Μαρία Πενταγιώτισσα (ταινία, 1929)

Η Μαρία Πενταγιώτισσα ήταν η τρίτη κατά σειρά ελληνική ταινία μεγάλου μήκους, μετά την Γκόλφω και την Κερένια κούκλα και η δεύτερη της Άζαξ Φιλμ. Γυρίστηκε το 1928 σε σενάριο και σκηνοθεσία του Αχιλλέα Μαδρά και πρωτοπροβλήθηκε τον Φεβρουάριο του 1929 στην Αθήνα και το Πάσχα της ίδιας χρονιάς (5 Μαΐου 1929) στη Θεσσαλονίκη. Έπαιζαν η Φρίντα Πουπελίνα (Νένα Μάη), ο Αιμίλιος Βεάκης και ο ίδιος ο Αχιλλέας Μαδράς. Η ταινία έχει θέμα την ζωή της Μαρίας Πενταγιώτισσας, θρυλικής ηρωίδας από τους Πενταγιούς της Φωκίδας.

Αρχικά ήταν βωβή ταινία και ως τέτοια προβλήθηκε το φθινόπωρο του 1935 στην ελληνική ομογένεια των ΗΠΑ, κάνοντας πρεμιέρα στο Manhattan Opera House της Νέας Υόρκης στις 22 Σεπτεμβρίου 1935. Στη συνέχεια σε στούντιο του Χόλυγουντ έγινε επεξεργασία της ταινίας, όπου αφαιρέθηκαν οι μεσότιτλοι και προστέθηκε ήχος. Στην ομιλούσα έκδοση, η οποία πρωτοπροβλήθηκε στις 24 Απριλίου 1936 στο Circle Theater της Νέας Υόρκης, όλες οι φωνές που περάστηκαν, ήταν του ίδιου του Μαδρά (οι ανδρικές) και της συζύγου του, Φρίντας Πουπελίνα (οι γυναικείες). Στην ταινία αυτή έκανε την πρώτη του κινηματογραφική εμφάνιση ο ηθοποιός Βασίλης Αυλωνίτης.

Η Μαρία Πενταγιώτισσα ήταν η πρώτη ελληνική κινηματογραφική υπερπαραγωγή, για τις ανάγκες της οποίας η τότε κυβέρνηση του Ελευθέριου Βενιζέλου διέθεσε 1.500 περίπου στρατιώτες, κατ΄ άλλους 2.500, καθώς και τρεις ίλες ιππικού. Ο δε υποδυόμενος τον βασιλιά Όθωνα δεν ήταν ηθοποιός αλλά αξιωματικός της προεδρικής φρουράς, τότε ανακτορικής φρουράς, ο Ηλίας Κακανάς, που έφερε την πραγματική επίσημη στολή του Όθωνα. Η δε υποδυόμενη τη βασίλισσα Αμαλία, η ερασιτέχνης ηθοποιός Μαρίτσα Ανδρεάδου, φορούσε την πραγματική στολή δεξιώσεων της Αμαλίας με τα διασωθέντα παιγνιόχαρτά της (τράπουλα), μετά από ευγενική διάθεση των μουσείων. Μερικές δε εσωτερικές σκηνές γυρίστηκαν στο πρώτο ανάκτορο του Όθωνα στην πλατεία Κλαυθμώνος, ενώ κάποιες άλλες στην κεντρική είσοδο των Παλαιών Ανακτόρων.

Ηθοποιοί
Στην ταινία αυτή συμμετείχαν εκτός των Αχιλλέα Μαδρά (στο ρόλο του παπα-Γαβριήλ) και της Φρίντας Πουπελίνα (στο ρόλο της Πενταγιώτισσας), οι ακόλουθοι ηθοποιοί (ο αντίστοιχος ρόλος σε παρένθεση):

 
 Αιμίλιος Βεάκης (Λήσταρχος Λαμάρας)
 Εμμανουήλ Καντιώτης (δεσμοφύλακας)
 Κόκος (δικαστής)
 Βασίλης Αυλωνίτης (Μπότσαρης)
 Γ. Βασιλάκης (Σπ. Πήλικας)
 Βασίλης Αφεντάκης (Έφορας)
 Λουλουδάκης (Θεοδωράκης Γρίβας)
 Βάθης (Κριεζής)
 
 Χ. Χατζηχρήστος (Σκαρλάτος Σούτσος)
 Ι. Λοράνδος (Χατζηπέτρος)
 Ιωάννου (Σπ. Καραϊσκάκης)
 Κωνσταντινίδης (Κίτσος Τζαβέλας)
 Βερίδης (Φώτος Τζαβέλας)
 Β. Δαμάσκος (Μαυρομιχάλης)
 Ηρακλής Χαλκιόπουλος (Χατζηχρήστος)
 Καλουτάς (Ν. Στράτος)
  
 Κουμπάρης (Ε. Ράλλης)
 Βαρβέρης (Θεόδωρος Ι. Κολοκοτρώνης)
 Αθανάσιος Βατίστας (Πετμεζάς)
 Ανδριόπουλος (Χιώτης)
 Γιάννης Σπαρίδης (Χιώτης)
 Σαντεκλαίρ (Χιώτης)
 Χαρίκλεια Τριχά (δασκάλα)
 Ανδρεοπούλου (Μητέρα Πενταγιώτισσας)

Επίσης είχαν λάβει μέρος οι ακόλουθοι ερασιτέχνες ηθοποιοί: 

 Ηλίας Κακανάς (βασιλιάς Όθων)
 Μαρίτσα Ανδρεάδου (βασίλισσα Αμαλία)
 Βιβή Θεολόγου (Χρύσω, αντεράστρια της Πενταγιώτισσας)
 Μαίρη Αλεξιάδου (Σύρμη)
 Ευριδίκη Αμυρά (Κυρά Λενιώ)
 
 Σίμος Πάρης (Δημήτρης Τουρκάκης)
 Πολυζωάκης (Θανάσης)
 Γιάννης Χριστοδούλου (Γαρδικιώτης Γρίβας)
 Άγημα προεδρικής φρουράς και μονάδες πεζικού και ιππικού

Σημείωση
 Ένα μέρος της ταινίας αυτής είχε συμπεριληφθεί στο ντοκιμαντέρ Τον παλιό εκείνο τον καιρό παραγωγής 1964, σε σκηνοθεσία Αλέκου Σακελλάριου.
 Η Μαρία Πενταγιώτισσα μεταφέρθηκε ξανά στον κινηματογράφο το 1957 με πρωταγωνίστρια την Αλίκη Βουγιουκλάκη.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
 Αναφορά στην Μαρία Πενταγιώτισσα στην Ταινιοθήκη της Ελλάδας
 Η Μαρία Πενταγιώτισσα στην IMDb

Παραπομπές

Ελληνικές ταινίες
Ταινίες του 1926
Βωβές ταινίες
Ελληνικές δραματικές ταινίες
Ελληνικές βιογραφικές ταινίες
Ελληνικές ταινίες δράσης
Ταινίες γυρισμένες στην Ελλάδα
Ελληνικές ασπρόμαυρες ταινίες