Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Κωνσταντινούπολης

Το Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Κωνσταντινούπολης () είναι το πρώτο και παλαιότερο διεθνές φεστιβάλ κινηματογράφου στην Τουρκία, που διοργανώνεται από το Ίδρυμα Πολιτισμού και Τεχνών της Κωνσταντινούπολης. Πραγματοποιείται κάθε χρόνο τον Απρίλιο σε κινηματογραφικές αίθουσες στην Κωνσταντινούπολη. Όπως αναφέρεται στο καταστατικό του, το φεστιβάλ στοχεύει στην ενθάρρυνση της ανάπτυξης του κινηματογράφου στην Τουρκία και στην προώθηση ταινιών ποιότητας στην τουρκική κινηματογραφική αγορά.

Ιστορία 
Το Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Κωνσταντινούπολης διοργανώθηκε για πρώτη φορά το 1982, στο πλαίσιο του Διεθνούς Φεστιβάλ Κωνσταντινούπολης ως «Εβδομάδα Κινηματογράφου» που αποτελούνταν από έξι ταινίες. Το θέμα των ταινιών που συμμετείχαν στο Φεστιβάλ περιορίστηκε στο «Arts and Cinema», για να διατηρήσει την εκδήλωση στο πλαίσιο του Διεθνούς Φεστιβάλ της Κωνσταντινούπολης. Το 1983 η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε με τον τίτλο «Κινηματογραφικές Μέρες Κωνσταντινούπολης», που πραγματοποιήθηκε καθ 'όλη τη διάρκεια του Φεστιβάλ μέσα σε ένα μήνα.

Ξεκινώντας από το 1984, η εκδήλωση απέκτησε μια ταυτότητα ως ξεχωριστή δραστηριότητα και μετατοπίστηκε στον μήνα Απρίλιο. Το 1985, στο πρόγραμμα του φεστιβάλ συμπεριλήφθηκαν δύο ανταγωνιστικά τμήματα, ένα εθνικό και ένα άλλο διεθνές. Από το 1987 και μετά, άρχισαν να παρουσιάζονται τα «Τιμητικά Βραβεία Κινηματογράφου».

Τα επόμενα χρόνια, οι «Διεθνείς Κινηματογραφικές Μέρες Κωνσταντινούπολης» (Istanbul International Filmdays) καθιέρωσαν σταθερά τη θέση τους και πήρε τη θέση μεταξύ των μεγάλων κινηματογραφικών φεστιβάλ του κόσμου με τον μεγάλο αριθμό ταινιών που προβλήθηκαν και την ποιότητα και ευελιξία του προγράμματος.

Στις αρχές του 1989 η εκδήλωση αναγνωρίστηκε ως «ένα ανταγωνιστικό εξειδικευμένο φεστιβάλ» από τη Διεθνή Ομοσπονδία Συλλόγων Παραγωγών Κινηματογράφου (FIAPF) και έγινε διαπιστευμένη. Παράλληλα με αυτήν την εξέλιξη, οι «Κινηματογραφικές Μέρες Κωνσταντινούπολης» μετονομάστηκαν σε «Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Κωνσταντινούπολης».

Ξεκινώντας από το 1996, τα «Βραβεία Επιτεύγματος Καριέρας» (Lifetime Achievement Awards) μαζί με τα «Τιμητικά Βραβεία Κινηματογράφου» άρχισαν να παρουσιάζονται σε διεθνείς σινεφίλ και ηθοποιούς.
 
Το 2006, γιορτάζοντας το 25ο έτος του, το φεστιβάλ δημιούργησε μια πλατφόρμα συναντήσεων για Τούρκους και Ευρωπαίους επαγγελματίες κινηματογραφιστές με τον τίτλο "Συναντήσεις στη Γέφυρα", με στόχο να φέρει κοντά τα ευρωπαϊκά κινηματογραφικά ιδρύματα στους Τούρκους σκηνοθέτες και παραγωγούς για να συζητήσουν τις δυνατότητες χρηματοδότησης. Επίσης το 2006, ο Αζίζ Ταν, τότε βοηθός διευθυντής του φεστιβάλ αντικατέστησε την Χούλια Ουκάνσου ως διευθυντής.

Το 2007, το Συμβούλιο της Ευρώπης, σε συνεργασία με το Eurimages, άρχισε να απονέμει το Βραβείο Κινηματογράφου του Συμβουλίου της Ευρώπης (FACE) σε μια ταινία που επιλέχθηκε από τις συμμετοχές στο τμήμα Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και Κινηματογράφου του φεστιβάλ. Η υποστήριξη του Συμβουλίου της Ευρώπης και αργότερα του Eurimages διακόπηκε το 2020.

Με την 28η διοργάνωση του το 2009, το φεστιβάλ άρχισε να απονέμει το βραβείο Χρυσή Τουλίπα ως αποτέλεσμα του Εθνικού Διαγωνισμού. Ο Αζίζ Ταν αντικαταστάθηκε από τον Βοηθό Διευθυντή του φεστιβάλ, Καρέμ Αγιάν, το 2015.

Από την αρχή του Φεστιβάλ, συνολικά 2.065.000 θεατές παρακολούθησαν τις προβολές 2.330 ταινιών από 72 διαφορετικές χώρες (στοιχεία 2005). Το φεστιβάλ ανακοίνωσε ότι το κοινό που παρακουλούθησε τις προβολές του ανερχόνταν σε 170.000 το 2007, σπάζοντας το δικό του ρεκόρ.

Λογοκρισία 
Το 1988, κυβερνητικοί επιθεωρητές ανάγκασαν την απόσυρση 5 από 160 ταινιών που πρόκειται να προβληθούν στο φεστιβάλ. Το Betty Blue του Ζαν-Ζακ Μπενίξ και το Vedreba του Τενγκίζ Αμπουλάντζε ήταν μεταξύ αυτών των πέντε έργων. Η ταινία Vedreba αποκλείστηκε με το σκεπτικό ότι ήταν « αντι-ισλαμική» και ζητήθηκαν περικοπές από τις άλλες τέσσερις ταινίες λόγω των ερωτικών σκηνών που περιείχαν.

Μετά την ειδοποίηση από την επιτροπή λογοκρισίας ότι ορισμένες ταινίες του προγράμματος θα απαγορευτούν, ο τότε πρόεδρος της Κριτικής Επιτροπής της Χρυσής Τουλίπας, Ελία Καζάν, διοργάνωσε πορεία διαμαρτυρίας με τη συμμετοχή Τούρκων κινηματογραφιστών. Το τουρκικό Υπουργείο Πολιτισμού εξέδωσε στη συνέχεια διάταγμα με το οποίο όλα τα διεθνή κινηματογραφικά φεστιβάλ εξαιρούνταν από τη λογοκρισία.

Πρόγραμμα 
Η επιλογή και ο προγραμματισμός των ταινιών του φεστιβάλ πραγματοποιείται από την εξεταστική επιτροπή και τη συμβουλευτική επιτροπή. Το πρόγραμμα αποτελείται από έναν διεθνή διαγωνισμό ανοιχτό μόνο για ταινίες μεγάλου μήκους και κινουμένων σχεδίων και καλλιτεχνικές ή λογοτεχνικές προσαρμογές, έναν εθνικό διαγωνισμό, με μη ανταγωνιστικές, ενημερωτικές ενότητες σε συγκεκριμένα θέματα που μπορούν να περιλαμβάνουν ντοκιμαντέρ, μικρού και μεγάλου μήκους ταινίες.

Κατηγορίες βραβείων 
Τα παρακάτω βραβεία απονέμονται στο πλαίσιο του φεστιβάλ:
Χρυσή Τουλίπα (για την καλύτερη ταινία στον διεθνή διαγωνισμό)
 Καλύτερη τουρκική ταινία της χρονιάς
Καλύτερος Τούρκος σκηνοθέτης της χρονιάς
Ειδικό βραβείο της κριτικής επιτροπής
Ειδική μνεία
Καλύτερος Α' Ανδρικός Ρόλος και Καλύτερος Α' Γυναικείος Ρόλος (εθνικός διαγωνισμός)
Τιμητικό βραβείο
Βραβείο Επιτεύγματος Καριέρας
Βραβείο FIPRESCI (εθνικό - στη μνήμη του Ονάτ Κουτλάρ - και διεθνείς διαγωνισμοί)
Βραβείο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων στον Κινηματογράφο (προηγουμένως Βραβείο Κινηματογράφου του Συμβουλίου της Ευρώπης )
Βραβείο Κοινού

Διάσημοι επισκέπτες 
Οι διάσημοι επισκέπτες που έχουν παρεβρεθεί στο φεστιβάλ από το 1982 συμπεριλαμβάνουν τους:

Σκηνοθέτες:
Ελία Καζάν
Μπερνάρντο Μπερτολούτσι
Νιλ Τζόρνταν  
Τζέιν Κάμπιον
Εμίρ Κουστούριτσα
Νικήτα Μιχάλκοφ
Τζον Μπόρμαν
Ρότζερ Κόρμαν
Βιτόριο Ταβιάνι
Κάρλος Σάουρα
Νάνι Μορέτι
Θόδωρος Αγγελόπουλος
Αντρέι Κοντσαλόφσκι
Άρθουρ Πεν
Ναγκίσα Όσιμα

Ηθοποιοί: 
Αζία Αρτζέντο
Κλαούντια Καρντινάλε
Κατρίν Ντενέβ
Ζεράρ Ντεπαρντιέ
Χάρβεϊ Καϊτέλ 
Ούντο Κίερ
Σοφία Λόρεν
Ίαν ΜακΚέλεν
Ζαν Μορό
Γκρέτα Σκάκι

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι  

Φεστιβάλ κινηματογράφου
Πολιτισμός της Τουρκίας