Συμεών Ούρεσης Παλαιολόγος

Ο Συμεών Ούρεσης Παλαιολόγος (Симеон Синиша Немањић, 1326 - 1371), από τον βασιλικό Οίκο τον Νεμανιδών, ήταν κυβερνήτης της Ηπείρου από το 1359 ως το 1366 και της Θεσσαλίας από το 1359 ως τον θάνατό του το 1370. Υπήρξε ο πρώτος δεσπότης της σερβικής δυναστείας, περιόδου ιδιαίτερης αστάθειας και αλλεπάλληλων αλλαγών, μετά την κατάρρευση της Βυζαντινής επικυριαρχίας στην ευρύτερη περιοχή (Δυτική Μακεδονία, Θεσσαλία, Ήπειρο) και τη σερβική κατάκτησή της το 1348.

Η ζωή του 
Ο Συμεών ήταν γιος του βασιλιά της Σερβίας, Στέφανου Ούρεση Γ΄ και της δεύτερης συζύγου του Μαρίας Παλαιολογίνας, κόρης του μεγάλου δομεστίκου Ιωάννη, εγγονού του Μιχαήλ Η΄ Παλαιολόγου Αυτοκράτορα των Ρωμαίων .

Όταν ο ετεροθαλής αδελφός του Στέφανος Ούρεσης Δ΄ ο Δουσάν, βασιλιάς της Σερβίας, κατέκτησε την Ήπειρο και την Ακαρνανία το 1348, ο ίδιος ο Συμεών ορίστηκε κυβερνήτης αυτών των περιοχών και του δόθηκε ο τίτλος του δεσπότη, που παραδοσιακά απονεμόταν στους αδελφούς και τους νεώτερους γιους των βυζαντινών Αυτοκρατόρων. Ο Συμεών, θέλοντας να εδραιώσει την θέση του αυτή, νυμφεύτηκε την Θωμαΐδα Ορσίνι, την κόρη του Ιωάννη Β΄ δεσπότη της Ηπείρου.

Όταν ο Δουσάν πέθανε το 1355, ο Νικηφόρος Β΄ Ορσίνι, ο έκπτωτος δεσπότης της Ηπείρου, επανήλθε και ανέκτησε τον έλεγχο στην Ήπειρο και τη Θεσσαλία. Το 1356 ο Νικηφόρος Β΄ ανάγκασε τον Συμεών να εγκαταλείψει την Ήπειρο και τότε ο Συμεών εγκαταστάθηκε στην Καστοριά. Από εκεί προσπάθησε να επιβληθεί σε όλη την περιοχή και να γίνει «Αυτοκράτορας των Σέρβων και των Ελλήνων», όπως ήταν ο αδελφός του Δουσάν. Όμως, ενώ είχε την υποστήριξη κάποιων Σέρβων, δεν κατάφερε να γίνει κύριος όλων αυτών των περιοχών, παρά μόνο της Σερβίας και τμήματος της δυτικής Μακεδονίας, κυρίως εξαιτίας δυναστικών ερίδων εντός της σερβικής αριστοκρατίας.

Το 1358 προσπάθησε να κατακτήσει το Μαυροβούνιο, όμως τελικά απέτυχε. Τον επόμενο χρόνο ο Νικηφόρος Β΄ Ορσίνι σκοτώθηκε σε μάχη εναντίον των Αλβανών και έτσι άνοιξε ο δρόμος για τον ίδιο να κατακτήσει τα εδάφη που αυτός κατείχε. Κατέλαβε την Θεσσαλία το 1359 και αμέσως μετά την Ήπειρο, που περιοχές της λυμαινόταν από αλβανικές φάρες.

Ενώ ο Συμεών εκστράτευε στην Ήπειρο, ο Ράντοσλαβ Χλάπεν προσπάθησε να καταλάβει την Θεσσαλία για λογαριασμό του θετού γιου του Θωμά Β΄ Πρελιούμποβιτς. Ο Συμεών αναγνώρισε κάποιες από τις κτήσεις του Χλάπεν και πάντρεψε την κόρη του Μαρία των Νεμάνιτς με τον Θωμά Β΄. Από την άλλη πλευρά ο Χλάπεν αναγνώρισε την επικυριαρχία τού Συμεών και εγκαταστάθηκε στα Τρίκαλα της Θεσσαλίας, όπου και πέρασε τα υπόλοιπα χρόνια της βασιλείας του ειρηνικά. Στην Αυλή του είχε ευγενείς διάφορων εθνικοτήτων: Σέρβους, Έλληνες, Αλβανούς, όμως ευνόησε ιδιαίτερα τους Έλληνες, καθώς η μητέρα του Μαρία Παλαιολογίνα και η σύζυγός του (κατά το ήμισυ) ήταν Ελληνίδες.

Αναγνώρισε την παρουσία αλβανικών φύλλων σε διάφορα κάστρα της περιοχής, στην Άρτα και το Αγγελόκαστρο, τα οποία αναγνώρισαν την υποτέλειά τους προς αυτόν. Το 1367 τοποθέτησε τον γαμπρό του Θωμά Β' Πρελιούμπο ως Δεσπότη στα Ιωάννινα, ο οποίος επίσης αναγνώρισε την επικυριαρχία του. Παραχώρησε την Αιτωλοακαρνανία σε δύο Αλβανούς αρχηγούς των οικογενειών Μπούα και Λιώσα. Έτσι αυτή την εποχή όλη η βορειοδυτική Ελλάδα κυριαρχείται από Αλβανούς με εξαίρεση τη Ναύπακτο που την κατείχαν Ανδηγαυοί και τη Βόνιτσα που την κατείχαν οι Τόκκοι.

Ο Συμεών ίδρυσε και προσέφερε μεγάλα χρηματικά ποσά σε μοναστήρια των Μετεώρων. Πέθανε κάποια στιγμή ανάμεσα στο 1369 και 1371.

Οικογένεια 
Με το γάμο του με την Θωμαΐδα Ορσίνι, κόρη του Ιωάννη Β΄ δεσπότη της Ηπείρου, ο Συμεών-Ούρεσης των Νεμάνιτς είχε τρία παιδιά:
 Ιωάννης-Ούρεσης, που τον διαδέχτηκε ως ηγεμόνας της Θεσσαλίας.
 Στέφανος-Ούρεσης, πρίγκιπας των Φαρσάλων.
 Μαρία Νεμάνιτς, που κράτησε το δεσποτάτο της Ηπείρου. Τη διοίκησή του ανέλαβαν οι σύζυγοί της, πρώτα ο Θωμάς Β΄ Πρελιούμποβιτς (1366-1384) και έπειτα ο Ησαύ Μπουοντελμόντι (1385-1411).

Παραπομπές

Πηγές 

 Μίλλερ, Ουΐλλιαμ μετάφρ. Σπυρ. Π. Λάμπρου, 1909-1910, «Ιστορία της Φραγκοκρατίας εν Ελλάδι (1204-1566)»  μετά προσθηκών και βελτιώσεων, Tόμος A΄ Εν Αθήναις, Ελληνική Εκδοτική Εταιρεία.
  Miller, W. (1908) "The Latins in the Levant. A History of Frankish Greece (1204-1566)" (Cambridge and New York). Αρχειοθετήθηκε 10/11/2017. Ανακτήθηκε 17/06/2017.

 Ήπειρος: Ιστορικοί ελληνικοί χρόνοι. Εκδοτική Αθηνών. Αθήνα 1997. ISBN 960-213-371-6.
 Γεώργιος Σούλης. Σέρβοι και Βυζάντιο. Αθήνα 1995.

Διεκδικητές του σερβικού θρόνου
Οίκος Παλαιολόγων - Νέμανιτς‎
Δεσπότες της Ηπείρου
Δεσπότες της Σερβίας
Σερβική Αυτοκρατορία