Micreaphlaistigh

Is píosaí plaisteacha an-bheaga iad micreaphlaistigh a thruaillíonn an comhshaol. Ní cineál sonrach plaisteach iad miceaphlaistigh, ach in ionad aon chineál blúire plaisteach atá níos lú ná 5 mm ar fhad de réir an National Oceanic and Atmospheric Administration (NOAA) sna Stát Aontaithe. Téann siad isteach in éiceachórais nádúrtha ó fhoinsí éagsúla, lena n-áirítear, ach gan a bheith teoranta do, chosmaidí, éadaí, agus próisis thionsclaíocha. 

Tá dhá rangúchán de mhicreaphlaistigh ann faoi láthair. Is éard is micreaphlaistigh phríomha ann ná blúirí nó cáithníní phlaisteacha atá 5.0  mm nó níos lú i méid cheana féin, sula dtéann sé isteach sa chomhshaol. Ina measc seo tá micreachoirníní ó éadaí, agus  millíní phlaisteacha.  Is micreaphlaistigh thánaisteacha iad micreaphlaistigh a chruthaítear ó dhíghrádú táirgí plaisteacha móra nuair a théann siad isteach sa chomhshaol trí phróisis síonchaitheamh nádúrtha. I measc na bhfoinsí sin de mhicreaphlaistigh thánaisteacha tá buidéilí uisce agus sóide, líonta iascaireachta, agus málaí plaisteacha.   Aithnítear go bhfanann an dá chineál sa chomhshaol ag leibhéil arda, go háirithe in éiceachórais  uisce agus muirí. 

Chomh maith leis sin, laghdaíonn plaistigh go mall, go minic thar na céadta más rud é nach na mílte bliain. Méadaíonn sé seo an dóchúlacht go n-ionghabhfar micreaphlaistigh agus go n-ionchorpraítear iad isteach i gcorp agus i bhfíocháin a lán orgánach, agus go ndéanfar iad a charnadh.  Níl eolas ar bith fós ar thimthriall agus ar ghluaiseacht iomlán na micreaphlaisteach sa chomhshaol, ach tá taighde ar siúl faoi láthair chun an cheist seo a imscrúdú.

Aicmiú 
Tugadh an téarma 'micreaphlaistigh' isteach sa bhliain 2004 ag an Ollamh Richard Thompson, bitheolaí muirí in Ollscoil Plymouth sa Ríocht Aontaithe.

Micreaphlaistigh phríomhúla 

  
Tá micreaphlaistigh coitianta inár saol inniu. Sa bhliain 2014, measadh go raibh idir 15 agus 51 trilliún píosa aonair de mhicreaphlaisteach in aigéin an domhain, a measadh a mheáchan idir 93,000 agus 236,000 tonna méadrach.  

Is píosaí beaga plaisteacha iad microplastics phríomha a mhonaraítear go sainiúil.  Is iondúil go n-úsáidtear iad i nglanóirí agus i gcosmaidí aghaidhe, nó i dteicneolaíocht pléasctha aeir. I gcásanna áirithe, tuairiscíodh a n-úsáid i leigheas mar veicteoirí le haghaidh drugaí.  Tá "scrubbers" micrea-leaisteacha, a úsáidtear i nglantóirí láimhe agus scúba éadan, tar éis comhábhair nádúrtha a úsáidtear go traidisiúnta a ionadú, lena n-áirítear almóinní talún, min choirce, agus pumice. Tá microplastics phríomhúla táirgthe freisin le húsáid i dteicneolaíocht pléasctha aeir. Is éard atá i gceist leis an bpróiseas seo ná sciúradh microplastic aicrileach, meilimín nó poileistir a phléascadh ag innealra, innill, agus cabhlacha bád chun meirge agus péint a bhaint. De réir mar a úsáidtear na scrobarnaigh seo arís agus arís eile go dtí go laghdaíonn siad a méid agus go gcailltear a gcumhacht ghearradh, is minic a bhíonn siad truaillithe le miotail throma ar nós caidmiam, cróimiam agus luaidhe.  Cé go bhfuil go leor cuideachtaí tiomanta do tháirgeadh miocróib a laghdú, tá go leor miocrób bithphlaisteach ann a bhfuil timthriall saoil díghrádaithe fada acu atá cosúil le gnáthphlaisteach.

Naisc sheachtracha
Microplastics found deep in lungs of living people for first time.

Tagairtí

Plaistigh agus an comhshaol   
Tionchar táirgí ar an gComhshaol
Truailliú uisce