Εθνικό πένθος

Το Εθνικό πένθος είναι όρος που περιγράφει την ένδειξη πένθους που προέρχεται από την θλίψη και λύπη για κάποιο δυστυχές γεγονός και κηρύσσεται επισήμως από τις κυβερνήσεις κρατών. Μπορεί να προέλθει από τον θάνατο πολλών ανθρώπων έπειτα από μια φυσική καταστροφή, ένα τρομοκρατικό χτύπημα ή κάποιο άλλο δυστυχές γεγονός, όπως επίσης και από το γεγονός θανάτου ενός ιδιαίτερα σημαντικού ανθρώπου για ένα έθνος ή λαό. Χαρακτηρίζεται από πένθος που επιφέρει και μνημονικές δραστηριότητες που παρατηρούνται στην πλειοψηφία του πληθυσμού μιας χώρας. 

Κατά την διάρκεια του σε ορισμένες περιπτώσεις αποφασίζεται το κλείσιμο δημοσίων υπηρεσιών και σχολείων, η ανάρτηση των σημαιών μεσίστια και άλλες συμβολικές κινήσεις. Παρόμοια εκδήλωση πένθους μικρότερης διάρκειας είναι η τήρηση ενός λεπτού σιγής σε διάφορες συναθροίσεις και συγκεντρώσεις κόσμου.

Ελλάδα
Στην Ελλάδα έχει κηρυχθεί επισήμως από την εκάστοτε πολιτική ηγεσία της χώρας ανά τα χρόνια εθνικό πένθος για κάποιο χρονικό διάστημα.

Βασίλειο της Ελλάδας 
Κατά τη διάρκεια της βασιλείας του Όθωνα:

 Μετά τον θάνατο του Ιωάννη Κωλέττη, κηρύχθηκε πενθήμερο πένθος για τους στρατιωτικούς και τους δημοσίους υπαλλήλους. Στην πραγματικότητα διήρκεσε 4 ημέρες (31 Αυγούστου-3 Σεπτεμβρίου).

Κατά τη διάρκεια της βασιλείας του Γεωργίου Α΄:

 Μετά τον θάνατο του Κωνσταντίνου Κανάρη, κηρύχθηκε πενθήμερο πένθος για τους στρατιωτικούς και τους δημοσίους υπαλλήλους.
 Μετά τη δολοφονία του Θεόδωρου Δηλιγιάννη, κηρύχθηκε πενθήμερο πένθος για τους στρατιωτικούς και τους δημοσίους υπαλλήλους.

Κατά τη διάρκεια της βασιλείας του Κωνσταντίνου Α΄:

 Μετά τη δολοφονία του Βασιλέως Γεωργίου Α΄, κηρύχθηκε τριμηνιαίο εθνικό πένθος.

Κατά τη διάρκεια της βασιλείας του Γεωργίου Β΄:

 Μετά τον θάνατο του Κωνσταντίνου Δεμερτζή, οι δημόσιες υπηρεσίες τέθηκαν σε μονοήμερη αργία και οι σημαίες παρέμειναν μεσίστιες για τρεις ημέρες. 
 Μετά τον θάνατο του Ιωάννη Μεταξά, κηρύχθηκε οκταήμερο δημόσιο πένθος.
 Μετά τον θάνατο του Αλεξάνδρου Κορυζή, κηρύχθηκε τριήμερο δημόσιο πένθος.

Κατά τη διάρκεια της βασιλείας του Παύλου Α΄:

 Μετά τον θάνατο του Βασιλέως Γεωργίου Β΄, κηρύχθηκε τριμηνιαίο εθνικό πένθος.
 Μετά τον θάνατο του Θεμιστοκλέους Σοφούλη, κηρύχθηκε πενθήμερο δημόσιο πένθος.
 Μετά τον θάνατο του Αλεξάνδρου Παπάγου, κηρύχθηκε πενθήμερο δημόσιο πένθος.

Κατά τη διάρκεια της βασιλείας του Κωνσταντίνου Β΄:

 Μετά τον θάνατο του Βασιλέως Παύλου, κηρύχθηκε τριμηνιαίο εθνικό πένθος.

Ελληνική Δημοκρατία 
Η Γ΄ Ελληνική Δημοκρατία έχει κηρύξει επισήμως εθνικό (ή δημόσιο) πένθος στις εξής ημερομηνίες:

 τον Μάρτιο του 1994 έπειτα από τον θάνατο της Μελίνας Μερκούρη κηρύχθηκε εθνικό πένθος,
τον Ιούνιο του 1996, μετά τον θάνατο του Ανδρέα Παπανδρέου, κηρύχθηκε τετραήμερο δημόσιο πένθος 
τον Ιούλιο του 1996 κηρύχθηκε τριήμερο δημόσιο πένθος μετά την αποδημία του Παρθενίου Γ΄ Αλεξανδρείας
 τον Απρίλιο του 1998 κηρύχθηκε εθνικό πένθος για τον θάνατο του Κωνσταντίνου Καραμανλή,
τον Απρίλιο του 1998 κηρύχθηκε τετραήμερο δημόσιο πένθος μετά την αποδημία του Αρχιεπισκόπου Αθηνών και Πάσης Ελλάδος Σεραφείμ
 Επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου 2001: η 14η Σεπτεμβρίου κηρύσσεται ημέρα εθνικού πένθους,
 Θάνατος του  Πατριάρχη Αλεξανδρείας Πέτρου Ζ΄ (11/9/2004): 3 ημέρες δημόσιου πένθους,
 Δυστύχημα της Helios το 2005: Η 16η Αυγούστου κηρύσσεται ημέρα δημόσιου πένθους (ή εθνικού) πένθους,
 το καλοκαίρι του 2007 για τις εκτενείς πυρκαγιές που έπληξαν την χώρα σε πολλά μέρη της, με την Ηλεία να δέχεται την μεγαλύτερη καταστροφή και οι οποίες επέφεραν τον θάνατο τουλάχιστον 63 ανθρώπων, κηρύχθηκε τριήμερο εθνικό πένθος,
 τον Ιανουάριο του 2008, κηρύχθηκε τετραήμερο εθνικό πένθος για τον θάνατο του Μακαριστού Αρχιεπίσκοπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος Χριστόδουλου,
 τον Μάιο του 2017, 4 ημέρες δημόσιου πένθους μετά τον θάνατο του πρώην πρωθυπουργού  Κωνσταντίνου Μητσοτάκη,
 τον Νοέμβριο του 2017 για τις φονικές πλημμύρες της Δυτικής Αττικής που στην κόστισαν την ζωή σε 23 ανθρώπους στην Μάνδρα, 
τον Ιούλιο του 2018, κηρύχθηκε τριήμερο εθνικό πένθος έπειτα από τις ιδιαίτερα καταστροφικές πυρκαγιές της Αττικής που εκδηλώθηκαν στο Δυτικό και Ανατολικό τμήμα της και επέφεραν την απώλεια δεκάδων ανθρώπων στο δεύτερο, με περιοχή με τους περισσότερους θανάτους και πληγέντες το Μάτι, 
τριήμερο εθνικό πένθος (6, 7, 8 Σεπτεμβρίου 2021), έπειτα από τον θάνατο του Μίκη Θεοδωράκη την Πέμπτη, 2 Σεπτεμβρίου του 2021.
στις 27 Οκτωβρίου 2021, την ημέρα της κηδείας της Φώφης Γεννηματά, Προέδρου του ΚΙΝΑΛ.
τριήμερο δημόσιο πένθος (27, 28, 29       Δεκεμβρίου 2021), έπειτα από τον θάνατο του πρώην Προέδρου της Δημοκρατίας Καρόλου Παπούλια.
τριήμερο δημόσιο πένθος(3, 4, 5  Φεβρουαρίου 2022), έπειτα από τον θάνατο του πρώην Προέδρου της Δημοκρατίας Χρήστου Σαρτζετάκη.

Δείτε επίσης
 Πένθος

Παραπομπές

 Ταφικά έθιμα