Μάχη του Βίντερτουρ

Η Μάχη του Winterthur (27 Μαΐου 1799) ήταν μια σημαντική δράση μεταξύ  του Στρατού του Δούναβη και του στρατού των Αψβούργων, με διοικητή τον Friedrich Freiherr von Hotze, κατά τη διάρκεια του Πολέμου του Δεύτερου Συνασπισμού, μέρος των Πολέμων της Γαλλικής Επανάστασης . Η μικρή πόλη Winterthur βρίσκεται 18 χιλιόμετρα βορειοανατολικά της Ζυρίχης, στην Ελβετία. Λόγω της θέσης του στη διασταύρωση επτά δρόμων, ο στρατός που κρατούσε την πόλη έλεγχε την πρόσβαση στο μεγαλύτερο μέρος της Ελβετίας και στα σημεία που διέσχιζαν τον Ρήνο στη νότια Γερμανία. Αν και οι δυνάμεις που εμπλέκονταν ήταν μικρές, η ικανότητα των Αυστριακών να διατηρήσουν την 11ωρη επίθεσή τους στη γαλλική γραμμή είχε ως αποτέλεσμα τη συνένωση τριών αυστριακών δυνάμεων στο οροπέδιο της Ζυρίχης, οδηγώντας στη γαλλική ήττα λίγες μέρες αργότερα.

Μέχρι τα μέσα Μαΐου 1799, οι Αυστριακοί είχαν αφαιρέσει τον έλεγχο των τμημάτων της Ελβετίας από τους Γάλλους καθώς δυνάμεις υπό τη διοίκηση του Hotze και του κόμη Heinrich von Bellegarde τους απώθησαν έξω από τα Γκρίσονς. Αφού νίκησε τον Στρατό του Δούναβη 25.000 ανδρών του Jean-Baptiste Jourdan στις μάχες του Ostrach και του Stockach, ο αυστριακός στρατός, υπό τη διοίκηση του αρχιδούκα Charles, διέσχισε τον Ρήνο στην ελβετική πόλη Schaffhausen και ετοιμάστηκε να ενωθεί με τους στρατούς του Hotze και του Friedrich Joseph, κόμη του Nauendorf, στις πεδιάδες που περιβάλλουν την πόλη της Ζυρίχης.

Ο Γαλλικός Στρατός της Helvetia και ο Στρατός του Δούναβη, τώρα και οι δύο υπό τις διαταγές του André Masséna, προσπάθησαν να αποτρέψουν αυτή τη συγχώνευση. Ο Μασενά έστειλε τον Michel Ney και μια μικρή μικτή δύναμη ιππικού και πεζικού από τη Ζυρίχη για να σταματήσουν τη δύναμη του Hotze στο Winterthur. Παρά μια έντονη διαμάχη, οι Αυστριακοί κατάφεραν να απωθήσουν τους Γάλλους από τα υψίπεδα του Winterthur, αν και και οι δύο πλευρές είχαν μεγάλες απώλειες. Μόλις πραγματοποιήθηκε η ένωση των στρατών των Αψβούργων στις αρχές Ιουνίου, ο Αρχιδούκας Κάρολος επιτέθηκε στις γαλλικές θέσεις στη Ζυρίχη και ανάγκασε τους Γάλλους να αποσυρθούν πέρα από το Limmat .

Ιστορία

Πολιτική και διπλωματική κατάσταση 
Αρχικά, οι ηγεμόνες της Ευρώπης αντιμετώπισαν την επανάσταση στη Γαλλία ως μια σύγκρουση μεταξύ του Γάλλου βασιλιά και των υπηκόων του, και όχι κάτι στο οποίο θα έπρεπε να παρέμβουν. Καθώς η επαναστατική ρητορική γινόταν πιο έντονη, διακήρυξαν το συμφέρον των μοναρχών της Ευρώπης ως ένα με τα συμφέροντα του Λουδοβίκου και της οικογένειάς του. αυτή η δήλωση του Πίλνιτς απείλησε διφορούμενες, αλλά αρκετά σοβαρές, συνέπειες αν συμβεί κάτι στη βασιλική οικογένεια.  Η γαλλική θέση γινόταν όλο και πιο δύσκολη. Επιδεινώνοντας τα προβλήματα στις διεθνείς σχέσεις, οι Γάλλοι μετανάστες συνέχισαν να αγωνίζονται για μια αντεπανάσταση. Στις 20 Απριλίου 1792, η Γαλλική Εθνική Συνέλευση κήρυξε τον πόλεμο στην Αυστρία. Σε αυτόν τον Πόλεμο του Πρώτου Συνασπισμού (1792-1798), η Γαλλία αντιμετώπισε τα περισσότερα ευρωπαϊκά κράτη που μοιράζονταν χερσαία ή υδάτινα σύνορα μαζί της, συν την Πορτογαλία και την Οθωμανική Αυτοκρατορία . Αν και οι δυνάμεις του Συνασπισμού πέτυχαν αρκετές νίκες στο Βερντέν, στο Καϊζερσλάουτερν, στο Νέρβιντεν, στο Μάιντς, στο Άμπεργκ και στο Βίρτσμπουργκ, οι προσπάθειες του Ναπολέοντα Βοναπάρτη στη βόρεια Ιταλία απώθησαν τις αυστριακές δυνάμεις και οδήγησαν στη διαπραγμάτευση της Ειρήνης του Λεόμπεν (17 Απριλίου 1797) Συνθήκη του Campo Formio (17 Οκτωβρίου 1797). 

Η συνθήκη προέβλεπε συναντήσεις μεταξύ των εμπλεκόμενων μερών για τον καθορισμό των ακριβών εδαφικών και ανταποδοτικών λεπτομερειών. Συγκαλούμενο σε μια μικρή πόλη στη μέση της Ρηνανίας, το Ράστατ, το Κογκρέσο εκτροχιάστηκε γρήγορα σε ένα τέλμα ίντριγκας και διπλωματικών στάσεων. Οι Γάλλοι ζήτησαν περισσότερο έδαφος. Οι Αυστριακοί ήταν απρόθυμοι να παραχωρήσουν τα καθορισμένα εδάφη. Επιδεινώνοντας τα προβλήματα του Κογκρέσου, οι εντάσεις αυξήθηκαν μεταξύ της Γαλλίας και των περισσότερων συμμάχων του Πρώτου Συνασπισμού. Ο Φερδινάνδος της Νάπολης αρνήθηκε να πληρώσει τον συμφωνημένο φόρο τιμής στη Γαλλία και οι υπήκοοί του ακολούθησαν αυτήν την άρνηση με μια εξέγερση. Οι Γάλλοι εισέβαλαν στη Νάπολη και ίδρυσαν την Παρθενοπαϊκή Δημοκρατία . Με την ενθάρρυνση της Γαλλικής Δημοκρατίας, μια ρεπουμπλικανική εξέγερση στα ελβετικά καντόνια οδήγησε στην ανατροπή της Ελβετικής Συνομοσπονδίας και στην ίδρυση της Ελβετικής Δημοκρατίας .  Ο γαλλικός κατάλογος ήταν πεπεισμένος ότι οι Αυστριακοί σχεδίαζαν να ξεκινήσουν έναν άλλο πόλεμο. Πράγματι, όσο πιο αδύναμη φαινόταν η Γαλλία, τόσο πιο σοβαρά συζητούσαν αυτό το ενδεχόμενο οι Αυστριακοί, οι Ναπολιτάνοι, οι Ρώσοι και οι Βρετανοί.  Στα μέσα της άνοιξης, οι Αυστριακοί κατέληξαν σε συμφωνία με τον Τσάρο Παύλο της Ρωσίας με την οποία ο Αλέξανδρος Σουβόροφ θα έβγαινε από τη σύνταξη για να βοηθήσει την Αυστρία στην Ιταλία με άλλα 60.000 στρατεύματα.

Ξέσπασμα πολέμου το 1799 
Στρατιωτική στρατηγική του γαλλικού καταλόγου το 1799 ζήτησε επιθετικές εκστρατείες σε όλα τα μέτωπα: την κεντρική Ιταλία, τη βόρεια Ιταλία, τα ελβετικά καντόνια, την άνω Ρηνανία και την Ολλανδία. Θεωρητικά, οι Γάλλοι είχαν συνδυασμένη δύναμη 250.000 στρατεύματα, αλλά αυτό ήταν στα χαρτιά, όχι στο πεδίο.  Καθώς ξέσπασε ο χειμώνας το 1799, ο στρατηγός Jean-Baptiste Jourdan και ο στρατός του Δούναβη, σε ισχύ χαρτιού 50.000 και μια πραγματική δύναμη 25.000,  διέσχισε τον Ρήνο μεταξύ Βασιλείας και Kehl την 1η Μαρτίου. Αυτή η διέλευση παραβίασε επίσημα τη Συνθήκη του Campo Formio .  Ο Στρατός του Δούναβη προχώρησε μέσω του Μέλανα Δρυμού και, μέχρι τα μέσα Μαρτίου, δημιούργησε μια επιθετική θέση στο δυτικό και βόρειο άκρο του ελβετικού οροπεδίου δίπλα στο χωριό Όστραχ .  Ο André Masséna είχε ήδη σπρώξει στην Ελβετία με τη δύναμή του των 30.000 και πέρασε με επιτυχία στις Άλπεις Grison, Chur και Finstermünz στο Inn . Θεωρητικά, το αριστερό του πλευρό έπρεπε να συνδεθεί με το δεξί πλευρό του Jourdan, με διοικητή τον Pierre Marie Barthélemy Ferino, στην μακρινή ανατολική όχθη της λίμνης της Κωνσταντίας . 

Οι Αυστριακοί είχαν παρατάξει το δικό τους στρατό σε μια γραμμή από το Τιρόλο μέχρι τον Δούναβη . Δύναμη 46.000 υπό τη διοίκηση του κόμη Heinrich von Bellegarde σχημάτισε την υπεράσπιση του Τιρόλου . Άλλη μια μικρή αυστριακή δύναμη 26.000 με διοικητή τον Friedrich Freiherr von Hotze φρουρούσε το Vorarlberg . Ο κύριος Αυστριακός Στρατός —σχεδόν 80.000 στρατιώτες υπό τη διοίκηση του Αρχιδούκα Καρόλου— είχε διαχειμάσει στα εδάφη της Βαυαρίας, της Αυστρίας και του Σάλτσμπουργκ στην ανατολική πλευρά του Λεχ . Στις μάχες του Όστραχ (21 Μαρτίου) και του Στόκαχ (25 Μαρτίου), η κύρια αυστριακή δύναμη ώθησε τον Στρατό του Δούναβη πίσω στο Μέλανα Δρυμό. Ο Κάρολος έκανε σχέδια να διασχίσει τον άνω Ρήνο στην ελβετική πόλη Σαφχάουζεν . Ο Friedrich Freiherr von Hotze έφερε ένα μέρος (περίπου 8.000) της δύναμής του δυτικά, αφήνοντας το υπόλοιπο να υπερασπιστεί το Vorarlberg. Ταυτόχρονα, ο Friedrich Joseph, κόμης του Nauendorf, έφερε την αριστερή πτέρυγα της κύριας αυστριακής δύναμης πέρα από τον Ρήνο από το Eglisau. Σχεδίαζαν να ενωθούν με τον κύριο αυστριακό στρατό, ελέγχοντας τα βόρεια σημεία πρόσβασης της Ζυρίχης και αναγκάζοντας μια εμπλοκή με τη Masséna. 

Στα μέσα Μαΐου, το γαλλικό ηθικό ήταν χαμηλό. Είχαν υποστεί τρομερές απώλειες στο Ostrach και στο Stockach, αν και αυτές είχαν καλυφθεί από ενισχύσεις. Δύο ανώτεροι αξιωματικοί του Στρατού του Δούναβη, ο Charles Mathieu Isidore Decaen και ο Jean-Joseph Ange d'Hautpoul, αντιμετώπιζαν στρατοδικεία με την κατηγορία της ανάρμοστης συμπεριφοράς, που δηλώθηκε από τον ανώτερο αξιωματικό τους, Jourdan. Ο Jean-Baptiste Bernadotte και ο Laurent de Gouvion Saint-Cyr ήταν άρρωστοι ή ισχυρίστηκαν ότι ήταν και είχαν εγκαταλείψει τα στρατόπεδα του στρατού για να ανακτήσουν την υγεία τους. Η δύναμη του Masséna είχε απωθηθεί από τον στρατό του Hotze στο Feldkirch και αναγκάστηκε να υποχωρήσει, και η αποτυχία του LeCourbe να ωθήσει την αυστριακή δύναμη του Bellegarde στο Τιρόλο σήμαινε ότι ο Masséna έπρεπε να τραβήξει πίσω τη νότια πτέρυγά του καθώς και το κέντρο και τη βόρεια πτέρυγά του, για να διατηρήσει επικοινωνία με τους στρατούς που υποχωρούν στα πλευρά του. Σε αυτό το σημείο, επίσης, οι Ελβετοί επαναστάτησαν, αυτή τη φορά κατά των Γάλλων, και η Ζυρίχη έγινε η τελευταία υπερασπιστική θέση που μπορούσε να πάρει ο Masséna.

Μικρός λοβός 
Το Γουίντερθουρ  βρίσκεται σε μια λεκάνη νότια και ανατολικά του Töss περίπου 31 χιλιόμετρα  βορειοανατολικά της Ζυρίχης. Στα βόρεια και ανατολικά της πόλης βρίσκεται ένας δακτύλιος λόφων περίπου 678 μέτρων σε ύψος. Στα δυτικά, το Töss τρέχει στο 59,7 χιλιόμετρα πορεία βόρεια προς τον Ρήνο.  Η τοποθεσία ενός ρωμαϊκού οικισμού από το 200 έως το 400, και ο τόπος μιας μεσαιωνικής μάχης το 919 μ.Χ., η θέση του σε επτά σταυροδρόμια του έδωσε στρατηγική σημασία στην προσπάθεια ελέγχου της επικοινωνίας βορρά-νότου και ανατολής-δύσης στις πρώτες ημέρες του Πολέμου του Δεύτερου Συνασπισμού .

Ηγεσία 
Μετά τις ήττες στις μάχες στο Ostrach και στο Stockach και την υποχώρηση του Στρατού του Δούναβη στο Μέλανα Δρυμό, ο Γαλλικός Διευθυντής είχε λεηλατήσει τον Jean-Baptiste Jourdan τον Απρίλιο του 1799 και έδωσε τη διοίκηση τόσο του Στρατού της Ελβέτια όσο και του Στρατού του Δούναβη. στον André Masséna . Προστατεύοντας τη βόρεια πρόσβαση στη Ζυρίχη, ο Μασενά συγκέντρωσε μερικούς από τους καλύτερους διοικητές που είχε διαθέσιμους. Τελικά, τρεις από αυτούς θα γίνουν Στρατάρχες της Γαλλίας και ο Θαρώ, ένας αξιόπιστος Στρατηγός της Μεραρχίας. 

Η κατάσταση για τους Γάλλους ήταν τραγική. Όχι μόνο είχαν κατατροπωθεί στη νοτιοδυτική Γερμανία, αλλά ο θρυλικός Αλεξάντερ Σουβόροφ ήταν καθ' οδόν προς τη βόρεια Ιταλία με 60.000 Ρώσους για να αναλάβει τη διοίκηση των δυνάμεων του Συνασπισμού εκεί. Ο κόμης Heinrich Bellegarde, τοποθετημένος με 20.000 άνδρες στα Γκρίσονς, ουσιαστικά απομόνωσε τη δύναμη του Μασενά από οποιαδήποτε βοήθεια εκτός Ιταλίας. Το πιο απειλητικό, ο κύριος στρατός του Αρχιδούκα Καρόλου βρισκόταν λιγότερο από μια μέρα μακριά. Μόνο σε μέγεθος, θα μπορούσε να τον κατακλύσει ή, αν αποσυρόταν προς τα δυτικά, η θέση του έκοβε τη λεωφόρο αποχώρησης του προς τη Γαλλία. Εάν η αριστερή πτέρυγα του Charles, με διοικητή τον Nauendorf, ενώθηκε με τη δύναμη του Hotze, πλησιάζοντας από τα ανατολικά, ο Masséna ήξερε ότι ο Charles θα επιτεθεί και πολύ πιθανό να τον απωθήσει από τη Ζυρίχη. 

Για να αποτρέψει αυτή τη συγχώνευση των αυστριακών δυνάμεων, ο Masséna δημιούργησε μια μπροστινή γραμμή με κέντρο το Winterthur, και υπό τη γενική διοίκηση του έμπειρου Jean Victor Tharreau . Οι γαλλικές δυνάμεις ήταν παραταγμένες σε ένα ανώμαλο ημικύκλιο, στο οποίο ο Winterthur αποτελούσε το κεντρικό τμήμα. Η διοίκηση των ταξιαρχιών του Winterthur ήταν η πιο σημαντική. Εάν το κέντρο δεν μπορούσε να κρατήσει τη θέση του, οι πλευρές θα απομονώνονταν και θα συνθλίβονταν. Ο Masséna έστειλε τον πρόσφατα προαγόμενο Στρατηγό της Μεραρχίας Michel Ney στο Winterthur στις 27 Μαΐου 1799 για να αναλάβει τη διοίκηση του κέντρου. Ο Μασενά τον ανακάλεσε από την αποστολή του να διοικεί ένα φυλάκιο της δύναμης του Claude Lecourbe στην κεντρική Ελβετία και του έδωσε μια εντολή που ταιριάζει περισσότερο με το νέο του βαθμό. Ο Νέι έφτασε με τη φήμη για το θάρρος του, που θεωρείται χαρακτηριστικό των αξιωματικών ιππικού, αλλά με ελάχιστη εμπειρία στη διοίκηση μικτών δυνάμεων. Ανυπομονώντας να αποδείξει τον εαυτό του είχε σπεύσει στα κεντρικά γραφεία του Tharreau, αλλά έπρεπε να περιμένει τις επιστολές υπηρεσίας του πριν μπορέσει να αναλάβει τη διοίκηση. Αυτά έφτασαν στις 25 Μαΐου. Τα στρατεύματα στο Γουίντερθουρ περιλάμβαναν μια ταξιαρχία τεσσάρων ταγμάτων με διοικητή τον Dominique Mansuy Roget, μια αδύναμη ταξιαρχία με διοικητή τον Théodore Maxime Gazan και μια ταξιαρχία ιππικού με διοικητή τον Frédéric Henri Walther . 

Όπως ο Νέι, έτσι και ο Friedrich Freiherr von Hotze, ο Αυστριακός διοικητής, ήταν επίσης αξιωματικός του ιππικού. Σε αντίθεση με τον Ney, είχε ευρεία εμπειρία στον τομέα. Ο γεννημένος στην Ελβετία Hotze είχε εισέλθει στη στρατιωτική θητεία του Δούκα της Βυρτεμβέργης το 1758 και είχε προαχθεί σε Rittmeister, ή καπετάνιο του ιππικού. είχε εκστρατεύσει για λίγο στον Επταετή Πόλεμο, αλλά δεν είδε μάχη. Αργότερα, υπηρέτησε στον ρωσικό στρατό στον Ρωσοτουρκικό πόλεμο (1768–74). Με μια αυστριακή αποστολή, εντάχθηκε στον αυτοκρατορικό στρατό των Αψβούργων και υπηρέτησε στον σύντομο πόλεμο της Βαυαρικής Διαδοχής (1778–79). Η εκστρατεία του στον Πόλεμο του Πρώτου Συνασπισμού, ιδιαίτερα στη Μάχη του Βίρτσμπουργκ, του είχε κερδίσει την εμπιστοσύνη του Αρχιδούκα Καρόλου και την ανύψωση στις τάξεις των ευγενών από τον αδελφό του Καρόλου, Φραγκίσκο Β', Αυτοκράτορα της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας .

Πεδίο Μάχης

Προκαταρκτικά 
Στις 22 Μαΐου 1799, ο Friedrich Joseph, κόμης του Nauendorf, οδήγησε μια μεγάλη στήλη κατά μήκος του Ρήνου στο Konstanz, το Stein και το Eglisau . Η δύναμη του Hotze είχε ήδη διασχίσει τον Ρήνο πιο ανατολικά, όπου ήταν ακόμα ένα ορεινό ρέμα, και πέρασε από τα Grisons, στο Toggenburg και κινήθηκε προς τη Ζυρίχη. 

Για να αποτρέψει αυτές τις δύο δυνάμεις να ενωθούν με τους 100.000 του Αρχιδούκα Καρόλου άνδρες, στις 22 Μαΐου, η Masséna και 23.000 στρατιώτες του στρατού του Δούναβη βάδισαν από τη Ζυρίχη προς την κατεύθυνση του Winterthur.  Μόλις πέρασαν το Winterthur, πήραν το δρόμο τους άλλους 14 χιλιόμετρα  βορειοανατολικά και, στις 25 Μαΐου, οι δύο στρατοί συγκρούστηκαν στο Frauenfeld . Σχεδόν τέσσερις προς ένα, η δύναμη του Hotze καταστράφηκε άσχημα από τους Γάλλους. 750 από τους άνδρες του Χότζε σκοτώθηκαν ή τραυματίστηκαν και 1.450 συλλαμβάνονται? Επιπλέον, ο Hotze έχασε δύο όπλα και ένα χρώμα. Ο δεύτερος του, ο υποστράτηγος Christoph Karl von Piacsek, τραυματίστηκε στη μάχη και πέθανε αργότερα από τα τραύματά του.  Παρά την υπεροχή των γαλλικών αριθμών, ωστόσο, ο Hotze απέσυρε τη δύναμή του από την εμπλοκή, έκανε ελιγμούς γύρω από τη γαλλική θέση και διέφυγε προς την κατεύθυνση του Winterthur. 

Εν τω μεταξύ, στις 26 Μαΐου ο Nauendorf δημιούργησε στρατόπεδο κοντά στο Andelfingen και απέκτησε ξανά επαφή με την κύρια αυστριακή δύναμη. Έχοντας ενωθεί με τον Nauendorf, ο Αρχιδούκας Κάρολος περίμενε τη δύναμη του Hotze, που ερχόταν από τα ανατολικά, πριν επιτεθεί στους Γάλλους στη Ζυρίχη. Το ίδιο βράδυ, ο Hotze κατασκήνωσε μεταξύ Frauenfeld και Hüttwilen, περίπου 10 χιλιόμετρα νοτιοανατολικά της θέσης του Nauendorf, και έστειλε τις προπορευόμενες θέσεις του μέχρι το Islikon και το Elgg, μόνο 9 χιλιόμετρα ανατολικά του Winterthur.

Σύγκρουση 

Το πρωί της 27ης Μαΐου, ο Hotze συγκέντρωσε τη δύναμή του σε τρεις στήλες και βάδισε προς το Winterthur. Απέναντί του, ο Michel Ney, πρόσφατα επικεφαλής του τμήματός του με περίπου 3.000 άνδρες, ανέπτυξε τη δύναμή του γύρω από τα υψώματα, το λεγόμενο Ober-Winterthur, έναν δακτύλιο από χαμηλούς λόφους περίπου 6 χιλιόμετρα βόρεια της πόλης. 

Δεδομένου του μεγέθους της αυστριακής δύναμης που τον πλησίαζε, ο Ney σχεδίαζε να αποσυρθεί στο Winterthur. Πριν προλάβει να εφαρμόσει αυτή τη δράση, ο γενικός διοικητής της γραμμής εμπρός, Jean Victor Tharreau, είχε καλπάσει στη θέση του και είπε ότι θα υποστήριζε τον Ney στέλνοντας τη μεραρχία του Jean-de-Dieu Soult. Ο Νέι κατάλαβε ότι αυτό σήμαινε ότι έπρεπε να σταθεί σε όλη τη γραμμή του φυλακίου και ότι δεν θα απομονωνόταν. Η μικρή του δύναμη θα λάμβανε ενισχύσεις από το τμήμα του Σουλτ. Κατά συνέπεια, ο Νέι οδήγησε την πιο αδύναμη ταξιαρχία, υπό τη διοίκηση της Γάζαν, να ανέβει σε μια μεγάλη κοιλάδα προς το Φράουενφελντ, και μια άλλη ταξιαρχία, υπό τη διοίκηση του Ρογκέτ, να πάρει τη δεξιά, αποτρέποντας κάθε αυστριακό πλευρικό ελιγμό. 

Μέχρι τα μέσα του πρωινού, η προχωρημένη φρουρά του Χότζε είχε συναντήσει μέτρια γαλλική αντίσταση πρώτα από την ταξιαρχία του Ροζέ και μετά, σχεδόν αμέσως, από τη Γαζάν.  Τα αυστριακά στρατεύματα προέλασης κατέλαβαν γρήγορα την αδύναμη ταξιαρχία της Γάζας και κατέλαβαν τα δάση που περιβάλλουν το χωριό Ισλίκον. Αφού ασφάλισε τα χωριά Gundeschwil, Schottikon, Wiesendangen και Stogen, πιο δυτικά του Islikon, ο Hotze ανέπτυξε δύο από τις στήλες του στραμμένες προς το γαλλικό μέτωπο, ενώ μια τρίτη στράφηκε προς τα δεξιά,  όπως περίμενε ο Ney. 

Μέχρι τα μέσα του πρωινού, ο Νέι είχε κινηθεί προς το μέτωπο με την ταξιαρχία του Γαζάν και μπορούσε να δει τον εχθρό να προελαύνει προς το μέρος του. αναμένοντας ακόμα τις ενισχύσεις του Σουλτ στα πλευρά του, περίμενε μια εύκολη νίκη, όπως αυτή τρεις μέρες νωρίτερα κατά την οποία η δύναμη του Μασένα είχε σφυροκοπήσει τη στήλη του Χότζε στο Φράουενφελντ. Δεν είχε συνειδητοποιήσει, τουλάχιστον όχι ακόμη, ότι ο Χότσε είχε 8.000 άνδρες με τους οποίους να εξασφαλίσει το σταυροδρόμι βόρεια του Γουίντερθουρ.  Ο Νέι έφερε περισσότερους άντρες του στο μέτωπο και κινήθηκε ενάντια στην αυστριακή αριστερά. Σε ένα αυστριακό βόλεϊ, αυτός και το άλογό του κατέβηκαν. το άλογο σκοτώθηκε και ο Νέι τραυματίστηκε στο γόνατο. Του έδεσαν την πληγή, φώναξε για άλλο άλογο και ξαναμπήκε στον αγώνα. 

Ο Νέι είχε τώρα δύο προβλήματα: περίμενε να φτάσουν στιγμιαία στήλες υποστήριξης από το τμήμα του Σουλτ και στις δύο πλευρές και δεν ήξερε ότι οι Αυστριακοί είχαν φτάσει σε ισχύ, ακριβώς μπροστά από το κέντρο του.  Αν και η ταξιαρχία του Roget ήταν αρκετά ισχυρή για να εμποδίσει τους Αυστριακούς να πλαισιώσουν τη θέση, η ταξιαρχία του Gazan ήταν πολύ αδύναμη για να αντισταθεί στην ανώτερη αυστριακή δύναμη, η οποία γινόταν εμφανώς ισχυρότερη καθώς τα στρατεύματα του Hotze συνέχιζαν να φτάνουν στην εμπρός γραμμή και να ρίχνονται στη μάχη. 

Τελικά, αποδεχόμενος ότι ο Σουλτ δεν θα έφτανε, ο Νέι δεν μπορούσε να ελπίζει ότι θα κρατούσε τη θέση του, πόσο μάλλον να απωθήσει τους Αυστριακούς. Κατέληξε στο συμπέρασμα ότι πρέπει να επιστρέψει στο Winterthur. Για να καλύψει την υποχώρηση, έδωσε εντολή στον Walther και στο ιππικό του να εγκαταστήσουν μια θέση στο Töss, πάνω από τη γέφυρα στο Stieg.  Από εκεί, το ιππικό μπορούσε να προστατεύσει μια τακτική υποχώρηση. Μέσα σε ένα λασπωμένο ρυάκι που τροφοδοτούσε τους Töss, ο Ney τοποθέτησε ένα δεύτερο απόσπασμα που φρουρούσε το χωριό Töss και τον δρόμο που οδηγεί σε μια κορυφογραμμή των λόφων, όπου τοποθέτησε μερικά κανόνια. Από την κορυφογραμμή, η οπισθοφυλακή του μπορούσε να ρίξει το πυροβολικό της κατά της αυστριακής προέλασης. 

Για τον Walther, στη γέφυρα, η θέση φαινόταν υπερασπίσιμη για όσο χρόνο χρειαζόταν για να απομακρυνθεί η δύναμη του Ney μέσω του Winterthur, ωστόσο το σοκ της αυστριακής δύναμης, καθώς χτύπησε τις άμυνές του, ήταν αρκετό για να σπάσει τη γραμμή του μετά από 90 λεπτά ζωηρής ταχύτητας. μαχητικός.  Αλλά εκεί η αυστριακή δυναμική προς τα εμπρός σταμάτησε. Αν και οι άνδρες του Hotze ανάγκασαν τον Walther's από τη γέφυρα, οι ίδιοι δεν μπορούσαν να τη διασχίσουν. Από την κορυφογραμμή, η οπισθοφυλακή του Ney διατήρησε μια σταθερή ροή πυροβολισμών σε οποιονδήποτε από τους Αυστριακούς που διέσχιζαν τη γέφυρα και προσπαθούσαν να προχωρήσουν στο λόφο. Ο Χότσε αναγνώρισε τη ματαιότητα να ρίξει τους άντρες του σε απευθείας πυρά κανονιού και διέταξε αντ 'αυτού ένα σταθερό φράγμα μοσχομυριστών. Αυτό αποδείχθηκε αποτελεσματικό, γιατί ο Ney τραυματίστηκε ξανά, αυτή τη φορά στο αριστερό του χέρι, και το δεύτερο άλογό του σκοτώθηκε. εγκατέλειψε τη διοίκηση στη Γάζαν, η οποία οργάνωσε τη συνεχιζόμενη απόσυρση από τη θέση. 

Όταν ο Αρχιδούκας άκουσε για την επιτυχία του Hotze να κατακτήσει το σταυροδρόμι του Winterthur, οδήγησε τα στρατεύματά του να αυξήσουν τα στρατεύματά του Nauendorf και να καταλάβουν το χωριό και τα περίχωρα του Neftenbach, 7 χιλιόμετρα δυτικά-βορειοδυτικά του Winterthur.  Ο Nicolas Oudinot, οι άνδρες του οποίου είχαν εξασφαλίσει τη Neftenbach ως μέρος της γαλλικής γραμμής επιθετικών, άντεξε για το μεγαλύτερο μέρος της ημέρας, αλλά αναγκάστηκε να υποχωρήσει  στο Pfungen αργά το απόγευμα. Η θέση του εκεί δεν ήταν υπερασπιστή και απωθήθηκε πιο πίσω στα περίχωρα της Ζυρίχης. Κατακτώντας το Neftenbach, ο Κάρολος τοποθέτησε μια τρομερή ομάδα στρατευμάτων μεταξύ της δύναμης του Ney και της πλευράς του Hotze και ανάγκασε μια άνιση γαλλική απόσυρση προς τη Ζυρίχη. Ο Tharreau έκανε ελιγμούς γύρω από τον Töss, προσπαθώντας να αποκαταστήσει τη γραμμή του μπροστά, αλλά ο Masséna δεν ήθελε μια γενική εμπλοκή μεταξύ της Ζυρίχης και της Neftenbach, ούτε εκεί ούτε τότε. Οι Στρατοί της Ελβετίας και του Δούναβη δεν ήταν έτοιμοι να αντιμετωπίσουν τον Κάρολο. Οι δυνάμεις του Masséna δεν ήταν προετοιμασμένες για μια μάχη στην κλίμακα που απαιτείται για να αντιμετωπίσει ολόκληρο τον στρατό του Charles, και χρειαζόταν τις άμυνες που πρόσφερε η Ζυρίχη για να τοποθετήσει μια σωστή γραμμή ενάντια στην επικείμενη αυστριακή επίθεση. Τελικά, ο Tharreau απέσυρε ολόκληρη τη γραμμή προς τα εμπρός στη Ζυρίχη. Η σύγκρουση κράτησε 11 ώρες.

Συνέπειες 
Η δύναμη του Χότζε είχε σχετικά υψηλές απώλειες—1.000 άνδρες σκοτώθηκαν, τραυματίστηκαν ή αγνοούνται (12,5 τοις εκατό) από το σύνολο της δυνάμεώς του των 8.000 - αν και οι απώλειές του ήταν συγκρίσιμες με τους 800 σκοτώθηκαν τραυματίες ή αγνοούμενους του Νέι, από τη δύναμη των 7.000 ανδρών του (11,5 τοις εκατό).  Το πιο σημαντικό, όμως, ο Hotze κατάφερε όχι μόνο να απωθήσει τους Γάλλους από το Winterthur, αλλά και να ενώσει τη δύναμή του με τον Nauendorf και τον Charles. Η ενοποιημένη αυστριακή δύναμη ολοκλήρωσε το ημικύκλιο γύρω από τις θέσεις του Masséna στη Ζυρίχη. 

Για τους Γάλλους, παρά την επιτυχία τους νωρίτερα στο Frauenfeld, η δράση ήταν πολύ λιγότερο επιτυχημένη. Στη σύγκρουση, ο Νέι τραυματίστηκε πολύ βαρία και πήρε αμέσως ένταλμα αποχώρησης από την μάχη και παρέμεινε εκτός μάχης και διοίκησης μέχρι τις 22 Ιουλίου της ίδιας χρονιάς.  Η διεξαγωγή της μάχης έδειξε επίσης την αδυναμία του γαλλικού συστήματος διοίκησης στο οποίο η προσωπική εχθρότητα και ο ανταγωνισμός μεταξύ των σημαντικών και δυνατών αξιωματικών, στην προκειμένη περίπτωση, του Soult και του Tharreau, υπονόμευσαν τους γαλλικούς στρατιωτικούς στόχους. Ο Tharreau τελικά κατηγόρησε τον Soult για ανυποταξία. Ο Σουλτ είχε αρνηθεί κατηγορηματικά να πάει στη βοήθεια του Νέι, παρά τις συγκεκριμένες και άμεσες εντολές να μετακινηθεί η μεραρχία του στα πλευρά του Νέι. 

Επιπλέον, οι Γάλλοι υποτίμησαν επικίνδυνα την αυστριακή επιμονή και στρατιωτική ικανότητα.  Τα λευκά παλτά, όπως αποκαλούσαν οι Γάλλοι τους Αυστριακούς, ήταν πολύ καλύτεροι στρατιώτες από ό,τι πίστευαν οι Γάλλοι, και παρά τις διαδηλώσεις όπως αυτή στο Όστραχ, στο Στόκαχ και στο Βίντερτουρ, οι Γάλλοι συνέχισαν να έχουν αυτή την προκατάληψη. Αυτό δεν άλλαξε μέχρι το 1809 όταν η Μάχη του Άσπερν-Έσλινγκ και η Μάχη του Βαγκράμ λίγες εβδομάδες αργότερα έκαναν τον Ναπολέοντα να αναθεωρήσει τη γνώμη του για τον αυστριακό στρατό. 

Τελικά, η μάχη στο Γουίντερθουρ κατέστησε δυνατή τη νίκη στη Ζυρίχη. Μόλις οι αυστριακές στρατιές ενώθηκαν δυτικά, βόρεια και ανατολικά της Ζυρίχης, ο Κάρολος αποφάσισε ότι είχε μια αρκετά μεγαλύτερη δύναμη για να επιτεθεί στις θέσεις του Μασενά.  Η στρατηγική του, να αναπτύξει μια συγκλίνουσα επίθεση, δεν ήταν απολύτως δυνατή χωρίς ένα άλλο σώμα της Αυστρίας, το οποίο διοικούσε ο Σουβόροφ και τοποθετήθηκε στα βουνά της Ιταλίας. Αυτό θα είχε κάνει δυνατή την σχεδόν περικύκλωση της διοίκησης του Masséna στη Ζυρίχη, καθιστώντας τη γαλλική θέση αβάσιμη.  Ακόμα κι έτσι, στην Πρώτη Μάχη της Ζυρίχης (4–7 Ιουνίου 1799), ο αυστριακός στρατός ανάγκασε τους Γάλλους να εγκαταλείψουν τη Ζυρίχη. Ο Masséna αποσύρθηκε πέρα από το Limmat, όπου έστησε μια αμυντική θέση στους χαμηλούς λόφους που έβλεπαν στην πόλη και περίμενε την ευκαιρία του να ανακτήσει την πόλη.

Στρατεύματα

Αυστρία 

 Υπολοχαγός: Friedrich Freiherr von Hotze :

 12. Σύνταγμα Πεζικού Manfredini (3 τάγματα)
 21. Σύνταγμα Πεζικού Gemmingen (2 εταιρείες)
 41. Σύνταγμα Πεζικού Bender (3 τάγματα)
 1. Ελαφρύ σύνταγμα πεζικού Strozzi (1 τάγμα)
 7. Dragoon Regiment Waldeck (6 μοίρες)
 Πρώτο τάγμα, συνοριακό σύνταγμα Ουγγαρίας-Μπανάτ

Σύνολο: ~8000 άνδρες

Γαλλία 
Στρατηγός Μεραρχίας Michel Ney :

 Το πεζικό του Honoré Théodore Maxime Gazan de la Peyrière (4 τάγματα)
 Το πεζικό του Dominique Mansuy Roget (2 τάγματα)
 Το ιππικό του Frédéric Henri Walther (3 μοίρες) 

Σύνολο: 7.000 άνδρες

Παραπομπές 

 
Μάχες της Γαλλίας
Μάχες της Αυστρίας
Σελίδες με μη επιθεωρημένες μεταφράσεις