Αλέξης Τραϊανός

Ο Αλέξης Τραϊανός (πραγματικό όνομα Αλέξανδρος Ζαβατάρης, 20 Οκτωβρίου 1944 - 7 Μαΐου 1980) ήταν Έλληνας ποιητής της γενιάς του '70, μεταφραστής και κριτικός ποίησης.

Βιογραφικό

Ο Αλέξης Τραϊανός (φιλολογικό ψευδώνυμο του Αλέξανδρου Ζαβατάρη) γεννήθηκε στις 20 Οκτωβρίου 1944 στη Θεσσαλονίκη.

To 1963 εισάγεται στο Οικονομικό της Νομικής του ΑΠΘ. Έχει ήδη ξεκινήσει να ασχολείται με την ποίηση, όταν το 1967, μεταφράζει νέγρικη ποίηση. Λίγο αργότερα, πραγματοποίησε την πρώτη του αποτυχημένη απόπειρα αυτοκτονίας.

Παντρεύτηκε το Μάιο του 1969 και εκδόθηκε 'κοινή υπαιτιότητι' το διαζύγιο του το Φεβρουάριο του 1975. Το 1972 πήρε το πτυχίο του και προσλήφθηκε στην Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας, από την οποία πήρε μετάθεση για την Αθήνα το 1979.

Αυτοκτόνησε στις 7 Μαΐου του 1980 στο Καπανδρίτι Αττικής. Ανήκει στους ποιητές της γενιάς του '70.

Το έργο του 

Υπήρξε ο πρώτος που μετέφρασε beat ποίηση στα ελληνικά, καθώς και μέρος από το έργο του Τσέζαρε Παβέζε και του Τσαρλς Μπουκόφσκι. Η ποίηση του λείπει από τις περισσότερες ανθολογίες σύγχρονων Ελλήνων ποιητών, όπως και από τα βιβλία της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης και της Ακαδημίας. 

Η γραφή του είναι ελλειπτική και συνάμα καταγγελτική. Η φόρμα παίζει καθοριστικό ρόλο, καθώς τα όρια καραδοκούν στον εσωτερικό και στον εξωτερικό κόσμο του ποιητή. Η γλώσσα είναι ανανεωτική και άμεση. Ο Βασίλης Στεριάδης έγραψε στην Καθημερινή το 1978:

Εργογραφία

Ποιητικές συλλογές
«Οι μικρές μέρες», εκδόσεις Τραμ, Θεσσαλονίκη, 1973
«Η κλεψύδρα με τις στάχτες», εκδόσεις Εγνατία, Θεσσαλονίκη 1975
«Το δεύτερο μάτι του Κύκλωπα / Cancerpoems», εκδόσεις Τραμ, Θεσσαλονίκη, 1977
«Το σύνδρομο του Ελπήνορα», εκδόσεις Ύψιλον, Αθήνα, 1984
«Φύλακας Ερειπίων – Τα ποιήματα» (συγκεντρωτική έκδοση, επιμέλεια Σ. Μπεκατώρου-Α. Ζήρα), εκδόσεις Πλέθρον, Αθήνα, 1991

Δοκίμια
«Το απόν και το παρόν πάθος», περιοδικό Καινούργια Εποχή, 1976

Μεταφράσεις
Ανθολογία νέγρων ποιητών (1969, Εκδόσεις Εγνατία)
Μεταπολεμική αμερικάνικη ποίηση (1979, Αγροτικές Συνεταιριστικές Εκδόσεις)
Μπουκόφσκι.Επιλογή από το έργο του (1980,Εκδόσεις Η μικρή Εγνατία)
Τσέζαρε Παβέζε-Ο θάνατος θα 'ρθει και θα χει τα μάτια σου (1988, Μετάφραση του Αλέξη Τραϊανού και του Ευριπίδη Γαραντούδη, Εκδόσεις Υπόστεγο)

Παραπομπές

Πηγές

Μαρωνίτης, Δ.Ν. "Η γοητεία της Αυτοκτονίας", Το Βήμα της Κυριακής, 2 Νοεμβρίου 1986.
Νίκος-Αλέξης Ασλάνογλου, "Ταξιδεύοντας στη δροσερή νύχτα" (1991)
''Η μικρή βόλτα του νεκρού ποιητή (Αλέξης Τραϊανος)'', χωρίς ήχο μαυρόασπρη ερασιτεχνική ταινία 8mm του στενού του φίλου Μίλτου Αρβανιτάκη, όπου παίζει ο ίδιος και γυρίστηκε το 1967 στην Θεσσαλονίκη.
"Αλέξης Τραϊανός" (Μάιος 2013). Ταινία ντοκιμαντέρ μεγάλου μήκους του Τάσου Ψαρρά, σε σκηνοθεσία Απόστολου Κρυωνά, εντεταγμένη στη σειρά της ΕΡΤ "Εποχές και Συγγραφείς". Η ταινία προβλήθηκε σε πρώτη προβολή στις 30 Μαρτίου 2014 στον Πολυχώρο Τέχνης του Δήμου Καλαμαριάς σε εκδήλωση μνήμης για τον ποιητή και σε δεύτερη προβολή, με παρουσία και του παραγωγού της Τάσου Ψαρρά, στις 22 Απριλίου 2014 στο βιβλιοπωλείο "Βιβλιορυθμός" της Θεσσαλονίκης. Η ταινία προβλήθηκε από το κανάλι ΕΝΑ (Ν) της ΝΕΡΙΤ την Τετάρτη 10 Δεκεμβρίου 2014.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Δυο ποιήματα του Αλέξη Τραϊανού

Νεοέλληνες ποιητές
Αυτόχειρες καλλιτέχνες