Ζυστ Φονταίν

Ο Ζυστ Φονταίν (Just Fontaine, γεννήθηκε 18 Αυγούστου 1933) είναι Γάλλος πρώην ποδοσφαιριστής γνωστός για το ρεκόρ που κρατά για τα περισσότερα τέρματα σε ένα Παγκόσμιο Κύπελλο Ποδοσφαίρου με 13, σε αυτό του 1958. Ένας από τους κορυφαίους του αθλήματος της χώρας του, ψηφίστηκε 30ός καλύτερος ποδοσφαιριστής του 20ού αιώνα στις εκλογές της IFFHS.

Βιογραφία 

Γεννημένος στο Μαρακές του Μαρόκου (την εποχή της Γαλλικής αποικιοκρατίας) από Γάλλο πατέρα και Ισπανίδα μητέρα, ο Φονταίν μετακόμισε στην Καζαμπλάνκα, όπου 
ξεκίνησε την ερασιτεχνική του καριέρα στην ομάδα USM (Ουνιόν Σπορτίφ Μαροκέν), όπου έπαιξε από το 1950 ως το 1953. Η ομάδα της Νίκαιας Νις τον αγόρασε το 1953 και σημείωσε 44 γκολ σε τρεις αγωνιστικές περιόδους για το σύλλογο και κατέκτησε το Κύπελλο Γαλλίας το 1954 και το πρωτάθλημα το 1956. Εκείνη τη χρονιά μετακόμισε στη Σταντ ντε Ρενς, όπου συνεργάστηκε με τον κορυφαίο Γάλλο Ρεϊμόν Κοπά από τη χρονιά 1959–60. Ο Φονταίν σημείωσε 121 γκολ σε έξι σεζόν στη Ρενς. Συνολικά, σημείωσε 165 τέρματα σε 200 αγώνες στην πρώτη κατηγορία και κέρδισε δύο φορές το πρωτάθλημα το 1958 και το 1960. Ήταν δύο φορές πρώτος σκόρερ του πρωταθλήματος, ενώ την αγωνιστική περίοδο 1957–58 ήταν ο κορυφαίος σκόρερ στα Ευρωπαϊκά πρωταθλήματα με 34 τέρματα, τίτλος ανάλογος του Χρυσού Παπουτσιού που τότε δεν υπήρχε. Συμμετείχε επίσης στην ομάδα που πήρε μέρος στον τελικό του Κυπέλλου Πρωταθλήτριων Ευρώπης 1958–59 απέναντι στη Ρεάλ Μαδρίτης (0–2), όπου ήταν ο πρώτος σκόρερ της διοργάνωσης με 10 γκολ. 

Το ντεμπούτο του με την Εθνική Γαλλίας το έκανε το Δεκέμβριο του 1953 σημειώνοντας τρία γκολ με αντίπαλο το Λουξεμβούργο (αποτέλεσμα 8–0).
Φορώντας το μπλε φανέλα της Γαλλίας, ο Φονταίν έχει ακόμα ένα εντυπωσιακό ρεκόρ. Σε επτά χρόνια, σημείωσε 30 γκολ σε 21 αγώνες, έχοντας μία από τις υψηλότερες αναλογίες τερμάτων ανά αγώνα. 

Ωστόσο, κορυφαία στιγμή ήταν η επίδοση του Παγκοσμίου Κυπέλλου του 1958, όπου σημείωσε 13 τέρματα σε μόλις έξι αγώνες - ένα κατόρθωμα που περιλάμβανε τέσσερα τέρματα με αντίπαλο την Παγκόσμια Πρωταθλήτρια Δυτική Γερμανία στο μικρό τελικό (6–3). Από αυτά 7 γκολ ήταν με το δεξί πόδι, 5 με το αριστερό και ένα με κεφαλιά. Ο ίδιος μάλιστα προέρχονταν από τραυματισμό πριν τη διοργάνωση. Η γαλλική ομάδα ήταν η πρώτη που έφτασε στη Σουηδία, «γιατί θα είναι η πρώτη που θα φύγει», χλεύασε ο γαλλικός Τύπος μετά τις απογοητευτικές εμφανίσεις στην προηγούμενη διοργάνωση. Μετά τη νίκη στο μικρό τελικό, οι συμπαίκτες του τον μετέφεραν στους ώμους τους στον αγωνιστικό χώρο σε ένα γύρο τιμής. «Μόνο τότε κατάλαβα τι είχα κάνει», είπε. Η επίδοσή του ο μεγαλύτερος αριθμός τερμάτων που σημειώθηκαν ποτέ από ένα παίκτη σε τελική φάση, ρεκόρ που παραμένει ακατάρριπτο και έχει συμπεριληφθεί στα ρεκόρ Γκίνες. Επίσης, ακατάρριπτο είναι και ως ρεκόρ περισσότερων συνεχόμενων αγώνων επίτευξης γκολ με έξι. Ήταν ο  δεύτερος από τους τέσσερις ποδοσφαιριστές που σημείωσαν δύο χατ τρικ στην ίδια διοργάνωση μετά τον Ούγγρο Σάντορ Κότσις. Επιπλέον, μοίρασε και δύο τελικές πάσες (ασίστ). Εκείνη η ομάδα ήταν η πρώτη μεγάλη εθνική της Γαλλίας, η οποία είχε αποτύχει στο προηγούμενη διοργάνωση του 1954 και ήταν νεανική και άπειρη, ο δε Φονταίν είχε αγωνισθεί μόνο πέντε φορές με τη φανέλα των «τρικολόρ» πριν τη τελική φάση της Σουηδίας και δεν είχε κερδίσει ακόμα θέση βασικού στην ομάδα. Το επιθετικό ποδόσφαιρο της Γαλλίας αντικαταπτρίζεται στο συντελεστή τερμάτων της σε σχέση με τις άλλες ομάδες που έφθασαν στους "4" με τη Γαλλία να έχει την καλύτερη επίθεση και τη χειρότερη άμυνα. Στον ημιτελικό με τη Βραζιλία ήταν ο πρώτος που σημείωσε γκολ κατά της «σελεσάο» σε εκείνη τη διοργάνωση. Η εξαιρετική συνεργασία με τον Κοπά ήταν ένα από τα μυστικά αυτών των εμφανίσεων. Συμπεριλήφθηκε στην καλύτερη ομάδα της διοργάνωσης, ενώ εκείνη τη χρονιά κατέλαβε την τρίτη θέση στο διαγωνισμό της Χρυσής Μπάλας.

Το 1960 ένας σοβαρός τραυματισμός τον ανάγκασε να παραμείνει εκτός δράσης για μεγάλο χρονικό διάστημα και νέος λίγο αργότερα να εγκαταλείψει την ενεργό δράση το 1962. Παραμένει ο ποδοσφαιριστής με τα περισσότερα χατ-τρικ για την Εθνική ομάδα της Γαλλίας με πέντε. 
Είναι ο τέταρτος κορυφαίος σκόρερ όλων των εποχών στο Παγκόσμιο Κύπελλο, πίσω από τον Μίροσλαβ Κλόζε (16 γκολ σε τέσσερις διοργανώσεις), τον Ρονάλντο (15 γκολ σε τρεις) και τον Γκερντ Μύλερ (14 γκολ σε δύο).

Συνολικά κατά την διάρκεια της καριέρας του σημείωσε 289 γκολ σε 304 επίσημους αγώνες, στοιχεία που τον κατατάσσουν στους πιο παραγωγικούς σκόρερ στην παγκόσμια ποδοσφαιρική ιστορία.

Μετά την αποχώρησή του από την ενεργό δράση ακολούθησε καριέρα προπονητή, για λίγο στην Εθνική ομάδα της χώρας του (1967) χωρίς επιτυχία, ενώ ήταν και προπονητής της Εθνικής ομάδας του Μαρόκου (1979–1981), με την οποία έφτασε στην τρίτη θέση του Κυπέλλου Εθνών της Αφρικής το 1980.

Το 1994 η FIFA τον τίμησε για τη συνεισφορά του με την ανώτατη διάκριση του αθλήματος, το Τάγμα Αξίας, ο μόνος Γάλλος ποδοσφαιριστής που του έχει γίνει αυτή η τιμή. 
Το 2003 επελέγη από τη γαλλική Ομοσπονδία ως ο «χρυσός παίκτης» της χώρας για τον εορτασμό των 50 χρόνων της UEFA.
Το 2004, ο Πελέ τον ονόμασε έναν από τους 125 Μεγαλύτερους εν ζωή Ποδοσφαιριστές στην Τελετή Επιβράβευσης της FIFA.

Οι αγώνες και τα τέρματα του ιστορικού ρεκόρ του Παγκοσμίου Κυπέλλου 1958

Το σκορ της Γαλλίας αναφέρεται πρώτο, τα σκορ αναφέρονται στο αποτέλεσμα μετά από κάθε τέρμα του Φονταίν

Τίτλοι 

Καζαμπλάνκα
 Πρωτάθλημα Μαρόκου : 1952 
 Σούπερ Κύπελλο Μαρόκου : 1952
 Πρωτάθλημα Συλλόγων Βορείου Αφρικής : 1952
ΟΖΚ Νις
 Πρωτάθλημα Γαλλίας : 1956 
 Κύπελλο Γαλλίας : 1954
Σταντ ντε Ρενς
 Πρωτάθλημα Γαλλίας (3) : 1958, 1960 και 1962 
 Κύπελλο Γαλλίας : 1958

Ατομικές διακρίσεις
 
 Κορυφαίος σκόρερ στο γαλλικό πρωτάθλημα (2) : 1958 (34 γκολ) και 1960 (28 γκολ)
 Κορυφαίος σκόρερ στο Κύπελλο Πρωταθλητριών : 1959
 Κορυφαίος σκόρερ όλων των ευρωπαϊκών πρωταθλημάτων : 1958
 Κορυφαίος σκόρερ Παγκοσμίου Κυπέλλου : 1958
 Κορυφαίος σκόρερ της προκριματικής φάσης του πρώτου Ευρωπαϊκού Πρωταθλήματος Εθνών 1960 
 Παγκόσμιο Κύπελλο καλύτερη ομάδα : 1958
 Χρυσή Μπάλα : 3η θέση 1958
 UEFA Χρυσός Γάλλος ποδοσφαιριστής των 50 χρόνων (2003)
 France Football περιοδικό : 4ος καλύτερος παίκτης των Παγκοσμίων Κυπέλλων 1930–1990
 FIFA 100 
 IFFHS : 30ος καλύτερος ποδοσφαιριστής του 20ού αιώνα
 IFFHS : 3ος καλύτερος Γάλλος ποδοσφαιριστής του 20ού αιώνα

Τιμές

  Τάγμα Αξίας της FIFA (Ordre du mérite de la FIFA) : 1994

  Ιππότης της Λεγεώνας της Τιμής (Chevalier de la Légion d'Honneur) : 2013

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

 
 Profile on French federation official site 
 Stats at lequipe.fr
France 58, la première folle épopée des Bleus

Γάλλοι ποδοσφαιριστές
Ποδοσφαιριστές Εθνικής Γαλλίας
Ποδοσφαιριστές Σταντ ντε Ρενς 
Ποδοσφαιριστές ΟΖΚ Νις 
Ποδοσφαιριστές Παγκοσμίου Κυπέλλου 1958
Επιθετικοί ποδοσφαιριστές
FIFA 100
Χρυσοί Παίκτες ΟΥΕΦΑ
Γάλλοι προπονητές ποδοσφαίρου
Προπονητές ποδοσφαίρου Εθνικής Γαλλίας
Προπονητές ποδοσφαίρου Παρί Σεν Ζερμέν
Μέλη του Τάγματος της Αξίας της FIFA
Ιππότες της Λεγεώνας της Τιμής
Κορυφαίοι σκόρερ του ΟΥΕΦΑ Τσάμπιονς Λιγκ