Στανισλάβ Κρόπιλακ

Ο Στανισλάβ  Κρόπιλακ (σλοβακικά: Stanislav Kropilák, 10 Ιουνίου 1955 – 14 Οκτωβρίου 2022 ) ήταν Σλοβάκος, προηγούμενα Τσεχοσλοβάκος,  επαγγελματίας καλαθοσφαιριστής, ο οποίος αγωνιζόταν ως πάουερ φόργουορντ/σέντερ. Θεωρείται ένας από τους καλύτερους Ευρωπαίους παίκτες της γενιάς του. Ανακηρύχθηκε ένας από τους 50 Σπουδαιότερους Παίκτες της FIBA το 1991, ενώ το 2021 έγινε μέλος του Hall of Fame της FIBA.

Βιογραφία
Γεννήθηκε στην Στρέμνιτσε, αλλά μεγάλωσε στη Μπρατισλάβα από την ηλικία των τριών. Ξεκίνησε την κολύμβηση στον αθλητισμό, στη συνέχεια πέρασε στο σκι -γι' αυτό πήρε το γνωστό ψευδώνυμο Kily από τον πιο διάσημο σκιέρ του κόσμου της εποχής, Γάλλο Jean-Claude Killy. Για δεκατρία χρόνια ήταν ένα από τα βασικά στελέχη της ομάδας μπάσκετ της Τσεχοσλοβακίας. Δέκα φορές σε σειρά (1975–1984) ήταν ο καλύτερος μπασκετμπολίστας στη Σλοβακία, πέντε φορές ο καλύτερος στην  Τσεχοσλοβακία (1979, 1980, 1982, 1983, 1985). Κατά τη διάρκεια της καριέρας του, είχε προσφορές από ιταλικά, ισπανικά και ελληνικούς συλλόγους, αλλά επειδή δεν ήθελε να μεταναστεύει έμεινε στην Τσεχοσλοβακία έως το 1987, όπου μεταγράφηκε στο Βέλγιο. Κατά τη διάρκεια της καριέρας του έπαιξε για εννιά χρόνια στο Βέλγιο και δύο χρόνια στο Λουξεμβούργο συμβάλοντας σημαντικά στην άνοδο του επιπέδου του αθλήματος στις δύο αυτές χώρες, κλείνοντας στα 41 την πολυετή σταδιοδρομία του.

Η αθλητική του φήμη ξεπέρασε σημαντικά τα σύνορα της πρώην Τσεχοσλοβακίας. Μετά τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1976 θα ήταν ο πρώτος Τσεχοσλοβάκος του οποίου το καθεστώς θα επέτρεπε επίσημα να φύγει στο εξωτερικό στο Πανεπιστήμιο. Ενδιαφέρον είχα ήδη δείξει αμερικανικά πανεπιστήμιο αλλά ο Κρόπιλακ τραυματίστηκε στο γόνατό του. Έτσι τελικά σπούδασε αρχιτεκτονική για δύο χρόνια και μετά νομική στη χώρα του και η επιθυμία του να αγωνιστεί στο NBA δεν πραγματοποιήθηκε. Εμφανίστηκε με τη φανέλα της ευρωπαϊκής επίλεκτης ομάδας 15 φορές. Συμμετείχε επίσης στην ευρωπαϊκή ομάδα το 1982 σε έναν αγώνα με αντίπαλο τις  Εθνική των ΗΠΑ, ο οποίος διοργανώθηκε με αφορμή την 50ή επέτειο από την ίδρυση της FIBA. Σε εκείνο τον αγώνα, έπαιξε εναντίον του μετέπειτα μεγαλύτερου αστέρα του ΝΒΑ, Μάικλ Τζόρνταν.

Ίσως κορυφαία διακρίση στην καριέρα του ήταν η κατάκτηση του ασημένιου μεταλλίου στο Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα του 1985 στη Δυτική Γερμανία έχοντας μέσο όρο 15,3 πόντους ανά παιχνίδι. Στον τελικό οι Τσεχοσλοβάκοι έχασαν με 31 πόντους από την τότε πανίσχυρη Σοβιετική Ενωση (120–89, με 23 πόντους του Κρόπιλακ), αλλά στον προημιτελικό απέκλεισαν τους Γιουγκοσλάβους και στον ημιτελικό είχαν σοκάρει τους ασημένιους Ολυμπιονίκες, Ισπανούς με 102–91 με 22 πόντους από τον Κρόπιλακ. Είχαν προηγηθεί δύο χάλκινα μετάλλια στην κορυφαία ευρωπαϊκή διοργάνωση του αθλήματος, το 1977 και το 1981. Στο Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα του 1983 ήταν δεύτερος σκόρερ με 21,6 πόντους πίσω από το Νίκο Γκάλη, ενώ με 769 πόντους σε 55 αγώνες τελικής φάσης είναι 10ος σκόρερ όλων των εποχών στη διοργάνωση. Εξαιρετικές ήταν και οι εμφανίσεις του στους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1980 όπου είχε 26,2 πόντους και 8,9 ριμπάουντ μέσο όρο ανά αγώνα, ενώ με βάση το μέσο όρο πόντων ήταν δεύτερος σκόρερ της διοργάνωσης.

Με την εθνική ομάδα αγωνίστηκε συνολικά 368 φορές και είναι τρίτος σε συμμετοχές στην ιστορία της. Μετά την αποχώρησή του από την ενεργό δράση έγινε διοικητικό στέλεχος σε ομάδες, κυρίως στην Ίντερ Μπρατισλάβας. Εργάστηκε επίσης ως στέλεχος της Ολυμπιακής Επιτροπής της Σλοβακίας και από το 2002 έως το 2006 ήταν μέλος του Εθνικού Συμβουλίου της Σλοβακικής Δημοκρατίας. Η ενασχόληση του με την πολιτική είχε ως στόχο την προσπάθεια βοήθειας ανόδου του επιπέδου του αθλήματος στη χώρα του που είχε κατρακυλήσει. Όπως είπε και ο ίδιος: «Ετοίμαζα ένα νομοσχέδιο για τον αθλητισμό. Λοιπόν, από αυτά που ήθελα, δεν μπορούσα να επιβάλω τίποτα. Στο κοινοβούλιο ή στο κόμμα. Οι προτεραιότητες ήταν εντελώς διαφορετικές εκείνη την εποχή. Κανείς δεν ενδιαφέρθηκε για τις προτάσεις μου, όλοι σκεφτόντουσαν πώς να πάρουν όσο το δυνατόν περισσότερες ψήφους στις επόμενες εκλογές».

Τίτλοι και διακρίσεις

Τίτλοι
 5 × Πρωτάθλημα Τσεχοσλοβακίας (1979, 1980, 1983-1985)
 Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα ασημένιο μετάλλιο : (1985) 
 2 × Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα χάλκινο μετάλλιο : (1977, 1981) 
Ατομικές διακρίσεις
 Οι 50 μεγαλύτεροι παίκτες της FIBA όλων των εποχών (1991)
 4 × Ευρωπαϊκή επιλογή FIBA (1981 2 ×, 1982, 1987)
 Καλύτερη πεντάδα Ευρωμπάσκετ (1983)
 5 × Τσεχοσλοβάκος παίκτης της χρονιάς (1979, 1980, 1982, 1983, 1985)
 10 × Καλύτερη πεντάδα του πρωταθλήματος Τσεχοσλοβακίας (1976–1985)
 10 ×  Σλοβάκος παίκτης της χρονιάς (1975–1984)
 Καλύτερος Σλοβάκος παίκτης του 20ού αιώνα (2000)
 FIBA Hall of Fame (2021)

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Προφίλ FIBA.com
 Προφίλ Fibaeurope.com

Τσεχοσλοβάκοι καλαθοσφαιριστές
Σλοβάκοι καλαθοσφαιριστές
Πάουερ φόργουορντ
Σέντερ
Καλαθοσφαιριστές Εθνικής Τσεχοσλοβακίας
Καλαθοσφαιριστές Ευρωμπάσκετ 1975
Καλαθοσφαιριστές στους Θερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες 1976
Καλαθοσφαιριστές Ευρωμπάσκετ 1977
Καλαθοσφαιριστές Παγκοσμίου Πρωταθλήματος 1978
Καλαθοσφαιριστές Ευρωμπάσκετ 1979
Καλαθοσφαιριστές στους Θερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες 1980
Καλαθοσφαιριστές Ευρωμπάσκετ 1983
Καλαθοσφαιριστές Ευρωμπάσκετ 1981
Καλαθοσφαιριστές Παγκοσμίου Πρωταθλήματος 1982
Καλαθοσφαιριστές Ευρωμπάσκετ 1985
Καλαθοσφαιριστές Ευρωμπάσκετ 1987
Καλαθοσφαιριστές Ίντερ Μπρατισλάβα
Καλαθοσφαιριστές Σπιρού Σαρλεουά
Εισαχθέντες  στο Hall of Fame της FIBA