Παιδικά παιχνίδια (Πίτερ Μπρίγκελ ο πρεσβύτερος)

Τα Παιδικά παιχνίδια είναι πίνακας του Φλαμανδού ζωγράφου Πίτερ Μπρίγκελ του πρεσβύτερου. Το έργο φιλοτεχνήθηκε το 1560 και σήμερα φιλοξενείται στο Μουσείο Ιστορίας της Τέχνης (Kunsthistorisches Museum) της Βιέννης.

Ιστορία
Η πρώτη αναφορά στον πίνακα γίνεται το 1604  στο έργο του Φλαμανδού ζωγράφου και ιστορικού τέχνης Κάρελ φαν Μάντερ. Είχε αγοραστεί το 1594 από τον αρχιδούκα Ερνστ της Αυστρίας, όταν ήταν κυβερνήτης των Αψβουργικών Κάτω Χωρών και ο οποίος αφού γνώρισε και εκτίμησε την αξία των έργων του Μπρίγκελ, τον σύστησε στον αδελφό του Ροδόλφο Β΄, προστάτη των τεχνών. Από τον Ροδόλφο Β΄ ξεκίνησε η συλλογή πινάκων του Μπρίγκελ που τώρα ανήκει στο Μουσείο Ιστορίας της Τέχνης της Βιέννης.

Περιγραφή
Το έργο είναι ελαιογραφία σε δρύινο ξύλο. Στο κάτω δεξιό άκρο του είναι ζωγραφισμένο ένα κάθετο τούβλο, το οποίο φέρει την υπογραφή του καλλιτέχνη "BRVEGEL 1560".

Στο πλάτωμα ενός χωριού παρουσιάζονται ομάδες παιδιών που παίζουν περίπου γύρω στα ογδόντα παιδικά παιχνίδια. Το θέμα, που είχε ήδη χρησιμοποιηθεί σε μεσαιωνικές μινιατούρες, για πρώτη φορά εδώ ξεδιπλώνεται ολόκληρο σε μια και μοναδική σκηνή. Αυτή η πολυπρόσωπη αναπαράσταση γίνεται εφικτή χάρη σε μια γεωμετρική εφαρμογή προοπτικής του 15ου αιώνα, που μοιράζει ισορροπημένα στο χώρο τις μορφές σε ομάδες και μεμονωμένα πρόσωπα με μια οργάνωση ανά περιοχές που διευκολύνεται από την ποικιλία χρωματισμών του εδάφους, άλλοτε σκονισμένο, άλλοτε λασπωμένο, άλλοτε με γρασίδι, στο φως ή στη σκιά. 

Τα ενήλικα πρόσωπα των παιδιών, στερούμενων οποιασδήποτε χαράς την ώρα που παίζουν, ερμηνεύτηκαν σαν μια αναφορά στην ματαιότητα των ανθρωπίνων πράξεων, που εκτελούνται με μηχανικό τρόπο και χωρίς καμία χαρά. Τα παιχνίδια αυτά ήταν λοιπόν μια μίμηση της ζωής των μεγάλων. Γι’ αυτό, το παιδάκι που εμφανίζεται στο παράθυρο επάνω αριστερά φοράει μια μάσκα ενήλικα για να τρομάζει τους περαστικούς. Η αριστερή πλευρά του πίνακα, στην οποία εκτός από μια κατοικία με κοκκινωπούς τοίχους βλέπουμε έναν κήπο και πιο μακριά μια δροσερή όαση στις όχθες ενός ποταμού, προσφέρει ένα σημείο ξεκούρασης και ανάσας για τον νου του παρατηρητή, μαζί με την ευχάριστη θέα των πιο μακρινών σπιτιών του χωριού.

Ο Μπρίγκελ θεωρείται από τους σημαντικότερους Φλαμανδούς ζωγράφους του 16ου αιώνα που ειδικεύτηκαν στις ρωπογραφίες για να ξεπεράσουν την κρίση της Μεταρρύθμισης, που τους στέρησε τη δυνατότητα να ζωγραφίζουν εκκλησιαστικά θέματα. Οι πίνακες του Μπρίγκελ μας παρουσιάζουν σκηνές από τη ζωή των αγροτών και των απλών ανθρώπων γενικότερα, που πέρα από την πιστή απεικόνιση της φύσης και των ανθρωπίνων δραστηριοτήτων που απεικονίζονται σε αυτούς, αποτελούν ένα σχόλιο για την κοινωνία, τα ήθη και τις ανθρώπινες σχέσεις. Οι πλούσιες σκηνές με τις απειράριθμες λεπτομέρειες είναι χαρακτηριστικά της δουλειάς του αυτής της περιόδου. Στον πίνακα αυτό, πέρα από κάθε αλληγορική πρόθεση, μας δίνει ένα πλήθος πληροφοριών για τα παιδικά παιχνίδια και γενικότερα τον τρόπο ψυχαγωγίας των παιδιών του 16ου αιώνα.

Κατάλογος παιχνιδιών
Ξεκινώντας από το κάτω αριστερό μέρος διακρίνουμε:

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
 www.Pieter-Bruegel-The-Elder.org

Έργα ζωγραφικής
Ρωπογραφία
Έργα φλαμανδικής ζωγραφικής
Έργα ζωγραφικής του Πίτερ Μπρίγκελ του πρεσβύτερου