Οίκος των Καραγεώργεβιτς

Οι Καραγιώργεβιτς (σερβικά: Карађорђевићи) είναι ένας σερβικός δυναστικός Οίκος, που ιδρύθηκε από τον Καραγιώργη Πέτροβιτς, το Βέλικι Βοζντ («Μεγάλο ηγέτη») της Σερβίας στις αρχές της δεκαετίας του 1800 κατά την Πρώτη Σερβική Εξέγερση . Η σχετικά βραχύβια δυναστεία υποστηρίχθηκε από τη Ρωσική Αυτοκρατορία και ήταν αντίπαλος της δυναστείας των Ομπρένοβιτς, που υποστήριζε η Αυστροουγγαρία. Μετά τη δολοφονία του Καραγιώργη το 1817 ο Μίλος Ομπρένοβιτς ίδρυσε τον ομώνυμο Οίκο. Στη συνέχεια οι δύο οίκοι εναλλάσσονταν στο θρόνο για αρκετές γενιές. Μετά τη δολοφονία του Αλεξάνδρου το 1903 το Σερβικό Κοινοβούλιο επέλεξε τον εγγονό του Καραγιώργη, Πέτρο Καραγιώργεβιτς, που τότε ζούσε εξόριστος, για το θρόνο του Βασιλείου της Σερβίας.Στέφθηκε κανονικά ως Βασιλιάς Πέτρος Α΄ και λίγο πριν το τέλος του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου εκπρόσωποι των τριών λαών ανακήρυξαν το Βασίλειο των Σέρβων, Κροατών και Σλοβένων με ηγεμόνα τον Πέτρο Α΄. Το 1929 το Βασίλειο μετονομάστηκε σε Γιουγκοσλαβία, υπό τον Αλέξανδρο Α΄, γιο του Πέτρου Α΄. Το Νοέμβριο του 1945 ο θρόνος καταργήθηκε, όταν η Ένωση Κομμουνιστών της Γιουγκοσλαβίας κατέλαβε την εξουσία, ενώ ήταν βασιλιάς ο Πέτρος Β΄.

Καταγωγή
Σύμφωνα με ορισμένους ερευνητές οι εκ πατρός πρόγονοι του Kαραγιώργη κατά πάσα πιθανότητα μετανάστευσαν από τα Υψίπεδα του σημερινού Μαυροβουνίου στη Σουμάντια (κεντρική Σερβία) κατά τη Δεύτερη Μεγάλη Σερβική Μετανάστευση το 1737-39 υπό την ηγεσία του Πατριάρχη Σακάμπεντα, μετά τον Αυστροτουρκικό Πόλεμο (στον οποίο είχαν συμμετάσχει οι Σέρβοι). Η σερβική ιστοριογραφία δέχεται τη θεωρία ότι οι πρόγονοι του Kαραγιώργη προήλθαν από το Βασογέβιτσι.

Εχουν γίνει ορισμένες εικασίες σχετικά με το πού η οικογένεια εγκαταστάθηκε μετά την άφιξή της στη Σουμάντια. Σύμφωνα με το Ράντος Λιούσιτς οι πρόγονοι του Kαραγιώργη κατά πάσα πιθανότητα ήταν από το Βασογέβιτσι, αλλά αναφέρει ότι δεν υπάρχουν συγκεκριμένες ιστορικές πληροφορίες για τους προγόνους του Kαραγιώργη ή από πού προέρχονται, δεδομένου ότι η λαϊκή παράδοση είναι η μόνη πραγματική πηγή. Πιθανότατα οι πρόγονοι του Kαραγιώργη ήταν από το Βασογέβιτσι. Ο Γρηγόριος Μπόζοβιτς (1880-1945) ισχυρίστηκε ότι η οικογένεια ήταν Σρμπλιάτσι (ιθαγενείς) της περιοχής Βασογέβιτσι. Υποστηρικτικό της θεωρίας των Σρμπλιάτσι είναι το γεγονός ότι η οικογένεια γιόρταζε στη Σλάβα της τον Άγιο Κλήμη μέχρι το 1890, ενώ προστάτης άγιος των Βασογέβιτσι, δηλαδή των απόγονων του Βάσο είναι ο Αρχάγγελος Μιχαήλ. Στο Βασιλιά Πέτρο Α΄ επετράπη να αλλάξει τη Σλάβα του στον Άγιο Ανδρέα τον Πρωτόκλητο,   από το Μητροπολίτη Βελιγραδίου Μιχαήλ το 1890, μετά το θάνατο της συζύγου του Πριγκίπισσας Ζόρκα, τιμώντας έτσι την ημερομηνία με το Ιουλιανό ημερολόγιο, που οι Σέρβοι επαναστάτες απελευθέρωσαν το Βελιγράδι κατά την Πρώτη Σερβική Εξέγερση.

Επιπλέον ο Βασιλιάς Πέτρος επέλεξε το Δούκα του Βασογέβιτσι Μίλιαν Βούκοβ Βέσοβιτς για κουμπάρο του κατά το γάμο του  με την πριγκίπισσα Zόρκα το 1883. Οταν ρωτήθηκε από το μέλλοντα πέθερό του πρίγκιπα Νικόλαο γιατί επέλεξε το Μίλιαν από τους διάφορους Δούκες του Μαυροβουνίου, ο ίδιος απάντησε ότι τον επέλεξε λόγω ηρωισμού και συγγένειας, χαρακτηρίζοντάς τον ως Βοεβόδα του δικού μου αίματος και γένους. Ο γιος του Αλέξανδρος, που γεννήθηκε στο Τσέτινιε, είχε το προσωνύμιο Μαυροβούνιος. Η οικογένεια των Βασογέβιτσι ισχυρίζεται ότι προέρχεται από το Στέφανος Κωνσταντίνο της δυναστείας των Νεμάνια. Οι Βασογέβιτσι ήταν περήφανοι για τον Καραγιώργη και τον θεωρούσαν συγγενή τους. Ο Μαυροβούνιος πολιτικός καταγόμενος από αυτούς Γκάβρο Βούκοβιτς υποστήριζε αυτή τη θεωρία. Ετσι ο Αλέξανδρος Καραγεώργεβιτς (1806-1885) έλαβε τον τίτλο "Βοεβόδας του Βασογέβιτσι" από τον Πέτρο Β΄ το 1840. Άλλες θεωρίες είναι: Ο Μαυροβούνιος ιστορικός Mίομιρ Ντάσιτς ισχυρίστηκε ότι η οικογένεια του Καραγιώργη καταγόταν από τους Γκουρέσιτσι, από την Ποντγκόριτσα του Μαυροβουνίου. Ο λαογράφος Ντράγκουτιν Βούκοβιτς πίστευε ότι ο Τρίπκο Κνέζεβιτς-Γκούρις ήταν ο προπάππος του Καραγιώργη. Ο Βουκίτσεβιτς, γράφοντας το 1907, αναφέρει ότι στην περιοχή της Ποντγκόριτσα υπάρχει τοπικός ισχυρισμός ότι οι πρόγονοι του Καραγιώργη προέρχονταν αρχικά από το Βράνι.

Η οικογένεια υποστήριζε την καταγωγή από τους Βασογέβιτσι (στο Μαυροβούνιο) και είχε μεταναστεύσει στα τέλη της δεκαετίας του 1730 ή στις αρχές εκείνης του 1740. Εζησε στο Ματσίτεβο (στη Σούβα Ρέκα), από όπου ο παππούς Γιόβαν μετακόμισε στο Βίσεβατς, ενώ ο αδελφός του Ράντακ μετακόμισε στη Μράμορατς.

Μονάρχες
Τα μέλη της δυναστείας που άσκησαν εξουσία ήταν οι εξής:
Καραγεώργης Πέτροβιτς, Μέγας Αρχηγός της Σερβίας (1804–1813)
Αλέξανδρος, Πρίγκιπας της Σερβίας (1842–1858)
Πέτρος Α΄, Βασιλιάς της Σερβίας (1903–1918), Βασιλιάς των Σέρβων, Κροατών και Σλοβένων (1918–1921)
Αλέξανδρος Α΄, Αντιβασιλέας (1918–1921), Βασιλιάς των Σέρβων, Κροατών και Σλοβένων / Γιουγκοσλαβίας (1921–1934)
Παύλος, Αντιβασιλέας (1934–1941)
Πέτρος Β΄, Βασιλιάς της Γιουγκοσλαβίας (1934–1945), εκθρονίστηκε το 1945.

Εικόνες

Σημερινές αξιώσεις επί του θρόνου

Ο τελευταίος διάδοχος της Γιουγκοσλαβίας, Αλέξανδρος Καρατζόρτζεβιτς, ζει στο Βελιγράδι στο Βασιλικό Ανάκτορο Ντέντινιε από το 2001. Ως μοναδικός γιος του τελευταίου βασιλιά, Πέτρου Β΄, ισχυρίζεται ότι να είναι ο νόμιμος κληρονόμος του σερβικού θρόνου σε περίπτωση παλινόρθωσης. Πριν από την πτώση του Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς, ο ίδιος συνένωσε προσωπικά την κοινοβουλευτική αντιπολίτευση σε αρκετά μεγάλα συνέδρια. Οι Καραγεώργεβιτς ασχολούνται έντονα με φιλανθρωπικό έργο. Η σύζυγος του επικεφαλής του Οίκου Αικατερίνη, που είναι Ελληνίδα, έχει ένα φιλανθρωπικό ίδρυμα, ενώ Αλέξανδρος ο νεότερος είναι επικεφαλής του Ιδρύματος Πολιτισμού και Παιδείας, του οποίου οι δραστηριότητες περιλαμβάνουν υποτροφίες σπουδών, καλοκαιρινές κατασκηνώσεις για παιδιά κ.λπ. Οι Καραγεώργεβιτς διακρίνονται επίσης σε εθνικές αθλητικές δραστηριότητες.

Σερβία και Γιουγκοσλαβία
Η οικογένεια Καραγεώργεβιτς αρχικά ήταν βασιλικός οίκος της Σερβίας, στη συνέχεια βασιλικός οίκος των Σέρβων, Κροατών και Σλοβένων και τέλος βασιλικός οίκος της Γιουγκοσλαβίας. Ο Αλέξανδρος Καρατζόρτζεβιτς γεννήθηκε στο Λονδίνο αλλά σε ιδιοκτησία που είχε προσωρινά αναγνωριστεί από την κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου ως υποκείμενη στην κυριαρχία του Γιουγκοσλαβικού Στέμματος, οπότε δηλώθηκε δημοσίως ότι ο Πρίγκιπας του Στέμματος γεννήθηκε σε εγχώριο έδαφος της χώρας, που αναμενόταν τελικά να κυβερνήσει.

Γενεαλογία των Καραγιώργιεβιτς

Παραπομπές

Σερβικές δυναστείες