Ο Πόλεμος των Άστρων: Επεισόδιο V - Η Αυτοκρατορία Αντεπιτίθεται

Η Αυτοκρατορία Αντεπιτίθεται (γνωστό και ως Ο Πόλεμος των Άστρων: Επεισόδιο V - Η Αυτοκρατορία Αντεπιτίθεται) (πρωτότυπος τίτλος: The Empire Strikes Back, γνωστό και ως Star Wars Episode V: The Empire Strikes Back) είναι μία αμερικανική ταινία επιστημονικής φαντασίας, του 1980, σε σκηνοθεσία Ίρβιν Κέρσνερ και σε σενάριο των Λι Μπράκετ και Λόρενς Κάσνταν, βασισμένο σε ιστορία του Τζορτζ Λούκας. Αποτελεί το πέμπτο μέρος της διαστημικής όπερας Ο Πόλεμος των Άστρων και συνέχεια της πρώτης ομότιτλης ταινίας, Ο Πόλεμος των Άστρων. Θεωρείται από πολλούς ως η κορυφαία ταινία της σειράς, και μαζί με την ταινία Ο Νονός ΙΙ, η καλύτερη κινηματογραφική συνέχεια.

Τα γεγονότα εκτυλίσσονται τρία χρόνια μετά την πρώτη ταινία. Η Γαλαξιακή Αυτοκρατορία, υπό την ηγεσία του μοχθηρού Νταρθ Βέιντερ, καταδιώκει τον Λουκ Σκαϊγουώκερ και την Επαναστατική Συμμαχία. Ενώ ο Βέιντερ κυνηγά μια μικρή ομάδα των φίλων του Λουκ — τον Χαν Σόλο, την Πριγκίπισσα Λέια Οργκάνα και άλλους, σ' όλα τα μήκη και πλάτη του Γαλαξία, ο Λουκ μελετά τη Δύναμη με το Δάσκαλο Τζεντάι Γιόντα. Όμως όταν ο Βέιντερ αιχμαλωτίζει τους φίλους του Λουκ, ο Σκαϊγουώκερ πρέπει ν' αποφασίσει αν θα ολοκληρώσει την εκπαίδευση του και να γίνει Τζεντάι, ή αν θα πρέπει ν' αντιμετωπίσει τον Βέιντερ και να σώσει τους συντρόφους του.

Μετά από μια δύσκολη παραγωγή, η ταινία κυκλοφόρησε στις 21 Μαΐου 1980 και αρχικά έλαβε ανάμεικτες κριτικές, αν και με τα χρόνια άρχισε να θεωρείται όλο και περισσότερο ένα αριστούργημα. Έχει βαθμολογηθεί επανειλημμένα ως μια από τις καλύτερες ταινίες στην ιστορία του κινηματογράφου. Είχε κέρδη πάνω από  εκατομμύρια σ' όλο τον κόσμο από την πρώτη κυκλοφορία και πολλές επανακυκλοφορίες, και ήταν η πιο επικερδής ταινία του 1980. Προσαρμοσμένη στο πληθωρισμό, ήταν η 12η πιο επικερδής ταινία όλων των εποχών σε ΗΠΑ και Καναδά μέχρι το 2012.

Το 2010, η ταινία επιλέχθηκε για συντήρηση στο Εθνικό Μητρώο Κινηματογράφου των ΗΠΑ από την Βιβλιοθήκη του Κογκρέσου ως "πολιτιστικά, ιστορικά ή αισθητικά σημαντική".

Πλοκή 
Η Πριγκίπισσα Λέια ηγείται ενός στρατιωτικού τμήματος που περιλαμβάνει τον Χαν Σόλο και τον Λουκ Σκαϊγουώκερ σε μια κρυμμένη βάση σ' έναν παγωμένο πλανήτη του συστήματος Χοθ. Ένα ρομπότ ανιχνευτής, από τα πολλά που έστειλε ο Νταρθ Βέιντερ έχοντας εμμονή να βρει τον Λουκ, προσγειώνεται στον Χοθ. Ο Λουκ πηγαίνει για να το ερευνήσει, αλλά του επιτίθεται ένα τέρας γουάμπα. Ενώ ο Χαν Σόλο τον ψάχνει, ο Λουκ ελευθερώνεται από τη σπηλιά του γουάμπα με το φωτόσπαθο του, αλλά σύντομα υποκύπτει στις πολικές θερμοκρασίες της ερήμου. Το φάντασμα του νεκρού μέντορα του, του Όμπι-Ουάν Κενόμπι, εμφανίζεται μπροστά του και τον καθοδηγεί να πάει στον πλανήτη Ντάγκομπα για να εκπαιδευτεί από το Δάσκαλο Τζεντάι Γιόντα. Ο Χαν καταφέρνει να βρει τον Λουκ και χρησιμοποιεί τη ζέστη του νεκρού υποζυγίου του για να τους κρατήσει ζωντανούς ώσπου να τους βρουν.

Ενώ ο Λουκ ανάρρωνε, ο αυτοκρατορικός στόλος έχοντας ανακαλύψει τη μυστική βάση των επαναστατών μέσω του ρομπότ ανιχνευτή, επιτίθεται χρησιμοποιώντας γιγάντιους μηχανικούς πεζοπόρους AT-AT. Οι επαναστάτες αμύνονται σθεναρά καταρρίπτοντας μάλιστα ένα πεζοπόρο, ενώ ο Λουκ μόνος του ανατινάσσει άλλον ένα, αφότου το μαχητικό του καταρρίφθηκε. Όμως η μάχη είναι άνιση και η βάση των επαναστατών καταλαμβάνεται. Ο Χαν και η Λέια ξεφεύγουν με το Μιλένιουμ Φάλκον μαζί με τον C-3PO και τον Τσουμπάκα, αλλά μια βλάβη στον υπερκινητήρα δεν τους επιτρέπει να κάνουν άλμα στο υπερδιάστημα και αναγκάζονται να κρυφτούν σε μια ζώνη αστεροειδών. Ο Λουκ ξεφεύγει με τον R2-D2 σ' ένα μαχητικό X-Wing και συντρίβεται στον Ντάγκομπα. Σύντομα τον βρίσκει ο μικροσκοπικός Γιόντα, που στην αρχή προσποιείται έναν απλοϊκό και εκκεντρικό γέρο με σκοπό να δοκιμάσει την υπομονή του Λουκ. Αφότου συσκέπτεται με το φάντασμα του Όμπι-Ουάν, ο Γιόντα δέχεται τον Λουκ για μαθητή του.

Την ίδια ώρα ο Αυτοκράτορας επικοινωνεί με τον Νταρθ Βέιντερ και του φανερώνει τη βεβαιότητα του πως ο νεαρός πιλότος που κατέστρεψε το Άστρο του Θανάτου είναι αναμφισβήτητα ο γιος του Ιππότη Τζεντάι Άνακιν Σκαϊγουώκερ και είναι ο μόνος ικανός που μπορεί να τους καταστρέψει. Ο Βέιντερ προτείνει αντί να τον εξοντώσουν, να τον στρέψουν στη Σκοτεινή Πλευρά της Δύναμης. Ο Αυτοκράτορας συναινεί.

Ο Χαν και η Λέια έρχονται πιο κοντά, αλλά το ειδύλλιο διακόπτεται όταν πρέπει να φύγουν από ένα τεράστιο σκουλήκι στους αστεροειδείς. Αποφεύγουν την αιχμαλωσία κολλώντας το Μιλένιουμ Φάλκον απευθείας στο πλευρό ενός αστροκαταστροφέα στο στόλο του Βέιντερ. Απογοητευμένος που τους έχασε, ο Βέιντερ στρέφεται σε πολλούς διαβόητους κυνηγούς επικηρυγμένων, όπως τον Μπόμπα Φεττ. Εν τω μεταξύ, ο Λουκ αρχίζει μια μικρή περίοδο εντατικής εκπαίδευσης, κατά την οποία οι δυνάμεις του μέσα στη Δύναμη αυξάνονται αλματωδώς. Όμως κάνει ένα πισωγύρισμα όταν αποτυγχάνει σε μια δοκιμασία και βλέπει ένα όραμα του προσώπου του μέσα στο κράνος του Νταρθ Βέιντερ. Μετά αρχίζει να έχει προαισθήματα, στα οποία ο Χαν και η Λέια υποφέρουν, και παρά την διαφωνία του Γιόντα και του Όμπι-Ουάν, φεύγει για να τους σώσει με την υπόσχεση πως θα γυρίσει για να ολοκληρώσει την εκπαίδευση του.

Έχοντας ξεφύγει από το στόλο, ο Χαν αφήνει το πλοίο του να πλεύσει μαζί με τα απορρίμματα του Αστροκαταστροφέα και βάζει πορεία για τη Συννεφιασμένη Πόλη, μια αποικία που πλέει σε αέριο στους ουρανούς του πλανήτη Μπέσπιν. Ο Μπόμπα Φεττ τους εντοπίζει και φτάνει στον Μπέσπιν πριν τον Χαν και την Λέια. Τον Μπέσπιν διευθύνει ένας τυχοδιώκτης παλιόφιλος του Χαν, ο Λάντο Καλρίσιαν, ο οποίος λίγο μετά τους παραδίδει στον Βέιντερ για να αποτρέψει την κατάληψη της πόλης του. Παρά τις ενστάσεις του Λάντο, ο Βέιντερ τους χρησιμοποιεί σαν δόλωμα για να φέρει τον Λουκ στην παγίδα του.

Ο Βέιντερ σκοπεύει να κρατήσει τον Λουκ σε προσωρινή παύση ζωής και διαλέγει τον Χαν σαν πειραματόζωο για τη διαδικασία. Ο Χαν και η Λέια ομολογούν μεταξύ τους τον έρωτα τους και αμέσως μετά ο Χαν παγώνει σ' ένα τμήμα ανθρακίτη. Σπάζοντας τη συμφωνία του με τον Λάντο, ο Βέιντερ δίνει τον Χαν στον Μπόμπα Φεττ, που σκοπεύει να τον δώσει στον Τζάμπα Χατ που είχε επικηρύξει τον Χαν επειδή δεν του είχε ξεπληρώσει τα χρέη. Ο Λάντο ελευθερώνει τη Λέια, τον Τσουμπάκα και τον C-3PO, ο Τσουμπάκα προσπαθεί να στραγγαλίσει τον Λάντο για την προδοσία του ενώ η Λέια του λέει πως δε χρειάζονται τη βοήθεια του, αλλά είναι αργά για να σταματήσουν τον Φεττ που φεύγει με το σκάφος του. Έτσι αναγκάζονται να φύγουν και εκείνοι με το Μιλένιουμ Φάλκον χωρίς τον Χαν, ενώ ο Λάντο διατάζει την εκκένωση της κατακτημένης πόλης.

Ο Λουκ φτάνει στη Συννεφιασμένη Πόλη, όπως το σχεδίασε ο Βέιντερ. Οι δυο τους μονομαχούν με τα φωτόσπαθά τους μέχρι τον κεντρικό αεραγωγό της πόλης. Παρά την προσπάθεια του, ο Λουκ είναι άπειρος και ο Βέιντερ του κόβει το δεξί χέρι, αφοπλίζοντας τον. Τότε ο Βέιντερ προσπαθεί να πείσει το νεαρό Σκαϊγουώκερ να τον ακολουθήσει για να ρίξουν τον Αυτοκράτορα και να κυβερνήσουν το Γαλαξία μαζί. Όταν ο Λουκ αρνείται, ο Σκοτεινός Άρχοντας των Σιθ του αποκαλύπτει πως ο Όμπι-Ουάν είχε πει ψέματα στον Σκαϊγουώκερ: Ο Νταρθ Βέιντερ δεν είχε σκοτώσει τον πατέρα του Λουκ, αλλά "ήταν ο πατέρας του Λούκ". Τρομοκρατημένος από το γεγονός, ο Λουκ αρνείται την προσφορά του Βέιντερ να εξουσιάσουν το Γαλαξία μαζί και προτιμά να πέσει στο κενό του αεραγωγού παρά να διαφθαρεί. Μέσα από πολλούς σωλήνες ξεφεύγει, αλλά κρεμιέται από μια κεραία κάτω από την πόλη. Στην απελπισία του ο Λουκ επικοινωνεί τηλεπαθητικά με τη Λέια, που αισθάνεται τον Λουκ και πείθει τον Λάντο να γυρίσουν για να τον σώσουν. Πάνω στο Μιλένιουμ Φάλκον ο R2-D2 επιδιορθώνει τον υπερκινητήρα και κατορθώνουν όλοι να ξεφύγουν κάνοντας άλμα στο υπερδιάστημα. Σε μια ιατρική φρεγάτα των επαναστατών, ο Λουκ βάζει ένα ρομποτικό χέρι σε αντικατάσταση αυτού που έχασε. Ενώ ο Λουκ, η Λέια, ο R2-D2 και ο C-3PO κοιτάζουν από το ιατρικό κέντρο, ο Λάντο και ο Τσουμπάκα ξεκινούν με το Μιλένιουμ Φάλκον για να σώσουν τον Χαν από τον Μπόμπα Φεττ και τον Τζάμπα Χατ.

Διανομή
Μαρκ Χάμιλ ως ο Λουκ Σκαϊγουώκερ
Κάρι Φίσερ ως η Λέια Οργκάνα
Χάρισον Φορντ ως ο Χαν Σόλο
Άλεκ Γκίνες ως ο Όμπι-Ουάν Κενόμπι
Πίτερ Μέιχιου ως ο Τσουμπάκα
Μπίλλι Ντι Γουίλιαμς ως ο Λάντο Καλρίσιαν
Ντέιβιντ Πράουζ ως η σωματική μορφή του Νταρθ Βέιντερ
Τζέιμς Ερλ Τζόουνς ως η φωνή του Νταρθ Βέιντερ
 Φρανκ Οζ ως ο Γιόντα
Άντονι Ντάνιελς ως ο C-3PO
Κέννι Μπέικερ ως ο R2-D2
 Κλάιβ Ρέβιλλ ως η φωνή του Αυτοκράτορα το 1980
 Έλεν Μπέικερ ως η σωματική μορφή του Αυτοκράτορα το 1980
Ίαν ΜακΝτάιαρμιντ ως ο Αυτοκράτορας το 2004
 Τζέρεμι Μπούλοκ ως ο Μπόμπα Φεττ
 Τζέισον Γουίνγκριν ως η φωνή του Μπόμπα Φεττ το 1980
Τεμουέρα Μόρρισον ως η φωνή του Μπόμπα Φεττ το 2004
Την απεικόνιση του ρόλου του Μπόμπα Φεττ ανέλαβε ο Τζέρεμι Μπούλοκ, ενός κυνηγού επικηρυγμένων που προσλαμβάνεται από τον Βέιντερ. Τα φωνητικά έγιναν από τον Τζέισον Γουίνγκριν το 1980. Στην επανέκδοση του 2004 τα φωνητικά του Μπόμπα Φεττ αναλαμβάνει ο Τεμουέρα Μόρρισον. Πολλοί ηθοποιοί συμμετείχαν στην απεικόνιση του ρόλου του Αυτοκράτορα, που εμφανίζεται ως ολόγραμμα στην ταινία. Τα φωνητικά έγιναν από τον Κλάιβ Ρέβιλλ, ενώ τη σωματική μορφή του απεικόνισε η Μάρτζορι Ίτον. Στην επανέκδοση του 2004 τον Αυτοκράτορα υποδύεται ο Ίαν ΜακΝτάιαρμιντ.

Βραβεία και Υποψηφιότητες 
Η ταινία προτάθηκε για τέσσερα βραβεία Όσκαρ και κέρδισε τα δύο. Ανάμεσα στα βραβεία Όσκαρ που κέρδισε ήταν αυτό του Ειδικού Επιτεύγματος.

Εκτός αυτού πήρε ένα Grammy για το καλύτερο άλμπουμ (Τζον Γουίλιαμς) και ένα βραβείο BAFTA για την καλύτερη μουσική επένδυση. Το 1981 ο Τζον Γουίλιαμς ήταν υποψήφιος για τη Χρυσή Σφαίρα.

Η ταινία βραβεύτηκε το 1981 με το Βραβείο Saturn σε τέσσερις κατηγορίες (μεταξύ αυτών ο Μαρκ Χάμιλ ως Καλύτερος ηθοποιός, ο Ίρβιν Κέρσνερ για την Καλύτερη σκηνοθεσία και στην κατηγορία Καλύτερη ταινία επιστημονικής φαντασίας). Επίσης ήταν υποψήφια σε τέσσερις άλλες κατηγορίες.

Δείτε επίσης 

 Κατάλογος των καλύτερων ταινιών

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Επίσημη ιστοσελίδα
 Ο Πόλεμος των Άστρων: Επεισόδιο 5 - Η Αυτοκρατορία Αντεπιτίθεται στο IMDb
 Η Αυτοκρατορία Αντεπιτίθεται στο cine.gr
 Wookieepedia

Αμερικανικές ταινίες
Ταινίες παραγωγής 20th Century Fox
Ταινίες του 1980
Αμερικανικές ταινίες επιστημονικής φαντασίας
Περιπέτεια επιστημονικής φαντασίας (ταινίες)
Διαστημική περιπέτεια (ταινίες)
Ταινίες διαστημικής όπερας
Ταινίες που κέρδισαν Όσκαρ Καλύτερου Επεξεργασμένου Ήχου
Ταινίες με μουσική σύνθεση Τζον Γουίλιαμς
Ταινίες που κέρδισαν το Όσκαρ καλύτερων οπτικών εφέ
Ταινίες παραγωγής Lucasfilm
Ταινίες Star Wars
Ταινίες γυρισμένες στη Νορβηγία