Ηλίας (όνομα)

Ηλίας, ελληνικό αντρικό κύριο όνομα (βαφτιστικό όνομα).

Από το μεταγενέστερο όνομα από την Παλαιά Διαθήκη Ἠλίας, το οποίο προέρχεται από το εβραϊκό όνομα Eliyáhu (אֱלִיָּהוּ) «Θεός μου (είναι) ο Γιαχ».

«Τὸ ὄνομα είναι ἐκ τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης, ἀλλὰ συνεδέθη στενώτατα πρὸς τὰς Χριστιανικὰς ἀντιλήψεις, καὶ εἶναι νῦν εὐρύτατα διαδεδομένον διὰ τὴν ἰδιάζουσαν θέσιν, ἣν κατέσχεν ἐν τῇ Κοινῇ συνειδήσει ὁ “Ἅγιος”».

Ονομαστική εορτή 
Στις 20 Ιουλίου, Ηλιού του προφήτου,  από την Ορθόδοξη και την Καθολική Εκκλησία.

Θηλυκός τύπος 
Για το θηλυκό τύπο χρησιμοποιούνται τα ονόματα Ηλίτσα, με χαϊδευτική, υποκοριστική διάθεση· Ήλια· Ηλιάδα· Ηλιάνα, Λιάνα· Ηλιανή.

Άλλοι τύποι και υποκοριστικά του ονόματος Ηλίας 
Ηλιάς στη Μακεδονία και στην Κάλυμνο, και Ελιάς στην Κύμη Ευβοίας.
Λίας, αρκετά συχνό στη Μάνη. Και επώνυμο οικογενειακό.
Ηλιάκος, υποκοριστικός τύπος· και Λιάκος, συχνό και ως επώνυμο οικογενειακό. Ηλιάκς, υποκοριστικός τύπος στις Σαράντα Εκκλησιές (Kırklareli) της Θράκης.
Ηλίτσος, υποκοριστικός τύπος, και Λίτσος, συχνό και ως επώνυμο οικογενειακό.
Λεντής, χαϊδευτικό, στην Κάσο και την Κάρπαθο·  χρησιμοποιείται και ως επώνυμο οικογενειακό.
Ήλιος, ίσως από παρετυμολόγηση προς τη λέξη ήλιος, λόγω των συνδεόμενων με τον άγιο παραδόσεων· Ηλιάσκος, Λιάσκος στις Σαράντα Εκκλησιές (Kırklareli) της Θράκης.

Μια από τις Ηλιάδες, σύμφωνα με τον Υγίνο, ονομαζόταν Ηλία. Το όνομά της προέρχεται από τον Ἥλιο.

Το όνομα Ηλίας σε άλλες γλώσσες 
Αγγλικά: αντρ. Elias (Ιλάιας)
Βουλγαρικά: αντρ. Илиас (Ηλίας), θηλ. Илина (Ιλινα)
Γαλλικά: αντρ. Élie (Ελί)
Κροατικά: αντρ. Ilija
Ουκρανικά: αντρ. Ілля (Ιλιά)
Ρουμανικά: αντρ. Ilie, θηλ. Ilinca
Ρωσικά: αντρ. Илья (Ιλιά)
Σερβικά: αντρ. Илија (αποδίδεται: Ίλια), θηλ. Илинка (Ιλίνκα)
Σλαβομακεδονικά: αντρ. Илија (Ιλίγια), θηλ. Илинка (Ιλίνκα)

Άγιοι
Ηλίας ο Θεσβίτης, ο προφήτης Ηλίας της Παλαιάς Διαθήκης,  η Ορθόδοξη και η Καθολική Εκκλησία τιμούν τη μνήμη του στις 20 Ιουλίου.
Ηλίας ή Ηλεί, μάρτυς, η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά τη μνήμη του στις 19 Δεκεμβρίου (μαζί με του Πρόβου και του Άρεως)
Ηλιάδης ή Ηλίας, μάρτυς, η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά τη μνήμη του στις 9 Μαρτίου, των Τεσσαράκοντα μαρτύρων
Ηλίας, μάρτυς,  η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά τη μνήμη του στις 17 Σεπτεμβρίου (μαζί με του Πατερμούθιου)
Ηλίας, ο όσιος, η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά τη μνήμη του στις 3 Νοεμβρίου
Ηλίας ή Ηλιού, όσιος ο θαυματουργός, η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά τη μνήμη του στις 12 Ιανουαρίου
Ηλίας, μάρτυς, η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά τη μνήμη του στις 16 Φεβρουαρίου (μαζί με του Ουάλη
Ηλίας, μάρτυς, η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά τη μνήμη του στις 16 Φεβρουαρίου (μαζί με των Ιερεμία, Ησαΐα, Σαμουήλ και Δανιήλ)
Ηλίας, νεομάρτυς ο Τραπεζούντιος, Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά τη μνήμη του στις 27 Φεβρουαρίου
Ηλίας, μάρτυς, η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά τη μνήμη του 29 Μαρτίου
Ηλίας ο Αρδούνης (;–1686), Έλληνας νεομάρτυρας, άγιος της Ορθόδοξης Εκκλησίας από τη Μεσσηνία, η μνήμη του τιμάται 31 Ιανουαρίου
Ηλίας ο νέος, άγιος της Ορθόδοξης Εκκλησίας, της Καθολικής Εκκλησίας και άλλων ομολογιών.

Πατριάρχες και επίσκοποι της Ορθόδοξης Εκκλησίας 
Ηλίας Α΄ Ιεροσολύμων (;–518), πατριάρχης Ιεροσολύμων και άγιος της Ορθόδοξης Εκκλησίας, της Καθολικής Εκκλησίας και άλλων ομολογιών.
Ηλίας Β΄ (γεωργιανά: Ilia, Ilya ή Elijah, ილია), πατριάρχης Γεωργίας
Ηλίας Θεσσαλονίκης, αρχιεπίσκοπος Θεσσαλονίκης τον 6ο αι.

Πρόσωπα με το όνομα Ηλίας

Πρόσωπα με το όνομα Ελία (Elia) 
Ελία Καζάν, σκηνοθέτης του θεάτρου και του κινηματογράφου.

Πρόσωπα με το όνομα Ελίας 
Ελίας Κανέττι (βουλγάρικα: Елиас Канети), συγγραφέας.
Ελίας Χράουι (αραβικά: Ilyās, الياس الهراوي), Λιβανέζος πολιτικός.

Πρόσωπα με το όνομα Ιλιά (Илья) ή Ίλια (Илија)
Ιλιά Ερεμπούργκ (συνήθως ορθογραφείται Έρε(ν)μπουργκ, ρωσικά: Илья Григорьевич Эренбург), Ρώσος συγγραφέας
Ιλιά Πριγκόζιν (ρωσικά: Илья Рома́нович Приго́жин), βραβείο Νόμπελ 1977
Ίλια Ίβιτς (σερβικά: Илија Ивић), Σέρβος ποδοσφαιριστής

Πρόσωπα με το όνομα Ίλιε (Ilie)
Ίλιε Ντουμιτρέσκου (ρουμανικά: Ilie Dumitrescu), Ρουμάνος παίκτης και προπονητής ποδοσφαίρου
Ίλιε Ναστάσε (συνήθως ορθογραφείται Ναστάζε, ρουμανικά: Ilie Năstase), Ρουμάνος τενίστας

Ταινίες 
Ο Ηλίας του 16ου, θεατρική κωμωδία των Αλέκου Σακελλάριου και Χρήστου Γιαννακόπουλου

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

Ηρακλής Κακαβάνης, «Δίας – Ήλιος – Ηλίας», Ατέχνως (Ανακτήθηκε, 20.vii.2015).

Σημειώσεις

Ανδρικά ελληνικά ονόματα
Αγιωνύμια
Ονόματα από την Παλαιά Διαθήκη
Ονόματα εβραϊκής προέλευσης
Μεταγενέστερα ονόματα