Πρόσωπο με πρόσωπο (ταινία)

Το Πρόσωπο με πρόσωπο είναι μια ελληνική δραματική ταινία του 1966, σε σκηνοθεσία, σενάριο και παραγωγή Ροβήρου Μανθούλη.  Η ταινία πήρε μέρος σε ελληνικά και ξένα φεστιβάλ κινηματογράφου και απέσπασε βραβεία.

Πλοκή
Βρισκόμαστε στην πολυτάραχη εποχή του μεταπολέμου. Ο νεαρός Δημήτρης Εμμανουήλ, καθηγητής αγγλικής φιλολογίας από τη Θεσσαλονίκη δεν έχει μέλλον, και σχεδιάζει να φύγει για την Αυστραλία. Οι διαδικασίες είναι όμως πολύ αυστηρές, και επειδή δεν έχει πατέρα, η βίζα του αργεί να εγκριθεί. Για να βγάλει το μεροκάματο δίνει μαθήματα αγγλικών, και έτσι προσλαμβάνεται κατά τύχη από έναν μεγαλοεπιχειρηματία, που ήρθε από την Αλεξάνδρεια.

Ο Δημήτρης πέφτει μέσα σε μια κοινωνία, που έχει τους δικούς της νόμους και ρυθμούς. Στο κέντρο της Αθήνας, στο ρετιρέ της λεωφόρου Κηφισίας 38, σε μια υπερπολυτελή πολυκατοικία, του ανοίγεται ένας αστικός μικρόκοσμος της χλιδής, της  υποκρισίας και του ψυχρού χρήματος. Ο πατέρας θέλει να αρραβωνιάσει την κόρη του, τη Βαρβάρα, με έναν πλούσιο Εγγλέζο, και ο Δημήτρης πρέπει να της μάθει αγγλικά μέσα σε δεκαπέντε ημέρες.

Ο Δημήτρης προσπαθεί να αντεπεξέλθει, αλλά το σπίτι είναι ένα τρελοκομείο. Ο πατέρας ασχολείται μόνο με τις επιχειρήσεις του, ενώ οι εργάτες στους δρόμους διαδηλώνουν, ο νεαρός τεντιμπόης ρίχνεται στην υπηρέτρια, η μητέρα παίζει συνέχεια κουμκάν με τέσσερις φιλενάδες της, μια από αυτές και μια ξεπεσμένη αρχόντισσα από την Μόσχα που με την επανάσταση κατέφυγε στην Οδησσό, από εκεί στην Κωνσταντινούπολη για να καταλήξει στην Αθήνα, ενώ το προσωπικό ονειροπολεί ένα καλύτερο αύριο.

Τελικά αντί να μάθει αγγλικά στη Βαρβάρα, ο Δημήτρης περιπλέκεται σε όλο και πιο περίεργες καταστάσεις, βγάζει βόλτα τον σκύλο, βλέπει την παρέλαση από το μπαλκόνι, και τελικά ξεναγεί τον μέλλοντα γαμπρό στην Αθήνα. Οι συνεχείς αντιφάσεις, και το παράλογο της κατάστασης του προξενούν παραισθήσεις, ονειροπολεί τρυφερές σκηνές και ερωτικούς δεσμούς με την μητέρα και την κόρη, και ταλαντεύεται ανάμεσα στα αισθήματα ενοχής και αδιεξόδου, για να αποφασίσει τελικά να απελευθερωθεί και να τους δώσει όλους τα παπούτσια στο χέρι. Η ταινία τελειώνει με έναν μακρύ αφελή μονόλογο της Βαρβάρας που χωρίς να το ξέρει ακούγεται στον δρόμο μέσα από το θυροτηλέφωνο.

Διανομή 
 Κώστας Μεσσάρης, Δημήτρης Εμμανουήλ
 Ελένη Σταυροπούλου, Βαρβάρα
 Θεανώ Ιωαννίδου, μητέρα 
 Λάμπρος Κοτσίρης, πατέρας 
 Μαίρη Γκότση, υπηρέτρια 
 Σάιμον Χίνκλι
 Ζωζώ Παπαδημητρίου
 Πάρης Πάπης
 Μιχάλης Μάστορης
 Ευτυχία Παρθενιάδου
 Αλέξης Γεωργίου

Παραγωγή 
Στην ταινία ακούγεται το τραγούδι "Είναι χαράματα" του Νίκου Μαμαγκάκη που ερμηνεύει η Μαριάννα Δημοτάκη.

Διακρίσεις και συμμετοχές 
 Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης 1966 - Βραβείο σκηνοθεσίας
 Φεστιβάλ Κινηματογράφου της εφημερίδας "Δημοκρατική Αλλαγή", 1966 - Βραβείο κοινού για τη σκηνοθεσία
 Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Λοκάρνο, 1967 - Ειδικό βραβείο
 Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Μόσχας - συμμετοχή
 Φεστιβάλ Κινηματογράφου Λωζάνης - συμμετοχή

Κριτικές 
Νίκος Καλλιόρης, Επιθεώρηση Τέχνης (Νοε/Δεκ, 1966):«Ένας καθηγητής αγγλικών αναλαμβάνει να εκμάθει κατεπειγόντως τη γλώσσα στην κόρη ενός μεγαλοεπιχειρηματία. Μ’ αυτόν τον τρόπο εισέρχεται σε μιαν ατμόσφαιρα ζωής διαποτισμένη από τη φθορά των ευτελών απασχολήσεων, τη συμβατικότητα των σχέσεων και την ερημία των αληθινών αισθημάτων…»Βασίλης Ραφαηλίδης, Δημοκρατική Αλλαγή (27/9/1966):«Η ανηλεής σάτιρα του αστικού νεοπλουτισμού, οι συνεχείς υπαινικτικές αναφορές στην προϊστορία της μεγαλοαστικής οικιγένειας όπου τοποθετείται η δράση, η προσαρμοστικότητα τού τέλεια αλλοτριωμένου «πάτερ φαμίλια» στις κατ’ εξοχήν τοκογλυφικές «επιχειρήσεις οικοδομών», η ανεκδιήγητη οικοδέσποινα με την ζωώδη αισιοδοξία, ο τεντυμποΐζων υιός, η χαμένη και πελαγωμένη μέσα σ’ αυτόν τον ηλίθιο κυκεώνα κόρη – η μόνη που διατηρεί μερικά ίχνη πρωτόγονης ανθρωπιάς και καλωσύνης – δημιουργούν έναν κωμικοτραγικό περίγυρο, μέσα στον οποίον κινείται επαγγελματικά ο νεαρός δάσκαλος των Αγγλικών».

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
 https://web.archive.org/web/20140208221710/http://www.tainiothiki.gr/v2/filmography/view/3/2532

Ελληνικές ταινίες
Ταινίες του 1966
Ελληνόφωνες ταινίες
Ελληνικές αισθηματικές δραματικές ταινίες
Ταινίες σχετικά με δυσλειτουργικές οικογένειες
Ταινίες με μουσική σύνθεση Νίκου Μαμαγκάκη
Ταινίες γυρισμένες στην Ελλάδα
Ελληνικές ασπρόμαυρες ταινίες
Ταινίες γυρισμένες στην Αθήνα