Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Το Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών (ΟΠΑ) είναι δημόσιο πανεπιστημιακό ίδρυμα με έδρα την Αθήνα, το οποίο θεραπεύει τα γνωστικά επιστημονικά αντικείμενα των Οικονομικών και της Διοίκησης Επιχειρήσεων. Καλύπτει ένα ευρύ φάσμα γνωστικών αντικειμένων στατιστικής, λογιστικής και χρηματοοικονομικών, πληροφορικής και ευρωπαϊκών σπουδών, λειτουργώντας σε προπτυχιακό, μεταπτυχιακό και διδακτορικό επίπεδο και προωθώντας παράλληλα την έρευνα.

Ιδρύθηκε το 1920 ως Ανωτάτη Σχολή Εμπορικών Σπουδών και μετονομάστηκε το 1926 σε Ανώτατη Σχολή Οικονομικών και Εμπορικών Επιστημών (ΑΣΟΕΕ), με το οποίο ακρώνυμο παραμένει ακόμη γνωστό στο ευρύ κοινό.

Το ίδρυμα δέχεται κατά μέσο όρο 3.000 φοιτητές ανά έτος, εκ των οποίων οι 1.800 προπτυχιακοί και 1.200 μεταπτυχιακοί. Τα τελευταία χρόνια επεκτείνει τις κτιριακές του εγκαταστάσεις πλησίον του Πεδίον του Άρεως και είναι άμεσα προσβάσιμες από την οδό Πατησίων και το Σταθμό Βικτώρια.

Ιστορία

Το 1919 ο Ελευθέριος Βενιζέλος κάλεσε στην Ελλάδα τον Γεώργιο Παγιάρ, καθηγητή του Πανεπιστημίου της Λωζάνης, με εντολή τη σύνταξη οργανισμού για τη ίδρυση και λειτουργία Ανώτατης Εμπορικής Σχολής, κατά το πρότυπο της αντίστοιχης σχολής του Πανεπιστημίου της Λωζάνης. Έτσι το 1920 ιδρύθηκε η Ανωτάτη Σχολή Εμπορικών Σπουδών, υπαγόμενη στο Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας. Στη συνέχεια (1926) μετονομάστηκε σε Ανωτάτη Σχολή Οικονομικών και Εμπορικών Επιστημών (Α.Σ.Ο.Ε.Ε.). Το 1935 η Σχολή εγκαταστάθηκε στο κτίριο της οδού Πατησίων 76, το οποίο κατασκευάστηκε με χρήματα της δωρεάς του Γρηγορίου Μαρασλή.

Το 1939 η Σχολή υπάγεται στο Υπουργείο Παιδείας, αναγνωρίζεται ως ισότιμη με το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών και το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο και τοποθετείται ιεραρχικά αμέσως μετά το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο.

Το 1955 η φοίτηση στη Σχολή αυξάνεται από τα 3 στα 4 έτη και στο τέταρτο έτος οι σπουδές χωρίζονται σε δύο κατευθύνσεις (τμήματα): Οικονομικών Επιστημών και Εμπορικών Επιστημών. Το 1961 ιδρύθηκε το Ινστιτούτο Επιμορφώσεως εις την Διοικητικήν των Επιχειρήσεων, με στόχο την εξειδίκευση ανώτατων στελεχών στη διοίκηση των επιχειρήσεων. Το Ινστιτούτο λειτούργησε μέχρι και το ακαδημαϊκό έτος 1974-75 (η υποβολή μελετών γινόταν δεκτή μέχρι το Σεπτέμβριο του 1984).

Το 1970 το Εμπορικό Τμήμα μετονομάστηκε σε Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων, ενώ ο διαχωρισμός των φοιτητών στα δύο τμήματα άρχισε να γίνεται από το δεύτερο έτος σπουδών. Το 1979 ξεκίνησε το πρώτο πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών στις Οικονομικές Επιστήμες. Το 1984 η Α.Σ.Ο.Ε.Ε. διαχωρίστηκε σε 3 αυτοδύναμα τμήματα: α) Οικονομικών Επιστημών, β) Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων και γ) Στατιστικής και Πληροφορικής των Οικονομικών.

Το 1989 το ίδρυμα πήρε τη σημερινή του ονομασία, Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, και οργανώθηκε στα ακόλουθα τμήματα:

Οικονομικής Επιστήμης,
Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων,
Εφαρμοσμένης Πληροφορικής (μετονομάστηκε σε Τμήμα Πληροφορικής το 1995),
Στατιστικής,
Διεθνών και Ευρωπαϊκών Οικονομικών Σπουδών (νέο τμήμα),
Διοικητικής των Επιχειρήσεων και Μάρκετινγκ (νέο τμήμα που το 1992 μετονομάστηκε σε Τμήμα Επιχειρησιακής Έρευνας και Μάρκετινγκ).

Το 1999 δημιουργήθηκαν δύο νέα τμήματα:
Τμήμα Διοικητικής Επιστήμης και Τεχνολογίας 
Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής
Παράλληλα το Τμήμα Επιχειρησιακής Έρευνας και Μάρκετινγκ μετονομάστηκε σε Τμήμα Μάρκετινγκ και Επικοινωνίας.

Έμβλημα
Το έμβλημα του ιδρύματος απεικονίζει τον Ερμή, αγγελιοφόρο των θεών κατά την ελληνική μυθολογία. Η πρώτη εκδοχή του εμβλήματος χρησιμοποιήθηκε από το 1920, κατά τη σύσταση του ιδρύματος. Το 1938 παρουσιάστηκε μία διαφορετική εκδοχή. Το 1956 χρησιμοποιήθηκε ένα έμβλημα το οποίο παρέμεινε για μεγάλο διάστημα ως διακριτικό του ιδρύματος. Το 2014, το έμβλημα και ο λογότυπος του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών, εξελίχθηκαν.

Σχολές και τμήματα
Το Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών ενσωματώνει 3 Σχολές, Οικονομικών Επιστημών, Διοίκησης Επιχειρήσεων και Επιστημών και Τεχνολογίας της Πληροφορίας. Η πρόσβαση στα προπτυχιακά τμήματα γίνεται μέσω των πανελλαδικών εξετάσεων και η φοίτηση είναι τετραετής, με κρατική χρηματοδότηση.

To ίδρυμα προσφέρει 29 Μεταπτυχιακά Προγράμματα πλήρους και μερικής φοίτησης για εργαζόμενους. Στα πλαίσια της συνεργασίας του πανεπιστημίου με άλλα ακαδημαϊκά ιδρύματα, μέχρι και το 2015 λειτουργούσαν τα μεταπτυχιακά προγράμματα MA in Heritage Management σε συνεργασία με το University of Kent, στο Ηνωμένο Βασίλειο, Διοίκησης Επιχειρήσεων σε συνεργασία με ΕΜΠ και Μαθηματικών της Αγοράς και Παραγωγής και Βασικής και Εφαρμοσμένης Γνωσιακής Επιστήμης σε συνεργασία με ΕΚΠΑ. Η πρόσβαση στα μεταπτυχιακά προγράμματα σπουδών είναι εφικτή με την αποφοίτηση από κάποιο συναφές προπτυχιακό πρόγραμμα σπουδών και με κριτήρια ακαδημαϊκών επιδόσεων, παρέχοντας με τη σειρά τους πρόσβαση σε κύκλο διδακτορικών σπουδών και πανεπιστημιακής έρευνας. Η χρηματοδότηση του δευτέρου και τρίτου κύκλου σπουδών γίνεται εκ μέρους των φοιτητών και με ενδεχόμενη οικονομική υποστήριξη από διάφορα ιδρύματα υποτροφιών.

Ακαδημαϊκή αξιολόγηση
Για το 2018, το ΟΠΑ κατατάσσεται στη θέση 501-600 στην παγκόσμια λίστα των The Times Higher Education (THE) και στη θέση 151-200 στην κατηγορία Διοίκησης και Οργάνωσης Επιχειρήσεων στην κατάταξη της QS World University Rankings. Για το 2022, τo OΠΑ αξιολογείται πρώτο στην Ελλάδα (και 97ο στην Ευρώπη) στις Οικονομικές Επιστήμες και σε μιά σειρά από συναφή αντικείμενα. 

Το 2015 το Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών αξιολογήθηκε από την Αρχή Διασφάλισης και Πιστοποίησης της Ποιότητας στην Ανώτατη Εκπαίδευση (ΑΔΙΠ) και έλαβε συνολική "Θετική" ιδρυματική αξιολόγηση.

Το Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών είναι διεθνοποιημένο Α.Ε.Ι., με βάση τους ξένους επισκέπτες καθηγητές και φοιτητές και τις διεθνείς συνεργασίες. Σύμφωνα με κατάταξη του γερμανικού περιοδικού Der Spiegel, το Ο.Π.Α. είναι στην 25η θέση ανάμεσα στα οικονομικά πανεπιστήμια της Ευρώπης. Αντιθέτως, το μεταπτυχιακό πρόγραμμα του Ο.Π.Α. (International MBA), σύμφωνα με το ίδιο περιοδικό, βρίσκεται στην 15η θέση πανευρωπαϊκά και στην 30η παγκοσμίως.

Τοποθεσία

Οι εγκαταστάσεις του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών αναπτύσσονται περιμετρικά του Πεδίου του Άρεως. Το κεντρικό κτίριο βρίσκεται στην οδό Πατησίων 76 στην Αθήνα, στο δυτικό τμήμα του Πεδίου, κοντά στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο και τις αθλητικές εγκαταστάσεις του Πανελληνίου. Το σημείο αυτό ήταν γνωστό στις αρχές του 20ου αιώνα ως "οικόπεδο Καραπάνου" και αποτέλεσε την πρώτη έδρα του ποδοσφαιρικού Παναθηναϊκού από το 1908 έως και το 1918  οπότε και πουλήθηκε και ο Παναθηναϊκός μετακόμισε στη σημερινή του έδρα, το γήπεδο Απόστολος Νικολαΐδης. Εκτός του κεντρικού κτιρίου λειτουργούν ακόμη τέσσερα κτίρια που εξυπηρετούν τις ανάγκες για γραφεία των καθηγητών και του προσωπικού.

Το Κέντρο Ερευνών του πανεπιστημίου βρίσκεται μερικά τετράγωνα πιο μακριά, στην οδό Κεφαλληνίας 46. Τα δύο κτίρια των γραφείων των καθηγητών βρίσκονται στις οδούς Κοδριγκτώνος 12 και Δεριγνύ 12.

Τα μεταπτυχιακά προγράμματα πραγματοποιούνται σε κτιριακές εγκαταστάσεις βόρεια του Πεδίου του Άρεως, άνωθεν της Οδού Ευελπίδων, κοντά στα Δικαστήρια της πρώην Στρατιωτικής Σχολής Ευελπίδων, ενώ το 2015 ξεκίνησε η ανέγερση νέου ιδιόκτητου κτιρίου σε κοντινό τετράγωνο. Τα μαθήματα ξένων γλωσσών και ηλεκτρονικών υπολογιστών πραγματοποιούνται σε γειτονικά γραφεία περιμετρικά της Πλατείας Βικτωρίας.

Κατά καιρούς έχει προταθεί η μετεγκατάσταση του πανεπιστημιακού ιδρύματος για σκοπούς αποκέντρωσης της περιοχής και ενιαιοποίησης των εγκαταστάσεων, διατηρώντας το ιστορικό κτίριο της οδού Πατησίων, όπως έγινε αντίστοιχα με τη μετεγκατάσταση των σχολών του Πανεπιστημίου Αθηνών και του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου.

Βιβλιοθήκη

Η βιβλιοθήκη του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών ιδρύθηκε το 1928 και αποτελεί την αρχαιότερη οικονομική ακαδημαϊκή βιβλιοθήκη στην Ελλάδα, ενώ το 1990 έγινε σε αυτή μια μεγάλη ανακαίνιση. Βρίσκεται στον πρώτο και στον δεύτερο όροφο του κεντρικού κτιρίου του Πανεπιστημίου. Είναι μία οργανωμένη βιβλιοθήκη με κύριο στόχο να καλύπτει τις ανάγκες επιστημονικής πληροφόρησης και να υποστηρίζει το διδακτικό και ερευνητικό έργο της κοινότητας του Πανεπιστημίου, μέσα από συλλογές, πηγές πληροφόρησης και σύγχρονες υπηρεσίες που διαθέτει. 

Η συλλογή της καλύπτει όλους τους τομείς της Οικονομικής Επιστήμης και των θεμάτων που διδάσκονται στο πανεπιστήμιο σύμφωνα με τα προγράμματα σπουδών. Είναι οργανωμένη σύμφωνα με τα διεθνή βιβλιοθηκονομικά πρότυπα και εμπλουτίζεται διαρκώς με νέο υλικό που ανταποκρίνεται στις ανάγκες των χρηστών και τους παρέχει επικαιρότητα. Η συλλογή της αποτελείται από 120.000 τόμους βιβλίων, 1.583 τίτλους ελληνικών και ξενόγλωσσων περιοδικών, οπτικοακουστικό υλικό με 380 CD-ROM, 27.000 τόμους διδακτικά συγγράμματα καθηγητών και συλλογή κρατημένων βιβλίων που έχουν προταθεί από τον αρμόδιο διδάσκοντα ως βοήθημα σε συγκεκριμένο μάθημα. Περιλαμβάνει, επίσης, περίπου 7.000 ερευνητικά δοκίμια στην ελληνική και στην αγγλική γλώσσα σε έντυπη μορφή, πληροφοριακά βιβλία, διδακτορικές διατριβές που έχουν εκδοθεί από το Πανεπιστήμιο, ημερήσιο τύπο που χρονολογείται από το 1995, διπλωματικές εργασίες των  μεταπτυχιακών φοιτητών, βιβλία γενικής παιδείας (βιβλία τέχνης, ιστορίας, γεωγραφίας και λογοτεχνίας), 1.000 μικροκάρτες καθώς και στατιστικό υλικό για την Ελληνική και Διεθνή Οικονομία. Το μεγαλύτερο μέρος του υλικού είναι στην ελληνική και αγγλική γλώσσα, ενώ περιορισμένος αριθμός στη γαλλική και γερμανική. Επιπρόσθετα, η βιβλιοθήκη διαθέτει στα μέλη της ενημερωτικούς οδηγούς και φυλλάδια σχετικά με τη χρήση του καταλόγου της και των υπολοίπων ηλεκτρονικών πηγών πληροφόρησης που διαθέτει.

Η βιβλιοθήκη συμμετέχει σε Εθνικά και διεθνή προγράμματα συνεργασίας βιβλιοθηκών για δανεισμούς βιβλίων. Δηλαδή, τα μέλη της βιβλιοθήκης έχουν πρόσβαση στο Κέντρο Προγραμματισμού και Οικονομικών Ερευνών, την Τράπεζα της Ελλάδος, το Εθνικό Κέντρο Τεκμηρίωσης όπως και σε αρκετές βιβλιοθήκες της Ευρώπης.

Φοιτητική λέσχη
Στο πλαίσιο του Πανεπιστημίου λειτουργεί φοιτητική λέσχη η οποία υποβοηθά σε θέματα στέγασης φοιτητών από άλλες πόλεις και σίτισης στο εστιατόριο του πανεπιστημίου, ενώ τα τελευταία χρόνια διοργανώνει μαθήματα ξένων γλωσσών και χειρισμού ηλεκτρονικών υπολογιστών με προσιτά δίδακτρα. Μέχρι και το 2015 οι γλώσσες στις οποίες διοργανώνονταν μαθήματα ήταν Αγγλικά, Γαλλικά, Ιταλικά, Ισπανικά, Ρωσικά, Τουρκικά, Γερμανικά και Νέα Ελληνικά, ενώ λειτουργούσε και λογοτεχνικό εργαστήρι. Υποστηρίζει και χρηματοδοτεί πολιτιστικές ομάδες (χορού, μουσικής, θεάτρου).  Μια από τις πιο ιστορικές πολιτιστικές ομάδες της αποτελεί η Θεατρική Ομάδα ΟΠΑ.

Θεατρική ομάδα
Η Θεατρική Ομάδα του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών ιδρύθηκε τον Δεκέμβριο του 1979 και πρώτη παράσταση αποτέλεσε η σατιρική κωμωδία “Οι Γραμματιζούμενοι” του Βασίλη Ρώτα που γράφτηκε το 1943. Υπήρξε ένα διάστημα απραξίας από το 1984 έως το 1992 όπου ξεκίνησε να επαναλειτουργεί. Το 2019 συμπλήρωσε 40 χρόνια λειτουργίας.

Οι αποφάσεις για οποιοδήποτε θέμα της ομάδας λαμβάνονται συλλογικά και ισότιμα από όλα τα μέλη, που είναι κυρίως φοιτητές του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών, αλλά και φοιτητές άλλων Πανεπιστημίων.

Εντάσσεται και στον Πανελλήνιο Σύλλογο Ερασιτεχνικού Φοιτητικού Θεάτρου του οποίου αποτελεί ενεργό ιδρυτικό μέλος.

Η ομάδα προσφέρει εργαστήρια και παραστάσεις. Συγκεκριμένα, τα εργαστήρια περιλαμβάνουν διάφορες ασκήσεις (γνωριμίας, εμπιστοσύνης, ορθοφωνίας, κίνησης και χαλάρωσης) θεατρικά παιχνίδια και αυτοσχεδιασμούς.

Η ομάδα καλύπτει μέρος των εργαστηρίων από παλαιότερα μέλη της. Πραγματοποιούνται, επίσης, κύκλοι εργαστηρίων συγκεκριμένης θεματικής ενότητας όπως κινησιολογία, θεατρική συγγραφή και θεωρητική προσέγγιση θεατρικών τεχνικών από εξωτερικούς συνεργάτες με μεράκι και φιλική διάθεση.

Οι παραστάσεις σκηνοθετούνται κυρίως από συνεργάτες της ομάδας ενώ τα τελευταία χρόνια σκηνοθετούνται και από παλαιότερα μέλη της.

Σημαντική εξέλιξη στα χρονικά της Θεατρικής Ομάδας ΟΠΑ ήταν και η διαμόρφωση ενός άρτια εξοπλισμένου χώρου στο κτήριο Βανκούβερ του ΟΠΑ σε θεατρική σκηνή, όπου η ομάδα παρουσίαζε πειραματικές δουλειές, αλλά και επίσημες παραστάσεις. Ο χώρος δεν χρησιμοποιείται πια. Αντί αυτού του χώρου, χρησιμοποιείται το Αμφιθέατρο Αντωνιάδου και ο χώρος εκδηλώσεων στις Φοιτητικές Εστίες Αθήνας.

Εικόνες της περιοχής

Διατελέσαντες Πρυτάνεις και Αντιπρυτάνεις
Οι διατελέσαντες κατά ημερομηνία Πρυτάνεις και Αντιπρυτάνεις του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών από το 1935 έως και σήμερα είναι οι ακόλουθοι:

Πρυτάνεις
1935-1937: Αναστάσιος Σπουργίτης
1937-1939: Εμμανουήλ Ι. Εμμανουήλ
1939-1940: Σόλων Συρμόπουλος
1940-1942: Ιούλιος Δαλιέτος
1942-1943: Τριαντάφυλλος Κεραμιδάς, Νικόλαος Φωτιάς και Ανδρέας Νέζος
1943-1944: Στρατής Ανδρεάδης
1944-1945: Ηλίας Αναστασιάδης
1945-1946: Δημήτριος Ε. Καλιτσουνάκης
1946-1947: Τριαντάφυλλος Κεραμιδάς
1947-1948: Ιούλιος Δαλιέτος
1948-1949: Ανδρέας Νέζος
1949-1950: Κωνσταντίνος Ασκητόπουλος
1950-1951: Αριστοτέλης Σίδερης
1951-1952: Δημήτριος Ε. Καλιτσουνάκης
1952-1953: Νικόλαος Φωτιάς
1953-1954: Πίνδαρος Χριστοδουλόπουλος
1954-1955: Στρατής Ανδρεάδης και Σπυρίδων Καλογερόπουλος
1955-1956: Κυριάκος Σπηλιόπουλος
1956-1957: Στρατής Ανδρεάδης
1957-1958: Ανδρέας Νέζος
1958-1959: Δημήτριος Ε. Καλιτσουνάκης
1959-1960: Τριαντάφυλλος Κεραμιδάς
1960-1961: Στρατής Ανδρεάδης
1961-1962: Γεώργιος Χαλκιόπουλος
1962-1963: Κυριάκος Σπηλιόπουλος
1963-1964: Στρατής Ανδρεάδης και Σπυρίδων Καλογερόπουλος
1964-1965: Στρατής Ανδρεάδης
1965-1966: Στρατής Ανδρεάδης και Μάριος Τσιμάρας
1966-1967: Πέτρος Στεριώτης
1967-1968: Στρατής Ανδρεάδης
1968-1969: Στρατής Ανδρεάδης και Αντώνιος Δανόπουλος
1969-1970: Πέτρος Στεριώτης
1970-1973: Ιωάννης Χρυσοκέρης
1973-1974: Μάριος Μεϊμάρογλου
1974-1975: Γεώργιος Χαλκιόπουλος
1975-1976: Πέτρος Στεριώτης
1976-1977: Αντώνιος Δανόπουλος
1977-1978: Εμμανουήλ Δρανδάκης
1978-1979: Αθανάσιος Σταθόπουλος
1979-1980: Γεώργιος Χιώτης
1980-1981: Θεόδωρος Γεωργακόπουλος
1981-1 Σεπτεμβρίου 1982: Δημοσθένης Κριμπάς
1 Σεπτεμβρίου-30 Νοεμβρίου 1982: Δημήτριος Λαμπράκης
30 Νοεμβρίου 1982-1984: Παναγιώτης Τζωρτζόπουλος
1984-1988: Θεόδωρος Λιανός
1988-1992: Ανδρέας Κιντής
1992-1995: Γεώργιος Χρήστου
1995-2001: Ανδρέας Κιντής
2001-2007: Γεώργιος Βενιέρης
2007-2011: Γρηγόριος Πραστάκος
2011-2015: Κωνσταντίνος Γάτσιος
2015-1 Σεπτεμβρίου 2020: Εμμανουήλ Γιακουμάκης
1 Σεπτεμβρίου 2020-Σήμερα: Μπουραντώνης Δημήτριος

Αντιπρυτάνεις
2001-2007: Νάνσυ Παπαλεξανδρή και Θεόδωρος Καλαμπούκης
2007-2011: Ιωάννης Κατσουλάκος και Ιωάννης Χαλικιάς
2011-2015: Εμμανουήλ Γιακουμάκης και Γεώργιος Γιαγλής

Δείτε επίσης
Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα στην Ελλάδα

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Επίσημη Ιστοσελίδα - Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών  
Αρχή Διασφάλισης και Πιστοποίησης της Ποιότητας στην Ανώτατη Εκπαίδευση (ΑΔΙΠ)  
Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας και Αξιολόγησης ΟΠΑ 
Επίσημη Ιστοσελίδα της Βιβλιοθήκης

Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα στην Αθήνα
Πανεπιστήμια στην Ελλάδα
Ελληνική οικονομία