Μουσείο Μερμάνο

Το Μουσείο Μερμάνο | Σπίτι του Βιβλίου (Museum Meermanno | Huis van het Boek), παλαιότερη ονομασία Museum Meermanno-Westreenianum, είναι μουσείο που έχει πάρει το όνομά του από τους συλλέκτες Γιόχαν Μέρμαν (Johan Meerman, 1751-1815) και Βίλεμ Χέντρικ Γιάκομπ φαν Βέστρεενεν φαν Τίλαντ (Willem Hendrik Jacob van Westreenen van Tiellandt, 1783-1848). Βρίσκεται στη Χάγη, στην Ολλανδία, στην οδό Prinsessegracht 30. Διαθέτει σημαντική συλλογή από γλυπτά, βιβλία, γκραβούρες και πίνακες ζωγραφικής.

Ιστορία

Το Μουσείο λειτουργεί στην πρώην κατοικία του βαρόνου φαν Βέστρεενεν φαν Τίλαντ, ο οποίος δημιούργησε μια εκτεταμένη συλλογή βιβλίων. Ο συγγενής και εμπνευστής του βαρόνου Γιόχαν Μέρμαν, διέθετε επίσης μεγάλη συλλογή βιβλίων, μέρος της οποία συμπεριλήφθηκε σε αυτή του πρώτου. Μετά το θάνατό του φαν Βέστρεενεν το 1847 περιήλθε στο ολλανδικό κράτος. 

Το μουσείο λειτουργεί από το 1852 και έκτοτε η συλλογή του διαρκώς επεκτείνεται.

Συλλογές του Μουσείου 

Το μουσείο συντηρεί μια μεγάλη συλλογή από μεσαιωνικά χειρόγραφα και πρώιμες εκτυπώσεις, η οποία δημιουργήθηκε από τον βαρόνο φαν Βέστρενεν φαν Τίλαντ (1783-1848). Ο Φαν Βέστρενεν υπήρξε χαρακτηριστικός συλλέκτης του 19ου αιώνα: δεν συνέλεγε μόνο βιβλία, αλλά και αρχαιολογικά ευρήματα, οικογενειακά πορτρέτα και αναμνηστικά από ταξίδια.

Η συλλογή αυτή εκτίθεται στον πρώτο όροφο του μουσείου.

Το μουσείο συλλέγει επίσης βιβλία από το 1850 μέχρι σήμερα. Η έμφαση δίνεται στο σχήμα και στο σχεδιασμό των βιβλίων.

Εκτός από βιβλία και αρχαιολογικά ευρήματα, το μουσείο διαθέτει επίσης συλλογές νομισμάτων και μεταλλίων, επιστολών, αρχείων και ex libris.

Συλλογή ελληνικών αρχαιοτήτων
Στο δεύτερο μισό του 18ου αιώνα, την εποχή του Νεοκλασικισμού, εκδηλώθηκε ενδιαφέρον για αρχαία είδη κεραμικής που βρίσκονταν σε ιταλικό έδαφος. Αρχικά θεωρήθηκε ότι ήταν ετρουσκικά, καθώς τα αγγεία ανακαλύφθηκαν σε ετρουσκικούς τάφους. Αργότερα διαπιστώθηκε ότι ήταν ελληνικής προέλευσης και ότι είχαν καταλήξει εκεί μέσω του εμπορίου. Η συλλογή ελληνικών αρχαιοτήτων του Μουσείου Μερμάνο αποτελείται κυρίως από αγγεία, τα οποία βρέθηκαν, στην πλειοψηφία τους, σε ανασκαφές στην Ιταλία. Ο Φαν Βέστρεενεν απέκτησε τα περισσότερα από αυτά σε δημοπρασίες στην Ολλανδία.

Ένα από τα σημαντικά κομμάτια της ελληνικής συλλογής είναι ένα αγγείο του 510 π.Χ. περίπου που απεικονίζει ένα πλοίο στη θάλασσα με τον κυβερνήτη του και πέντε κωπηλάτες και το οποίο ακολουθείται από ένα δελφίνι.

Το αγγείο βρέθηκε κατά τις ανασκαφές που πραγματοποίησε ο Λουσιέν Βοναπάρτης, αδελφός του Ναπολέοντα Α΄, στο κτήμα του στην ιταλική πόλη Κανίνο (Canino), κοντά στην αρχαία ετρουσκική πόλη Βόλτσι (Volci). Ο Βοναπάρτης, λόγω οικονομικών προβλημάτων, αναγκάστηκε να πωλήσει τις συλλογές του. Ο Φαν Βέστρεενεν αγόρασε μερικά από αυτά τα αγγεία το 1839 και το 1840.

Στο μουσείο υπάρχει επίσης αριθμός μεσαιωνικών ελληνικών χειρογράφων.

Οικονομικά προβλήματα
Η αυστηρή οικονομική πολιτική της συντηρητικής κυβέρνησης συνασπισμού του πρωθυπουργού Μαρκ Ρούτε (Mark Rutte) στον τομέα του πολιτισμού και οι μεγάλες περικοπές οδήγησαν πολλά ολλανδικά μουσεία να προβούν σε δραστικά μέτρα για να εξασφαλίσουν την οικονομική τους επιβίωση, όπως π.χ. σε πώληση τμημάτων των συλλογών τους.

Το Μουσείο Μερμάνο, για να αντιμετωπίσει αυτή την κατάσταση, δημιούργησε το 2011 θεσμό της "υιοθεσίας βιβλίων", δηλαδή την αναζήτηση χορηγών για σημαντικά κομμάτια της συλλογής του. Για την προβολή της προσπάθειάς του αυτής χρησιμοποιεί το σλόγκαν "Βιβλίο ψάχνει γυναίκα, άντρα και επιχείρηση" (Boek zoekt vrouw, man en bedrijf), το οποίο παραπέμπει στο ολλανδικής έμπνευσης ρεάλιτι "Boer zoekt vrouw" ('αγρότης ψάχνει γυναίκα'), το πρότυπο του ελληνικού ρεάλιτι "Αγρότης μόνος ψάχνει".

Το κόστος μιας "υιοθεσίας" βιβλίου κυμαίνεται από 50 έως 5000 ευρώ.

Σημειώσεις

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Μουσείο Μερμάνο (Museum Meermanno)

Μουσεία στην Ολλανδία
Χάγη