Ζαν-Πιερ Μπλανσάρ

Ο Ζαν-Πιερ (Φρανσουά) Μπλανσάρ (, 4 Ιουλίου 1753 – 7 Μαρτίου 1809) ήταν Γάλλος εφευρέτης, γνωστός ως πρωτοπόρος σε πτήσεις αεροστάτων.

Βιογραφικά στοιχεία
Ο Μπλανσάρ πραγματοποίησε την πρώτη επιτυχημένη πτήση με αερόστατο στο Παρίσι στις 2 Μαρτίου 1784, με αερόστατο αερίου υδρογόνου που απογειώθηκε από το Πεδίο του Άρεως. Η πρώτη επιτυχημένη επανδρωμένη πτήση αεροστάτου είχε γίνει στις 21 Νοεμβρίου 1783, όταν οι Πιλάτρ ντε Ροζιέ και Φρανσουά Λωράν ντ'Αρλάντ απογειώθηκαν από το Παλάτι των Βερσαλλιών με ένα ελεύθερο αερόστατο θερμού αέρα που κατασκευάστηκε από τους αδελφούς Μονγκολφιέ. Η πρώτη επανδρωμένη πτήση αεροστάτου υδρογόνου είχε γίνει τη 1η Δεκεμβρίου 1783 όταν ο Καθηγητής Ζακ Σαρλ και ο Νικολά-Λουί Ρομπέρ απογειώθηκαν με το αερόστατο La Charlière από τους Κήπους του Παλατιού του Κεραμεικού στο Παρίσι. Η πτήση του Μπλανσάρ παραλίγο να καταλήξει σε τραγωδία, όταν ένας θεατής (Ντυπόν ντε Σαμπρόν, σύγχρονος του Ναπολέοντα στη Στρατιωτική Σχολή ντε Μπριέν) έσκισε τα σχοινιά πρόσδεσης και τα κουπιά με το σπαθί του όταν του αρνήθηκε η επιβίβαση. Ο Μπλανσάρ σκόπευε να κατευθυνθεί βορειοανατολικά προς το Λα Βιλέτ αλλά το αερόστατο σπρώχθηκε από τον άνεμο προς τον Σηκουάνα στο Μπιλανκούρ και πάλι πίσω και προσγειώθηκε στη Λεωφόρο των Σεβρών (rue de Sèvres). Ο Μπλανσάρ υιοθέτησε τη λατινική φράση Sic itur ad astra (έτσι πηγαίνουμε στα άστρα) ως το μόττο του.

Αυτές οι πρώτες πτήσεις με αερόστατα έδωσαν το έναυσμα για μια φάση δημόσιας «μανίας για αερόστατα», με κάθε τρόπο, ώστε αντικειμένα ήταν διακοσμημένα με εικόνες αεροστάτων ή ήταν στυλιζαρισμένα ως au ballon, από κεραμικά μέχρι βεντάλιες και καπέλα. Τα ενδύματα au ballon ραβόταν με υπερβολικά διογκωμένα μανίκια ή στρογγυλεμένες φούστες. Τα μαλλιά κουρευόταν ως à la montgolfier, au globe volant, au demi-ballon, ή à la Blanchard.

Ο Μπλανσάρ μετακόμισε στο Λονδίνο τον Αύγουστο του 1784, όπου συμμετείχε σε πτήση στις 16 Οκτωβρίου 1784 μαζί με τον Τζον Σέλντον, λίγες μόλις εβδομάδες μετά την πρώτη πτήση στη Βρετανία (και την πρώτη εκτός Γαλλίας), όταν ο Ιταλός Βιντσέντζο Λουνάρντι πέταξε από το Μούρφιλντς στο Γουέαρ στις 15 Σεπτεμβρίου 1784. Οι μηχανισμοί προώθησης του Μπλανσάρ – κινούμενες πτέρυγες και ανεμόμυλος – αποδείχθηκαν και πάλι ανεπαρκείς, αλλά το αερόστατο πέταξε για 115 χιλιόμετρα από την στρατιωτική ακαδημία στο Τσέλσι και προσγειώθηκε στο Σάνμπερι προτού απογειωθεί και πάλι για να καταλήξει στο Ρόμσεϊ. Ο Μπλανσάρ πραγματοποίησε μια δεύτερη πτήση στις 30 Νοεμβρίου 1784, αυτή τη φορά με έναν Αμερικανό, τον Δρ. Τζον Τζέφρις από το Ρεδάριο πίσω από την Γκριν Στριτ στο Μέιφεαρ του Λονδίνου στο Ίνγκρες του Κεντ. Μια τρίτη πτήση, και πάλι με τον Τζέφρις, αποτέλεσε την πρώτη πτήση πάνω απο τη Μάγχη, και διήρκεσε περίπου 2½ ώρες από την Αγγλία στην Γαλλία τις 7 Ιανουαρίου 1785, πετώντας από το Κάστρο του Ντόβερ στο Γκιν. Ο Μπλανσάρ τίμηθηκε με μόνιμη σύνταξη από τον Λουδοβίκο ΙΣΤ΄. (Μια μετέπειτα επιχείρηση διάσχισης της Μάχγης στην αντίθετη κατεύθυνση από τον Πιλάτρ ντε Ροζιέ στις 15 Ιουνίου 1785 κατέληξε σε θανάσιμη συντριβή.)

Ο Μπλανσάρ περιόδευσε στην Ευρώπη, παρουσιάζοντας τα αερόστατά του. Κατέχει τα ρεκόρ για τις πρώτες πτήσεις με αερόστατο σε Βέλγιο, Γερμανία, Ολλανδία και Πολωνία. Μεταξύ των γεγονότων που περιλαμβάνονται στις επιδείξεις των ικανοτήτων του ως αεροστατιστή ήταν στέψη του Ρωμαίου Αυτοκράτορα Λεοπόλδου Β΄ ως Βασιλειά της Βοημίας τον Σεπτέμβριο του 1791.

Μετά την εφεύρεση του σύγχρονου αλεξιπτώτου από τον Σεμπαστιάν Λενορμάν στην Γαλλία, το 1785 ο Ζαν-Πιερ Μπλανσάρ το παρουσίασε ως μέσο ασφαλούς άλματος από αερόστατο θερμού αέρα. Ενώ οι πρώτες επιδείξεις με αλεξίπτωτα του Μπλανσάρ έγιναν με έναν σκύλο, αργότερα απέκτησε την δυνατότητα να το δοκιμάσει και ο ίδιος όταν το 1793 το αερόστατο θερμού αέρα που κατείχε έσπασε και χρησιμοποίησε ένα αλεξίπτωτο για να διασωθεί. Η μετέπειτα εξέλιξη του αλεξιπτώτου εστίασε στο να γίνει πιο συμπαγές. Ενώ τα πρώτα αλεξίπτωτα ήταν κατασκευασμένα από τεντωμένο λινό σε ξύλινο πλαίσιο, στα τέλη της δεκαετίας του 1790, ο Μπλανσάρ άρχισε να κατασκευάζει αλεξίπτωτα από αναδιπλώμενο μετάξι, χρησιμοποιώντας το πλεονέκτημα του μεταξιού να έχει δύναμη και ελαφρότητα.

Στις 9 Ιανουαρίου 1793, ο Μπλανσάρ πραγματοποίησε την πρώτη πτήση με αερόστατο στην Αμερική. Απογείωσε το αερόστατό του από το προαύλιο της φυλακής Γουόλνατ Στριτ στην Φιλαδέλφεια της Πενσυλβάνια και πετώντας πάνω από τον ποταμό Ντέλαγουερ, προσγειώθηκε στο Ντέτφορντ της Κομητείας Γκλόστερ στο Νιου Τζέρσεϊ. Ανάμεσα στους θεατές αυτή την ημέρα ήταν ο Πρόεδρος Τζορτζ Ουάσινγκτον και οι μετέπειτα πρόεδροι Τζον Άνταμς, Τόμας Τζέφερσον, Τζέιμς Μάντισον και Τζέιμς Μόνροου. Ο Μπλανσάρ αποχώρησε από τις Ηνωμένες Πολιτείες το 1797.

Νυμφεύτηκε τη Μαρί Μαντλέν-Σοφί Αρμάν (, γνωστή ως Σοφί Μπλανσάρ) το 1804. Στις 20 Φεβρουαρίου 1808, ο Μπλανσάρ υπέστη καρδιακή προσβολή ενώ το αερόστατό του βρισκόταν στην Χάγη. Έπεσε από το αερόστατο και απεβίωσε περίπου ένα χρόνο αργότερα (7 Μαρτίου 1809) λόγω των σοβαρών τραυματισμών του. Η χήρα του συνέχισε να συντηρείται με την πραγματοποίηση επιδείξεων αεροστάτων μέχρι που σκοτώθηκε και αυτή.

Εικόνες

Δείτε επίσης
 Ιστορία της αεροστατικής
 Πρώτες ιπτάμενες μηχανές
 Χρονολόγιο της αεροπορίας τον 18ο αιώνα

Παραπομπές

Βιβλιογραφία
 
Το παρόν λήμμα ενσωματώνει κείμενο από έκδοση που είναι πλέον κοινό κτήμα: Wood, James, επιμ.. (1907) The Nuttall Encyclopædia. London & New York: Frederick Warne

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Έργα και στοιχεία για τον Ζαν-Πιερ Μπλανσάρ σε βιβλιοθήκες (κατάλογος WorldCat)
Journal of Jean-Pierre Blanchard's forty-fifth ascension, being the first performed in America, on January 9, 1793 (1918)

Γάλλοι εφευρέτες
Γάλλοι αεροπόροι
Πρωτοπόροι της αεροπορίας