán Pádraig Micheál Ó Dubhthaigh, imreoir sacair Éireannach

Daoine a fuair bás ar an lá seo 
 1766 — Séamus Proinsias Éadbhard Stiúbhart, "Séamus III" de réir na Seacaibíteach (r.1688)
 1817 — Martin Heinrich Klaproth, ceimiceoir Gearmánach
 1879 — Thomas Stevenson Drew, polaiteoir Meiriceánach
 1894 — Heinrich Rudolf Hertz, fisiceoir Gearmánach
 1934 — Seán Ó Briain, scéalaí Éireannach
 1936 — Eddie Connolly, dornálaí Ceanadach
 1938 — Joseph MacBride, polaiteoir Éireannach
 1942 — John Dinneen, polaiteoir Éireannach
 1944 — Edwin Landseer Lutyens, ailtire Briotanach
 1945 — William Duffy, polaiteoir Éireannach
 1953 — Hank Williams, amhránaí Meiriceánach
 1957 — Feargal Ó hAnnluain, gníomhaí Éireannach
 1957 — Seán Sabhat, 27, ceannaire de chuid an IRA (r.1929)
 1960 — Margaret Sullavan, ban-aisteoir
 1967 — Séamus Búrc, polaiteoir Éireannach
 1969 — Barton MacLane, aisteoir agus drámadóir Meiriceánach
 1972 — Maurice Chevalier, aisteoir Francach
 1981 — Anthony Esmonde, polaiteoir Éireannach
 1981 — Ceferino Garcia, dornálaí Filipíneach
 1981 — Daniel Morrissey, polaiteoir Éireannach
 1982 — John Fanning, polaiteoir Éireannach
 1982 — Michael Hilliard, polaiteoir Éireannach
 1992 — Grace Hopper, ríomheolaí Meiriceánach agus oifigeach cabhlaigh
 1994 — Cesar Romero, aisteoir Meiriceánach
 1995 — Eugene Paul Wigner, fisiceoir teoiriciúil Ungárach a d'oibrigh sna Stáit Aontaithe
 1998 — Dan Spring, polaiteoir Éireannach
 2009 — Helen Suzman, polaiteoir ón Afraic Theas (r.1917)
 2013 — Patti Page, amhránaí Meiriceánach
 2015 — Omar Karami, polaiteoir Liobánach

Imeachtaí eile 
 1801 - Cuireadh Acht an Aontais (a reachtaíodh in 1800) i bhfeidhm. 
 1901 - Ceiliúradh céad bliain Acht na hAontachta. Stop na húdaráis cruinniú de chuid an Irish League i mBéal Éasa i gContae Mhaigh Eo.
 1926 - Thosaigh seirbhís raidió na hÉireann, 2RN, ar an lá seo. Chuir Dubhghlas de hÍde tús léi go poiblí.
 1944 - Thug an Kerlogue, long Éireannach, 164 Gearmánach go dtí Cóbh tar éis iad a tharrtháil amuigh ar an teiscinn mhór. 
 1945 - Bunaíodh Córas Iompair Éireann, agus chuaigh A.P. Reynolds i gceannas air.
 1957 - D'ionsaigh an tIRA beairic de chuid Chonstáblacht Ríoga Uladh in Achadh Lon, agus fuair Seán Sabhat agus Feargal Ó hAnluain bás sa teagmháil.
 1973 - Chuaigh Éire i gComhphobal Eacnamaíochta na hEorpa
 2002 - Tháinig an euro in áit an phunt mar airgeadra in Éirinn.

Tagairtí

0101
Eanáir, 01