Αιγώδη

Τα Αιγώδη, γνωστά και ως Κοιλόκερα ή αιγοαντιλόπες ή (αι)γίδες είναι υποοικογένεια της οικογένειας των βοοειδών των μηρυκαστικών, η οποία αποτελείται κυρίως από μεσαίου μεγέθους βοοειδή. Το οικόσιτο πρόβατο και η οικόσιτη κατσίκα είναι κι αυτά μέλη της ομάδας των αιγοαντιλοπών, σύμφωνα με τον πιο διαδεδομένο ορισμό, αλλά μερικοί ταξινομιστές προτιμούν να χρησιμοποιούν τον όρο μόνο για τα μέλη της φυλής Αιγωδίνι. Δεν σημαίνει ότι τα μέλη της φυλής των αιγοαντιλοπών είναι κανονικές αντιλόπες: μια αληθινή αντιλόπη είναι ένα βοοειδές που έχει μορφολογία όπως των ελαφοειδών ή των αντιλοκαπρίδων.

Χαρακτηριστικά 
Παρόλο που τα περισσότερα αιγώδη είναι αγέλαια και έχουν στιβαρό σώμα, διαφέρουν σε κάποια σημεία: ο μοσχόβους (Ovibos moschatus) είναι προσαρμοσμένος στο ακραίο ψύχος της τούντρας, το αγριόγιδο των Βραχωδών Ορέων (Oreamnos americanus) της Βορείου Αμερικής είναι εξειδικευμένο στα πολύ ανώμαλα εδάφη, το γιούριαλ (Ovis orientalis vignei) καλύπτει μια μεγάλη άγονη περιοχή από το Κασμίρ μέχρι το Ιράν, περιλαμβάνοντας μεγάλη περιοχή ερήμου. Το Ευρωπαϊκό Αγρινό (Ovis musimon) πιστεύεται πως είναι ο πρόγονος του οικόσιτου προβάτου (Ovis aries).

Πολλά είδη έχουν εξαφανιστεί από την τελευταία εποχή των παγετώνων, πιθανώς σε μεγάλο βαθμό εξαιτίας της ανθρώπινης αλληλεπίδρασης. Από τα επιζώντα:
 πέντε έχουν ταξινομηθεί στα Κινδυνεύοντα,
 οχτώ ως Τρωτά,
 επτά προξενούν ανησυχία όσον αφορά τους αριθμούς τους και χρειάζονται μέτρα προστασίας, αλλά σε χαμηλό ρίσκο και

 επτά είδη ως ασφαλή.
Τα μέλη της οικογένειας των αιγωδών ποικίλουν σε μέγεθος. Το μήκος τους κυμαίνεται από μόλις πάνω από 1 μέτρο μήκος για ένα ενήλικο γκρίζο γκοράλ (Nemorhaedus goral), στα 2,5 μέτρα περίπου μήκος για έναν μοσχόβου, ενώ όσον αφορά το βάρος, ξεκινούν από κάτω από 30 κιλά και φτάνουν σε παραπάνω από 350 κιλά. Μοσχόβοες σε αιχμαλωσία έχουν φτάσει τα 650 κιλά. 

Ο τρόπος ζωής των αιγωδών κατατάσσεται σε δύο τάξεις: στους υπερασπιστές επικρατειών, που είναι επιδημητικά και υπερασπίζονται μια μικρή περιοχή με άφθονη τροφή ενάντια σε άλλα άτομα του ίδιου είδους, και στα βόσκοντα (grazers), που συναθροίζονται σε κοπάδια και περιπλανώνται ελεύθερα πάνω από μια μεγαλύτερη, συνήθως σχετικά άγονη περιοχή.

Οι υπερασπιστές επικρατειών είναι η πιο πρωτόγονη ομάδα: τα είδη αυτής της κατηγορίας τείνουν να είναι μικρότερα σε μέγεθος, σκούρα σε χρώμα, αρσενικά και θηλυκά διαφέρουν αρκετά, έχουν μακριά, φουντωτά αυτιά, μακριά χαίτη και κέρατα σαν στιλέτα. Τα βόσκοντα εξελίχθηκαν πιο πρόσφατα. Τείνουν να είναι μεγαλύτερα σε μέγεθος, εξαιρετικά κοινωνικά και, αντί να σημαδεύουν το έδαφός τους με αρωματικές εκκρίσεις από τους αδένες τους, έχουν υψηλά εξελιγμένες συμπεριφορές επίδειξης κυριαρχίας.

Εξέλιξη 
Τα αιγώδη είναι γνωστά από τη Μειόκαινο, όταν τα μέλη της ομάδας θύμιζαν τα σημερινά σέροου (Capricornis spp.) στη γενική σωματική μορφή τους. Άγγιξαν την εξαιρετική τους ποικιλία την πρόσφατη Εποχή των Παγετώνων, όταν αναγκάστηκαν να προσαρμοστούν σε ακραίες συνθήκες και περιβάλλοντα: σε βουνά, ερήμους και στην υποαρκτική ζώνη.

Οι πρόγονοι των σύγχρονων προβάτων και αιγών (δυο ασαφείς και ανεπαρκείς όροι) πιστεύεται ότι μετακινήθηκαν σε ορεινές περιοχές. Αφενός τα πρόβατα έγιναν ένοικοι πεδιάδων και λόφων, καταφεύγοντας στην οργάνωσή τους σε κοπάδια για άμυνα ενάντια στα αρπακτικά, ενώ οι κατσίκες προσαρμόστηκαν σε πολύ απότομα εδάφη, όπου οι θηρευτές είναι σε μειονεκτική θέση.

Επιζώντα είδη 
ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΒΟΟΕΙΔΗ
 Υποοικογένεια Αιγώδη
 Φυλή Ovibovini
 Γένος Βουδορκάς (Budorcas)
 Τακίν, Budorcas taxicolor
 Γένος Προβατοβούς (Ovibos)
 Μοσχόβους, Ovibos moschatus
 Φυλή Caprini
 Γένος Αμμότραγος (Ammotragus)
 Αμμότραγος, Ammotragus lervia
 Γένος Arabitragus
 Αραβικός τράγος, Arabitragus jayakar
 Γένος Αιξ (Capra)
 Αίγαγρος του Δυτικού Καυκάσου, Capra caucasica
 Αίγαγρος του Ανατολικού Καυκάσου, Capra caucasica cylindricornis
 Μαρκόρ, Capra falconeri
 Αίγαγρος, Capra aegagrus
 Οικόσιτο κατσίκι, Capra aegagrus hircus
 Αλπικός αίγαγρος, Capra ibex
Αίγαγρος της Νουβίας, Capra nubiana
 Ισπανικός αίγαγρος, Capra pyrenaica
 Σιβηρικός αίγαγρος, Capra sibirica
 Αίγαγρος της Αιθιοπίας, Capra walie
 Γένος Ημίτραγος (Hemitragus)
 Ταρ των Ιμαλαΐων, Hemitragus jemlahicus
 Γένος Πρόβατον (Ovis)
 Αργκάλι, Ovis ammon
 Πρόβατο, Ovis aries
 Μεγαλόκερο πρόβατο, Ovis canadensis
 Λεπτόκερο πρόβατο, Ovis dalli
 Ευρωπαϊκό αγρινό, Ovis musimon
 Σιβηρικό μεγαλόκερο πρόβατο, Ovis nivicola
 Αγρινό, Ovis orientalis
 Μουφλόν, Ovis orientalis orientalis
Ουριάλ, Ovis orientalis vignei
 Γένος Νιλγιρίτραγος (Nilgiritragus)
 Ταρ των Νιλγιρίων Ορέων, Nilgiritragus hylocrius
 Γένος Ψευδοπρόβατον (Pseudois)
 Μπαράλ, Pseudois nayaur
 Μπαράλ νάνος, Pseudois schaeferi
 Φυλή Naemorhedini
 Γένος Αιγόκερος (Capricornis)
 Σέροου της Ιαπωνίας, Capricornis crispus 
 Σέροου της Σουμάτρας, Capricornis sumatraensis
 Σέροου της Ταϊβάν, Capricornis milneedwardsii
 Κόκκινο σέροου, Capricornis rubidus
 Σέροου των Ιμαλαΐων, Capricornis thar
 Γένος Nemorhaedus
 Κόκκινο γκοράλ, Nemorhaedus bailey
 Γκοράλ της Κίνας, Nemorhaedus griseus
 Γκρίζο γκοράλ, Nemorhaedus goral
 Μακρύουρο γκοράλ, Nemorhaedus caudatus
 Γένος Ορέαμνος (Oreamnos)
 Αγριόγιδο των Βραχωδών Ορέων, Oreamnos americanus
 Γένος Ρουπικάπρα (Rupicapra)
 Αγριόγιδο των Πυρηναίων, Rupicapra pyrenaica 
 Αγριόγιδο, Rupicapra rupicapra

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 
 

Αιγώδη