Κατακόμβες των Καπουτσίνων

Οι Κατακόμβες Καπουτσίνων του Παλέρμο ή Κατακόμβες των Καπουτσίνων () είναι ταφικές κατακόμβες στο Παλέρμο, στη Σικελία, στη νότια Ιταλία. Σήμερα παρέχουν ένα κάπως μακάβριο τουριστικό αξιοθέατο καθώς και ένα εξαιρετικό ιστορικό ρεκόρ.

Ιστορικό 
Το μοναστήρι των Καπουτσίνων του Παλέρμο ξεπέρασε τα όρια του αρχικού νεκροταφείου τον 16ο αιώνα και οι μοναχοί άρχισαν να ανασκάπτουν κρύπτες κάτω από αυτό. Το 1599 μουμιοποίησαν έναν από τους πολλούς, τον πρόσφατα αποθανόντα αδελφό Σιλβέστρο του Γκούμπιο, και τον τοποθέτησαν στις κατακόμβες.

Τα σώματα αφυδατώθηκαν πάνω σε κεραμικά ράφια στις κατακόμβες και μερικές φορές αργότερα πλύθηκαν με ξύδι. Μερικά πτώματα ταριχεύτηκαν και άλλα κλείστηκαν σε σφραγισμένα γυάλινα ντουλάπια. Οι μοναχοί διατηρούνταν με την καθημερινή τους ενδυμασία και μερικές φορές με σχοινιά που φορούσαν στην μετάνοια.

Αρχικά οι κατακόμβες προορίζονταν μόνο για νεκρούς μοναχούς. Ωστόσο, στους επόμενους αιώνες έγινε σύμβολο κατάστασης για να ενταφιαστεί στις κατακόμβες των Καπουτσίνων. Στις διαθήκες τους, οι τοπικοί ιερείς θα ζητούσαν να διατηρηθούν με συγκεκριμένα ρούχα ή ακόμη και να αλλάξουν τα ρούχα τους σε τακτά χρονικά διαστήματα. Οι ιερείς φορούσαν τα κληρικά τους άμφια, ενώ άλλοι ήταν ντυμένοι σύμφωνα με τη σύγχρονη μόδα. Οι συγγενείς επισκέπτονταν για να προσευχηθούν για τον νεκρό και να διατηρήσουν το σώμα σε ευπαρουσίαστη κατάσταση.  Οι κατακόμβες συντηρούνταν με δωρεές συγγενών του εκλιπόντος. Κάθε νέο σώμα τοποθετήθηκε σε μια προσωρινή θέση και αργότερα τοποθετήθηκε σε μια πιο μόνιμη θέση. Όσο συνεχίζονταν οι εισφορές, το πτώμα παρέμενε στη σωστή του θέση, αλλά αν οι συγγενείς σταματούσαν να στέλνουν χρήματα, το πτώμα τοποθετούνταν στην άκρη σε ένα ράφι μέχρι να ξαναρχίσουν οι πληρωμές.

Ενταφιασμοί 

Το 1871 ο αδελφός Ρικάρντο ήταν ο τελευταίος μοναχός που ενταφιάστηκε στις κατακόμβες, αλλά άλλα διάσημα πρόσωπα ενταφιάστηκαν μετά από αυτό. Οι κατακόμβες έκλεισαν επίσημα το 1880 αλλά οι τουρίστες συνέχισαν να τις επισκέπτονται. Οι τελευταίες ταφές είναι της δεκαετίας του 1920 και του 1930. Μεταξύ των τελευταίων ενταφιασμών ήταν η Ροζαλία Λομπάρντο, τότε σχεδόν δύο ετών, της οποίας το σώμα παραμένει εντυπωσιακά άθικτο, διατηρημένο με μια διαδικασία που πραγματοποιήθηκε από τον καθηγητή Αλφρέντο Σαλάφια. Η διαδικασία ταρίχευσης του περιελάμβανε φορμαλίνη για να σκοτώσει τα βακτήρια, αλκοόλ για να στεγνώσει το σώμα, γλυκερίνη για να μην στεγνώσει υπερβολικά, σαλικυλικό οξύ για να σκοτώσει τουςμύκητες και τα πιο σημαντικά συστατικά, άλατα ψευδάργυρου (θειικός ψευδάργυρος και χλωριούχος ψευδάργυρος) για να δώσει στο σώμα ακαμψία.   Η φόρμουλα ταρίχευσης είναι ένα μέρος γλυκερίνης, ένα μέρος φορμαλίνης κορεσμένο και με τα δύο άλατα ψευδαργύρου και ένα μέρος ενός διαλύματος αλκοόλης κορεσμένου με σαλικυλικό οξύ.  Η τελευταία ταφή ήταν του Τζοβάνι Λικάτα ντι Μπακίνα, του κόμη του Ισνέλλο, το 1939.

Οι κατακόμβες περιέχουν περίπου 8.000 πτώματα και 1.252 μούμιες (όπως δηλώθηκε από την τελευταία απογραφή που έγινε από την EURAC το 2011) που πλαισιώνουν τους τοίχους. Οι αίθουσες χωρίζονται ανά κατηγορία: άνδρες, γυναίκες, παρθένες, παιδιά, ιερείς, μοναχοί και επαγγελματίες. Μερικά σώματα διατηρούνται καλύτερα από άλλα. Μερικά είναι σε πόζες, για παράδειγμα, δύο παιδιά κάθονται μαζί σε μια κουνιστή πολυθρόνα. Τα φέρετρα ήταν προσβάσιμα στις οικογένειες των νεκρών, έτσι ώστε ορισμένες ημέρες η οικογένεια, συμπεριλαμβανομένου του νεκρού, να μπορούν να ενώνουν τα χέρια τους σε προσευχή.

Μερικοί διάσημοι άνθρωποι που θάφτηκαν στις κατακόμβες περιλαμβάνουν:
Φίλιππος της Αυστρίας, πρίγκιπας της Τύνιδας και προσηλυτισμένος στον καθολικισμό (1620)
Τζουζέπε Γκριμάου, πρόεδρος του βασιλείου (1755)
Βιντζέντσο Νατόλι, δικαστής (1770)
Λορέντζο Μαραμπίτι, γλύπτης (αρχές 19ου αι.)
Φίλιππο Πενίνο, γλύπτης (1801)
Τζουζέπε Βελάσκο , ζωγράφος (1827)
Σαλνατόρε Μαντζέλλα, χειρουργός (1835)
Συνταγματάρχης Τζούλιο Ασκάνιο Ενέα, μέλος της πολεμικής επιτροπής (1848)
Τζιοβάνι Κοράο, παρτιζάνος (1863)
Πάολο Ραγκόνα, συνταγματάρχης του πυροβολικού (1863)
Επίσκοπος Αγκοστίνο Φράνκο (1877), τιτουλάριος Επίσκοπος Ερμοπόλεως
Τζιοβάνι Πατερνίτι, Αμερικανός Αντιπρόξενος (1911)
Ερνέστο Σαλάφια, δάσκαλος ξιφασκίας (1914)
Τζουζέππε Τομάζι ντι Λαμπεντούζα που μερικές φορές αναφέρεται ότι θάφτηκε στις κατακόμβες, αλλά είναι θαμμένος στο νεκροταφείο δίπλα τους.

Επιστημονική έρευνα 

Το Πρόγραμμα Μουμιών Σικελίας (Sicily Mummy Project) δημιουργήθηκε το 2007 για να μελετήσει τις μούμιες και να δημιουργήσει ένα αρχείο για όσους είχαν μουμιοποιηθεί. Το έργο διευθύνεται από τον ανθρωπολόγο Ντάριο Πιομπίνο -Μασκάλι του Τμήματος Πολιτιστικής Κληρονομιάς και Σικελικής Ταυτότητας στο Παλέρμο, και υποστηρίζεται από την Ευρωπαϊκή Ακαδημία του Μπόζεν/Μπολζάνο Οι μούμιες υποβάλλονται σε ακτινογραφία και αξονική τομογραφία για συλλογή πληροφορίες για αυτά, μαζί με άλλες ανθρωπολογικές και παλαιοπαθολογικές τεχνικές για την επιβεβαίωση της ηλικίας και του φύλου τους. Ο Πιομπίνο-Μασκάλι πιστώνει το πρόγραμμα με την επανέναρξη της συζήτησης για τον θάνατο στη Σικελία.

Ο ιατροδικαστής βιολόγος Μαρκ Μπένεκε εντόπισε αρκετά έντομα που ρίχνουν φως στη διαδικασία μουμιοποίησης.

Τουρισμός 
Οι κατακόμβες είναι ανοιχτές στο κοινό. Η φωτογραφία στο εσωτερικό απαγορεύεται επίσημα, κάτι που οι εμφανείς πινακίδες καθιστούν σαφές στους επισκέπτες. Ωστόσο, ορισμένα πτώματα έχουν προβληθεί σε ταινίες, όπως στο Ένδοξα πτώματα (Cadaveri Eccellenti) του Φρανσίσκο Ρόσι και τηλεοπτικά προγράμματα όπως η σειρά του Channel 4 Coach Trip, και η τηλεοπτική σειρά του BBC The Human Body το 1998. Έχουν τοποθετηθεί σιδερένια πλέγματα για να αποτρέψουν τους τουρίστες να παραβιάζουν ή να ποζάρουν με τα πτώματα.

Εκθεσιακός χώρος

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

Μούμιες
Καπουτσίνοι
Αξιοθέατα στο Παλέρμο