Κόκκινη Πυραμίδα

Η Κόκκινη Πυραμίδα, επίσης γνωστή και ως Βόρεια Πυραμίδα, είναι η μεγαλύτερη από τις τρεις κύριες πυραμίδες στη νεκρόπολη του Νταχσούρ. Έχοντας πάρει το όνομά της από την κόκκινη απόχρωση που έχουν οι πέτρες τις, η πυραμίδα είναι η τρίτη μεγαλύτερη στην Αίγυπτο μετά την Πυραμίδα του Χέοπα και την Πυραμίδα του Χεφρήνου στην Γκίζα. Όταν κατασκευάστηκε, ήταν το ψηλότερο κτήριο του κόσμου. Επίσης, θεωρείται ότι είναι η πρώτη πετυχημένη προσπάθεια στον κόσμο κατασκευής "πραγματικής" πυραμίδας, δηλαδή μίας που με ίσιες πλευρές (και όχι βαθμιδωτή ή ρομβοειδής). Οι ντόπιοι αποκαλούν την πυραμίδα el-haram el-watwat, που σημαίνει Πυραμίδα Νυχτερίδα.  

Η Κόκκινη Πυραμίδα δεν είχε πάντα αυτό το χρώμα. Ήταν καλυμμένη με άσπρο ασβεστόλιθο της Τούρα, από την οποία επικάλυψη σήμερα υπάρχει μόνο ένα μέρος της στη γωνία της πυραμίδας. Κατά την περίοδο του Μεσαίωνα ο άσπρος ασβεστόλιθος αφαιρέθηκε για να χρησιμοποιηθεί σε κτήρια στο Κάιρο, αποκαλύπτοντας από κάτω τον κοκκινωπό ψαμμόλιθο.

Ιστορία
Η πυραμίδα ήταν η τρίτη που χτίστηκε από τον Φαραώ του Αρχαίου βασιλείου Σνεφρού, και βρίσκεται περίπου ένα χιλιόμετρο βόρεια της Ρομβοειδούς Πυραμίδας. Χτίστηκε με την ίδια κλίση 43 μοιρών του δεύτερου μισού της Ρομβοειδούς Πυραμίδας, κάτι που της δίνει μια εικόνα πιο κοντής και εκτεταμένης, σε σχέση με πυραμίδες αντίστοιχου μεγέθους. Η κατασκευή πιστεύεται ότι άρχισε κατά το 13ο έτος της βασιλείας του Σνεφρού. Οι αιγυπτιολόγοι διαφωνούν για το πόσο καιρός χρειάστηκε για την ολοκλήρωση του έργου. Με βάση σημάδια σε διάφορα σημεία από την εξόρυξη της πέτρας, ο Rainer Stadelmann εκτιμά ότι χρειάστηκαν περίπου 17 χρόνια, ενώ ο αιγυπτιολόγος John Romer, βασισμένος στα ίδια στοιχεία εκτιμά ότι χρειάστηκε μόνο 10 χρόνια και 7 μήνες. 

Οι αρχαιολόγοι υποθέτουν ότι ο σχεδιασμός της πυραμίδας ήταν αποτέλεσμα των προβλημάτων που εμφανίστηκαν στις δύο προηγούμενες πυραμίδες που έχτισε ο Σνεφρού. Η πρώτη στο Μεϊντούμ κατέρρευσε ήδη από την αρχαιότητα, ενώ για τη δεύτερη, τη Ρομβοειδή, χρειάστηκε να γίνει αλλαγή της κλίσης από 54 σε 43 μοίρες κατά τη διάρκεια της κατασκευής.     

Κάποιοι αρχαιολόγοι τώρα πιστεύουν ότι η πυραμίδα στο Μεϊντούμ ήταν η πρώτη προσπάθεια να χτιστεί πυραμίδα με ίσιες πλευρές, και κατέρρευσε ενώ ήδη χριζόταν η Ρομβοειδής πυραμίδα, στην οποία επίσης παρουσιάστηκαν προβλήματα, όπως δείχνουν οι μεγάλοι ξύλινοι δοκοί που τοποθετήθηκαν για να στηρίξουν τους θαλάμους. Το αποτέλεσμα όλων αυτών ήταν να αλλάξουν την κλίση, και να αρχίσει η κατασκευή της Κόκκινης πυραμίδας, στην κλίση που επέτρεπε την σταθερότητα του οικοδομήματος και την αποτροπή κατάρρευσής.

Σύγχρονη εποχή
Η Κόκκινη πυραμίδα έχει ύψος 104 μέτρα και πλάτος πλευράς 220 μέτρα. Ένα σπάνιο πυραμίδιό βρέθηκε κοντά στην πυραμίδα και ανακατασκευάστηκε, και σήμερα εκτίθεται στο Νταχσούρ. Όμως, δεν είναι ξεκάθαρο αν χρησιμοποιήθηκε ποτέ ή αν προοριζόταν για την πυραμίδα, καθώς η γωνία κλίσης του διαφέρει από αυτήν της πυραμίδας.

Η Κόκκινη και η Ρομβοειδής πυραμίδα ήταν για πολλά χρόνια κλειστές για το κοινό, λόγω των στρατοπέδων στην περιοχή. Σήμερα είναι συνήθως ανοιχτές στο κοινό, ενώ έχει εγκατασταθεί και σύστημα εξαερισμού των θαλάμων.   

Οι επισκέπτες ανεβαίνουν σκαλιά σκαμμένα ή φτιαγμένα στις πέτρες της πυραμίδας προς μία είσοδο στη βόρεια πλευρά. Ένα πέρασμα 0.91 ύψος και 1.2 μέτρα πλάτος, κατεβαίνει με κλίση 27 μοίρες για 61 μέτρα οδηγώντας σε ένα θάλαμο, η βαθμιδωτή από πλάκες πέτρας οροφή του οποίου είναι 12 μέτρα. Στην νότια πλευρά του θαλάμου, ένα άλλο οριζόντιο πέρασμα με δυτικό προσανατολισμό οδηγεί σε έναν δεύτερο θάλαμο. Αυτό το πέρασμα μάλλον κάποτε ήταν κλειστό, ενώ η κλίση είχε σκοπό να μπερδέψει τους επίδοξους τυμβωρύχους.  

Ο δεύτερος θάλαμος είναι παρόμοιος με τον πρώτο, και βρίσκεται ακριβώς από κάτω από την κορυφή της πυραμίδας. Ψηλά στον νότιο τοίχο του θαλάμου βρίσκεται μια είσοδος, που σήμερα έχει πρόσβαση από ξύλινη σκάλα που κατασκευάστηκε για την ευκολία των τουριστών. Αυτή οδηγεί σε τρίτο και τελευταίο θάλαμο, με οροφή όπως ο πρώτος, και με ύψος 15 μέτρα. Οι πρώτοι δύο θάλαμοι έχουν προσανατολισμό στον άξονα βόρια-νότια, αλλά ο άξονας αυτού του θαλάμου είναι ανατολικά-δυτικά. Επίσης, αντίθετα με τους δύο πρώτους θαλάμους, οι οποίοι έχουν ισιωμένο πάτωμα στο επίπεδο των περασμάτων, το πάτωμα του θαλάμου είναι τραχύ και κάτω από το επίπεδο του περάσματος. Πιστεύεται ότι αυτό ήταν έργο των τυμβωρύχων, οι οποίοι έσκαψαν το πάτωμα στην αναζήτηση θησαυρού, σ’ αυτό που εικάζεται ότι ήταν ο ταφικός θάλαμος.

Παραπομπές

Σημειώσεις

Βιβλιογραφία
 Verner, Miroslav, "The Pyramids - Their Archaeology and History", Atlantic Books, 2001, ISBN 1-84354-171-8

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
The Red Pyramid of Snofru

Αρχαίες αιγυπτιακές πυραμίδες