Αρταξέρξης Α΄ της Περσίας

Ο Αρταξέρξης Α΄, ο επονομαζόμενος Μακρόχειρας, ήταν ο 5ος βασιλιάς της Περσίας από την δυναστεία των Αχαιμενιδών από το 465 ως το 424 π.Χ., δεύτερος γιος και διάδοχος του βασιλιά της Περσίας Ξέρξη Α΄ και της Αμάστριδος, κόρης του Οτάνη. Ονομάζεται «μακρόχειρας» στις ελληνικές πηγές, επειδή το αριστερό του χέρι ήταν μακρύτερο από το δεξί. Το 465 π.Χ. ο πατέρας του δολοφονήθηκε από τον βασιλικό σωματοφύλακα Αρτάβανο, αλλά οι Έλληνες συγγραφείς δίνουν διαφορετικές ερμηνείες σχετικά με το περιστατικό: Ο Κτησίας αναφέρει, ότι ο Αρτάβανος υπέδειξε στον Αρταξέρξη Α΄ τον μεγαλύτερο αδελφό του, Δαρείο, ως δολοφόνο του πατέρα τους, γι’ αυτό ο Αρταξέρξης Α΄ τον δολοφόνησε ανεβαίνοντας στον θρόνο. Σύμφωνα με τον Αριστοτέλη, ο Αρτάβανος δολοφόνησε πρώτα τον Δαρείο και στην συνέχεια τον πατέρα του Ξέρξη Α΄, αλλά ο Αρταξέρξης Α΄ στην συνέχεια ανακάλυψε τη συνωμοσία και δολοφόνησε τον Αρτάβανο και τους γιους του.

Σχέσεις με τους Αθηναίους

Μετά την ήττα των Περσών στον Ευρυμέδοντα, ακολούθησε διαρκής ειρήνη στις σχέσεις μεταξύ των Ελλήνων και των Περσών· ο Αρταξέρξης ξεκίνησε μια νέα τακτική με προτεραιότητα στην ενίσχυση των αντιπάλων των Αθηναίων. Οι Αθηναίοι, που αναγνώρισαν τη στρατηγική του, μετέφεραν το κέντρο της Αθηναϊκής Συμμαχίας από τη Δήλο στην Ακρόπολη των Αθηνών και ξεκίνησαν τις εχθροπραξίες εναντίον των Περσών με τη μάχη της Κύπρου το 450 π.Χ. Μετά την αποτυχία των εχθροπραξιών η Καλλίειος ειρήνη επιτεύχθηκε από τον απεσταλμένο των Αθηναίων Καλλία Β´ το 449 π.Χ. ανάμεσα στους Αθηναίους, τους Πέρσες και τους Αργείους. Την ίδια εποχή ο Αθηναίος ναύαρχος Θεμιστοκλής, ο θριαμβευτής των Αθηναίων στην ναυμαχία της Σαλαμίνας το 480 π.Χ., εξοστρακίστηκε από τους Αθηναίους· ο Αρταξέρξης Α΄ του πρόσφερε άσυλο.

Σχέσεις με τους Ιουδαίους

Ο Αρταξέρξης Α΄ έστειλε στα Ιεροσόλυμα τον 7ο χρόνο της βασιλείας του, το 458 π.Χ., έναν Ιουδαίο ιερέα, τον Έσδρα να αναλάβει πρωτοβουλίες, ώστε να οργανώσει την θρησκεία του Ιουδαϊκού λαού, η οποία περιελάμβανε ιερείς και Λευίτες. Η δημιουργία της Ιουδαϊκής κοινότητας των Ιεροσολύμων είχε ξεκινήσει το 538 π.Χ. από τον προπάππο του Αρταξέρξη Α΄, τον Κύρο Β΄ τον Μεγάλο, ο οποίος είχε επιτρέψει σε μεγάλο αριθμό Ιουδαίων να επιστρέψει στην πατρίδα τους και να οικοδομήσει τον ναό του Σολομώντα. Τον 20ο χρόνο της βασιλείας του, το 444 π.Χ., ο Αρταξέρξης Α΄ έστειλε στα Ιεροσόλυμα τον ίδιο τον οινοχόο του Νεεμία να βοηθήσει τον Έσδρα και να οργανώσει την Ιουδαϊκή κοινότητα.

Οικογένεια
Νυμφεύτηκε διάφορες γυναίκες και απέκτησε πολλά τέκνα.
Από τη Δαμασπία γιος του ήταν ο:
 Ξέρξης Β΄ 519-465 π.Χ., βασιλιάς της Περσίας (βασ. 424 π.Χ.) για 45 ημέρες.
Από την Αλογύνη της Βαβυλώνας:
 Σογδιανός, βασιλιάς της Περσίας (βασ. 424-423 π.Χ.).
Από την Κοσμαρτιδηνή της Βαβυλώνας:
 Δαρείος Β΄ Ώχος, βασιλιάς της Περσίας (βασ. 423-404 π.Χ.).
 Αρσίτης άκμασε 440-425 π.Χ., σατράπης της Φρυγίας.
Από την Άνδρια της Βαβυλώνας:
 Βογαπαίος.
 Παρυσάτις 5ος αι. π.Χ., παντρεύτηκε τον Δαρείο Β΄.
Από άλλες, αγνώστου ονόματος, συζύγους:
 κόρη, παντρεύτηκε τον Ιεραμένη και είχε τέκνα:
 Αυτοβοισάκης και Μιτραίος.
 11 άλλα τέκνα.

Παραπομπές

Πηγές
 Ghias Abadi, R. M. (2004). Achaemenid Inscriptions (کتیبههای هخامنشی) (in Persian) (2nd edition ed.). Tehran: Shiraz Navid Publications. p. 129. ISBN 964-358-015-6.
 Plutarch, Artaxerxes, l. 1. c. 1. 11:129 - cited by Ussher, Annals, para. 1179
 The Book of Daniel. Montex Publish Company, By Jim McGuiggan 1978, p. 147.
 P. Byrd, The challenges of Roger Williams: Religious Liberty, Violent Persecution, and the Bible (Mercer University Press, 2002)[1] (accessed on Google Book on July 20, 2009)
 Ashrafian, Hutan. (2011). "Limb gigantism, neurofibromatosis and royal heredity in the Ancient World 2500 years ago: Achaemenids and Parthians". J Plast Reconstr Aesthet Surg64 (4): 557. doi:10.1016/j.bjps.2010.08.025. PMID 20832372.

Πέρσες βασιλείς
Δυναστεία των Αχαιμενιδών
Φαραώ της 27ης Αιγυπτιακής Δυναστείας