Κρατικό Πανεπιστήμιο του Νοβοσιμπίρσκ

Το Κρατικό Πανεπιστήμιο του Νοβοσιμπίρσκ (ρωσ. Новосибирский государственный университет, НГУ) είναι δημόσιο πανεπιστήμιο της Ρωσίας στην πόλη Νοβοσιμπίρσκ της Σιβηρίας. Ιδρύθηκε τον Μάιο του 1959 στην τότε ΕΣΣΔ από τρεις ακαδημαϊκούς στα πλαίσια ενός προγράμματος για την ίδρυση ενός «Τομέα Σιβηρίας» της Σοβιετικής Ακαδημίας Επιστημών. Παρά το σχετικώς νεαρό της ηλικίας του, το Κρατικό Πανεπιστήμιο του Νοβοσιμπίρσκ είναι ένα από τα γνωστότερα πανεπιστήμια στη Ρωσία. Η πανεπιστημιόπολή του βρίσκεται 20 χιλιόμετρα από το κέντρο της πόλεως. Το λεκτικό έμβλημα («μότο») του ιδρύματος είναι: «Δεν θα σε κάνουμε εξυπνότερο, θα σού μάθουμε πώς να σκέφτεσαι».

Ο συνολικός αριθμός φοιτητών του Πανεπιστημίου είναι της τάξεως των 5.000. Σημερινός πρύτανης του ιδρύματος είναι ο Μιχαήλ Π. Φεντόρουκ.

Ιστορία
Τρία μέλη της Σοβιετικής Ακαδημίας Επιστημών, ο φυσικομαθηματικός Μιχαήλ Λαβρέντιεφ, ο μαθηματικός Σεργκέι Σόμπολεφ και ο μηχανικός Σεργκέι Α. Χριστιάνοβιτς, απεφάσισαν να μεταφέρουν την επιστημονική έρευνα διεθνούς επιπέδου πέρα από τα Ουράλια, στις αχανείς εκτάσεις της Σιβηρίας. Παρά το ότι διέθετε άφθονους φυσικούς πόρους, η Σιβηρία δεν είχε μεγάλα ερευνητικά ιδρύματα που θα προωθούσαν την οικονομική ανάπτυξη της περιοχής. Η ιδέα εφαρμόσθηκε με την ίδρυση του «Τομέα Σιβηρίας» της Σοβιετικής Ακαδημίας Επιστημών το 1958 κοντά στη μεγάλη βιομηχανική πόλη Νοβοσιμπίρσκ. Μία καινούργια ακαδημαϊκή κωμόπολη, το «Ακαντεμγκοροντόκ», άρχισε να αναπτύσσεται γρήγορα και έξι μήνες αργότερα ιδρύθηκε ένα νέο πανεπιστήμιο για την εκπαίδευση νέων ερευνητών για το νέο επιστημονικό κέντρο.

Τον Μάιο του 1959 το Υπουργείο Ανώτατης Παιδείας της ΕΣΣΔ εξέδωσε μία απόφαση για την έναρξη μαθημάτων στο «Κρατικό Πανεπιστήμιο του Νοβοσιμπίρσκ» την 1η Σεπτεμβρίου 1959, με πρύτανη τον Γεωργιανό μαθηματικό Ηλία Ν. Βέκουα. 258 πρωτοετείς φοιτητές έγιναν δεκτοί, ενώ επιπλέον οι καλύτεροι φοιτητές από άλλα σοβιετικά πανεπιστήμια επιλέχθηκαν ως δευτεροετείς φοιτητές του νέου Α.Ε.Ι.. Στη χημεία έγινε δεκτός ένας για κάθε 8 υποψήφιους, ενώ στη φυσική ένας για κάθε 5.

Η επίσημη τελετή εγκαινίων του Κρατικού Πανεπιστημίου του Νοβοσιμπίρσκ έλαβε χώρα στις 26 Σεπτεμβρίου 1959, στην αίθουσα συναυλιών της Όπερας του Νοβοσιμπίρσκ.

Οι πρώτες παραδόσεις μαθημάτων έγιναν στο κτήριο ενός γυμνασίου, ενώ οι πρώτοι κοιτώνες για τους φοιτητές ήσαν απλές σκηνές μέσα στο δάσος.

Στην αρχή το μοναδικό τμήμα του Πανεπιστημίου, το Τμήμα φυσικών επιστημών, συνδύαζε τα μαθηματικά, τη φυσική, τη μηχανική, τη βιολογία, τη χημεία και τη Geology. Μεταξύ του 1960 και του 1967 άρχισαν να διαχωρίζονται νέα τμήματα με τις δικές τους επιστήμες. Τον Δεκέμβριο του 1963 οι πρώτοι απόφοιτοι του Κρατικού Πανεπιστημίου του Νοβοσιμπίρσκ (26 φυσικοί, 24 μαθηματικοί και 10 ερευνητές της μηχανικής) παρέλαβαν τα πτυχία τους.

Οργάνωση
Το Κρατικό Πανεπιστήμιο του Νοβοσιμπίρσκ περιλαμβάνει σήμερα τα εξής τμήματα:
 Μηχανικής και μαθηματικών (DMM)
 Φυσικής (DP)
 Φυσικών επιστημών (DNS)
 Γεωλογίας και γεωφυσικής (DGG)
 Οικονομικών (DE)
 Τεχνολογιών της πληροφορίας (DIT)
 Επιστημών του ανθρώπου (DH)
 Ξένων γλωσσών (DFL)
 Δημοσιογραφίας (DJ)
 Ψυχολογίας (DPs)
 Φιλοσοφίας (DPh)
 Νομικής (DL)
 Ιατρικής (DMS)

Το Τμήμα φυσικών επιστημών προσφέρει πτυχία στη χημεία και στη βιολογία.

Στην ΕΣΣΔ και συνακόλουθα στη Ρωσία τα πανεπιστήμια είναι κυρίως εκπαιδευτικά ιδρύματα, στα οποία οι διδάσκοντες σπανίως ασχολούνται με έρευνα και εστιάζονται στην εκπαίδευση των φοιτητών. Η έρευνα γίνεται κυρίως σε ξεχωριστά ερευνητικά ινστιτούτα (είτε ανεξάρτητα, είτε της Ακαδημίας Επιστημών). Η κύρια ιδέα των ιδρυτών του Κρατικού Πανεπιστημίου του Νοβοσιμπίρσκ ήταν να συνδυασθεί η έρευνα με την εκπαίδευση σε αυτό, με την πρόσκληση επιστημόνων από τα πλησιέστερα ερευνητικά ινστιτούτα ως διδάσκοντες μερικής απασχολήσεως. Αυτό επέτρεψε στους φοιτητές να αποκτήσουν εργαστηριακή εμπειρία και να εκπονήσουν διδακτορικές διατριβές.

Ερευνητικά ινστιτούτα συνδεδεμένα με το Πανεπιστήμιο
 Ινστιτούτο Κουτατελάτζε για τη Θερμική Φυσική, http://www.itp.nsc.ru/eng/ 
 Ινστιτούτο Νικολάγιεφ για την Ανόργανη Χημεία, http://www.niic.nsc.ru/en/
 Ινστιτούτο Μπαρεσκόφ για την Κατάλυση, http://www.en.catalysis.ru/
 Ινστιτούτο N.N. Βαραζτσόφ για την Οργανική Χημεία, http://www.nioch.nsc.ru/
 Ινστιτούτο Μπούντκερ για την Πυρηνική Φυσική
 Ηνωμένο Ινστιτούτο Πληροφορικής και Μαθηματικής Γεωφυσικής
 Ινστιτούτο του Νοβοσιμπίρκσ για τη Βιοοργανική Χημεία, https://web.archive.org/web/20090519092719/http://www.niboch.nsc.ru/eng_index.html
 Ινστιτούτο Κυτταρολογίας και Γενετικής, http://www.bionet.nsc.ru/indexEngl.html
 Ινστιτούτο Σόμπολεφ για τα Μαθηματικά, http://math.nsc.ru/english.html 
 Ινστιτούτο Γεωολογίας και Ορυκτολογίας
 Ινστιτούτο Γεωλογίας και Γεωφυσικής Ορυκτών Καυσίμων
 Ηνωμένο Ινστιτούτο Αυτοματισμού και Ηλεκτρομετρίας, http://www.iae.nsk.su/
 Ηνωμένο Ινστιτούτο Φυσικής Ημιαγωγών
 Ινστιτούτο Θεωρητικής και Εφαρμοσμένης Μηχανικής, https://web.archive.org/web/20160305023533/http://www.itam.nsc.ru/index_eng.html
 Ινστιτούτο Χημικής Κινητικής και Καύσεων, https://web.archive.org/web/20050828144130/http://www.kinetics.nsc.ru/indexen.html
 Ηνωμένο Ινστιτούτο of Υδροδυναμικής
 Ηνωμένο Ινστιτούτο Ιστορίας, Φιλολογίας και Φιλοσοφίας
 Ινστιτούτο Φυσικής Laser
 Κεντρικοί Βοτανικοί Κήποι της Σιβηρίας
 Ινστιτούτο Χημείας Στερεάς Καταστάσεως και Μηχανοχημείας
 Ερευνητικό Ινστιτούτο Παθολογίας του Κυκλοφορικού
 Ινστιτούτο Οικονομικών και Βιομηχανικής Μηχανικής

Οι απόφοιτοι του Πανεπιστημίου παίρνουν συνήθως ένα «Δίπλωμα Ειδικού». Το δίπλωμα αυτό στη Ρωσία (και προηγουμένως στην ΕΣΣΔ) είναι κάτι ανάμεσα στο πτυχίο και στο Μεταπτυχιακό Δίπλωμα Ειδίκευσης («μάστερ»). Καθώς όμως οι φοιτητές του Πανεπιστημίου του Νοβοσιμπίρσκ είναι υποχρεωμένοι να διεξάγουν έρευνα κατά τα δύο τελευταία έτη των σπουδών τους και να εκπονήσουν εργασία, το «Δίπλωμα Ειδικού» τους γίνεται συνήθως δεκτό ως μάστερ στο εξωτερικό. Κάποια τμήματα του Πανεπιστημίιου δίνουν πτυχία και ξεχωριστά μάστερς.

Διακεκριμένοι καθηγητές και απόφοιτοι του Πανεπιστημίου

Καθηγητές
 Αλεξάντρ Ντανίλοβιτς Αλεξάντροφ
 Γκερς Μπούντκερ
 Μπαρίς Τσιρίκοφ
 Αλεξέι Οκλάντνικοφ
 Σαμψών Κουτατελάτζε
 Σεργκέι Σόμπολεφ
 Σεργκέι Α. Χριστιάνοβιτς
 Λεονίντ Καντόροβιτς, Βραβείο Νόμπελ Οικονομικών Επιστημών 1975

Απόφοιτοι
 Εφίμ Ζέλμανοφ
 Βλαντίμιρ Ε. Ζαχάροφ
 Ανατόλι Σίβκοφ

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
 Ο ιστότοπος του Πανεπιστημίου (στη ρωσική)
 Το Τμήμα Φυσικών επιστημών

Νοβοσιμπιρσκ