Ιωάννα Α΄ της Ναβάρρας

Η Ιωάννα A΄ της Ναβάρρας (Jeanne Ire de Navarre, 14 Ιανουαρίου 1273 - 2 Απριλίου 1305) βασίλισσα της Γαλλίας (1284 - 1305) βασίλισσα της Ναβάρρας και κόμισσα της Καμπανίας (1274 - 1305) ήταν κόρη και διάδοχος του Ερρίκου του Παχύ και της Λευκής του Αρτουά. Με τον γάμο της με τον βασιλιά Φίλιππο Δ΄ της Γαλλίας έγινε βασίλισσα της Γαλλίας, μητέρα τριών βασιλέων και μιας βασίλισσας της Αγγλίας.

Γάμος με τον δελφίνο Φίλιππο 

Η Ιωάννα γεννημένη στις 14 Ιανουαρίου 1273 στην Καμπανία ανήκε στην Οίκος του Μπλουά που κυβερνούσε τη Ναβάρρα και την Καμπανία. Την επόμενη χρονιά μετά τη γέννηση πέθανε ο πατέρας της κληρονομώντας η ίδια η Ιωάννα το βασίλειο της Ναβάρρας και την κομητεία της Καμπανίας. Η μητέρα της ορίστηκε κηδεμόνας αλλά ήταν πολύ αδύναμη να ανταπεξέλθει στα καθήκοντα της γι'αυτό αναγκάστηκε να στραφεί σε ξένους βασιλικούς οίκους για βοήθεια με προτεραιότητα τον βασιλιά της Γαλλίας Φίλιππο τον Τρομερό. Η μητέρα της έφτασε στη Γαλλία (1274), με τη Συνθήκη της Ορλεάνης ή Λευκή αρραβώνιασε τον κόρη της Ιωάννα με τον διάδοχο του Γαλλικού θρόνου δελφίνο Φίλιππο. Η Λευκή τοποθέτησε στη συνέχεια τη μικρή Ιωάννα στην κυβέρνηση της Ναβάρρας υπό την προστασία του Γάλλου βασιλιά, μεγάλωσε μαζί με τον μελλοντικό σύζυγο της αλλά είναι αβέβαιο αν διέμενε όλο τον χρόνο στη Ναβάρρα.
Στις 16 Αυγούστου 1284, σε ηλικία 11 ετών η Ιωάννα παντρεύτηκε τον δελφίνο Φίλιππο ο οποίος έναν χρόνο αργότερα ορκίστηκε βασιλιάς ως Φίλιππος Δ΄ της Γαλλίας (1285). Η Ιωάννα περιγράφεται σαν παχουλή και απλή, η κόρη της Ισαβέλλα αντίθετα είχε τα φυσικά χαρακτηριστικά του πατέρα της, σαν χαρακτήρας η Ιωάννα περιγράφεται τολμηρή, θαρραλέα και επιχειρηματική.

Βασίλισσα της Γαλλίας και της Ναβάρρας 

Η Ιωάννα A' είχε ενεργό ρόλο στην κυβέρνηση στη Γαλλία και ήταν παρούσα στη βασιλική αυλή, ήταν στενά συνδεδεμένη με τον σύζυγο της ο οποίος επειδή μεγάλωσαν μαζί την αγαπούσε με πάθος και τη σεβόταν. Ο Φίλιππος Δ΄ τη διόρισε αντιβασίλισσα της Γαλλίας και κηδεμονα του γιου τους (1294) αλλά δεν είχε ενεργό ρόλο στη διακυβέρνηση της Γαλλίας, τα καθήκοντα της επικεντρώθηκαν περισσότερο στη διακυβέρνηση της πατρικής της κληρονομιάς σε Ναβάρρα και Καμπανία.
Η βασίλισσα Ιωάννα ίδρυσε το Πανεπιστήμιο της Ναβάρρας στο Παρίσι. Όταν πραγματοποιήθηκε ο γάμος της (1284) έδωσε στον πεθερό της φόρο υποτέλειας για την Καμπανία και το Μπρι. 
Η Ιωάννα δεν κυβέρνησε ποτέ η ίδια το βασίλειο της Ναβάρρας, τη διοίκηση την είχαν Γάλλοι αντιπρόσωποι που κυβερνούσαν στη Ναβάρρα. Οι Γάλλοι απεσταλμένοι ήταν μισητοί στους κατοίκους της Ναβάρρας οι οποίοι ζητούσαν επίμονα να έρθει να κυβερνήσει η ίδια η Ιωάννα, κατηγορούσαν γι'αυτό τους Γάλλους ότι δεν της το επέτρεπαν να το κάνει, τα διατάγματα βγήκαν στο όνομα της Ιωάννας ενώ τα νομίσματα κόπηκαν με τη μορφή της. Έγινε πολύ περισσότερο επικεντρωμένη στην Καμπανία την οποία κυβερνούσε αυτοπροσώπως και βρισκόταν για μεγάλο χρονικό διάστημα στην περιοχή αυτή. Ήρθε σε σύγκρουση με τον επίσκοπο Γκιχάρντ του Τρουά ο οποίος κατηγόρησε την ίδια για κλοπή και τη μητέρα της για απάτη. 
Η Ιωάννα A' της Ναβάρρας πέθανε σε ηλικία 32 ετών πάνω στη γέννα, ο σύζυγος της θεωρήθηκε υπεύθυνος για τον θάνατο της.

Οικογένεια

Με τον σύζυγο της Φίλιππο Δ΄ τον Ωραίο απέκτησε :

Λουδοβίκος Ι΄ της Γαλλίας
Φίλιππος Ε΄ της Γαλλίας
Κάρολος Δ΄ της Γαλλίας
Ισαβέλλα της Γαλλίας

Παραπομπές

Πηγές

Woodacre, Elena (2013). The Queens Regnant of Navarre: Succession, Politics, and Partnership, 1274-1512. Palgrave Macmillan.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

Γυναίκες του μεσαίωνα

|-

Βασίλισσες και Αυτοκράτειρες της Γαλλίας
Βασίλισσες της Ναβάρρας
Οίκος του Μπλουά
Ινφάντας της Ναβάρρας