joelniklaus/EU_Wikipedias huggingface dataset:
Oileáin Auckland

Oileánra iargúlta sna Farraigí Theas is sea Oileán Auckland (Maorais: Motu Maha nó Maungahuka). Tá siad suite 465 ciliméadar siar ó dheas ón chalafort Bluff ar Oileán Theas na Nua-Shéalainne. Cuid d'Oileáin Fho-Anarctacha na Nua-Shéalainne iad. Tá na hoileáin neamháitrithe.

Geograife 

Is é Oileán Auckland an príomhoileán den ghrúpa agus 510 ciliméadar cearnach ann. Tá sé 42 ciliméadar ar fhad. Aillte crochta agus tírdhreach gharbh iad sainghnéithe an oileáin. Múr d'aillte atá sa chósta thiar. An ceann thoir thuaidh (in éineacht le hOileán Enderby trasna chaolais bhig uaidh) an t-aon áit a bhfuil talamh ann arbh fhéidir le héinne a shaothrú.

Stair na n-oileán 

Polainéisigh na chéad daoine a tháinig chuig na hoileáin. Is féidir gurb ón 13ú haois na hiarsmaí díobh atá faighte ag seandálaithe ar Oileán Enderby. Is iad Oileáin Auckland an pointe is faide ó dheas dár shroich na Polainéisigh.

Ba é an chéad uair ar tháinig daoine eile ar na hoileáin ná teacht loinge Briotanaí sa bhliain 1806. Bhí na hoileáin tréigthe faoin am sin. Sa bhliain 1842, chuir scata Māori, in éineacht lena gcuid sclábhaithe Moriori, chuir siad fúthu ar iarthuaisceart an phríomhoileáin. Mhair an lonnaíocht úd fiche bliain. Sa bhliain 1849, tháinig scata Sasanach chomh maith. D'fhan siad seo dhá bhliain go leith. Ní raibh duine ná deoraí fágtha faoin bhliain 1863, nuair a cuireadh na hoileáin go hoifigiúil den chéad uair le líon na limistéar faoi réir na Nua-Shéalainne.

Bhristí longa timpeall na n-oileán chomh minic sin gur chuir an rialtas trí háit ar bun ar Oileán Auckland a raibh soláthar ann dóibh siúd a thiocfadh leo an t-oileán a bhaint amach. Tugann eolaithe cuairt ar na hoileáin go rialta agus ceadaítear turasóireacht ar an bpríomhoileán agus ar Enderby.

Léitheoireacht 
 Island of the Lost: Shipwrecked at the Edge of the World (2007), Joan Druett. Algonquin Books of Chapel Hill, Chapel Hill, Carolina Thuaidh, SAM

Tagairtí

Naisc sheachtracha 
 Anaclann Mhuirí Oileán Auckland (New Zealand Department of Conservation)
 Léarscáil ardtaifigh 
 Fasnéis faoi na hoileáin

An Nua-Shéalainn
Auckland
Oileáin Nua-Shéalainn
Loch an Inbhir

Is é Loch an Inbhir an baile is mó in Asaint,i gCataibh, Comhairle na Gàidhealtachd, Albain. Tá an baile suite taobh thoir de Loch Inbhir, ar an mbóthar A837, 30 míle iar-thuaidh d'Ulapul. Is é seo a chomhordanáide geografaí 58° 9′ 0″ Tuaisceart agus 5° 15′ 0″ Iarthar. Sa bhliain 1991, bhí 558 duine ina gcónaí ann.

Bailte in Albain
Comhairle na Gàidhealtachd
S&P Global Ratings

Is comhlacht seirbhísí airgeadais é Standard & Poor's atá bunaithe sna Stáit Aontaithe (SAM). Is rannán é de chuid Chuideachtaí McGraw-Hill a bhfoilsíonn taighde airgeadais agus anailís ar stoic agus bannaí. Tá a innéacsanna stocmhargaí, sé sin an SAM-bhunaithe S & P 500, an Astrálach-bhunaithe S & P / ASX 200, an Cheanadach-bhunaithe S & P / TSX, an Iodáileach-bhunaithe S & P / MB agus an India-bhunaithe S & P CNX Nifty. Ceann de na trí gníomhaireachtaí in mó rátála creidmheasa é , lena n-áirítear freisin Séirbhíse Infheisteora Moody's agus Fitch Ratings.

 
Cuideachtaí a bunaíodh sa bhliain 1941
Gníomhaireachtaí rátála creidmheasa
Comhlachtaí seirbhísí airgeadais
Cath Leipsic

{{Infobox Coinbhleacht Mhíleata
|méid=300px
|coinbhleacht=Cath Leipsic
|cuid_de=Cuid de Chogadh na Séú Comhrialtais
|íomhá= MoshkovVI SrazhLeypcigomGRM.jpg
|méid_íomhá=350px
|teideal_íomhá=Cath Leipsic le Vladimir Moshkov
|dáta= 3 Márta 1813 – 30 Bealtaine 1814
|áit= Leipsic, Ríocht na Sacsaine
|toradh=Bua na gComhghuaillíochtaí
Conradh Fontainebleau, Conradh Kiel agus Céad Chonradh Pháras
Athchóiriú Bourbon, le Napoleon buaite agus ar deoraíocht ar son Elba
Athruithe críochach éagsúla
Díscaoileadh na Danmhairge-Iorua
Tús Chomhdháil Vín
Atosaíonn an chogaíocht nuair a tháinig Napoleon ar ais i gcumhacht sa bhliain 1815
|comhraiceoir1=Na Comhghuaillíochtaí bunaidh 
20px|border Impireacht na Rúise
  Ríocht na Prúise
Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus na hÉireann
 Ard-Diúcacht de Mhecklenburg-Schwerin
Ríocht na Portaingéile
Ríocht na Sairdíne
Ríocht na Sicile
An Spáinn
An tSualainn
|comhraiceoir2= 
 Céad Impireacht na Fraince
 Diúcacht Vársá
Ríocht na hIodáile (Napoléonach)
 Ríocht Napoli (Napoléonach) 'Go dtí Eanáir 1814
Cónaidhm na Réine (Thréig go leor ballstát i ndiaidh Chath Leipsic)
An Danmhairg–An Iorua

Comhchogaíocht:
Stáit Aontaithe Mheiriceá
(Cogadh 1812)
|ceannasaí1=
Alastair I na Rúise
Friedrich Wilhelm III.
Proinsias II, Impire Naofa Rómhánach
Maximilian I. Joseph (An Bhaváir)
Friedrich Franz I. (Mecklenburg)
Friedrich August I. (an tSacsain )
Friedrich (Württemberg)
Willem I (Ríocht na hÍsiltíre)
Karl XIV Johan (Ríocht na Sualainne)
Feardorcha VII (Ríocht na Spáinne)
Robert Jenkinson, 2ú Iarla Learpholl
Arthur Wellesley, 1ú Diúc Wellington
|ceannasaí2=
Napoléon Bonaparte
Joachim Murat (Ríocht Napoli)
Eugène de Beauharnais (Ríocht na hIodáile (Napoléonach))
Józef Poniatowski (Diúcacht Vársá )
|líon_comhraic1=1813: 1,070,000
|líon_comhraic2=	1813: 850,000
|taismigh1    = 526,000
 391,000 a maraíodh agus a gortaíodh
 135,000 gafa agus ar iarraidh
|taismigh2    =668,900''
 103,300 a maraíodh
 320,600 a gortaíodh
 245,000 gafa agus ar iarraidh
|}}

Ar an 18ú la Troideadh Cath Leipsic nó Cath na Náisiún''', ar an 16-19 Deireadh Fómhair 1813, idir arm an chomhrialtais de chuid na Rúise, na Prúise, na hOstaire agus an na Sualainne agus arm na Fraince de chuid Napoléon. Bhí thrúpaí na Polainne agus na hIodáile chomh maith le Gearmánaigh ó Chónaidhm na Réine freisin in Arm Napoléon. 

Ghlac níos mó ná 600,000 saighdiúirí páirt sa chath, an cath is mó san Eoraip roimh an Chéad Chogadh Domhanda.

Tagairtí 

 Leipsic
Stair na Gearmáine
Cathanna
6ú chomhghuaillíocht
1810idí sa Fhrainc
1810idí san Eoraip
Coimhlintí in 1813
Coimhlintí in 1814
Belfield FM

Is stáisiún raidió mac léinn é Belﬁeld FM a chraolann as an Coláiste Ollscoile, Baile Átha Cliath ar líne agus ar FM ar feadh tréimhsí áirithe gach bliain. Le cabhair ó Bhord na Gaeilge UCD agus muintir na scéime bíonn an Ghaeilge le cloisteáil i mBelﬁeldFM go minic. Craolann an stáisiún roinnt clár i nGaeilge gach seachtain, faoi réimse leathan ábhar, cosúil le spórt, ceol, siamsaíocht. Déanann na cláir sin poiblíocht ar son na n-imeachtaí ar champas agus déanann siad iarracht daoine a mhealladh chucu.

An Coláiste Ollscoile, Baile Átha Cliath
Stáisiúin Raidió in Ollscoileanna in Éirinn
Stáisiúin Raidió
Achadh an Dabhaic

Is sráidbhaile beag é Achadh an Dabhaic in aice leis An Luirg, Cataibh, agus tá sé taobh istigh de Chomhairle na Gàidhealtachd. 

Bailte in Albain
Comhairle na Gàidhealtachd
Círéibeacha Shasana 2011

Cúig lá de fhoréigean, ghadaíocht agus cur in aghaidh na bpóilíní i gcathracha áirithe ar fud Shasana a bhí i gceist le Círéibeacha Shasana 2011, a mhair idir 6 Lúnasa agus 10 Lúnasa 2011. Phléasc na trioblóidí amach sa chéad dul síos mar agóid phoiblí ar lámhachadh fir darbh ainm Mark Duggan ag na bpóilíní i dTottenham tuaisceart Londan ar an 4 Lúnasa. Cuireadh ina leith gur drongadóir agus díoltóir drugaí a bhí ann, rud a bhí séanta ag muintir agus cairde Duggan. Nuair a chuadar ag lorg freagraí ó stáisiún na bpéas, d'eascair cúrsaí as smacht go tobann. 

Cé go raibh cuma pholaitiúil ar na heachtraí ar dtús, níorbh fhada go raibh ladar curtha isteach ag slua mór d'ógánaigh eile nach raibh baint ar bith acu le cás Mark Duggan. Bhris foréigean agus gadaíocht amach ar fud na cathrach, agus ar fud na tíre gan mhoill. Déagóirí agus daoine óga lárchathrach a bhí freagrach as, don chuid is mó. 

Déanadh ionsaithe ar daoine ar na sráideanna, dódh foirgnimh chun talamh agus goideadh cuid mhaith de tháirgí ó siopaí áitiúla. Droch-shampla amháin a tharraing aird an phobail na ionsaí ar eachtrannach óg a bhí gortaithe agus ag cur fola cheana ar thaobh na sráide. Lig an drong orthu go raibh siad ag tabhairt lámh cunta dó, sular ghoideadar rudaí óna mhála.

Maraíodh triúr fear in eachtra amháin ar na sráideanna i mBirmingham ar an 10 Lúnasa. Buaileadh le carr iad, agus an triúr ag iarraidh a gcomharsanachta a chosaint ón slua. Chuir na trioblóidí isteach ar chúrsaí spóirt na tíre, agus an cluiche sacair idir Tottenham agus Everton curtha ar cheal.

Sna meáin, cuireadh an milleán ar lucht óg dífhostaithe na gcathracha. Tuairiscíodh, áfach, go raibh scoláirí agus iar-scoláirí bainteach leis chomh maith.

Círéibeacha
Ailbhe Ní Ghearbhuigh

File Éireannach is ea Ailbhe Ní Ghearbhuigh a rugadh sa bhliain 1984 i dTrá Lí i gContae Chiarraí. Tá sí áirithe ar na filí Gaeilge is fearr den ghlúin seo.

D'fhreastail sí ar Ollscoil na hÉireann, Gaillimh, agus bhain amach BA i nGaeilge agus i bhFraincis sa bhliain 2005. Chaith sí tamall ina dhiaidh sin sa Fhrainc in Épernay, Roazhon agus Bordeaux, agus d'fhill ar Ghaillimh chun MA sa Nua-Ghaeilge a dhéanamh.

I Mí na Lúnasa 2007 fuair sí scoláireacht Fulbright, rud a lig di bliain a chaitheamh ag múineadh Gaeilge in Institiúid an Léinn Ghael-Mheiriceánaigh ag Coláiste Lehman i Nua-Eabhrac.
Sa bhliain 2008 bhronn an Chomhairle Ealaíon sparántacht uirthi agus d'fhill sí ar Ghaillimh.

Saothar 
Tháinig dánta léi amach ar An Guth, Feasta, Crannóg, Poetry Ireland Review/Éigse Éireann agus Comhar. Tá dánta léite aici ag féile litríochta Imram agus sa bhliain 2008 chuaigh sí go dtí an Albain le Cuairt na bhFilí go hAlbain, tionscadal a bhfuil baint aici fós léi.

D'fhoilsigh Coiscéim Péacadh, a céad chnuasach filíochta, sa bhliain 2008. 

D'fhoilsigh Gallery Press The Coast Road, cnuasach Gaeilge le haistriúcháin Bhéarla sa bhliain 2016  

File cathrach is ea Ní Ghearbhuigh, agus cuireann sí síos ar shaol na sráideanna in Éirinn agus thar lear: 

anocht
ag filleadh dom
blaisim allas na cathrach
faram… (Filleadh ar an gCathair). 

Níor éirigh léi ceist chráite na teanga féin a sheachaint ar fad (Laethanta Lagmhisnigh), ach léiríonn a saothar beocht na teanga úd i saol ilghnéitheach uirbeach. Tá sé ráite ina taobh go bhfuil rian an tsoirbhíochais ar a cnuasach i gcoitinne ach go bhfuil coimhthíos mearbhallach agus eolas ar ghuagaíocht an tsaoil le fáil i gcuid de na dánta is fearr aici.

Tagairtí

Naisc sheachtracha 
 Three Irish-language Poets Named For Western Writers' Centre Project

 Lehman program helps preserve Irish language

Daoine a rugadh i 1984
Daoine as Contae Chiarraí
Alumni Choláiste na hOllscoile, Gaillimh
Filí na hÉireann
Daoine beo
Gúngaire

Is éard is gúngaire (gd:Gille-tòine ) ann ná téarma díspeagúil a úsáidtear go coitianta chun beag is fiú a dhéanamh de dhuine homaighnéasach.

Eascaine
Homaighnéasachas fireann
Téarmaí díspeagúil do dhaoine
Cócaon

Is alcalóideach tropán criostalach é cócaon a fhaightear ó dhuillí an phlanda coca, nó C17 H2I N04, alcalóideach bán a eastósctar ó dhuilleoga toim ar leith ó Mheiriceá Theas. 

Spreagthach cumhachtach atá ann, a úsáidtear mar druga áineasa don chuid is mó, mar gheall ar a airíonna spreagthacha, atá cosúil le hairíonna amfataimín.. Ar na bealacha úsáide is mó ná snortáil, an toit a ionanálú nó uisce a chuir leis agus an leacht a instealladh.

Úsáid 
Úsáidtear fós mar ainéistéiseach áitiúil é san oftailmeolaíocht go háirithe. Ach mí-úsáidtear go han-fhorleathan é: smúrtar an púdar agus, nuair a athraítear ina chnagchócaon é, caitear i bpíopa é. Cuireann sin tús le handúil, go príomha i bhfoirm an chnagchócaon caite.

Iarmhairtí aigne 
Is iad na h-iarmhairtí aigne ná bac a chur ar an réalachas, mothúchán de dhian-sonas nó corraíl. I measc na hiarmhairtí fisiciúla ná ráta croí ardaithe, ag cur allais nó mac imrisc mór.  

Anuas ar sin, is féidir le dáileog ard an brú fola agus an teocht a sheoladh ró-ard. Bíonn na h-iarmhairtí á bhreathnú idir soicindí agus nóiméid, agus leanann siad idir cúig agus nócha nóiméad.

Stair 
Bhain Freud úsáid as chun lagú misnigh a chuid othar a fheabhsú, agus tháinig a chornhghleacaí CarI Koller (1857-1944) ar a ghníomhaíocht ainéistéiseach.

Féach freisin 

 Mí-úsáid substaintí

Tagairtí 

Mí-úsáid substaintí
Alcalóidigh
Anorectics
Beansóáitigh
Spreagthaigh cairdiacha
 Cócaon
Eofóiriaigh
Ainéistéiseigh logánta
Nuafhriotal

Is éard is nuafhriotal ann ná téarma nua-chumtha, focal nó frása atá curtha i bhfriotal, a d'fhéadfadh a bheith réidh le dul isteach in úsáid choitianta, ach nach bhfuil glactha fós mar theanga phríomhshrutha. Tá an iliomad samplaí ag teacht chun cinn an t-am ar fad: suasóg, fón póca, claonbholscaire… Úsáidtear an téarma i bpaiteolaíocht teanga freisin nuair a cheapann an t-othar focal gan bhrí nó le brí an-doiléir, rud a tharlaíonn in afáise, scitsifréine agus roinnt neamhord eile. Is minic a bhíonn an nuafhriotal inchurtha go díreach le duine ar leith, foilseachán, tréimhse, nó eachtra. Tá nualéacsacan ina théarma go hiomlán coibhéiseach leis. 

Téarmaíocht
Foclóireolaíocht
Focail nuachumtha
Macraitheanga

Is caighdeán idirnáisiúnta é ISO 639-3 do chóid teangan a shainmhínítear mar mhacraitheanga, sraith de theangacha a bhaineann go dlúth lena chéile (leanúntas canúna). Tá 56 teanga san ISO 639-2 a mheastar mar mhacraitheangacha in ISO 639-31. Tá feidhm bainte as an gcatagóir seo sa 16ú eagrán de 'Ethnologue'.

Ní raibh teanga faoi leith ag cuid de na macraitheangacha mar a shainmhínítear in ISO 639-2 ag 639-3, m.sh. 'ara' (Araibis). Bhí roinnt eile cosúil le 'nor' (Ioruais) ina raibh a n-dhá chuid ar leith ('nno' Nynorsk,'nob' Bokmål) cheana féin san ISO 639-2. Ciallaíonn seo go bhfuil roinnt teangacha (m.sh. 'arb' Araibis Chaighdeánach ) a mheas ISO 639-2 a bheith ina canúintí den aon teanga ('ara') atá anois san ISO 639-3 i gcomhthéacsanna áirithe a mheastar a bheith ina dteangacha aonaracha iad féin. Is iarracht í seo chun déileáil lena n-éagsúlacht teanga, cé go gcaitear leo a gcuid chainteoirí leo mar fhoirmeacha na teanga céanna, m.sh. i gcásanna na débhéascna.

Liosta Macraitheangacha 
Áirítear leis an liosta seo na sonraí oifigiúla ó http://www.sil.org/iso639-3

ISO 639
Teangacha
Canúineolaíocht
Yumi, Yumi, Yumi

Is amhrán náisiúnta Vanuatú é Yumi, Yumi, Yumi (Gaeilge: Muidne, muidne, muidne ).  François Vincent Ayssav (Rugadh 1955) a chum é agus glacadh mar amhrán náisiúnta na tíre é sa bhliain 1980.

Focal an amhráin i mBislama 
CURFÁ:

Yumi, Yumi, yumi i glat long talem se

Yumi, yumi, yumi ol man blong Vanuatu

God i givim ples ia long yumi,

Yumi glat tumas long hem,

Yumi strong mo yumi fri long hem,

Yumi brata evriwan!

CURFÁ:

Plante fasin blong bifo i stap,

Plante fasin blong tedei,

Be yumi i olsem wan nomo,

Hemia fasin blong yumi!

CURFÁ:

Yumi save plante wok i stap,

Long ol aelan blong yumi,

God i helpem yumi evriwan,

Hem i papa blong yumi!

CURFÁ

Aistriúchán Gaeilge (ón mBéarla) 
CURFÁ:

Tá áthas orainn, a fhógairt

Gur muidne muidne muidne muintir Vanuatú

Thug Dia an talamh seo dúinn

Agus is cúis mhór áthais é

Táimidne láidir agus saor sa talamh seo

Is deartháireacha sinne go léir

CURFÁ

Bhí an-chuid bealaí roimhe seo

Tá an-chuid bealaí sa lá atá inniu ann

Ach táimid go léir aontaithe ar aon bhealach amháin

D'ainneoin na mbealaí éagsúla

CURFÁ  

Tá fhios againn go bhfuil an-chuid oibre le déanamh 

Bímid ag obair ar ár ndícheall ar ár n-oiléain 

Tugann Dia cabhair dúinn

Eisean ár nAthair

CURFÁ

Amhráin Náisiúnta
Vanuatú
Aksel Sandemose

Scríbhneoir Ioruach de phór na Danmhairge a bhí in Aksel Sandemose (fíorainm: Axel Nielsen) a saolaíodh i Nykøbing-Mors sa Danmhairg ar an 19 Márta 1899 agus a shíothlaigh i gCóbanhávan ar an 6 Lúnasa 1965. 

Is é an leabhar is clúití dár tháinig óna pheann ná an t-úrscéal En flyktning krysser sitt spor ("Teifeach ag trasnú a riain féin"), inar leag sé síos "Dlí Jante", dlí na cúngaigeantachta i gcathair bheag. Jante an t-ainm a bhaist sé ar a chathair dhúchais san úrscéal.

Saol 
B'as Sandermosen san Iorua do mháthair an scríbhneora, agus leagan den logainm sin é an sloinne a ghlac sé air. D'athraigh sé sloinne sa bhliain 1921. Chaith sé an chuid ba mhó de na fichidí ina mhairnéalach.  

Sa bhliain 1930, shocraigh sé síos i Nesodden in aice le hOslo. Nuair a d'fhorghabh na Gearmánaigh an Iorua, ghlac sé páirt sa chath in éadan na nGearmánach agus chuaigh sé ar a theitheadh go dtí an tSualainn.  

I ndiaidh an chogaidh, d'fhill sé chun na hIorua agus chuaigh sé ina chónaí go Kjørkelvik i Risør. Chaith sé deich mbliana ansin. Aach d'fhág sé an áit nuair a fuair a bhean chéile agus mac leis bás. 

D'éag Sandemose féin sa bhliain 1965 i gCóbanhávan.

Ioruais 
Cé gur sa Danmhairg a tháinig sé chun saoil agus a fuair sé bás, glactar leis gur scríbhneoir Ioruach a bhí ann go bunúsach. Scríobh sé an chuid ba mhó dá shaothar sa leagan den Ioruais ar a dtugtar Riksmål, is é sin, an leagan is cóngaraí don Danmhairgis. San am chéanna, bhí meas mór aige ar an litríocht Ioruach go léir, an chuid san áireamh a bhí scríofa i Nynorsk.

Saothar 
 1923 Fortællinger fra Labrador ("Scéalta ó Labrador")
 1924 Ungdomssynd ("Peaca Óige")
 1924 Mænd fra Atlanten ("Fir ón bhFarraige Mhór")
 1924 Storme ved jævndøgn 
 1927 Klabavtermanden ("An Taibhse Loinge")
 1928 Ross Dane
 1931 En sjømann går i land ("Mairnéalach ag Dul i dTír")
 1932 Klabautermannen (leagan Ioruaise de "Klabavtermanden")
 1933 En flyktning krysser sit spor (an chéadfhoilsiú faoin ainm cleite Espen Arnakke)
 1936 Vi pynter os med horn ("Cuirimid adharca orainn")
 1939 September ("Mí Mheán Fómhair")
 1945 Tjærehandleren ("An Trádálaí Tarra")
 1946 Det svundne er en drøm ("Nil san Aimsir Chaite ach Brionglóid")
 1949 Alice Atkinson og hennes elskere ("Alice Atkinson agus a Leannán")
 1950 En palmegrønn øy ("Oileán Glas na gCrann Pailme")
 1958 Varulven ("I gConriocht")
 1960 Murene rundt Jeriko ("Na Ballaí timpeall ar Ireacó")
 1961 Felicias bryllup ("Bainis Felicia")
 1963 Mytteriet på barken Zuidersee ("An Cheannairc ar an mBárc úd Zuidersee")

Tagairtí 

Daoine a rugadh i 1899
Básanna i 1965
Scríbhneoirí Danmhargacha
Scríbhneoirí Ioruacha
École nationale de l'aviation civile

Ollscoil aeraspáis sa Fhrainc is ea École nationale de l'aviation civile, a bhfuil aithne níos fearr uirthi ar fud an domhain faoina acrainm ENAC. Bunaíodh í sa bhliain 1949 i Toulouse, Midi-Pyrénées. Ó Eanáir na bliana 2011, is é ENAC an scoil aerloingseoireachta is mó san Eoraip.

Tagairtí

Naisc Sheachtracha 
 ENAC.fr

Ollscoileanna sa Fhrainc
Lucht oibre

Téarma a úsáidtear sna heolaíochtaí sóisialta is ea an lucht oibre agus i gnáth comhrá chun cur síos a dhéanamh orthu siúd a mbíonn fostaithe i bpoist na n-íosaicmí (mar atá tomhaiste de réir scileanna, oideachais agus ioncaim ísle), go minic chun úsáitear an téarma do dhaoine a mbíonn dífhostaíthe nó a mbíonn ar ioncaim faoi an mheán. Faightear an lucht oibre den chuid is mó i ngeilleagair tionsclaithe agus i gceantair uirbeacha na ngeilleagar neamh-tionsclaithe.

Sóisialachas
Grúpaí sóisialta
Ranganna sóisialta
Lucht saothair
Marxachas
Teoiric Mharxach
Aicmí shóisialta
Dreapadóireacht

Is éard is dreapadóireachta ann ná gníomhaíocht ina bhaintear úsáid as lámha agus nó cosa an duine (nó go deimhin aon chuid eile de chuid an choirp) chun dul in aghaidh réada chlaonaird. Déantar é mar chaitheamh aimsire (teacht ar áit dorochtana, nó dá taitneamh féin) agus go gairmiúil, mar chuid de ghníomhaíochtaí amhail cothabháil struchtúir, nó le linn oibríochtaí míleata.

 
Spóirt measctha
Taistil
Caitheamh aimsire
Crochtóireacht

Is éard is crochtóireacht ann ná foirm de thionacht talún agus táirgeadh bia ar scála beag atá sainiúil do Ghaeltacht na hAlban, Oileáin na hAlban, agus d'Oileán Mhanann. Laistigh de bhailecheantair na gcrochtóireacht, bíonn crochtaí aonara lonnaithe ar an dtalamh is fearr , agus roinntear an ceantar mór talúna sléibhe nó an innilt sléibhe a bhíonn ar dhroch-chaighdeán de ghnáth ar chrochtóirí na mbailecheantar le haghaidh féaraigh.

Tíreolaíocht na hAlban
Talmhaíocht in Albain
Séarlas Maol

Bhí Séarlas Maol (13 Meitheamh 823 - 6 Deireadh Fómhair 877) ina Impire Naofa Rómhánach (875-877, mar Séarlas II) agus ina rí na bhFranc Thiar (840-877, mar Séarlas II, leis na teorainneacha dá thalamh sainithe ag Conradh Verdun, 843), agus ba é an mac is óige ag Lughaidh Cráifeach agus a dhara bhean chéile Judith é.

Ríshliocht Cairilínseach
Ríthe na bhFranc
Impirí Chaitliceacha Rómhánacha
Impirí Naofa Rómhánacha
Ríthe na Burgúine
Daoine a rugadh i 823
Coirp adhlactha sa Bhasilica Naomh Denis
Básanna i 877
Daoine as Frankfurt
Francaigh
Rialtóirí san Eoraip sa 9ú hAois
Monarcaí
Ríthe
Louis Cráifeach

Ba Rí na hAcatáine é Louis Cráifeach (778-20 Meitheamh 840), ar a dtugtar freisin  Louis na Diagachta nó Louis le Pieux ón bhliain 781 ar aghaidh. Ba 'Rí na bhFranc' é freisin, agus comh-Impire (mar Louis I) mar aon lena athair Séarlas Mór (Charlemagne), ón bhliain 813. Ba é an t-aonú mac fásta amháin é a mhair de thoradh ar an phósadh idir Shéarlas Mór agus Hildegard, agus mar sin ceapadh ina rialtóir aonair ar na bhFranc é tar éis bás a ​​athar sa bhliain 814, post a bhí aige go dtí a bháis, ach amháin ar feadh na tréimhse 833-34, le linn dó bheith díshealbhaithe.

Le linn a réimeas san Acatáin, bhí de dhualgas teorainn thiar theas na himpireachta a chosaint. Fuair sé an ceann is fearr ar na Moslamaigh i mBarcelonasa bhliain 801 agus mhaígh sé go raibh údarás na bhFranc i bhfeidhm thar Pamplona agus ar mhuintir Thír na mBascach ó dheas ó na Piréiní sa bhliain 812. Mar impire bhí a mhic fhásta, Lothair, Pépin, agus Lughaidh, sa san áireamh san rialtas agus rinne sé iarracht a ríocht a roinnt go cuí eatarthu. Bhí é an chéad deich mbliana dá réimeas ina chomhartha le roinnt tragóidí agus údar náire, go háirithe an chóireáil bhréige a rinne a nia 
Bearnard na hIodáile, a ndearna Louis féin leorghníomh poiblí ina chion.
Ríshliocht Cairilínseach
Ríthe na Fraince
Impirí Chaitliceacha Rómhánacha
Impirí Naofa Rómhánacha
Ríthe na Burgúine
Ríthe na Baváire
Ríthe na Sacsaine
Daoine a rugadh i 778
Básanna i 840
Daoine as Frankfurt
Francaigh
Rialtóirí san Eoraip sa 9ú hAois
Stair na hEorpa
Dlí Rómhánach

Is éard is an dlí Rómhánach ann ná córas dlí na Róimhe ársa, agus na forbairtí dlíthiúla a tharla roimh an seachtú haois AD - nuair a ghlac an stát Rómhánach-Biosántach an Gréigis mar theanga an rialtais. D'fhorbair dhlí-eolaíocht na Rómhánaigh that tréimhse níos mó ná míle bliain - ó Dlí an Dáréag Tábla (Laidin: Leges Duodecim Tabularum): (ca. 439 RC) chuig an Corpus Juris Civilis (AD 528-35) coimisiúnaithe ag an Impire Iustinianus I. Bhí an dlí Rómhánach seo , Cód Iúistín, éifeachtach san Impireacht Bhiosántach (331-1453), agus freisin bhí sé mar bhonn do chleachtas dlí i roinn na hEorpa, agus san leis an Aetóip chomh maith , agus ins na hiar-choilíneachtaí de chuid náisiúin na hEorpa, lena n-áirítear Meiriceá Laidineach.

 
Aireagáin na Rómhánach
Califeacht na nAbasach

Ba í Califeacht na nAbasach nó, níos simplí, na hAbasaigh (Araibis: العباسيون / al-'abbāsīyūn), an tríú Califeacht Ioslamach. Cailifí de chuid an ríora Abasach a bhí iontu, agus thóg siad a gcuid phríomhchathair i mBagdad, tar éis na cailifí Umayyadacha a bheith treascartha acu, i ngach áit ach amháin sa réigiún Al Andalus.

Stair na hIaráine
Stáit agus críocha a bunaíodh i 750
Ríshleachta Arabacha
Ríshleachta Moslamacha
 
Stair na hIaráice
An Meánoirthear
Stair na hÁise
Stair na hAfraice
Dínaitsíú

Tionscnamh chun fáil réidh le haon iarsmaí d'idé-eolaíocht na Naitsithe i sochaí, i gcultúr, i bpreas, in eacnamaíocht, agus i mbreithiúna na hIar-Ghearmáine agus na hOstaire ba ea dínaitsíú (Gearmáinis: Entnazifizierung). Rinneadh é go sonrach trí na daoine a raibh ina Naitsithe a bhaint amach ó phoist le tionchar agus trí na heagraíochtaí a bhain leis na Naitsithenait a díscaoileadh nó a chur ó mhaith. Seoladh an clár dínaitsíthe tar éis dheireadh an Dara Cogadh Domhanda agus bhí sé neartaithe ar thoradh Chomhaontú Potsdam.

Toradh an Dara Cogadh Domhanda
Polaitíocht na Gearmáine
Stair na Gearmáine Comhaimseartha
Forghabháil na gCumhachtaí Comhghuaillíocha san Ostair
Téarmaí Polaitiúla
An tIompú Deiseal

Sráidbhaile i gContae Fhear Manach é an tIompú Deiseal, nó an tIompó Deiseal, mar a litreofaí i nGaeilge Uladh é. "Tempo" an t-ainm Béarla, ach ar ndóigh níl baint ar bith ag an logainm le coincheap an tempo sa cheoltóireacht. Tá an sráidbhaile suite chois Shliabh Bruachair, i ndlínse Chomhairle Cheantair Fhear Manach. Bhí 533 duine ina gcónaí san áit sa bhliain 2001.

Is í an eachtra stairiúil is mó a shamhlaítear leis an Iompú Deiseal ná an ruathar a rinne Óglaigh na hÉireann ar bheairic na saighdiúirí dubha ar an 25 Deireadh Fómhair 1920.

Bailte i gContae Fhear Manach
Baile Ghrífín

Is bruachbhaile de chuid Bhaile Átha Cliath in Éirinn é Baile Ghrífín (Béarla: Balgriffin ). Tá an cumann CLG Inis Fáil lonnaithe ann.

Bruachbhailte Bhaile Átha Cliath
An Teallach

Is sliabh é An Teallach atá suite ar an taobh thiar theas den bhaile 'Acha dá Dómhnaill', Comhairle na Gàidhealtachd, Albain agus os cionn Loch Bhraoin Beag, i gceantar a nglaoitear air go minic an leasainm "an fásach mór". . 

Tá an sliabh comhdhéanta, den chuid is mó, de ghaineamhchloch Toirbheartanach . Cosúil leis na beanna timpeall Toirbheartan (as ar ainmníodh an charraig), bíonn leicne sraithe scoilte le clasáin ghéara agus ar a bharr tá an cíormhullach géar creagach Sgúrr Fiona.

Sléibhte agus sliabhraonta na hAlban
Comhairle na Gàidhealtachd
Sléibhte agus cnoic in iarthuaisceart na nGarbhchríoch
Wallace, Victoria

Baile beag in Victoria san Astráil is ea Wallace. Tá sé suite i Sír Moorabool naoi gciliméadar is nócha ó thuaidh ón bpríomhchathair Melbourne. Tá Abhainn an Moorabool Thiar in aice leis agus tá feirmeacha ina thimpeall.

Bhíodh na Wathaurong, pobal Bundúchasach, ina gcónaí anseo, agus tá déantúsáin dá gcuid le fáil in áiteanna fós. 

Bunaíodh Wallace sna 1880í agus d’oscail Oifig an Phoist ar 22 February 1885.  
In Wallace a rugadh Edmond Hogan, polaiteoir arbh é Céad Aire Victoria é dhá uair sna 1920í.

Tagairtí

Féach freisin 
Toohey, Jack: On the Eastern Fringe: Recollections and Stories on the Settlement and Farming Histories in the Bungaree, Wallace, Bolwarrah and Gordon Districts. Ballarat 2005.

Bailte i Victoria
Ulapul

Is calafort é Ulapul atá suite i gComhairle na Gàidhealtachd, i dtuaisceart na hAlban. Téann bád farantóireachta idir Ulapul agus Steórnabhagh i Leódhas. Bhí cónaí ar 1,541 duine in Ulapul sa bhliain 2011 thuas ó 1,308 duine sa bhliain 2001. Ag am an daonáirimh sa bhliain 2011, bhí Gaeilge na hAlban ag 11.8% den daonra agus bhí Albainis ag 17.1% den daonra. 

Bailte in Albain
Comhairle na Gàidhealtachd
Blackwood, Victoria

Baile beag de chuid Victoria na hAstráile is ea Blackwood agus é suite ar bhruach Abhainn Lerderderg, naoi gciliméadar is nócha siar ó thuaidh ó Mhelbourne, príomhchathair an Stáit. I Sír Moorabool atá sé, agus de réir dhaonáireamh Astrálach na bliana 2006 bhí 235 duine ina gcónaí ann. Rugadh ocht nduine is fiche thar lear. Bhí Gearmáinis mar theanga theaghlaigh ag triúr agus Polainnis mar theanga theaghlaigh ag triúr eile. 

Na Wathaurong, pobal Bundúchasach, a bhí ina gcónaí sa taobh sin tíre roimh theacht na nEorpach, ach de réir an daonáirimh ní raibh aon duine ann ar de shliocht Bundúchasach é sa bhliain 2006.

Stair 

Fuarthas ór chomh luath leis an mbliain 1851, ach níor thosaigh an ruathar go dtí an bhliain 1855, agus nuair a bhí sé i mbuaic a réime bhí timpeall 13,000 mianadóir ann. Mianadóireacht ghlárach a bhí ar siúl, ach faoi dheireadh na bliana 1856 bhí formhór na mianadóirí imithe, agus bhí a bhfuíoll ag obair ar ghrinneall an Lerderderg le boscaí sruthlaithe, caideil agus rothaí uisce. Idir Eorpaigh agus Shínigh a bhí i mbun an tsruthlaithe ar dtús, ach i gceann tamaill d'éirigh na Sínigh i bhfad níos líonmhaire. Ar éigean a bhí mianadóirí Eorpacha páirteach i mianadóireacht ghlárach faoi na seachtóidí. 

Faoin am sin bhí dhá shráidbhaile curtha ar bun sa cheantar. Rinneadh suirbhéireacht ar cheann acu (Golden Point) agus leagadh amach mar Blackwood é.

Bhí mórán inneall beag meilte ann, a bhformhór á n-oibriú le huisce agus cuid bheag le gal. Chuireadh easpa uisce isteach go mór ar mhianadóirí agus triomach ann, go háirithe idir na blianta 1865 agus 1867. Bhí cuid mhór amhóir cruinnithe ag na mianadóirí, agus nuair a tháinig an t-uisce arís tháinig infheistíocht ina theannta. Thug comhlachtaí gustalacha poiblí faoin obair ach ní raibh rath orthu, agus ba iad na comharchumainn bheaga a choinnigh an dé sa mhianadóireacht. Tháinig neart inti sna seachtóidí timpeall Barrys Reef ach d'imigh sin. 

Faoi thús an fichiú haois ní raibh ann ach scata sirtheoirí ar mhinic deontas rialtais faighte acu. D'éirigh le cuid acu roinnt mhaith óir a bhaint as an tsíog Yankee sa bhliain 1918, ach b'in deireadh an scéil.

Oifig an Phoist 

D’oscail Oifig an Phoist ar 22 Meán Fómhair 1855 agus thugtaí Mount Blackwood uirthi go dtí an bhliain 1921.

An ceantar 

Tá Sliabh Blackwood, bolcán spíonta, os cionn an cheantair, agus is furasta Páirc Stáit Lerderderg agus an Wombat State Forest a bhaint amach. Tá tobar mianraí ann chomh maith. Sa sráidbhaile féin tá seanbhótháin mianadóirí a tógadh i seascaidí an 19ú haois.

Tagairtí

Féach freisin 

Flett, J., The History of Gold Discovery in Victoria, Poppet Head Press,
Melbourne, 1976

Naisc sheachtracha 
 Stair na n-órcheantar timpeall Blackwood

Bailte i Victoria
Binn Rothach

Is éard is Binn Rothach ann ná sliabh atá os cionn 3,000 troigh (914.4 m). Ba é an Tiarna Eóghain Mac an Rothaich (Béarla: Sir Hugh Munro,(1856-1919), an 4ú Bairnéad Lindertis a chuir an chéad liosta de na cnoic den sórt sin le chéile, ar a dtugtar 'Táblaí an Rothaich' nó 'Munro's Tables', sa bhliain 1891.

Is éard is Barr Rothach ann ná sliabh atá os cionn 3,000 troigh, nach bhfuil aitheanta mar shliabh ar leith. De réir an leasaithe ar na táblaí a bhí déanta sa bhliain 2009, agus a d'fhoilsigh 'Club Sléibhteoireachta na hAlban' (Béarla:  Scottish Mountaineering Club) tá 283 Binn Rothach agus 227 Barr Rothach ann. Is í Beinn Nibheis an bhinn Rothach is iomráití, agus an sliabh is airde sna hOileáin Bhriotanacha, le 1,344 méadar (4,409 tr.) in airde

Aithníonn dreapadóirí Beanna Rothacha mar shléibhte dúshlánacha, go háirithe sa Gheimhreadh, nuair a bhíonn líon mór básanna a dtuairisciú gach bliain. Mar sin féin, tá cleachtas coitianta i measc dreapadóirí agus siúlóirí na sléibhte, sé sin "Munro bagging", agus an aidhm a bhíonn leis ná gach ceann de na Beanna Rothacha atá liostaithe a dhreapadh. Sa bhliain 2009, tuairiscíodh go raibh níos mó ná 4,000 duine a d'éirigh leo an éacht sin a bhaint amach. Ba é Hamish Brown an chéad duine a dhreap na beanna uilig i mbabhta leanúnach amháin sa bhliain 1974. Is é Stephen Pyke a shealbhaíonn an churiarracht don bhabhta is tapúla leanúnach, sa bhliain 2010, faoi bhun 40 lá.

Sléibhte agus sliabhraonta na hAlban
Binn Rothach
Nithe is díol spéise do thurasóirí in Albain
Basil McCrea

Is Comhalta den Tionól Reachtach de chuid Pháirtí Aontachtach Uladh é Basil McCrea, a sheasann i dtoghcheantar Ghleann an Lagáin, i gContae Aontroma. 

Rugadh é ar an 13 Samhain 1959 i mbaile Dhún na nGall agus fuair sé a chuid oideachais in Acadamh Ríoga Bhéal Feirste agus in Ollscoil Bhirmingham. Sa bhliain 2010, chuaigh sé san iomaíocht in aghaidh Tom Elliott le ceannaireacht an pháirtí a bhaint amach, ach níor éirigh leis. 

Is é an tuairim choitianta, sna meáin chumarsáide ach go háirithe, ná go mbaineann Basil McCrea le eite chlé an pháirtí.

D'fhreastail Basil McCrea ar sheoladh an fheachtais Líofa 2015 i Meán Fómhair na bliana 2011 agus dúirt ag an ócáid go raibh sé ag iarraidh tuiscint níos fearr ar ról na bProtastúnach a stair na Gaeilge a chur chun cinn. Cé nach bhfuil sé de rún aige féin páirt a ghlacadh sa tionscnamh, chuir sé fáilte roimhe is ghuigh gach rath air.

Tagairtí 

Daoine a rugadh i 1959
Daoine beo
Alumni Ollscoil Uladh
Comhaltaí den Tionól Reachtach Thuaisceart Éireann
Daoine as Contae Thír Eoghain
Fir
Gníomhaithe
Innealtóirí Briotanacha
Polaiteoirí Aontachtacha
Wolfsburg

Is baile tionsclaíoch i dTuaisceart na Gearmáine é Wolfsburg, a bhfuil clú agus cáil air de bharr Ceanncheathrú Volkswagen AG a bheith suite ann. Is é an logainm a bhí air ó cuireadh ar bun é go dtí an bhliain 1945 ná Stadt des KdF-Wagens bei Fallersleben ainm a dhéanann tagairt don fáth ar cuireadh ar bun é an chéad lá riamh, sa bhliain 1938, is é sin ná ar mhaithe le tithíocht a chur ar fáil d’oibrithe mhonarchana nua Volkswagen, a bhí ag obair ar na chéad Volkswagen (“Gluaisteáin an Phobail”). Ba é KdF-Wagen bunainm an Volkswagen Käfer (“ciaróg”).

Tá Wolfsburg suite in oirthear na Sacsaine Íochtaraigh, in aice leis an teorainn stáit a dhéanann é a dheighilt ón Sascsain-Anhalt. B’ionann an teorainn seo agus an teorainn pholaitiúil a bhí idir Phoblacht Chónaidhme na Gearmáine agus Dhaonphoblacht na Gearmáine sna blianta 1949-1990.

Sa lá inniu, tá breis is 122,000 duine ina gcónaí san ait seo agus is é Wolfsburg an cúigiú cathair is mó sa Sacsain Íochtarach, i ndiaidh Hannover, Braunschweig, Oldenburg agus Osnabrück.

Is minic a bhíonn Wolfsburg i mbéal an phobail go hidirnáisiúnta mar gheall ar rath an chumann sacair áitiúil, VfL Wolfsburg, a bhuaigh Craobhchomórtas Sacair na Gearmáine sa bhliain 2009.

Féach freisin 
 Volkswagen Lupo
 Porsche

Tagairtí

Naisc sheachtracha 
 Wikivoyage - Wolfsburg (en)
 Wolfsburg - Suíomh oifigiúil

Cathracha na Gearmáine
PJ Harvey

Ceoltóir, amhránaí-cumadóir agus go minic ealaíontóir Sasanach í Polly Jean Harvey (rugadh 9 Deireadh Fómhair 1969). Tá sí ar a dtugtar giotáraí agus amhránaí ach imríonn sí freisin le réimse leathan ionstraimí lena n-áirítear pianó, orgán, dord giotár, saxophone, agus an ceann is deireanaí, na autoharp.

Ó 1992, tá sí scaoileadh albam stiúideo ochtú, an ceann is cáiliúla Rid of Me (1993), To Bring You My Love (1995), Stories from the City, Stories from the Sea (2000) agus Let England Shake (2011). Tá sí ag gradaim éagsúla ceoil cosúil le Mercury Prize faoi dhó—An t-ealaíontóir amháin a bhuaigh an gradam faoi dhó— agus Outstanding Contribution To Music ag an NME Awards.

Albaim 
Albam stiúideo
 Dry (1992)
 Rid of Me (1993)
 To Bring You My Love (1995)
 Is This Desire? (1998)
 Stories from the City, Stories from the Sea (2000)
 Uh Huh Her (2004)
 White Chalk (2007)
 Let England Shake (2011)

Albam tiomsú
 4-Track Demos (1993)
 The Peel Sessions: 1991-2004 (2006)

Albam comhoibriú le John Parish
 Dance Hall at Louse Point (1996)
 A Woman a Man Walked By'' (2009)

Daoine a rugadh i 1969
Daoine beo
Jiang Zemin

Is "Croí den tríú glúin" de cheannairí Pháirtí Cumannach na Síne é Jiang Zemin (Rugadh ar 17 Lúnasa, 1926), ag fónamh mar Ard-Rúnaí Pháirtí Cumannach na Síne ó 1989 go 2002, mar Uachtarán Dhaon-Phoblacht na Síne ó 1993 go 2003, agus mar Chathaoirleach ar an gCoimisiún Ceannais Míleata 1989-2004.

Ceannairí Cumannacha
Daoine a rugadh i 1926
Daoine beo
Rialtóirí Cumannacha
Ceannairí Pháirtí Cumannach na Síne
Méaraí Shanghai
Alumni d'Ollscoil Nanjing
Daoine as Yangzhou
Uachtaráin Dhaon-Phoblacht na Síne
Polaiteoirí
Ospidéal an Mater Misercordiae

Ospidéal oiliúna i mBaile Átha Cliath na hÉireann é Ospidéal an Mater Misercordiae nó An Mater go minic ( Béarla: Mater Misericordiae University Hospital ( the Mater agus MMUH go minic) (Is ionann Mater Misercordiae agus máthair na trócaire sa Laidin) a chuireann seirbhís leighis ar fáil don chontae agus don cheantar máguaird. Otharlann ghinearálta atá ann atá lonnaithe ar Shráid Eccles agus clúdaíonn an t-ospidéal roinnt sainréimsí éagsúla. Tá an t-ospidéal nasctha le COBÁC mar ospidéal oiliúna. Tá ospidéal poiblí agus ospidéal príobháideach ann.

Litríocht 

Is in uimhir a 7 Sráid Eccles atá cónaí ar Leopold Bloon, carachtar de chuid James Joyce sa leabhar Ulysses, is tá seo lonnaithe i measc fhoirngnimh an ospidéil.

Seirbhísí sláinte Ospidéil i gContae Bhaile Átha Cliath
Ospidéal Ginearálta Thulach Mhór

Ospidéal ginearálta oiliúna in Uíbh Fhailí na hÉireann é Ospidéal Ginearálta Thulach Mhór ( An t-Ospidéal Réigiúnach Lár-Tíre uaireanta) a chuireann seirbhís leighis ar fáil don chontae agus don cheantar máguaird. Otharlann ghinearálta atá ann atá lonnaithe ar Shráid Eccles agus cludaíonn an t-ospidéal roinnt sainréimsí éagsúla. Tá 1000 daoine ag obair san ospidéal agus in oifigí FSS. Is iad Timpiste & Éigeandáil, Ainéistéitic, Cairdeolaíocht, Míochaine Ghinearálta, Máinliacht Ghinearálta, Gínéiceolaíocht, Cnáimhseachas, Ainéistéise Péidiatraic, Péidiatraic agus Paiteolaíocht na speisialtachtaí atá san ospidéal.

Ospidéil i gContae Uíbh Fhailí
Ospidéal Naomh Micheál

Ospidéal oiliúna i mBaile Átha Cliath na hÉireann é Ospidéal Naomh Micheál a chuireann seirbhís leighis ar fáil don chontae agus don cheantar máguaird. Otharlann ghinearálta atá ann atá lonnaithe i nDún Laoghaire agus cludaíonn an t-ospidéal roinnt sainréimsí éagsúla. Tá an t-ospidéal nasctha le COBÁC mar ospidéal oiliúna.

Ospidéil i gContae Bhaile Átha Cliath
Hipirréalachas (péinteáil)

Is éard is hipirréalachas ann ná seánra de phéintéireacht agus dealbhóireacht garchosúil le grianghraf ardtaifigh, ard-réiteach. Meastar gur forás ar an bhfótairéalachas é an hipirréalachas toisc na modhanna a úsáidtear le haghaidh na bpictiúr nó na ndealbh a chruthú.

Úsáidtear an téarma go príomha mar thagairt don ghluaiseacht ealaíne neamhspleách agus stíl ealaíne sna Stáit Aontaithe agus san Eoraip a forbraíodh ón na 2000í luatha. 

Ealaín nua-aimseartha
Simon Cowell

Is léiritheoir ceoil agus pearsa teilifíse é Simon Phillip Cowell a rugadh ar 7 Deireadh Fómhair, 1959. Ba bhreitheamh é ar an gclár teilifíse The X-Factor a chuir sé tús leis sa bhliain 2004. Tá cónaí air in Beverly Hills, California, faoi láthair.

Tá clú air as an mbealach borb a gcuireann sé locht ar na hiomaitheoirí ar The X-Factor.

Óige Simon Cowell 
Rugadh Cowell in Lambeth, i Londain Shasana agus tógadh é in Elstree, Hertfordshire. Bhíodh a mháthair, Julie Brett (née Josie Dalglish), ina damhsóir bailé, agus feidhmeannach i dtionscal an cheoil ab ea a athair, Eric Selig Phillip Cowell, Sr. (1918–1999). Bhí lámh aige seo le forbairt gníomhaireachtaí eastáit chomh maith. Ba de shliocht Sasanach a mháthair agus de shliocht Polannach a athair. Críostaithe iad muintir a mháthar agus ba Ghiúdaigh iad formhór a shinsear Pholannach, cé nár labhair athair Simon lena chlann faoi ariamh. Tá deatháir níos óige ag Simon Cowell, chomh maith le triúr leasdeartháireacha agus leasdeirfiúr amháin.

D'fhreastail Cowell agus a dheartháir ar Radlett Preparatory School agus ar Dover College, scoil neamhspleách. D'imigh sé i ndiaidh na scrúdaithe leibhéil O a dhéanamh. Rinne sé staidéar ar an mBéarla agus ar an litríocht agus bhain sé GCE amach in socheolaíocht. Bhain sé GCE eile in socheolaíocht in Windsor Technical College. In aois a sheacht mbliana déag bhí sé ag siúl amach le Paula Hamilton, mainicín. Ghlac Cowell roinnt post ag scamhadh geatairí do dhaoine—mar theachtaire le linn déanamh an scannáin úd de chuid Stanley Kubrick, The Shining, mar shampla—ach níor réitigh sé go maith lena chuid comhghleacaithe agus maor. Sa deireadh d'éirigh lena athair post a fháil dó i seomra an phoist ag EMI Music Publishing, mar a raibh a athair ina fheidhmeannach ag an am.

Tagairtí

Naisc sheachtracha 
 Próifíl ag imdb. Aisghabháladh ar 1-9-2014

Daoine a rugadh i 1959
Daoine Sasanacha
Breithiúna The X Factor
Daoine beo
David de Gea

Is imreoir sacair é David de Gea Quintana (rugadh 7 Samhain 1990 i Maidrid sa Spáinn). Cúl báire atá ann, agus é ag imirt faoi láthair le Manchester United. Thosaigh sé ag imirt nuair nach raibh sé ach aon bhliain déag d'aois. Imríonn sé d'fhoireann náisiúnta na Spáinne.

Imreoirí sacair na Spáinne
Daoine a rugadh i 1990
Daoine as Maidrid
Daoine beo
Liam Lawrence

Is imreoir sacair é Liam Lawrence (a rugadh ar an 13 Nollaig 1981), atá ag imirt faoi láthair le PAOK sa Ghréig, agus le foireann idirnáisiúnta Phoblacht na hÉireann.

Rugadh Liam Lawrence i Retford, Nottinghamshire sa bhliain 1981. Thosaigh sé ag imirt peile nuair a bhí sé seacht mbliana d'aois leis an bhfoireann Babworth Rovers agus thosaigh sé ag imirt le Mansfield sa bhliain 1996.

Fuair sé a chéad chúl idirnáisiúnta nuair a bhí Éirinn ag imirt in aghaidh na hAfraice Theas. Sa bhliain 1999 thosaigh sé ag imirt leis an bhfoireann Mansfield. Agus é ag imirt le Mansfield tháinig sé os comhair súile Sunderland. Sa bhliain 2004 bhog sé go Sunderland agus Mick McCarthy ina bhainisteoir ar an gclub. Ní raibh sé ró-shásta ann, áfach, mar sin chuaigh sé go dtí Stoke City. Bhí sé ann ar feadh trí bliana agus sa samhradh 2010 chuaigh sé ar aghaidh go dtí Portsmouth. Thit Portsmouth as a chéile de bharr fadhbanna airgeadais agus bhog sé ar iasacht go Cardiff City. Sa bhliain 2012 bhog sé go dtí PAOK chun imirt sa sraith Gréagach. 

Daoine a rugadh i 1981
Daoine beo
Jonathan Sexton

Imreoir rugbaí Éireannach is ea Jonathan Sexton a rugadh ar 11 Iúil 1985 i mBaile Átha Cliath. Imríonn sé le Cúige Laighean agus foireann na hÉirinn. Is mac dearthár é le Willie Sexton, iar-imreoir le foireann rugbaí Chúige Mumhan agus na hÉireann.

Onóracha

Cúige Laighean 
 Cupán Sinsearach Scoileanna Laighean (le Coláiste Mhuire, Baile Átha Cliath), 2002
 An tSraith Cheilteach, 2007—2008
 Cupán Heineken, 2008—09, 2010—11

Cúnna na hÉireann 
 Cupán Churchill, 2009

Tagairtí 

Imreoirí rugbaí
Daoine a rugadh i 1985
Daoine as Baile Átha Cliath
Daoine beo
Diúcacht na Sacsaine

Ba cheantair treibhe nó Stammesherzogtum í Diúcacht mheánaoiseach Chairilínseach na Sacsaine ón Luath Mheánaois, a chlúdaíonn an chuid is mó de Thuaisceart na Gearmáine. Chlúdaigh sí achar na stát Gearmánach nua-aimseartha Bremen, Hamburg, An tSacsain Íochtarach, Tuaisceart na Réine agus an Viostfáil, agus an tSacsain-Anhalt agus an chuid is mó de Schleswig-Holstein. Bhí an fearann Mecklenburg-Vorpommern i seilbh Dhiúc Heinrich an Leon.

Stair na Sacsaine Íochtaraí
Stair Schleswig-Holstein
Stair na Réine agus an Viostfáil
Stair na Sacsaine-Anhalt
Stair na Gearmáine
Baile na Coille (Contae Chill Mhantáin)

Baile in Éirinn is ea Baile na Coille i gContae Chill Mhantáin.

Bailte i gContae Chill Mhantáin
Baile na Coille (Contae Laoise)

Baile in Éirinn is ea Baile na Coille i gContae Laoise ar an mBóthar Réigiúnach 432 idir Mainistir Laoise, Béal Átha Ragad agus Caisleán an Chomair, Contae Chill Chainnigh.

Spórt 
Is iad CLG Baile na Coille agus CLG Na Spince na foirne Cumann Lúthchleas Gael áitiúla.

Na Sainchomharthaí 
Tá leacht croise an-fheiceálach tógtha i bpríomhchearnóg an bhaile. Is leacht cuimhneacháin don Éirí Amach i 1798 é. Tógadh sa mbliain 1898 é. Tá sé inscríofa leis na hainmneacha Mac Cumascaigh, Mac Eochagáin, Mac Fhíobhuí, Ó Crionáin, Ó Faogáin agus Ó Sionnaigh.

Bailte i gContae Laoise
Lughaidh Óg

An dara duine is sine de na trí mac de chuid Lughaidh Gearmánach agus Hemma ba ea Lughaidh Óg nó Lughaidh III. Tháinig sé i gcomharbacht ar a athair mar Rí na Sacsaine ar 28 Lúnasa 876 agus ar a dheartháir scothaosta Carloman mar Rí na Baváire sa bhliain 880 ar aghaidh. Fuair ​​sé bás sa bhliain 882 agus tháinig Séarlas Ramhar a dheartháir níos óige, i gcorbacht ar a chuid críocha go léir, a chuimsigh an chuid is mó den Ríocht Oir-Fhrancach.
Ba é Séarlas Ramhar Rí na hIodáile agus an tImpire cheana féin.

Daoine a rugadh i 835
Básanna i 882
Monarcí Caitliceacah Rómhánacha
Ríshleacht Cairilínseach
Ríthe Gearmánacha
Ríthe na Baváire
Ríthe na Sacsaine
Monarcaí na Gearmáine
Nestlé

Nestle mana: bia go deas, dea go deas.
Bunaitheoir: Henri Nestlé
Bunaithe: Vevey, Switzerland sa bhliain 1867
Tá an chuideachta Nestle bia is mó sa domhan. Tá sé suite sa Vevey, Switzerland.Dhéanann siad bia babóg,caife, baine, arbhair, uisce, uachtar reoite, bia peataí agus iógart.
ta an seacláid go maith agus tá siad mar sin go bhfuil táirgí eile.
D'fhás an chuideachta mór le linn an Chéad Chogadh Domhanda agus arís tar éis an Dara Cogadh Domhanda agus athraigh siad ó díreach ag díol táirgí bainne. Inniu, oibríonn an chuideachta i 86 tír ar fud an domhain, agus fostaíonn os cionn 280,000 duine.

Táirgí: 
Nestlé Tá roinnt 6,000 brandaí, lena n-áirítear caife (Nescafé, Nespresso, etc), uisce i mbuidéil (Buxton, Perrier, etc), milkshakes agus deochanna eile (Nesquik, Milo, Carnation, etc), seacláid (Bó Finne Bar, Tar éis ocht , agus go leor eile), uachtar reoite (Häagen-Dazs, mBó Skinny, etc), gránaigh bhricfeasta (Cheerios, cnaipíní Órga, Shreddies, etc), bianna naíonán (lena n-áirítear táirgí Gerber anois), blastanas, anraithí agus anlainn (Maggi , Buitoni, etc), bianna reoite agus cuisnithe (Findus, ealaín Lean, etc), milseogra (táirgí Rowntree, Caramac, táirgí Wonka, etc), agus bia peataí (Winalot, Felix, etc).
Ralph Lauren

Is dearthóir faisin Meiriceánach é Ralph Lauren. Rugadh é sa Bronx i Nua-Eabhrac. Is é Ralph Lifshitz a ainm ceart, ach d'athraigh a dheartháir an t-ainm go Ralph Lauren. Sa mheanscoil rinne se agus dhiol sé carbhait dá chairde. I 1997 thosaigh sé ag dhíol carbhait mar ghno. San ollscoil rinne se ghno mar chursa.I 1970 fuair se duais mór dó ná headai a rinne sé.
I 1993 thug sé "polo" do ná daoine nuair a doscail sé siopa i New York.I 2007 bhí níos mó ná 25 siopaí aige sa usa.Is é ceann amhaín do ná daoine is saibhre sa domhain inniu.Ní cumháin éadaí atá dearta aige, ach troiscáin, agus cumhrain freisin.ta bialinn aige i chicago, rl is ainm don bhialann.caitheann ná daoine a obraíonn i wimbleton, us golf open agus san olympic games éadaí a bhí deatha ag Ralph Lauren.Dhear sé éadaí do scannaín fresin-mar shamplathe great gatsby.Phós se Ricky anne low-beer sa bhliain 1964, agus tá truir leanaí aige- dylan david agus andrew.Is maith leis carranna agus ta baíliúcháin mór aige-míos mó ná seachto carr, cuid acu atá aosta agus inachmar.Conaionn sé i katonah nua eabrach.
Lewis Hamilton

Tiománaí Foirmle a hAon ó Shasana is ea Lewis Carl Davidson Hamilton, a rugadh ar 7 Eanáir 1985 i Stevenage, Hertfordshire. Thosaigh Lewis ag tiomáint nuair a bhí sé ina pháiste agus é gan ach sé bliana d'aois. Chuaigh Lewis san fhoireann tiomána McLaren sa bhliain 2007. Bhuaigh Lewis craobh dhomhanda na dtiománaithe sa bhliain 2008, agus tá cáil ar leith air toisc gurbh é an chéad duine gorm a bhí sa chomórtas seo.

Saol Pearsanta 
Scar a thuismitheoirí sa bhliain 1987, agus gan ach dhá bhliain slánaithe ag Lewis. Is é an tiománaí carr rasaíochta Nicolas Hamilton a leathdheartháir athartha. Bhí Lewis i gcaidreamh leis an amhránaí Nicole Scherzinger ó 2007 go dtí 2015 . Is veigeán é Hamilton. 

Tiománaithe Foirmle a hAon
Two Door Cinema Club

Is banna rac-cheoil é Two Door Cinema Club. Is as Tuaisceart na hÉireann dóibh.Tá triúr sa ghrúpa - Sam Halliday, Alex Trimble agus Kevin Baird.

Stair 

Bhuail Trimble agus Halliday le chéile ar dtús nuair bhi siad ag freastal ar scoil ghramadaí. Bhuail siad le Baird nuair a bhí siad amuigh le cairde. Thosaigh an banna amach le ceathrar ball faoin ainm "LifeWithoutRory", ach d'athraigh siad an t-ainm go Two Door Cinema Club nuair a d'fhág an drumadóir, Patrick Thompson, i 2007. Shocraigh siad gan glacadh le tairiscintí ar áiteanna olscoille mar gheall ar an oiread spéise a bhí curtha sa mbanna. Chuir siad EP amach i 2009 dar teideal Four Words to Stand On. 

Seoladh a gcéad albam Tourist History i 2010 agus eisíodh na singil "Something Good Can Work", "I Can Talk" agus "Undercover Martyn" uaidh. Ghóthaigh Tourist history albam na bliana ag an Choice Music Prize in Éirinn. D'eisigh siad a dara albam Beacon i 2012. D'eisigh siad EP darbh ainm  Changing of the Seasons i 2013. D'eisigh siad a tríú albam Gameshow i 2016.

Ceolchoirmeacha 

Tá Two Door Cinema Club tar éis seinm mar bhanna tacaíochta ag ceolchoirmeacha do na bannaí autoKratz, Delphic, Foals, Phoenix agus Metronomy. Sheinn siad freisin ag na féiltí Oxegen, Electric Picnic agus Sziget.

Tagairtí 

Bannaí ceoil
Racghrúpaí
Grúpaí ceoil bunaithe sa bhliain 2007