Λέων ο Αφρικανός

Ο Χασάν μπιν Μοχάμεντ αλ-Ουαζάν αλ-Φασί (Hasan bin Muhammed al-Wazzan al-Fasi) (Χασάν, ο γιος του Μοχάμεντ του ζυγιστή από τη Φεζ) (Γρανάδα, 1488 – Τυνησία, 1554), γνωστός ως Λέων ο Αφρικάνος, ήταν Ανδαλουσιανός διπλωμάτης και εξερευνητής, γνωστός για το έργο του, Descrittione dell'Africa (Περιγραφή της Αφρικής), στο οποίο περιγράφει τη γεωγραφία της βόρειας Αφρικής.

Βιογραφία 
Ο Χασάν μπιν Μοχάμεντ ανήκε σε μια επιφανή οικογένεια που ζούσε στη Γρανάδα μέχρι την κατάκτηση της από τους Καθολικούς Βασιλείς το 1492.
Όταν η οικογένεια του Χασάν αναγκάστηκε σε εξορία, έφυγε από την Ιβηρική Χερσόνησο και εγκαταστάθηκε στην πόλη Φεζ του Μαρόκου, όπου ο Χασάν έζησε τα εφηβικά του χρόνια. Έλαβε υψηλή μόρφωση, ως γόνος εύπορης οικογένειας, και σπούδασε στο Πανεπιστήμιο Αλ Καραουίν της Φεζ, αποκτώντας τον τίτλο του ουλεμά (απόφοιτος ιερατικής σχολής που έχει το δικαίωμα να εργαστεί ως ιεροδικαστής). 

Για μια μικρή περίοδο, ο Χασάν εργάστηκε σε ένα μαριστάν (νοσοκομείο και άσυλο), αλλά σύντομα εγκατέλειψε τη Φεζ για να συνοδέψει τον θείο του σε ένα διπλωματικό ταξίδι στο Μαγκρέμπ, στο Κάνο και στο Τιμπουκτού (εκείνη την εποχή ανήκε στην Αυτοκρατορία των Σονγκάι και ήταν ένα από τα σημαντικότερα πολιτιστικά και εμπορικά κέντρα της Αφρικής) και σε άλλες πόλεις της Δυτικής Αφρικής.
Λίγα χρόνια αργότερα, ο Χασάν ταξίδεψε πολύ στη Μεσόγειο και επισκέφθηκε την Κωνσταντινούπολη, την Αίγυπτο, και πιθανώς την Σαουδική Αραβία.
Στα εικοσιπέντε του χρόνια, ενώ διέσχιζε τη Μεσόγειο, αιχμαλωτίστηκε από χριστιανούς ναυτικούς κοντά στην Κρήτη ή στο νησί της Τζέρμπα, οι οποίοι, γνωρίζοντας τη σοφία του, τον οδήγησαν στον Πάπα Λέοντα Ι', ο οποίος, το 1520, τον απελευθέρωσε και τον βάπτισε χριστιανό με το όνομα: Giovanni Leone di Medici (Ιωάννης Λέοντας των Μεδίκων), αλλά σύντομα έγινε γνωστός ως Λέων ο Αφρικάνος.

Ο Πάπας του ζήτησε να κάνει μια επιτομή στην  οποία θα παρουσίαζε όλα όσα γνώριζε για την Αφρική. Έτσι, ο Λέων ο Αφρικάνος, έγραψε στην ιταλική γλώσσα, το πιο σημαντικό του έργο: Della descrittione dell'Africa et delle cose notabli che ivi sono (Περιγραφή της Αφρικής και των εκεί σημαντικών πραγμάτων). Τόσο σημαντικό ήταν αυτό το έργο, που για πολύ καιρό δεν υπήρχε άλλο κείμενο στη Δύση, που να μιλάει για το Σουδάν.

Το 1521, ο Πάπας Λέων Ι', μέντορας του Λέοντα του Αφρικάνου, πέθανε, και ο Χασάν μετακόμισε στην Μπολόνια. Αργότερα επισκέφθηκε τη Φλωρεντία και τη Νάπολη.
Ο Λέων ο Αφρικάνος δεν δημοσίευσε μόνο τα ταξίδια του στην Περιγραφή της Αφρικής. Έκανε επίσης μια  μετάφραση στα αραβικά των Επιστολών του αποστόλου Παύλου, τις βιογραφίες τριάντα επιφανών Αράβων (εκ των οποίων οι εικοσιπέντε είναι μουσουλμάνοι και οι πέντε εβραίοι), και ένα αραβο-εβραιο-λατινικό λεξικό, μεταξύ άλλων. 

Λίγες αναφορές υπάρχουν σχετικά με τον Λέoντα τον Αφρικάνο. Σχεδόν από μόνες τους οι αυτοβιογραφικές σημειώσεις της Περιγραφής της Αφρικής αποτελούν τη μοναδική αναφορά για τη ζωή του.
Η πιο αποδεκτή εκδοχή για τα τελευταία χρόνια της ζωής του Χασάν υποστηρίζει ότι ταξίδεψε στην Τυνησία, όπου επέστρεψε στο ισλάμ, και αργότερα πέθανε.

Το 1986, ο Λιβανέζος συγγραφέας Amin Maalouf (Αμίν Μααλούφ) δημοσίευσε ένα μυθιστόρημα για τη ζωή του Χασάν μπιν Μοχάμεντ με τον τίτλο Λέων ο Αφρικάνος το οποίο μεταφράστηκε σε πολλές γλώσσες.

Παραπομπές

Πηγές 
 Βιογραφία: Leo Africanus (στα αγγλικά)
 Leo Africanus: Μαυριτανών άνθρωπος με τη μάθηση (στα αγγλικά)

Άραβες γεωγράφοι
Μαροκινοί γεωγράφοι
Μαροκινοί περιηγητές
Μαροκινοί διπλωμάτες