Έντουαρντ Γκρέι

Ο Έντουαρντ Γκρέι (Edward Gray, 25 Απριλίου 1862 - 7 Σεπτεμβρίου 1933) ήταν Άγγλος πολιτικός. Υπήρξε ευγενής, έχοντας τους τίτλους του Α' Υποκόμη του Φάλοντονμ, του Ιππότη της Περικνημίδας, του μέλους του Συμβουλίου Επικρατείας του Ηνωμένου Βασιλείου και του μέλους της Ζωολογικής Εταιρείας του Λονδίνου.

Εξελέγη φιλελεύθερος βουλευτής Μπέργουικ-απόν-Τουίντ στις εκλογές του 1885 και επανεξελέγη στις εκλογές του 1886, 1892, 1895, 1900, 1906, Ιανουαρίου 1910 και Δεκεμβρίου 1910. Το 1916 παραιτήθηκε για να γίνει μέλος της Βουλής των Λόρδων. Διετέλεσε υφυπουργός των Εξωτερικών της Αγγλίας από το 1892 μέχρι το 1895 και στη συνέχεια υπουργός των Εξωτερικών επί δέκα και πλέον χρόνια, από το 1905 μέχρι το 1916, συνδέοντας το όνομά του με τα κοσμοϊστορικά γεγονότα της εποχής εκείνης. Ανήκε στο κόμμα των Φιλελευθέρων. Εκλέχθηκε για πρώτη φορά βουλευτής το 1885 και μέχρι το τέλος της καριέρας του ήταν από τα βασικά στελέχη του κόμματός του. Το 1919-1920 είχε μεταβεί στις ΗΠΑ ως πρεσβευτής της Αγγλίας όπου και διετέλεσε εκπρόσωπος της χώρας του στη Κοινωνία των Εθνών.

Στη περίοδο της υπουργίας του προσπάθησε και πέτυχε τη σύσφιξη των σχέσεων με τη Ρωσία μετά τη συνεννόηση για το Μακεδονικό ζήτημα και του αντίστοιχου του Περσικού. Με τη φιλογαλλική επίσης στάση του στο θέμα του Μαρόκου ενίσχυσε τους δεσμούς της Τριπλής Συνεννόησης, (Αγγλίας, Γαλλίας και Ρωσίας). Τον ίδιο καιρό εργάσθηκε επίσης έντονα για τη σύσφιξη των σχέσεων με τις ΗΠΑ. 

Η πολιτική του Εντουαρτ Γκρέι απέναντι στα εξωτερικά προβλήματα που αντιμετώπιζε τότε η Ελλάδα, στη μακρά σταδιοδρομία του, δεν ήταν πάντοτε ευμενής προς τους Έλληνες. Στο Μακεδονικό ζήτημα προσπάθησε ν΄ αποτρέψει την είσοδο ελληνικών και βουλγαρικών ανταρτικών ομάδων στη Μακεδονία. Στη διάρκεια των Βαλκανικών Πολέμων, τον Μάιο του 1913, συγκάλεσε Συνδιάσκεψη των εμπολέμων Χωρών στο Λονδίνο για την επίλυση των διαφορών τους. Συνέπεια αυτού ήταν η συνομολόγηση της Συνθήκης Λονδίνου (1913).

Θεωρείται από τους εμπνευστές της δημιουργίας της Αλβανίας όπου και επέβαλε τη δημιουργία της με εισήγησή του ακόμη την παραχώρηση της Βορείας Ηπείρου στο νεοσύστατο κράτος, γεγονός που καυτηρίασαν ακόμα και Άγγλοι ανταποκριτές.
 
Το 1915 πρόσφερε στη Βουλγαρία ολόκληρη την ανατολική Μακεδονία, σαν να ήταν βρετανική αποικία, προκειμένου να εξέλθει της ουδετερότητας υπέρ της Αντάντ, ενώ στην Ελλάδα ως αντίκρισμα παρείχε την υπόσχεση της παραχώρησης σοβαρών ανταλλαγμάτων όπως τη Σμύρνη με την ενδοχώρα της, έπειτα από την διενέργεια μελλοντικού δημοψηφίσματος. Στη συνέχεια υποσχέθηκε στην Ελλάδα την παραχώρηση της Κύπρου, εάν έγκαιρα εξέρχονταν και αυτή από την ουδετερότητα που κράτησε στην αρχή του Α' Παγκοσμίου Πολέμου.

Την πολιτική αυτή τακτική των υποσχέσεων χωρίς όμως ποτέ με έγγραφη δέσμευση τήρησε επίσης και με την έκρηξη του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου και με άλλες χώρες προκειμένου να προσκτήσει περισσότερους συμμάχους κατά της Γερμανίας, όπως για παράδειγμα έταζε στη Ρωσία τμήμα των κεντρικών Αυτοκρατοριών και την Κωνσταντινούπολη ή στην Ιταλία τη Σμύρνη με τμήμα της Μικράς Ασίας.

Πριν από τον θάνατό του, που επήλθε το 1933, έκδωσε απομνημονεύματα, αρκετά ενδιαφέροντα για την ιστορία της περιόδου της υπουργίας του.

Πλήρης Κατάλογος Πολιτικών Θέσεων
Βουλευτής 1885-1916
Μέλος της Βουλής των Λόρδων ως Υποκόμης Γκρέι του Φάλοντον 1916-1933
Υφυπουργός Εξωτερικών 1892-1895
Υπουργός Εξωτερικών 1905-1916

Πηγές 

 "Νεώτερον Εγκυκλοπαιδικόν Λεξικόν Ηλίου" τ.5ος, σ.517-518

Άγγλοι πολιτικοί
Α΄ Βαλκανικός Πόλεμος
Β΄ Βαλκανικός Πόλεμος
Βρετανοί πρωταγωνιστές του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου