Μάχη του Μαρένγκο

Η Μάχη του Μαρένγκο (αγγλικά: Battle of Marengo) υπήρξε η πολεμική σύρραξη που έλαβε χώρα στις 14 Ιουνίου 1800 μεταξύ των γαλλικών δυνάμων υπό τον Ναπολέοντα Βοναπάρτη, και των αυστριακών δυνάμεων της Μοναρχίας των Αψβούργων, στην τοποθεσία του χωριού Μαρένγκο (ιταλ. Marengo) κοντά στην πόλη Αλεσσάντρια στο Πεδεμόντιο (ιταλ. Πιεμόντε) της Ιταλίας. Κοντά στο τέλος της μάχης, οι Γάλλοι ανέτρεψαν την αιφνίδια επίθεση των Αυστριακών υπό τον στρατηγό Μίκαελ φον Μέλας (γεννημένος στην Τρανσυλβανία), νικώντας τους και εκδιώκοντάς τους από την Ιταλία, ενισχύοντας έτσι τη θέση του Ναπολέοντος ως Πρώτου Υπάτου της Γαλλίας, μετά το πραξικόπημα του Νοεμβρίου 1799 που είχε πραγματοποιήσει και με το οποίο είχε πάρει την εξουσία.

Αιφνιδιασμένος από την προώθηση των Αυστριακών προς τη Γένοβα στα μέσα Απριλίου 1800, ο Βοναπάρτης οδήγησε βιαστικά το στρατό του από τις Άλπεις και έφτασε στο Μιλάνο στις 2 Ιουνίου. Αποκόπτοντας τις γραμμές επικοινωνιών του φον Μέλας με τη διάσχιση του ποταμού Πάδου και τη νίκη εναντίον των δυνάμεων του Ούγγρου στρατάρχη των Αυστριακών Πέτερ Καρλ Οτ στο Μοντεμπέλλο στις 9 Ιουνίου, οι Γάλλοι συνέκλιναν προς τον αυστριακό στρατό που είχε συγκεντρωθεί στην Αλεσσάντρια. Εξαπατημένος από έναν ντόπιο "διπλό" πράκτορα, ο Βοναπάρτης έστειλε μεγάλες δυνάμεις στα βόρεια και νότια, αλλά οι Αυστριακοί εξαπέλυσαν αιφνιδιαστική επίθεση στις 14 Ιουνίου εναντίον του κύριου γαλλικού στρατού, που ήταν υπό τη διοίκηση του στρατηγού Μπερτιέ.

Αρχικώς, οι δύο αυστριακές επιθέσεις έναντι του χειμάρρου Φοντανόνε κοντά στο χωριό Μαρένγκο αποκρούστηκαν, και ο στρατηγός Λαν ενίσχυσε τη δεξιά γαλλική πτέρυγα. Ο Βοναπάρτης αντιλήφθηκε την πραγματική κατάσταση και στις 11.00 π.μ. εξέδωσε διαταγές ανάκλησης του τμήματος του υποστράτηγου Ντεσαί, και μετακίνησης των εφεδρειών του στην πρώτη γραμμή. Στην αυστριακή αριστερή πτέρυγα, η φάλαγγα του στρατάρχη Οτ είχε καταλάβει το χωριό Καστέλ Τσεριόλο (ιταλ. Castel Ceriolo), και η εμπροσθοφυλακή του κινούταν νότια για να επιτεθεί στο πλευρό του Λαν. Ο φον Μέλας ανανέωσε την κύρια επίθεση και οι Αυστριακοί διέσπασαν την κεντρική γαλλική αμυντική τοποθεσία. Γύρω στις 2.30 μ.μ. οι Γάλλοι άρχισαν ν΄ αποσύρονται και οι Αυστριακοί δραγώνοι κυρίευσαν το αγρόκτημα Μαρένγκο (κυρίως τμήμα του χωριού). Ο Βοναπάρτης είχε έως τότε φτάσει με τις εφεδρείες του, αλλά τα στρατεύματα του Μπερτιέ άρχισαν να υποχωρούν στις κύριες ζώνες με αμπέλια της τοποθεσίας. Γνωρίζοντας ότι ο Ντεζαί πλησίαζε, ο Βοναπάρτης ήταν ανήσυχος σχετικά με μία φάλαγγα στρατιωτών του στρατάρχη Οτ που προήλαυνε από τα βόρεια και έτσι ανέπτυξε το πεζικό της Υπατικής Φρουράς για να την καθυστερήσει. Οι Γάλλοι κατόπιν αποσύρθηκαν σταθερά και συντεταγμένα ανατολικά προς το χωριό Σαν Τζουλιάνο Βέκκιο (ιταλ. San Giuliano Vecchio), καθώς οι Αυστριακοί σχημάτιζαν μία φάλαγγα για να τους ακολουθήσουν, παράλληλα με την προώθηση της φάλαγγας του στρατάρχη Οτ στο βόρειο τομέα προς τα νότια.

Η άφιξη του Ντεζαί γύρω στις 5:30 μ.μ. σταθεροποίησε τη γαλλική διάταξη, καθώς το γαλλικό 9ο Σύνταγμα Ελαφρού Πεζικού καθυστέρησε την αυστριακή προώθηση στον κύριο δρόμο, και ο υπόλοιπος στρατός αναδιοργανώθηκε βορείως του χωριού Κασσίνα Γκρόσσα (ιταλ. Cascina Grossa), 10 χλμ. περίπου από την Αλεσσάντρια. Καθώς οι καταδιώκοντες Αυστριακοί κατέφθασαν, ένας καταιγισμός πυρών μουσκέτων και πυροβολικού απέκρυψε την αιφνίδια επίθεση του γαλλικού ιππικού του ταξίαρχου Κελλερμάν, που μετέτρεψε την αυστριακή καταδίωξη σε ανοργάνωτη φυγή πίσω στην Αλεσσάντρια, με περίπου 14.000 Αυστριακούς νεκρούς, τραυματίες, ή αιχμάλωτους. Οι γαλλικές απώλειες ήταν σημαντικά λιγότερες, αλλά μεταξύ αυτών ήταν και ο υποστράτηγος Ντεζαί. Κατόπιν, το σύνολο των γαλλικών δυνάμεων καταδίωξε τους Αυστριακούς για να σφραγίσει τη νίκη, που είχε και μεγάλη πολιτική σημασία, καθώς εξασφάλισε τη λαβή του Ναπολέοντα στην εξουσία της Γαλλίας μετά το προηγηθέν πραξικόπημα του Νοεμβρίου.

Πόλεμοι της Γαλλικής Επανάστασης
Μάχες Αυστριακής Αυτοκρατορίας
Μάχες Ναπολεόντειων Πολέμων