Γκέτο του Μινσκ

Το Γκέτο του Μινσκ ήταν γκέτο που δημιουργήθηκε αμέσως μετά τη γερμανική εισβολή στη Σοβιετική Ένωση. Ήταν ένα από τα μεγαλύτερα γκέτο της Λευκορωσικής Σοβιετικής Σοσιαλιστικής Δημοκρατίας και το μεγαλύτερο στη γερμανική κατεχόμενη περιοχή της Σοβιετικής Ένωσης. Στέγασε περίπου 100.000 Εβραίους, οι περισσότεροι από τους οποίους χάθηκαν στο Ολοκαύτωμα.

Ιστορία 
Η σοβιετική απογραφή του 1926 έδειξε ότι 53.700 Εβραίοι ζούσαν στο Μινσκ (περίπου το 41% των κατοίκων της πόλης). 

Το γκέτο δημιουργήθηκε αμέσως μετά τη γερμανική εισβολή στη Σοβιετική Ένωση και την κατάληψη της πόλης του Μινσκ, πρωτεύουσας της Λευκορωσίας, στις 28 Ιουνίου 1941. Την πέμπτη ημέρα μετά την κατοχή, 2.000 Εβραίοι διανοούμενοι σφαγιάστηκαν από τους Γερμανούς. Από τότε και μετά, οι δολοφονίες των Εβραίων ήταν συνηθισμένες. Περίπου 20.000 Εβραίοι δολοφονήθηκαν τους πρώτους μήνες της γερμανικής κατοχής, κυρίως από τα Τάγματα Θανάτου.  

Στις 17 Ιουλίου 1941, δημιουργήθηκε η γερμανική κατεχόμενη αρχή, το Κομισαριάτο του Ράιχ Βαλτικής. Στις 20 Ιουλίου ιδρύθηκε το Γκέτο του Μινσκ. Δημιουργήθηκε επίσης ένα Εβραϊκό Συμβούλιο (Γιούντενρατ). Ο συνολικός πληθυσμός του γκέτο ήταν περίπου 80.000 (πάνω από 100.000 σύμφωνα με ορισμένες πηγές), εκ των οποίων περίπου 50.000 ήταν προπολεμικοί κάτοικοι και οι υπόλοιποι (30.000 ή περισσότεροι) ήταν πρόσφυγες και Εβραίοι, που μετεγκαταστάθηκαν βίαια από τους Γερμανούς από κοντινούς οικισμούς. 

Τον Νοέμβριο του 1941, δημιουργήθηκε ένα δεύτερο γκέτο στο Μινσκ για τους Εβραίους, που απελάθηκαν από τη Δύση, το οποίο γειτονεύει με το κύριο γκέτο του Μινσκ. Πάνω από την είσοδο σε αυτό το ξεχωριστό γκέτο ήταν μια πινακίδα: Sonderghetto (Ειδικό Γκέτο). Κάθε βράδυ η Γκεστάπο σκότωνε 70-80 άτομα από τις νέες αφίξεις.  

Αυτό το γκέτο χωρίστηκε σε πέντε τμήματα, ανάλογα με τα μέρη από τα οποία έρχονταν οι κάτοικοι: Αμβούργο, Φρανκφούρτη, Βερολίνο, Ρηνανία, Βρέμη και Βιέννη. Οι περισσότεροι Εβραίοι σε αυτό το γκέτο προέρχονταν από τη Γερμανία και το Προτεκτοράτο της Βοημίας και της Μοραβίας. Στο ζενίθ του, είχε περίπου 35.000 κατοίκους. Επιτράπηκε μικρή επαφή μεταξύ των κατοίκων των δύο γκέτο.  

Όπως και σε πολλά άλλα γκέτο, οι Εβραίοι αναγκάστηκαν να εργαστούν σε εργοστάσια ή άλλες επιχειρήσεις, που διοικούνταν από τη Γερμανία. Οι κάτοικοι του γκέτο ζούσαν σε εξαιρετικά κακές συνθήκες, με ανεπαρκή αποθέματα τροφίμων και ιατρικών ειδών.  

Στις 2 Μαρτίου 1942, το νηπιαγωγείο/ορφανοτροφείο του γκέτο "εκκαθαρίστηκε". Τα παιδιά θάφτηκαν ζωντανά σε ένα λάκκο, αφού τους έδωσαν γλυκά και καραμέλες:  Εκείνη τη στιγμή, αρκετοί αξιωματικοί των Ες-Ες, μεταξύ των οποίων ο Βίλχελμ Κούμπε , έφτασαν, οπότε ο Κούμπε, με την απαστράπτουσα στολή του, έριξε χούφτες γλυκά στα παιδιά, που φώναζαν. Όλα τα παιδιά χάθηκαν στην άμμο.  Τον Μάρτιο του 1942, περίπου 5.000 Εβραίοι σκοτώθηκαν κοντά στο σημείο, όπου βρίσκεται το μνημείο του Λάκκου στο γκέτο του Μινσκ. Στις 31 Μαρτίου, οι Γερμανοί επιτέθηκαν στο γκέτο για να συλλάβουν ηγέτες της Αντίστασης και μεγάλο μέρος του γκέτο, συμπεριλαμβανομένης της συναγωγής, κάηκε. 

Μέχρι τον Αύγουστο, λιγότεροι από 9.000 Εβραίοι είχαν μείνει στο γκέτο σύμφωνα με επίσημα έγγραφα της Γερμανίας. Το γκέτο εκκαθαρίστηκε στις 21 Οκτωβρίου 1943, με πολλούς Εβραίους του Μινσκ να σκοτώνονται στο στρατόπεδο εξόντωσης του Σομπίμπουρ. Αρκετές χιλιάδες σφαγιάστηκαν στο στρατόπεδο εξόντωσης Μάλυ Τροστενιέτς (πριν από τον πόλεμο, το Μάλι Τροστένιετς ήταν ένα χωριό λίγα μίλια ανατολικά του Μινσκ). Μέχρι τη στιγμή που ο Κόκκινος Στρατός ανακατέλαβε την πόλη στις 3 Ιουλίου 1944, υπήρχαν μόνο λίγοι Εβραίοι επιζώντες.

Αντίσταση 

Το Γκέτο του Μινσκ είναι αξιοσημείωτο για την μεγάλης κλίμακας οργάνωση αντίστασης, η οποία συνεργάστηκε στενά με Σοβιετικούς αντάρτες. Περίπου 10.000 Εβραίοι κατάφεραν να ξεφύγουν από το γκέτο και να συμμετάσχουν σε ομάδες παρτιζάνων στα κοντινά δάση.  

Η ιστορικός Μπάρμπαρα Έπστιν εκτιμά ότι ίσως οι μισοί από αυτούς επέζησαν και σημειώνει ότι όλοι μαζί, ίσως και 30.000 άνθρωποι, προσπάθησαν να ξεφύγουν από το Γκέτο του Μινσκ για να ενωθούν με τους αντάρτες, αλλά 20.000 από αυτούς ίσως είχαν πεθάνει εν τω μεταξύ.

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 Χάρτης του γκέτο του Μινσκ - USHMM 
 Φωτογραφίες από το Γκέτο του Μινσκ 
 Λίστα από το Γκέτο του Μινσκ του 1943 
 Η πολιτική επέμβαση σηματοδοτεί την επέτειο της καταστροφής του Γκέτο του Μινσκ, Radio Free Europe, 22 Οκτωβρίου 2008 
 «Interviews from the Underground: The Minsk Ghetto Resistance»

Άινζατσγκρουπεν
Τοποθεσίες του Ολοκαυτώματος στη Λευκορωσία
Εβραϊκά γκέτο στην υπό ναζιστική κατοχή Λευκορωσία
Ιστορία του Μινσκ