Οικογένεια Μαυρομιχάλη

Το όνομα Μαυρομιχάλης αναφέρεται στα μέλη σπουδαίας ηγεμονικής οικογένειας της Μάνης, που διακρίθηκε στον απελευθερωτικό αγώνα του '21 καθώς και στην πολιτική ζωή της Ελλάδας. Περισσότερα από τέσσερις δεκάδες μέλη της πέθαναν, από την εποχή του Ορλώφ (1769) μέχρι τους Βαλκανικούς πολέμους, πολεμώντας στους απελευθερωτικούς αγώνες των Ελλήνων.

Καταγωγή
Για την καταγωγή των Μαυρομιχαλαίων πολλά κατά καιρούς έχουν γραφεί, αλλά τίποτε δεν είναι ιστορικά εξακριβωμένο. Εν πρώτοις γίνεται μνεία για την οικογένεια αυτή σε επιστολή του Βενιέρου, Γενικού Προβλεπτού της Θαλάσσης της Ενετικής Πολιτείας, ο οποίος είχε αναλάβει το 1700 τη διοίκηση των περιοχών της Πελοποννήσου. Στην επιστολή εκείνη, που γράφτηκε στην Πάτρα με ημερομηνία 27 Απριλίου του 1690, αναφέρεται το όνομα της οικογενείας των Μαυρομιχαλαίων, από τις ήδη εξέχουσες οικογένειες της Μάνης, περί το φρούριο Κελεφά.

Επίσης κατά τη εντόπια λαϊκή παράδοση, όταν οι Τούρκοι διάβηκαν στην αρχή την Ευρώπη από τον Ελλήσποντο το 1340 και κατέκτησαν τη Θράκη, κάποιες οικογένειες, μεταξύ των οποίων και οι Μαυρομιχαλαίοι, κατέφυγαν στο χωριό της Μάνης Άλικα. Εκδιωχθέντες όμως από εκεί από ισχυρότερες τότε οικογένειες, μετοίκησαν στην Τσίπα (Οίτυλο). Κατ΄ άλλη εκδοχή, του καθηγητή Ν. Σαριπόλου, σε επικήδειο λόγο του στον γιο του Πετρόμπεη, Αναστάσιο (3 Μαΐου του 1870), επί Ενετών -πριν δύο αιώνες- στο χωριό Άλικα βρέθηκε ένα ορφανό παιδί που λεγόταν Μιχάλης. Κατά συνήθεια δε της Μάνης τα ορφανά παιδιά ονομαζόταν μαύρα. Τούτο προστέθηκε στο όνομα και έγινε Μαυρομιχάλης. Ο Μαυρομιχάλης αυτός όταν μεγάλωσε εγκαταστάθηκε στο Οίτυλο, όπου και νυμφεύθηκε και απέκτησε πολλά παιδιά, ένα από τα οποία έγινε κληρικός και προχειρίσθηκε από τον Οικουμενικό Πατριάρχη σε Έξαρχο της Μάνης. 

Ο πρωτότοκος δε γιος του Εξάρχου, ο Γεωργάκης (αποκαλούμενος και αυτός Έξαρχος λόγω του πατρικού αξιώματος), πήγε στην Κορώνη όπου και γνωρίσθηκε με έναν Οθωμανό επίσημο, που αργότερα έγινε βεζύρης και που όταν ανέλαβε το αξίωμα κάλεσε τον Γεωργάκη στην Κωνσταντινούπολη για έμπιστο βοηθό του. Εκεί τον περιέβαλε με τιμές δίνοντάς του την άδεια να εξοπλίζει και πλοία κατά των πειρατών της Μεσογείου. Έτσι, όταν επέστρεψε στη Μάνη με το αξίωμα το καπετάνιου της Μάνης με ευρωπαϊκό πλοίο, νυμφεύθηκε μια ονομαστή σε ομορφιά γυναίκα, εξ ου και οι απόγονοί του ονομάσθηκαν "νεραϊδογέννητοι". Ήταν μία (Ενετή μάλλον) πριγκίπισσα που αποβιβάστηκε στις ακτές της Μάνης. Του Γεωργάκη εκείνου παιδιά ήταν ο Ιωάννης ο Σκυλογιάννης, που ονομάστηκε έτσι από τις φωνές και τους καυγάδες που έστηνε, ο Πέτρος και ο Ηλίας.

Μέλη 

 Μιχάλης Μαυρομιχάλης, γενάρχης της οικογένειας Μαυρομιχάλη
 Πιέρρος Μαυρομιχάλης, ιδρυτής του κλάδου των Πιερράκων και γιος του Μιχάλη
 Ιωάννης Μαυρομιχάλης, ιδρυτής του κλάδου των Γιαννάκων και γιος του Μιχάλη
 Κωνσταντίνος Μαυρομιχάλης, ιδρυτής του κλάδου των Βοϊδήδων και γιος του Μιχάλη
 Βοϊδής Μαυρομιχάλης, γιος του Κωνσταντίνου
 Πιέρος Βοϊδής - Μαυρομιχάλης, οπλαρχηγός και γιος του Βοϊδή
 Γεωργάκης Μαυρομιχάλης, πρόκριτος, αρχηγός του Πρεσβύτερου κλάδου και γιος του  
 Έξαρχος Μαυρομιχάλης, ιερέας και γιος του Γεωργάκη
 Γεωργάκης Μαυρομιχάλης, πρόκριτος και γιος του Έξαρχου
 Ιωάννης Μαυρομιχάλης (Σκυλογιάννης), αγωνιστής στα Ορλωφικά και γιος του Γεωργάκη 
 Γεωργάκης Μαυρομιχάλης, γιος του Ιωάννη
 Αντώνιος Μαυρομιχάλης, γενάρχης του κλάδου των Αντωνάκου
 Παναγιώτης Μαυρομιχάλης, γενάρχης του κλάδου των Παναγιωτάκου
 Ανδρέας Κουρής Μαυρομιχάλης, γενάρχης του κλάδου των Κουράκου
 Σιουκούρ Μαυρομιχάλης, εξισλαμισμένος, υποστράτηγος του τουρκικού πεζικού και γιος του Ιωάννη
 Ηλίας Μαυρομιχάλης, γιος του Γεωργάκη
 Πιέρρος (Ηλίας) Μαυρομιχάλης, αγωνιστής στα Ορλωφικά και γιος του Γεωργάκη

 Πετρόμπεης Μαυρομιχάλης, ηγεμόνας της Μάνης, οπλαρχηγός, πρωθυπουργός και γιος του Πιέρρου
 Ηλίας Μαυρομιχάλης, αγωνιστής του '21 και πρωτότοκος γιος του Πετρόμπεη
 Παναγιωτίτσα Μαυρομιχάλη, σύζυγος του Δημητρίου Σαχίνη και κόρη του Πετρόμπεη
 Σταματίνα Σαχίνη, σύζυγος του Ανδρέα Μιαούλη και κόρη της Παναγιωτίτσας
 Αναστάσιος Μαυρομιχάλης, αγωνιστής του '21, υποναύαρχος, γερουσιαστής, βουλευτής και δευτερότοκος γιος του Πετρόμπεη
 Ιωάννης Μαυρομιχάλης (1835-  1879), νομικός, λόγιος και γιος του Αναστασίου
 Αντώνης Α. Μαυρομιχάλης, αντιναύαρχος, υπουργός, σύζυγος Πολυξένης Παπούδωφ και γιος του Αναστασίου
 Πέτρος Μαυρομιχάλης, δικηγόρος, βουλευτής, σύζυγος της Στεφανίας Νικολάου Καλογεροπούλου και γιος του Αντώνη
 Φωτεινή-Ναντίν Μαυρομιχάλη, σύζυγος του Αχιλλέα Θεόφραστου Χαιρέτη και κόρη του Πέτρου
 Πέτρος Α. Μαυρομιχάλης, βουλευτής, υπουργός και γιος του Αναστασίου
 Ελένη Μαυρομιχάλη, σύζυγος Κωνσταντίνου Μουρούζη και κόρη του Αναστασίου
 Γεώργιος Μουρούζης, αξιωματικός του ιππικού και γιος της Ελένης
 Ζωή Μουρούζη, σύζυγος Ιωάννη Βαλαωρίτη και κόρη της Ελένης
 Αριστοτέλης Ι. Βαλαωρίτης, βουλευτής και γιος της Ζωής
 Ελένη Βαλαωρίτη, σύζυγος Λέοντος Καραπαναγιώτη και κόρη του Αριστοτέλη
 Τατιάνα Καραπαναγιώτη, τηλεοπτικός παραγωγός, βουλευτής, υπουργός και κόρη της Ελένης
 Κωνσταντίνος Βαλαωρίτης, διπλωματικός υπάλληλος και γιος της Ζωής
 Νάνος Βαλαωρίτης, ποιητής και γιος του Κωνσταντίνου
 Γεώργιος Μαυρομιχάλης, στρατιωτικός, πληρεξούσιος, σύζυγος Ελένης Σπυρίδωνος Ρώμα και γιος του Αναστασίου
 Φωτεινή Μαυρομιχάλη, σύζυγος Κίμωνα Αργυρόπουλου και κόρη του Γεωργίου
 Ελένη Αργυροπούλου, σύζυγος Αλέξανδρου Μάτσα και κόρη της Φωτεινής
 Φωτεινή Μαυρομιχάλη, δεσποινίς επί των τιμών και κόρη του Αναστασίου

 Γεώργιος Μαυρομιχάλης, αγωνιστής του '21, Φιλικός, δολοφόνος του Καποδίστρια και τριτότοκος γιος του Πετρόμπεη
 Ιωάννης Π. Μαυρομιχάλης, αγωνιστής του '21 και τέταρτος γιος του Πετρόμπεη
 Δημήτρης Μαυρομιχάλης, υποστράτηγος, υπασπιστής του Όθωνα, υπουργός και πέμπτος γιος του Πετρόμπεη

 Ιωάννης Τζανής Μαυρομιχάλης (Κάτσης), αγωνιστής του '21, αρχηγός της ανταρσίας του 1830 και γιος του Πιέρρου
 Γερμανός Μαυρομιχάλης, στρατηγός, βουλευτής και γιος του Ιωάννη
 Ιωάννης (Γιαννούκος) Μαυρομιχάλης, βουλευτής και γιος του Γερμανού
 Ηλίας Κατσάκος Μαυρομιχάλης, αγωνιστής του ΄21, οπλαρχηγός και γιος του Ιωάννη
 Ιωάννης Μαυρομιχάλης (Κατσάκος), βουλευτής και γιος του Ηλία

 Κυριακούλης Μαυρομιχάλης, αγωνιστής του '21, σύζυγος της Μπενάκη, κόρης του Παναγιώτη Μπενάκη και γιος του Πιέρρου
 Λεωνίδας Κ. Μαυρομιχάλης, βουλευτής, σύζυγος Αθηνάς Κολοβού και γιος του Κυριακούλη                                                                
 Κυριάκος Λ. Μαυρομιχάλης, βουλευτής και γιος του Λεωνίδα
 Παναγιώτης Μαυρομιχάλης, βουλευτής και γιος του Λεωνίδα                                                                
 Πέτρος Μαυρομιχάλης, στρατιωτικός, βουλευτής, σύζυγος Ευφροσύνης Σούτσου και γιος του Κυριακούλη
 Αντωνία Μαυρομιχάλη, σύζυγος Ιωάννη Μπόταση και κόρη του Πέτρου
 Σοφία Μαυρομιχάλη, σύζυγος Δημήτριου Αργυρόπουλου και κόρη του Πέτρου
 Ιάκωβος Αργυρόπουλος, γιος της Σοφίας
 Γρηγόριος Αργυρόπουλος, σύζυγος Αλίκης Ιωάννη Τρικούπη και γιος της Σοφίας
 Ειρήνη Αργυροπούλου, σύζυγος Γεωργίου Δούμα και κόρη της Σοφίας
 Σοφία Δούμα, σύζυγος του Γεωργίου Επαμεινώνδα Εμπειρίκου και κόρη της Ειρήνης
 Όλγα Εμπειρίκου, σύζυγος Τζον Γουλανδρή και κόρη της Σοφίας
 Ειρήνη Εμπειρίκου, σύζυγος του Κόμη André Skarbek - Borowski και κόρη της Σοφίας
 Επαμεινώνδας Γ. Εμπειρίκος, εφοπλιστής και γιος της Σοφίας
 Ρωξάννη Μαυρομιχάλη, σύζυγος Θρασύβουλου Μάνου και κόρη του Πέτρου
 Πέτρος Μάνος, αξιωματικός του στρατού, σύζυγος της Ελένης Ιακώβου Αργυροπούλου & της Σοφίας Τομπάζη και γιος της Ρωξάννης
 Ασπασία Μάνου, σύζυγος του Βασιλιά Αλέξανδρου Α΄ της Ελλάδος και κόρη του Πέτρου & της Ελένης
 Πριγκίπισσα Αλεξάνδρα της Ελλάδας, σύζυγος του Βασιλιά Πέτρου Β΄ της Γιουγκοσλαβίας και κόρη της Ασπασίας
 Αλέξανδρος Β΄της Σερβίας, διάδοχος του θρόνου και γιος της Αλεξάνδρας
 Ρωξάννη Μάνου, σύζυγος Χρήστου Ζαλοκώστα και κόρη του Πέτρου & της Ελένης Αργυροπούλου
 Ραλλού Μάνου, χορογράφος, σύζυγος του Παύλου Μυλωνά και κόρη του Πέτρου & της Σοφίας Τομπάζη
 Κωνσταντίνος Μάνος, ποιητής, πολιτικός, σύζυγος Ερριέτας Merlin και γιος της Ρωξάννης
 Κυριακούλης Π. Μαυρομιχάλης (1850-1916) , πρωθυπουργός της Ελλάδας, σύζυγος Όρσολας Σπυρίδωνος Ρώμα και γιος του Πέτρου
 Ευφροσύνη Μαυρομιχάλη, σύζυγος του Περικλή Αργυρόπουλου και κόρη του Κυριακούλη
 Πέτρος Κ. Μαυρομιχάλης (1887-1969), βουλευτής, υπουργός και γιος του Κυριακούλη
 Ασπασία Μαυρομιχάλη, σύζυγος του Ιωάννη Ράλλη, πρωθυπουργού, και κόρη του Κυριακούλη
 Δημήτριος Ράλλης, δικηγόρος και γιος της Ασπασίας
 Κωνσταντίνος Μαυρομιχάλης, αγωνιστής του '21, δολοφόνος του Καποδίστρια και γιος του Πιέρρου
 Αικατερίνη Μαυρομιχάλη, πρώτη σύζυγος του Αλεξάνδρου Κουμουνδούρου και κόρη του Γεωργίου
 Κωνσταντίνος Κουμουνδούρος, βουλευτής, υπουργός, αντιναύαρχος και γιος της Αικατερίνης
 Νικόλαος Πιεράκος Μαυρομιχάλης, αγωνιστής του '21, βουλευτής και γιος του Πιέρρου
 Αικατερίνη Μαυρομιχάλη, σύζυγος Αριστείδη Γλαράκη και κόρη του Νικολάου
 Δημήτριος Μαυρομιχάλης, αγωνιστής του '21 και γιος του Πιέρρου

 Αντώνης Μαυρομιχάλης, αγωνιστής του '21, στρατηγός, γερουσιαστής, πληρεξούσιος, σύζυγος της Μαρίτσας Τζαμπλάκου-Μπενάκη, εγγονής του Παναγιώτη Μπενάκη και γιος του Πιέρρου
 Περικλής Πιερράκος Μαυρομιχάλης, αντιστράτηγος, Ολυμπιονίκης, πολιτικός και γιος του Αντωνίου
 Πέτρος Αντ. Μαυρομιχάλης, βουλευτής, δήμαρχος Καλαμάτας και γιος του Αντωνίου 
 Γεώργιος Μαυρομιχάλης, στρατιωτικός και γιος του Πέτρου 
 Ηλίας Π. Μαυρομιχάλης, βουλευτής, Δήμαρχος Καλαμάτας και γιος του Πέτρου
 Αντώνιος Μαυρομιχάλης, στρατηγός και γιος του Πέτρου

Άλλα σπουδαία μέλη
Στυλιανός Μαυρομιχάλης, πρωθυπουργός της Ελλάδας

Παραπομπές