Γιάννης Σκαρλάτος

Ο Γιάννης Σκαρλάτος (Άγιοι Θεόδωροι Ίμβρου, 1907 - Δαμασκός, 1956) ήταν Έλληνας ζωγράφος.

Βιογραφία

Πρώιμα χρόνια & σπουδές 
Γεννήθηκε στις 20 Αυγούστου 1907 στους Αγίους Θεοδώρους της Ίμβρου(1) όπου ο πατέρας του Νικόλαος Σκαρλάτος είχε παντοπωλείο το οποίο σήμερα στεγάζει μουσείο αφιερωμένο στη ζωή και τη διακονία του εγγονού του, του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου(2,3).

Μετά τις εγκύκλιες σπουδές του στη Ίμβρο εγγράφεται στην Ανώτατη Σχολή Καλών Τεχνών στην Αθήνα και παρακολουθεί ζωγραφική στα εργαστήρια του Νικολάου Λύτρα, του Σπύρου Βικάτου, του Δημήτρη Γερανιώτη και του Γιώργου Ιακωβίδη. Παρακολουθεί επίσης για δύο χρόνια μαθήματα ανατομίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών κοντά στη Καθηγητή Γεώργιο Αποστολάκη. Αμέσως μετά τις σπουδές του εργάζεται ως σκιτσογράφος στην εφημερίδα «Ελεύθερος Άνθρωπος» του Κώστα Αθάνατου.

Εκθέσεις στην Ελλάδα 
Το 1932 διοργανώνει την πρώτη ατομική έκθεσή του στον «Παρνασσό»(4) μαζί με το Φώτο Γιοφύλλη. http://www.ekebi.gr/frontoffice/portal.asp?cpage=NODE&cnode=461&t=140

Ακολουθούν οι ατομικές: «Παρνασσός»(1934) -μαζί με την πρώτη σύζυγό του, τη ζωγράφο Μαρίνα Χαϊκάλη(5), στο ατελιέ του (1936)(6), στην αίθουσα Στρατηγοπούλου (1937)(7) και στο «Ξενοδοχείον των Ρόδων» Ρόδος(1950) (8).

Συμμετέσχε στις Πανελλήνιες Καλλιτεχνικές Εκθέσεις 1938, 1939, 1940 και στις εκθέσεις του Συνδέσμου Ελλήνων Καλλιτεχνών 1936,1939(9)

Το 1945, επικεφαλής ομάδας πενηντατεσσάρων καλλιτεχνών, διοργανώνει έκθεση στον «Παρνασσό» (10), που επαναλαμβάνεται το 1946 με τη συμμετοχή και σπουδαστών της Ανώτατης Σχολής Καλών Τεχνών.

Το 1948 ιδρύει την «Ομάδα των 17» που διοργανώνει δυό εκθέσεις, στον «Παρνασσό»(11) και στο Ζάππειο(12).

Το 1949 τον καλεί ο φιλότεχνος πρίγκηπας Γεώργιος και του αναθέτει την εκτέλεση των προσωπογραφιών του, καθώς και των μελών της ελληνικής βασιλικής οικογένειας. Έκτοτε τον συνοδεύει ο τίτλος του ζωγράφου-προσωπογράφου της Ελληνικής Βασιλικής Αυλής(13,14,15)

Το 1951 συμμετέχει σε ομαδική έκθεση πέντε ζωγράφων στη Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών(16) και την ίδια χρονιά αναχωρεί από την Ελλάδα και εγκαθίσταται οριστικά στην Αίγυπτο.(17)

Στη Μέση Ανατολή 
Στο Κάιρο και στην Αλεξάνδρεια πραγματοποιεί δύο ατομικές εκθέσεις (γκαλλερί A.D.A.M. (18) και “Atelier”(19)) και ακολουθεί το 1952 άλλη μιά ατομική έκθεσή του στη γκαλλερί «Λεμάν» (20) '.

Φιλοτεχνεί την ολόσωμη προσωπογραφία του Πατριάρχη Αλεξανδρείας Χριστοφόρου(21) και ταξιδεύει στο Ισραήλ όπου και δημιουργεί ένα μεγάλο κύκλο ζωγραφικών εντυπώσεων από τα Ιεροσόλυμα, τη Βηθλεέμ και τις περιοχές του Ιορδάνη. Επισκέπτεται το Αμμάν και φιλοτεχνεί τις προσωπογραφίες των βασιλέων της Ιορδανίας Ταλαάλ και Σαουδικής Αραβίας Ίμπν Σαούντ.

Το 1956 στη Δαμασκό φιλοτεχνεί την προσωπογραφία του Πατριάρχη Αντιοχείας Αλέξανδρου.

Στο μεσοκαλόκαιρο της ίδιας χρονιάς ασθένησε ξαφνικά και πέθανε. Την εξόδιο ακολουθία τέλεσε τότε  Μητροπολίτης Χαλεπίου, Βεροίας και Αλεξανδρέττας  Ηλίας Muawad (μετέπειτα Πατριάρχης Αντιοχείας) και η ταφή του έγινε με τιμητική δαπάνη του κράτους της Συρίας στο ελληνορθόδοξο κοιμητήριο Bab Tuma της Δαμασκού.

Ο Σκαρλάτος τιμήθηκε(22) με τον ανώτατο τίτλο του Ιππότη του Τάγματος του Αγίου Μάρκου του Πατριαρχείου Αλεξανδρείας.

Έργα του βρίσκονται στην Ακαδημία Αθηνών, στη Βουλή των Ελλήνων, στη Δημοτική Πινακοθήκη Αθηνών, στη Δημοτική Πινακοθήκη Πειραιώς, στο Δήμο Σύρου, στο Δήμο Ρόδου, στο Ναυτικό Μουσείο Πειραιώς, στην Τράπεζα Πειραιώς, στο Οικουμενικό Πατριαρχείο, στα Πατριαρχεία Αλεξανδρείας και Αντιοχείας, στα ανάκτορα της Ιορδανίας και Σαουδ. Αραβίας και σε πλήθος ιδιωτικών συλλογών στην Ελλάδα και το εξωτερικό.

Ήταν παντρεμένος, σε δεύτερο γάμο, με τη Ξανθούλα Κουνέλη(23) Μεταθανάτια αφιερώματα 
1976. Αναδρομική έκθεση Γιάννη Σκαρλάτου. Αίθουσα Φιλολογικού Συλλόγου «Παρνασσός» (24)2011. Ευρωπαϊκό Κέντρο Τέχνης (EUARCE), Έκθεση αρχειακού εικαστικού, φωτογραφικού, έγγραφου και έντυπου υλικού από τη ζωή και τη δημιουργία του Γιάννη Σκαρλάτου(25) - Γ΄Παγκόσμιο Συνέδριο «Βυζαντινός Μουσικός Πολιτισμός», Επιμέλεια: Ευάγγελος Ανδρέου. Διάλεξη: Κυριάκος Κουτσομάλλης, Διευθυντής του Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης του Ιδρύματος Βασίλη και Ελίζας Γουλανδρή

 Βιβλιογραφία 
1.Ευάγγελος Ανδρέου, «Γιάννης Σκαρλάτος –Επισκόπηση της ζωγραφικής του πορείας-Βιογραφικά και Αισθητικά σχόλια», Έκδ. Ευρωπαϊκό Κέντρο Τέχνης, Αθήνα 1985(26)2.Ευάγγελος Ανδρέου, Εικοσι-εφτά χρόνια χωρίς τον Γιάννη Σκαρλάτο. Περιοδικό "Κεραμικά Χρονικά", τ.30-31/1983 σ.38-40

 Παραπομπές (1) «Γ. Σκαρλάτος»/Φιλολογικός Σύλλογος «Παρνασσός» - 10 Νοεμβρίου 1976 / «Ο Βάσος Κουντουρίδης για το ζωγράφο Γιάννη Σκαρλάτο», «Ο Φώτος Γιοφύλλης για το ζωγράφο Γιάννη Σκαρλάτο» (συνοδευτικό έντυπο της αναδρομικής μεταθανάτιας έκθεσης)

-«Η Βραδυνή» 10.11.1976, «Για τον ζωγράφο που είναι θαμμένος στη Δαμασκό»

-Εφημ. «Ημέρα» (Αλεξάνδρεια) 17.11.1952, «Ο ζωγράφος Γιάννης Σκαρλάτος» (βιογραφικά στοιχεία)

-Εφημ. «Ταχυδρόμος» (Αλεξάνδρεια) 17.04.1952, «Ο ζωγράφος Γ. Σκαρλάτος και το πολυσύνθετον έργον του» (βιογραφικά στοιχεία)(2)ΤΟ ΒΗΜΑ, http://www.tovima.gr/relatedarticles/article/?aid=88353 «...κλίση του Πατριάρχη στην ποίηση, γενικότερα στην τέχνη, αφού ο θείος του, ο αδελφός της μητέρας του, ο Ιωάννης Σκαρλάτος, ήταν γνωστός ζωγράφος».(3)http://fanarion.blogspot.gr/2013/02/blog-post_14.html  «Ο ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΣ ΠΑΤΡΙΑΡΧΗΣ ΣΤΗΝ ΙΜΒΡΟ ΤΟΥ... » (4) «Η Βραδυνή» 25.03.1932(5)«Πρωΐα» 13.03.1934 (Ι. Μ. Παναγιωτόπουλος), «Εστία» 01.03.1934, «Αθηναϊκά Νέα» 18.03.1934, «Ελεύθερον Βήμα» 03.03.1934, «Ημερήσιος Κήρυξ» 02.03.1934, «Πατρίς» 08.03.1934 (ΧΡ. ΚΡΙΘ.) (6) «Ελεύθερη Γνώμη» 30.06.1936 (Άγγελος Δόξας)(7)«Αθηναϊκά Νέα» 26.04.1937 (Αιμιλία Καραβία),  «Ελεύθερον Βήμα» 27.04.1937 (Ζαχ. Παπαντωνίου), «Ακρόπολις» 24.04.1937 (Άγγελος Τανάγρας), «Σαββατοκύριακο» 24.04.1937 (Σπύρος Παναγιωτόπουλος)(8) «Ροδιακή» 15.08.1950 (Γιάννης Μαγκλής)(9) https://el.wikipedia.org/wiki/Σύνδεσμος_Ελλήνων_Καλλιτεχνών(10) «Η Βραδυνή» 26.04.1945, «Ελληνικόν Μέλλον» 26.04.1945, «Αθηναϊκά Νέα» 26.04.1945, «Ο Πολιτικός» 26.04.1945(11) «Η Βραδυνή» 15.05.1948 (Δημήτρης Καλλονάς)(12)«Ακρόπολις» 02.06.1949 (Μ.Χ.Κωνσταντόπουλος)(13) «Καθημερινή» 05.04.1949 (Ανά την Πόλιν) (14) «Φως» (Κάιρο) 22.05.1951, «Υπό την Υψηλήν Προστασίαν της Α.Ε., του Δρος Τάχα Χουσεΐν πασά, υπουργού της Παιδείας, εγκαινιάζεται σήμερον το απόγευμα η έκθεσις των έργων του διαπρεπούς Έλληνος καλλιτέχνου κ. Ιωάννου Σκαρλάτου, ζωγράφου- προσωπογράφου της Βασιλικής Αυλής»,(15)«Le Journal d’Egypte» 21.05.1951, “…Jean Skarlatos, peintre-portraitiste de la Cour Royale de Grèce,…”(16) «Έθνος» 12.01.1951 (Σπύρος Παναγιωτόπουλος)(17)Αχ. Μαμάκης, «Ο Σκαρλάτος εις την Αλεξάνδρειαν», «Έθνος» 21.06.1951(18)Gabriel Boctor, “La Bourse Egyptienne” http://www.historia.net/fr/La_Bourse_Egyptienne_280119531220001/ («Les Arts Exposition Jean Scarlatos»)(19) “ Le Journal d’Alexandrie” 27.06.1951 («Peinture Jean Scarlatos», P.A.)(20)«Ημερήσια Νέα» Αλεξάνδρεια, 15.05.1952 (Χρήστος Γρηγορίου)(21) «Ταχυδρόμος» Αλεξάνδρεια, 01.11.1951 («Η τελετή της παραδόσεως εικόνος του Πατριάρχου μας»)(22) Le Journal d’Alexandrie, 1.11.1951 (“Portrait Patriarcal”)(23) Λιάνα Σακελλίου, Όπου φυσά γλυκά η αύρα. Εκδ. Gutenberg - Γιώργος & Κώστας Δαρδανός, Αθήνα 2017 (Περιεχόενα: Γιάννης Σκαρλάτος και Ξανθούλα Κουνέλη) (24)«Εθνικός Κήρυξ» 18.11.1976 («Ένας προσωπογράφος»), «Τα Νέα» 09.11.1976 («Αύριο εγκαινιάζεται η έκθεση Σκαρλάτου»(25) http://www.asbmh.pitt.edu/Conference2011/page4/page4.html  (DEDICATION TO THE ART WORK OF IOANNES SKARLATOS / An exhibit and dedication of historical and biographical documents and art works: "Ioannes Skarlatos the Artist - Alexandria - Antioch - Jerusalem")(26)''' -Εθνική Πινακοθήκη http://85.72.36.238/catmining/Record/GrNGb10013328,

-Κώστας Σταματίου, «Τα Νέα», 28.12.1985 («Ένας ΄΄Ακαδημαϊκός΄΄»)-Νίκος Ντόκας, «Ελευθεροτυπία», 12.01.1986 («Ευάγγελος Ανδρέου, Γιάννης Σκαρλάτος»)-Γιώργος Σαββίδης, «Απογευματινή». 01.03.1986 («Λεύκωμα για τον Γ.Σκαρλάτο»)''

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
Εθνική Πινακοθήκη

http://85.72.36.238/catmining/Search/Results?lookfor=Γιάννης%20Σκαρλάτος&type=AllFields