Ιερά Μητρόπολις Τριμυθούντος

Η Ιερά Μητρόπολις Τριμυθούντος, είναι μια Επισκοπή που ανήκει εκκλησιαστικά στην Εκκλησία της Κύπρου. Είναι ιδιαιτέρως γνωστή από τον πρώτο της Επίσκοπο, τον Άγιο Σπυρίδωνα Τριμυθούντος τον Θαυματουργό, παίρνοντας το όνομα της από την έδρα της στην κωμόπολη με το όνομα Τριμυθούς της Κύπρου, ή αλλιώς Τρεμετουσιά, όπως είναι γνωστή σήμερα η κωμόπολη.

Γενικά
Η Επισκοπή Τριμυθούντος υπήρχε από αρχαιοτάτων χρόνων, και φαίνεται να είναι από τις πρώτες Επισκοπές στην Κύπρο. Γνωρίζουμε ότι ήδη υπήρχε από το 325 μ.Χ., διότι τότε ο Επίσκοπος Άγιος Σπυρίδων συμμετείχε στην Α' Οικουμενική Σύνοδο στη Νίκαια, εκπροσωπώντας την Επισκοπή του, όπου και θαυματούργησε. Φαίνεται όμως να είχε σταματήσει να υπάρχει ως περιφερειακή Μητρόπολη, μάλλον επί καιρού της Φραγκοκρατίας (1192 - 1571) στην Κύπρο επειδή τότε (1222) οι Λατίνοι μείωσαν τις ήδη υπάρχουσες 14 Ορθόδοξες Επισκοπές σε μόνο 4, στην προσπάθειά τους να εξαλείψουν την Ορθοδοξία από το νησί.

Από τότε, ίσως κατά καιρούς η Επισκοπή να είχε τιτουλάριους Επισκόπους Τριμυθούντος, βοηθούς του Αρχιεπισκόπου ή με άλλα εκκλησιαστικά ή ποιμαντικά καθήκοντα. Στην πρόσφατη ιστορία της Κύπρου (μέχρι το 2007), φαίνεται να υπάρχει Χωρεπίσκοπος Τριμυθούντος, ο οποίος είναι βοηθός του Αρχιεπισκόπου Κύπρου. Οι δύο πιο πρόσφατοι είναι οι Χωρεπίσκοποι Γεώργιος (1959-1967 οπόταν και ενθρονίσθηκε Μητροπολίτης Νικαίας της Εκκλησίας της Ελλάδος) και Βασίλειος (1996-2007 οπόταν και ενθρονίσθηκε Μητροπολίτης Κωνσταντίας της Εκκλησίας της Κύπρου).

Ανασύσταση
Η πάλαι ποτέ διαλαμψάσα Επισκοπή Τριμυθούντος ανεσυστάθη με απόφαση της συνεδρίας της Ιεράς Συνόδου την 12η Φεβρουαρίου του 2007, μαζί με άλλες Επισκοπές, όπως Κωνσταντίας, Ταμασσέων, Καρπασίας κλπ. Ο σημερινός Επίσκοπος της Μητροπόλεως -ο πρώτος από την ανασύσταση- είναι ο Πανιερώτατος Μητροπολίτης Τριμυθούντος και Πρόεδρος Λευκάρων κ. Βαρνάβας, ο οποίος εξελέγη ψήφω κλήρου και λαού τη 20η Ιουλίου και την 21η εχειροτονήθη Επίσκοπος και ενθρονίσθη εις το Ιδάλιον.

Άγιος Σπυρίδων

Ο Άγιος Σπυρίδων ο Θαυματουργός, υπήρξε Επίσκοπος Τριμυθούντος και είναι ένας από τους μεγαλύτερους θαυματουργούς αγίους της Ορθοδόξου Εκκλησίας. Η εικόνες που παρουσιάζουν τον Άγιο έχουν κυρίως δύο χαρακτηριστικά τα οποία μαρτυρούν και την αγία βιοτή του. Το πρώτο είναι ο σκούφος που φορεί στο κεφάλι του, ο οποίος δείχνει την εν κόσμω ιδιότητα του Αγίου, διότι ο Άγιος ήτο στο επάγγελμα ένας ταπεινός βοσκός. Και όχι μόνο στο επάγγελμα ήταν ταπεινός, αλλά και σε όλη του τη ζωή ήταν ταπεινός. Το δεύτερο χαρακτηριστικό, είναι ότι κρατά ένα κεραμίδι από το οποίο βγαίνει φωτιά προς τα πάνω και νερό προς τα κάτω, θυμίζοντας το μεγάλο θαύμα που έκανε στην Α' Οικουμενική Σύνοδο με το κεραμίδι, δείχνοντας την Τριαδικότητα του Ενός Θεού.

Στην κωμόπολη Τριμιθούς (σημερινή Τρεμετουσιά) στην Κύπρο, υπάρχει και ομώνυμος Ναός και Ιερά Μονή. Εκεί βρισκόταν και το άφθαρτο λείψανό του, το οποίο σήμερα βρίσκεται στην Κέρκυρα, άφθαρτο και θαυματουργεί μέχρι σήμερα. Αξιοσημείωτον είναι και το γεγονός ότι στο λείψανό του υπάρχει και ο σκούφος του Αγίου, ο οποίος καταμαρτυρεί ότι όντως, ενώ ήτο Επίσκοπος, συνήθιζε να φορεί ταπεινά ενδύματα.

Επισκοπική Περιφέρεια
Κατά την ανασύσταση, η Επισκοπική Περιφέρεια συγκροτήθηκε από ενορίες και Ιερές Μονές οι οποίες ανήκαν προηγουμένως στην Ιερά Αρχιεπισκοπή Κύπρου και την Επισκοπή Κιτίου. Όπως ανεφέρθη προηγουμένως, από την περίοδο της Φραγκοκρατίας οι δεκατέσσερις Επισκοπές της Εκκλησίας της Κύπρου είχαν γίνει μόνο τέσσερις (Ιερά Αρχιεπισκοπή Κύπρου και Επισκοπές Πάφου, Κιτίου και Κυρηνείας) και και έτσι η περιφέρεια της Επισκοπής Τριμυθούντος, η οποία είχε τότε καταργηθεί, δόθηκε στις εναπομείνασες Επισκοπές.

Ενορίες
Στη Μητρόπολη σήμερα υπάγονται οι ακόλουθες ενορίες (κοινότητες και Δήμοι): Πάνω Λευκάρων, Κάτω Λευκάρων, Αθηένου, Ψευδά, Μοσφιλωτής, Αναφωτίας, Αλαμινού,  Ψεματισμένου, Μαρωνίου, Ζυγίου, Κόρνου, Καλαβασού, Λάγιας, Τόχνης, Χοιροκοιτίας, Κοφίνου, Βάβλας, Κάτω Δρυ, Οράς, Αλεθρικού, Κιβισιλίου, Ολυμπίων, Ποταμιάς, Νήσου, Πέρα Χωριού, Πυργών, Αλάμπρας, Σιας, Δελίκηπου, Μαρίου, Μεννόγιας, Άρσους Λάρνακος, Πυρόιου, Τρεμετουσιάς, όπως και οι ενορίες της Παναγίας Ευαγγελίστριας και Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης στο Δάλι και Αγίου Θεόδωρου στη Σκαρίνου.

Ιερές Μονές
Εκτός από τις ανωτέρω ενορίες-κοινότητες, υπάγονται και τρεις Ιερές Μονές. Πρόκειται περί της Ιεράς Μονής Αγίου Σπυρίδωνος, η οποία ευρίσκεται στο χωριό Τριμιθούς (Τρεμετουσιά) υπό τουρκική κατοχή και πανηγυρίζει την 12η του μηνός Δεκεμβρίου. Υπάρχουν άλλες δύο γυναικείες Μονές και πρόκειται για την Ιερά Μονή Αγίας Θέκλης παρά το χωριό Μοσφιλωτή που εορτάζει την 24η του μηνός Σεπτεμβρίου και για την Ιερά Μονή Αγίου Μηνά παρά το χωριό Βάβλα που εορτάζει την 11η του μηνός Νοεμβρίου.

Εκτός από τις ανωτέρω αναφερθείσες κύριες Μονές, υπάρχει και αριθμός άλλων Ιερών Μονών οι οποίες αν και λειτούργησαν στο παρελθόν ως μοναστικά ιδρύματα, εντούτοις σήμερα λειτουργούν ως απλοί Ναοί. Ο πλήρης κατάλογος των Ιερών Μονών της Μητρόπολης περιλαμβάνει τα κατώθι μοναστήρια:

 Ιερά Μονή Αγίου Σπυρίδωνος - Τρεμετουσιά
 Ιερά Μονή Αγίας Θέκλης - Μοσφιλωτή
 Ιερά Μονή Αγίου Μηνά - Βάβλα
 Ιερά Μονή Αγίων Αποστόλων - Πέρα Χωριό
 Ιερά Μονή Αγίου Γεωργίου - Βασιλοπόταμος
 Ιερά Μονή Τιμίου Σταυρού - Πάνω Λεύκαρα
 Ιερά Μονή Αρχαγγέλου Μιχαήλ - Κάτω Λεύκαρα
 Εκκλησία της Παναγίας - Κοφίνου

Σήμερα
Σήμερα, η Ιερά Μητρόπολις Τριμυθούντος, η οποία έχει από το 2007 ανασυσταθεί, έχει προσωρινώς την έδρα της στην κωμόπολη του Ιδαλίου (το σήμερα γνωστό χωριό ως: Δάλι), όπου βρίσκεται και ο Καθεδρικός Ναός της Παναγίας της Ευαγγελίστριας, μέχρι της απελευθερώσεως της κανονικής της έδρας, της Τριμυθούντας, η οποία τώρα βρίσκεται υπό τουρκική κατοχή. Είναι πλέον περιφερειακή Επισκοπή, γι' αυτό φέρει και το όνομα Μητρόπολις και ο Επίσκοπος της Μητρόπολης φέρει τον τίτλο Πανιερώτατος Μητροπολίτης Τριμυθούντος και Πρόεδρος Λευκάρων.

Δραστηριότητες
Η Μητρόπολη δραστηριοποιείται σε διάφορους τομείς της θρησκευτικής ζωής του τόπου κυρίως μέσα στα όρια της εκκλησιαστικής περιφέρειάς της. Το κύριο της έργο επικεντρώνεται στους τομείς της εξομολόγησης, κατηχητικής κίνησης, οργάνωσης διαφόρων ομιλιών, κατασκηνωτικών περιόδων για μαθητές σχολείου, χορωδία βυζαντινής μουσικής κ.λπ. Προς το παρόν, οι κατασκηνώσεις γίνονται στον Σαϊττά στους χώρους της Ιεράς Μητροπόλεως Κιτίου μέχρις ότου τα έργα κατασκευής ιδιόκτητων κατασκηνωτικών χώρων αποπερατωθούν. Επίσης, η χορωδία βυζαντινής μουσικής η οποία διευθύνεται από προσοντούχο μουσικοδιδάσκαλο δραστηριοποιείται με διάφορες εκδηλώσεις καθώς επίσης και με μαθήματα βυζαντινής μουσικής.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
 Ο άγιος Σπυρίδων ο θαυματουργός
 Ιερά Μητρόπολη Τριμυθούντος
 Μητροπόλεις Εκκλησίας της Κύπρου

Εκκλησία της Κύπρου