Ρεϊμόν Κοπά

Ο Ρεϊμόν Κοπά (Raymond Kopa , γαλλική προφορά: [ʁɛmɔ kɔpa], όνομα γέννησης Ρεϊμόν Κοπαζέφσκι, 13 Οκτωβρίου, 1931 –  3 Μαρτίου 2017) ήταν Γάλλος ποδοσφαιριστής, αναπόσπαστο μέλος της γαλλικής εθνικής ομάδας της δεκαετίας του 1950. Ένας από τους κορυφαίους Γάλλους και Ευρωπαίους ποδοσφαιριστές όλων των εποχών,  ψηφίστηκε 43ος καλύτερος ποδοσφαιριστής του 20ού αιώνα στις εκλογές της IFFHS. Ήταν ο πρώτος Γάλλος ποδοσφαιριστής που έλαβε τον τίτλο του  Ιππότη της Λεγεώνας της Τιμής (Légion d'honneur) το 1970.

Βιογραφία 
Ο Κοπά γεννήθηκε σε  οικογένεια Πολωνών μεταναστών. Οι παππούδες του ήταν αρχικά από την Κρακοβία και μετανάστευσαν στη Γερμανία, όπου γεννήθηκαν οι γονείς του. Στη συνέχεια μετανάστευσαν στη Γαλλία μετά τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο. Το επώνυμό του μειώθηκε από το πρωτότυπο Κοπαζέφσκι σε Κοπά ενώ ήταν στο σχολείο. Στην ηλικία των 14 ετών ακολούθησε τα βήματα του παππού, του πατέρα και του αδελφού του, εργαζόμενος στα ανθρακωρυχεία Nœux-les-Mines. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου έχασε δύο δάκτυλα  σε ατύχημα εξόρυξης.

Καριέρα σε συλλόγους

Ο Κοπά ξεκίνησε την επαγγελματική του καριέρα σε ηλικία 18 ετών με την Ανζέ στη δεύτερη κατηγορία και μεταγράφηκε δύο χρόνια αργότερα στη Σταντ ντε Ρενς, με την οποία κέρδισε δύο πρωταθλήματα Γαλλίας το 1953 και το 1955. Με τη Ρενς, έφτασε στον τελικό του Ευρωπαϊκού Κυπέλλου Πρωταθλητριών του 1956, αλλά η ομάδα έχασε από την Ρεάλ Μαδρίτης με 4–3.

Ο Κοπά είχε αρχικά προσελκύσει την προσοχή των Ισπανών, όταν έπαιξε για την Εθνική Γαλλίας εναντίον της Ισπανίας σε αγώνα στη Μαδρίτη τον Μάρτιο του 1955, που οδήγησε στην ισπανική αθλητική εφημερίδα Marca να του δώσει το προσωνύμιο Little Napoleon (Μικρός Ναπολέων). Ο Κοπά έγινε ο πρώτος αναγνωρίσιμος διεθνώς Γάλλος ποδοσφαιριστής και μεταγράφηκε στην Ρεάλ Μαδρίτης τη σεζόν 1956–57, όπου σύντομα προσχώρησε και ο Φέρεντς Πούσκας. Στον πρώτο διαγωνισμό της Χρυσής Μπάλας το 1956 κατέλαβε την τρίτη θέση πίσω από τους Στάνλεϊ Μάθιους και Αλφρέδο Ντι Στέφανο. Έπαιζε ως έσω δεξιά, στην πραγματικότητα όμως λειτουργούσε ως επιτελικός μέσος δίνοντας ευκαιρίες στους σκόρερς της ομάδας να πετύχουν τους στόχους τους. Ήταν εξαιρετικά τεχνικός, το παιχνίδι του είχε  φινέτσα, ακρίβεια, και ταχύτητα αλλαγών. Τα χρόνια του στην Ρεάλ Μαδρίτης ήταν εξαιρετικά επιτυχημένα, καθώς βοήθησε την ομάδα σε τρεις διαδοχικές νίκες του Ευρωπαϊκού Κύπελλου Πρωταθλητριών, έχοντας  μεγάλη επιρροή στο σύλλογο της ισπανικής πρωτεύουσας. Παίζοντας με τους Ισπανούς πρωταθλητές, κέρδισε τον  τίτλο το 1957 και το 1958. Ο Κοπά ήταν επίσης ο πρώτος Γάλλος παίκτης που κέρδισε το μεγάλο Ευρωπαϊκό Κύπελλο όταν η Ρεάλ νίκησε τη Φιορεντίνα με 2–0 στον τελικό του 1957. Θα γίνει πρωταθλητής Ευρώπης και πάλι το 1958 και το 1959, ο τελευταίος εναντίον της πρώην ομάδας του Ρενς, όπου έπαιζε ο μετέπειτα συμπαίκτης του Ζυστ Φονταίν.

Κατά την περίοδο 1959–60, επέστρεψε στη Γαλλία για να τελειώσει την καριέρα του στο γαλλικό σύλλογο, όπου κέρδισε το γαλλικό πρωτάθλημα το 1960 και το 1962. Συνολικά σημείωσε 75 γκολ σε 346 αγώνες στην κορυφαία κατηγορία της Γαλλίας και ήταν ο νικητής της Χρυσής Μπάλας το 1958, ο πρώτος από τους τέσσερις Γάλλους στην ιστορία.

Διεθνής καριέρα
Με την εθνική ομάδα της Γαλλίας, είχε 45 συμμετοχές και σημείωσε 18 γκολ μεταξύ 1952 και 1962. Συμμετείχε στο Παγκόσμιο Κύπελλο του 1954 που ήταν αποτυχημένο για την Εθνική Γαλλίας καθώς δεν πέρασε στο δεύτερο γύρο. Έλαβε μέρος στο Παγκόσμιο Κύπελλο του 1958 στη Σουηδία, όπου έκανε εξαιρετικές εμφανίσεις και ήταν ένας από τους καλύτερους παίκτες της διοργάνωσης, σημειώνοντας τρία γκολ καθώς οδήγησε τη Γαλλία στους ημιτελικούς, όπου υπέκυψε στην πανίσχυρη και μετέπειτα τροπαιούχο Βραζιλία. Απέναντι στη Βραζιλία οι τρικολόρ είχαν ένα ισορροπημένο παιχνίδι στην πρώτη μισή ώρα αλλά ο τραυματισμός του κεντρικού αμυντικού Ζονκέ έδωσε σαφή υπεροχή στους λατινοαμερικάνους (οι αλλαγές δεν επιτρεπόταν τότε). Εκείνη η ομάδα ήταν η πρώτη μεγάλη εθνική της Γαλλίας, η οποία είχε αποτύχει στο προηγούμενη διοργάνωση του 1954, είχε ανανεωθεί σημαντικά και ήταν από τις πιο νεανικές της διοργάνωσης μη έχοντας υψηλές προσδοκίες. Το επιθετικό ποδόσφαιρο της ομάδας αντικαταπτρίζεται στο συντελεστή τερμάτων της σε σχέση με τις άλλες ομάδες που έφθασαν στους "4" με τη Γαλλία να έχει την καλύτερη επίθεση και τη χειρότερη άμυνα. Ο Κοπά ήταν ο ηγέτης της ομάδας, έδωσε πέντε ασίστ (σύμφωνα με την IFFHS εννέα, ρεκόρ για μια διοργάνωση), ενώ στην επίθεση ο Ζυστ Φονταίν σημείωσε ακατάρριπτο ρεκόρ επίτευξης τερμάτων. Οι δύο παίκτες είχαν αγαστή συνεργασία και ήξεραν πως να είναι αποτελεσματική στο γήπεδο. Η γαλλική ομάδα τερμάτισε τρίτη στη διοργάνωση νικώντας στο μικρό τελικό τη Δυτική Γερμανία με 6–3 με τον Κοπά να σημειώνει ένα γκολ με πέναλτι. Ο Κοπά συμπεριλήφθηκε στην καλύτερη ομάδα της διοργάνωσης. 

Συμμετείχε στην προκριματική φάση του Κύπελλο Εθνών Ευρώπης του 1960 αλλά ένας τραυματισμός δεν του επέτρεψε τη συνέχιση της επιτυχημένης διεθνώς καριέρα του. Στις 23 Οκτωβρίου 1963 συμμετείχε ως μέλος της Μικτής Κόσμου στον αγώνα με την Εθνικής Αγγλίας για τον εορτασμό των 100 χρόνων της αγγλικής ποδοσφαιρικής ιστορίας μαζί με τους Αλφρέδο Ντι Στέφανο, Φέρεντς Πούσκας, Λεβ Γιασίν, Εουσέμπιο, Γιόζεφ Μάζοπουστ, Φρανσίσκο Χέντο, Ντζάλμα Σάντος κα. Επίσης συμμετείχε στη Μικτής Ευρώπης στον αγώνα προς τιμή του Στάνλεϊ Μάθιους στις 28 Απριλίου 1965.

Με το τέλος της αθλητικής σταδιοδρομίας του ασχολήθηκε με επιχειρηματική δραστηριότητα επιτυχημένα. ενώ το 2006 κυκλοφόρησε την αυτοβιογραφία του.  Τον Μάρτιο του 2004, συμπεριλήφθηκε από τον Πελέ στους 125 κορυφαίους ποδοσφαιριστές εν ζωή (FIFA 100). Από το 2018, το περιοδικό France Football απονέμει το Kopa Trophy , στον καλύτερο νεαρό ποδοσφαιριστή κατά το ημερολογιακό έτος προς τιμή του.
Μετά την αποχώρησή του από το άθλημα ξεκίνησε τη δική του μάρκα αθλητικών ειδών και τελικά εγκαταστάθηκε στην Κορσική. Απεβίωσε  στις 3 Μαρτίου 2017, σε ηλικία 85 ετών.

Τίτλοι 

Σταντ ντε Ρενς
 Πρωτάθλημα (4) : 1952–53 , 1954–55 , 1959–60 , 1961–62
 Λατινικό Κύπελλο : 1953
 Δεύτερη κατηγορία : 1965–66
Ρεάλ Μαδρίτης
 Πρωτάθλημα (2) : 1956–57 , 1957–58
 Ευρωπαϊκό Κύπελλο Πρωταθλητριών (3) : 1956–57 , 1957–58 , 1958–59
 Λατινικό Κύπελλο: 1957
Γαλλία
 Παγκόσμιο Κύπελλο Τρίτη θέση: 1958

Ατομικές διακρίσεις 
 Χρυσή Μπάλα : 1958 
 δεύτερη θέση : 1959 
 τρίτη θέση: 1956 και 1957
 Παγκόσμιο Κύπελλο καλύτερη ομάδα: 1958
 Etoile d'Or: 1960 
 Γάλλος Παίκτης της Χρονιάς : 1961
 FIFA XI : 1963 
 World Soccer World XI: 1963  
 World Soccer περιοδικό : Οι 100 καλύτεροι ποδοσφαιριστές όλων των εποχών   
 FIFA 100 
 IFFHS : 43ος ποδοσφαιριστής του 20ού αιώνα
 IFFHS : 2ος καλύτερος Γάλλος ποδοσφαιριστής του 20ού αιώνα
 Golden Foot : το 2006, ως θρύλος του ποδοσφαίρου
 Προεδρικό Βραβείο της UEFA : 2010

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

 
France 58, la première folle épopée des Bleus

 

Γάλλοι ποδοσφαιριστές
Μέσοι ποδοσφαιριστές
Ποδοσφαιριστές Εθνικής Γαλλίας
Ποδοσφαιριστές Ανζέ ΣΚΟ
Ποδοσφαιριστές Σταντ ντε Ρενς
Ποδοσφαιριστές Ρεάλ Μαδρίτης
Ποδοσφαιριστές Λιγκ 1
Ποδοσφαιριστές Πριμέρα Ντιβιζιόν 
Ξένοι ποδοσφαιριστές στην Ισπανία 
Παίκτες νικητές ΟΥΕΦΑ Τσάμπιονς Λιγκ 
Γάλλοι ποδοσφαιριστές στο εξωτερικό 
Ποδοσφαιριστές Παγκοσμίου Κυπέλλου 1954
Ποδοσφαιριστές Παγκοσμίου Κυπέλλου 1958
Νικητές Χρυσής Μπάλας 
Ιππότες της Λεγεώνας της Τιμής