joelniklaus/EU_Wikipedias huggingface dataset:
Επανάσταση των Γαριφάλων

Η επανάσταση των γαρυφάλλων (πορτογαλικά: Revolução dos Cravos) ήταν μια επανάσταση στην Πορτογαλία στις 25 Απριλίου του 1974.

Υπόβαθρο 
Στις 28 Μαΐου του 1926, πραξικοπηματίες στρατιωτικοί εγκατέστησαν στην Πορτογαλία μια δικτατορία με επικεφαλής τον Αντόνιο ντε Ολιβέιρα Σαλαζάρ, ο οποίος έγινε αρχικά υπουργός οικονομικών το 1928, και στη συνέχεια πρωθυπουργός το 1932. Το νέο καθεστώς ονομάστηκε "Νέο Κράτος" (Estado Novo) και έμεινε στην εξουσία έως το 1974.

Ο πόλεμος που διεξήγαγε αργότερα η Πορτογαλία από το 1961 έως το 1974 για να διατηρήσει τον έλεγχο των αποικιών της στην Αφρική, είχε αποβεί ιδιαίτερα δαπανηρός, ωθώντας φιλοδημοκρατικά και φιλοκομμουνιστικά μέλη του Πορτογαλικού στρατού να στραφούν εναντίον του καθεστώτος, συγκροτώντας το Κίνημα των Ενόπλων Δυνάμεων (Movimento das Forcas Armadas), το οποίο οργάνωσε πραξικόπημα.

Η επανάσταση 
Στις 25 Απριλίου του 1974, ώρα 12:20 μ.μ. δόθηκε σύνθημα από το ραδιόφωνο στα μέλη του Κινήματος να καταλάβουν στρατηγικά σημεία εξουσίας στη χώρα. Αν και οι πραξικοπηματίες απηύθυναν έκκληση στους κατοίκους της Λισαβόνας να μείνουν στα σπίτια τους, χιλιάδες βγήκαν στους δρόμους και αναμείχθηκαν με τους στρατιώτες των επαναστατών, βάζοντας γαρύφαλλα στις κάνες των όπλων τους (εξού και η ονομασία της επανάστασης). Έξι ώρες μετά το καθεστώς είχε καταρρεύσει. Η επανάσταση είχε μόλις 4 νεκρούς. Παρόλα αυτά δεν χαρακτηρίζεται ως λαϊκή επανάσταση, καθώς δεν υπήρξαν εκδηλώσεις του λαού πριν το πραξικόπημα.

Επακόλουθα 
Επακόλουθη ήταν η άμεση ανεξαρτητοποίηση όλων των πορτογαλικών αποικιών, εκτός του Ανατολικού Τιμόρ το οποίο κατελήφθη από την Ινδονησία.

Στις 25 Απριλίου του 1975 διοργανώθηκαν στην Πορτογαλία οι πρώτες ελεύθερες εκλογές, για την ψήφιση νέου συντάγματος. Το 1976 έγιναν εκ νέου εκλογές και η πρώτη συνταγματική πλέον κυβέρνηση ανέλαβε καθήκοντα.

Παραπομπές

Βιβλιογραφία
John W. Young, Η Ευρώπη του ψυχρού πολέμου, 1945-1991-πολιτική ιστορία, μτφρ.Γιώργος Δεμερτζίδης, εκδ.Πατάκης, Αθήνα, 2004 , σελ.319-325.
Phil Mailer, Πορτογαλία. Η "ανέφικτη" επανάσταση. Λαϊκή εξουσία, κόμματα και στρατός στην Επανάσταση των Γαρυφάλλων (1974-75), εκδ. Ανάκαρα, Θεσσαλονίκη, 2012.

Ιστορία της Πορτογαλίας
Επαναστάσεις
Βουλφενίτης

Ο βουλφενίτης (αγγλ. wulfenite) είναι ορυκτό του μολύβδου, ενώ από χημική άποψη είναι μολυβδαινικό άλας του. Το όνομά του τού αποδόθηκε προς τιμήν του Φραντς Ξάβερ φον Βούλφεν (Franz Xavier von Wulfen, 1728-1805), Αυστριακού Ιησουΐτη μοναχού και ορυκτολόγου, ο οποίος συνέγραψε μονογραφία για τα ορυκτά της περιοχής Bleiberg της Αυστρίας.

Είναι δευτερογενές ορυκτό, σχηματιζόμενο στη ζώνη οξείδωσης υδροθερμικών κοιτασμάτων μολύβδου, με το μολυβδαίνιο να είναι μάλλον εξωτερικής προέλευσης. Οι σκουρόχρωμες παραλλαγές ενίοτε περιέχουν και βολφράμιο. Αν και χρησιμοποιείται ως έλασσον μετάλλευμα μολύβδου και μολυβδαινίου, τα καλά του δείγματα είναι περιζήτητα από συλλέκτες. Συνδέεται με μιμητίτη, σμιθσονίτη, βαναδινίτη και γαληνίτη.

Λόγω του τρόπου σχηματισμού του, απαντά σε πολλές περιοχές του κόσμου. Σημαντικές εμφανίσεις του είναι στο Μαρόκο, στην περιοχή Τσουμέμπ της Ναμίμπια, το Μεξικό, την Αριζόνα και το Νέο Μεξικό των ΗΠΑ, τη Γερμανία (πλειάδα περιοχών), τη Σλοβενία, την Αυστραλία, το Ζαΐρ και το Ουζμπεκιστάν. Στην Ελλάδα ανευρίσκεται στα μεταλλεία Λαυρίου (στην περιοχή Πλάκα).

Πηγές
Handbook of Mineralogy
Mindat.org
Galleries.com
Webmineral.com

Δείτε επίσης
Κατάλογος ορυκτών
Κατάλογος ορυκτών των μεταλλείων Λαυρίου

Βιβλιογραφία
James Dwight Dana, Manual of Mineralogy and Lithology, Containing the Elements of the Science of Minerals and Rocks, READ BOOKS, 2008 ISBN 1443742244
 Frederick H. Pough, Roger Tory Peterson, Jeffrey (PHT) Scovil, A Field Guide to Rocks and Minerals, Houghton Mifflin Harcourt, 1988 ISBN 039591096X
 Walter Schumann, R. Bradshaw, K. A. G. Mills, Handbook of Rocks, Minerals and Gemstones,  Houghton Mifflin Harcourt, 1993 ISBN 0395511372

Σημειώσεις

Βουλφενιτης
Ορυκτά του μολύβδου
Τελετάμπις

Τα Τελετάμπις (Teletubbies) είναι παιδική σειρά, που απευθύνεται σε παιδιά προσχολικής ηλικίας. Δημιουργήθηκε από την Αν Γουντ (Anne Wood) και τον Άντριου Ντάβενπορτ (Andrew Davenport) της Ragdoll Productions, για το BBC, ενώ στην Ελλάδα προβλήθηκε από το Star Channel, αργότερα από την ΕΤ1 και μετά από το Nickelodeon Greece. Η σειρά έχει προβληθεί σε 111 χώρες και έχει μεταφραστεί σε 41 γλώσσες.

Τα Τελετάμπις για πρώτη φορά προβλήθηκαν στις 31 Μαρτίου του 1997 και διήρκεσαν ως τις 5 Ιανουαρίου του 2001 (365 επεισόδια) σε πολλά τηλεοπτικά δίκτυα παγκοσμίως. Οι κύριοι χαρακτήρες της εκπομπής είναι οι Τίνκι Ουίνκι (Tinky Winky), Ντίψι (Dipsy), Λάλα (Laa-Laa), και Πο (Po), τέσσερα παράξενα πλάσματα που μοιάζουν και συμπεριφέρονται σαν μωρά και ζουν σε ένα θόλο. Κάθε ένα από αυτά, έχει διαφορετικό μέγεθος και χρώμα. Η σειρά βραβεύτηκε με Βραβεία Βρετανικής Ακαδημίας Κινηματογράφου το 1998 ως την καλύτερη παιδική σειρά.

Η σειρά, αν και απευθύνεται σε άτομα προσχολικής ηλικίας, απέκτησε θαυμαστές και σε διάφορες άλλες ηλικίες και κυρίως σπουδαστές κολεγίων, λόγω των έντονων χρωμάτων, των ασυνήθιστων σχημάτων και του επαναλαμβανόμενου λεξιλογίου, που υποδήλωναν ψυχεδελικές επιρροές. Το 1999, ένας κληρικός στις Η.Π.Α., ο Τζέρυ Φαλγουελ (Jerry Falwell), υποστήριξε ότι ο Τίνκι Ουίνκι είναι ομοφυλόφιλος, λόγω του μωβ χρώματος και της τριγωνικής του κεραίας. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα αρκετοί να μποϋκοτάρουν την σειρά. Αυτή όμως συνέχισε να προβάλλεται για άλλα δύο χρόνια. Το 2007, στην Πολωνία διατάχθηκε έρευνα για το αν η σειρά διαφημίζει την ομοφυλοφιλία, αλλά τελικά το αποτέλεσμα ήταν αρνητικό.

Το CD single Teletubbies say "Eh-oh!", βασισμένο στη μουσική της σειράς, έφτασε στο νούμερο ένα των Αγγλικών singles τον Δεκέμβριο του 1997 και παρέμεινε στο Top 75 για 32 εβδομάδες, με πάνω από ένα εκατομμύριο αντίτυπα.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Επίσημη ιστοσελίδα του Τελετάμπις
Σελίδα στην IMDB
Teletubbies top the charts, BBC, 7 Δεκεμβρίου 1997.

Βρετανικές τηλεοπτικές σειρές
Ντονέτσκ

Το Ντονέτσκ (ουκρανικά: Донецьк, ρώσικα: Донецк) είναι πόλη στην ανατολική Ουκρανία. Το καθεστώς κυριαρχίας της πόλης είναι αμφισβητούμενο ανάμεσα στην Ουκρανία και στην αυτοανακηρυχθείσα Λαϊκή Δημοκρατία του Ντονέτσκ. Η πόλη βρίσκεται επί του ποταμού Κάλμιους. Διοικητικά είναι η πρωτεύουσα της περιφέρειας Ντονέτσκ, ενώ ιστορικά είναι η ανεπίσημη πρωτεύουσα και μεγαλύτερη πόλη της οικονομικής και πολιτιστικής περιοχής της λεκάνης του Ντονέτς. Τον Ιούνιο του 2022, η πόλη του Ντονέτσκ βρέθηκε εξ ολοκλήρου υπό τον έλεγχο της Λαϊκής Δημοκρατίας του Ντονέτσκ. 

Η πόλη ιδρύθηκε το 1869 από τον Ουαλό επιχειρηματία Τζον Χιους, ο οποίος κατασκεύασε στην περιοχή ένα εργοστάσιο χάλυβα και μερικά ανθρακωρυχεία. Η πόλη ονομάστηκε αρχικά προς τιμήν του Γιούζοφκα (Юзовка). Τη σοβιετική περίοδο η βιομηχανία χάλυβα της πόλης επεκτάθηκε και το 1924 μετονομάστηκε σε Στάλινο (Сталино) προς τιμήν του Ιωσήφ Στάλιν. Μετά το 1961 κατά την αποσταλινοποίηση πήρε το σύγχρονό της όνομα από τον ποταμό Σεβέρσκι Ντονέτς. Σύμφωνα με μερικές πηγές, η πόλη ονομάζονταν Τροτσκ προς τιμήν του Λέον Τρότσκι για μερικούς μήνες, το 1923. Σήμερα το Ντανιέτσκ παραμένει σημαντικό βιομηχανικό κέντρο χάλυβα και άνθρακα στην Ουκρανία, ενώ αποτελεί μαζί με την περιφέρεια Ντονέτς ειδική οικονομική ζώνη από το 1998.

Το Ντονέτσκ έχει πληθυσμό 929.063 κατοίκους (2016) ενώ η μητροπολιτική περιοχή του έχει πάνω από 1.566.000 κατοίκους (2004). Σύμφωνα με την ουκρανική απογραφή του 2001, το Ντονέτσκ είναι η πέμπτη μεγαλύτερη πόλη της Ουκρανίας.

Στις 23 Φεβρουαρίου 2014, ο ρωσόφωνος πληθυσμός που είναι συντριπτική πλειοψηφία, ξέσπασε σε διαδηλώσεις στις περιοχές Ντονέτσκ και Λουγκάνσκ, με την πρώτη να έχει ανακηρύξει την ανεξαρτησία και τη δημιουργία της Λαϊκής Δημοκρατίας του Ντονέτσκ με πρωτεύουσα το Ντονέτσκ. Ωστόσο, ακόμα αναγνωρίζεται μονομερώς ως περιοχή της Ουκρανίας. Η πόλη του Ντονέτσκ στις 21/2/2022 αναγνωρίστηκε επίσημα από την Ρωσική Ομοσπονδία ως ανεξάρτητο κράτος. Ταυτόχρονα, ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν διέταξε να μεταβούν στρατιωτικές δυνάμεις στην περιοχή προκειμένου να διασφαλιστεί η ακεραιότητα της.

Ονομασίες 
Η πόλη ονομάζεται 'Ντονέτσκ' στα ουκρανικά. Στα ρώσικα το όνομα προφέρεται 'Ντανιέτσκ'. Στα αρχαία χρόνια, οι Έλληνες ονόμαζαν την πόλη 'Ταναΐς'.

Παραπομπές 

Πόλεις της Ουκρανίας
Λαϊκή Δημοκρατία του Ντονέτσκ
Άννα Μάρια Γιόπεκ

Η Άννα Μαρία Γιόπεκ (Anna Maria Jopek, 14 Δεκεμβρίου 1970) είναι Πολωνή τραγουδίστρια. 

Γεννήθηκε στη Βαρσοβία. Το 1997 εκπροσώπησε τη χώρα της στο διαγωνισμό τραγουδιού της Eurovision με το τραγούδι Ale jestem, καταλαμβάνοντας την 11η θέση ανάμεσα σε 25 συμμετοχές.

Δισκογραφία

Άλμπουμς 
 Ale jestem (1997)
 Szeptem (1998)
 Jasnosłyszenie (1999)
 Dzisiaj z Betleyem (1999)
 Bosa (2000)
 Barefoot (διεθνής έκδοση του "Bosa") (2002)
 Nienasycenie (2002)
 Upojenie (με Pat Metheny) (2002)
 Farat (live) (2003)
 Secret (2005)
 Niebo (2005)
 ID (2007)
 BMW Jazz Club Volume 1: Jo & Co (live) (2008)

Singles 
 1996 Chwilozofia 32-bitowa
 1997 Ale jestem
 1997 Joszko Broda"
 1997 Wiem i Chcę 1997 Nie przychodzisz mi do głowy 1998 Cud niepamięci 1998 Przed rozstaniem 1999 Ja wysiadam 1999 Księżyc jest niemym posłańcem 1999 Na całej połaci śnieg 1999 Nadzieja nam się stanie 2000 Smutny Bóg 
 2000 Ślady po Tobie
 2000 Szepty i łzy
 2000 Jeżeli chcesz
 2001 Henry Lee / Tam, gdzie rosną dzikie róże
 2001 Upojenie 
 2002 Na dłoni
 2002 Ο co tyle milczenia
 2002 I pozostanie tajemnicą
 2003 Małe dzieci po to są
 2003 Tam, gdzie nie sięga wzrok 
 2003 Mania Mienia 
 2004 Możliwe
 2005 Gdy mówią mi
 2006 A gdybyśmy nigdy się nie spotkali
 2007 Teraz i tu
 2007 Zrób, co możesz
 2007 Skłamałabym 2008 Cisza na skronie, na powieki słońce''

Παραπομπές 

Συμμετέχοντες στο διαγωνισμό τραγουδιού Eurovision με την Πολωνία
Διαγωνισμός Τραγουδιού Eurovision 1997
Συμμετέχοντες στη Eurovision
Πολωνές τραγουδίστριες
Πολωνοί τραγουδιστές ποπ
Πολωνοί στιχουργοί
Els Segadors

"Els Segadors" («Οι Θεριστές») ονομάζεται ο επίσημος ύμνος της Καταλονίας.

Η σημερινή του μορφή, γραμμένη από τον Εμίλι Γκουανιαβέντς το 1899 πάνω σε μουσική του Φρανσέσκ Αλιό, βασίζεται σε παραλλαγές ενός παραδοσιακού καταλανικού τραγουδιού του 17ου αιώνα σχετικές με το επεισόδιο της Αιματηρής Γιορτής της Αγίας Δωρεάς (στα καταλανικά: Corpus Christi de sang) που θεωρείται η τυπική έναρξη του Πολέμου των Θεριστών (1640-1659). Σύμφωνα με μελέτες ο αρχικός ύμνος βασίστηκε σε ένα τραγούδι πολιτικής προπαγάνδας που γράφτηκε με αφορμή το ξέσπασμα του πολέμου και με σκοπό τον ξεσηκωμό των αγροτών, υιοθετώντας τη μελωδία ενός ερωτικού τραγουδιού της εποχής με τίτλο «Οι τρεις θεριστές και η δέσποινα» (Els tres segadors i la dama). Μια άλλη θεωρία αναφέρει πως βασίστηκε σε ένα εβραϊκό θρησκευτικό ύμνο με τίτλο Ein K'Eloheinu («Δεν υπάρχει κανείς όπως ο Θεός»).

Η καταλανική κυβέρνηση καθιέρωσε το Els Segadors ως επίσημο ύμνο της Καταλονίας το 1993.

Στίχοι 
<table cellpadding="10">
Catalunya triomfant,
tornarà a ser rica i plena.
Endarrera aquesta gent
tan ufana i tan superba.

Καταλονία νικήτρια
Θα ξαναγίνει πλούσια και γενναιόδωρη,
Οδήγησέ τους πίσω, αυτούς τους ανθρώπους
Που έχουν τόση έπαρση και αλαζονεία.

Bon cop de falç,
Bon cop de falç,
Defensors de la terra!
Bon cop de falç!
Ένα καλό χτύπημα με το δρεπάνι,
Ένα καλό χτύπημα με το δρεπάνι,
Υπερασπιστές της χώρας!
Ένα καλό χτύπημα με το δρεπάνι!

Ara és hora, segadors.
Ara és hora d'estar alerta.
Per quan vingui un altre juny
esmolem ben bé les eines.

Τώρα έφτασε η ώρα, θεριστές,
Τώρα είναι η ώρα να αφυπνιστούμε.
Για όταν θα έρθει ξανά ο Ιούνης,
Ας ακονίσουμε και τα εργαλεία μας.

Bon cop de falç,
Bon cop de falç,
Defensors de la terra!
Bon cop de falç!
Ένα καλό χτύπημα με το δρεπάνι,
Ένα καλό χτύπημα με το δρεπάνι,
Υπερασπιστές της χώρας!
Ένα καλό χτύπημα με το δρεπάνι!

Que tremoli l'enemic
en veient la nostra ensenya.
Com fem caure espigues d'or,
quan convé seguem cadenes.

Αφήστε τον εχθρό να τρέμει
Στην όψη της σημαίας μας.
Καθώς κόβουμε τα χρυσά στάχυα του σταριού,
Όταν έρθει η ώρα, θα κόψουμε τα δεσμά με το δρεπάνι.

Bon cop de falç,
Bon cop de falç,
Defensors de la terra!
Bon cop de falç!

Ένα καλό χτύπημα με το δρεπάνι,
Ένα καλό χτύπημα με το δρεπάνι,
Υπερασπιστές της χώρας!
Ένα καλό χτύπημα με το δρεπάνι!

Παραπομπές και υποσημειώσεις

Εξωτερικοί σύνδεσμοι και αναφορές 
 Generalitat de Catalunya: Εθνικός ύμνος (επίσημη σελίδα στα αγγλικά με στίχους, παρτιτούρα και ηχητικά αρχεία σε μορφή .mp3 και .ogg).
 Ιστορία του ύμνου
 ηχογράφηση σε μορφή mp3
 Σύνδεσμος σε αρχείο midi

Εθνικοί ύμνοι
Εθνικοί ύμνοι σε Λα ελάσσονα
Καταλωνία
Έσμα Ρετζέποβα

Η Έσμα Ρετζέποβα (, 8 Αυγούστου 1943 - 11 Δεκεμβρίου 2016) ήταν ρομά τραγουδίστρια από την πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας. Γεννήθηκε στα Σκόπια (τότε Γιουγκοσλαβία) στις 8 Αυγούστου 1943. Έχει δώσει πάνω από 8000 παραστάσεις σε 30 χώρες. Μαζί με τον σύζυγό της Stevo Teodosievski (επίσης μουσικός), έχει υιοθετήσει 47 παιδιά και έχει βραβευτεί για την ανθρωπιστική της δράση. Για την φιλανθρωπία της στα ορφανά του πολέμου στην Γιουκοσλαβία, έχει προταθεί 2 φορές για Νόμπελ Ειρήνης . Η καλλιτεχνική δραστηριότητα της Ρετζέποβα περιλαμβάνει 108 σινγκλς, 20 δίσκους και συμμετοχή σε 6 ταινίες. Απεβίωσε στις 11 Δεκεμβρίου του 2016.

Βιογραφία 
Γεννήθηκε στις 8 Αυγούστου του 1943 στο Šuto Orizari, ένα προάστιο των Σκοπίων της τότε Γιουγκοσλαβίας, όπου και μεγάλωσε. Ήταν το προτελευταίο παιδί της οικογένειας και είχε πέντε αδέρφια. Μεγάλωσε σε σχετικά πτωχικό περιβάλλον. Η μητέρα της ήταν από την Τουρκία, ο πατέρας της εβραϊκής καταγωγής από την Σερβία, δούλευε ως αχθοφόρος, λούστρος, τραγουδιστής, κ.α. Η Έσμα τελείωσε το δημοτικό. Σε ηλικία εννιά χρονών άρχισε μαθήματα μουσικής σε μια τοπική ορχήστρα και άρχισε να εξελίσσεται γρήγορα. Η μητέρα της την παρότρυνε να συνεχίσει, αφού είδε ότι είχε ταλέντο. Έτσι η Έσμα μαζί με έναν αδερφό της γίναν μέλος του σχολικού συγκροτήματος δημοτικής μουσικής.

Το 1957, σε ηλικία 14ων χρονών πήρε μέρος σε διαγωνισμό τραγουδιού του Ράδιο Σκόπιε και έπιασε την πρώτη θέση μέσα από 57 άλλους διαγωνιζομένους. Το βραβείο ήταν 9000 γιουγκοσλάβικα δηνάρια. Έτσι ξεκίνησε την μουσική καριέρα της. Σήμερα είναι η διεθνώς δημοφιλέστερη Ρομά τραγουδίστρια. Έχει ηχογραφήσει 20 άλμπουμ με 108 τραγούδια σε διάφορες γλώσσες των Βαλκανίων. Οι ακροατές της της έδωσαν το τιμητικό προσώνυμο „Queen of the gypsies“ («Τσιγγάνα Βασίλισσα»).

Πολιτική 

Η Ρετζέποβα υπήρξε μέλος του κόμματος Democratic Alternative (Δημοκρατικοί Εναλλακτικοί).  Μετά την διάλυση του κόμματος έγινε μέλος του συντηρητικού κόμματος VMRO-DPMNE. Στις τελευταίες εκλογές εκλέχτηκε ως μέλος του συμβουλίου της πόλης των Σκοπίων.

Δισκογραφία (ενδεικτικά) 
 Salute to Israel (LP edition), Monitor Records
 Songs of the Macedonian Gypsy, re-released 1994, Monitor Records
 Gypsy Queens 1998 Network Medien D
 Gypsy Crpet 2006 Network Medien D
 Queen of the Gypsies 1997 World Connection Nl
 Chaje Shukarije 1999 World Connection Nl
 Mon histoire 2007 Accords Croises F
 Between the two lifes 2007 Mister Company MKD
 Thu me duj dzene  2008 Mister Company  MKD

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Επίσημος δικτυακός τόπος

 Redzepova Discography on Monitor Records στο Smithsonian Folkways

Βορειομακεδόνες τραγουδιστές
Ρομά
Συμμετέχοντες στο διαγωνισμό τραγουδιού Eurovision με την Βόρεια Μακεδονία
Διαγωνισμός Τραγουδιού Eurovision 2013
Συμμετέχοντες στη Eurovision
Αρτούρ Μικαελιάν

Ο Αρτούρ Μικαελιάν (Արթուր Միքայելյան, γενν. 8 Μαρτίου 1970) είναι Ελληνοαρμένιος πρώην αθλητής πυγμαχίας.

Γεννήθηκε στην Αρμενία στις 8 Μαρτίου 1970. Αγωνίστηκε με την ΑΕΚ και είναι ένας από τους σημαντικότερους πυγμάχους που ανέδειξε. Ο Μικαελιάν κατέκτησε το Πανελλήνιο πρωτάθλημα το 1997 και το 1998 στα 54 κιλά. Το 2001, στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Πυγμαχίας στο Μπέλφαστ της Ιρλανδίας, κατέκτησε την 4η θέση στα 54 κιλά, ενώ το 2002 στο διεθνές Τουρνουά Ακρόπολις με συμμετοχή 22 κρατών, κατέκτησε το χρυσό μετάλλιο.  Με την Εθνική Ελλάδος αγωνίστηκε στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Σίδνεϊ.

Σήμερα είναι προπονητής της ομάδας πυγμαχίας της Α.Ε.Κ.

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
archive.sport.gr

Μικαελιάν
Μικαελιάν
Πυγμάχοι Αθλητικής Ένωσης Κωνσταντινουπόλεως
Οθόνη

Οθόνη καλείται η συσκευή ή διάταξη συσκευών που επιτρέπει την προβολή εικόνων και πληροφοριών σε καθορισμένο χώρο στην επιφάνεια της. Υπάρχουν δύο βασικοί τύποι οθονών: αυτές που ανακλούν μια φωτεινή δέσμη όπως αυτή του κινηματογράφου ή ενός οικιακού συστήματος προβολής Home Theater και αυτές που εκπέμπουν φως χρησιμοποιώντας μια ηλεκτρονική διάταξη και ειδικές επιστρώσεις στην επιφάνεια τους (τηλεοράσεις, οθόνες ηλεκτρονικών υπολογιστών και κινητών τηλεφώνων και κάθε είδους ηλεκτρονικών συσκευών).

Δείτε επίσης 
 Οθόνη υπολογιστή
 Οθόνη αφής
 Τηλεόραση
 Τηλεόραση υγρών κρυστάλλων

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

Συσκευές
Τεχνολογίες προβολής
Τζόνι Κας

Ο Τζόνι Κας (John R. Cash, 26 Φεβρουαρίου 1932 - 12 Σεπτεμβρίου 2003) ήταν Αμερικανός τραγουδιστής, τραγουδοποιός, ηθοποιός και συγγραφέας. Θεωρείται ένας από τους πιο επιδραστικούς μουσικούς του 20ού αιώνα. Έμεινε στην ιστορία σαν λαϊκός τραγουδιστής της κάντρι παρ' όλη την ενασχόληση του και με άλλα είδη μουσικής, ιδίως στα πρότερα χρόνια της καριέρας του, συμπεριλαμβανομένων των ροκαμπίλι, ροκ εντ ρολ, μπλουζ, φολκ και γκόσπελ. Το διασταυρούμενο αυτό μουσικό προφίλ σε σχέση πάντα με τα διάφορα είδη μουσικής τον εγκαθιστά σχεδόν απόλυτα στο Country Music Hall of Fame, στο Rock and Roll Hall of Fame και στο Gospel Music Hall of Fame. Στα μετέπειτα χρόνια της καριέρας του ερμήνευσε τραγούδια διαφόρων ροκ καλλιτεχνών και συγκροτημάτων μεταξύ των οποίων οι Nine Inch Nails από τον χώρο του βιομηχανικού ροκ (αγγλ: industrial rock) και του synthpop συγκροτήματος Depeche Mode σε συμμετοχή του στον δίσκο με τίτλο Personal Jesus τον Αύγουστο του 1989.

Το πρώτο του συγκρότημα ήταν οι The Tennessee Three. Ο Κας έμεινε γνωστός για την βαθιά και διακριτική μπάσα/βαρύτονη φωνή του, όπως για παράδειγμα στον δίσκο του Boom Chicka Boom σε μια επαναστατικά μελαγχολική και ταυτόχρονα ταπεινή ερμηνεία από μια σειρά συναυλιών σε φυλακές. Από τα σκούρα ρούχα της εμφάνισης του έλαβε το ψευδώνυμο «ο άντρας με τα μαύρα» (αγγλ: The Man in Black). Ο Κας παραδοσιακά ξεκινούσε τις συναυλίες του λέγοντας «Γεια σας, είμαι ο Τζόνι Κας» και ακολουθούσε σχεδόν πάντα το τραγούδι Folsom Prison Blues που ουσιαστικά θα έλεγε κανείς ότι ήταν η χαρακτηριστική μουσική υπογραφή του. Ο Κας δήλωνε ως ένας ευσεβής άλλα ανήσυχος χριστιανός. Χαρακτηρίστηκε επίσης από την ιδιαίτερη οπτική του σε σχέση με τις αντιφάσεις και τις προκλήσεις της Αμερικής.

Ο Κας ανακάλυψε, ψάχνοντας το γενεαλογικό του δέντρο, ότι είχε σκωτσέζικες βασιλικές καταβολές από την πλευρά του πατέρα του από την εποχή του Μεσαίωνα και συγκεκριμένα του βασιλιά Μάλκολμ Δ΄ της Σκωτίας.

Δισκογραφία 
Ο Κας ήταν ένας από του πιο παραγωγικούς μουσικούς όλων των εποχών. Η μεγάλης διάρκειας καριέρα του κράτησε από το 1954 έως το 2003 βγάζοντας 96 άλμπουμ και 153 σινγκλ σε διάφορες δισκογραφικές εταιρείες.

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Η δισκογραφία του Τζόνι Κας (στα Αγγλικά)

Αμερικανοί τραγουδιστές
Αμερικανοί στιχουργοί
Κάντρι μουσικοί
Βραβευμένοι με Γκράμι
Αμερικανοί άνδρες ηθοποιοί κινηματογράφου
Αμερικανοί άνδρες ηθοποιοί τηλεόρασης
Αμερικανοί άνδρες ηθοποιοί φωνής
Αμερικανοί αυτοβιογράφοι
Κατσαρόλα

Η κατσαρόλα είναι οικιακό σκεύος το οποίο χρησιμοποιείται στο μαγείρεμα, συνήθως για βράσιμο και λιγότερο για τηγάνισμα (κυρίως σοτάρισμα). Το σχήμα της είναι συνήθως κυκλικό και ορισμένες φορές οβαλοειδές (γάστρα). Πάνω από την κατσαρόλα τοποθετείται καπάκι, το οποίο έχει ειδικό χερούλι πιασίματος, για να μην βγαίνει ο ατμός από το φαγητό ενώ βράζουμε ή τηγανίζουμε. Επιπλέον, το κλειστό καπάκι μεγαλώνει την πίεση μέσα στην κατσαρόλα, λόγω των αναδυόμενων υδρατμών, με αποτέλεσμα να ανεβαίνει το σημείο βρασμού του περιεχόμενου νερού κι έτσι το φαγητό να βράζει πιο γρήγορα και με τη χρήση λιγότερης ενέργειας. Πάνω σε αυτή την αρχή κατασκευάστηκε η χύτρα ταχύτητας.

Κατασκευάζεται συνήθως από μέταλλο, όπως το αλουμίνιο, ο χάλυβας, παλιότερα ο χαλκός και άλλα.

Μαγειρικά σκεύη
Σκεύη κουζίνας
Ποδηλασία

Η ποδηλασία είναι η χρήση του ποδηλάτου για μεταφορά, ψυχαγωγία και άσκηση, ιδιαίτερα διαδεδομένη σε όλον τον κόσμο. Επίσης, με τον όρο ποδηλασία εννοείται και η κίνηση με ανθρώπινη δύναμη κάθε μορφής τρίκυκλων, τετράκυκλων, μονόκυκλων ή άλλων οχημάτων.

Αγωνιστική ποδηλασία 
Η αγωνιστική ποδηλασία περιλαμβάνει αρκετά αγωνίσματα, αρκετά εκ των οποίων είναι ή υπήρξαν αγωνίσματα των Ολυμπιακών Αγώνων.  Η αγωνιστική ποδηλασία διαιρείται επίσημα σε:
Ποδηλασία Δρόμου, πολύ απαιτητικό, επίπονο και δύσκολο άθλημα.  (Αγώνες ανοιχτής οδού και ομαδική  χρονομέτρηση).
Ποδηλασία Πίστας (Ταχύτητα, Χρονομέτρηση, Καταδίωξη, Αγώνας Πόντων, Μάντισον, Σκρατς κ.α)
Ορεινή Ποδηλασία (Κρος Κάντρυ, Μαραθώνιοι, downhill, enduro, xc, trail)
ΒΜΧ (Αγωνιστικό και Ελεύθερου Στυλ)
Συκλοκρός (CX)
Τράιαλ
Καλλιτεχνική Ποδηλασία
Ποδηλασία Α.Μ.Ε.Α

Τον έλεγχο του αθλήματος έχει η Παγκόσμια Ένωση Ποδηλασίας (UCI), που έχει ως μέλη τις Εθνικές Ομοσπονδίες Ποδηλασίας, 180 περίπου χωρών.  Υπάρχουν επίσης και Ηπειρωτικές συνομοσπονδίες, που δρουν στα αντίστοιχα γεωγραφικά όρια των ηπείρων και διοργανώνουν αντίστοιχα πρωταθλήματα.

Η ποδηλασία στην Ελλάδα 

Στην Ελλάδα, η ποδηλασία ξεκίνησε στα τέλη του 19ου αιώνα.  Μάλιστα, στους πρώτους σύγχρονους Ολυμπιακούς Αγώνες (1896), η Ελλάδα κατέκτησε μεταξύ άλλων χρυσό μετάλλιο στην Ποδηλασία Δρόμου, με τον Αριστείδη Κωνσταντινίδη.

Σημαντικότερος, σύγχρονος έλληνας ποδηλάτης είναι ο Κανέλλος Κανελλόπουλος. Επίσης, μεγάλος ποδηλάτης ο οποίος υπήρξε και αναμορφωτής του αθλήματος στην Ελλάδα ήταν ο Ηλίας Κελεσίδης. Στην σύγχρονη εποχή οι σημαντικότεροι Έλληνες αθλητές της Ποδηλασίας είναι Λάμπρος Βασιλόπουλος, Γιώργος Χειμωνέτος, Δημήτρης Γεωργαλάς, Βασίλης Αναστόπουλος, Χρήστος Βολικάκης, Γιάννης Ταμουρίδης, Περικλής Ηλίας, Πολυχρόνης Τζωρτζάκης, Γιώργος Μπούγλας, Χάρης Καστραντάς κλπ. 

Στην Ελλάδα,υπεύθυνη για την οργάνωση και διάδοση του αθλήματος είναι η Ελληνική Ομοσπονδία Ποδηλασίας (Ε.Ο.Π.)  Ιδρύθηκε το 1973 και έχει ως έμβλημα ποδηλάτη με ποδήλατο δρόμου, με φόντο την Ελληνική Σημαία.  Έδρα της είναι το Ολυμπιακό Ποδηλατοδρόμιο, που περιλαμβάνεται στο αθλητικό συγκρότημα του Ο.Α.Κ.Α.

Το άθλημα καλλιεργείται σήμερα επίσημα από 100 περίπου σωματεία.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
 Οδηγός αγοράς ποδηλάτου
 Τα πάντα γιά το ποδήλατο

Παραπομπές 

 
Σωματική άσκηση
Θεότητα

Θεότητα ορίζεται ως κάτι το άναρχο, αιώνιο, άυλο και αυθύπαρκτο, το οποίο είναι απών από τα δρώμενα οποιασδήποτε επίγειας πραγματικότητας. Πολλά ερωτήματα κινούνται γύρω από το τρίπτυχο θεός-κόσμος-άνθρωπος, τα οποία καλούνται να ερμηνεύσουν οι διάφορες θρησκείες από την πρώτη στιγμή μετατροπής του ανθρώπου σε λογικό όν, έως και σήμερα. Οι θρησκείες και τα δόγματα αυτά δημιουργούν εξαιτίας των ανθρώπινων αναγκών και της φθοράς στην οποία υπόκειται το ανθρώπινο σώμα και πνεύμα, θεότητες με τις απαιτούμενες ικανότητες για την αντιμετώπιση αυτών των προβλημάτων. Σε πολλές θρησκείες η θεότητα έχει τον ρόλο δημιουργού και αυστηρού κριτή, ο οποίος όμως είναι απόλυτα δίκαιος πάνω στους κανόνες που έχει ο ίδιος προτείνει μέσα από τους απεσταλμένους οι οποίοι καλούνται προφήτες του. Συνεπώς ο όρος θεότητα διευρύνει τα όριά του περικλείοντας μέσα του την έννοια της πνευματικής καταστολής η οποία αντιμετωπίζεται με σωφρονισμό μέσω της μετάνοιας με συντριβή πνεύματος και την πραγματική πίστη στη σωτηρία. Οι θρησκείες μπορούν να χωριστούν σε κατηγορίες σύμφωνα με το είδος των θεοτήτων που ασπάζονται.

Μονοθεϊσμός και πολυθεϊσμός
Αρχικά διακρίνονται οι πολυθεϊστικές και οι μονοθεϊστικές θρησκείες. 

Στις πολυθεϊστικές θρησκείες, παρατηρούνται πολλές θεότητες, πάντα τόσες όμως όσα είναι και τα τμήματα του υλικού κόσμου στα οποία τον διακρίνει ο εκάστοτε πολιτισμός. Σε αυτές τις θρησκείες, η κάθε θεότητα είναι υπεύθυνη για τη διατήρηση της αρμονίας και της ευημερίας σε ένα μόνο τμήμα του κόσμου, παρατηρείται δηλαδή απόλυτη εξειδίκευση. Υπάρχει όμως και η έννοια του θεού παρατηρητή, ο οποίος τιμωρεί οποιοδήποτε παράπτωμα και επαναφέρει την τάξη σε κάποιον τομέα όποτε αυτός κρίνει απαραίτητο. Υπάρχει δηλαδή ιεράρχηση ικανοτήτων ανάμεσα στις θεότητες όσο και αν αυτό φαίνεται περίεργο αν λάβουμε υπ´όψιν μας την ιδιότητα της αιώνιας αθανασίας που είναι ανεξαιρέτως δικαίωμα κάθε θεού. 

Στις μονοθεϊστικές θρησκείες, η ύπαρξη ενός και μόνου θεού, ο οποίος είναι και δημιουργός του κόσμου, προσδίδει ένα αίσθημα πλήρους αδυναμίας του ανθρώπου απέναντί του, κάτι ανάλογο με το μοναρχικό πολίτευμα. Θεωρείται απόλυτος και καλεί την ανθρωπότητα να ασπαστεί οικειοθελώς τους νόμους του.

Διάκριση μεταξύ θεοτήτων μπορεί να γίνει και με βάση το βαθμό τιμωρίας και αυστηρότητας που εφαρμόζει η κάθε μία από αυτές.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

Θρησκεία

Θρησκειολογία
Κράξιμο (περιοδικό)

Το Κράξιμο υπήρξε περιοδική έκδοση από το 1981 μέχρι το 1993 και εκδιδόταν από την τρανς ακτιβίστρια, Πάολα.

Το περιοδικό κυρίως παρουσίαζε ανθρώπους γύρω από την ομοφυλοφιλική κουλτούρα και ήταν ένα από τα πρώτα περιοδικά αυτού του είδους στην Ελλάδα. Στο εξώφυλλο του αυτοχαρακτηριζόταν σαν περιοδικό επαναστατικής ομοφυλόφιλης έκφρασης ενώ ως υπέρτιτλος υπήρχε η φράση «Οποιαδήποτε εργασία με σκοπό το κέρδος, είναι πορνεία».

Η gay απελευθέρωση, το AIDS, η ανδρική πορνεία αλλά και συνεντεύξεις ήταν το κυρίως το περιεχόμενο του. Υπήρχαν επίσης μόνιμες στήλες για τον πολιτισμό και αφιερώματα, όπως στους  πορνοκινηματογράφους, μαρτυρίες «παραστρατημένων παιδιών», ντοκουμέντα για τις διώξεις των ομοφυλόφιλων από τη Χούντα αλλά και από τους Ναζί κλπ., ενώ φιλοξενήθηκαν κείμενα των Φελίξ Γκουαταρί, Ηλία Πετρόπουλου, Μίνου Αργυράκη, Αλέξη Μπίστικα, Τάκη Σπετσιώτη, Κατερίνας Γώγου, Γιώργου Χρονά κλπ. και συνεντεύξεις με τους Ντίνο Χριστιανόπουλο, Μιχάλη Ράπτη, Μαλβίνα Κάραλη, Χρόνη Μίσσιο, Δημήτρη Παπαϊωάνου, Κώστα Ταχτσή και άλλους.

Το περιοδικό συντηρήθηκε οικονομικά από φίλους, επώνυμους και μη. Το 1983 μηνύθηκε από πρώην διοικητή της Ασφάλειας ως πορνογράφημα και ότι διαφθείρει τα ήθη και έθιμα. Η εκδότρια Πάολα καταδικάστηκε σε τετράμηνη φυλάκιση κι ένα μεγάλο χρηματικό πρόστιμο, η φυλάκισή της, όμως, τελικά αποφεύχθηκε χάρη στην άμεση κινητοποίηση των ομοφυλοφιλικών οργανώσεων του εξωτερικού, καθώς και οργανώσεων ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Η υπόθεση είχε απασχολήσει και τη Διεθνή Αμνηστία.

Παραπομπές

Αναφορές

 Λεύκωμα: «Το Κράξιμο», Εκδόσεις Γοργώ, ISBN 978-960-88506-2-0

Εξωτερικοί Σύνδεσμοι
Ο ιστότοπος του περιοδικού
Σχετικό άρθρο στα Νέα
Σχετικό άρθρο στην Ελευθεροτυπία
Σχετικό άρθρο στην ΛΙΦΟ

Ελληνικά περιοδικά
ΛΟΑΤ στην Ελλάδα
Βόρεια Ντακότα

Η Βόρεια Ντακότα (State of North Dakota) () είναι μια πολιτεία που βρίσκεται στη μεσοδυτική περιοχή των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής, κατά μήκος του Καναδικού συνόρου, περίπου στο μέσο της απόστασης μεταξύ του Ειρηνικού ωκεανού και του Ατλαντικού Ωκεανού. Έχει έκταση 183.108 τ.χλμ. και πληθυσμό 800.394 κατοίκους (εκτίμηση 2022). Η Βόρεια Ντακότα είναι η 19η μεγαλύτερη πολιτεία σε έκταση στις Ηνωμένες Πολιτείες. Είναι επίσης η τέταρτη ολιγοπληθέστερη. Η Βόρεια Ντακότα δημιουργήθηκε από το Έδαφος της Ντακότα και έγινε δεκτή στη Ένωση στις 2 Νοεμβρίου του 1889, ταυτόχρονα με τη Νότια Ντακότα.

Πρωτεύουσα της πολιτείας είναι το Μπίσμαρκ και μεγαλύτερη πόλη είναι το Φάργκο. Τα κύρια δημόσια πανεπιστήμια βρίσκονται στο Γκραντ Φορκς και το Φάργκο. Η Αεροπορία των ΗΠΑ λειτουργεί βάση Αεροπορίας στο Μινότ και το Γκραντ Φορκς.

Γεωγραφία

Βλέπε επίσης: Κατάλογος κομητειών της Βόρειας Ντακότα

Η Βόρεια Ντακότα θεωρείται ότι ανήκει στις περιοχές που είναι γνωστές ως τα Άνω Μεσοδυτικά και οι Μεγάλες Πεδιάδες, και αναφέρεται μερικές φορές οι «Υψηλές Πεδιάδες». Η πολιτεία μοιράζεται τον Κόκκινο Ποταμό του Βορρά με την Μινεσότα στα ανατολικά· η Νότια Ντακότα βρίσκετα στα νότια, η Μοντάνα στα δυτικά, και οι Καναδικές επαρχίες του Σασκάτσουαν και της Μανιτόμπα βρίσκονται στα βόρεια. Η Βόρεια Ντακότα βρίσκεται στο κέντρο της Βόρειας Αμερικής, και συγκεκριμένα το κέντρο βρίσκεται σε ένα πέτρινο σήμα στο Ράγκμπι (Βόρεια Ντακότα), αυτοπροσδιοριζόμενο ως το «γεωγραφικό κέντρο της βορειοαμερικανικής ηπείρου». Με , η Βόρεια Ντακότα είναι η 19η μεγαλύτερη πολιτεία.

Κλίμα

Τα μετεωρολογικά γεγονότα περιλαμβάνουν τη βροχή, το χιόνι, το χαλάζι, χιονοθύελλες, πολικά μέτωπα, ανεμοστροβίλους, καταιγίδες, και ταχείς καθοδικούς ανέμους. Ανάλογα με την τοποθεσία, οι ετήσιοι καταιωνισμοί κυμαίνονται από .

Οι ανοιξιάτικες πλημμύρες είναι σχετικά σύνηθες γεγονός στην Κοιλάδα του Βόρειου Ρεντ Ρίβερ, εξαιτίας του ποταμού που ρέει βόρεια στον Καναδά, δημιουργώντας ice jams.

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Νότια Ντακότα

Η Νότια Ντακότα (αγγλικά: State of South Dakota) (), είναι μία μεσοδυτική Πολιτεία των ΗΠΑ. Έχει έκταση 199.729 τ.χλμ. και πληθυσμό 905.404 κατοίκους (εκτίμηση 2022). Πρωτεύουσά της είναι η πόλη Πιέρ που βρίσκεται στο κέντρο της πολιτείας, ενώ μεγαλύτερη πόλη είναι το Σιου Φολς.

Πήρε το όνομά της από τις φυλές Λακότα και Ντακότα των Αμερικανών ιθαγενών Σιου. Η Νότια Ντακότα, έγινε δεκτή ως Πολιτεία στην Ένωση στις 2 Νοεμβρίου του 1889. 

Η Νότια Ντακότα διαρρέεται από τον ποταμό Μιζούρι, ο οποίος διαιρεί την πολιτεία σε δύο περιοχές με διακριτά κοινωνικοοικονομικά χαρακτηριστικά, γνωστές τοπικά και ως West River και East River. Στο εύφορο έδαφος του ανατολικού τμήματος χρησιμοποιείται για ποικίλες καλλιέργειες ενώ στο δυτικό τμήμα η κύρια αγροτική δραστηριότητα είναι η κτηνοτροφία σε κτηνοτροφικά αγροκτήματα κυρίως (ράντσα). Στο νοτιοδυτικά μέρος της πολιτείας βρίσκονται οι Μπλακ Χιλς, συστάδα πευκοκαλυμμένων χαμηλών ορέων, με μεγάλη θρησκευτική σημασία για τις τοπικές φυλές ινδιάνων. Το Όρος Ράσμορ που βρίσκεται εκεί είναι ένας από τους κύριους τουριστικούς προορισμούς της Πολιτείας.

Στη Νότια Ντακότα κυριαρχεί ιστορικά η αγροτική οικονομία και ο αγροτικός τρόπος ζωής, προσφάτως όμως έγιναν προσπάθειες για την διεύρυνση των οικονομικών δραστηριοτήτων ώστε να προσελκυσθεί νέος και να διατηρηθεί ο υπάρχων πληθυσμός. Ωστόσο παραμένει ακόμα κυρίως αγροτική και είναι η πέμπτη πολιτεία των ΗΠΑ με την μικρότερη πυκνότητα πληθυσμού. Στη Νότια Ντακότα πολιτικώς κυριαρχεί το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα, το οποίο κερδίζει ανελλιπώς τους εκλέκτορες στις προεδρικές εκλογές από το 1968. Από το 2018, ως Κυβερνήτης υπηρετεί η Κρίστι Νόεμ (πρώτη γυναίκα Κυβερνήτης στην ιστορία της Πολιτείας).

Παραπομπές

Βιβλιογραφία

Εξωτερικοί σύνδεσμοι  

 

 
Πολιτείες των ΗΠΑ
Πίνακας πολλαπλασιασμού

Στα μαθηματικά και ιδιαίτερα στην αριθμητική, ένας πίνακας πολλαπλασιασμού είναι πίνακας που χρησιμοποιείται για τον ορισμό μιας πράξης πολλαπλασιασμού σε ένα αλγεβρικό σύστημα.

Ο δεκαδικός πίνακας πολλαπλασιασμού, γνωστός και ως προπαίδεια διδάσκεται παραδοσιακά ως μέρος της βασικής αριθμητικής, αφού θέτει τη βάση για την διεκπεραίωση αριθμητικών υπολογισμών πάνω σε αριθμούς στο δεκαδικό σύστημα. Είναι απαραίτητη η απομνημόνευση του πίνακα έως και το 9 × 9, και συχνά έως και το 12 × 12, για να είναι κανείς ειδήμονας στα παραδοσιακά μαθηματικά.
Αριθμητική
Ζακ Έφρον

Ο Ζακ Έφρον (Zachary David Alexander "Zac" Efron, 18 Οκτωβρίου 1987) είναι Αμερικανός ηθοποιός.

Βιογραφία
Γεννήθηκε στο Σαν Λούις Ομπίσπο, στην Καλιφόρνια, στις 18 Οκτωβρίου 1987. Το πραγματικό του όνομα είναι Ζachary David Alexander Efron. Όταν οι γονείς του είδαν πως έχει ταλέντο στο τραγούδι τον άρχισαν μαθήματα. Σύντομα αυτό τον οδήγησε για μια εμφάνιση στην παραγωγή του "Gypsy", η οποία διήρκεσε 90 παραστάσεις. Μετά εμφανίστηκε στα: "Peter Pan", "θεία MAME", "Μαγαζάκι του Τρόμου" και "The Music Man". Γρήγορα ακολούθησαν εμφανίσεις σε τηλεοπτικές σειρές, συμπεριλαμβανομένων "Firefly" (2002), "ER" (1994), και "The Guardian" (2001). Μετά φιλοξενούμενος-με πρωταγωνιστές σε πολλά επεισόδια της σειράς "Summerland" (2004).

Ο Έφρον επίσης έπαιξε και σε άλλες ταινίες όπως το "The Big, Wide World of Carl Laemke" ,"Triple Play" και Hairspray. Ακόμα έχει πρωταγωνιστήσει και στο High School Musical 1,2,3 στο ρόλο του Troy Bolton που τον διάλεξε σε οντισιόν η Disney. Συμπρωταγωνίστρια του στο High School Musical είναι η Βανέσα Χάντζενς στο ρόλο της Γκαμπριέλα Μόντες στο μιούζικαλ. Οι πιο πρόσφατες ταινίες του είναι το "17 ξανά" (17 again) και το Me and Orson Welles. Πρωταγωνίστησε και με μεγάλη επιτυχία στην ταινία " The Lucky One".

Βραβεία
MTV Movie Award for Best Breakthrough Performance, Βραβείο MTV Movie Καλύτερης Ερμηνείας Χωρίς Πουκάμισο, Βραβείο Teen Choice Πιο Καλοντυμένου στο Κόκκινο Χαλί, Βραβείο People's Choice Αγαπημένου Δραματικού Ηθοποιού, Βραβείο MTV Movie Καλύτερης Ανδρικής Ερμηνείας, Βραβείο People's Choice Αγαπημένου Ηθοποιού Κάτω των 25 Ετών, Κινηματογραφικό Βραβείο Teen Choice Καλύτερου Ηθοποιού - Ρομαντική Ταινία, Κινηματογραφικό Βραβείο Teen Choice Καλύτερου Ηθοποιού - Δράμα, Κινηματογραφικό Βραβείο Teen Choice Καλύτερου Κωμικού Ηθοποιού, Teen Choice Award for Choice TV: Breakout Star.

Υποψηφιότητες
Βραβείο MTV Movie Καλύτερου Φιλιού, Βραβείο Broadcast Film Critics Association Καλύτερου Τραγουδιού, Βραβείο Σωματείου Ηθοποιών Καλύτερης Συνολικής Ερμηνείας σε Ταινία, Κινηματογραφικό Βραβείο Teen Choice Καλύτερου Φιλιού, Βραβείο Teen Choice Καλύτερου Χαμόγελου, Βραβείο Nickelodeon Kids' Choice Αγαπημένου Ηθοποιού σε Ταινία, Κινηματογραφικό Βραβείο Teen Choice Καλύτερης Φωνής Ηθοποιού, Κινηματογραφικό Βραβείο Teen Choice Καλοκαιρινού Αστεριού: Άνδρας.

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Φιλμογραφία στην IMDB.

Αμερικανοί άνδρες ηθοποιοί κινηματογράφου
Αμερικανοί άνδρες ηθοποιοί τηλεόρασης
Αμερικανοί τραγουδιστές
Αμερικανοί άνδρες ηθοποιοί φωνής
Ομοσπονδία Βοσνίας και Ερζεγοβίνης

Η Ομοσπονδία Βοσνίας-Ερζεγοβίνης (βοσν. & κροατ.: Federacija Bosne i Hercegovine) είναι η μία από τις δύο οντότητες που απαρτίζουν τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη (η άλλη είναι η Σερβική Δημοκρατία). Ιδρύθηκε το 1994 με τη Συμφωνία της Ουάσινγκτον, που έθετε τέλος στην ένοπλη σύρραξη μεταξύ Βόσνιων Μουσουλμάνων και Κροατών εν μέσω του πολέμου που μαινόταν τότε στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη. Σύμφωνα με τη Συμφωνία του Ντέιτον, που συνήφθη το 1995 και επιβεβαίωσε τη συνέχεια της ύπαρξης της Ομοσπονδίας Βοσνίας-Ερζεγοβίνης, η οντότητα εκτείνεται στο 51% του βοσνιακού εδάφους.

Όπως δείχνει και το όνομά της, η οντότητα αυτή είναι ομοσπονδιακή στη δομή της. Οι μονάδες που την αποτελούν είναι 10 καντόνια. Η Ομοσπονδία Βοσνίας-Ερζεγοβίνης λοιπόν είναι μια ομοσπονδία καντονιών μέσα σε ένα κράτος οντοτήτων.

Καντόνια 

Τα καντόνια που την αποτελούν είναι, με την επίσημη αριθμοδότησή τους, τα εξής:

 του Ούνα και του Σάνα (Unsko-Sanski)
 της Ποσαβίνας (Posavski)
 της Τούζλας (Tuzlanski)
 της Ζένιτσας και του Ντόμποϊ (Zeničko-Dobojski)
 της Βοσνίας του Πόντρινιε (Bosansko-Podrinski)
 της Κεντρικής Βοσνίας (Srednjobosanski)
 της Ερζεγοβίνης του Νερέτβα (Hercegovačko-Neretvanski)
 της Δυτικής Ερζεγοβίνης (Zapadnohercegovački)
 του Σαράγεβου (Sarajevski)
 Καντόνι 10 (Kanton 10) - Επίσης αναφέρεται και ως "Ερζέγ-Βοσνία" λόγω ότι στην περιοχή ήταν η Κροατική Δημοκρατία της Ερζέγ-Βοσνίας μέχρι το 1996. Μέχρι το 1997 αυτή ήταν η επίσημη ονομασία, ώσπου κρίθηκε αντισυνταγματική.

Διακυβέρνηση 
Πρόεδρος της Ομοσπονδίας τελεί από τις 9 Φεβρουαρίου 2015 ο Μαρίνκο Τσαβάρα και πρωθυπουργός είναι από την 1η Απριλίου 2015 ο Φαντίλ Νοβάλιτς.

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 Ιστοσελίδα της Κυβέρνησης της Ομοσπονδίας  
 Κοινοβούλιο της Ομοσπονδίας (σε τοπικές γλώσσες)

Βοσνία και Ερζεγοβίνη
Καντόνι (αποσαφήνιση)

Ο όρος καντόνι εκ της γαλλικής λέξης canton (γωνία, περιφέρεια) μπορεί να αναφέρεται στα εξής:

Καντόνι (διοικητική διαίρεση)
Πρόκειται για χωροταξική διαίρεση ενός κράτους, με τυπικότερο παράδειγμα αυτό της Ελβετίας. Συγγενείς όροι είναι η κομητεία και τα γεωγραφικά διαμερίσματα. Σε μικρότερο βαθμό ο όρος καντόνι χρησιμοποιείται και για μικρότερες χωροταξικές υποδιαιρέσεις, σε αντιστοιχία με τον νομό ή ακόμη και τα δημοτικά διαμερίσματα.

Τοπωνύμια

Αυστραλία
 Canton Beach, Νέα Νότια Ουαλία, Αυστραλία

Ηνωμένο Βασίλειο
 Καντόν, Κάρντιφ, Ουαλία

ΗΠΑ
 Καντόν, Καλιφόρνια
 Καντόν, Κοννέκτικατ
 Καντόν, Γεωργία
 Καντόν, Ιλινόις
 Καντόν, Αϊόβα
 Καντόν, Κάνσας
 Καντόν, Μέιν
 Καντόν, Βαλτιμόρη
 Καντόν, Μασσαχουσέτη
 Καντόν, Μίσιγκαν
 Καντόν, Μινεσότα
 Καντόν, Μισσισσιπής
 Καντόν, Μιζούρι
 Καντόν, Μοντάνα
 Καντόν, Νέα Υόρκη (πόλη)
 Καντόν, Νέα Υόρκη (χωριό)
 Καντόν, Βόρεια Καρολίνα
 Καντόν, Βόρεια Ντακότα
 Καντόν, Οχάιο
 Καντόν, Οκλαχόμα
 Καντόν, Πενσυλβάνια
 Καντόν, Νότια Ντακότα
 Καντόν, Τέξας
 Καντόν, Γουισκόνσιν

Κίνα
 Κουανγκτόνγκ, επαρχία της νότιας Κίνας, η οποία στα αγγλικά ονομάζεται και Καντόν. 
 Γκουαντζού, πόλη της νότιας Κίνας, η οποία ονομάζεται και Καντώνα.

Κιριμπάτι
 Νήσος Καντών

Ονόματα
 Κάντον (όνομα)
 Τζων Κάντον (1718-1772), Άγγλος φυσικός

Άλλες χρήσεις
 Καντόνι (λικέρ), τύπος αλκοολούχου ποτού.
 Καντόνι (σημαία), οποιοδήποτε τεταρτημόριο μιας σημαίας.
 Καντόνι (σύμβολο), το εραλδικό σύμβολο μιας σημαίας, όπως ο σταυρός στην ελληνική σημαία. 
 Καντόνι (κίονας), διακοσμητικός ψευδοκίονας, ο οποίος ονομάζεται καντόνι όταν βρίσκεται σε γωνία.

Δείτε επίσης
 Καντονέζικα, η επίσημη διάλεκτος της νότιας Κίνας.

simple:Canton
fi:Canton
Ουλεξίτης

Ο ουλεξίτης (αγγλ. ulexite) είναι ορυκτό ένυδρο βορικό άλας του νατρίου και ασβεστίου. Το όνομα του ορυκτού τού αποδόθηκε προς τιμή του Γερμανού χημικού Γκέοργκ Λούντβιχ Ούλεξ (Georg Ludwig Ulex, 1811–1883), στον οποίο οφείλεται η πρώτη αξιόπιστη χημική ανάλυσή του.

Εμφάνιση, παραγενέσεις
Ο ουλεξίτης είναι τυπικό ορυκτό των playas, δηλ. των πρόσκαιρων λιμνών που σχηματίζονται στα ξηρά κλίματα από τις εποχικές, απότομες και μεγάλης έντασης βροχές, των οποίων τα νερά συγκεντρώνονται σε αυτές, έχοντας εμπλουτιστεί σε υδατοδιαλυτά ορυκτά, όπως ο ουλεξίτης. Με τον τρόπο αυτό σχηματίστηκαν τα πολύ μεγάλα κοιτάσματά του τόσο στην Νότια Αμερική όσο και στην Τουρκία. Σχηματίζεται, επίσης, στις ιζηματογενείς αποθέσεις που συναντώνται γύρω από θερμές πηγές. Τα αποθέματα του ορυκτού σε αρκετές περιοχές ξεπερνούν το ένα δισεκατομμύριο τόνους σε καθεμιά, κάνοντας τον ουλεξίτη ένα από τα βασικά μεταλλεύματα του βορίου.

Αν δείγμα ινώδους υφής του ορυκτού λειανθεί παράλληλα με τις ίνες, παρουσιάζει το ίδιο οπτικό  φαινόμενο που θα παρατηρούσε κάποιος σε ένα συσσωμάτωμα λεπτών οπτικών ινών (για το λόγο αυτό του έχει αποδοθεί το προσωνύμιο "TV rock"): Αν το δείγμα τοποθετηθεί επάνω σε ένα γραπτό κείμενο, τα γράμματα του κειμένου θα εμφανίζονται στην επιφάνεια του ορυκτού χωρίς καμία παραμόρφωσή τους. Η οπτική αυτή ιδιότητα οφείλεται στην οκταεδρική διάταξη των ατόμων νατρίου, ανάμεσα στα οποία εμφανίζονται πολύ μεγάλα κενά.

Συνδέεται ιδιαίτερα με βόρακα, κολεμανίτη, υδροβορακίτη, ασβεστίτη, γύψο και αλίτη (όλα τα προαναφερόμενα ορυκτά είναι εβαπορίτες).

Μεγάλα κοιτάσματά του υπάρχουν στη Χιλή (περιοχή Ικουΐκουε και στην αλμυρή λίμνη Surire της Tarapaca, καθώς και στην Αντοφαγάστα), την Αργεντινή (περισσότερα από 60 κοιτάσματα στις επαρχίες Jujuy και Catamarca), στο Περού (περιοχή Laguna Salinas), τον Καναδά, τη Γερμανία (Έσση), την Σερβία, τις Πολιτείες Καλιφόρνια και Νεβάδα των ΗΠΑ και την Κίνα. Τεράστια κοιτάσματά του υπάρχουν, επίσης, στις περιοχές Μπίγκαντιτς (Μπαλικεσίρ), Κίρκα (Εσκή Σεχίρ) και κοντά στην Κιουτάχεια της Τουρκίας.

Πηγές
Handbook of Mineralogy
Mindat.org
Galleries.com
Webmineral.com

Δείτε επίσης
Κατάλογος ορυκτών

Βιβλιογραφία
James Dwight Dana, Manual of Mineralogy and Lithology, Containing the Elements of the Science of Minerals and Rocks, READ BOOKS, 2008 ISBN 1443742244
 Frederick H. Pough, Roger Tory Peterson, Jeffrey (PHT) Scovil, A Field Guide to Rocks and Minerals, Houghton Mifflin Harcourt, 1988 ISBN 039591096X
 Walter Schumann, R. Bradshaw, K. A. G. Mills, Handbook of Rocks, Minerals and Gemstones,  Houghton Mifflin Harcourt, 1993 ISBN 0395511372

Ορυκτά του ασβεστίου
Ορυκτά του βορίου
Ορυκτά του νατρίου
Ένυδρα άλατα
Ρένα Στρατηγού

Η Ρένα (Ουρανία) Στρατηγού (Αθήνα, 1929 - Αθήνα, 16 Μαρτίου 2014) ήταν Ελληνίδα ηθοποιός.

Βιογραφία
Αδέρφια της ήταν ο Στέφανος Στρατηγός, η Αλέκα Στρατηγού και η Στέλλα Στρατηγού, ενώ είχε και ακόμη μία μικρότερη αδερφή, την Ίκλενα, η οποία πέθανε σε μικρή ηλικία. Άρχισε να εμφανίζεται με τον οικογενειακό θίασο του πατέρα της, Βασίλη Στρατηγού. Έγινε μέλος του Σ.Ε.Η. στις 10 Οκτωβρίου 1947 και το 1950 συμμετείχε στο θίασο του Θεάτρου "Βέμπο". 

Έπαιξε στην επιθεώρηση των Μίμη Τραϊφόρου-Γιώργου Γιαννακόπουλου "Βίρα τις άγκυρες", όπου μαζί με τις αδερφές της Αλέκα και Στέλλα, ερμήνευσε το γνωστό τραγούδι "Παλιοζωή, παλιόκοσμε και παλιοκοινωνία" σε νούμερο της παράστασης. Δεν παρέμεινε για μεγάλο διάστημα στο θέατρο.

Θάνατος 
Τον Ιούλιο του 2013 και κατόπιν επίσκεψής της στο "Σπίτι Του Ηθοποιού", όπου φιλοξενείτο ο κουνιάδος της Ανδρέας Μπάρκουλης, έσπασε τον ώμο της και μεταφέρθηκε στον Ευαγγελισμό. Ανάρρωσε σύντομα και επανήλθε στο σπίτι της, στο Περιστέρι, όπου ζούσε απομονωμένη. Απεβίωσε στην Αθήνα, στις 16 Μαρτίου 2014, και κηδεύτηκε την επόμενη μέρα στο νεκροταφείο Ζωγράφου.

Φιλμογραφία

Παραπομπές 

Ελληνίδες ηθοποιοί κινηματογράφου
Ελληνίδες ηθοποιοί θεάτρου
Γιάννης Φύριος

Ο Γιάννης Φύριος (23 Ιανουαρίου 1912 - 16 Απριλίου 2007) ήταν Έλληνας ηθοποιός.

Βιογραφικό
Γεννήθηκε στην Άνδρο. Σπούδασε στη Δραματική Σχολή του Διονύση Δεβάρη, παλιού ηθοποιού του διάσημου σκηνοθέτη Κωνσταντίνου Χρηστομάνου. Πρωτοεμφανίστηκε στο θέατρο το 1937 με το θίασο της Ηώς Παλαιολόγου και του Σπ. Πατρίκιου και στον κινηματογράφο το 1952 με την ταινία του Στέλιου Τατασόπουλου Μαύρη γη, μαζί με τους Γιώργο Φούντα, Φρόσω Κοκκόλα κ.ά. 

Συμμετείχε και σε τηλεοπτικές σειρές, όπως στο Γιάννης και Μαρία το 1982, στο Ρετιρέ του Γιάννη Δαλιανίδη, στο Παππούδες εν δράσει (2000), στο Κωνσταντίνου και Ελένης (επεισόδιο ΕΣΥ ΕΙΣΑΙ Η ΑΙΤΙΑ ΠΟΥ ΥΠΟΦΕΡΩ (Β κυκλος))  καθώς και στο ρόλο του παππού του Σταύρακα στην σειρά Το καφέ της Χαράς' αλλά και στη σειρά Πενήντα πενήντα στον ρόλο του κυρ-Παναγιώτη.

Τα τελευταία χρόνια έμενε στους Αμπελοκήπους μαζί με τη σύζυγό του, την επίσης ηθοποιό Πόλα Κοντολέοντος (πιο γνωστή ως Πόλα Φυρίου) η οποία απεβίωσε στις 13-12-2013. Είχε ένα γιο που τον λένε Ντίνο. 

Ο Γιάννης Φύριος πέθανε στην Αθήνα στις 16 Απριλίου του 2007 και ετάφη στο Νεκροταφείο του Ζωγράφου.

Φιλμογραφία

Κινηματογράφος

Τηλεόραση

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Φιλμογραφία στο 90 λεπτά.

Παραπομπές 
 

Έλληνες άνδρες ηθοποιοί κινηματογράφου
Έλληνες άνδρες ηθοποιοί θεάτρου
Έλληνες άνδρες ηθοποιοί τηλεόρασης
Φρειδερίκος Β΄ της Σουαβίας

Ο Φρειδερίκος ο Β΄ της Σουαβίας (Friedrich II., der Einäugige, 1090 – 4 Απριλίου 1147) μέλος του Οίκου των Χοενστάουφεν ήταν ο δεύτερος Δούκας της Σουηβίας (1105 - 1147). Ο Φρειδερίκος Β΄ ήταν μεγαλύτερος γιος και διάδοχος του δούκα της Σουαβίας Φρειδερίκου Α΄ και της Αγνής του Βάιμπλινγκεν. Το 1121 παντρεύτηκε την Ιουδήθ της Βαυαρίας μέλος του ισχυρού οίκου των Ουέλφων.

Με τον θάνατο του θείου του, αυτοκράτορα Ερρίκου Ε΄, ο Φρειδερίκος προσπάθησε, με την υποστήριξη και του μικρότερου αδελφού του Κορράδου, να εκλεγεί βασιλιάς των Ρωμαίων, ωστόσο έχασε την εκλογή (1125) από τον Λοθάριο Β΄ που στέφθηκε αργότερα αυτοκράτορας (1133).

Αργότερα ξέσπασε σύγκρουση ανάμεσα στον Φρειδερίκο και τον Λοθάριο. Ο Λοθάριος πολιόρκησε την Νυρεμβέργη (1127), αλλά την ίδια χρονιά εξαναγκάστηκε να λύσει την πολιορκία, μετά από επέμβαση του Φρειδερίκου, ο οποίος κατέλαβε επίσης το Σπέγιερ (1128). Η απόπειρα του Ερρίκου δούκα της Βαυαρίας να συλλάβει τον Φρειδερίκο απέτυχε (1129). Ωστόσο υποστηρικτές του Λοθάριου κέρδισαν μια σειρά από μάχες στην Γερμανία και στην Ιταλία κυριεύοντας Σπέγιερ (1129), Νυρεμβέργη (1130) και Ουλμ (1134), κάτι που έκανε τον Φρειδερίκο να δηλώσει υποταγή στον αυτοκράτορα το 1134.

Την επόμενη χρονιά ο Φρειδερίκος και ο αδελφός του Κορράδος συμφιλιώθηκαν με τον Λοθάριο, ενώ με τον θάνατο του Λοθάριου (1137) στην θέση του αυτοκράτορα εξελέγη ο Κορράδος. Ο Κορράδος είχε πάντα την υποστήριξη του μεγαλύτερου αδελφού του.

Οικογένεια 
Με τον γάμο του με την Ιουδήθ των Γουέλφων, κόρη του Ερρίκου Θ΄ δούκα της Βαυαρίας, παιδιά του ήταν:
 Φρειδερίκος Α΄ ο Βαρβαρόσσα 1122-1190, βασιλιάς της Γερμανίας, Γ΄ ως δούκας της Σουαβίας.
 Μπέρτα 1123–1195 1123-1195, παντρεύτηκε τον Ματθαίο Α΄ δούκα της Λωρραίνης.

Το 1130 απεβίωσε η Ιουδήθ και ο Φρειδερίκος Β΄ έκανε δεύτερο γάμο με την Αγνή, κόρη του Φρειδερίκου κόμη του Ζάαρμπρυκεν και είχε τέκνα:
 Κορράδος 1134–1195, παλατινός κόμης (ie δούκας) του Ρήνου.
 Ιουδήθ 1135–1191, παντρεύτηκε τον Λουδοβίκο Β΄ των Λουδοβικιδών, λάντγκραβο της Θουριγγίας.

Παραπομπές

Πηγές

Brooke, Christopher (2014). Europe in the Central Middle Ages: 962-1154. Routledge.438

Οίκος των Χοενστάουφεν
Ενιπέας (Θεσσαλικός)

Ο Ενιπέας είναι παραπόταμος του Πηνειού της Θεσσαλίας με συνολικό μήκος 84 χλμ., με αποτέλεσμα να κατατάσσεται δέκατος μεγαλύτερος ποταμός της Ελλάδας. Πηγάζει από το όρος Όθρυς διασχίζει την πεδιάδα των Φαρσάλων και καταλήγει στον Πηνειό ανάμεσα στα μικρά υψώματα Τίτανος και Ζάρκος. Στην αρχαιότητα ήταν το κύριο ποτάμι της αρχαίας Φθίας και λατρευόταν σαν θεός. Σήμερα εξαιτίας της υπεράντλησης κινδυνεύει να στερέψει εντελώς. Με το όνομα Ενιπέας υπάρχει ένας ακόμα ποταμός στον νομό Πιερίας και ένας ακόμα στον νομό Ηλείας. Μάλιστα αξίζει να σημειωθεί ότι στον ποταμό Ενιπέα εκβάλουν διάφοροι ποταμοί όπως ο Σοφαδίτης, ο Καλέτζης και διάφοροι ακόμα μικροί ποταμοί, ρυάκια και χείμαρροι που σχεδόν όλα στερεύουν το καλοκαίρι.

Παραπομπές

Ποταμοί της Θεσσαλίας
Ποταμοί της Στερεάς Ελλάδας
Νομός Φθιώτιδας
Νομός Καρδίτσας
Νομός Τρικάλων
Νομός Λάρισας
Γιάννης Μπέζος

Ο Γιάννης Μπέζος (Αθήνα, 10 Σεπτεμβρίου 1956) είναι Έλληνας ηθοποιός, σκηνοθέτης και τραγουδιστής. Έχει συμμετάσχει σε σειρά παραστάσεων στην τηλεόραση και το θέατρο, κυρίως ως κωμικός. Έχει, επιπλέον, πραγματοποιήσει και εννέα κινηματογραφικές εμφανίσεις και θεωρείται ένας από τους πιο δημοφιλείς Έλληνες ηθοποιούς.

Βιογραφία 
Εκείνος που τον ανακάλυψε πρώτος ήταν ο Θύμιος Καρακατσάνης, όταν ξεχώρισε το ταλέντο του κατά τη διάρκεια μιας θεατρικής παράστασης στο θέατρο "Σμαρούλα". Αρχικά, στο θέατρο συνεργάστηκε με την Αλίκη Βουγιουκλάκη. Το όνομά του ωστόσο απέκτησε τη σημερινή του αίγλη χάρη σε μία σειρά από σημαντικές τηλεοπτικές επιτυχίες: «Οι Απαράδεκτοι» (1991-1992, 1992-1993), «Της Ελλάδος τα παιδιά» (1993-1995), «Εκείνες κι εγώ» (1996-1998), «Bίος Ανθόσπαρτος» (1998-1999), «Άκρως οικογενειακόν» (2001-2003), «Ευτυχισμένοι μαζί» (2007-2009), «Ο γάμος της κόρης μου» (2010) και η «Κλινική Περίπτωση» (2011). Σε πολλές από τις τηλεοπτικές σειρές στις οποίες πρωταγωνίστησε και πρωταγωνιστεί, έχει συνεργαστεί με τον σκηνοθέτη Ανδρέα Μορφονιό, με τον οποίο είναι και στενοί φίλοι, ενώ κάποιες από αυτές τις έχει σκηνοθετήσει ο ίδιος.

Επίσης, έχει πρωταγωνιστήσει σε διάφορες θεατρικές παραστάσεις τη δεκαετία του 1980 και μεγάλες επιτυχίες αρχαίων παραστάσεων, όπως οι «Βάτραχοι» και η «Λυσιστράτη». Το Μάρτιο του 2009 έκανε πρεμιέρα στο θέατρο "Παλλάς" η θεατρική υπερπαραγωγή «Το κλουβί με τις τρελές», ένα διάσημο γαλλικό μιούζικαλ του Ζαν Πουαρέ, σε σκηνοθεσία Γιάννη Μπέζου και Σταμάτη Φασουλή.

Ο Γιάννης Μπέζος διακρίνεται επίσης και για την φωνητική του ικανότητα, την οποία συχνά επιδεικνύει υποδυόμενος τους ρόλους του. Ως αποτέλεσμα πραγματοποίησε μουσικές παραστάσεις, περιοδικές συνεργασίες και δισκογραφικές συμμετοχές (σε δίσκους του Γιώργου Χατζηνάσιου, του Νότη Μαυρουδή και του Θάνου Μικρούτσικου).

Προσωπική ζωή 
Είναι παντρεμένος από το 1987 με την ηθοποιό Ναταλία Τσαλίκη, με την οποία είναι μαζί από το 1984. Έχουν αποκτήσει μία κόρη, την επίσης ηθοποιό Ηρώ Μπέζου (γενν. 1988). 

Επίσης, έχει εκφράσει πολλές φορές δημοσίως τις πολιτικές του θέσεις. Πιο συγκεκριμένα, στις διπλές εκλογές του 2012 ήταν υποψήφιος βουλευτής Επικρατείας με τη Δημοκρατική Αριστερά σε μη εκλόγιμη θέση. Επιπλέον, τον Οκτώβριο του 2013 ήταν ένας από τους υπογράφοντες υπέρ της Πρωτοβουλίας για τη Δημοκρατική Προοδευτική Παράταξη ή αλλιώς Πρωτοβουλίας των 58.

Φιλμογραφία

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Γιάννης Μπέζος, βιογραφικό και προσωπικές αρθρογραφίες του ηθοποιού στον ιστότοπο Aixmi.gr

Έλληνες σκηνοθέτες
Έλληνες σκηνοθέτες θεάτρου
Έλληνες κωμικοί
Έλληνες πολιτευτές
Έλληνες άνδρες ηθοποιοί κινηματογράφου
Έλληνες άνδρες ηθοποιοί θεάτρου
Έλληνες άνδρες ηθοποιοί τηλεόρασης
Έλληνες άνδρες ηθοποιοί φωνής
Έλληνες άνδρες τραγουδιστές