Εντίν Τζέκο

Ο Εντίν Τζέκο (βοσνιακή γλώσσα: Edin Džeko, εσφαλμένα απαντάται και ως Έντιν Τζέκο, γεννήθηκε 17 Μαρτίου 1986) είναι Βόσνιος διεθνής που αγωνίζεται ως κεντρικός επιθετικός στο Ιταλικό Πρωτάθλημα με την Ίντερ. Στη διάρκεια της καριέρας του έχει αναδειχθεί από μια φορά πρώτος σκόρερ στη Μπουντεσλίγκα και το Καμπιονάτο, ενώ το 2018 έγινε ο πρώτος ποδοσφαιριστής που έφτασε τα 50 τέρματα σε τουλάχιστον τρία από τα πέντε μεγαλύτερα εθνικά πρωταθλήματα της Ευρώπης. Παράλληλα είναι πρώτος σκόρερ, ρέκορντμαν συμμετοχών και αρχηγός της εθνικής Βοσνίας, με τη φανέλα της οποίας έλαβε μέρος στο Παγκόσμιο Κύπελλο του 2014 που διεξήχθη στα γήπεδα της Βραζιλίας. Οι αγωνιστικές του επιδόσεις του έχουν δώσει το προσωνύμιο του «βοσνιακού διαμαντιού».

Πρώτα χρόνια 
Ο Τζέκο γεννήθηκε το 1986 στη συνοικία Μπριγέσκε (βοσν: Brijesce) του Σαραγέβο, το οποίο τότε ανήκε στη ΣΟΔ Γιουγκοσλαβίας και γονείς του είναι οι Μιδάτ και Μπέλμα Τζέκο. Κατά την πολιορκία της πόλης στη διάρκεια του πολέμου της Βοσνίας, η περιοχή που έμενε κατελήφθη από τον σερβοβοσνιακό στρατό, ενώ το σπίτι του καταστράφηκε με αποτέλεσμα να καταφύγει μαζί με την υπόλοιπη οικογένειά του στην οικία της γιαγιάς του που βρισκόταν στην - υπό βοσνιακό έλεγχο - πλευρά της πρωτεύουσας. Αυτά τα γεγονότα, σε συνδυασμό με την απώλεια συγγενικών και φιλικών του προσώπων, οδήγησαν τον Τζέκο να παραδεχτεί πως έζησε μια θλιβερή παιδική ηλικία.

Καριέρα σε συλλόγους

Εντός συνόρων 
Το 1996, λίγο καιρό μετά τη λήξη του πολέμου εντάχθηκε στα τμήματα υποδομής της Ζελεζνιτσάρ Σαραγέβο και η πρώτη θέση στην οποία αγωνίστηκε ήταν αυτή του δεξιού πλάγιου επιθετικού. Την αγωνιστική περίοδο 2003/04 προωθήθηκε στην επαγγελματική ομάδα του συλλόγου. Ξεκινώντας την καριέρα του ως επιτελικός μέσος θεωρήθηκε από τους αρμόδιους της Ζελεζνιτσάρ ως ένας ποδοσφαιριστής που δεν θα μπορούσε να ξεχωρίσει. Ο ίδιος, όντας υπερβολικά ψηλός και χωρίς την απαιτούμενη τεχνική κατάρτιση για τη συγκεκριμένη θέση, αντιμετώπιζε αρκετές δυσκολίες στη μεσαία γραμμή, ενώ του είχε δοθεί από το φίλαθλο κοινό της πατρίδας του το προσωνύμιο "Kloc", που είναι συνώνυμο του φανοστάτη. Κατά τα δύο χρόνια που αγωνίστηκε με τη Ζελεζνιτσάρ μέτρησε 3 γκολ σε 35 συμμετοχές για το πρωτάθλημα.

Στην Τσεχία 
Το καλοκαίρι του 2005 μεταγράφηκε για το ποσό των 25.000 ευρώ στην τσεχική Τεπλίτσε, μετά από εισήγηση του πρώην προπονητή του στη βοσνιακή ομάδα, Γίρι Πλίσεκ.  Ακολούθως παραχωρήθηκε με τη μορφή δανεισμού στη Ούστι ναντ Λαμπέμ, ομάδα Β΄ Κατηγορίας. Με τη φανέλα της Ούστι ναντ Λαμπέμ αγωνίστηκε στο πρώτο μισό της σεζόν 2005/06, πετυχαίνοντας 6 τέρματα σε 15 αγώνες πρωταθλήματος. Οι εμφανίσεις του είχαν ως αποτέλεσμα την επιστροφή του στην Τεπλίτσε, με την οποία σημείωσε 16 γκολ σε 1,5 χρόνο παρουσίας. Κατά τη δεύτερη χρονιά του στην Τεπλίτσε, απέσπασε το βραβείο του καλύτερου ξένου ποδοσφαιριστή του πρωταθλήματος.

Βόλφσμπουργκ
Τον Ιούνιο του 2007 αποκτήθηκε από τη γερμανική Βόλφσμπουργκ έναντι τεσσάρων εκατομμυρίων ευρώ, μετά από εισήγηση του Φέλιξ Μάγκατ, προκειμένου να καλύψει το κενό του Μίκε Χάνκε στην επιθετική γραμμή. Τον πρώτο του χρόνο στο γερμανικό πρωτάθλημα σημείωσε 8 τέρματα σε 28 αναμετρήσεις, ωστόσο τη σεζόν 2008/09 συνέθεσε μαζί με τον Βραζιλιάνο Γκραφίτε ένα εξαιρετικά παραγωγικό επιθετικό δίδυμο. Η ολοκλήρωση των αγωνιστικών υποχρεώσεων βρήκε τη Βόλφσμπουργκ πρωταθλήτρια Γερμανίας για πρώτη φορά στην ιστορία της και τον Τζέκο στη δεύτερη θέση του πίνακα των σκόρερ με 26 γκολ, δύο λιγότερα από τον, συμπαίκτη του, Γκραφίτε. Μάλιστα οι δύο επιθετικοί της Βόλφσμπουργκ κατέρριψαν με 54 γκολ σύνολο το ρεκόρ των Γκερντ Μίλλερ και Ούλι Χένες, οι οποίοι είχαν σημειώσει μαζί 53 τέρματα τις σεζόν 1975/76 και 1976/77. Ο Τζέκο, από κοινού με τον Γκραφίτε και τον - επίσης Βόσνιο διεθνή - Ζβέζνταν Μισίμοβιτς, είχε καθοριστική συμβολή στην κατάκτηση του πρωταθλήματος. Την επόμενη αγωνιστική περίοδο πέτυχε 22 τέρματα σε 34 συμμετοχές και ανακηρύχθηκε πρώτος σκόρερ της Μπουντεσλίγκα. 

Ο Τζέκο κατέχει το ρεκόρ του πρώτου σκόρερ όλων των εποχών της Βόλφσμπουργκ, καθώς στα χρόνια της θητείας του στον γερμανικό σύλλογο ξεπέρασε τον Αργεντινό Ντιέγκο Κλίμοβιτς.

Μάντσεστερ Σίτι 

Στις 7 Ιανουαρίου του 2011 ανακοινώθηκε η μεταγραφή του Τζέκο στην αγγλική Μάντσεστερ Σίτι, έναντι 32,5 εκατομμυρίων ευρώ. Αγωνιζόμενος στο δεύτερο μισό της σεζόν, σημείωσε δύο τέρματα σε 15 συμμετοχές για το πρωτάθλημα, ενώ σκόραρε δύο φορές στον θεσμό του Κυπέλλου Αγγλίας και άλλες δύο στην εντός έδρας νίκη με 3–0 επί του Άρη για τη φάση των «32» του Γιουρόπα Λιγκ. Την επόμενη αγωνιστική περίοδο μέτρησε 14 τέρματα σε 30 αναμετρήσεις για την Πρέμιερ Λιγκ, ενώ σημαντική ήταν η συμβολή του στον αγώνα της τελευταίας αγωνιστικής με αντίπαλο την ΚΠΡ (νίκη με 3–2), όπου πέτυχε στο 92ο λεπτό το γκολ της ισοφάρισης. Κατόπιν ο - συμπαίκτης του - Σέρχιο Αγουέρο σημείωσε στην τελευταία φάση της αναμέτρησης το νικητήριο τέρμα που έδωσε στη Μάντσεστερ Σίτι το πρώτο της πρωτάθλημα από το 1968. 

Τη σεζόν 2012/13 συμμετείχε σε 32 αγώνες (16 ως βασικός) για την Πρέμιερ Λιγκ πετυχαίνοντας πάλι 14 γκολ, ενώ η σεζόν 2013/14 (κατά την οποία πανηγύρισε εκ νέου την κατάκτηση του πρωταθλήματος) ήταν η πιο παραγωγική του Τζέκο με τη φανέλα της Σίτι στο αγγλικό πρωτάθλημα, καθώς είχε 16 τέρματα σε 31 παρουσίες. Στα τέλη Αυγούστου του 2014 προχώρησε, μετά από πρόταση της διοίκησης, σε πρόωρη ανανέωση του συμβολαίου του μέχρι το 2018. Ωστόσο ακολούθησε μια παραγωγικά κακή χρονιά με 4 γκολ σε 22 συμμετοχές και το καλοκαίρι του 2015 αποχώρησε.  

Με τη Σίτι κατέκτησε δύο πρωταθλήματα, ένα κύπελλο, ένα Λιγκ Καπ και ένα Κομιούνιτι Σιλντ. Σε επίπεδο πρωταθλήματος σημείωσε 50 τέρματα σε 130 συμμετοχές. Επιπλέον το 2014 αναδείχτηκε μαζί με τον συμπαίκτη του, Άλβαρο Νεγρέδο, πρώτος σκόρερ του Λιγκ Καπ με 6 γκολ.

Ρόμα 
Από τον Αύγουστο του 2015, ο Τζέκο αγωνίζεται στο Καμπιονάτο με τη φανέλα της Ρόμα. Κατά τον πρώτο χρόνο της παρουσίας του στην Ιταλία συμμετείχε σε 31 αγώνες πρωταθλήματος σκοράροντας 8 φορές (εκ των οποίων τις δύο με πέναλτι), ωστόσο τη σεζόν 2016/17 αναδείχτηκε πρώτος σκόρερ της Σέριε Α με 29 τέρματα σε 37 συμμετοχές. Επιπλέον έχοντας 8 γκολ, μοιράστηκε μαζί με τον Βραζιλιάνο Ζουλιάνο της Ζενίτ την πρώτη θέση στον πίνακα των σκόρερ του Γιουρόπα Λιγκ. Συνολικά σημείωσε 39 γκολ σε όλες τις διοργανώσεις, ξεπερνώντας το προηγούμενο ρεκόρ των 32 τερμάτων που κατείχαν από κοινού οι Ροντόλφο Βολκ και Φραντσέσκο Τόττι. Την επόμενη χρονιά σκόραρε 16 φορές σε αγώνες πρωταθλήματος. Τον Φεβρουάριο του 2019 τιμωρήθηκε με δύο αγωνιστικές και χρηματικό πρόστιμο για ανάρμοστη συμπεριφορά προς τον διαιτητή κατά τη διάρκεια αναμέτρησης κυπέλλου κόντρα στη Φιορεντίνα, όπου η Ρόμα ηττήθηκε με το βαρύ 7–1. Η ολοκλήρωση του πρωταθλήματος τον βρήκε με 9 τέρματα σε 32 παιχνίδια.

Ίντερ 
Από τις 14 Αυγούστου 2021, ο Τζέκο αγωνίζεται για την Ίντερ. Το πρώτο του τρόπαιο με την Ίντερ το κατέκτησε στις 11 Μαΐου 2022. Κατέκτησε το Κύπελλο Ιταλίας κερδίζοντας με την ομάδα του στον τελικό 4-2 στην παράταση την Γιουβέντους. Αγωνίστηκε στον τελικό για 64 λεπτά, όπου και αντικαταστάθηκε από τον Χοακίν Κορέα .

Εθνική ομάδα
Ο Τζέκο υπήρξε από το 2003 μέχρι το 2007 στέλεχος της εθνικής Νέων και Ελπίδων της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης. Πραγματοποίησε το ντεμπούτο του με την εθνική ανδρών στις 2 Ιουνίου του 2007, σε εντός έδρας αναμέτρηση εναντίον της Τουρκίας για τα προκριματικά του Ευρωπαϊκού Πρωταθλήματος Ποδοσφαίρου του 2008. Η πρώτη του εμφάνιση με το αντιπροσωπευτικό συγκρότημα συνδυάστηκε με δικό του γκολ, καθώς και με επικράτηση των Βόσνιων με 3–2. Στα προκριματικά της ευρωπαϊκής ζώνης για το Παγκόσμιο Κύπελλο του 2010 κατετάγη μαζί με τον Γουέιν Ρούνεϊ στη δεύτερη θέση του πίνακα των σκόρερ έχοντας 9 γκολ, ένα λιγότερο από τον Φάνη Γκέκα που κατέλαβε την πρώτη θέση, ενώ στην αντίστοιχη προκριματική φάση για τα τελικά του Euro 2012 σημείωσε 4 τέρματα. Ακολούθως, στα προκριματικά για το Μουντιάλ του 2014 κατέλαβε πάλι τη δεύτερη θέση στην Ευρώπη, σκοράροντας 10 φορές.

Ήταν στο ρόστερ της ομάδας στο Μουντιάλ του 2014, ανοίγοντας το σκορ στην νικηφόρα αναμέτρηση με 3–1 επί του Ιράν για τη φάση των ομίλων. Είναι πρώτος σκόρερ, ρέκορντμαν συμμετοχών και αρχηγός της εθνικής (κατάλογος ποδοσφαιριστών ανδρών με 50 ή περισσότερα διεθνή γκολ, κατάλογος κορυφαίων διεθνών σκόρερ ποδοσφαίρου ανδρών ανά χώρα).

Στατιστικά

Σε συλλογικό επίπεδο

Εθνική ομάδα 

Πηγή: RSSSF

Τίτλοι και διακρίσεις

Σε επίπεδο συλλόγων
 ΦφΛ Βόλφσμπουργκ
 1 Πρωτάθλημα Γερμανίας: 2009

Μάντσεστερ Σίτι
 2 Πρωταθλήματα Αγγλίας: 2012, 2014
 1 Κύπελλο Αγγλίας: 2011
 1 Λιγκ Καπ Αγγλίας: 2014
 1 Σούπερ Καπ Αγγλίας: 2012

Σε ατομικό επίπεδο
 Πρώτος σκόρερ όλων των εποχών με την Εθνική Ομάδα Βοσνίας-Ερζεγοβίνης
 Πρώτος σκόρερ της Μπουντεσλίγκα με 22 γκολ τη σεζόν 2009–10
 Πολυτιμότερος παίκτης της Bundesliga τη σεζόν 2008–09
 Πρώτος σκόρερ του Λιγκ Καπ Αγγλίας με 6 γκολ (2014)
Πρώτος σκόρερ του Καμπιονάτο τη σεζόν 2016–17.

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

Επίσημη Ιστοσελίδα
 

Βόσνιοι ποδοσφαιριστές
Επιθετικοί ποδοσφαιριστές
Ποδοσφαιριστές Βόλφσμπουργκ
Ποδοσφαιριστές Μάντσεστερ Σίτι
Ποδοσφαιριστές Εθνικής Βοσνίας και Ερζεγοβίνης
Ποδοσφαιριστές Ζελιέζνιτσαρ Σαράγεβο
Ποδοσφαιριστές ΦΚ Τεπλίτσε
Ποδοσφαιριστές Ούστι ναντ Λαμπέμ
Ποδοσφαιριστές Εθνικής Βοσνίας και Ερζεγοβίνης Κ-21
Ποδοσφαιριστές Εθνικής Βοσνίας και Ερζεγοβίνης Κ-19
Ποδοσφαιριστές Μπούντεσλιγκα
Ποδοσφαιριστές Σέριε Α
Ποδοσφαιριστές Πρέμιερ Λιγκ
Ποδοσφαιριστές Ρόμα
Ποδοσφαιριστές Ίντερ
Ξένοι ποδοσφαιριστές στην Ιταλία
Ξένοι ποδοσφαιριστές στη Γερμανία
Ξένοι ποδοσφαιριστές στην Αγγλία
Ποδοσφαιριστές Παγκοσμίου Κυπέλλου 2014
FIFA Century Club
Πρέσβεις Καλής Θέλησης της UNICEF