Ριάντ

Το Ριάντ (στην αραβική γλώσσα الرياض, ar-Riyāḍ, αραβική  προφορά ΔΦΑ: [rɪˈjaːðˤ], Ριάδ) είναι η πρωτεύουσα και η μεγαλύτερη πόλη της Σαουδικής Αραβίας. Είναι επίσης πρωτεύουσα ομώνυμης επαρχίας (Αρ Ριγιάντ). Το Ριάντ βρίσκεται στην ιστορική περιοχή Νετζντ, στο κέντρο της αραβικής χερσονήσου, πάνω σε ένα μεγάλο υψίπεδο. Ο πληθυσμός του Ριάντ ανέρχεται κατά την τελευταία απογραφή σε πάνω από 4.260.000 κατοίκους (4,9 εκατομμύρια κατ' εκτίμηση του 2009), περί το 20% του πληθυσμού της χώρας.

Η πόλη κείται στον «κεντρικό διάδρομο» της ανάπτυξης της Σαουδικής Αραβίας, μαζί με το Μπουραϊντά στον βορρά και το Αλ Χαρτζ στον νότο. Οι άλλες περιοχές συγκεντρώσεως του πληθυσμού είναι οι δύο παραλιακές, γύρω από τη Τζέντα και τη Μέκκα στην Ερυθρά Θάλασσα, και γύρω από το Τζουμπάι και τη Νταμάμ στον Περσικό Κόλπο. Οι γεωγραφικές συντεταγμένες του κέντρου του Ριάντ είναι 24° 42΄ 42΄΄ βόρειο πλάτος και 46° 43΄ 27΄΄ ανατολικό μήκος.

Η πόλη υποδιαιρείται σε 15 «δημοτικούς κλάδους» υπό τον έλεγχο του Δήμου του Ριάντ και της Αναπτυξιακής Αρχής του Ριάντ, με πρόεδρο τον κυβερνήτη της επαρχίας Ριάντ, πρίγκηπα Σαλμάν μπιν Αμπντουλαζίζ. Δήμαρχος της πόλεως είναι ο Αμπντουλαζίζ ιμπν Αγιάφ αλ Μιγκρίν. Η έκταση του δήμου είναι 1000 τ.χλμ., επομένως η πυκνότητα πληθυσμού είναι 4878 κάτοικοι ανά τ.χλμ.

Η θερμοκρασία το καλοκαίρι βρίσκεται σε υψηλά επίπεδα και συνήθως υπερβαίνει τους 45 βαθμούς C. Οι χειμώνες είναι ήπιοι με δροσερές νύκτες. Παρότι σε ξηρή περιοχή, η πόλη δέχεται κάποιες βροχές. Πέντε φράγματα αποθηκεύουν τα νερά τους. Υπάρχουν επίσης 96 πηγάδια και 467 χιλιόμετρα αγωγών που φέρνουν τεράστιες ποσότητες νερού από εγκαταστάσεις αφαλατώσεως στον Περσικό Κόλπο.

Η ώρα του Ριάντ είναι 1 ώρα μπροστά από την ώρα Ελλάδας τον χειμώνα και 0 το καλοκαίρι, αφού δεν εφαρμόζεται εκεί η θερινή ώρα.

Ετυμολογία 
Το όνομα Ριάντ προέρχεται από τον πληθυντικό της αραβικής λέξεως rawdha, που σημαίνει τόπος με κήπους και δέντρα. Με πολλά ουάντι (ξερές κοίτες ποταμών που γεμίζουν μόνο όταν βρέξει) να συμβάλλουν κοντά του (με κυριότερο το Ουάντι Χανιφά), το Ριάντ υπήρξε για πάνω από 1500 χρόνια μία γόνιμη περιοχή στην καρδιά της Αραβίας. Πριν την εμφάνιση του Ισλάμ, ο οικισμός που υπήρχε στην τοποθεσία αυτή ονομαζόταν Χατζάρ. Ο οικισμός ήταν περίφημος για τις χουρμαδιές του και τους κήπους του. Η σημερινή ονομασία χαρακτήρισε αρχικώς μόνο ορισμένα τμήματα του οικισμού, όπου κυριαρχούσαν οι κήποι. Βαθμιαία, το όνομα άρχισε να χρησιμοποιείται για ολόκληρο τον οικισμό.

Ιστορία 
Περί το 1800, το Ριάντ έγινε μέρος του πρώτου σαουδικού βασιλείου, που είχε τότε πρωτεύουσα το Ντιριγιά. Μετά την καταστροφή του Ντιριγιά το 1818 από τους Τούρκους, η πρωτεύουσα μεταφέρθηκε στο Ριάντ.

Η πόλη καταλήφθηκε το 1902 από τον Αμπντούλ Αζίζ μπιν Αμπντούλ Ραχμάν αλ Σαούντ, ενώ ως τότε ελεγχόταν από την αντίπαλη οικογένεια Αλ Ρασίντ. Ο νέος ηγεμόνας ίδρυσε στη συνέχεια το σημερινό Βασίλειο της Σαουδικής Αραβίας το 1932, με την πόλη ως πρωτεύουσά του. Η διπλωματική πρωτεύουσα παρέμεινε η Τζέντα μέχρι το 1982. Πρόσφατα, η πόλη γνώρισε πολύ υψηλούς ρυθμούς αυξήσεως του πληθυσμού της (βλ. επόμενη ενότητα).

Κάποτε μια απλή κωμόπολη με τείχος, το Ριάντ εξελίχθηκε σε μια δυναμική μητρόπολη. Η πρώτη μεγάλη ώθηση ήρθε με την πετρελαϊκή κρίση της δεκαετίας του 1950, όταν πολλά κτήρια κατεδαφίσθηκαν κάνοντας χώρο για εμπορική ανάπτυξη. Σήμερα το Ριάντ εξακολουθεί να είναι μία από τις ταχύτερα αναπτυσσόμενες πόλεις στον κόσμο. Επίσης, είναι η πλουσιότερη πόλη στη Σαουδική Αραβία, με κατά κεφαλή μέσο ετήσιο εισόδημα 47.700 δολάρια ΗΠΑ.

Πληθυσμός 

*κατ' εκτίμηση

Ανάμεσα στο 1974 και το 1992 ο πληθυσμός αυξανόταν 8,2% ετησίως κατά μέσο όρο.

Διαμερίσματα 

Η πόλη αναπτύχθηκε τόσο πολιτιστικά όσο και εμπορικά, καθιστάμενη και ταξιδιωτικός προορισμός. Εκτός από διοικητικό κέντρο, είναι η έδρα πολυάριθμων εκπαιδευτικών, οικονομικών, αγροτικών, πολιτιστικών, τεχνολογικών και κοινωνικών ιδρυμάτων και οργανισμών. Η αρχιτεκτονική της είναι ως επί το πλείστο σύγχρονη, με νέους υψηλούς ουρανοξύστες, αλλά το διαμέρισμα Αλ-Ντίρα, ο πυρήνας της παλαιάς πόλης, έχει ανοικοδομηθεί σε ύφος τέτοιο ώστε να θυμίζει τα παλιά κτίσματα του Νετζντ με τούβλα και λάσπη πριν το 1900.

Το Ριάντ υποδιαιρείται σε 15 «δημοτικούς κλάδους» ή διαμερίσματα, και τη Διπλωματική Περιοχή, ενώ στα βορειοδυτικά του προάστια βρίσκονται τα ερείπια της πρώην σαουδικής πρωτεύουσας Ντιριγιά. Το κάθε διαμέρισμα συνεισφέρει με τον δικό του τρόπο στον χαρακτήρα της πόλεως.

Το πολύβουο Διαμέρισμα Ολάγια είναι η εμπορική καρδιά του Ριάντ, που επιπλέον έχει πολλές κατοικίες, κέντρα ψυχαγωγίας, εστιατόρια και καταστήματα. Το Κέντρο Αλ Φαϊσαλιγιά, το Κέντρο του Βασιλείου και η οδός Αλ-Τάχλια αποτελούν τα κυριότερα ορόσημα της περιοχής.

Στη Διπλωματική Περιοχή (Diplomatic Quarter ή DQ), βρίσκονται συγκεντρωμένες όλες οι πρεσβείες ξένων κρατών, οι αντιπροσωπείες των διεθνών οργανισμών, αλλά και κτήρια κατοικίας με εμπορικά κέντρα. Είναι μία από τις πιο πράσινες περιοχές στην πόλη, με πλούσιους κήπους και αρκετά αθλητικά κέντρα. Ειδικότερα είναι γνωστή για την εξαιρετική της αρχιτεκτονική, χάρη στην οποία θεωρείται μοντέλο για ισλαμικές πόλεις σε όλο τον κόσμο. Παρά τον χαρακτήρα της και το όνομά της, η Διπλωματική Περιοχή δεν έχει ειδικό νομικό καθεστώς ή προνόμια: όλοι οι νόμοι της Σαουδικής Αραβίας ισχύουν εκεί με πλήρη ισχύ, και γίνονται περιπολίες και από τους Μουταβίν, τη σαουδική θρησκευτική αστυνομία.

Το κέντρο του Ριάντ, το Αλ Μπαθάα και το Αλ Ντιρά, είναι και το παλαιότερο τμήμα. Στην καρδιά του βρίσκεται το φρούριο Μασμάκ του 19ου αιώνα, ένα από τα σημαντικότερα αξιοθέατα στην πόλη. Στα δυτικά είναι το Μουσείο Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Ριάντ και το Ανάκτορο Μουραμπά, παλαιά κατοικία του πρώτου Σαουδάραβα βασιλιά, του Ιμπν Σαούντ, και σήμερα μουσείο. Το Κασρ Αλ-Χουκμ (= Ανάκτορο της Δικαιοσύνης) βρίσκεται επίσης κοντά. Εδώ ο Κυβερνήτης της Επαρχίας του Ριάντ συναντά τους πολίτες, ακούει τα παράπονα και τα προβλήματά τους και παραμένει δίπλα σε όλες τις πτυχές της ζωής στην πόλη. Στο Αλ Ντιρά υπάρχουν επίσης αγορές και παραδοσιακά κτίσματα, όπως το παζάρι Αλ-Μου'εικιλία και το Μέγα Τέμενος της πόλεως.

Ποιότητα ζωής 

Το Ριάντ έχει καταταχθεί ότι προσφέρει τη δεύτερη υψηλότερη ποιότητα ζωής στη Σαουδική Αραβία μετά τη Τζέντα. Επίσης, διαθέτει τις καλύτερες υπηρεσίες υγείας στη χώρα (εδώ η Τζέντα έρχεται δεύτερη).

Αξιοσημείωτες κατασκευές 
 Ο Πύργος Τηλεόρασης του Ριάντ είναι ένας πύργος-κεραία ύψους 170 μέτρων με παρατηρητήριο στην κορυφή, που ανεγέρθηκε μεταξύ 1978 και 1981.
 Το Κέντρο Αλ Φαϊζαλίγια ήταν ο πρώτος ουρανοξύστης που κατασκευάσθηκε ποτέ στη Σαουδική Αραβία και σήμερα το δεύτερο σε ύψος κτήριο στη χώρα μετά το Κέντρο του Βασιλείου. Η χρυσή σφαίρα που βρίσκεται στην κορυφή του λέγεται ότι παριστάνει τη μπίλια ενός στυλογράφου, ή τουλάχιστον ότι αυτή υπήρξε η πηγή για την έμπνευσή της. Στο εσωτερικό της υπάρχει εστιατόριο. Στο ισόγειο υπάρχει εμπορικό κέντρο με μεγάλες παγκόσμιες μάρκες.
 Το Kingdom Centre: αυτή τη στιγμή το δεύτερο ψηλότερο κτήριο της Σαουδικής Αραβίας μετά τους πύργους Αμπράζ αλ Μπαίτ.
 Το Διεθνές Αεροδρόμιο Βασιλιάς Χαλίντ. Το παλαιό αεροδρόμιο στην περιοχή Νταμπάμπ είναι σήμερα η Αεροπορική Βάση Βασιλέως Φαχντ.
 Το Στάδιο του Βασιλιά Φαχντ

Μελλοντικά σχέδια 
 Οι Διεθνείς Κήποι Βασιλέας Αμπντουλλάχ 
 Το Οικονομικό Κέντρο Βασιλέας Αμπντουλλάχ
 Οι «Κρύσταλλοι του Ριάντ»
 Το «Κόσμημα της Σαουδίας»
 Ο Πύργος Αλ Ρατζχί
 Ο σιδηρόδρομος μονής τροχιάς του Ριάντ

Τουριστικά αξιοθέατα 
 Το Κάστρο Μασμάκ, διάσημο από την παράτολμη επιδρομή του βασιλιά Αμπντούλ Αζίζ μπιν Αμπντούλ Ραχμάν αλ Σαούντ το 1902.
 Το Πολιτιστικό Κέντρο Βασιλέως Φαχντ, έξω από την πόλη. Διαθέτει πλανητάριο, μουσείο, βιβλιοθήκη και τρία θέατρα.
 Το Ιστορικό Κέντρο Βασιλέως Αμπντούλ Αζίζ είναι στην πραγματικότητα ένα συγκρότημα πάρκων και μουσείων, που περιλαμβάνει μια παλιά κατοικία του συγκεκριμένου βασιλιά και βρίσκεται στο κέντρο του Ριάντ.

Δείτε επίσης
Εθνική Βιβλιοθήκη της Σαουδικής Αραβίας

Εικόνες

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 
 Riyadh City  - επίσημος ιστότοπος με ειδήσεις, ιστορία και φωτογραφίες
 Saudi Arabian Information Resource , επίσημο site με ιστορία και φωτογραφίες
 Ριάντ, Σαουδική Αραβία
 Εμιράτο του Ριάντ

Πόλεις της Σαουδικής Αραβίας