Ζαν-Πιερ Βερνάν

Ο Ζαν-Πιέρ Βερνάν (Jean-Pierre Vernant, 4 Ιανουαρίου 1914 - 9 Ιανουαρίου 2007) ήταν Γάλλος φιλόσοφος, ιστορικός και ανθρωπολόγος, ελληνιστής, ειδικευμένος στους μύθους της αρχαίας Ελλάδας. 

Γεννήθηκε στην Προβέν. Σπούδασε στη Σορβόνη και υπήρξε μαθητής του ανθρωπολόγου Λουΐ Ζερνέ (Louis Gernet). Κατά τη διάρκεια του Β΄ Π.Π. έλαβε μέρος στη Γαλλική Αντίσταση με το ψευδώνυμο «συνταγματάρχης Μπερτιέ». Στις 19 Αυγούστου 1944 μπαίνει επικεφαλής των ανδρών του στην Τουλούζη και την απελευθερώνει. Από το 1932 υπήρξε μέλος του Γαλλικού Κομμουνιστικού Κόμματος,μέχρι την αποχώρησή του το 1970.

Έργο 
Δίδαξε φιλοσοφία σε διάφορα λύκεια και το 1948 εργάστηκε στο CNRS (Εθνικό Κέντρο Επιστημονικής Έρευνας). Υπό την επιρροή του Λουΐ Ζερνέ στράφηκε στη μελέτη της αρχαίας Ελλάδας υπό την οπτική γωνία της ανθρωπολογίας. Από το 1957 έως το 1975 διετέλεσε διευθυντής σπουδών στην EPHE (Πρακτική Σχολή Ανωτάτων Σπουδών). Το 1975 έλαβε το αξίωμα του πανεπιστημιακού καθηγητή στο Γαλλικό Κολλέγιο (Collège de France), στην έδρα της Συγκριτικής Μελέτης των Αρχαίων Θρησκειών, μέχρι τη συνταξιοδότησή του το 1984. Το 1964 ίδρυσε και διηύθυνε το Κέντρο Συγκριτικών Ερευνών για τις Αρχαίες Κοινωνίες (Centre de Recherches Comparées sur les Sociétés Anciennes - «Centre Louis Gernet») στο Παρίσι. Αναγορεύτηκε επίτιμος διδάκτωρ σε επτά πανεπιστήμια, ανάμεσα στα οποία συγκαταλέγεται το Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης.

Πέθανε στο Σεβρ.

Κριτική 
Η προσέγγιση του Βερνάν συνάντησε την αρνητική κριτική των Ιταλών φιλολόγων, ακόμα και εκείνων που διακρίνονταν για τη μαρξιστική τους προσέγγιση. Κατηγορήθηκε για ανιστορική προσέγγιση, και χειρισμό των πηγών του σε κατηγορίες που δεν σχετίζονταν άμεσα με το έργο του (πολυσημία και ασάφεια).

Βραβεύσεις

Βραβεία 
 Χρυσό μετάλλιο του CNRS, 1984
 Premio di Storia, San Marino, 1991
 Βραβείο της Αμερικανικής Ακαδημίας για Ανθρωπιστικές Σπουδές 1992
 Ιππότης της Λεγεώνας της Τιμής
 Compagnon de la Libération 
 Croix de Guerre
 Μέγας Αξιωματούχος της Ordre national du Mérite
 Ιππότης της Λεγεώνας της Τιμής της Ελληνικής Δημοκρατίας 
 Αξιωματούχος του Τεχνών και των Γραμμάτων

Επίτιμος Διδάκτωρ 
Του απονεμήθηκε ο τίτλος του επίτιμου διδάκτορα από τα εξής Πανεπιστήμια:
 Πανεπιστήμιο του Σικάγο (ΗΠΑ)
 Πανεπιστήμιο του Μπρίστολ (Μ.Βρετανία)
 Πανεπιστήμιο του Μασαρύκ, Μπρνο (Τσεχία)
 Πανεπιστήμιο της Νάπολης (Ιταλία)
 Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης (Μ.Βρετανία)
 Πανεπιστήμιο της Κρήτης (Ελλάδα, 2002)
 Νέο Βουλγαρικό Πανεπιστήμιο (Βουλγαρία, 2004)

Εργογραφία

Ελληνικές μεταφράσεις 
 Μύθος και σκέψη στην αρχαία Ελλάδα Ι, Ζαχαρόπουλος-Δαίδαλος, 1989 
 Μύθος και σκέψη στην αρχαία Ελλάδα ΙΙ, Ζαχαρόπουλος-Δαίδαλος, 1989 
 Μύθος και θρησκεία στην αρχαία Ελλάδα, Σμίλη, 2000 
 Μύθος και τραγωδία στην αρχαία Ελλάδα Ι, Ζαχαρόπουλος-Δαίδαλος, 1988 
 Μύθος και τραγωδία στην αρχαία Ελλάδα ΙΙ, Ζαχαρόπουλος-Δαίδαλος, 1988 
 Μύθος και κοινωνία στην αρχαία Ελλάδα, Μεταίχμιο, 2005 
 Μήτις - Η πολύτροπη νόηση στην αρχαία Ελλάδα, Ζαχαρόπουλος-Δαίδαλος, 1993 
 Οι απαρχές της ελληνικής σκέψης, Καρδαμίτσας, 1994 
 Ο Έλληνας άνθρωπος, Ελληνικά Γράμματα, 1996 
 Το βλέμμα του θανάτου, Στο μάτι του καθρέφτη, Αλεξάνδρεια, 1992 
 Αγαπάμε τα αρχαία ελληνικά, Ποταμός, 2002 
 Ανάμεσα στο μύθο και την πολιτική, Σμίλη, 2003 
 Η ελληνική σκέψη - Γνώση και μνήμη, Ελληνικά Γράμματα, 1993

Επιλεγμένα έργα 
 Les origines de la pensée grecque (Paris), 1962 (Απαρχές της ελληνικής σκέψης) 
 Mythe et pensée chez les Grecs: Etudes de psychologie historique (Paris), 1965 (Μύθος και σκέψη ανάμεσα στους Έλληνες:Μελέτες ιστορικής ψυχολογίας) 
 With Pierre Vidal-Naquet: Mythe et tragédie en Grèce ancienne, 2 vols. (Paris), 1972, 1986 (Τραγωδία και μύθος στην αρχαία Ελλάδα) 
 Mythe et société en Grèce ancienne (Paris), 1974 (Μύθος και κοινωνία στην αρχαία Ελλάδα) 
 Divination et rationalité, 1974. (Μαντεία και ορθολογισμός) 
 With Marcel Détienne: Les ruses de l'intelligence: La mètis des Grecs (Paris), 1974 (Πολύτροπη νόηση στον ελληνικό πολιτισμό και κοινωνία: Η Μήτις των Ελλήνων) 
 Religion grecque, religions antiques (Paris), 1976 (Ελληνική θρησκεία, αρχαίες θρησκείες)
 Religion, histoires, raisons (Paris), 1979 
 With Marcel Détienne: La cuisine de sacrifice en pays grec (Paris), 1979 (Η κουζίνα της θυσίας στην χώρα των Ελλήνων) 
 With Pierre Vidal-Naquet: Travail et esclavage en Grèce ancienne (Brussels), 1988 (Εργασία και δουλεία στην αρχαία Ελλάδα)
 L'individu, la mort, l'amour: soi-même et l'autre en Grèce ancienne (Paris), 1989 (Το άστομο, ο θάνατος, ο έρωτας.Εμείς και οι άλλοι στην αρχαία Ελλάδα)
 Mythe et religion en Grèce ancienne (Paris), 1990 
 Figures, idoles, masques (Paris), 1990 (Μορφές, είδωλα, προσωπεία)
 With Pierre Vidal-Naquet: La Grèce ancienne, 3 vols. (Paris), 1990-92 (Η αρχαία Ελλάδα) 
 Mortals and Immortals: Collected Essays (Princeton), 1991 (Θνητοί και αθάνατοι)
 With Pierre Vidal-Naquet: Œdipe et ses mythes (Brussels), 1994 (Ο Οιδίπους και οι μύθοι του)
 Entre mythe et politique (Paris), 1996 (Ανάμεσα στον μύθο και την πολιτική)
 With Jean Bottéro et Clarisse Herrenschmidt: L'orient ancien et nous (Paris), 1996 (Η αρχαία ανατολή κι εμείς) 
 With Françoise Frontisi-Ducroux: Dans l'œil du miroir (Paris), 1997 (Μέσα στο μάτι του καθρέφτη)
 L'univers, les dieux, les hommes: récits grecs des origines, Paris, Le Seuil, 1999 (Το σύμπαν,οι θεοί,οι άνθρωποι
 La traversée des frontières (Paris), 2004. (Η διάσχιση των συνόρων)

Αναφορές

Βιβλιογραφία 
 Εφημερίδα Le Monde, 11 Ιανουαρίου 2007, σελίδες 1, 26

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 Δρ. Αν. Κουτσούκου, Jean-Pierre Vernant: o διαπρεπής Γάλλος ελληνιστής 
 Βιογραφικές πληροφορίες στα Γαλλικά
 Αναφορά για τιμητικό τίτλο της Οξφόρδης
 Σελίδα του Συμβουλίου της Ευρώπης

Βερναν Ζαν-Πιερ
Βερναν Ζαν-Πιερ
Γάλλοι αντιστασιακοί
Βερναν Ζαν-Πιερ
Γάλλοι ελληνιστές