Τζέιν Όστεν

Η Τζέην Ώστεν (Jane Austen, 16 Δεκεμβρίου 1775 – 18 Ιουλίου 1817) είναι μία από τις πιο δημοφιλείς και πολυδιαβασμένες μυθιστοριογράφους της αγγλικής λογοτεχνίας. Από το 1811 έως το 1815 γράφοντας τα μυθιστορήματα Λογική και ευαισθησία (1811), Περηφάνια και προκατάληψη (1813), Μάνσφιλντ Παρκ (1814) και Έμμα (1815) καθιερώθηκε ως συγγραφέας. Επίσης έγραψε τα Αββαείο του Νορθάνγκερ και την Πειθώ, τα οποία δημοσιεύτηκαν μετά τον θάνατό της το 1817. 

Τα έργα της Ώστεν είναι μέρος της μετάβασης προς τον ρεαλισμό του 19ου αιώνα. Η πλοκή των έργων της, αν και κατά βάση κωμική, υπογραμμίζει την εξάρτηση των γυναικών από τον γάμο προς εξασφάλιση κοινωνικού κύρους και οικονομικής ασφάλειας. 

Κατά τη διάρκεια της ζωής της, τα έργα της Ώστεν τής έφεραν λίγη δόξα και λίγες θετικές κριτικές. Οι κριτικές ήταν ολιγόλογες και αναφέρονταν κυρίως σε επιφανειακά χαρακτηριστικά του έργου της, όπως τα ηθικά διδάγματα. Κατά τα μέσα του 19ου αιώνα, τα μυθιστορήματά της έχαιραν τον θαυμασμό μόνο μιας λογοτεχνικής ελίτ. Ένας λόγος γι' αυτό ήταν ότι έγραφε ανώνυμα. Εντούτοις, η δημοσίευση ενός απομνημονεύματος για τη ζωή της από τον ανιψιό της το 1870 γνωστοποίησε την ταυτότητά της και εισήγαγε τη ζωή και τα έργα της στο ευρύτερο αγγλικό κοινό. Έως τη δεκαετία του 1940 η Ώστεν είχε πλέον καθιερωθεί ως σπουδαία Αγγλίδα συγγραφέας. 

Τα έργα της και η ζωή της έχουν αποτελέσει αντικείμενο πολλών κινηματογραφικών ταινιών και τηλεοπτικών σειρών.

Η ζωή της 
Η Τζέην Ώστεν γεννήθηκε στις 16 Δεκεμβρίου 1775 στο Στήβεντον του Χάμπσιρ. Ο πατέρας της Τζορτζ Ώστεν ήταν διδάκτωρ της Οξφόρδης και κληρικός. Είχε επτά αδέρφια, εκ των οποίων μόνο ένα ήταν κορίτσι, η Κασσάντρα. Η Τζέην και η Κασσάντρα ήταν πολύ αγαπημένες. Πήγαν σε ιδιωτικό σχολείο μαζί και έζησαν μαζί μέχρι τον θάνατο της Τζέην.

Η οικογένεια έζησε στο Στήβεντον, στο Μπαθ, στο Σαουθάμπτον και στο Τσώτον. Εκεί η Τζέην έδωσε την οριστική μορφή στα μυθιστορήματα Περηφάνια και Προκατάληψη και Λογική κι ευαισθησία και έγραψε τα Μάνσφιλντ Παρκ, Έμμα και Πειθώ.

Όπως και η αδερφή της, δεν παντρεύτηκε ποτέ. Στα 27 της είχε αποδεχθεί την πρόταση ενός κληρονόμου πλούσιας οικογένειας, αλλά την άλλη μέρα άλλαξε γνώμη. Σε επιστολή της προς μια ανιψιά της που τη ρωτούσε πώς έπρεπε να αντιδράσει σε ανάλογη πρόταση, η Ώστεν της απάντησε ότι έπρεπε να δεχτεί μόνο αν υπήρχε αγάπη από τη μεριά της.

Η ταινία Becoming Jane παρουσιάζει σφοδρό έρωτα μεταξύ της Τζέην Ώστεν και του Ιρλανδού Τόμας Λεφρόυ. Παρότι η Τζέην Ώστεν αναφέρει φλερτ με τον Λεφρόυ σε κάποιες επιστολές της προς την αδελφή της Κασσάντρα και παρότι ο ίδιος ο Λεφρόυ σε μεγάλη ηλικία παραδέχτηκε σε έναν ανιψιό του ότι στα νιάτα του ήταν ερωτευμένος με την Τζέην Ώστεν, δεν υπάρχουν αρκετά στοιχεία για να στηρίξουν την υπόθεση του εν λόγω κινηματογραφικού έργου. 

Η Τζέην Ώστεν πέθανε το 1817 έπειτα από πολύμηνη ταλαιπωρία από επώδυνη ασθένεια. Τάφηκε στον Καθεδρικό Ναό του Ουίντσεστερ. Το σπίτι της στο Τσώτον είναι σήμερα μουσείο.

Εργογραφία 
 Sense and sensibility (Λογική και ευαισθησία), 1811 ― μτφ. Αλέξης Καλοφωλιάς, εκδ. "Νέα Σύνορα - Λιβάνης", 1996
 Sense and Sensibility (Λογική και ευαισθησία), 1811 ― μτφ. Αλεξάνδρα Παπαθανασοπούλου, εκδ. "Σμίλη", 2001
Sense and Sensibility (Λογική και ευαισθησία), 1811 ― μτφ. Αργυρώ Μαντόγλου, εκδ. "Μίνωας", 2015
Pride and Prejudice (Περηφάνια και προκατάληψη), 1813 ― μτφ. Νινίλα Παπαγιάννη, εκδ. "Ίκαρος", 1950
 Pride and Prejudice (Περηφάνια και προκατάληψη), 1813 ― μτφ. Γεωργία Αλεξίου - Πρωταίου, εκδ. "Δαμιανός", χ.χ.
Pride and Prejudice (Περηφάνια και προκατάληψη), 1813 ― μτφ. Πολύβιος Βοβολίνης, εκδ. "Δαρεμάς", χ.χ. και εκδ. "Δίδυμοι", 1966
Pride and Prejudice (Περηφάνια και προκατάληψη), 1813 ― μτφ. Δημήτρης Ζορμπαλάς, εκδ. "Ντουντούμης", 1988
Pride and Prejudice (Περηφάνια και προκατάληψη), 1813 ― μτφ. Νίκος Μαργαρινός, εκδ. "Κάκτος", 1989
Pride and Prejudice (Περηφάνια και προκατάληψη), 1813 ― μτφ. Αργύρης Χιόνης, εκδ. "Πατάκης", 1997
Pride and Prejudice (Περηφάνια και προκατάληψη), 1813 ― μτφ. Μαρία Ανδρέου, εκδ. "Μίνωας", 1993
Pride and Prejudice (Περηφάνια και προκατάληψη), 1813 ― μτφ. Δημήτρης Κίκιζας, εκδ. "Σμίλη", 1996
Mansfield Park (Μάνσφιλντ Παρκ), 1814 ― μτφ. Αλεξάνδρα Παπαθανασοπούλου, εκδ. "Σμίλη", 2001
Emma (Έμμα), 1815 ― ελλην. μετάφρ. Φώντας Κονδύλης, εκδ. Καστανιώτης, 1988
 Emma (Έμμα), 1815 ― μτφ. Ανδρέας Παππάς, εκδ. "Σμίλη", 2003
Northanger Abbey (Το Αββαείο του Νορθάνγκερ), 1817 ― μτφ. Αλεξάνδρα Παπαθανασοπούλου, εκδ. "Σμίλη", 2003
Persuasion (Επιρροές), 1817 ― μτφ. Μαρία Ανδρέου, εκδ. "Μίνωας", 1997
Persuasion (Πειθώ), 1817 ― μτφ. Δημήτρης Κίκιζας, εκδ. "Σμίλη", 1998
Κάθριν ― μτφ. Αγγελική Σβορώνου, εκδ. "Μαΐστρος", 2004
Έρωτας και Φιλία – μτφ. Ανδρέας Παππάς, εκδ. "Σμίλη", 2012
Sanditon (Σάντιτον), 1817 – μτφ. Λαμπριάνα Οικονόμου, Εκδόσεις Κοβάλτιο, 2017

Παραπομπές