Άννα του Μεκλεμβούργου-Σβερίν

Η Άννα, γερμ.: anne von Mecklenburg-Schwerin (14 Σεπτεμβρίου 1485, Πλάου αμ Ζέε  - 12 Μαΐου 1525,  Ρέντελχαϊμ) από τον Οίκο του Μεκλεμβούργου ήταν κόρη του δούκα του Μεκλεμβούργου και με τον γάμο της έγινε λαντγκραβίνα της Έσσης.

Βιογραφία 
Ήταν κόρη του Μάγκους Β΄ δούκα του Μεκλεμβούργου (1441-1503) και της Σοφίας (π. 1460-1504), κόρης του Έρικ Β΄ δούκα της Πομερανίας.

Βιογραφία 
«Ο ιστορικός πρέπει να δώσει στη λαντγκραβίνα μία εξέχουσα θέση στην ιστορία της Έσσης», έγραφε ο ιστορικός Χανς Γκλάγκαου το 1899. Η Άννα, γεννημένη ως δούκισσα του Μεκλεμβούργου, θα άξιζε μια ιστορική-κριτική βιογραφία. Μέχρι στιγμής ωστόσο δεν έχει προκύψει μία επαρκής αναπαράσταση της προσωπικότητας και της ζωής της λαντγκαβίνας.

Το 1500 η Άννα παντρεύτηκε τον Γουλιέλμο Β΄ λάντγκραβο της Έσσης (1469-1509). Ήταν η δεύτερη σύζυγός του. Λόγω του πρώιμου τέλους του Γουλιέλμου Γ΄ λανγκράβου της Άνω Έσσης (1471–1500) και της τρέλας του Γουλιέλμου Α΄ επιτρόπου της Κάτω Έσσης (1466–1515), όλη η Έσση, συμπεριλαμβανομένης της κομητείας του Κάτσενελνμπογκεν, επανενώθηκε το 1500 υπό τον Γουλιέλμο Β΄. Αλλά αυτός αρρώστησε το 1504 -πιθανώς από σύφιλη- και ήταν ανίκανος να κυβερνά τα επόμενα χρόνια.

Στην πρώτη του διαθήκη (με ημερομηνία 1506) διόρισε ένα Συμβούλιο πέντε κηδεμόνων για τα παιδιά του, την Ελισάβετ (1502-1557) και τον Φίλιππο Α΄ (1504–1567), καθώς και για τον αδελφό του Γουλιέλμο Α΄, για τη σύζυγο τού αδελφού του Άννα του Μπράουνσβαϊγκ και για τη δική του σύζυγο.

Ωστόσο στη δεύτερη διαθήκη του (με ημερομηνία 1508), αποφάσισε ότι η Άννα θα ήταν επίτροπος (μετά από τον θείο του Χέρμαν της Κολωνίας, που όμως απεβίωσε τον Σεπτέμβριο του 1508) και διόρισε δύο συμβούλους για να τη βοηθήσουν. Όμως η διεκδίκηση της επιτροπείας από την Άννα προς το Συμβούλιο δεν αναγνωρίστηκε από τη Συνέλευση ευγενών του λαντγκαρβάτου της Έσσης, ούτε από τη Σαξονία. Τον Ιούλιο του 1509 έγινε μία συζήτηση μεταξύ της Άννας και της Συνέλευσης ευγενών της Έσσης, που υποστηρίχθηκαν από τους πρίγκιπες της Σαξονίας. Η δεύτερη διαθήκη δεν αναγνωρίστηκε. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου η Άννα έζησε στην ιδιοκτησία χηρείας της (wittum) στο Γκήσεν με την κόρη της Eλισάβετ, ενώ ο γιος της Φίλιππος Α΄ παρέμεινε υπό την επίβλεψη του Λούντβιχ φον Μπόυνεμπουργκ στο Λένγκσφελντ του Κάσσελ. Η Άννα εξαρτιόταν οικονομικά από το Συμβούλιο και δεν έλαβε πολλά χρήματα. Αυτό είναι εμφανές, μεταξύ άλλων, από ένα περιστατικό το 1512. Εκείνο το έτος η αδελφή της Άννας, η Αικατερίνη, παντρεύτηκε τον Ερρίκο Δ΄ μετέπειτα δούκα της Σαξονίας. Με την ευκαιρία αυτή η Άννα ήθελε να συστήσει την κόρη της Ελισάβετ στη Σαξονική Αυλή, όπως το είχε υποσχεθεί σε πολύ μικρή ηλικία στον Ιωάννη, τον μεγαλύτερο γιο του Γεωργίου δούκα της Σαξονίας (μεγαλύτερου αδελφού του Ερρίκου Δ΄). Η Άννα ζήτησε από το συμβούλιο κάποια δαμασκηνά υφάσματα για το κατάλληλο φόρεμα, αλλά το αίτημα απορρίφθηκε. Στη συνέχεια η Άννα αποφάσισε να μην πάει την κόρη της στη Δρέσδη, λόγω των «άθλιων ρούχων» της.

Τα πράγματα άλλαξαν το 1514: η Άννα ήρθε στην εξουσία με την υποστήριξη πολλών ευγενών και πόλεων. Δεν αναγνωρίστηκε ποτέ επίσημα ως επίτροπος, αλλά κυβέρνησε ακόμη και μετά το 1519, τη χρονιά που ο γιος της Φίλιππος Α΄ ανακηρύχθηκε ενήλικος από τον αυτοκράτορα Μαξιμιλιανό Α΄ των Αψβούργων.

Γνωρίζουμε πολύ λίγα για τα τελευταία χρόνια της ζωής της. Το 1519 παντρεύτηκε για δεύτερη φορά, με τον 23χρονο Όθωνα κόμη του Ζολμς-Λάουμπαχ, ο οποίος απεβίωσε τρία χρόνια αργότερα.

Οικογένεια 
Η Άννα παντρεύτηκε για πρώτη φορά στις 20 Οκτωβρίου 1500 στο Κάσσελ τον Γουλιέλμο Β΄ λάντγκραβο της Έσσης (1469-1509) με τον οποίο είχε τα ακόλουθα παιδιά:
 Ελισάβετ (1502-1557), παντρεύτηκε τον Ιωάννη των Βέττιν διάδοχο της Σαξονίας (1498-1537).
 Φίλιππος Α΄ (1504-1567), λάντγκραβος της Έσσης.
 Μαγδαληνή (1503-1504), απεβ. 1 έτους.

Στις 7 Σεπτεμβρίου 1519 έκανε δεύτερο γάμο, με τον Όθωνα κόμη του Ζολμς-Λάουμπαχ (1496–1522) και είχε τέκνα:
 Φρειδερίκος Μάγκνος Α΄ (1521–1561), κόμης του Ζολμς-Λάουμπαχ.
 Άννα (1522–1594).
 Μαρία (1520–1522), απεβ. 2 ετών.

Σημασία 
Η ζωή της Άννας της Έσσης είναι ενδιαφέρουσα από την άποψη της θεολογικής ιστορίας, επειδή επηρέασε άμεσα την εποχή πριν από την εισαγωγή της Μεταρρύθμισης στην Έσση από τον Φίλιππο Α΄ το 1527. Ο σύζυγός της είχε διατάξει μεταρρυθμίσεις σε όλα τα μοναστήρια της Έσσης με τη διαθήκη του. Η Άννα προσπάθησε να εφαρμόσει αυτές τις μεταρρυθμίσεις σε ορισμένα μέρη, αλλά οι μεταρρυθμίσεις επέτυχαν μόνο κατά τη διάρκεια της κυριαρχίας τού Φιλίππου Α΄, αν και τις εφάρμοσε με τον δικό του τρόπο. Θα ήταν πολύ σημαντικό για τους ιστορικούς της εκκλησίας να διερευνήσουν την επιρροή της Άννας στην εκκλησιαστική πολιτική και την εκκλησία της Έσσης κατά τη Μεταρρύθμιση στην Έσση και αλλού. Η ίδια εργάστηκε ακούραστα για τα μοναστήρια και τον Καθολικισμό, προκαλώντας διαφωνίες με τον γιο της.

Το θέμα είναι σημαντικό, διότι πρόκειται για μία περίοδο στην ιστορία της Έσσης που δεν έχει μελετηθεί πολύ στο παρελθόν: να μελετηθεί η Έσση τον ύστερο Μεσαίωνα, λίγο πριν από τη Μεταρρύθμιση, από την προοπτική μίας εξέχουσας γυναίκας επιτρόπου. Οι χαοτικές συνθήκες στην Έσση κατά τη διάρκεια των ετών 1509–1518 προκλήθηκαν από το γεγονός ότι δεν υπήρχε νόμιμος κυβερνήτης και η εξουσία ασκήθηκε από μία γυναίκα.

Επίσης ενδιαφέρουσες σε αυτό το πλαίσιο είναι οι πολιτικές λεπτομέρειες των συγκρούσεων μεταξύ διαφορετικών ομάδων συμφερόντων: η Συνέλευση ευγενών, η Άννα και ο γιος της Φίλιππος Α΄, οι σύμβουλοι που διορίστηκαν από τη διαθήκη του Γουλιέλμου Β΄, ο αυτοκράτορας και οι πρίγκιπες της Σαξονίας.

Βιβλιογραφικές αναφορές 
 Rajah Scheepers: Regent by coup d'etat? Landgravine Anna of Hesse (1485-1525), UlrikeHelmer, Königstein 2007, 
 Rajah Scheepers: Two unknown engagements of Landgrave Philip the Magnanimous? - Landgravine Anna's marriage policy, in: Journal of the Society for Hessian history (109/2004), pp. 13–29.
 Rajah Scheepers.  "Work not suitable for women" - women, religion and political power, in: Yearbook of the European Society of Women in Theological Research (12/2004), p. 193-206.
 Pauline Puppel: The Regent. Guardianship rule in Hessen 1500-1700., Campus, Frankfurt am Main 2004, 
 Pauline Puppel: "The child is mine and I love him." The mother Landgravine Anna of Hesse, Duchess of Mecklenburg (1485-1525), in: Landgrave Philip the Magnanimous of Hesse-Kassel and his residence. Results of the interdisciplinary symposium at the University of Kassel for the 500th Birthday of the Landgrave Philip of Hesse (17 to 18 June 2004), edited by Heide Wunder et al. (= Publications of the Historical Commission for Hessen 24.8), Marburg 2004, p. 45-56. 
 Pauline Puppel: Forms of widow domination. Anna of Hesse, 1485-1525, in: widow's rule in the early modern period. Princely and noble widows between external and self-determination, edited by Martina Schattkowsky (= Saxon writings on history and folklore 6), Leipzig 2003, pp. 139–161.
 Pauline Puppel: The struggle for the regency between widow Landgravine Anna of Hesse and the Hessian knighthood 1509/14-1518, in: Princess and Prince. Family relationships and opportunities for aristocratic women in the Middle Ages, ed. Jörg Rogge, Ostfildern 2004 (= Medieval Research, 15), p. 247 ff.
 Pauline Puppel (together with Kerstin Merkel): Landgravine Anna of Hesse, in: Landgrave Philip the Magnanimous, Hesse in the center of the Reformation, exhibition catalog, Marburg 2004, pp. 31–36.

Στη λογοτεχνία:
 Anja Zimmer: Midnight Flowers. The life of Anna of Hesse,, Frauenzimmer Verlag, Volume 2007,

Σημειώσεις 

Οίκος του Μεκλεμβούργου