joelniklaus/EU_Wikipedias huggingface dataset:
Educate Together

Carthanas oideachasúil i bPoblacht na hÉireann is ea Educate Together, (Gaeilge:Ag Foghlaim Le Chéile), a bhfuil roinnt scoileanna il-sainchreidmheacha comhoideachais faoina choimirce. Bunaíodh é sa bhliain 1978 le bheith mar phatrún ar na scoileanna nua a osclaíodh i ndiaidh an rath a tháinig ar Thionscnamh Scoil Dhún Dealgain. Faoi láthair tá 84 scoil náisiúnta faoina choimirce sa phoblacht, agus 13 meanscoileanna.

Stair
Sula raibh oideachas il-sainchreidmheach i bPoblacht na hÉireann, thosaigh roinnt daoine ag ardú ceisteanna faoin gcóras sainchreidmheach a bhí i réim. Oideachasóirí agus tuismitheoirí ab iad, a dhalta Áine Highland, Michael Johnston agus Florrie Armstrong. Chuir siad Educate Together ar bun, agus é mar chuspóir acu “[t]o develop and support in Ireland the establishment of schools which are multi-denominational (i.e. with equal right of access for the children of Catholic, Protestant and other parents, and with the cultural and social background of each child held in equal respect), co-educational and managed under a system which is predominantly democratic in character, wherever and whenever there is viable local support for such a school.”
Nuair a thosaigh an grúpa pleananna chun scoil il-sainchreidmheach a chur ar bun i nDún Dealgan sa bhliain 1975, d'éirigh dream Caitliceach coimeádach ina gcoinne. Chuir siad seo bileog amach a cur ina luí gur rud "aindiagaí" a bhí i gceist, go raibh sé "naimhdeach do chreideamh", agus "go leagfadh sé síos fasach do thrioblóid mhór eile". Faoi dheireadh osclaíodh an scoil in am don bhliain scoile 1978-79.

In ainneoin na scoileanna eile a tháinig ina dhiaidh sin, is scoileanna il-sainchreidmheacha iad faoi bhun 2% de na scoileanna sa phoblacht. Tá comhthionóil nó boird stiúrthóirí reiligiúnda i gceannas ar na scoileanna eile ar fad i gcónaí.

Naisc sheachtracha
 Suíomh na heagraíochta

Tagairtí

Oideachas in Éirinn
Malmö

Is cathair é Malmö in iardheisceart na Sualainne. Is é an tríú cathair is mó sa tSualainn i ndiaidh Gothenburg agus Stockholm. Is é an seachtú cathair is báúla le rothaíocht sa domhan de réir an Copenhagenize Index sa bhliain 2013. Is é Malmö an phríomhchathair agus an chathair is mó i gcontae Skåne sa tSualann. Fuair Malmö an ceathrú háit ar an liosta "15 Green Cities" de chuid Grist Magazine sa bhliain 2007. 

Tá 309,105 daoine ina gcónaí sa chathair i 2013. Bhí 664,428 duine i mórcheantar Malmö.

Déimeagrafaic 

 

Seo a leanas na príomhthíortha as ar tháinig imircigh i Malmö:

 An Iaráic (9,940)
 Danmhairg (8,972)
 Poblacht na Macadóine (8,426)
 an Bhoisnia-Heirseagaivéin (5,969)
 an Liobáin (3,780)
 an Iaráin (3,375)
 an Pholainn (3,053)
 an Tuirc (2,110)
 an Ungáir (2,038)
 an Rómáin (2,014)

Sa bhliain 2011, bhí daoine ó 174 tír difríula ina gcónaí i Malmő agus bhí timpeall ar 150 teanga á labhairt sa chathair.

Is cathair óg é Malmo agus thart ar leath an daonra faoi 35 bhlian d'aois. 
 
Tá cúlra iasachta ag 41% do an daonra i Malmö. Rugadh 30% de na daoine i dtír eile agus rugadh 11% sa tSualainn do thuismitheoirí iasachta.

Cathracha na Sualainne
Malmö
Tel Aviv

Is é Tel Aviv (fuaimniú: Teil-Abhíobh) an dara cathair is mó in Iosrael i ndiaidh Iarúsailéim. Calafort agus ionad mór trádála agus cultúir é atá suite ar chósta láir thiar na tíre. Bhí 414,600 ina gcónaí ann sa bhliain 2013.

Tagairtí

Naisc sheachtracha 

Bailte agus cathracha in Iosrael
Duolingo

Séard atá i gceist le Duolingo ná suíomh idirlín neamhthrádálach atá tiomnaithe d'fhoghlaim teangacha. Ardán sluafhoinsithe le haghaidh aistriúchán téacsanna atá ann chomh maith. Tá Duolingo deartha sa bhealach go gcuidíonn an foghlaimeoir le leathanaigh ghréasáin agus cáipéisí eile a aistriú de réir mar a dhéanann sé nó sí dul chun cinn sa phróiseas foghlamtha. Ar an 26 Márta 2015 bhí 10 gcúrsa le fáil do chainteoirí Béarla, mar atá Spáinnis Mheiriceá Laidiní, Fraincis, Gearmáinis, Portaingéilis na Brasaíle, Iodáilis, Ollainnis, Danmhairgis, Sualainnis, Tuircis, agus Gaeilge. Tairiscíonn Duolingo cúrsaí Béarla Mheiriceá i roinnt mhaith teangacha chomh maith. Bíonn teangacha nua ar na bacáin i gcónaí.

Stair
Chuir Luis von Ahn, ollamh ag Ollscoil Carnegie-Mellon in Pittsburgh, Duolingo ar bun in éineacht le Severin Hacker, mac léinn iar-chéimí leis. Bhain von Ahn úsáid as an deontas a fuair sé ón bhfundúireacht MacArthur agus le maoiniú ón bhFondúireacht Eolaíochta Náisiúnta. Oirbríonn an córas leis na hardáin iOS, Android agus Chrome. Tá an clár scríofa in Python. Tá oifigí Duolingo suite in Shadyside, comharsanacht in aice Carnegie-Mellon, agus tá 32 duine fostaithe ann.

Cúrsaí trí Bhéarla
Breatnais
Cóiréis
Danmhairgis
Eabhrais
Esperanto
Fraincis
Gaeilge
Gearmáinis
Gréigis
Haváis
Hiondúis
Indinéisis
Iodáilis
Ioruais (Bokmål)
Ollainnis
Polainnis
Portaingéilis
Rómáinis
Rúisis
Seapáinis
Seicis
An tSínis
Spáinnis
Sualainnis
An Svahaílis
Tuircis
Úcráinis
ArdValyrian
Vítneaimis

Teangacha i mbéite
Fionlainnis
Laidin
Navachóis
Tliongáinis
Ungáiris

Teangacha ar na bacáin
Fásteanga Háítí
Gàidhlig (ar gor)
Giúdais

Naisc sheachtracha
 Suíomh Duolingo, leathanach i mBéarla
 Blag oifigiúil

Láithreáin gréasáin
Bacillus Calmette-Guérin

Vacsaín chun cosaint a sholáthar i gcoinne na heitinne is ea Bacille Calmette-Guérin (BCG), a úsáidtear go príomha i gcoinne na heitinne (TB). Ainmnithe as Albert Calmette (1863-1933) is Camille Guérin (1872-1961) a d'fhorbair í. Bachaillíní beo tanaithe eitinne atá inti.
Melodica

Is uirlis cheoil é an melodica. Tá sé cosúil leis an méarchlár ó thaobh é a chasadh, ach, in áit casúir ag bualadh téid, tá reeds ann, agus ní thiocfaidh aon fhuaim as go dtí go séidfidh tú isteach ann. De ghná, ní fheictear an melodica i gceol traidisiúnta a hÉireann.
Rós an Líoma

Naomh is ea Rós Líoma (20 Aibreán 1586 – 24 Lúnasa 1617), a rugadh mar Isabel Flores y de Oliva i Líoma, Peiriú.

Tagairtí 

Daoine a rugadh i 1586
Básanna i 1617
Naoimh de chuid Pheiriú
Corp + Anam

Is clár dráma é Corp + Anam atá á chraoladh ar TG4 ó 16 Feabhra 2011 ar aghaidh.

Carachtair

Príomhcharachtair

Carachtair Eile

Eipeasóidí

Sraith 1

Sraith 2

Tagairtí 

Sraitheanna teilifíse a thosaigh i 2011
Cláir TG4
Cláir Teilifíse Éireannacha
Cláir dráma
Aignéas na Róimhe

Naomh is ea Aignéas na Róimhe (291 – 304).

Tagairtí 

Naoimh Rómhánacha
Daoine a rugadh i 291
Básanna i 304
Daoine Rómhánacha
An Coinigéar

Séard atá san Coinigéar ná 'gob gainimh'. Tá an gob gainimh seo ag gobadh amach treasna Cuan Dhún Garbhán. Tá an Coinigéar suite i nGaeltacht na nDéise. Séard is brí leis 'An Coinigéar' ná coinicéar coinín.
Ailpíneach

Is pór madra é an ailpíneach. Is madra oibrithe é. Tháinig an ailpíneach as na hAlpa san Iodáil agus san Eilvéis.

Mamaigh
Póir mhadraí
An Baile Dubh Íochtarach, Port Láirge

Is baile beag i ngar do chathair Phort Láirge i gContae Phort Láirge é An Baile Dubh Íochtarach.

Bailte i gContae Phort Láirge
An Baile Dubh Uachtarach, Port Láirge

Is baile beag i ngar don Abhainn Mhór i gContae Phort Láirge é An Baile Dubh Uachtarach.

Bailte i gContae Phort Láirge
Cluain Fhia

Is baile beag suite i gContae Phort Láirge í Cluain Fhia.

Bailte i gContae Phort Láirge
An Fhaiche, Port Láirge

Gráig i gContae Phort Láirge in Éirinn is ea An Fhaiche.
An tSráidbhaile, Contae Phort Láirge

Baile beag i gContae Phort Láirge is ea An tSráidbhaile nó Sráidbhaile na nDéise.

Bailte i gContae Phort Láirge
Bob Menendez

Polaiteoir Meiriceánach is ea Robert "Bob" Menendez a rugadh ar 1 Eanáir 1954. Seanadóir sinsearach ó New Jersey atá ann. Is ball den Pháirtí Daonlathach é.

Rugadh Menendez i gCathair Nua-Eabhrac agus tógadh é in Union City, New Jersey, trasna an Abhainn Hudson. B'as Cúba dá thuismitheoirí. Dlíodóir é a chuaigh leis an bpolaitíocht. Bhí sé ina mhéara ar Union City ó 1986 go 1992.

Féach freisin

Tagairtí

Naisc sheachtracha 
 Suíomh Bob Menendez ag Seanad na Stát Aontaithe, arna rochtain ar 27 Samhain 2014

Daoine a rugadh i 1954
Polaiteoirí na Stát Aontaithe
Daoine as New Jersey
Daoine beo
Harvard, Illinois

Is cathair i gContae McHenry, Illinois í Harvard. Tá sí suite timpeall 7 mílte (11 ciliméadar) ón teorainn Wisconsin. De réir an daonáirimh 2010, cónaíonn 9,447 duine i Harvard. Críochnaíonn an seirbhís traenach Union Pacific/Northwest Line sa chathair.

Illinois
Cathracha in Illinois
Lárionaid daonra in Illinois
Walter Mondale

Ba pholaiteoir é Walter Mondale (5 Eanáir 1928 – 19 Aibreán 2021) . Bhí sé ina leasuachtarán na Stát Aontaithe idir 1977 agus 1981.  Bhí saol fada aige ina ndearna sé seirbhís eiseamláireach don phobal.

Tagairtí 

Daoine a rugadh i 1928
Básanna in 2021
Polaiteoirí na Stát Aontaithe
Aaron Burr

Ba é Aaron Burr an 3ú Leasuachtarán na Stát Aontaithe. Roghnaíodh é mar sheanadóir do Nua-Eabhrac agus chaith sé sé bhliana ann. I 1801 tháinig Thomas Jefferson i gcomharbacht ar uachtaránacht na tíre agus thosaigh Burr mar leasuachtarán. D'oibrigh sé anseo ar feadh 4 bhliana. Tar éis na leasuachtaránachta sheas sé don gobharnóireacht Nua-Eabhrac. Nuair a chaill sé an toghchán chuir sé an milleán ar George Clinton agus Alexander Hamilton. Chuir sé sabaitéireacht ina leith. Sheol Burr agus Hamilton litreacha eatarthu agus d'éiligh Burr troid gunna. Ghlac Hamilton leis. Sa throid lámhaigh an bheirt acu ach gortaíodh Hamilton go marfach. Bhuail an piléar a ae agus a dhromlach. Cuireadh cúiseamh roimh Burr ach ní chiontaíodh é. 

Tar éis na heachtra sin bhí a ghairm polaitiúil millte. Taisteal sé siar agus léasaigh sé timpeall 40,000 acra ó rialtas na Spáinne ach d'fhág sé an talamh sin. Bhí sé féimhithe agus d'imigh sé go dtí an Eoraip. Tar éis tamaill tháinig sé ar ais go Meiriceá. Phós sé arís ach ag deireadh a shaoil scar a bhean uaidh.

Tagairtí 

Daoine a rugadh i 1756
Básanna i 1836
Leasuachtaráin na Stát Aontaithe
Walking on Cars

Is banna ceoil pop/rac Walking on Cars ó Chorcha Dhuibhne. Is iad na cúig bhall ná Patrick Sheehy (amhránaí, liricí), Sorcha Durham (pianó), Dan Devane (treoirghiotár), Paul Flannery (dordghiotár) agus Evan Hadnett (drumaí). Cuireadh an banna ar bun sa bhliain 2010. Scaoileadh a gcéadligean, Catch Me If You Can, sa bhliain 2012, amhrán a bhain amach barr Chairt iTimes na hÉireann.

Dioscliosta

Albaim Stiúideo

Ceirníní Leathfhada

Singlí

Naisc sheachtracha

Suíomh an bhanna, arna rochtain ar 5 Nollaig 2014

Grúpaí ceoil bunaithe sa bhliain 2010
Mícheál Ó Brolacháin

Is scríbhneoir Gaeilge Éireannach a bhí i Mícheál Ó Brolacháin. Bhásaigh sé 31 Deireadh Fómhair, 2009. Bhí baint aige le lucht tacaíochta Ruagairí na Seamróige (Shamrock Rovers). Bhí cónaí air i mBaile na Manach i mBaile Átha Cliath. Sa bhliain 2005 rinneadh cur síos ar a úrscéal Pax Dei mar an t-aon úrscéal lánfhada eolaíocht ficsean le daichead bliain, agus dúradh gur úrscéal é a d'fhan dlúth le dúchas Orwell agus é ag caint ar dheachtóireacht agus táirchéim na todhchaí. Is Ó Riain, Ní Ghráda, agus Cathal Ó Sándair roimhe a bhí tar éis gort seo an fhicsin eolaíochta a threabhadh.

Sathaoir
Pax Dei, Baile Átha Cliath, 1985, 2 eagrán.
Cá bhfuil tú anois? by Mícheál Ó Brolacháin, 1992, 2 eagrán
Gréagóir Goraille  1993, eagrán amháin
Laochra 1 eagrán 1983
Sráid Sicín : gearrscéalta

Scríbhneoirí Gaeilge
Scríbhneoirí Éireannacha
Ficsean Eolaíochta
Chris Martin

Rugadh Christopher Anthony John Martin ar an dara lá de Mhárta 1977 i Devon, Sasana. Is amhránaí é agus is ball den bhanna ceoil, Coldplay é.  Bhíodh sé pósta ar Gwyneth Paltrow ó 2003 i leith, ach scar siad. Tá beirt pháistí acu.

Óige agus an saol go luath
Tá sé ar an duine is sine sa chlann agus tá ceithre deartháireacha aige. Bhí ceol i gcónaí tábhachtach le Chris mar is múinteoir ceoil í a mháthair. Bhunaigh sé ​​a chéad bhanna nuair a bhí sé sa bhunscoil, Exeter Cathedral School. Tar éis na bunscoile, chuaigh sé go dtí Sherborne School i nDorset. Anseo, bhuail sé le Phil Harvey agus rinne bainisteoir an bhanna Coldplay de. Rinne sé staidéar ar léann clasaiceach, Gréigis agus Laidin in Univeristy College London. Lena chara ó ollscoil Jonny Buckland, bhunaigh sé ​​banna rac-cheol, Starfish lena n-áirítear cairde eile ó ollscoil , Will Champion agus Guy Berryman. Athraigh siad an t-ainm an bhanna níos déanaí go Coldplay .

Gairme

Scaoileadh an banna a gcéad albam i 2000. Bhí sé an- tóir orthu agus chuaigh il - platanam sa Bhreatain , Stáit Aontaithe Mheiriceá agus an Astráil. Scaoileadh an banna chúig níos mó albums, 'A Rush of Blood to the Head', 'X&Y', 'Viva la Vida or Death and All His Friends' agus 'Mylo Xyloto’. Bhuaigh gach albam go leor duaiseanna. Déanta Chris a lán oibre aonair lena n-áirítear obair le Jay - Z agus Kanye West.

Fíricí Spraoi

Bhí sé ag ainmnithe an Domhain vegetarian fearr ag lorg i 2005 ag PETA , ach nach bhfuil sé vegetarian. Apple is ainm do a h-iníon agus Moses is ainm do a mhac. Níor ólann sé alcól nó caitheamh tabac. Tá Martin ag fulaingt ó tinniteas agus easuan.

Tagairtí 

Ceoltóirí Sasanacha
Daoine a rugadh i 1977
Daoine beo
Inner Temple

Is baile é Inner Temple atá suite sa chontae searmanais an Chathair Londan i Londain Láir.

Cathair Londan
San Nioclás

Cara na mairnéalach agus na bpaistí is ea San Nioclás (15 Márta 270 - 6 Nollaig 343). Rugadh an naomh i bPatara san Áise Bheag agus fuair sé bás i Myra, Lycia.

Nollaig 
Is iomaí scéal faoin easpag naofa ón 4ú haois san Áise Bheag atá ann, an fear a leag síos an patrún do Dhaidí na Nollag as a chuid carthanachta. Ar dtús ba thraidisiún Ollannach é San Nioclás (Sinterklass); thug sé bronntanais do leanaí ar 6 Nollaig, is é sin, Lá Fhéile Niocláis.

Taisí
Deirtear gur ghoid crosáidirí taisí San Nioclás ó Bhari, agus gur adhlacadh iad i nOsraí, gar de Bhaile Mhic Andáin.  Tá leac ar an uaigh.

 Féach freisin

Daidí na Nollag

Tagairtí 

Daoine a rugadh i 270
Básanna i 343
An Nollaig
Naoimh Gréagacha
Naoimh
Fowydh

Is baile suite i gCorn na Breataine é Fowydh (Béarla: Fowey). 

Bailte agus cathracha i Sasana
Corn na Breataine
Tencreek

Is baile suite i gCorn na Breataine é Tencreek. 

Bailte agus cathracha i Sasana
Corn na Breataine
Kings Cross, Londain

Is baile é Kings Cross atá suite sa bhuirg Islington, Londain Láir. I ndaonáireamh na bliana 2011 fuarthas 14,082 duine ina gcónaí ann.

Stair  

 Loscadh Kings Cross, Londain (1987)

Tagairtí 

London Borough of Islington
Maria Goretti

Naomh Caitliceach ab ea Naomh Maria Goretti (16 Deireadh Fómhair 1890 – 6 Iúil 1902), a rugadh i gCorinaldo san Iodáil.

Tagairtí 

Naoimh Iodálacha
Daoine a rugadh i 1890
Básanna i 1902
Daoine Iodálacha
Amanda Seyfried

Is ban-aisteoir, amhránaí agus iar-mhainicín Meiriceánach í Amanda Michelle Seyfried a rugadh ar 3 Nollaig 1985. Thosaigh sí a slí bheatha mar mhainicín nuair a bhí sí 11 d'aois, ansin ag aois a 15 bliana a slí bheatha mar aisteoir. Ar dtús le róil beaga agus sa deireadh ag déanamh ról athfhillteach ar As The World Turns agus All My Children .

Sa bhliain 2004, ghlac Seyfried páirt sa scannán Mean Girls, a céad mór-ról. Ina dhiaidh sin, bhí róil aici ag tacú i scannáin neamhspleácha, mar shampla Nine Lives (2005) agus Alpha Dog (2006), bhí ról athfhillteach aici freisin sa chlár teilifíse UPN Veronica Mars (2004-2006). Idir 2006 agus 2011, bhí páirt aici sa tsraith teilifíse HBO Big Love. Tar éis sin, bhí Seyfried sa scannán ceoil 2008 Mamma Mia!. Cuireann a láithrithe eile phríomhpáirteanna i Jennifer's Body (2009), Chloe (2009), Dear John (2010), Red Riding Hood (2011), In Time (2011), Gone (2012), Les Misérables (2012), Lovelace (2013), A Million Ways to Die in the West (2014) agus Ted 2 (2015) san áireamh.

Tagairtí 

Mainicíní
Ban-aisteoirí Meiriceánacha
Daoine a rugadh i 1985
Daoine beo
Peter Jackson

Rugadh Peter Robert Jackson ar 31 Deireadh Fhomhair 1961, i Wellinton, san Nua-Shéalainn.  Is stiúrthóir agus scríbhneoir scannáin é agus tá sé an-cháiliúil mar rinne sé ‘an tríológ Lord of the Rings’ agus ‘an Hobad.’ Thosaigh sé a ghairme ag déanamh scannáin uafáis, ach rinne sé a  lán scannáin eile, mar shampla ‘Heavenly Creatures’, ‘Forgotten Silver’, ‘na Frighteners,’ ‘King Kong,’ agus ‘na Lovely Bones’ (2009).

Dámhachtainí 
Bhuaigh sé Dámhachtain Acadamh lena phartnéir, Fran Walsh, don scripte le haghaidh ‘Heavenly Creatures.’  Sa bhliain 2003, bhuaigh sé ‘Striúrthóir is Fearr,’ le haghaidh ‘Lord of the Rings.’  Fuair sé naoi hainmniúcháin don Dámhactáin Acadaimh, agus bhuaigh sé a lán duaseanna eile, mar shampla trí BAFTA, Golden Globe agus ceathar Dámhactáin Saturn.  Fuair sé ridireacht mar ‘Knight Companion of the New Zealand Order of Merit,’ sa bhliain 2010.  I rith an mí Nollaig sa bhliain 2014, fuair sé realt ar an ‘Hollywood Walk of Fame.’

An Tríológ Lord of the Rings 
 
Thosaigh sé ag obair ar an ‘Lord of the Rings,’ sa bhliain 1997.  Bhí sé ag obair leis an comhlacht léiriúcháin ‘New Line Films.’  D’obraigh sé le ‘Weta Workshop’ le haghaidh ‘Heavenly Creatures,’ níos luaithe, agus mar sin, rinne siad na éifeachtaí speisialta don ‘Lord of the Rings,’ agus, níos déanaí, don ‘Hobad’ freisin. Ag an tús, bhí Guillermo Del Toro mar stiúrthóir don 'Hobad,' ach bhí ar a bheith ag fágail mar bhí an scannán moill.  Mar sin, bhí ar Sir Peter Jackson é dul ar ais go 'Middle Earth' arís. Rinne sé trí scannáin 'Habad,' ag baint úsáid as an leabhar, agus na nótái a rinne J.R.R Tolkien san aguisín 'Lord of the Rings.' 

De ghnáth, oibríonn Peter Jackson le Fran Walsh agus Phillipa Boyens.  Is iad a co-scríobhneoirí agus táirgeoirí.

Tagairtí
Atticus Shaffer

Aisteoir Meiriceánach atá in Atticus Ronald Shaffer a rugadh ar 19 Meitheamh 1998 i Santa Clarita, California. Tá aithne faoi leith air as a pháirt mar Brick Heck in The Middle, sraith grinn de chuid ABC i Meiriceá, agus as páirt Edgar a ghuthú sa scannán úd Frankenweenie (2012).

Naisc sheachtracha
 Cur síos ar a chuid shaothair ag World Catalog

Daoine a rugadh i 1998
Daoine beo
Aisteoirí Meiriceánacha
Hernán Crespo

Is iar-imreoir peile ón Airgintín é Hernán Jorge Crespo (rugadh 5 Iúil 1975 i Florida, an Airgintín). D'imir sé le  River Plate,  Parma, Lazio, Inter Milan,  Genoa, A. C. Milan agus Chelsea F.C..

Le foireann náisiúnta na hAirgintíne, ghlac Crespo páirt i dtrí Chorn FIFA an Domhain: Corn FIFA an Domhain 1998, Corn FIFA an Domhain 2002 agus Corn FIFA an Domhain 2006.

Imreoirí sacair na hAirgintíne
Daoine a rugadh i 1975
Daoine beo
Naomh Agata

Ba naomh í Agata na Sicile (231 – 251). Rugadh i gCatania, an tSicil í.

Tagairtí

Naoimh Sicileach
Daoine a rugadh i 231
Básanna i 251
Daoine Sicileach
Ollscoil Princeton

Ollscoil phríobháideach suite in Princeton, New Jersey is ea Ollscoil Princeton. Bhunaígh Preisbitéirigh an tSolais Nua an scoil sa bhliain 1746 le ministéirí a oiliúint. Coláiste New Jersey an t-ainm a bhí ar an scoil ar dtús agus í suite sa chéad bhliain in Elizabeth, New Jersey. Bogadh an coláiste go Newark ansin mar ar fhan sé go raibh Nassau Hall in Princeton críochnaithe sa bhliain 1756. Áirítear Princeton mar cheann de na Naoi nOllscoil Choilíneach a bunaíodh roimh fhógairt neamhspleáchais na Stát Aontaithe sa bhliain 1776. Ollscoil Princeton a baisteadh air sa bhliain 1896.

Fuair Woodrow Wilson, 28ú uachtarán na Stát Aontaithe, a chéim bhaitsiléara amach ó Princeton agus sa bhliain 1902 ceapadh é mar 13ú huachtarán na hOllscoile céanna. Chaith Albert Einstein tamall ar champas Princeton sna 1930idí mar bhí sé ina bhall den Institute of Advanced Studies agus bhí oifigí an IAS suite ar an gcampas sa tréimhse sin. Ní cuid de Ollscoil Princeton é an IAS, áfach, agus ní raibh aon bhaint ag Einstein léi ach oiread mar sin.

Bíonn timpeall is 8,000 mac léinn ag staidéar go lánaimseartha ag Ollscoil Princeton, os cionn 5,000 fochéimithe agus 2,700 éigin céimithe.

Tagairtí 

New Jersey
Ollscoileanna i Stáit Aontaithe Mheiriceá
Belle Amie

Ba popbhanna Sasanach é Belle Amie. Tháinig siad sa t-aonú háit déag ar an seachtú sraith The X Factor sa bhliain 2010.

Dioscliosta

Albaim Stiúideo

Singlí

Mar Gné-Ealaíontóir Ceoil

Físeáin Ceoil

Baill

Tagairtí 

Iomaitheoirí X Factor
Grúpaí ceoil bunaithe sa bhliain 2010
Kateri Tekakwitha

Naomh is ea Naomh Kateri Tekakwitha (1657 – 17 Aibreán 1680), a rugadh in Ossernenon í, Cónaidhmeach Iroquois. Ba Mhóháic í.

Tagairtí 

Naoimh Bundúchasaigh Meiriceánach
Daoine a rugadh i 1657
Básanna i 1680
Bundúchasaigh Mheiriceá
Dioscliosta Alexandra Burke

Is éard atá i dioscliosta an amhránaí, cumadóir amhrán R&G Sasanach Alexandra Burke ná dhá albaim stiúideo amháin, naoi singil mar ealaíontóir ceoil aonréadach, dhá singil mar gné-ealaíontóir ceoil agus deich físeáin ceoil.

Albaim

Albaim Stiúideo

Ceirníní Leathfhada

Singlí

Mar Ealaíontóir Ceoil

Mar Gné-Ealaíontóir Ceoil

Singlí bolscaireachta

Físeáin Ceoil

Tagairtí 

Alexandra Burke
Dioscliostaí
Aonghas Dubh MacNeacail

Is bard nó file é Aonghas MacNeacail ón Eilean Sgitheanach. Is cainteoir Gaeilge na hAlban é ó dhúchas agus scríobhann sé dánta i mBéarla agus i nGaeilge na hAlban. Rugadh é sa bhliain 1942 in Úige.

Beatha

Rugadh MacNeacail in Úige, an t-Eilean Sgitheanach, ar an 7 Meitheamh 1942. Ba chainteoir dúchais Gaeilge é agus chuaigh sé go Bhun-sgoil Ùige, Àrd-sgoil Phort Rìgh  agus níos déanaí ar aghaidh chuig Ollscoil Ghlaschú. Tá sé pósta le Gerda Stevenson, aisteoir agus scríbhneoir Albanach.

Tá filíocht, amhráin, drámaí, scripteanna don raidió, don teilifís, don scannán agus don cheoldrámaíocht scríofa ag Aonghas.

Filíocht i nGaeilge
 Sireadh Bradain Sicir / Seeking Wise Salmon. Balnain Books, 1983.
 An Cathadh Mòr / The Great Snowbattle. Balnain Books, 1984.
 An Seachnadh / The Avoiding. Lines Review Editions, 1986.
 Oideachadh Ceart / A Proper Schooling. Polygon, 1996.
 Laoidh an Donais Oig / Hymn to a Young Demon. Polygon, 2007.

Filíocht i mBéarla
 Imaginary Wounds. Print Studio Press, 1980.
 Rock and Water. Polygon, 1990.

Aistí
'[gan tiodal]' in 'Unstated': 'Writers on Scottish Independence, le Scott Hames Word Power Books, 2012, dd. 133-9

Scannáin
 Seachd (Young Films 2007, st. Simon Miller) - comhscríobhnóir.

Naisc sheachtracha
 [Láithreán gréasáin an fhile; http://www.aonghasmacneacail.co.uk/]
 [Eolas faoi Aonghas MacNeacail, a shaol agus a chuid filíochta ag Láithreán na mBand, BBC Alba.   http://www.bbc.co.uk/alba/foghlam/larachnambard/poets/aonghas_macneacail/am_bard/]

Daoine a rugadh i 1942
Daoine beo
Filí Albanacha
The Fame

Is é an tús albam le ealaíontóir taifeadta Meiriceánach, Lady Gaga é The Fame. Bhí sé ligthe ar 19 Lúnasa, 2008 tríd Interscope Records. Tar éis ag dul i Kon Live Distribution agus Cherrytree Records i 2008, Thosaigh Gaga ag obair ar an albam le léiritheoirí éagsúla, go príomha RedOne, Martin Kierszenbaum agus Rob Fusari. Maidir le ceol, Is albam popcheol agus tá tionchair phop-cheol ón ré 1980idí.

Traic Liosta 
Is iad seo na hamhráin:
 "Just Dance" (le Colby O'Donis) – 4:02
 "LoveGame" – 3:36
 "Paparazzi" – 3:28
 "Poker Face" – 3:57
 "Eh, Eh (Nothing Else I Can Say)" – 2:55
 "Beautiful, Dirty, Rich" – 2:52
 "The Fame" – 3:42
 "Money Honey" – 2:50
 "Starstruck" (le Space Cowboy agus Flo Rida) – 3:37
 "Boys Boys Boys" – 3:20
 "Paper Gangsta" – 4:23
 "Brown Eyes" – 4:03
 "I Like It Rough" – 3:22
 "Summerboy" – 4:13

Singlí
"Just Dance" - 8 Aibreán 2008
"Poker Face" - 23 Meán Fómhair 2008
"Eh, Eh (Nothing Else I Can Say)" - 10 Eanáir 2009
"LoveGame" - 24 Márta 2009
"Paparazzi" - 6 Iúil 2009

Cairteacha

Deimhniúcháin

Tagairtí 

Lady Gaga
2008 Albaim
Shorinji Kempo

Is ealaín chomhraic Shorinji Kempo a bun Doshin So sa tSeapán i 1947.Tá comhaontas ag an tSeapán, SAM, an Ríocht Aontaithe, an Fhrainc, an Gearmáin, an Phortaingéil, an Spáinn, an Iodáil, an Eilvéis, an Fionlainn, an tSualann, an Mhalaeisia agus an Indinéis. Tá cumann sa Daingeann Uí Chúis an t-aon cumann i bPoblacht na hÉireann.
Ernie Terrell

Dornálaí Meiriceánach, a bhí ina churadh domhanda trom-mheáchain, ab ea Ernie Terrell (a rugadh ar an 4 Aibreán, 1939 – agus fuair bás ar an 16 Nollaig 2014).

Tagairtí 

Dornálaithe Meiriceánacha
Básanna in 2014
Daoine a rugadh i 1939
Carlos Monzón

Dornálaí Airgintíneach, a bhí ina churadh meánmheáchain ab ea Carlos Roque Monzón a rugadh ar an 7 Eanáir, 1942 i San Javier, Santa Fe, an Airgintín agus fuair bás ar an 8 Lúnasa, 1995). Bhí aithne air mar Escopeta (gránghunna).

Tagairtí 

Dornálaithe Airgintíneacha
Daoine a rugadh i 1942
Básanna i 1995
Gofraidh Fionn Ó Dálaigh

Ba é Gofraidh Fionn Ó Dálaigh († 1387) ardollamh na hÉireann lena linn agus an-mheas ag éigse na tíre ar a shaothar ar feadh na gcéadta bliain tar éis a bháis.

Beatha 
Bhain Gofraidh Fionn le teaghlach cáiliúil filí. Tá a lán dá chuid dánta ar marthain fós agus iomrá le Filidh Éireann go haointeach, dán faoi thionól éigse a chuir Uilliam Buí Ó Ceallaigh ar bun ina chaisleán i gContae Ros Comáin um Nollaig sa bhliain 1351.

Dán eile dá chuid is ea A chláirsioch Chnuic Í Chosgair. 
A chláirsioch Chnuic Í Chosgair 
chuirios súan ar síorrosgaibh,  
a nuallánach bhinn bhlasda,
ghrinn fhuaránach fhorasda.

A chlár buadha as bláith mínlearg,
a mhonghárach mhéirfhírdhearg,  
a cheóladhach do chealg sinn,< 
a dhearg leómhanach láinbhinn...

Tá a fhógra mairbh le fáil in Annála Ríochta Éireann sa bhliain 1387 (M1387.4):
Goffraidh Fionn Ó Dalaigh ard-ollamh Ereann le dán & Ruaidhri Ó Cianáin saoi seanchadha, & ollamh Oirghiall eisidhe do écc.

Liosta dánta 
 Bean Torrach, fa Tuar Broide
 Mairg mheallas muirn an tsaoghail
 A chnuic thoir re taoibh Ealla
 A chros thall ar an dtulaigh
 A fhir théid i dTír Chonaill
 A Ghearóid, déana mo dháil
 Beir eolas dúinn, a Dhomhnuill
 Do tógbhadh meirge Murchaidh
 Fa ngníomhraidh measdar meic ríogh
 Fuirigh go fóill, a Éire
 Gaois Ailbhe i n-inghin Domhnuill
 Iongaibh thú orm, a Iarla
 Maith an locht airdríogh óige
 Teach carad do-chiu folamh

Nótaí

Naisc sheachtracha 
 Rogha dánta

External links
 L. Mac Kenna, A Poem by Gofraidh Fionn Ó Dálaigh, JSTOR.
 Selected Poems
  To a Harp
Féilte Rómhánaigh

Bhí Féilte Sean-Róimhe páirt tábhachtach beatha reiligiúnaigh Rómhánaigh i rith araon na réanna Poblachta agus Impirúil.

Tagairtí 

Féilte
Féilire
An tSean-Róimh
Impireacht na Róimhe
An Tuircis Otamánach

Is éagsúlacht na Tuircise é teanga Tuircis Otamánach (لسان عثمانى‎‎ Lisân-ı Osmânî) a bhí in úsáid san Impireacht Otamánach. Tá tionchair aige forleathan ó Araibis agus ó Peirsis, agus a bhí scríofa san aibítir Tuircis Otamánach. I rith an bhuaic na cumhachta Otamánaigh, Bhí focail tionscnaimhe Araibise níos líonmhaire go trom ná focail Tuircis dúchais sa teanga Otamánach. Dá bhrí sin, bhí Tuiricis Otamánach dothuighthe maidir leis na oilte níos-lú, aicme níos ísle is Turcaigh tuaithe, cé a lean ar aghaidh kaba Türkçe ("amh-Turicis") a úsáid, a bhí úsáidte i bhfad níos lú focail iosachta agus atá an bun Tuircise nua-aimseartha. Chonaic an ré Tanzîmat an fheidhm an théarma "Otamánach" ag ceadú leis an teanga (لسان عثمانی‎ lisân-ı Osmânî nó عثمانلوجه‎ Osmanlıca) agus tá an idirdhealú céanna déanta i dTuircis nua-aimseartha (Osmanlıca agus Osmanlı Türkçesi).

Tagairtí 

Teangacha
Tuircis
The Cat in the Hat (Scannán 2003)

Is scannán fantaisíochta-ghrinn Meiriceánach 2003 é The Cat in the Hat (Gaeilge: An Cat leis an Hata) faoi stiúir Bo Welch agus bunaithe ar an leabhar 1957 le Dr. Seuss The Cat in the Hat. Tá an phríomhpháirt ag Mike Myers sa scannán i ról an chait leis an hata, agus Dakota Fanning mar Sally. An deartháir Sally (atá gan ainm sa leabhar), tá ainmnithe sa leagan seo Conrad agus tá sé léirithe le Spencer Breslin. Tá The Cat in the Hat an dara gné-fhad oiriúnú Dr. Seuss tar éis an scannán Nollaige The Grinch.

Bhí an smaoineamh an scannáin ceaptha ó thús i 2003, nuair a bhí Tim Allen (atá cáiliúil as ag déanamh an guth Buzz Lightyear sa sraith Toy Story) tugtha an pháirt an cat ar dtús, ach lig sé a ról titim de bharr obair ar The Santa Clause 2: The Mrs. Clause, agus níos moille bhí an ról tugtha don réalta an scannáin Shrek Mike Myers. Bhí scannánú déanta i gCalifornia ar feadh trí mhí. Tá an chomhcheilg bunúsach i gcomhthráth leis an leabhar, ach bhí na 82 nóiméid líonta le fo-comhcheilgeanna agus carachtair nua ar fad difriúil ón scéal, cosúil leis an oiriúnú an leabhair How the Grinch Stole Christmas.

Bhí The Cat in the Hat curtha amach ar 21 Samhain, 2003 i Stáit Aontaithe Mheiriceá agus fuair sé níos mó ná $133 milliún san oifig ticéad. Fuair an scannán léirmheasanna diúltaigh; bhí sé cáineadh don a chomhcheilg, a charachtair agus a chomhrá. Ar an taobh eile bhí dearadh na cultacha, dearadh an léiriú agus éifeacht an smididh molta. Bhí sé ainmnithe ina dhiaidh sin le haghaidh roinnt Duaiseanna Golden Raspberry.

Scannáin 2003
Scannáin Béarla
Scannáin Mheiriceánacha
Máithreachas

Tá máithreacha (nó mam) mná a áitrigh nó comhlíon an ról roinnt gaol lena leanaí agus d'fhéadfadh siad nó ní fhéadfadh siad a sliocht bitheolaíoch. Mar sin, bheith ag brath ar an comhthéacs, is féidir le mná a bheith dearctha máithreacha le an shuáilce breithe clainne, le ardú a leanbh/leanaí, ag riar a hubh le haghaidh toirchiú, nó comhcheangal acu. Soláthraíonn leithéid slí ag cur síos an coincheap an mháithreachais, nó an staid na máthar. Tógann máithreacha a bhuaileann leis an chéad agus an tríú catagóirí na téarmaí 'máthair bhreithe' nó 'máthair bitheolaíochta' de ghnáth, fíú atá an máthair ina tuismitheoir ag an leanbh. Dá réir sin, d'fhéadfadh bean nach mbuaileann ach leis an dara toisc measta mar máthair uchtála, agus iad nach mbuaileann ach an tríú catagóir máthair ionaid. 

Níl na coincheapa thuas ag sainiú an ról na máthar cuimsitheach, nó uilíoch mar d'fhéadfadh aon sainmhíniú na 'máthar' a bheith difriúil bunaithe ar comhthéacs sóisialta, cultúrtha agus reiligiúnda.

Sanasaíocht 
Úsáideann go leor teangacha focail cosúil leis an focal 'máthair', an chuid is mó acu ag tosú leis an litir 'm'.
Féile Scannánaíochta Cannes

Is féile scannánaíochta bhliantúil é Féile Scannánaíochta Cannes () a thionóltar in Cannes, an Fhrainc, a léiríonn scannáin nua de gach saghas seánra, cláir faisnéise san áireamh, ón fud an domhain.

Bunaithe i 1946, tá sé ceann de na féilí scannánaíochta is mó le rá agus is an chuid is mó a foilsíodh ar fud an domhain. Tá an féile 'chuireadh amháin' coinnithe go bliantúil (de ghnáth i mBealtaine) ag an Palais des Festivals et des Congrès.

Stair 
 2014. Tharla Féile Scannánaíochta Cannes 2014 idir 14-25 Bealtaine 2014. Bhí stiúrthóir na Nua-Shéalainne, Jane Campion, an Uachtarán an Ghiúiré. Bhuaigh scannán an stiúrthóra Tuirceach Nuri Bilge Ceylan an Palme d'Or.

Féach freisin

Tagairtí

Naisc sheachtracha 

Scannánaíocht
Féilte scannán
Cannes

Is cathair é Cannes atá suite ar Rivéara na Fraince. Is ceann scríbe gnóthach é le turasóirí agus an óstach an Féile Scannánaíochta Cannes. Is común de chuid na Fraince atá suite sa roinn Alpes-Maritimes.
Tá an chathair cáiliúil as an ollmhaitheas, bialanna is óstáin.

Cathracha san Fhrainc
Rivéara na Fraince

Imealbhord na Meánmhara an choirnéil na Fraince oirdheisceart, stáit tiarna Monacó san áireamh is ea an Rivéara na Fraince (Fraincis: Cote d'Azur). Níl aon teorainn oifigiúil ach tá sé measta ghnáth a rith ón chiumhais na hIodáile in oirthear go dtí Saint-Tropez, Hyères, Toulon, nó Cassis san iarthar.
Rehab (Amhrán Amy Winehouse)

Is amhrán le amhránaí-cumadóir Amy Winehouse é "Rehab", scaoileadh ar 23 Deireadh Fómhair 2006 mar an chéad singil óna dara albam, Back to Black. Scríofa le Amy Winehouse is táirgthe le Mark Ronson, tá na liricí dírbheathaisnéisiúil, agus labhraíonn siad faoi dhiúltú Winehouse, uair amháin, dul go dtí clinic athshlánúcháin.

Amy Winehouse
Faoiste

Is milseán bog briosc déanta as siúcra, im agus bainne nó uachtar í an fhaoiste. 

Bia agus deoch
Eitilt 370, Aerlínte na Malaeisia (MH370)

D'fhág Eitilt 370, Aerlínte na Malaeisia  (MH370/MAS370), Aerfort Idirnáisiúnta  Kuala Lumpur ar Dé Sathairn, 8 Márta 2014. Bhí an t-eitleán ar a bhealach go Béising na Síne, Daon-Phoblacht na Síne. Chuaigh an t-aerárthach de dhéanamh Boeing 777 ar iarraidh ag 17.21 UTC.

Cuardach 
Bhí 'timpiste' tugtha ag údaráis na Malaeisia ar an dtubaist a tharla d'aerlíne MH370 inar cailleadh 239 paisinéir san iomlán.  Léirigh gaolta na marbh amhras agus díomá faoin gcinneadh.

Criú is Paisinéirí 
Daoine ar bord

Féach freisin 

 Eitilt 17 Aerlínte na Malaeisia (MH17)

Tagairtí

Naisc sheachtracha 

Teagmhais eitlíochta
An Mhalaeisia
Hello

Is beannacht é Hello sa teanga Béarla. Tá sé in úsáid ón 1860í
Lián (uirlis)

Is uirlis bheag le lann réidh bhioraithe é lián.

Uirlisí láimhe
Oileán Theas

An ceann is mó de dhá mhór-oileán na Nua-Shéalainne is ea An tOileán Theas (Béarla: South Island, Maorais: Te Waipounamu). Is é an t-oileán is mó d'achar den dá cheann, ach cónaíonn an chuid is mó de dhaonra na tíre ar an Oileán Thuaidh. Tá an caolas Cook ó thuaidh, an Mhuir Tasman ar an taobh thiar, agus An tAigéan Ciúin ó dheas agus soir. Clúdaíonn an t-oileán 150,437 ciliméadar cearnach agus téann aeráid mheasartha i gcion air.

An Nua-Shéalainn
Oileáin Nua-Shéalainn
Sábh miotail

Is toireasc úsáidte go príomha do miotal a ghearradh  é sábh miotail. 

Uirlisí láimhe
Puntán

Is bob déanta de luaidhe nó ábhar trom eile feistithe ar bhun líne pluma é Puntán.

Uirlisí láimhe
Margadh Lárnach, Kuala Lumpur

Ní agus díol spéise in Kuala Lumpur, an Mhalaeisia is ea Margadh Lárnach Kuala Lumpur (Malaeis: Pasar Seni Kuala Lumpur; Sínis: 吉隆坡中央艺术坊; Tamailis: மத்திய சந்தை). Pasar Budaya a thugtar air freisin i Malaeis.

Cúlra 
Tá Margadh Lárnach Kuala Lumpur suite ar Ascaill Foch agus sa chuid sin de Shráid Rodger atá teoranta do choisithe amháin. Tógadh an foirgneamh sa bhliain 1888 i stíl Art Deco.
Michael Copper

Ba aisteoir Meiriceánach é Michael Kittrell (1992).

Aisteoirí Meiriceánacha
Daoine a rugadh i 1992
Daoine beo
Siséal

Is uirlis le lann fhada agus ciumhais beibhealta agus buailtear le casúr é an siséal

Uirlisí láimhe
Leanann an t-Airgead an t-Othar

Samhail maoinithe do chúram in otharlanna poiblí in Éirinn is ea an Leanann an t-Airgead an t-Othar (Béarla: Money Follows the Patient (MFTP) a tháinig chun chinn faoi Fine Gael. Tá sé bunaithe ar chóras ionchasach íocaíochta cásanna (Córas Ghrúpaí Nasctha le Diagnóis) in áit an bhlocdheontais mar a bhíodh. Tugat maoiniú d'otharlanna don méid agus chaighdeán an chúram a churieann siad ar fáil. Rinneadh iarracht tosú air sna blianta 2013, agus 2014. Iarracht atá ann maoiniú a nascadh le gníomhú cúraim. Bunaíodh oifig náisiúnta praghsála agus eolais sa bhliain 2013 le cinntiú nach n-íocfaí an-iomad nó suim ró-íseal le hotharlanna as a gcuid oibre.

Tagairtí

http://health.gov.ie/wp-content/uploads/2014/03/MoneyFollowsthePatient_HFPP.pdf

Córas Sláinte in Éirnn
Dennis Bergkamp

Is iar-imreoir sacair ón Ísiltír é Dennis Nikolaas Maria Bergkamp (a rugadh in Amstardam ar an 10 Bealtaine 1969). Tosaí ab ea é do Ajax, Inter Milan agus Arsenal.

Ajax 
Ghlac sé ballraíocht san chlub Ajax nuair a bhí sé aon bhliain déag d’aois. D’imir sé a chéad chluiche don fhoireann ghairmiúil Ajax nuair a bhí sé seacht mbliana déag d’aois. Bhuaigh sé 
 Chorn na hEorpa sa bhliain 1987, 
 an Eredivisie sa bhliain 1990 agus 
 an Corn UEFA sa bhliain 1992. 
Bhí clubanna ar fud na hEorpa ag lorg Dennis Bergkamp tar éis an tréimhse a chaith sé ag imirt d’Ajax.

Milan 
Ansin sa bhliain 1993 bhog sé go dtí an Iodáil chun imirt le Internazionale in Milan. Chaith sé dhá bhliain ag imirt d’Internazionale, ach níor éirigh go maith leis ann.

Arsenal 
D’íoc Arsenal F.C. £7.5m as. Bhí sé i bhfad níos fearr ag imirt don fhoireann Arsenal ná Milan.  Bhuaigh sé an príomhroinn faoi thrí (1997-98,2001-02,2003-040 agus an Corn FA ceithre uaire (1997-98, 2001-02, 2001-02, 2002-03, 2003-05). Bhí sé ina bhall de na “Invincibles an fhoireann Arsenal sa séasúr 2003-04 agus níor chaill siad cluiche amháin sa phríomhroinn ó thús deireadh na bliana.

Foireann náisiúnta na hÍsiltíre 
D’imir sé don fhoireann náisiúnta na hÍsiltíre chomh maith. D’imir sé don chéad uair leis an bhfoireann sa bhliain 1990. D’imir sé i gcomórtas na hEorpa sa bhliain 1992.

D'imir sé sa Corn Domhanda sna Stáit Aontaithe i 1994. Sa chomórtas sin, fuair Dennis Bergkamp dhá cúil ach chaill an Ísiltír in aghaidh na Brasaíle ag an mbabhta cheathrú ceannais. 

Chuaigh sé sna iomaíocht sa chomórtas Corn Domhanda sa bhliain 1998 sa Fhrainc chomh maith. Fuair sé cúl an-ghleoite agus tábhachtach in aghaidh na hAirgintíne sa bhabhta cheathrú ceannais. Shroich an Ísiltír an cluiche leath ceannais ach arís chaill siad in aghaidh na Brasaíle. Bhí ciceanna pionóis chun an comhrac a chur i gcrích.

Ar scor 
D’éirigh sé as an sacar sa bhliain 2006. 

Ba leasbhainisteoir é d’fhoireann Ajax (2011-2017).

Tagairtí 

Daoine a rugadh i 1969
Imreoirí sacair na hÍsiltíre
Daoine as Amstardam
Daoine beo
Stát na Palaistíne

Is stát de jure sa Mheán-Oirthear é an Phalaistín (Araibis: دولة فلسطين Dawlat Filasṭīn) . Dhearbhaigh Eagraíocht Shaoirse na Palaistíne a neamhspleáchas ar an 15 Samhain 1988 i gCathair na hAilgéire.

Stair

Cúlra 
'Cosantóireacht' ab ea an Phalaistín, faoi smacht na Breataine ón 1920 ar aghaidh. Ach ar 2 Samhain 1917 fógraíodh an "Balfour Declaration":  Tugadh ''Sainordú na Breataine sa Phalaistín' ar an tír san am sin.

Bhí claonadh ann i bhfabhar na nGiúdach. D'fhógair Rúnaí Gnóthaí Eachtracha na Breataine, Arthur Balfour, go mbunófaí stát Giúdach sa Phalaistín fiú.

Sna blianta 1945-1947, tháinig méadú ar an inimirce na nGiúdach go dtí an Phalaistín, agus bhí go leor conspóide faoin inimirce sin. Bhí feachtas sceimhlitheoireachta, nó treallchogaíocht, ar siúl sna 1940idí.  Bhí na Giúdaigh ag iarraidh críochdheighilt a chur i bhfeidhm agus stát Giúdach a bhunú.

I dtús 1947, d'fhógair Ernest Bevin  (Aire Gnóthaí Eachtracha na Breataine) go mbeadh an Ríocht Aontaithe tarraing amach na trúpaí Briotanacha sa Phalaistín. I mí Feabhra 1947, sheol Bevin an fhadhb (críochdheighilt na Palaistíne) chun na Náisiúin Aontaithe.

Náisiún Aontaithe 
Ar an 29 Samhain 1947, ghlac na Náisiún Aontaithe le Rún 181(II) maidir le críochdheighilt na Palaistíne.  Ach níor ghlac na hArabaigh sa Phalaistín agus sa Mheán-Oirthear le réiteach na Náisiún Aontaithe. Bhris cogadh cathartha amach go gairid ina dhiaidh.

Ar an 14 Bealtaine 1948, tháinig deireadh le húdarás na Breataine an Phalaistín a rialú agus tháinig Stát Iosrael ar an saol. Thosaigh an Cogadh Arab-Iosraelach (1948) an lá dár gcionn.

Tíreolaíocht 
Is tír sa Leibheaint í an Phalaistín.

Féach freisin 
 Sainordú na Breataine sa Phalaistín
An Phalaistín
Buamáil Óstáin Rí Daithí (1946)
Réiteach na Náisiúin Aontaithe ar cheist na Palaistíne (1947)

Tagairtí 
Phalaistín, An
Iosrael

Palaistín
Norwalk, Connecticut

Is cathair í Norwalk atá suite in Connecticut, i Stáit Aontaithe Mheiriceá. Is í an seísear cathair is mó i stát Connecticut. Tá Norwalk suite i gContae Fairfield.

Comhchathracha
  Nagarote, An Airgintín

Connecticut
Cathracha sna Stáit Aontaithe
Hialeah, Florida

Is cathair í Hialeah atá suite i Florida, i Stáit Aontaithe Mheiriceá. Is í an seísear cathair is mó i stát Florida. Tá Hialeah suite i gContae Miami-Dade.

Florida
Cathracha sna Stáit Aontaithe
Ramat Gan

Cathair in Iosrael is ea Ramat Gan. Tá sé suite i lár na tíre i mórcheantar Tel Aviv, taobh thoir den gcathair sin. Bhí 146,212 duine ina gcónaí in Ramat Gan sa bhliain 2010.

"Aird ghairdíní" an chiall atá le Ramat Gan in Eabhrais. Ceannaíodh talamh sa cheantar sna blianta 1914–1918. Bunaíodh moshava, cineál lonnaíocht feirmeoireachta, ag tús na 1920idí. Sa bhliain 1968 cuireadh malartán diamaintí ar bun in Ramat Gan, ceann de na malartáin is mó ar Domhan an lá atá inniu ann. Tá a lán de chomhlachtaí ard-teic Iosrael suite sa chathair. Tá an Túr Moshe Aviv in Ramat Gan freisin—is é an foirneamh is airde in Iosrael é.

Bailte agus cathracha in Iosrael
Mohusansan

Sliabh atá suite sa Chóire Theas is ea Mohusansan.

Sléibhte agus sliabhraonta na Cóiré Theas
Kahlotus, Washington

Is cathair í Kahlotus atá suite i Washington, i Stáit Aontaithe Mheiriceá. Is í an cathair. Tá Kahlotus suite i gContae Franklin.

Washington
Cathracha sna Stáit Aontaithe
Albam ceoil

Díolaim amhrán nó dréachtaí ceoil a bhfuil baint acu lena chéile agus a chuirtear le fáil go poiblí is ea albam ceoil. Is gnách albam ceoil a dháileadh ar bhunús trádálach, cé go ndíolann cuid ceoltóirí a n-albaim do díreach len a lucht leanúna ag ceolchoirmeacha nó tríd a suíomhanna idirlín.

Is féidir na traiceanna ar albam a bheith ceangailte trí mheán téama, gné ceoil nó seanra coiteann. Uaireanta bíonn teachtaireacht éigin á chur in iúil nó i gcás albam choincheapúil scéal á insint. Is féidir freisin albam a eisiúint i gcomhar taifeadán a rinneadh ag am nó áit amháin, albam ceolchoirme mar shampla. Thig le comhlacht nó sealbhóir cóipchirt eile albam a eisiúint le rogha saothair dá gcuid.

Is féidir albam a sheoladh ar an margadh i bhformáidí difriúla, mar shampla ceirnín, caiséad, dlúthdhiosca (CD), DVD, MP3, AAC nó taifeadadh Digiteach Dírshrutha (DSD).

Ceol
Acton thuaidh

Is baile é Acton thuaidh atá suite sa bhuirg London Borough of Ealing, Londain thiar.

London Borough of Ealing
Tuscaloosa, Alabama

Is cathair é Tuscaloosa atá suite i Alabama, i Stáit Aontaithe Mheiriceá. Is í an cúigiú cathair is mó i stát Alabama. Tá Tuscaloosa suite i gContae Tuscaloosa.

Alabama
Cathracha sna Stáit Aontaithe
Sergio Mattarella

Polaiteóir Iodálach, breitheamh, agus an 12ú hUachtarán tofa na hIodáile is ea Sergio Mattarella. Rugadh é ar an 23 Iúil 1941 i bPalermo. 

Bhí Mattarella ina bhall de Pharlaimint ó 1983 go 2008,agus ina Aire Oideachais ó 1989 go 1990, agus Aire Cosanta ó 1999 go 2001. 

Níos déanaí, i 2011, bhí sé ina bhreitheamh ar an gCúirt Bhunreachtúil.

Naisc sheachtracha 

  Sergio Mattarella in OpenPolis

Tagairtí 

Daoine a rugadh i 1941
Daoine beo
Uachtaráin na hIodáile
Corner Brook

Cathair i dTalamh an Éisc agus Labradar, Ceanada, is ea Corner Brook. Tá sé suite ar chósta thiar oileán Thalamh an Éisc. Tá 19,886 duine ina gcónaí sa chathair féin agus 26,623 i mórcheantar na cathrach.

Tá Corner Brook suite ar Bhá na nOileán ag béal Abhainn an Humber. Is é an baile is mó sa chúige lasmuigh de leithinse Avalon, mar a bhfuil St. John's, príomhchathair an chúige. Áit thábhachtach é Corner Brook mar sin mar ionad seirbhísí do dhaoine in iarthar agus i dtuaisceart Thalamh an Éisc.

Bailte agus cathracha i dTalamh an Éisc agus Labradar
AFC

'Séard is Cónaidhm Pheile na hÁise nó AFC (Asian Football Confederation) ná comhlachas riaracháin sacair na hÁise. Tá daichead seacht cumann sacair náisiúnta mar bhall. Bunaíodh AFC sa bhliain 1954 i Mainile, na hOileáin Fhilipíneacha. Faoi láthair is é Salman Bin Ibrahim Al-Khalifa uachtarán AFC. Is é Kuala Lumpur, an Mhalaeisia ceanncheathrú an chomhlachais.

Ballstáit

AFC Corn na hÁise 
Is é Craobhchomórtas Sacair na hÁise príomhchomórtais sacair na bhfear. Tosaíodh an comórtas sa bhliain 1956.

De Tír
Marco Rubio

Polaiteoir Meiriceánach is ea Marco Antonio Rubio, a rugadh ar 28 Bealtaine 1971 in Miami, Florida. Ball den  Pháirtí Poblachtach atá ann. Is é an seanadóir sinsearach ó Florida é. Ceann comhairle Theach na nIonadaithe i bhFlorida é roimhe sin (2007–2009). 

Bhain Rubio céimeanna amach ó Ollscoil Florida agus ó Scoil Dlí Ollscoil Miami. Sna 1990idí bhí sé ina choimisinéir cathrach ar son Miami Thiar agus toghadh é mar bhall de Theach na nIonadaithe Florida sa bhliain 2000. Nuair a sheas sé do Sheanad na Stát Aontaithe i mí na Samhna, 2010, fuair sé 48.9% de na vótaí  i gcoinne beirt eile, mar atá Charlie Christ (Poblachtánach ag rith mar iarrthóir neamhspleách) agus Kendrick Meek (Daonlathach). Tháinig tuismitheoirí Marco Rubio go Florida ó Chúba sna 1950idí.

Tagairtí

Naisc sheachtracha
 Senator Marco Rubio Suíomh Seanad oifigiúil

Daoine a rugadh i 1971
Polaiteoirí na Stát Aontaithe
Daoine beo
Áed mac Bricc

Ba easpag agus naomh é Áed mac Bricc  (bás - 589).

Tagairtí 
 

Básanna i 589
Naoimh Éireannacha
Olltoghchán na hÉireann, 2016

Reáchtáladh Olltoghchán na hÉireann, 2016 ar an 26 Feabhra 2016. Ritheadh é ó 7 ar maidin go dtí 10 san oíche.

Cúlra

Dúirt Taoiseach Éanna Ó Coinnigh ag preas-ócáid sa bhliain 2013 go dtarlódh an t-olltoghchán i mí Mhárta 2016.  

Ar an 6 Bealtaine 2016 fuair Enda Kenny go leor vótaí agus d’éirigh sé ina thaoiseach arís ... rinne Fine Gael margadh le Fianna Fáil agus cúpla TD eile chun rialtas mionlaigh a chur i mbun. Bhí deich seachtaine imithe ó bhí an t-olltoghchán.

Feachtas
Fine Gael: 
Páirtí an Lucht Oibre: 
Fianna Fáil: "Éire do Chách" (An Ireland for all)
Sinn Féin: "Níos Fearr le Sinn Féin" (Better with Sinn Féin)
Comhghuaillíocht Frith-Dhéine-Comhghuaillíocht an Phobail roimh Bhrabús: 
Renua Éireann: 
Na Daonlathaigh Shóisialta: 
Comhaontas Glas:

Díospóireachtaí

Teachtaí Dála ag dul ar scor

Pobalbhreitheanna

Dáilcheantair nua

Ciarraí
Contae Luimnigh
Cuan Bhaile Átha Cliath Theas
Cuan Bhaile Átha Cliath Thuaidh
Dún na nGall
Baile Átha Cliath Fine Gall
Laois
Baile Átha Cliath Ráth an Dúin
Tiobraid Árann
Uíbh Fhailí

Torthaí

Tagairtí

2
The Garfield Show

Is sraith teilifíse Mheiriceánach- The Garfield Show. Thosaigh sé ag craolachán as Fraincis sa Fhrainc ar France 3 ar an Nollaig 22, 2008. Thosaigh sé ag craolachán as Béarla ar Boomerang UK ar an Bealtaine 5, 2009.

Tá sé ag craolachán i nGaeilge ar TG4 mar chuid Cúla 4.

Carachtair

Príomhcharachtair
 Garfield - Is cat é Garfield. Is maith leis a bheith ag ithe lasagne, ag féachaint ar an teilifís agus ag dul ina chodladh.
 Odie - Is madra é Odie.
 Jon Arbuckle
 Nermal - Is cat í Nermal.
 Arlene - Is cat í Arlene.
 Dr. Liz Wilson

Carachtair athfhillteach
 Eddie Gourmand
 Dr. Whipple
 Professor Thaddeus Bonkers
 "Doc Boy" Doc Arbuckle - Deartháir John
 Squeak - Luch
 Aunt Ivy
 Vito Cappelletti
 Harry - Is cat é Harry.
 Drusilla and Minerva
 Herman Post
 T3000
 The Evil Space Lasagnas
 Al the Dog Catcher
 Pete the Dog Catcher
 Hercules
 Mr Barker
 Mr Allwork
 Esmeralda Brubaker
 Neferkitty

Eipeasóidí

Foireann Aisteoirí Béarla
 Frank Welker - Garfield, Eddie Gourmand, Cleaning Robot, Evil Space Lasagnas, T3000, Paddy, guthanna eile
 Gregg Berger - Odie, Squeak, Harry, Herman Post, Omar the Genie, guthanna eile
 Wally Wingert - Jon Arbuckle, Al the Dog Catcher, Hercules, guthanna eile
 Jason Marsden - Nermal, Vito, Liz's Father, Pete the Dog Catcher, Professor Bonkers, guthanna eile
 Julie Payne - Dr. Liz Wilson, Máthair Liz, Mom Arbuckle 
 Laura Summer - Drusilla & Minerva the Twins, guthanna eile
 Audrey Wasilewski - Arlene, Gloria, Newscaster

Foireann Aisteoirí eile
 Joe Alaskey - 
 Bob Bergen - 
 Corey Burton - 
 Frank Buxton - 
 Grey DeLisle - Jack Allwork, Nathan (Dara Guth), Máthair Nathan
 Melissa Disney - Nathan (Céad Guth)
 Bill Farmer - 
 Frank Ferrante - Lyman
 June Foray - Mrs. Cauldron
 Stan Freberg - Dr. Whipple, Fluffykins, Mole
 Brooks Gardner - 
 Hank Garrett - 
 Mark Hamill - 
 Laraine Newman - Aunt Ivy, News Anchorwoman, Winona, Angelica, Aunt Esther
 Maurice LaMarche - Samuel W. Underburger
 Phil LaMarr - 
 David Lander - Doc Boy Arbuckle
 Misty Lee - Angie, Scheherazade
 Tress MacNeille - Esmeralda Brubaker, Hostess, Iora #1
 Rose Marie - 
 Diane Michelle - 
 Candi Milo - Lester, Chester, Reporter, Iora #2
 Chuck McCann - Mayor Graffton
 Marvin Kaplan - Hiram “Hi” Pressure
 Jack Riley - Mr. Allwork, Ghost Cat
 Neil Ross - King Glorm, Tyler Edge, Brandon Scoop
 Jewel Shepard - 
 Susan Silo - Neferkitty
 Fred Tatasciore - Biff, Dirk Dinkum
 Scott Whyte - 
 April Winchell -

Tagairtí 

Garfield
Cartúin
Cláir Ghrinn
Sraitheanna teilifíse a thosaigh i 2009
Cláir Teilifíse Mheiriceánacha
Cláir Teilifíse na Fraince
Liosta eipeasóidí The Garfield Show

Is sraith teilifíse Mheiriceánach-Francach é The Garfield Show (Teideal Fraincis Garfield et Cie). Tá 156 eipeasóid de chuid The Garfield Show tagtha ar an saol faoi láthair.

Sraith

Eipeasóidí

Sraith 1

Sraith 2

Sraith 3

Sraith 4

Sraith 5

Tagairtí 

Garfield
The Garfield Show
Liosta eipeasóidí sraitheanna cartún
Liosta eipeasóidí sraitheanna grinn