Μαύρος φεμινισμός

Ο μαύρος φεμινισμός είναι μια φιλοσοφία που επικεντρώνεται στην ιδέα ότι «οι μαύρες γυναίκες είναι εγγενώς αξιότιμα άτομα, ότι η απελευθέρωση τους είναι μια αναγκαιότητα καθαυτή, όχι ως συμπλήρωμα μιας άλλης απελευθέρωσης, αλλά ως αυτονόητη ανάγκη μας ως ανθρώπινα όντα για αυτονομία».

Η μαύρη φεμινιστική θεωρία υποστηρίζει ότι οι μαύρες γυναίκες χαρακτηρίζονται από μια εντονότερη κατανόηση των αρνητικών επιπτώσεων του σεξισμού, του ρατσισμού και της ταξικής διάκρισης. Επιπλέον, η φυλή, το φύλο και η ταξική διάκριση είναι όλες πτυχές του ίδιου συστήματος ιεραρχίας, δηλαδή της «ιμπεριαλιστικής λευκής καπιταλιστικής πατριαρχίας» και του κακώς εννοούμενου αντρισμού. Λόγω της αλληλεξάρτησής τους, αυτά τα χαρακτηριστικά συνδυάζονται για να δημιουργήσουν κάτι περισσότερο από το να βιώνει κανείς ανεξάρτητα τον ρατσισμό ή τον σεξισμό. Η εμπειρία του να είσαι μαύρη γυναίκα, λοιπόν, δεν μπορεί να κατανοηθεί μονόπλευρα ως  εμπειρία του να είσαι μαύρη ή ως εμπειρία του να είσαι γυναίκα, αλλά πρέπει να φωτιστεί μέσω της τομής των αλληλοεπιδρώντων πεδίων, μια ιδέα που επινοήθηκε από την μελετητή νομικής επιστήμης Kimberlé Crenshaw το 1989 για να περιγράψει ότι κάθε ταυτότητα - το να είσαι μάυρη και το να είσαι γυναίκα - θα πρέπει να εξεταστεί ανεξάρτητα, αλλά και ως φαινόμενο αλληλεπίδρασης, ενώ κατανοεί ότι οι τεμνόμενες ταυτότητες εμβαθύνουν και ενισχύουν η μια την άλλη, και δυνητικά οδηγούν σε χειρότερες μορφές ανισότητας.

Η ιδέα του μαύρου φεμινισμού χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά στις Ηνωμένες Πολιτείες από μαύρες γυναίκες για να διελευκάνει την αλληλεπίδραση της λευκής εξουσίας και της πατριαρχίας και να κατανοήσει τις συγκεκριμένες εμπειρίες των σκλαβωμένων μαύρων γυναικών. Μαύρες ακτιβίστριες και διανοούμενες δημιούργησαν οργανισμούς όπως η Εθνική Ένωση Εγχρώμων Γυναικών (NACW) και το Εθνικό ΣυμβούλιοΝέγρων Γυναικών (NCNW). Ο μαύρος φεμινισμός ξεχώρισε τη δεκαετία του 1960, καθώς το κίνημα των πολιτικών δικαιωμάτων απέκλεισε τις γυναίκες από ηγετικές θέσεις και το κυρίαρχο φεμινιστικό κίνημα εστίασε σε μεγάλο βαθμό την ατζέντα του σε θέματα που επηρέασαν κατά κύριο λόγο τις λευκές γυναίκες της μεσαίας τάξης. Από τις δεκαετίες του 1970 έως το 1980, οι μαύρες φεμινίστριες σχηματίζουν ομάδες που ασχολούνται με το ρόλο των μαύρων γυναικών στον μαύρο εθνικισμό, την απελευθέρωση των ομοφυλόφιλων και τον φεμινισμό δεύτερου κύματος . Στη δεκαετία του 1990, η διαμάχη της Anita Hill έφερε τον μαύρο φεμινισμό στο mainstream. Οι μαύρες φεμινιστικές θεωρίες έφτασαν ένα ευρύτερο κοινό το 2010 ως αποτέλεσμα της εξάπλωσης των social media.

Οι υποστηρίκτριες του μαύρου φεμινισμού θεωρούν ότι οι μαύρες γυναίκες βρίσκονται σε δομές εξουσίας με θεμελιωδώς διαφορετικούς τρόπους από τις λευκές. Στις αρχές του 21ου αιώνα ο όρος " λευκή φεμινίστρια " χρησιμοποιήθηκε για να ασκήσει κριτική στον φεμινιστμό που αποφεύγει ζητήματα ρατσισμού. Οι επικριτές του μαύρου φεμινισμού υποστηρίζουν ότι η διαίρεση των κινημάτων τόσο κατά του ρατσισμού όσο και κατά του σεξισμού αποδυναμώνοει τη δύναμη και των δύο.

Μεταξύ των εννοιών που γεννήθηκαν στα πλαίσια του μαύρου φεμινισμού είναι ο γυναικισμός της Άλις Γουόκερ και ο ιστορικός ρεβιζιονισμός με επίκεντρο τις μαύρες γυναίκες. Οι  Angela Davis, Μπελλ Χουκς, Kimberlé Williams Crenshaw, και Patricia Hill Collins έχουν αναδειχθεί ως κορυφαίων ακαδημαϊκές φιγούρες του μαύρου φεμινισμόυ, ενώ πολλές διάσημες μαύρες έχουν ενθαρρύνει την συζήτηση γύρω από σχετικά θέματα.

Παραπομπές

Σχετικά βιβλία 

 Μπελλ Χουκς, δεν είμαι γυναίκα;: Μαύρες γυναίκες και φεμινισμός (1981)
 Molara Ogundipe-Leslie, Re-Creating Ourself: Αφρικανικές γυναίκες και κρίσιμοι μετασχηματισμοί (1994)
 978-0-87421-922-7 
 Patricia Hill Collins, Black Feminist Thought: Knowledge, Consciousness and the Politics of Empowerment (1990) και Black Sexual Politics: African African, Gender and the New Racism ( εδώ ) (Routledge, 2005)
 Συμμαχία Γυναικών του Τρίτου Κόσμου. Μανιφέστο των Μαύρων Γυναικών (1970)
 Home Girls: Μια μαύρη φεμινιστική ανθολογία ( εδώ ). Τραπέζι κουζίνας: Women of Color Press, 1983; Καλάμι. 2000
 This Bridge Called My Back : Writings by Radical Women of Color, ( εδώ ) επιμέλεια των Cherríe Moraga και Gloria E. Anzaldúa (Persephone Press, 1981; 2η έκδοση 1984, Kitchen Table: Women of Color Press, μεταφράστηκε στα Ισπανικά το 2002 από την Cherríe Moraga, Ana Castillo και Norma Alarcón )

Φεμινιστική θεωρία