joelniklaus/EU_Wikipedias huggingface dataset:
Aontroim Uachtarach

Is barúntacht suite i gContae Aontroma é Aontroim Uachtarach.

Contae Aontroma
Barúntachtaí Chontae Aontroma
Béal Feirste Íochtarach

Is barúntacht suite i gContae Aontroma é Béal Feirste Íochtarach.

Contae Aontroma
Barúntachtaí Chontae Aontroma
Béal Feirste Uachtarach

Is barúntacht suite i gContae Aontroma é Béal Feirste Uachtarach.

Contae Aontroma
Barúntachtaí Chontae Aontroma
Cathraí

Is barúntacht suite i gContae Aontroma é Cathraí.

Contae Aontroma
Barúntachtaí Chontae Aontroma
Cnocán Glas

Baile fearainn i gContae na Gaillimhe in Éirinn is ea an Cnocán Glas (leagan galldaithe neamhoifigiúil Béarla: Knockaunglass). Tá sé seo sa Ghaeltacht agus tá sé lonnaithe taobh thiar den Spidéal i gConamara. Ba sa bhaile a rugadh an scríbhneoir Máirtín Ó Cadhain agus an fear béaloidis Seán Ó Cadhain.

Naisc sheachtracha 
 Cartlann RTÉ Máirtín Ó Cadhain sa gCnocán Glas

Tagairtí 

Bailte fearainn na hÉireann
Bailte i gContae na Gaillimhe
Máirtín Ó Cadhain
Coill Chonmhaí

Is barúntacht suite i gContae Aontroma í Coill Chonmhaí.

Contae Aontroma
Barúntachtaí Chontae Aontroma
Dún Libhse Íochtarach

Is barúntacht suite i gContae Aontroma é Dún Libhse Íochtarach.

Contae Aontroma
Barúntachtaí Chontae Aontroma
Dún Libhse Uachtarach

Is barúntacht suite i gContae Aontroma é Dún Libhse Uachtarach.

Contae Aontroma
Barúntachtaí Chontae Aontroma
Dún na mBogaigh

Is baile fearainn suite i gContae Aontroma é Dún na mBogaigh.

Contae Aontroma
Gleann Arma Íochtarach

Is baile fearainn suite i gContae Aontroma é Gleann Arma Íochtarach.

Contae Aontroma
Barúntachtaí Chontae Aontroma
Gleann Arma Uachtarach

Is barúntacht suite i gContae Aontroma é Gleann Arma Uachtarach.

Contae Aontroma
Barúntachtaí Chontae Aontroma
Mása Ríona Íochtarach

Is barúntacht suite i gContae Aontroma é Mása Ríona Íochtarach.

Contae Aontroma
Barúntachtaí Chontae Aontroma
Mása Ríona Uachtarach

Is barúntacht suite i gContae Aontroma é Mása Ríona Uachtarach.

Contae Aontroma
Barúntachtaí Chontae Aontroma
Tuaim Íochtarach

Is barúntacht suite i gContae Aontroma é Tuaim Íochtarach.

Contae Aontroma
Barúntachtaí Chontae Aontroma
Tuaim Uachtarach

Is barúntacht suite i gContae Aontroma é Tuaim Uachtarach.

Contae Aontroma
Barúntachtaí Chontae Aontroma
Tobar Geal

Is baile fearainn suite i gContae Aontroma é Tobar Geal.

Contae Aontroma
Leic Dhobhráin

Baile fearainn agus paróiste sibhialta in iarthar Phort Láirge is ea Leic Dhobhráin  nó Leic Uaráin  
(Béarla: Lickoran). Tá limistéar 311 acra ag an mbaile fearainn (in dhá roinn) agus limistéar 2,410 acra ag an bparóiste sibhialta. Tá an paróiste suite idir Má Dheilge agus Seisceannán ar an teorainnn le Tiobraid Árann. Tá sráidbhaile beag, Sráid an Mhuillin (Béarla: Millstreet), suite sa pharóiste.

Bhí sean-eaglais an pharóiste suite i nGleann an Teampaill i mbaile fearainn Fhearnáin. 

Tá bailte fearann an pharóiste go léir i dToghroinn Baile na Molt agus ó thaobh an paróiste nua-aimseartha Caitliceach Rómhánach, tá cuid de na bailte fearann i bparóiste Mhá Dheilge agus Ádh Mheáin agus cuid eile díobh i bparóiste Tuar an Fhíona.

Tagairtí 

Contae Phort Láirge
Achadh an Mhothair

Is baile fearainn suite i gContae an Chabháin é Achadh an Mhothair. 

Contae an Chabháin
Cros Ar Loch

Is paróiste suite i gContae an Chabháin é Cros Ar Loch.

Contae an Chabháin
Cillín Chéir

Is paróiste suite i gContae an Chabháin é Cillín Chéir.

Contae an Chabháin
An Chill Mhór (An Cabhán)

Is paróiste suite i gContae an Chabháin é an Chill Mhór (nó Kilmore).

Stair 
Chuaigh Naomh Féilim chun cónaithe san iargúltacht mar dhíthreabhach in aice le Cill Mhór sa 6ú haois.  Níos faide anonn, bhunaigh sé mainistir i gCill Mhór agus rinneadh éarlamh dheoise Chille Móire de.

Tagairtí 

Contae an Chabháin
Paróistí in Éirinn
Muintir Chonnacht

Is paróiste sibhialta suite i gContae an Chabháin é Muintir Chonnacht.

Contae an Chabháin
Rath Caoláin

Is baile fearainn suite i gContae an Chabháin é Rath Caoláin.

Contae an Chabháin
Lios na hEadarnaidhe

Is baile fearainn suite i gContae an Chabháin é Lios na hEadarnaidhe.

Contae an Chabháin
Mothar

Is baile fearainn suite i gContae an Chabháin é Mothar.

Contae an Chabháin
Fardhroinn

Is baile fearainn suite i gContae an Chabháin é Fardhroinn.

Contae an Chabháin
Gort Aodh Bhuide

Is baile fearainn suite i gContae an Chabháin é Gort Aodh Bhuide.

Contae an Chabháin
Eachdhroim

Is baile fearainn suite i gContae an Chabháin é Eachdhroim.

Contae an Chabháin
Cluain Colbhaigh

Is baile fearainn suite i gContae an Chabháin í Cluain Colbhaigh.

Contae an Chabháin
Gaelscoil na mBeann

Is Gaelscoil í Gaelscoil na mBeann i gCill Chaoil, Contae an Dúin.

Stair 
Bunaíodh Gaelscoil na mBeann sa bhliain 2010 ag grúpa daoine agus tuismitheoirí áitiúla a bhí ag iarraidh Gaelic-Oideachas trí mheán na Gaeilge dá gcuid leanaí. Bhí fís shoiléir ag na bunaitheoirí maidir leis an chineál oideachais a bhí uathu agus tá pobal uile na scoile ag obair gan stad gan staonadh chun na físe sin a bhaint amach. Fuair an scoil aitheantas agus maoiniú ón Roinn Oideachais sa bhliain 2012. Tá an scoil suite i gcroílár Chill Chaoil, in aice leis a Naíscoil friothálach 
Naíscoil na mBeann.

Éiteas 
Is é éiteas na Gaelscoile ná fáilte a chur roimh pháistí agus theaghlaigh ó gach cúlra, chuig scoil ina gcuirtear ní amháin caoinfhulaingt i bhfeidhm roimh éagsúlacht, ach go léirítear gean d'éagsúlacht gach traidisiúin.

Aidhmeanna 
Tá sé mar aidhm ag an scoil;
 a chinntiú gur áit shona agus shásúil í Gaelscoil na mBeann in a mbíonn rath ar gach dalta;
 caidreamh dearfach a chruthú idir daltaí, foireann, tuismitheoirí agus gach ball de phobal na scoile;
 meas ar dhínit agus cearta daoine eile a chur ina luí ar na daltaí beag beann ar inscne, cine, nó creidimh reiligiúnacha;
 ardchaighdeán oideachais tré mheán na Gaeilge a chur ar gach páiste agus a chinntiú go mbainfidh siad a n-acmhainn ar fad amach;
 acmhainn aonair agus comhchoiteann ár ndáltaí a fhorbairt, go mothúchánach, go morálta agus go sóisialta;
 deiseanna a sholáthar do ghníomhaíochtaí seach-churaclaim, mar shampla spórt, drámaíocht, comórtaisí ceoil agus turais.

Curaclam 
Ag leanúint ar aghaidh ó dhúshraith láidir na réamhscoile, tá na buntáistí a bhaineann leis an dátheangachas á n-iompar ar aghaidh 
go dtí leibhéal na bunscoile, áit a spreagtar na páistí chun cur leis an stór focal agus
scileanna a tá acu cheana féin agus iad a fhorbairt laistigh de churaclam. Bíonn an Béarla ina chuid lárnach den churaclam agus
tugtar isteach é sa Tríú Bhliain. Cinntíonn sé seo go mbaineann na leanaí amach gnóthachtáil sa Bhéarla a bhíonn chomhionann agus inchomparáide leis na leanaí ó scoileanna lán Bhéarla. Déantar staidéar ar gach ábhar sa churaclam (seachas ab Béarla féin) trí mheán na Gaeilge
agus spreagtar na páistí , ar bhonn aonair, chun dul chun cinn in a gcuid cleachtaidh foghlama.

Féach freisin 

 Gaelscoileanna in Éirinn

Naisc sheachtracha 
 Gaelscoil na mBeann.org (Suíomh Gréasáin Oifigiúil na Scoile) 
 An Roinn Oideachais Thuaisceart Éireann
 Curaclam Thuaisceart Éireann 
 Comhairle na Gaelscolaíochta
 GAELSCOILEANNA, Choiste Náisiúnta na Scoileanna LánGhaeilge
 Oideachas tré Mhéán Ghaeilge na hAlbain 

Bunscoileanna i gContae an Dúin
Gaelscoileanna in Éirinn
An Carraigín, Contae an Chabháin

Is baile fearainn suite i gContae an Chabháin é An Carraigín.

Contae an Chabháin
Ceathrú Mhór

Is baile fearainn suite i gContae an Chabháin í Ceathrú Mhór.

Contae an Chabháin
Cabhanach

Is baile fearainn suite i gContae an Chabháin é Cabhanach.

Contae an Chabháin
Cor Mín

Is baile fearainn suite i gContae an Chabháin é Cor Mín.

Contae an Chabháin
Clochán, Contae an Chabháin

Is paróiste suite i gContae an Chabháin é Clochán.

Contae an Chabháin
Cor an Iarna

Is baile fearainn suite i gContae an Chabháin é Cor an Iarna.

Contae an Chabháin
Crannachan

Is baile fearainn suite i gContae an Chabháin é Crannachan.

Contae an Chabháin
Cúil Uí Leannáin

Is baile fearainn atá suite i gContae an Chabháin í Cúil Uí Leannáin (nó Coill Uí Lionáin).

Contae an Chabháin
Cill na Craoibhe

Is baile fearainn suite i gContae an Chabháin í Cill na Craoibhe.

Contae an Chabháin
Coill Óg (Contae an Chabháin)

Is baile fearainn suite i gContae an Chabháin í Coill Óg.

Contae an Chabháin
Doire Goinimhe

Is baile fearainn suite i gContae an Chabháin é Doire Goinimhe.

Contae an Chabháin
Dún, Contae an Chabháin

Is baile fearainn suite i gContae an Chabháin é Dún.

Contae an Chabháin
Dún Mhic Íomhair

Is baile fearainn suite i gContae an Chabháin é Dún Mhic Íomhair.

Contae an Chabháin
Gort Urlainn

Is baile fearainn suite i gContae an Chabháin é Gort Urlainn.

Contae an Chabháin
Moinín Samhradhain

Is baile fearainn suite i gContae an Chabháin é Moinín Samhradhain.

Contae an Chabháin
Muclach

Is baile fearainn suite i gContae an Chabháin é Muclach.

Contae an Chabháin
Mullach Dubh

Is baile fearainn suite i gContae an Chabháin é Mullach Dubh.

Contae an Chabháin
Mullach na gColman

Is baile fearainn suite i gContae an Chabháin é Mullach na gColman.

Contae an Chabháin
An Chordastáin

Is réigiún nó tír suite sa Tuirc, sa tSiria, san Iaráic agus san Iaráin í an Chordastáin (Coirdis: Kurdistan nó کوردستان), san iarthuaisceart sliabhraon Zagros agus oirthear sliabhraon Taurus.

Tá ceithre cheantar sa gCordastáin: 

 Rojava (An Chordastáin Thiar,  tuaisceart na Siria), 
 Bakûr (An Chordastáin Thuaidh, oirdheisceart na Tuirce), 
 Başûr (An Chordastáin Theas san Iaráic), agus 
 Rojhilat (An Chordastáin Thoir san Iaráin). 
Féachann eagraíochtaí náisiúnaithe Coirdis áirithe le náisiún stáit neamhspleách a chruthú ina mbeidh tromlach Coirdis i gcuid de na ceantair seo nó iad go léir, agus cuid eile i mbun feachtais ar son níos mó neamhspleáchais laistigh de na teorainneacha náisiúnta atá ann.

Go stairiúil, fianaíodh an focal "Chordastáin " den chéad uair i gcriostal Seljuk ón 11ú haois. Cé go raibh líon mór ríoraí Coirdigh díchosúla, emirates, príomhoidí agus taoisigh bunaithe ón 8ú go dtí an 19ú haois. Ó thaobh riaracháin de, bunaíodh 20ú haois ceantair ghearrthéarmacha Ríocht na Chordastáin (1921–1924), Kurdistansky Uyezd ("An Chordastáin Dearg", 1923-1929), Poblacht Ararat (1927-1930), agus Poblacht Mahabad (1946).

Faoi láthair, tá na Coirdíní i dTuaisceart na Chordastáin ag troid i gcoinne neamhspleáchais stát na Tuirce ó na 1980idí. Ghnóthaigh Deisceart na Chordastáin stádas uathrialach tar éis Chogadh na Murascaille, agus athdheimhníodh a stádas mar réigiún uathrialach na Cordastáine laistigh de phoblacht cónaidhme na hIaráice i 2005.  Bhí na Coirdíní a bhí ag troid i gCogadh cathartha na Siria in ann smacht a fháil ar chodanna móra de thuaisceart na Siria agus réigiúin féinrialaithe a bhunú i Riarachán Uathrialach i dTuaisceart agus in Oirthear na Siria, áit a n-iarrann siad uathriail sa tSiria cónaidhme tar éis an chogaidh. Tá Cúige Chordastáin san Iaráin freisin. 

An Tuirc
An tSiria
An Iaráin
An Iaráic
An Chordastáin
Rannpháirteachas le páirtithe leasmhara

Is éard is Rannpháirteachas le páirtithe leasmhara ann ná an próiseas ina ndéanann eagraíocht daoine a bheith bainteach léi. Is daoine iad seo ar féidir go mbeidh tionchar acu sin ar chinntí a ghlacann an eagraíocht nó daoine ar féidir leo dul i bhfeidhm ar chinntí na heagraíochta. 

Is féidir leis na daoine seo tacú nó dul i gcoinne na gcinntí sin, dul i bhfeidhm ar an eagraíocht nó sa chomhphobal ina n-oibríonn sí, róil oifigiúla a bheith acu nó is féidir leis an eagraíocht difear a dhéanamh dóibh féin.

Gnéithe den Rannpháirteachas 
Is cuid lárnach é an rannpháirteachas seo den fhreagracht shóisialta chorparáideach agus an bhunlíne thriarach á baint amach. Déanann comhlachtaí rannpháirtithe a spreagadh le páirt a ghlacadh i ndioscúrsa le fáil amach a bhfuil ag teastáil ó thaobh na sochaí is na timpeallachta de.

Is uirlis atá ann a mbaineann eagraíochta poiblí agus príobháideacha úsáid aisti, ach go háirithe nuair is mian leo comhthuiscint agus teacht le chéile a bhaint amach ar shaincheisteanna faoi leith nó ceisteanna atá casta go maith. Bunchloch den Rannpháirteachas le páirtithe leasmhara ná go mbíonn deis ag rannpháirtithe dul in bhfeidhm ar chóras na gcinntí. Is é seo a shainíonn an Rannpháirteachas le páirtithe leasmhara, murb ionann agus próiséas cumarsáide ina ndéantar iarracht dul i bhfeidhm ar ghrúpa le go dtiocfaidh sé le cinneadh a glacadh cheana.

Tá creat a chruthaigh  The Environment Council ar fáil anseo Principles of Authentic Engagement . 

Is minic gur iad an gnó, eagraíochtaí neamhrialtasacha, eagraíochtaí saothair, tionscalaíocht, rialtais agus eagraíochtaí airgeadais a chleachtann an Rannpháirteachas le páirtithe leasmhara.

Gnéithe 
Is gá go gcomhaontódh daoine ar rialacha na n-imeachtaí agus go dtuigfeadh daoine an ról ar leith atá ag gach éinne eile.  Tá Ceannach isteach riachtanach má táthar ag súil go n-éireoidh le Rannpháirteachas le páirtithe leasmhara.

Buntáistí 
Le Rannpháirteachas le páirtithe leasmhara, cuirtear deiseanna ar fáil a thógann cleachtais ghnó agus riachtanais agus an méid lena bhfuil an tsochaí ag súil a thabhairt le chéile, ar bhealach a chothaíonn an inmharthaineacht agus luach do na rannpháirtithe.

Féach freisin 

 Freagracht shóisialta chorparáideach

Naisc Sheachtracha 

 Ailt ar Rannpháirteachas le páirtithe leasmhara ar TriplePundit

 The Environment Council
 Global Reporting Initiative

Tagairtí 

Pleanáil don ghnó
Pleanáil do eagraíochtaí
Freagracht shóisialta
Bainistiú stráistéiseach
Gnó
Eitic ghnó
Teallach Eathach

Is barúntacht suite i gContae an Chabháin é Teallach Eathach.

Contae an Chabháin
Barúntachtaí Chontae an Chabháin
Teampall an Phoirt

Is paróiste suite i gContae an Chabháin é Teampall an Phoirt.

Contae an Chabháin
Tuaim Dhreagain

Is paróiste suite i gContae an Chabháin é Tuaim Dreagain.

Contae an Chabháin
Srath Leathan

Is paróiste suite i gContae an Chabháin é Srath Leathan.

Contae an Chabháin
Slí an Cabhán

Is cosán fad-achair suite i gContae an Chabháin é Slí an Cabhán.

Contae an Chabháin
Sliabh Rosín

Is sliabh suite i gContae an Chabháin é Sliabh Rosín.

Contae an Chabháin
Sliabh Bricín

Is baile fearainn suite i gContae an Chabháin é Sliabh Bricín.

Contae an Chabháin
Institiúid an Chabháin

Is coláiste suite i gContae an Chabháin é Institiúid an Chabháin.

Contae an Chabháin
Baile Leithearr

Is baile fearainn suite i gContae Dhoire é Baile Leithearr.

Contae Dhoire
Áth na Cloiche

Is baile fearainn suite i gContae an Dúin é Áth na Cloiche.

Contae an Dúin
Seisceannán

Paróiste sibhialta agus toghroinn in iarthar Phort Láirge is ea Seisceannán (Béarla: Seskinane). Tá limistéar 10,521 acra ag an bparóiste sibhialta agus limistéar 6,159 acra ag an toghroinn. Tá an baile fearainn agus an sráidbhaile Tuar an Fhíona, suite i Seisceannán agus tugtar "Paróiste Tuar an Fhíona" ar an bparóiste nua-aimseartha Caitliceach Rómhánach.

Áirítear bailte fearann paróiste sibhialta Sheasceannáin i dtrí toghroinn éagsúla, toghroinn Sheasceannáin ina measc. Maraon leis na bailte fearann ó pharóiste shibhialta Sheasceannáin i dToghroinn Sheasceannáin mar atá leagtha amach sa tábla thíos, tá dhá bhaile fearainn ó pharóiste sibhialta Mhá Dheilge i dToghroinn Sheasceannáin (Linn an Fhuaráin agus Baile na gCléireach, 231 acra ).

Contae Phort Láirge
Droim Bhaile Uí Ágáin

Is baile fearainn suite i gContae Dhoire é Droim Bhaile Uí Ágáin.

Contae Dhoire
Tír Mhic Caoirthinn

Is barúntacht suite i gContae Dhoire í Tír Mhic Caoirthinn.

Contae Dhoire
Barúntachtaí Chontae Dhoire
Cúil Chnáidí

Is baile fearainn suite i gContae Dhoire í Cúil Chnáidí.

Contae Dhoire
Coill an Tonnaigh

Is baile fearainn suite i gContae Dhoire í Coill an Tonnaigh.

Contae Dhoire
Baile na gCarraig

Is baile fearainn suite i gContae an Dúin é Baile na gCarraig.

Contae an Dúin
Baile Bín

Is ionad daonra agus baile fearainn suite i gContae an Dúin é Baile Bín.

Contae an Dúin
Baile Mhic Gearóid

Is baile fearainn suite i gContae an Dúin é Baile Mhic Gearóid.

Contae an Dúin
An Braineal

Is baile fearainn suite i gContae an Dúin é an Braineal.

Contae an Dúin
Fásach Dathannach (An Astráil Theas)

Níos mó ná 80 milliún bliain ó shin , tá an Fásach Dathannach san Astráil Theas, lena thír-raon ildaite, chomh mórthaibhseach le Fásach Dathannach Arizona. D'fhág iarmhairtí an chreimthe ón fharraige ársa intíre agus láisteadh mianraí ón ithir, an iliomad dathanna a fheictear sa lá atá inniu. Suite i dtreo an soir ó thuaidh de Choober Pedy, tá an Fásach Dathannach ach cúpla míle ar shiúl ó Arkaringa agus tá sé suntasach freisin le haghaidh a mhesas, a shléibhte sainiúla agus a fhoirmíochtaí geolaíocha. Ní i bhfad ón áit seo, ar an bhealach chun Oodnadatta d'fheicfeadh tú freisin limistéir mhóra de thalamh clúdaithe le míoca. Tá an réigiún ar fad bánaithe agus de dhéantús "carraigeacha" leochaileacha agus boga.

Naisc sheachtracha 

 Wrights Air - official Painted Desert Scenic Flights 

 Review of Painted Desert Scenic Flight  - on the Road Less Travelled Blog

 Photo Gallery taken during Painted Desert Scenic Flight by Neerav Bhatt 

 Bombs away as painted hills debut - Sydney Morning Herald Article (31 March 2007)

 Discovery of the Painted Hills - Sydney Morning Herald Article (15 October 2006)

Fásaigh na hAstráile
Tíreolaíocht na hAstráile Theas
Cianthuaisceart (An Astráil Theas)
Daighinis

Is oileán i gConamara theas, i gContae na Gaillimhe in Éirinn í Daighinis (Leagan galldaithe neamhoifigiúil Dinish). Chaith Máirtín Ó Cadhain tréimhse ghairid ag múineadh scoile ann.

Oileáin Chontae na Gaillimhe
Gaeltachtaí Chontae na Gaillimhe
Áiteanna i gContae na Gaillimhe
Scailtín

Scailtín a thugtar ar dheoch thraidisiúnta Ghaelach a bhfuil uisce beatha te agus comhábhair éagsúla eile inti. Seo mar a dhéantaí scailtín de réir mar a d'inis Seán Bán Mac Meanman (An Dara Mám, lch. 381):

Scailtín an t-ainm a bhí ar íocshláinte na gcarróirí agus seo mar a nítí í; chuirtí im úr gan salann i ngogán nó i gcrúiscín, chuirtí siúcra loiscthe anuas ar an im, biotáilte bhracha is uisce galach ar a mhullach sin; d'fhágtaí ar chladach na tineadh é tamall beag sula ranntaí é.

 nítí: ghnítí, is é sin dhéantaí
 ranntaí: roinntí

Hot whiskey a thugtar ar an deoch seo as Béarla agus uaireanta feictear "fuiscí te" nó leaganacha cosúla sa Ghaeilge féin in aithris ar an mBéarla. Is dócha nach bhfuil mórán difríochta idir an scailtín agus an deoch ar a dtugtar puins. Go praiticiúil bíonn miondifríochtaí idir na hoidis éagsúla agus ainm ar leith ag dul le hoideas ar leith go minic. Mar shampla is minic a chuirtear slisne liomóide leis an deoch seo inniu, agus ar ndóigh tá siad ann a deir nach é an scailtín traidisiúnta é a thuilleadh.

Bia na hÉireann
Cúl Trá

Is baile fearainn gar do Ard Mhic Nasca i gContae an Dúin é Cúl Trá. Is cuid de mhórcheantar Bhéal Feirste é. Fobhaile sách rachmasach atá ann. Tá Músaem Daonchultúir agus Iompair Uladh suite ann.

Contae an Dúin
Carnan Lao

Is baile fearainn suite i gContae an Dúin é Carnan Lao.

Contae an Dúin
Cill an Iúir

Is baile fearainn suite i gContae an Dúin í Cill an Iúir.

Contae an Dúin
Baile an Doire

Is baile fearainn suite i gContae Dhoire é Baile an Doire.

Contae Dhoire
An Bhreacach

Is baile fearainn suite i gContae Dhoire é an Bhreacach.

Contae Dhoire
Caonach (baile fearainn)

Is baile fearainn suite i gContae Dhoire é Caonach (nó b'fhéidir Coannach) in aice le  Dún Gheimhin i gContae Dhoire 

Sna bólaí seo a rugadh Naomh Cainneach c.527.

Tagairtí 
Contae Dhoire
 Bailte fearainn Chontae Dhoire
 Paróiste sibhialta Chill Chruithneacháin
Cill Chruithneacháin

Is sráidbhaile suite i gContae Dhoire í Cill Chruithneacháin.

Contae Dhoire
Lag a' Choire

Is baile fearainn suite i gContae an Dúin é Lag a' Choire.

Contae an Dúin
Liatroim, Contae an Dúin

Is baile fearainn suite i gContae an Dúin é Liatroim.

Contae an Dúin
Múrna

Is barúntacht suite i gContae an Dúin é Múrna.

Contae an Dúin
Barúntachtaí Chontae an Dúin
Cúil an Umair

Is baile fearainn suite i gContae Dhoire é Cúil an Umair (Béarla: Killynumber).

Contae Dhoire
An Coll Mór

Is baile fearainn suite i gContae Dhoire é an Coll Mór.

Contae Dhoire
An Chluanaidh

Is baile fearainn suite i gContae Dhoire é an Chluanaidh.

Contae Dhoire

Tagairtí
Cloch Fhionn

Is baile fearainn suite i gContae Dhoire í Cloch Fhionn.

Contae Dhoire
Droim Samhna

Is baile fearainn suite i gContae Dhoire é Droim Samhna.

Contae Dhoire
Gleann Sheáin

Is baile fearainn suite i gContae Dhoire é Gleann Sheáin.

Contae Dhoire
Gort an Choirce, Contae Dhoire

Is baile fearainn suite i gContae Dhoire é Gort an Choirce.

Contae Dhoire
Leath Cathail Íochtarach

Is barúntacht suite i gContae an Dúin é Leath Cathail Íochtarach.

Contae an Dúin
Barúntachtaí Chontae an Dúin
Leath Cathail Uachtarach

Is barúntacht suite i gContae an Dúin é Leath Cathail Uachtarach.

Contae an Dúin
Barúntachtaí Chontae an Dúin
Gort an tSamhraidh

Is baile fearainn suite i gContae Dhoire é Gort an tSamhraidh.

Contae Dhoire
Greanaigh

Is baile fearainn suite i gContae Dhoire é Greanaigh.

Contae Dhoire
Loch Inse Uí Fhloinn

Is barúntacht atá suite i gContae Dhoire é Loch Inse Uí Fhloinn.

Contae Dhoire
Barúntachtaí Chontae Dhoire
Lios an tSúdaire

Is baile suite i gContae an Dúin é Lios an tSúdaire.

Bailte in Éirinn
Bailte i gContae an Dúin
Rinn an Chadaigh

Is baile fearainn suite i gContae an Dúin é Rinn an Chadaigh.

Contae an Dúin
Sabhall Phádraig

Is baile fearainn suite i gContae an Dúin é Sabhall Phádraig.

Contae an Dúin
Líbeartaí Thoir Thuaidh Chúil Raithin

Is barúntacht suite i gContae Dhoire iad Líbeartaí Thoir Thuaidh Chúil Raithin.

Contae Dhoire
Barúntachtaí Chontae Dhoire
Líbeartaí Thiar Thuaidh Dhoire

Is baile fearainn suite i gContae Dhoire iad Líbeartaí Thiar Thuaidh Dhoire.

Contae Dhoire
Barúntachtaí Chontae Dhoire
Mír Mhíchíl

Is baile fearainn suite i gContae Dhoire é Mír Mhíchíl.

Contae Dhoire
Maigh Bheag

Is baile fearainn suite i gContae Dhoire í Maigh Bheag.

Contae Dhoire
An Baile Nua, Contae an Dúin

Is baile fearainn suite i gContae an Dúin é an Baile Nua.

Contae an Dúin
Seantalamh, Contae Dhoire

Is ionad daonra agus baile fearainn suite i gContae Dhoire é Seantalamh.

Contae Dhoire
Tamhnaigh Oscair

Is baile fearainn suite i gContae Dhoire é Tamhnaigh Oscair.

Contae Dhoire
Tulaigh Uí Ruáin

Is baile fearainn suite i gContae Dhoire í Tulaigh Uí Ruáin.

Contae Dhoire
Liagán Áine

Is liag suite i gContae an Dúin é Liagán Áine.

Contae an Dúin
Páirc Esler

Is staid don Chumann Lúthchleas Gael suite i gContae an Dúin í Páirc Esler (nó Páirc an Iúir).

Contae an Dúin
Tobar an Fhíoruisce

Is é an Tobar an Fhíoruisce () staid na foirne sacair Derry City F.C.. Bíonn rásaí con ar siúl ann freisin. Tá sé atá suite i i nDoire i dTuaisceart Éireann. Osclaíodh sa bhliain 1928 é. 7,700 an toilleadh.

Staideanna sacair i dTuaisceart na hÉireann
Contae Dhoire
An Clochán, Contae Dhún na nGall

Is baile suite i gContae Dhún na nGall é an Clochán.

Bailte in Éirinn
Bailte i gContae Dhún na nGall
Croithlí

Is baile suite i nGaeltacht Chontae Dhún na nGall é Croithlí nó Croichshlí (leagan neamhoifigiúil Béarla: Crolly). Tá sé lonnaithe i bparóistí Ghaoth Dobhair agus Na Rosa. Abhainn Chroithlí a scarann an dá pharóiste. Tá tábhairne Páidí Óg lonnaithe ann.

Bábóga Choithlí 
Tá cáil ar an mbaile as Bábóga Chroithlí nó Crolly Dolls a dhéanamh, bábóga a dhíoltar ar fud an domhain. Dhún an comhlacht sna 1970dí ach d'oscail ceann úr sa bhliain 1993.

 

Bailte in Éirinn
Bailte i gContae Dhún na nGall
An Dúchoraidh

Is baile suite i gContae Dhún na nGall í an Dúchoraidh.

Bailte in Éirinn
Bailte i gContae Dhún na nGall
Dióicléitiánas

Impire Rómhánach ab ea Dióicléitiánas (Laidin: Gaius Aurelius Valerius Diocletianus Augustus; c 22 Nollaig 244 - 3 Nollaig 311.) ón bhliain 284 go dtí 305. 

Bhí stádas íseal-aicmeach ag a theaghlach, ab as chúige Rómhánach na Dalmáite é. Ach d'ardaigh Dióicléitiánas trí na céimeanna de chuid an airm gur cheapadh é ina cheannasaí marcshlua de chuid na hImpire Carus. 

Tar éis bhásanna na himpire Caru agus mac s'aigesan Numerian i bhfeachtas sa Pheirs, fógraíodh Dióicléitiánas ina Impire. Bhí frithéileamh ag mac marthanach Charuis ar an dteideal freisin, ach fuair Dióicléitiánas an lámh in uachtar air i gCath Margus. 

Chobhsaigh réimeas Dióicléitiánas an Impireacht. Cheap sé a chomh-oifigeach Maximianus Augustus ina chomh-Impire sinsearach sa bhliain 285.

Sagart ba ea Vailintín, a 

Cuireadh Críostaithe go leor chun bháis i ngéarleanúint an Impire i ndeireadh na tríú haoise, naomh Vailintín ina measc.

Féach freisin 

 Naomh Vailintín

Tagairtí 

Daoine a rugadh i 244
Básanna i 311
Daoine as chúige Rómhánach na Dalmaáite
Impirí Rómhánacha
Ríora Constaintíneach
Géarchéime na 3ú hAoise
Adhlacthaí sa Chróit
Lance Armstrong

Is rothaí Meiriceánach é Lance Armstrong a rugadh sa bhliain 1971. D'admhaigh sé sa bhliain 2013 gur ghlac sé manglam drugaí le Tour de France a bhuachan 7 n-uaire as a chéile i measc rásaí eile a bhuachan. Is i ndhá agallamh ar an gclár teilifíse Meiriceáanch Oprah Winfrey a rinne sé an admháil seo go raibh drugaí glactha aige leis na rásaí a bhuachan. Dúirt sé gur 2005 an bhliain dheireanach gur bhain sé úsáid as na drugaí seo a bhí i gcoinne rialacha an spóirt. Cuireadh cosc saoil air ag éirí as tuairisc USADA (United States Anti-Doping Agency). Tá Lance féin den tuairim go bhfuil sé seo ródhain ar fad air agus ceapann sé nach mbeidh sé in ann rith i maratóin, nó rás 10km áitiúil. Dar le roinnt d'adhmhaigh sé ag an bpointe sin toisc go raibh reacht na dtréimhsí istigh don chaimiléireacht chomh fada le 2005. Baineadh na buanna sa Tour de France uaidh, thréig a chuir urraithe é agus baineadh an bonn créumha a bhuaigh sé sna cluichí Oilimpeacha i mbliain an 2000. Iarradh air seasamh siar ón mbord don charthanacht ailse Livestrong sa bhliain 2012. Bhí sé go naimhdeach i gcoinne na ndaoine a dúirt go raibh smál na ndrugaí air David Walsh agus Paul Kimmage ach go háirithe.

Feachtas dópála 
I measc na ndrugaí a d'adhmhaigh sé gur úsáid sé tá; eiritreapóéisin, téististéarón, cortacaistéaóidigh, agus fuilaistrithe le cabhrú leis tuilleadh fuinnimh a bheith aige agus ábaltacht ocsaigin a chur timpeall a cholainne níos eifeachtúla.

Colainn Lance 
Dar leis an National Geographic tá tomhaltas uasta ocsaigine fíor ard ag Lance. An meán leibhéal a bheadh ag duine nach gcleachtann spórt ná 35 ml/kg/nóim. 70 ml/kg/nóim a bheadh ag lúthchleasaithe profaisiúnta, agus 85 ml/kg/nóim a bhí ag Lance Armstrong. Chomh maith leis sin tá sé in ann aigéad lactach a ghlanadh óna cholainn an-mhear agus ní tháirgeann sé ach thart ar leath an gnáthmhéid. Is cosúil chomh maith gur éirigh leis an líon snáithíní matáin mearbhíogacha i gcomórtas le cinn mhallbhíogacha a athrú.

Clár Oprah 
Ráitis:
"That’s like saying we have to have air in our tyres or water in our bottles. It was part of the job."

"I looked up the definition of cheating and the definition is ‘to gain an advantage on a rival or foe’. I did not view it that way. I viewed it as a level playing field."
(Lorg me sainmhíniú ar chaimiléireacht agus an sainmhínioú ná 'buntáiste a bhrith ar chomhghleacaí nó namhaid' Níor bhreathnaíosa air sa tslí sin. Bhreathnaigh mise air mar pháirc chothrom)

Caineadh é as gan an fhírinne ar fad a insint dar le hirisoirí.

Tagairtí 

Rothaithe Meiriceánacha
Caimiléirí spóirt
Daoine a rugadh i 1971
Daoine beo
Cortacaistéaróideach

Is éard atá i gCortacaistéaróideach ná hormón stéaróideach a tháirgeann is a thálann na faireoga aidréineacha, a chuimsíonn hidreacortasón, cortacaistéarón is aldaistéarón. Bíonn iarmhairtí iomadúla acu ar an gcolainn, an mheitibileacht, cothromaíocht uisce is salainn, agus feidhmiú cuid mhaith orgán. Baintear úsáid as cortacaistéaróidigh nádúrtha is shaorga (cortasól is preidneasólón, mar shampla) chun raon leathan galar a chóireáil, ina measc airtríteas agus ailse.

Mí-úsáid 
Baintear mí-úsáid as mar dhruga a chuireann leis an bhfeidhmiú sa spórt chomh maith.

Hormóin nádúrtha
Hormóin stéaróideacha
Hormóin
Stéaróidigh
Drugaí a chuireann leis an bhfeidhmiú
Drugaí
Peadar Ó Gealacáin

Scríobhaí agus múinteoir scoil scáirte ab ea Peadar Ó Gealacáin (29 Meitheamh 1792 – Feabhra 1860). Níl aon eolas beacht againn maidir le háit a bhreithe, diomáite de gurbh as mórcheantar Mhaigh nEalta thuaisceart na Mí é.

Beatha 
Maidir lena ainm féin, is amhlaidh a d'úsáideadh sé foirmeacha éagsúla ar a lámhscríbhinní; Peadar Ua Gealacain, Peadar Ó Gealacáin, Peter Gilligan, Peter Galligan agus leaganacha eile nach iad. D'úsáid sé Peadar Ó Gealacáin lena ghinealach i Ls. K: ' Ag seo leabhar Pheadair, mhic Phádraig, mhic Lúcas, mhic Pádraig Uí Gealacáin, ó leathimeall an Chabháin, ag Sliabh gCleath, ó chogaidh Chromail go dtí an t-am seo agus cuid dá streibh ina gcónaí sa tír fós'.

Pádraig a bhí ar a athair agus ba í Margaret Williams a mháthair. Is i mBaile Mhic Cathnaoin sa dúiche chéanna a bhí Peadar ag cur faoi ar feadh a shaoil. 

Phós sé ar bhean darbh ainm Sinéad Ní Thánaiste (nó Jane Tennyson) Tá fianaise éigean ann go raibh ar a laghad mac agus iníon acu. Is ríléir ar chaighdeán a chuid lámhscríbhneoireachta go raibh sé thar barr feabhais. 

Chan é amháin go raibh léamh agus scríobh idir Ghaeilge agus Bhéarla aige, ach bhí sé léannta leis i gcultúr an dá theanga. Bhí sé eolach ar an Laidin, ar an Mhatamaitic, ar an Astrálaíocht, agus ar an Cheol. 

Thosaigh sé ag múineadh scoile sa bhliain 1814 agus is dóigh gur chaith sé leis an gceird anuas go 1826. Saol anchorrach a bhí ann nach raibh aon bhuanseasmhacht ag baint leis. Bhíodh sé de shíor ag aistriú ó áit go hait agus gan aige in amanna ach seal coicísein aon cheantar amháin.

Saothar 
Is idir 1822 agus 1854 a bhí obair an scríobhaí á déanamh aige. Tá iontu dánta, amhráin, laoithe fiannaíochta, beathaí na naomh, scéalta den uile chineál, aistriúcháin, mionphaidreacha, orthaí, tomhais agus ábhar ilchineálach, chomh maith le dánta a chum sé féin, a bhfuil go leor díobh i gcló ag Dawson. Le méid na hoibre a thomhas is leor a rá gur chaith sé dhá bhliain go leith, 1841 go 1844, ag scríobh ceann díobh a bhfuil 722 leathanach ann.

Féach freisin 

 scoil scáirte

Tagairtí 

Scríbhneoirí na 19ú haoise
Muintir na hÉireann sa 19ú haois
Daoine as Contae na Mí
Daoine a rugadh i 1792
Básanna i 1860
Múinteoirí Gaeilge
Scríbhneoirí Éireannacha
Fuilaistriú

Aistriú fuil duine amháin isteach i gcolainn duine eile is ea fuilaistriú, mar shampla, chun cabhrú le duine a chaill cuid mhaith fola trí ghortú.  Déantar an fhuil i gcomhair fuilaistrithe a scagthástáil chun tarchur oibreán ionfhabhtaithe a sheachaint.

Deacrachtaí 
Is dainséar é galar Creutzfeld-Jakob, agus galair eile, SEIF mar shampla, don chóras fuilaistriúcháin. 

Baintear mí-úsáid as fuilaistrithe mar dhruga a chuireann leis an bhfeidhmiú sa spórt. Déanann seo líon na bhfuilchealla dearga a mhéadú agus sa tslí seo an méid ocsaigine a iompraítear san fhuil a ardú.

Stair 
Rinneadh a leithéid den chéad uair go luath sa 19ú céad, ach torthaí marfacha a bhí air go minic. Rinne James Blundell, obstatraí i Londain, an chéad fhuilaistriú ar an 25 Meán Fómhair 1818. D'éirigh cuibheasach maith leis. Ach níorbh théidir fuilaistriú slán áisiúil a dhéanamh go cliniciúil go bhfuarthas amach mar gheall ar thíopáil fola agus an gá le comhoiriúnacht idir tíopaí an thaighteora is an deontóra. Níor thángthas ar na  fuilghrúpaí roimh 1900. Bronnadh Duais Nobel an Leighis ar  Dr Landsteiner. don fhionnachtain sin sa bhliain 1930. 

Le linn an Dara Cogadh Domhanda, bhí gá le méid ollrnhór fola le haghaidh fuilaistriúchán do dhaoine gortaithe. Ina dhiaidh sin saothraíodh bealaí chun fuil ó dheontóirí a stóráil le húsáid níos déanaí.

Féach freisin 

 Banc fola 
 Seirbhís Fuilaistriúcháin na hÉireann

Tagairtí 

Fuil
Drugaí
Halla an Phoirt

Is baile suite i gContae Dhún na nGall é Halla an Phoirt.

Bailte in Éirinn
Bailte i gContae Dhún na nGall
Machaire Rabhartaigh

Is baile suite i gContae Dhún na nGall é Machaire Rabhartaigh. Tá Machaire Rabhartaigh suite i gcroílár Ghaeltacht Thír Chonaill agus tá An Ghaeilge láidir ann agus í mar theanga an phobail i gcónaí. I ndaonáireamh 2016 dúirt 93.5% de mhuintir an bhaile go raibh Gaeilge acu agus dúirt 85.8% den daonra go labhraíonn siad Gaeilge gach lá. 

Is ó Mhachaire Rabhartaigh a théann an bád go hOileán Thoraí. 

Bailte in Éirinn
Bailte i gContae Dhún na nGall
Teileann

Is baile suite i gContae Dhún na nGall é Teileann.

Tá sé suite ins an Ghaeltacht, ar bhun Shliabh Liag. Tagann daoine óga ó gach cearn den tír go Teileann achan samhradh chun Gaeilge a fhoghlaim i gColáiste Aoidh Mhic Bhricne.

Is i dTeileann a rugadh agus a thógadh an bailitheoir bhéaloidis, Seán Ó hEochaidh.

Bailte in Éirinn
Bailte i gContae Dhún na nGall
Báinigh

Barúntacht atá suite i gContae Dhún na nGall is ea Báinigh.

Contae Dhún na nGall
Barúntachtaí Chontae Dhún na nGall
Baollaigh

Is barúntacht suite i gContae Dhún na nGall iad Baollaigh.

Contae Dhún na nGall
Barúntachtaí Chontae Dhún na nGall
Baile an Easa

Is baile fearainn suite in iarthuaisceart Chontae Dhún na nGall é Baile an Easa.

Contae Dhún na nGall
Carraig Bhrachaí

Is caisleán agus baile fearainn suite i gContae Dhún na nGall í Carraig Bhrachaí (Béarla: Carrickabraghy nó uaireanta The Castles). Tá sí suite i bparóiste dlí Cluain Maine.

Contae Dhún na nGall
Cill Clunaidh

Is baile fearainn suite i gContae Dhún na nGall í Cill Clunaidh.

Contae Dhún na nGall
Droim Ardagh

Is baile fearainn suite i gContae Dhún na nGall é Droim Ardagh.

Contae Dhún na nGall
Droim Raithní

Is baile fearainn suite i gContae Dhún na nGall é Droim Raithní.

Contae Dhún na nGall
Learga na Saorthach

Is baile fearainn suite i gContae Dhún na nGall é Learga na Saorthach.

Contae Dhún na nGall
Mín na Gualann

Is baile fearainn suite i gContae Dhún na nGall í Mín na Gualann.

Contae Dhún na nGall
Mullach Dubh, Contae Dhún na nGall

Is baile fearainn suite i gContae Dhún na nGall é Mullach Dubh.

Contae Dhún na nGall
Bealach na gCruach

Is rian fad-achair suite i gContae Dhún na nGall é Bealach na gCruach.

Contae Dhún na nGall
Cloch Cheann Fhaola

Is ceantar suite i gContae Dhún na nGall í Cloch Cheann Fhaola (Cloich Cheannfhaola uaireanta) (leagan neamhoifigiúil galldaithe: Cloughaneely ).

Contae Dhún na nGall
An Trá Bhán

Is trá suite i gContae Dhún na nGall í an Trá Bhán.

Contae Dhún na nGall
Focloir.ie

Foclóir Béarla-Gaeilge atá ar fáil ar líne is ea focloir.ie, a tháinig ar an bhfód ar an 24 Eanáir 2013. Tionscadal de chuid Fhoras na Gaeilge atá ann, agus é ar fáil saor in aisce ar an idirlíon.

Léitheoireacht 
Sa bhliain 2019, bhí breis is 48,000 iontráil agus 130,000 aonad céille le fáil ar an suíomh foclóireachta. Déantar nuashonrú rialta ar an mbunachar, i bhfianaise aiseolas ón bpobal agus focail is téarmaí nua a thagann in úsáid. Tá eolas gramadaí agus comhaid fuaime ag dul leis na hiontrálacha ar an suíomh chomh maith. 

Ón 1 Aibreán 2018 go dtí 31 Márta 2019, d’fhéach breis is dhá mhilliún duine ar shuíomh focloir.ie.  Ardú 23% é ar an tréimhse chéanna in 2017/2018.  Ar an bhfón póca a dhéanann 60% de na húsáideoirí sin an cuardach, ríomhairí deisce a úsáideann 30% agus táibléid a bhíonn ag an 10% eile.

Eagraíocht 
Tháinig Cormac Breathnach mar bhainisteoir i gcomharbacht ar Chathal Convery sa bhliain 2019. Tá Cormac Breathnach ag obair ar thionscadal an Fhoclóra Nua Béarla-Gaeilge ó 2014. Bhí Cathal Convery ina Bhainisteoir Tionscadail ar an obair fhoclóireachta le breis is deich mbliana agus baint mhór aige le teacht ar an saol foclóir.ie agus lena fhorbairt ó shin.

Tá an Dr  Pádraig Ó Mianáin ina eagarthóir ar an saothar.

Cuirfear leagan den bhfoclóir Béarla-Gaeilge i gcló i bhfoirm leabhair.

Naisc sheachtracha 
 Focloir.ie

Féach freisin 
 Téarma.ie
 Litreoir
 Gramadóir
 www.teanglann.ie, gaois.ie, potafocal.com

Tagairtí

Láithreáin gréasáin na Gaeilge
Foclóirí
Gaeilge
Coláiste Naomh Adhamhnáin

Is coláiste i gContae Dhún na nGall é Coláiste Naomh Adhamhnáin.

Tagairtí

Naisc sheachtracha 

Contae Dhún na nGall
Cioclón trópaiceach

Is éard is cioclón trópaiceach, nó cuaranfa trópaiceach, ná córas stoirme arb é a príomhthréith ná ionad lagbhrú timpeallaithe ag stoirmeacha thoirní, a bhíonn leagtha amach le socrú bíseach agus a tháirgeann gaotha láidre agus báisteach trom.

Meitéareolaíocht 
Sa mheitéareolaíocht, córas brú ísil ag domhanleithid arda is mheánacha. Tugtar cioclón air ag domhanleithid ísle. 

De ghnáth, téann an córas trí staideanna réasúnta dea-shainithe lena bpatrúin aimsire féin. 

Tosaíonn lagrach nuair a fhásann tonn ar fhronta idir mais aeir fhuair is mais aeir the.

Neartaíonn cíoclóin trópaiceacha nuair a scaoiltear uisce galaithe ón aigéan, de réir mar a bhíonn an t-aer sáithithe ag éirí, agus bíonn comhdhlúthú an ghaluisce san tais, mar thoradh air. 

Spreagann meicníocht teasa difriúil iad a bhíonn
éagsúil ó stoirmeacha gaoithe eile ar nós an Oirthuaiscirt, stoirmeacha thoirní na hEorpa, agus lagraigh polacha. 

Is í an tréith a scarann ​​cioclóin trópaiceacha ó chórais ​​chioclóineacha eile ná, cibé a airde san atmaisféar, beidh lár an chioclóin trópaiceach níos teo ná mar a thimpeallacht; feiniméan ar a dtugtar córais stoirme "croí te" .

Tagairtí 

Stoirmeacha
Féile Ealaíne an Earagail

Is féile i gContae Dhún na nGall é Féile Ealaíne an Earagail.

Contae Dhún na nGall
Amelia Lily

Is ceoltóir Sasanach í Amelia Oliver Lily nó Amelia Lily. Rugadh i Sasana í ar 16 Deireadh Fómhair 1994. Tháinig sí sa tríú háit ar an ochtú sraith The X Factor sa bhliain 2011. Tháinig sí sa dara háit ar an ficiú sraith Celebrity Big Brother sa bhliain 2017.

Dioscliosta

Singlí

Físeáin Ceoil

Camchuairteanna 
 2012: The X Factor Live Tour
 2013: Ten: The Hits Tour
 2013: Olly Murs Summer Tour

Tagairtí 

Ceoltóirí Sasanacha
Daoine a rugadh i 1994
Iomaitheoirí X Factor
Daoine beo
Lucy Spraggan

Is ceoltóir Sasanach í Lucy Spraggan. Rugadh i Sasana í ar 21 Iúil 1991. Ghlac sí páirt ar an naoú sraith The X Factor sa bhliain 2012.

Dioscliosta

Albaim stiúideo

Ceirníní Leathfhada

Singlí

Singlí Eile

Físeáin Ceoil

Tagairtí 

Ceoltóirí Sasanacha
Daoine a rugadh i 1991
Iomaitheoirí X Factor
Amhránaithe is scríbhneoirí Sasanacha
Daoine beo
Caisleán Ghleann Bheatha

Is caisleán i gContae Dhún na nGall é Caisleán Ghleann Bheatha.

Ar an 2 Deireadh Fómhair 1910, rugadh Henry McIlhenny, iar-úinéir chaisleán agus eastát Ghleann Bheatha.

Tagairti 

Contae Dhún na nGall
Tailte aeraíochta
An Arna

Is baile i gContae Fhear Manach í an Arna.

Contae Fhear Manach
Baile Uí Chaiside

Is baile i gContae Fhear Manach é Baile Uí Chaiside.

Contae Fhear Manach
Bealach na Leice

Is baile i gContae Fhear Manach é Bealach na Leice.

Contae Fhear Manach
Bléinigh

Is baile i gContae Fhear Manach é Bléinigh.

Contae Fhear Manach
Clabaigh

Is baile i gContae Fhear Manach í Clabaigh.

Contae Fhear Manach
Lios na nDaróg

Is baile i gContae Fhear Manach é Lios na nDaróg.

Contae Fhear Manach
Sceach

Is baile i gContae Fhear Manach é Sceach.

Contae Fhear Manach
An Baile Nua, Contae Fhear Manach

Is baile i gContae Fhear Manach é an Baile Nua.

Contae Fhear Manach
Doire Loinn

Is baile i gContae Fhear Manach é Doire Loinn.

Contae Fhear Manach
Doire Mhór

Is baile i gContae Fhear Manach é Doire Mhór.

Contae Fhear Manach
Druim Lathaighe

Is baile i gContae Fhear Manach é Druim Lathaighe.

Contae Fhear Manach
Dabhach Phádraig

Is baile i gContae Fhear Manach é Dabhach Phádraig.

Contae Fhear Manach
Droichead Mhig Uidhir

Is baile i gContae Fhear Manach é Droichead Mhig Uidhir.

Contae Fhear Manach
An Leac

Is baile i gContae Fhear Manach é an Leac.

Contae Fhear Manach
Leitir Bhruín

Is baile i gContae Fhear Manach í Leitir Bhruín.

Contae Fhear Manach
Machaire Mhílic

Is baile i gContae Fhear Manach é Machaire Mhílic.

Contae Fhear Manach
Maigh Niadh

Is baile i gContae Fhear Manach í Maigh Niadh.

Contae Fhear Manach
An Tigh Mór

Is baile i gContae Fhear Manach é an Tigh Mór.

Contae Fhear Manach
Treabhraigh

Is baile i gContae Fhear Manach é Treabhraigh.

Contae Fhear Manach
Tulaigh Uí Thiomáin

Is baile i gContae Fhear Manach í Tulaigh Uí Thiomáin.

Contae Fhear Manach
Achadh Thairis

Is baile fearainn i gContae Fhear Manach é Achadh Thairis.

Contae Fhear Manach
Achadh Fhuarain

Is baile fearainn i gContae Fhear Manach é Achadh Fhuarain.

Contae Fhear Manach
Achadh na Glaice

Is baile fearainn i gContae Fhear Manach é Achadh na Glaice.

Contae Fhear Manach
Achadh Mór, Contae Fhear Manach

Is baile fearainn i gContae Fhear Manach é Achadh Mór.

Contae Fhear Manach
Achadh Rathain

Is baile fearainn i gContae Fhear Manach é Achadh Rathain.

Contae Fhear Manach
Achadh an Dísirt

Is baile fearainn i gContae Fhear Manach é Achadh an Dísirt.

Contae Fhear Manach
An Páirtí Daonlathach Liobrálach

Páirtí polaitiúil sa Ríocht Aontaithe is ea an Páirtí Daonlathach Liobrálach. Tá 11 tsuíomh acu as na 650 ceann atá i dTeach na dTeachtaí, teach tofa Pharlaimint na Breataine. Is é Ed Davey atá ina cheannaire sealadach ar an bpáirtí i láthair na huaire. Tá comhaontas idir iadsan agus Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann.

Ó tharla reifreann ar bhallraíocht na Ríochta Aontaithe san Aontas Eorpach sa bhliain 2016, is é tacaíocht go bhfanfadh an Ríocht Aontaithe san Aontas Eorpach, tríd an meán go mbeadh reifreann ar na beartais deireanacha don Bhreatimeacht, agus an rogha fanacht san Aontas ar cheann de na roghanna, an polasaí is cáiliúla atá ag an bpáirtí. Tacaíonn an páirtí chomh maith le níos mó caithimh ar an tSeirbhís Náisiúnta Sláinte agus ar an oideachas, go mbeadh ardú sa cháin ioncaim le híoc as seo, agus go n-úsáidfí an ionadaíocht chionmhar i dtoghcháin náisiúnta agus áitiúla ar fad na Ríochta Aontaithe.

I rialtas na Breataine Bige 
Tá an Páirtí Daonlathach Liobrálach páirteach i Rialtas na Breataine Bige, feidhmeannacht díláraithe laistigh den Ríocht Aontaithe, i gcomhrialtas le Páirtí an Lucht Oibre. Is í Kirsty Williams ceannaire an pháirtí sa Bhreatain Bheag, agus í anois ina haire oideachais. I measc na ndlithe nua atá curtha isteach ag an rialtas ó 2016, tá cosc ar phollaidh dlúthphearsanta do dhaoine faoi bhun 18 mbliana; cosc ar chaitheamh tobac taobh amuigh de scoileanna agus ospidéil; leathnú cearta vótála, vótaí do dhaoine 16 bliana sna toghcháin áitiúla ina measc sin; agus rialacha chun tacú le saoirse agus inscne-neodracht na gculath scoile.

Pobalbhreitheanna

Ó tharla Olltoghchán na Ríochta Aontaithe 2019, is idir 6% agus 13% d'fhreagarthóirí i bpobalbhreitheanna sa Bhreatain a deir go vótálfaidís ar son an pháirtí dá mbeadh olltoghchán an lá amárach.

Féach freisin 

 Liobrálachas
Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann
 Páirtí Coimeádach (Ríocht Aontaithe)
 Páirtí an Lucht Oibre (Ríocht Aontaithe)
Páirtí Neamhspleáchais na Ríochta Aontaithe
 Páirtí Glas Shasana agus na Breataine Bige
Páirtí Náisiúnta na hAlban
Plaid Cymru
Breatimeacht
An tAontas Eorpach

Tagairtí 

An Páirtí Daonlathach Liobrálach
Páirtithe polaitíochta na Ríochta Aontaithe
An Páirtí Liobrálach

Bhí an Páirtí Liobrálach ar cheann de na páirtithe polaitiúla is mó sa Ríocht Aontaithe go dtí na 1910idí.

Idéolaíocht pholaitiúil 
Ciallaíonn an focal 'liobrálach' go mbíonn fáilte roimh smaointe nua. Ag labhairt go forleathan, is éard is Liobrálachas ann ná idé-eolaíocht pholaitiúil agus radharc fealsúnach a chuireann béim ar chearta an duine aonair.

Stair
Bhí na Liobrálaithe sásta tacú le Rialtas Dúchais d'Éirinn sa 19ú haois. De ghnáth chabhraídís féin agus Páirtí Parlaiminteach na hÉireann lena chéile i Westminster.

Féach freisin 

 An Páirtí Daonlathach Liobrálach

Tagairtí

Tagairtí

Páirtithe polaitíochta na Ríochta Aontaithe
Páirtithe polaitíochta a bhunaíodh sa bhliain 1859
An Páirtí Daonlathach Liobrálach
Jake Wood

Is aisteoir Sasanach é Jacob Dylan "Jake" Wood, a rugadh sa bhliain 1972. Tá sé ar Eastenders ar BBC mar Max Branning ón 2006. Tháinig sé sa cúigiú áit ar an dara sraith déag Strictly Come Dancing sa bhliain 2015.

Aisteoirí Meiriceánacha
Daoine a rugadh i 1972
Daoine beo
Clann Amhlaoibh

Is barúntacht i gContae Fhear Manach é Clann Amhlaoibh.

Contae Fhear Manach
Barúntachtaí Chontae Fhear Manach
Clann Cheallaigh

Is barúntacht i gContae Fhear Manach é Clann Cheallaigh.

Contae Fhear Manach
Barúntachtaí Chontae Fhear Manach
An Chúil

Is barúntacht i gContae Fhear Manach é an Chúil.

Contae Fhear Manach
Barúntachtaí Chontae Fhear Manach
Cnoc Ninnidh

Is barúntacht i gContae Fhear Manach i gCúige Uladh é Cnoc Ninnidh.

I gContae Fhear Manach, ar a thaobh thoir tá Loch Éirne Uachtarach, agus tá ceithre bharúntacht eile taobh leis, mar atá: Clann Amhlaoibh siar ó thuaidh; Tír Cheannada ó thuaidh; An Machaire Steafánach ar an taobh thoir thuaidh; agus An Chúil ar an taobh thoir. I g[Contae an Chabháin]] tá dhá bharúntach, Lucht Tí Íochtarach ar a thaobh ó dheas; agus Teallach Eathach ar a tjaobh thiar theas.

Stair
Creidtear gur ó Naomh Ninnidh, naomh ón 6ú haois, a fhaigheann Cnoc Ninnidh a ainm. Tá Naomh Ninnid liostaithe mar cheann de "dhá aspal déag na hÉireann", agus cuireadh an buafhocal 'saobhruisc' lena ainm a chiallaíonn "ag gliúcaíocht", as a d'eascair an leasainm freisin; "Ninnidh leth derc".Tá Cnoc Ninnidh ar chladach theas Loch Éirne Uachtair.

Roimh 1450 ní luaitear ainm na barúntachta seo, ach luaitear an talamh mar luath-dhaingean Chlann Mhig Uidhir, leis na Mac Maghnuis, cineál de Chlann Mhig Uidhir bunaithe anseo.

Liosta de na príomhlonnaíochtaí
Doire Loinn

Liosta na bparóistí sibhialta
Anseo thíos tá liosta de na paróistí sibhialta  i gCnoc Ninnidh:
Gallán (ar dhá thaobh na teoran, i gClann Cheallaigh agus An Chúil)
Cill Náile (i mbarúntacht Chlann Amhlaoibh, Contae Fhear Manach agus i dTeallach Eathach, Contae an Chabháin freisin)
Tuaim Dhreagain

Tagairtí
Contae Fhear Manach
Barúntachtaí Chontae Fhear Manach
Carraig a' Lios

Is baile fearainn i gContae Fhear Manach í Carraig a’ Lios.

Contae Fhear Manach
Carn, Contae Fhear Manach

Is baile fearainn i gContae Fhear Manach é Carn.

Contae Fhear Manach
Cluain Cuaiche

Is baile fearainn i gContae Fhear Manach í Cluain Cuaiche.

Contae Fhear Manach
Coill an Droma

Is baile fearainn i gContae Fhear Manach í Coill an Droma.

Contae Fhear Manach
Coill na Madadh

Is baile fearainn i gContae Fhear Manach í Coill na Madadh.

Contae Fhear Manach
Cnoc an Duais

Is baile fearainn i gContae Fhear Manach é Cnoc an Duais.

Contae Fhear Manach
Cnoc an tSeagail

Is baile fearainn i gContae Fhear Manach é Cnoc an tSeagail.

Contae Fhear Manach
An Cnoc Mór , Contae Fhear Manach

Is baile fearainn i gContae Fhear Manach é Cnoc Mór.

Contae Fhear Manach
Cnoc na hUinseann

Is baile fearainn i gContae Fhear Manach é Cnoc na hUinseann.

Contae Fhear Manach
Cnoic (Contae Fhear Manach)

Is baile fearainn i gContae Fhear Manach é Cnoic.

Contae Fhear Manach
Doire an Tonnaigh

Is baile fearainn i gContae Fhear Manach é Doire an Tonnaigh.

Contae Fhear Manach
Doire Airt

Is baile fearainn i gContae Fhear Manach é Doire Airt.

Contae Fhear Manach
Caisleán na Croime

Tá Caisleán na Croime suite ar chladach Loch Éirne Uachtair, i gContae Fhear Manach, in Ultaibh, agus é suite laistigh d'eastát 1,900 acra (7.7 km2 Tá an caisleán tógtha de chlocha liath agus tá príomhchuid an fhoirgnimh agus na sciatháin os thar dhá urlár. Ag an mbealach isteach, tá túr a bhfuil forbhallaí air, le túir níos lú ar thaobh amháin. Tá gairdíní foirmiúla ag an gcaisleán a shíneann amach go dtí an eastát agus níos faide i gcéin. Tá fothracha Sheanchaisleáin Chrom le fáil laistigh den eastát cé nach bhfuil fágtha anois ach cuid de na ballaí bunaidh, dhá thúr agus saut de loup. Tá dhá cheann de na crainn iúir is sine in Éirinn taobh istigh de thailte an tSeanchaisleáin, a chreidtear a bheith os cionn 800 bliain d’aois.

Stair
Cosúil le go leor eastát tuaithe i gCúige Uladh, thóg Plandálaí Albanacha an chéad teach ag Crom ag tús an 17ú haois. Sa bhliain 1611, mar chuid de Phlandáil Uladh, thóg Michael Balfour, tiarna na dúiche mar Laird of Mountwhinney, teach ar an mórthír os cionn an oileáin Inishfendra. Ag teacht leis an ghnáthphatrún do chaisleán an Phlandála, tógadh an Seanchaisleán ag Crom de aol agus de chloch agus bhí sé bhí sé timpeallaithe le bhábhún. Sa bhliain 1689, tháinigh Seanchaisleán Crom slán tar éis dhá léig Seacaibíteach le linn Chogadh an Dá Rí in Éirinn. D'éirigh le muintir Crichton, faoin gCoirnéal Abraham Crichton, teacht slán, i gcoinne na Seacaibítigh go dtí gur tháinig trúpaí athneartaithe ó Inis Ceithleann. Chríochnaigh na himeachtaí áitiúla ag Cath Bhaile Nua an Bhuitléara nuair a ghabh agus mharaigh fórsa Rí Liam le lú ná 1500 trúpaí as Inis Ceithleann oiread agus 3000 de thrúpaí Shéamais II. Tharla an cath ag baile fearainn Kilgarrett
1 mhíle ó dheas ón Bhaile Nua.

Contae Fhear Manach
Garbh Aire

Is baile fearainn i gContae Fhear Manach é Garbh Aire.

Contae Fhear Manach
An Gleann Caol

Is baile fearainn i gContae Fhear Manach é An Gleann Caol.

Contae Fhear Manach