Ερευνητικός σταθμός περιβαλλοντικών μετρήσεων Φινοκαλιά

Το Εργαστήριο Περιβαλλοντικών Χημικών Διεργασιών (ΕΠΕΧΗΔΙ) του  Τμήματος Χημείας του Πανεπιστημίου Κρήτης λειτουργεί σε συνεχή βάση από το 1993 τον σταθμό περιβαλλοντικών ερευνών στη Φινοκαλιά Λασιθίου. Ο σταθμός θεωρείται αντιπροσωπευτικός για την περιοχή της ανατολικής Μεσογείου, έχοντας προσελκύσει τα τελευταία 20 χρόνια έντονο το ενδιαφέρον της επιστημονικής κοινότητας σε θέματα σύστασης και ποιότητας της ατμόσφαιρας και μελέτης του κλίματος και είναι ο μοναδικός σε συνεχή λειτουργία στην ευρύτερη περιοχή από το 1993.

Ο σταθμός συμμετέχει ενεργά στην έρευνα για το περιβάλλον και την πλανητική αλλαγή και συγκεκριμένα σε μελέτες που αφορούν πληθώρα περιβαλλοντικών θεμάτων: Χημική σύσταση της ατμόσφαιρας, ατμοσφαιρική εναπόθεση, θαλάσσιες εκπομπές, επίδραση στο θαλάσσιο οικοσύστημα, μεταφερόμενη ρύπανση, μεταφορά σκόνης από την περιοχή της Σαχάρας, θερμοκηπικά αέρια, χαρακτηρισμός των αιωρούμενων σωματιδίων στην ατμόσφαιρα, χαρακτηρισμός ηλιακής ακτινοβολίας, μετεωρολογία-κλιματολογία, τροποσφαιρικό όζον, όξινη βροχή, τοξικά μέταλλα στην ατμόσφαιρα, ατμοσφαιρικοί ρύποι (NΟx, CO, SO2, BC, OC, SO4 κλπ), τοξικές ενώσεις στην ατμόσφαιρα (PCBs κ.α.), επεισόδια καύσης βιομάζας (Δασών) και άλλα. Συνοπτικά, η έρευνα στον σταθμό του Φινοκαλιά επικεντρώνεται στην μελέτη της χημείας και φυσικής της ατμόσφαιρας, των βιογεωχημικών κύκλων και της κλιματικής αλλαγής. Σκοπός της είναι να δημιουργηθεί μία ολοκληρωμένη εικόνα για τους παράγοντες που ρυθμίζουν τα επίπεδα και την μεταβολή (εποχιακή και χωρική) των ρύπων στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου, πληροφορία που είναι απαραίτητη για τον περιορισμό της ατμοσφαιρικής ρύπανσης και των επιπτώσεων της στα πλαίσια βιώσιμης ανάπτυξης. Η έρευνα αποβλέπει στη κατανόηση της συνεισφοράς της τοπικής σχετικά με την μεταφερόμενη ρύπανση αλλά και στην εκτίμηση των διαχρονικών τάσεων στις εκπομπές ατμοσφαιρικών ρύπων που έχουν έντονο ενδιαφέρον για το κλίμα και την υγεία του ανθρώπου και των οικοσυστημάτων. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη σε βάθος κατανόηση των διεργασιών, που μετασχηματίζουν τη σύσταση της ατμόσφαιρας, με αποτέλεσμα τη λειτουργία του σταθμού ως υπερ-σταθμού ατμοσφαιρικών μετρήσεων, γεγονός που τον διαφοροποιεί από άλλους σταθμούς καταγραφής της αέριας ρύπανσης στην περιοχή.Η μοναδικότητα του σταθμού αντικατοπτρίζεται σε πάνω από 200 πρωτότυπες επιστημονικές δημοσιεύσεις, στην ανάληψη και συμμετοχή σε 30 εθνικά και διεθνή ερευνητικά προγράμματα, στην εκπόνηση πάνω από 50 μεταπτυχιακών και διδακτορικών διατριβών και τη συμμετοχή στα σπουδαιότερα δίκτυα περιβαλλοντικών ερευνητικών σταθμών σε διεθνές επίπεδο. Αποτελεί μέλος των:

·      ACTRIS – Δίκτυο των σημαντικότερων σταθμών για τη μελέτη της σύσταση της ατμόσφαιρας στην Ευρώπη

·      ICOS – Δίκτυο σταθμών για τη μελέτη των αερίων θερμοκηπίου και την κλιματική αλλαγή

·      EMEP – Παρέχει δεδομένα σε εθνικό επίπεδο στη βάση δεδομένων για την ατμοσφαιρική ρύπανση στην Ευρώπη – καλύπτοντας τις εθνικές υποχρεώσεις της χώρας μας

·      PANACEA – Η εθνική ερευνητική υποδομή για τη μελέτη της σύστασης της ατμόσφαιρας (National Roadmap for Research Infrastructures, 2014).

Παραπομπές

Περιβάλλον της Ελλάδας