Ιωάς του Ιούδα

O Ιωάς (, ) ή Ιοάς ή Ιωχάς, ήταν βασιλιάς του Ιούδα και ο μοναδικός επιζών απο τους γιους του Οχοζία και απογόνους του βασιλέα Σολομώντα μετά απο την σφαγή της βασιλικής οικογένειας που διέταξε η γιαγιά του, Γοθολία. Η μητέρα του ήταν ο Ζιβιάχ (ή Αβιά) απο την πόλη Βηρσαβεέ. Ο Ιωάς ήταν 7 χρονών όταν άρχισε η βασιλεία του και βασίλεψε για 40 χρόνια. (Δ Βασ. 12,2) Διάδοχός του ήταν ο γιος του, Αμασίας του Ιούδα.

Ο Ουίλλιαμ Φόξγουελ Όλμπραϊτ προτείνει πως η βασιλεία του διήρκησε απο το 837 μέχρι το 800 π.Χ. ενώ ο Έντουιν Ρ. Θιλ προτείνει τις ημερομηνίες 835 με 796 π.Χ.

Το Κατά Ματθαίον Ευαγγέλιο δεν κατατάσσει τον Ιωά στη γενεαλογία του Ιησού, αλλά αναφέρεται ως ένας από τους τέσσερις βασιλιάδες του Ιούδα, οπότε παραλείφθηκε, ενώ οι άλλοι τρεις ήταν ο Οχοζίας, ο Αμασίας και ο Ιωακείμ.

Πρώιμα χρόνια 
Κατά τις Εβραϊκές Γραφές, μετά τον θάνατο του πατέρα του, Οχοζία, η θεία του Ιωσαβεέ (ή Ιωσεβά), η οποία ήταν παντρεμένη με τον αρχιερέα Ιωδαέ, κατόρθωσε να τον σώσει από τη δολοφονία που σχεδίαζε η γιαγιά του Γοθολία. (Β' Βασ. 11:2). Αφού τον έκρυψε στο Ναό για επτά χρόνια, ο Ιωδαέ έχρισε τον Ιωά βασιλιά ως πραξικόπημα εναντίον της Γοθολίας, η οποία είχε σφετεριστεί το θρόνο του Δαβίδ. Η Γοθολία σκοτώθηκε κατά τη διάρκεια του πραξικοπήματος. Μετά απο αυτό οι κάτοικοι της πόλης εισέβαλαν στον ναό του Βάαλ και τον γκρέμισαν.

Ο Μαθάν, ιερέας του Βάαλ, σκοτώθηκε, κατά την καταστροφή των βωμών του Βάαλ. Για πρώτη φορά στην ιστορία του Ιούδα, ο ναός στην Ιερουσαλήμ και η ιεροσύνη του απέκτησαν εθνική σημασία.

Σύμφωνα με το κεφάλαιο 2 του Δ' Βασιλείων, ο Ιωάς διέταξε τα χρήματα που καταβάλλουν οι προσκυνητές στο ναό να χρησιμοποιούνται για να χρηματοδοτήσουν την επισκευή του. Μέχρι το 23ο έτος της βασιλείας του, γνώριζε ότι οι ιερείς δεν είχαν εφαρμόσει πρόγραμμα αποκατάστασης.

Βασιλεία 
Κατά την εποχή που βασίλευε ο Ιωάς, ο βασιλιάς της Συρίας, Αζαήλ, ξεκίνησε από την Συρία με σκοπό να αρχίσει πόλεμο εναντίον της Γεθ, την οποία και εν τέλη κατέλαβε. Ο Αζαήλ είχε πάρει την απόφαση να εκστρατεύσει και εναντίον της Ιερουσαλήμ.

Ο Ιωάς όταν το έμαθε, επειδή ήταν αδύνατον να αντιπαραταχθεί κατά του Αζαήλ, πήρε όλα όσα είχαν αφιερώσει στο ναό ο Ιωσαφάτ, ο Ιωράμ, ο Οχοζίας, οι προπάτορές του και βασιλείς του βασιλείου Ιούδα, αλλά και όσα ο ίδιος είχε προσφέρει, επίσης όλο το χρυσό που υπήρχε στα θησαυροφυλάκια του Ναού και τα θησαυροφυλάκια του ίδιου, και τα έστειλε στον Αζαήλ της Συρίας για να τον εξευμενίσει. Εκείνος αφού έλαβε όλα αυτά σταμάτησε την πορεία του προς την Ιερουσαλήμ.

Χάρη στην πράξη του αυτή, οι δούλοι του Ιωάς επανεστάτησαν εναντίον του, έκαναν συνωμοσία και τον φόνευσαν στον οίκον Μαλλώ (Βαιθ-Μιλλώ), της περιοχής Γααλά της Ιερουσαλήμ.

Ραββινική λογοτεχνία 
Η εξολόθρευση των αρσενικών απογόνων του Δαβίδ θεωρήθηκε θεϊκή τιμωρία της ευθύνης που έφερε για την εξόντωση των ιερέων από τον Σαούλ, ο οποίος είχε διατάξει τον υπηρέτη του να εκτελέσει αυτό το καθήκον. Ο Ιωάς διέφυγε από τον θάνατο, διότι στην τελευταία περίπτωση ένας απο τους ιερείς, ο Αβιάθαρ, επέζησε. Το κρησφύγετο του Ιωάς ήταν, σύμφωνα με τον Ρ. Ελεάζαρ, ένα από τα επιμελητήρια πίσω από το Άγιο των Αγίων (εσωτερικό ιερό της Σκηνής του Μαρτυρίου). Απο την άλλη, σύμφωνα με τον Ρ. Σάμιουελ Ναχμάν, η κρυψώνα του ήταν μία απο τις καμάρες στο πάνω όροφο του Ναού.

Αν και ο βασιλιάς που είναι γιος ενός βασιλιά δεν χρειάζεται να χριστεί, έγινε εξαίρεση στην περίπτωση του Ιωάς, καθώς και του Σολομώντος και του Ιωάχαζ, η διαδοχή των οποίων αμφισβητήθηκε. Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στην κορώνα που τοποθετείται στο κεφάλι του Ιωάς, διότι προσαρμόστηκε ακριβώς, υποδηλώνοντας ότι ήταν κατάλληλος για βασιλεία.

Ο Ιωάς ήταν ένας από τους τέσσερις άνδρες που προσποιήθηκαν πως είναι θεοί. Πείστηκε για αυτό ιδιαίτερα από τους πρίγκιπες, που του έλεγαν: «Δεν ήσαστε θεός που δεν θα μπορούσε να βγει ζωντανός από τον Άγιο των Αγίων». Τον δολοφόνησαν δύο από τους υπηρέτες του, ένας από τους οποίους ήταν γιος μιας γυναίκας Αμμωνίτισσας και ο άλλος απόγονος ενός Μωαβίτη. Ο Γιαχβέ είπε: "Αφήστε τους απογόνους των δύο αχάριστων οικογενειών να τιμωρήσουν τον αχάριστο Ιωάς". Ο Μωάβ και ο Αμμών ήταν οι δύο απόγονοι της αιμομιξίας του Λωτ με τις δύο του κόρες, όπως περιγράφεται στο βιβλίο της Γέννεσης. (Γεν. 19,30-38)

Επιγραφή του Ιωάς 
Το 2001, δημοσιεύτηκε μια επιγραφή, η οποία είναι γνωστή ως Η επιγραφή του Ιωάς ή Η επιγραφή του Ναού, η οποία φαίνεται να είναι μια καταγραφή των επισκευών που έγιναν στο ναό του Σολομώντος κατά τη διάρκεια της βασιλείας του Ιωά. Αποτελείται από 15 σειρές εβραϊκών κειμένων που είναι γραμμένα σε ένα κομμάτι μαύρης πέτρας. Μετά από εκτεταμένες επιστημονικές δοκιμές, οι Iσραηλινές αρχαιολογικές αρχές δήλωσαν ότι είναι πλαστογραφία και προσπάθησαν, αλλά απέτυχαν να καταδικάσουν τον υπαίτιο της πλαστογραφίας. Σήμερα πολλοί ειδικοί υποστηρίζουν ότι δεν είναι πλαστή.

Παραπομπές 

Βασιλείς του αρχαίου Ισραήλ
Πρόσωπα της Παλαιάς Διαθήκης