1SWASP J140747.93-394542.6

Ο 1SWASP J140747.93-394542.6 (συχνά αναφερόμενος με τη συντομογραφία 1SWASP J140747 ή J1407) είναι αστέρας παρόμοιος με τον Ήλιο, στον αστερισμό Κένταυρο και σε απόσταση περίπου 420 ετών φωτός από τη Γη. Είναι σχετικά νεαρός αστέρας (η ηλικία του υπολογίζεται σε 16 εκατομμύρια χρόνια) και η μάζα του είναι περίπου το 90% της ηλιακής. Ο αστέρας έχει φαινόμενο μέγεθος 12,3 και είναι ορατός με τηλεσκόπιο. Το όνομα του προέρχεται από τις ουράνιες συντεταγμένες του και το πρόγραμμα SuperWASP (αρχικά του: Wide Angle Search for Planets).

Ο J1407 τακτικά και σε μεγάλο βαθμό επισκιάζεται και διαθέτει σε τροχιά ένα τουλάχιστον μεγάλο ουράνιο σώμα, τον 1SWASP J1407b (J1407b), που πιστεύεται ότι είναι είτε ένας μεγάλος αέριος γίγαντας πλανήτης ή ένας καφέ νάνος με ένα πελώριο σύστημα δακτυλίων.

1SWASP J140747.93-394542.6 b 
Η ανακάλυψη του συστήματος J1407 και οι ασυνήθιστες εκλείψεις του επισημάνθηκαν για πρώτη φορά από μια ομάδα με επικεφαλής τον αστρονόμο Έρικ Μαμάτζεκ του Πανεπιστημίου του Ρότσεστερ το 2012. Η ύπαρξη και οι παράμετροι του συστήματος των δακτυλίων γύρω από τον J1407b συνάχθηκαν από την παρατήρηση μιας ιδιαίτερα μακράς και περίπλοκης έκλειψης του μητρικού αστέρα, διάρκειας 56 ημερών, κατά τη διάρκεια του Απριλίου και του Μαΐου του 2007. Ο με μικρή μάζα J1407b έχει αναφερθεί ως ένας «Κρόνος με αναβολικά» ή «Σούπερ Κρόνος» λόγω του τεράστιου συστήματος δακτυλίων με ακτίνα περίπου 90 εκατομμύρια χιλιόμετρα (0,6 AU). Η περίοδος τροχιάς του J1407b υπολογίζεται περίπου στη μια δεκαετία (3,5 με 13,8 έτη), και η μάζα του το πιθανότερο αγγίζει περίπου 13 έως 26 φορές τη μάζα του Δία, αλλά με σημαντική αβεβαιότητα. Το ουράνιο αυτό σώμα μπορεί να αποκλειστεί ότι είναι αστέρας με ποσοστό βεβαιότητας μεγαλύτερο από 99%. Το σύστημα των δακτυλίων εκτιμάται ότι έχει μάζα παρόμοια με αυτή της Γης. Ένα μεγάλο κενό στους δακτυλίους περίπου 61 εκατομμύρια χιλιόμετρα (0,4 AU) από το κέντρο θεωρείται ως έμμεση απόδειξη για την ύπαρξη ενός δορυφόρου με μάζα μέχρι 0,8 φορές αυτής της Γης.

Ο J1407b είναι ο πρώτος εξωπλανήτης ή καφέ νάνος που ανακαλύφθηκε να διαθέτει σύστημα δακτυλίου με την μέθοδο της φωτομέτρησης διάβασης. Μια ακολουθία εκλείψεων του μητρικού αστέρα έλαβε χώρα για μια περίοδο 56 ημερών το 2007. Το μοτίβο ήταν σύμφωνο με αυτό που αναμένεται κατά τη διέλευση μιας μεγάλης συστοιχίας από πολλαπλούς δακτυλίους, υποδεικνύοντας τον υποαστρικό σύντροφο που τελικά ονομάστηκε J1407b. Το σύστημα δακτυλίων του J1407b έχει εξωτερική ακτίνα περίπου 90 εκατομμυρίων χιλιομέτρων (περίπου 640 φορές μεγαλύτερη αυτής των δακτυλίων του Κρόνου). Εμφανή κενά στους δακτυλίους υποδεικνύουν ύπαρξη δορυφόρων σε τροχιά που έχουν σχηματιστεί με συσσώρευση πυκνότερων δακτυλίων. Το νεαρό της ηλικίας του αστρικού συστήματος (περίπου 16 εκατομμύρια χρόνια) και η μεγάλη μάζα του συστήματος των δακτυλίων (περίπου ίση με αυτή της Γης) συνάδει περισσότερο με το να αποτελεί ένα πρώιμο στάδιο σχηματισμού ενός ή περισσότερων δορυφόρων, αντί για ένα μακροπρόθεσμο και σταθερό σύστημα δακτυλίων σε ένα εξελιγμένο πλανητικό σύστημα (όπως συμβαίνει με τους δακτυλίους του Κρόνου).

Δείτε επίσης
 KIC 8462852 - αστέρας που εμφανίζει ασυνήθιστες διακυμάνσεις φωτός
 PDS 110

Παραπομπές

Κένταυρος (αστερισμός)
Υπογίγαντες αστέρες τύπου K
Πλανητικοί δακτύλιοι
Πλανητικά συστήματα
Εξωηλιακοί πλανήτες