Παναθηναϊκός (καλαθοσφαίριση γυναικών)

Το τμήμα καλαθοσφαίρισης γυναικών του Παναθηναϊκού Αθλητικού Ομίλου διατηρεί την έδρα του στο κέντρο της πόλης των Αθηνών, και συγκεκριμένα παραπλεύρως της ιστορικής έδρας του ποδοσφαιρικού τμήματος, του Γηπέδου Λεωφόρου Αλεξάνδρας «Απόστολος Νικολαΐδης». Είναι το κλειστό Γυμναστήριο της Λεωφόρου Αλεξάνδρας, γνωστό με το προσωνύμιο Τάφος του Ινδού, χωρητικότητας 1.500 καθήμενων θεατών. Επίσημα χρώματα του συλλόγου είναι το πράσινο και το λευκό και έμβλημά του το τριφύλλι. Επίσημο έτος ίδρυσης του τμήματος είναι το 1937, όντας το πρώτο και παλαιότερο του γυναικείου μπάσκετ στην Ελλάδα. Έχει κατακτήσει 5 πρωταθλήματα Ελλάδας και 1 κύπελλο Ελλάδας.

Ιστορική αναδρομή

Ίδρυση 

Μετά τις ενέργειες που είχε κάνει πολλά χρόνια νωρίτερα ο Γιώργος Καλαφάτης ο Παναθηναϊκός διέθετε το υλικό και τις γνώσεις να καλλιεργήσει το γυναικείο μπάσκετ. Το 1950 η ομάδα κατέκτησε το Πρωτάθλημα Αθηνών Γυναικών. Μέχρι και τη δημιουργία του εθνικού πρωταθλήματος το 1967 η γυναικεία ομάδα μπάσκετ του Παναθηναϊκού στελεχωνόταν κυρίως από αθλήτριες που ανήκαν στις οικογένειες των αθλητών ή των παραγόντων και μελών του Παναθηναϊκού. Το 1959 κατασκευάστηκε στο Γήπεδο Απόστολος Νικολαΐδης το κλειστό γυμναστήριο μπάσκετ γνωστό και ως Τάφος του Ινδού και από τότε είναι η έδρα της γυναικείας όμαδας μπάσκετ.

1990–00 
Την περίοδο 1990–91 ο Παναθηναϊκός έφτασε πολύ κοντά στην κατάκτηση του πρωταθλήματος, καταλαμβάνοντας τη δεύτερη θέση. Την περίοδο 1994–95 τερμάτισε και πάλι στη δεύτερη θέση.

Η πρώτη διάκριση του συλλόγου έλαβε χώρα την περίοδο 1997–98 οπότε και αναδείχτηκε Πρωταθλητής (4 Απριλίου 1998) της τότε Α' Εθνικής Κατηγορίας, με προπονητή τον Γιώργο Ζευγώλη. Στην ομάδα αγωνίζονταν οι Καλέτζου, Παπαμιχαήλ, Τσένκινς, Μαμπίκα, Τσέρου, Παπαδήμου, Τσομπανάκη, Γεωργιάδου, Πομόνη, Νικολαίδου, Τριαλώνη.

Δύο χρόνια μετά ο Παναθηναϊκός κατάκτά το νταμπλ. Στα πλαίσια του πρωταθλήματος της Α1 Εθνικής Κατηγορίας 1999–00 ο Παναθηναϊκός κατέλαβε την πρώτη θέση συγκεντρώνοντας 35 βαθμούς, Στην ομάδα με προπονήτρια τη Γιασεμί Σαμαντούρα, αγωνίστηκαν οι Ρόμπινσον, Βαν Γκορπ, Καλέτζου, Νικολαίδου, Παπαδήμου, Παπαμιχαήλ, Τριαλώνη, Λιάκου, Κουμιώτη, Ρογκίτη. Παράλληλα κατέκτησε και το Κύπελλο Γυναικών επικρατώντας στις Σέρρες επί του Απόλλωνα Πτολεμαΐδας με σκορ 74–72, με τη Ρόμπινσον να αναδεικνύεται πολυτιμότερη αθλήτρια των τελικών.

Τη δεκαετία αυτή ο Παναθηναϊκός αγωνίστηκε στο Κύπελλο Ρονκέτι το 1992, 1993, 1995, 1996, 1997, 1998, 2000. Το 1999 αγωνίστηκε για πρώτη φορά στην Ευρωλίγκα γυναικών.

2001–10 
Τα επόμενα χρόνια η απόδοση του συλλόγου παρουσίασε κάμψη με χειρότερη επίδοση την κατάληψη της 9ης θέσης στα πλαίσια του πρωταθλήματος της Α1 κατά την περίοδο 2000–01. Το 2001 συμμετείχε και στην Ευρωλίγκα γυναικών. Το 2002 ο Παναθηναϊκός αγωνίστηκε στο φάιναλ φορ του Κυπέλλου Ελλάδας και κατέκτησε την τρίτη θέση.

Την περίοδο 2004–05 ο Παναθηναϊκός αναδεικνύεται πρωταθλητής Ελλάδας για τρίτη φορά στην ιστορία του με πρωτεργάτες αυτής της επιτυχίας τους προπονητές της ομάδας που ήταν ο  Νίκος Μαρίνος ως επικεφαλής προπονητής και ο άμεσος συνεργάτης του, ο προπονητής Χρήστος Κουτσούμπας. Κατά την ίδια σεζόν συμμετείχε στο φάιναλ φορ του Κυπέλλου Ελλάδας καταλαμβάνοντας την 3η θέση και το χάλκινο μετάλλιο, όπως και την επόμενη χρονιά το 2006 τερματίζοντας στην 4η θέση.

Έκτοτε ο Παναθηναϊκός εξακολουθεί να αγωνίζεται στην Α1 Εθνική Κατηγορία, κατακτώντας για τρεις συνεχόμενες χρονιές (2005–2008) την 6η θέση, μέχρι την επιστροφή του στην καλύτερη τριάδα του πρωταθλήματος την άνοιξη του 2009. Την ίδια χρονιά, στη διοργάνωση του Κυπέλλου, ο Παναθηναϊκός κατετάγη τρίτος επικρατώντας στο μικρό τελικό με 80–43 του Άρη Χολαργού.

Κατά την αγωνιστική περίοδο 2009–10 η κορυφή του βαθμολογικού πίνακα της Α1 Εθνικής υπήρξε όμοια με εκείνη της προηγούμενης χρονιάς με το σύλλογο να καταλαμβάνει και πάλι την 3η θέση, εξασφαλίζοντας την άνετη παραμονή στην κατηγορία και για την επόμενη χρονιά. Στα πλαίσια του θεσμού του Κυπέλλου Γυναικών ο Παναθηναϊκός αποκλείστηκε στην 4η φάση γνωρίζοντας την ήττα από τη Φ.Ε.Α. με σκορ 69–72.

Κατακτώντας την τρίτη θέση του Πρωταθλήματος Α1 Εθνικής κατά τις περιόδους 2008–09 και 2009–10, ο Παναθηναϊκός είχε επίσης δικαίωμα συμμετοχής στο EuroCup Γυναικών, εντούτοις η διοίκηση της ομάδας παραιτήθηκε του δικαιώματος αυτού. Το 2010 αποχώρησε από τον Παναθηναϊκό η αθλήτρια Νένα Νικολαΐδου, η οποία πανηγύρισε και τους τέσσερις τίτλους που μέχρι σήμερα έχει συγκεντρώσει ο σύλλογος. Υπήρξε κορυφαίο μέλος της ομάδας και από τα 18 της χρόνια αγωνίστηκε για 13 συνεχόμενα χρόνια στην ομάδα του Παναθηναϊκού.

2011–13 
Το Σεπτέμβριο του 2011 η ομάδα καινοτόμησε προχωρώντας σε ανοικτή ψηφοφορία για την εμφάνιση που θα φορούσε κατά τη διάρκεια της περιόδου, επιχειρώντας να προσεγγίσει το φίλαθλο κόσμο.
Με προπονήτρια τη Σαμαντούρα η ομάδα κατέκτησε το Πρωτάθλημα Ελλάδας το 2013, ενώ την ίδια χρονιά προκρίθηκε στο φάιναλ–φορ του κυπέλλου Ελλάδας τερματίζοντας τέταρτος.

2013–14 

Κατά την αγωνιστική περίοδο 2013–14 ο Παναθηναϊκός Α.Ο. διαγωνίστηκε στο Πρωτάθλημα της Α1 Εθνικής Κατηγορίας. Μετά τη λήξη της κανονικής περιόδου, κι έχοντας συγκρεντρώσει 13 νίκες, 4 ήττες κι ένα μηδενισμό, τερμάτισε στην 3η θέση του βαθμολογικού πίνακα, εξασφαλίζοντας την απευθείας συμμετοχή του στα Play-Offs. Η αθλήτρια του συλλόγου, Νταϊάνα Ντέλβα, βρέθηκε στην καλύτερη πεντάδα των περισσότερων στατιστικών πινάκων ατομικών επιτευγμάτων της κανονικής περιόδου, όντας και η τρίτη καλύτερη σκόρερ (329 πόντοι).

Η ομάδα της Αθήνας κλήθηκε στην επόμενη φάση να αντιμετωπίσει την Αναγέννηση Νέου Ρυσίου. Βάσει της προκήρυξης του Πρωταθλήματος, νικήτρια θα αναδεικνυόταν η ομάδα που πρώτη θα συγκέντρωνε τρεις νίκες εναντίον της αντιπάλου της, λαμβάνοντας υπόψη και τα αποτελέσματα της κανονικής περιόδου. Οι δύο ομάδες είχαν από μία νίκη και μία ήττα, το δε αποτέλεσμα υπέρ της Αναγέννησης οφειλόταν σε μηδενισμό του Παναθηναϊκού, εφόσον αυτός απέτυχε να προσκομίσει τα δελτία των αθλητριών του στον αγώνα. Στα Play-Offs ο Παναθηναϊκός πέτυχε πρώτος δύο νίκες, περνώντας στη σειρά των ημιτελικών. Υπό τους ίδιους όρους, ο Παναθηναϊκός βρέθηκε αντίπαλος με τον Πρωτέα Βούλας, απέναντι στον οποίο είχε συλλέξει μία ήττα και μια νίκη στην κανονική περίοδο. Χρειάστηκαν τρία ακόμη παιχνίδια για να περάσει στους τελικούς ο Πρωτέας με διαφορά δύο πόντων στο τελευταίο ματς.

Στην τέταρτη και τελευταία φάση του Πρωταθλήματος, οι ομάδες που πέρασαν επιτυχώς στην καλύτερη τετράδα αγωνίστηκαν στη σειρά των μικρών και μεγάλων τελικών. Νικήτρια της κάθε σειράς θεωρήθηκε η ομάδα που πρώτη συγκέντρωσε τέσσερις νίκες επί της αντιπάλου της μεταφέροντας τις νίκες και ήττες της κανονικής περιόδου. Στη σειρά των μικρών τελικών βρέθηκαν αντιμέτωποι ο Παναθηναϊκός και ο Αθηναϊκός. Ο Παναθηναϊκός είχε πετύχει δύο νίκες ήδη από την κανονική περίοδο και πέτυχε μία τρίτη στον τρίτο μεταξύ τους αγώνα. Ωστόσο ο Αθηναϊκός δεν έπεσε αμαχητί πετυχαίνοντας μία νίκη στο Κλειστό της Εργάνης, προτού ο Παναθηναϊκός κερδίσει οριστικά την τρίτη θέση εντός έδρας στο πέμπτο μεταξύ τους αγώνα, αφήνοντας τον Αθηναϊκό τέταρτο.

Σε ό,τι αφορά τη διοργάνωση του Κυπέλλου Ελλάδος, ο Παναθηναϊκός έφτασε επιτυχώς μέχρι τον τελικό κερδίζοντας τρία διαδοχικά παιχνίδια. Το τελευταίο από αυτά ήταν στα πλαίσια του Final-4 που διεξήχθη στις 15 και 16 Απριλίου 2014 στην Κω, όπου και επικράτησε του «οικοδεσπότη» Ιπποκράτη με σκορ 55-56. Στον τελικό ήρθε αντιμέτωπος με την Α.Ε. Σουρμένων-Ελληνικού, η οποία και εν τέλει κατέκτησε το τρόπαιο με σκορ 57-55 (η Ένωση ήταν δε νταμπλούχος τη χρονιά αυτή).

Στη διάρκεια της χρονιάς καμία ελληνική ομάδα, συμπεριλαμβανομένου του Αθηναϊκού, δεν συμμετείχε για οικονομικούς λόγους σε κάποια ευρωπαϊκή διοργάνωση παρόλο που τουλάχιστον πέντε είχαν το δικαίωμα εφόσον το επιθυμούσαν και πληρούσαν κάποια ελάχιστα κριτήρια σε ό,τι αφορά την έδρα τους.

2014-2015 
Κατά τη συγκεκριμένη αγωνιστική περίοδο, 2014-15, ο Παναθηναϊκός Α.Ο. έλαβε μέρος στο Πρωτάθλημα της Α1 Εθνικής Κατηγορίας Γυναικών που διοργανώνει η Ελληνική Ομοσπονδία Καλαθοσφαίρισης. Καθήκοντα πρώτου προπονητή ανέλαβε το Μάιο του 2014 ο Πέτρος Πρέκας, ο οποίος είχε εργαστεί παλαιότερα ως βοηθός προπονητή του συλλόγου. Συνεργάτης του από τον Αύγουστο του 2014 διετέλεσε η Μαργαρίτα Μάλαμα.  Η ομάδα κατέλαβε τελικά τη δεύτερη θέση στο Πρωτάθλημα.

Στα πλαίσια του θεσμού του Κυπέλλου Ελλάδος η ομάδα της Αθήνας αποκλείστηκε πρόωρα στη «Φάση των 16», στο πρώτο της μόλις παιχνίδι. Συγκεκριμένα ηττήθηκε από τον Κρόνο Αγίου Δημητρίου, ομάδα της Α2 Εθνικής, με σκορ 45-38.

2015-2016 
Κατόπιν παραίτησης του Πρέκα, τον αντικατέστησε στις 2 Φεβρουαρίου 2016 ο Κώστας Παπαδόπουλος.

Υποβιβασμός και επιστροφή στην Α1
Με την ολοκλήρωση του πρωταθλήματος της περιόδου 2017–18, η ομάδα (η οποία αποτελούταν αποκλειστικά από καλαθοσφαιρίστριες των ακαδημιών του συλλόγου, λόγω οικονομικών προβλημάτων) τερμάτισε στην τελευταία θέση της βαθμολογίας (0–22 νίκες) και υποβιβάστηκε στην δεύτερη κατηγορία. Τη σεζόν 2018–19 κατέκτησε το Πρωτάθλημα της Α2 και ανέβηκε στην Α1. Τη σεζόν 2019–20 η ομάδα τερμάτισε δεύτερη στο Πρωτάθλημα της Α1 κατηγορίας. Τη σεζόν 2020–21 η ομάδα κατέκτησε το Πρωτάθλημα Ελλάδας επικρατώντας στον τελικό με 3–2 νίκες του Ολυμπιακού. Τη σεζόν 2021-22 φτάνει μέχρι τον τελικό του Πρωταθλήματος, αλλά χάνει τον τίτλο από τον Ολυμπιακό. Την ίδια σεζόν επιστρέφει στις ευρωπαϊκές διοργανώσεις αγωνιζόμενος στους ομίλους του Eurocup.

Σύνθεση ομάδας 
Η σύνθεση της ομάδας την αγωνιστική περίοδο 2022–23:

Διάγραμμα ομάδας

Αλλαγές στο ρόστερ για τη σεζόν 2022–23

Τίτλοι 
 5 Πρωταθλήματα Ελλάδος: 1998, 2000, 2005, 2013, 2021
 1 Κύπελλο Ελλάδος: 2000
 1 Πρωτάθλημα Αθηνών: 1950

Ευρωπαϊκές διακρίσεις

Αγωνιστικές Περίοδοι

Η παρουσία στο πρωτάθλημα Ελλάδας 
Η πρώτη παρουσία του Παναθηναϊκού στο πρωτάθλημα Ελλάδας ήταν το 1984 στην τελευταία διοργάνωση του Πανελληνίου Πρωταθλήματος. Αργότερα την ίδια χρονιά αποτέλεσε μία από τις δέκα ομάδες που μετείχαν στο παρθενικό πρωτάθλημα της Α' Εθνικής και είναι η ομάδα με τις περισσότερες συμμετοχές στην νεότερη ιστορία του θεσμού (από την θέσπιση της Α - Α1 Εθνικής) με 37 / 38 συμμετοχές.

Η μόνη συμμετοχή στην Α2

Ευρωπαϊκές διοργανώσεις

Διακεκριμένες αθλήτριες 

  Λίλα Βάλβη
  Σάνια Βέσελ
  Βλαχοπούλου
   Τζάκι Γέμελος
  Δασκαλάκη
  Αδελφές Ζαχαρία
  Θεοφάνη
  Θεοδωροπούλου
  Καρπούζου
  Έλλη Καρόζη
  Κοτοματά
  Κυρίτση
  Καλλιγγέρη
  Καλλίρη
  Καλαρίδου
  Θεώνη Καλογεροπούλου
  Έρση Καρανάσου
  Αλέκα Κατσιφάκου
  Μαρία Καλτσίδου
  Δήμητρα Καλέντζου
  Αφροδίτη Κοσμά
  Ελεάνα Κωνσταντινίδου
  Αναστασία Κωστάκη
  Μαρία Λαμπιδώνη
  Θεοδώρα Λιοσάτου
  Λολίτα Λύμουρα   
  Αριστέα Μαγκλάρα
  Εβίνα Μάλτση
  Νένα Νικολαΐδου
  Παπαδάκη
  Ορθούλα Παπαδάκου
  Αδελφές Παπαθανασίου
  Πανταζοπούλου
  Παπανδρέου
  Πλυτά
  Αθηνά Παπαγεωργίου
  Δήμητρα Παπαμιχαήλ
  Αφέντρα Παπαδήμου
  Ανθή Παπαηλία
  Γιασεμί Σαμαντούρα
  Εβίνα Σταμάτη
  Κατερίνα Σπαθάρου
  Κάρεν Τσόπελα
  Νίκη Τσαϊρίδου
  Κρις Τόσκα
  Βαλάντη Τσομπανάκη
  Αλεξία Τριαλώνη
  Λίλα Χατζηορίδου
  Γέλενα Λεουτσάνκα
  Τίνα Βαγκελόφσκα
  Κορνέλια Κβέσιτς
  Γκαμπριέλα Μαρτζινεάν
  Γιασμίνα Ίλιτς
  Νίνα Μπιέντοφ
  Μισέλ Βαν Γκορπ
  Έριν Θορν
  Τζένιφερ Ντερέβγιανικ
  Υβέτ Τζάρβις
  Τζουλιάνα Μεντιόλα
  Νταϊάνα Ντέλβα
  Κρίστεν Ράσμουσεν
  Τσάστιτι Ριντ
  Κρίσταλ Ρόμπινσον
  Τρίσα Σκίμπι
  Τάμι Τσένκινς
  Βίκυ Χολ
  Σεκόια Χολμς

Διακεκριμένοι προπονητές

Τμήματα υποδομής 
Ο Παναθηναϊκός διατηρεί επίσης τμήματα καλαθοσφαίρισης νεανίδων, κορασίδων και παγκορασίδων, τα οποία και συμμετέχουν παραδοσιακά στα πρωταθλήματα της Ε.Σ.Κ.Α. Υπεύθυνος των ακαδημιών είναι ο Μάκης Κουτσονικόλας.

Το τμήμα Νεανίδων κατέκτησε το 2014 για πρώτη φορά στην ιστορία του το Πρωτάθλημα Νεανίδων Ε.Σ.Κ.Α. Ακολούθως συμμετείχε στο Πρωτάθλημα Ελλάδος Νεανίδων, όπου η αθλήτρια του Παναθηναϊκού, Ελεάννα Χριστινάκη, αναδείχθηκε πρώτη σκόρερ.

 2 Πανελλήνια Πρωταθλήματα Νεανίδων: 2018 , 2022
 3 Πανελλήνια Πρωταθλήματα Κορασίδων: 2016, 2017, 2022
 6 Πρωταθλήματα ΕΣΚΑ νεανίδων: 2014, 2016, 2017, 2018, 2019, 2022
 7 Πρωταθλήματα ΕΣΚΑ κορασίδων: 2015, 2016, 2017, 2019, 2020, 2021, 2022
 1 Πρωτάθλημα ΕΣΚΑ παγκορασίδων: 2018

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 Αθλήματα > Μπάσκετ γυναικών, ιστότοπος Παναθηναϊκού ΑΟ
 FIBA Europe Cup season 2001 > Panathinaikos AC Athens, ιστότοπος Διεθνούς Ομοσπονδίας Καλαθοσφαίρισης (FIBA) 

Καλαθοσφαιριση Γυναικων
Ελληνικοί σύλλογοι καλαθοσφαίρισης
Σωματεία Ε.Σ.Κ.Α.
Ιδρύσεις ομάδων καλαθοσφαίρισης σε άγνωστο έτος