Όνσεν

Όνσεν  (温泉) ονομάζονται οι ιαματικές πηγές στην Ιαπωνία και περιλαμβάνουν εγκαταστάσεις για μπάνιο και παραδοσιακά ξενοδοχεία. Τα όνσεν έχουν είτε εξωτερικούς χώρους για μπάνιο  (露天風呂 or 野天風呂, roten-buro or noten-buro) είτε εσωτερικούς χώρους (内湯, uchiyu). Επίσης, μπορεί να είναι δημόσια λουτρά ή ιδιωτικά λουτρά. Η Ιαπωνία είναι μία ηφαιστειογενής χώρα, γι' αυτό υπάρχουν χιλιάδες ιαματικές πηγές σε όλη την χώρα. Τα όνσεν είναι μέρος του ιαπωνικού πολιτισμού και χρησίμευσαν για χιλιάδες χρόνια ως χώροι για καθαρισμό και αναζωογόνηση του σώματος, για σωματική και ψυχική χαλάρωση και ως ένα μέσο κοινωνικοποίησης. Τα όνσεν δεν αποτελούν μόνο μία αγαπημένη ενασχόληση για τους Ιάπωνες, αλλά προσελκύουν και χιλιάδες τουρίστες από όλο τον κόσμο.

Ιστορία 

Από πολύ παλιά οι Ιάπωνες έδιναν μεγάλη σημασία στο καθαρμό του σώματος και της ψυχής. Στο Σιντοϊσμό για παράδειγμα υπάρχει το μισόγκι, μια τελετή καθαρμού του σώματος μέσα στο νερό καθώς και η παρόμοια τελετή εξαγνισμού χαράι (harai ή harae). Επίσης, όταν γίνονταν σπουδαίες γιορτές στο αυτοκρατορικό παλάτι οι ευγενείς είχαν ως πρώτιστο μέλημά τους να καθαρίσουν το σώμα τους κάνοντας μπάνιο. Στην Ιαπωνική μυθολογία τα κάμι πολλές φορές έκαναν μπάνιο ή εξάγνιζαν τους εαυτούς τους με νερό, όταν δημιουργούσαν το σύμπαν. Ο  Σιντοϊσμός συνδυάζει το κακό και το ανήθικο με την ακαθαρσία και το αγαθό με την καθαρότητα. Μεγάλα δημόσια λουτρά διατηρούνταν από βουδιστικούς ναούς από την εποχή Νάρα (710-794). Υπάρχουν ενδείξεις ότι βουδιστές μοναχοί ίδρυσαν τα πρώτα κτήρια σε ιαματικές πηγές σε διάφορα σημεία στην Ιαπωνία. Δεδομένου ότι τα όνσεν βρίσκονται κοντά σε ιαματικές πηγές, κάποια από αυτά υπάρχουν για χιλιάδες χρόνια. Το Ντόγκο όνσεν (Dogo Onsen)  στο νησί Σικόκου θεωρείται ότι είναι σε χρήση για τουλάχιστον 3000 χρόνια. Υπάρχουν ιστορικές μαρτυρίες για Ιάπωνες άρχοντες, οι οποίοι είχαν τις δικές τους αγαπημένες ιαματικές πηγές, όπου άφηναν τους σαμουράι να κάνουν μπάνιο μετά από πολεμικές συγκρούσεις. Στην περίοδο Έντο (1603-1868) διαδόθηκε ευρύτατα η συνήθεια της λουτροθεραπείας σε ιαματικές πηγές και έγινε δημοφιλές να περνούν οι Ιάπωνες εβδομάδες σε περιοχές με ιαματικές πηγές για ξεκούραση και αναζωογόνηση. Η πρακτική να κάνουν μαζί μπάνιο οι άνδρες και οι γυναίκες  (konyoku) καταργήθηκε στην περίοδο Μεϊτζί (1868-1912), γιατί οι Δυτικοί στην Ιαπωνία είχαν σοκαριστεί από τη δημόσια γυμνότητα. Η πρακτική αυτή όμως εξακολουθεί να υπάρχει ακόμα σε κάποιες ιαματικές πηγές.

Ετυμολογία 

Στα ιαπωνικά όνσεν σημαίνει κυριολεκτικά «ζεστή πηγή». Το «ον» (温 ) σημαίνει «ζεστός» και το «σεν» (泉 ) σημαίνει «πηγή». Τα όνσεν χρησιμοποιούν ζεστό νερό, που προέρχεται από ιαματικές πηγές. Τα όνσεν πρέπει να διαφοροποιούνται από τα σεντό (sentō) (銭湯), που είναι δημόσια λουτρά, που λειτουργούν με χρήση τρεχούμενου νερού της βρύσης, που έχει θερμανθεί. Τα σεντό αναπτύχθηκαν στις πόλεις, γιατί πολλές οικογένειες δεν είχαν δική τους μπανιέρα στο σπίτι τους. Έτσι, χρησιμοποιούσαν τα τοπικά σεντό για την ατομική τους υγιεινή. Στα μέσα του 1960 υπολογίζεται πως υπήρχαν πάνω από 20000 σεντό σε ολόκληρη την Ιαπωνία. Τώρα πια ο αριθμός τους έχει μειωθεί δραματικά. Τα όνσεν είναι ιαματικές πηγές, όπου η θερμοκρασία του νερού είναι πάνω από  25℃ και το νερό περιέχει έναν συγκεκριμένο αριθμό μεταλλικών στοιχείων.  Στην Ιαπωνία υπολογίζεται ότι υπάρχουν πάνω από 27 χιλιάδες ιαματικές πηγές και 10 διαφορετικά είδη νερού.

Κανόνες εθιμοτυπίας 
Υπάρχουν βασικοί κανόνες εθιμοτυπίας για όσους πηγαίνουν σε ένα όνσεν:

 Οι άνθρωποι είναι υποχρεωτικό να κάνουν μπάνιο γυμνοί. Στις πιο πολλές ιαματικές πηγές απαγορεύεται στους επισκέπτες να φορούν μαγιώ.
 Οι επισκέπτες πρέπει να βγάλουν τα παπούτσια τους και τα προσωπικά τους αντικείμενα, τα οποία τοποθετούνται σε καλάθια ή κλειδώνονται σε ειδικά ντουλαπάκια.
 Οι επισκέπτες μπορούν να χρησιμοποιούν μία μικρή πετσέτα, η οποία απαγορεύεται να βραχεί με το ιαματικό νερό. Οι πελάτες συνηθίζουν να έχουν την πετσέτα διπλωμένη πάνω στο κεφάλι τους.
 Παραδοσιακά άνδρες και γυναίκες κάνουν μπάνιο μαζί. Όμως μετά την περίοδο Μεϊτζί καθιερώθηκε η συνήθεια να κάνουν μπάνιο ξεχωριστά οι άνδρες από τις γυναίκες. Υπάρχουν περιοχές στην Ιαπωνία, κυρίως στην επαρχία, όπου εξακολουθούν να κάνουν μπάνιο μαζί οι γυναίκες και οι άνδρες. Επίσης, έχει αναπτυχθεί η δυνατότητα να κάνουν μπάνιο σε διαφορετικές ώρες της ημέρας τα άτομα διαφορετικού φύλου καθώς και η δημιουργία ξεχωριστού χώρου για μπάνιο μόνο για γυναίκες.
 Όσοι έχουν υψηλή πίεση ή πάσχουν από καρδιακές παθήσεις συνιστάται να κάνουν ένα χλιαρό μπάνιο.
 Οι επισκέπτες στα όνσεν πρέπει, πριν εισέλθουν μέσα στο ζεστό νερό, να έχουν καθαρίσει το σώμα τους. Τα περισσότερα όνσεν διαθέτουν σαμπουάν και κοντίσιονερ σε περίπτωση, που οι επισκέπτες έχουν ξεχάσει να φέρουν μαζί τους. Στα όνσεν υπάρχει ειδικός χώρος για τους επισκέπτες, για να κάνουν ντουζ.
 Δεν είναι σωστό να βυθίζεται το κεφάλι μέσα στο ζεστό νερό των ιαματικών πηγών, γιατί τα μεταλλικά στοιχεία, που υπάρχουν στο νερό μπορεί να βλάψουν τα μάτια.
 Συνήθως απαγορεύεται το κάπνισμα μέσα στο όνσεν.
 Οι επισκέπτες σε ένα όνσεν πρέπει να διατηρούν την ηρεμία και την ησυχία, που επικρατεί στο χώρο. Δεν επιτρέπεται να κάνουν ενοχλητικούς θορύβους, γιατί αυτό μπορεί να αναστατώσει τους άλλους επισκέπτες.
 Η λήψη υγρών συνιστάται, για να αποφευχθεί πιθανή αφυδάτωση. Αντίθετα δεν επιτρέπεται η κατανάλωση αλκοόλ σε ένα όνσεν, γιατί θα επιτείνει την αφυδάτωση.
 Μετά το τέλος του μπάνιου σε ένα όνσεν δεν είναι σωστό οι επισκέπτες να κάνουν ντουζ, γιατί θεωρείται ότι οι επισκέπτες θα χάσουν τις θεραπευτικές ιδιότητες του νερού, μέσα στο οποίο πριν από λίγο είχαν κάνει μπάνιο.  
 Οι άνθρωποι, που έχουν τατουάζ, απαγορεύεται να εισέλθουν σε ένα όνσεν. Αυτή η πρακτική οφείλεται στο γεγονός ότι οι Ιάπωνες είχαν συνδέσει τα τατουάζ με εγκληματικές προσωπικότητες. Ωστόσο, στις μέρες μας έχει χαλαρώσει αυτή η απαγόρευση κυρίως λόγω του αυξανόμενου τουρισμού. Υπάρχει επίσης η δυνατότητα σε κάποια όνσεν οι πελάτες, που έχουν μικρά τατουάζ, να τα καλύπτουν, για να μπορέσουν να εισέλθουν στους χώρους των ιαματικών πηγών.
 Δεν επιτρέπεται στις γυναίκες, που έχουν περίοδο, να κάνουν μπάνιο σε ένα όνσεν.
 Δεν επιτρέπεται στους επισκέπτες να βγάζουν φωτογραφίες.

Σημαντικά όνσεν 
Κάποια από τα χιλιάδες όνσεν, που υπάρχουν στην Ιαπωνία είναι τα παρακάτω:

 Ντόγκο όνσεν (道後温泉, Dōgo Onsen): Είναι ένα από τα πιο παλιά όνσεν της Ιαπωνίας. Προσελκύει πολλούς τουρίστες. Αυτό το όνσεν επισκέπτονται συχνά μέλη της αυτοκρατορικής οικογένειας. Ένα ξύλινο κτήριο (δημόσιο λουτρό), που κατασκευάστηκε το 1894, αποτελεί ιδιαίτερο πόλο έλξης. 
 Κουσάτσου όνσεν (Kusatsu Hot Spring Baths): Το Κουσάτσου έχει τη μεγαλύτερη ποσότητα νερού ανάμεσα στις ιαματικές πηγές σε όλη την Ιαπωνία. Η ποιότητα και ποσότητα των νερών κατατάσσει αυτή την ιαματική πηγή ανάμεσα στις κορυφαίες ιαματικές πηγές της χώρας.Η περιεκτικότητα του νερού σε θείο είναι τόσο μεγάλη ώστε συλλέγεται το θείο ύστερα από μία ειδική κατεργασία και πωλείται για εμπορικούς σκοπούς.
 Νιούτο όνσεν (乳頭温泉, Nyūtō Onsen): Είναι μία ομάδα από όνσεν στο νομό Άκιτα. Το Τσουρουνόγιου είναι το παλαιότερο και πιο διάσημο πανδοχείο της περιοχής. Η περιοχή είναι πάρα πολύ παραδοσιακή και αγροτική.
 Κινοσάκι όνσεν (Kinosaki Onsen) (城崎温泉): Βρίσκεται στο νομό Χιόγκο. Είναι ένα από τα πιο δημοφιλή όνσεν στην περιοχή Κανσάι. Οι ιαματικές πηγές στο Κινοσάκι ανακαλύφθηκαν τον 8ο αιώνα.
 Κουροκάβα όνσεν (Kurokawa Onsen) (黒川温泉): Είναι μία από τις πιο δημοφιλείς πόλεις με ιαματικές πηγές στην Ιαπωνία. Βρίσκεται στο μέσο του νησιού Κιούσου. Διατηρεί έναν παραδοσιακό χαρακτήρα με ξύλινα κτήρια, πέτρινες σκάλες και εξαιρετικά εξωτερικά λουτρά.
 Τακέο όνσεν (Takeo Onsen) (武雄温泉):  Βρίσκεται στο νομό Σάγκα και λειτουργεί ως όνσεν πάνω από 1300 χρόνια.
 Κάγκα όνσεν (Kaga Onsen) (加賀温泉): Είναι μία ομάδα τεσσάρων πόλεων με ιαματικές πηγές, οι οποίες ανακαλύφθηκαν από μοναχούς πριν από 1300 χρόνια τουλάχιστον. Χαρακτηριστικό στοιχείο αυτών των ιαματικών πηγών είναι τα δημόσια λουτρά, που υπάρχουν στο κέντρο καθεμιάς από αυτές τις πόλεις.
 Μάνζα όνσεν (Manza Onsen) (万座温泉): Βρίσκεται σε υψόμετρο 1800 μέτρα από την επιφάνεια της θάλασσας στις πλαγιές του βουνού Σιράνε στο νομό Γκούνμα.  Τα νερά αυτών των πηγών περιέχουν τα υψηλότερα ποσοστά θείου από όλες τις ιαματικές πηγές της Ιαπωνίας και βελτιώνουν τον μεταβολισμό και την κυκλοφορία του αίματος.
 Μπέππου όνσεν: Είναι μια ομάδα θερμών πηγών στην πόλη Μπέππου, στο νομό Όιτα (Ōita) στην Ιαπωνία. Το Μπέππου όνσεν χωρίζεται σε οκτώ μεγάλες περιοχές με ιαματικές πηγές γνωστές ως "Beppu Hatto". Εκτός από τα δημόσια λουτρά οι επισκέπτες μπορούν να απολαύσουν ατμόλουτρα, λασπόλουτρα, και  αμμόλουτρα, όπου τα σώματα των ανθρώπων καλύπτονται με ζεστή άμμο.
 Ιμπουσούκι όνσεν: Βρίσκεται στο νομό Καγκοσίμα. Το Ιμπουσούκι είναι διάσημο για τα αμμόλουτρα, που ονομάζονται σουναμούσι  (Sunamushi).

Εικόνες

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 30 όνσεν φιλικά προς άτομα με τατουάζ 
 https://www.japan-guide.com/e/e2292.html λίστα με τα πιο διάσημα όνσεν στην Ιαπωνία
 http://www.secret-japan.com/onsen/ λίστα με όνσεν στην Ιαπωνία ανά νομό

Παραπομπές 

 Κοινωνία της Ιαπωνίας
 Περιβάλλον της Ιαπωνίας