Πρωτάθλημα Ελλάδας πετοσφαίρισης γυναικών

Το πρωτάθλημα πετοσφαίρισης γυναικών είναι η σημαντικότερη διοργάνωση πετοσφαίρισης γυναικών στην Ελλάδα και μαζί με το κύπελλο αποτελούν τους δύο σημαντικότερους εγχώριους τίτλους που μπορεί να κατακτήσει μια ομάδα.

Ο Παναθηναϊκός κατέκτησε το πρώτο πανελλήνιο πρωτάθλημα, ενώ έχει και τις περισσότερες κατακτήσεις τίτλων με 24. Το ρεκόρ συνεχόμενων κατακτήσεων με 8 κατέχει ο Ολυμπιακός.

Ο τελευταίος κάτοχος του τίτλου είναι ο Παναθηναϊκός που επέστρεψε στη κορυφή μετά από 11 χρόνια και το πρωτάθλημα του 2011.

Ιστορία 
Το πρωτάθλημα διοργανώθηκε για πρώτη φορά την περίοδο 1970-71 σύμφωνα με την ΕΟΠΕ και τον τίτλο κατέκτησε ο Παναθηναϊκός. Η τελική του φάση έγινε στη Θεσσαλονίκη από τη νεοϊδρυθείσα τότε ΕΟΠΕ. Τότε, για πρώτη φορά, οι δυο πρώτες ομάδες από τα πρωταθλήματα Κέντρου, Θεσσαλονίκης και  Περιφέρειας ενώθηκαν σε έναν όμιλο και διεκδίκησαν το πανελλήνιο πρωτάθλημα. Μεταξύ 1972 και 1978 η τελική φάση διεξαγόταν με συμμετοχή 5 ή 6 ομάδων, ενώ τα δύο επόμενα έτη με 8 και 9 αντίστοιχα. Τα 1981 και 1982 μετά το τέλος των τοπικών πρωταθλημάτων διεξήχθησαν προκριματικοί αγώνες στους δύο ομίλους βόρειο και νότιο, από όπου 4 ομάδες προκρίθηκαν στην τελική φάση.

Την περίοδο 1982-83 η Ελληνική Ομοσπονδία καθιέρωσε το πρωτάθλημα Α' Εθνικής με τη συμμετοχή οκτώ ομάδων. Την περίοδο 1984-85 οι ομάδες αυξάνονται σε δέκα. Η Α' Εθνική διατηρήθηκε ως το 1988. Τα έτη 1984, 1985, 1986 και 1988, το πρωτάθλημα διεξήχθη σε δύο φάσεις. Στη δεύτερη φάση οι ομάδες χωρίστηκαν σε δύο ομίλους. Στον πρώτο αγωνίστηκαν για τον τίτλο του πρωταθλητή και στον δεύτερο για την αποφυγή του υποβιβασμού σε κατώτερη κατηγορία.

Το 1988 η Α' Εθνική διαιρέθηκε σε δύο ομίλους (Α1 και Α2), με έξι ομάδες έκαστος. Το σύστημα αυτό της πειραματικής Α1 ίσχυσε τις περιόδους 1988-89 και 1989-90. Το 1990-91 καθιερώθηκε η Α1 με τη σημερινή της μορφή, με τη διεξαγωγή πλέι-οφ μετά το τέλος της κανονικής περιόδου. Στο πρωτάθλημα εκείνο συμμετείχαν οκτώ ομάδες. Το 1992-93 οι ομάδες αυξήθηκαν σε δέκα. Την περίοδο 1993-94 οι ομάδες αυξήθηκαν σε δώδεκα, ενώ δεν διεξήχθησαν πλέι-οφ για πρώτη και μοναδική φορά στην ιστορία της Α1. Επιπλέον δεν διεξήχθησαν πλέι-οφ με νοκ άουτ σειρές τις περιόδους 2002-03, 2010-11, 2011-12, όταν και το πρωτάθλημα διεξήχθη σε δύο φάσεις. Στην πρώτη φάση οι ομάδες αγωνίστηκαν σε έναν όμιλο με μονούς αγώνες, ενώ στη δεύτερη χωρίστηκαν σε δύο ομίλους για τις θέσεις 1-6 και 7-12 και έδωσαν διπλούς αγώνες. Το 2011 η Ομοσπονδία αποφάσισε την αύξηση των ομάδων για την περίοδο 2011-12 σε δεκατέσσερις, όμως η αποχώρηση δύο εξαιτίας οικονομικών προβλημάτων οδήγησε στη διατήρηση του αριθμού των δώδεκα ομάδων.

Πρωταθλητές

Κάτοχοι τίτλου

Σύνολο τίτλων

Νταμπλ 
Νταμπλ τίτλων έχει επιτευχθεί 16 φορές, από 4 διαφορετικές ομάδες.

Οι τελικοί των πλέι-οφ από την καθιέρωσή τους 
Πηγές: archive.sport.gr.
{| class=wikitable style="text-align:center;"
|-
!rowspan=2|Περίοδος
!rowspan=2 width=130|Πλεον. έδρας
!rowspan=2 width=40|Νίκες
!rowspan=2 width=130|Μειον. έδρας
!colspan=5|Αγώνες
!rowspan=2|Προπονητής πρωταθλητή
|-
! width=40|1ος
! width=40|2ος
! width=40|3ος
! width=40|4ος
! width=40|5ος
|-
| 1990–91
| align="left"| Παναθηναϊκός
| 3–0
| align="left"| Ιωνικός Ν.Φ.
| 3–2 || 3–1 || 3–0 || — || —
| align="left"| Σούλης Τουρσούγκας
|-
| 1991–92
| align="left"| <div style="background:#CCF">Παναθηναϊκός
| 2–0
| align="left"| Πανελλήνιος
| 3–0 || 3–0 || — || bgcolor="#CCCCCC"| || bgcolor="#CCCCCC"|
| align="left"| Σούλης Τουρσούγκας
|-
| 1992–93
| align="left"| Παναθηναϊκός
| 4–0
| align="left"| Ιωνικός Ν.Φ.
| 3–0 || 3–0 || 3–0 || 3–0 || — 
| align="left"| Γιέρζι Βελτς
|-
| 1993–94
| align="left" colspan="8"|Δεν έγιναν play off. Πρωταθλητής αναδείχτηκε στην κανονική περίοδο ο Ιωνικός Ν.Φ..
| align="left"| Γιάννης Νικολάκης
|-
| 1994–95
| align="left"| <div style="background:#CCF">Φ.Ο. Βριλησσίων
| 2–1
| align="left"| Παναθηναϊκός
| <span style="color:blue;">2–3 || <span style="color:red;">3–2 || <span style="color:blue;">3–1 || bgcolor="#CCCCCC"| || bgcolor="#CCCCCC"|
| align="left"| Στέφανος Πολύζος
|-
| 1995–96
| align="left"| Ιωνικός Ν.Φ.
| 1–3
| align="left"| <div style="background:#CCF">Φ.Ο. Βριλησσίων
| colspan=2| 1–1 νίκες || <span style="color:blue;">2–3 || <span style="color:red;">2–3 || —
| align="left"| Στέφανος Πολύζος
|-
| 1996–97
| align="left"| <div style="background:#CCF">Φ.Ο. Βριλησσίων
| 3–2
| align="left"| Παναθηναϊκός
| colspan=2| 1–1 νίκες || <span style="color:blue;">3–1 || <span style="color:red;">1–3 || <span style="color:blue;">3–2
| align="left"| Στέφανος Πολύζος
|-
| 1997–98
| align="left"| Φ.Ο. Βριλησσίων
| 1–2
| align="left"| <div style="background:#CCF"> Παναθηναϊκός
| <span style="color:blue;">3–0 || <span style="color:red;">1–3 || <span style="color:blue;">1–3 || bgcolor="#CCCCCC"| || bgcolor="#CCCCCC"|
| align="left"| Γιάννης Νικολάκης
|-
| 1998–99
| align="left"| <div style="background:#CCF">Φ.Ο. Βριλησσίων
| 3–0
| align="left"| Παναθηναϊκός
| <span style="color:red;">3–2 || <span style="color:blue;">3–2 || <span style="color:blue;">3–2 || — || —
| align="left"| Δημήτρης Μπαχράμης
|-
| 1999–00
| align="left"| <div style="background:#CCF">Παναθηναϊκός
| 3–2
| align="left"| Φιλαθλητικός Θεσ.
| <span style="color:blue;">1–3 || <span style="color:red;">3–2 || <span style="color:blue;">1–3 || <span style="color:red;">3–0 || <span style="color:blue;">3–1
| align="left"| Γιάννης Νικολάκης
|-
| 2000–01
| align="left"| Παναθηναϊκός
| 2–3
| align="left"| <div style="background:#CCF">Πανελλήνιος| <span style="color:blue;">1–3 || <span style="color:red;">3–0 || <span style="color:blue;">1–3 || <span style="color:red;">3–1 || <span style="color:blue;">2–3
| align="left"| Γιάννης Νικολάκης
|-
| 2001–02
| align="left"| Πανελλήνιος
| 3–0
| align="left"| Φιλαθλητικός Θεσ.
| 3–0|| 3–0|| 3–2|| — || —
| align="left"| Γιάννης Νικολάκης
|-
| 2002–03| align="left" colspan="8"|Δεν έγινε τελικός στα play off. Πρωταθλητής αναδείχτηκε ο Φιλαθλητικός Θεσ..
| align="left"| Δημήτρης Σολκίδης
|-
| 2003–04
| align="left"| <div style="background:#CCF">Φ.Ο. Βριλησσίων
| 3–2
| align="left"| Πανελλήνιος
| <span style="color:blue;">3–0 || <span style="color:red;">1–3 || <span style="color:blue;">3–1 || <span style="color:red;">1–3 || <span style="color:blue;">3–0
| align="left"| Μάκης Ξαγοράρης
|-
| 2004–05| align="left"| Παναθηναϊκός
| 3–1| align="left"| Φιλαθλητικός Θεσ.
| 3–0|| 1–3|| 3–1|| 3–2||—
| align="left"| Δημήτρης Μπαχράμης
|-
| 2005–06
| align="left"| Παναθηναϊκός
| 3–1
| align="left"| Α.Ο. Μαρκοπούλου
| 3–1||2–3||3–1||3–0||—
| align="left"| Δημήτρης Μπαχράμης
|-
| 2006–07| align="left"| Παναθηναϊκός
| 3–0| align="left"| Ολυμπιακός
| 3–0 || 3–0 || 3–0 || — || —
| align="left"| Κώστας Τσίγκος
|-
| 2007–08
| align="left"| Παναθηναϊκός
| 3–2| align="left"| Ολυμπιακός
| 1–3 || 0–3 || 3–0 || 3–2 || 3–0
| align="left"| Τάκης Φλώρος
|-
| 2008–09
| align="left"| Παναθηναϊκός
| 3–0| align="left"| Ολυμπιακός
| 3–0 || 3–0 || 3–0 || — || —
| align="left"| Τάκης Φλώρος
|-
| 2009–10
| align="left"| Ολυμπιακός
| 0–3| align="left"| Παναθηναϊκός
| 2–3 || 1–3 || 1–3 || — || —
| align="left"| Τάκης Φλώρος
|-
| 2010–11
| align="left" colspan="8"|Δεν έγινε τελικός στα play off. Πρωταθλητής αναδείχτηκε ο Παναθηναϊκός.
| align="left"| Σπύρος Χουντουμάδης
|-
| 2011–12
| align="left" colspan="8"|Δεν έγινε τελικός στα play off. Πρωταθλήτρια αναδείχτηκε η ΑΕΚ| align="left"| Απόστολος Οικονόμου
|-
| 2012–13
| align="left"| ΑΕΚ
| 2–3| align="left"| Ολυμπιακός
| 3–1||3–1||1–3||1–3||1–3
| align="left"| Αρχοντέλης Σωτήρχος
|-
| 2013–14
| align="left"| ΑΕΚ
| 1–3
| align="left"| <div style="background:#CCF">'Ολυμπιακός
| <span style="color:blue;">3–1 || <span style="color:red;">0–3 || <span style="color:blue;">0–3 || <span style="color:red;">0–3 || —
| align="left"| Γιάννης Νικολάκης
|-
| 2014–15
| align="left"| <div style="background:#CCF">Ολυμπιακός
| 3–1
| align="left"| Παναθηναϊκός
| <span style="color:blue;">3–0 || <span style="color:red;">0–3 || <span style="color:blue;">3–2 || <span style="color:red;">3–1 || —
| align="left"| Γιάννης Νικολάκης
|-
| 2015–16
| align="left"| <div style="background:#CCF">Ολυμπιακός
| 3–0
| align="left"| Α.Ο. Θήρας
| <span style="color:blue;">3–0 || <span style="color:red;">3–1 || <span style="color:blue;">3–0 || — || —
| align="left"| Μπράνκο Κοβάτσεβιτς
|-
| 2016–17
| align="left"| <div style="background:#CCF">Ολυμπιακός
| 3–0
| align="left"| Πανναξιακός
| <span style="color:blue;">3–1 || <span style="color:red;">3–2 || <span style="color:blue;">3–0 || — || —
| align="left"| Μπράνκο Κοβάτσεβιτς
|-
| 2017–18
| align="left"| <div style="background:#CCF">Ολυμπιακός
| 3–0
| align="left"| Άρης
| <span style="color:blue;">3–0 || <span style="color:red;">3–0 || <span style="color:blue;">3–0 || — || —
| align="left"| Μπράνκο Κοβάτσεβιτς
|-
| 2018–19
| align="left"| <div style="background:#CCF">Ολυμπιακός
| 3–0
| align="left"| Πανναξιακός
| <span style="color:blue;">3–0 || <span style="color:red;">3–0 || <span style="color:blue;">3–0 || — || —
| align="left"| Μπράνκο Κοβάτσεβιτς
|-
| 2019–20
| align="left" colspan="8"|Δεν έγιναν play off. Πρωταθλητής αναδείχτηκε στην κανονική περίοδο ο Ολυμπιακός.
| align="left"| Μπράνκο Κοβάτσεβιτς
|-
| 2020–21
| align="left" colspan="8"|Δεν ανεδείχθη πρωταθλητής λόγω οριστικής διακοπής του πρωταθλήματος.
| bgcolor="#CCCCCC"|
|-
| 2021–22
| align="left"| Ολυμπιακός
| 2–3
| align="left"| Παναθηναϊκός
|  ||  ||  ||  || 
| align="left"| Μπράνκο Γκάιτς
|}
 Αγώνες κανονικής περιόδου (πλάγια γραφή)'' - Αγώνες στην έδρα της ομάδας με πλεονέκτημα - Αγώνες στην έδρα της ομάδας με μειονέκτημα.
 Τις περιόδους 1990−91, 1992−93, 1995−96, 1996−97, 1998−99 και 2012−13 τα αποτελέσματα της κανονικής περιόδου μεταφέρθηκαν στα πλέι οφ.

Συμμετοχές σε Α' και Α1 Κατηγορία (1983–2023)

Ανά σύλλογο 
Το Εθνικό πρωτάθλημα καθιερώθηκε την περίοδο 1982−83 με την επωνυμία "Α' Εθνική". Έως και την περίοδο και 2022-23 έχουν διεξαχθεί 41 εθνικά πρωταθλήματα. Συνολικά 56 ομάδες έχουν μετάσχει στην ανώτατη κατηγορία του Εθνικού πρωταθλήματος γυναικών μέχρι και την περίοδο 2022−23. Οι συμμετοχές των ομάδων είναι:

 Στην παρένθεση αναφέρεται η κατηγορία που αγωνίζεται η κάθε ομάδα για την περίοδο 2017-18. Οι κατηγορίες κατά σειρά είναι: Βόλλεϋ Λιγκ, Πρε Λιγκ, Α2, Β' Εθνική (Β), Τοπική (Τ), 2η Τοπική (2Τ). Με πλάγια γραφή σημειώνονται όσες δεν μετέχουν σε κάποια κατηγορία.
 Ο ΑΟ Αγίου Σώστη και ο ΑΓΣ Βύρωνα ήταν ξεχωριστές ομάδες ως το 2000 με 8 και 5 συμμετοχές αντίστοιχα. Το 2001 συγχωνεύτηκαν και σχημάτισαν την ΑΕ Βύρωνα/Αγίου Σώστη. Το 2003 αυτή συγχωνεύτηκε με το τμήμα μπάσκετ του ΠΑΟ Δόξα Βύρωνα και μετονομάστηκε σε Ένωση Βύρωνα, ονομασία με την οποία υπάρχει μέχρι σήμερα.

Ονομασία 
Η Πρώτη Κατηγορία Πετοσφαίρισης Ελλάδας Γυναικών έχει αλλάξει ονομασία τέσσερις φορές.
 1971–1982: Πανελλήνιο Πρωτάθλημα
 1982–1990: Α' Εθνική
 1990–2017: Α1 Εθνική
 2017–τώρα: Βόλλεϋ Λιγκ (VolleyLeague)

Λογότυπο

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Ελληνική Ομοσπονδία Πετοσφαίρισης (ΕΟΠΕ) - επίσημος ιστοχώρος www.volleyball.gr
 

 
Πετοσφαίριση
Εθνικά πρωταθλήματα πετοσφαίρισης