Μονή Βροντά

Η Μονή Βροντά ή Παναγία Βροντιανή ή Παναγία Βροντιανής ή Παναγία Κοκκαριανής  ή απλώς Μονή Βροντά είναι παλαιό μοναστήρι της Σάμου, κοντά στο χωριό των Βουρλιωτών της δημοτικής ενότητας Βαθέος. Διοικητικά ανήκει στον δήμο Σάμου της Περιφερειακής Ενότητας Σάμου.  Σύμφωνα με την απογραφή του 2011, έχει 16 κατοίκους. Εορτάζει στις 8 Σεπτεμβρίου.

Ιστορικό 

Χτίστηκε το 1566 από τους αδελφούς μοναχούς Ιάκωβο και Μακάριο κοντά σε παλαιότερα ερείπια ναού της Παναγίας και είναι αφιερωμένο στο γενέθλιο της Θεοτόκου. Η μονή Βροντά αναφέρεται από τον Ιωσήφ Γεωργειρήνη στην περιγραφή που έγραψε για τη Σάμο, την Ικαρία και το Άγιο Όρος. Ο Ζοζέφ Πιτόν ντε Τουρνεφόρ αναφέρει ότι στις 19-21 Φεβρουαρίου του 1702, φιλοξενήθηκε στη μονή Βροντά για τρεις μέρες, εξ αιτίας της διαρκούς κακοκαιρίας. Εκτενή περιγραφή της μονής δίνει ο Επαμεινώνδας Σταματιάδης στα Σαμιακά, όπου και παραθέτει τα κείμενα πατριαρχικών εγγράφων ίδρυσης και επέκτασης της περιουσίας της μονής. Το παλαιότερο εξ αυτών χρονολογείται το 1566.

Οι καλόγεροι της μονής δεν ήταν αμέτοχοι των πολιτικών αντιπαραθέσεων. Το 1821 ο ηγούμενος της μονής Νείλος δολοφονήθηκε στον Κέδρο ενώ επέστρεφε από το Βαθύ. Για το έγκλημα προβλήθηκαν πολιτικοί λόγοι, ότι ο Νείλος υπεστήριζε την φατρία των Καλικαντζάρων, δηλαδή των φιλότουρκων προεστών. Τον Απρίλιο του 1835 οι καλόγεροι κατηγορήθηκαν  από κατοίκους του χωριού των Βουρλιωτών προς το καθεστώς της ηγεμονίας ότι δημιουργούσαν πολιτική αναταραχή. Το Σεπτέμβρη του 1850 μια οκταμελής ομάδα κακοποιών μπήκε στο μοναστήρι και στη συνέχεια απήγαγε και εφόνευσε τον ηγούμενο Δανιήλ. Οι κακοποιοί δικιολόγησαν την πράξη τους λέγοντας ότι ο Δανιήλ υπεστήριζε τον τυραννικό ηγεμόνα Στέφανο Βογορίδη (Stefan Bogoridi).

Στην εποχή του Επαμεινώνδα Σταματιάδη, δηλαδή περί το 1890, εγκαταβιούσαν στη μονή έντεκα μοναχοί. Η κτηματική της περιουσία ανερχόταν σε 104 κτήματα συνολικής έκτασης 876 στρεμμάτων. Εξ αυτών, 752 στρέμματα ήταν αμπέλια. Μετόχια της μονής ήταν ο ναός του Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου στους Βουρλιώτες, η εκκλησία της Κοίμησης της Θεοτόκου στο Κοκκάρι, το μετόχι της Ζωοδόχου Πηγής στο Βαθύ προς τον Κότσικα), το εκκλησάκι του Αγίου Κωνσταντίνου στον Άνω Άγιο Κωνσταντίνο και η Αγία Τριάδα στη Βλαμαρή.

Καταστράφηκε σε μεγάλη έκταση από φωτιά τον Αύγουστο του 2000. Έχει ανακαινισθεί το 2010-13.

Γνωστοί διατελέσαντες ηγούμενοι  της μονής Βροντά είναι οι εξής:

1. Ιάκωβος, κτήτωρ, 1556

2. Μακάριος, κτήτωρ, 1556

3. Μελέτιος, 1678

4. Σεραφείμ, 1732

5. Ιωακείμ, 1748

6. Δανιήλ, 1772

7. Ιάκωβος, 1773

8. Ιωσήφ, προ του 1775

9. Δαμασκηνός, προ του 1778

10. Μελέτιος, 1789

11. Ιάκωβος Λάσκαρης, 1793

12. Ιάκωβος Κατερίνης, προ του 1798

13. Μακάριος, προ του 1802

14. Ιωακείμ, προ του 1806

15. Ιωσήφ, 1813-1819

16. Νείλος, 1811

17. Καλλίνικος, 1816

18. Νικηφόρος Κυριακού, 1822

19. Νικόδημος Κονταξής, 1822

20. Γαβριήλ, 1823

21. Ιερόθεος, προ του 1823

22. Ιερεμίας Κωτζιμπάκης, προ του 1825

23. Δανιήλ, 1827

24. Ιερώνυμος, προ του 1836

25. Γεράσιμος, 1820

26. Ιάκωβος Στεργίου, 1851

27. Δανιήλ Διακογιάννης, 1866-1892

28. Γαβριήλ Τροβάς, 1892-1895

29. Κύριλλος Αυτιάς, 1896-1899

30. Δανιήλ Καμινάρης, 1900

31. Μελέτιος Αξωτιάδης, 1907

32. Μπελιμπάς

33. Διονύσιος Ζουμπούλης, 1935;-1956

34. Εμμανουήλ Βαλούκας, 1956-1957

35. Γεώργιος Διολέτης, 1957-1958

36. Θεόφιλος Χαρίτσος, 1958

37. Θεοφάνης, ως σήμερα.

Παραπομπές

Βροντα