Τσάρσκογιε Σελό

Το Τσάρσκογιε Σελό (Ца́рское Село́ προφέρεται [ˈt͡sarskəjɪ sʲɪˈɫo]) είναι σύμπλεγμα εξοχικών παλατιών και πάρκων στη ΒΔ Ρωσία. Αποτέλεσε τη βάση της πόλης Πούσκιν (περιφέρεια Λένινγκραντ), στην οποία υπάγεται σήμερα. Βρίσκεται 24 χιλιόμετρα νότια της Αγίας Πετρούπολης και περιλαμβάνεται στον κατάλογο της UNESCO με τα Μνημεία Παγκόσμιας Κληρονομιάς. Η ελληνική απόδοση του ονόματος είναι Χωριό του Τσάρου.

Η ιστορία του Τσάρσκογιε Σελό ξεκίνησε το 1710, όταν η αυτοκράτειρα Αικατερίνη Α΄ (σύζυγος του Μεγάλου Πέτρου) ίδρυσε την πόλη σε εδάφη που της είχε δωρίσει ο σύζυγός της δύο χρόνια νωρίτερα. Το 1724 η Αικατερίνη Α΄ ανήγειρε τα πρώτα εξοχικά καταλύματα, καθώς και το ναό του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου (Μπλαγκοβέστσενσκαγια). Αργότερα η κόρη της Ελισάβετ κάλεσε τον αρχιτέκτονα Βαρθολομαίο Ραστρέλι, ο οποίος ανήγειρε το μπαρόκ Παλάτι της Αικατερίνης στη μνήμη της μητέρας της.

Επί Αικατερίνης Β' της Μεγάλης (1762-1796) το παλάτι επεκτάθηκε - η επέκταση αυτή ονομάζεται σήμερα Στοά Κάμερον, από το Σκώτο αρχιτέκτονα Τσαρλς Κάμερον, που την υλοποίησε. Η Αικατερίνη Β΄ έκτισε επίσης ένα νέο παλάτι, το νεοκλασικό Παλάτι του Αλεξάνδρου, ως γαμήλιο δώρο για τον αγαπημένο της εγγονό Αλέξανδρο (μετέπειτα αυτοκράτορα Αλέξανδρο Α΄).

Επίσης επί Αικατερίνης Β΄ προστέθηκαν τεχνητά κανάλια με νερό από τους γειτονικούς ποταμούς και ξεκίνησε η διαμόρφωση του περιβάλλοντος χώρου. Γύρω από το Παλάτι της Αικατερίνης δημιουργήθηκαν ένα γαλλικό και ένα αγγλικό πάρκο¹, τα οποία διακοσμήθηκαν με το Ολλανδικό Ναυαρχείο, την Παγόδα που τρίζει, τη Μαρμαρένια Γέφυρα, τη Στήλη του Τσεσμέ (προς τιμήν της νίκης επί του τουρκικού στόλου στον Τσεσμέ της Μικράς Ασίας) και τον Οβελίσκο του Ρουμιάντσεφ. Γύρω από το Παλάτι του Αλεξάνδρου διαμορφώθηκε ένα μεγάλο αγγλικό πάρκο με αρκετά κτίσματα κινεζικής αρχιτεκτονικής, από τα οποία ξεχωρίζει το Κινεζικό Χωριό.

Στα περίχωρα του Τσάρσκογιε Σελό η αυτοκράτειρα ίδρυσε τη Σόφια (από το γερμανικό της όνομα που ήταν Σοφία), όπου έδρευε η φρουρά και το προσωπικό των εγκαταστάσεων. Η Σόφια τελικά συγχωνεύθηκε με το Τσάρσκογιε Σελό λίγα χρόνια μετά το θάνατο της ιδρυτού της.

Το 1811 ο Αλέξανδρος, έχοντας γίνει πια αυτοκράτορας, ίδρυσε δίπλα στο Παλάτι της Αικατερίνης το περίφημο Λύκειον για τα τέκνα των ευγενών. Ένας από τους πρώτους αποφοίτους ήταν ο εθνικός ποιητής της Ρωσίας Αλεξάντρ Πούσκιν. Επίσης το 1837 θεμελιώθηκε στην πόλη η πρώτη σιδηροδρομική γραμμή της Ρωσίας, που συνέδεε το θέρετρο με την Αγία Πετρούπολη. Μέχρι και το τέλος της μοναρχίας, το Τσάρσκογιε Σελό ήταν ο αγαπημένος τόπος αναψυχής της ρωσικής αριστοκρατίας. Μάλιστα εκεί κρατήθηκε προσωρινά ο έκπτωτος αυτοκράτορας Νικόλαος Β΄ σε ένδειξη αβροφροσύνης, την άνοιξη και το καλοκαίρι του 1917.

Μετά την Οκτωβριανή Επανάσταση οι μπολσεβίκοι άνοιξαν τις πύλες των ανακτόρων στο λαό και εξαφάνισαν τον όρο τσάρσκογιε από το όνομα της πόλης, μετονομάζοντάς την σε Ντέτσκογιε Σελό (Παιδικό Χωριό). Μία ακόμα -τελευταία- μετονομασία έγινε το 1937 σε Πούσκιν, τιμώντας τα 100 χρόνια από το θάνατο του μεγάλου ποιητή².

Κατά την Πολιορκία του Λένινγκραντ η πόλη υπέστη καταστροφές από τους Γερμανούς, οι οποίοι προέβησαν σε μεγάλους βανδαλισμούς και λεηλασίες έργων τέχνης, συμπεριλαμβανομένου του αριστουργηματικού Κεχριμπαρένιου Δωματίου στο Παλάτι της Αικατερίνης. Ο Κόκκινος Στρατός απελευθέρωσε την περιοχή τον Φεβρουάριο του 1944. Από τότε μέχρι σήμερα, τα ανάκτορα βρίσκονται σε διαδικασία αποκατάστασης.

Παραπομπές
1. Γαλλικό ονομάζεται το εντελώς τεχνητό πάρκο, ενώ αγγλικό αυτό που διευθετεί την προϋπάρχουσα βλάστηση.2. Σήμερα Πούσκιν λέγεται ολόκληρη η πόλη, ενώ Τσάρκογιε Σελό το προάστειο της πόλης, όπου βρίσκονται τα ανάκτορα και οι κήποι.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι (στα αγγλικά)
 Επίσημη ιστοσελίδα της πόλης Πούσκιν
 Κρατικό Μουσείο του Τσάρσκογιε Σελό

Βασιλικές κατοικίες στη Ρωσία
Μουσεία στη Ρωσία
Μνημεία Παγκόσμιας Κληρονομιάς στη Ρωσία
Όμπλαστ του Λένινγκραντ
Μπαρόκ
Τσαρσκογιε Σελο