Γεβρέμ Ομπρένοβιτς

Ο Γεβρέμ Ομπρένοβιτς (σερβικά :  Јеврем Обреновић), (Άνω Ντόμπριτζα 18 Μαρτίου 1790 - Μαρασέστι 20 Σεπτεμβρίου 1856), ήταν Σέρβος πολιτικός, αδελφός του πρίγκιπα Μίλος Ομπρένοβιτς.

Βιογραφία
Ήταν γιος του Τέοντορ Μιχαήλοβιτς και της Βίσνγια Ουρόσεβιτς, γι' αυτό λεγόταν Γεβρέμ Τεοντόροβιτς αρχικά, αλλά μετά, όπως και τα αδέλφια του, προτίμησε το όνομα του πατριού του Ομπρέν και λεγόταν Γεβρέμ Ομπρένοβιτς. Ο Ομπρέν ήταν ο προηγούμενος σύζυγος της Βίσνγια. Ο πατέρας του ήταν από τη Ντομπρίνγια. Αδέλφια του ήταν ο Μίλος και ο Γιοβάν, ενώ ετεροθαλή αδέλφια του ήταν ο Γιάκοβ και ο Μίλαν Α΄. 

Οι πρόγονοι του Τέοντορ και της Βίσνγια ήλθαν πρόσφυγες από την Ερζεγοβίνη περίπου το 1700. Το 1802 απεβίωσε ο Τέοντορ και άφησε την οικογένειά του σε ένδεια. Λίγα έτη μετά οι αδελφοί Γιάκοβ και Μίλαν πήραν τη μητέρα τους με τα τρία παιδιά που είχε από τον Τέοντορ, για να ζήσουν υπό την προστασία των Ομπρένοβιτς. Ο Μίλαν Α΄ Ομπρένοβιτς είχε μεγάλη επιρροή στην ανατροφή και ανάπτυξη των τριών Τεοντόροβιτς, γι' αυτό και αργότερα οι τρεις αδελφοί άλλαξαν το πατρωνυμικό τους όνομα σε Ομπρένοβιτς. 

Ήταν δήμαρχος της πόλης του Σάμπατς από το 1816 όπου διορίστηκε από τον αδελφό του Μίλος. Παντρεύτηκε την Τομάνιγια και μαζί της απέκτησε οκτώ παιδιά, επτά κόρες κι έναν γιο. Ήταν δήμαρχος του Σάμπατς για 15 έτη μια περίοδος που ονομάστηκε η χρυσή εποχή για την περιοχή. Εκσυγχρόνισε την πόλη , κατασκεύασε δρόμους , κατασκεύασε νοσοκομείο, νέους στρατώνες, βιβλιοθήκη, ενώ προώθησε τα γράμματα και τις τέχνες. Το Σάμπατς ήταν από τις πρώτες πόλεις της Σερβίας που είχε σχολείο, εκπαιδευτικούς, ιατρούς, φαρμακείο, καλλιτέχνες και ούτω καθεξής.

Την περίοδο 1821-1826 ήταν εκπρόσωπος του πρίγκιπα, δηλαδή πρωθυπουργός. Το 1835 προήχθη στον βαθμό του αντιστράτηγου και επιπλέον κατείχε πολλές σημαντικές θέσεις επιστάτης των δημοσίων κτιρίων, επικεφαλής της Στρατιωτικής Υπηρεσίας, της Αστυνομίας, ο Πρόεδρος του Συμβουλίου της Επικρατείας, μέλος της κυβέρνησης αντιβασιλείας κι άλλες. Το 1832 σαν διοικητής του Βελιγραδίου ίδρυσε δημόσια βιβλιοθήκη.

Ακολούθησε τον αδελφό του στην εξορία το 1842 στην Βλαχία και πέθανε στην ιδιωτική του οικία έξω από το Ιάσιο το 1856.

Σερβική επανάσταση
Ήταν ενεργός την εξέγερση των Σέρβων από νέος: ταξίδεψε στην Οστρούζνιτσα και πώλησε τα βόδια του για όπλα και πυρομαχικά. Μαζί με τον Μίλος εισήλθαν στην Α΄ Σερβική Εξέγερση (1804-13) υπό την αρχηγία του Καρατζόρτζε. Ο Μίλος συνωμότησε εναντίον του Καρατζόρτζε και συμμετείχε στη δολοφονία του. Κατά τα έτη ειρήνης που ακολούθησαν (!813-15) ο Γεβρέμ έζησε στο Βελιγράδι.

Ο Μίλος ήταν ο αρχηγός της Β΄ Σερβικής Εξέγερσης τον Απρίλιο του 1815 και ο Γεβρέμ έλαβε τα όπλα. Ο Σουλεϊμάν πασάς βεζίρης του Βελιγραδίου αιχμαλώτισε τον Γεβρέμ και τον καταδίκασε σε θάνατο, αλλά τον Αύγουστο του 1815 ο Μίλος συμφώνησε με τον Αλή πασά, Οθωμανό κυβερνήτη την απελευθέρωση του Γεβρέμ. Το επόμενο έτος ο Μίλος Α΄ τον έκανε κυβερνήτη της επαρχίας Σαμπάκ και το 1817 της επαρχίας Σοκόλ. Το έτος αυτό ο Μίλος κατέληξε σε ειρήνη με τους Οθωμανούς και αναγνωρίστηκε ως πρίγκιπας της Σερβίας υποτελής της Υψηλής Πύλης.

Οικογένεια
Νυμφεύτηκε την Τομανίγια Μπογκίτσεβιτς (1796-1881) και είχε τέκνα:
 Γιελένα (Γιέλκα) 1818- ; , παντρεύτηκε τον Κωνσταντίνο Χάντιγιε.
 Κήμκα 1818-1837, παντρεύτηκε τον Γιανάτζη Γερμάν.
 Άνκα 1821-1868, παντρεύτηκε τον Αλέξανδρο Κωνσταντίνοβιτς και είχε τέκνα:
 Καταρίνα 1848-1910, ερωμένη του Μιχάηλο Ομπρένοβιτς πρίγκιπα της Σερβίας· δολοφονήθηκε μαζί του. 
 Αλέξανδρος 1848-1914, συνταγματάρχης. Νυμφεύτηκε τη Μιλένα Οπούιτς και είχε τέκνο:
 Ναταλία Κωνσταντίνοβιτς 1882-1950, παντρεύτηκε πρώτα τον Μίρκο Πέτροβιτς-Νιέγκος πρίγκιπα του Μαυροβουνίου και μετά τον Γκαστόν κόμη Ερεμμπώλ ντε Ντουντζέελε.
 Γιεκαταρίνα 1826-48, απεβίωσε 22 ετών.
 Μίλος 11829-1861, παντρεύτηκε την Ελένη-Μαρία Κατάργη κόρη του Κωνσταντίνου Καταργίου και είχε τέκνα:
Μίλαν Γ΄ 1854-1901, πρίγκιπας της Σερβίας. Νυμφεύτηκε τη Ναταλία Κέσκο, κόρη του Ιοάν (γιου της Ναταλίας Μπαλς) και της Πουλχερίας Στούρτζα.

Πηγές 
 Биографија на сајту САНУ
 Небојша Јовановић: Јеврем Обреновић - скица једне политичке каријере, Историјски часопис, број 50, 2003. године
 Jovanović, Nebojša (2003). "Јеврем Обреновић - скица једне политичке каријере" (PDF). Историјски часопис. 50.
 Milićević, Milan (1888). Поменик знаменитих људи у српскога народа новијега доба. Srpska kraljevska štamparija. pp. 460–461. (Public Domain)
 Сећање на Јеврема и шабачко „златно“ доба (РТС, 15. фебруар 2016)

Εικόνες

Πρωθυπουργοί της Σερβίας
Γεβρεμ
Αγωνιστές της Α΄ Σερβικής εξέγερσης
Αγωνιστές της Β΄ Σερβικής εξέγερσης
Δήμαρχοι Σερβικών πόλεων