Ζάνιου Κουάντρους

Ο Ζάνιου ντα Σίουβα Κουάντρους (Jânio da Silva Quadros,  25 Ιανουαρίου 1917 – 16 Φεβρουαρίου 1992)  ήταν Βραζιλιάνος δικηγόρος και πολιτικός που διετέλεσε 22ος Πρόεδρος της Βραζιλίας από τις 31 Ιανουαρίου έως τις 25 Αυγούστου 1961, όταν παραιτήθηκε από το αξίωμα. Υπηρέτησε επίσης ως ο 24ος και 36ος δήμαρχος του Σάο Πάολο, και ο 18ος κυβερνήτης του κράτους του Σάο Πάολο. Ο Κουάντρους ήταν γνωστός για το λαϊκιστικό στυλ διακυβέρνησης, την ειλικρίνεια και την εκκεντρική συμπεριφορά του. Ως πρόεδρος, επικεντρώθηκε στην οικονομική μεταρρύθμιση και προσπάθησε να ξεριζώσει τη διαφθορά. Ακολούθησε επίσης μια ανεξάρτητη εξωτερική πολιτική, προσπαθώντας να ισορροπήσει τις σχέσεις μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ανατολικού Μπλοκ. Αν και εκλέχθηκε με τεράστιο περιθώριο, η θητεία του χαρακτηρίστηκε από αβεβαιότητα και πολιτική αστάθεια, με αποτέλεσμα την παραίτησή του. Αυτή η απροσδόκητη κίνηση προκάλεσε εθνικό χάος, με την προεδρία να αναλαμβάνει ο Ζουάου Γκουλάρτ.

Πρόωρη ζωή 
Ο Κουάντρους γεννήθηκε στο Campo Grande, Mato Grosso do Sul, στις 25 Ιανουαρίου 1917 από τον Γκαμπριέλ Κουάντρους και τη Λεονόρ ντα Σίουα Κουάντρους. Σπούδασε στο Πανεπιστήμιο του Σάο Πάολο, χρηματοδότησε την εκπαίδευσή του διδάσκοντας γεωγραφία και πορτογαλικά και αποφοίτησε το 1939 με πτυχίο νομικής. 

Στη συνέχεια άσκησε τη νομική και δίδαξε στο Ινστιτούτο Dante Alighieri μέχρι το 1945, όταν ασχολήθηκε με την πολιτική.

Πρόωρη πολιτική σταδιοδρομία 
Το 1947, ο Κουάντρους εξελέγη στο δημοτικό συμβούλιο του Σάο Πάολο και ήταν μέλος μέχρι το 1950. Ήταν πολύ δραστήριος στο ρόλο εισάγοντας περισσότερη νομοθεσία από ό, τι οποιοδήποτε άλλο μέλος. Ο Κουάντρους ήταν υποψήφιος για δήμαρχος του Σάο Πάολο το 1953 και νίκησε τον καλά χρηματοδοτούμενο υποψήφιο ιδρύματος, Φρανσίσκο Καρντόζο και υπηρέτησε ως δήμαρχος μέχρι το 1955.  Κατά τη διάρκεια της θητείας του ως δήμαρχος, ο Κουάντρους κέρδισε τη φήμη για την ειλικρίνεια και την καινοτομία του. Επισκεπτόταν συχνά τις φτωχές γειτονιές του Σάο Πάολο και άκουγε τα παράπονα των κατοίκων, που τον έκανε δημοφιλή στην εργατική τάξη. Κατάφερε επίσης να εξισορροπήσει τον προϋπολογισμό της πόλης σε λιγότερο από ένα χρόνο, προσθέτοντας στην τρομερή φήμη του. 

Το 1955, ο Κουάντρους παραιτήθηκε για να βάλει υποψηφιότητα για κυβερνήτης την Πολιτεία του Σάο Πάολο. Νίκησε τον έμπειρο πολιτικό Αλντεμάρ ντε Μπαρρός, τον μακροχρόνιο αντίπαλό του, με περιθώριο 1%. Υπηρέτησε ως κυβερνήτης μέχρι το 1959, όταν παραιτήθηκε για να βάλει υποψηφιότητα για Πρόεδρος.  Η μετεωρική άνοδος του Κουάντρους μπορεί να οφείλεται στην ευρεία χρήση της λαϊκιστικής ρητορικής και της υπερβολικής συμπεριφοράς του. Απευθύνθηκε στη λαϊκή απογοήτευση για την κυβέρνηση υιοθετώντας ως σύμβολο της εκστρατείας του τη σκούπα, σύμβολο της δέσμευσής του να «καθαρίσει τη διαφθορά» Ήταν επίσης ένας πολύ χαρισματικός ηγέτης που αποδείχθηκε ικανός να κερδίσει την εμπιστοσύνη του κοινού.

Εκλογή του 1960 
Πριν από τις εκλογές του 1960, ο Κουάντρους προτάθηκε ως υποψήφιος από διάφορα κόμματα της αντιπολίτευσης, σχηματίζοντας έναν συνασπισμό του Εθνικού Εργατικού Κόμματος (PTN), του Χριστιανοδημοκρατικού Κόμματος και του μεγαλύτερου κόμματος της αντιπολίτευσης, της Εθνικής Δημοκρατικής Ένωσης (UDN). Αν και δεν ήταν ενθουσιώδης υποστηρικτής του UDN, υποστήριξε την υποψηφιότητά του, επειδή δεν διέθετε βιώσιμη εναλλακτική λύση. Καθ 'όλη τη διάρκεια της καμπάνιας, ο Κουάντρους συγκρούστηκε με το UDN. Το ταξίδι του στην κομμουνιστική Κούβα τον Μάρτιο του 1960 έδειξε σαφή αδιαφορία για την προτιμώμενη εξωτερική πολιτική του κόμματος. Ωστόσο, ο Κουάντρους είχε ευρεία δημοτικότητα στο εκλογικό σώμα της Βραζιλίας. Ο κυβερνών συνασπισμός, που αποτελούνταν από το PSD και το PTB, διόρισε τον Ενρίκε Λοττ, τον στρατάρχη του βραζιλιάνικου στρατού. Ωστόσο, ο Λοττ ήταν ένας λανθασμένος υποψήφιος του οποίου η πείσμα και η ωμότητα του κόστισαν δυνητικούς υποστηρικτές. Ο Κουάντρους κέρδισε εύκολα και το περιθώριο νίκης του 15,6% θα ήταν το μεγαλύτερο περιθώριο για προεδρικές εκλογές που διεξήχθησαν με λαϊκή ψηφοφορία έως ότου ο Φερνάντο Ενρίκε Καρντόζο κέρδισε κατά 27% το 1994. Το μερίδιο του Κουάντρους στη λαϊκή ψήφο ήταν 48%, μεγαλύτερο από οποιοδήποτε προηγούμενο πρόεδρο. Παρά την επιτυχία αυτή, την ξεχωριστή εκλογή αντιπροέδρου κέρδισε ο Ζουάου Γκουλάρτ, σύντροφος του Lott.

Οι εκλογές σηματοδότησαν μια ιστορική στιγμή στη βραζιλιάνικη ιστορία. Όταν ο Κουάντρους ανέλαβε τα καθήκοντά του στις 31 Ιανουαρίου 1961, σηματοδότησε την πρώτη φορά από τότε που η Βραζιλία έγινε δημοκρατία το 1889 ότι μια κατεστημένη κυβέρνηση μεταβίβασε ειρηνικά την εξουσία σε ένα εκλεγμένο μέλος της αντιπολίτευσης. Ήταν επίσης η πρώτη φορά σε 31 χρόνια που η προεδρία δεν ήταν κληρονόμος της παράδοσης του Ζετούλιο Βάργκας.

Προεδρία 

Μετά τη νίκη του στις εκλογές του 1960, ο Κουάντρους πέρασε τους τρεις μήνες πριν από την ορκομωσία του ταξιδεύοντας στην Ευρώπη και αποφεύγοντας να συζητήσει τι θα έκανε ως πρόεδρος. Η απουσία του επικρίθηκε από πολλούς από τους συμμάχους του, οι οποίοι ήθελαν να αναλάβει πιο ενεργό ρόλο στην προετοιμασία της κυβέρνησης να κυβερνήσει.  Ο Κουάντρους ανέλαβε τα καθήκοντά του στις 31 Ιανουαρίου 1961. Στην εναρκτήρια ομιλία του, τόνισε τα θέματα της αναποτελεσματικότητας της κυβέρνησης, του πληθωρισμού και του χρέους. Ο Κουάντρους έβαλε την ευθύνη για το υψηλό ποσοστό πληθωρισμού της χώρας στον προκάτοχό του, Ζουσκελίνο Κούμπιτσεκ τον οποίο κατηγόρησε για νεποτισμό και διαφθορά. Ο Κουάντρους αντικατέστησε γρήγορα τους περισσότερους κατεστημένους υπουργούς με μέλη από το UDN και άλλα κόμματα που τον υποστήριξαν. Ωστόσο, το Movimento Popular Jânio Quadros στερήθηκε σε επιρροή του στη νέα κυβέρνηση, παρά την υποστήριξή του στον Κουάντρους και τον εξέχοντα ρόλο του στην εκστρατεία. Παρά τις πολιτικές του ικανότητες, η ικανότητα του Κουάντρους να κυβερνά αποτελεσματικά παρεμποδίστηκε καθ 'όλη τη διάρκεια της προεδρίας του λόγω της απειρίας του με την κομματική πολιτική και το μικρό επιτελείο του.

Εσωτερική πολιτική 

Στην αρχή της προεδρίας του, η Βραζιλία αντιμετώπισε υψηλό πληθωρισμό και μεγάλα χρέη προς ξένες χώρες. Η κυβέρνηση του Κουάντρους ανακοίνωσε ένα πρόγραμμα κατά του πληθωρισμού τον Μάρτιο που απλοποίησε τις συναλλαγματικές ισοτιμίες και μείωσε τις δημόσιες δαπάνες. Οι μεταρρυθμίσεις κέρδισαν την έγκριση του ΔΝΤ και ο Κουάντρους μπόρεσε να διαπραγματευτεί εκ νέου τα χρέη προς τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ευρώπη. Η Βραζιλία έλαβε συνολικά 1,64 δισεκατομμύρια δολάρια νέων δανείων, μετριάζοντας σημαντικά την κρίση χρέους που αντιμετώπιζε. Αυτό αποτέλεσε σημαντική πρόοδο για τη διοίκηση του Κουάντρους, καθώς αρκετοί προηγούμενοι πρόεδροι της Βραζιλίας είχαν αποτύχει να επαναδιαπραγματευτούν το χρέος. Εκτός από την εκστρατεία του κατά του πληθωρισμού, ο Κουάντρους προσπάθησε να μειώσει τη γραφειοκρατική αναποτελεσματικότητα και τη διαφθορά. Ξεκίνησε μια εκστρατεία κατά της διαφθοράς και παράκαμψε σε μεγάλο βαθμό τη γραφειοκρατία εκδίδοντας προεδρικά διατάγματα. Ωστόσο, οι πολιτικές υπονόμευσαν το ηθικό της κυβέρνησης και αποξένωσαν πολλά μέλη του Κογκρέσου, και αυτό επιδεινώθηκε από την αποτυχία του να συνεργαστεί με τους συμμάχους του, καθώς σπάνια συμβουλεύτηκε το UDN για σημαντικές αποφάσεις και πραγματοποίησε μόνο δύο συνεδριάσεις του υπουργικού συμβουλίου τον πρώτο μήνα του στην εξουσία. Ως πρόεδρος, ο Κουάντρους ξόδεψε επίσης την ενέργειά του σε σχετικά ασήμαντα ζητήματα, καταβάλλοντας σημαντική προσπάθεια να απαγορεύσει τον τζόγο και να απαγορεύσει στις γυναίκες να φορούν μπικίνι στην παραλία.

Εξωτερική πολιτική 

Ο Κουάντρους ακολούθησε μια ανεξάρτητη εξωτερική πολιτική, περιγράφοντας «την ελευθερία, την ανεξαρτησία και τη μη παρέμβαση» ως κατευθυντήριες αρχές του. Προσπάθησε επίσης να ακολουθήσει στενότερες σχέσεις με την Αφρική, ελπίζοντας να αποκτήσει επιρροή στο κίνημα των Αδεσμεύτων. Προσπάθησε να δείξει αλληλεγγύη προς τις πρόσφατα ανεξάρτητες αφρικανικές χώρες προωθώντας την αποικιοκρατία και αντιτάσσοντας τον ρατσισμό. Προσπάθησε επίσης να προωθήσει το εμπόριο και τις πολιτιστικές ανταλλαγές με αυτές τις χώρες. Ωστόσο, η κυβέρνηση του Κουάντρους συχνά υποστήριζε κράτη που κυβερνούσαν λευκές μειονοτικές κυβερνήσεις, όπως η Νότια Αφρική, που υπονόμευαν τις προσπάθειές του. Ο Κουάντρους προσπάθησε να ακολουθήσει μια ουδέτερη εξωτερική πολιτική, αντί των φιλοαμερικανικών πολιτικών των προκατόχων του, και ήλπιζε να παίξει τις μεγάλες δυνάμεις μεταξύ τους. Ωστόσο, η προθυμία του να αγκαλιάσει τις κομμουνιστικές κυβερνήσεις της Κούβας, της Κίνας και της Σοβιετικής Ένωσης αποξένωσε πολλούς από τους υποστηρικτές του, ιδιαίτερα το UDN. Η απόφασή του να απονείμει το μετάλλιο του Σταυρού του Νότου, το υψηλότερο μετάλλιο της Βραζιλίας για τους ξένους, στον Τσε Γκεβάρα ήταν ιδιαίτερα αμφιλεγόμενη και οδήγησε πολλούς να υποψιάζονται ότι ήταν κομμουνιστής συνοδοιπόρος. Η εξωτερική πολιτική του Κουάντρους ήταν μια από τις πιο αμφιλεγόμενες πτυχές της προεδρίας του και ήταν ένας σημαντικός παράγοντας για την πτώση της υποστήριξής του στο Κογκρέσο.

Παραίτηση 

Το καλοκαίρι του 1961, ο Κουάντρους αντιμετώπισε αυξανόμενη αντίθεση από το Κογκρέσο και είχε αποξενώσει πολλούς πρώην συμμάχους. Στις 25 Αυγούστου 1961, παραιτήθηκε απροσδόκητα, αναφέροντας ξένες και «τρομερές αποκρυφιστικές δυνάμεις» στην αινιγματική επιστολή παραίτησής του. Πιστεύεται συνήθως ότι η παραίτησή του ήταν μια κίνηση για να αυξήσει την εξουσία του και ότι ο Κουάντρους αναμενόταν να επιστρέψει στην προεδρία με την επιδοκιμασία του λαού ή με αίτημα του Εθνικού Κογκρέσου της Βραζιλίας και του στρατού. Βασιζόμενος στη μη δημοτικότητα του Γκουλάρτ στα στρατιωτικά και άλλα συντηρητικά στοιχεία, πιθανότατα περίμενε ότι η παραίτησή του δεν θα γίνει αποδεκτή. Ωστόσο, αυτός ο ελιγμός απορρίφθηκε αμέσως από το Εθνικό Κογκρέσο της Βραζιλίας, το οποίο αποδέχθηκε την παραίτηση του Κουάντρους και κάλεσε τον πρόεδρο της Βουλής των Αντιπροσώπων της Βραζιλίας, Pascoal Ranieri Mazzilli, να αναλάβει τα καθήκοντά του έως ότου ο αντιπρόεδρος, Ζουάου Γκουλάρτ, θα μπορούσε να επιστρέψει από το ταξίδι του στην Κίνα. Η παραίτηση του Κουάντρους δημιούργησε μια σοβαρή πολιτική κρίση, θέτοντας ένα βήμα για το πραξικόπημα του 1964. Ο στρατός, που φοβόταν τις αριστερές τάσεις του Γκουλάρτ, φάνηκε έτοιμος να αντιταχθεί στην ανακήρυξή του με τη βία. Οι Ηνωμένες Πολιτείες ανησυχούσαν επίσης για την προοπτική μιας προεδρίας Γκουλάρτ και θεώρησαν ότι υποστηρίζουν τις δυνάμεις κατά του Γκουλάρτ.  Ο Γκουλάρτ τελικά ορκίστηκε ως πρόεδρος στις 7 Σεπτεμβρίου 1961, αλλά η εξουσία του περιορίστηκε από μια τροποποίηση του συντάγματος που ψηφίστηκε στις 2 Σεπτεμβρίου που δημιούργησε ένα κοινοβουλευτικό σύστημα διακυβέρνησης. Ο Γκουλάρτ δεν ήταν του ίδιου κόμματος με τον Κουάντρους επειδή, εκείνη την εποχή, οι Βραζιλιάνοι μπορούσαν να χωρίσουν την ψήφο τους για πρόεδρο και αντιπρόεδρο από διαφορετικά κόμματα.

Εξορία και επιστροφή στην πολιτική 
Λίγο μετά την παραίτησή του, ο Κουάντρους εγκατέλειψε την πρωτεύουσα και ταξίδεψε στην Ευρώπη, υποσχόμενος ότι θα επιστρέψει στη Βραζιλία. Η πολιτική κρίση που ξεκίνησε με την παραίτησή του κορυφώθηκε με ένα στρατιωτικό πραξικόπημα το 1964. Ο στρατός δεν του επέτρεψε να συμμετάσχει στην πολιτική, αλλά μέχρι τη δεκαετία του 1980, ο Κουάντρους είχε επιστρέψει. Εντάχθηκε στο Εργατικό Κόμμα της Βραζιλίας και ήταν υποψήφιος κυβερνήτης του Σάο Πάολο το 1982, για να νικηθεί μόνο από τον Αντρέ Φράνκο Μοντόρο. Παρ 'όλα αυτά, εξελέγη δήμαρχος του Σάο Πάολο το 1985, για δεύτερη φορά, νικώντας τον ευνοούμενο υποψήφιο, Φερνάντο Ερρίκε Καρντόσο, μετέπειτα πρόεδρο της Βραζιλίας. Ο Κουάντρους υπηρέτησε ως δήμαρχος μέχρι το 1988.

Προσωπική ζωή 
Ο Κουάντρους παντρεύτηκε την Ελόα ντο Βάλλε το 1939. Η κόρη του, Ντίρσε, ήταν μέλος του Εθνικού Κογκρέσου της Βραζιλίας. 

Πέθανε από νεφρική και πνευμονική ανεπάρκεια και αιμορραγία στις 16 Φεβρουαρίου 1992 στο Νοσοκομείο Άλμπερτ Αϊνστάιν στο Σάο Πάολο αφού νοσηλεύτηκε για 12 ημέρες.

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 Εξώφυλλο TIME με τον Κουάντρους (20 Ιουνίου 1961)
 Κεφάλαιο εκπαιδευτικού εγχειριδίου που περιγράφει την καριέρα του Κουάντρους
 Άρθρο στο περιοδικό Foreign Affairs γραμμένο από τον Κουάντρους
Πρόεδροι της Βραζιλίας