Οικία - Μουσείο Κάφκα

Η  Οικία – Μουσείο του Τσεχοεβραίου συγγραφέα Φραντς Κάφκα (1883 – 1924), ο οποίος με τα πρωτοποριακά έργα του «Η Δίκη», «Ο Πύργος» και «Αμερική» σηματοδότησε  σημαντική στροφή στη λογοτεχνία του 20ου αιώνα, βρίσκεται στην Πλατεία της Παλιάς Πόλης (Στάρομεστσκε νάμεστι) στην Πράγα.

Η οικία της Παλιάς Πόλης, όπου έζησε ο Κάφκα τα παιδικά του χρόνια από το 1889 ως το 1896 και φέρει το όνομα “U minuti” (αγγλ. House of the Minute), είχε μετατραπεί σε «Μουσείο Κάφκα», όπου φιλοξενούσε έκθεση αφιερωμένη στο έργο του.

Σήμερα, το Μουσείο Κάφκα μετεγκαταστάθηκε και λειτουργεί στην περιοχή Μάλα Στράνα (Mala Strana) επί της οδού Cihelna 2b (Metro: Malastranska) με θέα στον ποταμό Μολδάβα (Vltava) και σε κοντινή απόσταση από την ιστορική Γέφυρα Καρόλου (Karluv most), με μόνιμες εκθέσεις αφιερωμένες στο λογοτεχνικό έργο του. 

Η Οικία – Μουσείο Κάφκα είναι ένα αναγεννησιακό κτήριο, με έντονες ιταλικές επιρροές και διακοσμημένη την πρόσοψή του με σγκράφιτο (sgraffito), που απεικονίζουν σκηνές από τον κλασικό κόσμο, βιβλικές σκηνές και προσωπικότητες της αυτοκρατορικής δυναστείας των Αψβούργων, όπως το Φίλιππο Β’ της Ισπανίας, το Ροδόλφο Β’ και το Μαξιμιλιανό Β’. Το κτήριο οικοδομήθηκε αρχικά σε γοτθικό ρυθμό κατά το 15ο αιώνα, ενώ κατά τη διάρκεια του 16ου αιώνα ανακατασκευάστηκε  στη σημερινή μορφή της Βοημικής Αναγέννησης.

Ο Κάφκα πέρασε το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του στην Παλιά Πόλη  (Stare Mesto) της τσεχικής πρωτεύουσας.  Από το 1893 ως το 1901, παρακολούθησε το Γερμανικό Ουμανιστικό Γυμνάσιο, που στεγαζόταν στο δεύτερο όροφο του Μεγάρου Γκολτς – Κίνσκυ (Palac Golz-Kinskych), ένα μπαρόκ κτήριο με ροζ και λευκή πρόσοψη στην ανατολική πλευρά της Πλατείας της Παλιάς Πόλης.  

Στο κτήριο των «Ασικουρατσιόνι Τζενεράλι» (Assicurazioni Generali) στην Πλατεία Βέντσεσλας (Vaclavske namesti) εργάστηκε στα 1906 – 1907 ως υπάλληλος ασφαλιστικής εταιρείας εργατικών ατυχημάτων. Στο «Χρυσό Κέρας», προσφιλές λογοτεχνικό στέκι της εποχής στη νότια πλευρά της Πλατείας της Παλιάς Πόλης, ο Κάφκα ήταν τακτικός θαμώνας, μαζί με άλλους συγγραφείς. 

Ο Κάφκα δεν γεννήθηκε στο σπίτι "U minuti" της Παλιάς Πόλης, αλλά σ’ ένα σπίτι της εβραϊκής συνοικίας (Josefov) της Πράγας, που βρίσκεται στη σημερινή Πλατεία Φραντς Κάφκα (Namesti Franze Kafky). Σήμερα έχει μετατραπεί και λειτουργεί ως εστιατόριο με την επωνυμία “Restaurant Franze Kafky”. Στην εποχή του Κάφκα η εβραϊκή παροικία αριθμούσε 23.000 άτομα.  

Στα 1916 – 1917, ο Κάφκα έζησε για μερικούς μήνες στο σπίτι της αδελφής του στο Χρυσό Σοκάκι (Ζλάτκα Ούλιτσκα) αριθ. 22, ενός από τους πιο γραφικούς δρόμους της Πράγας, που πήρε το όνομά του από τους χρυσοχόους που ζούσαν εδώ κατά το 17ο αιώνα, αλλά και τους αλχημιστές  που είχαν εδώ τα εργαστήριά τους και προσπαθούσαν να κατασκευάσουν χρυσάφι. 

Ο Φραντς Κάφκα πέθανε από φυματίωση στις 3 Ιουνίου 1924 σε σανατόριο κοντά στη Βιέννη, η σορός του μεταφέρθηκε στην Πράγα και ενταφιάστηκε στις 11 Ιουνίου 1924, με παρουσία εκατό περίπου ατόμων, στο Νέο Εβραϊκό Κοιμητήριο στα περίχωρα της Πράγας.

Ένα σουρεαλιστικό μπρούτζινο άγαλμα του Κάφκα, που έχει φιλοτεχνηθεί από τον Τσέχο γλύπτη Γιάροσλαβ Ρόνα (Jaroslav Rona, γεν. 1957),  τοποθετήθηκε το 2003 στην εβραϊκή συνοικία της Πράγας, σε σημείο ανάμεσα στην Ισπανική Συναγωγή και την Εκκλησία του Αγίου Πνεύματος.  Απεικονίζει μια ακέφαλη αντρική μορφή με τον Κάφκα καθισμένο στους ώμους του, έργο που εμπνεύστηκε ο καλλιτέχνης από τη νουβέλα του Κάφκα «Περιγραφή ενός αγώνα» (αγγλ. Description of a Struggle).

Πηγές
 Herald Salfellner: "Franz Kafka and Prague", Vitalis, Praha, 2010.
 "ΠΡΑΓΑ" (Οδηγοί του Κόσμου), Εκδόσεις: ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ/DORLING KINDERSLEY, Ελληνική 'Εκδοση, Αθήνα, 1998.
 Δημ. Θ. Πάνου: "Το Τρίγωνο Πράγας - Βαρσοβίας - Βουδαπέστης", Αθήνα, 1979.
 http://www.radio.cz/en/article/49259
 https://web.archive.org/web/20120209112818/http://www.jaroslav-rona.cz/en/franz-kafka-memorial.html

Πράγα