Μετζλίς των Τατάρων της Κριμαίας

Η Μετζλίς των Τατάρων της Κριμαίας (Ταταρικά της Κριμαίας: Къырымтатар Миллий Меджлиси, Qırımtatar Milliy Meclisi, Ουκρανικά: Меджлiс Кримськотатарського Народу, Medzhlis Krims'kotatars'koho Narodu, Ρωσικά: Меджлис крымскотатарского народа, Medzhlis Krimskotatarskogo Naroda) είναι το ανώτατο εκτελεστικό-εκπροσωπευτικό σώμα των Τατάρων της Κριμαίας στην περίοδο ανάμεσα στις συνόδους του Κουρουλτάι των Τατάρων της Κριμαίας. 

Η Μετζλίς είναι ίδρυμα-μέλος της Πλατφόρμας Ευρωπαϊκής Μνήμης και Συνείδησης της Ευρωπαϊκής Ένωσης. 

Η Μετζλίς τέθηκε εκτός νόμου από τη Ρωσία το 2016 (για "τη χρήση προπαγάνδας από την επιθετικότητα και το μίσος προς τη Ρωσία, την υποκίνηση εθνοτικού εθνικισμού και του εξτρεμισμού στην κοινωνία") και αναφέρεται ως μια εξτρεμιστική οργάνωση, αφού η Ρωσία είχε αποκτήσει τον πλήρη έλεγχο της Κριμαίας μετά την προσάρτηση της Κριμαίας από την Ρωσία το 2014.

Ιστορία 
Η τρέχουσα Μετζλίς ιδρύθηκε το 1991, για να ενεργεί ως ένα αντιπροσωπευτικό σώμα για Τατάρων της Κριμαίας, το οποίο θα μπορούσε να αντιπροσωπεύσει τα παράπονα προς την ουκρανική κεντρική κυβέρνηση, την κυβέρνηση της Κριμαίας και τους διεθνείς οργανισμούς. Στις δραστηριότητές του, το Μετζλίς είναι ενσωματωμένο στο Κουρουλτάι, καθοδηγείται από τις αποφάσεις του, τους ισχύοντες κανονισμούς, το καταστατικό της Μετζλίς, τους κανόνες του διεθνούς δικαίου και τις νομοθετικές πράξεις της Ουκρανίας, και δεν έρχονται σε αντίθεση με τα πρότυπα αυτά. Ο κύριος στόχος της Μετζλίς είναι η εκκαθάριση των συνεπειών της γενοκτονίας που πραγματοποιήθηκε από το Σοβιετικό κράτος στους Τάταρους της Κριμαίας (Σουργκούν του 1944), η επαναφορά των εθνικών και πολιτικών δικαιωμάτων των Τατάρων της Κριμαίας άνθρωποι και υλοποίηση των δικαιωμάτων τους σχετικά με την αυτοδιάθεση ελεύθερου εθνικού κράτους. Η Μετζλίς των Τατάρων της Κριμαίας αποτελείται από 33 μέλη, συμπεριλαμβανομένης της έδρας του Προέδρου του Μετζλίς. Η Συμφερόπολη είναι η έδρα της Μετζλίς.

Στις 30 Ιουνίου 1991, η Μετζλίς διακήρυξε την κυριαρχία των Τατάρων της Κριμαίας, και ενέκρινε τον εθνικό ύμνο και τη σημαία των Τατάρων της Κριμαίας. Επίσης, οι Τάταροι της Κριμαίας εξέλεξαν 14 βουλευτές στο Βερχόβνα Ράντα της Κριμαίας. Οι 14 βουλευτές ήταν οι πρώτοι εκπρόσωποι των Τατάρων της Κριμαίας στο Κριμαϊκό Κοινοβούλιο για πάνω από 50 χρόνια.

Κατά τη διάρκεια των βουλευτικών εκλογών του 1998 τα μέλη του Μετζλίς εντάχθηκαν στην εκλογική λίστα του Ρουχ.

Κατά τη διάρκεια των βουλευτικών εκλογών του 2002, του 2006 και του 2007 τα μέλη του Μετζλίς εντάχθηκαν στην εκλογική λίστα του κόμματος Η Ουκρανία Μας.

Στις 6 Απριλίου 2010, αρκετοί φιλορώσοι πολιτικοί ηγέτες της Κριμαίας ζήτησαν τη διάλυση και απαγόρευση της Μετζλίς και όλων των άλλων μορφών πολιτικής εκπροσώπησης των Τατάρων της Κριμαίας (συμπεριλαμβανομένου του Κουρουλτάι), υποστηρίζοντας ότι ήταν "οργανωμένες εγκληματικές ομάδες και ότι οι δραστηριότητές τους είναι αντισυνταγματικές." Οργανώσεις των Τατάρων της Κριμαίας προέτρεψαν τον Πρόεδρο Βίκτορ Γιανουκόβιτς να "προστατεύσει τους αυτόχθονες ανθρώπους της Κριμαίας από τις διακρίσεις".

Κατά τη διάρκεια των βουλευτικών εκλογών του 2012, τα μέλη του Μετζλίς εντάχθηκαν στην εκλογική λίστα της Πανουκρανικής Ένωσης "Πατρίδα". Από το 2012, το Μετζλίς είναι μέλος της Πλατφόρμας Ευρωπαϊκής Μνήμης και Συνείδησης.

Το καθεστώς της Μετζλίς νομιμοποιήθηκε με το Προεδρικό Διάταγμα "Σχετικά με το συμβούλιο των αντιπροσώπων των Τατάρων της Κριμαίας" της 18ης Μαΐου 1999. Το 2010, ο Πρόεδρος της Ουκρανίας Βίκτορ Γιανουκόβιτς μεταρρύθμισε το συμβούλιο, μειώνοντας σχεδόν στο μισό τα μέλη του και εδραίωσε τον έλεγχο του συμβουλίου με τον διορισμό των μελών από τον Πρόεδρο της Ουκρανίας.

Από την ίδρυσή της το 1991 μέχρι το 2013 ο πρόεδρος της Μετζλίς ήταν ο Μουσταφά Αμπντουλτζεμίλ Κιρίμογλου (επίσης γνωστή ως Μουσταφά Ντζεμίλεφ). Από τον Οκτώβριο του 2013 ο πρόεδρος είναι Ρεφάτ Τσουμπάροφ. Ο αναπληρωτής αρχηγός της Μετζλίς είναι ο Ιλμί Ουμέροφ.

Στις 20 Μαρτίου 2014, δύο ημέρες μετά την προσάρτηση της Κριμαίας από τη Ρωσία, το ουκρανικό κοινοβούλιο αναγνώρισε επίσημα και ρητά το Μετζλίς ως το εκτελεστικό όργανο του Κουρουλτάι των Τατάρων της Κριμαίας, ενώ το Κουρουλτάι αναγνωρίστηκε ως το υψηλότερο αντιπροσωπευτικό σώμα των Τατάρων της Κριμαίας. Το ουκρανικό κοινοβούλιο αναγνώρισε επίσης τους Τάταρους της Κριμαίας ως αυτόχθονες κάτοικοι της Ουκρανίας.

Τον Μάρτιο του 2014, μετά την αποπομπή του προέδρου της Ουκρανίας με την Ουκρανική επανάσταση του 2014 και την μετέπειτα προσάρτηση της Κριμαίας από φιλορώσους αυτονομιστές και τις ρωσικές ειδικές δυνάμεις, οι τοπικές αρχές πραγματοποίησαν δημοψήφισμα για την "επανένωση με τη Ρωσία", με την πλειοψηφία των ψηφοφόρων να στηρίζουν την επανένωση. Η Μετζλίς μποϊκόταρε το δημοψήφισμα, και τις νομοθετικές εκλογές του 2016 στην Ρωσία. Η Ρωσία προσάρτησε επίσημα την Κριμαία στα τέλη του Μαρτίου 2014. Η Ουκρανία δεν αναγνωρίζει την προσάρτηση, και υποστηρίζεται από το μεγαλύτερο μέρος της διεθνούς κοινότητας και έτσι συνεχίζει να διεκδικεί τα δικαιώματά της πάνω από την χερσόνησο. Μετά την προσάρτηση τα περισσότερα μέλη της Μετζλίς δεν συνεργάστηκαν με τις νέες Ρωσικές αρχές της Κριμαίας. Από τα έξι που συνεργάστηκαν, ο ένας έγινε αναπληρωτής ομιλητής στο Κοινοβούλιο της Κριμαίας και ένα άλλο έγινε επικεφαλής της Επιτροπής Διεθνών Σχέσεων και Απελαθέντων Λαών της Κριμαίας.

Τον Μάιο του 2014, ο ηγέτης των Τάταρων της Κριμαίας Μουσταφά Ντζεμίλεφ εμποδίστηκε από το να εισέλθει στην Κριμαία, με αποτέλεσμα την οργάνωση μεγάλων διαμαρτυριών από οργανώσεις των Τατάρων της Κριμαίας και μια αποτυχημένη προσπάθεια να βοηθήσουν τον Ντζεμίλεφ να μπει στην Κριμαία αφού οι Τάταροι της Κριμαίας έσπασαν ένα συνοριακό σημείο ελέγχου. Ως απάντηση, οι αρχές της Κριμαίας κατηγόρησαν την εξτρεμιστική δραστηριότητα της Μετζλίς σχετικά με τις "παράνομες" συγκεντρώσεις που χαρακτηρίζονται από "βία και απειλές βίας", προειδοποιώντας ότι η Μετζλίς θα μπορούσε να διαλυθεί και να απαγορευτεί σε ολόκληρη τη Ρωσία.

Στις 3 Ιουλίου 2014, ανακοινώθηκε ότι για πρώτη φορά η Μετζλίς θα διεξάγει την σύνοδό της εκτός Κριμαίας, στο Χένιτσεσκ.

Το κτίριο της Μετζλίς στην Συμφερόπολη κατασχέθηκε από τις αρχές επιβολής του νόμου της Ρωσίας στις 20 Σεπτεμβρίου 2014.

Η Μετζλίς χαρακτηρίστηκε ως μια εξτρεμιστική οργάνωση από τις ρωσικές αρχές στην Κριμαία και να απαγορεύτηκε από το δικαστήριο διορισμένο από την Ρωσία στις 26 Απριλίου 2016. Σύμφωνα με το Περιφερειακή Γενική Εισαγγελέα Ναταλία Ποκλόνσκαγια, η οργάνωση απαγορεύτηκε επειδή οι ηγέτες προσπάθησαν να αποσταθεροποιήσουν την Κριμαία μετά την προσάρτηση της το 2014 από τη Ρωσία μέσω της χρήσης της "προπαγάνδας με την επιθετικότητα και το μίσος προς τη Ρωσία, την υποκίνηση εθνοτικού εθνικισμού και εξτρεμισμού στην κοινωνία". Επίσης η Μετζλίς θεωρήθηκε ως υπεύθυνος για τη διακοπή όλων των εμπορευματικών μεταφορών μεταξύ της ηπειρωτικής Ουκρανίας και της Κριμαίας, το φθινόπωρο του 2015 και την μαζική διακοπή ρεύματος στην Κριμαία στα τέλη του Νοεμβρίου 2015. Η Μετζλίς αρνήθηκε τη συμμετοχή σε αυτά τα γεγονότα. Επίσης στις 26 Απριλίου 2016 ο Επίτροπος του Συμβουλίου της Ευρώπης για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα Νιλς Μουίζνιεκς προέτρεψε το δικαστήριο να αντιστρέψει την απαγόρευση, αφού πίστευε ότι η "Η εξίσωση της (της Μετζλίς) με τον εξτρεμισμό ανοίγει το δρόμο για το στιγματισμό και τις διακρίσεις σε ένα σημαντικό μέρος της κοινότητας των Τατάρων της Κριμαίας και στέλνει ένα αρνητικό μήνυμα σε αυτήν την κοινότητα ως σύνολο". Εξόριστος στην ηπειρωτική Ουκρανία, ο Πρόεδρος της Mejlis Ρεφάτ Τσουμπάροφ ανέφερε η απόφαση του δικαστηρίου ήταν αδικαιολόγητη και ότι "Οι δυνάμεις κατοχής στην Κριμαία κάνουν τα πάντα για να συντρίψουν τους Τάταρους της Κριμαίας και να πιέσουν όλους να είναι σιωπηλοί". Η Διεθνής Αμνηστία δήλωσε η απαγόρευση "κατεδαφίζει ένα από τα λίγα εναπομείναντα δικαιώματα της μειοψηφίας, ότι η Ρωσία πρέπει να τους προστατεύσει αντί να τους διώχνει". Ο Αναπληρωτής Πρόεδρος της Μετζλίς Ναριμάν Ντζελάλ ορκίστηκε ότι η οργάνωση θα προσπαθήσει να συνεχίσει το έργο της παρά την απαγόρευση, λέγοντας ότι "θα συνεχίσει να εργάζεται στην Ουκρανία και σε άλλες χώρες".

Ο Αναπληρωτής Επικεφαλής της Μετζλίς Ιλμί Ουμέροφ απελευθερώθηκε στις 7 Σεπτεμβρίου 2016 μετά από τρεις εβδομάδες ακούσιας κράτησης για δοκιμές "διανοητικής ικανότητας" σε ψυχιατρικό νοσοκομείο στη Συμφερόπολη (οι γιατροί των θεώρησαν ως απόλυτα λογικό) και μετά δήλωσε ότι η Κριμαία θα επιστραφεί στην Ουκρανία. Ο Ουμέροφ τότε κατηγορήθηκε για απόπειρα αλλαγής των συνόρων της Ρωσίας, μια κατηγορία που επιφέρει ποινή έως και πέντε χρόνια στη φυλακή.

Το Ανώτατο Δικαστήριο της Ρωσίας επικύρωσε την απαγόρευση στις 29 Σεπτεμβρίου 2016. Το Μετζλίς αμφισβητεί αυτή την απαγόρευση στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.

Στις 1 Οκτωβρίου 2016 ο Επικεφαλής της Δημοκρατίας της Κριμαίας Σεργκέι Αξιόνοφ εξήγησε ότι η Ναταλία Ποκλόνσκαγια κατηγόρησε το Μετζλίς για ενεργειακό αποκλεισμό μέσω της εκτροπής. Την ίδια μέρα ο Αναπληρωτής Πρωθυπουργός Ντμίτρι Πολόνσκι ισχυρίστηκε ότι το Μετζλίς είναι μια οργάνωση μαριονέτα του Στέιτ Ντιπάρτμεντ των ΗΠΑ.

Στα τέλη του Δεκεμβρίου του 2016, εννέα μέλη του Μετζλίς βρισκόντουσαν στην ηπειρωτική Ουκρανία, στη Ρωσία ή σε αυτοεξορία. Ένα μέλος φυλακίστηκε, και περισσότερα από 10 είχαν κατηγορηθεί για ποινικές και διοικητικές παραβάσεις στην Κριμαία.

Δείτε επίσης 
 Ματζλίς

Σημειώσεις

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 Κέντρο για τις Πληροφορίες και την Τεκμηρίωση των Τατάρων της Κριμαίας — Καταστατικό της Μετζλίς των Τατάρων της Κριμαίας (ρωσικά) 
 Επίσημη ιστοσελίδα της Μετζλίς των Τατάρων της Κριμαίας (στα κριμαϊκά ταταρικά, ουκρανικά, ρωσικά και αγγλικά)

Εθνότητα στην πολιτική
Κριμαίοι Τάταροι