Φέλιξ Καντέλα

Ο Φέλιξ Καντέλα (Felix Candela) (27 Ιανουαρίου 1910 – 7 Δεκεμβρίου 1997) ήταν Ισπανός αρχιτέκτονας, γνωστός για τη μεγάλη του συνεισφορά στην ανάπτυξη της μεξικανικής αρχιτεκτονικής.Θεωρείται ως  ο δημιουργός ενός κατασκευαστικού συστήματος του οποίου δυο χαρακτηριστικά εξέφραζαν  τις  τάσεις του 20ουαιώνα:η χρήση οπλισμένου σκυροδέματος και ο ορισμός του αρχιτεκτονικού  χώρου σε σχέση με την τέταρτη  διάσταση ,τον χρόνο. Θεωρούταν ότι ανήκει σε μια ομάδα αρχιτεκτόνων(Oscar Niemeyer,Jorn Utzon,Eero Saarinen) οι όποιοι απ το 1950 και μετά, χρησιμοποιούσαν μεμβράνες από σκυρόδεμα για δημιουργήσουν αχανείς χώρους με μνημειακές γεωμετρικές μορφές .Από γραπτά κείμενα που μας άφησε  όμως, διαφοροποιεί ρητά την θέση του, καθώς υποστήριζε πως ο σχεδιασμός  και οι δημιουργίες των παραπάνω αρχιτεκτόνων προέκυπταν μονάχα  από την βούληση  τους. Αντίθετα η δικιά του προσέγγιση ήταν πολύ σαφής καθώς η κατασκευή των  τολμηρών σχεδιαστικών φαντασιώσεων  του, πάντα παρουσίαζε μια ξεκάθαρη μετάβαση από την γεωμετρία στην υλοποίηση  των δομών.Οι  μορφές  ξεδιπλώνονταν  στον  χώρο, προέκυπταν από στοιχεία και επιφάνειες  και υπάκουαν σε μαθηματικές και κατασκευαστικές αρχές όπου σημεία, επίπεδα και τομές  δημιουργούν έναν άρρηκτο  δεσμό.

Βιογραφία 

Γεννήθηκε στην Μαδρίτη της Ισπανίας το 1910. Το 1927 εισήχθη στην  πολυτεχνική  σχολή αρχιτεκτονικής  της  Μαδρίτης(La Escuela Superior de Arquitectura ) από όπου αποφοίτησε  το 1935 και στην συνέχεια ταξίδεψε  στη Γερμανία για να συνεχίσει  τις σπουδές  του στην αρχιτεκτονική. Νωρίς αφότου ξεκίνησαν  τα μαθήματα ,ανέπτυξε μια ιδιαίτερη κλίση  προς την γεωμετρία και ξεκίνησε  να παρέχει  ιδιαίτερα μαθήματα σε άλλους φοιτητές .Στο πρώτο έτος  των σπουδών  του ,η οπτική του αντίληψη  και  το ταλέντο  του στην παραστατική γεωμετρία  και τριγωνομετρία προσέλκυσαν  το ενδιαφέρον του  καθηγητή του στο μάθημα  της αντοχής υλικών, Luis Vegas, ο οποίος  τον όρισε επίσημο βοηθό του. Στο πλάι του Luis Vegas , ο Candela πήρε μέρος σε πολλούς αρχιτεκτονικούς διαγωνισμούς  και κέρδισε  στους  περισσότερους .Αντίθετα με πολλούς συνομηλίκους  του , δεν είχε δείξει καμία κλίση  προς  αυτή την κατεύθυνση  στο σχολείο .Δεν του άρεσαν καν τα μαθηματικά .Όταν ήταν φοιτητής  στη Μαδρίτη ,στην σχολή διδάσκονταν  την θεωρία  της  ελαστικότητας ,όπου  ο Candela βοηθούσε  τους καθηγητές  και τους φοιτητές .Οι σπουδές  του διακόπηκαν απότομα ,με το ξεκίνημα  του εμφυλίου πολέμου  στην Ισπανία  το 1936.Οταν γύρισε  στην Ισπανία να πολεμήσει ,συμμάχησε  με τους δημοκρατικούς  και  πάλεψε  κατά του Franco.Σύντομα ορίστηκε αρχηγός  των μηχανικών . Ενώ συμμετείχε  στον εμφύλιο πόλεμο ,φυλακίστηκε στο στρατόπεδο συγκέντρωσης του Perpignan στην Γαλλία μέχρι την λήξη του πολέμου το 1939. Έχοντας πολεμήσει  κατά του Franco,δεν μπορούσε  να παραμείνει  στο κράτος  το οποίο πλέον κυβερνούσε ,επομένως μαζί  με  κάποιες  άλλες εκατοντάδες κρατουμένων επιβιβάστηκε στο πλοίο για το Μεξικό όπου  θα ξεκινούσε  την καριέρα  του. Παντρεύτηκε  την  Eladia  Martin όταν έφτασε  στο Μεξικό ,όπου  και μεγάλωσαν  την οικογένεια  τους.

Λεπτά κελύφη 
Ο Candela εργάστηκε  πολύ σκληρά  για να αποδείξει  την πραγματική φύση  και τις δυνατότητες  που διέθετε  το οπλισμένο σκυρόδεμα στις  δομικές κατασκευές (θόλους, κελύφη).Δεν εφεύρε αυτός  την κατασκευή λεπτών κελυφών αλλά ήταν  ο δημιουργός  των εξισώσεων άσκησης θλιπτικών δυνάμεων σε μεμβράνες  που καθιστούσαν δυνατή  την εφαρμογή στατιστικών διαδικασιών  στην σύλληψη  μιας κατασκευής  και την διεξαγωγή πειραμάτων θλιπτικής αντοχής ,καθορίζοντας έτσι το πάχος  και την μορφή  της μεμβράνης.Με αυτές τις εξισώσεις μπορούσε να μελετήσει  την κατανομή  των θλιπτικών δυνάμεων  στη κατασκευή  των κελυφών  και να επιτύχει  το “ελαφρύτερο” δυνατό αποτέλεσμα χωρίς  να σπαταλήσει καθόλου υλικά .Αυτή  η διαδικασία  ενστάλαζε  τις μορφές  του με χάρη και ομορφιά. Συχνά ασκούσε κριτική  στις αναλυτικές διαδικασίες  που χρησιμοποιούσαν  οι πολιτικοί μηχανικοί  σε αντίστοιχες κατασκευές καθώς υποστήριζε  ότι οδηγούσαν  σε σπατάλη υλικών  και  λανθασμένα δεδομένα .Οι δίκες  του διαδικασίες βασίζονταν στην γεωμετρία  (απ’τήν  εικόνα των σωμάτων  που περιστρέφονται  και  τέμνονται  στον χώρο) και παρήγαγαν  μορφές  που ήδη  άνηκαν  στο γεωμετρικό  ρεπερτόριο. Σύμφωνα  με αυτή την  γεωμετρικά  βασιζόμενη  λογική ,οι μορφές  που προέκυπταν  ήταν  δυνατό  να φέρουν τους  εαυτούς  τους  εφόσον  κατασκευάζονταν  με υλικά  που μπορούσαν  να εξασφαλίσουν  την σταθερότητα τους. Κατάφερε  να δημιουργήσει  κελύφη  πάχους 2-5 εκ.

Μεξικό  1950 
Ο Candela εργάστηκε ως αρχιτέκτονας  στο Μεξικό μέχρι το 1949 , όπου ξεκίνησε  να κατασκευάζει  τα χαρακτηριστικά του λεπτά κελύφη από σκυρόδεμα. Έκανε  την πλειοψηφία  των έργων  του στο Μεξικό  μέχρι  την δεκαετία  του 60. Ήταν υπεύθυνος για περισσότερες  από 300 δουλείες  και 900 αναθέσεις έργων  εκείνη την περίοδο .Πολλά  από τα μεγάλα  του  έργα, ήταν δουλείες που του δόθηκαν απ΄τήν  μεξικάνικη κυβέρνηση   όπως  το Cosmic Rays Pavillion.To 1956, ο μεξικανός  πρόεδρος Adolfo  Ruiz Cortines  είπε :”Τίποτα  δεν  θα  μπορούσε  να είναι πιο σημαντικό  απ’το να κάτσεις  κάτω  απ ‘την  σκιά των  κτιρίων  που θα κατασκευάσουμε ”,προαναγγέλλοντας  τον μεγάλο αριθμό  των έργων  που θα κατασκευάζονταν .Ευτυχώς για τον Candela, ο Adolfo Ruiz Cortines  για να επιβεβαιώσει αυτή του την δήλωση  παρείχε ένα μεγάλο  ποσό  στην κατασκευή  δημοσίων  έργων .Ακόμα  επωφελήθηκε  από τα κονδύλια  του πρόεδρου  στην  παιδεία ,καθώς  διορίστηκε  καθηγητής  στο πανεπιστήμιο του Μεξικού ,πράγμα  το οποίο  έκανε  για το υπόλοιπο  της καριέρας  του.

Σημαντικά  έργα 
 1951-1952:Cosmic Rays Pavillion(Mexico city)
 1952:Chemical Sciences Auditorium(Mexico city)
 1954:La Jacaranda Nightclub(Mexico city)
 1952-1954:Customs Administration Warehouses(Mexico city)
 1953-1955:Church of our Miraculous Lady(Mexico city)
 1955:Coyoacan Market(Mexico city),Our Lady of Solitude Chapel(Mexico city),Main Hall of Mexico’s New Stock Exchange(Mexico city)
 1956:Church of Saint Anthony of the Orchards(Mexico city),Factory Gate of the Lederle Laboratories(Mexico city)
 1957:Jamaica Wholesale Market(Mexico city), νυχτερινό κέντρο La Jacaranda (Ακαπούλκο), Entrance Sculpture at Lomas Tropicales de Tequesquitengo (Tequesquitengo, Morelos)
 1958:Plaza of the Fans(Lomas de Cuernavaca,Morelos),Low Manantiales Restaurant (Xochimilco,Mexico city)
 1959:Lomas de Cuernavaca Chapel(Lomas de Cuernavaca,Morelos),Church of Saint Joseph the Laborer (Monterrey,Nuevo Leon)
 1959-1960:San Vicente de Paul Chapel(Coyoacan,Mexico city)
 1960:Bacardi & Co. Bottling Plant(Cuautitlan,State of Mexico),Santa Monica Church(Mexico city)
 1966:La Florida Church(Naucalpan, State of Mexico),
 1967:San Lazaro Subway Station(Mexico city),Candelaria Subway Station (Mexico city)
 1968:Olympic Sports Complex(Mexico city)

Παραπομπές

Βιβλιογραφία 
 Felix Candela, Enrique X. de Anda  Alanis

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 

Ισπανοί αρχιτέκτονες
Μοντερνιστές αρχιτέκτονες