Γιάννης Κανίδης

Ο Γιάννης Κ. Κανίδης (στη ρωσική: Иван Константинович Каниди, Ιβάν Κονσταντίνοβιτς Κανίντι, 1 Ιανουαρίου 1930 – 3 Σεπτεμβρίου 2004) υπήρξε Ελληνορώσος δάσκαλος φυσικής αγωγής και ήρωας κατά τη Σφαγή του Μπεσλάν.

Ο Κανίδης και οι όμηροι μαθητές
Ο Γιάννης Κανίδης γεννήθηκε στην Τιφλίδα, πρωτεύουσα της τότε Σοσιαλιστικής Ομόσπονδης Σοβιετικής Δημοκρατίας της Υπερκαυκασίας, την πρωτοχρονιά του 1930. Τον Σεπτέμβριο του 2004, όταν ένοπλοι Ιγκουσέτιοι και Τσετσένοι εξτρεμιστές πήραν ομήρους πάνω από 1200 μαθητές και ενήλικες στην πόλη Μπεσλάν της Βόρειας Οσετίας, ο 74 ετών τότε Κανίδης επέμεινε να μείνει μαζί με τους μαθητές του, βοηθώντας τους να επιζήσουν και τελικώς πέθανε για να σώσει όσο το δυνατό περισσότερους.

Δύο ημέρες μετά την επιδρομή των τρομοκρατών, αυτοί επέτρεψαν σε κάποιες μητέρες που θήλαζαν να φύγουν μαζί με τα βρέφη τους. Τότε ο επικεφαλής της τρομοκρατικής ομάδας είδε τον Κανίδη ως έναν ηλικιωμένο και εξασθενημένο άνδρα, και του είπε ότι μπορούσε να φύγει στην ελευθερία μαζί τους. Αλλά ο Κανίδης αρνήθηκε, απαντώντας ότι θα έμενε «με τους μαθητές του μέχρι το τέλος». Σε όλη τη διάρκεια της δοκιμασίας ο Κανίδης προφύλασσε τους μαθητές του και υπερασπιζόταν τις ζωές τους κατά το μέτρο του δυνατού. Για παράδειγμα, όταν τα παιδιά υπέκυπταν στη μεγάλη ζέστη που επικρατούσε μέσα στο γυμναστήριο όπου ήταν κλεισμένα, στην αποπνικτική ατμόσφαιρα και στη δίψα, ο Κανίδης πλησίασε τους τρομοκράτες και τους είπε με επιμονή ότι έπρεπε να τους δώσουν κάτι να πιούν, τουλάχιστον στα μικρότερα. Και όταν ένας από τους ένοπλους τον χτύπησε δυνατά με το κοντάκι του όπλου του, συνέχισε αψηφώντας τον λέγοντας: «Πώς τολμάς; Λέτε ότι είστε οι άνθρωποι του Καυκάσου, αλλά εδώ στον Καύκασο ούτε ένας σκύλος δεν θα απέρριπτε το αίτημα ενός γέρου ανθρώπου!» Τότε οι τρομοκράτες επέτρεψαν στον Κανίδη να βρέξει μία από τις σαλιάρες των μικρών παιδιών και να υγράνει με αυτή τα στόματα των μκρότερων παιδιών.

Οι όμηροι που επέζησαν διηγήθηκαν το πώς επανειλημμένα ο Κανίδης διακινδύνευσε τη ζωή του για να σώσει παιδιά και το πώς απεμάκρυνε εκρηκτικά που είχαν τοποθετηθεί κοντά τους ή να αποτρέψει την πυροδότηση άλλων.

Ο Κανίδης σκοτώθηκε κατά την τρίτη ημέρα της ομηρείας. Οι περιστάσεις του θανάτου του δεν είναι ξεκάθαρες. Σύμφωνα με την ισραηλινή εφημερίδα Γεντιόθ Αχρονόθ, σκοτώθηκε όταν πετάχτηκε και κάλυψε με το σώμα του μία χειροβομβίδα που είχαν πετάξει οι τρομοκράτες σε παιδιά που έφευγαν. Σύμφωνα με την αγγλόγλωσση έκδοση της εφημερίδας Η Καθημερινή, πυροβολήθηκε καθώς επιχειρούσε να αποσυναρμολογήσει έναν ανεμιστήρα οροφής που είχε παγιδευθεί με εκρηκτική συσκευή. Σύμφωνα τέλος με άρθρο του C.J. Chivers στο Esquire τον Ιούνιο του 2006, ο Κανίδης σκοτώθηκε παλεύοντας με έναν εκ των τρομοκρατών, προσπαθώντας να κερδίσει χρόνο ώστε να δραπετεύσουν όσο το δυνατό περισσότερα παιδιά. Οι τελευταίες του λέξεις (σε αυτή την εκδοχή) ήταν: «Βγάλτε τα παιδιά έξω!»

Αργότερα, ένας από τους μαθητές που σώθηκαν τον συνέκρινε με τον Πολωνό Γιάνους Κόρτσακ, ο οποίος είχε συνοδεύσει τους μαθητές του στο στρατόπεδο εξόντωσης Τρεμπλίνκα.

Τιμητικές διακρίσεις
Στις 9 Δεκεμβρίου 2004 απονεμήθηκε μεταθανατίως στον Κανίδη το «Μετάλλιο για την Προάσπιση των Ανθρώπινων Δικαιωμάτων» από την κυβέρνηση της Ρωσίας. Αργότερα τον ίδιο μήνα, το ένα από τα δύο νέα σχολεία που κατασκευάσθηκαν για να αντικαταστήσουν αυτό που καταστράφηκε κατά την επίθεση, ονομάσθηκε «Ιβάν Κανίδης».

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι-πηγές
 «Greek among Beslan dead», αγγλόγλωσση έκδοση της Καθημερινής, 6 Σεπτεμβρίου 2004.
 «The Hero Teacher of Beslan», Joanne Jacobs, Fox News, 17 Σεπτεμβρίου 2004
 «Τραγωδία στην εκπαίδευση», Rossijskaya Gazeta, 8 Σεπτεμβρίου 2004 (στη ρωσική)
 «The School.» του C.J. Chivers. Περιοδικό Esquire, Ιούνιος 2006, τόμος 145, τεύχος 6.
 «Κατόρθωμα δασκάλων του Μπεσλάν», Κομσομόλσκαγια Πράβντα, 8 Σεπτεμβρίου 2004 (στη ρωσική)

Ήρωες
Ρώσοι εκπαιδευτικοί
Έλληνες γυμναστές
Έλληνες θύματα τρομοκρατικών ενεργειών
Έλληνες της Σοβιετικής Ένωσης
Έλληνες της Ρωσίας