Αλφόνσος Α΄ των Έστε

Ο Αλφόνσος Α΄ (ιταλ.: Alfonso I, 21 Ιουλίου 1476 – 31 Οκτωβρίου 1534) από τον Οίκο των Έστε ήταν δούκας της Φερράρα (1505-1534) κατά τη διάρκεια του Πολέμου της Ένωσης του Καμπραί.

Βιογραφία
Ήταν ο πρωτότοκος γιος του Έρκολε Α΄ δούκα της Φερράρα και της Ελεονώρας της Ιβρέας-Τρασταμάρα, κόρης του Φερδινάνδου Α΄ της Νάπολης. Αδέλφια του ήταν η Ισαβέλλα, η Βεατρίκη, ο Φερδινάνδος, ο νόθος Ιούλιος, ο καρδινάλιος Ιππόλυτος Α΄ και ο Σιγισμούνδος.

Το 1505 απεβίωσε ο πατέρας του και τον διαδέχθηκε. Κατά το πρώτο έτος της εξουσίας του ανακάλυψε μία συνωμοσία των αδελφών του Φερδινάνδου και Ιουλίου εναντίον αυτού και του Ιππόλυτου. Το 1506 έγινε η δίκη τους με τις κατηγορίες προσβολής του ηγεμόνα (lèse majesté) και εσχάτης προδοσίας, βρέθηκαν ένοχοι και καταδικάσθηκαν σε θάνατο. Λίγο πριν ο Φερδινάνδος και ο Ιούλιος τοποθετηθούν στην αγχόνη, πληροφορήθηκαν ότι ο αδελφός τους μετέτρεψε την ποινή σε ισόβια κάθειρξη. Φυλακίστηκαν στον Τόρρε ντέι Λεόνι· ο Φερδινάνδος απεβίωσε εκεί έπειτα από 34 έτη ειρκτής, ενώ ο Ιούλιος ελευθερώθηκε έπειτα από 53 έτη από τον Αλφόνσο Β΄. 

Κατά τους Ιταλικούς πολέμους υποστήριξε πότε τον έναν αντίπαλο και πότε τον άλλον, ανάλογα με το συμφέρον του. Εισήλθε στην Ένωση του Καμπραί εναντίον της Βενετίας· παρέμεινε σύμμαχος του Λουδοβίκου ΙΒ΄ της Γαλλίας ακόμη και όταν ο πάπας Ιούλιος Β΄ ντελλα Ρόβερε ειρήνευσε με τη Βενετία. Όταν οι κάτοικοι της Μπολόνια εξεγέρθηκαν εναντίον του πάπα Ιουλίου Β΄ και ανέτρεψαν το χάλκινο άγαλμά του επάνω από την πύλη, έργο του Μιχαήλ Αγγέλου, ο Αλφόνσος Α΄ έλαβε τα τεμάχια, τα έλιωσε χυτεύοντας το κανόνι Λα Τζούλια και το τοποθέτησε στις επάλξεις του. Ο πάπας τον αφόρισε το 1510 και δήλωσε τα φέουδά του προσαρτημένα στο Παπικό κράτος. 

Έπειτα ο Αλφόνσος Α΄ πολέμησε επιτυχώς εναντίον της Βενετίας και του Παπικού κράτους· κέρδισε τη μάχη της Πολεζέλλα, προσάρτησε τη Μπολόνια και έπαιξε σημαντικό ρόλο στη νίκη των Γάλλων στη Ραβέννα το 1512. Οι νίκες του βασιζόταν στο πυροβολικό του: το χυτήριό του ήταν το καλύτερο της εποχής του. Μάλιστα στις δύο προσωπογραφίες του από τον Τισιανό ποζάρει με το χέρι του επάνω από το στόμιο ενός κανονιού.

Συμμετείχε στην εκστρατεία του Καρόλου Ε΄ των Αψβούργων εναντίον του πάπα Κλήμη Ζ΄ των Μεδίκων. Το 1530 ο πάπας τον αναγνώρισε ως ιδιοκτήτη των κατασχεμένων δουκάτων Μόντενα και Ρέτζο. Απεβίωσε το 1534 και τον διαδέχθηκε ο πρωτότοκος γιος του Έρκολε Β΄.

Οικογένεια
Το 1491 νυμφεύτηκε την Άννα Σφόρτσα, κόρη του Γκαλεάτσο-Μαρία δούκα του Μιλάνου· δεν απέκτησαν τέκνα. Η Άννα απεβίωσε το 1497.

Το 1502 ο Αλφόνσος Α΄ έκανε τον δεύτερο γάμο του με τη Λουκρητία Βοργία, κόρη του πάπα Αλεξάνδρου ΣΤ΄ και είχε τέκνα:
 Έρκολε Β΄ 1508-1559, δούκας της Φερράρα.
 Ιππόλυτος Β΄ 1509-157, καρδινάλιος.
 Ελεονόρα 1515-1575, μοναχή στη μονή Κόρπους Ντόμινι.
 Φραγκίσκος 1516-1578, μαρκήσιος της Μάσα Λομπάρντα.

Η Λουκρητία έκανε και άλλα 4 τέκνα που απεβίωσαν σε μικρή ηλικία, μάλιστα στη γέννα του τελευταίου από αυτά έπαθε επιπλοκές και απεβίωσε το 1519.

Από την ερωμένη του Λάουρα Ντιάντι είχε ένα φυσικό τέκνο:
 (νόθος) Αλφόνσος 1527-1587, κύριος του Μοντέκιο, γενάρχης του κλάδου των δουκών της Μόντενα.

Αναφορές και Υποσημειώσεις

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

Dosso Dossi: Court Painter in Renaissance Ferrara, a full text exhibition catalog from The Metropolitan Museum of Art
"Alfonso d'Este, Duke of Ferrara"
"Reconstructing the Duke's private gallery"

Οίκος των Έστε
Δούκες της Φερράρα
Δούκες της Μόντενα
Δούκες του Ρέτζο