Φιλίππη της Αγγλίας, βασίλισσα της Δανίας

Η Φιλίππη της Αγγλίας ή Φιλίππη του Λάνκαστερ (Philippa of England, 4 Ιουνίου 1394 - 5 Ιανουαρίου 1430) βασίλισσα της Δανίας, της Σουηδίας και της Νορβηγίας (1406 - 1430) λόγω του γάμου της με τον Έρικ της Πομερανίας ήταν η νεώτερη κόρη του Ερρίκου Δ΄ της Αγγλίας και της πρώτης συζύγου του Μαρίας του Μπόχυν, μικρότερη αδελφή του Ερρίκου Ε΄ της Αγγλίας. Συμμετείχε ενεργά στις κρατικές υποθέσεις κατά τη διάρκεια της βασιλείας του συζύγου της διατελώντας αντιβασίλισσα της Δανίας την περίοδο (1423 - 1425).  Ο πατέρας της έγινε βασιλιάς της Αγγλίας (1399), αναφέρονται μερικά περιστατικά από την παιδική της ηλικία όπως η παρουσία της στον δεύτερο γάμο του πατέρα της (1403) και ένα προσκύνημα στο Καντέρμπερι την ίδια χρονιά, η ίδια ζούσε στο κάστρο του Μπέρκχαμστεντ και στο κάστρο του Ουίνδσορ.

Γάμος με τον Έρικ της Πομερανίας

Το 1400 ο πατέρας της Ερρίκος Δ΄ πρότεινε στη θετή μητέρα του Έρικ της Πομερανίας Μαργαρίτα Α΄ της Δανίας έναν διπλό γάμο : Ο νεαρός Έρικ της Πομερανίας θα παντρευόταν την κόρη του βασιλιά Ερρίκου Φιλίππη της Αγγλίας και ο διάδοχος του Αγγλικού θρόνου Ερρίκος θα παντρευόταν την αδελφή του Έρικ Κατερίνα της Πομερανίας.  Η συμφωνία ήταν έτοιμη να προχωρήσει αλλά όταν ο Άγγλος βασιλιάς ζήτησε τη βοήθεια της Μαργαρίτας για συμμετοχή των Δανών στον Εκατονταετή πόλεμο η Μαργαρίτα πιστή στην πολιτική της ουδετερότητας το αρνήθηκε. Ο γάμος που έγινε τελικά ήταν μονάχα αυτός του Έρικ με την 13χρονη Φιλίππη κόρη του Έρικ Δ΄ στον καθεδρικό ναό του Λουντ στις 26 Οκτωβρίου 1406,  η Φιλίππη καταγράφεται ως η πρώτη πριγκίπισσα στην ιστορία που φορούσε ένα λευκό φόρεμα και ένα λευκό μεταξωτό χιτώνιο που την έκανε να μοιάζει με σκίουρο.  Αμέσως μετά τη γαμήλια τελετή ακολούθησε η στέψη της με λαμπρές γιορτές που κράτησαν ολόκληρο τον Νοέμβριο κατά τη διάρκεια των οποίων πολλοί άντρες χρίστηκαν ιππότες, οι ευγενείς και οι κληρικοί δέχτηκαν την προίκα της, η Φιλίππη με τη σειρά της παραχώρησε εκτάσεις γης και στα τρία βασίλεια.

Έντονο ενδιαφέρον για τη Σουηδία 

Τα τρία πρώτα χρόνια του γάμου της ζούσε μαζί με τον σύζυγο της Έρικ της Πομερανίας στο κάστρο του Καλμάρ όπου η Φιλίππη είχε τη δική της αυλή υπο την επίβλεψη της Κατερίνας Κνούτσνταττερ, εγγονής του Αγίου Μπρίτζετ της Σουηδίας μέσω της Μάρθας Ούλφνταττερ που είχε γίνει η πρώτη κυρία σε αναμονή της βασίλισσας Μαργαρίτας. 
Από το 1409 ιδιαίτερα μετά τον θάνατο της βασίλισσας Μαργαρίτας η Φιλίππη με τον σύζυγο της έμεναν κυρίως στη Δανία, η Φιλίππη επισκεπτόταν τακτικά τη Σουηδία η οποία ήταν από παλιά το πιο αγαπημένο της βασίλειο. Το μεγαλύτερο ενδιαφέρον της στη Σουηδία το έδειξε για το αβαείο του Βαντστένα το οποίο χρησιμοποιούσε σαν βάση της όταν πήγαινε στη χώρα, την επισκέφτηκε στο αβαείο μια Αγγλική αποστολή υπό τον Ερρίκο Φίτζουγκ. Η Φιλίππη του έδωσε οδηγίες για την ίδρυση του πρώτου Μπριτζετιανού μοναστηρίου στην Αγγλία, η αποστολή αναχώρησε για την Αγγλία όπου ίδρυσε το αβαείο της Σιών (1415), επισκέφτηκε για πρώτη φορά το αβαείο του Βαντστένα (1408) και για δεύτερη φορά τον Ιανουάριο του 1415.
 Πραγματοποίησε δωρεές στο αβαείο με αντάλλαγμα προσευχές για την ίδια, τον σύζυγο και τους γονείς της (1421), δώρησε τμήμα του λειψάνου από το χέρι του Αγίου Κνούτου (1422) και τη Χορωδία της Αγίας Άννας (1425) που εγκαταστάθηκε την επόμενη χρονιά.  Όταν ο πάπας Μαρτίνος Ε΄ απαγόρευσε τα διπλά μοναστήρια (1422) η βασίλισσα Φιλίππη και ο σύζυγος της έστειλαν αίτημα στη Ρώμη για άρση της απαγόρευσης ζητώντας και από τα αδέλφια της στην Αγγλία να επέμβουν, ο πάπας τελικά πραγματοποίησε την εξαίρεση για τις μονές του Τάγματος των Μπριτζετιανών.

Ενεργοί πολιτικοί ρόλοι 

Η βασίλισσα Φιλίππη έπαιξε ενεργό ρόλο στις κρατικές υποθέσεις, σύμφωνα με την πράξη της Πομεριανής διαδοχής (1416) ο Έρικ όρισε διάδοχο του τον Βογίσλαο Θ της Πομερανίας σε περίπτωση που δεν έκανε παιδιά με τη σύζυγο του,  η ίδια η Φιλίππη θα ήταν αντιβασιλιάς της Δανίας και κηδεμόνας του Βογισλάου σε περίπτωση θανάτου του Έρικ χωρίς να αποκτήσουν παιδιά.  Σε συνδυασμό με την πράξη της διαδοχής η προίκα της Φιλίππης άλλαξε παίρνοντας σχεδόν όλη την κεντρική Σουηδία με τη Νάρκη, την Άππλαντ και τη Στοκχόλμη.  
Ό Έρικ της Πομερανίας είχε πάντοτε μεγάλη εμπιστοσύνη στη σύζυγο του σε πολλά θέματα ήταν πιο αποτελεσματική από τον σύζυγο της ενώ είχε γίνει διάσημη για το μεγάλο αίσθημα της δικαιοσύνης της.  Η μεγάλη περιουσία της στη Σουηδία έκανε ακόμα περισσότερο έντονο το ενδιαφέρον της για τη χώρα στην οποία περνούσε το περισσότερο τμήμα του χρόνου της με συχνές επισκέψεις ιδιαίτερα τη δεκαετία του 1420.  Τον Μάρτιο του 1422 προέδρευσε σε ένα βασιλικό συμβούλιο στη Βαντστένα με προορισμό να λύσει τις διαφορές μεταξύ των ευγενών,  είχε αναλάβει τις περισσότερες Σουηδικές υποθέσεις, τον Αύγουστο του 1425 και τη φορολογία στο Έλαντ.

Πόλεμοι με τη Χανσεατική Ένωση 

Την εποχή που ο σύζυγος της Έρικ της Πομερανίας απουσίαζε σε προσκύνημα η Φιλίππη ήταν από την Κοπεγχάγη αντιβασίλισσα και στα τρία βασίλεια,  το φθινόπωρο του 1424 έλυσε τη διαφορά που υπήρχε από τα μέλη της Χανσεατικής Ένωσης σχετικά με το νομισματικό σύστημα που χρησιμοποιούσαν, την άνοιξη του 1425 συγκάλεσε το συμβούλιο ευγενών στη Στοκχόλμη.  Την άνοιξη του 1426 στάλθηκε από τον σύζυγο της να συγκαλέσει το Σουηδικό συμβούλιο στη Βαντστένα για να αναλάβει τον πόλεμο ανάμεσα στη Δανία και τη Χανσεατική Ένωση παρά το γεγονός ότι οι Σουηδοί δεν επιθυμούσαν τον πόλεμο, τον Ιανουάριο του 1427 παρά το γεγονός ότι ο πόλεμος δεν πήγαινε καλά για τον Έρικ συγκάλεσε νέο βασιλικό συμβούλιο στο Λινκόπινγκ για την υποστήριξη του συζύγου της τότε πήρε περισσότερα εδάφη στη Σουηδία. 

Τον Μάρτιο του 1427 επέστρεψε στη Δανία στην οποία διέμεινε τρία χρόνια κατά τη διάρκεια του πολέμου όπου οργάνωσε την άμυνα της Κοπεγχάγης απέναντι στη Χανσεατική Ένωση, χαιρετίστηκε από τον λαό της πόλης ως ηρωίδα. 
Το 1429 αναχώρησε για τη Σουηδία ώστε να εξασφαλίσει την άμυνα της χώρας, επισκέφτηκε το αβαείο της Βαντστένα όπου την υποδέχτηκε μια Σουηδική αποστολή,  λίγο αργότερα αρρώστησε ήταν μια επαναλαμβανόμενη ασθένεια που την ταλαιπωρούσε τα πέντε τελευταία χρόνια.  Γέννησε πρόωρα ένα αγόρι που πέθανε αμέσως (1429) και πέθανε και η ίδια η Φιλίππη στις 5 Ιανουαρίου 1430, τάφηκε στη Βαντστένα, ο Έρικ μετά τον θάνατο της Φιλίππης πιθανώς παντρεύτηκε την ερωμένη του Σεσίλη και έκανε πολλές αφιερώσεις στη μνήμη της,  ήταν εξαιρετικά δημοφιλής και αγαπητή στους Δανούς και τους Σουηδούς σε αντίθεση με τον σύζυγο της. . Η άμυνα της Κοπεγχάγης (1428) απαριθμείται στο Βιβλίο Εικόνων του Νονού του Χανς Κρίστιαν Άντερσεν (1868).

Παραπομπές

Πηγές

Lars-Olof Larsson (Swedish): Kalmarunionens tid (2006)
Anne J. Duggan: Queens and queenship in medieval Europe (2008)
Terje Bratberg. "Filippa Av England, Dronning". Norsk biografisk leksikon.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

Δανικό Βιογραφικό Λεξικό
Η ιστορία του Ματριμονίου
Βασίλισσα Φιλίππη 
Βιβλίο Εικόνων του Νονού

Πριγκίπισσες της Αγγλίας
Οίκος του Λάνκαστερ
Βασίλισσες της Σουηδίας
Βασίλισσες της Δανίας
Βασίλισσες της Νορβηγίας