Νικόλαος Χειμώνας

Ο Νικόλαος Χειμώνας ( - Νικολάι Πετρόβιτς Χειμώνα, Ευπατορία Κριμαίας 1866 – Σκύρος 1929) ήταν Έλληνας ζωγράφος που γεννήθηκε και έζησε το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του στη Ρωσία.

Βιογραφία

Ο Νικόλαος Χειμώνας γεννήθηκε στις 25 Σεπτεμβρίου του 1864 στην Ευπατόρια  της Κριμαίας σε ελληνική οικογένεια. Οι γονείς του ήταν ευκατάστατοι. Ο πατέρας του Πιότρ  Πάβλοβιτς ήταν υπαξιωματικός  του ελληνικού τάγματος πεζικού και συμμετείχε στην άμυνα της Σεβαστούπολης στον πόλεμο της Κριμαίας. Η μητέρα του  Φωτεινή Βασιλικιώτη ήταν από το ελληνικό χωριό Καράν της Κριμαίας. Οι κάτοικοι εκείνου του χωριού ήταν απόγονοι των Ελλήνων στους οποίους είχε  χορηγηθεί άσυλο στη Ρωσία μετά από μια ανεπιτυχή εξέγερση κατά των Τούρκων το 1774.

Η παιδική ηλικία του Νικόλα πέρασε στην Ευπατορία, όπου η οικογένεια ασχολήθηκε με το εμπόριο. Έλαβε μια καλή εκπαίδευση στο σπίτι, έμαθε βιολί και ήξερε ξένες γλώσσες.

Σπουδές και γάμος 
Σπούδασε ζωγραφικές δεξιότητες στην Αγία Πετρούπολη. Αρχικά το 1889 μπήκε στην Ακαδημία Τεχνών ως ελεύθερος ακροατής στο τμήμα  τοπίου, με δάσκαλο τον Ι. Ι. Σίσκιν, κατόπιν με τον Α. Ι.Κουίντζι , με τον οποίο διατηρούσε φιλία όλα τα επόμενα χρόνια. Αποφοίτησε από την Ακαδημία το 1897 με τον τίτλο καλλιτέχνη κλάσης για το τοπίο "Ανοιξιάτικη  μπόρα". Τον επόμενο χρόνο, με την ομάδα των μαθητών του Α.Ι.Κουίντζι , και με τα μέσα που διέθεσε ο δάσκαλός του, επισκέφθηκε το Βερολίνο, τη Δρέσδη, τη Βιέννη και το Παρίσι.

Το 1902 ο Νικόλαος Χειμώνας παντρεύτηκε την Όλγα  Αλεξέεβνα  Χίτροβο που ήταν από  αριστοκρατική οικογένεια, και εγκαταστάθηκαν  στο Πάβλοφσκ. Τις χρονιές 1904-1905, έκανε το πρώτο ταξίδι στην πατρίδα των προγόνων του στην Ελλάδα.

Καταξίωση 
Το 1897-1919 δίδαξε στη Σχολή Ζωγραφικής., όπου εποπτεύει στο εργαστήριο διακοσμητικής  ζωγραφικής, όπου διδάσκει  τα μαθήματα γενικής  ζωγραφικής.  Από το 1900 – γίνεται  σχολικός επιθεωρητής. Το 1904 εξελέγη μέλος της ομάδας υποστήριξης των καλλιτεχνών. Το 1909 έγινε ένας από τους ιδρυτές της Εταιρείας  προς τιμήν του A. I..Κουίντζι. Το 1916 του απονεμήθηκε ο τίτλος του ακαδημαϊκού.

Μετά την Οκτωβριανή Επανάσταση, ο Ν. Χειμώνας  συμμετείχε στην 1η και 2η έκθεση της Εταιρείας. Α.Ι. Κουγιουμτζή το 1917 και 1918. Το 1919 στην 1η ελεύθερη κρατική έκθεση έργων τέχνης.

Κατά τα χρόνια του εμφυλίου πολέμου, η σύζυγος του καλλιτέχνη κατηγορήθηκε και φυλακίστηκε από τη νέα κυβέρνηση για την υποστήριξη στους πολιτικούς κρατούμενους. Οι προσπάθειες απελευθέρωσης της συζύγου του δεν είχαν στεφθεί με επιτυχία. Ήταν πλέον επικίνδυνο να παραμείνει στην Πετρούπολη και ο καλλιτέχνης πήγε στην Κριμαία, για να επισκεφτεί συγγενείς και από εκεί το 1919 μετανάστευσε στην Ελλάδα.

Κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1920, ο Ν. Χειμώνας ταξίδεψε πολύ σε όλη τη χώρα, δημιουργώντας μια σειρά από έργα τοπίων της Πελοποννήσου, της Κρήτης, της Σαντορίνης, της Λευκάδας και της Κέρκυρας.

Το 1929 η σύζυγος του Ν. Χειμώνα κατάφερε να  αποδράσει από τη φυλακή και μετακόμισε στη Σκύρο. Εδώ ο Νικόλαος Χειμώνας έπαθε ελονοσία και ως συνέπεια της εσφαλμένης διάγνωσης και θεραπείας πέθανε. Ενταφιάστηκε στο νησί της Σκύρου. Δυστυχώς ο τάφος του δεν διατηρήθηκε .

Τον Δεκέμβριο του 1929, η Όλγα Χειμώνα  διοργάνωσε μια μεταθανάτια αναδρομική έκθεση του καλλιτέχνη στην αθηναϊκή γκαλερί Συντακτόν με 118 έργα , και το 1930 – στο Λονδίνο στην γκαλερί Άρλιγκτον.

Στο Λονδίνο 
Σύμφωνα με άλλα στοιχεία, ο Νικόλαος Χειμώνας από την Ελλάδα μετακόμισε στο Λονδίνο, όπου η ζωή του καλύφθηκε με πέπλο μυστηρίου. Τελικά πέθανε στο Λονδίνο. Μετά τον θάνατό του καλλιτέχνη άνοιξε μνημειακή έκθεση των έργων του και τα βρετανικά περιοδικά  επαναπρόβαλαν τα ελληνικά τοπία του.

    Βραβεία  

Το 1903  έλαβε το 1ο βραβείο  για το έργο του ο "Μύλος "

Το 1907 έλαβε το 1ο βραβείο " Αλέξανδρος Γ' " από το Ίδρυμα Α. Ι.  Κουίντζι για το έργο «Προς  την Άνοιξη» και το 1908 τιμήθηκε με ένα μικρό χρυσό μετάλλιο στη Διεθνή Έκθεση στο Μόναχο..

Επί του παρόντος, η κληρονομιά του Ν. Π. Χειμώνα  βρίσκεται κυρίως στην Ελλάδα.  22 πίνακες ζωγραφικής βρίσκονται στην Εθνική Πινακοθήκη της Αθήνας, αρκετά έργα στη γκαλερί της Ρόδου, στη συλλογή της Εθνικής Τράπεζας, στην Γκαλερί Αβέρωφ και σε άλλες ιδιωτικές συλλογές, καθώς και στη Γαλλία και στις ΗΠΑ

Στη Ρωσία, ο καλλιτέχνης εκπροσωπείται στην κρατική γκαλερί  Τρετιακόφ , στο κρατικό ρωσικό μουσείο, στο κρατικό μουσείο τέχνης του Σαράτοφ, στο περιφερειακό μουσείο της Eύπατόρια  και σε ιδιωτικές συλλογές.

Φωτοθήκη

Αναφορές

Ρώσοι ζωγράφοι
Έλληνες ζωγράφοι
Έλληνες της Ρωσίας