Λόρενς Ολίβιε

Ο Λώρενς Κερρ Ολίβιε, Βαρόνος Ολίβιε (Laurence Kerr Olivier, 22 Μαΐου 1907 — 11 Ιουλίου 1989), Μέλος του Τάγματος της Αξίας ήταν Βρετανός ηθοποιός, σκηνοθέτης και θεατρικός παραγωγός. Ερμήνευσε τους σπουδαιότερους σαιξπηρικούς ρόλους (Άμλετ, Βασιλιάς Ληρ, Μάκβεθ κ.ά.) και θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους ηθοποιούς του 20ού αιώνα.

Σταδιοδρομία 
Συνεργάστηκε διαδοχικά με το Θέατρο Ρεπερτορίου του Μπέρμιγχαμ (1926), το Βασιλικό Θέατρο (1934), το Ολντ Βικ (1937 και 1944 - 1945), το Θέατρο Σαιντ Τζέιμς και το Εθνικό Θέατρο της Αγγλίας, του οποίου διετέλεσε διευθυντής (1963 - 1973), σκηνοθετώντας και πρωταγωνιστώντας σε σημαντικές παραστάσεις.

Η κινηματογραφική του καριέρα άρχισε στις ΗΠΑ και συνεχίστηκε στην Αγγλία. Καθιερώθηκε στον κινηματογράφο το 1939, με την ερμηνεία του στην ταινία του Γουίλιαμ Γουάιλερ Ο πύργος των καταιγίδων. Ακολούθησαν οι ταινίες: Ρεβέκκα (1940), Σπάρτακος (1960), Χαρτούμ (1966), Ο άνθρωπος από το Κρεμλίνο (1968, του Μάικ Άντερσον), Ανθρωποκυνηγητό (1976) και άλλες. 

Έκανε μαθήματα στο Central School of Speech Training and Dramatic Art. Το σημαντικό έργο με το οποίο έκανε ντεμπούτο στο σανίδι είναι το Private Lives (1930) του Νόελ Κάουαρντ, αλλά και με το Ρωμαίος και Ιουλιέτα (1935). Ήταν ιδρυτής και διευθυντής (1962 - 1973) του Εθνικού Θεάτρου της Αγγλίας.

Το 1985 εμφανίστηκε σε ηλικία 78 ετών στο βιντεοκλίπ του Πωλ Χαρντκάσλ "Just for Money" και έγινε έτσι ο γηραιότερος ηθοποιός που εμφανίστηκε σε βιντεοκλίπ. 

Στη μνήμη του έχουν καθιερωθεί από το Θέατρο Society του Λονδίνου τα Βραβεία Ολίβιε, τα οποία πήραν την ονομασία τους το 1984 και απονέμονται κάθε χρόνο.

Προσωπική ζωή 
Γεννήθηκε στο Ντόρκινγκ του Λονδίνου και σπούδασε στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης. 

Στις 25 Ιουλίου του 1930 νυμφεύτηκε την Τζιλ Έσμοντ, με την οποία απέκτησε ένα γιο, τον Τάρκιν, και χώρισαν στις 29 Ιανουαρίου του 1940. Στις 31 Αυγούστου του 1940 παντρεύτηκε την ηθοποιό του Όσα παίρνει ο άνεμος, Βίβιαν Λι, με την οποία θα χωρίσει στις 2 Δεκεμβρίου του 1960. Ο τρίτος και τελευταίος του γάμος έγινε στις 17 Μαρτίου του 1961 με την ηθοποιό Τζόαν Πλοουράιτ. Με αυτήν απέκτησε ένα γιο και 2 κόρες. Δεν ήταν πιστός σύζυγος, καθώς διατηρούσε εξωσυζυγικές σχέσεις, τόσο με γυναίκες όσο και με άνδρες, όπως ο Ντάνι Κέι και ο Νόελ Κάουαρντ.

Εξέδωσε τα απομνημονεύματά του με τίτλο Εξομολογήσεις ενός ηθοποιού (1982), καθώς και το βιβλίο Περί ηθοποιίας (1986).

Ο λόρδος Ολίβιε πέθανε στο Στέυνινγκ του Δυτικού Σάσσεξ, στην Αγγλία, από επιπλοκές εξαιτίας νευρομυϊκής διαταραχής και καρκίνου. Ενταφιάστηκε στο Αββαείο του Ουέστμινστερ στο Λονδίνο.

Βραβεύσεις 
Ο Λόρενς Ολίβιε ερμήνευσε τηλεοπτικούς ρόλους, για τους οποίους βραβεύτηκε τρεις φορές με το Βραβείο Έμμυ (το 1973 στην ταινία Το μακρύ ταξίδι της μέρας μέσα στη νύχτα, το 1975 στο Έρωτας ανάμεσα στα ερείπια και το 1982 στην Επιστροφή στο Μπράιντσχεντ), ενώ το 1983 διασκεύασε τον Βασιλιά Ληρ για την τηλεόραση.

Το 1970 τιμήθηκε με τον τίτλο του λόρδου, το 1979 του απονεμήθηκε τιμητικό βραβείο για την καλλιτεχνική του προσφορά και το 1981 τιμήθηκε με το αγγλικό παράσημο του Τάγματος της Τιμής.

Έλαβε εννιά υποψηφιότητες για Όσκαρ Α' Αντρικού Ρόλου, το οποίο και κέρδισε μια φορά το 1948 για την ταινία Άμλετ (Hamlet). Την ίδια χρονιά κέρδισε και Όσκαρ Καλύτερης Ταινίας με την ιδιότητα του παραγωγού για τον Άμλετ. Βραβεύτηκε επίσης με 2 Τιμητικά Όσκαρ, ένα το 1947 για το επίτευγμα της παραγωγής και της σκηνοθεσίας της ταινίας Ερρίκος ο 5ος (The Chronicle History of King Henry the Fifth with his Battell at Agincourt in France) και ένα το 1979 για το σύνολο του έργου του. Υπήρξε επίσης υποψήφιος και για Όσκαρ Β' ανδρικού ρόλου για την ταινία του Ανθρωποκυνηγητό (The Marathon Man) (1976) .

Το 1970 έγινε μέλος της Βουλής των Λόρδων και έγινε ο πρώτος ηθοποιός που τιμήθηκε με αυτόν τον τίτλο, ενώ το 1981 έγινε δεκτός στο Τάγμα της Τιμής.

Το Αμερικανικό Ινστιτούτο Κινηματογράφου τον έχει κατατάξει 14ο στη λίστα με τους 25 μεγαλύτερους σταρ όλων των εποχών.

Το έργο του

Εμφανίσεις στο West End του Λονδίνου 

 The Merry Wives of Windsor - 1924 
 Henry IV Part 2 - 1925 
 Henry VIII - 1925 
 Oedipus Tyrannus - 1926
 The Cenci - 1926 
 The Marvellous History of Saint Bernard - 1926 
 The Merchant of Venice - 1926 
 The Song - 1926 
 The Adding Machine - 1928 
 Macbeth - 1928 
 Back to Methuselah - 1928 
 Harold - 1928 
 The Taming of the Shrew - 1928 
 Bird in Hand - 1928 
 Paul Among The Jews - 1928 
 The Dark Path - 1928 
 Journey's End - 1928
 Beau Geste - 1929
 The Circle of Chalk - 1929 
 Paris Bound - 1929 
 The Stranger Within - 1929 
 The Last Enemy - 1929 
 After All - 1930 
 Private Lives -1930 
 The Rats of Norway - 1931 
 Biography - 1934 
 Queen of Scots - 1934 
 Theatre Royal - 1934
 Journey's End - 1934 
 A Kiss for Cinderella - 1934
 The Winning Post - 1934 
 Ringmaster - 1935 
 The Down and Outs Matinee - 1935 
 Golden Arrow - 1935 
 Romeo and Juliet - 1935 
 Bees on the Boatdeck - 1936 
 Hamlet - 1937
 Twelfth Night - 1937 
 Henry V - 1937 
 Macbeth - 1937 
 Othello -1938 
 The King of Nowhere - 1938 
 Coriolanus - 1938 
 Here's To Our Enterprise - 1938 
 Henry V (σκηνή) - 1942 
 Elsie Fogerty Jubilee Matine - 1942
 Peer Gynt - 1944 
 Arms and the Man - 1944 
 Richard III - 1944 
 Uncle Vanya - 1945 
 Henry IV Part 1 - 1945 
 Henry IV Part 2 - 1945 
 Oedipus & The Critic - 1945 
 King Lear - 1946 
 The School for Scandal - 1949 
 Richard III - 1949 
 Antigone - 1949 
 Venus Observed - 1950 
 Caesar and Cleopatra - 1951 
 Antony and Cleopatra - 1951 
 The Sid Field Tribute - 1951 
 The Sleeping Prince - 1953 
 The Entertainer - 1957 
 Titus Andronicus - 1957 
 Rhinoceros - 1960 
 Semi-Detached - 1962 
 Uncle Vanya - 1963 
 The Recruiting Officer - 1963 
 Othello - 1964 
 The Master Builder - 1964 
 Love for Love - 1965 
 The Dance of Death - 1967 
 A Flea in her Ear - 1967 
 Home and Beauty - 1969 
 The Merchant of Venice - 1970 
 Long Day's Journey Into Night - 1971 
 Saturday, Sunday, Monday - 1973 
 The Party - 1973 
 Tribute to the Lady - 1974 
 Time (as hologram) - 1986

Σκετς 

 Prize Giving at Woodside House School - 1929
 100 Not Out - 1930 
 Some Other Private Lives - 1930 
 November Afternoon - 1934 
 November Afternoon - 1935
 Notices - 1935

Μπρόντγουεϊ

Εμφανίσεις 

 Murder on the Second Floor - 1929
 Private Lives - 1931
 The Green Bay Tree - 1933
 No Time for Comedy - 1939
 Romeo and Juliet - 1940 (επίσης παραγωγός, συνθέτης, σκηνοθέτης και σχεδιαστής)
 King Henry IV, Part I - 1946
 King Henry IV, Part II - 1946
 Uncle Vanya - 1946
 Oedipus Rex - 1946
 The Critic - 1946
 Antony and Cleopatra - 1952 (και παραγωγός)
 The Entertainer - 1958
 Becket - 1960-1

Παραγωγές 

 Ρωμαίος και Ιουλιέττα - 1940
 Daphne Laureola - 1950
 Αντώνιος και Κλεοπάτρα - 1952
 Rosencrantz and Guildenstern Are Dead - 1967-8 (και σκηνοθέτης)
 Venus Observed - 1952 (και σκηνοθέτης)
 Ρωμαίος και Ιουλιέττα – 1940 (και σκηνοθέτης)

Σκηνοθεσίες 
 Romeo and Juliet - 1940
 Venus Observed - 1952
 The Tumbler - 1960
 Rosencrantz and Guildenstern Are Dead - 1967-8
 Filumena - 1980

Ταινίες 

 The Temporary Widow - 1930
 Too Many Crooks - 1930
 Friends and Lovers - 1931
 The Yellow Ticket - 1931
 Potiphar's Wife - 1931
 Westward Passage - 1932
 Perfect Understanding - 1933
 No Funny Business - 1933
 Moscow Nights - 1936
 Conquest of the Air - 1936
 As You Like It - 1936
 Fire Over England - 1937
 The Divorce of Lady X - 1938
 Q Planes - 1939
 Ο Πύργος των Καταιγίδων - 1939 – Υποψηφιότητα για Όσκαρ α΄ ανδρικού ρόλου
 Ρεβέκκα - 1940' - Υποψηφιότητα για Όσκαρ α΄ ανδρικού ρόλου
 21 Days - 1940
 Εγωισμός και προκατάληψη - 1940
 That Hamilton Woman - 1941
 Forty-Ninth Parallel - 1941
 The Demi-Paradise - 1943
 This Happy Breed - 1944
 Ερρίκος ο 5ος - The Chronicle History of King Henry the Fifth with his Battell at Agincourt in France]] - 1944 – 2 Υποψηφιότητες για Όσκαρ α΄ ανδρικού ρόλου και καλύτερης ταινίας (κέρδισε τιμητικό βραβείο της Ακαδημίας)
 Άμλετ - 1948' - Όσκαρ α΄ ανδρικού ρόλου και καλύτερης ταινίας, υποψηφιότητα για Όσκαρ καλύτερου σκηνοθέτη
 The Magic Box - 1951
 Συντρίμμια του Έρωτα - 1952
 The Beggar's Opera - 1953
 Ριχάρδος ο Γ' - 1955 - Υποψηφιότητα για Όσκαρ α΄ ανδρικού ρόλου
 Ο Πρίγκιπας και η Χορεύτρια - 1957
 The Devil's Disciple - 1959
 The Entertainer - 1960' - Υποψηφιότητα για Όσκαρ α΄ ανδρικού ρόλου
 Σπάρτακος - Spartacus - 1960
 Term of Trial - 1962
 Uncle Vanya - 1963
 Bunny Lake Is Missing - 1965
 Othello - 1965 - Υποψηφιότητα για Όσκαρ α΄ ανδρικού ρόλου
 Khartoum - 1966
 Romeo and Juliet - 1968
 The Shoes of the Fisherman - 1968
 Oh! What a Lovely War - 1969
 The Dance of Death - 1969
 Battle of Britain - 1969
 Three Sisters - 1970
 Nicholas and Alexandra - 1971
 Sleuth - 1972 - Υποψηφιότητα για Όσκαρ α΄ ανδρικού ρόλου
 Lady Caroline Lamb - 1972
 The Rehearsal - 1974
 Marathon Man - 1976' - Υποψηφιότητα για Όσκαρ β΄ ανδρικού ρόλου
 The Seven-Per-Cent Solution - 1976
 A Bridge Too Far - 1977
 The Betsy - 1978
 The Boys from Brazil - 1978 - Υποψηφιότητα για Όσκαρ α΄ ανδρικού ρόλου
 A Little Romance - 1979
 Dracula - 1979
 The Jazz Singer - 1980
 Inchon - 1981
 Clash of the Titans - 1981
 The Jigsaw Man - 1983
 The Bounty - 1984
 Wild Geese II - 1985
 War Requiem - 1989
 Sky Captain and the World of Tomorrow - 2004 (via computer-manipulated stock footage in his honor)

 Τηλεοπτικές εμφανίσεις 

 John Gabriel Borkman - 1958
 The Moon and Sixpence - 1959
 The Power and the Glory - 1961
 Male of the Species - 1969
 David Copperfield - 1969
 Long Day's Journey Into Night - 1973
 The Merchant of Venice - 1973
 Love Among the Ruins - 1975
 The Collection - 1976
 Cat on a Hot Tin Roof - 1976
 Jesus of Nazareth - 1977
 Come Back, Little Sheba - 1977
 Daphne Laureola - 1978
 Brideshead Revisited - 1981
 A Voyage Round My Father - 1982
 Mr. Halpern and Mr. Johnson - 1983
 Wagner - 1983
 A Talent for Murder - 1984
 King Lear - 1984
 The Last Days of Pompeii - 1984
 The Ebony Tower - 1984
 Peter the Great - 1986
 Lost Empires'' - 1986

Παραπομπές

Βιβλιογραφία
Λόρενς Ολιβιέ, Εξομολογήσεις ενός ηθοποιού, μτφρ. Δέσπω Διαμαντίδου εκδ.Libro, Αθήνα, 1984

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Λόρενς Ολίβιε στο cine.gr

Βραβευμένοι με Όσκαρ Α' Ανδρικού Ρόλου
Βραβευμένοι με Χρυσή Σφαίρα Καλύτερου Ηθοποιού (Δραματικές ταινίες)
Τιμητικό Όσκαρ (παραλήπτες)
Άγγλοι άνδρες ηθοποιοί κινηματογράφου
Άγγλοι άνδρες ηθοποιοί τηλεόρασης
Άγγλοι άνδρες ηθοποιοί θεάτρου
Βραβεία Έμμυ Ζώνης Υψηλής Τηλεθέασης (νικητές-Α' Αντρικός Ρόλος)
Άγγλοι σκηνοθέτες κινηματογράφου
Βραβευμένοι με Χρυσή Σφαίρα Β΄ Ανδρικού Ρόλου
Βραβευμένοι με BAFTA Α' Ανδρικού Ρόλου
Βραβευμένοι με BAFTA Β' Ανδρικού Ρόλου