Το Στέμμα (τηλεοπτική σειρά)

Το Στέμμα (αγγλικά: The Crown) είναι μία ιστορική δραματική τηλεοπτική σειρά, η οποία δημιουργήθηκε και γράφηκε αρχικά από τον Πίτερ Μόργκαν και παρήχθη από την Left Bank Pictures και την Sony Pictures Television για το Netflix. Η σειρά διηγείται τη ζωή της Βασίλισσας Ελισάβετ Β΄. Ο πρώτος κύκλος καλύπτει την περίοδο από τον γάμο της με τον Φίλιππο, Δούκα του Εδιμβούργου, το 1947 μέχρι τη ματαίωση του αρραβώνα της αδερφή της, της Πριγκίπισσας Μαργαρίτας, με τον Σμήναρχο Πίτερ Τάουνσεντ το 1955. Ο δεύτερος κύκλος καλύπτει την περίοδο από την κρίση του Σουέζ το 1956 μέχρι την απόσυρση του τρίτου πρωθυπουργού της Βασίλισσας, του Χάρολντ Μακμίλαν, το 1963 και τη γέννηση του Πρίγκιπα Εδουάρδου το 1964. Ο τρίτος κύκλος  συνεχίζει από το 1964, καλύπτοντας τις δύο περιόδους του Χάρολντ Ουίλσον ως πρωθυπουργού μέχρι το 1976, ενώ ο τέταρτος συμπεριλαμβάνει την πρωθυπουργία της Μάργκαρετ Θάτσερ και παρουσιάζει τη Λαίδη Νταϊάνα Σπένσερ.

Το Στέμμα αναπτύχθηκε σταδιακά από την ταινία του Μόργκαν, του 2006, Η Βασίλισσα και το θεατρικό έργο The Audience, του 2013. Η σειρά πρόκειται να διαρκέσει 60 επεισόδια σε έξι κύκλους, με 10 επεισόδια της μιας ώρας ανά κύκλο, καλύπτοντας τη ζωή της Ελισάβετ από τα νεανικά της χρόνια μέχρι τη στέψη της, και με νέους ηθοποιούς να επιλέγονται από κάστινγκ ανά δύο κύκλους. Η Κλερ Φόι απεικονίζει τη βασίλισσα στους δύο πρώτους κύκλους· απέναντί της βρίσκονται ο Ματ Σμιθ ως Πρίγκιπας Φίλιππος και η Βανέσα Κίρμπι ως Πριγκίπισσα Μαργαρίτα. Για τον τρίτο και τέταρτο κύκλο, η Ολίβια Κόλμαν αναλαμβάνει ως Βασίλισσα, ο Τομπάιας Μένζις ως Πρίγκιπας Φίλιππος και η Έλενα Μπόναμ Κάρτερ ως Πριγκίπισσα Μαργαρίτα. Τα γυρίσματα της σειράς λαμβάνουν μέρος στο στούντιο Έλστρι, στο Μπόρχαμγουντ του Χερτφορντσάιρ, με τοπικά γυρίσματα σε κάθε μέρος του Ηνωμένου Βασιλείου και διεθνώς.

Ο πρώτος κύκλος κυκλοφόρησε στο Netflix στις 4 Νοεμβρίου 2016, ο δεύτερος στις 8 Δεκεμβρίου 2017, ο τρίτος στις 17 Νοεμβρίου 2019 και ο τέταρτος στις 15 Νοεμβρίου 2020. Το Στέμμα επαινέθηκε για την υποκριτική, τη σκηνοθεσία, τη γραφή, την κινηματογράφηση, την ποιότητα της παραγωγής του και τη σχετικά ακριβή ιστορική απόδοση της βασιλείας της Βασίλισσας Ελισάβετ. Έχει λάβει αρκετές διακρίσεις –συμπεριλαμβανομένων των νικών «Καλύτερη Ηθοποιός» και «Καλύτερος Ηθοποιός» στα 23α Βραβεία του Σωματείου Ηθοποιών για τη Φόι και τον Λίθγκοου, αντίστοιχα–, εκτός από τη λήψη ενός συνόλου 26 υποψηφιοτήτων για τους πρώτους δύο κύκλους του στα Βραβεία Έμμυ Ζώνης Υψηλής Τηλεθέασης, μεταξύ των οποίων δύο φορές για «Εξαιρετική Δραματική Σειρά».

Υπόθεση
Το Στέμμα ιχνηλατεί τη ζωή της Βασίλισσας Ελισάβετ Β΄ από τον γάμο της το 1947 μεχρι τη σημερινή εποχή. Ο πρώτος κύκλος, στον οποίο η Κλερ Φόι απεικονίζει τη Βασίλισσα στα πρώτα χρόνια της βασιλείας της, περιγράφει γεγονότα μέχρι το 1955, με τον Ουίνστον Τσόρτσιλ να παραιτείται από Πρωθυπουργός και την αδερφή της Βασίλισσας, την Πριγκίπισσα Μαργαρίτα, να αποφασίζει να μην παντρευτεί τον Πίτερ Τάουνσεντ. Ο δεύτερος κύκλος καλύπτει την κρίση του Σουέζ το 1956, την απόσυρση του τρίτου Πρωθυπουργού της Βασίλισσας, του Χάρολντ Μακμίλαν, το 1963 μετά το πολιτικό σκάνδαλο Προφιούμο,  και τη γέννηση του Πρίγκιπα Εδουάρδου το 1964.

Από τον τρίτο κύκλο, η Ολίβια Κόλμαν θα ενσαρκώσει τη Βασίλισσα. Ο τρίτος κύκλος θα καλύψει την περίοδο του Χάρολντ Ουίλσον ως Πρωθυπουργού, την καταστροφή του Άμπερφαν, την προσγείωση της αποστολής Απόλλων 11 στο φεγγάρι, την τελετή απονομής του Πρίγκιπα Κάρολου το 1969, την αποαποικιοποίηση της Αφρικής και της Καραϊβικής, και την οκταετή σχέση της Πριγκίπισσας Μαργαρίτας με τον βαρονέτο και ειδικό κηπουρικής Ρόντι Λουέλιν, η οποία οδηγεί στο διαζύγιο της Πριγκίπισσας από τον Άντονι Άρμστρονγκ-Τζόουνς το 1978. Ο τρίτος κύκλος, επίσης, παρουσιάζει την Καμίλα Σαντ και τη Λαίδη Νταϊάνα Σπένσερ, η οποία παρουσιάζεται εκτενώς στον τέταρτο κύκλο, κατά τη διάρκεια της πρωθυπουργίας της Μάργκαρετ Θάτσερ.

Καστ

Βασικοί χαρακτήρες
Κλερ Φόι ως Πριγκίπισσα Ελισάβετ και αργότερα Βασίλισσα Ελισάβετ Β΄
Ματ Σμιθ ως Πρίγκιπας Φίλιππος, Δούκας του Εδιμβούργου, σύζυγος της Ελισάβετ
Βανέσα Κίρμπι ως Πριγκίπισσα Μαργαρίτα, η νεότερη αδερφή της Ελισάβετ
Άιλιν Άτκινς ως Βασίλισσα Μαίρη, γιαγιά της Ελισάβετ (κύκλος 1)
Τζέρεμι Νόρθαμ ως Άντονι Ίντεν, Αναπληρωτής Πρωθυπουργός του Τσόρτσιλ και Υπουργός Εξωτερικών, που τον διαδέχεται ως Πρωθυπουργός
Βικτόρια Χάμιλτον ως Βασίλισσα Ελισάβετ, σύζυγος του Γεωργίου ΣΤ΄ και μητέρα της Ελισάβετ, γνωστή ως Βασίλισσα Ελισάβετ η Βασιλομήτωρ, κατά τη διάρκεια της βασιλείας της κόρης της
Μπεν Μάιλς ως Σμήναρχος Πίτερ Τάουνσεντ, σταυλάρχης του Γεωργίου ΣΤ΄, που ελπίζει να νυμφευθεί την Πριγκίπισσα Μαργαρίτα
Γκρεγκ Γουάιζ ως Λούις Μαουντμπάτεν, Πρώτος Κόμης Μαουντμπάτεν της Βιρμανίας, φιλόδοξος θείος του Φίλιππου και δισέγγονος της Βασίλισσας Βικτώριας
Τζάρεντ Χάρις ως Βασιλιάς Γεώργιος ΣΤ΄, πατέρας της Ελισάβετ, γνωστός στην οικογένειά του ως Μπέρτι
Τζον Λίθγκοου ως Ουίνστον Τσόρτσιλ, ο πρώτος Πρωθυπουργός της Βασίλισσας
Άλεξ Τζένινγκς ως Δούκας του Ουίνδσορ, προηγουμένως Βασιλιάς Εδουάρδος Η΄, ο οποίος παραιτήθηκε του θρόνου υπέρ του νεότερου αδερφού του, του Μπέρτι, προκειμένου να νυμφευθεί την Ουάλις Σίμπσον· γνωστός στην οικογένειά του ως Ντέιβιντ
Λία Ουίλιαμς ως Δούκισσα του Ουίνδσορ, Αμερικανή σύζυγος του Εδουάρδου
Άντον Λέσερ ως Χάρολντ Μακμίλαν, ο οποίος έπεται του Άντονι Ίντεν ως Πρωθυπουργός (κύκλος 2)
Μάθιου Γκουντ ως Άντονι Άρμστρονγκ–Τζόουνς, γνωστός ως Τόνι, φωτογράφος της κοινωνίας, ο οποίος νυμφεύεται την Πριγκίπισσα Μαργαρίτα (κύκλος 2)

Μοναδικοί χαρακτήρες
Οι κάτωθι ηθοποιοί εμφανίζονται στους τίτλους έναρξης μονών επεισοδίων, στα οποία παίζουν σημαντικό ρόλο.

Στίβεν Ντιλέιν ως Γκράχαμ Σάδερλαντ, φημισμένος καλλιτέχνης, που ζωγραφίζει ένα πορτρέτο του γηράσκοντος Τσόρτσιλ (κύκλος 1)
Τζέμα Γουίλαν ως Πατρίσια Κάμπελ, γραμματέας που εργάζεται με τον Άλτρινχαμ και πληκτρολογεί το κύριο άρθρο του (κύκλος 2)
Τζον Χέφερναν ως Λόρδος Άλτρινχαμ, συντάκτης που έγραψε μια δηκτική κριτική για τη Βασίλισσα (κύκλος 2)
Πολ Σπαρκς ως Μπίλι Γκράχαμ, διακεκριμένος Αμερικανός ιεροκήρυκας με τον οποίο η Ελισάβετ συσκέπτεται (κύκλος 2)
Μάικλ Κ. Χολ ως Τζον Φ. Κένεντι, ο 35ος Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, ο οποίος επισκέπτεται τη Βασίλισσα (κύκλος 2)
Τζόντι Μπάλφουρ ως Ζακλίν Κένεντι, Πρώτη Κυρία των Ηνωμένων Πολιτειών (κύκλος 2)
Μπούργκχαρτ Κλάουσνερ ως Δρ Κουρτ Χανς, ο ιδρυτής του Γκόρντονστουν, όπου ο Φίλιππος και ο Κάρολος πήγαν σχολείο (κύκλος 2)
Φιν Έλιοτ ως Πρίγκιπας Φίλιππος σε σχολική ηλικία (κύκλος 2)
Τζούλιαν Μπάρινγκ ως Πρίγκιπας Κάρολος σε σχολική ηλικία (κύκλος 2)

Επαναλαμβανόμενοι χαρακτήρες

Μπίλι Τζένκινς ως νεαρός Πρίγκιπας Κάρολος
Γκρέις και Αμίλια Γκίλμουρ ως νεαρή Πριγκίπισσα Άννα (μη αναφερόμενες)
Κλάιβ Φράνσις ως Λόρδος Σόλσμπερι
Πιπ Τόρενς ως Τόμι Λάσελς
Χάρι Χάντεν–Πάτον ως Μάρτιν Τσάρτερις
Ντάνιελ Ινγκς ως Μάικ Πάρκερ
Λίζι ΜακΙνέρνι ως Μάργκαρετ («Μπόμπο») ΜακΝτόναλντ
Μάικλ Μπέρτενσο ως Κύριος του Νοικοκυριού
Πάτρικ Ράικαρτ ως Δούκας του Νόρφολκ
Ουίλ Κιν ως Μάικλ Εντίν
Τζέιμς Λόρενσον ως ιατρός Ουίρ
Μαρκ Τάντι ως Σέσιλ Μπίτον
Μάικλ Κάλκιν ως Ραμπ Μπάτλερ
Τζορτζ Άσπρι ως Ουόλτερ Μόνκτον
Τζέιμς Χίλιερ ως σταυλάρχης
Άννα Μέιντλι ως Κλαρίσα Ίντεν
Νικ Χέντριξ (κύκλος 1) και Τομ Ντουράντ–Πρίτσαρντ (κύκλος 2) ως Μπίλι Ουάλας
Τζος Τέιλορ ως Τζόνι Νταλκίθ
Ντέιβιντ Σιλντς (κύκλος 1) και Πιπ Κάρτερ (κύκλος 2) ως Κόλιν Τέναντ
Τζούλιους Ντ΄ Σίλβα ως Μπάρον Νέιχαμ
Τζο Χέρμπερτ ως Μέρι Τσάρτερις
Ρίτσαρντ Κλίφορντ ως Νόρμαν Χάρτνελ
Τζόζεφ Κλόσκα ως Πόρτσι
Αμίρ Μπουτρούς ως Γκάμαλ Άμπντελ Νάσερ
Αμπιγκέιλ Παρμέντερ ως Τζούντι Μόνταγκιου

Επεισόδια

Κύκλος 1

Κύκλος 2

Παραγωγή

Ανάπτυξη
Ο Πίτερ Μόργκαν, ο οποίος έγραψε την ταινία, του 2006, Η Βασίλισσα και το θεατρικό έργο, του 2013, The Audience, είναι ο κύριος σεναριογράφος του Στέμματος. Οι σκηνοθέτες της τηλεοπτικής σειράς, οι οποίοι επίσης συμμετείχαν στο στάδιο της παραγωγής, είναι οι Στίβεν Ντάλντρι, Φίλιπ Μάρτιν, Τζούλιαν Τζάρολντ και Μπέντζαμιν Κάρον. Ο πρώτος κύκλος των 10 επεισοδίων ήταν το πιο ακριβό δράμα που παρήχθη από το Netflix και την Left Bank Pictures μέχρι σήμερα, το οποίο κοστίζει τουλάχιστον 100 εκατομμύρια στερλίνες. Ένας δεύτερος κύκλος επιφορτίστηκε, με τη σειρά να προορίζεται να καλύψει 60 επεισόδια σε έξι κύκλους. Από τον Οκτώβριο του 2017, η «πρώιμη» παραγωγή είχε ξεκινήσει έναν αναμενόμενο τρίτο και τέταρτο κύκλο, και μέχρι τον επόμενο Ιανουάριο το Netflix επιβεβαίωσε ότι η σειρά είχε ανανεωθεί για τρίτο και τέταρτο κύκλο.

Κάστινγκ
Από τον Νοέμβριο του 2014, η Κλερ Φόι είχε αρχίσει διαπραγματεύσεις, για να απεικονίσει τη Βασίλισσα Ελισάβετ Β΄ στη σειρά. Από τον Μάιο του 2015, η Βανέσα Κίρμπι ήταν σε διαπραγματεύσεις, για να απεικονίσει την Πριγκίπισσα Μαργαρίτα. Τον Ιούνιο του 2015, ο Τζον Λίθγκοου επιλέχθηκε από κάστινγκ για τον ρόλο του Ουίνστον Τσόρτσιλ και ο Ματ Σμιθ για τον ρόλο του Πρίγκιπα Φίλιππου· η Φόι εγκρίθηκε για τον ρόλο της Βασίλισσας Ελισάβετ Β΄. Επίσης, στους πρωταγωνιστές του πρώτου κύκλου ήταν οι Βικτόρια Χάμιλτον, Τζάρεντ Χάρις και Άιλιν Άτκινς.

Οι παραγωγοί της Left Bank Pictures διαπίστωσαν ότι ο Σμιθ πληρώθηκε περισσότερο από τη Φόι στους πρώτους δύο κύκλους, εν μέρει εξαιτίας της φήμης του από το Doctor Who. Αυτή η πληροφορία άνοιξε συζήτηση για το μισθολογικό χάσμα των φύλων, συμπεριλαμβανομένης της δημιουργίας μιας αναφοράς που ζητά από τον Σμιθ να δωρήσει τη διαφορά του μισθού του με της Φόι στο Νομικό Ταμείο Προστασίας της Time's Up. Η Left Bank Pictures αργότερα ζήτησε συγγνώμη στη Φόι και τον Σμιθ που τους έβαλε «στο κέντρο μιας θύελλας των μέσων ενημέρωσης... χωρίς κανένα δικό τους λάθος». Η Left Bank Pictures, επίσης, διευκρίνισε ότι αυτοί «είναι υπεύθυνοι για τους προϋπολογισμούς και τους μισθούς: οι ηθοποιοί δεν είναι ενήμεροι για το ποιος παίρνει τι και δεν μπορούν να είναι προσωπικά υπεύθυνοι για τη μισθοδοσία των συναδέλφων τους». Πρόσθεσαν ότι υποστηρίζουν «την προώθηση της ισότητας των φύλων στον κινηματογράφο και την τηλεόραση και ήταν πρόθυμοι να μιλήσουν στη βρετανική καμπάνια Time's Up και ήδη μιλούσαν στην Era 50:50, μία ομάδα που προωθεί την ισότητα των φύλων στην οθόνη και τη σκηνή». Η Σουζάν Μάκι, διευθύντρια του δημιουργικού τμήματος της Left Bank Pictures, επεσήμανε ότι προχωρώντας μπροστά κανένας άλλος ηθοποιός δεν θα πληρώνεται περισσότερο από την ηθοποιό που απεικονίζει τη Βασίλισσα. Όσον αφορά στη διαμάχη, η Φόι ήταν «όχι (έκπληκτη για το ενδιαφέρον της υπόθεσης) με την έννοια ότι ήταν ένα δράμα με γυναίκα πρωταγωνίστρια. Δεν εκπλήσσομαι που οι άνθρωποι είδαν (την υπόθεση) και είπαν “Ω, αυτό είναι λίγο περίεργο”. Όμως, ξέρω ότι ο Ματ αισθάνεται το ίδιο με εμένα, ότι δηλαδή είναι αλλόκοτο να βρίσκεσαι στο κέντρο (μιας υπόθεσης), πράγμα που δεν το ζήτησες ιδιαίτερα». Ο Σμιθ επεσήμανε ότι υποστήριξε τη Φόι και ήταν «ευχαριστημένος που επιλύθηκε το θέμα και (οι παραγωγοί) έκαναν αλλαγές για αυτό, γιατί αυτό έπρεπε να συμβεί». Το The Hollywood Reporter διαπίστωσε ότι ήταν ασαφές το γεγονός για το οποίο ο Σμιθ αναφερόταν σχετικά με την κατάσταση που έχει επιλυθεί και αλλάξει, μιας και το Netflix και η Left Bank Pictures δεν είχαν σχολιάσει το θέμα περαιτέρω.

Οι παραγωγοί θα διαλέξουν ξανά μέσω κάστινγκ μερικούς ρόλους με μεγαλύτερους ηθοποιούς ανά δύο κύκλους, καθώς το χρονοδιάγραμμα προχωρά μπροστά και οι χαρακτήρες μεγαλώνουν ηλικιακά. Τον Οκτώβριο του 2017, η Ολίβια Κόλμαν επιλέχθηκε από κάστινγκ για τον ρόλο της Βασίλισσας Ελισάβετ Β΄ για τον τρίτο και τέταρτο κύκλο. Από τον Ιανουάριο του 2018, η Έλενα Μπόναμ Κάρτερ και ο Πολ Μπέτανι ήταν σε διαπραγματεύσεις, για να απεικονίσουν τον ρόλο της Πριγκίπισσας Μαργαρίτας και του Πρίγκιπα Φίλιππου, αντίστοιχα, για τους ίδιους κύκλους. Ωστόσο, μέχρι το τέλος του μήνα ο Μπέτανι αναγκάστηκε να αποσυρθεί εξαιτίας της χρονικής δέσμευσης που απαιτείται. Από το τέλος Μαρτίου του 2018, ο Τομπάιας Μένζις επιλέχθηκε από κάστινγκ για τον ρόλο του Πρίγκιπα Φίλιππου για τον τρίτο και τέταρτο κύκλο. Στις αρχές Μαΐου του 2018, επιβεβαιώθηκε ότι η Μπόναμ Κάρτερ έχει επιλεγεί από κάστινγκ· παραπλεύρως, ο Τζέισον Ουάτκινς στον ρόλο του Πρωθυπουργού Χάρολντ Ουίλσον. Τον επόμενο μήνα, ο Μπεν Ντάνιελς επιλέχθηκε από κάστινγκ για τον ρόλο του Άντονι Άρμστρονγκ–Τζόουνς για τον τρίτο κύκλο, μαζί με την Έριν Ντόχερτι να συμμετέχει στη σειρά ως Πριγκίπισσα Άννα. Έναν μήνα αργότερα, ο Τζος Ο΄ Κόνορ και η Μάριον Μπέιλι επιλέχθηκαν από κάστινγκ για τους ρόλους του Πρίγκιπα Κάρολου και της Βασιλομήτωρος, αντίστοιχα, για τον τρίτο και τέταρτο κύκλο. Τον Οκτώβριο του 2018, η Έμεραλντ Φένελ επιλέχθηκε από κάστινγκ για τον ρόλο της Καμίλα Σαντ. Τον Ιανουάριο του 2019, η Τζίλιαν Άντερσον επιλέχθηκε από κάστινγκ για τον ρόλο της Μάργκαρετ Θάτσερ για τον τέταρτο κύκλο.

Κινηματογράφηση
Το εκτιμηθέν 25% του πρώτου κύκλου κινηματογραφήθηκε στο στούντιο Έλστρι, στο Μπόρχαμγουντ του Χερτφορντσάιρ, με το υπόλοιπο ποσοστό να έχει κινηματογραφηθεί σε τοποθεσίες, συνολικά σε 152 ημέρες. Σετ για ιδιωτικές συνοικίες, το εσωτερικό ενός ιδιωτικού τζετ, το δωμάτιο του υπουργικού συμβουλίου και το εξωτερικό της Ντάουνινγκ Στριτ 10 κατασκευάστηκαν στο στούντιο Έλστρι, ενώ ο Οίκος Λάνκαστερ, το Πάρκο Ρούταμ και ο Οίκος Ουίλτον χρησιμοποιήθηκαν, για να αντικαταστήσουν το Παλάτι του Μπάκινγκχαμ. Ο Καθεδρικός Ναός Έλι αντικατέστησε το Αβαείο του Ουέστμινστερ, ενώ τοποθεσίες στη Νότια Αφρική αντικαταστάθηκαν για την Κένυα. Επιπρόσθετες τοποθεσίες στο ΗΒ περιελάμβαναν το Παλάτι του Έλθαμ, το Βασιλικό Ναυτικό Κολέγιο, το Γκόλντσμιθ Χολ, το αεροδρόμιο Σόρχαμ, το κάστρο Νιου Σλέινς, το κάστρο Μπάλμοραλ, το Κρούντεν Μπέι, το θέατρο Λίσιουμ, το πάρκο Λόζλι, τον Οίκο Χάτφιλντ, το ιστορικό ναυπηγείο Τσάταμ, τον Καθεδρικό Ναό Σαουθγουόρντ, τον Οίκο Αρντβερίκι, τον Οίκο Έγκλεφιλντ και το κτήμα Γκλένφεσι. Η κινηματογράφηση του δεύτερου κύκλου ξεκίνησε στις αρχές Οκτωβρίου του 2016. Κάθε επεισόδιο των πρώτων δύο κύκλων γυρίστηκε για περίπου 22 ημέρες, με το καθένα να κοστίζει περίπου 5 εκατομμύρια στερλίνες (7 εκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ), για να παραχθεί. Ο τρίτος κύκλος ξεκίνησε την κινηματογράφηση τον Ιούλιο του 2018, και θα κινηματογραφηθεί διαδοχικά με τον τέταρτο κύκλο.

Ιστορική ακρίβεια
Η Πέγκι Νούναν της The Wall Street Journal επεσήμανε εμφατικά την ιστορική ανακρίβεια της σειράς και διαπληκτίστηκε για «περισσότερη αλήθεια στην τέχνη και τη διασκέδαση».

Το σόου έχει ερμηνευθεί ως διαιώνιση της ιδέας ότι η Βασίλισσα και ο Πρωθυπουργός Τσόρτσιλ είχαν εξαναγκάσει την Πριγκίπισσα Μαργαρίτα να εγκαταλείψει το σχέδιό της να παντρευτεί τον Σμήναρχο Πίτερ Τάουνσεντ. Στη σειρά, η Βασίλισσα φαίνεται να λέει στην αδελφή της ότι, εάν παντρευτεί τον Τάουνσεντ, δεν θα είναι εφεξής μέλος της οικογένειας εξαιτίας της Πράξης περί Βασιλικών Γάμων του 1772. Ακόμη, υπάρχει σαφής απόδειξη ότι στην πραγματικότητα έχουν γίνει προσπάθειες, για να εμποδίσουν περαιτέρω αναβολή του γάμου, οι οποίες θα επέτρεπαν στην Πριγκίπισσα Μαργαρίτα να διατηρήσει τον βασιλικό της τίτλο και το επίδομα του καταλόγου ευγενών, να παραμείνει στη χώρα, ακόμη και να συνεχίσει με τα δημόσια καθήκοντά της.

Η εκ νέου αναπαράσταση της αφαίρεσης του καρκινικού πνεύμονα του Βασιλιά, χειρουργημένος αρχικά από τον σερ Κλέμεντ Πρινς Τόμας, διερευνήθηκε και σχεδιάστηκε από τον Πάνκατζ Τσάντακ, ειδικό μεταμόσχευσης στο νοσοκομείο Γκάις, στο Λονδίνο. Ο Τσάντακ και η χειρουργική ομάδα του έγιναν επίσης μέρος της πραγματικής σκηνής. Το χειρουργικό μοντέλο του Βασιλιά Γεωργίου ΣΤ΄ εδωρήθη στο Μουσείο Παθολογίας Γκόρντον για χρήση ως διδακτικό βοήθημα.

Παρά την επιβεβαίωση της ιστορικής ακρίβειας ότι η Βασίλισσα Ελισάβετ πράγματι καταδίκασε τον Δούκα του Ουίνδσορ μετά την ενημέρωσή της για τα Έγγραφα του Μάρμπουργκ, οι ιστορικοί έχουν δηλώσει ότι ο υπαινιγμός του επεισοδίου ότι ο Δούκας επιπλήθηκε από τη Βασιλική Οικογένεια κατά τη δημοσίευση είναι εσφαλμένος και ότι ο Δούκας παρέμεινε σε επαφή και οι δημόσιες εμφανίσεις του συνεχίστηκαν.

Η απεικόνιση της σχέσης με την Τζάκι Κένεντι έχει επικριθεί. Ο υπαινιγμός ότι η Βασίλισσα Ελισάβετ επισκέφθηκε την Γκάνα, για να ανταγωνιστεί τη δημοτικότητα της Τζάκι Κένεντι, γελοιοποιήθηκε από τους κριτικούς. Κριτικές του επεισοδίου επεσήμαναν ότι αγνόησε πιο σημαντικά γεγονότα της επίσκεψης, όπως το γεγονός ότι η αδερφή της Κένεντι, η Λι, και ο σύζυγός της Πρίγκιπας Στανίσλαφ Άλμπρεχτ Ρατζίβιου εξαιρέθηκαν αρχικά από το κρατικό δείπνο εξαιτίας του ότι ήταν και οι δύο διαζευγμένοι, αλλά τελικά προσκλήθηκαν, ενώ η Πριγκίπισσα Μαργαρίτα και η Πριγκίπισσα Μαρίνα δεν παραβρέθηκαν, παρόλο που οι Κένεντι ήθελαν προφανώς να τις συναντήσουν.

Το σχολείο Γκόρντονστουν αποκρίθηκε στην αρνητική απεικόνισή του στον κύκλο 2, ισχυριζόμενο ότι στην πραγματικότητα η προσωπική ανατροφοδότηση του Πρίγκιπα Κάρολου στο σχολείο υπήρξε υπερβολικά θετική. Ο βασιλικός ιστορικός Χιούγκο Βίκερς είπε ότι το ίδιο επεισόδιο απεικόνισε ανακριβώς τον θάνατο της αδελφής του Φίλιππου σε αεροπορικό δυστύχημα όπως προέκυψε από τη δική του κακή συμπεριφορά στο Γκόρντονστουν, δηλώνοντας: «Με ξεπερνά πώς οι σοβαροί παραγωγοί ταινιών θα επιθυμούσαν να μετατρέψουν μία τόσο φοβερή τραγωδία σε σειρά επινοημένων σκηνών που δεν φέρουν καμία σχέση με την αλήθεια».

Κυκλοφορία
Τα πρώτα δύο επεισόδια της σειράς κυκλοφόρησαν με θεατρικό τρόπο στο Ηνωμένο Βασίλειο στις 1 Νοεμβρίου του 2016. Ο πρώτος κύκλος κυκλοφόρησε παγκοσμίως στο σύνολό του στις 4 Νοεμβρίου του 2016. Ο δεύτερος κύκλος κυκλοφόρησε στις 8 Δεκεμβρίου του 2017. Ο τρίτος κύκλος κυκλοφόρησε στις 17 Νοεμβρίου 2019 και ο τέταρτος κυκλοφόρησε 15 Νοεμβρίου 2020.

Ο κύκλος 1 κυκλοφόρησε σε DVD και Blu–Ray στο Ηνωμένο Βασίλειο στις 16 Οκτωβρίου του 2017 και κυκλοφόρησε παγκοσμίως στις 7 Νοεμβρίου του 2017. Ο κύκλος 2 κυκλοφόρησε σε DVD και Blu–Ray στο Ηνωμένο Βασίλειο στις 22 Οκτωβρίου του 2018 και κυκλοφόρησε παγκοσμίως στις 13 Νοεμβρίου του 2018.

Αποδοχή

Κρίσεις

Κύκλος 1

Η ιστοσελίδα συλλογής κριτικών Rotten Tomatoes ανέφερε 89% αποδοχή για τον πρώτο κύκλο, βασισμένη σε 64 κριτικές, με μέση βαθμολογία 8,72/10. Η κριτική ομοφωνία της ιστοσελίδας επισημαίνει: «Δυνατές ερμηνείες και πολυτελής κινηματογράφηση κάνουν Το Στέμμα μία πρώτης τάξεως παραγωγή, άξια του σπουδαίου θέματός της». Στο Metacritic, η σειρά συγκεντρώνει 81/100, βασισμένο σε 29 κριτικούς, υποδεικνύοντας «παγκόσμια αναγνώριση».

Η κριτικός τηλεόρασης της The Guardian Λούσι Μάνγκαν επαίνεσε τη σειρά και έγραψε ότι «το Netflix μπορεί να βεβαιωθεί ότι το ρίσκο των 100 εκατομμυρίων στερλινών έχει εξαργυρωθεί. Αυτή η πρώτη σειρά, σχετικά με το καλό παλιό βρετανικό φλέγμα από την αρχή μέχρι το τέλος, είναι το κορυφαίο επίτευγμα της υπηρεσίας μέχρι τώρα». Γράφοντας για την The Daily Telegraph, ο Μπεν Λόρενς είπε: «Το Στέμμα είναι ο θρίαμβος των δημοσίων σχέσεων για τους Ουίνδσορ, ένα συμπονετικό επίτευγμα που τους εξανθρωπίζει με έναν τρόπο που ποτέ πριν δεν έχει γίνει ορατός. Είναι ένα πορτρέτο μιας αξιοσημείωτης οικογένειας, ένα ευφυές σχόλιο για τις επιδράσεις του συντάγματος στις προσωπικές τους ζωές και ένας συναρπαστικός απολογισμός της μεταπολεμικής Βρετανίας· όλα σε ένα». Η κύρια κριτικός τηλεόρασης Τζάκι Στίβεν της The Mail on Sunday εγκωμίασε τη σειρά ως «άψογη» και επαίνεσε το «εξαίρετο γράψιμο και (την) υπέροχη δράση» της. Γράφοντας για την The Boston Globe, ο Μάθιου Γκίλμπερτ επίσης επαίνεσε τη σειρά λέγοντας ότι αυτή «είναι απολύτως ελκυστική, πανέμορφα γυρισμένη, διαδραματίζεται όμορφα, (είναι) πλούσια σε ιστορικά γεγονότα της μεταπολεμικής Αγγλίας και σχεδιασμένη με αιχμηρή ματιά για ψυχολογική απόχρωση». Η Βίκι Χάιμαν της The Star–Ledger την περιέγραψε ως «πολυτελή, μεγαλοπρεπή αλλά ποτέ ανιαρή». Η Γκουέν Ίχνατ της The A.V. Club είπε ότι προσθέτει «μία κινηματογραφική ποιότητα στον πολύπλοκο και περίπλοκο χρόνο για μία οικεία οικογένεια. Οι εκτελεστές και οι δημιουργοί είναι φαινομενικά ανήσυχοι για το έργο».

Η κριτικός της The Wall Street Journal Ντόροθι Ραμπινόβιτς είπε: «Σκοπεύουμε να δούμε σαφώς τον Δούκα (του Ουίνδσορ) ως έναν σπάταλο άνθρωπο με καρδιά. Δεν είναι αρκετά μακριά (από την αλήθεια) –ο κ. Τζένινγκς είναι πάρα πολύ πειστικός ως ένας άδειος συναισθηματικά αγύρτης–, αλλά είναι ένα ήσσον ελάττωμα σε αυτό το εξαιρετικά διατηρημένο έργο». Ο Ρόμπερτ Λόιντ γράφοντας για την Los Angeles Times είπε: «Ως τηλεόραση είναι εξαιρετική – όμορφα ανεβασμένη, συγκινητικά γυρισμένη και μόνο ήπια μελοδραματική». Ο Χανκ Στουέβερ της The Washington Post, επίσης, έκρινε τη σειρά θετικά: «Τμήματα του Στέμματος είναι πιο λαμπρά από μόνα τους από ό,τι είναι αυτά ως σειρά, που ελήφθησαν ως συντομότερες, προσεκτικά εστιασμένες ταινίες». Ο Νιλ Γκενσλίγκερ της The New York Times είπε: «Αυτή είναι μία προσεγμένη σειρά που παραμένει πάνω στον θάνατο αντί να τον χρησιμοποιήσει για προκαλέσει έκπληξη: ο ίδιος που βρίσκει τις γραμμές πλοκή της σε μικρούς αγώνες εξουσίας παρά σε φρικτά πραξικοπήματα του παλατιού». Ο Ντάνιελ Φίνμπεργκ του The Hollywood Report είπε ότι ο πρώτος κύκλος «παραμένει πιασάρικος στην ολότητα των 10 επεισοδίων που έγιναν διαθέσιμα στους κριτικούς, οι οποίοι εντοπίζουν τόσο το συναισθηματικό βάρος στη νεανική ανάληψη της Ελισάβετ όσο και την απροσδόκητη αγωνία σε θέματα δικαστικού πρωτοκόλλου και εθιμοτυπίας». Άλλες δημοσιεύσεις όπως η USA Today, η Indiewire, το The Atlantic, το CNN και το Variety επίσης έκριναν τη σειρά θετικά.

Μερικοί ήταν πιο αυστηροί με τη σειρά. Σε μία κριτική για το περιοδικό Times, ο Ντάνιελ Ντ΄ Αντάριο έγραψε ότι αυτή «θα συγκριθεί με το Downton Abbey, αλλά αυτή... μπορούσε να επινοήσει ανιστόρητες ή τουλάχιστον απροσδόκητες νότες. Η Φόι αγωνίζεται δυνατά, αλλά δίνεται λίγο... Η Ελισάβετ του Στέμματος είναι περισσότερο από άγνωστη. Είναι βαρετή». Ο Ματ Ζόλερ Σάιτς του Vulture συμπέρανε: «Το Στέμμα ποτέ εξ ολοκλήρου δεν καταφέρνει πώς να κάνει το πολιτικό και εγχώριο δράμα πραγματικά δραματικό, προσδίδει πολύ λιγότερη πολυπλοκότητα στους χαρακτήρες έξω από τον εσώτατο κύκλο της Αγγλίας». Ο Βερν Γκέι της Newsday είπε: «Πολυτελώς παρηγμένο αλλά παγερά διηγημένο, Το Στέμμα είναι ένα τηλεοπτικό προϊόν ισοδύναμο με ένα μακρύ ταξίδι διαμέσου της αγγλικής εξοχής. Το τοπίο συνεχίζει να αλλάζει, αλλά παραμένει το ίδιο». Η Ουίλα Πάσκιν του περιοδικού Slate σχολίασε: «Θα σας ερεθίσει το δράμα εποχής – και θα σας αφήσει ανυπόμονους για δράση». Γράφοντας για την The Mail on Sunday, ο Χιούγκο Βίκερς, ένας Άγγλος βιογράφος της Βασιλικής Οικογένειας, υποστήριξε ότι «ενώ (Το Στέμμα) σίγουρα εφιστά την προσοχή, αμαυρώνεται από μία σειρά αισθησιακών σφαλμάτων και μερικών αρκετά αξιοσημείωτων παραλείψεων στη χυδαιότητα».

Κύκλος 2
Η Rotten Tomatoes ανέφερε 91% ποσοστό αποδοχής για τον δεύτερο κύκλο, βασισμένη σε 70 κριτικές, με μέση βαθμολογία 8,45/10. Η κριτική ομοφωνία της ιστοσελίδας επισημαίνει: «Το Στέμμα συνεχίζει την κυριαρχία του με έναν πιστό στον εαυτό του δεύτερο κύκλο που επιδίδεται σε υψηλής ποιότητας δράμα και πολυτελή κοστούμια». Στο Metacritic, ο δεύτερος κύκλος συγκεντρώνει 87/100, βασισμένο σε 27 κριτικούς, διατηρώντας την ένδειξη της «παγκόσμιας αναγνώρισης».

Η Φόι και ο Σμιθ απέσπασαν και οι δύο σημαντικό έπαινο από τους κριτικούς. Ο Τσάνσελορ Έιγκαρντ του Entertainment Weekly έγραψε: «Όπως πάντα, η Φόι παραδίδει μία εκπληκτικά συγκρατημένη παράσταση». Ανασκοπώντας το πρώτο επεισόδιο, ο Γκάμπριελ Τέιτ της The Daily Telegraph έγραψε ότι η Φόι και ο Σμιθ «σπάνια ήταν καλύτεροι». Ο Χιούγκο Ρίφκιντ της The Times είπε: «Ενώ οι φλογεροί βασιλόφρονες μπορεί να θυμώσουν με τον τρόπο που εξελίσσεται η σειρά, για τους υπόλοιπους από εμάς πηγαίνει από το καλό στο καλύτερο».

Η Άλισον Κιν του Collider είπε ότι «κάθε νέο επεισόδιο αφήνει το στίγμα του και αφηγείται τη δική του ολοκληρωμένη ιστορία... Είναι ένας εξαιρετικά δυνατός κύκλος της τηλεόρασης, πλήρης συναρπαστικού δράματος και εκτενούς μεγαλοπρέπειας». Η Κρουτίκα Μαλικαρτζούνα του TV Guide υποστήριξε ότι το κοινό ελκύεται από τη διασημότητα των βασιλικών μελών και τη δύναμη των σταρ, και είπε: «Η λαμπρότητα αυτού του πλαισίου γίνεται σαφής, καθώς το σόου εκτυλίσσεται σε The Real Housewives του Μπάκινγκχαμ». Η Σόφι Γκίλμπερτ έγραψε για το The Atlantic ότι η σκιαγράφηση μιας μονάρχη «που θα προτιμούσε να ζει μία οποιαδήποτε άλλη ζωή» είναι «καθηλωτική» και ότι αυτή «είναι πανέμορφα γυρισμένη, με αψεγάδιαστες αναδημιουργίες οποιονδήποτε, από την Αίθουσα του Θρόνου στο Παλάτι του Μπάκινγκχαμ έως την πτέρυγα νοσοκομείου του 1950. Και αυτό είναι εκπληκτικά διασκεδαστικό».

Ο κριτικός Τζον Άντερσον της The Wall Street Journal είπε: «Το Στέμμα επιτυγχάνει γνήσια σεξουαλικότητα χωρίς σεξ. Η Μαργαρίτα, στο στυλ της ερμηνείας της κας Κίρμπι, σιγοκαίγεται, όπως και η Ελισάβετ, τουλάχιστον σε ορισμένες περιπτώσεις». Η Μέγκαν Ο΄ Κιφ του Decider έγραψε ότι ο κύκλος «συνεχίζει να ρομαντικοποιεί τη βρετανική βασιλική οικογένεια, αλλά το ρομάντζο προκύπτει από το ότι είναι φυσιολογικοί, όχι θεϊκοί».

Λιγότερο φιλοφρονητικές κριτικές έκριναν τον κύκλο για κάτι που μερικοί θεωρούν ότι απέτυχε να ανταποκριθεί στη συναισθηματική ένταση του πρώτου. Ο Τζον Ντόιλ έγραψε για την Globe and Mail ότι παρόλο που είναι «πολυτελώς παρηγμένος» και «κόβει την ανάσα», «τώρα ενδιαφέρεται για τον συναισθηματικά εγωιστή κλαψιάρη σχετικά με τον γάμο (του). Είναι μικρότερης σημασίας από ό,τι ήταν (στην πραγματικότητα), όπως και η ίδια η μοναρχία, και ενδιαφέρει μόνο τους οπαδούς της βασιλείας». Ο Άλαν Σεπινγουόλ της Uproxx πρόσθεσε ότι «Πολλές από τις πληγές του κύκλου είναι ηθελημένες» και ότι ο Πρίγκιπας Φίλιππος «ακόμη εμφανίζεται ως παραπονεμένος άνδρας–παιδί». Ο Φιλ Όουεν της The Wrap περιέγραψε τον κύκλο ως «άχρηστο» και διέκρινε στεγνή κωμωδία στη σκιαγράφηση του Νόρθαμ ως Πρωθυπουργού Άντονι Ίντεν: «Υποθέτω ότι ο δημιουργός Πίτερ Μόργκαν σκόπευε να είναι κωμωδία. Πραγματικά δεν υπάρχει άλλη εξήγηση για ποιον λόγο ο Τζέρεμι Νόρθαμ ενσάρκωσε τον Πρωθυπουργό Άντονι Ίντεν λες και έχει νευρικό κλονισμό σε κάθε σκηνή».

Διακρίσεις

Δείτε επίσης
Βρετανική Βασιλική Οικογένεια

Σημειώσεις και παραπομπές

Σημειώσεις

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Το Στέμμα στο Netflix
Το Στέμμα στο IMDb
Το Στέμμα στην Rotten Tomatoes
Το Στέμμα στο Metacritic
BAFTA Guru – The Crown: TV Q&A
BAFTA Guru – The Crown: Masterclass

Βρετανικές τηλεοπτικές σειρές
Αμερικανικές τηλεοπτικές σειρές
Δράμα
Ελισάβετ Β΄ του Ηνωμένου Βασιλείου
Τηλεοπτικές σειρές Netflix
Τηλεοπτικές σειρές βασισμένες σε πραγματικά γεγονότα