Φρειδερίκος του Τέσεν

Ο Φρειδερίκος (γερμ. Friedrich, 4 Ιουνίου 1856 – 30 Δεκεμβρίου 1936) από τον Οίκο των Αψβούργων-Λωρραίνης ήταν Αρχιδούκας της Αυστρίας και Δούκας του Τέσσεν (1895-1918). Ήταν ο αρχηγός του Στρατού κατά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Βιογραφία
Ο Φρειδερίκος Μαρία Αλβέρτος Γουλιέλμος Κάρολος γεννήθηκε στο Κάστρο Γκρος-Ζέελοβιτς (νυν Ζίντλοχοβιτσε, Μπρνο, Μοραβία) και ήταν ο πρωτότοκος γιος του Καρόλου Φερδινάνδου της Αυστρίας και της Ελισάβετ Φραγκίσκης των Αψβούργων-Λωρραίνης, κόρης του Ιωσήφ, Παλατινού (Κόμη) της Ουγγαρίας. 

Αδέλφια του ήταν η Μαρία Χριστίνα, σύζυγος του Αλφόνσου ΙΒ΄ της Ισπανίας, ο Κάρολος Στέφανος, υποψήφιος για τον θρόνο της Πολωνίας και ο Ευγένιος, αξιωματικός.

Το 1895 απεβίωσε ο θείος του Αλβέρτος, Δούκας του Τέσσεν, χωρίς επιζώντα άρρενα τέκνα και τον διαδέχθηκε· οι αδελφοί του έλαβαν μεγάλες ιδιοκτησίες. Ο Φρειδερίκος κατείχε ιδιοκτησίες στο Ουνγκάρις-Άλτενμπουργκ (νυν Μοσονμαγυαροβάρ), στο Μπέλλεγιε, στο Ζάυμπους (νυν Ζυβίεκ Πολωνίας) και στο Φρύντεκ της Τσεχίας. Το ανάκτορό του Άλμπρεχτ στη Βιέννη στέγαζε τη συλλογή του Αλμπερτίνα από σχέδια και χαρακτικά.

Στρατιωτική σταδιοδρομία
Εισήλθε στο στρατό και υπηρέτησε αξιέπαινα για πολλά έτη ως διοικητής του 5ου Σώματος στο Πρέσσμπουρκ (νυν Μπρατισλάβα Σλοβακίας). Ήταν διοικητής του Τεχνικού Σώματος Γεφυροποιών Αυστρίας και επιθεωρητής του Στρατού. Το 1914 δολοφονήθηκε στο Σεράγιεβο ο ανιψιός και διάδοχος του Φραγκίσκου Ιωσήφ, ο Φραγκίσκος Φερδινάνδος. Τότε ο Φρειδερίκος έγινε γενικός επιθεωρητής του Αυστρο-Ουγγρικού στρατού. 

Ήταν εγγονός του Καρόλου, Δούκα του Τέσσεν, νικητή του Ναπολέοντα Α΄ στο Άσπερν και ανιψιός του Αλβέρτου, νικητή της Κουστότσα στην Ιταλία. Έτσι ο Φραγκίσκος Ιωσήφ τον έκανε αρχηγό του Αυστρο-Ουγγρικού Στρατού το 1914. Δέχθηκε από καθήκον τη θέση και είχε την πραγματική  άσκηση των καθηκόντων ο επικεφαλής του προσωπικού του γραφείου Φραντς Κόνρατ, Κόμης φον Χέτσενντορφ, ενώ ο ίδιος εκτελούσε εθιμοτυπικά καθήκοντα. Μεσολαβούσε για την επίλυση αντικρουόμενων αιτημάτων. Προήχθη σε αρχιστράτηγο. 

Το 1917 ο Κάρολος, αυτοκράτορας της Αυστρο-Ουγγαρίας, ανέλαβε ο ίδιος την αρχηγία του Στρατού.

Απόσυρση και το τέλος του
Το 1918 καταλύθηκε η μοναρχία και οι κυβερνήσεις Αυστρίας και Τσεχοσλοβακίας κατάσχεσαν τις ιδιοκτησίες του, όπως το ανάκτορο στη Βιέννη και τη συλλογή Αλμπερτίνα. Του έμειναν οι ιδιοκτησίες στην Ουγγαρία. Το 1929 κέρδισε τη δίκη, όταν ζήτησε αποζημίωση από την Τσεχοσλοβακία.

Απεβίωσε το 1936 στο Ουνγκάρις-Άλτενμπουργκ (νυν Μοσονμαγυαροβάρ)· ήταν το μεγαλύτερο γεγονός από το 1916 στην Ουγγαρία. Τάφηκε στον εκεί ναό Πφάρκιρχε. Παραβρέθηκαν ο ανιψιός του Αλφόνσος ΙΓ΄ της Ισπανίας, πολλοί αρχιδούκες της Αυστρίας, τέως στρατάρχες, μέλη του Οίκου της Σαβοΐας, διπλωμάτες, αντιπρόσωποι κυβερνήσεων και ο αντιβασιλέας της Ουγγαρίας Μίκλος Χόρτυ. Ταξιαρχίες του Ουγγρικού Στρατού χαιρέτησαν για τελευταία φορά τον πρώην Αρχηγό τους.

Οικογένεια
Νυμφεύτηκε το 1878 την Ισαβέλλα, κόρη του Ροδόλφου του Κρόυ και είχε τέκνα:
 Μαρία Χριστίνα 1879-1962, παντρεύτηκε τον Μανουήλ του Ζαλμ-Ζαλμ.
 Μαρία Άννα 1882-1940, παντρεύτηκε τον Ηλία της Πάρμας. 
 Μαρία Ερριέττα 1883-1956, παντρεύτηκε τον Γοδεφρείδο του Χόενλοε-Βάλντενμπουρκ-Σίλλινγκσφυρστ.
Ναταλία Μαρία 1884-1898.
Στεφανία Μαρία Ισαβέλλα 1886-1890.
 Γαβριέλλα Μαρία Θηρεσία 1887-1954.
 Ισαβέλλα 1887-1973, παντρεύτηκε τον Γεώργιο της Βαυαρίας.
 Μαρία Αλίκη 1893-1962, παντρεύτηκε τον Φρειδερίκο Βάλντμποττ, Βαρόνο φον Μπάσσενχαϊμ.
 Αλβέρτος Φραγκίσκος 1897-1955, Αρχιδούκας της Αυστρίας και Δούκας του Τέσσεν.

Διακρίσεις
Έγινε ιππότης των Ταγμάτων: του Χρυσόμαλλου Δέρατος (Αυστρίας), του Αγ. Στεφάνου (Ουγγαρίας), του Αγ. Ανδρέα (Ρωσίας), του Αγ. Αλεξάνδρου Νιέφσκυ (Ρωσίας), της Αγ. Άννας (Ρωσίας), του Μαξιμιλιανού Α΄ Ιωσήφ της (Βαυαρίας), του Λευκού Αετού (Ρωσίας), του Λουτρού (Βρετανίας), του Αγ. Ερρίκου (Σαξονίας), του Ελέφαντος (Δανίας).

Τιμήθηκε με τον Σταυρό της Αξίας (Αυστρίας), τον Σιδηρό Σταυρό (Γερμανίας) τον Σταυρό της Αξίας (Μεκλεμβούργου) και το Μετάλλιο της Αξίας (Αυστρίας).

Αναφορές σε Πηγές

Βιβλιογραφία
 Heiszler, Vilmos. Photo Habsburg: Frederick Habsburg and his Family. Budapest: Corvina, 1989.
 Jewison, Glenn, and Jörg C. Steiner. "Erzherzog Friedrich" (Austro-Hungarian Land Forces 1848–1918).
 Palmer, Alan. Twilight of the Habsburgs: The Life and Times of Emperor Francis Joseph. Atlantic Monthly Press; 1st Pbk. Ed edition.
 Stefanovics, Glenn W. "Friedrich Maria Albrecht Wilhelm Karl von Österreich-Toskana, Herzog von Teschen"

Οίκος των Αψβούργων-Λωρραίνης