Μίροσλαβ Κράλιεβιτς

Ο Μίροσλαβ Κράλιεβιτς (14 Δεκεμβρίου 1885 – 16 Απριλίου 1913) ήταν Κροάτης ζωγράφος, χαράκτης και γλύπτης, που δραστηριοποιήθηκε στις αρχές του 20ου αιώνα. Είναι ένας από τους ιδρυτές της μοντέρνας τέχνης στην Κροατία.

Ο Κράλιεβιτς σπούδασε ζωγραφική στη Βιέννη και το Μόναχο στη διάσημη Ακαδημία Τεχνών μαζί με τους Όσκαρ Χέρμαν, Βλαντιμίρ Μπέτσιτς και Γιόσιπ Ράτσιτς. Αυτή η ομάδα Κροατών καλλιτεχνών ονομάστηκε αργότερα ο Κύκλος του Μονάχου, γνωστός για την επιρροή τους στη σύγχρονη τέχνη στην Κροατία.  Μετά το Μόναχο, ο Κράλιεβιτς πέρασε χρόνο στο σπίτι της οικογένειας στο Ποζέγκα και στη συνέχεια στο Παρίσι όπου παρήγαγε το καλύτερο έργο του. Πέθανε στο Ζάγκρεμπ τον Απρίλιο του 1913, σε ηλικία 27 ετών, από φυματίωση. 

Ο Μίροσλαβ Κράλιεβιτς ζωγράφισε σε πολλά διαφορετικά στυλ, συμπεριλαμβανομένου του ιμπρεσιονισμού, του πουαντιγισμού και του εξπρεσιονισμού. Έγινε επίσης γνωστός για τα σχέδιά του με γκροτέσκ ή ερωτικούς χαρακτήρες, με παρόμοιο τρόπο με τον Όμπρεϊ Μπίρντσλι, και για τα γλυπτά του. Δουλεύοντας σε διάφορα μέσα, χρησιμοποίησε σχεδόν κάθε τεχνική ζωγραφικής και σχεδίασης στα πορτρέτα, τις φιγούρες, τις νεκρές φύσεις, τα ζώα και τα τοπία του. Ασχολήθηκε με την χαλκογραφία και την ξυλογραφία, ενώ δημιούργησε γλυπτά από πηλό, γύψο και μπρούτζο.

Βιογραφία 

Ο Μίροσλαβ Κράλιεβιτς γεννήθηκε στις 14 Δεκεμβρίου 1885 στο Γκόσπιτς, στην περιοχή Λίκα. Τα πρώτα παιδικά του χρόνια μέχρι την 7η τάξη του λυκείου (1888 έως 1902) τα πέρασε στο Ζάγκρεμπ, αν και ολοκλήρωσε το γυμνάσιο στο Γκόσπιτς (1902–1904). Αγαπούσε την ποίηση και τη μουσική και συχνά τον έβλεπαν να σχεδιάζει.  Το 1904, ο νεαρός Κράλιεβιτς έφυγε για τη Βιέννη. Εκεί, εκτός από τις νομικές σπουδές, παρακολούθησε μαθήματα ζωγραφικής ιδιωτικά με τον Τζορτζ Φίσχοφ.  Μετά από δύο χρόνια εγκατέλειψε τη νομική και αφοσιώθηκε στη ζωγραφική. 

Το φθινόπωρο του 1906 ο Κράλιεβιτς μετακόμισε στο Μόναχο, όπου πέρασε δύο θητείες στο ιδιωτικό σχολείο του Μόριτς Χέιμαν, γνωστό για την εκπαίδευση εξαιρετικών τυπογράφων.  Μετά από επτά μήνες στο Μόναχο, γράφτηκε στην περίφημη Ακαδημία Καλών Τεχνών και έγινε μαθητής του Ούγκο φον Χάμπερμαν.  Κατά τη διάρκεια της παραμονής του εκεί (1907–1910) σπούδασε με συναδέλφους του Κροάτες ζωγράφους Όσκαρ Χέρμαν, Βλαντιμίρ Μπέτσιτς και Γιόσιπ Ράτσιτς. Εκείνη την εποχή το Μόναχο ήταν ένα σημαντικό κέντρο της ευρωπαϊκής καλλιτεχνικής σκηνής, ιδιαίτερα για τον ρεαλισμό, τον μετα-ιμπρεσιονισμό, τον συμβολισμό και το αρ νουβό.

Μετά την ολοκλήρωση των σπουδών του στο Μόναχο, ο Κράλιεβιτς επέστρεψε στην οικογένειά του, η οποία τότε είχε μετακομίσει στην Ποζέγκα και όπου πέρασε το 1910 και ένα μεγάλο μέρος του 1911. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, ζωγράφισε Αυτοπροσωπογραφία με Σκύλο (Κροατικά: Autoportret sa psom) και πολλά από τα άλλα γνωστά πορτρέτα, τοπία και άλλα έργα του με ρουστίκ θέματα. Έστρεψε επίσης το ενδιαφέρον του στη γλυπτική, δημιουργώντας έργα σε πηλό, γύψο και μπρούτζο. 

Το 1911, ο Κράλιεβιτς έλαβε κρατική υποτροφία για σπουδές στο Παρίσι. Εγγράφηκε επίσημα στην Ακαδημία Γκραντ Σωμιέ,  αλλά αντίθετα άρχισε να ζωγραφίζει εντατικά στα στούντιο φίλων. Εδώ το δημιουργικό ταλέντο του Κράλιεβιτς ήρθε στο προσκήνιο, και παρά τις προοδευτικές συνέπειες της φυματίωσης, δημιούργησε μερικά από τα καλύτερα έργα του, μια σειρά από μοτίβα της παριζιάνικης ζωής σε σχέδια και λάδια. Μετά από ένα χρόνο, άφησε το Παρίσι και επέστρεψε στην Ποζέγκα. 

Το φθινόπωρο του 1912 ο Κράλιεβιτς πήγε στο Ζάγκρεμπ, όπου οργάνωσε την πρώτη του ατομική έκθεση, η οποία είχε αναδρομικό χαρακτήρα. Νοίκιασε ένα στούντιο, όπου συνέχισε να ζωγραφίζει μέχρι τον Δεκέμβριο του 1913. Στη συνέχεια πήγε σε ένα σανατόριο στο Μπερστόβτσα για θεραπεία. Μετά από δύο μήνες, έφυγε από το νοσοκομείο, για να επιστρέψει στο Ζάγκρεμπ, όπου πέθανε δύο μέρες αργότερα στις 16 Απριλίου 1913 από φυματίωση.  Ήταν μόλις 27 ετών. Είναι θαμμένος στον οικογενειακό τάφο στην Ποζέγκα.

Κληρονομιά 

Ο «Κύκλος του Μονάχου» σηματοδοτεί την αρχή του Κροατικού Μοντερνισμού. Ο όρος επινοήθηκε τη δεκαετία του 1950, αναφερόμενος στους τέσσερις καλλιτέχνες, που σπούδασαν στην Ακαδημία Τέχνης του Μονάχου στις αρχές του 1900. Ο Μίροσλαβ Κράλιεβιτς, μαζί με τους συναδέλφους του Κροάτες καλλιτέχνες Όσκαρ Χέρμαν, Βλαντιμίρ Μπέτσιτς και Γιόσιπ Ράτσιτς καθιέρωσαν τη μοντέρνα τέχνη στην Κροατία, θέτοντας μια νέα κατεύθυνση από τις προηγουμένως κυρίαρχες ακαδημαϊκές παραδόσεις. Η τέχνη τους ήταν αυτόνομη καλλιτεχνική έκφραση, χωρίς λογοτεχνικό, ιστορικό ή ηθικολογικό πλαίσιο, που τους φέρνει σε άμεση επαφή με τον γαλλικό ιμπρεσιονισμό, ιδιαίτερα με τον Μανέ και τον Σεζάν ως πρότυπα. 

Ο Μίροσλαβ Κράλιεβιτς είναι ένας από τους ιδρυτές της κροατικής μοντέρνας ζωγραφικής και σχεδόν από την αρχή ήταν ένας εξαιρετικά ευέλικτος καλλιτέχνης.  Η τέχνη του μπορεί να είναι δύσκολο να κατηγοριοποιηθεί, καθώς εξερεύνησε πολλά διαφορετικά στυλ και τεχνικές. Το γραφικό έργο του Μίροσλαβ Κράλιεβιτς εμφανίζει ισχυρές τονικές ιδιότητες και μια εξαιρετική αίσθηση φωτεινών και σκοτεινών σχέσεων, ταιριάζουν απόλυτα σε ένα ευαίσθητο ταμπεραμέντο, που θα μπορούσε να εκφράσει εξαιρετική χαρά, αλλά σύντομα μεταμορφώθηκε σε βαθύτερη μελαγχολία. 

Οι πιο ώριμοι πίνακες ζωγραφικής της δημιουργικής περιόδου του Κράλιεβιτς δημιουργήθηκαν ενώ βρισκόταν στην Ποζέγκα: Krave na paši (Αγελάδες στο βοσκότοπο), Bik (Ταύρος) και U staji (Στους στάβλους). Οι πλατιές πινελιές και οι έντονες χρωματικές αντιθέσεις εμφανίζουν τον καλλιτέχνη στο φυσικό του στοιχείο, την ύπαιθρο, παρά την ατμόσφαιρα του αστικού σαλονιού. Επίσης στο Ποζέγκα, ζωγράφισε ένα από τα πιο γνωστά και ωραιότερα αυτοπορτρέτα του: Αυτοπροσωπογραφία με Σκύλο. Εκεί δημιούργησε και ανθολογικά έργα κροατικής τέχνης, όπως Portret tete Luike (Πορτρέτο της θείας Λούικε), Djevojčica s lutkom (Κορίτσι με κούκλες) και πορτρέτα της μητέρας και του πατέρα του και το ποιητικό τοπίο ζωγραφισμένο με ιμπρεσιονιστική ατμόσφαιρα.  Το έργο του περιέχει στοιχεία τόσο του ιμπρεσιονισμού (για παράδειγμα στο Πάρκο Λούξεμπουργκ) όσο και του Εξπρεσιονισμού (Γυναίκες στο Πάρκο). Οι πίνακές του, που δημιουργήθηκαν επίσης στο Παρίσι, δείχνουν μεθόδους παρόμοιες με τον Σεζάν. 

Η Γκαλερί Μίροσλαβ Κράλιεβιτς είναι μια ανεξάρτητη και μη κερδοσκοπική πλατφόρμα και γκαλερί σύγχρονης τέχνης στο Ζάγκρεμπ, αφιερωμένη στην προώθηση της σύγχρονης κροατικής τέχνης και στη δημιουργία δεσμών με τη διεθνή καλλιτεχνική σκηνή. Πήρε το όνομά του από τον Μίροσλαβ Κράλιεβιτς «του οποίου οι καινοτομίες άσκησαν καθοριστική επίδραση στην κροατική εικαστική τέχνη στις αρχές του 20ού αιώνα».

Εκθέσεις

Ατομικές εκθέσεις 

 1912 Γκαλερί Ούρλιχ, Ζάγκρεμπ - Ατομική Έκθεση Μίροσλαβ Κράλιεβιτς
 1999 Γκαλερί Καλών Τεχνών, Όσιγιεκ- Ατομική έκθεση Μίροσλαβ Κράλιεβιτς: γκραβούρες και γραφικά από το Μουσείο Τεχνών και Χειροτεχνίας, Ζάγκρεμπ
 2004 Γκαλερί Αντρίς, Ρόβινι - Έκθεση Μίροσλαβ Κράλιεβιτς 
 2013–2014 Μοντέρνα Πινακοθήκη, Ζάγκρεμπ - η μεγαλύτερη αναδρομική έκθεση του έργου του Μίροσλαβ Κράλιεβιτς μέχρι σήμερα, με σχεδόν 200 έργα.

Ομαδικές εκθέσεις 

 1914 Διεθνής Έκθεση Χαρακτικής στο Ζάγκρεμπ. Πραγματοποιήθηκε διεθνής έντυπη έκθεση στην οποία συμμετείχαν 160 καλλιτέχνες με 870 έργα. Ο Μίροσλαβ Κράλιεβιτς ήταν ένας από τους 14 Κροάτες καλλιτέχνες, που εξέθεσαν τα έργα τους που περιελάμβαναν γκραβούρες, σχέδια, παστέλ και ακουαρέλες.
 1942 Μπιενάλε Βενετίας - Ο Μίροσλαβ Κράλιεβιτς ήταν ένας από τους  Κροάτες καλλιτέχνες έργα των οποίων εκτέθηκαν στην κροατική έκθεση εκείνη τη χρονιά.
 1973 Περίπτερο τέχνης Ζάγκρεμπ - Πίνακες του Κύκλου του Μονάχου 
 2007 Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης, Ντουμπρόβνικ  - Από τη Μόνιμη Συλλογή

Δημόσιες συλλογές 
Δημόσιες συλλογές στην Κροατία που περιέχουν έργα του Μίροσλαβ Κράλιεβιτς: 

 Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης Ντουμπρόβνικ, Ντουμπρόβνικ
 MMSU - Μουσείο Μοντέρνας και Σύγχρονης Τέχνης Ριέκα, Ριέκα
 Γκαλερί Τέχνης, Σπλιτ
 MSU Muzej Suvremene Umjetnosti / Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, Ζάγκρεμπ

Δημόσια συλλογή στη Βόρεια Μακεδονία, που περιέχει έργα του Μίροσλαβ Κράλιεβιτς: 

 Εθνική Πινακοθήκη - Chifte Amam - Σκόπια

Εικόνες

Παραπομπές 

Μετα-ιμπρεσιονιστές ζωγράφοι
Κροάτες ζωγράφοι
Σελίδες με μη επιθεωρημένες μεταφράσεις