Comhar

Baineann an t-alt seo leis an iris Ghaeilge; má tá suim agat sa bhaile fearainn i gContae an Chláir, féach Comhar, Contae an Chláir.

Iris mhíosúil Ghaeilge é Comhar a bpléitear litríocht agus cúrsaí reatha ann. Fáiltionn an iris roimh scríbhneoirí nua Gaeilge agus tá sí dírithe i gconai ar léitheoirí oilte.  

Ba é Breandán Ó hEithir t-eagarthoir is mó iomrá, agus i measc na scríbhneoirí aitheanta a bhfuil a shaothar le fail inti, tá Seán Ó Ríordáin, Máirtín Ó Direáin, Máirtín Ó Cadhain, Alan Titley agus Seán Mac Mathúna. Dúradh gur san iris a foilsíodh saothar le beagnach gach scríbhneoir Gaeilge a thuill clú sa 20ú haois. 

Foilsíonn Comhar roinnt leabhar freisin. Comhlacht carthanachta (uimhir 47559) gan scaireanna atá ann.

Stair 
Bhunaigh An Comhchaidreamh, dream idir-ollscoile, Comhar sa bhliain 1942. Foilsíodh an chéad eagrán i mBealtaine na bliana 1942, tráth a raibh páipéar gann sa tír agus an dara cogadh domhanda faoi lán seoil. Go deimhin, bhí páipéar chomh gann sin ag an am go raibh ar eagarthóirí na hirise nua cead speisialta a lorg ón Aire Seán Lemass chun an iris a chur i gcló.

I Mí na Nollag 2007 fógraíodh nach bhfoilseofaí Comhar a thuilleadh ó tharla go raibh Foras na Gaeilge chun deireadh a chur leis an deontas a thug siad don iris. I Mí an Mheithimh 2008, áfach, fógraíodh go bhfoilseofaí an iris arís tar éis d'Fhoras na Gaeilge athbhreithniú a dhéanamh ar an gcinneadh sin agus an deontas a athnuachan.

Cuireadh an iris ar líne sa bhliain 2017.

LeabhairCOMHAR 
Athbhunaíodh an comhlacht foilsitheoireachta a bhain le COMHAR, inphrionta "LeabhairCOMHAR" sa bhliain 2010 chun nualitríocht na Gaeilge a fhorbairt. Tá sí mar aidhm ag an gcomhlacht ó thús, scríbhneoirí úra a earcú agus a chothú ar bhonn leanúnach. Tá breis is 45 leabhar foilsithe ag "LeabhairCOMHAR" ó thús ama. Cuireann"LeabhairCOMHAR" réimse leathan leabhar ar fáil idir leabhair staire, beathaisnéisí acadúla agus úrscéalta do dhaoine fásta. Tá sé cinn de shraitheanna á bhforbairt ag "LeabhairCOMHAR" faoi láthair mar a leanas: 

 GUTH NUA (ficsean do dhaoine fásta atá scríofa ag scríbhneoirí nua);
 DORAS FEASA (leabhair stairiúla agus fhaisnéise);
 AN SAOL ÓG (leabhair phictiúr agus litríocht do pháiste);
 SAOL AGUS SAOTHAIR (beathaisnéisí acadúla);
 TÉAD NA FILÍOCHTA (cnuasaigh théamacha d’fhilíocht ó údair aitheanta) agus 
 FOGHLAIMEOIR FÁSTA (úrscéalta do dhaoine fásta atá ag foghlaim Gaeilge).

Ní gá ach sracfhéachaint a thabhairt ar an Siopa Leabhar ar líne ar an leathanach gréasáin www.iriscomhar.com le feiceáil go bhfuil neart leabhar ar fáil a bhféadfaí úsáid a bhaint astu sa seomra ranga nó leas a bhaint astu chun suim daoine óga a mhúscailt sa léitheoireacht.

Foghlaimeoir Fásta 
 An Gaeilgeoir Grámhar, Alan Desmond, 2011. 
 Samhradh an Chéasta, Catherine Foley, 2010. 
 An Foghlaimeoir Fásta, Alan Desmond, 2006.
 Croí na Ceiste, Pól Ní Muirí, 2007 (as cló).
 Gaeilge agus Grá, Alan Desmond, 2007 (as cló).
 Míle Murdar! Mícheál Ó Ruairc, 2005.
 Paloma, Pól Ó Muirí, 2000 (2002) (as cló).
 Sorcha sa Ghailearaí, Catherine Foley, 2005 (as cló).
 Teach na ngColúr,Aisling Ní Leidhin agus Liam Mac Amhlaigh, 2006 (2010).
 Teifeach, Pól Ó Muirí, 2002 (2005).

Leabhar a foilsíodh idir 2010 agus 2012 
 Codladh Céad Bliain: Cnuasach Aistí ar Litríocht na nÓg, Ríona Nic Congáil, as an tsraith AN SAOL ÓG, 2012. 
 An Ghaeilge i gCéin: Pobal agus Féiniúlacht Idirnáisiúnta curtha in eagar ag Siúin Ní Dhuinn as an tsraith GUTH NUA, 2011. 
 Annála, Gréagóir Ó Dúill, as an tsraith TÉAD NA FILÍOCHTA, 2011. 
 Saol an Mhadra Bháin Ríona Nic Congáil, as an tsraith AN SAOL ÓG, 2011. 
 Rún an Bhonnáin Proinsias Mac a’ Bhaird, as an tsraith GUTH NUA, 2010. 
 Uachtaráin na hÉireann Eithne Nic Eoin, 2010.

Leabhair a foilsíodh roimh 2010 
 An bhfaca tú Dracula? Dialann Thrasalvánach, Aodh Ó Canainn, 1997 (as cló).
 An Cailín Rua, Catherine Foley, 2004.
 An Chaint sa tSráidbhaile, Breandán Ó hEithir, curtha in eagar ag Caoilfhionn Nic Pháidín, 1991 (as cló).
 An dá Mháirtín, Diarmaid Ó Gráinne, 1990.
 An Deoir sa Bhuidéal, S.E. Ó Cearbhaill, 1998.
 An Ród seo Romham, Liam Mac Uistín 2006.
 An Spealadóir Polannach, Peter Huchel, 1994.
 An Stad – Croí na hAthbheochana, Seán Ó Cearnaigh, 1993.
 Ar Bhruach na Laoi, Liam Ó Muirthile, 1995 (as cló).
 Bás i mBaile an Ghorta, Mícheál Ó Ruairc, 2003 (as cló).
 Bás san Oirthear, Lorcán S. Ó Treasaigh, 1992.
 Bean Athbheochana, Mairéad Ní Chinnéide, 1993.
 Brocairí Bhedlington agus Scéalta Eile, Gearailt Mac Eoin, 1996.
 Caithfear Éisteacht!, Liam Prút, 1999.
 Cion Fir: Aistí Thomáis Uí Fhloinn, curtha in eagar ag Liam Prút, 1997.
 Clann na nÉan / Ríocht na Cailce, Gabriel Rosenstock, 2005 (as cló).
 Comhar: Innéacs 50 bliain, Máire de Grás, 1992 (as cló).
 Dlíthe an Nádúir, Pól Ó Muirí, 2001 (as cló).
 Géaga Trí Thine, Gabriel Rosenstock, 2006 (as cló). 
 Ó Chómhargadh go hAontas, Maolmhaodhóg Ó Ruairc, 1994.
 Oileán Rúin agus Muir an Dáin, Micheál Mac Craith, 1993.
 Plumaí, Liam Prút, 1997.
 Pónairí ar Thósta: Dialann Mic Léinn Ollscoile, Mícheál Ó Ruairc, 2007.
 Ríomh-Scéalta chuig Bilí, Liam Mac Uistín 2007 (2010).
 Scríbhneoirí na Gaeilge 1945-1995, Seán Ó Cearnaigh, 1995.
 Seal sa Pholainn, Alan Desmond, 2007.
 Seán agus a Chamán, Pádraig ó Giollagáin agus Mike McCarty, 2001 (as cló).
 Seo Linn go Tóiceo, Iarla Mac Aodha Bhuí, 2000.
 Tréigean na Cúise, Iarla Mac Aodha Bhuí, 1999.
 Trasna na dTonnta, Mícheál Ó Ruairc, 2001 (as cló). 
 Trioblóid (leabhar agus dlúth-dhiosca), Colmán Ó Drisceoil, 2005 (as cló).
 In Éadan na Gaoithe, Peter Hartling, aistrithe go Gaeilge ag Máire Mhic Eoin, 2002 (as cló).

Eagarthóirí 
 1942
 Seán Ó Buachalla, Máirtín Ó Flathartaigh, Tomás Ó Floinn, Tomás de Bhaldraithe, Séamus Ó Néill, Dáithí Ó hUaithne, Seán Mac Réamoinn, Proinsias Mac Cana, Caoimhín Ó Góilidhe, Helen Beaumont, Mícheál Ó Cíosóig

 1952
 Riobard Mac Góráin, Gearóid Mac Niocaill, Mícheál Ó Riain, Eibhlín Ní Bhriain, Breandán Ó hEithir

 1962
 Breandán Ó hEithir (1960-1963; 1965-1966), Caoimhín Ó Marcaigh, Eoghan Ó hAnluain, Mícheál Ó hUanacháin, Piaras Ó Gaora

 1972
 Seán Ó hÉalaithe, Dáithí Ó hÓgain, Cathal Mac Giolla Coille, Treasa Ní Ógáin, Rhoda Uí Chonaire, Proinnseas Ní Dhorcaí, Anna Heussaff

 1982
 Caoilfhionn Nic Pháidín, Mícheál Ó Cearúil, Seosamh Ó Murchú, Éamonn Ó Dónaill

 1992
 Eagarthóir: Tomás Mac Síomóin
 Fo-eagarthóir: Vivian Uíbh Eachach
 Eagarthóir Liteartha: Siobhán Ní Fhoghlú (Eanáir-Iúil); Gréagóir Ó Dúill (Lúnasa-Nollaig)

 1993/1994
 Eagarthóir: Tomás Mac Síomóin
 Fo-eagarthóir: Vivian Uíbh Eachach
 Eagarthóir Liteartha: Gréagóir Ó Dúill

 1995
 Eagarthóir: Tomás Mac Síomóin (Eanáir-Meán Fómhair); Vivian Uíbh Eachach (Feabhra-Nollaig)
 Fo-eagarthóir: Vivian Uíbh Eachach (Eanáir)
 Eagarthóir Liteartha: Gréagóir Ó Dúill (Eanáir-Meán Fómhair); Liam Prút (Deireadh Fómhair-Nollaig)

 1996/1997
 Eagarthóir: Vivian Uíbh Eachach
 Eagarthóir Liteartha: Liam Prút

 1998 ;
 Eagarthóir: Pól Ó Muirí (Eanáir-Iúil, Meán Fómhair-Samhain); Antain Mac Lochlainn (aoi-eagarthóir, Lúnasa); (eagarthóir, Nollaig)
 Eagarthóir Liteartha: Antain Mac Lochlainn (Samhain)

 1999
 Eagarthóir: Antain Mac Lochlainn

 2000
 Eagarthóir: Antain Mac Lochlainn (Eanáir-Márta); Vivian Uíbh Eachach (Aibreán); Alex Hijmans (Bealtaine-Nollaig)

 2001
 Eagarthóir: Alex Hijmans (Eanáir-Meitheamh); Úna Ní Chonchúir (Iúil/Lúnasa-Nollaig)

 2002
 Eagarthóir: Úna Ní Chonchúir (Eanáir-Meán Fómhair); Mícheál Ó hUanacháin (Deireadh Fómhair-Nollaig)

 2003-2007
 Eagarthóir: Mícheál Ó hUanacháin

 2008
 Níor foilsíodh an iris: Eanáir-Meán Fómhair 2008
 Eagarthóir: Aindrias Ó Cathasaigh (Deireadh Fómhair-Samhain); Pól Ó Muirí (Nollaig)

 2009-2010
 Eagarthóir: Pól Ó Muirí; Ríona Nic Congáil (aoi-eagarthóir, Meán Fómhair)

 2011
 Eagarthóir: Ian Ó Caoimh
 Eagarthóir Liteartha: Aifric Mac Aodha

 2012
 Eagarthóir: Ian Ó Caoimh (Eanáir-Márta); Aifric Mac Aodha (Aibreán-anois)
 Eagarthóir Liteartha: Aifric Mac Aodha (Eanáir-Márta)
 Eagarthóir Cúnta: Seán Tadhg Ó Gairbhí

Féach freisin 
 Feasta
 Comhar Teoranta

Naisc sheachtracha 
 Suíomh Gréasáin 'Comhar'
 Comhar ar booksc.org
 Eagarthóir na hirise faoi agallamh ag BBC Thuaisceart Éireann
 Comhar ar Blogspot sa bhliain 2009

Tagairtí 

Comhlachtaí foilsitheoireachta Éireannacha
Irisí Gaeilge