Τάφος της Κλυταιμνήστρας

Ο Τάφος της Κλυταιμνήστρας είναι θολωτός μυκηναϊκός τάφος που χτίστηκε περί το 1250 π.Χ.. Ορισμένα αρχιτεκτονικά χαρακτηριστικά όπως οι ημικίονες υιοθετήθηκαν σε μεγάλο βαθμό από μεταγενέστερα κλασικά μνημεία της πρώτης χιλιετίας π.Χ., τόσο στον ελληνικό όσο και στον λατινικό κόσμο. Ο Τάφος της Κλυταιμνήστρας με την επιβλητική του πρόσοψη είναι μαζί με το Θησαυρό του Ατρέα οι πιο μνημειακοί τάφοι αυτού του τύπου.

Ο τάφος πήρε το όνομά του από την Κλυταιμνήστρα, τη σύζυγο του βασιλιά Αγαμέμνονα, μυθικό κυβερνήτη των Μυκηνών και ηγέτη των Ελλήνων στον Τρωικό πόλεμο. Ωστόσο, υποστηρίχθηκε επίσης από τους σύγχρονους μελετητές ότι αυτός μπορεί να ήταν ο τάφος του Αγαμέμνονα ή ακόμη και ότι ο τάφος δεν καταλήφθηκε ποτέ λόγω της καταστροφής των Μυκηνών που συνέβη εκείνο τον καιρό.

Χρονολόγηση και ταξινόμηση 
Οι θολωτοί τάφοι εμφανίστηκαν στη Μυκηναϊκή Ελλάδα περί το 1500-1450 π.Χ. ως τόποι ανάπαυσης των τοπικών βασιλικών οικογενειών. Αποτελούνταν από μεγάλους κυκλικούς ταφικούς θαλάμους με ψηλές θολωτές στέγες και μια ευθεία είσοδο (δρόμος) επενδεδυμένη με πέτρα. Συνολικά εννέα βασιλικοί τάφοι χτίστηκαν σε άμεση γειτνίαση με την ακρόπολη των Μυκηνών κατά τον 15ο-14ο αιώνα π.Χ. Οι πιο μνημειώδεις από αυτούς με επιβλητικές προσόψεις είναι ο Θησαυρός του Ατρέα και ο Τάφος της Κλυταιμνήστρας. Ο δεύτερος χτίστηκε περί το 1250 π.Χ. και ήταν ο τελευταίος τάφος αυτού του τύπου στην περιοχή. Είναι επίσης ένα από τα αντιπροσωπευτικά παραδείγματα των μυκηναϊκών τάφων μαζί με το Θησαυρό του Ατρέα και τον Τάφο των Δαιμόνων.

Αρχιτεκτονική 

Η είσοδος του τάφου αποτελείται από δρόμο με τείχη από προσεγμένη τοιχοποιία. Ομοίως, το στοίμιο είναι χτισμένο από τα ίδια υλικά. Η εξωτερική πρόσοψη του στομίου είναι διακοσμημένη με ημικίονες από γύψο, οι οποίοι ήταν προσεκτικά σκαλισμένοι με περίτεχνα κιονόκρανα και κάθετες αυλκάωσεις. Ένα μεγάλο ανακουφιστικό τρίγωνο επικαλύπτει το υπέρθυρο της πόρτας. Αρχικά ήταν διακοσμημένο με ένα χρωματιστό ανάγλυφο γλυπτό. Μέσα από το υπέρθυρο περνά μια μικρή αποχέτευση σκαλισμένη στο βράχο, επενδεδυμένη με χαμηλά ερείπια και στεγάζεται με μικρές πλάκες. Πάνω από αυτά, δύο πέτρες είναι αφαιρούν την άμεση πίεση από τις πλάκες κάλυψης.

Η επιφάνεια του τάφου καλύφθηκε με στρώμα λευκού γύψου. Ο θάλαμος ταφής έχει διάμετρο 13,4 μέτρα. Τα περισσότερα τμήματα είναι πριονισμένα και όχι με σφυρί. Ο θάλαμος του τάφου είναι κατασκευασμένος εξ ολοκλήρου με τοιχοποιία από κροκαλοπαγή.

Ο Τάφος της Κλυταιμνήστρας μοιράζεται πολλά αρχιτεκτονικά χαρακτηριστικά με αυτά του Ατρέα, όπως συνδυασμός του κροκαλοπαγών και ασβεστόλιθου. Ωστόσο, ο Τάφος της Κλυταιμνήστρας εμφανίζει ελαφρώς πιο προηγμένα τεχνικά χαρακτηριστικά με σειρές καμπύλων λίθων να συνεχίζουν γύρω από την κατασκευή στο ίδιο επίπεδο του υπέρθυρου. Αυτό μπορεί να υποδηλώνει ότι ο Τάφος της Κλυταιμνήστρας ήταν ελαφρώς μεταγενέστερη κατασκευή σε σύγκριση με αυτόν του Ατρέα.

Ανασκαφές 
Ο τάφος πήρε το όνομά του από την Κλυταιμνήστρα, σύζυγο του βασιλιά Αγαμέμνονα των Μυκηνών που ηγήθηκε της ελληνικής αποστολής κατά της Τροίας. Ομοίως, ορισμένοι μυκηναϊκοί τάφοι πήραν το όνομά τους από μυθικά πρόσωπα των τοπικών κυβερνητικών δυναστειών, όπως ο Ατρέας και ο Αίγισθος. Ο αρχαίος Έλληνας γεωγράφος Παυσανίας αναφέρθηκε στη θέση των τάφων της Κλυταιμνήστρας και του Αιγίσθου λίγο πιο μακριά από τα τείχη των Μυκηνών, καθώς δεν κρίθηκαν κατάλληλοι να ταφούν μέσα στα τείχη λόγω της δολοφονίας του βασιλιά Αγαμέμνονα. Ο αρχαιολόγος του 19ου αιώνα Ερρίκος Σλήμαν ακολούθησε αυτό το πέρασμα του Παυσανία και έψαξε στην περιοχή των Μυκηνών για τους τάφους τους.

Οι ανασκαφές στη δεκαετία του 1960 οδήγησαν στην ανακάλυψη των γύρω τειχών του τάφου. Στον δρόμο, βρέθηκε ένας τάφος γυναίκας μαζί με τα συνοδευτικά αντικείμενα: δύο καθρέφτες, στολίδια και χάντρες. Ωστόσο, ο εσωτερικός θάλαμος ταφής βρέθηκε λεηλατημένος και άδειος.

Ο Λόρδος Ουίλιαμ Τέιλουρ πρότεινε ότι ο τάφος μπορεί να ήταν του βασιλιά Αγαμέμνονα. Υποστηρίχθηκε επίσης ότι ο τάφος ήταν κενός λόγω της καταστροφής των Μυκηνών που συνέβη κάποια στιγμή στα μέσα έως τα τέλη του 13ου αιώνα π.Χ.

Παραπομπές

Πηγές 

 

Μυκήνες
Θολωτοί τάφοι