Κουφάλια

Τα Κουφάλια (παλιά ονομασία Κουφάλοβο) είναι κωμόπολη του νομού Θεσσαλονίκης και αποτελούσε έδρα του ομώνυμου δήμου, σύμφωνα με το σχέδιο Καποδίστριας, ο οποίος καταργήθηκε το 2010. Πλέον είναι έδρα του νέου Δήμου Χαλκηδόνας κατά το Πρόγραμμα Καλλικράτης. Έχει πληθυσμό 7.850 κατοίκους σύμφωνα με την απογραφή του 2011. Τα Κουφάλια βρίσκονται βορειοδυτικά της Θεσσαλονίκης, στη δυτική όχθη του Αξιού. Απέχουν από τη Θεσσαλονίκη 35 χλμ. και βρίσκονται στα όρια των νομών Θεσσαλονίκης και Πέλλας.

Ιστορία 
Στην αρχαιότητα βρισκόταν εκεί η αρχαία πόλη Ίχναι ή Ιχναί. Κατά την διάρκεια των ελληνιστικών χρόνων άποικοι από την μακεδονική πόλη έκτισαν μια ομώνυμη πόλη στα σύνορα Ιράκ -Συρίας (βόρειο Μεσοποταμία). Κατά τη διάρκεια της Τουρκοκρατίας ήταν μικτό χωριό και διοικητικά ανήκε στο ναχιγιέ του Βαρδάρη. Παλιά, υπήρχαν δύο οικισμοί, το Κάτω Κουφάλοβο και το Άνω Κουφάλοβο, οι οποίοι συνοπτικά αναφέρονταν ως Κουφάλια. Το 1862 είχε 106 σπίτια.

Τα Κουφάλια Θεσσαλονίκης έγιναν αποδέκτες μεγάλου αριθμού προσφύγων από το Καβακλί Βουλγαρίας, μια από τις μεγαλύτερες πόλεις της Ανατολικής Ρωμυλίας.

Μετά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και με την ανεξαρτητοποίηση της Βουλγαρίας, υπογράφηκε η Συνθήκη του Νεϊγί στις 27 Νοεμβρίου 1919. Η συνθήκη αυτή προέβλεπε αμοιβαία ανταλλαγή πληθυσμών μεταξύ της Ελλάδας και της Βουλγαρίας. Σήμερα οι πρόσφυγες από την Ανατολική Ρωμυλία αποτελούν το 80% του πληθυσμού του Δ. Δ. Κουφαλίων. Το υπόλοιπο ποσοστό του πληθυσμού αποτελείται κυρίως από γηγενείς Μακεδόνες όπου διέμεναν στα κάτω Κουφάλια και λίγοι από αυτούς διέμεναν στο σημερινό χωρίο, ασχολούνταν με την κτηνοτροφία και ήταν αυτοί που δέχτηκαν τους πρόσφυγες από την ανατολική Ρωμυλία, Πόντιους και Θρακιώτες.

Εκπαίδευση 
Στα Κουφάλια λειτουργούν: 1 παιδικός σταθμός, 5 νηπιαγωγεία, 4 δημοτικά σχολεία, 1 γυμνάσιο, 1 γενικό και 1 επαγγελματικό λύκειο, καθώς και το Ι.Ε.Κ. Κουφαλίων.

Πολιτισμός 
Το πολιτιστικό κέντρο «Κωνσταντίνος Χατζάκος» διαθέτει αίθουσα εκδηλώσεων και στεγάζει τη Δημοτική Βιβλιοθήκη. Στην πόλη λειτουργεί επίσης Δημοτικό Ωδείο, ενώ οι πολιτιστικοί σύλλογοι «Αριστοτέλης»,  «Καβακλί» και «Μακεδονία» διοργανώνουν διάφορες εκδηλώσεις.

Συγκοινωνία 
Τα Κουφάλια συνδέονται με τη Θεσσαλονίκη με αστικά λεωφορεία του ΟΑΣΘ. Επιπλέον, το ΚΤΕΛ του νομού Κιλκίς διασχίζει την κωμόπολη με συγκεκριμένα δρομολόγια.

Βιομηχανία 
Το εργοστάσιο της ΜΕΒΓΑΛ ιδρύθηκε στα Κουφάλια το 1950 και καταλαμβάνει μία μεγάλη έκταση στο βόρειο άκρο της πόλης. Ξεκίνησε αρχικά με τη συλλογή γάλακτος και την παραγωγή τυριών, ενώ σήμερα αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες γαλακτοβιομηχανίες της χώρας, παράγοντας μεγάλη ποικιλία γαλακτοκομικών προϊόντων.

Ιεροί Ναοί και Μονές 
Οι Ιεροί Ναοί Αγίου Αθανασίου (πολιούχου), Αγίου Γεωργίου και Αγίου Τρύφωνος είναι οι μεγαλύτεροι ναοί της πόλης, ενώ το Ιερό Ησυχαστήριο Αγίου Γρηγορίου του Παλαμά, το οποίο ιδρύθηκε το 1982, είναι από τα πιο γνωστά της περιοχής. Υπάρχει και ο ιερός ναός της Αγίας Τριάδας στην περιοχή των νεκροταφείων αποτελεί παλιά εκκλησία όπου κάηκε στα προγενέστερα χρόνια και ανακατασκευάστηκε.

Υγεία 
Το Κέντρο Υγείας Κουφαλίων ανήκει στην 3η Υ.ΠΕ. Μακεδονίας και είναι το μοναδικό στον Δήμο Χαλκηδόνος.

Προσωπικότητες 
 Θύμιος Γκογκίδης, Έλληνας τραγουδιστής και ακορντεονίστας
 Μαυρουδής Μπουγαΐδης, Έλληνας ποδοσφαιριστής

Παραπομπές 

Δήμος Χαλκηδόνος
Κωμοπόλεις του νομού Θεσσαλονίκης