Μάρεκ Μπέλκα

Ο Μάρεκ Μάριαν Μπέλκα (πολωνικά: Marek Marian Belka) (9 Ιανουαρίου 1952) είναι Πολωνός καθηγητής οικονομικών και πολιτικός, ο οποίος υπηρέτησε ως Πρωθυπουργός της Πολωνίας και Υπουργός Οικονομικών της Πολωνίας σε δύο κυβερνήσεις. Πρώην διευθυντής του Ευρωπαϊκού Τμήματος του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου και πρώην επικεφαλής της Narodowy Bank Polski (Εθνική Τράπεζα της Πολωνίας). Διατελεί ευρωβουλευτής από τον Ιούλιο του 2019.

Το 1978-1979 και το 1985-1986 έκανε επιστημονική πρακτική άσκηση στο Πανεπιστήμιο Κολούμπια και στο Πανεπιστήμιο του Σικάγου και το 1990 στη Σχολή Οικονομικών του Λονδίνου. Από το 1986, σχετίστηκε με το Ινστιτούτο Οικονομικών της Πολωνικής Ακαδημίας Επιστημών. Δημοσίευσε πάνω από 100 επιστημονικές εργασίες που αφορούσαν κυρίως τη θεωρία του χρήματος και την πολιτική κατά του πληθωρισμού στις αναπτυσσόμενες χώρες. Ειδικεύεται στα εφαρμοσμένα οικονομικά και στη σύγχρονη οικονομική σκέψη. Είναι επίσης μέλος της Επιτροπής Οικονομικών Επιστημών της Πολωνικής Ακαδημίας Επιστημών.

Κατείχε πολλές σημαντικές δημόσιες λειτουργίες στη χώρα και στο εξωτερικό. Το 1990 έγινε σύμβουλος στο Υπουργείο Οικονομικών, ακολουθούμενο από το Υπουργείο Ιδιοκτησιακών Μετασχηματισμών και το Κεντρικό Γραφείο Σχεδιασμού. Κατά τα έτη 1994-1996 διετέλεσε αντιπρόεδρος του Συμβουλίου Κοινωνικοοικονομικής Στρατηγικής στο Υπουργικό Συμβούλιο και στη συνέχεια οικονομικός σύμβουλος του Προέδρου της Δημοκρατίας της Πολωνίας, Αλεξάντερ Κφασνιέφσκι. Το 1996 έγινε σύμβουλος της Παγκόσμιας Τράπεζας. Διετέλεσε δύο φορές Αναπληρωτής Πρωθυπουργός της Δημοκρατίας της Πολωνίας και Υπουργός Οικονομικών: το 1997 στο Υπουργικό Συμβούλιο του Βουοντζίμιες Τσιμοσέβιτς και το 2001-2002 στο Υπουργικό Συμβούλιο του Λέσεκ Μίλερ. Το 2004–2005 ήταν Πρωθυπουργός και πρόεδρος της Επιτροπής για την Ευρωπαϊκή Ολοκλήρωση, και το 2005 Υπουργός Αθλητισμού στη δική του κυβέρνηση.

Από το 2006 είναι εκτελεστικός γραμματέας της Οικονομικής Επιτροπής των Ηνωμένων Εθνών για την Ευρώπη και από τον Νοέμβριο του 2008 διευθυντής του Ευρωπαϊκού Τμήματος του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου. Προηγουμένως, ήταν επίσης επικεφαλής του Συμβουλίου Συμμαχίας για τον Διεθνή Συντονισμό στο Ιράκ (2003), και τότε διευθυντής της οικονομικής πολιτικής στην Προσωρινή Αρχή Συνασπισμού στο Ιράκ, όπου απάντησε, μεταξύ άλλων για τη νομισματική μεταρρύθμιση, τη δημιουργία ενός νέου τραπεζικού συστήματος και εποπτείας της οικονομίας (2003-2004).

Διορίστηκε πρόεδρος της Εθνικής Τράπεζας της Πολωνίας. Ανέλαβε τα καθήκοντά του στις 11 Ιουνίου 2010 και ολοκλήρωσε τη θητεία του στις 21 Ιουνίου 2016. Τον Ιανουάριο του 2011, εξελέγη για τριετή θητεία (παρατάθηκε για άλλα τρία χρόνια το 2014) στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Συστημικού Κινδύνου της Διευθύνουσας Επιτροπής. Ο Μπέλκα ήταν υποψήφιος και εξελέγη βουλευτής του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στις Ευρωεκλογές του 2019. Έχει οριστεί αντιπρόεδρος της Προοδευτικής Συμμαχίας Σοσιαλιστών και Δημοκρατών.

Πρώιμη ζωή και εκπαίδευση 
Ο Μπέλκα αποφοίτησε από το Κοινωνικοοικονομικό Τμήμα του Πανεπιστημίου του Λοτζ το 1972 και αργότερα σπούδασε με υποτροφίες στο Πανεπιστήμιο Κολούμπια, στο Πανεπιστήμιο του Σικάγου και στη Σχολή Οικονομικών του Λονδίνου. Είναι κάτοχος μεταπτυχιακού τίτλου στα οικονομικά του εξωτερικού εμπορίου και κατέχει διδακτορικό τίτλο στα οικονομικά από το Πανεπιστήμιο του Λοτζ Η διατριβή του αφορούσε την αντιπληθωριστική πολιτική των ΗΠΑ. Έγινε καθηγητής το 1994.

Πρώιμη καριέρα 
Από το 1990 έως το 1996, ο Μπέλκα εργάστηκε ως σύμβουλος του Υπουργείου Οικονομικών της Δημοκρατίας της Πολωνίας και της Παγκόσμιας Τράπεζας. Διετέλεσε Αναπληρωτής Πρωθυπουργός και Υπουργός Οικονομικών το 1997 και από το 2001 έως το 2002 και ταυτόχρονα και ως οικονομικός σύμβουλος του Προέδρου της Δημοκρατίας της Πολωνίας. Διετέλεσε επίσης Σύμβουλος των τριών διαδοχικών Πρωθυπουργών της Αλβανίας - Φατός Νάνο, Παντελί Μάικο και Ιλίρ Μέτα - από το 1997 έως το 2001.

Αργότερα, ο Μπέλκα εργάστηκε ως σύμβουλος της JP Morgan για την Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη από το 2002 έως το 2003. Το 2003 ήταν υπεύθυνος για την οικονομική πολιτική στην προσωρινή προσωρινή αρχή συνασπισμού του Ιράκ.

Πολιτική καριέρα

Καριέρα στην εθνική πολιτική 
Ο Μπέλκα δραστηριοποιήθηκε στην Πολωνική Ένωση Φοιτητών και στην Πολωνική Ένωση Νεολαίας Σοσιαλιστών. Από το 1973 έως το 1990 ήταν μέλος του Πολωνικού Κόμματος Ενωμένων Εργατών. Στη δεκαετία του 1980 ήταν ο πρώτος γραμματέας του Πολωνικού Κόμματος Ενωμένων Εργατών στο Πανεπιστήμιο του Λοτζ.

Ο Μπέλκα ορίστηκε Πρωθυπουργός της Πολωνίας από τον Πρόεδρο Αλεξάντερ Κφασνιέφσκι στις 29 Μαρτίου 2004 και ορκίστηκε στις 2 Μαΐου. Δεν έλαβε την απαιτούμενη κοινοβουλευτική υποστήριξη στις 14 Μαΐου, αλλά στις 11 Ιουνίου ορίστηκε ξανά. Στις 24 Ιουνίου κατάφερε τελικά να λάβει αρκετή υποστήριξη στο Σέιμ - την Κάτω Βουλή του Πολωνικού Κοινοβουλίου - κερδίζοντας ψήφο εμπιστοσύνης με την πλειοψηφία των 235 ψήφων έναντι 215.

Ο Μπέλκα εντάχθηκε στο νέο φιλελεύθερο Δημοκρατικό Κόμμα - demokraci.pl τον Μάιο του 2005, αλλά απέτυχε να κερδίσει έδρα στο Λοτζ στις εκλογές του 2005. Επίσης το 2005, ήταν υποψήφιος για τη θέση του Γενικού Γραμματέα του Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης, αλλά έχασε από τον Χοσέ Άνγκελ Γκουρία.

Καριέρα σε διεθνείς οργανισμούς 
Από το 2006 έως το 2008, ο Μπέλκα διετέλεσε Εκτελεστικός Γραμματέας της Οικονομικής Επιτροπής των Ηνωμένων Εθνών για την Ευρώπη.

Το 2007, ο Μπέλκα προτάθηκε από την Πολωνία ως διευθύνων σύμβουλος του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (ΔΝΤ), αλλά η Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) αποφάσισε τελικά να προωθήσει την υποψηφιότητα του Γάλλου πρώην υπουργού Ντομινίκ Στρος-Καν.

Στις 15 Ιουλίου 2008, ο Στρος-Καν όρισε τον Μπέλκα ως Διευθυντή του Ευρωπαϊκού Τμήματος του ΔΝΤ, μια θέση που ανέλαβε ο Μπέλκα την 1η Νοεμβρίου 2008. Υπό αυτήν την ιδιότητα, ηγήθηκε της αντίδρασης του ταμείου στην παγκόσμια οικονομική κρίση στην Ευρώπη.

Πρόεδρος της Εθνικής Τράπεζας της Πολωνίας, 2010-2016 
Στις 27 Μαΐου 2010, ο Μπέλκα διορίστηκε ως επόμενος Πρόεδρος της Εθνικής Τράπεζας της Πολωνίας από τον Αναπληρωτή Πρόεδρο Μπρονίσλαφ Κομορόφσκι. Στις 10 Ιουνίου 2010, εγκρίθηκε από το Κοινοβούλιο (253 ψήφοι υπέρ, 184 κατά) ως επικεφαλής της Εθνικής Τράπεζας της Πολωνίας.

Τον Ιούνιο του 2014, το πολωνικό περιοδικό Wprost δημοσίευσε μια σειρά μυστικών ηχογραφήσεων που περιελάμβαναν ανώτερους Πολωνούς κυβερνητικούς αξιωματούχους, συμπεριλαμβανομένης μιας στην οποία η Μπέλκα συζητούσε τις προσεχείς εκλογές του 2015 με τον Υπουργό Εσωτερικών Μπαρτουομιέι Σιενκιέβιτς. Ο Μπέλκα είπε ότι δεν θα παραιτηθεί για τα σχόλια που φέρεται να έχει κάνει. Οι μυστικές ηχογραφήσεις πιστεύεται ότι έχουν γίνει σε ένα ή περισσότερα εστιατόρια στην πρωτεύουσα, τη Βαρσοβία, και πιστεύεται ότι χρονολογούνται από το καλοκαίρι του 2013.

Το 2016, τα μέσα ενημέρωσης ανέφεραν ότι ο Μπέλκα σκέφτηκε να αναλάβει το ρόλο του επικεφαλούς της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης (ΕΤΑΑ). Ήταν επίσης μέλος της Ομάδας Διακεκριμένων Προσώπων για την Παγκόσμια Χρηματοοικονομική Διακυβέρνηση, η οποία ιδρύθηκε από τους Υπουργούς Οικονομικών της G20 και τους Διοικητές της Κεντρικής Τράπεζας για την περίοδο 2017 έως 2018.

Μέλος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, 2019-σήμερα 
Στις ευρωεκλογές του 2019, ο Μπέλκα εξελέγη ως ευρωβουλευτής για την εκλογική περιφέρεια του Λοτζ. Στο Κοινοβούλιο, έκτοτε υπηρετεί στην Επιτροπή Οικονομικής και Νομισματικής Πολιτικής. Το 2020, προσχώρησε επίσης στην υποεπιτροπή φορολογικών θεμάτων.

Εκτός από τις αναθέσεις της επιτροπής του, ο Μπέλκα είναι μέλος της αντιπροσωπείας για τις σχέσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Είναι επίσης μέλος της URBAN Intergroup.

Αναγνώριση 
Ο Μπέλκα έλαβε Επίτιμο Διδακτορικό από το Πανεπιστήμιο Χέριοτ-Βατ το 2006. 

Ο Μπέλκα είναι Επίτιμο Μέλος του Διεθνούς Ιδρύματος Ραούλ Βάλενμπεργκ. Τον Οκτώβριο του 2013 εξελέγη στο Πολωνικό Οικονομικό Hall of Fame.

Προσωπική ζωή 
Ο Μπέλκα είναι παντρεμένος και έχει δύο παιδιά. Η οικογένεια ζει στο Λοτζ.

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Μαρς, Ντέιβιντ, «Οι Πολωνοί δεν θα απορρίψουν το ευρώ, αλλά δεν θα βιαστούν να συμμετάσχουν», MarketWatch, 22 Οκτωβρίου 2012.

Πολωνοί πολιτικοί
Πρωθυπουργοί της Πολωνίας
Αναπληρωτές πρωθυπουργοί της Πολωνίας
Απόφοιτοι του Πανεπιστημίου του Λοτζ
Απόφοιτοι του Πανεπιστημίου Κολούμπια
Απόφοιτοι της Σχολής Οικονομικών του Λονδίνου
Μέλη του Πολωνικού Κόμματος Ενωμένων Εργατών