Γκιούλα Μόραβτσικ

Ο Γκιούλα Μόραβτσικ (Βουδαπέστη, 29 Ιανουαρίου 1892 - Βουδαπέστη, 10 Δεκεμβρίου 1972) ήταν Ούγγρος ελληνιστής, βυζαντινολόγος και  καθηγητής πανεπιστημίου.

Βίος
Ο Γκιούλα Μόραβτσικ γεννήθηκε στην Βουδαπέστη στις 29 Ιανουρίου 1892. Ήταν γιος του δικηγόρου Γκιούλα Μόραβτσικ Από το όνομά του φαίναται πως είχε Σλάβους προγόνους. Μετά τις εγκύκλιες σπουδές του, τις οποίες ολοκλήρωσε με άριστα, εισήχθη στο Eötrös Kollegium και στα 1910 με 1914 σπούδασε ελληνική και λατινική φιλολογία στο Πανεπιστήμιο της Βουδαπέστης. Το 1914 έλαβε το διδακτορικό δίπλωμα από το πανεπιστήμιο της Βουδαπέστης με το βαθμό άριστα.  Συμμετείχε στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμος και αιχμαλωτίσθηκε μεταφερόμενος στην Σιβηρία από το 1915 έως το 1920. Στη διάρκεια της εξορίας του συνέταξε μιρκό λεξικό της ελληνικής γλώσσας  Μετά την επιστροφή του από την εξορία (1923) δίδαξε σε σχολείο θηλέων και διορίσθηκε καθηγητής στο Eötrös Kollegium και το 1924 υφηγητής της βυζαντινής φιλολογίας, το 1932 έκτακτος και  το 1936 τακτικός καθηγητής της ελληνικής φιλολογίας στο Πανεπιστημιο της Βουδαπέστης. Έλαβε μέος σε βυζαντινολογικά συνέδρια στο Βερολίνο, στην Αθήνα, στη Σόφια, στη Ρώμη, στο Μόναχο.
Ο Μόραβτσικ ήταν τακτικό μέλος της Ουγγρικής Ακαδημίας, αντεπιστέλλον μέλος της Βαβαρικής, Βουλγαρικής και Γερμανικής Ακαδημίας,επίτιμος διδάκτωρ της Φιλοσοφικής Αθηνών, επίτιμο μέλος της Εταιρειας Βυζαντινών Σπουδών, της Τουρκικής Ιστορικής Εταιρείας, μέλος του εν Βουδαπέστη Ουγγροελληνικού συλλόγου Ο Παρθενών

Τιμητικές διακρίσεις
Το 1948 του απονεμήθηκε το Μέγα Βραβείο της Ουυγρικής Ακαδημίας και το 1949 το Βραβείο Kossuth, το 1961 εξελέγη αντιπρόεδρος honoris Causa της Διενθνούς Εταιρείας Βυζαντινών Σπουδών. Η Ελλάδα του απένειμε τον χρυσό σταυρό του Τάγματος του Σωτήρος.

Εργογραφία
Το κυριώτερο έργο του ήταν το Byzantinoturcica I-II, Βερολίνο 1958-«έργο ζωής του Moravcsik» και η κριτική έκδοση του συγγράμματος Προς τον ίδιον υιόν Ρωμανόν  του Κωνσταντίνου Πορφυρόγεννητου, 1949 Το έργο Byzantinoturcica αρχικά είχε εκδοθεί στη σειρά των Ουγγροελληνικών Μελετών το 1942 σε δύο τόμους (20ος και 21ος). Στον πρώτο τόμο αναφερεται στα διάφορα τουρκικά φύλα τα οποία είχαν έλθει σε επαφή με την βυζαντινή αυτοκρατορία και πιο διεξοδική  αναφορά σε εκείνους τους βυζαντινούς συγγραφείς των οποίων το έργο συνιστά πηγή για την ιστορία των τουρκικών λαών. Στον  δεύτερο τόμο γίνεται αναφορά στα γλωσσικά στιχεία των τουρκικών φυλών στα οποία αναφέρονται οι βυζαντινοί συγγραφείς.

Υπήρξε ιδρυτής της σειράς Ουγγροελληνικές μελέτες με 31 τόμους.
Όσον αφορά την έκδοση του έργου του Πορφυρογένητου, ο Μόραβτσικ κατανοεί και ερμηνεύει ορθά , κατά τον Κουκουλέ, την δημώδη φρασεολογία του κειμένου, έχοντας παράλληλα τέλεια γνώση της χειρόγραφης παράδοσης του κειμένου.
Άλλα έργα του: 
Szent László leánya és a bizánci Pantokrator-konostor (Η κόρη του Αγίου Λαδισλάου και η μονή Παντοκράτορος του Βυζαντίου), A Konstantinápoly Magyar Tudományos Intézet közleményei 7-8, Budapest-Konstantiná) , 1923
A Magyar tortenet bizanci forrasai(Οι Ουγγρικές πηγές της βυζαντινής ιστορίας). Budapest, 1934
Αι βυζαντιναί πηγαί της Ουγγρικής ιστορίας, Ελληνικά, τομ.8 (1935),σελ.19-27
Bevezetés a bizantinológiába,, Budapest 1966 (Εισαγωγή στη Βυζαντινολογία)

Παραπομπές

Πηγές 
Νικόλαος Τωμαδάκης, «Νεκρολογίαι: Gyula Moravcsik(1892-1972)», Επετηρίς Εταιρείας Βυζαντινών Σπουδών, τομ.41 (1974),σελ.437-440
Ιωάννης Καραγιαννόπουλος,«Νεκρολογία: Gyula Moravcsik (1892-1972)», Βυζαντινά, τομ.6 (1974), σελ.485-490
Γεώργιος Τ. Κόλιας, «Βιβλιοκρισίαι: Gyula Moravcsik Byzantinoturcica, Volume 2 Sprachreste der Türkvölker in den byzantinischen Quellen», Επετηρίς Εταιρείας Βυζαντινών Σπουδών, τομ.28 (1958), σελ.487-491
Φαίδων Κουκουλές, «Βιβλιοκρισίαι:Constantine Porphyrogenitus De Administrando Imperio Greek text by Gy.Moravcsik, english translation by R.J.H.Jenkins . Budapest 1949, pp.347 », Επετηρίς Εταιρείας Βυζαντινών Σπουδών, τομ.20 (1950), σελ.343-347
Eva Kopp, «Εις μνήμην Gyula Moravcsik(1892-1972)», Ελληνικά, τομ.29 (1976), σελ.435-438

Ούγγροι ιστορικοί
Ούγγροι πανεπιστημιακοί
Βυζαντινολόγοι