Στήβεν Φελντ

Ο Στήβεν Φελντ (Steven Feld, γενν. 20 Αυγούστου 1949) είναι Αμερικανός εθνομουσικολόγος, ανθρωπολόγος και γλωσσολόγος, γεννημένος στη Φιλαδέλφεια. Ο Φελντ μελέτησε επί πολλά χρόνια από κοντά τη μουσική και τη γλώσσα της φυλής Καλούλι ή Μποζάβι (Bosavi), που ζει στην Παπούα Νέα Γουινέα και τα μέλη της δεν γνωρίζουν γραφή ή ανάγνωση.

Σπουδές
Ο Φελντ απεφοίτησε αριστούχος με πτυχίο ανθρωπολογίας από το Πανεπιστήμιο Χόφστρα το 1971. Επισκέφθηκε για πρώτη φορά το έδαφος των Μποζάβι το 1976, συνοδευόμενος από τον ανθρωπολόγο Έντουαρντ Σίφελιν (Edward L. Schieffelin), οι ηχογραφήσεις του οποίου ενέπνευσαν τον Φελντ ώστε να επιδιώξει αυτή την έρευνα. Από τις εκεί έρευνές του συνέγραψε τη διδακτορική διατριβή του, που αργότερα εκδόθηκε υπό τον τίτλο `Ηχος και αίσθημα και τού χάρισε το διδακτορικό του στην «ανθρωπολογία-γλωσσολογία-εθνομουσικολογία» από το Πανεπιστήμιο της Ιντιάνα το 1979.

Σταδιοδρομία
Ο Φελντ επέστρεψε αρκετές φορές τις δεκαετίες του 1980 και του 1990 στην Παπούα Νέα Γουινέα προκειμένου να ερευνήσει τα τραγούδια των Μποζάβι και την ποίηση σε σχέση με τον πολιτισμό τους. Επίσης πραγματοποίησε συντομότερες ερευνητικές επισκέψεις σε διάφορα μέρη της Ευρώπης.

Δίδαξε στο Πανεπιστήμιο Κολούμπια, στο Πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης, στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια στη Σάντα Κρουζ, στο Πανεπιστήμιο του Τέξας στο Ώστιν και στο Πανεπιστήμιο της Πενσυλβάνια. Από το 2003 είναι καθηγητής της ανθρωπολογίας και της μουσικής στο Πανεπιστήμιο του Νέου Μεξικού. Επίσης δίδαξε ως επισκέπτης καθηγητής της «παγκόσμιας μουσικής» από το 2001 στην «Ακαδημία Γκρηγκ» του Πανεπιστημίου του Μπέργκεν στη Νορβηγία.

Το 2002 ο Φελντ ίδρυσε τη μικρή δισκογραφική εταιρεία VoxLox, «υπερασπιστές της ηχητικής τέχνης τεκμηριώσεως για τα ανθρώπινα δικαιώματα και την ακουστική οικολογία».

Ο Φελντ παίζει και ο ίδιος μουσική, όντας ενεργός στη μουσική σκηνή του Νέου Μεξικού ήδη από τη δεκαετία του 1970.

Η σχιζοφωνική μίμηση 
Ο Φελντ εισήγαγε τον όρο «σχιζοφωνική μίμηση» (schizophonic mimesis) για να περιγράψει τον διαχωρισμό ενός ήχου από την πηγή του και την επαναπλαισίωσή του με διαφορετικά ηχητικά συμφραζόμενα. Ο όρος υποδηλώνει το πώς ηχογραφήσεις που έχουν αποχωρισθεί από την πηγή τους μέσα από την αλυσίδα της παραγωγής, της κυκλοφορίας και της καταναλώσεως, δίνουν ερεθίσματα και επιτρέπουν επαναδιαπραγματεύσεις της ταυτότητας από εθνομουσικολογικής απόψεως.

Ο όρος «σχιζοφωνία» (schizophonia) δημιουργήθηκε από τον Καναδό συνθέτη Ρ. Μάρεϋ Σάφερ και αναφέρεται στη διαφοροποίηση ανάμεσα σε έναν πρωτογενή ήχο και στην αναπαραγωγή/μετάδοσή του, είτε είναι μια ηχογράφηση, είτε ένα τραγούδι, είτε κάτι άλλο. Π.χ. η κάθε ηχογράφηση ή ραδιοφωνική μετάδοση είναι μηχανισμοί σχιζοφωνίας, επειδή διαχωρίζουν τον ήχο από την πρωτογενή πηγή του. Ο Φελντ προσέθεσε τη «μίμηση», που περιγράφει μια αναπαράσταση αυτού του διαχωρισμένου ήχου σε ένα άλλο πλαίσιο. Π.χ. «μίμηση» είναι όταν κάποιος εισαγάγει μια ηχογράφηση του ενός βρέφους σε ένα τραγούδι.

Τιμητικές διακρίσεις 
Ο Στήβεν Φελντ τιμήθηκε το 1991 με την υψηλού κύρους Υποτροφία Μακάρθουρ, ενώ στις 23 Ιουνίου 2022 αναγορεύθηκε επίτιμος διδάκτορας του Τμήματος Μουσικών Σπουδών της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών.

Εργογραφία

Βιβλία
 Jazz Cosmopolitanism in Accra: Five Musical Years in Ghana, Duke University Press, 2012
 Sound and Sentiment: Birds, Weeping, Poetics, and Song in Kaluli expression, University of Pennsylvania Press, 1982, 2η έκδ. 1990
 (με τον Charles Keil) Music Grooves, University of Chicago Press, 1994
 (με τον Κηθ Μπάσο, ως επιμελητές) Senses of Place, School of American Research Press, 1996
 (με την Bambi B. Schieffelin κ.ά.) Bosavi-English-Tok Pisin Dictionary, Australian National University, Pacific Linguistics C-153, 1998
 (με τους Dick Blau, Charles Keil και Angeliki V. Keil) Bright Balkan Morning: Romani Lives and the Power of Greek Music in Macedonia, Wesleyan University Press, 2002
 (με τη Virginia Ryan) Exposures: A White Woman in West Africa, Voxlox Publication, 2006

Ηχογραφήσεις
 Music of the Kaluli, Institute of Papua New Guinea Studies, 1981
 The Kaluli of Papua Nugini: Weeping and Song, Bärenreiter Musicaphon, 1985
 Voices of the Rainforest, Rykodisc, 1991
 Rainforest Soundwalks: Ambiences of Bosavi, Papua New Guinea, Earth Ear, 2001
 Bosavi: Rainforest Music from Papua New Guinea, Smithsonian Folkways, 2001
 Bells and Winter Festivals of Greek Macedonia, Smithsonian Folkways, 2002
 The Time of Bells, τόμοι 1-2 το 2004, τόμος 3 (με τον Nii Noi Nortey) το 2005 και τόμος 4 το 2006
 Suikinkutsu: A Japanese Underground Water Zither, 2006
 The Castaways Project (με τη Βιρτζίνια Ράιαν), 2006
 Topographies of The Dark, 2007

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Ιστότοπος της VoxLox
 «Research Reports for the Ear: Soundscape Art in Scientific Presentations» του Jim Cummings, με ηχητικά δείγματα του Φελντ και ανάλυση του ηχογραφικού του έργου
 Συνέντευξη στον Carlos Palombini

Εθνομουσικολόγοι
Αμερικανοί ανθρωπολόγοι