Σταυρούλα Μαυρογένη

H Σταυρούλα Μαυρογένη αναπληρώτρια καθηγήτρια στο Τμήμα Βαλκανικών, Σλαβικών και Ανατολικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Μακεδονίας, Διευθύντρια του Κέντρου Έρευνας Μακεδονικής Ιστορίας και Τεκμηρίωσης του Μουσείου Μακεδονικού Αγώνα.

Το ερευνητικό της ενδιαφέρον εστιάζεται στη χρήση της τέχνης και της λογοτεχνίας για την προβολή, ανάδειξη ή/και αποδόμηση της εθνικής ταυτότητας και της διαφορετικότητας από οργανωμένους φορείς, όπως το σχολείο και οι χώροι μνήμης (μουσεία, μνημεία). Ειδικότερα, διερευνά τη λογοτεχνική και εικαστική παραγωγή και τα αντίστοιχα ρεύματα που εμφανίστηκαν στους νοτιοσλαβικούς λαούς κατά τη διάρκεια πολιτικών, κοινωνικών και πολιτισμικών συγκρούσεων και εθνικών κρίσεων. Μελετά την παραγωγή αυτή υπό το πρίσμα της προσπάθειας της συνειδητοποίησης της διαφορετικότητας των επιμέρους εθνών που διαβιούσαν στο πλαίσιο των πολυεθνικών αυτοκρατοριών του 19ου αι. μέσα από τη ζωγραφική, τη γλυπτική και την επικολυρική λογοτεχνία, απότοκα της ευρωπαϊκής παραγωγής και ιδεολογίας. Εξετάζει τον ρόλο της Τέχνης και της Λογοτεχνίας στη δημιουργία μιας νέας υπερεθνικής ή εθνικής ταυτότητας στη διάρκεια του 20ου αι., αλλά και τις νέες προκλήσεις που αντιμετώπισαν τα διάδοχα εθνικά μέσα  σε διευρυμένες οικονομικές, πολιτικές και πολιτισμικές συσσωματώσεις, όπως η Ευρωπαϊκή Ένωση, όπου για μία ακόμη φορά οι λαοί κλήθηκαν να υπερκεράσουν την κοινωνική και οικονομική κρίση που οδήγησε στην προβολή ενός έντονα εθνικιστικού προφίλ και να επαναπροσδιορίσουν την ατομική και συλλογική ταυτότητα επιχειρώντας μέσα από την Τέχνη και την Εκπαίδευση να διασφαλίσουν την εθνική τους αυτοσυνειδησία με όρους πολυπολιτισμικής συνύπαρξης και σεβασμού του Άλλου.

Μέσα από τη συνεργασία με πανεπιστημιακούς φορείς και ιδρύματα, καθώς και χώρους μνήμης (πολιτιστικούς και εκπαιδευτικούς φορείς) η έρευνα της κ. Μαυρογένη στοχεύει θεωρητικά αλλά και πρακτικά να αναδείξει τις πολιτισμικές και φυλετικές διαφορές όπως αυτές προβάλλονται μέσα από την πολυφωνία της Τέχνης και της έκφρασής της στην Εκπαίδευση προκειμένου να γίνει αντιληπτή η ανάγκη προώθησης της κοινωνικής ένταξης και του δικαιώματος της διαφορετικότητας.Πανεπιστήμιο Μακεδονίας,Μουσείο Μακεδονικού Αγώνα, Βαλκάνια Μουσείο Ιστορίας στης Σερβίας, Σερβική Τέχνη

Δημοσιεύσεις 

Εκπαιδευτική μεταρρύθμιση και εθνικισμός. Η περίπτωση των χωρών της πρώην Γιουγκοσλαβίας, έκδ. Επίκεντρο, Θεσσαλονίκη 2013.

Ρεαλισμός και μοντερνισμός στη σερβική λογοτεχνία: Η περίπτωση του Στέφαν Σρέματς και της Ισιδώρας Σέκουλιτ», έκδ. Εκδόσεις Πανεπιστημίου Μακεδονίας, Θεσσαλονίκη 2019

1. «Τα Σχολικά Εγχειρίδια Ιστορίας της FYROM για την Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση (έκδοσης 2005)», στο Ιάκωβος Μιχαηλίδης (επιμ.), Μακεδονισμός. Ιμπεριαλισμός των Σκοπίων 1944-2006, Αθήνα 2007, σ. 57-76.

1.2. Αγγλική μετάφραση του ίδιου άρθρου με τίτλο «FYROM Primary School History Textbooks», στο Iakovos Michailidis (editor), Macedonianism. FYROM’s Expansionist Designs Against Greece, 1944-2006, Athens, pp. 57-76.

2.Dimitrakopoulou Maria & Mavrogeni Stavroula, «The acquisition of the impersonal (reflexive) passive in Serbian as an L2: evidence from Greek learners», Primenjena lingvistika, (Beograd - Novi Sad), 7/2006, 110-122.

3. «Οι περιπέτειες μιας γλώσσας», Διαστάσεις της μετάβασης και η ευρωπαϊκή προοπτική των χωρών της Βαλκανικής. Α΄ Επιστημονικό συνέδριο. Πρακτικά, Φλώρινα 2007, σ. 719-738.

4. «Μακεδονική σάρισσα και δικέφαλος αετός: Τα νέα σχολικά εγχειρίδια της ΠΓΔΜ», Ιωάννης Στεφανίδης, Βλάσης Βλασίδης, Ευάγγελος Κωφός (επιμ.), Μακεδονικές ταυτότητες στο χρόνο. Διεπιστημονικές προσεγγίσεις, Αθήνα 2008, σ. 437-462.

4.1. Αγγλική μετάφραση του ιδίου άρθρου με τίτλο “Macedonian Sarissa and Albanian Eagle: Fyrom's New School Textbooks”, στο Ioannis Stefanidis, Vlasis Vlasidis, Evangelos Kofos (edit.), Macedonian Identities through Time. Interdisciplinary Approaches, Thessaloniki 2010, pp. 273-293.

5. «Η εικόνα των Ελλήνων στο έργο του σέρβου λογοτέχνη Στέβαν Σρέματς», στο Δρώμενα και γράμματα σλαβικού πολιτισμού, Θεσσαλονίκη 2008 (διαδικτυακή έκδοση της Σχολής Βαλκανικών Γλωσσών του Ινστιτούτου Μελετών της Χερσονήσου του Αίμου, www.imxa.gr/files/PraktikaDiimeridasSBG.pdf ), σ. 45-56.

6. «Δυνατότητες, κίνητρα και αξιολόγηση της διδασκαλίας της σερβικής γλώσσας στο Τμήμα Βαλκανικών Σπουδών Φλώρινας του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας», στο Themistokles Gogas and Periklis Tagkas (edit.), Foreign Language Teaching in Tertiary Education III: Current Trends. Conference Proceedings, Αθήνα 2011, σ. 130-142.

7. «Το έργο του Oton Iveković (1869-1939) στο πλαίσιο της καλλιέργειας της εθνικής κροατικής ταυτότητας», Πρακτικά ΛΓ΄ Πανελληνίου Ιστορικού Συνεδρίου, Θεσσαλονίκη, 25-27 Μαΐου 2012, http://histsociety.web.auth.gr/%CE%9B%CE%93-praktika.pdf σ. 97-115.

8. «Τα σερβικά σχολεία της Θεσσαλονίκης στα τέλη του 19ου και τις αρχές του 20ου αιώνα», Πρακτικά διεπιστημονικού συνεδρίου με τίτλο, «Η Θεσσαλονίκη τις παραμονές του 1912» που οργάνωσε η Ισραηλιτική Κοινότητα Θεσσαλονίκης», Θεσσαλονίκη, 21-23 Σεπτεμβρίου 2012, http://jmth.academia.edu/Departments/

9. «Η καλλιτεχνική    απεικόνιση του    ‘αιγαιατικού’ ζητήματος στο έργο του Kole Manev», στο Κωνσταντίνος Φωτιάδης, Σοφία Τάχου, Βλάσης Βλασίδης (επιμ.), Η Δυτική Μακεδονία: Από την ενσωμάτωση στο ελληνικό κράτος έως σήμερα, έκδ. Επίκεντρο, Θεσσαλονίκη 2014, σ. 723-733.

10«Ο σερβικός “Αλβανικός Γολγοθάς” μέσα από το έργο ενός σέρβου πρόσφυγα στη Θεσσαλονίκη του Α΄ Παγκοσμίου πολέμου», στο Ανανίας Τσιραμπίδης, Μαρία Καζαντζίδου, Ειρήνη Τελλίδου (επιμ.), Θεσσαλονίκη, πρωτεύουσα των προσφύγων. Οι πρόσφυγες στην πόλη από το 1912 μέχρι σήμερα. Πρακτικά συνεδρίου 23-25 Νοεμβρίου 2012, έκδ. Αφοι Κυριακίδη, Θεσσαλονίκη 2014, σ. 67-76.

Παραπομπές 

Έλληνες πανεπιστημιακοί