Α.Ο. Ξάνθη

Η Α.Ο. Ξάνθη είναι επαγγελματική ποδοσφαιρική ομάδα που ιδρύθηκε το 1967 με έδρα την Ξάνθη. Οι εντός έδρας αγώνες της διεξάγονται στο γήπεδο Πηγαδίων «Ξάνθη Αρένα», χωρητικότητας 7.244 θεατών.  Μετείχε στο πρωτάθλημα της Σούπερ Λιγκ (παλαιότερα: Α΄ Εθνική) για 31 συναπτά έτη από την σεζόν 1989-90 έως την σεζόν 2019-20. Από τη  σεζόν 2020-21 έως και τη σεζόν 2021-22 αγωνιζόταν στο πρωτάθλημα της Σούπερ Λιγκ 2.

Στις 18 Σεπτεμβρίου 2022 η ΠΑΕ Ξάνθη ανακοίνωσε ότι αποσύρεται από το πρωτάθλημα της Σούπερ Λιγκ 2, δίνοντας τέλος στην παρουσία της στις επαγγελματικές κατηγορίες, αφού δεν κατάφερε να αντιμετωπίσει τα οικονομικά και διοικητικά προβλήματα που αντιμετώπιζε και το μέλλον της ομάδας παραμένει αβέβαιο.

Ιστορία

Ίδρυση και απόκτηση χορηγού 
Ιδρύθηκε το 1967, έπειτα από τη συγχώνευση δύο τοπικών σωματείων της Ξάνθης, της Ασπίδας (έτος ίδρυσης 1922) και του Ορφέα (1903) και προέκυψε ο Αθλητικός Όμιλος Ξάνθης (ΑΟΞ). Η επιλογή των δύο πρώτων λέξεων δεν υπήρξε τυχαία, αλλά προς διατήρηση στη νέα επωνυμία των αρχικών γραμμάτων των συλλόγων από τους οποίους προήλθε ο ΑΟΞ.

Ξεκίνησε από το πρωτάθλημα της Β' Εθνικής και την πρώτη χρονιά τερμάτισε στη 15η θέση. Λόγω ανακατάταξης των κατηγοριών παρέμεινε στην κατηγορία (αντί να υποβιβαστεί) στην οποία και διατηρήθηκε για 18 συναπτά έτη.

Το 1984 ήρθε ο υποβιβασμός στην Γ' Εθνική, όμως αμέσως μετά την περίοδο 1984-85 επανήλθε στη δεύτερη τη τάξει κατηγορία και τέσσερα χρόνια αργότερα (ως πρωταθλήτρια) προβιβάστηκε στην Α' Εθνική, στην οποία αγωνίζεται μέχρι σήμερα.

Υπήρξε η πρώτη ομάδα στην ιστορία των ομαδικών αθλημάτων στην Ελλάδα που απέκτησε χορηγό (από το 1991 την εταιρία Βιαμάρ). Από τη συμφωνία αυτή και μέχρι τον Ιούνιο του 2016 η ομάδα μετονομάστηκε σε ΠΑΕ Skoda Ξάνθη Α.Ο. και ιδιοκτήτης της παραμένει ο Χρήστος Πανόπουλος. Το 2004, μετά από διαφωνίες με τον Ερασιτέχνη, η ομάδα εγκατέλειψε το γήπεδο ΑΟΞ για το Ξάνθη Αρένα. Την 1η Ιουνίου 2016 η ακριτική ομάδα άλλαξε την ονομασία της αφαιρώντας από αυτή τη λέξη "Skoda" και μερικές ημέρες αργότερα το ίδιο συνέβη και με το σήμα της.

Πρόσφατες πορείες

2009-2010 
Το 2009-10 ξεκίνησε με μεγάλες προσδοκίες όμως η πορεία της δεν ήταν η αναμενόμενη. Με ποδοσφαιριστές όπως ο Ζντένο Στρμπα και ο Λουσιάνο ντε Σόουζα και με προπονητή τον Βόλφγκανγκ Βολφ, που αποχώρησε όμως από τον σύλλογο τον Σεπτέμβριο του ίδιου έτους για προσωπικούς λόγους, συνέχισε με τον Γιάννη Μαντζουράκη και από τον Φεβρουάριο με τον Νίκο Κεχαγιά, κινδύνευσε ακόμη και με υποβιβασμό, ο οποίος τελικά αποφεύχθηκε την τελευταία κυριολεκτικά στιγμή (με νίκη στον τελευταίο αγώνα πρωταθλήματος).

2010-2011 
Το 2010-11 συνέχισε για μικρό χρονικό διάστημα με τον Νίκο Κεχαγιά που τον διαδέχθηκε ο Γιώργος Παράσχος, τον οποίο αντικατέστησε ο Νίκος Παπαδόπουλος, τερματίζοντας στην 9η θέση.

2011-12, 2012-13 
Το 2011-12 ξεκίνησε με προπονητή τον Μαρίνο Ουζουνίδη τερματίζοντας τελικά στην 11η θέση, ενώ το 2012-13 με την 7η θέση που κατέλαβε, εξασφάλισε τη συμμετοχή της στις ευρωπαϊκές διοργανώσεις.

2013-14 
Την περίοδο 2013-14 συμμετείχε στο Europa League, στο τέλος της όμως βρέθηκε στη 16η θέση του πρωταθλήματος, ύστερα από μία σειρά άσχημων αποτελεσμάτων και συγκυριών, με αποτέλεσμα να κληθεί να συμμετάσχει σε αγώνα μπαράζ παραμονής με αντίπαλο τον Ολυμπιακό Βόλου, που είχε τερματίσει τρίτος στη Β' Εθνική. Τελικά η ακριτική ομάδα τα κατάφερε και με τη νίκη της (2-1) στο "Κλεάνθης Βικελίδης" παρέμεινε στην κατηγορία.

2014-15 
Την επόμενη χρονιά (2014-15) με προπονητή τον Ραζβάν Λουτσέσκου στο πρωτάθλημα τερμάτισε στην 8η θέση, ξεχώρισε όμως η εντυπωσιακή πορεία της στον θεσμό του κυπέλλου, όπου κατάφερε για πρώτη φορά στην ιστορία της να φτάσει μέχρι τον τελικό της διοργάνωσης.

2015-16 
Την περίοδο 2015-16 η Ξάνθη τερμάτισε στη 13η θέση της βαθμολογίας συγκεντρώνοντας 33 βαθμούς και εξασφάλισε την παραμονή της στην Super League. Στο Κύπελλο αποκλείστηκε από τον Β' γύρο τερματίζοντας στην 3η θέση του ομίλου της όπου γνώρισε δύο ήττες με σκορ 1-0 τόσο από την ΑΕΚ όσο και από την ΑΕΛ και παρά τη σαρωτική της νίκη με σκορ 0-5 επί του Πανελευσινιακού.

2016-17 
Στο πρωτάθλημα της περιόδου 2016-17 τερμάτισε στην 6η θέση με 48 βαθμούς σημειώνοντας εντυπωσιακές νίκες όπως αυτές επί του Παναθηναϊκού τόσο την 7η αγωνιστική στο "Απόστολος Νικολαΐδης" με 1-2 όσο και εντός έδρας την 22η αγωνιστική με σκορ 1-0. Στο Κύπελλο πέρασε ως 2η με 4 βαθμούς από τον όμιλό της στον οποίο συμμετείχαν ο ΠΑΣ Γιάννενα, ο Αγροτικός Αστέρας και η ΑΕΛ Καλλονή και προκρίθηκε στη φάση των "16". Εκεί απέκλεισε τον ΟΦΗ και συνέχισε στην προημιτελική φάση όπου βρέθηκε αντιμέτωπη με τον μετέπειτα κυπελλούχο ΠΑΟΚ. Στο πρώτο παιχνίδι στα Πηγάδια η Ξάνθη ηττήθηκε με σκορ 1-2 και παρά την μαχητική της εμφάνιση και τη νίκη με 0-1 στην Τούμπα στο δεύτερο παιχνίδι, δεν κατάφερε να προκριθεί στη συνέχεια του θεσμού.

2017-18 
Τη σεζόν 2017-18 με προπονητή τον Μίλαν Ράσταβατς τερμάτισε και πάλι στην 6η θέση με 45 βαθμούς χάνοντας στην ισοβαθμία με τον Αστέρα Τρίπολης την έξοδο στο Europa League της επόμενης περιόδου. Στο Κύπελλο η Ξάνθη ξεκίνησε εντυπωσιακά, αφού τερμάτισε 1η στον όμιλο της πετυχαίνοντας 3 νίκες σε ισάριθμα παιχνίδια απέναντι σε Παναιτωλικό, Πανσερραϊκό και Εργοτέλη. Ωστόσο, στους "16" αποκλείστηκε από την ΑΕΛ με ήττα 3-0 στο AEL FC Arena παρότι για ακόμη μια χρονιά έφτασε κοντά στην ανατροπή νικώντας με 2-0 στα Πηγάδια στον επαναληπτικό.

2018-19 
Τη σεζόν 2018-19 τερμάτισε στο πρωτάθλημα στη 12η θέση με 32 βαθμούς εξασφαλίζοντας την παραμονή της στην κατηγορία μόλις την προτελευταία αγωνιστική με νίκη 2-0 επί του Απόλλωνα Σμύρνης. Στο Κύπελλο προκρίθηκε ως 2η με 4 βαθμούς από τον όμιλο της όπου βρέθηκε αντιμέτωπη με ΟΦΗ, ΑΟ Κασιόπης και Νίκη Βόλου. Στη φάση των "16" αποκλείστηκε από τον Ολυμπιακό με εντός έδρας ισοπαλία 0-0 και εκτός έδρας ήττα με 3-1.

2019-20 - Υπόθεση πολυϊδιοκτησίας και υποβιβασμός 
Τη σεζόν 2019-20 η πορεία της Ξάνθης στο πρωτάθλημα σημαδεύτηκε από εξωαγωνιστικές αποφάσεις που αφορούσαν την υπόθεση πολυϊδιοκτησίας στην οποία βρέθηκε κατηγορούμενος ο ιδιοκτήτης της ΠΑΕ ΠΑΟΚ, Ιβάν Σαββίδης. Μετά από απόφαση της ΕΠΟ η Ξάνθη τιμωρήθηκε με αφαίρεση 12 βαθμών από το πρωτάθλημα κάτι που είχε ως αποτέλεσμα η ομάδα να κατρακυλήσει στην προτελευταία θέση της βαθμολογίας όπου και τερμάτισε με 24 βαθμούς. Ακολούθησε διπλός αγώνας μπαράζ για την παραμονή στην κατηγορία όπου η Ξάνθη κλήθηκε να αντιμετωπίσει τον Απόλλωνα Σμύρνης, δευτεραθλήτρια ομάδα της Super League 2. Με ήττα τόσο στα Πηγάδια όσο και στη Ριζούπολη η Ξάνθη οδηγήθηκε στη 2η τη τάξει κατηγορία του ελληνικού ποδοσφαίρου μετά από 31 ολόκληρα χρόνια. Αργότερα ο ΠΑΟΚ, και αφού το CAS ζήτησε επανεξέταση της υπόθεσης, απαλλάχθηκε από την επιτροπή εφέσεων της ΕΠΟ, αλλά η ποινή της Ξάνθης παρέμεινε η ίδια . Την ίδια χρονιά στο Κύπελλο (από αυτή τη σεζόν και έπειτα η φάση των ομίλων καταργήθηκε) αποκλείστηκε στη φάση των "16" από τον Άρη αφού νωρίτερα είχε αποκλείσει τον Απόλλωνα Λάρισας στη φάση των "32".

2020-21 
Τη σεζόν 2020-21 ο ΑΟ Ξάνθη βρέθηκε αντιμέτωπος όπως και όλοι οι σύλλογοι με τις επιπτώσεις της πανδημίας του κορωνοϊού. Το πρωτάθλημα της Super League 2 στο οποίο συμμετείχε ξεκίνησε με μεγάλη καθυστέρηση τον Ιανουάριο του 2021. Η ομάδα ξεκίνησε τη σεζόν με προπονητή τον Αυστραλό Τόνι Πόποβιτς. Τον Μάρτιο ο Πόποβιτς αντικαταστάθηκε από τον Μπάμπη Τεννέ. Στην κανονική διάρκεια του πρωταθλήματος η ομάδα κατέκτησε τη 2η θέση με 41 βαθμούς σε 22 αγώνες. Στα play off, κατάφερε να παραμείνει στη 2η θέση, η οποία της έδωσε το εισιτήριο για τα μπαράζ ανόδου. Στους αγώνες μπαράζ αντιμετώπισε τον Παναιτωλικό, που τερμάτισε προτελευταίος στο πρωτάθλημα της Super League. Στον πρώτο αγώνα στα Πηγάδια κέρδισε με 2-1, όμως στη ρεβάνς στο Αγρίνιο γνώρισε την ήττα με 1-0 κι έτσι έχασε την ευκαιρία να επιστρέψει στη μεγάλη κατηγορία.

Ιδιοκτησιακό καθεστώς 
Το ιδρυτικό σωματείο ΑΟ Ξάνθη, δεν μετείχε το 2002 στην προβλεπόμενη αύξηση μετοχικού κεφαλαίου της ΠΑΕ. Από τις 10 Οκτωβρίου 1991, τον κάτοχο της πλειοψηφίας των μετοχών αποτελεί η ελληνική επιχείρηση εισαγωγής και εμπορίας αυτοκινήτων ΒΙΑΜΑΡ ΑΕ με ιδιοκτήτη το Χρήστο Πανόπουλο. Τη λύση συνεργασίας αυτής με την ομώνυμη αυτοκινητοβιομηχανία, ακολούθησε η επαναφορά της επωνυμίας του συλλόγου από ΑΟ Skoda Ξάνθη ΠΑΕ σε ΠΑΕ ΞΑΝΘΗ Α.Ο. την 1η Ιουνίου 2016

Έμβλημα 
Τα πρώτα χρόνια το έμβλημα της ομάδας απαρτιζόταν αποκλειστικά από το Δημόκριτο. Ένα νέο έμβλημα με μικρές αλλαγές παρουσιάστηκε το 1985. Το έμβλημα διατηρήθηκε σε αυτή τη μορφή μέχρι το 1991, όταν και προστέθηκαν στοιχεία της ΒΙΑΜΑΡ ΑΕ, νέας ιδιοκτήτριας του συλλόγου. Το 1996 προστέθηκε το σήμα της Škoda Auto. Μία επιπλέον αλλαγή στο έμβλημα έγινε το 2001, με την προσθήκη της μπάλας ποδοσφαίρου, ενώ το 2007 παρουσιάστηκε διαφορετική εκδοχή του συγκεκριμένου εμβλήματος. Το 2012 παρουσιάστηκε ένα νέο έμβλημα, στο οποίο η προτομή του Δημόκριτου βρισκόταν πλέον στη μέση.

Πορεία στις εθνικές κατηγορίες 
.
 31 συμμετοχές στην Α΄ κατηγορία
 23 συμμετοχές Β΄ κατηγορία
 μία (1) συμμετοχή στη Γ΄ κατηγορία.

Οι αγώνες στις ευρωπαϊκές διοργανώσεις 
Η Ξάνθη εξασφάλισε την πρώτη της έξοδο στις ευρωπαϊκές διοργανώσεις και συγκεκριμένα για το κύπελλο UEFA, την περίοδο 2002-03 με προπονητή τον Νίκο Καραγεωργίου, για να ακολουθήσουν δύο ακόμη συμμετοχές (2005-06 και 2006-07) με τον Γιάννη Μαντζουράκη.

Πρώτη φορά προκρίθηκε σε επόμενη φάση ευρωπαϊκής διοργάνωσης την περίοδο 2013-14, όταν για τον β΄ προκριματικό γύρο του Γιουρόπα Λιγκ απέκλεισε τη Λίνφιλντ, παρά το γεγονός ότι στον πρώτο αγώνα είχε ηττηθεί 1-0 εντός έδρας, καθώς στον επαναληπτικό επικράτησε με 2-1 στην παράταση και προκρίθηκε. Η νίκη αυτή υπήρξε η μοναδική μέχρι σήμερα του συλλόγου σε επίσημο διεθνή αγώνα. Στην επόμενη φάση αποκλείστηκε από τη βελγική Σταντάρ Λιέγης με δύο ήττες 2-1.

Ο Αργεντινός Ντιέγο Κιντάνα σημείωσε επί της Ντιναμό Βουκουρεστίου το πρώτο τέρμα στην ευρωπαϊκή ιστορία της ομάδας, ενώ από κοινού με τον Βραζιλιάνο Μαρσελίνιο αποτελούν τους πρώτους σκόρερ της με 2 τέρματα.

Σημαντικοί ποδοσφαιριστές 
Κατά την αναδρομή στην ιστορία του συλλόγου, η ΠΑΕ κάνει ιδιαίτερη μνεία στους εξής:

 Δεκαετία '1960
  Αντώνης Αντωνιάδης
  Πατηνιώτης.

 Δεκαετίες '1970 και '1980
 Όλοι  ελληνικής τουλάχιστον υπηκοότητας.

 Αρχοντής Αρχοντάκης
 Βασιλειάδης
 Γεωργακόπουλος
 Γιαννόπουλος
 Χριστόφορος Διαμαντής
 Δουμπάς
 Αναστάσιος Θεοδωρίδης
 Κώστας Κοτζαμάνης
 Κούσης
 Αδάμ Κυρικλίδης

 Λαδόπουλος
 Λαμπρίδης
 Νίκος Λεμονίδης
 Μανούκος
 Μηνάς Μουμτζίδης
 Μπαρμπαλέξης
 Παναγιώτης Μπέρτος
 Λάζαρος Ναβροζίδης
 Στέλιος Ναβροζίδης
 Νεζμή

 Κώστας Νεοχωρίτης
 Μιχάλης Ξανθόπουλος
 Ρασίμ Ογλού Ορχάν
 Γιώργος Πανίδης
 Στάθης Πανίδης
 Σουμπέκας
 Τουργκάι
 Τσαγκαλίδης
 Τσουγκανάτος
 Τσετινές

 Φραγκάκης
 Βασίλης(;) Φωτίδης
 Φωτίου
 Χαϊτίδης
 Χατζηεφραιμίδης
 Στέφανος Χατζηθεοδοσίου
 Μπάμπης Χατζημεστής
 Βασίλης Χατζόπουλος
 Σάκης Ψωμάς.

 Δεκαετίες '1990 και '2000

  Αχιλλέας Αδαμόπουλος
  Παρασκευάς Άντζας
  Στέλιος Βενετίδης
  Μαρσέλο Βεριντιάνο
  Ζήσης Βρύζας
  Άκης Ζήκος

   Ντιέγο Κιντάνα
  Νίκος Κωστένογλου
  Χρήστος Μαλαδένης
  Τριαντάφυλλος Μαχαιρίδης
  Μαρίνος Ουζουνίδης
  Χρήστος Πατσατζόγλου

   Τόμας Ραντζίνσκι
   Λουσιάνο ντε Σόουζα
  Σάντρο Βασκονσέλος ντε Σόουζα
  Κέλβιν Σέμπουε
  Βασίλης Τοροσίδης.

 Δεκαετία '2010

  Ολουμπάγιο Αντεφέμι
  Κρίστοφερ Κατόνγκο

   Μαρσελίνιο

   Τζορτζ Μπόατεγκ.

Ορισμένοι από τους παίκτες που δεν περιλαμβάνονται στους προηγούμενους και έχουν υπερβεί με την ομάδα τις 100 συμμετοχές στην Α΄ κατηγορία:

  Νίκος Ζαπρόπουλος
  Νίκος Καραγεωργίου
  Νίκος Κεχαγιάς

  Σταύρος Λαμπριάκος
  Ισμαΐλ Μπα
  Γιουράι Μπούτσεκ

  Γιάννης Παπαδημητρίου
   Πέτρος Τεγγελίδης
  Μάκης Τζάτζος.

Κορυφαίοι σκόρερ στην Α΄ Εθνική 
.

Προπονητές στην Α΄ Εθνική 

Πηγές: ΠΑΕ Ξάνθη AO και βάση δεδομένων.

Τίτλοι-διακρίσεις

Εθνικές κατηγορίες 
 31 συμμετοχές στην Α΄ Εθνική κατηγορία (1989 έως 2020).

 Υψηλότερη θέση η 4η το 2005.

 1 Πρωτάθλημα Β΄ Εθνικής:
 1988-89 (ενιαίος όμιλος)

 1 Πρωτάθλημα Γ΄ Εθνικής:
 1985-86 (Νότιος όμιλος).

Κύπελλο Ελλάδας 
Αγωνίστηκε στον τελικό την περίοδο 2014-15 και έχει προκριθεί έως τα ημιτελικά σε άλλες τρεις περιπτώσεις (2001-02, 2004-05, 2006-07).

Ομάδες μικρότερων ηλικιών 
 3 Πρωταθλήματα Ελλάδας Κ-20:
 2005-06 (ως πρωτάθλημα Νέων), 2007-08 (επίσης), 2008-09 (ως πρωτάθλημα Κ-21)

 1 Πρωτάθλημα Ελλάδας Κ-17:
 2013-14.

Τρέχουσα σύνθεση

Ποδοσφαιριστές 
.

Επιτελεία

Ακαδημίες 

Ο σύλλογος διατηρεί ομάδες σε επίπεδα U-20, U-17 και U-15, οι οποίες μετέχουν στα αντίστοιχα πρωταθλήματα υποδομής που διοργανώνει η Σούπερ Λιγκ, καθώς επίσης δύο τμήματα υποδομής U-13 και U-11.

Διεθνείς ποδοσφαιριστές με την ομάδα ανδρών Ελλάδας που έχουν αγωνιστεί στις ακαδημίες του ΑΟ Ξάνθη, αποτελούν οι Νίκος Κωστένογλου και Βασίλης Τοροσίδης.

Φίλαθλοι 

 Rebels
Xanthi Fans

Διοικητικό συμβούλιο 
.

Όλοι  ελληνικής υπηκοότητας.

Παραπομπές

Πηγές 
 επίσημος ιστότοπος, ΠΑΕ Ξάνθη ΑΟ.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Xanthi FC, ιστότοπος Ένωση Ευρωπαϊκών Ομοσπονδιών Ποδοσφαίρου (UEFA) 
 Ξάνθη FC Arena, stadia.gr.

ΑΟ
Ιδρύσεις αθλητικών συλλόγων το 1967
Ποδοσφαιρικές ομάδες Ελλάδας
Ιδρύσεις ποδοσφαιρικών ομάδων το 1967