Το Κουρδιστό Πορτοκάλι (ταινία)

Το Κουρδιστό Πορτοκάλι (πρωτότυπος τίτλος: A Clockwork Orange) είναι μια δυστοπική ταινία εγκλήματος του 1971, σκηνοθετημένη από τον Στάνλεϊ Κιούμπρικ βασισμένη πάνω στο ομώνυμο μυθιστόρημα του Άντονι Μπέρτζες. Θεματολογικά, πρόκειται για μια σπουδή πάνω στη βία, τόσο των συμμοριών όσο και του κράτους και του σωφρονιστικού συστήματος. Θεωρήθηκε εξτρεμιστική για την εποχή της και απαγορεύτηκε σε αρκετές χώρες. Ο ίδιος ο Κιούμπρικ, ενοχλημένος από την απαγόρευση, ζήτησε η ταινία του να μην προβληθεί στην Αγγλία παρά μόνο μετά το θάνατό του.

Το 2020 η ταινία χαρακτηρίστηκε από τη Βιβλιοθήκη του Κογκρέσου ως «πολιτιστικά, αισθητικά και ιστορικά σημαντική» και επιλέχθηκε να ενταχθεί στο Εθνικό Μητρώο Κινηματογράφου των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής.

Πλοκή 
Στο όχι και τόσο μακρινό μέλλον μια ομάδα νεαρών προβαίνει σε βιαιότητες: βανδαλισμούς, κλοπές, βιασμούς χωρίς λόγο ενώ δείχνει να το διασκεδάζει πολύ. Μετά από ένα ατυχές συμβάν, ο Άλεξ βρίσκεται στη φυλακή όπου διαλέγει να ακολουθήσει ένα νέο σωφρονιστικό πρόγραμμα που επινόησε η κυβέρνηση. Στην ουσία πρόκειται για ένα παβλοφικό πείραμα με πειραματόζωο τον ίδιο. 

Η ταινία πραγματεύεται το διχαστικό ερώτημα το οποίο ετίθετο κατά τη δεκαετία του 60 με την ιδιαίτερη έξαρση της βίας, σχετικά με την αντιμετώπιση της. Μέσα από μια άκρως σουρεαλιστική διάσταση ο Κιούμπρικ θέτει στο κοινό της εποχής το ερώτημα αν αξίζει να θυσιαστεί το αγαθό της ελευθερίας της έκφρασης ακόμα και αν αυτή επιδρά στην έννομη τάξη ή τελικά η ανθρωπότητα πρέπει να οδηγηθεί στην ανάγκη εξάλειψης της βίας ακόμα και αν αυτή επιφέρει δραματικές επιπτώσεις στον άνθρωπο. Η σουρεαλιστική διάθεση μάλιστα του σκηνοθέτη τον οδηγεί κατά τη διάρκεια της ταινίας να χρησιμοποιήσει σχήματα τραγικής ειρωνείας αλλά και να επιδείξει τις τάσεις ρεβανσισμού από τα κατάλοιπα της βίας όπως αυτή προκαλείται από τις αλυσιδωτές αντιδράσεις μια κοινωνίας, η οποία αδυνατεί να υπερβεί την έννοια της «ψυχολογίας των μαζών» όπως αυτή περιγράφεται από τις φροϋδικές αντιλήψεις.

Διανομή ρόλων 
 Μάλκολμ ΜακΝτάουελ στον ρόλο του Άλεξ Ντελάρτζ
 Πάτρικ Μαγκί στον ρόλο του Φράνκ Αλεξάντερ
 Μάικλ Μπέιτς στον ρόλο του αστυφύλακα Μπάρνς
 Γουόρεν Κλαρκ στον ρόλο του Ντιμ
 Τζέιμς Μάρκους στον ρόλο του Τζόρτζι
 Όμπρει Μόρις στον ρόλο του κυρίου Δελτοειδή 
 Αντριέν Κόρι στον ρόλο της κύριας Αλεξάντερ 
 Καρλ Ντούερινγκ στον ρόλο του Δρ.Μπρόντσκι

Παραγωγή
Το 1969 ο Κιούμπρικ μετά την επιτυχία της ταινίας του 2001: Η Οδύσσεια του Διαστήματος δανείστηκε ένα βιβλίο από τον σεναριογράφο της ταινίας του S.O.S Πεντάγωνο Καλεί Μόσχα, που ονομάζεται Το Κουρδιστό Πορτοκάλι και αποφάσισε να φτιάξει την ταινία. Το σενάριο, την παραγωγή και τη σκηνοθεσία την ανέλαβε ο ίδιος ο Κιούμπρικ. Τα γυρίσματα ξεκίνησαν το 1970 και τελείωσαν το 1971.

Βραβεία 
Η ταινία κέρδισε 4 υποψηφιότητες για Όσκαρ συμπεριλαμβανόμενου Καλύτερης ταινίας και 3 υποψηφιότητες για τη Χρυσή Σφαίρα το 1972. Την ίδια χρονιά στην τελετή των Όσκαρ ο σκηνοθέτης της ταινίας Ο Άνθρωπος από τη Γαλλία Γουίλιαμ Φρίντκιν στην οποία κέρδισε το Όσκαρ Καλύτερου Σκηνοθέτη τονίζει ότι ο Κιούμπρικ είναι ο καλύτερος σκηνοθέτης που υπήρξε ποτέ, όχι μόνο αυτή τη χρονιά, αλλά και άλλες χρονιές. Η ταινία κέρδισε επίσης 2 βραβεία της Ένωσης Κριτικών Κινηματογράφου της Νέας Υόρκης, Καλύτερης Ταινίας και Καλύτερου Σκηνοθέτη. Επίσης η ταινία θεωρείται ένα από τα καλύτερα αριστουργήματα που υπήρξαν ποτέ.

Καταλληλότητα 
Στην Αμερική το 1972 η ταινία έλαβε μια καταλληλότητα Χ που σημαίνει ότι είναι κατάλληλη μόνο για ενηλίκους. Τότε ο Κιούμπρικ αντικατέστησε 30 δευτερόλεπτα βίας από την ταινία και έτσι έλαβε μια R καταλληλότητα που σημαίνει ότι είναι κατάλληλη για παιδιά πάνω των 17 ετών.

Κυκλοφορία προϊόντων 
Η ταινία κυκλοφόρησε σε DVD το 2001 μέρος του προϊόντος Stanley Kubrick Collection από τη Warner Bros.Το 2007 κυκλοφόρησε για δεύτερη φορά σε DVD και για πρώτη φορά σε Blu-ray.Το 2011 κυκλοφόρησε πάλι σε Blu-ray για την 40ή επέτειό της με νέες πρόσθετες παροχές.

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

A Clockwork Orange at SparkNotes
"One on One with Malcolm McDowell" from HoboTrashcan.com (2008)

Ταινίες του 1971
Αγγλόφωνες ταινίες
Αμερικανικές ταινίες
Αμερικανικές αστυνομικές δραματικές ταινίες
Βρετανικές ταινίες
Βρετανικές αστυνομικές δραματικές ταινίες
Βιασμός σε ταινίες
Ταινίες που αφορούν την εκδίκηση
Δυστοπικές ταινίες
Ταινίες βασισμένες σε βρετανικά μυθιστορήματα
Ταινίες τοποθετημένες στο μέλλον
Ταινίες σε σκηνοθεσία Στάνλεϊ Κιούμπρικ
Ταινίες σε σενάριο Στάνλεϊ Κιούμπρικ
Ταινίες σε παραγωγή Στάνλεϊ Κιούμπρικ
Ταινίες παραγωγής Warner Bros.
Ταινίες Εθνικού Μητρώου Κινηματογράφου Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής
Ταινίες τοποθετημένες σε φυλακές