Φεοδώρα της Σαξονίας-Μάινιγκεν

Να μη συγχέεται με την εξαδέλφη της Φεοδώρα της Σαξονίας-Μάινινγκεν (1890-1972).

Η Φεοδώρα της Σαξονίας-Μάινιγκεν (Feodora von Sachsen-Meiningen, 12 Μαΐου 1879 - 26 Αυγούστου 1945) γεννήθηκε στο Πότσδαμ, το μοναδικό παιδί του Βερνάρδου Γ΄ της Σαξονίας-Μάινιγκεν και της συζύγου του, Καρλόττας της Πρωσίας, (μεγαλύτερης κόρης του Φρειδερίκου Γ΄ της Πρωσίας, και της Βικτωρίας, Βασιλικής Πριγκίπισσας). Η Φεοδώρα ήταν το πρώτο δισέγγονο της Βικτωρίας του Ηνωμένου Βασιλείου.

Πρώτα χρόνια

Η Φεοδώρα Βικτωρία Αυγούστα Μαριάννα Μαρία γεννήθηκε στις 12 Μαΐου 1879 ως το μοναδικό παιδί του Βερνάρδου, τότε διαδόχου, της Σαξονίας-Μάινιγκεν, και της Καρλόττας της Πρωσίας, μεγαλύτερης κόρης του Φρειδερίκου, Διαδόχου της Γερμανίας, και της Βικτώριας, Βασιλικής Πριγκίπισσας. Ήταν το πρώτο εγγόνι των μητρικών παππούδων της, και μέσω της μητέρας της ήταν και το πρώτο δισέγγονο της Βρετανίδας ηγέτιδας, Βασίλισσας Βικτώριας.

Η Καρλόττα, η οποία αγαπούσε την κοινωνική ζωή, μισούσε την εγκυμοσύνη, πιστεύοντας ότι περιόριζε τις δραστηριότητές της. Δήλωσε μετά τη γέννηση της Φεοδώρας ότι δεν θα κάνει άλλα παιδιά, απογοητεύοντας τη μητέρα της, Πριγκίπισσα Διαδόχου Βικτωρία, γνωστή ως Βίκυ στην οικογένεια. Καθώς ήταν ασυνήθιστα τα μοναχοπαίδια στις βασιλικές οικογένειες της Ευρώπης, η Φεοδώρα πιθανόν είχε μια μοναχική παιδική ηλικία. Η Καρλόττα αγαπούσε τα ταξίδια και συχνά άφηνε την κόρη της με τη Βίκυ στο Φρίντριχσχοφ, την οποία έβλεπε ως ένα είδος βολικού βρεφονηπιακού σταθμού. Η Βίκυ, από την πλευρά της, αγαπούσε την ευκαιρία να περάσει χρόνο με την μεγαλύτερη εγγονή της. Περιγράφοντας τη Φεοδώρα σε μια επίσκεψη, η Βίκυ έγραψε ότι «είναι ένα πραγματικά καλό παιδί, και είναι πολύ πιο εύκολα διαχειρίσιμο από τη μητέρα της».

Η Βίκυ αντιλαμβανόταν ένα έλλειμμα στην ανατροφή της Φεοδώρας και σταδιακά ανησυχούσε για τη σωματική εμφάνιση και τη διανοητική ανάπτυξη του κοριτσιού, περιγράφοντας την στα δεκατρία «με αιχμηρά τσιμπημένα χαρακτηριστικά» και ένα ασυνήθιστα κοντό ανάστημα. Η Φεοδώρα αδιαφορούσε επίσης για τις σπουδές της, προτιμώντας αντίθετα να συζητά για επιπόλαια θέματα όπως η μόδα. Η γιαγιά της, η οποία έδινε υψηλή αξία στην εκπαίδευση, το απέδωσε στην ανεπαρκή γονική καθοδήγηση, σχολιάζοντας ότι «η ατμόσφαιρα του σπιτιού δεν είναι το καλύτερο για ένα παιδί της ηλικίας της. Με την Καρλόττα για παράδειγμα, τι μπορεί κανείς να περιμένει...  Οι γονείς της είναι σπάνια στο σπίτι ή μαζί ... Δεν ξέρει πώς είναι μια σπιτική ζωή!»

Η Βασίλισσα Βικτωρία λάτρευε τη μεγαλύτερη δισέγγονή της. Τον Ιούνιο του 1887, η μικρή Φεοδώρα και οι γονείς της παρακολούθησαν την 50η επέτειο βασιλείας της Βασίλισσας Βικτωρίας στο Λονδίνο. Ενώ οι γονείς της έμειναν στο Παλάτι του Μπάκιγχαμ, η Φεοδώρα παρέμεινε μαζί με την νεαρή ξαδέλφη της, Αλίκη του Μπάττενμπεργκ  στο Ουάιτχωλ. Σε μια επιστολή προς την Πριγκίπισσα Διαδόχου Βικτωρία, η βασίλισσα Βικτώρια την χαρακτήρισε ως "Τη μικρή γλυκιά Φίο, τη βρίσκω καλή κι έχει γίνει αρκετά όμορφη. Ήμασταν πολύ ευτυχείς να την έχουμε κοντά μας και νομίζω ότι και η ίδια διασκέδασε".

Γάμος
Καθώς η Φεοδώρα μεγάλωσε, διάφοροι μνηστήρες την ζήτησαν για γάμο. Ο εξόριστος Πέτρος της Σερβίας, τριάντα έξι χρόνια μεγαλύτερός της, ζήτησε ανεπιτυχώς το χέρι της. Ένας άλλος πιθανός υποψήφιος ήταν ο ξάδερφος της, ο Αλφρέδος της Σαξονίας-Κόμπουργκ και Γκότα, ο μόνος γιος της φίλης της Καρλόττας, Δούκισσας της Σαξονίας-Κόμπουργκ και Γκότα. 

Το 1897, η Φεοδώρα αρραβωνιάστηκε τον Ερρίκο 30ό του Ρόις (1864-1939), και ο αρραβώνας ανακοινώθηκε στις αρχές Οκτωβρίου. Ο πατέρας του Ερρίκου πέθανε στις αρχές του 1898, αναγκάζοντας μια προσωρινή αναβολή του γάμου. Οι φήμες ότι ο γάμος είχε ακυρωθεί αποδείχθηκαν αναληθείς και παντρεύτηκαν στο Μπρέσλαου στις 26 Σεπτεμβρίου 1898 σε μια λουθηρανική τελετή.

Ο Ερρίκος ήταν καπετάνιος, αλλά όχι πλούσιος ή ιδιαίτερα υψηλόβαθμος. Στη Βίκυ προκάλεσε έκπληξη η επιλογή του γαμπρού, ιδιαίτερα εξαιτίας της έλλειψης θέσης, αλλά παρατήρησε ότι η νύφη τουλάχιστον φαινόταν ευτυχισμένη. Για το γεγονός ότι ήταν δεκαπέντε χρόνια μεγαλύτερός της, η Βίκυ σχολίασε: "Χαίρομαι πολύ που είναι μεγαλύτερος από ότι είναι εκείνη, και αν είναι σοφή και σταθερή, μπορεί ο γάμος να πάει πολύ καλά, αλλά είχε ένα περίεργο παράδειγμα της μητέρας της και είναι ένα παράξενο μικρό πλάσμα." Ο ιστορικός John van der Kiste γράφει ότι η Φεοδώρα ήταν "αφοσιωμένη" στον νέο σύζυγό της και πιθανότατα επιδίωκε επίσης το γάμο ως απόδραση από την «ενοχλητική ζωή του σπιτιού της». Μετά τον μήνα του μέλιτος, η Φεοδώρα εγγράφηκε σε μια ομάδα ανάγνωσης και της άρεσε να παρακολουθεί όπερα και θέατρο.

Τελευταία χρόνια
Η Φεοδώρα υπέφερε για το μεγαλύτερο μέρος της ενήλικης ζωής της από κακή υγεία, χαρακτηρίζοντάς την ως «την παλιά ιστορία» της ζωής της. Όπως και η μητέρα της και η γιαγιά της, οι ασθένειές της περιλάμβαναν ζάλη, αϋπνία, ναυτία, διάφορους πόνους, παράλυση, δυσκοιλιότητα και διάρροια. Είχε υποβληθεί σε πολλές επεμβάσεις για να θεραπεύσει τις ασθένειές της και να μπορέσει να κάνει παιδιά, χωρίς επιτυχία.

Σε αντίθεση με τη μητέρα της, η Φεοδώρα ήθελε να κάνει παιδιά. Η αδυναμία της να συλλάβει απογοήτευσε τη Φεοδώρα, αν και ευχαρίστησε την Καρλόττα, η οποία δεν επιθυμούσε εγγόνια. Τελικά, η σχέση τους επιδεινώθηκε τόσο ώστε η Καρλόττα αποφάσισε να απομακρύνει τη Φεοδώρα και τον Ερρίκο από το σπίτι της. Το 1900 η Φεοδώρα πίστευε ότι ήταν άρρωστη από ελονοσία, παρόλο που η Καρλόττα είπε στα μέλη της οικογένειας ότι ο Ερρίκος είχε κολλήσει στη γυναίκα του ένα αφροδίσιο νόσημα, έναν ισχυρισμό που η Φεοδώρα αρνήθηκε θυμωμένη. Η Καρλόττα ζήτησε από την κόρη της να εξεταστεί από τον προσωπικό γιατρό της. Όταν η Φεοδώρα αρνήθηκε, η Καρλόττα επιβεβαιώθηκε ότι οι πεποιθήσεις της ήταν σωστές. Αντίστοιχα, η Φεοδώρα αρνήθηκε να εισέλθει στο σπίτι της μητέρας της και παραπονέθηκε στα μέλη της οικογένειας για τις "απίστευτες" ενέργειες της Καρλόττας. Τα μέλη της οικογένειας προσπάθησαν να επιδιορθώσουν τη σχέση μητέρας-κόρης, χωρίς επιτυχία. Η Καρλόττα δεν έγραψε στη Φεοδώρα για σχεδόν μια δεκαετία, και τελικά το έκανε αφού η Φεοδώρα έκανε μια επικίνδυνη εγχείρηση για να μπορέσει να κάνει παιδιά. Η Καρλόττα εξέφρασε την οργή της που μια τέτοια επιχείρηση είχε εγκριθεί, αλλά τελικά επισκέφθηκε τη Φεοδώρα στο ιατρείο κατόπιν αιτήματος της τελευταίας. 

Το 1903, το ζευγάρι μετακόμισε στο Flensburg, όπου ζούσαν σε ένα μικρό σπίτι. Η Φεοδώρα διαπίστωσε ότι το ήπιο κλίμα της περιοχής είχε θετικό αντίκτυπο στην υγεία της. Για να τη βελτιώσει περαιτέρω και να αυξήσει την πιθανότητα να μείνει έγκυος, πήρε χάπια αρσενικού και θορίου. Η κακή της υγεία επανήλθε, ωστόσο, και άρχισε και πάλι να υποφέρει από πονόδοντο και ημικρανίες. Οι περαιτέρω προσπάθειές της για σύλληψη περιελάμβαναν πολυάριθμες επισκέψεις σε ιδιωτικές κλινικές, οι οποίες συχνά οδήγησαν σε επώδυνες χειρουργικές επεμβάσεις.

Πρώτος και Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος
Με την έκρηξη του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, ο Ερρίκος στάλθηκε στο Δυτικό Μέτωπο, ενώ η σύζυγός του άνοιξε ένα μικρό νοσοκομείο για να νοσηλεύσει τραυματίες στρατιώτες. Στο στάδιο αυτό, οι σχέσεις μεταξύ εκείνου και της συζύγου του είχαν επιδεινωθεί. Ο Ερρίκος πίστευε ότι η Φεοδώρα απολάμβανε να παραπονιέται για την αρρώστια της και της άρεσε να εξετάζεται από γιατρούς. Έγραψε ότι η ασθένειά της «συνίσταται κυρίως στην πλήρη έλλειψη ενέργειας και ψυχικής απάθειας», και παραπονέθηκε ότι «προκαλεί σε εμένα και σε αυτούς που μας περιβάλλουν περιττό άγχος».

Μετά τον πόλεμο που ολοκληρώθηκε με την ήττα της Γερμανίας, η εξουσία του πατέρα της Φεοδώρα πάνω στο δουκάτο της Σαξονίας-Μάινιγκεν έληξε. Η μεταπολεμική ζωή της είναι ως επί το πλείστον άγνωστη και τα αρχεία του μεταγενέστερου ιατρικού ιστορικού της έχουν χαθεί σχεδόν εξ ολοκλήρου. Πέρασε τα τελευταία της χρόνια στο Σανατόριο Buchwald-Hohenwiese, κοντά στο Χίρσμπεργκ της Σιλεσίας. Αυτοκτόνησε στις 26 Αυγούστου 1945, λίγο μετά το τέλος του Β΄ Παγκόσμιου Πολέμου. Ο ιστορικός John Van der Kisteγράφει ότι "η πριγκίπισσα που ήθελε τόσο απεγνωσμένα τα δικά της παιδιά και συνέχισε να υποφέρει από συνεχείς σωματικές ασθένειες, αϋπνία και σοβαρή κατάθλιψη, υπέφερε πολλά έτη κακής υγείας, παρόμοια με εκείνα της μητέρας της."

Ιατρική ανάλυση
Στη δεκαετία του 1990, ο ιστορικός John Röhl και οι συνάδελφοί του Martin Warren και David Hunt βρήκαν τον τάφο της Φεοδώρας στην Πολωνία για ανάλυση DNA, ώστε να αποδειχθεί ότι η Φεοδώρα έπασχε από πορφυρία, όπως η μητέρα της.

Πηγές

Παραιτέρω ανάγνωση

Παραπομπές 

Οίκος των Βέττιν
Πριγκίπισσες της Σαξονίας-Μάινινγκεν
Πριγκίπισσες τoυ Ρόις