Ευρωζώνη

Η Ευρωζώνη, με επίσημη ονομασία ζώνη του ευρώ, είναι μια οικονομική και νομισματική ένωση που αποτελείται από 19 από τις 27 χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι οποίες έχουν οικειοθελώς καταργήσει το εθνικό τους νόμισμα και υιοθετήσει το ευρώ (€) ως κοινό νόμισμά τους και μοναδικό νόμιμο χρήμα.

Η Ευρωζώνη αποτελείται από την Αυστρία, το Βέλγιο, τη Γαλλία, τη Γερμανία, την Ελλάδα, την Εσθονία, την Ισπανία, την Ιταλία την Ιρλανδία, την Κύπρο, τη Λετονία, το Λουξεμβούργο, τη Μάλτα, την Ολλανδία, την Πορτογαλία, τη Σλοβακία, τη Σλοβενία, τη Λιθουανία και τη Φινλανδία. Υποψήφιες, προς ένταξη στην Ευρωζώνη, είναι η Βουλγαρία και η Κροατία, οι οποίες όταν υιοθετήσουν το Ευρώ, θα έχουν και αυτές το δικαίωμα να χρησιμοποιούν τις δικές τους εθνικές παραστάσεις στην εθνική όψη των κερμάτων ευρώ, ενώ θα μπορούν να εκδώσουν και συλλεκτικά νομίσματα. Οι 19 χώρες έχουν το δικαίωμα να χρησιμοποιούν τις δικές τους εθνικές παραστάσεις στην εθνική όψη των κερμάτων ευρώ. Τα άλλα κράτη της ΕΕ (εκτός από τη Δανία) είναι υποχρεωμένα να συμμετέχουν μόλις θα πληρούν τα κριτήρια ένταξης. Αντίστοιχα τέσσερα μικροκράτη της Ευρώπης, το Μονακό, ο Άγιος Μαρίνος, το Βατικανό και η Ανδόρρα έχουν επίσημες συμφωνίες με την ΕΕ για να χρησιμοποιούν το ευρώ ως το επίσημο νόμισμα τους και να εκδίδουν τα δικά τους νομίσματα. 

Εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης, χωρίς συμφωνία με την Ευρωπαϊκή Ένωση, το ευρώ χρησιμοποιείται μονομερώς από το Μαυροβούνιο αλλά και από το Κόσοβο, με το Κόσοβο να χρησιμοποιεί το ευρώ αντί για το δηνάριο, κυρίως για πολιτικούς λόγους (διαφορές με τη Σερβία), ενώ και οι δυο αυτές χώρες δεν έχουν το δικαίωμα να χρησιμοποιούν τις δικές τους εθνικές παραστάσεις στην εθνική όψη των κερμάτων ευρώ, διότι δεν είναι μέλη της Ευρωζώνης, αλλά και της ΕΕ. Επίσης η Βόρεια Κορέα έχει το ευρώ ως επίσημο νόμισμα αποκλειστικά για διεθνείς συναλλαγές (το εθνικό νόμισμα Γουόν δεν είναι ανταλλάξιμο στο εξωτερικό), ενώ το ευρώ είναι σε χρήση και από τη Ζιμπάμπουε. Αντίστοιχα λόγω ισοτιμίας με το εθνικό τους νόμισμα και το ευρώ, δέχονται στις συναλλαγές τους, εναλλακτικά και το ευρώ, και οι εξής χώρες: Ακτή Ελεφαντοστού, Βοσνία και Ερζεγοβίνη, Βόρεια Μακεδονία, Βουλγαρία, Γαλλική Πολυνησία, Γουινέα-Μπισσάου, Γκαμπόν, Δανία, Δημοκρατία του Κονγκό, Ισημερινή Γουινέα, Καμερούν, Κομόρες, Κεντροαφρικανική Δημοκρατία, Κροατία, Μάλι, Μαρόκο, Μπενίν, Μπουρκίνα Φάσο, Νέα Καληδονία, Νήσοι Φερόες, Νίγηρας, Ουαλίς και Φουτουνά, Πράσινο Ακρωτήριο, Σάο Τομέ και Πρίνσιπε, Σενεγάλη, Τόγκο και Τσαντ.

Η νομισματική πολιτική της ευρωζώνης είναι ευθύνη της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) η οποία διοικείται από έναν πρόεδρο και το συμβούλιο των επικεφαλής των εθνικών κεντρικών τραπεζών. Το κύριο καθήκον της ΕΚΤ είναι να διατηρεί τον έλεγχο του πληθωρισμού. Αν και δεν υπάρχει κοινή εκπροσώπηση, διακυβέρνηση ή δημοσιονομική πολιτική στη νομισματική ένωση, κάποια συνεργασία λαμβάνει χώρα μέσω του Eurogroup, το οποίο παίρνει πολιτικές αποφάσεις σχετικά με την Ευρωζώνη και το ευρώ. Το Eurogroup αποτελείται από τους υπουργούς οικονομικών των κρατών μελών της Ευρωζώνης, αλλά σε έκτακτες καταστάσεις, οι εθνικοί ηγέτες σχηματίζουν επίσης το Eurogroup.

Από τη Διεθνή χρηματοπιστωτική κρίση 2007-2008, η Ευρωζώνη έχει καθιερώσει και χρησιμοποιήσει μέτρα για τη χορήγηση δανείων έκτακτης ανάγκης σε κράτη μέλη ως αντάλλαγμα για τη θέσπιση οικονομικών μεταρρυθμίσεων. Η Ευρωζώνη έχει επίσης θεσπίσει κάποια περιορισμένη δημοσιονομική ενοποίηση, όπως για παράδειγμα την αναθεώρηση των του κάθε ένα εθνικού προϋπολογισμού από τους υπόλοιπους. Το θέμα είναι πολιτικό και βρίσκεται σε ρευστή κατάσταση όσον αφορά στις περαιτέρω διατάξεις που θα συμφωνηθούν για την αναμόρφωση της Ευρωζώνης.

Χώρες που χρησιμοποιούν ως επίσημο νόμισμα το Ευρώ

Χώρες - Μέλη της Ευρωζώνης
Συνολικά 19 χώρες και εδάφη αυτών χρησιμοποιούν το Ευρώ ως νόμισμα:

Η δημιουργία της Ευρωζώνης θεωρείται σημαντικό βήμα για τη δημιουργία της Κοινής Ευρωπαϊκής Αγοράς, καθώς πάνω από 300 εκατομμύρια πολίτες χρησιμοποιούν το ίδιο νόμισμα.

Χώρες της Ευρώπης, που έχουν κάνει επίσημες συμφωνίες με την Ευρωπαϊκή Ένωση για να χρησιμοποιούν το ευρώ ως το επίσημο νόμισμα τους

Τρίτες Χώρες που χρησιμοποιούν το ευρώ, ανεπίσημα
Συνολικά 4 χώρες και εδάφη χρησιμοποιούν ανεπίσημα το Ευρώ ως νόμισμα:

Έξοδος μιας χώρας από το Ευρώ 
Δεν υπάρχει κάποια πρόβλεψη, βάσει της ισχύουσας ευρωπαϊκής νομοθεσίας, για έξοδο κάποιας χώρας από την Ευρωζώνη. Επίσης, αυτό δεν είναι δυνατό ούτε μέσα από την ισχύουσα Ελληνική νομοθεσία.

Παραπομπές

Σημειώσεις

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
«Ευρωζώνη: Οικονομικός γίγαντας ή πολιτικός νάνος;», άρθρο στην εφημερίδα «Η Καθημερινή», 27 Δεκεμβρίου 2010.
Ευρωζώνη: συνοπτική εικόνα των τελευταίων και των προσεχών συνεδριάσεων και συνόδων, των δελτίων τύπου και των πολιτικών που σχετίζονται με τις εργασίες του Συμβουλίου και του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου όσον αφορά την ευρωζώνη.

Ευρωπαϊκή Ένωση
Ευρωπαϊκή πολιτική