joelniklaus/EU_Wikipedias huggingface dataset:
Tál (uirlis)

Is uirlis cosúil leis an tua, le lann stuach ag dronuillinneacha go dtí an tsáfach, úsáite do ghearradh nó snoí píosa mór na hadhmaid é tál.

Uirlisí láimhe
Amnesty International

Is gluaiseacht domhanda é Amnesty International a théann i mbun feachtais ionas nach mbeidh a chearta daonna sáraithe ag aon duine agus chun na cearta daonna bunúsacha deimhnithe sa Dhearbhú Uile-Choiteann Cearta an Duine á gcosaint. Saothraíonn an ghluaiseacht neamhspleách ó idé-eolaíocht pholaitiúil ar bith, ó leas eacnamaíoch agus ó reiligiún ar bith. Bunaíodh Amnesty International sa bhliain 1961 i Sasana. Kumi Naidoo, ón Afraic Theas, atá i gceanas ar AI faoi láthair. Tá breis is 7,000,000 ball ag Amnesty International ar fud an domhain.

Stair 
Deirtear de ghnáth gur tháinig Amnesty International as litir, "The Forgotten Prisoners" ó Peter Benenson, dlíodóir Sasananach, a foilsíodh ar an 28 Bealtaine 1961 sa nuachtán The Observer (Londain) agus a athfhoilsíodh go forleathan. Bhunaigh sé an eagraíocht ar bhonn foirmiúil cúpla mhí ina dhiaidh sin, chun an feachtas "Appeal for Amnesty, 1961" a sheol sé sa litir a chur chun cinn.

Amnesty International Éire 
Is é Amnesty International Éire an eagraíocht cearta daonna is mó in Éirinn le beagnach 17,000 ball sa bhliain 2015. Glacann siad páirt i bhfeachtais ar fud an domhain: 
 Díshealbhuithe fórsáilte
 Cearta Daonna sa Mheánoirthear agus san Afraic Thuaidh
 Chun deireadh a chur le pionós an bháis
 Chun deireadh a chur le ciorrú ball giniúna ban san Eoraip

Díshealbhuithe fórsáilte
Tá breis is billiún daoine timpeall an domhain ag maireachtáil i slumaí agus i lonnaíochtaí neamhfhoirmiúla. Maireann siad faoi scáth na himní agus na heagla i gcónaí go gcaithfear as baile iad gan choinne, gan chúiteamh. Tá béim curtha faoi láthair ar chás na Romach san Iodáil atá ag fulaingt dian-leithcheal ó na
húdaráis.

Cearta daonna sa Mheánoirthear agus san Afraic Thuaidh
Le blianta beaga anuas tá na milliúin daoine tagtha amach ar na sráideanna ag éileamh athruithe sa 
Mheánoirthear agus san Afraic Thuaidh. Go minic d´fhulaing siad foréigean, príosún nó céasadh nuair a d´éiligh siad a gcearta daonna bunúsacha. Oibríonn Amnesty International le gníomhaithe cearta daonna sa Libia, san Éigipt, sa Túinéis agus in áiteanna eile atá ag athrú go mall, agus chun drochíde a nochtadh ar dhá thaobh na coimhlinte uafásach sa tSiria.

Pionós an bháis 
Séard atá i gceist le pionós an bháis ná seánadh cearta daonna atá go hiomlán dochúlaithe. Tá Amnesty International ag obair go dian chun deireadh a chur le pionós an bháis ar fud an domhain.

Ciorrú ball giniúna ban san Eoraip 
Tá feachtas de chuid Amnesty International, END FGM, ar siúl ar fud na hEorpa ar feadh roinnt blianta anois. Tá an
feachtas ag iarraidh béim a chur ar chiorrú ball giniúna ban ar chlár oibre Aontais na hEorpa agus chun na mná a d´fhulaing é go dtí seo agus atá fós i mbaol a chur chun cinn.

Naisc sheachtracha 
 Suíomh oifigiúil Amnesty International. Arna rochtain den uair dheireanach ar 22 Bealtaine 2020

Tagairtí 

Amnesty International
Eagraíochtaí idirnáisiúnta
Asterix

Is é Asterix ainm an phríomhcharachtair i sraith leabhar i bhfoirm cartúin do pháistí leis an údar René Goscinny (ag an tús). Is scéalta iad faoin ngaiscíoch beag Ceilteach, Asterix, agus a chara mór, Obelix, agus faoin trioblóid mhór a thug siad don arm Rómhánach.
 
Thosaigh an tsraith ar an 29 Deireadh Fómhair 1959. Is féidir na scéalta a léamh i mbreis agus 100 teanga anois, an Ghaeilge ina measc.  

Tá an-tóir ar Asterix sa Fhrainc go háirithe. Mar shampla, sa bhliain 2017, bhí ceant ar siúl i bPáras chun léaráidí d’Asterix agus Obelix a dhíol. Bhí na pictiúir sínithe ag na daoine a chruthaigh na scéalta, Albert Uderzo agus René Goscinny. Fuair siad €1.2 milliún ar léaráid amháin agus €1.4 milliún ar léaráid eile.

Carachtair  
 Asterix
 Obelix
 Glasaix
 Dándírix
 Ogamaix
 Taoisix

Leabhair  

 Asterix na nGallach
 Asterix agus an Corrán Óir
 Asterix agus Draoi na Bliana
 Asterix Gliaire
 Asterix agus Cléópatra
 Asterix agus Troid na dTreabh
 Asterix i dTír na Sasanach
 Asterix ar Pháirc an Chatha
 Asterix ag na Cluichí Oilimpeacha
 Asterix agus an Cealgaire
 Asterix i gCoill na Cinsealachta
 Asterix agus Coróin Labhrais Chaesair
 Asterix agus an Fear Feasa
 Asterix agus a Mhac

Féach freisin 
 Déithe agartha go mion minic ag na Gallaigh: Toutatis, Belenos, Belisama

Tagairtí 

Asterix
Greannán
Margaret Hamilton

Eolaí ríomhaireachta, innealtóir bogearraí agus úinéir gnó Meiriceánach is ea Margaret Heafield Hamilton (17 Lúnasa 1936 a rugadh í). Chabhraigh sí le bogearraí a fhorbairt don chlár Apollo.

Tá níos mó ná 130 alt, imeacht, agus tuairisc foilsithe aici faoi na 60 tionscadal agus 6 mhórchlár a raibh sí bhainteach leo.

Foilseacháin acadúla 
 M. Hamilton (1994), "Inside Development Before the Fact," cover story, Special Editorial Supplement, 8ES-24ES. Electronic Design, Apr. 1994.
 M. Hamilton (1994), "001: A Full Life Cycle Systems Engineering and Software Development Environment," cover story, Special Editorial Supplement, 22ES-30ES. Electronic Design, Jun. 1994.
 M. Hamilton, Hackler, W. R.. (2004), Deeply Integrated Guidance Navigation Unit (DI-GNU) Common Software Architecture Principles (revised dec-29-04), DAAAE30-02-D-1020 and DAAB07-98-D-H502/0180, Picatinny Arsenal, NJ, 2003-2004.
 M. Hamilton and W. R. Hackler (2007), "Universal Systems Language for Preventative Systems Engineering," Proc. 5th Ann. Conf. Systems Eng. Res. (CSER), Stevens Institute of Technology, Mar. 2007, paper #36.
 M. Hamilton and W. R. Hackler (2007), "A Formal Universal Systems Semantics for SysML", 17th Annual International Symposium, INCOSE 2007, San Diego, CA, Jun. 2007.
 M. Hamilton and W. R. Hackler (2008), "Universal Systems Language: Lessons Learned from Apollo", IEEE Computer, Dec. 2008.

References 

Ríomheolaithe Meiriceánacha
Ríomheolaithe mná
Daoine a rugadh i 1936
Daoine beo
Pulp

Ba bhanna ceoil ón shéanra alt-rac é Pulp. Tháinig an grúpa le chéile don chéad uair i Sheffield sa bhliain 1978. Bhain an grúpa fómhór a gcuid clú agus cáil amach idir na blianta 1994 - 1996 leis na baill a leanas: Jarvis Cocker (an guth, an giotár), Candida Doyle (na méarchláir), Russell Senior (an giotár. an veidhlín), Mark Webber (an giotár, na mearchláir), Steve Mackey (an dordghiotar) agus Nick Banks (drummaí). 

Le linn na 80idí níor raibh mórán rath ag an mbanna, ach ardaíodh a gcuid próifíl le linn na 90idí tar éis dóibh na halbaim His 'n' Hers (1994) agus Different Class (1995) a eisiú. Tá an duais ceoil Mercury buaite acu faoi dhó - sa bhliain 1994 don albaim His 'n' Hers agus arís sa bhliain 1998 don albaim This is Hardcore. Bhí siad ina bpríomhaíonna ag Glastonbury faoi dhó chomh maith. 

Chuaigh Pulp ar hiatas, tar éis doibh an t-albaim We Love Life a eisiú i 2001, agus le 10 milliún albaim díolta acu. Tháinig siad le chéile don athuair sa bhliain 2011 mar phríomhaíonna ag féilte cheoil ar fud an domhain.  

Bhí Pulp ar cheann de na bannaí is mó ar ar dtugtaí Britpop orthu i lár na 1990idí, in éineacht le Blur, Oasis, Elastica, Cast agus roinnt bannaí eile nach iad.

Albaim 
 It (1983)
 Freaks (1987)
 Separations (1992)
 His 'n' Hers (1994)
 Different Class (1995)
 This Is Hardcore (1998)
 We Love Life (2001)

Féach freisin

Naisc sheachtracha

Tagairtí 

Racghrúpaí Sasanacha
Grúpaí ceoil bunaithe sa bhliain 1978
Hampton Court, Herefordshire

Is teach mór suite i Herefordshire é Hampton Court.

Herefordshire
Úgónach (reiligiún)

Is éard is Úgónach ann ná duine atá ina bhall d'aicme creidimh Protastúnach Francach a tháinig ar an saol sa Fhrainc sa 16ú haois, faoi anáil Eoin Cailvín. Tír Chaitliceach ab ea an Fhrainc agus thosaigh an rí ag déanamh géarleanúna orthu. Tar éis tamaill theith siad ón tír. Tugadh Úgónaigh ar lucht leanúna Calvin sa bhFrainc.

Stair 
Rinneadh géarleanúint ina gcoinne ag tosnú sa 16ú haois. Bhí Ár Lá Fhéile Bairtliméid (1572) an sléacht ba chlúití a rinne orthu. D'ainneoin sin, bhí suas le dhá mhilliún Úgóineach sa Fhrainc faoin 17ú haois, an t-ochtú cuid de dhaonra na tíre, i lár, deisceart agus oirthear na tíre go príomha. 

Thug Forógra Nantes (1598) aitheantas ar an chuid is mó dá gceart. 

Sa bhliain 1685, d'eisigh an rí Caitliceach na Fraince, Louis XIV,  Forógra Fontainebleau a bhain a saoirse creidimh díobh agus cuireadh tús le géarleanúint fhíochmhar orthu. D'éirigh le leathmhilliún Úgóineach éalú ón tír. Fuair an chuid eile díobh bás nó ghlac siad leis an gCaitliceachas.

Imeacht na nÚgónach 
Ba í an imirce an t-aon bhealach éalaithe atá ag na hÚgónaigh agus chuir siad fúthu áit ar bith a raibh cead acu. D'éirigh go maith leo mar lucht gnó, dhochtúirí, intleachtóirí agus a leithéid ina lán tíortha ón Afraic Theas go Meiriceá Thuaidh. Ba i dtíortha Protastúnacha na hEorpa a chuaigh an chuid ba mhó díobh a chónaí.

Na hÚgónaigh in Éirinn 
Tháinig pobal beag Úgónach go hÉireann ón Fhrainc, i ndiaidh do Louis XIV a gcearta a bhaint díobh. Chuir roinnt acu fúthu i mBaile Átha Cliath agus i gCorcaigh agus áiteanna eile, i gCúige Laighean an chuid is mó. Ach tá áit i gCathair Chorcaí agus tugtar Ceantar Úgónach air fós.    

Bhí tionchar díréireach acu ar an tír. Mar shampla, deirtear gur thug na hÚgónaigh an blaa isteach sa 17ú haois. Deirtear freisin go dtagann an focal ón bhFraincis (blanc nó bán) de thoradh ar an bplúr.

Féach freisin 

 Eoin Cailvín
 Aicme creidimh

Tagairtí 
    

Cailvíneachas
Grúpaí reiligiúnacha
Úgónaigh
Hatfield House

Is teach suite i Hertfordshire é Hatfield House.

Hertfordshire
Knebworth House

Is teach mór suite i Hertfordshire é Knebworth House.

Hertfordshire
Snáthaid

Is miotal snasaithe caol mín le pointe ar an gceann amháin agus poll nó súil le haghaidh snáth  ar an eile, úsáide i gcomhair fuáil í snáthaid.

Éadaí
Caramal

Is siúcra nó síoróip teasa go dtí a thiontaíonn sé donn, úsáidte mar bhlasóir nó dathúchán i gcomhair bia nó deoch é caramal. 

Bia agus deoch
Osborne House

Is teach mór suite in Inis Iocht é Osborne House.

Inis Iocht
Aeradróm Inis Oírr

Is aeradróm suite in Inis Oírr é Aeradróm Inis Oírr.

Cinn scríbe

Aerfoirt i bPoblacht na hÉireann
Oileáin Árann
Aeradróm Inis Mór

Is aeradróm suite in Inis Mór é Aeradróm Inis Mór.

Cinn scríbe

Aerfoirt i bPoblacht na hÉireann
Oileáin Árann
Aeradróm Inis Meáin

Is aeradróm suite in Inis Meáin é Aeradróm Inis Meáin.

Cinn scríbe

Aerfoirt i bPoblacht na hÉireann
Oileáin Árann
MacMurchadha (sloinne)

Is MacMurchadha sloinne Gaedheal ón Éirinn, bunaithe i Laigheann, Connacht agus Uladh. As Béarla,  aistrítear é mar:
Murphy
MacMurrough
MacMorrough
MacMurphy
MacMorrow
Morrowson
MacMurray
Murray
Murrogh
Morrogh
Murrow
Morrow
Is sloinne ársa agus láidir é.

Daoine leis an sloinne:
 Art Óg mac Murchadha Caomhánach 
 Diarmaid Mac Murchadha
 Aoife Nic Murchadha
 James Murphy
 Conor Murphy
 An tUrr. Trevor Morrow 
 An tUrr. John Morrow 
 Col. Henry A. Morrow 
 Col. Thomas Z. Morrow

Tagairtí
Móinteán

Is gnáthóg ardtalaimh neamhshaothraithe oscailte, go hiondúil clúdaithe le fraoch, é an móinteán.

Tírghnéithe
Tuaisceart Sasana

Is réigiún i Sasana é Tuaisceart Sasana. 

Sasana
Fánaí

Is ball na daoine a thaistealaíonn as láithreán go láithreán chun féaraigh úr a aimsiú le haghaidh a n-ainmhithe agus níl baile buan aige é fánaí.

Antraipeolaíocht
Pas

Is doiciméad oifigeach a eisíonn rialtais chun aitheantas agus saoránacht an tsealbhóra a dheimhniú agus a chuireann i dteideal iad taisteal faoina gcumhdach chuig agus as tíortha iasachta é pas. Tá pasanna ghnáth doiciméad taistil, agus míníonn faisnéis ó na saoránaigh ar nós ainm, áit an tsealbhóra agus dáta breithe, grianghraf, síniú, agus faisnéis aitheantais eile.

Stair 

Ceann de na tagairtí is luaithe do pasanna rinneadh thart ar 450 RC. Nehemiah, ina oifigeach, ina sheirbhíseach Rí Artaxerxes I na Persia, d'iarr cead chun dul go dtí Iúdá. D'aontaigh an rí agus thug dó litir atá beartaithe "chun an rialtóirí an cúige ar an taobh eile den abhainn" maidir le slándáil, agus i dtíortha iasachta, ach tá an bunús an téarma phas, áfach, conspóideach. Dar le roinnt foinsí eascródh ceann sa Fhrainc le linn réimeas Louis XIV, i gcás an ceannasach ar fáil do chuid litreacha bail ar fónamh orthu á cheangal ar an sliocht de na hiompróirí ag na calafoirt, bhí dar teideal missivas den sórt sin "Passe Port" a chiallaíonn go litriúil a théann trí phort i an teanga Fraincise.

Pasanna
Maorlachas
Taisteal
Glúineach bhiorach

Glúineach bhiorach a thugtar ar chineál planda. 

Plandaí
Hoghton Tower

Is teach mór suite i Lancashire é Hoghton Tower.

Lancashire
Doiminicigh

Is ord manach de chuid na hEaglaise Caitlicí é Ord Doiminiceach, ar a dtugtar na Doiminicigh.

Bhí Tomás ó Aquino ina bhall d'Ord Doiminiceach na SeanmóiritheDoiminicigh.

Mainistreacha Dhoiminiceacha in Éirinn
 An Mhainistir Dhubh, Cill Chainnigh
 An Mhainistir Dhubh, An Mhí

Tagairtí 

Eaglais Chaitliceach Rómhánach
Oird rialta
Ord Doiminiceach
Bunscoil

Is scoil le haghaidh páistí idir cúig bhliain agus aon bhliain déag d’aois í an bhunscoil.

Scoileanna
Oideachas
Reoán

Is meascán na siúcra leis uisce, gealacán uibhe, nó im, úsáidte mar cumhdach le haghaidh cístí nó brioscaí é Reoán.

Bia
Fionnóg (Éisc)

Is iasc í fionnóg. Is í Breac an ainm a chuirtear uirthi i nGaeilge na hAlban.  

Éisc
Dinosaur (scannán)

Scannán ríomhbheochana Meiriceánach is ea Dinosaur a rinneadh sa bhliain 2000.

Plota 
Tosaíonn an scannán seo le Parasaurolophus óg ag spraoi i suíomh neide. Téann sé i rosán in aice láimhe isteach. Ansin a thagann sé ar Carnotaurus ag seilg an tréad, agus téann an creachadóir mór sa tóir air chuig na neadacha. Scanraithe roimh an gCarnotaurus, tosaíonn an tréad ag imeacht i dtáinrith, ag iarracht a theith ón gcreachadóir. Fágann máthair Iguanodon a h-ubha agus ritheann sí amuigh ón mbaol; brúisceann an t-arracht an nead ach a haon roimh a mharaíonn sé Pachyrhinosaurus rómhall agus ró-sine a h-éalaigh. Goidtear an t-ubh atá beo ar fóill ag ubhghadaí, cé a thógann é amuigh. Scaiptear an t-ubh ón ainmhí go h-ainmhí, go dtí atá sé tógtha ag Geosternbergia agus tugtha chuig oileán beag. Tagann leanbh Iguanodon as an ubh, agus tá sé ainmnithe Aladar faona léamair ansin. Uchtaíonn Plíó é mar a mac, cé go déan a h-athair, Yar, gearán faoin altram.

Oíche amháin, ceiliúrann na léamair féile cúplála. I ngníomh timpisteach ciotrúntachta, déanann Suiní (dreatháir níos-óige ná Plíó) faillí ina iarraidh pósta. Freisin aonarach mar a níl sé léamar mar iad, tuigeann Aladar an cás goilliúnach ar Suiní. Sa spéir na h-oíche, feiceann na hoileánaigh dreigí go leor ag tit. Tagann go tobann an dhreige níos-mó sa stair na léamar, agus titeann sí de thuairt leis an bhfarraige. Cruthaítear tonn tuile nuair a buaileann an dhreige an fharraige, agus réabann an tonn turrainge an oileán. Teitheann an chlann beag ar an ndroim Aladar go dtí aillte an chósta; léimeann sé sa muir isteach. Ní thagann léamar eile amháin slán as an scrios oileáin, agus caoineann an chlann a mbasanna roimh a théann siad ar thóir brú.

Naisc sheachtracha 
Leathanach faoin scannán ag Disney: Dáta rochtana: 6 M.F. 2015
''Dinosaur' ag IMDB. Dáta rochtana: 6 M.F. 2015 

Scannáin 2000
Scannáin beochana 2000
Scannáin Béarla
Scannáin Disney
Jíons

Is treabhsar neamhfhoirmeálta de ghnáth, déanta as deinim go minic, é jíons.

Stair 

Tháinig na chéad jíons gorma, déanta as deinim, ar an bhfód sa bhliain 1871 i gCalifornia. Dhear an táilliúir Jacob W. Davis iad i gcomhpháirt le Levi Strauss & Co. Déanadh iad a olltáirgeadh go saor tamall ina dhiaidh.

Sna 1930idí, chonaic Levi Strauss & Co. deiseanna fiontraíochta nua  agus cúlú eacnamaíochta sna Stáit Aontaithe ag an am. I mí Mheán Fómhair 1934, thosaigh Levi Strauss ag díol "Lady Levi’s jeans", na chéad jions do mhná thar an gcuntar.

Inniu tá rogha ollmhór ar fáil idir stileanna agus dathanna agus iad an-difriúil óna chéile.

Athchúrsáil 
Tá jíons athchúrsáilte curtha curtha ar an margadh le déanaí.  Ní hé Levi Strauss an t-aon bhranda  atá ag cur jíons inbhuanaithe ar an margadh na laethanta seo. Úsáidtear cadás saibhrithe orgánach iontu agus circulose, ábhar éadaigh atá athchruthaithe as jíons seanchaite. Baintear úsáid as níos lú uisce agus níos lú ceimiceán i dtáirgeadh na jíons seo freisin.

Féach freisin 

 Jíons buataisí

Tagairtí 

Éadach
Éadaí
Aston Hall

Is teach mór suite i Midlands Thiar é Aston Hall.

Midlands Thiar
Folklore (físchluiche)

Is cluiche ríomhaire PlayStation 3 é Folklore, a eisíodh sa bhliain 2007. Is iad Keats agus Ellen na príomhcharactair sa chluiche. In Éirinn atá an scéal suite, i mbaile Dúlainn i gContae an Chláir agus nuair a bhí Ellen agus Keats ansin, chuaigh siad isteach sa domhan thíos. Tá go leor ainmhithe draíochtúil ansin, mar shampla: an Púca, an tsíog, an kilmoulis, an cait sidhe, an bhean sí, an ogma, an barghest, an gruagach, an bugaboo, an henky, an imp agus an boobrie.

References

Cluichí ríomhaire agus físchluichí
Comhairle Contae Dhún Laoghaire-Ráth an Dúin

Is comhairle i  mBaile Átha Cliath Theas í Comhairle Contae Dhún Laoghaire-Ráth an Dúin.

Tá 40 comhairleoirí tofa i gComhairle Contae Dhún Laoghaire-Ráth an Duin.

Toghlimistéir Áitiúla

Comhairleoirí tofa (2019-2024)

Féach freisin

 Comhairle Cathrach Bhaile Átha Cliath
 Comhairle Contae Átha Cliath Theas
 Comhairle Contae Fhine Gall

Naisc sheachtracha

 Comhairle Contae Dhún Laoghaire-Ráth an Dúin (as Gaeilge)

Contae Bhaile Átha Cliath
Comhairlí agus Comhairlí Cathair na hÉireann
Comhairle Cathrach Chorcaí

Is údarás atá freagrach as rialtas áitiúil i gCorcaigh í Comhairle Cathrach Chorcaí (Béarla: Cork City Council). Tá an Comhairle rialú faoi téarmaí an Achta um Rialtais Áitiúil 2001. Tá an Comhairle freagrach as tithíocht, Bóthair agus Iompair, pleanáil uirbeach agus forbairt, áiseanna agus cultúr, agus timpeallacht. Is é ceann na Comhairle an Ard-Mhéara Chathair Chorcaí. Tarann an comhairle le chéile ag Halla na Cathrach, Corcaigh.

Comhairleoirí
Tá 31 suíochán ar an gcomhairle. Don Toghcháin áitiúla, tá an cathair briste suas i sé Ceantair. Bhí na daoine seo tofa sa Toghchán Comhairle Cathrach Chorcaí 2019, tar éis an síneadh teorann i 2019.

Achoimre Suíocháin 2019

Corcaigh
Comhairlí agus Comhairlí Cathair na hÉireann
Comhairle Cathrach agus Contae Luimnigh

Is údarás atá freagrach as rialtas áitiúil i gContae Luimnigh í Comhairle Cathrach agus Contae Luimnigh (Béarla: Limerick City and County Council). Tháinig sé i bhfeidhm ar 1 Meitheamh 2014 tar éis na toghcháin áitiúla 2014. Bunaíodh é tar éis chumasc Chomhairle Cathrach Luimnigh agus Comhairle Contae Luimnigh faoi téarmaí an Achta um Athchóiriú Rialtais Áitiúil 2014.

Comhairleoirí
Tá 40 suíochán ar an gcomhairle. Don Toghcháin áitiúla, tá an cathair agus contae briste isteach i ceithre Ceantair Bardasach agus sé Limistéar Toghcháin Áitiúila.

Achoimre Suíochán 2019

Contae Luimnigh
Comhairlí agus Comhairlí Cathair na hÉireann
Comhairle Contae Thiobraid Árann

Is údarás atá freagrach as rialtas áitiúil i gContae Thiobraid Árann í Comhairle Contae Thiobraid Árann (Béarla: Tipperary County Council). Tháinig sé i bhfeidhm ar 3 Meitheamh 2014 tar éis na toghcháin áitiúla 2014. Bunaíodh é tar éis chumasc Comhairle Contae Thiobraid Árann Thuaidh agus Comhairle Contae Thiobraid Árann Theas faoi téarmaí an Achta um Athchóiriú Rialtais Áitiúil 2014. Tá an Comhairle freagrach as tithíocht, Bóthair agus Iompair, pleanáil uirbeach agus forbairt, áiseanna agus cultúr, agus timpeallacht. Tá 40 comhairleoirí sa comhairle. Tarlaíonn toghcháin gach cúig bliana ag úsáid Vóta Aonair Inaistrithe (VAI). Is é Joe McGrath  príomhfheidhmeannach na comhairle.
Comhairle Cathrach agus Contae Phort Láirge

Is údarás atá freagrach as rialtas áitiúil i gContae Phort Láirge í Comhairle Cathrach agus Contae Phort Láirge (Béarla: Waterford City and County Council). Tháinig sé i bhfeidhm ar 1 Meitheamh 2014 tar éis na toghcháin áitiúla 2014. Bunaíodh é tar éis chumasc Chomhairle Cathrach Phort Láirge agus Comhairle Contae Phort Láirge faoi téarmaí an Achta um Athchóiriú Rialtais Áitiúil 2014. Tá an comhairle faoi cheannas an Príomhfheidhmeannach, Michael Walsh.

Comhairleoirí
Tá 32 suíochán ar an gcomhairle. Don Toghcháin áitiúla, tá an cathair agus contae briste isteach i trí Ceantair Bardasach agus cúig Limistéar Toghcháin Áitiúila.

Achoimre Suíochán 2019

Contae Phort Láirge
Comhairlí agus Comhairlí Cathair na hÉireann
Comhairle Cathrach na Gaillimhe

Is comhairle i gContae na Gaillimhe í Comhairle Cathrach na Gaillimhe.

Contae na Gaillimhe
Comhairlí agus Comhairlí Cathair na hÉireann
A Series of Unfortunate Events

Is sraith leabhar grinn do pháistí le Lemony Snicket (ainm cleite Daniel Handler, scríbhnneoir Meiriceánach) é A Series of Unfortunate Events. Tá 13 leabhar sa tsraith. Is iad Violet, Klaus, Sunny, agus an Cunta Olaf na príomhcharachtair. Cuireadh amach scannán sa bhliain 2004 faoin teideal Lemony Snicket's A Series of Unfortunate Events.

Na leabhair 
 The Bad Beginning (1999)
 The Reptile Room (1999)
 The Wide Window (2000)
 The Miserable Mill (2000)
 The Austere Academy (2000)
 The Ersatz Elevator (2001)
 The Vile Village (2001)
 The Hostile Hospital (2001)
 The Carnivorous Carnival (2002)
 The Slippery Slope (2003)
 The Grim Grotto (2004)
 The Penultimate Peril (2005)
 The End (2006)

References 

Úrscéalta
Corn Quidditch an Domhain

Comórtas idirnáisiúnta Quidditch (sport ficsean a rinne an údar, J. K. Rowling) is ea Corn Quidditch an Domhain, an príomhchomórtas Quidditch sa domhan. Bíonn sé ar siúl gach ceithre bliana. Bhuaigh an Bhulgáir an comórtas sa bhliain 2014, agus beidh an chéad cheann eile ar siúl sa bhliain 2018. Thosaigh an comórtas sa bhliain 1473 agus imir An Trasalváin agus Flóndras sa chluiche cheannais.

Buaiteoirí

Tagairtí

Spórt
Dámhachtainí spóirt
Foireann Quidditch náisiúnta na hÉireann

Is í Foireann Quidditch náisiúnta na hÉireann foireann Quidditch oileáin na hÉireann. Chaitheamh siad an dath gorm agus is iad na ainmnithe agus na uimhircha i dath airgead.  Imríonn siad i gCorn Quidditch an Domhain. Bhuaigh siad an comórtas sa bhliain 1994 in aghaidh An Bhulgáir. Seo é an foireann ar an lá sin; Troy, Mullet, Moran, Connolly, Quigley, Ryan agus Lynch.

Tagairtí
Blenheim Palace

Is teach mór suite in Oxfordshire é Blenheim Palace.

Oxfordshire
Comhairle na hEorpa

Is eagraíocht idirnáisiúnta í Comhairle na hEorpa (Béarla; Council of Europe, Fraincis: Conseil de l'Europe) a bhfuil sé mar aidhm shonraithe aici  cearta an duine, an daonlathas agus forlámhas an dlí san Eoraip a dhearbhú. Bunaithe sa bhliain 1949, tá 47 ballstát aici, le daonra de thart ar 820 milliún, agus feidhmíonn sí le buiséad bliantúil de thart ar 500 milliún euro. 

Tá an eagraíocht difriúil ón (28-náisiún) Aontas Eorpach (AE), cé go measctar daoine iad uaireanta, go páirteach toisc gur ghlac an AE leis an mBratach Eorpach bunaidh a chruthaigh Comhairle na hEorpa sa bhliain 1955,  chomh maith le hIomann na hEorpa. Níor tháinig aon tír isteach san AE riamh gan baint a bheith aici le Comhairle na hEorpa. Is breathnóir oifigiúil de chuid na Náisiún Aontaithe í Comhairle na hEorpa. 

Murab ionann agus an AE, ní féidir le Comhairle na hEorpa dlíthe ceangailteacha a dhéanamh, ach tá sé de chumhacht aici comhaontuithe roghnaithe idirnáisiúnta arna gcur i bhfeidhm ag stáit Eorpacha maidir le topaicí éagsúla a fhorfheidhmiú. Is í an Chúirt Eorpach um Chearta an Duine an comhlacht ab aithnidiúla de Chomhairle na hEorpa, a chuireann an Coinbhinsiún Eorpach um Chearta an Duine i bhfeidhm.

Is iad Coiste na nAirí, a chuimsíonn airí eachtracha gach ballstáit, agus an Tionól Parlaiminteach, comhdhéanta de chomhaltaí de pharlaimintí náisiúnta gach ballstáit, dá chomhlacht reachtúil na Chomhairle. Is institiúid neamhspleách é an Coimisinéir um Chearta an Duine laistigh de Chomhairle na hEorpa, a bhfuil sainordú aige feasacht agus meas ar chearta an duine sna ballstáit a chur chun cinn. Tá an tArd-Rúnaí i gceannas ar rúnaíocht na heagraíochta. I measc mórchomhlachtaí eile na Comhairle tá Stiúrthóireacht na hEorpa um Cháilíocht Leigheasra & Cúram Sláinte (SECL) agus Réadlann Chlosamhairc na hEorpa.

Tá ceanncheathrú Chomhairle na hEorpa i Strasbourg na Fraince. Is iad an Béarla agus an Fhraincis an dhá theanga oifigiúil. Baineann Coiste na nAirí, an Tionól Parlaiminteach, agus an Chomhdháil úsáid as an nGearmáinis, an Iodáilis agus an Rúisis freisin le haghaidh cuid dá gcuid oibre.

Ról 
Tá meas ar obair na Comhairle chun cuidiú le mionlaigh náisiúnta a chosaint, troid in aghaidh ciníochais agus seineafóibe, agus caimiléireacht a chomhrac.

Stair 
Bunaíodh an Chomhairle tar éis an Dara Cogadh  Domhanda trí Chonradh Londan. Tá sé méadaithe ón 9 stát bunaidh (le n-áirítear Éire) go 47 inniu.

Féach freisin 

 An Chomhairle Eorpach (EUCO)
 Comhairle an Aontais Eorpaigh
 Parlaimint na hEorpa

Tagairtí 

Comhairle na hEorpa
Polaitíocht na hEorpa
Cheddar Gorge

Ba craosán suite i Somerset é Cheddar Gorge.

Somerset
Kinver Edge

Is fraochmhá suite i Staffordshire í Kinver Edge.

Staffordshire
Tíreolaíocht na Sasana
Ickworth House

Is teach mór suite i Suffolk é Ickworth House.

Suffolk
Sir Robert McAlpine, an 1ú Bhairnéad

Tógálaí  Albanach ab ea Robert McAlpine (a rugadh ar an 13 Feabhra 1847 agus fuair bás ar an 3 Samhain 1934). Bhí Concrete Bob mar leasainm air. Bhunaigh sé an comhlacht foirgníochta Sir Robert McAlpine. 

Foirgníocht
Daoine a rugadh i 1847
Básanna i 1934
Edwin McAlpine, Baron McAlpine of Moffat

Gróintín foirgníochta Briotanach i gceannas ar an gcomhlacht Sir Robert McAlpine ab ea Edwin McAlpine, Baron McAlpine of Moffat (a rugadh ar an 23 Aibreán 1907 agus fuair bás ar an 7 Eanáir 1990). 

Foirgníocht
Daoine a rugadh i 1907
Básanna i 1990
Bushy Park

Is Páirc Ríoga an Londain í, suite i Surrey, Bushy Park.

Surrey
Clandon Park

Is teach mór suite i Surrey é Clandon Park.

Surrey
Ham House

Is teach mór suite sa London Borough of Richmond upon Thames é Ham House.

Surrey
London Borough of Richmond upon Thames
Corn Rugbaí an Domhain 2019

Corn Rugbaí an Domhain 2019, sin an 9ú heagrán de Chorn Rugbaí an Domhain. Beidh sé ar siúl sa tSeapáin.
Beidh 20 foireann rannpháirteach ann. Cháiligh 12 fhoireann a bhuí lena n-áit deiridh i gCorn Rugbaí an Domhain 2015 agus cháiligh 8 bhfoireann ó bhabhtaí cáiliúcháin.

Staideanna

Foirne Cáilithe
Beidh 20 foireann ag an gcorn domhanda.

Babhta na nGrúpaí

Grúpa A

Grúpa B

Grúpa C

Grúpa D

Babhtaí díbeartha

Cluichí Ceathrú Ceannais

Cluichí Leathcheannais

Tríú hÁit

Cluiche Ceannais

Taigirtí

Corn Rugbaí an Domhain
Richmond Park

Is Páirc Ríoga i Londain, atá suite in London Borough of Richmond upon Thames, í Richmond Park. Bhunaigh Séarlas I an pháirc ar bun mar pháirc fianna sa 17ú haois. Is í an Pháirc Ríoga is mó i Londain í, trí huaire níos mó ná an Pháirc Lárnach i Manhattan, Cathair Nua-Eabhrac. Tá sí oscailte don phobal mór le haghaidh spórt, ach tá tábhacht léi freisin mar thearmann dúlra agus ionad chaomhnaithe.

Naisc sheachtracha
Suíomh oifigiúil Pháirc Richmond, arna rochtain ar 7 Aibreán 2018

Surrey
London Borough of Richmond upon Thames
Villa Rómhánach Bignor

Is villa Rómhánach suite i Sussex Thiar é Villa Rómhánach Bignor.

Sussex Thiar
Wakehurst Place

Is teach mór suite i Sussex Thiar é Wakehurst Place.

Sussex Thiar
Eilat

Cathair in Iosrael is ea Eilat. Is é Eilat an chathair is faide ó dheas sa tír úd, agus é suite ar cheann thuaidh na Mara Rua ar Mhurascaill Aqaba. Cuid an-chaol d'Israel atá ann: Tá Eilat lámh le sráidbhaile san Éigipt, Taba, ó dheas agus Aqaba, cathair san Iordáin, taobh thoir de Eilat. Is féidir, freisin, an Araib Shádach a fheiceáil ach féachaint soir ó dheas trasna na murascaille. Calafort sách mór agus baile saoire is ea Eilat. Tá 47,700 duine ina gcónaí ann.

Bailte agus cathracha in Iosrael
Pioc do Ride

Clár siamsaíocht Gaeilge atá á chraoladh ar TG4 ó 24 Meán Fómhair, 2015 ar aghaidh é Pioc do Ride. Áine Goggins a chuireann an clár i láthair.

Eipeasóidí

Sraith a hAon: 2015
Craoladh an chéad sraith idir 24 Meán Fómhair, 2015 agus 17 Nollaig, 2015. Bhí 13 eipeasóid sa sraith seo.

 Thóg an eipeasóid seo ar siúl sa Vantastival.
 Ní raibh aon carr ag an leaid seo. Bhí puball aige.
 Thóg an eipeasóid seo ar siúl i Lios Dúin Bhearna.

Leagan na Gearmáine 
Fógraíodh ar an 21 Nollaig, 2015 gurbh leagan na Gearmáine ag teacht.

Tagairtí 

Sraitheanna teilifíse a thosaigh i 2015
Cláir TG4
Cláir Teilifíse Éireannacha
Cláir siamsaíocht
Jeremy Corbyn

Polaiteoir Briotanach is ea Jeremy Bernard Corbyn (rugadh 26 Bealtaine 1949). Is é Ceannaire Pháirtí an Lucht Oibre é agus, mar sin, ceannaire an Fhreasúra sa Ríocht Aontaithe.

Tagairtí 

Daoine a rugadh i 1949
Daoine beo
Daoine Sasanacha
Feisirí de Pharlaimint na Ríochta Aontaithe
Fir
Gníomhaithe
Páirtí an Lucht Oibre (an Ríocht Aontaithe)
Sóisialaithe
Ray D'Arcy

Is láithreoir teilifíse agus raidió Éireannach é Ray D'Arcy, a rugadh ar 1 Meán Fómhair sa bhliain 1964. Is as Cill Dara dó. Cuireann D'Arcy The Ray D'Arcy Show ar RTÉ a hAon i láthair. Bhí sé ar The Tommy Tiernan Show sa bhliain 2017.

Gradaim
Tá roinnt gradam buaite ag D'Arcy, an DJ Éireannach Is Fearr ó na Meteor Awards ina measc.

Tagairtí 

Láithreoirí teilifíse
Daoine as Cill Dara
Daoine a rugadh i 1964
Daoine beo
Láithreoirí RTÉ Raidió 1
Láithreoirí teilifíse Éireannacha
Sezincote House

Is teach mór suite i Worcestershire é Sezincote House.

Worcestershire
Witley Court

Is teach mór suite i Worcestershire é Witley Court.

Worcestershire
Brodsworth Hall

Is teach mór suite i Yorkshire Theas é Brodsworth Hall.

Yorkshire Theas
Harewood House

Is teach mór suite i Yorkshire Thiar é Harewood House.

Yorkshire Thiar
Dánlann

Is seomra nó foirgneamh i gcomhair  taispeántas nó díol saothar ealaíne í dánlann.

Ealaíon
Carraigeacha Brimham

Is carraigeacha mhóir suite i Yorkshire Thuaidh iad Carraigeacha Brimham.

Yorkshire Thuaidh
Asteraceae

fine an-mhór plandaí blátha (Angiosperma) is ea na hAsteraceae. Tá breis is 23,600 speiceas den fhine ann, iad scaipthe thar 1,620 géineas (genera) agus 13 fofhine. Is iad na hOrchidaceae an t-aon fhine níos mó i measc na bplandaí blátha. "Nóiníní" a thugtar ar bhaill den fhine go minic, ag brath ar an speiceas.

Tagairtí

Plandaí
Bláthanna
Asteraceae
Blakesley Hall

Is teach mór suite i mBirmingham é Blakesley Hall.

Birmingham
Cill Ia

Is sráidbhaile beag í Cill Ia ( Béarla:Killeagh) atá suite in oirthear Chontae Chorcaí, Cúige Mumhan, Éire. Tá an baile thart ar 32 ciliméadar ó chathair Chorcaí, 10 ciliméadar siar ó Eochaill agus 14 ciliméadar soir ó Mhainistir na Corann agus tá sé suite ar an Phríomh-bhealach Náisiúnta ( N25), agus an iar-líne iarnróid a nascann Eochaill agus Corcaigh.

Bailte in Éirinn
Bailte i gContae Chorcaí
Ardeaglais Coventry

Is ardeaglais Anglacánach suite i gCoventry í Ardeaglais Coventry. Is í an tríú ardeaglais Anglacánach in Coventry. Ba bheag nár scrios na Gearmánaigh an dara ceann sa Dara Cogadh Domhanda nuair a bhuamáil siad an chathair ar 14 Samhain 1940. An spuaic an t-aon chuid den ardeaglias a tháinig slán as. Tógadh an eaglais atá ann anois sna blianta 1956–1962. Tá an spuaic agus cuid de na seanbhallaí ina seasamh i gcónaí, taobh leis an eaglais nua.

Coventry
Eaglais Shasana
Eaglaisí sa Bhreatain
Foirgnimh i Sasana
Ré Victeoiriach

Tá aithne ar réimeas na Banríona Victoria (20 Meitheamh 1837 go dtí a bás, ar an 22 Eanáir 1901) mar Ré Victeoiriach. 

Tugann Duan na Nollag ('A Christmas Carol') de chuid Charles Dickens léargas dúinn ar chathair ghruama Londan sa ré Victeoiriach.

Féach freisin 

 An Ré Victeoiriach

Tagairtí 

Ré Victeoiriach
19ú haois
Naomh Sebastian

Naomh is ea Sebastian, a rugadh i Narbonne, an Ghaill, sa bhliain 256 AD. Rinneadh mairtíreach de ar an 20 Eanáir 287, le linn géarleanúintí na Críostaithe nuair a bhí  Dhióicléitiánas i gcumhacht, Impire ar Phanopoilis.

Rinneadh céasadh air agus fuair sé anbhás.

Tionchar 
Rinne Leonardo da Vinci ocht líníocht a  de Naomh Sebastian, meastar, mar a luaigh máistir ealaíne na hIodáile ina Codex Atlanticus.

Bíonn féilte ar fud an domhain ar a lá féile, 20 Eanáir, agus bíonn nósanna faoi leith ag baint leis na féilte sin; mar shampa, féile shráide i bPalma de Mallorca.

Tagairtí 

Daoine a rugadh i 256
Básanna i 287
Mairtírigh
Naoimh Francacha
Baddesley Clinton

Is teach mór suite i gCoventry é Baddesley Clinton.

Coventry
Achtanna an Aontais 1707

Dhá Acht Parlaiminte ba ea Achtanna an Aontais 1707. Cheangal na hAchtanna Ríocht Shasana le Ríocht na hAlbain, le Ríocht Aontaithe na Breataine Móire a bhaint amach. 

Cuireadh i bhfeidhm théarmaí Chonradh an Aontais a bhí socraithe ar an 22 Iúil 1706, tar éis idirbheartaíochta idir coimisinéirí a bhí ag déanamh ionadaíocht ar pharlaimintí an dá thír. 

De réir an dá Acht, i scríbhinn san athfhriotal bhí sei a leanas; "United into One Kingdom by the Name of Great Britain". Roimh an tráth seo, bhí Ríocht Shasana agus Ríocht na hAlban ina stáit ar leith, le reachtais ar leith, ach bhí an monarc céanna acu.

Tagairtí

Naisc sheachtracha 

 Union with England Act and Union with Scotland Act – Full original text

Ríocht Aontaithe
Stair Shasana
Albain
Bishopthorpe Palace

Is teach mór suite in Eabhrac é Bishopthorpe Palace.

Eabhrac
Caisleán Allerton

Is teach mór suite in Eabhrac é Caisleán Allerton.

Eabhrac
Middlethorpe Hall

Is teach mór suite in Eabhrac é Middlethorpe Hall.

Eabhrac
Spofforth Castle

Is teach mór suite i Leeds é Spofforth Castle.

Leeds
Strictly Come Dancing (sraith 13)

Is comórtas damhsa teilifíse é Strictly Come Dancing, a tosaíodh sa Ríocht Aontaithe sa bhliain 2004. Tá sé ar BBC One. Thosaigh an tríú sraith déag ar an 5 Meán Fómhair 2015 agus chríochnaigh sé ar an 19 Nollaig 2015.

B'iad Len Goodman, Bruno Tonioli, Craig Revel Horwood agus Darcey Bussell na breithimh don sraith seo.

Cúplaí

Cairt Scórála

Tagairtí 

Strictly Come Dancing
2015 séasúir teilifíse
Strictly Come Dancing (sraith 1)

Is comórtas damhsa teilifíse é Strictly Come Dancing, a tosaíodh sa Ríocht Aontaithe sa bhliain 2004. Tá sé ar BBC One. Thosaigh an chéad sraith ar an 15 Bealtaine 2004 agus chríochnaigh sé ar an 3 Iúil 2004.

B'iad Len Goodman, Bruno Tonioli, Craig Revel Horwood agus Arlene Phillips na breithimh don sraith seo.

Cúplaí

Cairt Scórála

Tagairtí 

Strictly Come Dancing
2004 séasúir teilifíse
Strictly Come Dancing (sraith 2)

Is comórtas damhsa teilifíse é Strictly Come Dancing, a tosaíodh sa Ríocht Aontaithe sa bhliain 2004. Tá sé ar BBC One. Thosaigh an dara sraith ar an 23 Deireadh Fómhair 2004 agus chríochnaigh sé ar an 11 Nollaig 2004.

B'iad Len Goodman, Bruno Tonioli, Craig Revel Horwood agus Arlene Phillips na breithimh don sraith seo.

Cúplaí

Cairt Scórála

Tagairtí 

Strictly Come Dancing
2004 séasúir teilifíse
Strictly Come Dancing (sraith 3)

Is comórtas damhsa teilifíse é Strictly Come Dancing, a tosaíodh sa Ríocht Aontaithe sa bhliain 2004. Tá sé ar BBC One. Thosaigh an tríú sraith ar an 15 Deireadh Fómhair 2005 agus chríochnaigh sé ar an 17 Nollaig 2005.

B'iad Len Goodman, Bruno Tonioli, Craig Revel Horwood agus Arlene Phillips na breithimh don sraith seo.

Cúplaí

Cairt Scórála

Tagairtí 

Strictly Come Dancing
2005 séasúir teilifíse
Strictly Come Dancing (sraith 4)

Is comórtas damhsa teilifíse é Strictly Come Dancing, a tosaíodh sa Ríocht Aontaithe sa bhliain 2004. Tá sé ar BBC One. Thosaigh an cheathrú sraith ar an 7 Deireadh Fómhair 2006 agus chríochnaigh sé ar an 23 Nollaig 2006.

B'iad Len Goodman, Bruno Tonioli, Craig Revel Horwood agus Arlene Phillips na breithimh don sraith seo.

Cúplaí

Cairt Scórála

Tagairtí 

Strictly Come Dancing
2006 séasúir teilifíse
Strictly Come Dancing (sraith 5)

Is comórtas damhsa teilifíse é Strictly Come Dancing, a tosaíodh sa Ríocht Aontaithe sa bhliain 2004. Tá sé ar BBC One. Thosaigh an cúigiú sraith ar an 29 Meán Fómhair 2007 agus chríochnaigh sé ar an 22 Nollaig 2007.

B'iad Len Goodman, Bruno Tonioli, Craig Revel Horwood agus Arlene Phillips na breithimh don sraith seo.

Cúplaí

Cairt Scórála

Tagairtí 

Strictly Come Dancing
2007 séasúir teilifíse
Strictly Come Dancing (sraith 6)

Is comórtas damhsa teilifíse é Strictly Come Dancing, a tosaíodh sa Ríocht Aontaithe sa bhliain 2004. Tá sé ar BBC One. Thosaigh an séú sraith ar an 20 Meán Fómhair 2008 agus chríochnaigh sé ar an 20 Nollaig 2008.

B'iad Len Goodman, Bruno Tonioli, Craig Revel Horwood agus Arlene Phillips na breithimh don sraith seo.

Cúplaí

Cairt Scórála

Tagairtí 

Strictly Come Dancing
2008 séasúir teilifíse
Strictly Come Dancing (sraith 7)

Is comórtas damhsa teilifíse é Strictly Come Dancing, a tosaíodh sa Ríocht Aontaithe sa bhliain 2004. Tá sé ar BBC One. Thosaigh an seachtú sraith ar an 18 Meán Fómhair 2009 agus chríochnaigh sé ar an 19 Nollaig 2009.

B'iad Len Goodman, Bruno Tonioli, Craig Revel Horwood agus Alesha Dixon na breithimh don sraith seo.

Cúplaí

Cairt Scórála

Tagairtí 

Strictly Come Dancing
2009 séasúir teilifíse
Strictly Come Dancing (sraith 8)

Is comórtas damhsa teilifíse é Strictly Come Dancing, a tosaíodh sa Ríocht Aontaithe sa bhliain 2004. Tá sé ar BBC One. Thosaigh an t-ochtú sraith ar an 11 Meán Fómhair 2010 agus chríochnaigh sé ar an 18 Nollaig 2010.

B'iad Len Goodman, Bruno Tonioli, Craig Revel Horwood agus Alesha Dixon na breithimh don sraith seo.

Cúplaí

Cairt Scórála

Tagairtí 

Strictly Come Dancing
2010 séasúir teilifíse
Strictly Come Dancing (sraith 9)

Is comórtas damhsa teilifíse é Strictly Come Dancing, a tosaíodh sa Ríocht Aontaithe sa bhliain 2004. Tá sé ar BBC One. Thosaigh an naoú sraith ar an 10 Meán Fómhair 2011 agus chríochnaigh sé ar an 21 Nollaig 2011.

B'iad Len Goodman, Bruno Tonioli, Craig Revel Horwood agus Alesha Dixon na breithimh don sraith seo.

Cúplaí

Cairt Scórála

Tagairtí 

Strictly Come Dancing
2011 séasúir teilifíse
Strictly Come Dancing (sraith 10)

Is comórtas damhsa teilifíse é Strictly Come Dancing, a tosaíodh sa Ríocht Aontaithe sa bhliain 2004. Tá sé ar BBC One. Thosaigh an deichiú sraith ar an 15 Meán Fómhair 2012 agus chríochnaigh sé ar an 22 Nollaig 2012.

B'iad Len Goodman, Bruno Tonioli, Craig Revel Horwood agus Darcey Bussell na breithimh don sraith seo.

Cúplaí

Cairt Scórála

Tagairtí 

Strictly Come Dancing
2012 séasúir teilifíse
Strictly Come Dancing (sraith 11)

Is comórtas damhsa teilifíse é Strictly Come Dancing, a tosaíodh sa Ríocht Aontaithe sa bhliain 2004. Tá sé ar BBC One. Thosaigh an t-aonú sraith déag ar an 7 Meán Fómhair 2013 agus chríochnaigh sé ar an 21 Nollaig 2013.

B'iad Len Goodman, Bruno Tonioli, Craig Revel Horwood agus Darcey Bussell na breithimh don sraith seo.

Cúplaí

Cairt Scórála

Tagairtí 

Strictly Come Dancing
2013 séasúir teilifíse
Strictly Come Dancing (sraith 12)

Is comórtas damhsa teilifíse é Strictly Come Dancing, a tosaíodh sa Ríocht Aontaithe sa bhliain 2004. Tá sé ar BBC One. Thosaigh an dara sraith déag ar an 7 Meán Fómhair 2014 agus chríochnaigh sé ar an 20 Nollaig 2014.

B'iad Len Goodman, Bruno Tonioli, Craig Revel Horwood agus Darcey Bussell na breithimh don sraith seo.

Cúplaí

Cairt Scórála

Tagairtí 

Strictly Come Dancing
2014 séasúir teilifíse
Bishops' House

Is teach mór suite i Sheffield, Sasana, é Bishops' House. Tógadh é timpeall na bliana 1500. Tugadh an t-ainm sin air mar dúradh gur chuir beirt fhear a bhí ina easpaig. Ba den sloinne Blythe iad agus go deimhin bhí daoine de mhuintir Blythe ina gcónaí ann go dtí lár na 1700idí. Tá cathair Sheffield ina seilbh ón mbliain 1886 i leith. Tá an teach ina mhúsaem ón mbliain 1974.

Naisc sheachtracha
 Suíomh Friends of Bishops' House. Dáta rochtana, 10 Samhain 2021

Sheffield
Staid Britannia

Is staid suite i Stoke-on-Trent í Staid Britanniay.

Stoke-on-Trent
Dlí Amagat

Cuireann Dlí Amagat nó Dlí na bPáirttoirteanna, de chuid na bliana 1880, síos ar iompar agus airíonna mheascáin de ghás idéalach (chomh maith le roinnt cásanna de ‘neamh-idéalach’). Baintear feidhm as an dlí seo sa cheimic agus sa theirmidinimic. Deir Dlí Amagat, go mbíonn an toirt fhairsing V = N·v an gháis mheascaithe, cothrom le suim na dtoirteanna Vi de chomhpháirteach K na ngás, má fhanann an teocht T agus an brú p mar an gcéanna: 

Is é seo an slonn turgnamhach de toirt mar cainníocht fhairsing. Tá sé ainmnithe  ina onóir Emile Amagat.

De réir Dlí na bPáirttoirteanna de chuid Amagat, ba chóir go mbeadh an méid iomlán de mheascán neamh-imoibrithe gás, ag teocht  agus brú tairiseach, cothrom le suim na bpáirttoirteanna aonair de na gáis comhábhartha. Mar sin, má mheastar  a bheith ina Pháirttoirteanna de líon na gcomhdhúil sa ghás meascaithe , beidh méid iomlán na toirte  a léiriú mar:

Tuarann Dlí Amagat agus Dlí Dalton araon airíonna na ngás meascaithe. Tá a gcuid fáisnéisí mar an gcéanna do na gásánna idéalacha. Mar sin féin, le haghaidh na bhfíor-ghás (neamh-idéalach), tá difríochtaí sna torthaí <ref>  </ ref> Glacann [Dlí Dalton]  faoi Bhrúnna Codánacha go bhfuil na gáis sa mheascán neamh-idirghníomhaíocht (le chéile) agus cuireann gach gás, go neamhspleách, a bhrú féin i bhfeidhm, agus suimithe le chéile faightear an brú iomlán. Glacann Dlí Amagat go bhfuil toirteanna na ngás comhpháirteach (arís ag an teocht agus an brú céanna) breiseánach; Bíonn idirghníomhaíochtaí na ngás éagsúil mar na gcéanna le meán idirghníomhaíochtaí na gcomhpháirteanna.

Is féidir na hidirghníomhaíochtaí a léirmhíniú i dtéarmaí dhara comhéifeacht viriúil, B(T), dom mheascán. I gcomhair dhá chomhpháirt, is féidir leis an dara comhéifeacht viriúil a léiriú mar:

i gcás ina a thagraíonn na foscripteanna do chomhpháirteanna 1 agus 2, bíonn na X'anna ina mhólchodáin, agus is iad na B'anna na dara comhéifeachtaí viriúla. Ríomhtar an tras-téarma, B 1,2, sa mheascáin mar:

  (Dlí Dalton)

 agus 

 (Dlí Amagat).

Nuair a bhíonn toirteanna gach aon comhábhar sa ghás (teocht agus brú céanna) cosúil lena chéile, ansin ó thaobh na matamaitice de bíonn dlí Amagat agus dlí Vegard cothrom i gcás meascán soladach.

Tagairtí 

Gásdlíthe
Gáis
Wightwick Manor

Is teach mór suite i Wolverhampton é Wightwick Manor.

Wolverhampton
Cloch Londain

Is sainchomhartha tíre  suite i gCathair Londan í Cloch Londain.

Cathair Londan
Leadenhall Market

Is margadh suite i gCathair Londan é Leadenhall Market.

Cathair Londan
Joe Swanson

Is é Joe Swanson ceann de na carachtair sa sraith teilifíse bheoite Family Guy. Tá sé guthaithe ag Patrick Warburton.

Tagairtí 

Carachtair fhicseanúla
Carachtair i gcartúin
Carachtair Family Guy
Midi-Pyrénées

Is iar-réigiún i ndeisceart na Fraince é Midi-Pyrénées. Is í an réigiún is mó sa Fhrainc Dhúthach agus achar do 45,348 km2 aici. Tá an réigiún níos mó ná an Ísíltír nó an Danmhairg fiú. Bhí cónaí ar 2,926,592 duine i Midi-Pyrénées ar lá an daonáireamh 2012. Is í Toulouse príomhchathair an réigiún. Tá an láthair oilritheachta Lourdes i Midi-Pyrénées. Cé gurb í an Fraincis teanga na háite bhí An Ocsatáinis á labhairt in áiteanna iargúlta sa reígiún suas gó dtí an fichiú aois.

Féach freisin 

 Réigiúin na Fraince

Tagairtí 

Iar-réigiúin na Fraince
Lourdes

Is baile ar bunchnoic na bPiréiní é Lourdes. Tá clú agus cáil ar an baile mar áit oilritheachta (oilithreachta?) don Eaglais Caitliceach. Tháinig an Mhaighdean Mhuire chuig cailín bocht (Bernadette Soubirous nó Naomh Bernadette) ocht uair déag san iomlán i Lourdes. Taispeánadh Muire i Lourdes don chéad uair do Bernadette Soubirous ar 11 Feabhra 1858.

Tagann idir cúig agus sé milliún duine gach bliain chuig Lourdes.

Tagairtí 

Bailte Francacha
Eaglais Chaitliceach Rómhánach
Limousin

Is iar-réigiún i ndeisceart na Fraince é Limousin nó Lemosin san Ocsatáinis. Bhí cónaí ar 742,771 duine i Limoisin ar lá an daonáireamh (Lá caille) 2010. Is í an réigiún leis an dara daonra is ísle sa Fhrainc Dhúthach. Is é Limoges príomhbhaile Limousin. Cé gurb í an Fhraincis príomhtheanga an réigiún, bhí an Ocsatáinis mar an príomhteanga in áiteanna áirithe faoin dtuath go dtí na seachtóidí. Tá an Ocsatáinis fós á labhairt ag daoine faoin tuath i Limousin atá caoga bhlian nó níos aosta.

Féach freisin

Tagairtí 

Limousin
Herbert

Is é Herbert ceann de na carachtair sa sraith teilifíse bheoite Family Guy. Tá sé guthaithe ag Mike Henry. Rinne sé a chéad cuma san eipeasóid "To Love and Die in Dixie".

Tagairtí 

Carachtair fhicseanúla
Carachtair i gcartúin
Carachtair Family Guy
Carachtair fhicseanúla curtha in aithne i 2001
Provence-Alpes-Côte d'Azur

Is réigiún in oirdheisceart na Fraince ar an teorainn leis an Iodáil é Provence-Alpes-Côte d'Azur. Bhí cónaí ar 4,935,576 duine sa réigiún ar lá caille 2012. Is í Marseille príomhchathair an réigiún. Is é Nice an tarna cathair is mó. Tá an cathair cáiliúil Cannes i Provence-Alpes-Côte d'Azur.

Féach freisin 
 Réigiúin na Fraince

Tagairtí 

Réigiúin na Fraince
Martinique

Is oileán de chuid na Fraince sa mhuir Chairib é Martinique. Tá an t-oileán 1,128 ciliméadar cearnaithe. Bhí cónaí ar 385,551 duine ar Martiniue i mí Eanáir 2013. Is í Fort-de-France príomhbhaile na cathrach. Is cuid don Aontas Eorpach í Martinique agus tá an euro á úsáid ann. Is í an Fhraincis teanga oifigiúil an oileáin agus tá criól Mhartinique á labhairt go forleathan ann chomh maith. 

Tá vóta ag muintir Mhartinique i dtoghcáin uachtarántachta na Fraince. I dtoghcáin na bliana 2017, ar an 8ú Bealtaine, vótáil 77.6%
% ar son Emmanuel Macron agus vótáil 22.4% ar son Marine Le Pen. Vótáil 50.3% de mhuintir an oileáin sa toghchán is déanaí ach bhí 5.7% do na vótaí millte agus bhí 8.1% eile bán.

Tagairtí

 French Presidential Election: Second Round

Réigiúin na Fraince
Stilfs

Is baile beag i Tirol theas i dtuaisceart na hIodáile é Stilfs. Bhí cónaí ar 1,215 duine i Stilfs i Samhain 2010. Cé go bhfuil an baile san Iodáil, is í an nGearmáinis príomhtheanga na háite agus í mar an máthairtheanga do 98.46% sa bhliain 2011.

Tagairtí 

An Iodáil
Imperial College London

Is ollscoil suite i gCathair Westminster é Imperial College London.

Cathair Westminster
Ollscoileanna i Londain
Mayor West

Is é Mayor Adam West ceann de na carachtair sa sraith teilifíse bheoite Family Guy. Tá sé guthaithe ag Adam West. Rinne sé a chéad cuma san eipeasóid "Fifteen Minutes of Shame".

Tagairtí 

Carachtair fhicseanúla
Carachtair i gcartúin
Carachtair Family Guy
Carachtair fhicseanúla curtha in aithne i 2000
Cleveland Brown, Jr.

Is é Cleveland Brown, Jr. ceann de na carachtair sa sraith teilifíse bheoite Family Guy. Rinne sé a chéad cuma san eipeasóid "Love Thy Trophy".

Tagairtí 

Carachtair fhicseanúla
Carachtair i gcartúin
Carachtair Family Guy
Carachtair fhicseanúla curtha in aithne i 2000
Bathurst, New Brunswick

Is cathair in oirthuaisceart New Brunswick, Ceanada é Bathurst. Is í Bathurst príomhbhaile Contae Gloucester. Bhí cónaí ar 12,275 duine i cathair Bathurst sa bhliain 2011 síos ó 12,714 duine sa mbliain 2006. Is cathair dátheangach í Bathurst. Ba í an Fraincis an máthairtheanga do 49.3% de dhaonra Bathurst sa bhliain 2011 agus ba í an mBéarla an máthairtheanga do 47% don daonra ag an am. 

New Brunswick
Cathracha Cheanada
Campbellton, New Brunswick

Is cathair í Campbellton i dtuaisceart New Brunswick i gCeanada. Bhí cónaí ar 7,385 duine i gcathair Campellton sa bhliain 2011 shuas aon duine amháin ó 7,384 duine sa bhliain 2006.  Ba í Campbellton an cathair leis an daonra is ísle i New Brunswick. Is i gcontae Restigouche atá an cathair. Is cathair dátheangach é Campbellton. Sa bhliain 2011 ba í an Fhraincis an teanga ba comónta sa chathair agus í an mháthairtheanga do 52.1% de dhaonra an cathair. Ba í an mBéarla an tarna teanga ba comónta sa chathair agus í an mháthairtheanga do 42.7% don daonra.   

New Brunswick
Cathracha Cheanada
Dieppe, New Brunswick

Is cathair in oirdheisceart New Brunswick é Dieppe. Bhí cónaí ar 23,310 duine i gcathar Dieppe sa bhliain 2011 suas ó 18,565 duine sa mbliain 2006. Is i gcontae Westmoreland atá an cathair. Fraincis don cuid is mó a labhraítear i Dieppe. Ba í an Fraincis an máthairtheanga do 72.4% de dhaonra an cathair sa bhliain 2011. Ba í an mBéarla an máthairtheanga do 23.1% do mhuintir an cathair sa bhliain 2011. 

New Brunswick
Cathracha Cheanada
Edmundston

Is cathair in iarthuaisceart New Brunswick ar an teorainn le S.A.M. é Edmundston. Bhí cónaí ar 16,032 duine i gcathair Edmundston sa bhliain 2011 síos ó 16,643 duine sa mbliain 2006. Is i gcontae Madawaska atá an cathair. Cé go bhfuil Edmundston ar an teorainn le S.A.M. is í an Fhraincis a labhraítear sa chathair. Ba í an Fhraincis an máthairtheanga do 93.4% de dhaonra an cathair sa bhliain 2011. Ba í an mBéarla an máthairtheanga do 4.5% don daonra sa bhliain céanna.

Tagairtí
http://www12.statcan.gc.ca/census-recensement/2011/dp-pd/prof/details/page.cfm?Lang=E&Geo1=CSD&Code1=1313027&Geo2=CD&Code2=1313&Data=Count&SearchText=edmundston&SearchType=Begins&SearchPR=13&B1=All&Custom=&TABID=1

New Brunswick
Cathracha Cheanada