Ντίνος Μελάς

Ο Ντίνος Μελάς (1934 - 2011) ήταν Καρπάθιος νομικός, φιλόλογος και συγγραφέας.

Βιογραφία 

Ο Ντίνος (Κωνσταντίνος) Μελάς γεννήθηκε το 1934 στο χωριό Μενετές της Καρπάθου και ήταν γιος του Αντωνίου Μηνά Μελά, πρώτου μεταπελευθερωτικού Δημάρχου Μενετών και της Καλλιόπης Εμμ. Χωρατατζή. Αν και σε νηπιακή σχεδόν ηλικία έμεινε ορφανός από μητέρα, έτυχε επιμελημένης ανατροφής από την εκπαιδευτικό και λόγια θεία του Μαρίκα Χωρατατζή-Μελισσηνού. Μετά την αποφοίτησή του από τα σχολεία δημοτικής και μέσης εκπαιδεύσεως του τόπου του, σπούδασε στη Νομική Σχολή του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών και σταδιοδρόμησε ως δικηγόρος παρ' Αρείω Πάγω στην περιοχή Αθηνών-Πειραιώς. Μεταγενέστερα σπούδασε στη Φιλοσοφική Σχολή του ίδιου Πανεπιστημίου. Το έτος 1977 νυμφεύτηκε την Εύη (Ευδοξία) Σοφοκλή Οικονομίδη, μέλος της ιστορικής οικογένειας Οικονομίδη των Μενετών, με την οποία απέκτησαν τη μοναχοκόρη τους Σοφία-Μαρία. Το έτος 2000 αναγορεύτηκε αριστοβάθμιος διδάκτωρ Λαογραφίας στον Τομέα Ανθρωπιστικών Σπουδών του Παιδαγωγικού Τμήματος Δημοτικής Εκπαίδευσης του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών. Το θέμα της διατριβής του ήταν: "Η έντυπη λαϊκή ποίηση στην Κάρπαθο 1959-1999". Διετέλεσε επιστημονικός συνεργάτης του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών με διδακτικό αντικείμενο τη Φιλολογική Λαογραφία. Συγκεκριμένα υπήρξε συνεργάτης του Μαρασλείου Διδασκαλείου του Παιδαγωγικού Τμήματος Δημοτικής Εκπαίδευσης του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών. Απεβίωσε στην Αθήνα το έτος 2011.

Συγγραφικό έργο

Εργογραφία 
Ο Ντίνος Μελάς άφησε ένα πλούσιο συγγραφικό έργο Καρπαθιακού, Δωδεκανησιακού και ευρύτερου ενδιαφέροντος.                                                                    Τα βασικότερα έργα του είναι:

 "Καρπαθιακή Προσωπογραφία", σειρά Α΄, Καρπαθιακαί Μελέται, τ. Γ΄, σσ. 73-143 (Αθήνα, 1984)  
 "Πνευματικά Χρονικά Δωδεκανήσου 1981-1984", Καρπαθιακαί Μελέται, τ. Γ΄, σσ. 397-413 (Αθήνα, 1984)
 "Δωδεκανησιακή βιβλιογραφία" Νο 1, Καρπαθιακαί Μελέται, τ. Γ΄, σσ. 385-394 (Αθήνα, 1984)
 "Καρπαθιακή Προσωπογραφία", σειρά Β΄, Καρπαθιακαί Μελέται, τ. Δ΄, σσ. 171-282 (Αθήνα, 1987)
 "Πολιτιστικά - Πνευματικά Χρονικά Καρπάθου - Δωδεκανήσου (1984-1987)", Καρπαθιακαί Μελέται, τ. Δ΄, σσ. 550-571 (Αθήνα, 1987)
 "Δωδεκανησιακή βιβλιογραφία" Νο 2, Καρπαθιακαί Μελέται, τ. Δ΄, σσ. 536-543 (Αθήνα, 1987)
 "Η Κουρεττού" μια άγνωστη σατιρική εφημερίδα της Καρπάθου, Σύντομα Ιστορικά, Κοινωνική και λαογραφική συμβολή, Περιοδικό "Αιγαιοπελαγίτικα Θέματα", τ. 36 (1994) 
 "Το λαογραφικό έργο του Γεωργίου Ν. Καζαβή", σσ. 20 (1996)
 "Ο Ιερός Βράχος " και η Παναγία Μενετών Καρπάθου: Σύμβολο λατρείας - παιδείας - ελευθερίας (1996)
 "Λαογραφία και Καρπαθιακός Τύπος", Πρακτικά του Α΄ Συνεδρίου Καρπαθιακής Λαογραφίας, σσ. 159-197 (Αθήνα, 1998-2001) 
 "Η νήσος Κάρπαθος. Σύντομο ιστορικό περίγραμμα", ένθετο "Επτά Ημέρες", εφημερίδα Η Καθημερινή (φ. 22ας Ιουνίου 1996)
 "Πνευματική Κάρπαθος" (συνοπτικά ευρύτερης εργασίας), ένθετο "Επτά Ημέρες", εφημερίδα Η Καθημερινή (φ. 22ας Ιουνίου 1996)
 "Η σημερινή Κάρπαθος, Ζωντανό παρόν σε Βυζαντινές αποχρώσεις", ένθετο "Επτά Ημέρες", εφημερίδα Η Καθημερινή (φ. 22ας Ιουνίου 1996) 
 "Η έντυπη λαϊκή ποίηση στην Κάρπαθο 1959-1999", εναίσιμος επί διδακτορία διατριβή (δακτυλογραφημένη έκδοση) (Αθήνα 2000) 
 "Το τόλμημα: Η Εξέγερση της Καρπάθου", ένθετο "Ιστορικά", εφημερίδα Ελευθεροτυπία (φ. 8ης Μαρτίου 2001)
 "Επαναστατικό Απελευθερωτικό Κίνημα Καρπάθου και Καρπαθιακή λαϊκή ποίηση", Πρακτικά του Β΄ Διεθνούς Συνεδρίου Καρπαθιακής Λαογραφίας, σσ. 387-404 (Αθήνα, 2003)
 "Καρπαθιακή Ηχώ": Ένα περίβλεπτο κεφάλαιο στην Ιστορία του Καρπαθιακού Τύπου, Περιοδικό Καρπαθιακή Ηχώ, αρ. τεύχους 429, Απρίλιος-Ιούνιος 2006, σσ. 34-37 (Πειραιάς, 2006), I.S.S.N. 1790-4307.  
 "Ιστορία του Επαναστατικού Απελευθερωτικού Κινήματος Καρπάθου - 5 Οκτωβρίου 1944" (Αθήνα 2012), μνημειώδες έργο 916 σελίδων, έργο ζωής του συγγραφέα, έκδοση της πρώην Αυτοδιοίκητης Κοινότητας Μενετών Καρπάθου, I.S.B.N. 978-960-87715-1-2.

Επιμέλεια εκδόσεων 
Έχει επιμεληθεί επίσης τα ακόλουθα συλλογικά έργα:

 "Καρπαθιακαί Μελέται", τόμος Γ΄, σσ. 421 (Αθήνα, 1984)
 "Καρπαθιακαί Μελέται", τόμος Δ΄, σσ. 579 (Αθήνα, 1987)
 Ο Εορτασμός της εκατον-πεντηκονταετηρίδας (1845-1995) της Εκκλησίας Μενετών Καρπάθου "Η Κοίμηση της Θεοτόκου" (εκδοτική επιμέλεια με την επιστημονική συνεργασία του Μηνά Αλ. Αλεξιάδη) (Αθήνα, 1996)
 Η επίσημη επίσκεψη του Προέδρου της Δημοκρατίας Κωνσταντίνου Δ. Στεφανόπουλου στην Κάρπαθο. Μενετές, 5 Οκτωβρίου 1999, σσ. 112, (εκδοτική επιμέλεια με την επιστημονική συνεργασία του Μηνά Αλ. Αλεξιάδη) (Αθήνα, 2003)
 Η Κεντρική Εκκλησία Μενετών Καρπάθου "Η Κοίμηση της Θεοτόκου" Σύντομη ιστορία - Θαύματα της Παναγίας. σσ. 47 (εκδοτική επιμέλεια με την επιστημονική συνεργασία του Μηνά Αλ. Αλεξιάδη) (Αθήνα, 2005)

Δημοσιογραφική δραστηριότητα 

 Υπήρξε συνιδρυτής και διευθυντής της εφημερίδας "Καρπαθιακά Νέα" (1961-1966) που εκδιδόταν στον Πειραιά.     
 Επιμελήθηκε για ικανό διάστημα την σύνταξη και έκδοση της εφημερίδας "Καρπαθιακή Ηχώ" του Συλλόγου των Απανταχού Καρπαθίων επίσης στον Πειραιά.    
 Εξέδωσε την τριμηνιαία Δωδεκανησιακή Επιθεώρηση Λόγου και Τέχνης "Κάρπαθος" (1979 - 1984) σε συνεργασία με τον μετέπειτα Καθηγητή Προϊστορικής Αρχαιολογίας του Τμήματος Ιστορίας και Εθνολογίας της Σχολής Κλασικών και Ανθρωπιστικών Σπουδών του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης, Μανόλη Μηνά Μελά.

Συλλογική δραστηριότητα 
Ο Ντίνος Μελάς άρχισε από πολύ ενωρίς να αναπτύσσει έντονη κοινωνική και πνευματική δραστηριότητα ιδιαίτερα στα Δωδεκανησιακά πράγματα. Ενδεικτικά και μόνο παρατίθενται μερικές από τις δραστηριότητές του:

 Ως μαθητής πήρε την πρωτοβουλία να ιδρύσει (μαζί με άλλους) τον Εκπολιτιστικό Όμιλο Μενετών Καρπάθου και την δανειστική του βιβλιοθήκη (1953).  
 Διετέλεσε Γενικός Γραμματέας του Συλλόγου των Απανταχού Καρπαθίων επί Προεδρίας Εμμ. Διακογιάννη (1969-70). Στο πλαίσιο μάλιστα των καθηκόντων του πήρε την πρωτοβουλία της επανέκδοσης των Λαογραφικών Συμμείκτων Καρπάθου του Μιχαήλ Μιχαηλίδου-Νουάρου.  
 Υπηρέτησε επί πενταετία ως Πρόεδρος του Συλλόγου των Απανταχού Μενετιατών Καρπάθου (1972-1977). Επί της Προεδρίας του δημιουργήθηκαν τα πρώτα ιστορικού και λαογραφικού ενδιαφέροντος ντοκιμαντέρ για την Κάρπαθο. Ηγήθηκε μάλιστα κλιμακίου του Συλλόγου αυτού, με το οποίο περιήλθε τις σπουδαιότερες πόλεις των Η.Π.Α. και του Καναδά, προβάλοντας το ντοκιμαντέρ "Επιστροφή στην Κάρπαθο" (Return to Karpathos). Επιστέγασμα της προσπάθειας εκείνης ήταν το Πανεπιστήμιο Colubia N.Y. να ζητήσει τμήμα του ντοκιμαντέρ που αναφερόταν στους χορούς της Καρπάθου για να το περιλάβει στον σχετικό Παγκόσμιο Άτλαντα για τους χορούς.  
 Συμμετείχε στην ίδρυση της Εταιρείας Καρπαθιακών Μελετών (1973), στο Δ.Σ. της οποίας διετέλεσε Γενικός Γραμματέας από το έτος 1982 μέχρι το έτος 2011.  
 Υπήρξε επίσης συνιδρυτής της Ομοσπονδίας Δωδεκανησιακών Σωματείων Αθηνών-Πειραιώς (1980), την οποία υπηρέτησε από τη θέση του Γενικού Γραμματέα επί πενταετία.  
 Με πρωτοβουλία του επαναδραστηριοποιήθηκε  η Δωδεκανησιακή Ιστορική και Λαογραφική Εταιρεία (Δ.Ι.Λ.Ε.), στο Δ.Σ. της οποίας διετέλεσε  Γενικός Γραμματέας επί μακρόν.   
 Υπήρξε Εταίρος της Ελληνικής Λαογραφικής Εταιρείας και σειράς άλλων επιστημονικών φορέων.

Σημειώσεις

Παραπομπές

Βιβλιογραφικές πηγές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 Ομιλία του Καθηγητού Λαογραφίας της Φιλοσοφικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών Μηνά Αλ. Αλεξιάδη, στο Φιλολογικό Μνημόσυνο που διοργάνωσε για τον Ντίνο Αντ. Μελά στις Μενετές της Καρπάθου το έτος 2011, το Καρπαθιακό Κέντρο Έρευνας και Πολιτισμού (Κ.Κ.Ε.Π.). 
Σύλλογος των Απανταχού Μενετιατών Καρπάθου (Σ.Α.Μ.Κ.)
Youtube Το Χρυσούν Ιωβηλαίον (50 χρόνια από της ιδρύσεως, 1953-2003) του Συλλόγου των Απανταχού Μενετιατών Καρπάθου "Η Κοίμησις της Θεοτόκου"

Έλληνες συγγραφείς
Έλληνες ιστορικοί
Κάρπαθος