ΕΣΑμεΑ

Η Εθνική Συνομοσπονδία Ατόμων με Αναπηρία (Ε.Σ.Α.μεΑ. ή ΕΣΑμεΑ) αποτελεί το τριτοβάθμιο κοινωνικό και συνδικαλιστικό όργανο του αναπηρικού κινήματος της χώρας μέσω του οποίου εκπροσωπείται το σύνολο των ατόμων με αναπηρία και χρόνιες παθήσεις και οι οικογένειες εκείνων των ατόμων που δεν μπορούν να εκπροσωπήσουν τον εαυτό τους.

Η Συνομοσπονδία ιδρύθηκε το 1989 από οργανώσεις ατόμων με αναπηρία και των οικογενειών τους προκειμένου να υπερασπιστεί θέματα κοινού ενδιαφέροντος για όλες τις κατηγορίες αναπηρίας και να αποτελέσει έναν ανεξάρτητο και ισχυρό φορέα εκπροσώπησης των ατόμων με αναπηρία και των οικογενειών τους στην ελληνική Πολιτεία και κοινωνία.

Σήμερα η Συνομοσπονδία κατέχει επίσημα τη θέση του Κοινωνικού Εταίρου σε ζητήματα που αφορούν άμεσα ή έμμεσα στα άτομα με αναπηρίες και αγωνίζεται για την προώθηση πολιτικών που συμβάλλουν στην πλήρη συμμετοχή στην κοινωνική, οικονομική, πολιτική και πολιτιστική ζωή της χώρας.

Η αποστολή της Συνομοσπονδίας 
Κύρια αποστολή της είναι η καταπολέμηση των διακρίσεων σε βάρος των ατόμων με αναπηρία και των οικογενειών τους και η προώθηση, προστασία και απόλαυση των ανθρωπίνων και συνταγματικά κατοχυρωμένων δικαιωμάτων τους. Ιδίως όσον αφορά στα ανθρώπινα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία, αυτά καθιερώνονται με τη Σύμβαση για τα Δικαιώματα των Ατόμων Αναπηρία του Οργανισμού των Ηνωμένων Εθνών που η χώρα μας μαζί με το Προαιρετικό της Πρωτόκολλο επικύρωσε με τον Ν. 4074/2012.

Η Συνομοσπονδία είναι ιδρυτικό μέλος του Ευρωπαϊκού Φόρουμ Ατόμων με Αναπηρία (European Disability Forum) που αποτελεί την πιο αντιπροσωπευτική οργάνωση του ευρωπαϊκού αναπηρικού κινήματος, εκπροσωπώντας πάνω από 80 εκατομμύρια ευρωπαίους πολίτες με αναπηρία στο διάλογο με τα θεσμικά όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το Φόρουμ με τη σειρά του συμμετέχει ενεργά στη Διεθνή Συμμαχία για την Αναπηρία (International Disability Alliance), μέσω της οποίας εκπροσωπούνται ένα δισεκατομμύριο πολίτες με αναπηρία από ολόκληρο τον κόσμο. Η συμμετοχή της Ε.Σ.Α. με Α. στο ευρωπαϊκό και, μέσω αυτού, στο παγκόσμιο αναπηρικό κίνημα διασφαλίζει όχι μόνο την καθημερινή ενημέρωσή της - και ως εκ τούτου και των φορέων μελών της - επί των πιο πρόσφατων ευρωπαϊκών και διεθνών εξελίξεων στα ζητήματα αναπηρίας, αλλά και την ενεργή συμμετοχή της στη διαμόρφωσή τους.

Η Ε.Σ.Α. με Α. κατέχει τη θέση του Κοινωνικού Εταίρου της ελληνικής Πολιτείας σε ζητήματα που αφορούν άμεσα ή έμμεσα στα άτομα με αναπηρία, διαθέτει διαχειριστική επάρκεια Β΄ και Γ΄ Τύπου για την υλοποίηση Έργων συγχρηματοδοτούμενων από την Ευρωπαϊκή Ένωση και έχει οριστεί ως φορέας παροχής «Δια Βίου Μάθησης». Επιπρόσθετα, διαθέτει ένα ευρύ δίκτυο δευτεροβάθμιων φορών - μελών σ’ ολόκληρη τη χώρα που μαζί με τους πρωτοβάθμιους φορείς - μέλη τους ανέρχονται σε πάνω από 400. Το δίκτυο αυτό της δίνει τη δυνατότητα αφενός να γνωρίζει σε τοπικό, περιφερειακό και εθνικό επίπεδο, τις ανάγκες και τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν σε όλους τους τομείς της ζωής τους τα άτομα με αναπηρία και οι οικογένειές τους, αφετέρου να παρεμβαίνει άμεσα όπου και όταν απαιτείται.

Η δράση της Συνομοσπονδίας 
Η Ε.Σ.Α. με Α. στο πλαίσιο της αποστολής της και με βάση τις θεμελιώδεις αξίες της:
 οργανώνει συστηματικές εκστρατείες ενημέρωσης της ελληνικής Κοινωνίας και Πολιτείας για τα θέματα των ατόμων με αναπηρία, ιδίως δε την 3η Δεκέμβρη κάθε έτους, η οποία έχει «Εθνική Ημέρα Ατόμων με Αναπηρία», που αποτελεί την αποκορύφωση της προσπάθειας ενός ολόκληρου έτους για τη διασφάλιση της αυτοδιάθεσης και της ανεξαρτησίας των ατόμων με αναπηρία και της προστασίας κάθε μορφής διάκρισης και αποκλεισμού σε βάρος τους,
 διαβουλεύεται με τους φορείς μέλη της, συντονίζει τη δράση τους και τους ενημερώνει για όλες τις εξελίξεις σε εθνικό, ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο,
 συμπαρίσταται στις οργανώσεις - μέλη της, στους φορείς - μέλη αυτών και στα ίδια τα άτομα με αναπηρία ενώπιον κάθε διοικητικής ή δικαστικής αρχής ή οργάνου σε οποιαδήποτε περίπτωση παραβίασης των ανθρωπίνων και συνταγματικά κατοχυρωμένων δικαιωμάτων τους,
 συνηγορεί και παρεμβαίνει σε επιμέρους αιτήματα φορέων μελών της καθώς και σε ατομικά αιτήματα,
 προωθεί τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία και των οικογενειών τους στα κέντρα λήψης αποφάσεων, μέσω της συμμετοχής εκπροσώπων της, μεταξύ άλλων, στο Δ.Σ. του Εθνικού Οργανισμού Παροχής Υπηρεσιών Υγείας, στο Δ.Σ. του Εθνικού Οργανισμού Μεταμοσχεύσεων, στο Δ.Σ. του Εθνικού Κέντρου Κοινωνικής Αλληλεγγύης, στις Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιες Επιτροπές του Ν.2643, στο Εθνικό Κέντρο Αιμοδοσίας, στην Εθνική Επιτροπή Απασχόλησης, στην Εθνική Επιτροπή Κοινωνικής Προστασίας, στις Επιτροπές Παρακολούθησης των Επιχειρησιακών Προγραμμάτων του ΕΣΠΑ 2007 - 2013 κ.λ.π.
 ασκεί συστηματικό έλεγχο της νομοθεσίας και υποβάλλει προτάσεις με στόχο τη συμπερίληψη των αναγκών των ατόμων με αναπηρία και των οικογενειών τους και την προώθηση των ανθρωπίνων και συνταγματικά κατοχυρωμένων δικαιωμάτων τους,
 υποβάλλει προτάσεις για την εφαρμογή πολιτικών, μέτρων και προγραμμάτων προς όφελος των ατόμων με αναπηρία και των οικογενειών τους, συμπεριλαμβανομένων και αυτών που αφορούν στη θέσπιση νέας νομοθεσίας καταπολέμησης των διακρίσεων και προώθησης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων τους,
 προωθεί την εφαρμογή της Σύμβασης για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία του Οργανισμού των Ηνωμένων Εθνών σε εθνικό επίπεδο,
 συνεργάζεται με άλλους Κοινωνικούς Εταίρους (π.χ. Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή της Ελλάδος κ.λπ.) προωθώντας τη διάχυση της διάστασης των αναγκών των ατόμων με αναπηρία και των οικογενειών τους στα δικά τους αιτήματα καθώς και στις τυχόν γνώμες, εκθέσεις κ.α. που συντάσσουν,
 παρέχει πληροφόρηση/ενημέρωση για όλα τα ζητήματα που ενδιαφέρουν τα άτομα με αναπηρία και τις οικογένειες αυτών μέσω της υπηρεσίας «Διεκδικούμε Μαζί» που λειτουργεί σε 8ώρη βάση,
 υλοποιεί μελέτες-έρευνες, και εθνικά , ευρωπαϊκά και διεθνή έργα με στόχο την προώθηση της κοινωνικής ένταξης των ατόμων με αναπηρία και την ενδυνάμωση των οικογενειών των ατόμων με αναπηρία αλλά και των στελεχών του αναπηρικού κινήματος.

Οι Αρχές του κινήματος 
Οι αρχές στις οποίες βασίζεται η Συνομοσπονδία είναι οι εξής:

Αρχή της αυτο - εκπροσώπησης 
Η Συνομοσπονδία διασφαλίζει οι αποφάσεις να λαμβάνονται από τα ίδια τα άτομα με αναπηρία ή τους γονείς τους, σε περίπτωση που τα ίδια τα άτομα δεν μπορούν να εκπροσωπήσουν τον εαυτό τους.

Αρχή της συμμετοχής 
Η Συνομοσπονδία υποστηρίζει το δικαίωμα των ατόμων με αναπηρία και των οικογενειών τους να συμμετέχουν πλήρως στα κέντρα λήψης αποφάσεων μέσω των αντιπροσωπευτικών τους οργανώσεων. Βασική αρχή που τη διέπει: "Τίποτα που να αφορά στα άτομα με αναπηρία χωρίς τα άτομα με αναπηρία".

Αρχή της αλληλεγγύης 
Η Συνομοσπονδία εργάζεται με στόχο την οικοδόμηση ενός ισχυρότερου και πιο ενωμένου αναπηρικού κινήματος, με ιδιαίτερη προσοχή στα άτομα με βαριές και πολλαπλές αναπηρίες και στα άτομα που υφίστανται πολλαπλές διακρίσεις.

Αρχή της εταιρικότητας 
Η Συνομοσπονδία δίνει ιδιαίτερη έμφαση στη συνεργασία με τους Κοινωνικούς Εταίρους και με τις οργανώσεις της Κοινωνίας των Πολιτών. Η σύναψη στενότερων σχέσεων με οργανώσεις που έχουν κοινούς στόχους αποτελεί σημαντική προϋπόθεση για την προώθηση των δικαιωμάτων ιδιαίτερα ευάλωτων ομάδων - πληθυσμού, όπως είναι οι νέοι με αναπηρία, τα άτομα με βαριά αναπηρία, οι γυναίκες με αναπηρία, οι μητέρες των ατόμων με βαριά αναπηρία, οι μετανάστες με αναπηρία.

Η Διοικητική Δομή της Συνομοσπονδίας 
Η Εθνική Συνομοσπονδία Ατόμων με Αναπηρίες διοικείται από άτομα με αναπηρίες και από γονείς ατόμων με αναπηρίες που δεν είναι σε θέση να εκπροσωπήσουν τον εαυτό τους. Η Συνομοσπονδία με τη δομή και τη σύνθεση της διασφαλίζει το σεβασμό στην ποικιλομορφία των διαφορετικών κατηγοριών αναπηρίας.

Πανελλαδικό Συνέδριο 
Κυρίαρχο όργανο της Συνομοσπονδίας είναι το Πανελλαδικό Συνέδριο των Αντιπροσώπων των Ομοσπονδιών και Σωματείων της δύναμης της. Αυτό αποφασίζει για όλα τα ζητήματα που αφορούν στη Συνομοσπονδία.

Το Γενικό Συμβούλιο 
Το Γενικό Συμβούλιο, το οποίο εκλέγεται κάθε τέσσερα χρόνια από το Πανελλαδικό Συνέδριο, είναι το καταστατικό όργανο που διοικεί τη Συνομοσπονδία και αποτελείται από σαράντα εννέα (49) μέλη, εκ των οποίων τα εικοσιένα (21) είναι άτομα με αναπηρίες και τα δεκαπέντε (15) είναι γονείς ατόμων με αναπηρίες, τα δεκατρία (13) άτομα με αναπηρία - εκπρόσωποι των Περιφερειών της χώρας».

Η Εκτελεστική Γραμματεία 
Η Εκτελεστική Γραμματεία εκλέγεται από το Γενικό Συμβούλιο και αποτελείται από δεκαπέντε (15) μέλη. Τα μέλη αυτά είναι άτομα με αναπηρίες καθώς και γονείς ατόμων με αναπηρίες. Η δικαιοδοσία της Εκτελεστικής Γραμματείας συνοψίζεται κυρίως στην εκτέλεση των αποφάσεων του Γενικού Συμβουλίου και κατά συνέπεια έχει την ευθύνη λειτουργίας της Συνομοσπονδίας.»

Η Ελεγκτική Επιτροπή 
Η Ελεγκτική Επιτροπή εκλέγεται από το Εκλογοαπολογιστικό Συνέδριο και αποτελείται από πέντε (5) μέλη, από τα οποία τα τρία (3) είναι άτομα με αναπηρία και τα δύο γονείς ατόμων με αναπηρία. Έργο της είναι ο έλεγχος και η εποπτεία της οικονομικής διαχείρισης της ΕΣΑμεΑ καθώς και ο Διοικητικός Έλεγχος.

Φορείς-Μέλη της Συνομοσπονδίας 
Η Συνομοσπονδία διαθέτει ένα ευρύ δίκτυο δευτεροβάθμιων φορών - μελών σ’ ολόκληρη τη χώρα που μαζί με τους πρωτοβάθμιους φορείς - μέλη τους ανέρχονται σε πάνω από 400.
Το δίκτυο αυτό της δίνει τη δυνατότητα αφενός να γνωρίζει σε τοπικό, περιφερειακό και εθνικό επίπεδο, τις ανάγκες και τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν σε όλους τους τομείς της ζωής τους τα άτομα με αναπηρία και οι οικογένειές τους, αφετέρου να παρεμβαίνει άμεσα όπου και όταν απαιτείται.
Οι Δευτεροβάθμιοι φορείς - μέλη της ΕΣΑμεΑ χωρίζονται στις παρακάτω κατηγορίες:
 Εθνικά μέλη 
 Περιφερειακές Ομοσπονδίες ΑμεΑ 
 Νομαρχιακά Σωματεία ΑμεΑ

Εκλογοαπολογιστικό Συνέδριο της Συνομοσπονδίας 
Είναι το κυρίαρχο όργανο της Συνομοσπονδίας, το οποίο αποφασίζει για όλα τα ζητήματα που αφορούν στη Συνομοσπονδία και για οποιοδήποτε θέμα δεν προβλέπεται από το Καταστατικό της.
Το Εκλογοαπολογιστικό Συνέδριο συγκαλείται κάθε τρία χρόνια που λήγει και η θητεία της Διοίκησης.

Εκπροσώπηση-Παρουσία της Συνομοσπονδίας 
Η θεσμοθέτηση και η στήριξη μόνιμων διαδικασιών διαβούλευσης και διαλόγου σε όλα τα επίπεδα λήψης αποφάσεων της Πολιτείας καθιστά τα άτομα με αναπηρία σε θέση, διαμέσου της αντιπροσωπευτικής τους οργάνωσης, να συνεισφέρουν στο σχεδιασμό, την εφαρμογή, την παρακολούθηση και την αξιολόγηση όλων των δράσεων.
Το αναπηρικό κίνημα επιδιώκει τη διαμόρφωση νέων όρων και προϋποθέσεων διαλόγου με την Πολιτεία και τις άλλες δημόσιες και κοινωνικές αρχές, έτσι ώστε ο κοινωνικός και πολιτικός του ρόλος να αναβαθμιστεί με στόχο την προώθηση και την ένταξη της διάστασης της αναπηρίας σε όλα τα επίπεδα λήψης αποφάσεων.
Η βασική αρχή «Τίποτα για τα άτομα με αναπηρία χωρίς τα άτομα με αναπηρία» είναι η αναγκαία βάση ανάπτυξης ουσιαστικού διαλόγου για την αποτελεσματική αντιμετώπιση των διακρίσεων, της άνισης μεταχείρισης και του κοινωνικού αποκλεισμού που βιώνουν τα άτομα με αναπηρία.
Σήμερα η Εθνική Συνομοσπονδία Ατόμων με Αναπηρία συμμετέχει, μεταξύ άλλων:
 στις Επιτροπές Παρακολούθησης Τομεακών Επιχειρησιακών Προγραμμάτων και Περιφερειακών Επιχειρησιακών Προγραμμάτων,
 στο Τμήμα Ειδικής Αγωγής του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου,
 στο Εθνικό Συμβούλιο Κοινωνικής Φροντίδας,
 στο Εθνικό Συμβούλιο Διοικητικής Μεταρρύθμισης,
 στις Α΄ βάθμιες και Β΄ βάθμιες Επιτροπές Ν. 2643/98,
 στο Διοικητικό Συμβούλιο του Εθνικού Οργανισμού Μεταμοσχεύσεων,
 σε Διοικητικά Συμβούλια Κέντρων Αποθεραπείας και Αποκατάστασης, Οργανισμών,
 σε Επιτροπές Υπουργείων, και
 σε Ομάδες Διοίκησης Έργων που σχετίζονται με την αναπηρία

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Επίσημος ιστότοπος της Εθνικής Συνομοσπονδίας Ατόμων με Αναπηρία (Ε.Σ.Α.μεΑ.)
 Τα Κεντρικά Γραφεία της ΕΣΑμεΑ στην Αθήνα (χάρτης)