Άππιος Κλαύδιος Καίκος

Ο Άππιος Κλαύδιος Καίκος (λατινικά: Appius Claudius Caecus, περ. 340 π.Χ. - 273 π.Χ.), ήταν ένας Ρωμαίος πολιτικός με καταγωγή από πλούσια οικογένεια πατρικίων. Το όνομα «Caecus» σημαίνει «ο τυφλός», και του αποδόθηκε όταν έχασε το φως του, σύμφωνα με τον Τίτο Λίβιο εξαιτίας μιας κατάρας. Είναι γνωστός ως κατασκευαστής του πρώτου υδραγωγείου της Ρώμης, καθώς και της περίφημης «Αππίας Οδού». Υπηρέτησε δυο φορές ως ύπατος και άσκησε φιλολαϊκή πολιτική, κάνοντας κάποια πολιτικά δικαιώματα προσβάσιμα στους μη προνομιούχους. Ασχολήθηκε επίσης με τη λογοτεχνία και τη ρητορική, ενώ καθιέρωσε αλλαγές στην ορθογραφία των λατινικών.

Έργο ως τιμητής 
 
Ο Άππιος Κλαύδιος Καίκος ήταν γιος του Γάιου Κλαύδιου Κράσσου, δικτάτορα κατά το έτος 337 π.Χ., ο οποίος με τη σειρά του καταγόταν από τους Σαβίνους. Ο ίδιος εκλέχτηκε στο αξίωμα του τιμητή (censor) το 312 π.Χ. παρόλο που δεν είχε υπηρετήσει πριν ως ύπατος. Έτερος τιμητής ήταν ο Γάιος Πλαύτος. Η διάρκεια του αξιώματός τους ήταν 18 μήνες. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου ήταν υπεύθυνοι για τη διαφύλαξη των δημόσιων ηθών, καθώς επίσης είχαν την εξουσία να εγκρίνουν και να επιβλέπουν την κατασκευή και συντήρηση δημοσίων έργων.

Οι δυο τους αποφάσισαν να βελτιώσουν τον τρόπο διαβίωσης των πολιτών. Ο Κλαύδιος ανέλαβε την κατασκευή ενός δρόμου ο οποίος θα αντικαθιστούσε τους χωματόδρομους που χρησιμοποιούσαν οι Ρωμαίοι για να ταξιδεύουν. Τελικά επέλεξε ένα κατάλληλο πλατύ μονοπάτι που οδηγούσε από την Porta Capena του Σερβίου Τείχους μέχρι τους Λόφους Αλμπάνι. Διέταξε να γίνει το μονοπάτι επίπεδο και να επιστρωθεί με πέτρες. Όταν κρινόταν απαραίτητο, ο δρόμος θα υψωνόταν με πέτρινα υποστηρίγματα για να διαπεράσει κοιλάδες και έλη. Το σχέδιο και την κατασκευή ανέλαβαν έμπειροι μηχανικοί, ενώ ως εργατικό δυναμικό χρησιμοποιήθηκαν κατάδικοι.    

Ο Πλαύτος ανέλαβε να βρει μια νέα πηγή νερού, καθώς μέχρι τότε το νερό έφτανε στην πόλη από τον Τίβερη και κοντινές πηγές. Καμιά από τις δύο λύσεις δεν παρείχε αρκετό πόσιμο νερό για τον αυξανόμενο πληθυσμό της πόλης. Ο Πλαύτος εντόπισε τελικά κάποιες πηγές 16 χιλιόμετρα ανατολικά της πόλης. Σκοπός του ήταν να επινοήσει ένα σύστημα, υπόγειο κυρίως, που θα μετέφερε το νερό αυτό στη Ρώμη. 

Αρχικά το αξίωμα του τιμητή είχε ισχύ για πέντε έτη. Επειδή όμως εμφανίστηκαν φαινόμενα διαφθοράς, ένας νέος νόμος (Lex Aemilia) περιόρισε το μήκος της θητείας στους 18 μήνες, μια περίοδο κατά τη διάρκεια της οποίας δεν μπορούσαν να υπάρχουν θεαματικά αποτελέσματα. Ο Πλαύτος σεβάστηκε το νόμο και παραιτήθηκε, αλλά ο Κλαύδιος αρνήθηκε. Μάλιστα εξαιτίας του πείσματός του κανένας δεν αντικατέστησε το Πλαύτο ως συνεργάτης του. Τελικά η «Αππία Οδός» έφτασε στην Καπούα μέσα σε 18 μήνες, τη νόμιμη διάρκεια της θητείας του. Ο Κλαύδιος παρέμεινε στη θέση του τιμητή για να ολοκληρώσει το έργο του Πλαύτου κι έτσι έγινε ο πρώτος που έφερε νερό στη Ρώμη. Το έργο των δύο αντρών ολοκληρώθηκε αργά, καθώς η αψίδα δεν είχε ακόμη τελειοποιηθεί από τους Ρωμαίους μηχανικούς. Το σχέδιο περιελάμβανε έναν υπόγειο αγωγό 15 μέτρα κάτω από την επιφάνεια. Το να σκαφτεί το χαντάκι και να τοποθετηθεί ο αγωγός αποδείχτηκε εξαιρετικά χρονοβόρο. Το νέο υδραγωγείο ονομάστηκε Aqua Appia, όνομα που επιβιώνει ως τις μέρες μας αποτελώντας μια μάρκα εμφιαλωμένου νερού που κυκλοφορεί στη Ρώμη.

Πολιτική καριέρα 
Ο Κλαυδιος αναζήτησε την υποστήριξη των χαμηλότερων τάξεων, επιτρέποντας σε υιούς απελεύθερων να συμμετάσχουν στη Σύγκλητο και παρέχοντας πολιτικά δικαιώματα σε ακτήμονες άνδρες που κατάγονταν από αγροτικές φυλές. Ακόμη εξέδωσε για πρώτη φορά μια λίστα από νομικές διαδικασίες (legis actiones), ενώ κοινοποίησε και το νόμιμο ημερολόγιο, η γνώση του οποίου, μέχρι την εποχή εκείνη, ήταν αποκλειστικό προνόμιο των ποντίφηκων, δηλαδή των ιερέων. Διετέλεσε δύο φορές ύπατος, κατά τα έτη 307 π.Χ. και 296 π.Χ., ενώ τα έτη 292 π.Χ. και 285 π.Χ. είχε οριστεί Δικτάτωρ. 

Κατά τη διάρκεια του δεύτερου πολέμου κατά των Σαμνιτών, προώθησε το επιχείρημα της ίδρυσης ρωμαϊκών αποικιών σε όλο το Λάτιο και την Καμπανία ώστε να χρησιμεύσουν σαν οχυρώσεις κατά των Σαμνιτών και των Ετρούσκων. 

Το 280 π.Χ., αφού είχε τυφλωθεί, εξεφώνησε έναν διάσημο λόγο κατά του Κινέα, ενός απεσταλμένου του Πύρρου, βασιλιά της Ηπείρου, διακηρύσσοντας πως η Ρώμη δεν επρόκειτο να παραδοθεί ποτέ. Πρόκειται για τον πρώτο καταγεγραμμένο λόγο στη λατινική γλώσσα, και αποτελεί την πηγή της έκφρασης «καθένας κατασκευάζει τη δική του τύχη» (fabrum esse suae quemque fortunae). (Βλ. τον λόγο όπως τον παραδίδει ο Πλούταρχος, στο λήμμα Πύρρος)

Σημειώσεις

Πηγές 
 www.vroma.org, Appius Claudius Caecus
 Columbia Encyclopedia, λήμμα "Claudius"

Δείτε επίσης 
 Αππία Οδός
 Αρχαία Ρώμη
 Πύρρος

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Αποφθέγματα του Κλαυδίου στο forumromanum.org
 Οικογενειακό δένδρο των Κλαυδίων  

Ρωμαίοι δικτάτορες
Καικος Αππιος Κλαυδιος
Καικος Αππιος Κλαυδιος
Καικος Αππιος Κλαυδιος
Καικος Αππιος Κλαυδιος