joelniklaus/EU_Wikipedias huggingface dataset:
Harry Reid

Ba pholaiteoir Meiriceánach é Harry Mason Reid (2 Nollaig 1939 - 29 Nollaig 2021). Ba bhall é de chuid an Pháirtí Dhaonlathaigh i Seanad na Stát Aontaithe ar son stát Nevada agus é in oifig ón bhliain 1987 go dtí deireadh an 114ú Comhdháil i mí Eanáir na bliana 2017. Seanadóir sinsearach an stáit a bhí ann. Ceannaire an Mhóraimh sa Seanad a bhí in Reid ón bhliain 2007 go 2013, agus Ceannaire an Mhionlaigh ó 2013 go 2017. Bhí sé ina bhall de Theach Ionadaithe na Stát Aontaithe roimhe sin, ar son an chéad cheantar Chomhdhála i Nevada. Roimhe sin siar arís bhí meascán de phoist ag Reid a bhain le rialú áitiúil nó stáit i Nevada, mar atá, aturnae na cathrach in Henderson, Nevada; ionadaí i dteach an stáit; leasghobharnóir; agus cathaoirleach ar Choimisiún um Chearrbhachais Nevada.

Rugadh Harry Reid in Searchlight, Nevada. Ba é Reid an tríú mac as ceathrar ag Inez Orena Jaynes, bean níocháin, agus Harry Vincent Reid, mianadóir. Bhí saol garbh simplí acu, nó ní raibh leithreas, uisce te, ná guthán sa teach. Le bheith ábalta freastal ar an meánscoil, bhí ar Reid dul chun lóistín ag cuid dá mhuintir i Henderson, 40 míle slí ó Searchlight. D’imir sé peil Mheiriceánach ansin agus bhí sé ina dhornálaí amaitéarach chomh maith. Ina dhiaidh sin, chuaigh sé go Southern Utah University agus Utah State University. Bhain sé céim as an dara scoil seo agus thug sé a aghaidh ar Washington, D.C.. D’fhreastail sé ar an scoil dlí ag Ollscoil George Washington ansin agus eisean ag obair do Phóilíní Chaipeatól na Stát Aontaithe (United States Capitol Police) ag an am céanna. I ndiaidh dochtúireacht sa dlí a fháil ón scoil sin, d’fhill sé go Nevada. 

D’fhreastail Reid i dTeach na nIonadaithe i Washington, D.C. ar feadh dhá théarma, ó 1983-87. Toghadh é mar sheanadóir sa bhliain 1986 agus thosaigh an chéad téarma úd an bhliain ina dhiaidh sin. Bhí comórtas géar aige sa toghchán sa bhliain 2010 ach d’éirigh leis an bua a fháil ar an iarrthóir Poblachtach, Sharron Angle.

Naisc Sheachtracha 
 Senator Harry Reid  official U.S. Senate website
 Tough Reid, Eve Fairbanks, The New Republic, April 15, 2009

Polaiteoirí na Stát Aontaithe
Daoine a rugadh i 1939
Básanna in 2021
An Baile Breac

Is ceantar i ndeisceart Bhaile Átha Cliath é an Baile Breac (Béarla: Ballybrack ). Bruachbhaile de chuid Bhaile Átha Cliath atá ann, atá suite sa chontae Dún Laoghaire–Ráth an Dúin, ó dheas ó Chill Iníon Léinín agus soir ó thuaidh ó Bhaile Uí Lachnáin

Baile réasúnta beag atá ann ar bhun an chnoic a éiríonn suas go Cill Iníon Léinín.

Is ann a rugadh agus a tógadh Seán Lemass, Taoiseach sna chaogaidí.

Tagairtí 

Bailte i gContae Bhaile Átha Cliath
Bruachbhailte Bhaile Átha Cliath
Baile Uí Lachnáin

Is ceantar i ndeisceart Bhaile Átha Cliath é Baile Uí Lachnáin (Béarla: Loughlinstown ).

Tagairtí 

Bailte i gContae Bhaile Átha Cliath
Bruachbhailte Bhaile Átha Cliath
Baile Uí Ruáin

Is ceantar i ndeisceart Bhaile Átha Cliath é Baile Uí Ruáin (Béarla: Ballyroan ).

Tagairtí 

Bailte i gContae Bhaile Átha Cliath
Bruachbhailte Bhaile Átha Cliath
Baile an Teampaill (Baile Átha Cliath)

Is ceantar i ndeisceart Bhaile Átha Cliath é Baile an Teampaill (Béarla: Churchtown ). Ar na struchtúir shuntasacha sa cheantar tá an Túr Buidéil, nó Scioból Hall, i mBóthar an Halla Bháin. Sa bhliain 1742 a tógadh é. Bhí 8,736 duine ina gcónaí i mBaile an Teampaill sa bhliain 2006.

Tagairtí 

Bailte i gContae Bhaile Átha Cliath
Bruachbhailte Bhaile Átha Cliath
An Caisleán Nua (Baile Átha Cliath)

Is ceantar i ndeisceart Bhaile Átha Cliath é An Caisleán Nua (Béarla: Newcastle).

Stair
Is cosúil gur thosaigh sráidbhaile An Chaislean Nua Liamhna mar shuíomh séipéil Luath-Chríostaí. Tá cur síos ar limistéar shráidbhaile an lae inniu chomh maith lena chúlchríoch i Leabhar na gCeart on 12ú céad mar mhaoin de chuid Ioruaigh Bhaile Átha Cliath, nó na Lochlannaigh]]. Tar éis theacht na n-Angla-Normannach thóg siad an móta, caisleán cré comhdhéanta de dhumha le barr cothiam, ar a mbeadh struchtúr adhmaid de chineál éigin. Is é an móta seo an struchtúr lonnaíochta is sine atá ar marthain sa sráidbhaile. Ó shin leith cuireadh an t-ainm An Caisleán Nua, leis an ainm traidisiúnta Gaelach Liamain nó Lymerhin agus is é Lyons an leagan truaillithé den ainm sin. Feictear an t-ainm gcáipéisí meánaoiseacha mar Novum Castrum De Luan. 

Sa bhliain 1215 ghlac na Sasanaigh seilbh ar an talamh timpeall ar an gCaisleán Nua agus bhunaigh siad mainéar ríogach ar an suíomh seo in éineacht le Cromghlinn, An Eiscir agus Teach Sagard. Tógadh an chéad tséipéal sa mhainéar, a bhí mar shéipéal an pharóiste ina dhiaidh sin, in aice an mhóta. Tógadh an séipéal atá anois ann ina áiti go deireanach sa 14ú céad nó go luath sa 15ú céad. Tá túr cónaithe don sagart greamaithe leis. Cuireadh an fhuinneog ornáideach ar an taobh thoir den séipéal leis go deireanach sa 15ú céad. San 18ú céad tógadh Teach Gléibe breá in aice an tséipéil atá fós ann lena chuid talún féin timpeall air.

Tríd an tréimhse meánaoiseach bhí an mainéar i gcónaí i mbaol ionsaithe ó na hÉireannaigh a bhí ag scriosadh amach óna mbunáiteanna sléibhe. Chun misneach morálta a chruthú bhronn an choróin stádas buirge ar an gCaisléan Nua, cé nach raibh ar ach sráidbhaile. Faoi dheireadh an 14ú céad tógadh se thúrtheach daingnithe. Is é an túr atá greannaithe leis an séipéal an t-aon cheann atá fós go hiomlán ina sheasamh. Bhí dhá thúrtheach sa ghort ós comhair séipéal Eaglais na hÉireann tráth. Thart ar 300 méadar siar ó dheas on tséipéal tiocfaidh tú ar fhothracha túrthí eile in aice an bhóthair.

Sa bhliain 1613 ardaíodh stádas An Chaislean Nua go dri buing pharlaiminteach le 12 bhuirgerseach saor aici. Chuir an bhuirg Beirt-chorphalta go parlaimint na hÉireann, an méid céanna agus a bhí ag Coláiste na Tríonóide Baile Átha Cliath agus ag Cathair Bhaile Átha Cliath, go dtí go mbaineadh an ceart sin di (disenfranchised) ag an Aontas sa bhliain 1800. Ó shin i leith tháinig meath ar an sráidbhaile go dtí gur tógadh an Séipéal Caitleachach sa bhliain 1813, rud a chruthaigh fócas nua don áit.

Tagairtí 

Bailte i gContae Bhaile Átha Cliath
Bruachbhailte Bhaile Átha Cliath
Kevin O'Sullivan

Is eagarthóir reatha an Irish Times é Kevin O’Sullivan (rugadh é sa bhliain 1960). Tháinig sé i gcomharbacht ar Geraldine Kennedy a chaith naoi mbliana i gceannas an nuachtáin. As Trá Mhór i bPort Láirge don Suilleabhánach agus tá sé ag obair ag an Irish Times ón mbliain 1997. Tá sé ina eagarthóir nuachta ar an Irish Times ón mbliain 2006 agus sealanna caite aige i bpostanna sinsearacha go leor eile sa nuachtán. Roimhe sin bhíodh sé ag obair leis an gConnacht Tribune agus an Tuam Herald.

Tagairtí 

Daoine as Contae Phort Láirge
Daoine a rugadh i 1960
Daoine beo
Eagarthóirí
Eagarthóirí Éireannacha
Iriseoirí The Irish Times
Irish Times
Patrick McGoohan

Ba aisteoir Gael-Mheiriceánach é Patrick Joseph McGoohan  (a rugadh ar an 19 Márta 1928 agus fuair bás i 13 Eanáir 2009). 

Aisteoirí Meiriceánacha
Diaspóra Éireannach
Daoine a rugadh i 1928
Básanna in 2009
Camaigh

Is ceantar i ndeisceart Bhaile Átha Cliath í Camaigh (Béarla: Kimmage ).

Tagairtí 

Bailte i gContae Bhaile Átha Cliath
Bruachbhailte Bhaile Átha Cliath
An Carnán (Baile Átha Cliath)

Is ceantar i ndeisceart Bhaile Átha Cliath é An Carnán  (Béarla: Dolphin's Barn).

Tagairtí 

Bailte i gContae Bhaile Átha Cliath
Bruachbhailte Bhaile Átha Cliath
An Chéim

Is ceantar i ndeisceart Bhaile Átha Cliath é An Chéim (Béarla: Stepaside). Is sráidbhaile é atá lonnaithe ag bun shléibhte Bhaile Átha Cliath. Tá an tábhairne The Step Inn lonnaithe ann. Tá Gaelscoil Thaobh na Coille lonnaithe ann.

Nasc seachtracha

 Gaelscoil Thaobh na Coille- suíomh gréasáin

Tagairtí 

Bailte i gContae Bhaile Átha Cliath
Bruachbhailte Bhaile Átha Cliath
Cill Mhic Oda

Is ceantar i ndeisceart Bhaile Átha Cliath í Cill Mhic Oda (nó Cill Mhocuda uaireanta ) (Béarla: Kilmacud ). Tá sé buailte le Stigh Lorgain agus uaireanta is deacair an teorainn eatarthu a shainiú. Tá an cumann CLG clúiteach Cill Mochoda na Crócaigh lonnaithe ann.

Tagairtí 

Bailte i gContae Bhaile Átha Cliath
Bruachbhailte Bhaile Átha Cliath
Cros Araild

Is ceantar i ndeisceart Bhaile Átha Cliath é Cros Araild (Crois Arailt uaireanta) (Béarla: Harold's Cross ).

Tagairtí 

Bailte i gContae Bhaile Átha Cliath
Bruachbhailte Bhaile Átha Cliath
Ronnie Barker

B'aisteoir Sasanach é Ronald William George Barker (a rugadh ar an 25 Meán Fómhair 1929 agus fuair bás ar an 3 Deireadh Fómhair 2005). 

Aisteoirí Sasanacha
Daoine a rugadh i 1929
Básanna in 2005
Cnoc Mhuirfean

Is ceantar i ndeisceart Bhaile Átha Cliath é Cnoc Mhuirfean (Béarla: Mount Merrion ). Is ceantar meánaicmeach atá ann go príomha. Is é an bóthar N11 an príombhóthar a théann tríd an gceantar.

Tagairtí 

Bailte i gContae Bhaile Átha Cliath
Bruachbhailte Bhaile Átha Cliath
Cúirt an Choirnéil

Is ceantar beag i ndeisceart Bhaile Átha Cliath í Cúirt an Choirnéil (Béarla: Cornelscourt). Tá sé lonnaithe idir Cábán tSíle agus Carraig an tSionnaigh. Is é an bóthar N11 an príomhbhóthar a théann tríd an gceantar.

Tagairtí 

Bailte i gContae Bhaile Átha Cliath
Bruachbhailte Bhaile Átha Cliath
Naomh Abbán

Naomh is ea  Abbán moccu Corbmaic  (bás - 520?), a rugadh i Maigh Arnaighe i gContae Loch Garman.

Tagairtí 

Básanna i 520
Naoimh Éireannacha
Naomh Abran

Naomh Éireannach is ea Abran. Ba dhíthreabhach ina chónaí sa Bhriotáin é.

Tagairtí 
 

Naoimh Éireannacha
David McWilliams

Is iriseoir agus eacnamaí é David McWilliams a rugadh i nDún Laoghaire sa bhliain 1966. D'oibrigh McWilliams mar eacnamaí do Bhanc Ceannais na hÉireann agus mar bhaincéir le UBS Bank agus le Banque Nationale de Paris. Ina dhiaidh sin, chuaigh sé le craoltóireacht agus le léiriú cláracha fáisnéise le TV3 agus RTÉ. Tá trí leabhar foilsithe aige: The Pope's Children, The Generation Game, agus Follow the Money.

Tagairtí 

Daoine a rugadh i 1966
Iriseoirí Éireannacha
Colúnaithe Éireannacha
Scríbhneoirí Éireannacha
Craoltóirí Éireannacha
Daoine beo
Eacnamaithe
Binn os Gaoith

Sliabh i gContae Chiarraí is ea Binn os Gaoith (826 m). 

Binn os Gaoith
Carn Fhearadaigh

Sliabh i gContae Luimnigh is ea Carn Fhearadaigh (445 m).

Tagairtí 

Carn Fhearadaigh
Suí Finn

Sliabh i gContae Luimnigh is ea Suí Finn (528 m). 

Suí Finn
Cnoc an Teampaill

Sliabh i gContae Luimnigh is ea Cnoc an Teampaill (785 m). 

Cnoc an Teampaill
Binn an Tí

Sliabh i gContae Chiarraí is ea Binn an Tí (543 m). 

Binn an Tí
Cnoc na Binne

Sliabh i gContae Thiobraid Árann Theas agus i gContae Phort Láirge is ea Cnoc na Binne (663 m). 

Cnoc na Binne
Cnoic agus Sléibhte i bPort Láirge
Cnoc Osta

Sliabh i gContae Chorcaí is ea Cnoc Osta (407 m). 

Cnoc Osta
Sliabh Coimeálta

Sliabh i gContae Thiobraid Árann Thuaidh is ea Sliabh Coimeálta (694 m). 

Sliabh Coimeálta
Sliabh Calláin

Sliabh i gContae an Chláir is ea Sliabh Calláin (391 m). 

Sliabh Calláin
An Charraig Dhubh Thuaidh

Sliabh i gContae Loch Garman is ea an Charraig Dhubh Thuaidh (599 m). 

Sléibhte agus sliabhraonta na hÉireann
Stua Laighean

Sliabh atá suite ar an teorainn idir gContae Cheatharlach agus gContae Loch Garman is ea Stua Laighean (796 m). 

Stua Laighean
Cnoc Bhréanail

Sliabh i gContae Chill Chainnigh is ea Cnoc Bhréanail (515 m). 

Cnoc Bhréanail
Cnoc Cruacháin

Sliabh i gContae Uíbh Fhailí is ea Cnoc Cruacháin (234 m). 

Cnoc Cruacháin
Cnoc Dheilginse

Sliabh i gContae Bhaile Átha Cliath is ea Cnoc Dheilginse (140 m). 

Cnoc Dheilginse
Cnoic na hAille

Cnoic i dtuaisceart Chontae Bhaile Átha Cliath is ea Cnoic na hAille  nó An Aill (Béarla: Naul Hills ) (176 m ar airde). 

An Aill
Cnoc na Muc

Sliabh i gContae Thiobraid Árann Theas is ea Cnoc na Muc (340 m). 

Cnoc na Muc
Ard Éireann

Sliabh i gContae Laoise is ea Ard Éireann (527 m). 

Ard Éireann
Fear Bréige, Contae Uíbh Fhailí

Sliabh i gContae Uíbh Fhailí is ea Fear Bréige  (430 m). 

Fear Bréige
Sliabh Buí

Sliabh i gContae Loch Garman is ea Sliabh Buí (420 m). 

Sliabh Buí
Céim na mBulóg

Sliabh i gContae Chill Mhantáin is ea Céim na mBulóg (758 m). 

Céim na mBulóg
Sliabh an Chodaigh

Sliabh i gContae Chill Mhantáin is ea Sliabh an Chodaigh (544 m). 

Sliabh an Chodaigh
Clocharnach

Sliabh i gContae Chill Mhantáin is ea Clocharnach (800 m). 

Clocharnach
Ceann an Bhealaigh

Sliabh i gContae Chill Mhantáin is ea Ceann an Bhealaigh (734 m). 

Ceann an Bhealaigh
Carraig na Sliogán

Sliabh i gContae Chill Mhantáin is ea Carraig na Sliogán (794 m). 

Carraig na Sliogán
Dioghais

Sliabh i gContae Chill Mhantáin is ea Dioghais (725 m). 

Dioghais
An Cnoc Dubh (Cill Mhantáin)

Sliabh i gContae Chill Mhantáin is ea Cnoc Dubh (720 m). 

Cnoc Dubh
Droibhéal

Sliabh i gContae Chill Mhantáin is ea Droibhéal nó Graibhéal (718 m). 

Sléibhte agus sliabhraonta na hÉireann
Céidín

Sliabh i gContae Chill Mhantáin is ea Céidín (635 m m). 

Céidín
Cipiúr

Sliabh i gContae Chill Mhantáin is ea Cipiúr (757 m). 

Cipiúr
Log an Lá

Sliabh i gContae Chill Mhantáin is ea Log an Lá (595 m). 

Log an Lágh
Charles Schumer

Is é Charles Ellis "Chuck" Schumer  (a rugadh ar 23 Samhain 1950) Seanadóir na Stát Aontaithe sinsearach ó Stát Nua-Eabhrac. Is ball den Páirtí Daonlathach é. Rugadh é i mBrooklyn, Nua-Eabhrac i dteaghlach Giúdach de bhunús Oirthear na hEorpa. D’fhreastail sé ar scoileanna poiblí i mBrooklyn agus fuair sé scór 1600 san SAT, is é sin scór foirfe sa scrúdú iontrála ollscoileanna sna Stáit Aontaithe. Bhain sé céim baitsiléara amach ó Choláiste Harvard agus ansin, sa bhliain 1974, bronnadh céim Juris Doctor le honóracha air ón scoil dlí ag Ollscoil Harvard. Ar ais i Nua-Eabhrac dó, d’éirigh leis i scrúdú an bharra go luath sa bhliain 1975 ach níor chleacht sé an dlí ariamh. Chuaigh sé leis an pholaitíocht ina áit sin.

Toghadh Schumer do Theach Ionadaithe Stát Nua-Eabhrac i gcomhar trí théarma (1975–1980), do Theach Ionadaithe na Stát Aontaithe i Washington, D.C. i gcomhair 16ú ceantar Comhdhála Nua-Eabhrac le haghaidh naoi dtéarma (1981–1999), agus do Sheanad na Stát Aontaithe faoi thrí (1999 go dtí an lá inniu). Tá tuairimí liobrálacha aige ach tá seasamh láidir aige freisin ar son na sábháilteachta i gcúrsaí idirnáisiúnta.

Tagairtí

Naisc Sheachtracha 

 United States Senator Charles E. Schumer Suíomh Chuck Schumer ag Seanad na Stát Aontaithe

Polaiteoirí na Stát Aontaithe
Daoine as Nua-Eabhrac
Daoine a rugadh i 1950
Daoine beo
Saint-Pierre-et-Miquelon

Oileánrach beag de chuid na Fraince san Atlantach Thuaidh is ea Comhroinn Chríochach Saint-Pierre-et-Miquelon (Fraincis: Collectivité territoriale de Saint-Pierre-et-Miquelon). Is iad Saint-Pierre agus Miquelon an dá oileán is tábhachtaí den naoi n-oileán sa ghrúpa. Bhíodh an tOileán Langlade inchurtha le Miquelon ó thaobh achar de, ach tá an dá oileán ceangailte anois trí mheán caol talún. (Miquelon-Langlade a thugtar orthu uaireanta.) Tá Saint-Pierre-et-Miquelon suite taobh ó dheas ón gcúige Ceanadach Talamh an Éisc agus Labradar. Tá timpeall is 10 gciliméadar eatarthu ag an bpointe is caoile. Tá 6,125 duine ina gcónaí ann. Is é baile beag Saint-Pierre, ar Oileán Saint-Pierre, an príomhbhaile. 

Is é Saint-Pierre-et-Miquelon an t-aon iarsma de shean-impireacht na Fraince i Meiriceá Thuaidh le fada an lá. Bhíodh sé mar nós ag iascairí Bascacha fanacht ar an oileán san 16ú haois agus d’fhás pobal Francach ann san 17ú haois. Tugtar stádas sa Fhrainc ar Saint-Pierre-et-Miquelon mar chomhroinn thar lear inniu.

Tá vóta ag muintir Saint-Pierre-et-Miquelon i dtoghcáin uachtarántachta na Fraince. I dtoghcáin na bliana 2017, ar an 8ú Bealtaine, vótáil 63.3% ar son Emmanuel Macron agus vótáil 36.7% ar son Marine Le Pen. Vótáil 56% de mhuintir na hoileáin sa toghchán is déanaí ach bhí 5.6% do na vótaí millte agus bhí 11% eile bán.

Tagairtí 

http://graphics.france24.com/results-second-round-french-presidential-election-2017/

Oileáin
An Fhrainc
Málainn (sliabh)

Sliabh i gContae Chill Mhantáin is ea Málainn (570 m). 

Málainn
Suí Fingain

Sliabh i gContae Chill Mhantáin is ea Suí Fingain (724 m). 

Suí Fingain
Sliabh Meáin

Sliabh i gContae Chill Mhantáin is ea Sliabh Meáin (759 m). 

Sliabh Meáin
Binn (Contae Chill Mhantáin)

Sliabh i gContae Chill Mhantáin is ea Binn (701 m). 

Binn
Sliabh Thigh Bródáin

Sliabh i gContae Bhaile Átha Cliath is ea Sliabh Thigh Bródáin (Béarla: Tibradden Mountain) (467 m). Ar shleasa deisceartacha an tsléibhe, feadh bhóthar an R116 tá carraig ar a bhfuil an inscríbhinn seo a leanas greanta, “O'Connell's Rock, 23 July 1823”. Thug Dónall Ó Conaill óráid uaithi don phobal áitiúil agus iad ag ceiliúradh Dhomhnach Chrom Dubh (Garland Sunday) na bliana sin.

Sliabh Thigh Bródáin
Tóin le Gaoith

Sliabh i gContae Chill Mhantáin is ea Tóin le Gaoith (817 m). 

Tóin le Gaoith
Binn Dá Charraig

Sliabh i gContae Bhaile Átha Cliath is ea Binn Dá Charraig (536 m). 

Binn Dá Charraig
Binn Trí Charraig

Sliabh i gContae Bhaile Átha Cliath is ea Binn Trí Charraig (444 m). 

Binn Trí Charraig
Binn Fhoibhne

Sliabh i gContae Dhoire is ea Binn Fhoibhne (385 m). 

Binn Fhoibhne
Oliver Napier

Polaiteoir agus iarcheannaire Pháirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann ab ea Oliver Napier (11 Iúil 1935 - 2 Iúil 2011). Chaith sé tamall mar Aire Dlí agus Cheannaire an Oifig Leasaithe Dhlíthiúil sa bhliain 1973 nuair a bhí an feidhmeannas comhroinnte cumhachta a socraíodh i Sunningdale i bhfeidhm.

Tús a Shaoil 
Caitliceach ab ea Napier agus oileadh é i gColáiste Naomh Maeleachlainn i mBéal Feirste agus in Ollscoil na Banríona, Béal Feirste sular thosaigh sé ag obair mar aturnae.

A Shaol Polaitiúil 
Chuaigh Napier isteach sa Páirtí Liobrálach Uladh agus sa bhliain 1969 ceapadh é mar Chomhchathaoirleach ar Choiste Polaitiúil an Feachtas Uladh Nua (an New Ulster Movement sa bhéarla). Ag comhoibriú le Bob Cooper, an Comhchathaoirleach eile, bhain sé úsáid as a phost chun páirtí nua, an Páirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann, a bhunú, páirtí a dhéanfadh iarracht tacaíocht a fháil ón dá phobal, Náisiúnach agus Aontachtach, i dTuaisceart Éireann. An aidhm a bhí ag an bpáirtí, de réir Napier, ná rogha eile a chur ar fáil in áit seicteachtas an Pháirtí Aontachtaigh.

Ba é Napier ceannaire an pháirtí ó 1972 go 1984 agus i rith an tréimhse sin ghlac an páirtí páirt i roinnt tionól a toghadh chun réiteach a fháil ar fadhbanna Thuaisceart Éireann. Ba Aire é i bhfeidhmeannas comhroinnte cumhachta ar feadh tréimhse sa bhliain 1973. Sheas sé i ndáilcheantar Bhéal Feirste Thoir in olltoghcháin na Ríochta Aontaithe fad is a bhí sé ina cheannaire ach níor éirigh leis. Ní raibh ach míle vóta níos lú aige ná an buaiteoir Peter Robinson in olltoghchán na bliana 1979. 

Moladh go mór é tar éis dó éirí as mar cheannaire sa bhliain 1984 agus bronnadh ridireacht air an bhliain ina dhiaidh. D'éirigh sé as mar chomhairleoir ar Chomhairle Cathrach Bhéal Feirste sa bhliain 1989 agus ceapadh go raibh sé tar éis éirí as an bpolaitíocht go h-iomlán ach sheas sé arís as son an pháirtí sa bhliain 1995 i bhfothoghchán i ndáilcheantar An Dúin Thuaidh. Sheas sé in olltoghchán na bliana 1997 freisin.

Toghadh é don Fhóram Thuaisceart Éireann um Shuíochán sa bhliain 1997.

Tagairtí 

Daoine a rugadh i 1935
Básanna in 2011
Alumni Ollscoil na Banríona, Béal Feirste
Aturnaetha Éireannacha
Daoine as Béal Feirste
Fir
Polaiteoirí Thuaisceart na hÉireann
Ridirí
An Cnoc Dubh (Aontroim)

Sliabh i gContae Aontroma is ea an Cnoc Dubh (425 m). 

Sléibhte agus sliabhraonta na hÉireann
Sliabh Bhéal Mór

Sliabh i gContae Fhear Manach is ea Sliabh Bhéal Mór (398 m). 

Sliabh Bhéal Mór
Dubhais

Sliabh i gContae Aontroma is ea Dubhais (478 m). 

Dubhais
An Chruach Ghorm

Sliabh i gContae Dhún na nGall is ea an Chruach Ghorm (674 m). 

Sliabh Crúibe
Binn Eachlabhra

Sliabh i gContae Fhear Manach is ea Binn Eachlabhra (373 m). 

Binn Eachlabhra
Eachla Beag

Sliabh i gContae Dhún na nGall is ea í Eachla Beag (564 m). 

Eachla Beag
Ard Loch na mBreac Beadaí

Sliabh i gContae Dhún na nGall is ea Ard Loch na mBreac Beadaí le airde 603 m.

Tíreolaíocht
Suíonn an sliabh seo os cionn an locha 'Ard Loch na mBreac Beadaí' agus is é an mullach lár agus an tríú ceann is airde de 'Na Seacht Deirfiúracha'. Tá na Seacht Deirfiúracha mar chuid de Shléibhte Dhoire Bheatha agus áirítear leo An Mhucais, Croch na gCaorach, An Eachla Bheag, Ard Loch na mBreac Beadaí, An Eachla Mhór, Mac Uchta agus An Earagail.

Ard Loch na mBreac Beadaí
Cnoc na Láragacha

Sliabh i gContae Dhún na nGall is ea Cnoc na Láragacha (470 m). 

Cnoc na Láragacha
Sliabh Sneachta

Sliabh i gContae Dhún na nGall is ea Sliabh Sneachta (615 m). 

Sliabh Sneachta
Sliabh Coimhéideach

Sliabh i gContae an Dúin is ea Sliabh Coimhéideach (767 m). 

Sliabh Coimhéideach
Sliabh Liag

Sliabh i gContae Dhún na nGall is ea Sliabh Liag (601 m). 

Sliabh Liag
Mullach Cairn

Sliabh i gContae Thír Eoghain is ea Mullach Cairn (542 m). 

Mullach Cairn
Samhail

Sliabh i gContae Dhoire is ea Samhail (678 m). 

Samhail
Sliabh gCallann

Sliabh i gContae Dhoire is ea Sliabh gCallann (528 m). 

Sliabh gCallann
An Bhinn Ghorm

Sliabh suite i Muraisc i gContae Mhaigh Eo is ea an Bhinn Ghorm (582 m). 

 Pas Dúloch

Tá an Dúloch in aice leis an sliabh, Tá draíocht ag baint leis an áit mar tá an timpeallacht go hálainn agus tá radharceanna gleoite le bhfáil i ngach dtreo a  dféach tú. I mbéarla tugann Doolough pass ar an áit.

Sléibhte agus sliabhraonta na hÉireann
Barr Sliabh na Raithe

Sliabh i gContae na Gaillimhe is ea Barr Sliabh na Raithe (702 m). 

Barr Sliabh na Raithe
Cnoc na Loinge

Sliabh i gContae Shligigh is ea Cnoc na Loinge (544 m). 

Cnoc na Loinge
Mám Trasna

Sliabh i gContae Mhaigh Eo is ea Mám Trasna (682 m). Tá míchlú bronnta ar an mbaile fearainn de bharr Dhúnmharuithe Mhám Trasna thiar sa bhliain.

Mám Trasna
Binn Bhán

Sliabh i gContae na Gaillimhe is ea Binn Bhán (729 m). 

Binn Bhán
Naisrín Elsafty

De shliocht Gael-Éigipteach Naisrín Elsafty (a rugadh sa bhliain 1989) agus clú uirthi mar amhránaí ar an Sean-nós.

Bunús 

Iníon le Treasa Ní Cheannabháin ó Chontae na Gaillimhe agus le Saber Elsafty, dochtúir Égipteach, is ea Naisrín agus í ar an gcuid is óige den chlann. Is deirfiúr le Róisín Elsafty í. Tógadh í lena leathchúpla dearthár agus lena deirfiúracha i mBearna i gConamara. 

Teaghlach ilchultúrtha agus dáchreidmheach a bhí ann agus dhéantaí idir Nollaig agus Eid (deireadh Ramadan) a cheiliúradh. Bhuail na tuismitheoirí le chéile agus iad ag obair sa Danmhairg agus phós i bparóiste Chill Chiaráin. Chuaigh an chlann ar scoil sa cheantar agus idir Ghaeilge agus Bhéarla ar a dtoil acu. 

Tá baint ag Naisrín agus a muintir leis an Meán-Oirthear i gcónaí, agus sa bhliain 2008 coinneáladh í féin agus a máthair tamall i nGaza tar éis dóibh éalú thar teorainn isteach ón Éigipt le hairgead a bailíodh in Éirinn do theaghlaigh Phalaistíneacha.

Ceol 
Tá an ceol ó dhúchas i Naisrín, agus is minic cloiste ag féilte agus i gcuideachta í. Tá an ceol ó dhúchas i Naisrín, agus is minic cloiste ag féilte agus i gcuideachta í. Tá an ceol ó dhúchas i , agus is minic cloiste ag féilte agus i gcuideachta é. Rinneadh roinnt clár a raibh sé d'aidhm acu (ar TG4 agus ar Raidió na Gaeltachta) agus í ag casadh amhrán ar an Sean-nós..

Diosceolaíocht 

 Naisrín Elsafty, Róisín Elsafty, & Treasa Ní Cheannabháin - Irlande: L’Art du Sean-Nós, Musique du Monde: Collection Dominique Buscail, dirigée par Gilles Fruchaux. (Buda Musique 92711-2)

Níl dlúthdhiosca curtha amach fós ag Naisrín Elsafty ina aonar, ach tá sí le cloisteáil ar dhlúthdhiosca de sheanamhráin a chuir Róisín Elsafty, deirfiúr léi, amach.

Tagairtí

Naisc sheachtracha 
 Féach ar Naisrín ag casadh ˈˈMáire Ní Eidhinˈˈ ar TG4

Daoine a rugadh i 1989
Daoine as Contae na Gaillimhe
Amhránaithe ar an Sean-Nós
Daoine beo
Fatima, Baile Átha Cliath

Is bruachbhaile i ndeisceart Bhaile Átha Cliath é Fatima (Béarla: Fatima ). 

Bruachbhailte Bhaile Átha Cliath
Na Glasáin

Is bruachbhaile i ndeisceart Bhaile Átha Cliath iad na Glasáin (Béarla: Windy Arbour). Tá stad de chuid Luas ann.

Bruachbhailte Bhaile Átha Cliath
Na Glaschnoic

Is bruachbhaile i ndeisceart Bhaile Átha Cliath iad na Glaschnoic (Béarla: Greenhills).

Bruachbhailte Bhaile Átha Cliath
Glas Tuathail

Is bruachbhaile i ndeisceart Bhaile Átha Cliath é Glas Tuathail (Béarla: Glasthule ).

Bruachbhailte Bhaile Átha Cliath
Gleann na gCaorach

Is bruachbhaile i ndeisceart Bhaile Átha Cliath é Gleann na gCaorach (Béarla: Glenageary ).

Bruachbhailte Bhaile Átha Cliath
Gráinseach an Déin

Is bruachbhaile i ndeisceart Bhaile Átha Cliath é Gráinseach an Déin (Béarla: Deansgrange).

Bruachbhailte Bhaile Átha Cliath
An Naigín

Is bruachbhaile i ndeisceart Bhaile Átha Cliath é An Naigín (Sáile an Chnocáin tráth; Béarla: Sallynoggin ). Sráidbhaile is ea é i bparóiste dlí Bhaile na Manach, barúntacht Ráth an Dúin.

Ainm 

Tugtar Sáile an Chnocáin mar bhunleagan Gaeilge den logainm, ach is dócha gur bréagshanasaíocht atá i gceist leis sin.

Bruachbhailte Bhaile Átha Cliath
Loch Aillionn

Is loch i gContae Liatroma é Loch Aillionn.

Lochanna na hÉireann
An Loch Bán

Is loch atá suite ar an teorainn idir Contae na Mí agus Contae na hIarmhí é an Loch Bán.

Lochanna na hÉireann
An Loch Beag

Is loch i gContae Dhoire agus Contae Aontroma é An Loch Beag.

Lochanna na hÉireann
Loch Cuilinn

Is loch i gContae Mhaigh Eo é Loch Cuilinn.

Lochanna na hÉireann
Loch Ceara

Is loch i gContae Mhaigh Eo é Loch Ceara.

Lochanna na hÉireann
1298



Eachtraí 
 22 Iúil - Cath na hEaglaise Brice san Albain

Breitheanna

Básanna 

Blianta
Loch Dairbhreach

Is loch i gContae na hIarmhí é Loch Dairbhreach.

Lochanna na hÉireann
Loch Dhún Lúiche

Is loch i gContae Dhún na nGall í Loch Dhún Lúiche. Tá sí suite ag bun na hEaragaile agus in aice Dhún Lúiche.

Lochanna na hÉireann
Na Maighdeanacha

Is oileáin na Maighdeanacha (nó Na Faoilinn) atá suite s Sruth na Maoile 13 mhíle soir ó Latharna ar chósta oirthear Chontae Aontroma i dTuaisceart Éireann. 

Oileáin na hÉireann
Oileáin Aontroma Chontae
Oileáin Chóplainn

Is oileáin iad Oileáin Chóplainn atá suite soir amach ó chósta Aird Uladh in oirthuaisceart Chontae an Dúin i dTuaisceart Éireann. 

Oileáin na hÉireann
Loch Iascaigh

Is loch i gContae Dhún na nGall é Loch Iascaigh.

Lochanna na hÉireann
An tSúdáin Theas

Tír thalamhiata in oirthear na hAfraice is ea an tSúdáin Theas, nó Poblacht na Súdáine Theas, go hoifigiúil. Is é Juba an phríomhchathair agus an chathair is mó inti. Bhain sí a cuid neamhspleáchais amach ó Phoblacht na Súdáine ar an 9 Iúil 2011 tar éis reifrinn in Eanáir na bliana céanna.

An daonra 
Tá corradh is 12 milliún duine ina gcónaí sa tSúdáin Theas de réir meastachán ón mbliain 2018.

Tagairtí 

An tSúdáin Theas
Tíortha na hAfraice
Ballstáit na Náisiún Aontaithe
Loch Fíoch

Is loch i gContae Mhaigh Eo é Loch Fíoch.

Lochanna na hÉireann
Loch Uí Ghadhra

Is loch i gContae Shligigh é Loch Uí Ghadhra.

Lochanna na hÉireann
Loch Ghleann Bheatha

Is loch i gContae Dhún na nGall í Loch Ghleann Bheatha.

Lochanna na hÉireann
Loch Gamhna

Is loch i gContae an Longfoirt é Loch Gamhna.

Lochanna na hÉireann
Loch Gair

Is loch i gContae Luimnigh é Loch Gair.

Lochanna na hÉireann
Loch Iarainn

Is loch i gContae na hIarmhí é Loch Iarainn.

Lochanna na hÉireann
Loch Cé

Is loch i gContae Ros Comáin é Loch Cé.

Lochanna na hÉireann
Loch Léinn

Is loch i gContae na hIarmhí é Loch Léinn.

Lochanna na hÉireann
Loch Mac nÉan Íochtair

Is loch i gContae Fhear Manach é Loch Mac nÉan Íochtair.

Lochanna na hÉireann
Loch Meilbhe

Is loch i gContae Fhear Manach é Loch Meilbhe.

Lochanna na hÉireann
Loch na Fuaiche

Is loch i gContae na Gaillimhe é Loch na Fuaiche.

Lochanna na hÉireann
Loch Uachtair

Is loch i gContae an Chabháin é Loch Uachtair.

Lochanna na hÉireann
Loch Uail

Is loch i gContae na hIarmhí é Loch Uail.

Lochanna na hÉireann
Loch Ramhar

Is loch i gContae an Chabháin é Loch Ramhar.

Lochanna na hÉireann
Loch Rí

Is loch i gContae an Longfoirt é Loch Rí.

Lochanna na hÉireann
Loch Síodh Linn

Is loch i gContae na hIarmhí é Loch Síodh Linn.

Lochanna na hÉireann
Loch Siabhair

Is loch i gContae na hIarmhí é Loch Siabhair.

Lochanna na hÉireann
Loch Saileán

Is loch i gContae an Chabháin é Loch Saileán.

Lochanna na hÉireann
Loch Tailt

Is loch i gContae Shligigh é Loch Tailt.

Lochanna na hÉireann
Loch Tóchair

Is loch i gContae Loch Garman é Loch Tóchair.

Lochanna na hÉireann
Lag na Sionna

Is loch i gContae an Chabháin é Lag na Sionna.

Lochanna na hÉireann
Loch Latharna

Is loch i gContae Aontroma é Loch Latharna.

Lochanna na hÉireann
Inbhear na Sionainne

Is loch i gContae Luimnigh é Loch Luimnigh.

Lochanna na hÉireann
Taiscumar Pholl a' Phúca

Is taiscumar i gContae Chill Mhantáin é Taiscumar Pholl a' Phúca (Poulaphouca).

Ar an 28 Samhain 1936, achtaíodh Acht Taisc-Iomar na Life, 1936. Bhí an tAcht bunaithe ar comhaontú idir Bardas Bhaile Átha Cliath agus Bord Soláthair an Leictreachais. Cruthaíodh  Taiscumar Pholl an Phúca ("Lochanna Bhaile Coimín") faoin Acht, idir 1937 agus 1940, chun cur le soláthair uisce na cathrach agus stáisiún cumhachta hidrileictrí nua a chur ar bun.

Tagairtí 

Bailte i gContae Chill Mhantáin
Lochanna na hÉireann
Taiscumair
Loch Éireann

Is loch i gComhairle Pheairt is Cheann Rois in Albain é Loch Éireann. Loch fhada chaol atá ann, 10.5 km ar a fhad agus 1.5 ar leithead ag an phointe is leithne.

Lochanna na hAlbain
Tíreolaíocht na hAlban
Comhairle Pheairt is Cheann Rois
Abhainn Eachroma

Is abhainn a théann trí Contae Chill Mhantáin í an Abhainn Eachroma.

Aibhneacha na hÉireann
Abhainn Abhóca

Is abhainn a théann trí Chontae Chill Mhantáin í an Abhainn Abhóca.

Aibhneacha na hÉireann
Abhainn Beag

Is abhainn i gContae Chill Mhantáin í an Abhainn Bheag. Ritheann sí soir ó dheas trí Ghleann Molúra. 

Aibhneacha na hÉireann
An Abha Bheag

Is abhainn a théann trí Contae Chorcaí í an Abhainn Bheag.

Aibhneacha na hÉireann
An Bhanna

Is abhainn a théann trí Contae an Dúin í an an Bhanna.

Aibhneacha na hÉireann
An Bhanna, Contae Loch Garman

Is abhainn a théann trí Contae Loch Garman í an Bhanna.

Aibhneacha na hÉireann
An Bhearú

Is abhainn a théann trí Contae Laoise í an Bhearú.

De réir an Dinnseanchais Mheadaraigh, bhí ollphéist ag aitreabh san abhainn seo fadó. B'é Dían Céacht a chloígh an 'sean-nathair' 

Aibhneacha na hÉireann
An Chlaideach

Is abhainn a théann trí Contae Fhear Manach í an Chlaideach.

Aibhneacha na hÉireann
An Abhainn Dubh (Contae Mhaigh Eo)

Is abhainn ar an teorainn idir Contae Mhaigh Eo agus Contae na Gaillimhe í an Abhainn Dubh.

Aibhneacha na hÉireann
An Abhainn Mhór (Ard Mhacha)

Is abhainn a théann trí Contae Ard Mhacha í an Abhainn Mhór nó Cluain-Dabhail.

Aibhneacha na hÉireann
An Bhúill

Is abhainn a théann trí Chontae Ros Comáin í an Bhúill, cuid d'abhantrach na Sionainne. Tosnaíonn sí i Loch Uí Ghadhra ar theorann Shligigh agus síneann sí trí Mainistir na Búille go Loch Cé, agus as sin soir trí Chnoc an Viocáire go Loch Drumharlow, in aice le Cora Droma Rúisc. Síneann an Bhúill 64.4 km (40 míle slí) ar fad.

Aibhneacha na hÉireann
An Bhrosnach

Is abhainn a théann trí Contae Uíbh Fhailí í an Bhrosnach.

Aibhneacha na hÉireann
Craobh-aibhneacha na Sionainne
Abhainn Cheathrú Aodha Dhuibh

Is abhainn a théann trí Contae an Dúin í an Abhainn Cheathrú Aodha Dhuibh.

Aibhneacha na hÉireann
Abhainn an Chláir

Is abhainn a théann trí Chontae na Gaillimhe í Abhainn an Chláir. Éiríonn sí taobh ó thuaidh ó Bhéal Átha hAmhnais i gContae Mhaigh Eo. Téann sí trí dheisceart an chontae sin agus ansin ó dheas trí Chontae na Gaillimhe go dtéann sí isteach in Abhainn na Gaillimhe. Tá aistear 93km inti.

Aibhneacha na hÉireann
Abhainn na Creige

Is abhainn a théann trí Contae na Gaillimhe í an Abhainn na Creige.

Aibhneacha na hÉireann
An Deargail

Is abhainn a théann trí Contae Chill Mhantáin í an Deargail.

Aibhneacha na hÉireann
An Daoil

Is abhainn a théann trí Contae Luimnigh í an Daoil.

Aibhneacha na hÉireann
An Dioríoch

Is abhainn a théann trí Contae Cheatharlach í an Dioríoch.

Aibhneacha na hÉireann
An Duibh

Is abhainn a théann trí Contae Shligigh í an Duibh.

Aibhneacha na hÉireann
Abhainn Duinne

Is abhainn a théann trí Contae Aontroma í an Abhainn Duinne.

Aibhneacha na hÉireann
Dumha Locha

Is sráidbhaile é Dumha Locha. Tá sé suite in Iorrais, in iarthuaisceart Chontae Mhaigh Eo. 

Dumha Locha
Dumha Thuama

Is sráidbhaile é Dumha Thuama. Tá sé suite in Iorras, in iarthuaisceart Chontae Mhaigh Eo. 

Dumha Thuama
An Iascaigh

Is abhainn a théann trí Contae Dhún na nGall í an Iascaigh.

Aibhneacha na hÉireann
Abhainn Átha Féan

Is abhainn a théann trí Contae Mhuineacháin í an Abhainn Átha Féan.

Aibhneacha na hÉireann
An Ghabhal

Is abhainn a théann trí Contae Thiobraid Árann Theas í an 'Ghabhal.

Aibhneacha na hÉireann
An Fhearsaid

Is abhainn a théann trí Chontae Aontroma í an Fhearsaid.

Aibhneacha na hÉireann
Abhainn Rí

Is abhainn a théann trí Contae Chill Chainnigh í an Abhainn Rí.

Aibhneacha na hÉireann
An Fhéil

Is abhainn a théann trí Contae Chorcaí í an Abhainn na Féile.

Aibhneacha na hÉireann
An Forghas

Is abhainn a théann trí Contae an Chláir í an Forghas.

Aibhneacha na hÉireann
An Fhinn (Dún na nGall)

Is abhainn a théann trí Chontae Dhún na nGall í an Abhainn na Finne.

Aibhneacha na hÉireann
Abhainn an Lagáin

Is abhainn a théann trí Chontae an Dúin í an Abhainn an Lagáin.

Aibhneacha na hÉireann
An Leamhain

Is abhainn a théann trí Contae Chiarraí í an Leamhain.

Aibhneacha na hÉireann
Droichead na Life

Is droichead i lár Bhaile Átha Cliath é Droichead na Life (ainm oifigiúil ), nó Droichead na Leathphingine mar a chloistear uaireanta chomh maith. Is droichead do choisithe é a ritheann thar an Life. Nascann sé tuaisceart agus deisceart na cathrach le chéile. Tá an droichead déanta as iarainn.

Stair
Bhí Droichead na Leathphingine tógtha thiar sa bhliain 1816. Thosaigh daoine ag úsáid an Ha’penny Bridge i mí Bealtaine 1816. Fadó bhí ar na coisithe íoc as dul trasna Abhann na Life ar an droichead. Sin mar a fuair sé a leasainm.

Droichead Wellington Bridge a thugtaí i dtús báire air, in ómós d'Arthur Wellesley, an chéad Diúc Wellington.

Féach freisin

Tagairtí

Naisc sheachtracha 

Droichid i mBaile Átha Cliath
An Mháigh

Is abhainn a théann trí Contae Chorcaí í an Mháigh.

Aibhneacha na hÉireann
An Mughdhorn

Is abhainn a théann trí Contae Thír Eoghain í an Mughdhorn.

Aibhneacha na hÉireann
Abhainn na Scríne

Is abhainn a théann trí Contae Thír Eoghain í an Abhainn na Scríne.

Aibhneacha na hÉireann
Abhainn Bhréan

Is abhainn a théann trí Contae Fhear Manach í an Abhainn Bhréan.

Aibhneacha na hÉireann
An Abhainn Rua

Is abhainn a théann trí Chontae an Chabháin í an Abhainn Rua.

Aibhneacha na hÉireann
An Poitéal

Is abhainn a théann trí Baile Átha Cliath í an Poitéal (Béarla: Poddle).

Aibhneacha na hÉireann
Abhainn an Róba

Is abhainn a théann trí Contae Mhaigh Eo í an Abhainn an Róba.

Aibhneacha na hÉireann
An Caol (abhainn)

Is abhainn a théann trí Chontae an Dúin í an Caol  (Béarla: Quoile ).

Aibhneacha na hÉireann
Abhainn na Ró

Is abhainn a théann trí Contae Dhoire í an Abhainn na Ró.

Aibhneacha na hÉireann
An tSailchis

Is abhainn a théann trí Contae Fhear Manach í An tSailchis.

Aibhneacha na hÉireann
Abhainn na bhFiodh

Is abhainn a théann trí Chontae Aontroma í Abhainn na bhFiodh.

Aibhneacha na hÉireann
An tSúileach

Is abhainn a théann trí Contae Dhún na nGall í an tSúileach.

Aibhneacha na hÉireann
An Chlaideach (Contae an Chabháin)

Is abhainn a théann trí Contae an Chabháin í an Chlaideach.

Aibhneacha na hÉireann
Abhainn Fheartraí

Is abhainn a théann trí Contae Chill Mhantáin í an Abhainn Fheartraí.

Aibhneacha na hÉireann
An Bhuais

Is abhainn a théann trí Contae Aontroma í an Bhuais.

Aibhneacha na hÉireann
Cloch Dábhiolla

Dhá oileán amach ó chósta na hÉireann i Muir Éireann iad Cloch Dábhiolla. 

Oileáin na hÉireann
Inis Coilt

Is oileán agus baile fearainn ar chósta na hÉireann í Inis Coilt. 

Oileáin na hÉireann
Oileáin Chontae Bhaile Átha Cliath
Inis Pádraig

Is oileáin ar chósta na hÉireann iad Inis Pádraig. 

Oileáin na hÉireann
Sugar Ray Robinson

Dornálaí Meiriceánach Afracach, a bhí ina churadh domhanda meánmheáchain as 1951-1952, ab ea Sugar Ray Robinson a rugadh Walker Smith Jr ar an 3 Bealtaine, 1921 in Ailey, Georgia, Georgia agus fuair bás ar an 12 Aibreán 1989.

Áirítear é mar dhuine de na trodaithe is fearr riamh.

Tagairtí 

Dornálaithe Meiriceánacha
Daoine a rugadh i 1921
Básanna i 1989
Meiriceánaigh Afracacha
Oileán na Sionnach

Is oileáin ar chósta na Baile Átha Cliath, hÉireann iad Oileán na Sionnach. 

Oileáin na hÉireann
Reachrainn

Is oileán ar chósta na hÉireann é Reachrainn. Tá sé suite ceithre chiliméadar amach ó chósta Átha Cliath, i Muir Éireann. Is é an t-aon oileán amháin ar an gcósta thoir le daoine ina gcónaí air é. Murab ionann is na hoileáin ar chósta thiar na hÉireann, tá oidhreacht Lochlannach ar Reachrainn. Tháinig Lochlannaigh ón Danmhairg san ochtú haois agus chuir siad fúthu ar an oileán. Bhí Reachrainn faoi na Danar ar feadh trí chéad bliana, idir an ochtú agus an dara haois déag. Is leis an teaghlach Barings é ó 1904, tá só ann mar gheall ar an gcóiríocht theoranta atá ar fáil i rith na bliana. 

Oileáin na hÉireann
Oileáin Chontae Bhaile Átha Cliath
Inis Mac Neasáin

Is oileáin ar chósta na hÉireann iad Inis Mac Neasáin. 

Oileáin na hÉireann
Deilginis (oileán)

Is oileán ar chósta na hÉireann í Deilginis. Tá sí suite i gcontae ríathach Dhún Laoghaire-Ráth an Dúin i gContae Bhaile Átha Cliath. 

Oileáin na hÉireann
Oileán Mór an Bharraigh

Is oileán Éireannach é Oileán Mór an Bharraigh (nó an tOileán Mór) 

Contae Chorcaí
Oileáin na hÉireann
Oileáin Chorcaí
Inis Fada (Contae Chorcaí)

Is oileán Éireannach í Inis Fada. Tá deichniúr ins chónaí ar an oileán.

Oileáin na hÉireann
Contae Chorcaí
Oileáin Chorcaí
Oileán Faoide

Is oileán Éireannach é Oileán Faoide, atá suite san fharraige amuigh ó chósta thiar Chontae Chorcaí. 

Oileáin na hÉireann
Contae Chorcaí
Oileáin Chorcaí
Oileán an Chuilinn

Is oileán Éireannach é Oileán an Chuilinn. Tá an t-oileán suite sa chuan ag an nGleann Garbh in iarthar Chontae Chorcaí.

Naisc sheachtracha 
 Garinish.com

Oileáin na hÉireann
Contae Chorcaí
Oileáin Chorcaí
An Tiaracht

Is oileán sna Blascaodaí, i gContae Chiarraí, í an Tiaracht. Tá teach solais ar a chósta thiar. Póraíonn puimcíní agus cánóg dhubh ar an oileán.

Tagairtí 

Oileáin na hÉireann
Na Blascaodaí
Tithe Solais na hÉireann
Inis Tuaisceart

Is oileán Éireannach í Inis Tuaisceart.

Tagairtí

Naisc sheachtracha 

Na Blascaodaí
Oileáin Chontae Chiarraí
Oileáin na hÉireann
Séadchomharthaí Náisiúnta i gContae Chiarraí
Na Machairí

Is oileáin iad na Machairí nó Oileáin an Mhachaire, i gContae Chiarraí.  Tá na t-oileáin tréigthe anois. Tá fothracha mainistir Mheánaoiseach tábhachtach ag Oileán t-Seanaigh / Illauntannig. Bhí an mhainistir ceangailte le Naomh Seanán.

Tá ocht n-oileán ann: 
 Gorach
 Inis Tuaisceart (nó Inis Tuaiscirt)
 an Mhuclach Bheag
 Oileán Bó
 Oileán Imill
 Oileán tSeanaigh (an t-oileán is mó acu)
 Oileán Traolaigh
 Rinn na bhFear Dearg

Oileán tSeanaigh

Oileáin na hÉireann
Oileáin Chontae Chiarraí
Inis na gCanánach

Is oileán Éireannach í Inis na gCanánach. 

Contae an Chláir
Oileáin na hÉireann
Oileáin Chontae an Chláir
Oileáin abhann na hÉireann
Oileán Eide

Is oileán Éireannach é Oileán Eide. Tá sé i Cuan na Gaillimhe.

Oileáin na hÉireann
Oileáin Chontae na Gaillimhe
Garmna

Is oileán Éireannach é Garmna. Tá an oileán lonnaithe in iar dheisceart Gaeltacht Connamara.

An Ghaeilge i nGarmna

I ndaonáireamh 2016 dúirt 94.8% de mhuintir an oileáin go raibh Gaeilge acu agus dúirt 90.6% go labhraíonn siad Gaeilge gach lá.  

Chontae na Gaillimhe
Oileáin Chontae na Gaillimhe
Gaeltachtaí Chontae na Gaillimhe
Iomaidh

Is oileán Éireannach í Iomaí (nó Iomaidh, Iomaidh Féichín, Oileán Iomaidhe ). Bíonn rásaíocht capall ar an trá gach samhradh. Suíomh de mhainistir Éireannach is ea Iomaidh (Béarla: Omey), ar bhunagh Naomh Féichín í sa 7tú haois. 

Dúnadh an Scoil Náisiúnta i 1973.

Foinsí 

Oileáin na hÉireann
Oileáin Chontae na Gaillimhe
Ardoileán

Is oileáin neamhátrithe Éireannach é Ardoileán. Tá sé suite amach ó chósta iar thuaidh Chonamara i gContae na Gaillimhe. Tá fothracha de sheanmhainistir ann. 

Oileáin na hÉireann
Oileáin Chontae na Gaillimhe
Cathair na Naomh

Is oileán Éireannach í Cathair na Naomh nó Oileán na Cathrach. Tá sé suite amach ó chósta iardheisceart Chontae Mhaigh Eo idir an tOileán Chliara ó thuaidh agus Inis Toirc ó dheas. Níl éinne ina chónaí ar an oileán an lá atá inniu ann.

Bhí mainistir ar an oileán go luath i ré na Críostaíochta agus tá iarsmaí de shéipéal agus de na ballaí timpeall air le feiceáil go fóill, in éineacht le roinnt leac greanta. Ceaptar go bhfuil a rian de dhíthreabha manach ón seachtú haois ar an oileán freisin.

Déantar oilithreacht go dtí an t-oileán leis na cianta, go mór mhór ar an 15ú Lúnasa, 's é sin, ar Lá Fhéile Muire Mór. Sroichtear an t-oileán ar bhád as Inis Toirc, de ghnáth.

Oileáin na hÉireann
Oileáin Mhaigh Eo
Inis Muirígh

Is oileán Éireannach í Inis Muirígh.

Féach freisin 
Naomh Molaise

Oileáin na hÉireann
Oileáin Chontae Shligigh
Contae Shligigh
Mainistreacha na hÉireann
Inis Mhic an Doirn

Is oileán Éireannach í Inis Mhic an Doirn.

Oileáin Chontae Dhún na nGall
An Chruit

Is oileáin in Éirinn í an Chruit. Tá sí suite sna Rosa, in iarthar Chontae Dhún na nGall. Tá an t-oileán ceangailte leis an mhór-roinn le droichead. 

Oileáin na hÉireann
Oileáin Chontae Dhún na nGall
Inis Trá Tholl

Is oileán Éireannach í Inis Trá Tholl. Tá teach solais ar a chósta thiar.

References

Oileáin na hÉireann
Oileáin Chontae Dhún na nGall
Tithe Solais na hÉireann
Loch Léin

Is loch i gContae Chiarraí é Loch Léin, agus é ar an loch is mó de Lochanna Chill Airne. 

Síolraíonn ainm an locha, de réir dealraimh, ón mhainistir ar Inis Faithlinn, ionad scoláireachta thiar sna Meánaoiseanna.

Lochanna na hÉireann
Gleann an Ghad

Is sráidbhaile é Gleann an Ghad. Tá sé suite in Iorrais, in iarthuaisceart Chontae Mhaigh Eo. 

Gleann Chaisil
Sruth Fada Con

Is inbhear é Sruth Fada Con. Tá sé suite in Iorrais, in iarthuaisceart Chontae Mhaigh Eo. 

Contae Mhaigh Eo
Oileán Éadaí

Is sráidbhaile é Oileán Éadaí (Oileán Éadaigh uaireanta ) Tá sé suite in gContae Mhaigh Eo, leath bealaigh idir Caisleán an Bharraigh agus Cathair na Mart. 

Contae Mhaigh Eo
Áth Tí an Mheasaigh

Is sráidbhaile é Áth Tí an Mheasaigh atá suite i gContae Mhaigh Eo.

Bailte i gContae Mhaigh Eo
An Baile Glas, Contae Mhaigh Eo (Ceara)

Is sráidbhaile é An Baile Glas atá suite i gContae Mhaigh Eo.

Bailte i gContae Mhaigh Eo
Both Chomhla

Is sráidbhaile é Both Chomhla atá suite i gContae Mhaigh Eo.

Bailte i gContae Mhaigh Eo
Teileagrafaíocht

Is éard is Theileagrafaíocht ann (ón nGréigis: Tele τηλε "i bhfad amach", agus graphein γραφειν "scríbhinn") ná cianiompar nó tarchur fadachair teachtaireachtaí nó comharthaí, trí theicneolaíocht chomharthaíochta áirithe. Bíonn faisnéis an chomhartha tiontaithe i gcód (ar a dtugtar uaireanta 'teanga') a mhíonn ar eolas ag an seoltóir agus an nglacadóir araon. Bíonn na cóid den sórt seo ceaptha de réir teorainneacha an chórais chomharthaíochta ar leith.

Stair na teileachumarsáide
Raidió
Aigéad ellagach

Is frithocsaídeoir de chuid fheanóil aiceanta é an tAigéad ellagach a fhaightear i go leor torthaí agus glasraí, lena n-áirítear sméara dubha, sútha craobh, sútha talún, mónóga, gallchnónna, peacáin, pomagránait, Lycium barbarum agus bianna plandaí eile. Ghríosaigh airíonna frithiomadaitheacha agus frithocsaídeoireacha an aigéid réamhthaighde chun a fháil amach an mbeadh buntáistí sláinte ann do thomhaltóirí an aigéid.

Ellagatainnin
Comhdhúile feanólacha i bhfíon
Aigéid
Sméar dhubh

Is toradh inite é an sméar dhubh a tháirgtear trí aon cheann de na speicis éagsúla sa ghéineas Rubus ón bhfine Rosaceae.
Caora
Rubus
Ainmneacha coitianta na bPlandaí
Torthaí
Lycium barbarum

Speiceas de phlanda bláthanna is ea Lycium barbarum a bhaineann leis an teaghlach Solanaceae. Is plandaí adhmadacha duillsilteacha ilbhliantúla iad a thagann ón tSín ó dhúchas.

Lycium
Solanaceae Inite
Caora
Comhábhar Sínis
Forlíonta cothaithe
Plandaí Íocshláinte
Torthaí triomaithe
Luibheanna
Glasraí duilleacha
Plandaí a úsáidtear sa leigheas Síneach Traidisiúnta
Tíreolaíocht na Ningxia
Comhábhar Cóiréis
An líne Oder-Neisse

An teorainn idir an Ghearmáin agus an Pholainn a dréachtaíodh i ndiaidh an Dara Cogadh Domhanda is ea an líne Oder-Neisse (Polainnis: Granica na Odrze i Nysie Łużyckiej, Gearmáinis: Oder-Neiße-Grenze). Tá an líne déanta go príomhá as na haibhneacha Neisse agus Oder, agus sroicheann sé an Mhuir Bhailt taobh thiar de na cathracha farraige Szczecin (Gearmáinis: Stettin) agus Świnoujście (Świnoujście).

Tíreolaíocht na Gearmáine
Stair na Gearmáine
Stair na Polainne (1945-1989)
Teorann na Gearmáine-na Polainne
An iarmhairt i ndiaidh an Dara Cogadh Domhanda
Críochdheighil (polaitíocht)
Trasphlandú orgán

Is éard is trasphlandú orgán ann ná aistriú orgáin nó fíocháin ó dhuine amháin chuig duine eile mar chóir leighis. 

Muna leathphéire comhionann leis an deontóir an faighteoir, spreagann an nódú seo frithghníomh imdhíonach, chomh dian go bhféadfaidh sé an fíochán trasphlandaithe a mhilleadh go hiomlán. 

Tarlaíonn an frithghníomh seo de bharr próitéiní coimhthíocha a thabhairt isteach don fhaighteoir. Is féidir é a rialú a bheag nó a mhór le drugaí imdhíonathoirmiscthe, agus is lú é i gcomhréir dhíreach le dlúithe an ghaoil idir deontóir is faighteoir. 

Trasphlandaíodh na fíocháin is na horgáin seo go rathúil: fuil is fochoda na fola, smior cnáimhe, duán, ae, croí, is scamhóga i gcásanna cliseadh géar orgán. 

Faightear fíochán le trasphlandú ó dheontóirí beo is corpáin chuí.

Stair 
Tá an choirne, i dtosach na súile, á trasphlandú ó na 1930idí, ach sa chás seo níl aon cheist go dtarlóidh frithghníomh imdhíonach.

Is féidir coirní a choinneáil i mbainc stórála is a úsáid chun daille de bharr dochair do thosach na súile, mar a tharlaíonn i gcatarachtaí, a leigheas.

Rinneadh an chéad trasphlandú croí ar an 3 Nollaig 1967.

Ní hé an croí an t-aon rud amháin is féidir a thrasphlandú anois, áfach. Is féidir duán, scamhóg, ae, lámh agus fiú aghaidh a thrasphlandú chomh maith.

Sa bhliain 2005, ba í an Francach Isabelle Dinoire an chéad duine ar domhan a fuair trasphlandú aghaidhe tar éis do mhadra ionsaí fíochmhar a dhéanamh uirthi. Mhair Isabelle ar feadh aon bhliain déag i ndiaidh di an trasphlandú a fháil agus tá breis agus 20 trasphlandú aghaidhe déanta ar dhaoine eile ar fud an domhain ó shin.

Is iontach an dul chun cinn atá déanta maidir le trasphlandú le blianta beaga anuas. Tá go leor daoine ar fud an domhain anois a bheadh marbh gan trasphlandú a fháil. Tá daoine eile ann, nach raibh i mbaol báis b’fhéidir, ach a bhfuil saol níos fearr acu mar go bhfuair siad trasphlandú.

In Éirínn 
Reáchtáiltear "An tSeachtain Feasachta i leith Deontóirí Orgán" in Éirínn san Earrach gach bliain.

Féach freisin 
 IKA
Trasphlandú croí

Tagairtí 

Trasphlandú orgáin
Theropoda

Is éard is Theropoda (Gaeilge: téireapód, ˈθɛrəpɒd/; fo-ord Theropoda /θɨˈrɒpɵdə/,brí;thero=mart agus poda=cosa") ann ná fo-ord de dineasár déchosach sáirisceach, agus 'craobh' nó 'clados' comhdhéanta den fho-ord agus a shliochtaigh (lena n-áirítear éin nua-aimseartha) araon. Bhí na dineasáir a bhain leis an fho-ord theropoda go príomha ina bhfeoiliteoirí, cé gur eascair roinnt grúpaí de na téireapód ó ainmhithe luibhiteacha, uiliteacha agus feithiditeacha.

Dineasáir
DART Faoi Thalamh

Is é DART Faoi Thalamh () an lúb ar lár a sholáthróidh líonra iarnróid comaitéirí cónasctha do cheantar Bhaile Átha Cliath don chéad uair riamh. Ba é an mórthionscadal infrastruchtúir iarnróid is mó a thógfar faoi chlár infheistíochta Iompar 21 an Rialtais.

Déanfaidh DART Faoi Thalamh dara líne DART ard-acmhainneach faoi thalamh trí Lár Bhaile Átha Cliath a sheachadadh.

Naisc sheachtracha 
 DART Faoi Thalamh - An Lúb ar Lár

Iompar i mBaile Átha Cliath
Meitreo Bhaile Átha Cliath

Is é a bheidh san MetroLink ollchóras idirthurais mear, minic, nua-aimseartha agus sár-inrochtana a cheanglóidh Sord agus an ceantar máguaird i dTuaisceart Bhaile Átha Cliath le Lár Chathair Bhaile Átha Cliath. 

Gabhfaidh MetroLink trí thollán faoi Aerfort Bhaile Átha Cliath agus ón taobh ó thuaidh de Bhaile Munna go dtí Lár na Cathrach.

Tagairtí 

Iompar i mBaile Átha Cliath
Meitreo