Η χήνα του Καΐρου

Η χήνα του Καΐρου  (), K. 422 είναι ημιτελής ιταλική όπερα μπούφα του Βόλφγκανγκ Αμαντέους Μότσαρτ, σε λιμπρέτο του Τζαμπαττίστα Βαρέσκο. Ο Μότσαρτ ξεκίνησε να γράφει την όπερα, τον Ιούλιο του 1783, αλλά εγκαταλείφθηκε τον Οκτώβριο. Ο Μότσαρτ συνέθεσε επτά από τα δέκα νούμερα της πρώτης πράξης, καθώς και μερικά ρετσιτατίβα, καθώς και ένα προσχέδιο για μια ακόμη άρια. Η διασωθείσα μουσική της όπερας, ανέρχεται σε περίπου 45 λεπτά.

Ιστορικό της όπερας

Σύνθεσης 
Μια αλληλογραφία του Μότσαρτ δείχνει ότι ήθελε να γράψει μια κωμική όπερα σε νέο κείμενο για τον ιταλικό θίασο της Βιέννης. Είχε μόλις γνωρίσει τον Λορέντζο Ντα Πόντε, ο οποίος αργότερα θα έγραφε τα λιμπρέτα για τις τρεις πιο επιτυχημένες όπερες του Μότσαρτ, αλλά δεν ήταν διαθέσιμος, οπότε ο Μότσαρτ απευθύνθηκε στον Τζαμπατίστα Βαρέσκο, λιμπρετίστα της προηγούμενης όπερας του Ιδομενέας. Η επείγουσα ανάγκη του Μότσαρτ για έναν ποιητή πιστοποιείται από την προθυμία του να συνεργαστεί με κάποιον, ο οποίος κατά τη γνώμη του δεν είχε "την παραμικρή γνώση ή εμπειρία του θεάτρου". Τελικά ο Μότσαρτ συνειδητοποίησε την απελπισία του εγχειρήματος και εγκατέλειψε το λιμπρέτο του Βαρέσκο μετά από έξι μήνες λόγω του ανόητου τέλους του, μιας φαρσοκωμωδίας, βασισμένης στον μύθο του Δούρειου Ίππου.

Ερμηνευτικών προσεγγίσεων 
Η ορχηστρική σύνθεση της όπερας περιλαμβάνει τα εξής όργανα: Δύο όμποε, δύο φαγκότα, δύο κόρνα, έγχορδα.  ωστόσο δημιουργηθεί διάφορες εκδοχές με την προσαρμογή άλλης μουσικής. Η πρώτη παράσταση (σε συναυλία) έγινε στη Φρανκφούρτη τον Απρίλιο του 1860. Η πρώτη θεατρική παράσταση δόθηκε στις 6 Ιουνίου 1867 στο Παρίσι, στο θέατρο Fantaisies-Parisiennes, σε μια γαλλική διασκευή 2 πράξεων, του Βέλγου λιμπρετίστα Βικτόρ Ουάιλντερ, ο οποίος πρόσθεσε νέο τέλος, και μουσική διασκευή από τον μαέστρο Τσάρλς Κονσταντέν, ο οποίος πρόσθεσε κι άλλα κομμάτια του Μότσαρτ για να ολοκληρώσει την ενορχήστρωση. Το 1991, η Όπερα Νοϊκέλνερ του Βερολίνου παρουσίασε μια συνδυασμένη εκδοχή της χήνας του Καΐρου και μιας άλλης όπερας του Μότσαρτ, του Παραπλανημένου γαμπρού (Lo sposo deluso, K. 430) με νέο λιμπρέτο του Πίτερ Λουντ και πρόσθετες συνθέσεις του Ουίνφριντ Ραντέκε.

Χαρακτήρες και πλοκή

Ρόλοι της όπερας

Υπόθεση της όπερας 

Ο Δον Πίππο, ένας Ισπανός μαρκησίος, έχει κλειδώσει τη μοναχοκόρη του Σελιντόρα, σε έναν πύργο. Είναι αρραβωνιασμένη με τον κόμη Λιονέτο, Ωστόσο, η νεαρή γυναίκα είναι ερωτευμένη με τον Μπιοντέλο, έναν πλούσιο κύριο που έχει βάλει στοίχημα με τον Δον Πίππο: αν καταφέρει να ελευθερώσει τη Σελιντόρα μέσα σε ένα χρόνο, οι δυο τους μπορούν να παντρευτούν. Στον πύργο είναι επίσης κλειδωμένη η Λαβίνια, φίλη της Σελιντόρα, η οποία είναι ερωτευμένη με τον Καλαντρίνο, φίλο του Μπιοντέλο. Ο μαρκήσιος, ωστόσο, έχει ερωτευτεί τη Λαβίνια και θα ήθελε να την παντρευτεί, αφού η νόμιμη σύζυγός του, η Ντόνα Παντέα, θεωρείται νεκρή. Στο τέλος του προκαθορισμένου έτους, μετά από πολλές περιπέτειες, ο Μπιοντέλο καταφέρνει να εισέλθει στον κήπο και να μπει στον πύργο, κρυμμένος μέσα σε μια μεγάλη μηχανική xήνα με οδηγό την Ντόνα Παντέα, Έτσι, ο Δον Πίππο ανακαλύπτει ότι η γυναίκα του είναι ζωντανή και υγιής και το αποδέχεται, οπότε επιτρέπει επίσης στα δύο νεαρά ζευγάρια να παντρευτούν.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Η χήνα του Καΐρου: Παρτιτούρες της όπερας
 Το λιμπρέτο της όπερας (στα ιταλικά)

Όπερες του Βόλφγκανγκ Αμαντέους Μότσαρτ