M4 Sherman

Το μέσο άρμα μάχης M4 ή Sherman ήταν αμερικανικό μέσο άρμα μάχης που χρησιμοποιήθηκε από τους Συμμάχους στον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο. Βάρους 32 τόνων και οπλισμένο με πυροβόλο των 75mm,  ήταν το κυριότερο άρμα μάχης των συμμάχων και παρήχθη σε πάνω από 40.000 κομμάτια διαφόρων παραλλαγών.

Σχεδιασμός και παραγωγή 

Το Μ4 για οικονομία χρόνου σχεδιάστηκε βασισμένο στο βασικό σκάφος και ανάρτηση του M3 Grant, αλλά με επανασχεδιασμό του ανώτερου τμήματος για να φιλοξενηθεί ο πύργος του πυροβόλου. Το ανώτερο τμήμα του σκάφους ήταν χυτό, πράγμα που επιτάχυνε την παραγωγή και πρόσθετε επιπλέον ασφάλεια. 

Δεκάδες παραλλαγές του άρματος έκαναν την εμφάνισή τους, με διαφοροποιήσεις στον κινητήρα, την θωράκιση, τον οπλισμό και τον χαρακτήρα, με διάφορα ειδικά άρματα σχεδιασμένα πάνω σε αυτό, όπως άρματα μηχανικού, άρματα εφόδου, καταστροφείς αρμάτων, φλογοβόλα, άρματα γεφυροποιείας, εκτοξευτές ρουκετών, αυτοκινούμενα πυροβόλα, εκκαθάρισης ναρκοπεδίων κλπ. 

Το Μ4 αγοράστηκε σε μεγάλες ποσότητες από το Ηνωμένο Βασίλειο, ή τα παρέλαβε ως μέρος του προγράμματος δανείων-μίσθωσης. Η πρώτη πολεμική δράση του M4 ήταν κατά την δεύτερη μάχη του Ελ Αλαμέιν τον Οκτώβριο του 1942.

Προβλήματα 
Το βασικό προσόν του άρματος ήταν ότι παρήχθη σε μεγάλους αριθμούς, αυξάνοντας την αριθμητική υπεροχή των Συμμάχων, είχε όμως αρκετά προβλήματα σε σχέση με άλλα. Ο οπλισμός του δεν ήταν τόσο καλός όσο των γερμανικών αρμάτων, τόσο σε διαμέτρημα και ισχύ όσο και σε εμβέλεια. Το M4 χρειαζόταν να πλησιάσει αρκετά κοντά στον αντίπαλο, ενώ βρισκόταν συνεχώς στην εμβέλεια του πυροβόλου των γερμανικών αρμάτων όπως το Tiger. Η θωράκισή του ήταν επίσης τόσο λεπτή, που ανάγκασε τα πληρώματα στην αναζήτηση διάφορων τρόπων ενίσχυσής της, όπως με την τοποθέτηση αμμόσακων επάνω στο άρμα. Το άρμα ήταν πολύ ψηλό και διακρίνονταν από μακριά. Μεγάλο πρόβλημα ήταν επίσης η μεγάλη ποικιλία διαφορετικών παραλλαγών που έκανε δύσκολη την προμήθεια ανταλλακτικών.

Οπλισμός 
Το άρμα ήταν οπλισμένο με πυροβόλο 75mm και συζυγές πολυβόλο 7,62mm, ένα πρόσθιο πολυβόλο 7,62mm και ένα πολυβόλο 12,7 mm για αντιαεροπορικό. Στην πορεία του πόλεμου διάφορες παραλλαγές έφεραν διαφορετικά πυροβόλα, όπως το πυροβόλο των 76mm, το πυροβόλο 17pdr που τοποθέτησαν οι Βρεταννοί στην δική τους παραλλαγή Sherman Firefly, και το πυροβόλο των 105 mm.

Εκδόσεις 

Οι δεκάδες τροποποιημένες ειδικές εκδόσεις του άρματος βασίζονταν στις βασικές εκδόσεις του μέσου άρματος οι οποίες συνεχώς βελτιώνονταν. Το αρχικό M4 που κατασκευάστηκε σε 6748 κομμάτια, έφερε πυροβόλο 75 mm, χρησιμοποιούσε τον αεροπορικό κινητήρα Wright R-975-C1, και τα πρώτα κομμάτια είχαν την ανάρτηση του M3. Η επόμενη βασική έκδοση ήταν το M4A1 που κατασκευάστηκε σε 6281 κομμάτια, και η κύρια διαφορά του ήταν ότι το πάνω μέρος του σκάφους αποτελούνταν από ένα ενιαίο χυτό κομμάτι. Βελτιώσεις αυτής της έκδοσης είχαν καλύτερη ανάρτηση με μεγαλύτερα ελατήρια, πολυβόλα Μ34Α1, περισκοπικές θυρίδες, εναλλακτικές ερπύστριες κλπ. 

Το Μ4Α3 είχε με την σειρά του αρκετές κοινές βελτιώσεις με το M4A1 εκτός από το ενιαίο σκάφος. Ήταν η έκδοση που κατασκευάστηκε σε μεγαλύτερους αριθμούς, και διατηρήθηκε μεταπολεμικά. Χρησιμοποιούσε τον κινητήρα V-8 Ford GAA και είχε "υγρή" αποθήκη πυρομαχικών εκτός από τα πρώτα κομμάτια. Η τελευταία έκδοση παραγωγής του Μ4 ήταν ένα ενδιαφέρον υβρίδιο στο οποίο το μπροστινό μέρος του σκάφους αποτελούνταν από ένα ενιαίο χυτό κομμάτι και το πίσω από το κλασικό κολλητό σκάφος.

Όλα τα M4 συνέχισαν να βελτιώνονται τόσο κατά την παραγωγή όσο και κατά την χρήση τους στις μονάδες. Δεν υπήρξαν μεγάλες τροποποιήσεις για να μην επηρεαστεί η ταχύτητα παραγωγής, οπότε αρχικά προβλήματα όπως τα κάθετα πλαϊνά τοιχώματα του σκάφους δεν διορθώθηκαν ποτέ. Κάθε μικρή τροποποίηση όμως εφαρμοζόταν όχι μόνο στα εργοστάσια αλλά και οπουδήποτε ήταν δυνατό, χωρίς συγκεκριμένη σειρά οπότε υπήρχε μια εξαιρετική ποικιλία αρμάτων που το καθένα είχε και κάτι διαφορετικό από το άλλο, ακόμη και στην ίδια μονάδα. Αυτό δημιουργούσε προβλήματα στην εύρεση ανταλλακτικών και πολλές φορές οδηγούσε στην εφαρμογή ακόμη μεγαλύτερων τροποποιήσεων.

Το άρμα εφόδου Μ4Α3Ε2 "Jumbo" ήταν μια τροποποίηση του μέσου άρματος M4 που χρησιμοποιούσε την επικλινή θωράκιση των 47o, με ξηρή αποθήκη πυρομαχικών, και επιπλέον μεταλλικές πλάκες θωράκισης κολλημένες μπροστά και στο πλάι. Ο πύργος του ήταν μια νέα σχεδίαση επηρεασμένη από το Τ23 και διατηρούσε το πυροβόλο των 75 mm. Είχε βάρος 42 τόνων. Το Μ4Α3Ε2 ήταν ένα πολύ καλά θωρακισμένο άρμα που μπορούσε να αντέξει τα περισσότερα χτυπήματα από τα γερμανικά άρματα.

Η αντιμετώπιση εχθρικών αρμάτων ήταν ευθύνη των διοικήσεων καταστροφέων αρμάτων, αλλά σύντομα έγινε αντιληπτό ότι έπρεπε να υπάρχει η δυνατότητα και στο M4.  Για να τοποθετηθεί το πυροβόλο των 76mm, χρησιμοποιήθηκε ο πύργος του Τ23. Τα μοντέλα M4A1 76mm και M4A3 76mm κατασκευάστηκαν σε χιλιάδες κομμάτια. Ακολουθώντας την εξέλιξη, δημιουργήθηκε και το M4A3E8 76mm HVSS με το πυροβόλο των 76mm και νέα οριζόντια ανάρτηση ελατηρίου (HVSS). To M4A3E8 ήταν η τελευταία τροποποίηση παραγωγής και ήταν η έκδοση που διατηρήθηκε μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο και χρησιμοποιήθηκε στον πόλεμο της Κορέας.

Χαρακτηριστικά M4A3 
 Επιδόσεις:
 Διάβαση ύδατος: 0,91 m
 Ανάβαση: 60%
 Υπερπήδηση κάθετου εμπόδιου: 0,61 m
 Υπερπήδηση τάφρου: : 2,26 m

Πρώην χρήστες

 
 
  (χρήση της παραλλαγής M4A3E4 Sherman) 
  (παραλαβή 80 M4, M4A1 Shermans)
 
 
 
  (προμηθεύτηκε M4A3E4 Shermans από τις ΗΠA)
 
 
 : 755
 
 
 
 
  (μετά τον Β'ΠΠ)
  (από την Ολλανδία ακολουθώντας την ανεξαρτησία της το 1949)
  (μεταπολεμική περίοδος του Β'ΠΠ, M4A3E8 Sherman από τις ΗΠΑ)
 
 
  (ως Beutepanzer,αιχμαλωτισμένα άρματα μάχης)
 
 
 
  (έλαβε M4A1E6 Shermans από τις ΗΠΑ)
  (αποσύρθηκαν τον Απρίλιο του 2018)
 
 
 
  (χρήση της παραλλαγής M4A3E4)
 
 
  3,664.
  (μόνο για δοκιμή)
  (ένα M4A1 Sherman χωρίς πυργίσκο)
 
  (34 παραδώθηκαν τον Ιανουάριο του 1945)
  17,181.
  (κύριος χρήστης, απόσυρση το 1957)
  (παραλαβή 599 M4A3E4 Shermans έπειτα της διαμάχης μεταξύ Τίτο και Στάλιν

Παραπομπές

Πηγές 
 Culver, Bruce, Sherman in action, squadron/signal publications, 1977, ISBN 0-89747-049-4
 Bishop, Adam ed., The Complete Encyclopedia of Weapons of World War II, Barnes & Noble, 1998

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 Sherman Register
 OnWar 
 AFV Database
 WWII vehicles
 battlefront.co.nz
 M4(105 mm) at tamiya.com
 israeli-weapons.com

Sherman
Sherman
Sherman
Μέσα άρματα μάχης