Άγιος Αχίλλειος Πρεσπών

Ο Άγιος Αχίλλειος είναι νησίδα και ομώνυμος οικισμός της Μικρής Πρέσπας. Ο οικισμός είναι έδρα ομώνυμης τοπικής κοινότητας, της δημοτικής ενότητας και  δήμου Πρεσπών, της περιφερειακής ενότητας (τέως νομού) Φλώρινας, στην περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας, σύμφωνα με το πρόγραμμα Καλλικράτης. 

Πριν το σχέδιο Καποδίστριας και το πρόγραμμα Καλλικράτης, ανήκε στην επαρχία και νομό Φλωρίνης, στο γεωγραφικό διαμέρισμα Μακεδονίας. 
Μέχρι το 1926 η νησίδα και ο οικισμός είχαν την επίσημη ονομασία Αχίλλειον. 
Στην τοπική κοινότητα Αγίου Αχιλλείου ανήκει και ο οικισμός Πύλη.

Γεωγραφία

Νησί
Η νησίδα του Αγίου Αχιλλείου βρίσκεται στο βορειοδυτικό τμήμα της Μικρής Πρέσπας σε αβαθή και ελώδη θέση της λίμνης. Η νησίδα βρίσκεται -όπως και όλη η περιοχή της λίμνης- σε μεγάλο υψόμετρο που πλησιάζει τα 900 μέτρα, μεσοσταθμικά. Στο νότιο τμήμα υπάρχει κορυφή που φθάνει τα 925 μέτρα, το υψηλότερο σημείο της νησίδας. Συνδέεται με πλωτή γέφυρα με την απέναντι όχθη. Η ονομασία της, όπως και του οικισμού, προέρχεται από τον Άγιο Αχίλλιο (σημ. διατηρείται η ορθογραφία), επίσκοπο Λαρίσης, κατά τον 4ο αιώνα. Μαζί με το νησί Ιωαννίνων, είναι το δεύτερο κατοικημένο νησί σε λίμνη της Ελλάδος.

Οικισμός
Ο Άγιος Αχίλλειος είναι οικισμός στο βόρειο τμήμα της ομώνυμης νησίδας της Μικρής Πρέσπας, σε μέσο σταθμικό υψόμετρο 860. Απέχει 59 χλμ. περίπου Δ. της Φλώρινας. Η τοπική κοινότητα είναι χαρακτηρισμένη ως αγροτικός ορεινός οικισμός, με έκταση 38,848 χμ² (2011).

Πληθυσμός 

(σε παρένθεση ο πληθυσμός της τοπικής κοινότητας)

Διοικητικές μεταβολές μέχρι τον «Καλλικράτη»
Ως Αχίλλειον

Ο οικισμός αναγνωρίστηκε το 1918 και προσαρτήθηκε στην κοινότητα Γέρμαν του νομού Φλωρίνης. Το 1920 προσαρτήθηκε στην κοινότητα Νιβίστης. Το 1926 μετονομάστηκε σε ΄Άγιος Αχίλλειος

Ως ΄Άγιος Αχίλλειος

Το 1942 ο οικισμός πέρασε στον νομό Καστοριάς, για να επανέλθει στον νομό Φλωρίνης το 1944 
 Με το ΦΕΚ 244Α - 04/12/1997 ο οικισμός αποσπάστηκε από την κοινότητα Αγίου Αχιλλείου και προσαρτήθηκε στον δήμο Πρεσπών

(Πηγή: )

Αξιοθέατα
Η Βασιλική του Αγίου Αχιλλείου, ερειπωμένη μονή του 10ου αιώνα (968), οικοδομημένη από τον τσάρο των Βουλγάρων Σαμουήλ για να μεταφέρει σ’ αυτήν τα λείψανα του Αγίου Αχιλλείου (Αχιλλίου) από την μητροπολιτική εκκλησία της Λάρισας, όταν κατέλαβε τη θεσσαλική πόλη. Στο διακανονικό του ναού αυτού τοποθετήθηκε το λείψανο του Αγίου Αχιλλείου, ενώ στο δεξιό κλίτος του τάφηκε ο Σαμουήλ. Από τις μεγαλύτερες της κατηγορίας της με διαστάσεις 22 Χ 45μ., η βασιλικήείναι τρίκλιτη, ξυλόστεγη, με νάρθηκα, με δύο ψηλές πεσσοστοιχίες που φέρουν από δύο σειρές τόξων. Είναι κτισμένη στη βάση μικρού λόφου, με ενσωματωμένο οικοδομικό υλικό, από κτίσματα αρχαίας πόλης (πιθανόν της Λύκης, ρωμαϊκού/βυζαντινού οικισμού, όπως μαρτυρούν ανασκαφείσες επιγραφές), όπως έχει συμβεί και με τις άλλες εκκλησίες της νησίδας
Η Βασιλική των Δώδεκα Αποστόλων, ερειπωμένη εκκλησία του 11ου αιώνα
Η μονή Παναγίας Πορφύρας, στο νοτιοανατολικό άκρο της νησίδας, που διατηρεί στο καθολικό της τοιχογραφίες των 15ου, 16ου και 18ου αιώνων
Η εκκλησία του Αγίου Δημητρίου (14ος αιώνας)
Η εκκλησία του Αγίου Γεωργίου, μικρή μονόκλιτη βασιλική του 15ου αιώνα που διασώζει τις τοιχογραφίες της

Φωτογραφίες

Παραπομπές

Πηγές 
Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος Λαρούς Μπριτάνικα, 1978, 2006 (ΠΛΜ)
Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος Λαρούς, εκδ. 1963 (ΠΛ)
Εγκυκλοπαίδεια Δομή, 1996, 2002-4
Οργανισμός εκδόσεων «Ελλάδα», χάρτες (Βαρελάς)
Περιοδικό «Κορφές», τεύχος 117 (άρθρο Λάζαρου Παμπέρη)
Περιοδικό «Διακοπές», εκδ. Δ.Ο.Λ.,  2010

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Η αρχαιολογική έρευνα στο νησάκι του Αγίου Αχιλλείου
https://www.youtube.com/watch?v=-XTYviNTxPA

Νησιά λιμνών της Ελλάδας
Δήμος Πρεσπών

Χωριά του νομού Φλώρινας