Ουκρανική Ορθόδοξη Εκκλησία (Πατριαρχείο Μόσχας)

Η Ουκρανική Ορθόδοξη Εκκλησία (Πατριαρχείο Μόσχας) (ουκρανικά: Українська Православна Церква, ρωσικά: Украинская Православная Церковь) είναι μία «αυτοδιοικούμενη» (μη αυτοκέφαλη) εκκλησία της Ανατολικής Ορθόδοξης Εκκλησίας στην Ουκρανία, υπό την εκκλησιαστική ένωση με το Πατριαρχείο της Μόσχας. Σύμφωνα με τον καταστατικό χάρτη του Πατριαρχείου, ορίζεται ως «αυτοδιοικούμενη εκκλησία με δικαιώματα ευρείας αυτονομίας». 
Στις 27 Μαΐου 2022 και διαρκούσης της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία, διευρυμένο Συμβούλιο της Ουκρανικής Ορθόδοξης Εκκλησίας ενέκρινε κατάλληλες τροποποιήσεις στο Καταστατικό για τη διοίκησή της, οι οποίες μαρτυρούν την πλήρη ανεξαρτησία και αυτονομία της. 
Προκαθήμενός της είναι ο Μητροπολίτης Κιέβου Ονούφριος.

Ονομασία 
Η Εκκλησία αυτή, καθώς έχει εξάρτηση από το Πατριαρχείο Μόσχας, φέρει επισήμως και σύμφωνα με νόμο του ουκρανικού κράτους το όνομα: Ουκρανική Ορθόδοξη Εκκλησία - Πατριαρχείο της Μόσχας (αγγλ. Ukrainian Orthodox Church - Moscow Patriarchate). Η αυτοκέφαλη Εκκλησία που αναγνωρίζεται από το Οικουμενικό Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως είναι η Ορθόδοξη Εκκλησία της Ουκρανίας στα ελληνικά, Orthodox Church of Ukraine στα αγγλικά και Православна церква України στα ουκρανικά.

Ιστορία 
Ήταν γνωστή πρώτα με την ονομασία εξαρχάτο της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας και στη συνέχεια έγινε αυτόνομη (καθεστώς που όμως δεν είναι αυτοκέφαλο) το 1990.

Η χορήγηση αυτοκεφαλίας στην Ορθόδοξη Εκκλησία της Ουκρανίας το 2019 προκάλεσε την αντίδραση της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας που γι' αυτόν τον λόγο αποφάσισε να διακόψει την εκκλησιαστική κοινωνία με το Οικουμενικό Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως, σχετικά με τη δικαιοδοσία στην ιστορική Εκκλησία Κιέβου.

Οι δύο Ορθόδοξες Εκκλησίες λειτουργούν σήμερα παράλληλα στην χώρα, ενώ οι ενορίες καλούνται να επιλέξουν σε ποιά από τις δύο θα ανήκουν. Σύμφωνα με κρατικά στοιχεία, τον Ιανουάριο του 2021 η Ορθόδοξη Εκκλησία της Ουκρανίας είχε 7.188 ενορίες και 4.572 ιερείς, ενώ η Ουκρανική Ορθόδοξη Εκκλησία (Πατριαρχείο Μόσχας) 12.406 ενορίες και 10.510 ιερείς.

Επίσης, στις 25 Ιουνίου 2019 ο μητροπολίτης Φιλάρετος, που αυτοαποκαλείται Πατριάρχης και ένας μικρός αριθμός ακολούθων του αποχώρησαν από την αυτοκέφαλη Ορθόδοξη Εκκλησία της Ουκρανίας (OCU) και επανέφεραν την "Ουκρανική Ορθόδοξη Εκκλησία (Πατριαρχείο Κιέβου)" (UOC-KP).

Πλήρης ανεξαρτησία και αυτονομία - Υπαγωγή Επισκοπών Κριμαίας στην Ρωσική Ορθόδοξη Εκκλησία
Με ψήφισμα που ενέκρινε στις 27 Μαΐου, διαρκούσης της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία, το διευρυμένο Συμβούλιο της Ουκρανικής Ορθόδοξης Εκκλησίας αποφάσισε την πλήρη αυτονόμηση της από το Πατριαρχείο Μόσχας, ανακοινώνοντας ότι διαφωνεί με τις θέσεις του Πατριάρχη Μόσχας Κυρίλλου για τον πόλεμο στην Ουκρανία. Στο επίσημο ανακοινωθέν σημειώνεται με σαφήνεια ότι προχώρησε στις κατάλληλες  τροποποιήσεις στον Καταστατικό Χάρτη της Ουκρανικής Ορθόδοξης Εκκλησίας, οι οποίες μαρτυρούν την πλήρη ανεξαρτησία και αυτονόμηση της. 

Λίγες ημέρες μετά, στις 7 Ιουνίου 2022, η Ιερά Σύνοδος της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας αποφάσισε οι Επισκοπές της Κριμαίας που υπάγονταν στην Ουκρανική Ορθόδοξη Εκκλησία (Πατριαρχείο Μόσχας), να υπάγονται απευθείας στον Πατριάρχη Μόσχας και πασών των Ρωσιών, Κύριλλο, μετά από εκκλήσεις που απηύθυναν οι μητροπολίτες Θεοδοσίας, Συμφερουπόλεως και Κριμαίας και ο επίσκοπος Ντζανκόι.

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Επίσημη ιστοσελίδα 
 Η Ορθοδοξία στην Ουκρανία 
 Ο διαιρετικός ρόλος των ουκρανικών Εκκλησιών 

Ανατολικές Ορθόδοξες Εκκλησίες