Πορνοκράτις

Πορνοκράτις, ή η Κυρία με Το Γουρούνι είναι έργο του Βέλγου καλλιτέχνη Φελισιέν Ροπς, που δημιουργήθηκε το 1878. Είναι μέρος της συλλογής του επαρχιακού μουσείου Φελισιέν Ροπς στη Ναμύρ, Βέλγιο.

Το έργο στη Ναμύρ έχει 75 εκ. ύψος και 48 εκ. πλάτος, εκτελεσμένο με τέμπερα και ακουαρέλα επαυξημένη με παστέλ σε χαρτί. Αναπαραγωγές του έργου (γραμμικές οξυγραφίες, ηλιογκραβούρες και τονικές οξυγραφίες, μερικές φορές χρωματισμένες) υπάρχουν επίσης σε άλλες συλλογές μουσείων, όπως το Μουσείο Τέχνης Κομητείας Λος Άντζελες, το Εθνικό Μουσείο Δυτικής Τέχνης, και το Ρέικσμουζεουμ του Άμστερνταμ.

Περιγραφή 
Η Πορνοκράτις θεωρείται το πιο γνωστό έργο του Ροπς. Δημιουργήθηκε σε μια εποχή κατά την οποία ο Ροπς ήταν 45 ετών και ζούσε στο Παρίσι μαζί με τις αδελφές Λεοντίν και Ορλί, Ντυλάκ, που και οι δύο ήταν ερωμένες του και έγιναν μητέρες των παιδιών του. Ο τίτλος του έργου μπορεί να μεταφραστεί ως "ο κυβερνήτης της πορνείας". Σύμφωνα με τη δική του αλληλογραφία, ο Ροπς ζωγράφισε το έργο "σε ένα υπερθερμασμένο διαμέρισμα, γεμάτο διαφορετικές μυρωδιές, όπου το μύρο και κυκλάμινο μου έδωσε μια ελαφρά πυρετώδη τάση προς την παραγωγή ή ακόμα και προς την αναπαραγωγή". Το έργο απεικονίζει μια γυναίκα, κρατώντας ένα γουρούνι σε ένα λουρί, που προβάλλονται από την αριστερή πλευρά. Η γυναίκα, που λέγεται ότι είναι μια εταίρα, είναι σχεδόν γυμνή, με εξαίρεση τα μακριά μαύρα μεταξωτά γάντια, ένα μαντήλι, ένα φτερωτό καπέλο, μαύρα παπούτσια και κάλτσες, και μια ζώνη από χρυσό και μπλε μετάξι - εξαρτήματα τα οποία μόνο δίνουν έμφαση στη γύμνια της. Πάνω από το γουρούνι με τη χρυσή ουρά, τρεις φτερωτοί ερωτειδείς πετούν μακριά με κάτι που μοιάζει με σοκ ή τρόμο. Ο Ροπς αναφέρεται σε αυτούς ως "Τρεις αγάπες - αρχαίες αγάπες - εξαφανίζονται με δάκρυα".

Ερμηνεία του έργου 
Υπάρχουν διάφορες ερμηνείες για το έργο. Η γυναίκα μπορεί να θεωρηθεί ως ένα ισχυρό θηλυκό, που οδηγεί το χοίρο, ο οποίος μπορεί να θεωρηθεί ως μια εικόνα άνδρα, σε μια κτηνώδη, υποτακτική και αδαή κατάσταση, που διατηρείται υπό έλεγχο από τη γυναίκα. Το γουρούνι με τη χρυσή ουρά μπορεί επίσης να θεωρηθεί ως μια αλληγορία για την πολυτέλεια, ή ακόμα και ως ζώο του διαβόλου, σύμβολο της πορνείας, που οδηγεί την τυφλή γυναίκα. Σε κάθε περίπτωση, το έργο αντιπροσωπεύει την άποψη του Ροπς για την γυναίκα της εποχής του: μια femme fatale που ήταν όλο και πιο δυναμική, αδίστακτη και σαγηνευτική. "Ήταν το ανθρώπινο ζώο που άγρια απεικονίζεται από τον Φελισιένς Ροπς ως "Πορνοκράτις", κυβερνήτις της "Πορνοκρατίας" του Προυντόν, ένα πλάσμα που στα τυφλά καθοδηγείται από ένα γουρούνι, το σύμβολο της Κίρκης, τον κτηνώδη εκπρόσωπο όλου του σεξουαλικού κακού".

Η γυναίκα και το γουρούνι περπατούν πάνω σε ένα μαρμάρινο στάδιο, με ζωφόρο που απεικονίζει τέσσερις αλληγορίες της τέχνης: γλυπτική, μουσική, λογοτεχνία και ζωγραφική. Οι καλές τέχνες απεικονίζονται ως γκρι, κλασικές αρσενικές μορφές, απελπισμένες. Αυτό μπορεί να ερμηνευθεί ως η νίκη του αισθησιασμού και του ερωτισμού της τέχνης που δημιουργήθηκε από τον Ροπς και τους συγχρόνους του με το Παρακμιακό κίνημα, σε αντίθεση προς την πλήξη της ακαδημαϊκής τέχνης της εποχής.

Ο τίτλος μπορεί επίσης να αναφέρεται στην έννοια της  πορνοκρατίας, μια περίοδο στην ιστορία του Παπισμού κατά το πρώτο μισό του 10ου Αιώνα , όπου οι Πάπες ήταν έντονα επηρεασμένοι από μια διεφθαρμένη αριστοκρατική οικογένεια, τους Κόμητες του Τούσκουλο. Ο Πιέρ-Ζοζέφ Προυντόν δημοσίευσε το αντι-φεμινιστικό δοκίμιο La Pornocratie ou les femmes dans les temps modernes το 1875, τρία χρόνια πριν δημιουργήσει αυτό το έργο του ο Ροπς.

Ένας πρώιμος ιδιοκτήτης του έργου ήταν ο Βέλγος δικηγόρος και συλλέκτης έργων τέχνης Εντμόν Πικάρντ. Η Πορνοκράτις δημιούργησε αγανάκτηση και σκάνδαλο κατά τη διάρκεια της έκθεσης του 1886 του Κύκλου των Είκοσι, μια καλλιτεχνική ομάδα στην οποία ανήκε ο Ροπς.

Πινακοθήκη

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Pornocrates στο Europeana.eu
 Pornocrates στην ιστοσελίδα του Musée Félicien Rops (στα γαλλικά)
 Χαρακτικό στη συλλογή του LACMA
 Χαρακτικό/οξυγραφία στη συλλογή της National Museum of Western Art, Tokyo
 La Pornocratie ou les femmes dans les temps modernes από τον Πιέρ-Ζοζέφ Προυντόν στη γαλλική Βικιθήκη

Παραπομπές 

Έργα ζωγραφικής