Οβιδοβόλο M114 155 mm

Το M114 155 mm είναι ρυμουλκούμενο οβιδοβόλο που αναπτύχθηκε και χρησιμοποιήθηκε από τον στρατό των Ηνωμένων Πολιτειών . Κατασκευάστηκε για πρώτη φορά το 1942 ως όπλο μέσου πυροβολικού με την ονομασία Οβιδιβόλο Μ1 155 mm. Ήταν σε υπηρεσία με τον αμερικανικό στρατό κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, του Πολέμου της Κορέας και του Πολέμου του Βιετνάμ προτού αντικατασταθεί από το οβιδοβόλο M198 .

Το όπλο χρησιμοποιήθηκε επίσης από τις ένοπλες δυνάμεις πολλών εθνών ενώ σε κάποιες το M114A1 εξακολουθεί να υπηρετεί ακόμα.

Ανάπτυξη 
Για μεγάλο μέρος της δεκαετίας του 1930 ένας νέος κιλλίβαντας ήταν υπό ανάπτυξη για το οβιδοβόλο της εποχής του Α' Παγκοσμίου Πολέμου M-1918 των 155mm, το οποίο ήταν κατασκευασμένο κατόπιν άδειας από το γαλλικό πυροβόλο "Canon de 155 C model 1917 Schneider". Τότε το 1939 συνειδητοποίησαν πως δεν ήταν λογικό να τοποθετηθεί ένας νέος κιλλίβαντας κάτω από ένα απαρχαιωμένο οβιδοβόλο. Έτσι, η ανάπτυξη ξεκίνησε εκ νέου με ένα κιλλίβαντα σχεδιασμένο είτε για το οβιδοβόλο των 155 mm ή αυτό των . Η ανάπτυξη ολοκληρώθηκε στις 15 Μαΐου 1941 και τυποποιήθηκε το οβιδοβόλο M1 στο φορέα M1. Το ίδιο το οβιδοβόλο διέφερε από το παλαιότερο μοντέλο καθώς είχε μια επιμήκη κάννη 20 διαμετρημάτων και έναν νέο μηχανισμό κοίλου. Ήταν ο μοναδικός βιδωτός μηχανισμός «slow-cone» που τέθηκε σε υπηρεσία στις ΗΠΑ μετά το 1920.  Αυτό σήμαινε ότι ήταν απαραίτητες δύο ξεχωριστές κινήσεις για να ανοίξει το κοίλο, έναντι της μονής κίνησης του μηχανισμού «steep cone» όπου χρειαζόταν ταυτόχρονα η περιστρoφή και η απομάκρυνση του κοίλου. 

Το M1A1 επανασχεδιάστηκε ως M114A1 το 1962.

Παραλλαγές φορέα 
Ο φορέας του οβιδοβόλου χρησιμοποιήθηκε επίσης από το M-1 των 4,5 ιντσών. Πέρασε από μια σειρά από μικρές αλλαγές με την πάροδο του χρόνου. Τα αρχικά ηλεκτρικά φρένα Warner αντικαταστάθηκαν από αερόφρενα Westinghouse στο M1A1. Και οι δύο φορείς M1 και M1A1 χρησιμοποιούσαν ένα βάθρο σταθεροποιησης της πυροδότησης μεσαίου άξονα που επεκτεινόταν προς το έδαφος με μηχανισμό καστάνιας. Το M1A2 αντικατέστησε την καστάνια με σύστημα βιδωτού γρύλου και τροποποίησε επίσης την κινούμενη κλειδαριά. Ο φορέας M1A1E1 προοριζόταν για χρήση σε ζούγκλα και λασπώδες έδαφος και αντικατέστησε τους τροχούς του M1A1 με ανάρτηση με τροχό ελεύθερης περιστροφής, αλλά το έργο τερματίστηκε χωρίς να έχει φτάσει στην παραγωγή. Οι φορείς Τ-9 και Τ-10 χρησιμοποιούν κράματα χάλυβα χαμηλής ποιότητας και ακυρώθηκαν όταν δεν χρειάζονταν πλέον. Το T-16 ήταν ένας ελαφρύς φορέας που χρησιμοποιούσε χάλυβα υψηλής ποιότητας που εκτιμήθηκε ότι εξοικονομούσε περίπου 540 κιλά. Οι εργασίες ξεκίνησαν τον Ιούλιο του 1945 και συνεχίστηκαν μετά τον πόλεμο, χωρίς κάποιο αποτέλεσμα. 

Κάποιες παραλλαγές στα μέσα της δεκαετίας του 1960 ήταν τα ημι-αυτοκινουμενα οβιδοβόλα XM123 & M123A1 των 155 mm. Το XM123 κατασκευάστηκε από την American Machine and Foundry και εξοπλίστηκε με δύο αερόψυκτους κινητήρες 20 ίππων που παράγονται από την Consolidated Diesel Corporation, κάθισμα οδηγού, τιμόνι και τροχό οδήγησης στο αριστερό σκέλος, επιτρέποντάς στο οβιδοβόλο να τάσσεται στον χώρο βολής μετά την απόσπασή του από το φορτηγό, ενώ το XM123A1 παρείχε έναν μόνο κινητήρα 20 ίππων με ηλεκτρικό τιμόνι. Το επιπλέον βάρος στο αριστερό σκέλος μετατόπιζε το οβιδοβόλο μετά από κάθε κάθε βολή, απαιτώντας την εκ νέου ευθυγράμμισή του και έτσι το έργο εγκαταλείφθηκε. Η ιδέα αντιγράφηκε από το σοβιετικό αντιαρματικό πυροβόλο 85 χιλιοστών SD-44 που αναπτύχθηκε το 1954 και χρησιμοποιήθηκε από αερομεταφερόμενες δυνάμεις.

Ημι-αυτοκινούμενες εκδόσεις 
Το οβιδοβόλο τοποθετήθηκε πειραματικά σε ένα επιμηκυμένο σασί του ελαφρού άρματος M5 . Το όχημα που προέκυψε έλαβε την ονομασία Μηχανοκίνητος φορέας οβιδοβόλου 155 mm Τ64. Κατασκευάστηκε ένα μόνο προτότυπο πριν εγκαταλειφθεί υπέρ του T64E1, το όποιο ήταν βασισμένο στο πλαίσιο του ελαφρού τανκ M24 Chaffee. Αυτό τελικά υιοθετήθηκε ως αυτοκινούμενο οβιδοβόλο M41 και είδε δράση στον πόλεμο της Κορέας.  Προς το τέλος του Πολέμου της Κορέας, ο στρατός των ΗΠΑ αντικατέστησε το αυτοκινούμενο οβιδοβόλο M41 με το αυτοκινούμενο οβιδοβόλο M44 .

Το Μ114 στην Ελλάδα 
Το 1951 συγκροτούνται οι δύο πρώτες Μοίρες Μέσου Πυροβολικού εξοπλισμένες με τα M114A1. Μέχρι τη δεκαετία του '70 ο Ελληνικός Στρατός έχει παραλάβει -στα πλαίσια της Αμερικανικής βοήθειας- συνολικά 271 M114A1. Με την έλευση νεότερων πυροβόλων αλλά και πολλαπλών εκτοξευτών πυραύλων  (ΠΕΠ) που συνδυάζουν μεγαλύτερο βεληνεκές αλλά και ταχύτερη μετακίνηση από το ένα σημείο στο άλλο, τα ελληνικά Μ114 αποσύρθηκαν το 2012.

Πυρομαχικά 
Το οβιδοβόλο βάλει πυρομαχικά χωριστής φόρτωσης, σε σάκους, με έως και επτά διαφορετικά προωθητικά γεμίσματα, από 1 (το μικρότερο) έως 7 (το μεγαλύτερο). Η ταχύτητα βλήματος, το βεληνεκές και η διείσδυση στους παρακάτω πίνακες έχουν υπολογιστεί με το μέγιστο προωθητικό γέμισμα με γόμωση M4A1.

Χρήστες

Τρέχοντες χρήστες 

 : 24 
 : 6 
 : 95 in the Army and 8 with the Marines 
 : 12 
 : 6
 : 70 
 : 18 
 : 12 
 : 18 
 : ? 
 : 20 
  : 100 in service
 : 144 in service with the Pakistan Army.
 : 36 
 
 : 24 
 : 50 
 
 : 12 
 : 250 
 : 48 , In reserve
 : 12 
 : 517 
 : 8 
 : 12

Πρώην χρήστες 

  
 
  Khmer Republic
 
 
 
 
 : 271 σε σύνολο αποσύρθηκαν το 2012

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 https://fas.org/man/dod-101/sys/land/m114.htm
 Μ114