joelniklaus/EU_Wikipedias huggingface dataset:
17 Meán Fómhair

Is é an 17 Meán Fómhair an 260ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 261ú lá i mbliain bhisigh. Tá 105 lá fágtha sa bhliain.

Féilte 
 Na Stáit Aontaithe - Lá an Bhunreachta

Daoine a rugadh ar an lá seo 
 1550 — Pápa Pól V (b. 1621)
 1764 — John Goodricke, réalteolaí Ísiltíreach
 1826 — Georg Friedrich Bernhardt Riemann, matamaiticeoir Gearmánach
 1859 — Billy the Kid, Meirleach Gael-Mheiriceánach (b. 1881)
 1882 — Darrell Figgis, polaiteoir Éireannach
 1886 — Billy Papke, dornálaí Meiriceánach
 1903 — Dolores Costello, ban-aisteoir Meiriceánach
 1918 — Chaim Herzog, 6ú hUachtarán ar Iosrael (b 1997)
 1922 — Thomas Finlay, polaiteoir agus breitheamh Éireannach
 1923 — Hank Williams, Amhránaí (b. 1953)
 1928 — Roddy McDowall, aisteoir Briotanach
 1929 — Stirling Moss, Tiománaí Foirmle a hAon (b 2020)
 1931 — Anne Bancroft, ban-aisteoir Meiriceánach
 1933 — Chuck Grassley, seanadóir Meiriceánach 
 1935 — Ken Kesey, úrscéalaí Meiriceánach
 1942 — Des Lynam, láithreoir teilifíse
 1947 — Tessa Jowell, polaiteoir Briotanach
 1950 — Narendra Modi, polaiteoir Indiach
 1960 — Damon Hill, Tiománaí Foirmle a hAon
 1964 — Mick Barry, polaiteoir Éireannach
 1969 — Keith Flint, Amhránaí  (b. 2019)
 1969 — Ken Doherty - Imreoir snúcair gairmiúil 
 1971 — Bobby Lee, fuirseoir Meiriceánach
 1983 — Catherine Tyldesley, ban-aisteoir Sasanach
 1985 — Tomáš Berdych, imreoir leadóige Seiceach
 1986 — Lesley Roy, amhránaí Éireannach
 1988 — John Irving, peileadóir
 1988 — Kathryn Reilly, polaiteoir Éireannach
 1991 — Seán Ó Duibhir, iománaí Éireannach
 1996 — Esteban Ocon, tiománaí carr rásaíochta Francach

Daoine a fuair bás ar an lá seo 
 1665 — Pilib IV na Spáinne, (r. 1605)
 1701 — Stanisław Papczyński, sagart Polannach
 1879 — Eugène Emmanuel Viollet-le-Duc, ailtire Francach
 1931 — Marvin Hart, dornálaí Meiriceánach
 1945 — Charles Edward Spearman, síceolaí Sasanach
 1961 — Adnan Menderes, polaiteoir Turcach
 1983 — Seoirse Ó Colla, iar-Thánaiste na hÉireann (r.1925)
 1996 — Spiro Agnew, 39ú Leas-Uachtarán na Stát Aontaithe (r.1918)
 2018 — William J. Murphy, polaiteoir Éireannach
 2021 — Abdelaziz Bouteflika, Uachtarán na hAilgéire

Tarluithe eile 
 1787 - Bunreacht Stáit Aontaithe Mheiriceá
 1970 - Bhris Cogadh Cathartha amach san Iordáin

0917
Meán Fómhair, 17
Ulysses S. Grant

Ba é Ulysses S. Grant (27 Aibreán, 1822 – 23 Iúil, 1885) ceannaire fhórsaí an Aontais i gCogadh Cathartha Mheiriceá, an 18ú uachtarán ar Stáit Aontaithe Mheiriceá agus laoch cogaidh. Bhí sé i bhfeidhmeannas ón 4 Márta, 1869 go dtí an 3 Márta, 1877.

Saol 
Rugadh Ulysses Simpson Grant in Ohio. Rugadh a shin-seanathair, John Simpson, in Dergina, idir Dún Geanainn agus Baile Uí Dhálaigh, sa bhliain 1738 agus d’aslonnaigh sé in Ohio in 1760.

Cogadh Cathartha na Stát Aontaithe

Bhí Ulysses Grant ina ghinearál ar na fórsaí an Tuaiscirt i rith Chogadh Cathartha na Stát Aontaithe. 

Nuair a d'éirigh le Grant Vicksburg a shealbhú in Iúil 1863, bhí abhainn Mississippi faoi smacht an Tuaiscirt, agus críocha an Deiscirt scoilte.

Chuir Ulysses Grant sraith de chathanna fuilteacha ar Robert Lee i Virginia i rith an tsamhraidh 1864. I rith na bliana 1864, tháinig an chuma ar an scéal go raibh an cogadh ag teip ar an Deisceart, ó bhí an Tuaisceart i bhfad ní ba láidre ó thaobh na heacnamaíochta, an daonra, na tionsclaíochta, na geografaíochta, na heagraíochta polaitiúla agus an chórais iompair de.

Bhí Lee ábalta é féin a chosaint agus an-damáiste a dhéanamh do shluaite Grant, ach ní raibh saighdiúirí úra ar fáil do Lee ina n-áit siúd a básaíodh air i machaire an áir.

Sa bhliain 1865, thit an tóin as an gCónaidhm, nuair a ghéill Lee do Grant i dTeach na Cúirte in Appomattox.

Cuairt ar Éirinn 

Thug Grant cuairt ar Éirinn sa bhliain 1879. Bhí cáil dhomhanda ar na leoin i Zú Bhaile Átha Cliath.  Tháinig sé chun iad a fheiceáil, i measc rudaí eile.

Tagairtí 

Daoine a rugadh i 1822
Básanna i 1885
Uachtaráin na Stát Aontaithe
27 Aibreán

Is é an 27 Aibreán an 117ú lá den bhliain de réir an fhéilire Ghréagóra nó an 118ú lá i mbliain bhisigh. Tá 248 lá fágtha sa bhliain.

Féilte 
 An Afraic Theas - Lá na Saoirse
 Siarra Leon - Lá na Poblachta
 Tóga -  Lá na Saoirse

Daoine a rugadh ar an lá seo 
 1758 — Mary Wollstonecraft, scríbhneoir Sasanach (b.1797)
 1791 — Samuel Morse, ceapadóir (b. 1872)
 1822 — Ulysses S. Grant, 18ú uachtarán Stáit Aontaithe Mheiriceá (b.1885)
 1875 — Maurice de Broglie, fisiceoir Francach
 1887 — Énrí Ó Beóláin, poblachtánach agus polaiteoir Éireannach
 1932 — Anouk Aimée, ban-aisteoir Francach
 1932 — Casey Kasem, aisteoir Meiriceánach
 1932 — Pik Botha, polaiteoir as an Afraic Theas
 1938 — Bob Foster, dornálaí Meiriceánach
 1938 — Teresa Mullen, lúthchleasaí parailimpeach Éireannach
 1939 — João Bernardo Vieira, uachtarán na Ghuine-Bhissau (b.2009)
 1945 — Donnchadh Mac Fhionnlaoich, polaiteoir Éireannach de chuid Fine Gael
 1951 — Viviane Reding, polaiteoir Lucsamburgach
 1956 — Jeff Probyn, imreoir rugbaí Sasanach
 1957 — Jim Wells, polaiteoir i dTuaisceart Éireann
 1960 — Manning Galloway, dornálaí Meiriceánach
 1962 — Gabriel Orozco, Ealaíontóir Mheicsiceo
 1963 — Brendan O'Hara, polaiteoir Albanach
 1969 — Cory Booker, polaiteoir Meiriceánach
 1976 — Sally Hawkins, ban-aisteoir Sasanach
 1985 — Horacio Zeballos, imreoir leadóige Airgintíneach
 1986 — Jenna Coleman, ban-aisteoir Sasanach
 1987 — Gerry Carroll, polaiteoir as Béal Feirste
 1987 — William Moseley, aisteoir Sasanach
 1988 — Lizzo, amhránaí Meiriceánach
 1995 — Nick Kyrgios, imreoir leadóige Astrálach

Daoine a fuair bás ar an lá seo 
 1073 — Pápa Alaisdir II, pápa
 1390 — Roibeard II, Rí na nAlbanach, Rí na nAlbanach ó 1371 go dtí a bhás
 1521 — Ferdinand Magellan, taiscéalaí (r.1480)
 1605 — Pápa Leon XI, (r.1535)
 1886 — Henry Hobson Richardson, ailtire Meiriceánach
 1893 - John Ballance - 14ú Príomh-aire na Nua-Shéalainne (r. 1839)
 1929 - Aibhistín de Staic, réabhlóidí Éireannach (r.1879)
 1953 - Maud Gonne, gníomhaí agus aisteoir (r.1866)
 1972 - Kwame Nkrumah, uachtarán Ghána (r.1909)
 2009 — Greg Page, dornálaí Meiriceánach
 2015 — Gene Fullmer, dornálaí Meiriceánach
 2020 — Eavan Boland, file Éireannach

Tarluithe eile 
 1908 - Reáchtáil Londain na Cluichí Oilimpeacha den chéad uair.
 1919 - Chríochnaigh ollstailc "Sóivéid Luimnigh"
 1961 - Bhain Siarra Leon neamhspleáchas amach ó Chomlathas na Bretaine.
 1984 - Tháinig deiridh le léigear ag Ambasáid na Libia i Londain 11 lá tar éis lámhachán Yvonne Fletcher.
 1994 - Tháinig daoine bána agus dorcha amach agus vótáil Nelson Mandela mar Uachtarán an Afraic Theas.
 2006 - Cuireadh tús le tógáil Tuar na Saoirse i Nua-Eabhrac san áit a raibh na Twin Towers suite.

0427
Aibreán, 27
23 Iúil

Is é an 23 Iúil an 204ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 205ú lá i mbliain bhisigh. Tá 161 lá fágtha sa bhliain.

Féilte 
 An Éigipt - Lá na Réabhlóide

Daoine a rugadh ar an lá seo 
 1649 — Pápa Clemeint XI (b. 1721)
 1884 — Emil Jannings, aisteoir Gearmánach
 1888 — Raymond Chandler, úrscéalaí agus scríbhneoir scannán Meiriceánach
 1892 — Haile Selassie, Impire na hAetóipe
 1899 — Gustav Heinemann, polaiteoir Gearmánach agus Uachtarán na Gearmáine ó 1969 go 1974
 1912 — Michael Wilding, aisteoir Sasanach
 1913 — Michael Foot, polaiteoir Briotanach
 1916 — Tom O'Higgins, breitheamh agus polaiteoir Éireannach
 1933 — Richard Rogers, ailtire Briotanach
 1938 — Bert Newton, láithreoir teilifíse Astrálach
 1938 — Ronny Cox, aisteoir agus ceoltóir Meiriceánach
 1951 — Edie McClurg, fuirseoir agus ban-aisteoir Meiriceánach
 1955 — Denis O'Donovan, polaiteoir Éireannach
 1961 — Woody Harrelson, aisteoir Meiriceánach
 1965 — Slash, ceoltóir Briotanach-Meiriceánach
 1967 — Philip Seymour Hoffman, Aisteoir  (b. 2014)
 1968 — Declan Ganley, fear gnó Sasanach agus polaiteoir in Éirinn
 1971 — Alison Krauss, amhránaí, cumadóir agus veidhleadóir Meiriceánach
 1976 — Judit Polgar, ficheallaí Ungáireach
 1980 — Graham Ó Cáinte, imreoir peil Ghaelach
 1986 — Ryan Ó Dubhuir, iománaí agus imreoir peil Ghaelach
 1989 — Daniel Radcliffe, aisteoir Sasanach

Daoine a fuair bás ar an lá seo 
 1216 — Pápa Innocentius III, Pápa ó 1198 go 1216
 1885 — Ulysses S. Grant, 18ú uachtarán na Stát Aontaithe (r. 1822)
 1916 — William Ramsay, 63, ceimiceoir Albanach (r. 1852)
 1927 — Reginald Dyer, oifigeach Briotanach (r.1864)
 1948 — D. W. Griffith, stiúrthóir scannán agus léiritheoir Meiriceánach
 1956 — Ella Young, file Éireannach
 1971 — Van Heflin, aisteoir
 1972 — Séamus Fitzgerald, polaiteoir Éireannach
 2003 — Bernard Markey, polaiteoir Éireannach
 2011 — Amy Winehouse, Ceolchumadóir agus amhránaí Sasanach (r. 1983)
 2013 — Emile Griffith, dornálaí Meiriceánach
 2016 — Joe Napolitano, stiúrthóir scannán Meiriceánach
 2019 — Danika McGuigan, ban-aisteoir

Tarluithe 

0723
Iúil, 23
4 Feabhra

Is é an 4 Feabhra an 35ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra. Tá 330 lá fágtha sa bhliain nó 331 i mbliain bhisigh.

Féilte 
 Srí Lanca - Lá na Saoirse

Daoine a rugadh ar an lá seo 
 1778 — Augustin Pyrame de Candolle, luibheolaí Eilvéiseach
 1868 — Constance Markiewicz, polaiteoir agus náisiúnaí Éireannach (b.1927)
 1902 — Charles Lindbergh, eitleoir, údar, taiscéalaí, ceapadóir, agus taiscéalaí Meiriceánach
 1902 — Hartley Shawcross, polaiteoir Briotanach
 1905 — Thomas Kyne, polaiteoir Éireannach
 1906 — Clyde Tombaugh, réalteolaí Meiriceánach
 1906 — Dietrich Bonhoeffer, diagaire (b.1945)
 1913 — Rosa Parks, gníomhaí ar son chearta sibhialta (b.2005)
 1919 — Peter Butterworth, aisteoir Sasanach
 1923 — Conrad Bain, aisteoir Meiriceánach
 1931 — Sophie El Goulli, scríbhneoir Túinéiseach
 1940 — George A. Romero, Scannánóir Meiriceánach-Cheanadach, scríbhneoir scripte scannáin agus eagarthóir
 1943 — Ken Thompson, ceannródaí in eolaíocht ríomhaireachta
 1958 — Kevin Humphreys, polaiteoir Éireannach
 1972 — Dara Ó Briain, fuirseoir agus láithreoir teilifíse Éireannach
 1973 — Oscar De La Hoya, dornálaí Meiriceánach
 1987 — Darren O'Dea, imreoir sacair
 1987 — Lucie Šafářová, imreoir leadóige Seiceach
 1988 — Jeff Horn, dornálaí Astrálach
 1989 — Evgeniya Rodina, imreoir leadóige Rúiseach
 2002 — Troy Parrott, imreoir sacair Éireannach

Daoine a fuair bás ar an lá seo 
 1694 — Natalia Naryshkina, bansár na Rúise (r.1651)
 1847 — René Joachim Henri Dutrochet, dochtúir Francach
 1928 — Hendrik Lorentz, fisiceoir Ísiltíreach
 1940 — Nikolai Ivanovich Yezhov, oifigeach póilíneachta Rúiseach
 1947 — William O'Donnell, polaiteoir Éireannach
 1959 — Una O'Connor, ban-aisteoir
 1983 — Karen Carpenter, ceoltóir Meiriceánach (r.1950)
 1987 — Carl Ransom Rogers, síceolaí Meiriceánach
 2009 — Ciarán Ó Con Cheanainn, amhránaí Éireannach
 2010 — Tomás Mac Giolla, polaiteoir Éireannach
 2018 — John Mahoney, aisteoir Meiriceánach
 2018 — Séamus Pattison, polaiteoir Éireannach

Tarluithe eile 
 1789 - Toghadh George Washington d'aonghuth mar an chéad uachtarán Stáit Aontaithe Mheiriceá
 1974 - Maraíodh dó dhéag ar bhus nuair a phléasc buama IRA ar an M62 i Yorkshire, Sasana
 1998 - Maraíodh thart ar 5,000 duine i gcrith talún san Afganastáin
 2003 - Roinneadh an Iúgslaiv dhá náisiún neamhspleách, an tSeirbia agus Montainéagró

0204
Feabhra, 04
1793



Tarluithe

Breitheanna 
 30 Márta — Juan Manuel de Rosas, polaiteoir Airgintíneach
 28 Deireadh Fómhair — Eliphalet Remington, dearthóir arm tine Meiriceánach

Básanna 
 21 Eanáir - Rí Laoiseach XVI na Fraince (r. 1754)
 13 Iúil — Jean-Paul Marat, idé-eolaí agus tíoránach cruálach le linn Réabhlóid na Fraince
 16 Deireadh Fómhair - Marie Antoinette, banrion na Fraince (r. 1755)

Blianta
1797



Tarluithe

Breitheanna 
 9 Eanáir — Ferdinand Petrovich von Wrangel, taiscéalaí Rúiseach
 31 Eanáir — Franz Schubert, cumadóir Ostarach
 17 Iúil — Hippolyte Paul Delaroche, péintéir Francach
 30 Lúnasa — Mary Shelley, scríbhneoir Sasanach (b. 1851)
 29 Samhain — Gaetano Donizetti, ceoltóir Iodálalach (b. 1848)
 17 Nollaig — Joseph Henry, eolaí Meiriceánach
 Is dócha agus gan dáta an lae – Sojourner Truth, daonuasclóir Meiriceánach agus gníomhaí sóisialta (b. 1883)

Básanna 
 26 Márta — James Hutton, geolaí Albanach
 7 Iúil — Luis de Alburquerque de Melo Pereira y Cáceres, oifigeach míleata Portaingéalach agus riarthóir coilíneachta
 9 Iúil — Edmund Burke, scríbhneoir, fealsamh, polaiteoir Éireannach (r. 1723)
 10 Meán Fómhair — Mary Wollstonecraft, scríbhneoir Sasanach
 25 Samhain — Charles Walmesley, Biocáire Aspalda Shasana agus na Breataine Bige

Blianta
1798



Tarluithe 
 24 Bealtaine - Tús Éirí Amach na nÉireannach Aontaithe (go dtí go Deireadh Fómhair)

Breitheanna 
 18 Feabhra — José Hilario López, Uachtarán na Colóime
 26 Aibreán – Eugène Delacroix, péintéir Francach (b. 1863)
 1 Bealtaine — Edward Cooper, réalteolaí Éireannach
 1 Samhain — Benjamin Guinness, polaiteoir Éireannach
 24 Nollaig — Adam Mickiewicz, File náisiúnta na Polainne

Básanna 
 10 Bealtaine — George Vancouver, loingseoir is taiscéalaí Sasanach
 4 Meitheamh — An Tiarna Éadbhard Mac Gearailt, 34, Uaslathaí Éireannach (r. 1763)
 17 Iúil — Anraí Joy Mac Reachtain, náisiúnaí Éireannach
 19 Samhain — Theobald Wolfe Tone, 35, tírghráthóir Éireannach (r. 1763)
 4 Nollaig — Luigi Galvani, fiseolaí Iodálach
 Is dócha – Rós Ní Mhaonaigh, cláirseoir Éireannach (r. 1740)

Blianta
22 Iúil

Is é an 22 Iúil an 203ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 204ú lá i mbliain bhisigh. Tá 162 lá fágtha sa bhliain.

Féilte 
 Eaglais Chaitliceach Rómhánach - Naomh Máire Magdalene

Daoine a rugadh ar an lá seo 
 1713 — Jacques Germain Soufflot, ailtire Francach
 1806 — Johann Kaspar Zeuss, teangeolaí Gearmánach
 1887 — Gustav Hertz, fisiceoir Gearmánach
 1900 — Michael Davern, polaiteoir Éireannach
 1916 — Marcel Cerdan, dornálaí Francach
 1922 — Paddy Forde, polaiteoir Éireannach
 1923 — Bob Dole, Seanadóir na Stát Aontaithe
 1928 — Jimmy Hill, Imreoir sacair Sasanach (b. 2015)
 1934 — Louise Fletcher, ban-aisteoir Meiriceánach
 1946 — Danny Glover, aisteoir Meiriceánach 
 1949 — Lasse Virén, lúthchleasaí agus polaiteoir Fionlannach
 1955 — Asif Ali Zardari, polaiteoir Pacastánach
 1961 — Gerry Horkan, polaiteoir Éireannach
 1969 — Despina Vandi, amhránaí Gréagach
 1973 — Rufus Wainwright, ceoltóir Ceanadach-Meiriceánach
 1976 — Aodhán Ó Ríordáin, polaiteoir Éireannach
 1980 — Dirk Kuyt, imreoir sacair Ísiltíreach
 1985 — Breandán Dé Buigléir, iománaí Éireannach
 1985 — Ryan Dolan, popamhránaí Éireannach
 1991 — Tennys Sandgren, imreoir leadóige Meiriceánach
 1992 — Selena Gomez, aisteoir agus ceoltóir Meiriceánach
 2013 — An Prionsa George Cambridge

Daoine a fuair bás ar an lá seo 
 1676 — Pápa Clemeint X (r. 1590)
 1902 — Thomas Croke, Ard-Easpag Caitliceach (r.1824)
 1922 — Jokichi Takamine, eolaí Seapánach
 1936 — Osmond Esmonde, taidhleoir agus polaiteoir Éireannach
 1943 — Martin Ryan, polaiteoir Éireannach
 1943 — William Stockley, scoláire agus polaiteoir Éireannach
 1979 — Sándor Kocsis, imreoir sacair Ungárach
 2012 — Miguel Arteche, file
 2018 — Chiyo Miyako, duine Seapánach in aois a chéid

Tarluithe 

0722
Iúil, 22
20 Deireadh Fómhair

Is é an 20 Deireadh Fómhair an 293ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 294ú lá i mbliain bhisigh. Tá 72 lá fágtha sa bhliain.

Féilte 
 Guatamala - Lá na réabhlóide

Daoine a rugadh ar an lá seo 
 1620 — Albert Cuyp, péintéir tírdhreacha Ísiltíreach (b. 1691)
 1632 — Christopher Wren, ailtire Sasanach (b. 1723)
 1740 — Isabelle de Charrière, scríbhneoir agus cumadóir Fraincise (b. 1805)
 1819 — Cyrus West Field, fear gnó Meiriceánach (b. 1956)
 1854 — Arthur Rimbaud, file Francach (b. 1891)
 1882 — Bela Lugosi, aisteoir Ungárach-Meiriceánach
 1891 — James Chadwick, fisiceoir Sasanach (b. 1974)
 1892 — Eoin Ó Dubhthaigh, polaiteoir agus saighdiúir Éireannach agus ceannaire na Léinte Gorma (b. 1944)
 1925 — Pádraig Tyers, imreoir peil Ghaelach (b. 2010)
 1938 — Kathy Kirby, amhránaí Sasanach (b. 2011)
 1941 — Mike Murphy, láithreoir Éireannach
 1942 — Philomena Begley, amhránaí Éireannach
 1946 — Elfriede Jelinek, scríbhneoir Ostarach
 1950 — Tom Petty, ceoltóir Meiriceánach (b. 2017)
 1952 — Russell Bowers, polaiteoir Meiriceánach
 1955 — Sheldon Whitehouse, polaiteoir Meiriceánach
 1956 — Danny Boyle, stiúrthóir Sasanach de phór na hÉireann
 1959 — Declan Kidney, bainisteoir rugbaí Éireannach
 1962 — Nioclás Inglis, iománaí Éireannach
 1963 — Vladimir Solovyov, iriseoir Rúiseach
 1964 — Kamala Harris, 49ú Leas-Uachtarán na Stát Aontaithe
 1971 — Dannii Minogue, ceoltóir popcheoil Astrálach
 1971 — Snoop Dogg, rapcheoltóir Meiriceánach
 1972 — Brian Schatze, polaiteoir SAM
 1979 — Paul O'Connell, imreoir rugbaí
 1984 — Andrew Trimble, imreoir rugbaí
 1984 — Lynn Ruane, polaiteoir Éireannach
 1988 — Daniel McCrossan, polaiteoir as Contae Thír Eoghain
 1989 — Yanina Wickmayer, imreoir leadóige Beilgeach
 1997 — Andrey Rublev, imreoir leadóige Rúiseach

Daoine a fuair bás ar an lá seo 
 1740 — Séarlas VI, Impire Naofa Rómhánach (r. 1685)
 1890 — Richard Francis Burton, taiscéalaí, scríbhneoir, agus saighdiúir Sasanach (r. 1821)
 1964 — Herbert C. Hoover, 31ú uachtarán na Stát Aontaithe (r. 1874)
 1970 — Ted "Kid" Lewis, dornálaí Briotanach (r. 1893) 
 1987 — Andrey Nikolayevich Kolmogorov, matamaiticeoir Rúiseach (r. 1903)
 1990 — Joel McCrea, aisteoir Meiriceánach (r. 1905)
 1994 — Burt Lancaster, aisteoir scannán Meiriceánach )r. 1913)
 1999 — Seán Ó Loingsigh, 4ú Taoiseach na hÉireann (r. 1917)
 2011 — Muammar Gaddafi, polaiteoir agus Uachtarán na Libia (r. 1942)

Tarluithe eile 
 1968 - Phós Jackie Kennedy agus Aristotle Onassis
 1973 - Osclaíodh an tÁras Ceoldrámaíochta Sydney
 2000 - Scaoileadh saor as príosún i Maenmar an gníomhaí cearta daonna James Mawdsley

1022
Deireadh Fómhair, 22
3 Feabhra

Is é an 3 Feabhra an 34ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra. Tá 331 lá fágtha sa bhliain nó 332 i mbliain bhisigh.

Féilte 
 Eaglais Chaitliceach - Lá Fhéile Blaise
 An tSeapáin - Setsubun (節分)

Daoine a rugadh ar an lá seo 
 1766 — Maitias Séamas Ó Coinmhí, foclóirí agus teangeolaí Éireannach
 1809 — Felix Mendelssohn, cumadóir ceoil (b.1847)
 1830 — Robert Gascoyne-Cecil, polaiteoir Sasanach
 1857 — Wilhelm Ludvig Johannsen, luibheolaí Danmhargach
 1874 — Gertrude Stein, scríbhneoir (b.1946)
 1880 — Nancy Price, ban-aisteoir, scríbhneoir agus stiúrthóir drámaí Sasanach
 1894 — Norman Rockwell, péintéir (b.1978) 
 1898 — Alvar Aalto, ailtire Fionlannach (b.1976) 
 1901 — Ramón J. Sender, scríbhneoir Spáinneach (b.1982)
 1907 — James A. Michener, údar Meiriceánach
 1912 — Alfredo Stroessner, deachtóir agus uachtarán Pharagua (b.2006)
 1914 — Mary Carlisle, ban-aisteoir Meiriceánach
 1921 — Pêr Denez, scríbhneoir Briotánach
 1921 — Ralph Asher Alpher, fisicí Meiriceánach
 1936 — Jim Marshall, grianghrafadóir Meiriceánach
 1938 — Emile Griffith, dornálaí Meiriceánach
 1947 — Maurizio Micheli, aisteoir Iodálach
 1947 — Paul Auster, scríbhneoir Meiriceánach
 1956 — Nathan Lane, aisteoir Meiriceánach
 1970 — Warwick Davis, aisteoir Sasanach
 1976 — Isla Fisher, ban-aisteoir Astrálach
 1987 — Daniel Jacobs, dornálaí Meiriceánach

Daoine a fuair bás ar an lá seo 
 1468 — Johannes Gutenberg, ceannródaí clódóireachta (r.~1400)
 1679 — Jan Havickszoon Steen, péintéir Ollannach
 1862 — Jean-Baptiste Biot, eolaí Francach
 1890 — Christoph Hendrick Diederick Buys Ballot, fisiceoir Ísiltíreach
 1922 — John Butler Yeats, ealaíontóir Éireannach (r. 1839)
 1924 — Woodrow Wilson, 67, uachtarán na Stát Aontaithe (r.1856)
 1925 — Oliver Heaviside, fisicí Sasanach
 1945 — Roland Freisler, dlíodóir agus breitheamh Gearmánach
 1959 — Buddy Holly, 22, amhránaí agus cumadóir (r.1936)
 1987 — Seoirse Mac Thomáis, fealsúnaí Sasanach
 2016 — Mark Farren, peileadóir Éireannach

Tarluithe eile 
1973 - Lámhach New Lodge agus maraíodh naonúr i mBéal Feirste

Tagairtí 

0203
Feabhra, 03
8 Lúnasa

Is é an 8 Lúnasa an 220ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 221ú lá i mbliain bhisigh. Tá 145 lá fágtha sa bhliain.

Féilte 
 An Téaváin (Poblacht na Síne) - Lá na nAithreacha

Daoine a rugadh ar an lá seo 
 1694 — Francis Hutcheson, fealsamh Éireannach (b. 1746)
 1879 — Emiliano Zapata, réabhlóidí Meicsiceach (b. 1919)
 1880 — Earle Page, polaiteoir Astrálach agus 11ú Príomh-Aire na hAstráile
 1887 — Shmuel Yosef Agnon, scríbhneoir Giúdach
 1901 — Ernest Orlando Lawrence, fisiceoir núicléach Meiriceánach
 1910 — Sylvia Sidney, ban-aisteoir Meiriceánach
 1930 — Andy Warhol, péintéir
 1931 — Roger Penrose, Fisiceoir matamaiticiúil Sasanach, matamaiticeoir áineasa agus fealsamh
 1934 — Keith Barron, aisteoir Sasanach
 1937 — Dustin Hoffman, aisteoir
 1948 — Svetlana Savitskaya, spásaire Sóivéadach
 1951 — Mohamed Morsi, 5ú hUachtarán na hÉigipte
 1953 — Nigel Mansell, tiománaí carr rásaíochta Briotanach
 1969 — Adrian Delia, polaiteoir
 1970 — Max Koch, aisteoir Meiriceánach
 1981 — Roger Federer, imreoir leadóige ón Eilvéis
 1986 — Kateryna Bondarenko, imreoir leadóige Úcránach
 1987 — Tatjana Maria, imreoir leadóige Gearmánach
 1988 — Banphrionsa Beatrice Eabhrac, banphrionsa Briotanach
 1988 — Risteard Ó hÓgáin, iománaí Éireannach

Daoine a fuair bás ar an lá seo 
 1812 — Charles Vallancey, ginearál agus innealtóir Briotanach; ‘scoláire Gaeilge’
 1897 — Jacob Burckhardt, staraí Eilvéiseach
 1898 — Adolph Sutro, méara Meiriceánach
 1949 — Patrick O'Driscoll, polaiteoir Éireannach
 1959 — Albert Namatjira péintéir (r. 1902)
 1969 — Patrick Crowe, polaiteoir Éireannach
 1981 — Thomas Kyne, polaiteoir Éireannach
 1984 — Máirin de Valéra, luibheolaí Éireannach
 1985 — Leo Weisgerber, teangeolaí Gearmánach
 1985 — Louise Brooks, ban-aisteoir Meiriceánach
 1996 — Nevill Francis Mott, fisiceoir Sasanach
 2004 — Fay Wray, 96, ban-aisteoir (r. 1907)
 2010 — Patricia Neal, ban-aisteoir Meiriceánach
 2017 — Glen Campbell, giotáraí Meiriceánach
 2022 — Olivia Newton-John, amhránaí agus ban-aisteoir Astrálach

Tarluithe eile 
 2008 - D’osclaíodh na Cluichí Oilimpeacha 2008 i mBéising

0808
Lúnasa, 08
27 Bealtaine

Is é an 27 Bealtaine an 147ú lá den bhliain de réir an fhéilire Ghréagóra nó an 148ú lá i mbliain bhisigh. Tá 218 lá fágtha sa bhliain.

Féilte 
 An Bholaiv - Lá na Máithreacha (Día de la Madre)
 An Nigéir - Lá na bPáistí (Children's Day)

Daoine a rugadh ar an lá seo 
 1837 — Wild Bill Hickok, Meiriceánach (b.1876)
 1894 — Dashiell Hammett, údar (b.1961)
 1894 — Louis-Ferdinand Céline, scríbhneoir (b.1961)
 1897 — John Douglas Cockroft, fisiceoir Briotanach
 1905 — Young Corbett III, dornálaí Meiriceánach
 1907 — Rachel Louise Carson, nádúraí is scríbhneoir Meiriceánach
 1922 — Christopher Lee, aisteoir Sasanach (b. 2015)
 1923 — Henry Kissinger, polaiteoir Meiriceánach 
 1930 — John Barth, scríbhneoir Meiriceánach
 1939 — Don Williams, amhránaí ceol tíre Meiriceánach
 1943 — Cilla Black, amhránaí agus láithreoir teilifíse (b. 2015)
 1951 — John Conteh, dornálaí Briotanach
 1955 — Richard Schiff, aisteoir Meiriceánach
 1961 — Peri Gilpin, ban-aisteoir Meiriceánach
 1964 — Adam Carolla, pearsa raidió Mheiriceánach
 1965 — Edwin Poots, polaiteoir Briotanach
 1965 — Pat Cash, imreoir leadóige 
 1967 — David Plouffe, straitéisí polaitiúil Meiriceánach
 1967 — Paul Gascoigne, peileadóir Sasanach
 1981 — Johan Elmander, imreoir sacair
 1984 — Byz, ceoltóir

Daoine a fuair bás ar an lá seo 
 1277 — Pápa Seán XXI, pápa
 1564 — Eoin Cailvín, 54, leasaitheoir eaglaise (r.1509)
 1840 — Nicolo Paganini, 57, veidhleadóir agus cumadóir Iodálach (r.1782)
 1901 — Liam Ó Maolruanaidh, scríbhneoir Éireannach
 1910 — Robert Koch, lia agus bitheolaí Gearmánach (r.1843) 
 1964 — Jawaharlal Nehru, 74, státaire (r.1889)
 1971 — Chips Rafferty, aisteoir
 1988 — Ernst Ruska, fisiceoir Gearmánach

Tarluithe eile 
 1980 - Deir giuiré san ionchoise Blair Peach, a bhásaigh le linn agóide i Londain, gur timpiste a bhí ina bás
 1994 - D'fhill an scríbhneoir Aleksandr Solzhenitsyn ar an Rúis tar éis 20 bliain ar deoraíocht

0527
Bealtaine, 27
Rutherford B. Hayes

B'é Rutherford Birchard Hayes (4 Deireadh Fómhair, 1822 – 17 Eanáir, 1893) 19ú uachtarán Stáit Aontaithe Mheiriceá. Bhí sé i bhfeidhmeannas ón 3 Márta, 1877 go dtí an 4 Márta, 1881.

Tagairtí 

Daoine a rugadh i 1822
Básanna i 1893
Uachtaráin na Stát Aontaithe
4 Deireadh Fómhair

Is é an 4 Deireadh Fómhair an 277ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 278ú lá i mbliain bhisigh. Tá 88 lá fágtha sa bhliain.

Féilte 
 Leosóta - Lá na Saoirse

Daoine a rugadh ar an lá seo 
 1501 — Jerome Cardan, matamaiticeoir, lia, is ileolaí Iodálach
 1694 — Seòras Moireach, ginearál Albanach
 1720 — Giambattista Piranesi, péintéir Iodálach
 1822 — Rutherford B. Hayes, 19ú uachtarán na Stát Aontaithe (b.1893)
 1895 — Buster Keaton, aisteoir agus scannánóir Meiriceánach
 1895 — Richard Sorge, spiaire Sóivéadach
 1916 — Vitaly L. Ginzburg, fisiceoir Rúiseach
 1924 — Charlton Heston, aisteoir Meiriceánach (b.2008)
 1938 — Kurt Wüthrich, ceimiceoir Eilvéiseach
 1942 — Jóhanna Sigurðardóttir, polaiteoir Íoslannach
 1946 — Chuck Hagel, polaiteoir Meiriceánach
 1946 — Susan Sarandon, ban-aisteoir agus gníomhaí Meiriceánach
 1947 — Ann Widdecombe, polaiteoir Briotanach
 1958 — Francesco Damiani, dornálaí
 1976 — Leo Docherty, polaiteoir coimeádach Briotanach
 1976 — Owen Heary, peileadóir Éireannach
 1977 — Charlie McConalogue, polaiteoir Éireannach
 1977 — Isaac Hlatshwayo, dornálaí as an Afraic Theas
 1979 — Caitriona Balfe, mainicín agus aisteoir Éireannach
 1988 — Magdaléna Rybáriková, imreoir leadóige Slóvacach
 1989 — Stacey Solomon, amhránaí Sasanach

Daoine a fuair bás ar an lá seo 
 1669 — Rembrandt, péintéir Ísiltíreach (r.1606)
 1904 — Frédéric Auguste Bartholdi, dealbhóir Francach (r. 1834)
 1947 — Max Planck, fisicí Gearmánach (r.1858)
 1948 — Arthur Whitten Brown, saighdiúir Briotanach (r.1886)
 1970 — Janis Joplin, amhránaí agus cumadóir ceoil Meiriceánach (r.1943)
 1970 — Patrick O'Donnell, polaiteoir Éireannach (r. 1907)
 2008 — Johnny Saxton, dornálaí Meiriceánach (r. 1930)
 2009 — Veikko Huovinen, scríbhneoir Fionlannach (r. 1929)
 2017 — Liam Mac Cosgair, polaiteoir Éireannach (r. 1920)

Tarluithe eile 
 1824 - D'fhógair Meicsiceo go raibh sé ina phoblacht feidearálach
 1957 - Sheol Aontas na Sóivéide Sputnik I, an chéad satailít go dtí an spás

1004
Deireadh Fómhair, 04
1893



Eachtraí 
 19 Meán Fómhair - Fuair mná na Nua-Shéalainne cead vótála.
 Bunaíodh Conradh na Gaeilge.

Breitheanna 
 9 Eanáir — Patrick O'Reilly, polaiteoir Éireannach
 12 Eanáir — Hermann Göring, ceannaire Naitsíoch Gearmánach (b. 1946)
 4 Feabhra — Raymond Arthur Dart, pailé-antraipeolaí Astrálach (b. 1988)
 22 Feabhra — Peadar O'Donnell, scríbhneoir agus gníomhaí polaitiúil Éireannach (b. 1986)
 23 Márta — Johnny Wilson, dornálaí Meiriceánach
 24 Márta — Walter Baade, réalteolaí Gearmánach (b. 1960)
 1 Aibreán — John Beirne, Mór, polaiteoir Éireannach
 3 Aibreán — Leslie Howard, aisteoir Briotanach
 4 Aibreán — Risteárd Mac Aoidh, poblachtánach Éireannach
 20 Aibreán — Harold Lloyd, aisteoir Meiriceánach
 20 Aibreán — Joan Miró, ealaíontóir osréalaíoch Catalónach (b. 1983)
 20 Aibreán — Tadhg Manley, polaiteoir Éireannach
 29 Aibreán — Harold Clayton Urey, ceimiceoir Meiriceánach (b. 1981)
 23 Bealtaine — Patrick McCarvill, polaiteoir Éireannach
 14 Meitheamh — Sydney Minch, polaiteoir Éireannach
 14 Meitheamh — Séamus Burke, polaiteoir Éireannach
 17 Iúil — Timothy J. Murphy, polaiteoir Éireannach
 18 Iúil — Richard Dix, aisteoir
 21 Iúil — Hans Fallada, scríbhneoir Gearmánach (b. 1947)
 25 Iúil — Rosie Hackett, ceardchumannaí Éireannach
 17 Lúnasa — Mae West, ban-aisteoir Meiriceánach
 1 Meán Fómhair — Walter Furlong, polaiteoir Éireannach
 19 Meán Fómhair — Nicholas Phelan, polaiteoir Éireannach
 30 Meán Fómhair — Seán Mac Eoin, polaiteoir agus saighdiúir Éireannach
 14 Deireadh Fómhair — Lillian Gish, ban-aisteoir Meiriceánach
 23 Deireadh Fómhair — Gummo Marx, fuirseoir Meiriceánach
 30 Deireadh Fómhair — Roland Freisler, dlíodóir agus breitheamh Gearmánach
 1 Samhain — Neal Blaney, polaiteoir Éireannach
 9 Samhain — Liam Ó Loingsigh, oifigeach de chuid Óglaigh na hÉireann (b. 1923)
 13 Samhain — Edward Adelbert Doisy, bithcheimiceoir Meiriceánach (b. 1986)
 26 Nollaig — Mao Zedong, ceannaire na Síne (b. 1976)
  gan dáta – Pádraig Óg Ó Conaire, scríbhneoir Gaeilge (b. 1971)

Básanna 
 7 Eanáir — Josef Stefan, fisicí Ostarach
 17 Eanáir — Rutherford B. Hayes, an 19ú uachtarán Stáit Aontaithe Mheiriceá. (r. 1822)
 27 Aibreán — John Ballance, polaiteoir Nua-Shéalannach (r. 1839)
 14 Meitheamh — Thomas Antisell, eolaí Éireannach (r. 1817)
 6 Iúil — Guy de Maupassant, scríbhneoir Francach (r. 1850)
 16 Lúnasa — Jean-Martin Charcot, néareolaí Francach
 17 Deireadh Fómhair — Patrice de Mac-Mahon, uachtarán Francach (r. 1808)
 18 Deireadh Fómhair — Charles François Gounod, cumadóir Francach
 6 Samhain — Pyotr Ilyich Tchaikovsky, cumadóir ceoil Rúiseach (r. 1840)
 4 Nollaig — John Tyndall, Fisiceoir Éireannach

Blianta
1801



Tarluithe 
 1 Eanáir - Cuireadh Acht an Aontais 1800 i bhfeidhm sa Ríocht Aontaithe
 12 Feabhra - Thogh Teach Ionadaithe na Stát Aontaithe Thomas Jefferson mar uachtarán na tíre agus Aaron Burr mar leasuachtarán, i ndiaidh don bheirt seo teacht ar cothrom sa toghchán uachtaráin sa Choláiste Toghchánach.

Breitheanna 
 21 Eanáir — John Batman, bunatheoir Melbourne san Astráil (b. 1839)
 1 Feabhra — Thomas Cole, péintéir Meiriceánach
 19 Aibreán — Gustav Theodor Fechner, eolaí Gearmánach
 1 Meitheamh — Brigham Young, an dara huachtarán ar Eaglais Naoimh na Laethanta Deireanacha

Básanna 
 11 Eanáir — Domenico Cimarosa, cumadóir Iodálach (r. 1749)
 19 Márta — Ambrós Ó hUiginn, Éireannach agus riarthóir coilíneach de chuid na Spáinne (r. 1720)
 23 Márta – Sár Pól I na Rúise (r. 1754)

Blianta
1802



Tarluithe 
 28 Márta - D'fhionn H. W. Olbers an t-astaróideach Pallas.
 Gan dáta - Bhunaigh Éamann Iognáid Rís Ord na mBráithre Críostaí i bPort Láirge.

Breitheanna 
 6 Feabhra — Charles Wheatstone, fisiceoir Sasanach (b. 1875)
 26 Feabhra — Victor Hugo, scríbhneoir Francach (b. 1885)
 25 Lúnasa — Thomas Stevenson Drew, polaiteoir Meiriceánach
 31 Deireadh Fómhair — Benoît Fourneyron, innealtóir Francach

Básanna 
 22 Bealtaine — Martha Washington, bean chéile George Washington (r. 1731)

Blianta
1805



Tarluithe

Breitheanna 
 2 Aibreán — Hans Christian Andersen, scríbhneoir Danmhargach (b. 1875)
 3 Meitheamh — James Wilson, eagraí gnó Albanach (b. 1860)
 4 Lúnasa — William Rowan Hamilton, matamaiticeoir agus réalteolaí Éireannach
 19 Samhain — Ferdinand Marie Lesseps, innealtóir Francach
 20 Nollaig — Thomas Graham, ceimicí agus fisicí Albanach (b. 1869)
 31 Nollaig — Marie d'Agoult, scríbhneoir Francach (b. 1876)

Básanna 
 7 Bealtaine — William Petty, Príomh-Aire na Breataine
 9 Bealtaine — Friedrich Schiller, scríbhneoir Gearmánach (r.1759)
 28 Bealtaine — Luigi Boccherini, cumadóir ceoil is dordveidhleadóir Iodálach
 27 Iúil — Brian Mac Giolla Meidhre, file Éireannach
 21 Deireadh Fómhair — Horatio Nelson, oifigeach cabhlaigh na Breataine Móire (r. 1758)
 27 Nollaig — Isabelle de Charrière, scríbhneoir agus cumadóir Fraincise

Blianta
26 Feabhra

Is é an 26 Feabhra an 57ú lá den bhliain de réir an fhéilire Ghréagóra. Tá 308 lá fágtha sa bhliain nó 309 i mbliain bhisigh.

Féilte

Daoine a rugadh ar an lá seo 
 1728 — Antoine Baumé, ceimiceoir Francach
 1802 — Victor Hugo, scríbhneoir Francach (b.1885)
 1846 — William "Buffalo Bill" Cody, fiagaí agus siamsóir Meiriceánach (b.1917)
 1887 — William Frawley, aisteoir
 1903 — Giulio Natta, ceimiceoir Iodálach (b.1979)
 1906 — Madeleine Carroll, ban-aisteoir Sasanach
 1907 — Dub Taylor, aisteoir Meiriceánach
 1916 — Jackie Gleason, fuirseoir agus aisteoir Meiriceánach
 1928 — Monique Leyrac, ban-aisteoir agus amhránaí Ceanadach
 1932 — Johnny Cash, ceoltóir Meiriceánach (b.2003)
 1946 — Ahmed Hassan Zewail, ceimicí is fisicí Éigipteach
 1956 — Catherine Byrne, polaiteoir Éireannach
 1958 — Tim Kaine, Polaiteoir agus aturnae Meiriceánach
 1970 — Michael W. D'Arcy, polaiteoir Éireannach
 1972 — Keith Ferguson, guthaisteoir Meiriceánach
 1973 — Ole Gunnar Solskjær, imreoir sacair agus bainisteoir
 1978 — Abdoulaye Diagne-Faye, imreoir sacair Seineagálach
 1979 — Pedro Mendes, imreoir sacair Portaingéalach
 1980 — Georgia Taylor, ban-aisteoir Briotanach
 1981 — Daniel Geale, dornálaí Astrálach
 1981 — Rónán Ó Corráin, iománaí agus imreoir peil Ghaelach
 1984 — Emmanuel Adebayor, imreoir sacair
 1988 — Demetrius Andrade, dornálaí Meiriceánach
 1988 — Tomás Breathnach, imreoir peil Ghaelach agus Astrálach
 1990 — Déin Mac Concharraige, imreoir peil Ghaelach agus bainisteoir

Daoine a fuair bás ar an lá seo 
 1577 — Eric XIV na Sualainne, rí Sualannach
 1722 — Christopher Wren, ailtire Sasanach
 1825 — Antonio Onofri, polaiteoir agus taidhleoir San Mairíneach
 1834 — Aloys Senefelder, ceapadóir, aisteoir, agus drámadóir Gearmánach a rugadh i bPrág
 1903 — Richard Jordan Gatling, dearthóir arm tine Meiriceánach
 1909 — Hermann Ebbinghaus, síceolaí Gearmánach
 1910 — Marie Henri d'Arbois de Jubainville, staraí Francach
 1947 — Heinrich Häberlin, polaiteoir Eilvéiseach ()r.1868
 1990 — Leon Ó Broin, scríbhneoir Éireannach
 1994 — Bill Hicks, fuirseoir Meiriceánach (r.1961)

Tarluithe eile 
 1839 - An chéad rása Grand National in Aintree, Learpholl.
 1993 - Maraíodh seisear nuair a phléasc buama i ngaráiste páirceála faoin World Trade Center i Nua-Eabhrac.

0226
Feabhra, 26
2 Aibreán

Is é an 2 Aibreán an 92ú lá den bhliain de réir an fhéilire Ghréagóra nó an 93ú lá i mbliain bhisigh. Tá 273 lá fágtha sa bhliain.

Féilte 
 Lá Domhanda Feasachta ar Uathachas
 An Airgintín - Día de Malvinas

Daoine a rugadh ar an lá seo 
 1494 — Georg Bauer, mianreolaí Gearmánach
 1805 — Hans Christian Andersen, scríbhneoir (b. 1875)
 1807 — Charles Edward Trevelyan, riarthóir coilíneach Sasanach
 1827 — William Holman Hunt, péintéir (b. 1910) 
 1838 — Léon Gambetta, polaiteoir (b. 1882)
 1840 — Émile Zola, úrscéalaí (b. 1902)
 1881 — Dermot O'Mahony, polaiteoir Éireannach
 1891 — Maximillian Ernst, péintéir Gearmánach
 1907 — Tiger Jack Fox, dornálaí Meiriceánach
 1908 — Buddy Ebsen, aisteoir agus damhsóir Meiriceánach
 1914 — Alec Guinness, aisteoir (b. 2000) 
 1925 — Patrick Byrne, polaiteoir Éireannach
 1927 — Carmen Basilio, dornálaí Meiriceánach
 1927 — Ferenc Puskás, imreoir sacair (b.2006)
 1939 — Marvin Gaye, amhránaí agus cumadóir Meiriceánach
 1945 — Batt O'Keeffe, polaiteoir Éireannach
 1946 — Ruairí Ó Cuinn, polaiteoir Éireannach
 1953 — Jim Allister, Polaiteoir aontachtach
 1960 — Linford Christie, lúthchleasa
 1966 — Teddy Sheringham, imreoir sacair 
 1971 — Chico Slimani, amhránaí Breatnach
 1981 — Andrew Whyment, aisteoir Sasanach
 1982 — David Ferrer, imreoir leadóige Spáinneach
 1983 — Sergey Kovalev, dornálaí Rúiseach
 1986 — Lee DeWyze, amhránaí
 1986 — Mallory McMorrow, polaiteoir Meiriceánach
 1987 — Matthias Bachinger, imreoir leadóige Gearmánach
 1987 — Shane Lowry, galfaire

Daoine a fuair bás ar an lá seo 
 1914 — Paul Heyse, scríbhneoir Gearmánach
 1922 — Hermann Rorschach, síciatraí is néareolaí Eilvéiseach
 1924 — Johannes Eugenius Bülow Warming, luibheolaí Danmhargach
 1941 — John Good, polaiteoir Éireannach
 1958 — Willie Maley, bainisteoir sacair (r. 1868).
 1966 — C. S. Forester, 66, úrscéalaí (r. 1899).
 1974 — Georges Pompidou, 62, uachtarán na Fraince (1969 - 1974).
 2005 — Pápa Eoin Pól II, Karol Józef Wojtyła, an chéad Pápa Polainneach (r. 1920).
 2006 — John Mannion Óg, polaiteoir Éireannach
 2013 — Milo O'Shea, aisteoir Gael-Mheiriceánach
 2018 — Winnie Madikizela-Mandela, gníomhaí agus polaiteoir as an Afraic Theas
 2020 — Eddie Large, fuirseoir Briotanach
 2022 — Estelle Harris, ban-aisteoir Meiriceánach

Tarluithe eile 
 1972 - Thosaigh Raidió na Gaeltachta ag craoladh ó Chasla, Conamara ar Dhomhnach Cásca, 1972
1978 - Craoladh an chéad chlár do Dallas ar an teilifís.
 1982 - Rinne an Airgintín ionradh ar na hOileán Fháclainne, cóilíneacht de chuid na Breataine.
 1998 - Fuarthas iar-Aire na Fraince Maurice Papon ciontach as coireanna cogaidh agus an bhaint a bhí aige le Giúdaigh a dhíbirt as an Fhrainc le linn an Dara Cogadh Domhanda.

0402
Aibreán, 02
1806



Tarluithe

Breitheanna 
 6 Márta — Elizabeth Barrett Browning, file Sasanach (b. 1861)
 9 Aibreán — Isambard Kingdom Brunel, innealtóir sibhialta Sasanach
 27 Meitheamh — Augustus De Morgan, matamaiticeoir Briotanach a rugadh san India
 22 Iúil — Johann Kaspar Zeuss, teangeolaí Gearmánach
 25 Iúil — Seán Ó Donnabháin, scoláire Éireannach

Básanna 
 16 Eanáir — Nicholas Leblanc, ceimiceoir Francach
 23 Eanáir — William Pitt Óg, státaire Briotanach agus Príomh-Aire na Ríochta Aontaithe (r. 1759)
 10 Iúil — George Stubbs, Péintéir Sasanach
 23 Lúnasa — Charles Augustin de Coulomb, fisiceoir Francach

Blianta
An Aithin

Is í an Aithin, nó an Ataen (Gréigis: Αθήνα, Athína), príomhchathair na Gréige agus príomhbhaile réigiún na hAtaice. Baineann an t-ainm leis an mbandia Aitéiné, cosantóir na cathrach. Tá fréamhacha an daonlathais le fáil sa chathair seo ó Ré Órga na Sean-Ghréige.

Tá 4.5 milliún duine ina gcónaí sa chathair faoi láthair, níos mó ná an tríú cuid de dhaonra na Gréige. Bhí na chéad Cluichí Oilimpeacha nua-aimseartha ar siúl sa chathair sa bhliain 1896 agus iad ar siúl ann den dara huair sa bhliain 2004.

Stair 

Téann stair na cathrach siar go dtí an Chlochaois. Bhí an Aithin ar na cathairstáit ba chumhachtaí i gcaitheamh Ré Órga na Sean-Ghréige, idir na blianta 500 is 336 RCh. Ba í an Acrapail nó dún ard áit mhór na ndeasghnáth. Ba é an Partanón, teampall Ataene, an t-áras ba mhó sa chathairstát, agus dealbh Ataene a bhí timpeall ar 10 méadar ar airde in aice leis. Ba é Peiricléas ceannaire na hAithine nuair a bhí an chathair i mbuaic a réime.

Ainm 
Meastar go bhfuil baint idir ainm na cathrach agus an bandia Aitéiné. An Àithne a deirtear i nGaeilge na hAlban, agus Yn Atheen i nGaeilge Mhanann.

Tagairtí

Naisc 
 cityofathens.gr - Suíomh oifigiúil
 eie.gr Archaeology of the City of Athens

Cathracha Seansibhialtachtaí
Aithin
Aithin
James A. Garfield

Ba é James Abram Garfield (19 Samhain 1831 – 19 Meán Fómhair 1881) 20ú uachtarán Stáit Aontaithe Mheiriceá. Toghadh ina uachtarán é ar an 3 Márta 1881. Lámhaíodh é ar an 2 Iúil den bhliain chéanna, agus d'éag sé ar an 19 Meán Fómhair. Ba é Charles J. Guiteau an feallmharfóir.

Rugadh Garfield i gcábán adhmaid agus tógadh é in oirthuaisceart Ohio.

Feallmharú 
Lámhaigh Charles J. Guiteau Garfield ar 2 Iúil 1881. Scitsifréineach naircisíoch ba ea Guiteau, de shliocht Úgónach na Fraince agus suaite ina aigne. Rugadh Guiteau i SAM ach thug na nuacháin "an t-eachtrannach" air. 

Diúltaíodh a phléadáil ghealtachta agus crochadh é ar 30 Meitheamh 1882.

Tagairtí

Daoine a rugadh i 1831
Básanna i 1881
Uachtaráin na Stát Aontaithe
Daoine feallmharaithe
1881



Tarluithe 
 16 Eanáir –19.1 °C an teocht is ísle in Éirinn ariamh, Markee, Sligeach 
 17 Meitheamh – Ghlac an tArm Sileach seilbh ar Lima, príomhchathair Pheiriú. Chreach siad oidhreacht chultúrtha na cathrach ach shaor siad na mílte sclábhaithe Síneacha.

Breitheanna 
 23 Eanáir — William O'Brien, polaiteoir agus ceardchumannaí Éireannach
 31 Eanáir — Irving Langmuir, ceimicí Meiriceánach
 10 Feabhra — Ken McArthur, cianreathaí as an Afraic Theas
 15 Feabhra — Piaras Béaslaí, polaiteoir, údar, agus aistritheoir Éireannach
 18 Feabhra — John M. O'Sullivan, polaiteoir agus scoláire Éireannach
 27 Feabhra — Sveinn Björnsson, céad uachtarán na hÍoslainne
 12 Márta — Väinö Tanner, duine de pholaiteoirí móra na Fionlainne sa 20ú haois
 17 Márta — Walter Rudolf Hess, fiseolaí Eilvéiseach
 23 Márta — Roger Martin du Gard, scríbhneoir Francach
 2 Aibreán — Dermot O'Mahony, polaiteoir Éireannach
 4 Aibreán — Timothy O'Donovan, polaiteoir Éireannach
 24 Aibreán — John Joe O'Reilly, polaiteoir agus dochtúir Éireannach
 1 Bealtaine — Pierre Teilhard de Chardin, fealsamh Francach agus sagart Íosánach
 9 Meitheamh — Felix von Luckner, oifigeach cabhlaigh agus údar Gearmánach (b. 1966) 
 17 Meitheamh — Tommy Burns, dornálaí Ceanadach
 3 Iúil — Patrick O'Keeffe, polaiteoir Éireannach
 6 Lúnasa — Alexander Fleming, baictéareolaí Albanach (b. 1955) 
 16 Meán Fómhair — Mícheál Breathnach, scríbhneoir Éireannach
 21 Meán Fómhair — Éamonn Ceannt, náisiúnaí Éireannach (b. 1916)
 1 Deireadh Fómhair — Charles Fagan, polaiteoir Éireannach
 11 Deireadh Fómhair — Hans Kelsen, dlíodóir Ostarach
 22 Deireadh Fómhair — Clinton Joseph Davisson, fisiceoir
 25 Deireadh Fómhair — Pablo Picasso, péintéir Spáinneach (b. 1973)
 13 Samhain — Conchubhar Ó Coileáin, polaiteoir agus státseirbhíseach Éireannach
 15 Samhain — Liam Mac Piarais, poblachtach Éireannach
 25 Samhain — Pápa Eoin XXIII, Pápa ó 1958 go 1963
 28 Samhain — Stefan Zweig, scríbhneoir Ostarach
 8 Nollaig — Padraic Colum, scríbhneoir Éireannach
 23 Nollaig — Juan Ramón Jiménez, file Spáinneach
 29 Nollaig — Jess Willard, dornálaí

Básanna 
 17 Eanáir — Humphrey Lloyd, fisiceoir Éireannach (r. 1800)
 5 Feabhra — Thomas Carlyle, scríbhneoir Albanach
 13 Márta — Alastair II na Rúise, Impire na Rúise
 28 Márta — Modest Mussorgsky, cumadóir ceoil Rúiseach (r. 1839)
 19 Aibreán — Benjamin Disraeli, an Chéad Iarla Beaconsfield, státaire Briotanach (r. 1804)
 2 Iúil — James A. Garfield an 20ú uachtarán Stát Aontaithe Mheiriceá (r. 1831)
 7 Samhain — Seán Mac Héil, easpag Éireannach
 27 Samhain — Theobald Böhm, ceapadóir ceoil Gearmánach (r. 1794)

Blianta
Arastatal

Ba é Arastatal (Gréigis: Αριστοτέλης, Aristotelēs; 384 RC – 7 Márta, 322 RC) ceann de na fealsúnaí ba thábhachtaí sa tSean-Ghréig.
In éineacht lena mháistir Platón, is ceann de mhór-smaointeoirí i dtraidisiún fealsúnachta an Iarthair é.

Rugadh agus óige 
Rugadh Arastatal i Stagira, ar an leithinis de Chalcidice i 384 RC. Bhí a hathair, Nicomachus, ina lia cúirte do Rí Amyntas III na Macadóine. Níor fhreastail sé ar scoil, mhúin a hathair sa bhaile é. B'fhéidir gurbh é eolais leighis a hathar a bhí mar inspioráid dá suim i bhfeiniméin nádúrtha níos déanaí.

Níl mórán eolas le fáil faoina mháthair, Phaestis, a fuair bás go luath ina shaol. D'éag a hathair nuair a bhí Arastatal deich mbliana d’aois, agus fágadh mar dhílleachta é. Chuireadh faoi stiúradh a uncail é, Proxenus na n-Atarnéas. Mhúin sé dó faoin Ghréig, reitric, agus filíocht]]. 

Chuaigh sé chuig an Aithin nuair a bhí sé 17, agus[[d’fhreastal sé , an Acadamh. Go tapaidh, d'éirigh Arastotail mar dalta is fearr Phlatóin. D'fhan sé ann le haghaidh 20 bliain.

Bhunaigh Arastatal an scoil peiripitéatach na hArastotailíochta.

Sonraí Saoile 
Ainm:	Αριστοτέλης Aristotélēs
Rugadh:	384 RC

Bás:	7 Márta 322 RC

Príomh Suimeanna:	An pholaitíocht, An mheitifisic, Eolaíocht, Loighic

Smaointe a seasann amach: An Mheán Órga, Réasún, Paisean

Spreaganna:	Platón

An tSean-Ghréig
Arastatal
Daoine a rugadh i 384 RC
Básanna i 322 RC
22 Deireadh Fómhair

Is é an 22 Deireadh Fómhair an 295ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 296ú lá i mbliain bhisigh. Tá 70 lá fágtha sa bhliain.

Féilte 
 Eaglais Chaitliceach Rómhánach - Lá féile: Máire Salome, Severus, Eusebius, srl.

Daoine a rugadh ar an lá seo 
 1811 — Franz Liszt, cumadóir ceoil (b.1886)
 1844 — Louis Riel, polaiteoir a bhunaigh Manitoba i gCeanada (b.1885)
 1844 — Sarah Bernhardt, ban-aisteoir (b.1923)
 1870 — Ivan Alekseyevich Bunin, scríbhneoir Rúiseach (b.1953)
 1874 — James Killane, polaiteoir Éireannach
 1881 — Clinton Joseph Davisson, fisiceoir
 1884 — Eibhlín Nic Niocaill, gníomhaí ar son na Gaeilge
 1903 — George Wells Beadle, géineolaí Meiriceánach
 1903 — John Fanning, polaiteoir Éireannach
 1904 — Constance Bennett, ban-aisteoir Meiriceánach
 1905 — Karl Guthe Jansky, réalteolaí Meiriceánach
 1907 — Vince Dundee, dornálaí Meiriceánach
 1913 — Robert Capa, grianghrafadóir Meiriceánach
 1929 — Lev Yashin, imreoir sacair Sóivéadach
 1949 — Arsène Wenger, bainisteoir agus iar-imreoir sacair
 1952 — Jeff Goldblum, aisteoir Meiriceánach
 1954 — Randall Balmer, scríbhneoir agus staraí Meiriceánach
 1967 — Carlos Mencia, fuirseoir Meiriceánach
 1973 — Séamas Ó Muíneacháin, imreoir peil Ghaelach
 1979 — Kermit Cintron, dornálaí Pórtó Ríceach
 1982 — Peter Burke, polaiteoir Éireannach
 1985 — Deontay Wilder, dornálaí Meiriceánach
 1985 — Shahnez Boushaki, cispheileadóir Ailgéarach
 1987 — James Sinclair, imreoir sacair Sasanach
 1992 — Conchúr Ó Cuana, iománaí Éireannach
 1994 — Cathal Ó Mainnín, iománaí Éireannach

Daoine a fuair bás ar an lá seo 
 1906 — Paul Cézanne, 67, péintéir (r.1839)
 1917 — Bob Fitzsimmons, dornálaí Briotanach
 1926 — Harry Greb, dornálaí Meiriceánach
 1928 — Andrew Fisher, polaiteoir Astrálach agus 5ú Príomh-Aire na hAstráile
 1935 — Edward Carson, polaiteoir Aontachtaí (r.1854)
 1957 — Mary Colum, scríbhneoir agus criticeoir liteartha Éireannach
 1990 — Louis Althusser, fealsamh Francach Marxach
 1995 — Kingsley Amis,73, úrscéalaí (r.1922)
 2005 — Liam Ó Leathlobhair, polaiteoir Éireannach
 2020 — Chris Huggett, innealtóir Briotanach

Tarluithe eile 
 1963 - Cuireadh tús le Géarchéim na nDiúracán i gCúba
 1974 - Phléasc buama i mbialann i Londain in aice leis an áit a raibh ceannaire an fhreasúra Edward Heath ag ithe
 1976 - D'éirigh Cearbhall Ó Dálaigh as oifig Uachtarán na hÉireann mar gheall ar mhasla a thug an Comhrialtas dó

1022
Deireadh Fómhair, 22
1812



Tarluithe 
 1 Meitheamh - Tús Cogadh 1812 (Stáit Aontaithe agus Ríocht Aontaithe)
 Ghéill an Impireacht Otamánach Oirthear Moldóive, ar anois Poblacht na Moldóive é, chun Impireachta na Rúise

Breitheanna 
 7 Feabhra — Charles Dickens scríbhneoir Sasanach (b. 1870)
 6 Aibreán — Aleksandr Herzen, scríbhneoir agus réabhlóidí Rúiseach (b. 1870)
 7 Bealtaine — Robert Browning, file Sasanach (b. 1889)
 9 Meitheamh — Johann Gottfried Galle, réalteolaí Gearmánach
 2 Meán Fómhair — Kirkpatrick Macmillan, ceapadóir Albanach
 8 Meán Fómhair — Seán Ó Máirtín, náisiúnaí Éireannach (b. 1875)

Básanna 
 11 Márta — Phillip James de Loutherbourg, péintéir is dearthóir stáitse Briotanach a rugadh sa Fhrainc
 14 Bealtaine — Donnchadh Bán Mac an tSaoir, file Briotanach
 18 Bealtaine — John Bellingham, fear gnó Sasanach
 8 Lúnasa — Charles Vallancey, ginearál agus innealtóir Briotanach; ‘scoláire Gaeilge’
 9 Deireadh Fómhair — Michael Kelly, amhránaí agus cumadóir Éireannach

Blianta
7 Feabhra

Is é an 7 Feabhra an 38ú lá den bhliain de réir an fhéilire Ghréagóra. Tá 327 lá fágtha sa bhliain nó 328 i mbliain bhisigh.

Féilte 
 Grenada - Lá na Saoirse

Daoine a rugadh ar an lá seo 
 1478 — Thomas More, scoláire agus státaire (b.1535) 
 1693 — Áine na Rúise, Banimpire agus Uathlathaí na hUile Rúise (b.1740)
 1812 — Charles Dickens, úrscéalaí (b.[[1870)
 1824 — William Huggins, réalteolaí Briotanach
 1867 — Laura Ingalls Wilder, údar (b.1957) 
 1870 — Alfred Adler, síciatraí ceannródaíoch Ostarach
 1875 — Alfred Chester Beatty, fear gnó Meiriceánach
 1877 — Godfrey Harold Hardy, matamaiticeoir Briotanach
 1885 — Sinclair Lewis, úrscéalaí, drámadóir (b.1951) 
 1903 — Claudio Arrau, pianódóir Sileach
 1909 — John Moher, polaiteoir Éireannach
 1914 — Ramón Mercader, cumannaí Spáinneach (b.1978)
 1915 — Mark Clinton, polaiteoir Éireannach
 1922 — Hattie Jacques, ban-aisteoir (b.1980)
 1935 — Herbert Kohl, polaiteoir Meiriceánach
 1946 — Pete Postlethwaite, aisteoir Sasanach (b 2011)
 1953 — John Attard Montalto, polaiteoir Máltach
 1958 — Kevin Schon, aisteoir Meiriceánach
 1959 — Mick McCarthy, bainisteoir agus iarpheileadóir sacair
 1962 — Eddie Izzard, fuirseoir agus aisteoir Sasanach 
 1962 — Garth Brooks, amhránaí 
 1962 — Milton McCrory, dornálaí Meiriceánach
 1964 — Ray Mears, láithreoir teilifíse Sasanach
 1965 — Chris Rock, aisteoir agus fuirseoir Meiriceánach
 1972 — Essence Atkins, ban-aisteoir Meiriceánach
 1973 — Kate Thornton, láithreoir teilifíse Briotanach
 1990 — Jacksepticeye, Youtuber
 1996 — Pierre Gasly, tiománaí Foirmle a hAon

Daoine a fuair bás ar an lá seo 
 1642 — William Bedell, easpag Éireannach agus aistritheoir bíobla
 1823 — Ann Radcliffe, 58, údar (r.1764)
 1867 — William Dargan, innealtóir iarnróid Éireannach
 1877 — Seán Ó Mathúna, polaiteoir náisiúnach Éireannach agus scoláire
 1878 — Pápa Pius IX, pápa (r.1792)
 1935 — Batt O'Connor, polaiteoir Éireannach
 1945 — Patrick Burke, polaiteoir Éireannach
 1949 — Patrick McGovern, polaiteoir Éireannach
 1960 — Igor Vasilevich Kurchatov, fisicí Rúiseach
 1975 — Eamonn Cooney, polaiteoir Éireannach
 1993 — Lillian Gish, 99, ban-aisteoir (r.1893)
 2001 — King Moody, aisteoir Meiriceánach
 2007 — Alan MacDiarmid, ceimiceoir Nua-Shéalannach
 2013 — Ruth Baumgarte, péintéir Gearmánach
 2019 — Albert Finney, aisteoir Sasanach (r. 1936)

Tarluithe eile 

0207
Feabhra, 07