joelniklaus/EU_Wikipedias huggingface dataset:
Síciteiripe

Is éárd atá i gceist le Síciteiripe ná cóireáil ar fhadhbanna mothúchánacha chun na mothúcháin is na hiompair mhí-oiriúnaitheacha a athrú nó a stopadh, agus fás is forbairt phearsanta a chur chun cinn. Is féidir go mbeidh síciteiripe phearsanta, comhairliú pósta, síciteiripe clainne, nó síciteiripe grúpa i gceist. Go minic, mar shampla i ngalair shíceasómatacha, is éifeachtaí síciteiripe i gcomhair le cóireálacha eile.Bhí an néareolaí ón Ostair Sigmund Freud bhi ina theiripoir.
Karl Siegbahn

Fisicí a rugadh in Örebro na Sualainne ab ea Karl Manne Georg Siegbahn (3 Nollaig 1886 – 26 Meán Fómhair 1978). Rinne sé taighde ceannródaíoch ar chruthú X-ghathanna le tonnfhaid éagsúla. D'éirigh leis fianaise ar sceallsamhail Neils Bohr don adamh a aimsiú, agus d'fhorbair sé an speictreascópacht X-ghathach. Bhuaigh sé Duais Nobel na Fisice sa bhliain 1924 as an saothar seo. Athair Kai Siegbahn é, a fuair Duais Nobel freisin.

 

Daoine a rugadh i 1886
Básanna i 1978
Fisiceoirí Sualannacha
Ernst Werner von Siemens

Innealtóir a rugadh i Lenthe na Gearmáine ab ea Ernst Werner von Siemens (13 Nollaig 1816- 6 Nollaig 1892). Shaothraigh sé an córas teileagrafaíochta sa Phrúis, dhear cuid mhaith saghsanna galbhánaiméadar, agus thomhais friotaíocht leictreach ábhar éagsúil. Deartháir le Karl Wilhelm Siemens (1823-1883) a cheap teicníocht nua chun cruach a dhéanamh i Sasana i 1861

Innealtóirí Gearmánacha
Daoine a rugadh i 1816
Básanna i 1892
Paul Signac

Ealaíontóir a rugadh i bPáras ab ea Paul Signac (11 Samhain 1863 - 15 Lúnasa 1935). Le Seurat, d'fhorbair sé an deighilteachas — ach bhain sé féin úsáid as paistí dathanna íona, cosúil le mósáic, ní hionann is spotaí pointíleacha Seurat — agus rinne radhairc mara den chuid is mó.

Péintéirí Francacha
Daoine as Páras
Daoine a rugadh i 1863
Básanna i 1935
Igor Sikorsky

Innealtóir aerloingseoireachta a rugadh i gCív na hÚcráine ab ea Igor Ivan Sikorsky (25 Bealtaine 1889 – 26 Deireadh Fómhair 1972). De chúlra eitneach Rúiseach é a chuir faoi sna Stáit Aontaithe agus a ghlac saoránacht Mheiriceánach. Thóg agus d'eitil sé an chéad eitleán 4 inneall i 1913 agus, i 1939, an chéad héileacapatar rathúil.

 

Innealtóirí Rúiseacha
Daoine a rugadh i 1889
Básanna i 1972
Sileacón

Is é is sileacón ann ná polaiméir shlabhroscailte nó chioglach leis na haonaid athfhillteacha - SiR2- O- , ar grúpa ailcile é R-. Gan bholadh gan dath, dothuaslagtha in uisce is neamhimoibríoch leis, le splancphointí arda. Úsáidtear na sileacóin mar bhealuithe ardteochta is sreabháin hiodrálacha, agus i vearnaisí.

Sileacóin
Greamacháin
Silice

Is í an silice (nó dé-ocsaíd sileacain, SiO2) an príomhchomhábhar i screamh an Domhain, a fhaightear sa nádúr mar mhianraí íona agus i gcomhcheangal le dúile eile i mianraí sileacáite. Is iad na cineálacha criostalta silice grianchloch, trídimít is críostabailít, pais a tharlaíonn ag teochtaí níos airde de réir a chéile. Tugtar calcadóine ar chineálacha cripticriostalta. Faightear grianchloch dhímhorfach go nádúrtha in ópal, agus is féidir í a tháirgeadh trí shilice leáite a fhuarú go tapa. Baintear úsáid as i ndéanamh gloine is stroighne.
Silín fiáin

Speiceas silín atá dúchasach don Eoraip is an Áise is ea an silín fiáin (Prunus avium). Crann ard le bláthanna bána is torthaí atá corcairdhearg agus milis nó géar. Tuismitheoir amháin ag silín milis saothraithe an úlloird. 

Torthaí
Plandaí
Crainn
Siliúrach

Is é an Siliúrach an 3ú tréimhse sa ré Phailéasóch, 435-408 milliún bliain ó shin. Bhí an hainmhithe mara cosúil lena raibh sa tréimhse Ordaivíseach roimpi den chuid is mó, ach chuaigh na grapailítí i léig lena linn agus tháinig na héisc ghiallacha chun cinn. Nochtadh plandaí tíre den chéad uair.

Tréimhsí geolaíocha
Siméadracht

Airí córais arb ionann í tar éis oibríochta. Mar shampla, nuair a rothlaítear cearnóg trí 90°, ní féidir í a aithint thar an mbunchearnóg. Is siméadrach í faoi rothlú 90°. Is siméadrach ciorcal faoi rothlú ar bith thart ar a lár. I gcórais fhisiceacha baineann siméadracht le dlíthe imchoimeádta, agus cuirtear síos air seo trí theoiric na dtacar.

Siméadracht
Geoiméadracht
Fisic theoiriciúil
Aestéitic
Simín

Aonad seoltais an SI, leis an tsiombail S. Sainmhínítear é mar inbhéartú na friotaíochta (tomhaiste in óim).

Leictreachas
James Young Simpson

Cnáimhseoir a rugadh i mBathgate na hAlban ab ea James Young Simpson (7 Meitheamh 1811 - 6 Bealtaine 1870). Thug sé clóraform isteach mar ainéistéiseach i 1847, agus ba é an chéad duine a bhain úsáid as i luí seoil.

Féach freisin 

 Cnáimhseachas

Tagairtí 

 
Cnáimhseachas
Daoine a rugadh i 1811
Básanna i 1870
Cnáimhseoirí
Lianna
Thomas Simpson

Matamaiticeoir a rugadh i Nuneaton Shasana ab ea Thomas Simpson (20 Lúnasa 1710 – 14 Bealtaine 1761). D'fhoilsigh sé sraith fhada saothar ar ailgéabar, triantánacht, dóchúlacht is ábhair eile (1737–1757). 
 

Daoine a rugadh i 1710
Básanna i 1761
Matamaiticeoirí Sasanacha
Sincreatrón

Inneall é sincreatón a thógtar chun cáithníní fo-adamhacha (prótóin is leictreoin go háirithe) a luasghéarú. Treoraítear na cáithníní ar chonair chiorclach trí fheadán folúsaithe le maighnéid, agus luasghéaraítear iad le réimsí leictreacha minicíocht raidió. I meaisín mór féadfaidh gach bíog cáithníní imrothlú níos mó ná 10,000 uair in aghaidh an tsoicind, ag luasghéarú gach uair a théann tríd an réimse leictreach. Ní mór an réimse maighnéadach is an réimse leictreach minicíocht raidió a mhéadú ar bhealach sioncrónaithe chun an chonair a choimeád ciorclach le gach ardú luais. Suas le cuid mhaith ciliméadar ar trastomhas, ionstraimí tábhachtacha i bhfisic na gcáithníní.

Luasairí cáithníní
Sine siain

An fadú coirceogach matánach de mheánlíne an choguais ag cúl an bhéil. 0.5-2 cm ar fhad. Ardaítear í nuair a shlogann an duine siar, agus bíonn sí in úsáid uaireanta chun fuaimeanna urlabhra a dhéanamh, cosúil le fuaim r an tsine siain sa bhFraincis.
Sineánóma

Fás iomarcach áitiúil ceall ar dhromchla eipitéiliach sa cholainn: an craiceann, an líneáil stéigeach, nó líneáil an lamhnáin. Is éadrom cuid mhaith díobh, ach athfhilleann cuid bheag ag éirí urchóideach.
Isaac Singer

Ceapadóir is déantóir innill fuála a rugadh i bPittstown, Nua-Eabhrac ab ea Isaac Merritt Singer (1811-1875). I 1852 dhear sé inneall aonsnáithe fuála le greim slabhra, feabhsú mór ar na hinnill roimhe sin. Tháinig a chomhlacht le bheith ar an gcomhlacht innill fuála is mó ar Domhan. 

Ceapadóirí Meiriceánacha
Daoine a rugadh i 1811
Básanna i 1875
Singilteacht

Aon phointe ag a gcliseann teoiric na coibhneasachta ginearálta agus na cothromóidí a bhaineann léi. Is singilteachtaí iad dúphoill, agus staid na Cruinne ag nóiméad na hOllphléisce mar a raibh damhna na Cruinne dlúite le chéile ionas go raibh a dhlús ag druidim chun éigríche.
Sínne

Planda garbh bliantúil den chineál Zinnia is ea an Sínne. Fásann i Meicsiceo den chuid is mó. Coitianta i ngairdíní is mar bhláth gearrtha, mar gheall ar a bhláthanna éagsúla is na dathanna gléineacha pastail orthu.

Asteraceae
Sinséar

Planda ilbhliantúil atá dúchasach d'oirdheisceart na hÁise is ea sinséar. Fásann an gas 1 m ar airde. Ríosómach atá ann. Na duilleoga le gais cumhdaigh in dhá líne; na bláthanna buí corcra coimpléascach seasc, cosúil le bláthanna magairlíní, i spící fada dlútha le brachtanna buí is glasa thar chiumhais a chéile. Spíosra tábhachtach, fiú sa sean-am. Tugadh don Eoraip ar dtús é sa 1ú céad AD. Cuimsíonn sé a riosóm bláthola a úsáidtear i gcumhráin, bianna is deochanna (leann is beoir sinséir, mar shampla). De bhrí go mbíonn na bláthanna seasc, síolraítear é ar mhodh plandúil. 

Spíosraí
Glasraí fréimhe
Sintéarú

Próiseas a úsáidtear i miotalóireacht phúdar. Is féidir páirt mhiotalach a dhéanamh tríd an bpáirt sin a mhúnlú i bpúdar an mhiotail is an múnla a choinneáil ag teocht rud beag níos lú ná leáphointe an mhiotail (faoi bhrú, uaireanta) ar feadh cuid mhaith uaireanta (nó i gcás cóimhiotail, teocht gar do leáphointe na comhpháirte den chóimhiotal leis an leáphointe is airde). Próiseas coigilteach chun páirteanna beaga a dhéanamh, agus is áisiúil é i gcás miotail le leáphointe ard ar deacair agus costasach é a theilgean. Is féidir struchtúr póiriúil a dhéanamh sa phróiseas, rud a bhíonn buntáisteach i gcomhair bealaithe.
Sintéis chróite

Bealach ar féidir cuid mhaith teileascóp beag a chuingriú chun cuid d'airíonna teileascóp an-mhór a bhaint amach. Déantar go rathúil le radaiteileascóip í chun mionphointí a anailísiú i bhfoinsí radaíochta. Shaothraigh an réalteolaí Briotanach Martin Ryle an teicníocht den chéad uair sa réadlann radairéalteolaíochta i gCambridge.
Síobghluaiseacht ilchríochach

An tslí a ngluaiseann na hilchríocha ar dhromchla an Domhain mar a bheadh cnoic ollmhóra oighir iontu. Síobghluaiseacht na mór-ranna, nó teoiric na bplátaí teicteonacha, cur síos eile ar an bhfeiniméan. Ceintiméadar nó dhó sa bhliain a ghluaiseann siad. Ar léarscáil an Domhain nó an chruinneog, is léir go n-oiriúnaíonn costa thoir Mheiriceá do chósta thiar na hEorpa is na hAfraice mar mhíreanna mearaí. Ag cur san áireamh na scairbheacha ilchríochacha faoin bhfarraige, is fearr fós an t-oiriúnú. De réir na teoirice seo, ní raibh ach meall amháin talún ar Domhan, Pangaea, go luath i stair an Domhain timpeall 200 milliún bliain ó shin. Scoilt Pangaea ina hilchríocha de réir a chéile, ghluais siad seo amach óna chéile go dtí na háiteanna a bhfuil siad inniu, agus tá an tsíobghluaiseacht seo ag dul ar aghaidh an t-am ar fad. Luaitear an coincheap seo le Alfred Wegener a thairg ar dtús í i 1912 agus a chuir síos go cuimsitheach uirthi ina leabhar Die Entstehung der Kontinente und Ozeane (Bunús na nIlchríoch is na nAigéan, 1922), ach nach bhfuair tacaíocht ar fiú trácht uirthi go dtí na 1960idí nuair a cuireadh teoiric na bplátaí teicteonacha chun cinn.

Teicteonaic phlátaí
Síobhas

Planda ilbhliantúil a fhásann 40 cm ar airde. Dois duilleog caol feadánach, umbail dhlútha bláthanna bándearga nó corcra. Dúchasach don leathsféar thuaidh. Fástar ar son na nduilleog, a úsáidtear mar bhlaisiú.
Sioc liath

Saghas comhdhlúthaithe ina bhfásann brat oighir theimhnigh ar dhromchlaí. Cruthaítear é nuair a bhailíonn oighear ar réada trí oighriú braonta uisce fhorfhuaraithe, díreach nuair a imbhuaileann siad, de bhrí go bhfuil teocht na ndromchlaí a imbhuaileann siad roinnt céimeanna faoi reophointe an uisce.
Siocaire

Planda ilbhliantúil a fhásann suas le 120 cm ar airde, le bunfhréamh ramhar fhada. Dúchasach don Eoraip, iarthar na hÁise is tuaisceart na hAfraice, ach tugadh isteach in an-chuid áiteanna eile é. Na duilleoga lansa-chruthach, maothánach nó fiaclach, an ceann uachtarach ag fáisceadh an ghais, na bláthchinn beagnach gan ghais, 2.5-4 cm ar leithead, geal gorm, go hannamh bándearg nó bán. Fástar go háitiúil mar ghlasra is planda leighis é. Úsáidtear na fréamhacha, triomaithe is meilte, in ionad an chaife.

Plandaí
Siocal

Crann síorghlas a fhásann 18 m ar airde is ea an siocal (Manilkara chicle), dúchasach do Mheicsiceo agus Mheiriceá Láir, ach a fhástar in áiteanna eile. Na duilleoga éilipseach, na bláthanna bídeach scothghlas/bán sépheitealach, na torthaí 5-10 cm ar leithead, scothliath go dtí scothdhearg/donn le bia buí. Táirgeann sé laitéis bhán go flúirseach, a bhailítear, mar a bhailítear rubar, ar son an bhuin leaistigh le haghaidh guma coganta. Tugtar an pluma Sapodilla ar an toradh inite.

Crainn
Síocóis

Téarma síciatrach le húsáidí éagsúla. An chiall is coitianta is ea galar síciatrach ina gcailleann duine tadhall leis an réaltacht trí shiabhrán nó mearaí. I gciall eile, is galar síciatrach a bheadh dian ina iarmhairt ar dhuine, mar mhalairt ar é a bheith measartha nó éadrom. Tagann an téarma isteach in dhá phríomhghrúpa galar síciatrach: síocóis orgánach mar gheall ar ghalair a chuireann isteach ar an inchinn, agus síocóis fheidhmeach nach eol cad is cúis léi. Úsáidtear an téarma níos scaoilte fós i gcás galar ina mbíonn athrú cineálach sna mothúcháin, cúlú chuig foirmeacha anabaí iompair, nó cúlú le heaspa bainte le daoine eile.
Síocóis mháindúlagrach

Galar dian ina dtarlaíonn eachtraí dúlagair is giúmair aeraigh/mháinigh arís is arís eile. Tugtar neamhord dépholach air freisin. I measc na siomptóm in eachtra mháineach, tá cailliúint ghnáth-thoirmeasc sóisialta, greannaitheacht, hipirghníomhaíocht, meidhir, smaointeoireacht is urlabhra bhrostaithe, siabhráin, agus uaireanta siabhránachtaí. In eachtra dúlagair, bíonn easpa fuinnimh, mothúcháin neamhfhiúntais, agus athruithe i bhfeidhmithe fiseolaíocha (codladh suaite, mar shampla).

Féach freisin

Tagairtí

Naisc sheachtracha 

Neamhoird
Siocreo

Próiseas atá bunaithe ar an néalú, athrú an uisce sholadaigh san oighear go díreach ina ghal, gan dul tríd an staid leachtach. Go maith chun ábhair orgánacha a bhfuil an-chuid uisce ina struchtúir — torthaí, glasraí is feolta — a chaomhnú. Cuirtear an bia i seomra fuar ag timpeall -46 °C. Tar éis an bia a reo cuirtear i seomra folúsaithe é, áit a néalaíonn an t-oighear gasta go leor. Fágtar gach pioc blasta is cothaitheach eile den bhia. Ansin stóráiltear an t-ábhar tirim i soithigh aeróbacha, atá díonta ar uisce is ocsaigin. Is féidir an bunbhia a fháil ar ais ach an t-ábhar tirim a ath-hiodráitiú. Baineadh feidhm as i rith an dara cogadh domhanda chun fuilphlasma a chaomhnú le húsáid ar láthair na cogaíochta. Ó timpeall 1970 tá an próiseas curtha i bhfeidhm ar na céadta bianna.
Síoda

Snáithín an-mhín a fhaightear ó chocúin na leamhan síoda. Soláthraíonn an tSeapáin is an tSín an chuid is mó den síoda ardchaighdeáin saothraithe. Tá cáil ar na fabraicí síoda as loinnir, clúdú is ionramháil. Thosaigh tógáil leamhan síoda (tógáil seireacán nó saothrú an tsíoda) sa tSín roimh 1100 RC, agus fuarthas fionnachtana tábhachtacha síoda i dtuamaí ón 2ú céad RC. Tógadh rún déanta an tsíoda go dtí an tSeapáin go luath, ach níor tugadh don Eoraip é go dtí i bhfad eile. 

Síoda
Bóthar an tSíoda
Fabraicí
Bithábhair
Siofón

Bealach chun leacht a aistriú ó umar ag leibhéal amháin go dtí leibhéal níos ísle le feadán, go minic thar bhac éigin. Líontar an feadán ar dtús leis an leacht, tumtar ceann amháin de sa leacht san umar ard, agus cuirtear an ceann eile níos ísle ná barr an leachta san umar sin is isteach san umar íseal. Ansin taoscann an leacht amach ón bhfeadán ag an leibhéal íseal. Ritheann an leacht tríd an bhfeadán trí dhomhantarraingt ag ráta atá i gcomhréir leis an difríocht leibhéil idir barr an leachta san umar uachtarach is ceann íochtarach an fheadáin, is cuma cén airde a bhíonn ag an bhfeadán ar feadh a chúrsa.
Siogót

Ubh thoirchithe ainmhí nó planda, a chruthaítear nuair a nascann dhá chill atáirgthe ghnéasaigh (ubhán is speirm) le chéile, roimh dheighilt di. De ghnáth dioplóideach tar éis crómasóm haplóideach a fháil ó gach ceann den ubhán is den speirm. San ainmhí, tugtar suth ar an ubh thoirchithe tar éis deighilt di sa bhroinn ar feadh cúpla mí, agus ina dhiaidh sin tugtar féatas uirthi go mbeirtear é.
Siolta

Comhbhailiúchán de pháirteagail mhíne mianraí a tháirgtear trí chnaí is síonchaitheamh carraige, le toisí 0.0625-0.002 mm, raon méide atá idirmheánach idir cré is gaineamh. Leagtar fosuithe siolta ag uisce, agus is féidir go gcomhdhlúthóidh sé chun carraig dríodair, cloch siolta, a dhéanamh.
Sioma

An chuid is íochtaraí de screamh an Domhain atá lán de shilice is maignéis, faoi bhun an tséil (an ciseal uachtarach den screamh atá suntasach thar na hilchríocha) agus a dhéanann an chuid is mó den screamh faoi na haigéin (mar a mbíonn an sial tanaí).
Siombail

Comhartha a sheasann do rud eile, de réir comhghnáis, an chiall sin ar leith leis i measc an phobail a thuigeann is a ghlacann leis an gcomhghnás. 

Mar shampla, úsáid an datha dubh nó bán mar chomhartha dobhróin. 

I gcás siombailí eolaíochta sa cheimic is eile, glactar leo beagnach ar fud an Domhain mar chomharthaí fosaithe cinnte. 

I réimsí eile ní mar sin a bhíonn, agus is féidir bríonna éagsúla a bhaint as siombail ar bith. Go minic bíonn sé seo bunúsach, mar shampla, i litríocht.
Siombóis

Téarma ginearálta do dhá orgánach dhifriúla ag maireachtáil le chéile i gcumann comharthacaíochta. De ghnáth cuimsíonn sí raon gaolta eatarthu, ina measc seadánachas, frithpháirteachas is eile. 

Más dhá orgánach dhifriúla ag maireachtáil le chéile, amháin laistigh den cheann eile, insiombóis is ainim di.
Sionapsa

An comhchumar ina bhfuil bearna fhíorthanaí, idir dhá chill néarógacha (néaróin) nó idir néarón is cill mhatánach. Tarchuirtear comharthaí trasna na bearna seo ó chill go cill. Tugtar néaratharchuradóirí ar na ceimiceáin a fheidhmíonn chun na comharthaí seo a iompar. 

Tá 1,000-10,000 sionapsa ag gnáthnéarón amháin in inchinn an duine le néaróin eile, agus meastar mar sin go bhfuil oiread agus 10 milliún milliún (1013) sionapsa san inchinn, rud a chruthaíonn gur iontach é cumas na hinchinne chun eolas a stóráil is a phróiseáil. Meastar gur féidir eolas a phacáil timpeall 10,000 oiread níos dlúithe san inchinn ná i gcuimhne ríomhaire.
Sioncbhíog

I bhfísphictiúir reatha, comharthaí nasctha le ráta frámaí an cheamara, a thaifeadtar ar fhuaimthéip mhaighnéadach scoite le hoiriúnú níos déanaí leis an bpictiúr. I gcomhartha teilifíse bíonn sioncbhíoga ag deireadh gach líne is réimse chun go bhfeidhmeoidh na trealaimh tarchuir, taifeadta is glactha i gceart agus in am.
Siocdhingeadh

Próiseas ina mbaintear dromchla na talún chun siúil ag iarmhairtí fisiciúla is ceimiceacha na haimsire chun taobh tíre leata cobhsaí a dhéanamh. Cruthaíonn próisis theicteonacha i screamh an Domhain sléibhte fillte is bolcáin, agus baineann na próisis dhromchlacha ábhar chun siúil an t-am ar fad, á iompar isteach sna farraigí faoi dheireadh.
Siondróm forubhsceite

Riocht a tharlaíonn uaireanta nuair a fhaigheann mná neamhthorthúla an hormón gónadatrófach daonna agus/nó an druga sintéisithe clómaiféin chun an t-ubhsceitheadh a spreagadh. Is amhlaidh a sceitear cuid mhaith úbhán ag an am céanna, agus nuair a thoirchítear iad tarlaíonn breitheanna iomadúla dá thoradh.
Siondróm iarpholaimiailítis

Deacrachtaí ar leith a bhíonn ag daoine a tháinig slán ón bpolaimiailíteas na blianta ó shin. Bíonn gá ag cuid acu le cathaoir rotha nó aerálóir, agus pianta i matáin is ailt, níos measa ná ag gnáthaostach. Baint éigin aige leis an ualach breise a cuireadh le blianta ar na néaróin i gcorda an dromlaigh a tháinig slán ón víreas, ach b'fhéidir le dochar éigin atá déanta dá struchtúir is a bhfeidhmithe laghdaithe.
Siondróm putóige greannaithe

Riocht coiteann ina mbíonn míchompord sa bholg is athrú i gcleachtadh na n-inní. Ní dona é, ach bíonn méadú éigin ar ghluaiseacht na n-inní mar bhun leis. Uaireanta bíonn iarmhairt shíceolaíoch i gceist, agus géaraítear é le strus mothúcháin. Feabhsaíonn athruithe sa chothú, cosúil le méadú i snáithíní cothaithe, is laghdú san imní, an cás.

Tá trí fochineáil de SPG ann; SPG le buinneach(SPG-B), SPG le hiatacht(SPG-I) agus SPG ailtéirneach ina mbíonn an dhá siontóim le feiceáil(SPG-A). 

Is iomaí riocht le dealramh cosúil le SPG, ina measc an galar céiliach, mí-ionsú fruchtóis, ionfhabhtuithe seadánaigh mar shampla an ghiairdiáis, mí-ionsú na n-aigéad domlais, iatacht ainsealach fheidhmiúil, buinneach ainsealach fheidhmiúil, imfhás baictéarach sa stéig bheag agus pian ainsealach abdómanach.  Is minic a thagann tús siomptóim SPG tar éis ionfhabhtaithe(SPG-PI). 

Cé nach mbíonn aon leigheas amháin ar an SBG, bíonn leighis dhifriúla ann a chuidíonn leis na siontóim a bhaineann leis a laghdú, ina measc: athruithe cothaithe, cógais agus cabhair shiceolaíoch. Bíonn tábhacht ar leith ag baint le hoideachas an othair agus le gaol maith idir an dochtúir agus an othar chomh maith .
Siondróm suaite thocsainigh

Tnáitheadh tobann le turraing agus isliú brú na fola, a tharlaíonn de thoradh ar shaoradh tocsainí in imshruthú na fola de bharr ionfhabhtaithe le stafalacocas. Is annamh a tharlaíonn sé, ach baineann le húsáid stuipéad fíorionsúiteach ag mná, agus tosaíonn an t-ionfhabhtú sa bhfaighin.
Siondróm/teannas réamh-mhíosta

Riocht ina dtarlaíonn siomptóim éagsúla i leith míostraithe a chuireann isteach ar an ngnáthbheatha. Leanann sé ar feadh tréimhsí éagsúla freisin, agus bíonn gnéithe fisiciúla (mar shampla, ceangailteacht, pian sa bholg, plúchadh, codladh suaite) is meabhracha (mar shampla, lasántacht, marbhántacht, dúlagar) leis. Ní thosaíonn sé ag tús an chaithreachais. Ní fios cén fáth a dtarlaíonn sé, ach meastar go dtagann fachtóirí bitheolaíocha, sóisialta is síceolaíocha san áireamh. Úsáidtear síciteiripe, hormóin próigeistéaróin agus drugaí fualbhrostacha chun na siomptóim a mhaolú.
Sionfóinéid

Píosa ceoil siansach, de ghnáth le cuid mhaith gluaiseachtaí ar scála siansa níos lú ná sin, do ghrúpa is lú ná ceolfhoireann iomlán. Sampla an-choitianta is ea Sinfonietta le Janáček (1926). Úsáidtear an téarma freisin do cheolfhoireann aireagail, cosúil le Sionfóinéid Londan a bunaíodh i 1968.
Sionnach mara

Liamhán mór an-oirirc a mhaireann gar do dhromchla na farraige, forleathan i bhfarraigí trópaiceacha is measartha. Aithnítear go héasca é as an maothán an-fhada uachtarach ar a eireaball, a fhéadfaidh a bheith leath chomh fada arís lena cholainn. Baineann sé feidhm as an maothán seo chun báirí iasc a locadh trí dhromchla an uisce a ghreadadh. A cholainn suas le 6 m ar fhad.

Siorcanna
Sionóibhíteas

Tugtar sionóibhíteas ar athlasadh na scannán sionóibhiach, a imchlúdaíonn na teannáin agus a chlúdaíonn dromchlaí taobh istigh is mórtimpeall ar na hailt. Tarlaíonn sé mar thoradh ar ghortú diansheasmhach (mar shampla, i spóirt), nó athlasadh baictéarach nó imdhíonach nuair a tharlaíonn i bhfoirm airtrítis.

Galair
Sionrac

Ábhar saorga ceirmeach a úsáidtear chun dramhaíl radaighníomhach ardleibhéil a stóráil ann. Measctar an dramhaíl le hocsaídí miotalacha i bhfoirm púdair, agus déantar an t-abhar ceirmeach as sin trí théamh faoi bhrú. Díláithríonn na hadaimh radaighníomhacha sa dramhaíl cuid de na hadaimh óstacha, agus nasctar iad go ceimiceach i struchtúr an tsionraic mar a bheadh in ábhar ceirmeach nádúrtha. Tá sé i gceist sionrac a úsáid in ionad gloine mar mheán stórála fadtréimhsí.
Siorcón

Sileacáit siorcóiniam, ZrSiO4, mianra a fhaightear ina chodanna beaga i gcuid mhaith carraigeacha. An-chrua, a chomhéifeacht athraonta ard.  In úsáid mar sheoid. An phríomhfhoinse siorcóiniam dá bhfuil ann.
Siorú

Gabharantalóp atá dúchasach d'ardchlár ard na Tibéide is na Síne. Scothbhándearg donn éadrom, an tsrón ata ag a barr. Aghaidh dhubh ar an bhfireannach is adharca fada caola colgdíreacha, ag fás amach ó chéile i dtreo an bhairr. An baineannach gan adharca.

Mamaigh
Siosta

Carraig mheiteamorfach réigiúnda le comhdhéanamh sainiúil duillithe, mar thoradh ar ailíniú is leithscaradh cisil mhianracha míoca.
Siotar

Gléas ceoil ar bhosca, le 5 shreang le cipíní méire agus timpeall 30 sreang gan iad. Stopann méara clé an tseinnteora na sreanga le cipíni, agus baineann figín ar a ordóg dheas iad. Baineann na méara deasa na sreanga oscailte eile. Tugtar an t-ainm céanna ar raon gléasanna le hiompróir sreang, uaireanta le hathshonadóir is uaireanta gan é. In úsáid sa tSín ón 13ú céad, agus i bpobail Alpacha.
Siotár

Liút mór Indiach le hathshonadóir guird is muineál fada atá crinnte ar a fhad. Thosaigh sé sa Pheirs sa Mheánaois. Bíonn an gléas nua-aoiseach, a úsáidtear i gceol clasaiceach na hIndia, timpeall 1.22 m ar fhad, de ghnáth le 7 sreang a bhaintear le figín. Bíonn timpeall 12 shreang chomhbhraiteacha air, agus critheann siad go saor nuair a fhuaimnítear na príomhshreanga.
Sireacó

Gaoth cosúil leis an Khamsin go bunúsach, a shéideann ó ghaineamhlach an tSahára. Agus í ag trasnú na Meánmhara, bailíonn sí fliuchras agus sroicheann deisceart na hEorpa mar ghaoth the thais mharbhánta.
Siréineach

Téarma a úsáidtear d'aon bhall den ord Sirenia (an bhó mhara is an dugang). Bhíodh an rosualt is an dobhareach luaite san ord seo.
Siring

Orgán a dhéanann an guth sna héin, cosúil leis an laraing sa mhamach. Suite sa phíobán garbh, mar a roinneann sé ina dhá phíobán. Tá scannáin chreathacha ann, cochall aisfhuaimnithe (an tiompán), agus matáin áirithe. Baintear feidhm as struchtúr is suíomh na siringe chun éin a rangú ina ngrúpaí gaolmhara.
Sisige

Riocht réalteolaíochta í an tsisige (ó Ghréigis: σύζυγος / sýzygos, “cuingrithe dá chéile”) ina bhfuil an Ghrian, an Domhan is an Ghealach nó pláinéad éigin ailínithe. Seans maith go dtarlóidh uruithe más í an Ghealach atá i gceist.
Sisiúb

Tom duillsilteach a fhásann go hairde 9 m, dúchasach d'oirthear na Meánmhara. A ghas i bhfiarláin shainiúla, le spíonta ina bpéirí, ceann amháin díreach is an ceann eile crúcach. Na duilleoga ubhchruthach is na bláthanna buí, na torthaí dubha cosúil le hológa. Saothraítear é i gcomhair na dtorthaí inite seo.
Sisteasóimiáis

Cúis choiteann galair i dtíortha trópaiceacha, mar thoradh ar inmhíolú le ceann de 3 ghné den phúchán schistosoma. Treánn na púcháin an craiceann nuair a fholcann an duine in uisce truaillithe. Agus an púchán taobh istigh den cholainn, scaipeann siad in imshruthú na fola, ag cur tús le galair sna scamhóga, an t-ae, an inchinn, is na duáin. I measc na dtorthaí cliniciúla bíonn niúmóine, cliseadh an ae, taomanna, agus coma. Beireann na púcháin uibheacha sna duáin agus feartar iad sa bhfual. Gorann siad san uisce, agus fásann na larbhaí taobh istigh de sheilidí. Déantar líon na seilidí a laghdú chun an galar a smachtú. 

Galair
Siúcrós

C12H22O11, an siúcra is iomráití dá bhfuil ann, déshiúicríd ina bhfuil móilín glúcóis nasctha le móilín fruchtóis. Díleáitear sa stéig bheag é chun an méid céanna den dá mhonaishiúicríd, glúcós is fruchtós, a ionsú. Is é siúcrós an siúcra i siúcra boird, siúcra reoáin is siúcra mín, agus faightear ó chána siúcra is biatas siúcra é. Tagann timpeall 17% den fhuinneamh i gcothuithe sa Domhan thiar ó shiúcrós. Glactar leis go forleathan go gclaonann ionghabháil farasbarr siúcra ag páiste chuig cáiréis i bhfiacla agus raimhre.
Siúicrín

C7H5NO3S, solad bán le leáphointe 229 °C. Milseoir saorga le cumas milsithe timpeall 400 oiread chumas milsithe an tsiúcróis. De ghnáth is i bhfoirm a shalann, sóidiam, a úsáidtear é. Measann cuid mhaith daoine go bhfágann sé iarbhlas searbh.
Síveart

Sa radaighníomhaíocht, aonad an SI don dáileog choibhéiseach is cothrom leis an dáileog asúite iolraithe faoin rbe (an éifeachtacht bhitheolaíoch choibhneasta). Úsáidtear an tsiombail Sv dó. De bhrí go gcuireann sé san áireamh cumas radaíochtaí éagsúla chun damáiste bitheolaíochta a dhéanamh tríd an bhfachtóir rbe, úsáidtear an t-aonad seo i dtomhais ar shábháilteacht radaíochta. 

Radaighníomhaíocht
Sizewell

Stáisiún núicléach ginte leictreachais in iarthar Shasana. Cuireadh na himoibreoirí, a mhodhnaítear le graifít, ar siúl ar dtús i 1966. Ag an ionad céanna a tógadh an chéad imoibreoir núicléach sa Bhreatain a mhodhnaítear le huisce éadrom faoi bhrú.
Jens Skou

Ceimicí Danmhargach is ea Jens C. Skou a rugadh ar 8 Deireadh Fómhair 1918 i Limveg na Danmhairge. Roinn sé Duais Nobel sa cheimic le Paul Boyer is John Walker i 1997 as a shaothar taighde ar an einsím ianiompartha Na+/K+-ATPase. 

Daoine a rugadh i 1918
Daoine beo
Ceimiceoirí Danmhargacha
Slabhra bia

Ord orgánach ar leibhéil leanúnacha ite (leibhéil thrófacha) taobh istigh d'éiceachóras ina malartaítear fuinneamh trí ithe. Tagann fuinneamh isteach sa slabhra bia trí fhótaisintéis i bplandaí glasa (na príomhtháirgeoirí), téann ar aghaidh do na féaritigh (na príomhthomhaltóirí) nuair a itheann siad plandaí, agus ina dhiaidh sin do na feoilitigh (na tomhaltóirí tánaisteacha is treasacha) nuair a sheilgeann is a itheann siad na féaritigh. I ndáiríre, bíonn slabhraí bia comhcheangailte i líonra casta bia. Braitheann an cine daonna ar dhá shlabhra bia, nó scamall bia, chun an fuinneamh is na hábhair is gá i gcomhair na beatha a fháil. Tosaíonn slabhra amháin leis na plandaí is na fiotaplanctóin mara, agus cuimsíonn na hainmhithe a itheann iad sin, na héisc eile a itheann iad sin, agus mar sin de go dtí an duine a itheann éisc. Sa slabhra eile tá na plandaí tíre, na hainmhithe a itheann iad, agus na daoine a itheann iad sin. Is léirithe iad na slabhraí bia ar conas a bhraitheann speicis is gnéithe úile an Domhain ar a chéile. Má chuirtear isteach an iomarca ar ghnéithe ar leith, ní féidir a rá go minic cad é an toradh ar ghnéithe eile. Mar shampla, tá baol is imní ann go gcuirfidh an poll sa chiseal ózóin isteach go trom ar sholáthar na bhfiotaplanctón sa bhfarraige, rud a dhéanfadh dochar do tháirgeadh iasc ar fud an Domhain.
Slánlus

Is éard atá sa slánlus ná planda bliantúil nó ilbhliantúil, uaireanta ina thom, go minic ina fhiaile. Plantago lanceolata an t-ainm eolaíochta atá air; níl ach speiceas amháin i gceist. An-fhorleathan. Cnota duilleog caol, lansa-chruthach go dtí leathan, ubhchruthach domhainfhéitheach. Na bláthanna bídeach le 4 pheiteal scannánach, scothdhonn go glas, pacáilte i spíce dlúth ingearach. 

Plandaí
Slapaire

Lacha shrúmála is ea an slapaire, agus é dúchasach don leathsféar thuaidh, an Afraic Theas, an Astráil, an Nua-Shéalainn, is Meiriceá Theas. Neadaíonn sé i sraitheanna giolcach. Tugtar an chorr leathadach agus spadalach air freisin. Tá ceithre speiceas di ann, mar atá Anas platalea, A. smithii, A. rhynchotis, agus A. clypeata (an spadalach tuaisceartach). 

Éin
Slat óir

Planda ilbhliantúil a bhláthaíonn déanach sa bhliain, a fhástar i ngairdíní. Slat óir Cheanadach atá dúchasach do Mheiriceá Thuaidh. Fásann sí 1.5 m ar airde. Na duilleoga lansa-chruthach fada biorach; an-chuid bláthcheann atá bídeach órga/buí, eagraithe ar ghéaga leathnaithe cothrománacha i bpanacail dhlútha phirimidiúla. Is planda ilbhliantúil níos lú í an tslat óir Eorpach a fhásann 1 m ar airde, le bláthchinn níos mó, suas le 1 cm ar leithead, iompartha i gcrobhaingí duilleacha.

Plandaí
Slata is cóin

Cealla fótamhothálacha na reitine veirteabraí, ainmnithe as a gcruth. Braitheann na slata solas lag, agus feidhmíonn go maith tráth an chlapsholais (radharc scotópach). Braitheann na cóin solas geal, agus feidhmíonn go maith i solas an lae (radharc fótópach). De ghnáth in ainmhithe oíchí, bíonn níos mó slata ná coin. Dhá shaghas cóin i gcuid mhaith mamach, ach 3 shaghas i ndaoine is ápaí.
Sleabhcadh imtharraingteach

Réamhinsíonn teoiric na coibhneasachta ginearálta go bhfuaraíonn is go gcrapann réalta nuair a ídíonn an fuinneamh comhleáite núicléach ina croíleacán. Cuireann sé sin isteach ar an gcothromaíocht idir tarraingt isteach na himtharraingthe is brú na ngás sa réalta. Nuair a laghdaíonn ga na réalta faoi bhun luacha chriticiúil (ga Schwarzschild: chomh beag le 3 km don Ghrian, mar shampla), ní féidir an sleabhcadh a chur droim ar ais le haon fhórsa atá ar eolas. Inphléascann an réalta ina dúpholl ansin.
Sleamhnán (ionfhabhtú)

Ionfhabhtú áitiúil i bhfaireog nó mórthimpeall ar fhalacail gruaige i gcaipín na súile. Tarlaíonn at beag pianmhar sa chaipín súile dá bharr, agus is féidir é a chóireáil le frithbheathach cuí.
Sleamhnán (pictiúr)

Pictiúr tréshoilseáin gan chorraí a shuítear le teilgean. D'úsáidtí sleamhnáin chearnacha mhóra (8.25 × 8.25 cm), go minic línithe de láimh, i laindéir draíochta, ach sa bhfoirm nua-aoiseach is fótagraf daite 3.6 × 2.4 cm é, suite i bhfráma caighdeánach 5 × 5 cm. Formáid an-choitianta grianghrafadóireacha, úsáidtear sleamhnáin go forleathan san oideachas, léirithe cumarsáide, taispeántais closamhairc, agus cláracha nuachta is a leithéid ar an teilifís.

Grianghrafadóireacht
Sliabh aigéanach

Sliabh faoin muir is ea sliabh aigéanach, 1 km ar a laghad os cionn an ghrinnill mórthimpeall, agus a bharr níos mó ná 200 m faoi dhromchla na mara. Tugtar oitir mara air má bhíonn sé níos éadoimhne. Tá a leithéid i ngach aigéan, ach an chuid is mó díobh san Aigéan Ciúin, níos mó ná 10,000. Meastar gur bolcáin ídithe cuid mhaith díobh. Tá sléibhte mara ann a bhfuil barr cothrománach acu, iarsmaí oileán báite nó oitreacha. Meastar go luíonn an chuid is mó de na hataill coiréil anuas ar shléibhte mara a thug fúthu ó dhromchla na mara trópaicí.

Sléibhte agus sliabhraonta
Slinn

Carraig mhínghráinníneach mheiteamorfach ar féidir a scoilteadh go foirfe mar go bhfuil ailíniú comhthreomhar ag na criostail míoca inti. Is toradh ar strus dírithe é seo le linn meiteamorfú áitiúil ísealghráid an scealla nó na láibchloiche. Úsáidtear i gcomhair díonta í agus í scoilte i leatháin thanaí, agus is buanseasmhach éadrom í. Tá foinsí i gContae an Chláir agus an Bhreatain Bheag.
Sliogán coirceogach

Seilide foghlach muirí. Suas le 30 cm ar fhad, an bhlaosc le canáil fheiceálach chun tosaigh i gcomhair orgáin ansin (siofón) chun sreabháin a shú isteach. Níos mó ná 400 speiceas, cuid acu a dhéanann nimh a chuireann pairilis ar chreach. Uaireanta, maraíonn sé daoine.
Sliogán na hÁirce

Moileasc suite débhlaoscach le dhá bhlaosc chosúla (comhlaí), a bhíonn traipéasóideach de ghnáth. Na cinn fhásta, de réir cineáil, ceangailte le dromchla foshraithe le filiméid righne (snáithí bisis). Timpeall 250 speiceas ar eolas, an chuid is mó ina speicis mara.
Sliogán rásúir

Débhlaoscach mara tochaltóra le dhá chomhla shliogánacha chomhionanna fhadaithe. Tochlaíonn sé go gníomhach sa ghaineamh le cos mhatánach.
Slíogart

Carraig an-éadrom phóiriúil dhoigheartha is ea an slíogart. De ghnáth eibhreach ina chomhdhéanamh. Cruthaítear é trí sholadú an chúir a dhéanann díghású fuinniúil na n-ábhar so-ghalaithe as an laibhe le linn brúchta. Úsáidtear mar scríobhach é.

Carraigeacha
Slisne micreascóip

Slisne thanaí ábhair a chuirtear ar dhromchla le hiniúchadh ar mhicreascóp. Úsáidtear an teicníocht sa bhitheolaíocht is an phaiteolaíocht míochaine go háirithe.
Slisne sileacain

De bhrí go dtógtar ciorcaid mhicrileictreonacha ar shlisní beaga sileacan leathsheoltóra (timpeall 10 mm × 20 mm nó níos lú), tugtar slisní, nó fiú micrishlisní, ar na feistí seo. Bíonn na ciorcaid seo, na trasraitheoirí is na comhbhaill eile den chiorcad chomh maith leis na sreanga ceangailte, eitseáilte ar an tslisne sileacain. De réir a chéile is féidir na ciorcaid a dhéanamh níos dlúithe ar na slisní, ionas gur féidir i bhfad níos mó feidhmeanna leictreonacha a dhéanamh de réir an mhéadair chearnaigh de shlisne. Tugtar ciorcad iomlánaithe nó ciorcaid ollscála iomlánaithe ar a leithéid. Is iontaofa saor slisní sileacain a tháirgeadh i gcomhair ríomhairí, fearais baile, agus an chuid is mó d'fheidhmeanna leictreonacha an lae inniu. Tábhachtach i mionadúchán an-chuid trealaimh is feidhmeanna a mbíodh gá le meaisíní ollmhóra chucu blianta beaga ó shin.
Slóchtán

Cuimsíonn sé cineálacha éagsúla den phlanda Sonchus, cuid acu bliantúil, cuid eile ilbhliantúil. Dúchasach don Eoraip, an Áise is an Afraic. Úscann an gas laitéis bhán nuair a bhristear é. Na duilleoga go minic le himill spíonacha, na gasduilleoga ag fáisceadh an ghais le dhá liopa chruinne, cosúil le cluasa, ag a mbun. An bláthcheann mór buí, cosúil le caisearbhán. Ní fíorfheochadán é, mar bíonn spíonta an fheochadáin níos righne géire.

Plandaí
Slúpa

Soitheach seoil aonchrainn, rigeáilte ar fhad an bháid, gan ach ceannseol amháin aige. San 18ú céad d'úsáidtí an téarma d'aon soitheach beag cabhlaigh. Sa dara cogadh domhanda tugadh an téarma ar shoitheach frithfhomhuireán a bhí níos cumasaí ná coirbhéad ó thaobh luais is armála.
Smachtú arm

Srianadh, i dtír amháin nó grúpa tíortha, maidir le leibhéal, saghas, leathnú nó úsáid arm, mar thoradh ar chomhaontú nó go haontaobhach. Is aidhm dó baol is drochthorthaí na cogaíochta a laghdú. Polasaí is modh oibre taidhleoireachta atá i gceist a thug na Stáit Aontaithe isteach sna 1950idí agus a nglactar go forleathan leis anois. Tá cuid mhaith comhaontuithe idirnáisiúnta a théann síos an bóthar seo (mar shampla, comhaontuithe SALT) maidir le hairm núicléacha, cheimiceacha is bhitheolaíocha.
Richard Smalley

Ceimicí a rugadh in Akron, Ohio ab ea Richard E. Smalley (6 Meitheamh 1943 – 28 Deireadh Fómhair 2005). D'fhás sé aníos in Kansas City. Rinne staidéar ag Ollscoil Michigan (B.S., 1965), Ollscoil Princeton (Ph.D., 1973), agus Ollscoil Chicago (clár iar-dochtúra). Ollamh ag Ollscoil Rice in Houston, Texas a bhí ann agus ba in Houston a d'éag sé. Ceannródaí na nanaitheicneolaíochta a bhí ann.

Ag obair lena chomhghleacaithe Robert Curl is Harold Kroto ar ábhair leathsheoltacha, tháinig sé ar ábhar nua de thimpiste i 1985. Ag eisídiú adaimh carbóin as dromchla le léas léasair, á bhfuarú is á sú isteach i bhfolús, ba mhóilíní le 60 adamh carbóin iontu, is uaireanta le 70 adamh carbóin, a fuair siad mar thoradh den chuid is mó. Ba é seo 3ú allatróp an charbóin, C60. Graifít, a bhfuil cruth leatháin uirthi, is diamant, a bhfuil cruth teitrihéidreach air, an dá cheann eile. Chinn na taighdeoirí gur cruth cáis sféarúla, cosúil leis an gcruinneachán geodasach a dhear Buckminster Fuller, cosúil le liathróid sacair, a bhí san allatróp nua, le hadamh carbóin ag gach cúinne. Tús ab ea na millíní bucaí nó na fullairéiní seo le réimse torthúil lán-nua ceimice, an nanaiceimic. Bronnadh Duais Nobel na Ceimice ar an triúr i 1996.

Daoine a rugadh i 1943
Básanna in 2005
Ceimiceoirí Meiriceánacha
Smaointurgnamh

Sa bhfisic, turgnamh a fheiceann eolaí ina aigne ach nach ndéanann go praiticiúil de bhrí go mbeadh sé ródheacair, ach a d'fhéadfadh prionsabail thábhachtacha a léiriú mar sin féin. Mar seo a shamhlaigh Einstein cad a tharlódh in ardaitheoirí luasghéaraithe is saorthitime, agus a d'fhorbair prionsabal na coibhneasachta.
Bedřich Smetana

Cumadóir a rugadh i Litomyšl i bPoblacht na Seice (sa Bhóihéim in impireacht na hOstaire ag an am) ab ea Bedřich Smetana (1824-1884). A shaothar cumadóireachta an-náisiúnaíoch, ina measc 9 gceoldráma, Prodana Nevěsta (An Bhrídeach Bhabhtálaithe, 1866) go háirithe, saothair seomra, siansaí, agus sraith dánta siansacha Má Vlast (Mo Thír Dhúchais, 1874-1879).
Smiolamas caisealóide

Is éard is smiolamas caisealóide ann ola chéiriúil a fhaightear i gceann na caisealóide (suas le 2,000 lítear sa chaisealóid mhór). Calcann sé san aer. Ní fios cén fheidhm a bhaineann an chaisealóid as. D'úsáidtí é mar bhealú, agus i gcoinnle is ungthaí.

Olaí
Smionagar saitilítí

Cuid mhaith os cionn 10,000 réad inbhraite atá i bhfithisí sa spás timpeall an Domhain. Saitilítí teileachumarsáide, aimsire is míleata cuid acu, ach is satailítí caite is smionagar satailítí an chuid is mó. I 1970 ní raibh ach 200 réad inbhraite mar sin. Seans go bhfuil na billiúin réad beag do-bhraite thuas i bhfithisí os ár gcionn anois. Cruthaítear tuilleadh réada sna fithisí sin le himbhuailtí ardluais eatarthu. Tá baol ann go millfidh a leithéid d'imbhualadh satailít nó spásárthach fíorchostasach. Is gá gach iarracht a dhéanamh gan cur leis an mbruscar spáis, agus an smionagar atá ann a ghlanadh suas an oiread agus is féidir.
Smol

Téarma ginearálta ar aon cheann de raon leathan galair plandaí, na galair fhungasacha go príomha.
Smólach ceoil

Éan ceoil ar mheánmhéid, a fhaightear in an-chuid réigiún ar fud an Domhain ó fhásaigh go dtí na foraoisí báistí sna trópaicí. A dhroim donn is a bhrollach geal le cuid mhaith spotaí dubha. Déanann sé ceol i rith na bliana. Bíonn a limistéar féin aige agus ruaigeann sé smólaigh eile as, ach ní bhacann le héin eile. Cónaíonn sé i dtoim, agus itheann péisteanna ar an talamh (ag briseadh poigheachán an tseilide ar charraig) is caora gealdaite. Déanann sé a nead chupánchruthach i dtom tiubh, agus tógann suas le 3 ál sa bhliain. Tugtar caislíní ar chuid de na saghsanna.

Éin
Smugairle an tseoil

Céalantrátach cosúil le smugairle róin is ea smugairle an tseoil. Snámhann ar barr an aigéin, coimeádta suas le slaod atá lán de ghás. Maireann i gcóilíneachtaí agus bíonn a thasc speisialta féin ag gach indibhid díobh, cosúil le atáirgeadh, beathú agus eile. Beireann ar chreach le hadharcáin fhada loiscneacha a chrochann síos ón slaod agus a d’fhéadfadh goimh pianmhar a thabhairt do shnámhaí.
Smutmhadra

Maidrín beag bídeach a saothraíodh sa tSín. A bhunús cosúil leis an bpeicinís, ach le fionnadh gearr, níos airde troime anois, ach le haghaidh leata fós agus an t-eireaball iompartha os cionn an droma.

Mamaigh

Póir mhadraí
Robert Smythson

Ailtire Sasanach ab ea Robert Smythson (c 1535 – 15 Deireadh Fómhair 1614). Thosaigh sé mar shaor cloiche. Ba é an chéad saothar dá chuid a taifeadadh Longleat (1568), agus meastar gur dhear sé é. Ba é Wollaton Hall i Nottingham (1580-1588) a shárshaothar, caisleán meánaoiseach bréige le gnéithe clasaiceacha is faisean Pléimeannach fite ann. D'fhorbair sé plean nua ceartingearach leis an halla mór suite trasna, rud a bhí réabhlóideach maidir leis na féidearthachtaí spásúla i bhfoirgnimh chomhaimseartha.

Daoine a rugadh sna 1530í
Básanna i 1614
Ailtirí Sasanacha
Snag breac

Éan coille de chlann na bpréachán. An-chosúil ina iompar is a chruth leis an rúcach, ach gob dubh air. Sa 17ú céad a tháinig siad go hÉirinn den chéad uair. Uiliteach. Fanann an chearc is an coileach le chéile ar feadh a saoil.

Éin
Snáithe

Snáithe sníofa a ndéantar uigí leis trí fhí, cniotáil is eile. Braitheann a airíonna ar a thoilleadh snáithíní, an oiread snáithíní discréideacha ann, agus an modh sníofa.

Snáth
Teicstílí
Snáithe ata

Snáithe atá déanta as snáithíní, de ghnáth saorga, a preasáileadh le linn próiseáil an tsníofa chun toirt an tsnáithe a mhéadú.
Snáithín

An t-aonad bunúsach a ndéantar fabraicí as. Tarlaíonn snáithíní nádúrtha i bhfoirm shnáithíneach go nádúrtha, agus cuimsíonn siad olann, cadás, línéadach, siúit, caismír is síoda.

Snáithíní
Ábhair
Teicstílí
Snáithín cothaithe

An chuid de charbaihiodráití planda nach féidir iad a dhíleá ag na heinsímí sa stéig bheag a dhíleánn carbaihiodráití de ghnáth. Tugtar gairbhseach air freisin. Cuid de na carbaihiodráití struchtúrtha i gcillbhallaí an phlanda is ea é, chomh maith le polaishiúicrídí, nach stáirse iad. Is é an snáithín is flúirsí sa nádúr an ceallalós, atá déanta as aonaid athfhillteacha glúcóis i nduail shingile fhada. Snáithíní eile is ea heimicheallalós is peictin. Coipeann baictéir cuid de na snáithíní sa stéig mhór, rud a mhéadaíonn meáchan an tuair de bharr méadú na mbaictéar faecach. Tá snáithíní eile atá níos frithbheartaí i gcoinne coipthe bhaictéaraigh, ach méadaíonn siad meáchan an tuair de bharr a n-acmhainn iompartha uisce. Moltar aiste bia le cuid mhaith snáithín ann do dhiaibéitigh anois, mar go moillíonn snáithín sa chothú fuascailt an ghlúcóis isteach in imshruthú na fola.
Snáithín saorga

Ábhar, cosúil le níolón, réón is poileistear, a úsáidtear chun teicstílí a dhéanamh. Tosaíodh ar a dtáirgeadh sna 1930idí, agus faoi na 1950idí bhí táirgeadh ollmhór ar fud an Domhain is modhanna déanta amach chun éadaí de gach sórt a dhéanamh astu, chomh maith le gléasra míleata is tionsclaíochta. Mar thoradh laghdaíodh táirgeadh na holla, an chadáis is na siúite go mór. Tá an réabhlóid teicstíle seo ag leanúint an t-am ar fad.
Snáithín carbóin

Ábhar an-láidir ó thaobh teannais a dhéantar trí theaschóireáil rialaithe snáithíní aicrileacha. Nuair a fhítear i bhfabraic iad, bíonn siad go hiontach chun gás nimhiúil a ionsú, fo-éadaí cosanta a dhéanamh do shaighdiúirí, agus cochall iarta a dhéanamh. I bhfad níos láidre ná cruach, agus úsáidtear iad in ábhair shaorga lannacha a bheadh láidir is éadrom in aerárthaigh is roicéid. Úsáidtear iad freisin mar threisiú i bplaistigh (mar shampla, i slata iascaigh, raicéid, scíonna, clogaid is camáin)
Snáithíní gruaige

Snáithíní ainmhithe, as próitéiní den chuid is mó. De ghnáth ionannaítear iad leis an ainmhí óna bhfaightear iad, mar shampla, olla ón gcaora, móihéar ón ngabhar angóra, síoda ón seiriceán, is eile.
Snáithíní speisialta

Snáithíní teicstíle ó chlanna an ghabhair is an chamaill, cosúil le caismír, móihéar, viciúna, alpaca is angóra (coinín). Tearc daor i gcomparáid le snáithíní eile.

Teicstílí
Snámhacht (próiseas)

Próiseas chun codanna áisiúla mianraí a scaradh amach ón bhfuíoll trí ghreamú roghnaíoch pháirteagail an ábhair inmhianaithe le bolgáin sa choipeadh. Tumtar an mianra san uisce, agus séidtear aer tríd sin. Is féidir cumadh na mbolgán a chur ar aghaidh le hoibreáin dhromchlaghníomhacha nó choipeacha.
Snámhaí balla

Éan atá cosúil le cnóshnag, dúchasach do dheisceart na hEorpa is an Áise. Gormliath le sciatháin leathana dhearga is bhána, agus gob fada caol cuarach. Áitríonn sé ceantair charraigeacha go hard sna sléibhte, agus itheann feithidí is damháin alla.

Éin
Snámhaíocht

Díchumadh céimseach solaid atá faoi strus leanúnach, cosúil le fadú sreinge faoi ualach inteannta. In ábhair chriostalta, cosúil le miotail, tarlaíonn snámhaíocht trí ghluaiseacht asáitithe tríd an ábhar.
Lagan, snámhraic, muirchur

3 théarma d'earraí is raic a fhaightear sa bhfarraige. Aon stuif mar sin a bhíonn ar snámh, tugtar snámhraic air. Is muirchur aon rud a caitheadh thar bord d'aon ghnó chun lasta a laghdú, nó mar gheall ar bhaol don long. Earraí ar ghrinneall na farraige, nó i gcabhail loinge briste ar an ngrinneall, is lagan iad.
Snaois

Aon druga a ullmhaítear mar phúdar mín a riartar trí tharraingt isteach an tsrón. Asúitear í trí scannáin mhúcasacha na sróine. Go coitianta glactar leis gurb ionann snaois is snaois tobac, a chaitear mar gheall ar an nicitín inti. Bhí snaois tobac in úsáid ag treibheanna Indiacha i Meiriceá, agus ghlac na hEorpaigh léi uathu. Sa 17ú céad tugadh caitheamh snaoise isteach i gcodanna den Áise mar a mbíodh caitheamh tobac mídhleathach. Shroich sí buaic a réime i gcúirt na Fraince san 18ú céad, ach ní chaitear ach go hannamh anois í.
Snáthaid mhara

Iasc muirí le colainn chaol, roinnte i dteascáin. An béal beag, le soc feadánach is eití fíneálta. Iompraíonn an fireannach na huibheacha, cuid acu i bpúitse goir ar leith. Suas le 60 cm ar fhad, ach níos giorra de ghnáth. Itheann sé planctón is larbhaí iasc.
Snáthaid mhór

Feithid mhór fhadcholainneach le dhá phéire sciathán caol a choinnítear go cothrománach is í faoi shuan. Ligeann na súile móra comhshuite a bhíonn ag an tsnáthaid mhór fhásta di feithidí a ghabháil san eitilt. Na larbhaí uisciúil leathancholainneach creachóireach.

Feithidí
Snáthaidpholladh

Modh ársa Síneach chun pian a mhúchadh, cóir leighis ar ghalair áirithe is ea snáthaidpholladh. Glactar go fairsing anois leis ar fud an Domhain. Le húsáid in ionad ainéistéisigh le linn obráidí. Slí amháin chun snáthaidpholladh a dhéanamh is ea snáthaidí tanaí a instealladh faoin gcraiceann ar éigin ag ionaid ar leith de na céadta ionad caighdeánach snáthaidphollta sa cholainn. Tá na hionaid seo sainiúil do gach galar ar leith, ar líonraí néarógacha ar leith, na méaracha coise, na lámha, an aghaidh, is bog na cluaise. Baineann na hionaid seo le hathbhunú na cothromaíochta idir prionsabail an yin is an yang, agus le qi chun é seo a bhaint amach. Rothlaítear na snáthaidí, nó uaireanta ritear sruth leictreach beag tríothu isteach sa cholainn. Ní fios fós cén fáth go múchann snáthaidpholladh pian, ach meastar go spreagann an próiseas soláthar ionoirfiní is einceifilíní sa cholainn.

Snáthaidpholladh
Snáithínghloine

Is éard is snáithínghloine ann ábhar ilchodach a úsáidtear chun struchtúir éadroma, go minic cuartha go coimpléascach, a dhéanamh. Déantar as snáithíní gloine leabaithe i roisín poileistir nó eapocsach é, agus múnlaítear é roimh théachtadh dó. Is plaisteach treisithe le snáithíní gloine é. Baintear feidhm as i struchtúir cosúil le cabhlacha bád, umair i gcomhair leachtanna, agus uaireanta cabhlacha gluaisteán. 

Ábhair shaorga
Willebrod Snell

Matamaiticeoir Ollannach ab ea Willebrod Snell (1591-1626). D'fhionn sé dlí athraonta an tsolais, a dtugtar dlí Snell air. Is é athraonadh ná athrú i dtreo forleata toinne (solas nó fuaim, mar shamplaí) nuair a théann an tonn ó mheán amháin (aer, de ghnáth) isteach i meán eile ag uillinn nach dronuillinn í. In úsáid i lionsaí is teileascóip. I gcás an tsolais, bíonn cóimheas chomhshíneas na huillinne ionsaithí is chomhshíneas na huillinne tarchurtha cothrom le tairiseach an mheáin, a dtugtar an chomhéifeacht athraonta air.

Matamaiticeoirí Ollannacha
Daoine a rugadh i 1591
Básanna i 1626
Snig

Ubh a bheireann míol, go príomha míol cinn nó míol colainne ar dhuine.
Sníomh

Athrú snáithíní ina snáithe. Dhéantaí dhá shaghas snáithe go traidisiúnta: i snáithí olla bíonn na snáithíní cóirithe go randamach, ach i snáithe mustairte bíonn na snáithíní go léir cóirithe i dtreo fhad an tsnáithe. Sa 18ú céad bhí an próiseas seo ar na próisis a meicníodh den chéad uair, ag úsáid an chadáis ar dtús. Tá modhanna nua, cosúil le sníomh frithchuimilte is sníomh rótair, an-tábhachtach anois is iad an-dhifriúil ar fad ó na modhanna luatha láimhe leis an gcoigeal, agus níos déanaí ón 11ú céad sa tSín leis an tuirne.