Ιωσήφ, Καθολικός της Αμπχαζίας

Ο Ιωσήφ , Γιοσέμπ, (1739 – 13 Μαΐου 1776) ήταν Γεωργιανός ορθόδοξος ιεράρχης, μητροπολίτης τού Γκελάτι (1760–1769) και Καθολικός της Αμπχαζίας (1769–1776). Ήταν νεότερος γιος τού βασιλιά Αλέξανδρου Ε΄ τού Ιμερέτι, τού Οίκου των Μπαγκρατιόνι. Υπήρξε μεγάλος υποστηρικτής τού αδελφού του, Σολομώντος Α΄ τού Ιμερέτι, στις προσπάθειές του να εδραιώσει τη βασιλική εξουσία.

Βιογραφία 
Γεννήθηκε στην οικογένεια του Αλέξανδρου Ε΄, βασιλιά τού Ιμερέτι (δυτική Γεωργία), και της συζύγου του, Tάμαρ Αμπασίντζε. Ακολούθησε μία κεκκλησιαστική σταδιοδρομία, κυρίως στον μεγάλο καθεδρικό ναό τού Γκελάτι κοντά στην πρωτεύουσα τού Ιμερέτι, το Kουτάισι, και ανέβηκε από πρωθιερέας σε επίσκοπο. Το 1766, ήταν επικεφαλής διαπραγματευτής για λογαριασμό τού αδελφού του, βασιλιά Σολομώντα Α΄, ο οποίος είχε εκδιωχθεί από την πρωτεύουσά του με πραξικόπημα, που είχε υποκινηθεί από Οθωμανούς υπέρ του εξαδέλφου του, Τεϊμουράζ του Ιμερέτι. Για να βοηθήσει τον Σολομώντα να ανακτήσει το στέμμα του, ο Ιωσήφ πήγε στην Τιφλίδα, στον βασιλιά Ηρακλή Β΄ τού Κάρτλι και τού Καχέτι και στη συνέχεια, συνοδευόμενος από τον απεσταλμένο τού Ηρακλή Β΄, ταξίδεψε στην Κωνσταντινούπολη για τις διαπραγματεύσεις με την οθωμανική κυβέρνηση. Στο μεταξύ, ο Σολομών Α΄ κατάφερε να νικήσει τον Τεϊμουράζ και επικεντρώθηκε στον ανυπότακτο υποτελή του, τον Ροστόμμ, δούκα της Ράτσα. Ο Ροστόμ έστειλε τον αδελφό του Βησαρίωνα, Καθολικό της Αμπχαζίας και, ως εκ τούτου, τον επικεφαλής μίας ορθόδοξης εκκλησίας στη δυτική Γεωργία, στον Οθωμανό πασά τού Αχαλτσίχε για να ζητήσει βοήθεια κατά του Σολομώντα Α΄. Σε μία αντίθετη κίνηση, ο Σολομών Α΄ έστειλε τον Ιωσήφ με την υπόσχεση της ειρήνης, ως αντάλλαγμα τη σύλληψη τού Καθολικού Βησσαρίωνα. Η διπλωματία του Σολομώντα Α΄ κέρδισε και ο Βησσαρίων οδηγήθηκε στη φυλακή τού Αχαλτσίχε, αλλά δραπέτευσε στο πριγκιπάτο της Μινγκρελία και αυτοανακηρύχτηκε «καθολικός» της τοπικής ορθόδοξης εκκλησίας. Στη θέση του, ο Σολομών διόρισε τον Ιωσήφ, τότε 30 ετών. Στέφθηκε στο Γκελάτι τον Μάρτιο του 1769.  

Τον Μάιο του 1769, ο Σολομών έστειλε τον Ιωσήφ στη Ράχα για να συνάψει ειρήνη με τον Ροστόμ. Ο Καθολικός ορκίστηκε στην εκκλησία Μπαρακόνι ότι ο αδελφός του βασιλιάς εγγυάται την ασφάλεια. Ο Ροστόμ συμφώνησε ανυπόμονα, αλλά προδόθηκε από τον Σολομώντα, ο οποίος τον συνέλαβε κατά τη διάρκεια ενός συμποσίου και του έκαψε τα μάτια. Το δουκάτο της Ράχα καταργήθηκε και τα εδάφη του κατασχέθηκαν: μερικά παραχωρήθηκαν στον Ιωσήφ. Στα χρόνια που ακολούθησαν, ο Ιωσήφ πίεσε για προσπάθειες να πείσει την κυβέρνηση των Μινγκρελίων να καταργήσει το αντίπαλο Καθολικό, που είχε ιδρύσει ο φυγάς αδελφός τού Ροστόμ, Βησσαρίων. Οι διαπραγματεύσεις απέβησαν άκαρπες, αλλά, μετά το τέλος τού Βησαρίωνα το 1773, δεν έγινε ποτέ προσπάθεια εγκατάστασης καθολικού στη Μινγκρελία. 

Ο Καθολικός Ιωσήφ έκανε κάθε προσπάθεια για να μεγαλώσει τον καθεδρικό ναό του στο Γκελάτι. Ένας νέος τοίχος κατασκευάστηκε γύρω του. Πολλά νέα κτήματα, οικισμοί δουλοπάροικων, πολύτιμα λειτουργικά αντικείμενα και μία συλλογή χειρογράφων, συμπεριλαμβανομένων των Ευαγγελίων Βάνι τού 13ου αι., δωρήθηκαν σε αυτό. Δωρεές στάλθηκαν επίσης στον καθεδρικό ναό Μπιτσβίντα, μία παλαιά έδρα των καθολικών της Αμπχαζίας. Ο Ιωσήφ απεβίωσε το 1776, σε ηλικία 37 ετών. Κηδεύτηκε στο μοναστήρι Γκελάτι.

Βιβλιογραφικές αναφορές 

Οίκος των Βαγρατιδών της Γεωργίας (Μπαγκρατιόνι)