Γκλάστονμπερι

Το Γκλάστονμπερι (αγγλ. Glastonbury) είναι μικρή πόλη στο Σόμερσετ της Αγγλίας, νότια του Μπρίστολ. Στην απογραφή του 2001, η πόλη είχε πληθυσμό 8.784 κατοίκων.

Ευρήματα τεκμηριώνουν την ύπαρξη ανθρώπινου στοιχείου από τη Νεολιθική εποχή. Το χωριό Γκλάστονμπερι Λέικ ήταν οικισμός της Εποχής του Σιδήρου, κοντά στην παλιά κοίτη του ποταμού Μπρου, περίπου 3 χιλιόμετρα δυτικά του Γκλάστονμπερι. Ο Κέντβιν ήταν ο πρώτος Σάξονας ηγέτης του Αββαείου του Γκλάστονμπερι, που κυριάρχησε στην πόλη τα επόμενα 700 χρόνια. Υπήρξε ένα από τα σημαντικότερα αββαεία στην Αγγλία και ήταν ο τόπος στέψης του Έντμουντ του Σιδηρόπλευρου ως Βασιλιά της Αγγλίας το 1016. 

Το Γκλάστονμπερι αποτελεί πόλο έλξης ως κοινότητα New Age και είναι γνωστό για τους μύθους και τους θρύλους που συνδέονται με το Γκλάστονμπερι Τορ, όσον αφορά τον Ιωσήφ από την Αριμαθαία, το Άγιο Δισκοπότηρο και το βασιλιά Αρθούρο. Σε αποσπάσματα αρθουριανής λογοτεχνίας, το Γκλάστονμπερι ταυτίζεται με το θρυλικό νησί Άβαλον. Στο γειτονικό χωριό Πίλτον πραγματοποιείται το Φεστιβάλ του Γκλάστονμπερι.

Ιστορία

Προϊστορία
Κατά την 7η χιλιετία ΠΚΕ, ανέβηκε η στάθμη των υδάτων κι έτσι πλημμύρισαν οι κοιλάδες και οι χαμηλού υψόμετρου περιοχές γύρω από το Γκλάστονμπερι, με αποτέλεσμα οι άνθρωποι της εποχής να δημιουργήσουν εποχιακούς οικισμούς σε μεγαλύτερο υψόμετρο. Κατά τη Νεολιθική εποχή, συνεχίστηκε η εκμετάλλευση των καλαμιών στους βαλτότοπους και η κατασκευή ξύλινων αρχαίων δρόμων, μεταξύ των οποίων και ο Sweet Track (από τον Ray Sweet, τον άνθρωπο που τον ανακάλυψε), δυτικά του Γκλάστονμπερι, ένας από τους παλαιότερους δρόμους μεταφοράς ξυλείας στη Βόρεια Ευρώπη. Η δενδροχρονόληγηση έδειξε ότι κατασκευάστηκε το 3807-6 ΠΚΕ. 

Ο οικισμός Γκλάστονμπερι Λέικ κοντά στην παλιά κοίτη του ποταμού Μπρου εκτεινόταν σε περιοχή 122 μέτρων από βορρά προς νότο και 91 μέτρων ανατολικά προς δυτικά, στεγάζοντας περίπου 100 άτομα σε 5-7 ομάδες κατοικιών. Χτίστηκε περίπου το 300 π.Χ. και καταλήφθηκε κατά την πρώιμη ρωμαϊκή περίοδο (περίπου 100 π.Χ.), οπότε και εγκαταλείφθηκε, πιθανώς λόγο αύξησης της στάθμης των υδάτων. 

Το Πάρκο Σάρπχαμ είναι ένα ιστορικό πάρκο έκτασης 1,2 τετραγωνικών χιλιομέτρων περίπου 3 χιλιόμετρα δυτικά του Γκλάστονμπερι, το οποίο χρονολογείται από την Εποχή του Χαλκού.

Μεσαίωνας
Η ετυμολογία της ονομασίας Γκλάστονμπερι είναι ασαφής, αλλά όταν ο οικισμός καταγράφεται για πρώτη φορά κατά τον 7ο και στις αρχές του 8ου αιώνα, ονομαζόταν Glestingaburg. Η κατάληξη -μπουργκ είναι αγγλοσαξονικό στοιχείο, το οποίο θα μπορούσε να αναφέρεται είτε σε οχυρωμένο μέρος ή σε κάποια μοναστική περίφραξη, ωστόσο το Glestinga παραμένει μυστήριο, καθώς μπορεί να προέρχεται από λέξη της παλαιάς αγγλικής ή από κάποιο σαξονικό ή κέλτικο κύριο όνομα. Μπορεί να προέρχεται από κάποιο άτομο ή φυλετική ομάδα ονόματι Γκλαστ.

Ο Γουίλιαμ του Μάλμσμπουρι στο έργο του "De Antiquitate Glastonie Ecclesie" δίνει ως αρχαιότερη ονομασία την Παλαιά Κελτική Ineswitrin ή Ynys Witrin, και βεβαιώνει πως ιδρυτής της πόλης ήταν ο επώνυμος Γκλαστ, απόγονος του Κένεθ απ Έντερν.

Ο Κέντβιν (676–685) ήταν ο πρώτος Σάξονας ηγέτης του Αββαείου του Γκλάστονμπερι. Το 1016, ο Έντμουντ ο Σιδηρόπλευρος εστέφθη βασιλιάς στο Γκλάστονμπερι. Ετάφη στο αββαείο, αφότου πέθανε την ίδια χρονιά. 

Στα νοτιοδυτικά της πόλης βρίσκεται το Μπέκερι, κάποτε ανεξάρτητος οικισμός, αλλά πλέον προάστιο της πόλης. Γύρω στο 7ο-8ο αιώνα, κυριαρχούσε εκεί μια μικρή μοναστική κοινότητα με κοιμητήριο πλησίον.

Το Πάρκο Σάρπχαμ δωρίστηκε από τον Έντουι της Αγγλίας στον τότε επίσκοπο Έθελβολντ το 957. Το 1191, παραχωρήθηκε από τον μέλλοντα Βασιλιά Ιωάννη Α' στο Αββαείο του Γκλάστονμπερι και παρέμεινε στην κατοχή του μέχρι τη διάλυση των μοναστηριών το 1539. Από το 1539 μέχρι το 1707, το πάρκο αποτελούσε ιδιοκτησία του Δούκα του Σόμερσετ, Σερ Έντουαρντ Σέιμουρ, αδερφού της βασίλισσας Τζέην Σέημουρ, της οικογένειας Thynne και της οικογένειας του Σερ Χένρι Γκουλντ. 

Στη δεκαετία του 1070, το Παρεκκλήσι της Αγίας Μαργαρίτας χτίστηκε στην Οδό Magdelene, αρχικά ως νοσοκομείο και έπειτα ως οίκος φιλοξενίας για τους φτωχούς. Το κτίριο χρονολογείται από το 1444. 

Κατά το Μεσαίωνα, η πόλη εξαρτούνταν σε μεγάλο βαθμό από το αββαείο, αλλά αποτελούσε επίσης κέντρο για εμπόριο μαλλιού μέχρι τον 18ο αιώνα. Ένα κανάλι συνέδεε το αββαείο με τον Ποταμό Μπρου. Ο Ρίτσαρντ Γουίτινγκ, τελευταίος Επίσκοπος του Γκλάστονμπερι, εκτελέστηκε με δυο μοναχούς στις 15 Νοεμβρίου 1539 κατά τη διάλυση των μοναστηριών.

Κατά την δεύτερη Εξέγερση της Κορνουάλης του 1497, ο Πέρκιν Γουάρμπεκ παραδόθηκε, όταν άκουσε ότι τα σώματα του Λόρδου Τζάιλς Ντώμπνεϊ, πιστού του Ερρίκου Ζ', είχαν στρατοπεδεύσει στο Γκλάστονμπερι.

Σύγχρονη ιστορία
Μέχρι τα μέσα του 18ου αιώνα, προβλήματα διαρροής στο Κανάλι του Γκλάστονμπερι και ο ανταγωνισμός από τους νέους σιδηροδρόμους προκάλεσαν παρακμή στο εμπόριο και την οικονομία της πόλης. Το κανάλι έκλεισε την 1η Ιουλίου 1854. Ο σιδηρόδρομος άνοιξε στις 17 Αυγούστου 1854. 

Κατά τον 19ο και 20ό αιώνα, αναπτύχθηκε ο τουρισμός στην πόλη, με βάση την στροφή προς την αρχαιολατρία, το συσχετισμό με το αββαείο και το μυστικισμό της πόλης.

Μυθολογία και θρύλοι

Το Γκλάστονμπερι είναι γνωστό για τους μύθους και θρύλους σχετικά με τον Ιωσήφ από Αριμαθαίας, το Άγιο Δισκοπότηρο και το βασιλιά Αρθούρο. Ο θρύλος πως ο Ιωσήφ εξ Αριμαθαίας επανέκτησε κάποια ιερά κειμήλια προέρχεται από το Γάλλο ποιητή Ρομπέρ ντε Μπορόν και την δική του εκδοχή για την ιστορία του Δισκοπότηρου το 13ο αιώνα, για την οποία πιστεύεται ότι επρόκειτο για τριλογία, εκ της οποίας μόνο αποσπάσματα σώζονται μέχρι σήμερα. Το έργο αποτέλεσε έμπνευση για το μεταγενέστερο Κύκλο αρθουριανών ιστοριών.

Η εξιστόρηση του Ντε Μπορόν αναφέρεται στο πώς ο Ιωσήφ πήρε λίγο από το αίμα του Ιησού σε ένα κύπελλο (το "Άγιο Δισκοπότηρο"), το οποίο στη συνέχεια μεταφέρθηκε στη Βρετανία. Ο Κύκλος της Βουλγάτας επανεξιστόρησε την αρχική αφήγηση του Ντε Μπορόν. Ο Ιωσήφ εξ Αριμαθαίας δεν αποτελούσε πλέον τον κύριο χαρακτήρα στην καταγωγή του Δισκοπότηρου: ο Ιώσηπος, γιος του Ιωσήφ, ανέλαβε το ρόλο του Φύλακα του Δισκοπότηρου.
Ωστόσο, οι πρώιμες εκδοχές της μυθολογίας του Δισκοπότηρου, δεν το αποκαλούν "Άγιο" ούτε αναφέρουν τίποτα για αίμα, τον Ιωσήφ ή το Γκλάστονμπερι.

Το 1191, μοναχοί στο αββαείο ισχυρίστηκαν ότι ανακάλυψαν τους τάφους του Αρθούρου και της Γκουίνεβιρ στο νότιο τμήμα του Ναού του Αββαείου, το οποίο επισκέφθηκαν αρκετοί σύγχρονοι ιστορικοί. Τα ευρήματα μετακινήθηκαν αργότερα και χάθηκαν κατά την Αγγλική Μεταρρύθμιση. Πολλοί ερευνητές υποψιάζονται ότι η ανακάλυψη αυτή ήταν χαλκευμένη, προκειμένου να καθιερωθεί η αρχαιότητα της ίδρυσης του Γκλάστονμπερι και για να γίνει ευρέως γνωστό.

Σε ορισμένα αποσπάσματα της αρθουριανής λογοτεχνίας, το Γκλάστονμπερι ταυτίζεται με το θρυλικό νησί Άβαλον. Ένα παλιό ουαλικό ποίημα συνδέει τον Αρθούρο με το Γκλάστονμπερι Τορ, στο πλαίσιο μιας διαμάχης μεταξύ Αρθούρου και Μάλαγκαντ, όταν ο τελευταίος είχε απαγάγει την βασίλισσα Γκουίνεβιρ. Σύμφωνα με κάποιες εκδοχές του Αρθουριανού θρύλου, ο Λάνσελοτ αποτραβήχτηκε στο Αββαείο του Γκλάστονμπερι μετά το θάνατο του Αρθούρου.

Ο Ιωσήφ λέγεται ότι έφτασε με βάρκα στο Γκλάστονμπερι. Αποβιβαζόμενος, κάρφωσε το ραβδί του στο έδαφος και αυτό βλάστησε θαυματουργά ως Ιερός Άκανθος. Έτσι εξηγείται η ύπαρξη ενός υβριδικού δένδρου λευκάκανθρας λίγα χιλιόμετρα μακριά από το Γκλάστονμπερι, το οποίο ανθίζει δυο φορές το χρόνο, μια την άνοιξη και μια κοντά στα Χριστούγεννα (ανάλογα με τον καιρό). Κάθε χρόνο, κόβεται ένα βλαστάρι από τον τοπικό Αγγλικανό ιερέα και το μεγαλύτερο μαθητή του Σχολείου St John και στέλνεται στη Βασίλισσα.

Ο αρχικός Ιερός Άκανθος αποτέλεσε κέντρο προσκυνήματος κατά το Μεσαίωνα, αλλά κόπηκε κατά τον Αγγλικό Εμφύλιο Πόλεμο. Αντικαταστάθηκε τον 20ό αιώνα με ένα δέντρο στο λόφο Γουέργιαλ, αλλά επαναφυτεύτηκε την επόμενη χρονιά, καθώς η πρώτη προσπάθεια ήταν ανεπιτυχής. 

Σήμερα, το Αββαείο του Γκλάστονμπερι αυτοπαρουσιάζεται ως "παραδοσιακά ο αρχαιότερος υπέργειος χριστιανικός ναός στον κόσμο", ο οποίος σύμφωνα με το θρύλο κατασκευάστηκε από τον Ιωσήφ για να στεγάσει το Άγιο Δισκοπότηρο, περίπου 65 χρόνια μετά το θάνατο του Ιησού. Ο θρύλος λέει επίσης πως ως παιδί, ο Ιησούς είχε επισκεφθεί το Γκλάστονμπερι μαζί με τον Ιωσήφ, ωστόσο μάλλον δημιουργήθηκε κατά την μεσαιωνική περίοδο, οπότε τα θρησκευτικά κειμήλια και προσκυνήματα ήταν επικερδές εμπόριο για τα αββαεία. Ο Γουίλιαμ Μπλέικ ανέφερε το θρύλο σε ένα ποίημα του που έγινε "δημοφιλής ύμνος", με τίτλο "Ιερουσαλήμ":

Το Γκλάστονμπερι βρίσκεται κοντά στον Ποταμό Μπρου, ο οποίος τον καιρό του Αρθούρου σχημάτιζε μια λίμνη νοτίως του λόφου στον οποίο βρίσκεται η πόλη. Η λίμνη είναι μια από τις τοποθεσίες που προτείνονται κατά τον Αρθουριανό θρύλο ως κατοικία της Κυράς της Λίμνης.

Παραπομπές

Βιβλιογραφία
Geoffrey Ashe, King Arthur's Avalon: The Story of Glastonbury, 1957

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

 Επίσημη ιστοσελίδα του Δημοτικού Συμβουλίου της πόλης
 Χάρτης της πόλης του 1900

Αρθουριανός κύκλος
Πόλεις της Αγγλίας