Καταφύκι

Το Φαράγγι Καταφύκι είναι το στενό πέρασμα που σχηματίζουν ορεινές βουνοπλαγιές στα Β.Δυτικά της Ερμιόνης και σε απόσταση περίπου πέντε χιλιομέτρων από την κωμόπολη. Το φαράγγι καταλήγει προς τα βόρεια στην τοποθεσία Παπούλια έξω από το χωριό Φούρνοι, μετά από πεζοπορία περίπου 45΄.

Ονομασία - Γενικά χαρακτηριστικά  
Η ονομασία του προέρχεται από τη λέξη καταφύγιο και με παραφθορά καταφύγι - καταφύκι.

Το φαράγγι που διασχίζει ο ομώνυμος χείμαρρος από τα βόρεια, μεταφέρει σε περιόδους έντονων βροχοπτώσεων, μεγάλες ποσότητες νερού. Στη διαδρομή του,προς τα νότια, σε περιόδους ανομβρίας είναι ορατή η έντονα πετρώδης  κοίτη του, η οποία  γίνεται,μερικώς, και προσβάσιμη. Ένα μονοπάτι, για τον περιπατητή που έρχεται από την Ερμιόνη, περνάει από το εξωκκλήσι του Άι Νικόλα, τη μεγάλη σπηλιά και τους ορεινούς όγκους, το ιστορικό γεφύρι και ακολουθεί την πορεία του χείμαρρου μέχρι τα Παπούλια και το εξωκκλήσι των Αγίων Αναργύρων,όπου υπάρχει πηγή με τρεχούμενο νερό.Είναι μια διαδρομή περίπου 45' πεζοπορίας.

Μυθολογία 
Κατά τη μυθολογία και τις πληροροφορίες που μας παραθέτει ο Παυσανίας, εκεί ήταν η είσοδος στον Άδη. Από μία μεγάλη σπηλιά  που σχηματίζεται στον απότομο, ορεινό όγκο του φαραγγιού υπάρχουν μικρές  σπηλιές και μία μεγάλη από την οποία ο Ηρακλής έβγαλε τον Κέρβερο και ο θεός Πλούτωνας οδήγησε την Περσεφόνη, κόρη της θεάς Δήμητρας, στον Κάτω κόσμο. Η σπηλιά, λέγεται πως επικοινωνούσε δυτικά με το σπήλαιο Φράγχθι που βρίσκεται κοντά στην Κοιλάδα.

Ιερά της Δήμητρας και της Περσεφόνης 
Οι κάτοικοι της αρχαίας Ερμιόνης για να εξευμενιστούν στη θεά Δήμητρα έκτισαν δύο ιερά. Το ένα ήταν αφιερωμένο στη θεά Δήμητρα τη Θερμασία (στο χωριό Θερμησία) (Παυσανίας, 2.34, 6 και 12) και το άλλο  στην κόρη της την Περσεφόνη  στους Ειλεούς (στο χωριό Ηλιόκαστρο). Επίσης, στην Ερμιόνη, στο ναό των Ταξιαρχών βρέθηκαν  τα θεμέλια του ναού της Χθόνιας Δήμητρας, όπου τελούνταν τα Χθόνια, εορτή προς τιμήν της. («Όπισθεν του ναού της Δήμητρος υπήρχον θέσεις ας οι Ερμιονείς εκάλουν του Κλυμένου, του Πλούτωνος και λίμνην Αχερουσίαν περιφραγμέναι μετά θριγκών. Εν τη θέσει δε του Κλυμένου υπήρχε χάσμα γης,εξ ου εμυθολόγουν ότι ο Ηρακλής ανήγαγεν εξ Άδου Κέρβερον». (Παυσανίας, Κορινθιακά, 2.34,6).

Λαϊκές δοξασίες - Χρήση - Θρησκεία 
Το φαράγγι  οι ντόπιοι το θεωρούσαν δαιμονικό τόπο.Ο κορμός μάλιστα ενός ξεραμένου δέντρου, που διακρίνεται στο πιο ψηλό σημείο του, ονομάζεται "Φούρκα του Διαβόλου".Εκεί λέγεται ότι οι διαβόλοι κρεμούν τα τουφέκια τους.Κατά το Μεσαίωνα επικρατούσε η αντίληψη ότι σπηλιά του Καταφυκιού οδηγούσε στην Κόλαση και από αυτή μπαινόβγαιναν κάθε λογής δαιμόνια και ξωτικά που δυσκόλευαν τη ζωή των περαστικών.Κατά τα βυζαντινά χρόνια, οι κάτοικοι της Ερμιόνης, σε περιόδους ταραχών, κατέφευγαν στη σπηλιά για να προφυλαχτούν.Στα χρόνια της δεύτερης Τουρκοκρατίας, χτίστηκε το 1740 το εκκλησάκι του οσιομάρτυρα  Αγίου Νικολάου του εν Βουνένοις, που γιορτάζει στις 9 Μαϊου. Στο εσωτερικό του υπάρχουν αγιογραφίες που έχουν διατηρηθεί.

Το φυσικό περιβάλλον του φαραγγιού 
Απότομα βράχια κατάλληλα για αναρρίχηση, σπηλιές, πλούσια βλάστηση  κατά μήκος του ομώνυμου χείμαρρου από πεύκα (πεύκη Χαλεπία), ελιές, κουμαριές,σκίνα,αρωματικά φυτά,  η σπάνια αυτοφυής ορχιδέα Ophrys Argolica και άλλα και τα σπάνια είδη πουλιών που μετοικούν το χειμώνα καθιστούν το φαράγγι ένα ποικίλο οικοσύστημα και ένα ασφαλές καταφύγιο θηραμάτων.  Κατά την πορεία του προς την εκβολή του, στο νότιο όρμο της Ερμιόνης (περιοχή Αλώνια), κάνει εύφορο τον κάμπο της, όπου ευδοκιμούν τα εσπεριδοειδή και οι ροδιές με τα ονομαστά  ρόδια Ερμιόνης.(video)

Προστατευόμενη περιοχή φυσικού κάλλους 
Μετά από προσπάθειες και δράσεις οικολογικών και τοπικών συλλόγων και πολιτών και την απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας το φαράγγι κατοχυρώθηκε "ως προστατευόμενη περιοχή με ιδιαίτερο κάλλος και καταφύγιο άγριας ζωής". (Απόφαση του ΣτΕ, Ε 772/1992) και  wikimapia.org/17107126/el/Φαράγγι- Καταφύκι). Πώς σώθηκε το Καταφύκι http://enpoermionis.blogspot.gr/2011/01/2/html και http://enpoermionis.blogspot.gr/2011/01/3.html

To μονοπάτι της Περσεφόνης 
Το μονοπάτι της Περσεφόνης (greece.terrabook.com/Argolis/el/chapter/fisi/monopatia)διασχίζει τη βουνοσειρά δυτικά του φαραγγιού, την τοποθεσία Πόρτες και φθάνει στα Παπούλια, όπου συναντά την απόληξη του μονοπατιού Καταφύκι. Εκεί βρίσκεται το εξωκκλήσι Άγιοι Ανάργυροι. Τα δύο αυτά μονοπάτια, κατ' αυτό τον τρόπο, συνδέονται και  προσφέρονται για ορειβασία και πεζοπορία. Εκεί διεξάγεται ένα μέρος από τα "Διονύσια Ερμιόνης" που η αναβίωσή τους πραγματοποιήθηκε για πρώτη φορά τον Ιούνιο 2015. Πρόκειται για αθλοθετημένους αγώνες μουσικής, κολύμβησης και ναυσιπλοϊας, κατά την μαρτυρία του Παυσανία:  "πλησίον δε [ήν ]Διονύσου ναός Μελαναίγιδος: τούτω μουσικής αγώνα κατά έτος έκαστον άγουσι [Ερμιονείς], και αμίλλης κολύμβου και πλοίων τιθέασιν άθλα, Κορινθιακά,2,35)

Εξωτερικοί σύνδεσμοι