joelniklaus/EU_Wikipedias huggingface dataset:
Benedicta Boccoli

Is ban-aisteoir Iodálach í Benedicta Boccoli, a rugadh ar an 11 Samhain 1966.

A saol 

Rugadh Benedicta i Milano ar 11 Samhain 1966.  D'aistrigh sí go dtí an Róimh lena teaghlach mar leanbh. Tá a deirfiúr Brigitta ina haisteoir chomh maith.

Aithnítear Benedicta mar aisteoir eicléictiúil. Thosaigh sí ar an teilifís ag aois an-luath (18 bliana). Cúpla bliain ina dhiaidh sin, is é a haithne ar an amharclann gur oir an obair sin di mar aisteoir.

A mórshaothar

Amharclann 

Blithe Spirit le Noël Coward, le Ugo Pagliai agus Paola Gassman - 1992/1993 -
Cantando Cantando le Maurizio Micheli, le Maurizio Micheli, Aldo Ralli agus Gianluca Guidi - 1994/1995 -
Buonanotte Bettina, le Pietro Garinei agus Sandro Giovannini  1995/1996/1997 -
Can Can - Ceol de chuid Abe Burrows, 1998/1999 -
Orfeo all'inferno - Opera de chuid Jacques Offenbach - 1999 - Tersicore
Polvere di stelle, 2000/2001/2002
Le Pillole d'Ercole 2002/2003/2004
Anfitrione, le Plautus, 2004
Stalker le Rebecca Gillmann, 2004
Plutus le Aristofanes, 2004
Fiore di cactus 2004/2005/2006
Prova a farmi ridere le Alan Aykbourn, 2006
The Tempest le William Shakespeare, - 2006 - Ariel
Sunshine le William Mastrosimone; Giorgio Albertazzi a stiúir, 2007/2008

L'Appartamento, le Billy Wilder, 2009–2010
Vite private, le Noël Coward, in éineacht le Corrado Tedeschi - 2012-2013
 Dis-order, le Neil LaBute; Marcello Cotugno a stiúir, in éineacht le Claudio Botosso - 2014
 Incubi d'Amore, of Augusto Fornari, Toni Fornari, Andrea Maia, Vincenzo Sinopoli, Augusto Fornari, with Sebastiano Somma and Morgana Forcella - 2014
 Crimes of the Heart, of Beth Henley, Marco Mattolini a stiúir - 2015
 A Room with a View, of E. M. Forster, dir. Stefano Artissunch – 2016
 Cactus Flower of Pierre Barillet and Jean-Pierre Gredy, dir Piergiorgio Piccoli and Aristide Genovese - 2016
 Il più brutto week-end della nostra vita of Norm Foster, dir. Maurizio Micheli - 2017-2018
 The test of Jordi Vallejo, dir. Roberto Ciufoli - 2019-2020; 
 Su con la vita of Maurizio Micheli, dir. Maurizio Micheli - 2020 ; 

 Teilifís Pronto, chi gioca?, directed by Gianni BoncompagniDomenica In – with her sister Brigitta Boccoli from 1987 to 1990Gelato al limone - with Massimiliano PaniUnomattina - 1994Due come noi – Co-starring with Wilma De Angelis - 1997IncantesimoReality Circus - Reality show 2006/2007

 Scannáin Gli angeli di Borsellino, director Rocco Cesareo - 2003Valzer, director Salvatore Maira - 2007Dolce di latte, director Gianni Leacche - 2008Ciao Brother, director Nicola Barnaba – 2016

 Goirid scannáin La confessione'', director herself – 2020;

Tagairtí

Naisc sheachtracha 
 
 Suíomh gréasáin oifigiúil Benedicta Boccoli

Boccoli, Benedicta
Boccoli, Benedicta
Daoine beo
Árón

Ba fháidh agus naomh é Árón. Luaitear é sa Sean-Tiomna.

An tIoslam
Fáithe
Sean-Tiomna
Ámós

Ba fháidh agus naomh é Ámós. Luaitear é sa Sean-Tiomna.

Fáithe
Sean-Tiomna
Dioscliosta Little Mix

Is éard atá i dioscliosta an popghrúpa Little Mix ná cúig albaim stiúideo, cúig shingil déag mar ealaíontóir ceoil aonréadach agus trí déag físeáin ceoil.

Albaim

Albaim stiúideo

Atheisiúintí

Singlí

Mar Ealaíontóir Ceoil

Mar Gné-Ealaíontóir Ceoil

Singlí bolscaireachta

Singlí eile

Cumaí Eile

Físeáin Ceoil

Tagairtí

Little Mix
Dioscliostaí
Yamoussoukro

Is é Ceantar Yamoussoukro príomhchathair oifigiúil Phoblacht an Chósta Eabhair, san Afraic Thiar agus é suite 240 km (150 míle slí) thiar thuaidh d'Abidjan i réigiún na lochanna. Foghraítear Yamoussoukro sa Chósta Eabhair le trí shiolla: yam-so-kro. Is é Abidjan príomhchathair eacnamaíochta na tíre agus is in Abidjan atá an chuid is mó d'oifigí an rialtais náisiúnta go fóill, chomh maith le hambasáidí eachrannacha.

De réir an chéad leagan de dhaonáireamh na bliana 2014, tá cónaí ar 355,753 duine in Yamoussoukro. Tá 3,500 km cearnacha (1,400 míle cearnacha) d'achar i gceantar na príomhchathrach, idir chnoic ísle agus mháchairí. Bhí 207,412 duine ina gcónaí i gComún Yamoussoukro féin sa bhliain 2014.

Tá an bhaisleac Chaitliceadh Rómhánach Notre Dame de la Paix suite i Yamoussoukro. Tá sí ar na baisleaca is mó ar domhain.

Bailte agus cathracha sa Chósta Eabhair
Trevor Ó Clochartaigh

Is Seanadóir le Sinn Féin é Trevor Ó Clochartaigh a rugadh ar an 14 Márta 1968. Rugadh agus tógadh é i Huddersfield do thuismitheoirí de bhunú Connemara. Bhain sé céim amach sa ghnó ó choláiste na hollscoile Gaillimh. D'obair sé mar bhainisteoir le Taibhdhearc na Gaillimhe agus mar stiúrthóir ar cláracha cosúil le Ros na Rún. Ar dtús bhí sé ina bhall de Pháirtí an Lucht Oibre ach thréig sé iad agus ghlac sé ballríocht i Sinn Féin. Níor eirigh leis sna holltoghcáin le haghaidh an Dáil ach ceapadh é mar Seanadóir. Bíonn sé an ghnóthach i gcúrsaí bainteach leis an Ghaeilge agus é le chloisteáil go mion minic san oireachtas ag troid ar a son.

Sheas Ó Clochartaigh san Olltoghchán 2016 ach níor éirigh leis suíochán Dála a bhaint amach. Mar sin féin, atoghadh ina Sheanadóir é ar an 26 Aibreán, 2016. Ar an Rolla Talmhaíochta atá sé.

Tagairtí

Baill den 22ú Seanad
Baill den 23ú Seanad
Baill den 24ú Seanad
Baill den 25ú Seanad
Daoine as Contae na Gaillimhe
Alumni Choláiste na hOllscoile, Gaillimh
Daoine beo
Daoine a rugadh i 1968
Azairiá

Ba fháidh é Azairiá. Luaitear é sa Sean-Tiomna.

Fáithe
Sean-Tiomna
Cáin agus Áibil

Ba iad Cáin agus Áibil an dá mhac Ádhamh agus Éabha de réir Leabhar Gheineasas. Luaitear iad sa Sean-Tiomna.

Fir
Geineasas
Paul Bradford

Is polaiteoir Éireannach le Renua Éireann é Paul Bradford (rugadh 1 Nollaig 1963). Tá sé pósta ar Lucinda Creighton agus ta páiste amháin acu. Chaith sé tréimhsí mar sheanadóir agus mar theachta dála araon. Sheas Bradford do Renua in Olltoghchán 2016 i ndáilcheantar Chorcaigh Thoir ach theip air.

Daoine a rugadh i 1963
Baill den 18ú Seanad
Baill den 26ú Dáil
Baill den 27ú Dáil
Baill den 28ú Dáil
Baill den 22ú Seanad
Baill den 23ú Seanad
Baill den 24ú Seanad
Baill Fhine Gael
Baill Renua Éireann
Daoine as Contae Chorcaí
Daoine beo
Liadh Ní Riada

Is iarFheisire de Pharlaimint na hEorpa de chuid Sinn Féin í Liadh Ní Riada (a rugadh ar 28 Samhain 1966). Ceapadh í ina hoifigeach pleanála teanga i nGaeltacht Chorcaí sa bhliain 2020.

Saol Pearsanta 

Is as Gaeltacht Mhúscraí í Liadh. Is iníon de chuid Sheáin Uí Riada - an cumadóir agus ceoltóir clúiteach- í. 

Tá Liadh pósta ar Nicky agus triúr clainne aici.

Teilifís
Tá cúlra láidir ag Liadh sna meáin. Chaith sí níos mó ná 20 bliain ag obair mar léiritheoir agus stiúrthóir ag RTÉ agus ag TG4. Bhí sí ina ball den bhord a chur TG4 ar an bhfód agus a d’fhobair a struchtúirí agus a chur chuige ag tús na 2000í.

Polaitíocht

Toghchán Parlaimint na hEorpa 2014
Roghnaíodh Ní Riada chun seasamh don Toghchán Parlaimint na hEorpa 2014. Sheas sí don toghcheantar Theas. Bhain sí 19.1% nó 125,309 de na vótaí céad rogha amach. Bhuaigh sí an dara shuíochán ar an ceathrú chomhair le 132,590 vótaí.

Bhí  sí ina ball den choiste buiséid, den choiste iascaireachta agus den choiste oideachais agus cultúir.

Toghchán Uachtaránachta na hÉireann 2018
Roghnaíodh sí mar iarrthóir Sinn Fein don Toghchán Uachtaránachta na hÉireann 2018. Tháinig sí sa ceathrú háit sa toghchán le 93,987 vótaí agus 6.4% den vótaí céad rogha.

Le 28 ball d'Oireachtas, ba fhéidir le Sinn Féin iarrthóir a roghnú. Roghnaíodh Ní Riada chun seasamh don pháirtí sa toghchán ar 26 Deireadh Fómhair 2018. Tháinig sí sa ceathrú háit sa toghchán le 93,987 vótaí agus 6.4% den vótaí céad rogha.

Tagairtí 

Daoine a rugadh i 1966
Daoine as Contae Chorcaí
Daoine beo
Iarrthóirí i dtoghchán uachtaránachta na hÉireann

External links
Liadh Ní Riada profile on the Sinn Féin website 

Liadh Ni Riada's page on the VoteWatch website
Feisirí de Pharlaimint na hEorpa as Éirinn
Iasón

I miotaseolaíocht na Gréige, ab ea Iasón ( Sean-Ghréigis: Ἰάσων) ceannaire na nArgónátach agus aithnidiúil ar son a thóir ar Lomra an Óir.

Miotaseolaíocht na Gréige
Déithe Gréagacha
An Grúpa Euro

An Grúpa Euro is é an cruinniú d'Airí Airgeadais na mballstát a bhfuil an euro acu mar airgeadra oifigiúil. 
Is fóram neamhfhoirmiúil é an Grúpa Euro.  Pléann Airí an limistéir euro ábhair a bhaineann lena bhfreagrachtaí comhpháirteacha maidir leis an euro. 
I measc na rannpháirtithe bíonn Uachtarán Ghrúpa an euro, an Coimisinéir um ghnóthaí geilleagracha agus airgeadaíochta, Uachtarán an Bhainc Cheannais Eorpaigh agus Airí Airgeadais na mballstát i limistéir an euro. 
De ghnáth tagann an Grúpa Euro le chéile uair sa mhí, roimh gach cruinniú Comhairle ECOFIN. 
Tionóladh céad chruinniú An Grúpa Euro ar an 4 Meitheamh 1998 i Château de Senningen i Lucsamburg.

Cúraimí 
Is é príomhchúram an chomhlachta dlúthchomhar i ndáil le beartais eacnamaíocha a chinntiú i measc Bhallstáit an limistéir euro. Tá sé mar aidhm freisin aige dálaí a sporadh lena réadófar fás eacnamaíoch níos láidre.

Bíonn an Grúpa Euro freagrach freisin as na Cruinnithe Mullaigh Euro a ullmhú agus as an obair a leanann iad.

Cruinnithe 
Is gnách go dtagann an Grúpa Euro le chéile uair sa mhí, an lá roimh chruinniú na Comhairle Gnóthaí Eacnamaíocha agus Airgeadais. Bíonn an coimisinéir um ghnóthaí eacnamaíocha agus airgeadais, cánachas agus custam agus Uachtarán an Bhainc Ceannais Eorpaigh rannpháirteach i gcruinnithe an Ghrúpa Euro freisin.

Tionóladh céad chruinniú neamhfhoirmiúil airí airgeadais thíortha an limistéir euro an 4 Meitheamh 1998 in Château de Senningen i Lucsamburg.

An tUachtarán 
Toghann an Grúpa Euro uachtarán, a bhíonn sa phost ar feadh 2.5 bliain, trí thromlach simplí de na vótaí a caitheadh. Ón 13 Iúil 2020 i leith, is é Paschal Donohue, Aire Airgeadais agus Caiteachais Phoiblí agus Athchóirithe na hÉireann, Uachtarán an Ghrúpa Euro. Toghadh é an 9 Iúil 2020.

Bunús dlí 
An Conradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh (CFAE):

 Airteagal 137 – rialacha a bhaineann go sonrach le tíortha sin an Aontais arb é an euro an t-airgeadra atá acu
 Prótacal (Uimh. 14) maidir leis an nGrúpa Euro

Tagairtí 

Airgead
Airgeadraí na hEorpa
An tAontas Eorpach
ECOFIN

Is í ECOFIN an Chomhairle Gnóthaí Geilleagracha agus Airgeadais do bhallstáit an Aontais Eorpaigh (AE). Pléann an Chomhairle le beartas geilleagrach a chomhordú, faireachán a dhéanamh ar bheartas buiséid agus airgeadais phoiblí, margaí airgeadais, agus caidreamh geilleagrach le tríú tíortha. Cuireann an Chomhairle clár oibre an Aontais ar aghaidh. Bíonn deis ag Ballstát na hUachtaránachta beartais agus reachtaíocht an AE a mhúnlú agus tionchar a imirt.
De ghnáth tagann ECOFIN le chéile uair sa mhí, la i ndiaidh gach cruinniú Comhairle an Grúpa Euro.

Naisc sheachtracha 

 Comhairle Gnóthaí Geilleagracha & Airgeadais
 An Grúpa Euro 
 Banc Ceannais Eorpach (Béarla)

Tagairtí 

 [http://www.consilium.europa.eu/en/council-eu/configurations/ecofin/ ECOnomic and FINancial Affairs Council (ECOFIN)

Airgead
Airgeadraí na hEorpa
An tAontas Eorpach
Afraidíté

Is í Afraidíté (nó Afradaíte; as Gréigis: Ἀφροδίτη, traslitriú: Aphrodítē, seanfhuaimniú [a.pʰro.dǐː.tɛː], nua-fhuaimniú: [a.froˈði.ti]) dia an ghrá, na drúise, na scéimhe, an phléisiúir, an phaisin agus na giniúna i miotaseolaíocht Ghréagach. Is ball den Dháréag Oilimpeach í chomh maith. 

Afraidíté
Carachtair san Odaisé
Déithe Gréagacha
Déithe scéimheanna
Déithe na torthúlachta
Déithe Véineasacha
Gnéasacht sa tSean-Ghréig
Mná sa Chogadh na Traí
Mná i miotaseolaíocht Gréagach
Nochtacht i miotaseolaíocht
Striapachas
Airéas

Is pearsa bainte leis an mhiotaseolaíocht na Gréige é Airéas. 

Miotaseolaíocht na Gréige
Andraiméide

Is pearsa bainte leis an mhiotaseolaíocht na Gréige í Andraiméide.

Ba é Peirséas a fear céile.

Ba e Steinileas a mac.

Miotaseolaíocht na Gréige
Adónas

Is pearsa bainte leis an mhiotaseolaíocht na Gréige í Adónas.

Miotaseolaíocht na Gréige
Aitéiné

Is pearsa bainte le mhiotaseolaíocht na Gréige agus reiligiún na Sean-Ghréige í Aitéiné nó Aitéine nó Ataene (Athena nó Athene as Béarla) ón Ghréigis.

Ainmneacha Gréagacha ar Aitéiné:
 Ἀθηνᾶ, Athēnā, nó Ἀθηναία, Athēnaia (Gréigis na hAtaice)
 Ἀθηναίη, Athēnaiē (Gréigis Eipiciúil)
 Ἀθάνα, Athānā nó Athene (Gréigis Dhórach)
 Ἀθήνη, Athēnē (Gréigis Iónach)

Is ainmfhocal dílis baininscneach í an t-ainm “Aitéiné”.

Tugtar buafhocal Pallas (nó Palas) go minic uirthi. Tugadh Palas Aitéine uirthi.

Ba í Aitéiné bandia an chogaidh, na heagnaíochta, na ceardaíochta, agus na n-ealaíon.

Siombailí Aitéiné: clogad, sleá, Aegis le Meadúsa, crann ológ. 

Ba iad Séas agus Metis a tuismitheoirí.
Mhaíonn foinsí éigin gur rugadh Aitéiné ó cheann Shéasa.

Mhaíonn foinsí go raibh sí ina maighdean síoraí agus ní raibh aon chlann aici.

D'fhoghlaim Proiméitéas an tabhartas tine agus eolas eile ó Aitéiné do dhaoine.

Táthar dealbh chré-umha ollmhór Aitéiné le Cath Mharatóin a chomóradh. Táthar dealbh eile Aitéiné Lemnia freisin. 

Ba siad dealbha a bhí ar an tAcrapolas i dtús báire.

Séadchomhartha ársa sa Ghréig is ea an Partanón (Gréigis: παρθενών / parthenón, 'áras na maighdin' .i. 'áras na hAitéiné'.
Tógadh an Partanón ar an tAcrapolas sa 5ú Céad R.C. in ómós an Bhandé Aitéiné, éarlamh chathairstát na hAithne agus rinneadh na fríosanna mar chuid de dhearadh an fhoirgnimh.

Ba é an Partanón, teampall Ataene, an t-áras ba mhó sa chathairstát, agus dealbh Ataene a bhí timpeall ar 10 méadar ar airde in aice leis.
Rinne an dealbh seo é Féidias.

Is í an Aithin, nó an Ataen (Gréigis: Αθήνα, Athína), príomhchathair na Gréige agus príomhbhaile réigiún na hAtaice. Baineann an ainm leis an mbandia Aitéiné, cosantóir na cathrach. Meastar go bhfuil baint idir ainm na cathrach agus an bandia Aitéiné.

Bhí comórtas ann idir Aitéiné agus Poiséadón le haghaidh rialú na hAtaice. Bhuaigh Aitéiné rialú na hAtaice.

Ceaptar a bhfuil Aitéiné cosúil leis an Bhandé Rómhánach Minéirve.

Tagairtí 

 

Miotaseolaíocht na Gréige
Artaimís

Is pearsa bainte leis an mhiotaseolaíocht na Gréige í Artaimís (Artemis as Béarla).

Bandia na gealaí agus seilg.

Ba iad Séas agus Lató a tuismitheoirí.
Ba é Apalló (Miotaseolaíocht na Gréige) a leathchúpla dearthár.

Miotaseolaíocht na Gréige
Cronas

Is pearsa bainte leis an mhiotaseolaíocht na Gréige é Cronas.

Miotaseolaíocht na Gréige
Martin O'Malley

Polaiteoir Meiriceánach is ea Martin Joseph O'Malley, a rugadh i Washington, D.C. ar 18 Eanáir 1963. Ball den Pháirtí Daonlathach atá ann. Bhí sé ina ghobharnóir ar Maryland (2007–2015) agus roimhe sin ina mhéara ar Baltimore (1999–2007). Ar 30 Bealtaine 2015, d'fhógair sé go raibh sé ag iarraidh ainmniúcháin an Pháirtí Dhaonlathaigh a fháil sa todhchán uachtaránachta sa bhliain 2016.

Bíonn seasamh liobrálach aige maidir le ceisteanna polaitiúla.

Luathshaol
Rugadh Martin O'Malley ar 19 Eanáir 1963 i Washington, D.C., do Barbara (née Suelzer) agus Thomas Martin O'Malley. Dlíodóir cosanta ab ea Thomas i gContae Montgomery, Maryland, agus ansin leas aturnae do na Stáit Aontaithe i gCeantar Columbia. Tá Martin de shliocht Éireannach ar thaobh a athar agus de shliocht Éireannach, Ghearmánach, Dhúitseach agus Albanach ar thaobh a mháthar. Throid duine dá shinsear i gCogadh na Bliana 1812.

D'fhreastail O'Malley ar Our Lady of Lourdes School i mBethesda agus Gonzaga College High School. Chuaigh sé ina dhiaidh sin go hOllscoil Chaitliceach Mheiriceá mar ar bhain sé céim bhaitsiléara amach sa bhliain 1985. Bronnadh céim Juris Doctor air sa bhliain 1988 i Scoil Dlí Ollscoil Maryland.

Daoine a rugadh i 1963
Polaiteoirí na Stát Aontaithe
Daoine beo
Apalló (miotaseolaíocht)

Is pearsa a bhaineann le miotaseolaíocht na Gréige agus na Róimhe é Apalló (nó Apolló nó Apaill; as Gréigis: Ἀπόλλων, trasl. Apóllōn). Is ball de na hOilimpigh é, mar dhia na tairngreachta agus na n-oracal, agus ceoil agus na hamhránaíochta agus na filíochta, agus na boghdóireachta, agus an leighis agus plánna agus galar, agus chosaint na ndaóine óga. Léirítear é mar ógfhear dóighiúil gan féasóg, a bhfuil gruaig fhada air. Is iad a chuid comharthaí ná bláthfhleasc agus craobh labhrais, agus bogha agus glac shaighead, agus bran, agus lir; tá baint idir é agus solais agus an ghriain freisin. 

Ba é Séas a athair agus Lató a mháthair.
Ba í Artaimís a leathchúpla deirféar; rugadh ar an oileán coisricthe Dhéalós iad.

Miotaseolaíocht na Gréige
Déithe Rómhánacha
Argónátaigh

Is pearsana bainte leis an mhiotaseolaíocht na Gréige iad na hArgónátaigh. 

Miotaseolaíocht na Gréige
Carón (Miotaseolaíocht na Gréige)

Is pearsa bainte leis an mhiotaseolaíocht na Gréige é Carón.

Miotaseolaíocht na Gréige
Cairíbdis

Is pearsa bainte leis an mhiotaseolaíocht na Gréige í Cairíbdis.

Miotaseolaíocht na Gréige
Ceinteár

Sa mhiotaseolaíocht Ghréagach, ba chréatúr é ceinteár (Gréigis:Κένταυρος, Kéntauros), nó ó am go ham hippocentaur, ina raibh corp an duine aige ón gcoim aníos, agus corp capaill aige ón gcoim anuas.

Bunús
Go hiondúil, dúradh gur in Ixion (Gréigis Ἰξίων, Ixíōn) agus Nephele  (Gréigis: Νεφέλη, ó νέφος nephos "néal"  (an scamall déanta i bhfoirm íomhá d'Héire). I leagan eile áfach, tugtar le fios gur pháistí Cheinteáir áirithe iad, a chúpláil le láracha ó Mhagnesia. Ba mhac é féin d'Ixion agus do Nephele an Centaurus seo, nó (ag cur giniúint bhreise isteach) nó [[Apalló (Miotaseolaíocht na Gréige)| d'Apolló agus de Stilbe, iníon [[Peneus (Miotaseolaíocht na Gréige)|Pheinéis (dia na habhann) é. Sa leagan níos déanaí den scéal ba é Lapithes, a leathchúpla dearthár, sinsear na Lapaiteach, agus ar an gcaoi sin, ba chol ceathrar iad an dá phobail chogaíochta.

Tagairtí
Miotaseolaíocht na Gréige
Déiméitéir

Is pearsa bainte leis an mhiotaseolaíocht na Gréige í Déiméitéir.

Miotaseolaíocht na Gréige
Dinísias

Is figiúr é a bhfuil baint aige le mhiotaseolaíocht na Gréige é Diníseas (Sean-Ghréigis: Διώνυσος,  Diṓnusos nó Διόνυσος Diónusos). Sa Laidin, tugtar Bacchus air, an t-ainm a ghlac na Rómhánaigh.

Ba iad Séas agus Semele a thuismitheoirí.

Tagairtí 

 

Miotaseolaíocht na Gréige
Earós

Is pearsa bainte leis an mhiotaseolaíocht na Gréige é Earós.

Miotaseolaíocht na Gréige
Háidéas

Dia de chuid na miotaseolaíochta Gréagaí is ea Háidéas.  (Sean-Ghréigis: ᾍδης Hadēs).
Sa seanreiligiún agus miotas na Gréige, is é Dia na marbh agus rí an domhain thíos é, agus bhí a ainm comhchiallach leis.
Ba é Háidéas an mac ba shine ag Crónas agus Ria, dá bhrí sin ba é an mac deireanach é a fhrithshruthaigh a athair.
Dia an domhan na coireachta é Háidéas. Tá Orcus a comhionann i miotaseolaíocht Rómhánach.
Ba iad Séas agus Poiséadón a deartháireacha agus Héire, Déiméitéir, agus Heistia a dheirfiúracha. Ba í Peirsifiné a bhean chéile.

Tagairtí 

Miotaseolaíocht na Gréige
Héafaestas

Is pearsa bainte leis an mhiotaseolaíocht na Gréige é Héafaestas.

Miotaseolaíocht na Gréige
Héire

Is pearsa a bhaineann le miotaseolaíocht na Gréige í Héire (nó Héara; as Gréigis: Ἥρᾱ, trasl. Hērā). Ba í banríon na ndéithe agus bean chéile Shéais. Mar bhandia, bhaineann sí le pósadh agus mná agus an spéar agus réalta na neimhe. De ghnáth, bíonn dealramh mná áille uirthi in ealaíon, a bhfuil coróin ar a ceann, agus, ina lámh, slat ríoga a bhfuil loiteog ar a barr; amanna, bíonn leon nó cuach nó seabhac ina héineacht.

"Ba é Earcail ba mhó cáil i measc mhórlaochra an domhain chlasaicigh. Thug na Gréagaigh Herakles air (Ἡρακλῆς as Gréigis) ach tá aithne ag Béarlóirí air faoi leagan Rómhánach dá ainm, Hercules. Ciallaíonn an t-ainm Gréagach glóir do Héire (bean chéile Shéas, athair na ndéithe). Ach ní mac le Héire a bhí ann ach le bean dhaonna agus bhí éad ar Héire léi. Bhuail sí bob ar Shéas ionas go mbeadh a mac is leasdeartháir Earcail, Eoraistéas, ina rí ar Mhicéanae." [1]

"Bhíos ag cur ath-aithne ar dhaoine móra mhiotaseolaíocht na Gréige agus an leabhrán seo á leamh agam: an Bandia éadmhar Héire ina measc, agus an laoch óg Earcail, a thacht na nathracha a chuir an bandia éadmhar ina chliabhán." [2]

Tagairtí 

Earcail
[]

Leabhair don Oige. Feasta 57 (10), 28-29. Pádraig Mac Fhearghusa.
[]

Miotaseolaíocht na Gréige
Heirméas

Is pearsa bainte leis an mhiotaseolaíocht na Gréige é Heirméas.

Miotaseolaíocht na Gréige
Heistia

Is pearsa bainte leis an mhiotaseolaíocht na Gréige í Heistia.

Ba bandia í Heistia. 

Ba iad Crónas agus Ria a tuismitheoirí.

Ba iad Séas [1], Poiséadón, agus Háidéas a deartháireacha.
Ba iad Héire agus Déiméitéir a deirfiúracha.

Bhí sí ina maighdean.
Ní raibh clann aici.

Tagairtí 

Miotaseolaíocht na Gréige
Éileictre

Is pearsa bainte leis an mhiotaseolaíocht na Gréige í Éileictre.

Miotaseolaíocht na Gréige
Héilin (miotaseolaíocht)

Ba phearsa i miotaseolaíocht na Gréige í Héilin (Sean-Ghréigis: Ἑλένη Helénē) nó  Héilin na Traoi, a deirtear a bhí ar an mbean ab áille ar domhan. Creideadh gurbh í iníon Shéas agus Leda í, agus gurbh í deirfiúr Chliotaeimnéistre, Chastór agus Pollacs, Fhilónoe, Fhéibé agus Timandra í. Bhí sí pósta leis an Rí Meanalás ó Sparta  "who became by her the father of Hermione, and, according to others, of Nicostratus also".

Ba í Héilin ba chúis le Cogadh na Traoi, an cogadh atá i lár an Iliad.

Tagairtí
Miotaseolaíocht na Gréige
Páirc na nGael, Nua-Eabhrac

Is staid de chuid CLG suite i Nua-Eabhrac í Páirc na nGael.

Nua-Eabhrac
Eachtar

Is pearsa bainte leis an mhiotaseolaíocht na Gréige é Eachtar.

Miotaseolaíocht na Gréige
Eoraidícé

Is pearsa baint leis an mhiotaseolaíocht na Gréige í Eoraidícé.

Miotaseolaíocht na Gréige
Seo Linn

Is popghrúpa Éireannach é Seo Linn.

Stair

2014-16: Céad singlí agus imeacht Cathal Ó Ruaidh agus Conor Moore
Scaoil Seo Linn a gcéad singil "Ar Scáth a Chéile" ar an 24 Feabhra 2014. Is singil carthanas é "Ar Scáth a Chéile". Cumtha & scríofa ag Seo Linn i gcóir Self Help Africa le linn a dturas go hUganda sa bhfómhar 2013. 

Scaoil an banna a ndara singil "D'Aon Ghuth Amháin" ar an 11 Samhain 2014. Rinne siad an físeán ar an 2 Samhain. Tá siad ag obair ar a ndara singil charthanachta. Rinne siad físeán i gContae Dhún na nGall don singil.
Ar an 4 Lúnasa 2016 d'fhógair Seo Linn gur d'fhág Cathal Ó Ruaidh agus Conor Moore an banna agus go mbeadh Seo Linn ag tógáil sos beag.

2017-: Solas
Ar an 7 Feabhra 2017 fógraíodh go bhfuil Solas ainm don chéad albam an bhanna. Bhí sé scaoilte ar an 3 Márta 2017. Bhí an singil "Solas" scaoilte ar an 24 Feabhra 2017 agus fuair sé go uimhir 54 in Éirinn .

Diosc liosta

Albaim Stiúideo

Singli

Tagairtí 

Ceoltóirí Éireannacha
Seo Linn
Grúpaí ceoil bunaithe sa bhliain 2012
Bannaí a chanann i nGaeilge
Cluichí Oilimpeacha an tSamhraidh 2020 (2021)

Bhí Cluichí an tSamhraidh Oilimpeacha 2020, ar a dtugtar go hoifigiúil na Cluichí den XXXIIú hOilimpiad ar siúl i gcathair Tóiceo na Seapáine ón 23 Iúil go dtí an 8 Lúnasa 2021.

Bhuaigh an dornálaí Kellie Harrington bonn óir i dTóiceo sa rannóg 60kg na mban.

An próiseas tairisceana 
Vótáil an Coiste Oilimpeach Idirnáisiúnta (COI) chun an chathair óstach a roghnú le haghaidh Cluichí Oilimpeacha an tSamhraidh 2020 ag an 125ú Seisiún den COI ar an 7 Meán Fómhair 2013 i mBuenos Aires, an Airgintín. 

Níor bhain aon chathair níos mó ná 50% de na vótaí sa chéad bhabhta, agus bhí Maidrid agus Iostanbúl ar an líon céanna vótaí sa dara áit. Eagraíodh vóta réitithe idir an dá chathair le cinneadh a dhéanamh cé acu a chuirfí as an áireamh. 

Sa vótá deiridh idir Tóiceo agus Iostanbúl, roghaíodh Tóiceo le 60 vóta in aghaidh 36.

Féilire 
Tá na dátaí ar fad bunaithe ar am áitiúil na Seapáine (UTC+9).

Náisiún Rannpháirteacha

Tagairtí 

2020
Spórt i 2020
An tSeapáin
Gáia

Is pearsa bainte leis an mhiotaseolaíocht na Gréige í Gáia (Gaia, Gaea, nó Ge as Béarla.)

Bandia na talún ab ea Gáia.

Ba é Úránas a fear céile agus ba iad na Tíotáin a gclann.

Miotaseolaíocht na Gréige
Lomra an Óir

I miotaseolaíocht na Gréige, ba é lomra an reithe órfholt a bhí á choimeád i gCoilcís é Lomra an Óir. Siomból údaráis agus ríogachta ab ea é.

Miotaseolaíocht na Gréige
Coilcís

Ba réigiún suite sa Chugais í Coilcís.

An Ghréig
Míonós

I miotaseolaíocht na Gréige, ba rí na Créite agus mac le Séas agus Europa é Míonós (Gréigis: Μίνως, fuaimniú sa tSean-Ghréigis: [mǐːnɔːs], sa Nua-Ghréigis: [ˈminos])

Gach naoi mbliana, thug sé ar an Rí Aeigéas seachtar buachaillí óga agus seachtar cailíní óga a roghnú le cur chuig an gcathair ghríobháin a chruthaigh Daedalas, áit ar ith an Míonótár iad. Tar éis a bháis, bhí Míonós ina bhreitheamh ar na mairbh sa domhan thíos.

D'ainmnigh an seandálaí Sir Arthur Evans sibhialtacht na Mionóch sa Chréit ina dhiaidh.

Tagairtí 

Miotaseolaíocht na Gréige
Meadúsa (miotaseolaíocht)

Ba arrachtach (Gorgain, le bheith cruinn) i miotaseolaíocht na Gréige í Meadúsa (Gréigis: Μέδουσα "garda, banchosantóir"). Cuireadh síos orthu den chuid ba mó mar fhigiúr baineann sciathánach le aghaidh ghránna agus nathracha nimhe beo in áit gruaige. An té a bhreathnódh go díreach ar a haghaidh, dhéanfadh cloch de. Insan chuid is mó de na foinsí is í iníon Phorcys agus Ceto í.

Miotaseolaíocht na Gréige
Hiodra (miotaseolaíocht)

Is ollphéist sa mhiotaseolaíocht na Gréige é Hiodra.

Miotaseolaíocht na Gréige
Nairciseas

Is pearsa bainte leis an mhiotaseolaíocht na Gréige í Nairciseas.

Miotaseolaíocht na Gréige
Nimfeach (miotaseolaíocht)

Is pearsa bainte leis an mhiotaseolaíocht na Gréige í Nimfeach.

Ba nimfeach coille í Clóireas tiomnaithe don Earrach.

Miotaseolaíocht na Gréige
Oirféas

Is laoch bainte le miotaseolaíocht na Gréige é Oirféas (SeanGhréigis Ὀρφεύς / Orpheús [or.pʰeú̯s]). 

Dar le traidisiúin, is sinsear Scéal Oirféis agus Eoraidícé ar Hóiméar agus Héisiad é. Pearsana iad ar bhain tragóid leo ar bhealach rómánsúil.  Ní dhearna Hóiméar tagairt ar bith don scéal, áfach.

Scéal Oirféis agus Eoraidícé

Bua ceoil 
Chónaigh Oirféas sa Tráicia láimh le Sliabh Oilimpeas. Amhránaí, ceoltóir agus file a bhí ann. Cheol sé chomh binn gur fhéad sé ainmhithe fiáine a smachtú, gur umhlaigh crainn dó agus d’éirigh na fir ab fhoréigní ní ba shuaimhní le linn dóibh a cheol a chloisteáil. Bhí sé in ann na beithígh a cheansú agus mothúcháin a bhaint as rudaí neamhbheo.

Pósadh agus aistear 
Chuaigh Oirféas ar shluaíocht na n-Argónátach agus sháraigh sé Ceol na Síréanaí. Bhí sé pósta le hiníon Apalló, Eoraidícé, a raibh an-ghrá aige uirthi. 

Ach fuair Eoraidícé bhocht bás ó ghreim nathrach. Bhí brón ar Oirféas toisc go raibh a bhean álainn marbh. 

Chuaigh Oirféas ar aistear go ‘Domhan na Marbh’ ag iarraidh tarrtháil a thabhairt ar a bhean chéile., go Háidéas chun í a fháil ar ais.  

Nuair a shroich Oirféas an Domhan Íochtarach, baile Phlútóin, chan Oirféas cróga go binn do dhrochdhia an Domhain Íochtaraigh.  Mheall sé gach a raibh ann lena chuid ceoil.  Chuir sé Ceirbearas agus na Fúire ina gcodladh lena lir.

Tragóid 
Chomhaontaigh Háidéas agus Peirsifiné í a thabhairt ar ais dó ... ach ar choinníoll nach bhféachfadh Oirféas siar sula bhfágfadh sé an Domhan Thíos.  "Ní féidir leat breathnú ar do bhean chéile", a bhagair bandia an Domhain Íochtaraigh. "Caithfidh tú siúl os a comhair agus ná caith súil uirthi go dtí go dtagann tú ar uachtar arís". Ansin thug an dia, Plútón, a bhean chéile ar ais d’Oirféas dílis. 

Shroich siad an barr, beagnach. Ach chomh mór is a bhí a mhífhoighne agus a imní, chas Oirféas timpeall agus chonaic sé Eoraidícé ar a chúl. Ach i bhfaiteadh na súl, chuaigh an bhean óg as radharc agus fuair Eoraidícé bás den dara huair, Mar sin chaill Oirféas a bhean chéile faoi dhó.

Insítear i scéal amháin gur stoll mná na Tráicia ina ghiotaí é, mar go raibh siad éadmhar lena dhílseacht d’Eoraidícé. Chuaigh a cheann agus lir ar foluain san aer go Lesbos, áit a mbeadh mar ionad na filíochta liricí.

Bás Oirféis 
De réir an scéil Bassarids le Aescaileas, ag deireadh a shaol, níor adhair Oirféas aon dia ach Apalló, an ghrian. Maidin amháin chuaigh Oirféas go dtí oracal Diníosas ar shliabh Pangeo chun Apalló a bheannú. Ach d'ionsaigh na Maenada é mar níor onóraigh sé Diníosas, a phátrún. Cuireadh Oirféas in áit a bhreithe, Pieria.

Tionchar 
D’imir scéal Oirféis tionchar ar Phlatón, Virgil, Óivid, Eoiripidéas, Milton, Rilke, Anouilh, ar na scannáin a rinne M. Camus agus Cocteau, ar cheol Offenbach, Gluck agus Monteverdi agus ar bhailé Stravinsky.

Tagairtí 

Miotaseolaíocht na Gréige
Dúnmharuithe
Cugas

Is réigiún ar an dteorainn idir an Eoraip agus an Áise é Cugas.

An Áise
An Eoraip
Poiséadón

Is pearsa a bhaineann le miotaseolaíocht na Gréige é Poiséadón (nó Poisíodón; as Gréigis:  Ποσειδῶν, traslitrítriú: Poseidôn, fuaimniú: [poseːdɔ̂ːn]). Ba bhall den Dháréag Oilimpeach é, agus bhí sé ina dhia na farraige agus chreathanna talún agus tuilte agus triomaigh agus capall. Léirítear é mar fhear dhéanta dhaingean a bhfuil féasóg dhubh air agus trírinn (sleá iascaire a bhfuil trí bioranna air) ina lámh. 

Ba iad na Tíotáin Crónas agus Ria a thuismitheoirí.
 
Ba iad Séas agus Háidéas a dheartháireacha, agus Héire agus Déiméitéir agus Heistia a dheirfiúracha.

Miotaseolaíocht na Gréige
Peirsifiné

Is pearsa a bhaineann le miotaseolaíocht na Gréige í Peirsifiné. 

Ba é Háidéas a fear céile. 

Miotaseolaíocht na Gréige
Páras, Prionsa Traíoch

Is pearsa bainte leis an mhiotaseolaíocht na Gréige é Páras. Is mac an Rí Priam agus and Banríon Hecuba a bhí ann, dár leis an miotas. Tá sé lárnach i gCogadh na Traoi agus an Iliad.  

Is é a bhí a chúis leis an cogadh nuair a thóg sé leis ón Ghréig (Sparta) Héilin, bean chéile Meinealás (Prionsa Mícéinéach agus Rí Sparta), ar ais go dtí an Traí.  Is í Héilin deirfiúr chéile Agaiméamnón, a bhí mar rí ar Mhicéine, chomh maith. 

Dár leis an miotas, is é (le cabhair ón dé Apollo) a mharaigh laoch na Gréige, Aichill, le saighead nimhneach a scaoileadh ó ballaí na Traí i dtreo deireadh Cogadh na Traoi. Ag an gcath céanna rinne sé iarracht an fathach Ajax mór (Telamonian Ajax sa Bhéarla nó Αἴας ὁ Τελαμώνιος sa Ghréigís) a mharú freisin, ach theip ar.  

Is é Philoctetes a mharaigh Páras i gCogadh na Traoi. 

Níl aon baint aige leis an cathair Francach, Páras, a dtagann as an treibh an Ghaill, an Parisii. 

Miotaseolaíocht na Gréige
Téiséas

I miotaseolaíocht na Gréige, bhí Téiséas (Sean-Ghréigis: Θησεύ, Thēseús "an té a bhunaigh") ina rí ar an Aithin, mac Aithra agus Aigeús, cé gur de réir traidisiúin eile ba é a athair ná Poiséadón, dia na farraige.

Ba laoch é Téiséas a bhunaigh an Aithin, cosúil le Peirséas nó Cadmas a bhunaigh stáit chathracha eile na seanaimsire. Tá a chuid eachtraí le léamh i 'Saol Théiséis', le Plútarc, bunaithe ar scríbhinní níos sine eile. Athchruthaítear a mhiotas freisin i saothair níos déanaí. Mar shampla, tá sé ar cheann de na príomhcharachtair in A Midsummer Night's Dream agus The Two Noble Gentlemen le William Shakespeare.

 

Miotaseolaíocht na Gréige
Lois Griffin

Is í Lois Patrice Griffin (née Pewterschmidt) ceann de na carachtair sa sraith teilifíse bheoite Family Guy. Tá sí guthaithe ag Alex Borstein. Rinne sí a céad cuma san eipeasóid "Death Has a Shadow".

Tagairtí 

Carachtair fhicseanúla
Carachtair i gcartúin
Carachtair Family Guy
Carachtair fhicseanúla curtha in aithne i 1999
Glenn Quagmire

Is ceann de na carachtair sa sraith teilifíse bheoite Family Guy é Glenn Quagmire. Tá sé guthaithe ag Seth MacFarlane. Rinne sé a chéad cuma san eipeasóid "Death Has a Shadow".

Tagairtí 

Carachtair fhicseanúla
Carachtair i gcartúin
Carachtair Family Guy
Carachtair fhicseanúla curtha in aithne i 1999
Brian Griffin

Is é Brian Griffin ceann de na carachtair sa sraith teilifíse bheoite Family Guy. Tá sé guthaithe ag Seth MacFarlane. Is madra antrapamorfach é. Rinne sé a chéad cuma san eipeasóid "Death Has a Shadow".

Tagairtí 

Carachtair fhicseanúla
Carachtair i gcartúin
Carachtair Family Guy
Carachtair fhicseanúla curtha in aithne i 1999
Meg Griffin

Is í Megan "Meg" Griffin ceann de na carachtair sa sraith teilifíse bheoite Family Guy. Tá sí guthaithe ag Mila Kunis (1999–inniu) agus ag Lacey Chabert (1999–2000) roimhe seo. Rinne sí a céad cuma san eipeasóid "Death Has a Shadow".

Tagairtí 

Carachtair fhicseanúla
Carachtair i gcartúin
Carachtair Family Guy
Carachtair fhicseanúla curtha in aithne i 1999
Chris Griffin

Is é Christopher Cross "Chris" Griffin ar ceann de na carachtair sa sraith teilifíse bheoite Family Guy. Tá sé guthaithe ag Seth Green. Bhí sé le feiceáil den chéad uair san eipeasóid "Death Has a Shadow".

Tagairtí 

Carachtair fhicseanúla
Carachtair i gcartúin
Carachtair Family Guy
Carachtair fhicseanúla curtha in aithne i 1999
Stewie Griffin

Is é Stewart Gilligan "Stewie" Griffin ceann de na carachtair sa sraith teilifíse bheoite Family Guy. Tá sé guthaithe ag Seth MacFarlane. Rinne sé a chéad cuma san eipeasóid "Death Has a Shadow".

Tagairtí 

Carachtair fhicseanúla
Carachtair i gcartúin
Carachtair Family Guy
Carachtair fhicseanúla curtha in aithne i 1999
Cleveland Brown

Ceann de na carachtair sa tsraith teilifíse bheoite Family Guy é Cleveland Orenthal Brown, Sr.. Tá sé guthaithe ag Mike Henry. Rinne sé a chéad cuma san eipeasóid "Death Has a Shadow".

Tagairtí 

Carachtair fhicseanúla
Carachtair i gcartúin
Carachtair Family Guy
Carachtair fhicseanúla curtha in aithne i 1999
Peigeasas

Is capall bainte le mhiotaseolaíocht na Gréige é Peigeasas. 

Miotaseolaíocht na Gréige
Tíotán (miotaseolaíocht)

Sa mhiotaseolaíocht Chlasaiceach de chuid na Gréige, bhí na Tíotáin ( Sean-Ghréigis: Τῑτάν Titán ; iolra : Τῑτᾶνες Tītânes ) ina gcomhaltaí den dara ord de chuid na neacha Dhiaga , le hoidhreacht ó na na déithe príomhordúla agus roimh na déithe Oilimpeacha. Lonnaithe ar Shliabh Ortrais, bhí an chéad dhá leanaí déag  den  Gháia phríomhordúil ( Máthair na Cruinne ) agus Úránas (Athair na Spéire), san áireamhm luaite leo. 
Ba déithe ollmhór de neart dochreidte iad, a rialaigh le linn Ré Órga fhinscéalaigh, agus a bhí mar chuid de phainteon na ndéithe Gréagacha.

Ba Tíotáin iad Crónas agus Ria.

Miotaseolaíocht na Gréige
Óidin

Is pearsa bainte le miotaseolaíocht na Lochlannach é Óidin (Sean-Lochlainnis: Óðinn). Tá sé ina thaoiseach ar na déithe Æsir agus ina rí ar Ascar. Chreidtí go gcónaíonn sé i halla in Ascar ar a dtugtar Glaðsheimr, ina bhfuil Valhalla suite chomh maith. Deirtear go mbeidh Óidin ina cheannaire ar na heinherjar ag Ragnarök (clapsholas na ndéithe), ach tá sé sa tairngreacht go n-íosfaidh an mac tíre Fenrir é ann. 

Tá Óidin bainte leis an eagnaíocht, leis an bhfilíocht, leis an mbás, leis an draíocht agus leis an bhfios fáistine. Tugtar an tUile-Athair air, mar chruthaigh seisean agus a dheartháireacha, Vilí agus Vé, Miðgarðr (domhan na ndaoine daonna) agus an chéad chúpla daonna, Ask agus Embla.

Sanaseolaíocht
Is as an bPrótai-Ghearmáinic *wōðanaz “tiarna buile, ceannaire ar mire” a thagann an t-ainm Óðinn, nó Wōden i Sean-Bhéarla, Wōdan i Sean-Sacsainis, nó Wuotan i Sean-Ghearmáinis Ard. Is leagan gaelaithe den ainm Oðinn é Óidin.

Gnéithe Óidin
Príomhdhia an chreidimh Lochlannaigh ba ea Óidin, ach ba charachtar casta é, agus bhí sé saghas leithleach agus cleasach. D’íobair Óidin a leathshúil i dTobar Urd, agus chroch sé é féin ar an gcrann Yggdrasill lena sleá, Gungnir, ag dul tríd, le heagna agus draíocht a fhoghlaim. Ba ghnás na mban í an draíocht i sochaí na Lochlannach, áfach, agus bhí Láca ag magadh faoi Óidin sa dán Lokasenna mar gheall air sin. Uair amháin, d’éirigh na déithe eile chomh cráite sin le hÓidin, dhíbir siad é as Ascar ar feadh deich mbliana. Fad is a bhí sé imithe, roinn a dheartháireacha Vilí agus Vé a mhaoin eatarthu, bean Óidin, Froig, san áireamh! 

D’úsáid Óidin cleasa uafásacha chun Meá na Filíochta a fháil freisin, ach moltar é as seo, mar rinne sé iolar de féin chun éalú ó thír na bhfathach agus spreag an chuid meá a tháinig amach as a ghob na filí daonna. 

Bhí gné críonna ag baint le hÓidin freisin, áfach, mar a léirítear sna dánta Havamal agus Vafþrudnismal, ina gcuireann sé comhairle orainn agus ina mbuann sé comórtas eolais. 

Tá péire fiach dubh aige darb ainmneacha Huginn agus Muninn, a eitlíonn timpeall an domhain gach lá chun scéala a bhailiú le n-insint dó, chomh maith le péire mac tíre, Geri agus Freki. Bíonn sé ag marcaíocht ar an gcapall ochtchosach, Sleipnir.

Muintir Óidin
Ba mhac leis an Áss, Borr, agus an Jötunn, Beastla, é Óidin. Bhí beirt deartháireacha aige, darbh ainmneacha Vilí agus Vé, agus bhí sé ina 'bhráthair fola' le Láca freisin. Bhí sé pósta le Froig agus bhí beirt mhac ar a laghad acu: Baldar agus Hód. Bhí a lán mac eile ag Óidin le bandéithe, banfhathaigh, agus mná eile, ina measc Túr, Víodar agus Vailí, agus mhaígh a lán teaghlach ríoga (stairiúil agus miotasach) gur de shliocht Óidin iad.

Sa chultúr coiteann
Feictear Óidin i neart greannán, scannán, agus físchluichí a bhaineann leis an gCruinne Marvel. Measann roinnt taighdeoirí freisin gur bunús le Daidí na Nollag é Óidin, mar tá siad beirt bainte leis an Nollaig (agus mar gheall ar an bhféasóg fhada atá acu beirt!). 

Dúirt J. R. R. Tolkien gur "Odinic wanderer" é a charachtar Gandalf. 

Miotaseolaíocht Ioruach
Siogúrat

Is túr dronuilleogach céimnithe, go hiondúil aimsithe san Mheaspatáim é Siogúrat.

An Mheaspatáim
Foirgnimh
Dioscliosta Selena Gomez

Is éard atá i dioscliosta an amhránaí agus aisteoir Meiriceánach Selena Gomez ná dhá albam stiúideo, seinn leabhraithe amháin, seacht singil mar ealaíontóir ceoil aonréadach agus dhá singil mar gné-ealaíontóir ceoil.

Albaim

Albaim Stiúideo

Albam tiomsú

Ceirníní Leathfhada

Singlí

Mar Ealaíontóir Ceoil

Mar Gné-Ealaíontóir Ceoil

Singlí bolscaireachta

Físeáin Ceoil

Tagairtí 

Selena Gomez
Dioscliostaí
Stonehenge

Is liagchiorcal suite i Wiltshire é Stonehenge. right thessit boulds may be tower tall, meanit thas men boulde had be  

Wiltshire
Seandálaíocht
Liagchiorcail
Stát Ioslamach

Is é atá sa Stát Ioslamach (giorraithe mar SI), nó ISIS, Daesh, Daish, srl. ná eagraíocht Silafi jiohádach a bhaineann úsáid as foréigean agus sceimhlitheoireacht chun a gcuspóirí polaitiúla agus creidimh a chur i gcrích. An Stát Ioslamach san Iaráic agus sa Leiveaint (SIIL) a thugtar air freisin i measc roinnt leaganacha eile den ainm.

I measc na n-eagraíochtaí agus na dtíortha a aithníonn an Stát Ioslamach mar ghrúpa sceimhlitheoireachta, tá na Náisiúin Aontaithe, an tAontas Eorpach, na Stáit Aontaithe, an Rúis, an Tuirc, an Indinéis, agus araile. Tá 60 tír ag troid le SI ar bhealach díreach nó indíreach. Deir SI go bhfuil údarás acu ar Mhoslamaigh ar fud an domhan, ach diúltaíonn grúpaí Moslamacha a leithéid SI mura mbíonn siad faoin smacht SI.

Tá an SI nasctha sa Nigéir agus tíortha Afraiceacha eile le Boko Haram. 'Cúige na hAfraice Thiar' an t-ainm a thugann SI ar na limistéir atá faoi smacht Boko Haram.

Raison d'être 
Tá SI i gcoimhlint leis an Iarthar, agus na Stáit Aontaithe go háirithe, mar gheall ar an tacaíocht a dtugtar don stát Iosrael, cúpla réimse deachtóireachta sa Mheánoirthear, agus na bunáiteanna a bhí ag na Meiriceánaigh san Araib Shádach, an tír ina bhfuil na cathracha  Meice agus Medina suite.

Tá SI i gcoimhlint le Moslamacha eile chomh maith, agus an dearcadh 'liobrálach' atá acu.

Eachtraí
Sna 2010idí, thug IS go leor den Mheánoirthear faoina smacht, ... bhí smacht ag an Stát Ioslamach ar oirthear na Siria (móide codanna beaga eile den tír chéanna), cuid mhaith d’iarthar na hIaráice, agus áiteanna scaipthe sa Libia agus sa Nigéir.  Bhí suas le 10 milliún duine faoina riail ar feadh tamaillín. Thug lucht SI “an Chailifeacht” ar a riail.

Sa mbliain 2014 bhí go leor cainte sna meáin faoin slad a bhí ISIS a dhéanamh ar ghrúpa beag Iasaídeach (Yazidi) a bhí ina gcónaí thart ar chathair Sinjar i dtuaisceart na hIaráice. Bhí SI á ndíbirt seo as a dtithe agus as a ngabháltais. Maraíodh breis is 3000 fear agus seanduine de na Yazidi. Díoladh breis is 6000 bean agus a bpáistí ar mhargaí sclábhaíochta is gnéis. A gcoir – gur ainchreidmhigh a bhí iontu nár ghéill d’Ioslam.

I mí Iúil na bliana 2014, ghabh fórsaí SI Mosul, cathair san Iaráic, agus scrios siad Mosc Yunus (Ióna sa traidisiún Críostaí) in éineacht le mosc eile ón 13ú céad agus scrín Chríostaí ón 14ú céad.

Féach freisin 

 Al-Qaeda
 An Talaban
 Boko Haram
 Eachtráí sceimlitheoireachta Ioslamacha

Tagairtí

Naisc sheachtracha
 "ISIS: Portrait of a Jihadi Terrorist Organization" – Tuairisc PDF ón Intelligence and Terrorism Information Center.

An tIoslam
Sceimhlitheoireacht
Stát Ioslamach
Anúbas

Is pearsa bainte leis an mhiotaseolaíocht na hÉigipte é Anúbas. 

Miotaseolaíocht na hÉigipte
Ísis

Is pearsa bainte leis an mhiotaseolaíocht na hÉigipte í Ísis. 

Miotaseolaíocht na hÉigipte
Óisíris

Is pearsa bainte leis an mhiotaseolaíocht na hÉigipte é Óisíris. 

Miotaseolaíocht na hÉigipte
Orthorexia néarógach

Is é atá i gceist le orthorexia néarógach nó orthorexia nervosa ná neamhord itheacháin ina shéanann. Is orthorexia néarógach neamhord itheacháin tréithe slí bheatha mhór le bianna a bhraitear a bheith sláintiúil a sheachaint.

Neamhoird itheacháin
Emma Blackery

YouTubálaí agus ceoltóir as An Ríocht Aontaithe í Emma Louise Blackery (rugadh ar 11ú Samhain 1991). Is as Basildon, Essex í. Tá beagnach 1,200,000 suibscríobhaí aici agus 75 milliún físeán féach aici freisin.

Saol pearsanta 
Rugadh Emma Blackery i mBasildon, Essex. Scar a tuismitheoirí nuair a bhí sí trí bliana déag d'aois. Ansin cónaíonn sí lena hathair. Anois tá beirt páiste eile ag a máthair, Febe agus Travis, deartháirnóid Emma.

D'fhreastail Emma ar Scoil Bromfords agus ar Coláiste SEEVIC.  Rinne sí staidéar ar Bhéarla, mata, agus polaitíocht agus rialtas san ollscoil.

YouTube 
D'ainmnigh sí a céad chínéal 'emmaforthewin'.

Ar a dara cineál (an cineál atá sí ag úsáid anois) cuir sí an ainm 'emmablackery' ar an gcinéal ansin ach d'athainmnigh sí é 'Emma Blackery' i mBealtaine, 2012. Athraigh sí ar ais go dtí 'emmablackery' é in Eanáir 2015. Thosaigh sí ar Youtube ag léamh '50 Shades of Gray' ar a cineál, ach scriosadh na físéain de bharr briseadh cóipcheart. 

Tá trí cineál aici ar Youtube; cineál greannmhar, cineál áilleacht - Boxes of Foxes, agus cineál imirtheach - BirdyBoots

Ceol 
D'eisigh sí a chéad SL roimh a chéad chínéal ar YouTube. Glaodh  'Human Behaviour' air. Dúirt sí sin sa físeán "MY FIRST CRUSH? | Emma Blackery". I mí Iúil d'eisigh sí a dara SL; Distance agus an físeán don amhrán 'Go the Distance'. Tá níos mó ná 1,250,000 féach ar an bhfíseán sin. D'eisigh sí a tríú SL, Perfect, ar an 11ú lá de mhí Samhain, a bhreithlá.

References 

Daoine a rugadh i 1991
Daoine ar YouTube
Daoine beo
Patrick Macnee

B'aisteoir Sasanach é Daniel Patrick Macnee (a rugadh ar an 6 Feabhra 1922 agus fuair bás ar an 25 Meitheamh 2015).

Tagairtí 

Aisteoirí Sasanacha
Daoine a rugadh i 1922
Básanna in 2015
Patrick Magee

Ba aisteoir Éireannach é Patrick Magee a rugadh ar an 31 Márta 1924 agus fuair bás ar 14 Lúnasa 1982. 

Aisteoirí Éireannacha
Daoine a rugadh i 1924
Básanna i 1982
Daoine as Contae Ard Mhacha
Aipis

Is pearsa bainte leis an mhiotaseolaíocht na hÉigipte é Aipis. 

Miotaseolaíocht na hÉigipte
Határ

Is pearsa bainte leis an mhiotaseolaíocht na hÉigipte í Határ. 

Miotaseolaíocht na hÉigipte
Sobac

Is pearsa bainte leis an mhiotaseolaíocht na hÉigipte é Sobac. 

Miotaseolaíocht na hÉigipte
Tót

Is pearsa bainte le miotaseolaíocht na hÉigipte é Tót. 

Miotaseolaíocht na hÉigipte
Dhá Aspal Déag na hÉireann



Liosta
 Naomh Ciarán Saighre nó  Naomh Fionnán
 Naomh Ciarán as Cluain Mhic Nóis
 Naomh Breandán
 Brendan mac Nemainn
 Naomh Columbán
 Mobhí Clárainech
 Naomh Ruadhán
 Senán mac Geircinn
 Ninnidh
 Laisrén mac Nad Froích
 Naomh Cainneach

Tagairtí 

Naoimh Éireannacha
Dhá Aspal Déag na hÉireann
Mosul

Cathair stairiúil i dtuaisceart na hIaráice is ea Mosul agus é suite go príomha ar bhruach thoir abhann an Tigris 400 km ó thuaidh ó Bagdad. Tá iarsmaí Ninivé, cathair Impireacht na hAisiria ar an mbruach thiar. 

Tá cónaí ar timpeall is 1 mhilliún duine i Mosul anois ach bhí daonra níos mó sa chathair sular ghabh fórsaí an Stáit Ioslámaigh (SI) í i mí Mheithimh na bliana 2014. Theith leathmhilliún duine ar a laghad roimh fórsaí SI, beagnach gach duine ó mhionlaigh eitneacha agus chreidmheacha san áireamh. Is cathair Sunni í go hiomlán anois agus í faoi smacht SI.

Cathracha san Iaráic
Féileacán 88

Is feithid é an Féileacán 88. Ball d'ord na Lepidoptera atá ann. 

Féileacáin
Roger Rees

B'aisteoir Breathnach  é Roger Rees (a rugadh ar an 5 Bealtaine 1944 agus fuair bás ar an 10 Meitheamh 2015). 

Aisteoirí Breatnacha
Daoine a rugadh i 1944
Básanna in 2015
John Bunyan

Scríbhneoir Sasanach a rugadh in Elstow i mBedfordshire ab ea John Bunyan (30 Samhain 1628 – 31 Lúnasa 1688).

Tagairtí 

Scríbhneoirí Sasanacha
Daoine a rugadh i 1628
Básanna i 1688
Ben Affleck

Is aisteoir Meiriceánach é Benjamin Géza Affleck-Boldt nó Ben Affleck, a rugadh ar an 15 Lúnasa 1972. Is deartháir é le Casey Affleck.

Gradaim agus ainmniúcháin
Tá 54 gradam buaite ag Affleck. Tá 128 ainmniúchán faighte aige.

Tagairtí

Naisc sheachtracha 

Aisteoirí Meiriceánacha
Aisteoirí Meiriceánacha as Berkeley, California
Daoine a rugadh i 1972
Daoine beo
Patsy Gallant

Amhránaí agus aisteoir Ceanadach is ea Patsy Gallant a rugadh ar 15 Lúnasa 1948 in Brunsuic Nua, Ceanada. As Acaid dá muintir. Tá cúigear deirfiúracha agus beirt deartháireacha aici. Tá a lán amhrán ráite aici i bhFraincis agus i mBéarla agus díol mór orthu ina lán tíortha.

Beatha agus gairm 

Rinne Patsy a céad cheirnín i 1967 agus bhí sí i láthair ag a lán seónna ilsiamsa ar an teilifís. Bhí sí le cloisteáil i Montréal in éineacht leis an móramhránaí Charles Aznavour. I 1971 tháinig sí os comhair an phobail ar an teilifís i gcuideachta a lán réaltaí eile agus Christine Charbonneau ina measc.  Ba í Charbonneau a scríobh bunús na dtéacsanna do na chéad dhá albam Fraincise aici ba mhó tábhacht: Patsy Gallant i 1972 agus Toi l'enfant i 1974. Columbia a chuir amach iad, agus is ann atá Tout va trop vite, Le lit qui craque, Un jour comme les autres, Thank You Come Again v.f. Chuir na hamhráin seo an rath uirthi ar liosta na gcnag Fraincise in Québec..

Chuaigh sí i bhfeidhm ar an bhFrainc den chéad uair i 1972 de bharr an albaim Patsy Gallant a chuir CBS amach. I 1972 agus i 1973 chuir sí amach na chéad dhá albam Béarla aici: Upon My Ownagus Power.  Ach ní raibh an t-éileamh céanna orthu is a bhí ar an dá albam Fraincise. 

I 1976 rinne Gallant seasamh nua i mBéarla leis an albam "Are You Ready for Love" . D’éirigh thar cionn ar fud an domhain leis an amhrán beoga dioscó From New York to L.A. 

I 1993 rinne sí páirt Stella Spotlight i léiriú nua de Starmania a cuireadh ar bun sa Théâtre Mogador i bPáras. I 2002 bhí sí páirteach i gceoldráma rac nua de chuid Luc Plamondon le ceol a chum Romano Musumarra

Rinne sí páirt múinteora sa tríú agus sa chúigiú séasúr de Star Academy.

Dioscliosta

Albaim 

 Patsy Gallant Columbia (1972) (Eisíodh é sa Fhrainc i 1972.)
 Upon My Own (1972)
 Power (1973)
 Toi l'enfant (1974)
 Are You Ready For Love (1976)
 Besoin D'Amour (1977)
 Will You Give Me Your Love? (1977)
 Patsy! (1978)
 Et Star (1978)
 Stranger in the Mirror (1980)
 Amoureuse (1981)
 Take Another Look (1984)

Bailiúcháin 

 Greatest Hits / Ses Plus Grands Succès (1979)
 Tout va Trop Vite (2005)

Dioscliosta 45 
 Pourquoi faut-il / Un jour comme les autres. Columbia 1972. Sorti en France 1972, CBS FR-8439 Série Gémini. 
 Cendrillon / Tout va trop vite. Columbia 1972, C4-7230, CDN. Sorti en France en 1972, CBS FR-1070,Série Gémini. 
 Le lit qui craque / Karaté. Columbia, Kébec Disc 1974, CBS 2755.
 Je voudrais quelqu'un qui m'aime / Toi l'enfant. Columbia C4-4028.
 Thank you come again v.f./ Pourquoi faut-il Columbia 1973, C4-7252
 Karaté / J'aurais voulu t'aimer. Columbia 1974, C4-4064 
 Tout va trop vite / Un jour comme les autres. Columbia 1972, C4-7230 
 Tout va trop vite / Un jour comme les autres. Columbia 1972, C4-7230 
 Le lit qui craque / Un monde est en voie de naître Columbia 1974,C4-4078
 Les femmes / J'ai le droit. CBS 1975, C4-4096.

Féach freisin

Tagairtí

Naisc sheachtracha 

Daoine a rugadh i 1948
Ceoltóirí Ceanadacha
Daoine beo
Curzon Street

Is sráid suite i Mayfair, Londain é Curzon Street. 

Sráideanna na Londan