Άννα Μαρία της Ορλεάνης



Νεανικά χρόνια 
Ήταν η κόρη του Φιλίππου Α', δούκα της Ορλεάνης, μικρότερου αδερφού του Λουδοβίκου ΙΕ' και της πριγκίπισσας Ενρικέττα της Αγγλίας, της νεότερης από τις κόρες του Καρόλου Α' της Αγγλίας. Η μητέρα του πέθανε στο Κάστρο του Σαιν-Κλουντδέκα μήνες μετά την γέννηση της Άννας Μαρίας. Ένα χρόνο αργότερα, ο πατέρας της παντρεύτηκε την εικοσάχρονη Ελισαβέττα Καρλόττα του Παλατινάτου, η οποία δέθηκε πολύ με τις προγονές της. Ο ετεροθαλής αδελφός της Φίλιππος της Ορλεάνης, ο μελλοντικός αντιβασιλιάς της Γαλλίας, γεννήθηκε από τον δεύτερο γάμο του πατέρα της.
Η μητριά της αργότερα την περιέγραψε ως μια από τις πιο συμπαθητικές και ενάρετες γυναίκες.

Ο γάμος 

Για να κρατήσει τη γαλλική επιρροή στα ιταλικά κράτη, ο θείος της, Βασιλιάς Λουδοβίκος ΙΔ', κανόνισε να παντρευτεί στην ηλικία των δεκαπέντε ετών με τον Βιττώριο Αμεδαίο Β' της Σαβοϊας, τότε Δούκα της Σαβοΐας, αργότερα Βασιλιά της Σικελίας και, στη συνέχεια, της Σαρδηνίας.

Ο δι' αντιπροσώπου γάμος της Άννας Μαρίας και του Βιττώριο Αμεδαίου έλαβε χώρα στις Βερσαλλίες στις 10 Απριλίου 1684, μια μέρα μετά την υπογραφή του συμβολαίου του γάμου. Ο γαμπρός που της υποσχέθηκαν εκπροσωπήθηκε από τον ξάδελφό του, Λουσοβίκου Αυγούστου της Βορβόνης, δούκα του Μέιν. Ο Λουδοβίκος ΙΔ' της έδωσε για προίκα 900.000 λίρες.

Ο δούκας της Ορλεάνης συνόδευσε την κόρη του μέχρι το Ζουβισύ-συρ-Οργκ (18 χλμ. νότια του Παρισιού), και η κόμησα της Λιλεβόνης της συνόδευσε σε όλη τη διαδρομή μέχρι τη Σαβοϊα. Γνώρισε τον σύζυγό της, τον Βιττώριο στο Τσάμπερυ στις 6 Μαΐου, και ο αυτοπρόσωπος γάμος τους τελέσθηκε από τον Αρχιεπίσκοπο της Γκρενόμπλ. Δύο ημέρες αργότερα, οι νεόνυμφοι έκαναν την "θριαμβευτική είσοδο" στο Τορίνο.

Το πρώτο από τα οκτώ παιδιά που γέννησε ήταν η  Μαρία-Αδελαΐδα, η γέννηση της οποίας παραλίγο να κοστίσει τη ζωή του Άννα Μαρία, στην οποία αμέσως χορηγήθηκε άλειμμα άγιου μύρου. Η Μαρία Αδελαΐδα αργότερα παντρεύτηκε τον Λουδοβίκο, Δούκα της Βουργουνδίας, εγγονό του Λουδοβίκου ΙΔ', το 1697, και έγινε η μητέρα του Λουδοβίκου ΙΕ΄. Αλλά τόσο η ίδια όσο και ο σύζυγός της πέθαναν, πριν καταφέρουν να ανέλθουν στο θρόνο. 

Ο γάμος κανονίστηκε με τη βοήθεια του Στρατάρχη Ντε Τεσσέ και της Ιωάννας Μπατίστ ντ' Αλμπρέ ντε Λυνές, κόμησσα του Βερού, η οποία ήταν η ερωμένη του Βιττώριο Αμεδαίου από το 1689 έως το 1700. 

Ο σύζυγός της είχε δύο παιδιά από την Ιωάννα. Ωστόσο, όταν αρρώστησε από ευλογιά, η Άννα Μαρία τον φρόντισε μέχρι την ανάρρωσή του.

Σύζυγος του βασιλιά. 

Με το θάνατο του πατέρα της, τον Ιούνιο του 1701, ο ετεροθαλής αδελφός της έγινε ο νέος Δούκας της Ορλεάνης. Στις 2 Νοεμβρίου 1701, η τρίτη κόρη της, η Μαρία-Λουίζα, που τότε ήταν μόλις δεκατριών χρονών, παντρεύτηκε τον Φίλιππο της Γαλλίας, δούκας του Ανζού, ο οποίος μόλις είχε γίνει ο βασιλιάς Φίλιππος Ε' της Ισπανίας. Η νεαρή πριγκίπισσα θα γίνει αντιβασίλισσα της Ισπανίας, ενώ ο σύζυγός της ήταν μακριά στην εξοχή, στην Ιταλία.

Παρά το γαμήλιο δεσμό του με τη Γαλλία, ο Βιττώριο Αμεδαίος προσχώρησε στην αντιγαλλική πλευρά στον πόλεμο της ισπανικής διαδοχής. Το 1706 το Τορίνο πολιορκήθηκε από τις γαλλικές δυνάμεις υπό τις διαταγές του ετεροθαλή αδερφού της Άννας Μαρίας, Φιλίππου της Ορλεάνης, και από τις ισπανικές δυνάμεις του ξαδέρφου της και κουνιάδου της Φιλίππου Ε'. Αυτή και οι γιοι της, Βιττώριο Αμεδαίος και Κάρλος Εμανουήλ, αναγκάστηκαν να φύγουν από την πόλη.

Όταν ο πόλεμος τελείωσε το 1713 με την Συνθήκη της Ουτρέχτης, ο Βιττώριο Αμεδαίος έλαβε το Βασίλειο της Σικελίας, που μέχρι τότε βρισκόταν υπό ισπανική κατοχή. Η μητριά της Άννας Μαρίας, η Κυρία, Δούκισσα της Ορλεάνης, έγραψε: Ούτε θα κερδίσω ούτε θα χάσω από την ειρήνη, αλλά το μόνο πράγμα που θα απολαύσω είναι να δω τη Δούκισσα μας της Σαβοϊας να γίνεται βασίλισσα, γιατί την αγαπώ σαν να ήταν κόρη μου... Αυτός αναγκάστηκε να ανταλλάξει την εξουσία της Σικελίας για τη λιγότερο σημαντική εξουσία της Σαρδηνίας το 1720, αλλά διατήρησε τον τίτλο του Βασιλιά. 

Ως σύζυγος του Βασιλιά της Σαβοϊας, η Άννα Μαρία διαχειριζόταν το Βασιλικό Παλάτι του Τορίνο, τη Βίλα της Βασίλισσας, της οποίας τον επανασχεδιασμό ανέθεσε στον Φίλιππο Γιουβάρρα, και τα νεόκτιστα Διαμερίσματα για κυνηγούς του Στουπιτζίνι (κι αυτό σχέδιο του Γιουβάρρα). 

Η βασίλισσα Άννα Μαρία πέθανε από καρδιακή ανεπάρκεια στη βίλα της, στις 26 αυγούστου 1728, μια ημέρα πριν από τα 59α γενέθλιά της. Θάφτηκε στη Βασιλική της Superga, στο Τορίνο, όπου είναι θαμμένα και όλα τα παιδιά της, με εξαίρεση τη Μαρία Αδελαΐδα και τη Μαρία-Λουίζα. 

Ο σύζυγός της, ο Βιττώριο Αμεδαίος Β', παραιτήθηκε υπέρ του γιου του το 1730, και πέθανε δύο χρόνια αργότερα στο Μονκαλιέρι, έχοντας ξαναπαντρευτεί μοργανατικώς.

Ιακωβίτικη διαδοχή. 
Από το 1714 μέχρι το 1720, η Άννα Μαρία της Ορλεάνης ήταν η πιθανολογούμενη κληρονόμος στις Ιακωβίτικες διεκδικήσεις των θρόνων της Αγγλίας, της Σκωτίας και της Ιρλανδίας. Οι διεκδικήσεις αυτές πραγματοποιήθηκαν στα χρόνια της από τον Ίάκωβο Φραγκίσμο Εδουάρδο Στιούαρτ ("Ο Παλιός Διεκδικητής, γιος του Ιακώβου Β'). Η Άννα Μαρία έγινε η πιθανολογούμενη  διάδοχος με το θάνατο της αδελφής του Ιακώβου, βασίλισσας Άννας της Μεγάλης Βρετανίας, το 1714. Αντικαταστάθηκε ως κληρονόμος με τη γέννηση του γιου του Παλιού Διεκδικητή, Καρόλου Εδουάρδου Στιούαρτ, στις 31 δεκεμβρίου 1720. Ο Κάρολος Εδουάρδος και ο αδελφός του, ο καρδινάλιος Στιούαρτ, πέθαναν και οι δυο χωρίς νόμιμους απογόνους, και έτσι οι απόγονοι της Άννας-Μαρίας της Ορλεάνης κληρονόμησαν τις Ιακωβίτικες αξιώσεις, δηλαδή το να κληρονομήσουν το βρετανικό στέμμα, αν δεν ήταν σε ισχύ η Πράξη του Διακανονισμού, η οποία εξαιρούσε τις απαιτήσεις των καθολικών Στιούαρτ και του Οίκου της Ορλεάνης, και έδινε το θρόνο στους πιο κοντινούς προτεστάντες συγγενείς, τον Οίκο του Ανόβερου.

Τίτλοι 
 27 Αυγούστου 1669 - 30 Αυγούστου 1679 Η Αυτής Βασιλική Υψηλότητα, η Δεσποινίς ντε Βαλουά
 30 Αυγούστου 1679 - 10 Απριλίου 1684 Η Αυτής Βασιλικής Υψηλότητα, η Δεσποινίς
 10 Απριλίου 1684 - 22 Σεπτεμβρίου 1713 Η Αυτής Βασιλικής Υψηλότητα, η Δούκισσα της Σαβοϊας
 22 Σεπτεμβρίου 1713 - 8 Αυγούστου 1720 Η Αυτής Μεγαλειότητα, η Βασίλισσα της Σικελίας. 
 8 Αυγούστου 1720 - 26 Αυγούστου 1728 Η Αυτής Μεγαλειότητα, η Βασίλισσα της Σαρδηνίας.

Παραπομπές 

Οίκος της Ορλεάνης
Οίκος της Σαβοΐας
Βασίλισσες της Σικελίας
Δούκισσες της Σαβοΐας
Βασίλισσες της Σαρδηνίας