Ζλάτκο Σούλεντιτς

Ο Ζλάτκο Σούλεντιτς (16 Μαρτίου 1893 – 9 Ιουλίου 1971) ήταν Κροάτης ζωγράφος τοπίων και πορτρέτων.

Ήταν ένας από τη δεύτερη γενιά Κροατών μοντέρνων ζωγράφων, οπαδός των ζωγράφων του Κύκλου του Μονάχου. Σπούδασε επίσης στην Ακαδημία Καλών Τεχνών του Μονάχου και άρχισε να αναπτύσσει τη δική του εκδοχή εξπρεσιονισμού και κυβισμού στην Κροατία, με εκλεπτυσμένες χρωματικές αρμονίες. Στο μεταγενέστερο έργο του ο Σούλεντιτς ζωγράφισε θρησκευτικά μοτίβα, τοπία και όψεις της πόλης, αλλά παρέμεινε πρωτίστως ζωγράφος πορτρέτων. Δίδαξε σχέδιο στο σχολείο και στην Ακαδημία Καλών Τεχνών του Ζάγκρεμπ. Ταξίδεψε πολύ και δημοσίευσε ένα βιβλίο «Άνθρωποι, Τόποι, Άπειρο» (Ljudi, krajevi, beskraj).

Βιογραφία 
Ο Ζλάτκο Σούλεντιτς γεννήθηκε στις 16 Μαρτίου 1893 στο Γκλίνα. Όταν ήταν τριών ετών, πέθανε η μητέρα του. Τα επόμενα χρόνια θα έλεγε στη γυναίκα του ότι η μητέρα του διατηρήθηκε στη μνήμη του «σαν μια σκιά που κάθεται μαζί του στον καναπέ». Παρακολούθησε το γυμνάσιο στο Κάρλοβατς, και το 1910 παρακολούθησε μαθήματα, που έδωσε ο Ρόμπερτ Όερ στην Προσωρινή Σχολή Τεχνών και Χειροτεχνίας στο Ζάγκρεμπ.  Η εκπαίδευσή του συνεχίστηκε στο Μόναχο, αρχικά ιδιαίτερα με τον Χάινριχ Κνιρ και μετά στην Ακαδημία Καλών Τεχνών του Μονάχου (1911–1914).  Ενώ ήταν ακόμη φοιτητής, το 1913 επισκέφτηκε το Παρίσι. 

Ο Σούλεντιτς εξέθεσε έργα του για πρώτη φορά στα εγκαίνια του Ανοιξιάτικου Σαλονιού του Ζάγκρεμπ του 1916, όταν ήταν ένας από τους διοργανωτές.Την περίοδο 1921-1927 έκανε εκθέσεις με την Ανεξάρτητη Ομάδα Καλλιτεχνών (Grupa nezavisnih umjetnika) της οποίας άλλα μέλη ήταν οι Λιούμπο Μπάμπιτς, Βλαντιμίρ Μπέτσιτς, Γιόζο Κλιάκοβιτς, Φράνο Κρσίνιτς, Ίβαν Μέστροβιτς, Γιερόλιμ Μίσε, Μάριν Στούντιν και Βλαντιμίρ Βαρλάι.  Πραγματοποίησε επίσης ατομικές εκθέσεις στην γκαλερί Ούρλιχ το 1921, το 1927 και το 1941. 

Από μικρός ταξίδευε πολύ, αρχικά παρέα με τον πατέρα του, έναν γιατρό. Ταξίδεψε εντός της Κροατίας: γύρω από το Γκλίνα και το Κάρλοβατς, το Ζάγκρεμπ, το Γιάπετιτς, το Πλεσίβιτσα και τις ακτές της Αδριατικής,  και αργότερα ο Σούλεντιτς επισκεπτόταν τις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες, σε όλη τη Βόρεια Αφρική, τη Βόρεια Αμερική, τη Νότια Αμερική, τη Βιρμανία, την Ινδονησία, τη Μαλαισία και την Αίγυπτο.  Οι εντυπώσεις από αυτά τα ταξίδια καταγράφηκαν σε σκίτσα και ακουαρέλες, με μια σειρά σημειώσεων, που δημοσιεύτηκαν αργότερα στο βιβλίο του «Άνθρωποι, τόποι, άπειρο» (1971). 

Ο Σούλεντιτς δίδαξε ζωγραφική στο σχολείο και αργότερα έγινε καθηγητής στην Ακαδημία Καλών Τεχνών του Ζάγκρεμπ.  Το 1947, λόγω της πολιτικής της εποχής, η θέση του στην Ακαδημία τερματίστηκε.  Σε ηλικία 54 ετών, βρέθηκε συνταξιούχος με μια μικρή σύνταξη σε μια εποχή, που ήταν περιορισμένες οι ευκαιρίες να κάνει εκθέσεις και να κερδίσει τα προς το ζην από την τέχνη. Ο Σούλεντιτς αφιέρωσε τον χρόνο του στη ζωγραφική και το 1953 συνέχισε τα ταξίδια του. Μέχρι το 1959, άρχισε να λαμβάνει αναγνώριση για τη δουλειά του σε μεγάλες κροατικές εκθέσεις. Το 1961 παρασημοφορήθηκε με το παράσημο της Δημοκρατίας. Το Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης της Ριέκα πραγματοποίησε έκθεση για την 70η επέτειό του και ακολούθησαν άλλες γκαλερί: Ζόριν Ντομ, Κάρλοβατς, Γκαλερί Στρόσμαγιερ στο Ζάγκρεμπ, Σαλόνι τέχνης στο Όσιγιεκ, Γκαλερί Καλών Τεχνών στο Σπλιτ και Μάτιτσα χρβάτσκα. 

Από το 1964 έως το 1968 ο Σούλεντιτς εργάστηκε για το μοναστήρι των Φραγκισκανών στο Κσάβερ στο Ζάγκρεμπ.  Η εικόνα του «Επί του Όρους Κήρυγμα» (Propovijedi na gori) περιλαμβάνει την τελευταία του αυτοπροσωπογραφία. 

Το 1969 έλαβε το βραβείο Βλαντιμίρ Ναζόρ για  τα επιτεύγματά του σ' όλη του τη ζωή στις εικαστικές τέχνες.

Ο Ζλάτκο Σούλεντιτς πέθανε στο Ζάγκρεμπ στις 9 Ιουλίου 1971.

Κληρονομιά 
Ο Σούλεντιτς είναι ένας από τους πιο γνωστούς Κροάτες εξπρεσιονιστές.  Μια κρίσιμη πρώιμη επιρροή ήταν οι πίνακες του Μίροσλαβ Κράλιεβιτς και το κίνημα της σύγχρονης τέχνης.  Η δημόσια εκτίμηση των δικών του έργων ζωγραφικής χρονολογείται από το 1916, στο πρώτο Ανοιξιάτικο Σαλόνι στο Ζάγκρεμπ.  Οι ζωγραφικοί του πίνακες παρουσίαζαν το ζωηρό χρώμα και τον εξπρεσιονισμό τόσο συχνά στο μεταγενέστερο έργο του. Αγωνίστηκε για το πνευματικό περιεχόμενο στη ζωγραφική του, λέγοντας ότι ήθελε να μάθει τι κρύβεται πίσω από την πραγματικότητα. 

Σε όλη την καλλιτεχνική του σταδιοδρομία, τοπία, νεκρές φύσεις, πορτρέτα και θρησκευτικές συνθέσεις έφεραν την προσωπική του καλλιτεχνική υπογραφή διαβαθμισμένων τόνων και χρωμάτων με ελεύθερη δουλειά.  Αυτό ήταν εμφανές στις γκουάς, τις ακουαρέλες, τα λάδια και τα σχέδιά του.  Το 1930 σε ένα ταξίδι του στο Παρίσι, ζωγράφισε μια από τις καλύτερες εικόνες του "Place de Tertre", χρησιμοποιώντας μια περιορισμένη χρωματική παλέτα και δημιουργώντας μια σύγχρονη αίσθηση του χώρου. 

Τις δεκαετίες του 1950 και του 1960 ζωγράφισε τη σειρά καλοκαιρινών ταξιδιών του (Ζαντάρ, Βρμπνικ, Κβάρνερ, Σίπαν). Η χρήση εκφραστικού χρώματος που τείνει προς την αφαίρεση τον έβαλε ανάμεσα στις τάξεις των καλύτερων σύγχρονων Κροατών καλλιτεχνών. 

Ο Σούλεντιτς ήταν μια σημαντική φυσιογνωμία της δεύτερης γενιάς του Κροατικού Μοντερνισμού, ο δημιουργός μιας σειράς εμβληματικών έργων με το δικό του στυλ υπογραφής.  Ήταν επίσης σύγχρονος καλλιτέχνης. Στα τέλη της δεκαετίας του εξήντα ήταν δεξιοτέχνης του εκφραστικού χρώματος και απεικόνιζε σε βάθος περιεχόμενο με ανθρώπινες, ζωγραφικές χειρονομίες. 

Μια μεγάλη αναδρομική έκθεση του έργου του πραγματοποιήθηκε στη Μοντέρνα Πινακοθήκη του Ζάγκρεμπ το 1972,  και στο Περίπτερο Τέχνης το 2011. 

Το 1993, στα εκατό χρόνια από τη γέννησή του, τα Κροατικά Ταχυδρομεία εξέδωσαν γραμματόσημο με την αυτοπροσωπογραφία του του 1929.

Έργα 
Οι πίνακές του περιλαμβάνουν :

 Τέλη Φθινοπώρου (Kasna Jesen), 1913
 Αυτοπροσωπογραφία, 1915
 Από το Μαξιμίρ (Iz Maksimira), 1915
 Άντρας με κόκκινη γενιάδα (Čovjek s crvenom bradom), 1916
 Portret dr Stjepana Pelca, 1917
 Οδός Πριμόρσκα (Primorska ulica), 1918
 Tunis, 1920
 Ο Πατέρας μου (Moj otac), 1925
 Portret arh. Pičmana, 1926
 Αυτοπροσωπογραφία (Autoportret), 1929
 Place du Tertre, 1930
 Τράπεζα (Banka), 1932
 Κορίτσι με Καπέλο (Djevojčica sa šeširom), 1934
 S. Giovanni i Paolo,Venecija, 1935
 Τοπίο Σαμόμπορ(Samoborski kraj), 1938
 Μεσημέρι (Podne), 1939
 Πορτρέτο του Αντρέγιε Βέντλερ-Βόιτα (Portret Andreje Wendler-Vojta), 1946
 Βρμπνικ (Vrbnik), 1947
 Sv. Donat, 1949
 Πίσω από το Θέατρο I (Iza kazališta I), 1952
 Fontana di Trevi, 1957
 Άντονι(Ante), 1958
 Θέα από το Τζίπαν (Pogled sa đipana), 1962
 Χωράφια στο Τζίπαν (Đipansko polje), 1962
 Αυτοπροσωπογραφία (Autoportret), 1963
 Εκατό σκαλοπάτια (Sto stuba), 1964
 Αμπελώνες Πλεσίβιτσκι (Plješivički vinogradi II), 1966
 Μια παλιά λάμπα (Staru svjetiljku), 1966
 Đipanski bor, 1967
 Ampirsku uru, 1968
 Silba, 1968
 Εγκαταλελειμμένη βάρκα (Napuštena barka), 1969
 Παιδί (Dijete), 1970
 Σταύρωση (Raspeće), 1971

Παραπομπές

Βιβλιογραφία 

 Zlatko Šulentić του Mladen Pejaković. Μονογραφία. Εκδότης:Art studio Azinović;
 Zlatko Šulentić – Tragom onostranog i svetog ( Zlatko Šulentić – On the Trail of the Transcendental and the Sacred ) της Ivanka Reberski. Μονογραφία. Εκδότης: Požeška biskupija, 2009.ISBN 978-953-7647-04-9

Κροάτες ζωγράφοι
Σελίδες με μη επιθεωρημένες μεταφράσεις