Παιδαγωγική Ακαδημία Ηρακλείου Κρήτης

Το 53ο & 54ο δημοτικό Σχολείο Ηρακλείου (κτίριο της πρώην  Παιδαγωγικής Ακαδημίας Ηρακλείου)  βρίσκεται στο Ηράκλειο Κρήτης, στη Λεωφόρο Ανδρέα Παπανδρέου 8-10 ( πρώην Λεωφόρος Ακαδημίας), στην Ελλάδα. Η έκταση που καταλαμβάνει είναι περίπου 3.325 τετραγωνικά μέτρα. Πρόκειται για ένα κτίριο που, αρχικά, χρησιμοποιούνταν ως Παιδαγωγική Ακαδημία. Το κτίριο ξεκίνησε να στεγάζει την ακαδημία το 1956. Την αρχιτεκτονική μελέτη του κτιρίου ανέλαβε η διεύθυνση υποδομών του Υπουργείου Παιδείας, με αρχιτέκτονα τον Πάτροκλο Καραντινό.

Ύστερα, το κτίριο χρησιμοποιήθηκε για τη στέγαση του 53ου και 54ου Δημοτικού σχολείου Ηρακλείου.

Ιστορικά Στοιχεία 
Η Παιδαγωγική Ακαδημία Ηρακλείου ξεκίνησε να λειτουργεί το έτος 1934 - 1935 ( τοποθεσία τωρινού 8ου Δημοτικού Σχολείου κοντά στην εκκλησία του Αγίου Ματθαίου των Σιναϊτών).

Επί 60 συναπτά έτη η ακαδημία λειτουργούσε ως Ανώτατη Παιδαγωγική Σχολή.

Η φοίτηση ήταν διετής, ενώ η ζωή των σπουδαστών εκεί ήταν περισσότερο “μαθητική”, παρά φοιτητική. Αυτό προκύπτει από τους κανονισμούς λειτουργίας και το πρόγραμμα σπουδών της ακαδημίας. Ενδεικτικά παρατίθενται η κοινή πρωινή προσευχή παρουσία διδασκόντων και φοιτητών σε συνοδεία με ανακοινώσεις της διεύθυνσης, το “πρωινό κουδούνι”, καθώς και τα ωριαία διαλείμματα.  Μέχρι το σχολικό έτος 1950 - 1951 εισάγονταν ετησίως 30 άρρενες και 10 θήλεις. Από το 1951 - 1952 εξισώνεται ο αριθμός εισακτέων σε 40 άρρενες και 40 θήλεις, αλλά και καθ’ υπέρβαση 25 + 25 εισακτέοι αντίστοιχα. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα το 1953 να αποφοιτήσουν από την σχολή 153 δάσκαλοι και δασκάλες πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης.

Το κτίριο 
Το κτίριο εκπονήθηκε από μελέτη του αρχιτέκτονα Πάτροκλου Καραντινού. Το οικόπεδο προκειμένου να ανεγερθεί η Παιδαγωγική Ακαδημία στην οδό Ακαδημίας είχε παραχωρήσει ο στρατηγός Γεώργιος Κατεχάκης, μετέπειτα υπουργός Στρατιωτικών και στρατιωτικός διοικητής Κρήτης. Στα σχέδια υπολόγιζαν να φτιάξουν το σχήμα Π που έχει σήμερα το κτίριο από τη λέξη Παιδαγωγική, ενώ συμπεριλαμβάνονταν και πολλοί βοηθητικοί χώροι. Η κατασκευή ήταν αντισεισμική και από οπλισμένο σκυρόδεμα.

Το οικοδόμημα ήταν έτοιμο να στεγάσει την Ακαδημία το 1956 και έτσι ξεκίνησε η λειτουργία της εκεί το 1957 και έμεινε εκεί μέχρι το 1980, όπου το 1981 μεταφέρθηκε σε άλλο κτίριο ξανά. Μετά τη μεταφορά της Ακαδημίας στην περιοχή Εσταυρωμένου, στεγάστηκαν εκεί τα 53ο & 54ο δημοτικό.

Το 2017 ανακηρύχθηκε προκήρυξη διαγωνισμού για την "Ενίσχυση κτιρίου πρώην Παιδαγωγικής Ακαδημίας" με προϋπολογισμό 2.060.000 ευρώ από το Δήμο Ηρακλείου.

Η κατάθεση της πρότασης έγινε στις 28 Απριλίου 2020.

Αρχιτεκτονική 
Ο Καραντινός χαρακτηρίζεται ως ένας από τους κύριους Έλληνες εκπροσώπους του μοντερνισμού και αυτό το κτίριο αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα του σχεδιασμού του. Το κτίριο χαρακτηρίζεται από ξεκάθαρη γεωμετρία, με την πλειονότητα των στοιχείων του να εντάσσονται σε ορθοκανονικό κάναβο. Υπάρχει ξεκάθαρη διάκριση χώρων και ομοιόμορφη κατανομή, ανάλογα με τη χρήση της εκάστοτε πτέρυγας. Το κύριο μέρος του κτιρίου (σχήματος “Π”) αποτελείται από ισόγειο και όροφο, ενώ το κλειστό γυμναστήριο στο νότιο τμήμα είναι μόνο ισόγειο, τονίζοντας τον χαρακτήρα του σαν επιπρόσθετος χώρος. Ο κάναβος τηρείται και κατοψικά και στην τομή, δίνοντας τον τρόπο ανάπτυξης της μορφής του κτιρίου μέσω αυτής.

Η κατασκευή αυτή εντάσσεται στα έργα της μεταπολεμικής περιόδου του Καραντινού, όπου ο ίδιος είχε αναλάβει πολλά έργα για την ανώτατη εκπαίδευση, μεταξύ τους η Πολυτεχνική Σχολή του ΑΠΘ, τη φυσικομαθηματική σχολή και το αστεροσκοπείο. Ακολουθεί πρότυπα του τομέα της σχολικής αρχιτεκτονικής που αποτέλεσε το σημαντικότερο πεδίο πειραματισμού και καθιέρωσης της νέας αρχιτεκτονικής, μιας και το υπουργείο επιδιώκοντας τη μεγαλύτερη δυνατή οικονομία χρημάτων και χρόνου κατασκευής, θα επιβάλλει μια ορθολογιστική διαχείριση που θα καταλήξει στο να επηρεάσει και τη μορφολογία των κτιρίων. Η Παιδαγωγική Ακαδημία Ηρακλείου είναι ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα της χρήσης της μοντέρνας αρχιτεκτονικής για αυτό το σκοπό.

Παροχές 
Το κτίριο, σύμφωνα με την πρώτη μελέτη του Καραντινού, είχε πλήρες εξατάξιο και μονοτάξιο, μία μεγάλη αίθουσα συγκεντρώσεων και εκδηλώσεων, υπόγειες υποδομές, κλειστό γυμναστήριο και λουτρά. Επίσης είχε πλήθος βοηθητικών χώρων. Επιπρόσθετα, τη μορφή του ευνοούσε το σχηματισμό άνετων και ευρύχωρων ανοιχτών προαύλιων χώρων.

Αξιοσημείωτα γεγονότα 
1956: Στέγαση της Ακαδημίας

1981: Απομάκρυνση της Ακαδημίας και μετατροπή σε σχολική μονάδα

2020: Κατάθεση μελετών για την “Ενίσχυση Κτιρίου της πρώην Παιδαγωγικής Ακαδημίας Ηρακλείου”

Βιβλιογραφία 
Τα νέα σχολικά κτίρια. Επιμ. Πάτροκλου Καραντινού, Αθήνα: ΤΕΕ, 1938.

Ιστορία 53ου Δημοτικού σχολείου Ηρακλείου, Δημήτρης Χ. Σάββας

Εξωτερικοί Σύνδεσμοι 

Παιδαγωγική Ακαδημία Ηρακλείου, Εφημερίδα Πατρίς: 

α)https://www.patris.gr/2019/02/04/paidagogiki-akadimia-irakleioy/

β)https://archive.patris.gr/articles/144938#.W1f909IzbIVστορικές%20σελίδες%20-

Ιστορία 53ου Δημοτικού Σχολείου Ηρακλείου:

http://53dim-irakl.ira.sch.gr/?page_id=112