Μακεμάκε

Ο Μακεμάκε (επίσημη ονομασία: 136472 Μακεμάκε, σύμβολο: , προσωρινή: 2005 FY9) είναι ένα από τα δύο μεγαλύτερα κλασικά αντικείμενα της ζώνης του Κάιπερ. Με διάμετρο περίπου 1500 χιλιόμετρα έχει διάμετρο περίπου τα τρία τέταρτα της διαμέτρου του Πλούτωνα. Είναι το δεύτερο πιο λαμπρό μεταποσειδώνιο αντικείμενο μετά τον Πλούτωνα και λάμπει σαν αστέρας μεγέθους 16,7. Ανακαλύφθηκε στις 31 Μαρτίου 2005 και ανακηρύχθηκε πλανήτης νάνος τις 11 Ιουλίου 2008 από την ΔΑΕ.

Ανακάλυψη 
Ο Μακεμάκε ανακαλύφθηκε στις 31 Μαρτίου 2005 και η ανακάλυψή του ανακοινώθηκε στις 29 Ιουλίου 2005, την ίδια μέρα με την ανακοίνωση της Έριδος και δύο μέρες μετά την ανακοίνωση της Χαουμέιας.

Ο Μακεμάκε, αν και τόσο φωτεινός, ανακαλύφθηκε μόλις το 2005 γιατί βρίσκεται στην Κόμη της Βερενίκης, μακρυά από την εκλειπτική όπου γίνονται οι περισσότερες έρευνες διότι υπάρχει μεγαλύτερη πιθανότητα να ανακαλυφθεί ένα σώμα εκεί. Θα μπορούσε να είχε ανακαλυφθεί το 1930 από τον Κλάιντ Τόμπω, όταν βρισκόταν στην εκλειπτική μεταξύ Ταύρου και Ηνίοχου και είχε λαμπρότητα 16, άλλα ήταν κοντά στο γαλαξία, με αποτέλεσμα να μην ξεχωρίζει εύκολα από τα άστρα.

Όνομα 
Όταν ανακαλύφθηκε το 2005 FY9 ονομάστηκε Easterbunny (λαγουδάκι του Πάσχα), γιατί ανακαλύφθηκε λίγο μετά το Πάσχα. Μακεμάκε είναι το όνομα του θεού δημιουργού της ανθρωπότητας των κατοίκων του νησιού του Πάσχα, για να διατηρηθεί η σύνδεσή του με το Πάσχα.

Τροχιά 

Προς το παρόν ο Μακεμάκε βρίσκεται στις 52 ΑΜ , κοντά στο αφήλιό του, και θα φτάσει στο αφήλιό του το 2033. Όπως η Χαουμέια η τροχιά του Μακεμάκε έχει μεγάλη κλίση, περίπου 29 μοίρες, και είναι μετρίως ελλειπτική (εκκεντρότητα 0,16). Όμως ο Μακεμάκε έχει πιο απομακρυσμένο από τον Ήλιο, περιήλιο και μέση ακτίνα τροχιάς από τη Χαουμέια και ολοκληρώνει μία περιστροφή κάθε 305 χρόνια. Και ο Μακεμάκε και η Χαουμέια βρίσκονται προς το παρόν μακρυά από την εκλειπτική σε γωνιακή απόσταση 29 μοίρες.

Ο Μακεμάκε έχει ταξινομηθεί ως κλασσικό αντικείμενο της ζώνης του Κάιπερ,δηλαδή βρίσκεται μακρυά από τον Ποσειδώνα και μπορεί να μείνει σταθερό. Αντικείμενα σαν το Μακεμάκε έχουν μικρή εκκεντρότητα (> 0,2) και περιφέρονται γύρω από τον Ήλιο όπως και οι πλανήτες. Μάλλον συμπτωματικά ο Μακεμάκε είναι κοντά σε τροχιακή αντήχηση 6:11 με τον Ποσειδώνα.

Φυσικά Χαρακτηριστικά 
Ο Μακεμάκε είναι το δεύτερο λαμπρότερο ΤΝΟ μετά τον Πλούτωνα με φαινομενικό μέγεθος 16,9. Το μέγεθος του Μάκεμακε δεν είναι επακριβώς γνωστό και υπολογίζεται ότι είναι με βάση παρατηρήσεις του διαστημικού τηλεσκοπίου Σπίτζερ 1.500 ±400200 χιλιόμετρα, το τρίτο μεγαλύτερο υπερποσειδώνιο αντικείμενο μεγαλύτερο από την Χαουμέια. Μετρήσεις από επιπρόσθεση το 2011 έδειξαν ότι ο Μακεμάκε έχει πεπλατυσμένο σχήμα, με πολική ακτίνα 1430 ± 9 χλμ και ισημερινή 1502 ± 45 χλμ. Η πυκνότητά του είναι 1,7 γραμ/κυβικό εκατοστό. Έχει μεγάλη λευκαύγεια, 0,77 που υποδεικνύει μία χαμηλή θερμοκρασία, περίπου -240 °C.

Είναι ένα κόκκινο αντικείμενο, όπως και ο Πλούτωνας. Στο φάσμα υπάρχει μια ευρεία γραμμή απορρόφησης στο μεθάνιο. Φασματική ανάλυση της επιφάνειας του Μακεμάκε παρουσιάζει ότι καλύπτεται από μεθάνιο σε μορφή μεγάλων κόκκων με διάμετρο πάνω από 1 εκατοστό, θολίνες, στις οποίες οφείλει ο Μακεμάκε το χρώμα του, αιθάνιο και λίγο στερεό άζωτο.

Ατμόσφαιρα 
Ο Μακεμάκε πιθανολογούνταν πως είχε ατμόσφαιρα παρόμοια με αυτή του Πλούτωνα, εξαιτίας της παρουσίας μεθανίου και πιθανώς αζώτου. Όταν ο Χοσέ Λουίς Ορτίθ μελέτησε φωτογραφίες από μια επιπρόσθεση του πλανήτη νάνου με ένα αστέρα το 2011 ορατή από τη Νότια Αμερική βρήκαν ότι δεν περιβάλλεται από ατμόσφαιρα, ή αν υπάρχει αυτή είναι πολύ αραιή. Μια άλλη πιθανότητα είναι ο Μακεμάκε να διαθέτει μόνο τοπική ατμόσφαιρα και όχι παγκόσμια.

Δορυφόροι 
Στις 26 Απριλίου του 2016, οι αστρονόμοι χρησιμοποιώντας παρατηρήσεις από το διαστημικό τηλεσκόπιο Χαμπλ που είχαν ληφθεί τον Απρίλιο του 2015 ανακοίνωσαν την ανακάλυψη ενός δορυφόρου με διάμετρο ~175 χιλιόμετρα (με υποτιθέμενη λευκαύγεια 4%) σε τροχιά γύρω από Μακεμάκε σε απόσταση ≥ 21.000 χιλιομέτρων με περίοδο ≥ 12 ημέρες (οι ελάχιστες τιμές είναι αυτές για μια κυκλική τροχιά, η πραγματική τροχιακή εκκεντρότητα είναι άγνωστη). Στον δορυφόρο αυτό δόθηκε το προσωρινό όνομα S/2015 (136472) 1.

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 MPEC listing for Makemake
 AstDys orbital elements
 Orbital simulation from JPL (Java) / Ephemeris
 Press release  from WHT and Telescopio Nazionale Galileo on Makemake's similarity to Pluto.
 Makemake chart and Orbit Viewer
 Precovery image with the 1.06 m Kleť Observatory telescope on April 20, 2003
 Makemake of the Outer Solar System APOD July 15, 2008
 Simulation of Makemake (2005 FY9)'s orbit

Πλανήτες Νάνοι του Ηλιακού Συστήματος
Μακεμάκε