ΛΟΑΤ+

Αυτό το λήμμα αφορά τη ΛΟΑΤ+ κοινότητα. Για τα καθεστώτα σχετικά με τους ΛΟΑΤ+ ανά τον κοσμο δείτε Δικαιώματα ΛΟΑΤ στον κόσμο.

ΛΟΑΤ+ (αγγλικά: LGBT+) είναι ένα αρκτικόλεξο που προέρχεται από τις λέξεις Λεσβία, Ομοφυλόφιλος, Αμφιφυλόφιλος και Τρανς, το οποίο μερικές φορές συναντάται και ως ΛΟΑΔ+, ερμηνεύοντας τα τρανς άτομα ως Διεμφυλικά. Το διεθνές αρκτικόλεξο είναι LGBTQ+(Lesbian, Gay, Bisexual, Transgender και Queer) ή GLBT+ (Gay, Lesbian, Bisexual και Transgender). 

Σε χρήση από το 1990, ο όρος είναι μια προσαρμογή των αρχικών LGB, που αντικατέστησε τον όρο γκέι όσον αφορά τη γκέι κοινότητα στα μέσα της δεκαετίας του 1980. Οι ακτιβιστές θεώρησαν ότι ο όρος 
γκέι κοινότητα" δεν αντιπροσώπευε επακριβώς εκείνους στους οποίους αναφερόταν.

Ο όρος αναφέρεται σε όλα τα άτομα εκτός των ετεροφυλόφιλων cisgender (των ατόμων που συμφωνούν με το φύλο που τους αποδόθηκε κατά τη γέννηση), καθώς αυτά τα άτομα είναι αποδεκτά από την κοινωνία και δεν αντιμετωπίζουν ρατσισμό. Για να γίνει ορατή αυτή η συμπερίληψη, τελευταία χρησιμοποιείται μία νέα ποικιλομορφία στο αρκτικόλεξο, η οποία προσθέτει το γράμμα Κ για τα άτομα που αυτοπροσδιορίζονται ως queer ή questioning. Το ΛΟΑΤΚ+ (LGBTQ+) εμφανίστηκε το 1996. Κάποιοι συμπεριλαμβάνουν τα ίντερσεξ άτομα, με αποτέλεσμα την επέκταση ΛΟΑΤΙ+ (LGBTI+). Το αρκτικόλεξο μπορεί να χρησιμοποιηθεί συνδυασμένα ως ΛΟΑΤΚΙ+ (LGBTQI+).

Το αν αυτοπροσδιορίζονται ανοιχτά ως ΛΟΑΤ+, αυτά τα άτομα, εξαρτάται από το πολιτικό σκηνικό του τόπου τους και από το αν ζουν σε ένα διακριτικό και μεροληπτικό περιβάλλον, ή απλά από την κατάσταση των ΛΟΑΤ+ δικαιωμάτων που υπάρχει στη χώρα που ζουν.

Η έννοια της κάθε ονομασίας

Τα τρία πρώτα γράμματα ΛΟΑ αφορούν ομάδες που αντιμετωπίζουν διάκριση σχετικά με τον σεξουαλικό προσανατολισμό τους.
 Λεσβίες: γυναίκες που έλκονται αποκλειστικά από γυναίκες.
 Γκέι: άνδρες που έλκονται αποκλειστικά από άντρες.
 Αμφιφυλόφιλοι: άτομα που έλκονται και από τα δύο φύλα.

Το Τ αφορά άτομα που αντιμετωπίζουν διάκριση σχετικά με την ταυτότητα του φύλου τους.
 Τρανς: άτομα που αυτοπροσδιορίζονται με διαφορετική ταυτότητα φύλου από το φύλο που τους αποδόθηκε κατά τη γέννηση.
Το Κ αφορά άτομα που αντιμετωπίζουν διάκριση σχετικά με τη μη ετεροκανονική έκφραση ή ταυτότητα του φύλου τους.

 Κουίρ, Queer: άτομα που αυτοπροσδιορίζονται ως queer ή questioning.

Το Ι αφορά άτομα που αντιμετωπίζουν διάκριση λόγω της φυσικής ποικιλομορφίας των (σωματικών) χαρακτηριστικών του φύλου τους.

 Ίντερσεξ: άτομα που γεννιούνται με χαρακτηριστικά φύλου (όπως χρωμοσώματα, γεννητικά όργανα ή και ορμονική δομή) που δεν εμπίπτουν στις κανονιστικές νόρμες των «αρσενικών» και «θηλυκών» σωμάτων.

Ιστορία

Μέχρι τη σεξουαλική επανάσταση της δεκαετίας του '60 δεν υπήρχε συγκεκριμένη ονομασία που να περιγράφει τα άτομα που ανήκουν σε αυτές τις ομάδες εκτός από τους προσβλητικούς χαρακτηρισμούς της ετεροφυλόφιλης κοινωνίας. Ο χαρακτηρισμός αυτών των ατόμων ως τρίτο φύλο σταμάτησε να χρησιμοποιείται μετά τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο. Καθώς οι άνθρωποι άρχιζαν να οργανώνονται για τα σεξουαλικά τους δικαιώματα χρειαζόντουσαν μια ονομασία που θα τους χαρακτηρίζει θετικά.

Η πρώτη ονομασία που χρησιμοποιήθηκε ομοφυλόφιλος (homosexual) θεωρήθηκε ότι μεταφέρει αρνητικό υπαινιγμό. Τις δεκαετίες του 50 και του 60, αντικαταστάθηκε από το homophile (ομόφιλος;) και ακολούθως από τη λέξη γκέι (gay) τη δεκαετία του 70. Ο προαναφερθείς όρος χρησιμοποιήθηκε αρχικά για την κοινότητα. Ο Lars Ullerstam προώθησε τη χρήση του όρου σεξουαλική μειονότητα τη δεκαετία του 60, ως αναλογία του όρου εθνική μειονότητα για τους μη λευκούς.

Όταν οι λεσβίες διεκδίκησαν περισσότερες ταυτότητες, η φράση γκέι και λεσβίες έγινε πιο γνωστή. Από τη στιγμή που η ισότητα ήταν προτεραιότητα για τις λεσβίες φεμινίστριες, ο διαχωρισμός των ρόλων μεταξύ ανδρών και γυναικών θεωρήθηκε πατριαρχικός. Οι λεσβίες φεμινίστριες απέφευγαν το παιχνίδι που έχει να κάνει με τους ρόλους των φύλων, κάτι που υπήρχε διάχυτο στα μπαρ, όπως επίσης και ο σωβινισμός των γκέι ανδρών. Πολλές από αυτές τις γυναίκες αρνήθηκαν να δουλέψουν με γκέι άνδρες. Οι λεσβίες που είχαν μία πιο ουσιοκρατική αντίληψη, που γεννήθηκαν ομοφυλόφιλες και χρησιμοποιούσαν το διακριτικό "λεσβία", συχνά θεωρούσαν τις σχισματικές και οργισμένες απόψεις των λεσβιών φεμινιστριών επιβλαβείς για το θέμα των γκέι δικαιωμάτων.

Οι μπάι και οι Τρανς ζήτησαν επίσης αναγνώριση σαν νόμιμες κατηγορίες στην ευρύτερη κοινότητα της μειονότητας. Μετά την έξαρση της αλλαγής που οδήγησε σε ομαδική δράση στις καταστροφές του Στόουνγουολ στη Νέα Υόρκη, στα τέλη της δεκαετίας του 70, κάποιοι γκέι και λεσβίες ήταν λιγότερο δεκτικοί με τους αμφισεξουαλικούς και τους τρανς. Οι κριτικές είπαν ότι οι transgender προωθούν στερεότυπα και ότι οι μπάι ήταν απλά γκέι άντρες και λεσβίες που φοβόντουσαν να εκδηλωθούν και να είναι ειλικρινείς με την ταυτότητά τους. 

Από το 1988, οι ακτιβιστές ξεκίνησαν να χρησιμοποιούν το αρκτικόλεξο ΛΟΑΤ στις ΗΠΑ. Τη δεκαετία του 1990 μέσω του κινήματος οι γκέι, οι λεσβίες, οι μπαισέξουαλ και οι τρανς διεκδίκησαν ίσο σεβασμό. Αν και η ΛΟΑΤ κοινότητα έχει αντιμετωπίσει πολλή αμφισβήτηση όσον αφορά τη γενικότερη αποδοχή των διαφορετικών της μελών. (οι μπάι και οι τρανς συγκεκριμένα έχουν περιθωριοποιηθεί στο παρελθόν από την ευρύτερη ΛΟΑΤ κοινότητα), ο όρος ΛΟΑΤ έχει αποτελέσει ένα θετικό σύμβολο συμπερίληψης.

Ανταποκρινόμενη στα χρόνια αιτήματα των χρηστών να μειωθούν οι διακρίσεις, η διαδικτυακή υπηρεσία κοινωνικής δικτύωσης Facebook, το Φεβρουάριο του 2014, επέκτεινε την επιλογή για ποικιλομορφία στην ταυτότητα του φύλου για τους χρήστες.

Δικαιώματα ΛΟΑΤ στον κόσμο

Δικαιώματα ΛΟΑΤ+ στην Αφρική
 Δικαιώματα ΛΟΑΤ+ στην Αίγυπτο
 Δικαιώματα ΛΟΑΤ+ στην Αιθιοπία
 Δικαιώματα ΛΟΑΤ+ στη Νιγηρία
 Δικαιώματα ΛΟΑΤ+ στη Νότια Αφρική
 Δικαιώματα ΛΟΑΤ+ στο Μαρόκο
 Δικαιώματα ΛΟΑΤ+ στο Σουδάν

Δικαιώματα ΛΟΑΤ+ στην Αμερική
 Δικαιώματα ΛΟΑΤ+ στην Αργεντινή
 Δικαιώματα ΛΟΑΤ+ στη Βραζιλία
 Δικαιώματα ΛΟΑΤ+ στις ΗΠΑ
 Δικαιώματα ΛΟΑΤ+ στον Καναδά
 Δικαιώματα ΛΟΑΤ+ στο Μεξικό
 Δικαιώματα ΛΟΑΤ+ στον Παναμά

Δικαιώματα ΛΟΑΤ+ στην Ασία
 Δικαιώματα ΛΟΑΤ+ στην Αρμενία
 Δικαιώματα ΛΟΑΤ+ στην Ιαπωνία
 Δικαιώματα ΛΟΑΤ+ στην Ινδία
 Δικαιώματα ΛΟΑΤ+ στην Ινδονησία
 Δικαιώματα ΛΟΑΤ+ στη Ρωσία
 Δικαιώματα ΛΟΑΤ+ στην Τουρκία

Δικαιώματα ΛΟΑΤ+ στην Ευρώπη
Για περισσότερους πίνακες δείτε: Δικαιώματα ΛΟΑΤ+ στον κόσμο.

 Δικαιώματα ΛΟΑΤ+ στη Γαλλία
 Δικαιώματα ΛΟΑΤ+ στην Ιταλία
 Δικαιώματα ΛΟΑΤ+ στην Ελλάδα
 Δικαιώματα ΛΟΑΤ+ στην Πορτογαλία
 Δικαιώματα ΛΟΑΤ+ στην Κροατία
 Δικαιώματα ΛΟΑΤ+ στην Κύπρο

Δικαιώματα ΛΟΑΤ στην Ωκεανία
 Δικαιώματα ΛΟΑΤ+ στην Αυστραλία
 Δικαιώματα ΛΟΑΤ+ στην Παπούα Νέα Γουινέα
 Δικαιώματα ΛΟΑΤ+ στα Φίτζι

Βιβλιογραφία

Βιβλία
Συλλογικό, Σώμα, φύλο, σεξουαλικότητα. ΛΟΑΤΚ+ πολιτικές στην Ελλάδα, εκδόσεις Πλέθρον, 2012
Αλεξάνδρα Χαλκιά, Έμφυλες βιαιότητες. Εξουσία, λόγος, υποκειμενικότητες, εκδόσεις Αλεξάνδρεια, 2011
Μισέλ Φουκώ, Ιστορία της σεξουαλικότητας, τ. 1,2,3, εκδόσεις Πλέθρον, 2011
Τζούντιθ Μπάτλερ, Σώματα με σημασία: Οριοθετήσεις του «φύλου» στο λόγο, εκδόσεις Εκκρεμές, 2008
Τζούντιθ Μπάτλερ, Αναταραχή φύλου: Ο φεμινισμός και η ανατροπή της ταυτότητας, εκδόσεις Αλεξάνδρεια, 2009
Συλλογικό, Ομοφυλοφιλία. Μια παγκόσμια ιστορία, Πάπυρος Εκδοτικός Οργανισμός, 2008
Συλλογικό, Ομοφυλοφιλία, ομοφυλοφοβία, εκδόσεις Επίκεντρο, 2007
Γιώργος Μαρνελάκης, Στενές επαφές φύλου, σεξουαλικότητας και χώρου, εκδόσεις Futura, 2014
Anthony Giddens, Η μεταμόρφωση της οικειότητας. Σεξουαλικότητα, αγάπη και ερωτισμός στις μοντέρνες κοινωνίες, εκδόσεις Πολύτροπον, 2005
Klaus Mann, Ομοφυλοφιλία και φασισμός, εκδόσεις Άγρα, 1998
Συλλογικό, Η αγάπη που δεν τολμάει να πει τ' όνομά της. Δοκίμια για την queer επιθυμία και σεξουαλικότητα, εκδόσεις Πολύχρωμος Πλανήτης, 2007
Κώστας Τορπουζίδης, Ομοφυλοφιλία, σεξουαλικότητα και η πάλη για την απελευθέρωση, Μαρξιστικό Βιβλιοπωλείο, 2012
Συλλογικό, (Αντι)μιλώντας στις βεβαιότητες: φύλα, αναπαραστάσεις, υποκειμενικότητες, Όμιλος Μελέτης Ιστορίας και Κοινωνίας (Ο.Μ.Ι.Κ.), 2013
K. J. Dover, Η ομοφυλοφιλία στην αρχαία Ελλάδα, εκδόσεις Χιωτέλλη, 1990
Συλλογικό,  Οικογένειες από ομόφυλα ζευγάρια, εκδόσεις Επίκεντρο, 2007
Συλλογικό, Σεξουαλικότητες: Απόψεις, μελέτες και βιώματα στον κυπριακό και ελληνικό χώρο, εκδόσεις Πολύχρωμος Πλανήτης, 2014
Γκυ Οκενγκέμ, Ιστορική εικόνα της ομοφυλοφιλίας, εκδόσεις Νεφέλη 1983
Ντένις Άλτμαν, Ομοφυλοφιλία, καταπίεση και απελευθέρωση, εκδόσεις Ουτοπία, 1980
Συλλογικό, Δύο έφηβοι στους είκοσι. Εκθέσεις γκέι και λεσβιών νέων, εκδόσεις Γοργώ, 2005
Sonya L. Jones, Ιστορία της σύγχρονης ομοερωτικής λογοτεχνίας, εκδόσεις Πολύχρωμος Πλανήτης, 2007
Bernard Sergent, Η ομοφυλοφιλία στην ελληνική μυθολογία, εκδόσεις Χατζηνικολή, 1986
Συλλογικό, Γλώσσα και σεξουαλικότητα. Γλωσσολογικές και ανθρωπολογικές προσεγγίσεις, Εκδόσεις του Εικοστού Πρώτου, 2011
Συλλογικό, Η ιστορία του λεσβιακού, γκέι, αμφί και τρανς κινήματος στην Ελλάδα: μια πρώτη αποτίμηση, εκδόσεις Futura, 2008
Jacques Balthazart, Η βιολογία της ομοφυλοφιλίας, μτφρ. Λύο Καλοβυρνάς, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, 2016
Sherry Wolf, Σεξουαλικότητα και σοσιαλισμός. Ιστορία, πολιτική και θεωρία της απελευθέρωσης των ΛΟΑΤ, μτφρ. Κική Σταματόγιαννη, εκδόσεις RedMarks, 2016

Περιοδικά
«Φάκελος: Lesbian, Gay, Bisexual, Transgender, Queer», Περιοδικό Βαβυλωνία, τεύχος 56, Ιούνιος 2009

Άρθρα
Κωστής Σπηλιώτης, «Μια συντομότατη ιστορία του ελληνικού λεσβιακού, γκέι, αμφί, τρανς κινήματος και των διεκδικήσεών του»
Λύο Καλοβυρνάς, «Τι είν' αυτό που το λέμε queer»
Δήμητρα Ρουμελιώτη, «Κριτική στην αποδόμηση των ταυτοτήτων και την queer θεωρία»
Παντελής Προμπονάς, «Ο «πόλεμος» της «κρεβατοκάμαρας»;»
Φοίβος Καλλίτσης, «H Queer θεωρία ως διεκδίκηση χώρου»
Χριστίνα Νεοφώτιστου, «Η επέμβαση δεν σε κάνει περισσότερο γυναίκα απ’ ό,τι ήδη είσαι»
Ανώνυμου συντάκτη, «Κοινότητα LGBT: Φόβος, απομόνωση, διακρίσεις»
Δάφνη Σωτήρχου, «LGBT: Νομική προσέγγιση των δικαιωμάτων και των παραβιάσεων εις βάρος των lgbt πολιτών, θεσμική προστασία, νομικό καθεστώς ανά χώρα και στατιστικά δεδομένα»
Στρατής Γατελούζος, «Ομοφυλόφιλες και ομοφυλόφιλοι στην Ελλάδα»
Μαρίνος Ρύσης, «Το κίνημα για ζωτικό χώρο ενάντια στον αγώνα για αναγνώριση ταυτοτήτων»
J. Lascaratos† & S. Perentidis, «Deux cas de changement chirurgical de sexe au IIe  siècle avant notre ère : approche historique», στον τό­μο : Fr. Vialla, J. Mateu & M. Reynier (ed.), Les assises du corps trans­formé. Regards croisés sur le genre, Bordeaux, Les Éditions hospitalières, 2010 (εκδοτική σειρά «À la croisée des regards») σελ. 25-34.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

 Accept - ΛΟΑΤ Κύπρου
 LGBT Web site directory
 Extensive set of short LGBT biographies
 GLBTQ  An Encyclopedia of GLBT & Queer culture
 LGBT Cancer Research and Social Network - OutWithCancer
 Atlanta LGBT Group (Metro Atlanta Area, Georgia)

Παραπομπές

 
Φράσεις επινοημένες στη δεκαετία του 1990
Transgender
ΛΟΑΤ ορολογία
Λεσβιανισμός
Ομοφυλοφιλία
Αρσενική ομοφυλοφιλία
Αμφιφυλοφιλία