Αρτέμιδα Ηλείας

Η Αρτέμιδα είναι χωριό και έδρα ομώνυμης τοπικής κοινότητας, της δημοτικής ενότητας και δήμου  Ζαχάρως, της περιφερειακής ενότητας (τέως νομού) Ηλείας, στην περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας, σύμφωνα με το πρόγραμμα Καλλικράτης.  Πριν το πρόγραμμα Καλλικράτης και το σχέδιο Καποδίστριας, ανήκε στην επαρχία Ολυμπίας του νομό Ηλείας, στο γεωγραφικό διαμέρισμα Πελοποννήσου.  
Μέχρι το 1912 η Αρτέμιδα ονομαζόταν Κομποθέκρα, μέχρι το 1940 Κουμποθέκρας και μέχρι τη δεκαετία του 1980 Κουμουθέκρας.

Γεωγραφία
Η Αρτέμιδα είναι χωριό στο νότιο τμήμα του νομού Ηλείας. Βρίσκεται στις νότιες πλαγιές του βουνού Λάπιθος (Λαπίθας), δίπλα στην επαρχιακή οδό Ζαχάρως-Ανδρίτσαινας και ΒΑ. της Ζαχάρως, σε μέσο σταθμικό υψόμετρο 420. Απέχει 43 χλμ. περίπου ΝΑ. του Πύργου. Η τοπική κοινότητα είναι χαρακτηρισμένη ως αγροτικός ημιορεινός οικισμός, με έκταση 8,533 χμ² (2011).

Πληθυσμός

Διοικητικές μεταβολές μέχρι τον «Καλλικράτη»
Ο οικισμός αναγνωρίστηκε το 1835 ως Κομποθέκρα και προσαρτήθηκε στον δήμο Αρήνης του νομού Μεσσηνίας. Το 1899 εντάχθηκε στον -τέως- νομό Τριφυλίας και το 1909 πάλι στον νομό Μεσσηνίας. Το 1912 η ονομασία του οικισμού διορθώθηκε σε Κουμποθέκρας και το 1939 υπήχθη οριστικά στον νομό Ηλείας. Το 1940 η ονομασία του οικισμού διορθώθηκε σε Κουμουθέκρας και το 1948 ορίστηκε έδρα της ομώνυμης κοινότητας. Η ονομασία του άλλαξε σε Αρτέμιδα και με το ΦΕΚ 244Α – 04/12/1997 αποσπάστηκε από την κοινότητα Αρτέμιδας και προσαρτήθηκε στον δήμο Ζαχάρως.

Γενικά στοιχεία
Το όνομα του χωριού προέρχεται από την θεά Άρτεμη, που κατά την μυθολογία, είχε ερωτευτεί ο Αλφειός. Η οικονομία στηρίζεται στην κτηνοτροφία και στην γεωργία.

Πυρκαγιά του 2007
Την Παρασκευή 24 Αυγούστου 2007 η Αρτέμιδα βρέθηκε στο μέτωπο τεράστιας πυρκαγιάς, η οποία κατέκαψε το μεγαλύτερο μέρος της Πελοποννήσου. Η Αρτέμιδα ήταν το δεύτερο χωριό που κάηκε -το πρώτο ήταν η Μάκιστος- με τραγικό απολογισμό  26 νεκρούς , μεταξύ των οποίων 7 παιδιά, τους περισσότερους από κάθε άλλο χωριό. Κατά την εγκατάλειψη του χωριού, κάποιοι προσπάθησαν να σβήσουν την φωτιά και έδιωξαν τα παιδιά και τους γεροντότερους, ακολουθώντας όμως δύο διαφορετικές διαδρομές. Η μία ομάδα,  ένα χιλιόμετρο έξω από το χωριό, εγκλωβίστηκε στο δρόμο κοντά στις φλόγες, λόγω ενός τροχαίου που είχε γίνει ανάμεσα σε αυτοκίνητο και πυροσβεστικό όχημα, μπλοκάροντας το δρόμο και 9 από αυτούς δεν τα κατάφεραν. Ανάμεσα τους ήταν και 4 παιδιά. Κάποιοι από αυτούς βρέθηκαν μέσα στα αυτοκίνητα απανθρακωμένοι ενώ 6 σε μικρή απόσταση προσπαθώντας να διαφύγουν πεζοί. Στους 6 ήταν τα τέσσερα παιδιά με την μητέρα τους και τον αδελφό της. Ανάμεσα σε αυτούς που επέζησαν ήταν και ο δήμαρχος Ζαχάρως Πανταζής Χρονόπουλος. 

Στις 29 Αυγούστου 2007 η Κυπριακή Δημοκρατία ανακοίνωσε την, εκ μέρους της με έξοδα του Κυπριακού κράτους, ανοικοδόμηση της Αρτέμιδας. Στις 17 Ιανουαρίου 2010 η Κυπριακή Δημοκρατία παρέδωσε το ολοκληρωμένο έργο που περιλαμβάνει μεταξύ άλλων αντιπλημμυρικά έργα, έργα στήριξης και ασφάλειας καθώς και αισθητικής αναβάθμισης. Επιπλέον λήφθηκαν οικονομικά μέτρα στήριξης των παραγωγών της περιοχής.
Η κεντρική πλατεία του χωριού μετονομάστηκε "Πλατεία Κύπρου".

Παραπομπές

Πηγές
Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος Λαρούς Μπριτάνικα, 1996, 2006 (ΠΛΜ)
Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος Λαρούς, εκδ. 1963 (ΠΛ)
Περιοδικό «Διακοπές», εκδ. Δ.Ο.Λ.,  2010
Οργανισμός εκδόσεων «Ελλάδα», χάρτες (εκδ. Βαρελάς)
Google Earth
eetaa.gr

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
https://www.ilialive.gr/%CE%BA%CE%BF%CE%B9%CE%BD%CF%89%CE%BD%CE%AF%CE%B1/item/%CE%B1%CF%81%CF%84%CE%AD%CE%BC%CE%B9%CE%B4%CE%B1-10-%CF%87%CF%81%CF%8C%CE%BD%CE%B9%CE%B1-%CE%BC%CE%B5%CF%84%CE%AC-%CF%84%CE%BF-%CF%87%CF%89%CF%81%CE%B9%CF%8C-%CF%80%CE%BF%CF%85-%CE%B1%CE%BD%CE%BF%CE%B9%CE%BA%CE%BF%CE%B4%CF%8C%CE%BC%CE%B7%CF%83%CE%B5-%CE%B7-%CE%BA%CF%8D%CF%80%CF%81%CE%BF%CF%82.html

Χωριά του νομού Ηλείας
 Δήμος Ζαχάρως