Ανδρέας Βαλλιάνος

Ο Ανδρέας Βαλλιάνος (Κεραμειές Κεφαλονιάς, 1827 - Μασσαλία, 1887) ήταν Έλληνας μεγαλέμπορος, εφοπλιστής και εθνικός ευεργέτης της Ελλάδας. Μαζί με τα αδέλφια του, Παναγή και Μαρίνο Βαλλιάνο –μέλη της ευρύτερης οικογένειας των Βαλλιάνων– δημιούργησε μια από τις μεγαλύτερες ναυτιλιακές επιχειρήσεις της εποχής, την «Vagliano Bros», («Αδερφοί Βαλλιάνου»). Παράλληλα συνεισέφερε οικονομικά στις ανάγκες της ιδιαίτερης πατρίδας του, της Κεφαλονιάς, αλλά και του Ελληνικού κράτους γενικότερα. Η πιο σημαντική δωρεά του, ήταν αυτή που έκανε –μαζί με τα δυο αδέλφια του– για την ανέγερση του κτιρίου της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Ελλάδος.

Επαγγελματική δραστηριότητα
Ο Ανδρέας Βαλλιάνος ήταν το μικρότερο παιδί του Αθανασίου και της Κερασιάς Βαλλιάνου και γεννήθηκε στο χωριό Κεραμειές Κεφαλονιάς, το 1827.  
Ο Ανδρέας Βαλλιάνος, θέλοντας να ακολουθήσει την πορεία των δυο μεγαλύτερων αδελφών του, Παναγή και Μαρή, έφυγε από την Κεφαλονιά, το 1840, σε ηλικία 13 χρονών, και εγκαταστάθηκε στο Ταγκανρόγκ κοντά στον, ήδη, εκεί εγκατεστημένο αδελφό του, Μαρή. Από τις πρώτες ευθύνες που του ανέθεσε ο αδελφός του, ήταν η διακυβέρνηση του φορτηγού - πλοίου του, «Κεφαλληνία». Ωστόσο, ο Ανδρέας προτίμησε τελικά, την εμπορική δραστηριότητα και το 1849, φεύγει για την Κωνσταντινούπολη, για να διευθύνει το νεοσυσταθέν παράρτημα της εταιρείας του Μαρίνου εκεί. Ασχολήθηκε με το εμπόριο δημητριακών, που τα πλοία του Μαρή μετέφεραν από την Αζοφική στην δυτική Ευρώπη, με αναγκαίο και σημαντικό σταθμό την Κωνσταντινούπολη, καθώς και με τις αγοραπωλησίες πλοίων. Ήδη από το 1853, ήταν ο μεγαλύτερος εφοπλιστής  της Κωνσταντινούπολης, εγγράφοντας στην δική του εταιρεία πλέον, την «Α. Α. Βαλλιάνος» ένα σημαντικό στόλο φορτηγών- πλοίων. Η ενασχόλησή του με τα ναυτιλιακά, έγινε τελικά η κυριότερη επαγγελματική του δραστηριότητα, αφού εργάστηκε και σαν ασφαλιστικός σύμβουλος της εταιρείας "Ottoman Financial Association" αλλά και σαν ασφαλιστής των ελληνικών πλοίων των Επτανησίων.

Γύρω στο 1870, ο Ανδρέας Βαλλιάνος εγκαταλείπει την Κωνσταντινούπολη, για την Μασσαλία.  Από τη μια η ολοένα αυξανόμενη παρακμή της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, που είχε αρνητικό αντίκτυπο στην οικονομική ζωή της Κωνσταντινούπολης, από την άλλη η αναγκαιότητα  για ένα υποκατάστημα των «Αδερφών Βαλλιάνου» σε μια παραθαλάσσια πόλη, στην οποία θα μπορούσαν να συντονίζουν καλύτερα την εμπορική δραστηριότητά τους με την δυτική Ευρώπη, ώθησαν τους τρεις αδελφούς να πάρουν την απόφαση για την μετεγκατάσταση του Ανδρέα. Στην Μασσαλία, ασχολήθηκε με την προώθηση στην ευρωπαϊκή ενδοχώρα, αλλά και στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου, των φορτίων με σιτάρι που έρχονταν από τον Ταγκανρόγκ αλλά και με την αγορά και εκμετάλευση εμπορικών πλοίων. Στην δεκαετία του 1870, εκτιμάται οτι ήταν πλοιοκτήτης ή/και εκμεταλευόταν  131 εμπορικά πλοία, χωρητικότητας  32.297 τόνων.

Κοινωνικό - φιλανθρωπικό έργο
Ο Ανδρέας Βαλλιάνος, υπήρξε πάντοτε ενεργό μέλος των ελληνικών κοινοτήτων των πόλεων όπου έζησε. Έτσι, στην Κωνσταντινούπολη εκτός από μέλος του «Ελληνικού Φιλολογικού Συλλόγου Κωνσταντινουπόλεως» (που σκοπό είχε την δημιουργία ελληνικών σχολείων στην Ανατολή και την διάδοση των Γραμμάτων εν γένει) υπήρξε και δωρητής του κατ' επανάληψη.
Επίσης, συμπαραστάθηκε ενεργά στον αγώνα των Κρητών, ρισκάροντας μάλιστα και την σύγκρουση με τις τουρκικές αρχές.
Στην Μασσαλία, στην οποία εγκαταστάθηκε τον Ιανουάριο του 1870, έγινε μέλος στην «Συνέλευση των εν Μασσαλία μελών της Ορθοδόξου Εκκλησίας» και αργότερα ανέλαβε και κάποιες θέσεις στην διοίκηση του συλλόγου, όπως την οικονομική διεύθυνση και διαχείριση των χρημάτων του κοινοτικού ταμείου.
Το 1872, συνεισέφερε οικονομικά στις δαπάνες για την μεταφορά των λειψάνων του Κοράη στην Ελλάδα, αλλά και για την μεταθανάτια έκδοση των έργων του.
Το 1883, βοήθησε το Ελληνικό κράτος, μετέχοντας μαζί με άλλους εμπορικούς οίκους στο δάνειο που ζήτησε η ελληνική κυβέρνηση, ενώ την ίδια χρονιά, έστειλε σημαντική οικονομική ενίσχυση στα θύματα των ισχυρών σεισμών της Θεσσαλίας.
Επίσης, συνεισέφερε στην λειτουργία της Εθνικής Βιβλιοθήκης -εκτός από  τα χρήματα για την ανέγερσή της - και με δύο μεγάλες δωρεές πολύτιμων  και σπάνιων βιβλίων.
Αν και μικρότερος, ήταν ο πρώτος από τους τρεις αδελφούς Βαλλιάνου που πέθανε, σε ηλικία 60 χρονών, στις 2 Μαΐου του 1887.  Πεθαίνοντας άφησε πίσω του περιουσία 36.000.000 φράγκων, σημαντικό μέρος της οποίας διανεμήθηκε από τους κληρονόμους του και σύμφωνα με την θέλησή του, σε αγαθοεργίες και φιλανθρωπίες.

Οικογένεια Ανδρέα Βαλλιάνου
Ο Ανδρέας Βαλλιάνος, παντρεύτηκε το 1850, την Ευφροσύνη (Φρόσω) Μελά (1837 - 1908), την μικρότερη κόρη του Γεώργιου Μελά και αδελφή της Σμαράγδας Βικέλα - Μελά, μητέρας του γνωστού λογοτέχνη Δημήτριου Βικέλα.
Μαζί απέκτησαν συνολικά 10 παιδιά, 6 κόρες και 4 γιούς. Συγκεκριμένα :
 Μαρίνος Βαλλιάνος (Κωνσταντινούπολη, 1851 - Παρίσι, 1928)
 Ελένη Βαλλιάνου (Κων/πολη, 1854 - Αθήνα, 1927), σύζυγος του Μενέλαου Νεγρεπόντη, της γνωστής οικογένειας της Χίου
 Αικατερίνη Βαλλιάνου (Κων/πολη, 1858 - Αθήνα, 1951), σύζυγος του Κεφαλονίτη έμπορου Νικόλαου Κούππα
 Ασπασία Βαλλιάνου (Κων/πολη, 1859 - Αθήνα, 1953), σύζυγος του τραπεζίτη Αθανασίου Μουτσοπούλου
 Αλέξανδρος Βαλλιάνος (Κων/πολη, 1864 - Μασσαλία, 1890) 
 Μαρία (ή Μαρίκα) Βαλλιάνου (Κων/πολη, 1867 - Αθήνα, 1957), σύζυγος του Κεφαλονίτη διπλωμάτη και πολιτικού Άθωνα Ρωμανού
 Σοφία Βαλλιάνου (Μασσαλία, 1870 - Μασσαλία, 1898), σύζυγος του Μυκονιάτη εφοπλιστή, Ιωάννη Αμπανόπουλου
 Χριστόφορος (ή Χριστοφής) Βαλλιάνος (Μασσαλία, 1872 - Παρίσι, 1954)
 Αγγελική Βαλλιάνου (Μασσαλία, 1875 - Μασσαλία, 1923), σύζυγος απογόνου της οικογενείας του Γεώργιου Ζαρίφη.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Ανδρέας Βαλλιάνος στον Πανδέκτη, του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών.

Πηγές
Παναγιώτα Μοσχονά: «Παναγής Α. Βαλλιάνος. Από την μυθοπλασία στην ιστορία», Αθήνα, 2008, εκδ. "Διαχειριστική επιτροπή κληροδοτήματος Παναγή Βαλλιάνου http://klirvaglianos.gr/wp-content/uploads/2016/06/Panagis-Vallianos_2015.pdf

Παραπομπές

Β
Έλληνες ευεργέτες
Α
Β
Β
Εφοπλιστές