Προύσα

Η Προύσα (Τουρκικά: Bursa, Μπούρσα) είναι η πρωτεύουσα της ομώνυμης Περιφέρειας Προύσας στη Βορειοδυτική Τουρκία. Με πληθυσμό 2.562.828 κατοίκους (2018), είναι η τέταρτη μεγαλύτερη πόλη της Τουρκίας. Η πόλη είναι γνωστή για τα χιονοδρομικά κέντρα του όρους Ουλού (= Όλυμπος της Μυσίας), τα μαυσωλεία των Οθωμανών Σουλτάνων, και την εύφορη πεδιάδα που την περιβάλλει. Η πόλη κατέχει σημαντική θέση στην γαστρονομία της Τουρκίας, όχι μόνον για τις σπεσιαλιτέ της (π.χ. İskender Kebap = που πήρε το όνομά του από τον δημιουργό του Ισκεντέρ Ισκεντερόγλου), αλλά και για την ζαχαροπλαστική της: ξεχωριστή θέση έχουν τα "μαρόν-γκλασέ", δηλ. ζαχαρωμένα κάστανα (τουρκ. Kestane Şekeri), ενώ η αλυσίδα Καφκάς είναι από τα πιο παλιά ζαχαροπλαστεία. 
Η πόλη είναι γνωστή για την αρχιτεκτονική της. Υπάρχουν πολλά όμορφα και σημαντικά κτήρια: Το σπίτι του Κεμάλ Ατατούρκ, αρχαιολογικό μουσείο, το Ουλού Τζαμί κ.ά. Εδώ επίσης βρίσκεται ένα από τα πιο όμορφα τεμένη της Τουρκίας, το Πράσινο Τζαμί (Yeşil Camıı).

Κοινότητες: Οσμανγαζή, Νιλουφέρ, Ιζνίκ Μουσταφακεμαλπασά, Κελές, Γιλντιρίμ, Τζεμλίκ, Καρατσαμπέι, Ορχανγαζή, Γενισεχίρ, Ινεγκόλ.

Η Προύσα είναι η καρδιά της Τουρκικής αυτοκινητοβιομηχανίας, όπου η Ιταλική FIAT και η Γαλλική Renault έχουν τα εργοστάσια τους. Τα μοντέλα της FIAT και της Alfa Romeo κατασκευάζονται από την Tofaş. 

Η Προύσα έχει ένα από τα μεγαλύτερα πανεπιστήμια της χώρας, το Πανεπιστήμιο Ουλουντάγ, το οποίο έχει Ιατρική Σχολή, Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο, Γεωπονική Σχολή, Αρχιτεκτονική Σχολή, Σχολή Εκπαίδευσης, Νομική Σχολή, Σχολή Τεχνών και Επιστημών, Θεολογική Σχολή, Σχολή Οικονομικών και Διοικητικών Επιστημών κ.τ.λ. Κάθε χρόνο, το Πανεπιστήμιο Ουλουντάγ διοργανώνει το μεγαλύτερο φοιτητικό φεστιβάλ της χώρας, με ομιλίες και πολλές εκδηλώσεις. Επίσης δυτικά της Προύσας (προάστιο) βρίσκεται η Ακαδημία της Τουρκικής Αστυνομίας και Στρατοχωροφυλακής.Επίνειο της Προύσας είναι τα Μουδανιά που βρίσκονται ακριβώς βόρεια. Στην ενδιάμεση απόσταση δυτικά της εθνικής οδού βρίσκεται το αεροδρόμιο της Προύσας.

Κλίμα
Η Προύσα έχει οριακόμεσογειακό/υγρό υποτροπικό κλίμα (ταξινόμηση κλίματος Κέππεν: Csa/Cfa). Τα καλοκαίρια είναι μακρά, ζεστά και υγρά, ενώ οι χειμώνες είναι δροσεροί και υγροί. Οι χιονοπτώσεις είναι αρκετά συχνές μεταξύ των μηνών Δεκεμβρίου και Μαρτίου.

Ιστορία 
Η αρχαιότερη καταγεγραμμένη θέση, ήταν η Κίος, η οποία δόθηκε από τον Φίλιππο Ε της Μακεδονίας στον Προυσία Α΄ της Βιθυνίας το 202 π.Χ., ως δώρο για τη βοήθεια του εναντίον της Περγάμου και της Ηράκλειας της Παφλαγονίας (σήμερα Καραντενίζ Ελεγκλί). Ο Προυσίας μετονόμασε την πόλη από το όνομά του σε Προύσα. 

Στα πρώτα χριστιανικά χρόνια στην περιοχή έδρασαν σημαντικές θεολογικές μορφές επισκόπων όπως ο Άγιος Πατρίκιος (3ος αι.) και ο Άγιος Τιμόθεος (4ος αι.).

Εξελίχθηκε σε μεγάλη και σημαντική πόλη κατά την Βυζαντινή Αυτοκρατορία, ενώ ήταν η δυτική εσχατιά του δρόμου του μεταξιού. Το 1326 έπεσε στα χέρια των Οθωμανών, και ανακηρύχθηκε σε πρωτεύουσα της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Μέχρι την κατάληψη της Αδριανούπολης το 1365, η Προύσα κατείχε εξέχουσα διοικητική θέση στην Αυτοκρατορία. Το 1402 ο Ταμερλάνος λεηλάτησε και πυρπόλησε την πόλη και προχώρησε σε σφαγές των κατοίκων της. Μετά από μερικές δεκαετίες υπήρξε όμως ανασυγκρότηση της πόλης, όπου άκμαζε το εμπόριο κατεξοχήν του μεταξιού και των μπαχαρικών.  Ο Αλγερινός μαχητής Αμπντ Αλ Καντίρ βρήκε καταφύγιο στην πόλη, ενώ ο γνωστός ακόλουθος του Σουφισμού Ισμαήλ Χακκί Μπουρσεβί έχει ενταφιαστεί στην Προύσα.

Ο Έλληνας αρχαιολόγος Μανώλης Ανδρόνικος, ο Έλληνας θεατρικός σκηνοθέτης Κάρολος Κουν και η πρώτη γυναίκα πιλότος πολεμικού αεροπλάνου της Τουρκίας, Σαμπιχά Γκιοκτσέν, ήταν Προυσιώτες.

Προσωπικότητες που γεννήθηκαν στην πόλη 
 Δίων ο Χρυσόστομος (40 - 120 μ.Χ.), αρχαίος Έλληνας ρήτορας, συγγραφέας και φιλόσοφος
 Άγιος Πατρίκιος Προύσης, 3ος μ.Χ. αιώνας
 Άγιος Τιμόθεος επίσκοπος Προύσης, 4ος μ.Χ. αιώνας
 Αγία Αργυρή της Προύσας (1688-1721), νεομάρτυρας 
 Καλλιόπη Κεχαγιά (1839-1905), Ελληνίδα εκπαιδευτικός και φεμινίστρια, ιδρύτρια Ελληνικού Παρθεναγωγείου Κωνσταντινούπολης
 Αμβρόσιος Νικολαΐδης (1881-1960), θεολόγος απόφοιτος Θεολογική Σχολή της Χάλκης, επίσκοπος, μητροπολίτης Φθιώτιδος
 Τιμόθεος Σταυρονικητιανός (1900-1989), κατά κόσμον Νικόλαος Ζαχαριάδης, αθωνίτης μοναχός
 Κώστας Καζάνας (1910-1982), δημοδιδάσκαλος και αντιστασιακός 
 Κάρολος Κουν (1908-1987), θεατρικός σκηνοθέτης
 Ναπολέων Σουκατζίδης (1909-1944), Έλληνας κομμουνιστής συνδικαλιστής, από τους 200 αγωνιστές που εκτελέστηκαν στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής την 1η Μαΐου του 1944.
 Μανόλης Ανδρόνικος (1919-1992), αρχαιολόγος, καθηγητής Κλασικής Αρχαιολογίας στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 Φωτογραφίες της πόλης
 Η Τουρκική ΕΜΥ για την Προύσα
 Ο επίσημος ιστότοπος της Προύσας
 Ιστότοπος του Πανεπιστημίου Ουλουντάγ