Ντάνιελ Φρανσουά Μάλαν

Ο Ντάνιελ Φρανσουά Μάλαν (Daniel François Malan, 22 Μαΐου 1874 – 7 Φεβρουαρίου 1959) ήταν ρατσιστής κληρικός, θεολόγος, πολιτικός και τελικώς πρωθυπουργός της Νότιας Αφρικής ως πρόεδρος του «Εθνικού Κόμματος» του Ακρωτηρίου.

Καταγωγή και σπουδές
Ο Μάλαν καταγόταν από έναν παλαιό Γάλλο Ουγενότο πρόσφυγα με το ίδιο επώνυμο, από την Προβηγκία, που έφθασε στη Νότια Αφρική πριν το 1689. Ο Ντάνιελ Φρανσουά γεννήθηκε στην κωμόπολη Ρίμπηκ Βες, κοντά στο Κέιπ Τάουν, στην τότε Αποικία του Ακρωτηρίου. Σπούδασε μουσική στο Κολέγιο Βικτώρια, στο Στέλενμπος και στη συνέχεια εισάχθηκε στην εκκλησιαστική σχολή (seminary) στην ίδια πόλη με σκοπό να γίνει κληρικός της Ολλανδικής Μεταρρυθμισμένης Εκκλησίας. Παράλληλα με τις σπουδές του εκεί, έκανε και ένα μεταπτυχιακό στη φιλοσοφία στο Κολέγιο Βικτώρια (το σημερινό Πανεπιστήμιο του Στέλενμπος). Επιδίωξε να συνεχίσει με ανώτατες σπουδές θεολογίας στην Ευρώπη, και πήρε διδακτορικό από το Πανεπιστήμιο της Ουτρέχτης το 1905. Μετά την επιστροφή του στη Νότια Αφρική πήρε το χρίσμα και υπηρέτησε για ένα εξάμηνο ως βοηθός εφημερίου στην πόλη Χάιντελμπεργκ του Τράνσβααλ. Υπήρξε μαχητικός ως προς την προώθηση της αποδοχής της γλώσσας αφρικάανς, που πάλευε τότε να καθιερωθεί ως ξεχωριστή, εθνική γλώσσα των Αφρικάνερς, των απογόνων των Ολλανδών αποίκων της Νότιας Αφρικής. Ο Μαλάν ίδρυσε το 1930 μαζί με άλλους την «Afrikaanse Taal- en Kultuurvereniging» (ATKV, «Πολιτιστική Εταιρεία Αφρικανικής Γλώσσας»). Υπηρέτησε στο Μόνταγκιου της επαρχίας του Δυτικού Ακρωτηρίου από το 1906 ως το 1912 και μετά στο Γκραφ-Ράινετ ως το 1915. Ανέλαβε επίσης ένα ταξίδι για λογαριασμό της Ολλανδικής Μεταρρυθμισμένης Εκκλησίας, επισκεπτόμενος θρήσκους Αφρικάνερς που ζούσαν στο Βελγικό Κονγκό και στη Νότια Ροδεσία.

Πολιτική σταδιοδρομία
Η ανάμιξη του Μάλαν στο Εθνικό Κόμμα άρχισε λίγο μετά την ίδρυση του τελευταίου, το 1914. Την εποχή εκείνη τα πολιτικά κόμματα είχαν φιλικά προσκείμενες προς αυτά εφημερίδες που χρησίμευαν ως τα φερέφωνά τους, πράγμα που έλειπε από το νεοσύστατο κόμμα. Οι εθνικιστές Αφρικάνερς στην επαρχία του Ακρωτηρίου αποφάσισαν λοιπόν το 1915 να ιδρύσουν την εφημερίδα De Burger, τη σημερινή Die Burger, και έπεισαν τον Μάλαν να γίνει ο αρχισυντάκτης της, καθώς εκείνος ανησυχούσε για τη θέση των Αφρικάνερς μετά την Εξέγερση του Μάριτς, το 1914. Παραιτήθηκε έτσι από τη θέση του εφημερίου και εκλέχθηκε τοπικός ηγέτης του Εθνικού Κόμματος στην επαρχία του Ακρωτηρίου το 1915. Το 1918 εκλέχθηκε για πρώτη φορά βουλευτής στο κοινοβούλιο της Νότιας Αφρικής, εκπροσωπώντας την εκλογική περιφέρεια της Καλβινίας. Εκλεγόταν συνεχώς στην έδρα αυτή μέχρι το 1938, οπότε έγινε βουλευτής στην εκλογική περιφέρεια του Πίκετμπεργκ.

Με την πρώτη ανάληψη της εξουσίας από το Εθνικόν Κόμμα, το 1924 δόθηκε στον Μάλαν η θέση του υπουργού Εσωτερικών, Παιδείας και Δημοσίας Υγείας, την οποία κράτησε μέχρι το 1933. Το 1925 ο Μάλαν ήταν στην πρώτη γραμμή μιας εκστρατείας για την αντικατάσταση της ολλανδικής γλώσσας με την αφρικάανς στο Σύνταγμα, και για την καθιέρωση εθνικής σημαίας για τη Νότια Αφρική.

Μετά τις εκλογές του 1933 το Εθνικόν Κόμμα συνενώθηκε με το Νοτιοαφρικανικό Κόμμα του Γιαν Σματς και σχημάτισαν το Ηνωμένο Κόμμα (United Party). Ο Μάλαν αντιτάχθηκε σφοδρά στη συνένωση αυτή και έτσι το 1934 αποστάστησε με άλλους 19 βουλευτές και ίδρυσε το «Κεκαθαρμένον Εθνικόν Κόμμα» (Purified National Party), του οποίου ηγήθηκε για τα επόμενα 14 χρόνια ως αντιπολίτευση.

Ο Μάλαν αντιτάχθηκε στη συμμετοχή της Νότιας Αφρικής στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, μία θέση που ήταν δημοφιλής στον πληθυσμό των Αφρικάνερς και το 1939 οδήγησε σε διάσπαση το κυβερνητικό Ηνωμένο Κόμμα. Η ουδετερόφιλη πλευρά ενώθηκε με το κόμμα του Μάλαν, ενισχύοντας εντυπωσιακά την πολιτική του θέση, με αποτέλεσμα να νικήσει τον Σματς και το Ηνωμένο Κόμμα στις γενικές εκλογές του 1948.

Κατά τη συνακόλουθη θητεία του ως πρωθυπουργού, που διάρκεσε 6,5 χρόνια, ο Μάλαν έθεσε τα θεμέλια της πολιτικής του απαρτχάιντ (ορθή προφορά στα αφρικάανς: «απαρτήντ»). Ο Μάλαν αποσύρθηκε το 1954, καθώς ήταν ήδη 80 ετών, αλλά στη μάχη διαδοχής που επακολούθησε οι προοριζόμενοι από τον ίδιο ως διάδοχοί του, ο υπουργός του των Οικονομικών Νίκολαας Χάβενγκα και ο των Εσωτερικών Θεόφιλος Έμπεν Ντένγκες, ηττήθηκαν και τον Μάλαν διαδέχθηκε ο Γιοάνες Γκεράρντους Στρίντομ.

Ο Μάλαν απεβίωσε σε ηλικία 84 ετών στο Môrewag, το σπίτι του στο Στέλενμπος. Το βιβλίο του Afrikaner Volkseenheid en my ervaringe op die pad daarheen (= «Ο εθνικισμός των Αφρικάνερς και οι εμπειρίες μου στην οδό προς αυτόν») εκδόθηκε το έτος του θανάτου του από το Nasionale Boekhandel. Μία συλλογή των γραπτών τού Μάλαν και σχετικά με αυτόν έγγραφα υπάρχουν στη Βιβλιοθήκη «J.S. Gericke» του  Πανεπιστημίου του Στέλενμπος.

 Το 2004 ο Ντάνιελ Φρανσουά Μάλαν ψηφίσθηκε στην 81η θέση του καταλόγου των «μεγαλύτερων Νοτιοαφρικανών» στην ομώνυμη σειρά του τηλεοπτικού σταθμού SABC3 (αντίστοιχη με την ελληνική Μεγάλοι Έλληνες)

Πηγές

 Potgieter, D.J.: Standard Encyclopedia of Southern Africa, τόμος 6 (Nasou, Cape Town 1972), σελ. 169

Πρωθυπουργοί της Νότιας Αφρικής
Απαρτχάιντ