Αξιότιμος Μάστερ Αθλητισμού

Ο τίτλος "Αξιότιμος Μάστερ Αθλητισμού" είναι τιμητικός αθλητικός τίτλος.

Ο τίτλος "Αξιότιμος Μάστερ Αθλητισμού" δημιουργήθηκε το 1934, στην ΕΣΣΔ (από το 1983, η επίσημη του ονομασία ήταν "Αξιότιμος Μάστερ Αθλητισμού της ΕΣΣΔ"). Αναλογικοί τίτλοι υπήρχαν στην Βουλγαρία, στην Πολωνία (υπάρχει και σήμερα), στην Λαϊκή Δημοκρατία της Γερμανίας, στην Ρουμανία και στην Τσεχοσλοβακία.

Μετά τη διάλυση της ΕΣΣΔ, το 1991, ο τίτλος "Αξιότιμος Μάστερ Αθλητισμού της ΕΣΣΔ", το 1992, απονεμήθηκε σε αθλητές για την συνεισφορά τους στην Ενοποιημένη Ομάδα της πρώην ΕΣΣΔ. Από το 1992, ο τίτλος "Αξιότιμος Μάστερ Αθλητισμού" απονέμεται σε αρκετές χώρες (όχι σε όλες) της πρώην ΕΣΣΔ (σε κάποιες - ως τιμητικός τίτλος).

Ρωσία - από το 1992, τιμητικός αθλητικός τίτλος.
Ουκρανία - από τις 14 Απριλίου 1993, τιμητικός αθλητικός τίτλος, από το 2006 - αθλητικός τίτλος.
Λευκορωσία - από το 1994, τιμητικός αθλητικός τίτλος, από τις 13 Απριλίου 1995 - τιμητικός τίτλος.
Καζακστάν
Ουζμπεκιστάν
Κιργιζία - από τις 13 Φεβρουαρίου 2005, τιμητικός τίτλος.
Τατζικιστάν

Αξιότιμος Μάστερ Αθλητισμού της ΕΣΣΔ

Στις 27 Μαΐου 1934, η Κεντρική Εκτελεστική Επιτροπή της ΕΣΣΔ έλαβε την απόφαση για τη δημιουργία του τίτλου "Αξιότιμος Μάστερ Αθλητισμού" (από το 1983, επίσημη ονομασία Αξιότιμος Μάστερ Αθλητισμού της ΕΣΣΔ), το οποίο απονεμόταν στους εξαιρετικούς αθλητές - δραστήριους χτίστες της σοβιετικής φυσικής κουλτούρας.

Οι πρώτοι Αξιότιμοι Μάστερ Αθλητισμού 

Στις 5 Ιουνίου 1934, ο τίτλος απονεμήθηκε σε 22 αθλητές, και τα ονόματα τους έγιναν γνωστά στις 17 Ιουνίου 1934, από την εφημερίδα Πράβντα. Ο πρώτος αθλητής που έλαβε τον τίτλο "Αξιότιμος Μάστερ Αθλητισμού της ΕΣΣΔ" ήταν ο Γιάκοφ Μέλνικοφ. Δέκα αθλητές ήταν από την Μόσχα, δέκα από το Λένινγκραντ, ένας από το Κίεβο και ένας από το Χάρκοβο.

Η απονομή του τίτλου "Αξιότιμος Μάστερ Αθλητισμού της ΕΣΣΔ" στο Γιάκοφ Μέλνικοφ διεξήχθη στην Αίθουσα Κουλτούρας της Εταιρείας Αυτοκινήτων Στάλιν, μπροστά σε χιλιάδες κόσμο

Σήμα "Αξιότιμου Μάστερ Αθλητισμού της ΕΣΣΔ" 

Το σχέδιο του "Αξιότιμου Μάστερ Αθλητισμού της ΕΣΣΔ" δημιουργήθηκε το 1935, από τον ζωγράφο Αλεξάντερ Νεμούχιν, ο οποίος, το 1939, επίσης έλαβε τον τίτλο του "Αξιότιμου Μάστερ Αθλητισμού της ΕΣΣΔ".

Συνολικά είχαν δοθεί 4500 τέτοια σήματα. Ο αριθμός αυτών των σημάτων ξεπερνά τον αριθμό των αθλητών που έλαβαν τον τίτλο "Αξιότιμος Μάστερ Αθλητισμού της ΕΣΣΔ" - στους αθλητές, από τους οποίους αφαιρέθηκε αυτός ο τίτλος, αλλά μετά ο τίτλος τους απονεμήθηκε εκ νέου και τους έδωσαν άλλο σήμα. Από τους 22 πρώτους "Αξιότιμους Μάστερ Αθλητισμού της ΕΣΣΔ", αυτοί από τους οποίους αφαιρέθηκε ο τίτλος και μετά τους απονεμήθηκε και πάλι ήταν ο Μιχαήλ Μπουτούσοφ και ο Πιότρ Ρομανόφσκι.

Η συνέχεια της ιστορίας του τίτλου 

Στα χρόνια του Μεγάλου Πατριωτικού Πολέμου, ο τίτλος "Αξιότιμος Μάστερ Αθλητισμού της ΕΣΣΔ" απονεμόταν σε αθλητές που έλαβαν μέρος σε μάχες με τους Ναζί. Για παράδειγμα, ο Βίκτορ Αλεξέεφ, γνωστός αθλητής στίβου (και μετά προπονητής), το 1942, έλαβε τον τίτλο "Αξιότιμος Μάστερ Αθλητισμού της ΕΣΣΔ" για την προετοιμασία στρατιωτών και για υψηλές αθλητικές διακρίσεις, ενώ το 1943, τον τίτλο "Αξιότιμος Μάστερ Αθλητισμού της ΕΣΣΔ" έλαβε ο Α. Αβακιάν, για το ότι σκότωσε Γερμανό με ένα χτύπημα (με χέρι) στο μέτωπο.

Στο δεύτερο μισό της δεκαετίας 1940 και στις αρχές της δεκαετίας 1950, ο αριθμός απονομών του τίτλου "Αξιότιμος Μάστερ Αθλητισμού της ΕΣΣΔ" απότομα αυξήθηκε. Στο πρώτο μέσο της δεκαετίας 1950, λόγω της εμφάνισης των σοβιετικών αθλητών στην παγκόσμια αρένα, αποφασίστηκε να απονεμηθεί ο τίτλος "Αξιότιμος Μάστερ Αθλητισμού της ΕΣΣΔ" στους αθλητές για τα επιτεύγματα τους σε παγκόσμιες αθλητικές διοργανώσεις.

Το 1945, τον τίτλο "Αξιότιμος Μάστερ Αθλητισμού της ΕΣΣΔ" έλαβε ο Ιβάν Πονντούμπνι, ο οποίος ποτέ δεν συμμετείχε ως αθλητής-ερασιτέχνης.
Πολλοί σοβιετικοί αστροναύτες έλαβαν τον τίτλο "Αξιότιμος Μάστερ Αθλητισμού της ΕΣΣΔ" για τα ρεκόρ τους στον κλάδο του διαστήματος.
Ανάμεσα στους αθλητές που έλαβαν τον τίτλο "Αξιότιμος Μάστερ Αθλητισμού της ΕΣΣΔ" ήταν και η Νατάλια Μπογκοσλόφσκαγια, η οποία ήταν 9 φορές πρωταθλήτρια ΕΣΣΔ στο πένταθλο του ΕΔΑ ΕΣΣΔ, αθλήματος, το οποίο, δεν εξαπλώθηκε πουθενά εκτός στην ΕΣΣΔ.

Ξένοι "Αξιότιμοι Μάστερ Αθλητισμού της ΕΣΣΔ" 

Σε περίπτωση μόνιμης μετακόμισης σε άλλη χώρα (ή και άρνησης για επιστροφή στην ΕΣΣΔ), στην σοβιετική εποχή, αφαιρούταν ο τίτλος "Αξιότιμος Μάστερ Αθλητισμού της ΕΣΣΔ". Έτσι έγινε με τον Ισέρ Κουπερμάν, την Λουντμίλα Μπελοούσοφα, τον Ολέγκ Προτοπόποφ και τον Βίκτορ Κορτσνόι.

Η μοναδική εξαίρεση ήταν ο ποδοσφαιριστής Αγκουστίν Γκόμες, ο οποίος έφθασε στην ΕΣΣΔ ως παιδί των Ισπανών ρεπουμπλικάνων, και ο οποίος γύρισε στην Ισπανία για να γίνει μέλος του κομμουνιστικού κόμματος<ref>Γιούρι Πετρόφ.Η Κόκκινη Πλατεία του Αγκουστίν Γκόμες // «Ποδόσφαιρο», 1995, Νο. 48(Ρωσικά)</ref>.

Τον Δεκέμβριο του 1972, λόγω της 50ης επετείου της ίδρυσης της ΕΣΣΔ, ο τίτλος απονεμήθηκε στους παρακάτω αθλητές σοσιαλιστικών χωρών:

Μαρία Γκιγκόβα - Βουλγαρία
Άντρας Μπάλτσο - Ουγγαρία
Κάριν Γιάντς - Λαϊκή Δημοκρατίας της Γερμανίας
Λι Χο Τσζούη - Βόρεια Κορέα
Τεόφιλο Στιβένσον - Κούβα
Χορλοϊγκίν Μπαγιάνμουνκ - Μογγολία
Βλοτζίμεζ Λιουμπάνσκι - Πολωνία
Νικολάε Μαρτινέσκου - Ρουμανία
Οντρέι Νεπέλα - Τσεχοσλοβακία

 Αθλητές, από τους οποίους αφαιρέθηκε ο τίτλος "Αξιότιμος Μάστερ Αθλητισμού της ΕΣΣΔ" 

Κατά την διάρκεια των εκκαθαρίσεων από πολλούς αθλητές αφαιρέθηκε ο τίτλος "Μάστερ Αθλητισμού της ΕΣΣΔ". Οι πιο γνωστοί από αυτούς είναι ο Αντρέι Σταρόστιν, μαζί με τα αδέρφια του Αλεξάντερ και Νικολάι, από τους οποίους, το 1941, αφαιρέθηκε ο τίτλος "Αξιότιμος Μάστερ Αθλητισμού της ΕΣΣΔ" (τους ξαναπονεμήθηκε το 1955)
Μετά την ήττα της Εθνικής ΕΣΣΔ από την Εθνική Γιουγκοσλαβίας στους Θερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες 1952, ο τίτλος "Αξιότιμος Μάστερ Αθλητισμού της ΕΣΣΔ" αφαιρέθηκε από τον προπονητή της Εθνικής ΕΣΣΔ, Μπορίς Αρκάντεφ, και οι ποδοσφαιριστές Κονσταντίν Μπέσκοφ και Βαλεντίν Νικολάεφ (αργότερα ο τίτλος τους ξαναπονεμήθηκε).
Το 1958, για 3 ολυμπιακούς πρωταθλητές στο ποδόσφαιρο - Εντουάρντ Στελτσόφ, Μιχαήλ Ογκονκόφ και Μπορίς Τατούσιν - η γιορτή τελείωσε με κατηγορίες εναντίον τους, για αυτό και τους αφαιρέθηκε ο τίτλος. Οι κατηγορίες εναντίον του Ογκονκόφ και του Τατούσιν αφαιρέθηκαν, όμως τους απαγορεύτηκε να ασχολούνται, επαγγελματικά, με τον αθλητισμό. Αυτή η απαγόρευση διήρκεσε μέχρι το 1965, τους απονεμήθηκε ο τίτλος Μάστερ Αθλητισμού της ΕΣΣΔ. Στον Τατούσιν, ο τίτλος "Αξιότιμος Μάστερ Αθλητισμού της ΕΣΣΔ" ξαναπονεμήθηκε, ενώ ο Ογκονκόφ δεν κατάφερε να μείνει ζωντανός μέχρι την απονομή (πέθανε το 1979). Ο  Στρελτσόφ φυλακίστηκε, και μετά γύρισε στον επαγγελματικό αθλητισμό, ενώ το 1967, του απονεμήθηκε ο τίτλος του "Μάστερ Αθλητισμού της ΕΣΣΔ".
Το 1971, μετά την ήττα από τον Ρόμπερτ Φίσερ με σκορ 0-6 (στο σκάκι), ο Μάρκ Ταϊμάνοφ πέρασε σε έλεγχο στις συνοριακές υπηρεσίες της ΕΣΣΔ. Στην βαλίτσα του, βρέθηκε ένα βιβλίο του Αλεξάντερ Σολζενίτσιν (πολιτικό εχθρό της ΕΣΣΔ), και για αυτό του αφαιρέθηκε ο τίτλος "Αξιότιμος Μάστερ Αθλητισμού της ΕΣΣΔ" (του ξαναπονεμήθηκε μετά από 20 χρόνια).
Από τον Μπορίς Ονίσενκο, εξαιτίας του σκανδάλου στους Θερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες 1976, αφαιρέθηκε ο τίτλος "Αξιότιμος Μάστερ Αθλητισμού της ΕΣΣΔ".
Το 1984, μετά την ανακάλυψη αναβολικών από τις συνοριακές υπηρεσίες του Καναδά, αφαιρέθηκε ο τίτλος "Αξιότιμος Μάστερ Αθλητισμού της ΕΣΣΔ" από τον Αλεξάντερ Κουρλόβιτς και από τον Ανατόλι Πισαρένκο.

Αξιότιμος Μάστερ Αλπινισμού

Ο τίτλος δημιουργήθηκε το 1934, από την Κεντρική Εκτελεστική Επιτροπή της ΕΣΣΔ. Το ίδιο έτος, ο τίτλος απονεμήθηκε στον Βιτάλι Αμπαλάκοφ, στον Ευγκένι Αμπαλάκοφ, στον Λεφ Μπαρχάς και στον Νικολάι Κριλένκο. Το 1936, ο τίτλος μετονομάστηκε σε "Αξιότιμος Μάστερ Αθλητισμού" στον αλπινισμό.

Αξιότιμος Μάστερ Αθλητισμού της Ρωσίας

Ο τίτλος "Αξιότιμος Μάστερ Αθλητισμού της Ρωσίας" (ρωσ. «Заслуженный мастер спорта России») είναι τιμητικός αθλητικός τίτλος, που δημιουργήθηκε το 1992. Η τελευταία, μέχρι σήμερα, αλλαγή για τον λόγο της απονομής έγινε το 2008. Ο τίτλος απονέμεται από τα διοικητικά όργανα των οργανώσεων φυσικής κουλτούρας και αθλητισμού, και απονέμεται μόνο σε ρώσους πολίτες.

Ο τίτλος "Αξιότιμος Μάστερ Αθλητισμού της Ρωσίας" απονέμεται σε:

Νικητές των Ολυμπιακών, των Παραολυμπιακών και των Ολυμπιακών (για κουφούς) Αγώνων.
Παγκόσμιους πρωταθλητές σε αθλήματα που συμπεριλαμβάνονται στους Ολυμπιακούς, στου Παραολυμπιακούς και στους Ολυμπιακούς (για κουφούς) Αγώνες, σε ατομικά ή ομαδικά αθλήματα.
Νικητές άλλων διοργανώσεων
("σαν εξαίρεση")Πολίτες για την σημαντική τους συνεισφορά στην ανάπτυξη του αθλητισμού στην Ρωσία.

Η αφαίρεση του τίτλου μπορεί να γίνει όταν:

Δεν βρεθούν επειχηρήματα για την απονομή του τίτλου.
Κάποιος αθλητής παίρνει αναβολικά.
Κάποιος αθλητής διεπράξει έγκλημα.

 Σημαντικές περιπτώσεις 

Το 2006, ο τίτλος "Αξιότιμος Μάστερ Αθλητισμού της Ρωσίας" απονεμήθηκε στην Λίνα Τσεριάζοβα, παγκόσμια πρωταθλήτρια στο ελεύθερο σκι, η οποία συμμετείχε για το Ουζμπεκιστάν.
Το 2008, ο τίτλος "Αξιότιμος Μάστερ Αθλητισμού της Ρωσίας", συμπεριλαμβανόμενου και των υπόλοιπων ποδοσφαιριστών της Ζενίτ Αγίας Πετρούπολης (για την κατάκτηση του Κυπέλλου ΟΥΕΦΑ), έλαβε ο αρχηγός της ομάδας, Ανατόλι Τιμασούκ, ο οποίος δεν είναι κάτοχος ρωσικού διαβατηρίου - κατάγεται από την Ουκρανία, και έχει λάβει τον τίτλο "Αξιότιμος Μάστερ Αθλητισμού της Ουκρανίας" (2005). Οι άλλοι ξένοι ποδοσφαιριστές της Ζενίτ, οι οποίοι δεν είχαν ρωσικό διαβατήριο, δεν έλαβαν τον τίτλο.

Αξιότιμος Μάστερ Αθλητισμού της Ουκρανίας

Ο τίτλος "Αξιότιμος Μάστερ Αθλητισμού της Ουκρανίας" (ουκ. Заслужений майстер спорту України) δημιουργήθηκε στις 14 Απριλίου 1993, και τότε ήταν τιμητικός αθλητικός τίτλος, ενώ από το 2006 - αθλητικός τίτλος. Ο πρώτος αθλητής που έλαβε τον τίτλο "Αξιότιμος Μάστερ Αθλητισμού Ουκρανίας" ήταν ο Σεργκέι Μπουμπκά. Ο τίτλος απονέμεται από τα διοικητά όργανα οργνανώσεων φυσικής κουλτούρας και αθλητισμού, και απονέμεται σε ουκρανούς πολίτες.

Σύμφωνα με τον κανονισμό από το 2006, ο τίτλο "Αξιότιμος Μάστερ Αθλητισμού της Ουκρανίας" απονέμεται σε:

Αν και ο κανονισμός αυτός δεν επιτρέπει την απονομή του τίτλου για άλλα επιτεύγματα, σε κάποιες περιπτώσεις γινόταν με βάση άλλων κριτηρίων. Για παράδειγμα, το 2009, τον τίτλο "Αξιότιμος Μάστερ Αθλητισμού της Ουκρανίας" έλαβαν 17 ποδοσφαιριστές της Σαχτάρ Ντονέτσκ, και μάλιστα, 10 από αυτούς δεν ήταν κάτοχοι ουκρανικού διαβατηρίου.

Σύμφωνα με τον κανονισμό από το 2006, ο τίτλος μπορεί να αφαιρεθεί σε περίπτωση που ο αθλητής παίρνει αναβολικά.

Αξιότιμος Μάστερ Αθλητισμού της Λευκορωσίας

Ο τίτλος "Αξιότιμος Μάστερ Αθλητισμού της Λευκορωσίας" (λευκ. Заслужаны майстар спорту Рэспублiкi Беларусь) είναι τιμητικός τίτλος, ο οποίος απονέμεται από τον Πρόεδρο της χώρας.

Ο τίτλος δημιουργήθηκε το 1994, και τότε ήταν τιμητικός αθλητικός τίτλος, ενώ από τις 13 Απριλίου 1995 - τιμητικός τίτλος.

Ο τιμητικός τίτλος "Αξιότιμος Μάστερ Αθλητισμού της Λευκορωσίας" απονέμεται σε αθλητές, καθώς και σε αθλητές με ειδικές ανάγκες, για τα επιτεύγματα τους στους Ολυμπιακούς και Παραολυμπιακούς Αγώνες, στους Παγκόσμιους Αγώνες, στα Παγκόσμια και Ευρωπαϊκά πρωταθλήματα.

Στις 12 Απριλίου 1996, τα πρόσωπα που κατείχαν τον τίτλο "Αξιότιμος Μάστερ Αθλητισμού της ΕΣΣΔ" έγιναν ίσοι με αυτούς που κατείχαν τον τίτλο "Αξιότιμος Μάστερ Αθλητισμού της Λευκορωσίας" (το 1994 και το 1995, κάποιοι έλαβαν και τους 2 τίτλους).

Η περιγραφή του σήματος του τίτλου "Αξιότιμος Μάστερ Αθλητισμού της Λευκορωσίας" έγινε δεκτή στις 15 Ιανουαρίου 1996, ενώ στις 8 Απριλίου 2005,  έγινε δεκτή νέα περιγραφή, όπου τα λόγια μεταφράστηκαν από τα ρωσικά στα λευκορωσικά.

Συγκεκριμένα κριτήρια για την απονομή του τίτλου δεν υπάρχουν. Ο τίτλος απονέμεται σε νικητές των Ολυμπιακών Αγώνων - το 2002, ο τίτλος απονεμήθηκε στους παίχτες της Εθνικής Λευκορωσίας στο χόκεϊ, οι οποίοι κατέκτησαν την 4η θέση στους Ολυμπιακούς Αγώνες. Ο τίτλος απονέμεται και στους νικητές των Παραολυμπιακών Αγώνων.

Αξιότιμος Μάστερ Αθλητισμού της Βουλγαρίας

Ο τίτλος "Αξιότιμος Μάστερ Αθλητισμού της Βουλγαρία" (βουλ. Заслужил майстор на спорта) δημιουργήθηκε από την εποχή του σοσιαλισμού στην χώρα. Ο τίτλος, σε σχέση με τις άλλες χώρες της πρώην ΕΣΣΔ, απονέμεται σε μέλη των διοικητικών οργάνων αθλητικών οργανώσεων.

Αξιότιμος Μάστερ Αθλητισμού της Πολωνίας

Ο τίτλος "Αξιότιμος Μάστερ Αθλητισμού της Πολωνίας'''" (πολ. Zasłużony Mistrz Sportu) δημιουργήθηκε στις 17 Απριλίου 1950. Ο τίτλος απονέμεται στα διοικητικά όργανα των αθλητικών οργανώσεων:

 Κύρια Επιτροπή Φυσικής Κουλτούρας (Glowny Komitet Kultury Fizycznej) — μέχρι το 1960,
 Κύρια Επιτροπή Φυσικής Κουλτούρας και Τουρισμού (Glowny Komitet Kultury Fizycznej i Turystyki) — από το  1960 μέχρι το 1985,
 Κύρια Επιτροπή Φυσικής Κουλτούρας και Αθλητισμού (Glowny Komitet Kultury Fizycznej i Sportu) — από το 1985 μέχρι το1987,
 Επιτροπή Νεολαίας και Φυσικής Κουλτούρας (Komitet do Spraw Mlodziezy i Kultury Fizycznej) — από το 1987 μέχρι το 1989,
 Επιτροπή Φυσικής Κουλτούρας και Τουρισμού (Urzad Kultury Fizycznej i Turystyki'') — στη σύγχρονη Πολωνία.

Παραπομπές

Αξιότιμος Μάστερ Αθλητισμού
Σοβιετικά βραβεία