Τσαν Σαντόχι

Ο Τσαν Σαντόχι (Chandrikapersad "Chan" Santokhi,  ολλανδική προφορά: [cɑnˈdrikaːpɛrˌsɑt sɑnˈtɔki] ; γεννημένος στις 3 Φεβρουαρίου 1959) είναι Σουριναμέζος πολιτικός και πρώην αστυνομικός που είναι ο 9ος πρόεδρος του Σουρινάμ, από το 2020. Αφού κέρδισε τις εκλογές του 2020, ο Σαντόχι ήταν ο μοναδικός υποψήφιος για πρόεδρος του Σουρινάμ. Στις 13 Ιουλίου εξελέγη πρόεδρος διά βοής χωρίς αντίπαλο . Η ορκωμοσία του έγινε στις 16 Ιουλίου.

Πρώτα χρόνια 
Ο Σαντόχι γεννήθηκε στις 3 Φεβρουαρίου 1959, σε μια Ινδο-Σουριναμέζικη ινδουιστική οικογένεια στο Λέλιντορπ, στην περιοχή του Σουρινάμ (τώρα γνωστή ως περιοχή Βανίκα). Μεγάλωσε στην επαρχία ως ο μικρότερος σε μια οικογένεια με εννέα παιδιά. Ο πατέρας του εργαζόταν στο λιμάνι του Παραμαρίμπο και η μητέρα του ως υπάλληλος καταστήματος στο Λέλιντορπ.

Καριέρα

Αστυνομική καριέρα 
Αφού ο Σαντόχι απέκτησε το δίπλωμά VWO στη Σχολή Algemene Middelbare στο Παραμαρίμπο, έλαβε υποτροφία για σπουδές στην Ολλανδία. Από το 1978 έως το 1982 σπούδασε στην Αστυνομική Ακαδημία της Ολλανδίας στο Άπελντοορν.  Αφού ολοκλήρωσε τις σπουδές του, επέστρεψε στο Σουρινάμ τον Σεπτέμβριο του 1982 για να εργαστεί στην αστυνομία. Από την ηλικία των 23 ετών, ο Σαντόχι εργάστηκε ως αστυνομικός επιθεωρητής στο Geyersvlijt και στη Wanica μέχρι που διορίστηκε το 1989 ως επικεφαλής του εθνικού τμήματος ποινικών ερευνών. Το 1991 διορίστηκε επίτροπος της αστυνομίας .

Υπουργός Δικαιοσύνης 
Τον Σεπτέμβριο του 2005 ο Σαντόχι ορκίστηκε υπουργός Δικαιοσύνης και Αστυνομίας εκ μέρους του Προοδευτικού Μεταρρυθμιστικού Κόμματος. Η περίοδος της θητείας του σημαδεύτηκε από μια βαριά καταστολή της εγκληματικότητας, ιδιαίτερα του εμπορίου ναρκωτικών, και μια αυστηρή επιβολή του νόμου και της τάξης. Αυτό του χάρισε το ψευδώνυμο σερίφης, το οποίο πήρε από τον Ντέσι Μπουτέρσε.

Δίκη για δολοφονίες Δεκεμβρίου 
Ο Σαντόχι, ο οποίος, ως αστυνομικός επίτροπος, ηγήθηκε της έρευνας για τις δολοφονίες του Δεκεμβρίου που έγιναν στην αρχή της υπουργίας του, ώστε να μπορέσει επιτέλους να ξεκινήσει η δίκη για τις δολοφονίες του Δεκεμβρίου. Αποκλειστικά για τη δίκη δολοφονιών του Δεκεμβρίου, έχτισε μια υψίστης ασφαλείας δικαστική αίθουσα στο Ντόμπουργκ της Βανίκα.  Επειδή ο Σαντόχι ήταν η ώθηση πίσω από τη δίκη, έγινε ένα πολυσυζητημένο θέμα του κύριου υπόπτου σε εκείνη τη δίκη, του Ντέσι Μπουτέρσε. Ο Μπουτέρσε είπε στις 26 Νοεμβρίου 2007, τέσσερις ημέρες πριν από την έναρξη της δίκης, ότι ο Σαντόχι ήθελε να τον "φυλακίσει και να τον σκοτώσει".  Ο Μπουτέρσε δήλωσε επίσης ότι πολλές προηγούμενες προσπάθειες να τον "βγάλουν από τη μέση" όλες απέτυχαν και προειδοποίησε τον Σαντόκi να είναι προσεκτικός με τις "προθέσεις του να εξοντώσει τον Μπουτέρσε". Στις 29 Νοεμβρίου 2019 το Εφετείο κατέληξε σε ετυμηγορία στη δίκη δολοφονιών του Δεκεμβρίου  και ο Μπουτέρσε είχε καταδικαστεί σε 20ετή φυλάκιση. 

Στις 10 Σεπτεμβρίου 2008 ο Σαντόχι μήνυσε τον Μπουτέρσε για προσβολή, συκοφαντική δυσφήμιση, επειδή ο Μπουτέρσε είχε ισχυριστεί ότι ο Σαντόχι είχε δεσμούς με εμπόρους ναρκωτικών και άλλους εγκληματίες.  Στις 23 Σεπτεμβρίου 2008 το δικαστήριο αποφάσισε ότι οι ισχυρισμοί δεν αποδείχθηκαν, διέταξε τον Μπουτέρσε να δημοσιεύσει μια διόρθωση και να καταβάλει πρόστιμο 100.000 SRD για κάθε μέρα που ο Μπουτέρσε αποτύγχανε να εκτελέσει την απόφαση.  Την ίδια μέρα ο Μπουτέρσε έκανε μια διόρθωση στην εφημερίδα De West όπου παραδέχτηκε ότι οι δηλώσεις ήταν αναληθείς.

Γενικές εκλογές 2010 
Στις γενικές εκλογές του Σουρινάμ του 2010, ο Σαντόχι έλαβε τον μεγαλύτερο αριθμό ψήφων μετά τον Ντέσι Μπουτέρσε, παρά το γεγονός ότι τοποθετήθηκε σχετικά χαμηλά στη λίστα του Προοδευτικού Μεταρρυθμιστικού Κόμματος.  Τον Ιούλιο του ίδιου έτους διορίστηκε ως υποψήφιος πρόεδρος για λογαριασμό της κυβερνώσας πολιτικής συμμαχίας Νέο Μέτωπο για τη Δημοκρατία και την Ανάπτυξη. Αντίπαλος του Σαντόχι στις προεδρικές εκλογές ήταν ο Ντέσι Μπουτέρσε. Δεδομένου ότι ο Μπουτέρσε  (NDP) συνεργάστηκε με τον Ρόνι Μπρούνσβεϊκ (ABOP) και τον Πολ Σομοχάρτζο (PL), η πολιτική του συμμαχία είχε συνολικά 36 έδρες, ενώ το Νέο Μέτωπο είχε μόνο δεκατέσσερις.  Ως εκ τούτου, ο Μπουτέρσε εξελέγη ο όγδοος πρόεδρος του Σουρινάμ.

Πρόεδρος της CICAD 
Ο Σαντόχι, ο οποίος για δεκαπέντε χρόνια ήταν ο επίσημος εκπρόσωπος της Διαμερικανικής Επιτροπής Ελέγχου της Κατάχρησης Ναρκωτικών (CICAD), επιλέχθηκε στις 6 Δεκεμβρίου 2010 ως πρόεδρος αυτής της οργάνωσης για ένα χρόνο. Η CICAD είναι ένα αυτόνομο όργανο του Οργανισμού Αμερικανικών Κρατών, που συντονίζει την πολιτική για τα ναρκωτικά του Δυτικού Ημισφαιρίου . Το 2009 ο Σαντόχι ήταν, επίσης, για ένα χρόνο, αντιπρόεδρος αυτής της οργάνωσης.

Πρόεδρος του Προοδευτικού Μεταρρυθμιστικού Κόμματος 
Στις 3 Ιουλίου 2011 ο Σαντόχι εξελέγη πρόεδρος του Vooruitstrevende Hervormings Partij (VHP) (Προοδευτικό Μεταρρυθμιστικό Κόμμα). Το Προοδευτικό Μεταρρυθμιστικό Κόμμα, το οποίο κάποτε ήταν ινδοσουριναμέζικο κόμμα, έχει εξελιχθεί, μετά τον διορισμό του Σαντόχι ως προέδρου, σε ένα πολυεθνικό κόμμα το οποίο, σύμφωνα με τις στατιστικές του 2012, ήταν το δεύτερο μεγαλύτερο πολιτικό κόμμα στο Σουρινάμ.  Με οκτώ έδρες στο κοινοβούλιο, το VHP ήταν το μεγαλύτερο κόμμα της αντιπολίτευσης μέχρι το 2020.

Πρόεδρος του Σουρινάμ 
Στις 26 Μαΐου 2020, τα προκαταρκτικά αποτελέσματα των γενικών εκλογών στο Σουρινάμ του 2020 έδειξαν ότι το VHP ήταν το μεγαλύτερο κόμμα και ότι ο Τσαν Σαντόχι ήταν ο πιο πιθανός υποψήφιος για να γίνει ο ένατος Πρόεδρος του Σουρινάμ.  Στις 30 Μαΐου ο Τσαν Σαντόχι ανακοίνωσε την υποψηφιότητά του για Πρόεδρος του Σουρινάμ.  Στις 29 Ιουνίου το VHP όρισε τον Σαντόχι ως υποψήφιο για την προεδρία.  Στις 7 Ιουλίου ο συνασπισμός όρισε τον Σαντόχι ως Πρόεδρο του Σουρινάμ και τον Ρόνι Μπρούνσβεϊκ ως Αντιπρόεδρο του Σουρινάμ.  Κανένας άλλος υποψήφιος δεν είχε προταθεί στις 8 Ιουλίου 2020, στις 15:00 (UTC−3) και στις 13 Ιουλίου ο Σαντόχι εξελέγη πρόεδρος με βοή σε εκλογές χωρίς αντίπαλο.    Η ορκωμοσία του έλαβε χώρα στις 16 Ιουλίου στην Onafhankelijkheidsplein στο Παραμαρίμπο σε τελετή χωρίς κοινό λόγω της Πανδημία COVID-19\πανδημίας COVID-19.   Έδωσε τον όρκο του απαγγέλλοντας ινδουιστικά σανσκριτικά shloks και μάντρας στην τελετή του όρκου του.  Η ορκωμοσία του Σαντόχι ευλογήθηκε επίσης από αρκετούς χριστιανούς θρησκευτικούς ηγέτες.  

Τον Σεπτέμβριο του 2021 ο Σαντόχι επισκέφτηκε την Ολλανδία και έγινε ο πρώτος πρόεδρος του Σουρινάμ που το έκανε από το 2008, αφού οι διπλωματικές σχέσεις μεταξύ των δύο χωρών είχαν ψυχρανθεί. Ο πρωθυπουργός της Ολλανδίας Μαρκ Ρούτε χαρακτήρισε την επαναπροσέγγιση ως «ιστορική».

Προσωπική ζωή 
Στις 19 Ιουλίου 2020 ο Σαντόχι παντρεύτηκε τη μακροχρόνια σύντροφό του, Μελίσα Σινατσέρι. Ο γάμος έγινε σε ιδιωτική τελετή.  Η Μελίσα είναι δικηγόρος στο επάγγελμα.  Έχει επίσης δύο ενήλικα παιδιά (μια κόρη και έναν γιο) από προηγούμενο γάμο.

Παραπομπές 

Σαντοχι
Σαντο