Τατούλ Κρπεϊάν

Ο Τατούλ Κρπεϊάν ήταν ο Διοικητής της στρατιωτικής μονάδας της Αρμενίας στην περιοχή Γκετασάν-Μαρτουνασέν της επαρχίας Χανλάρ του Καραμπάχ, κατά την διάρκεια του πολέμου του Ναγκόρνο-Καραμπάχ από τον Σεπτέμβριο του 1990 μέχρι τον Μάιο του 1991.

Ο Τατούλ γεννήθηκε στις 21 Απριλίου του 1965 στο χωριό Άρεγκ, κοντά στην πόλη Ταλίν της Αρμενίας. Ολοκλήρωσε την πρωτοβάθμια και ανώτερη εκπαίδευση στο Τεχνικό Λύκειο της Ταλίν, όπου και αποφοίτησε με διάκριση. Μετά το πέρας της θητείας του στον Σοβιετικό στρατό, το 1987, εισήχθη στο τμήμα Ιστορίας του Κρατικού Πανεπιστημίου του Ερεβάν. Στο πρώτο έτος των σπουδών του, εντάχθηκε στην Κίνημα για την Απελευθέρωση της Αρμενίας. Ήταν επίσης μέλος της οργάνωσης «Μεϊατσόομ» («’Ενωση»), που είχε σαν πρωταρχικό σκοπό την επανένωση του Ναγκόρνο-Καραμπάχ με την Αρμενία.

Τον Σεπτέμβριο του 1990, και ενώ η κατάσταση επιδεινώνονταν, ταξίδεψε στο Ναγκόρνο-Καραμπάχ. Εκεί ίδρυσε και οργάνωσε μια μονάδα εθελοντών του Καραμπάχ.

Ο Τατούλ ήταν επικεφαλής της άμυνας της περιοχής Γκετασάν-Μαρτουνασέν, από τον Σεπτέμβριο του 1990 μέχρι και τον Μάιο του 1991, απέναντι στις ένοπλες δυνάμεις του Αζερμπαϊτζάν και τις αστυνομικές μονάδες (ΟΜΟΝ). Ο Κρπεϊάν σκοτώθηκε στις 30 Απριλίου 1991 στο Γκετασέν κατά την διάρκεια της επιχείρησης «Δακτύλιος». Το 1996 απονεμήθηκε ο μεγαλύτερος τίτλος τιμής στην Αρμενία, «Εθνικός Ήρωας της Αρμενίας». Ο Τατούλ κηδεύτηκε στο Αρέγκ που αργότερα μετονομάστηκε και πήρε το όνομα του εθνικού ήρωα – Τατούλ. Επίσης, ένα πέτρινο γλυπτό αφιερώθηκε στην μνήμη του Τατούλ, κατασκευασμένο από τον γλύπτη Ταριέλ Χακομπιάν.

«Δακτύλιος» 

Την άνοιξη του 1991, ο κύριος όγκος των επιχειρήσεων έλαβε χώρα στα δασώδη εδάφη βόρεια του Ναγκόρνο-Καραμπάχ, όπου μαχητές της Αρμενίας προχώρησαν σε Αρμενικά κατοικούμενα χωριά. Ο Τατούλ Κρπεϊάν οδήγησε την ομάδα του στο Γκετασέν και στο Μαρτουνασέν. Στις 10 Απριλίου του 1991 ελήφθη η απόφαση από τις αρχές να επιχειρήσουν σε αυτά τα χωριά.

Η οργάνωση για τα ανθρώπινα δικαιώματα Memorial, που εδρεύει στην Μόσχα, απαριθμίζει τα γεγονότα όπως συνέβησαν τότε. Στις 30 Απριλίου του 1991, στρατιώτες της 4ης Μεραρχίας και στην συνέχεια Αζέροι της ΟΜΟΝ εισήλθαν στο Γκετασέν, κοντά στο Σαχουμιάν, όπου σκοτώθηκε ο Τατούλ Κρπεϊάν και όπου επίσης συνελήφθησαν πολλοί Αζέροι στρατιώτες από μέλη της ομάδας του. Η ΟΜΟΝ κατέστρεψε και λεηλάτησε πολλά σπίτια και επιτέθηκε σε πολλούς κατοίκους. Περίπου δώδεκα από τους νεκρούς εκεί ήταν ηλικιωμένοι, ογδόντα και ενενήντα ετών . 
.

Η αιχμαλώτιση του Μάσκοφ και ο Θάνατος 
Από τα απομνημονεύματα του Γ. Γκιουριβάν: “Μαζί με τον Χρατς, ο Τατούλ αποφάσισε να κινηθούν έμπροσθεν κρατώντας ως αιχμάλωτο τον Μάσκοφ κάτω από την κάννη του όπλου του, προκειμένου να  σιγουρευτεί ότι τα άρματα μάχης θα εγκατέλειπαν το χωριό. Παρόλο που διέταξε  να μην τον ακολουθήσει κανείς άλλος, ο υποδιοικητής του Αρτούρ Καραπετιάν τον ακολούθησε, προκειμένου να τον προστατέψει σε πιθανό κίνδυνο. Ο Μάσκοφ συνεχώς προέτρεπε και διέταζε να μην πυροβολούν και να μην τους εμποδίζουν. Κατά την διάρκεια της πορείας τους, συναντήθηκαν με τα άρματα μάχης και αστυνομικούς της ΟΜΟΝ. Εκεί ο Μάσκοφ κατάφερε να ξεφύγει και να πέσει στο πλάι, αφήνοντας εκτεθειμένο τον Τατούλ, τον οποίο και πυροβόλησαν αμέσως. Ο Χρατς και ο Αρτούρ, οι οποίοι προσπάθησαν να σώσουν τον Τατούλ, σκοτώθηκαν επίσης. 
Έτσι ο Τατούλ σκοτώθηκε.. ένας άνθρωπος με ασυνήθιστα μεγάλη καρδιά και κουράγιο.

Ο συνειδητοποιημένος θάνατος είναι αθανασία 
Ο Τατούλ έλεγε ότι το Γκετασέν θα παραδοθεί μόνο πάνω από το νεκρό του σώμα. Κατά την τελευταία επίσκεψη του στο Ερεβάν και μιλώντας στον Νοράιρ Μουσεκιάν, ο Τατούλ είπε: “Ξέρω πολύ καλά ότι δεν θα έρθω ξανά στο Ερεβάν, θα με φέρουν”.

Ο Τατούλ μέσα από την τέχνη 
Πολλά πολύτιμα αφιερώματα έχουν γίνει για τον Τατούλ Κρπεϊάν. Ο Ραφαέλ Σαχακιάν το 2004 δημοσίευσε ένα βιβλίο ντοκιμαντέρ-φαντασίας με τον τίτλο “Αρτσβαπάστ Γιερκίρ” (η χώρα των αετών). “Karotic Khelare” (Η τρέλλα της μελανχολίας) είναι ο τίτλος της ταινίας που γυρίστηκε στην μνήμη του ήρωα. Δύο τραγούδια, “Leran Lanjin” (το οροπέδιο) και “Mayramut Ijav” (το ηλιοβασίλεμα) είναι αφιερωμένα και λέγονται για τους Τατούλ, Σιμόν Ατσικγκεοζιάν, Χρατς και Αρτούρ.

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 “Leran Lanjin” (το οροπέδιο)
 “Mayramut Ijav” (το ηλιοβασίλεμα)
Κοιτάξτε τα Αγγλικά

Αρμένιοι στρατιωτικοί