Μπραμαντίνο

Ο Μπαρτολομέο Σουάρντι (Bartolomeo Suardi), περισσότερο γνωστός ως Bramantino ( -  ),  ήταν Ιταλός ζωγράφος και αρχιτέκτονας, που δραστηριοποιήθηκε κυρίως στη γενέτειρα πόλη του, Μιλάνο.

Βιογραφία 
Γεννήθηκε στο Μιλάνο, γιος του Αλμπέρτο Σουάρντι, αλλά η βιογραφία του παραμένει ασαφής και περίπλοκη λόγω της εμφάνισης δύο "ψευδο-Μπραμαντίνο". Εκπαιδεύτηκε από τον Ντονάτο Μπραμάντε, υιοθετώντας μια υποτιμητική μορφή του ονόματος του δασκάλου του. Αυτή η εκπαίδευση του έδωσε επιρροές από την παράδοση του quattrocento στο Ουρμπίνο  του ακίνητου ρεαλισμού και αργότερα αφομοίωσε ορισμένα στοιχεία του στυλ του Λεονάρντο, αφού έφτασε στο Μιλάνο, αν και από άλλες απόψεις παρέμεινε πιστός στην εκπαίδευσή του στο ύφος της Κεντρικής Ιταλίας.

Έχει τεκμηριωθεί στα τέλη του 1508 ως βοηθός στη διακόσμηση των Αιθουσών του Ραφαήλ στο Βατικανό, αν και τίποτα δεν έχει απομείνει από την εκεί εργασία του, και το 1509 επέστρεψε στο Μιλάνο. Το ύφος του άλλαξε σημαντικά κατά τη διάρκεια της σταδιοδρομίας του, και εμφανίζει, επίσης, έντονα ατομικά χαρακτηριστικά. Οι κύριες επιρροές του ήταν ο γαλήνιος και μερικές φορές αφύσικος κλασικισμός των Πιέρο ντέλλα Φραντσέσκα, Λεονάρντο ντα Βίντσι και Έρκολε ντε' Ρομπέρτι, αλλά τα έργα του εμφανίζουν επίσης μια μερικές φορές ανησυχητικά ακίνητη εκφραστικότητα, συγκρίσιμη μόνο με του τελευταίου από αυτούς τους τρεις.

Οι "ψευδο-Μπραμαντίνο" 
Υπάρχει αναφορά για έναν Bramantino da Milano από τον Τζόρτζο Βαζάρι στις βιογραφίες του Πιέρο ντέλλα Φραντσέσκα, Μπενβενούτο Τίζι,Τζιρόλαμο ντα Κάρπι και Γιάκοπο Σανσοβίνο . Ο Μπραμαντίνο του Βαζάρι, αν υπήρχε καθόλου, εργαζόταν για τον Πάπα Νικόλαο V μεταξύ 1450 και 1455.  Εάν όντως υπήρξε, τότε εργάστηκε πριν από τα αναφερόμενα έργα του Μπαρτολομέο Σουάρντι.

Ένας καλλιτέχνης γνωστός από καιρό ως ψευδο-Μπραμαντίνο δραστηριοποιήθηκε στη Νάπολη στις αρχές του 16ου αιώνα.  Σήμερα συνήθως αναγνωρίζεται ως Ισπανός, που ονομαζόταν Pedro Fernández, Piero Francione, ή έφερε  διάφορα άλλα ονόματα.

Έργα της ωριμότητας 

Το 1508 απασχολήθηκε στη Ρώμη . Ο Ντονάτο Μπραμάντε δίδαξε αρχιτεκτονική στον Μπραμαντίνο και ο μαθητής βοήθησε τον δάσκαλο στην εικονογράφηση του εσωτερικού της εκκλησίας της Santa Maria presso San Satiro του Μιλάνου.

Στη ζωγραφική, δημιούργησε αρκετά πορτραίτα διακεκριμένων προσωπικοτήτων για το Βατικανό . Τα πρώτα γνωστά έργα του είναι η Γέννηση (1490s, Πινακοθήκη Μπρέρα) και το Ecce Homo (γύρω στο 1495, Συλλογή Thyssen-Bornemisza).  Ένα από τα πιο γνωστά έργα του είναι η μελαγχολική λατρεία των μάγων (1495–98),  στην Εθνική Πινακοθήκη του Λονδίνου. Εκτός από τον αδιάφορο, με στεγνό συναίσθημα κλασικισμό και τη συμμετρική γεωμετρική λογική της καθαρότητας,  αυτή η μορφή είναι αξιοσημείωτη για την ευφάνταστη αποκοπή του κτιρίου που αποκαλύπτει ένα φανταστικό βουνό στο φόντο.

Μια νωπογραφία της Pietà (περ. 1505, σήμερα στην Αμβροσιανή Βιβλιοθήκη) βρίσκεται σε αποσπασματική κατάσταση.  Πριν από το 1508, σχεδίασε τις ταπετσαρίες των Μηνών για τον Gian Giacom Trivulzio (σήμερα στο Κάστρο των Σφόρτσα). Το ρετάμπλ Αγιος Μιχαήλ (ή Ενθρονισμένη Μαντόνα και Βρέφος με τον Άγιο Αβρόσιο και τον Άγιο Μιχαήλ ) στην Αμβοσιανή Βιβλιοθήκη, αξιοσημείωτο για τον επιτηδευμένα βραχύ σκοτωμένο άνδρα (που αντιπροσωπεύει έναν Αρειανό αιρετικό) εμπρός από έναν με σκληρή εμφάνιση Άγιο Αμβρόσιο και έναν γιγαντιαίο νεκρό βάτραχο (που συμβολίζει τον Σατανά) με τον Άγιο Μιχαήλ στο προσκήνιο, και τους απαθείς Αγίους, χρονολογείται μετά το 1510. Ο Φρίντμπεργκ βλέπει σε αυτόν τον πίνακα μια παρόρμηση του καλλιτέχνη, βασισμένη στον Λεονάρντο, για να περιγράψει τον πίνακα σε έναν κόσμο όπου η σχεδόν αφαιρετική αυστηρή γεωμετρία, που χαρακτηρίζεται από "επικείμενες σκιαγραφίες φανταστικής και ανεπίσημης αρχιτεκτονικής, κατασκευασμένες με έναν κανόνα και ένα τετράγωνο, παίρνουν ολοένα και μεγαλύτερη σημασία." Οι μορφές, ακόμη και όταν προσπαθούν να προδώσουν το συναίσθημα, φαίνονται κενά, μακρινά, "automata" που δρουν περισσότερο ως πιόνια σε μια γεωμετρική άσκηση, κάτι κοινό με προηγούμενα έργα του Πιέρο ντέλλα Φραντσέσκα. Ένα άλλο αριστούργημά του είναι η Σταύρωση της Brera (περ. 1510–1520). 

Το 1525 ο Μπραμαντίνο διορίστηκε αρχιτέκτονας στην Αυλή του Δούκα Φραγκίσκου Β΄ Σφόρτσα και η βοήθειά του ως μηχανικού για την υπεράσπιση του Μιλάνου του απέφερε πολλές επιβραβεύσεις.

Δείτε επίσης
 Κατάλογος Ιταλών ζωγράφων

Βιβλιογραφικές αναφορές

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Bramantino «Madonna and Child» στο ιστολόγιο του Joel Garten
 Leonardo da Vinci: ανατομικά σχέδια από τη Βασιλική Βιβλιοθήκη, το Κάστρο του Windsor, κατάλογος εκθέσεων πλήρως online ως PDF από το Μητροπολιτικό Μουσείο Τέχνης, το οποίο περιέχει υλικό για τον Μπραμαντίνο (βλ. Ευρετήριο)

Ιταλοί ζωγράφοι
Ζωγράφοι της Αναγέννησης
Ιταλοί αρχιτέκτονες