Μάργκαρετ Τσαν

Η Μάργκαρετ Τσαν Φουνγκ Φου-Τσαν, TBE , ΔΕ, ΜΕΚΦ  (γεννημένη στις 21 Αυγούστου 1947) είναι Κινέζα - Καναδή  γιατρός, η οποία διετέλεσε ως Γενική Διευθύντρια της Παγκόσμιας Οργάνωσης Υγείας (ΠΟΥ) που ανέθεσε στη Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας  για την περίοδο 2006-2017. H Τσαν είχε υπηρετήσει προηγουμένως ως Διευθύντρια της ΠΟΥ στην Κυβέρνηση του Χονγκ Κονγκ (1994–2003), εκπρόσωπος του Γενικού Διευθυντή της ΠΟΥ για την Πανδημία Γρίπης και Βοηθός Γενική Διευθύντρια της ΠΟΥ για τις Μεταδοτικές Ασθένειες (2003–2006). Το 2014, η Forbes την κατέταξε ως την 30η πιο ισχυρή γυναίκα στον κόσμο. Στις αρχές του 2018 προσχώρησε στην Πολιτική Συμβουλευτική Διάσκεψη του Λαού της Κίνας (ΠΣΔΛΚ). 

Έχει επικριθεί ευρέως για το χειρισμό της όσον αφορά το ξέσπασμα της γρίπης των πτηνών H5N1 το 1997 και το ξέσπασμα SARS το 2003 στο Χονγκ Κονγκ και για υπερβολικά έξοδα ταξιδιού ενώ υπηρετούσε ως γενική διευθύντρια της ΠΟΥ.

Πρώτα χρόνια και εκπαίδευση 
Η Τσαν γεννήθηκε και μεγάλωσε στο Χονγκ Κονγκ, παρόλο που οι πρόγονοί της κατάγονταν από το Σούντε του Γκουανγκντόνγκ . Η Τσαν αρχικά εκπαιδεύτηκε ως οικειακή καθηγήτρια οικονομικών στο Πανεπιστήμιο Εκπαίδευσης του Northcote, σήμερα γνωστό ως Πανεπιστήμιο Εκπαίδευσης του Χονγκ Κονγκ . Στη συνέχεια, απέκτησε το πτυχίο BA στην εγχώρια οικονομία  στο Πανεπιστήμιο της Μπρέσια, ένα συνδεδεμένο ίδρυμα με το Πανεπιστήμιο του Δυτικού Οντάριο (ΠΔΟ) το 1973 και το πτυχίο MD στο ΠΔΟ το 1977. Αργότερα, απέκτησε το πτυχίο MSc (δημόσια υγεία) στο Εθνικό Πανεπιστήμιο της Σιγκαπούρης το 1985. Η Τσαν ολοκλήρωσε το Πρόγραμμα Ανάπτυξης Διαχείρισης (ΠΑΔ 61) στη Σχολή Επιχειρήσεων του Χάρβαρντ το 1991.

Καριέρα

Πρώιμη καριέρα 
Η Τσαν έγινε μέλος της κυβέρνησης του Βρετανικού Χονγκ Κονγκ τον Δεκέμβριο του 1978 ως ιατρός. Τον Νοέμβριο του 1989, προήχθη σε Βοηθός Διευθυντή του Υπουργείου Υγείας . Τον Απρίλιο του 1992, προήχθη σε Αναπληρώτρια Διευθύντρια και, τον Ιούνιο του 1994, αναδείχθηκε η πρώτη γυναίκα στο Χονγκ Κονγκ που ήταν επικεφαλής του Υπουργείου Υγείας.

Διευθύντρια Υγείας στο Χονγκ Κονγκ, 1994–2003 
Η Τσαν επέζησε τη μετάβαση από τον Βρετανικό στον κανόνα ΛΔΚ - ΧΚΕΔΠ τον Ιούνιο του 1997. Το προφίλ της αναδείχθηκε από τον χειρισμό της, σε αυτές τις θέσεις, της επιδημίας γρίπης των πτηνών H5N1 του 1997 και της επιδημίας SARS του 2003 στο Χονγκ Κονγκ. Αφού πέθανε το πρώτο θύμα του H5N1, η Τσαν προσπάθησε αρχικά να καθησυχάσει τους κατοίκους του Χονγκ Κονγκ με τις περίφημες δηλώσεις της όπως, "Έφαγα κοτόπουλο χθες το βράδυ"  ή "Τρώω κοτόπουλο κάθε μέρα, μην πανικοβάλλεστε όλοι"    Όταν εμφανίστηκαν πολλές περισσότερες περιπτώσεις H5N1, δέχθηκε κριτική για παραπλάνηση του κοινού.  Έγινε «σύμβολο της άγνοιας και της αλαζονείας που υποδηλώνει τη νοοτροπία της« επιχείρησης ως συνήθως »που ενσωματώνεται στις ιδεολογικές και θεσμικές πρακτικές της γραφειοκρατίας, ειδικά μετά την παράδοση».  Τελικά, πιστώθηκε ότι βοήθησε να τεθεί υπό έλεγχο η επιδημία με τη σφαγή 1,5 εκατομμυρίου κοτόπουλων στην περιοχή εναντίον της σκληρής αντιπολίτευσης. 

Η απόδοσή της κατά τη διάρκεια της επιδημίας SARS, η οποία τελικά οδήγησε σε 299 θανάτους, προκάλεσε σκληρή κριτική από το Νομοθετικό Συμβούλιο του Χονγκ Κονγκ καθώς και από πολλά θύματα του SARS και από τους συγγενείς τους.  Κατηγορήθηκε από το Νομοθετικό Συμβούλιο για την παθητικότητά της,  για την πίστη της σε παραπλανητικές πληροφορίες που κοινοποίησαν οι ηπειρωτικές αρχές και για το ότι δεν ενεργούσε εγκαίρως.  Η έλλειψη πολιτικής σοφίας ήταν εμφανής στην αδιαφορία της για τις αναφορές των μέσων ενημέρωσης και τον εκτεταμένο φόβο του κοινού εκείνη την εποχή.  Από την άλλη πλευρά, η επιτροπή εμπειρογνωμόνων του SARS που συγκροτήθηκε από την κυβέρνηση ΧΚΕΔΠ για να αξιολογήσει τον χειρισμό της κρίσης, έκρινε ότι η αποτυχία δεν ήταν σφάλμα της Τσαν, αλλά της δομής του συστήματος υγειονομικής περίθαλψης του Χονγκ Κονγκ, στο οποίο ο διαχωρισμός των νοσοκομειακών αρχών με τις αρχές δημόσιας υγείας είχε ως αποτέλεσμα προβλήματα με την κοινή χρήση δεδομένων

Βοηθός του ΓΔΠΟΥ 
Η Τσαν έφυγε από την κυβέρνηση του Χονγκ Κονγκ τον Αύγουστο του 2003 μετά από 25 χρόνια υπηρεσίας για να προσχωρήσει στον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας . Από το 2003 έως το 2005, η Τσαν διετέλεσε Εκπρόσωπος του Γενικού Διευθυντή της Παγκόσμιας Οργάνωσης Υγείας για την Πανδημία Γρίπης και ως Βοηθός Γενικού Διευθυντή για τις Μεταδοτικές Ασθένειες.

Γενική Διευθύντρια της ΠΟΥ, 2006-2017 
Η Τσαν υπηρέτησε δύο θητείες ανά πενταετία ως Γενική Διευθύντρια της ΠΟΥ . Αφού διορίστηκε στη θέση το Νοέμβριο του 2006, η πρώτη θητεία της Τσαν διήρκησε μέχρι τον Ιούνιο του 2012.  Στην ομιλία διορισμού της, η Τσαν θεώρησε τις «βελτιώσεις στην υγεία των ανθρώπων της Αφρικής και την υγεία των γυναικών» ως τον βασικό δείκτη απόδοσης της ΠΟΥ και θέλει να εστιάσει την προσοχή της ΠΟΥ στους «ανθρώπους με μεγαλύτερη ανάγκη».  Στις 18 Ιανουαρίου 2012, η Τσαν προτάθηκε από την Εκτελεστική Επιτροπή του ΠΟΥ για δεύτερη θητεία  και εγκρίθηκε από την Παγκόσμια Συνέλευση Υγείας στις 23 Μαΐου 2012.  Στην ομιλία αποδοχής της, η Τσαν ανέφερε ότι η καθολική κάλυψη είναι ένας «ισχυρός ισοσταθμιστής» και η πιο ισχυρή έννοια της δημόσιας υγείας.  Η νέα θητεία της Τσαν ξεκίνησε την 1η Ιουλίου 2012 και συνεχίστηκε μέχρι τις 30 Ιουνίου 2017.

Πρώτη θητεία 

Τον Φεβρουάριο του 2007, η Τσαν προκάλεσε την οργή των ανθρωπιστικών και των κοινωνικοπολιτικών ομάδων αμφισβητώντας την ποιότητα των γενόσημων φαρμάκων κατά την επίσκεψή της στην Ταϊλάνδη . 

Το 2010 η Τσαν κατακρίθηκε για "κλάμα λύκου" σχετικά με την πανδημία γρίπης του 2009, η οποία αποδείχθηκε πολύ πιο ήπια από το αναμενόμενο. 

Μετά από μια επίσκεψη στη Βόρεια Κορέα τον Απρίλιο του 2010, η Τσαν είπε ότι ο υποσιτισμός ήταν πρόβλημα στη χώρα, αλλά ότι το σύστημα υγείας της Βόρειας Κορέας θα ήταν ο φθόνος πολλών αναπτυσσόμενων χωρών λόγω της αφθονίας του ιατρικού προσωπικού.  Σημείωσε επίσης ότι δεν υπήρχαν σημάδια παχυσαρκίας στη χώρα, το οποίο είναι ένα πρόσφατα αναδυόμενο πρόβλημα σε άλλα μέρη της Ασίας. Τα σχόλια της Τσαν σηματοδότησαν μια σημαντική απόκλιση από εκείνα της προκατόχου της, Γκρο Χάρλεμ Μπρούντλαντ, η οποία δήλωσε το 2001 ότι το σύστημα υγείας της Βόρειας Κορέας πλησίασε την κατάρρευση.  Η αξιολόγηση της γενικής διευθύντριας δέχτηκε κριτική, συμπεριλαμβανομένης της έκδοσης της Wall Street Journal που χαρακτήρισε τις δηλώσεις της «σουρεαλιστικές». Το περιοδικό δήλωσε περαιτέρω, "Η κα Chan είτε κλείνει το μάτι στην πραγματικότητα για να διατηρήσει επαφή με τον Βορρά ή επέτρεψε στον εαυτό της να ξεγελαστεί." 

Το 2011, λόγω των οικονομικών περιορισμών στις χώρες δωρητές, η ΠΟΥ αφαίρεσε από τον προϋπολογισμό της σχεδόν 1 δισεκατομμύριο δολάρια και έκοψε 300 θέσεις εργασίας στα κεντρικά της γραφεία υπό την ηγεσία της Τσαν.

Δεύτερη θητεία 

H ΠΟΥ κατηγορήθηκε για αναβολή στη συριακή κυβέρνηση του προέδρου Μπασάρ αλ Άσαντ όταν η πολιομυελίτιδα επέστρεψε στη χώρα αυτή στα τέλη του 2013. 

Το 2014 και το 2015 η Τσαν ξανά κατηγορήθηκε έντονα λόγω της αργής ανταπόκρισης της ΠΟΥ στην επιδημία του ιού Έμπολα στη Δυτική Αφρική .  

Το 2016 μετά από αίτημα της ΠΣΥ, η Τσαν ξεκίνησε το Πρόγραμμα Έκτακτης Ανάγκης Υγείας .

Μετά την ΠΟΥ 
Το 2018, η Τσαν εντάχθηκε στην Ομάδα Εργασίας για τη Δημοσιονομική Πολιτική για την Υγεία, μια ομάδα που συγκαλέστηκε    από τους Μάικλ Μπλούμπεργκ και Λόρενς Σάμμερς για να αντιμετωπίσει τις προληπτικές κύριες αιτίες θανάτου και μη μεταδοτικών ασθενειών μέσω της δημοσιονομικής πολιτικής .  Την ίδια χρονιά, διορίστηκε στο Συμβούλιο Συμβούλων του Φόρουμ Boao για την Ασία .

Άλλες δραστηριότητες 

 Παραδείγματα στην Παγκόσμια Υγεία, Μέλος του Ανώτερου Συμβουλευτικού Συμβουλίου (από το 2020)

Αναγνώριση 
Το 1997, η Τσαν πήρε διάκριση για την υποτροφία της Σχολής Ιατρικής Δημόσιας Υγείας του Βασιλικού Κολλεγίου Ιατρών του Ηνωμένου Βασιλείου και διορίστηκε επίσης ως αξιωματικός του Τάγματος της Βρετανικής Αυτοκρατορίας από τη Βασίλισσα Ελισάβετ Β ' . 

Το 2014, η Τσαν κατετάγη η 30η πιο ισχυρή γυναίκα στον κόσμο, με βάση τη θέση της ως Γενική Διευθύντρια, από το Forbes . Η κατάταξή της αυξήθηκε από την 33η το 2013.

Προσωπική ζωή 
Η Margaret Chan είναι παντρεμένη με τον David Chan,  που είναι οφθαλμίατρος .

Παραπομπές

Περαιτέρω ανάγνωση 
 Βιογραφικό σημείωμα του Δρ Chan  ( Υπουργείο Εξωτερικών της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας )
 Γραφείο Υγείας, Πρόνοιας και Τροφίμων, Κυβέρνηση του Χονγκ Κονγκ
 Η Μαργαρίτα Τσαν της Κίνας λέει ότι εργάζεται ακούραστα για την παγκόσμια υγεία ( People's Daily Online)
 Ο ειδικός της γρίπης των πτηνών θα ηγηθεί του ΠΟΥ (BBC NEWS)
 Το Διοικητικό Συμβούλιο του ΠΟΥ Ορίζει τη Margaret Chan ως Γενική Διευθύντρια ( Wall Street Journal Online)
 Ποιος είναι ο επόμενος στον ΠΟΥ; ( Ιστολόγιο Ώρα στο διαδίκτυο)

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Ιστοσελίδα ΠΟΥ:
 Γραφείο Γενικού Διευθυντή
 Γενικός Διευθυντής: Δρ Margaret Chan
 Εκλογή Γενικού Διευθυντή (2006)
 Διορισμός Γενικού Διευθυντή (2012)
 Appearances  
Θέσεις σε μη-κερδοσκοπικές οργανώσεις 
Σελίδες με μη επιθεωρημένες μεταφράσεις