Μεγάλο Δουκάτο του Πόζεν

Το Μεγάλο Δουκάτο του Πόζεν (Γερμανικά: Großherzogtum Posen, Πολωνικά: Wielkie Księstwo Poznańskie) ήταν έδαφος του Βασιλείου της Πρωσίας, που δημιουργήθηκε από εδάφη που προσαρτήθηκαν από την Πρωσία μετά τη διάλυση της Πολωνίας, και ιδρύθηκε επίσημα μετά τους Ναπολεόντειους Πολέμους το 1815. 

Σύμφωνα κατά το Συνέδριο της Βιέννης επρόκειτο να έχει κάποια αυτονομία. Ωστόσο, στην πραγματικότητα υποτάχθηκε στην Πρωσία και τα διακηρυγμένα δικαιώματα για πολωνικά θέματα δεν εφαρμόστηκαν πλήρως. Το όνομα χρησιμοποιήθηκε ανεπίσημα αργότερα για να δηλώσει την περιοχή, ειδικά από τους Πολωνούς, και σήμερα χρησιμοποιείται από τους σύγχρονους ιστορικούς για να αναφέρεται σε διαφορετικές πολιτικές οντότητες μέχρι το 1918. Πρωτεύουσά του ήταν Πόζεν. Το Μεγάλο Δουκάτο αντικαταστάθηκε επίσημα από την επαρχία του Πόζεν, βάσει του Πρωσικού Συντάγματος της 5ης Δεκεμβρίου 1848.

Παραπομπές

 Robert Alvis, Religion and the Rise of Nationalism: A Profile of an East-Central European City, Syracuse 2005
 Gazeta Wielkiego Księstwa Poznańskiego
 Konstanty Kościnski, Przewodnik pod Poznaniu i Wielkim Księstwie Poznańskiem, Poznań 1909
 T. Dohnalowa, Z dziejów postępu technicznego w Wielkopolsce w pierwszej połowie XIX wieku, in: S.Kubiak, L.Trzeciakowski (ed.), Rola Wielkopolski w dziejach narodu polskiego
 F. Genzen, Z.Grot, F.Paprocki, Zabór pruski w Powstaniu Styczniowym. Materiały i dokumenty, Wrocław-Warszawa-Kraków 1968
 B. Grześ, Jerzy Kozłowski, A. Kramarski, Niemcy w Poznańskiem wobec polityki germanizacyjnej 1815–1920, Poznań 1976
 Witold Jakóbczyk, Przetrwać nad Wartą 1815–1914. Dzieje narodu i państwa polskiego, vol. III-55, Krajowa Agencja Wydawnicza, Warszawa 1989
 Witold Jakóbczyk (ed.), Studia nad dziejami Wielkopolski w XIX w., vol.I-III, Poznań 1951–1967
 Witold Jakóbczyk (ed.), Wielkopolanie XIX w., Poznań 1969
 Witold Jakóbczyk (ed.), Wielkopolska. Wybór źródeł, t. I 1815–1850, Wrocław 1952
 Witold Jakóbczyk (ed.), Wielkopolska. Wybór źródeł, t. II 1851–1914, Wrocław 1954
 T. Klanowski, Germanizacja gimnazjów w Wielkim Księstwie Poznańskim i opór młodzieży polskiej w latach 1870–1814, Poznań 1962
 Czesław Łuczak, Życie społeczno-gospodarcze w Poznaniu 1815–1918, Poznań 1965
 K. Malinowski (ed.), X wieków Poznania, Poznań-Warszawa 1956
 Witold Molik, Kształtowanie się inteligencji wielkopolskiej w Wielkim Księstwie Poznańskim 1840–1870, Warszawa-Poznań 1979
 F. Paprocki, Wielkie Księstwo Poznańskie w okresie rządów Flottwella (1830–1842), Poznań 1970
 L. Plater, Opisanie historyczno-statystyczne Wielkiego Księstwa Poznańskiego, wyd. J. N. Bobrowicz, Leipzig 1846
 B. Pleśniarski, Poglądy Wielkopolan na sprawy wychowawcze i oświatowe w świetle prasy Księstwa Poznańskiego 1814–1847,
 A. Skałkowski, Bazar Poznański. Zarys stuletnich dziejów (1838–1938), Poznań 1938
 L. Słowiński, Nie damy pogrześć mowy. Wizerunki pedagogów poznańskich XIX wieku, Poznań 1982
 J. Stoiński, Szkolnictwo średnie w Wielkim Księstwie Poznańskim w I połowie XIX wieku (1815–1850), Poznań 1972
 J. Topolski (ed.), Wielkopolska przez wieki, Poznań 1973
 S. Truchim, Geneza szkół realnych w Wielkim Księstwie Poznańskim, Warszawa 1936
 S. Truchim, Historia szkolnictwa i oświaty polskiej w Wielkim Księstwie Poznańskim 1815–1915, Łódź 1967
 Lech Trzeciakowski, Kulturkampf w zaborze pruskim, Poznań 1970
 Lech Trzeciakowski, Pod pruskim zaborem 1850–1914, Warszawa 1973
 Lech Trzeciakowski, Walka o polskość miast Poznańskiego na przełomie XIX i XX wieku, Poznań 1964
 Lech Trzeciakowski, W dziewiętnastowiecznym Poznaniu, Poznań 1987
 Wielkopolski Słownik Biograficzny, 2nd edition, Warszawa-Poznań 1983