Λάσλο Λοβάς

Ο Λάσλο Λοβάς ( ουγγρικά: [ˈLaːsloː ˈlovaːs] ; γεννημένος στις 9 Μαρτίου 1948) είναι Ούγγρος-Αμερικανός μαθηματικός και ομότιμος καθηγητής στο Πανεπιστήμιο  Έτβες Λόραντ, γνωστός για τη δουλειά του στη συνδυαστική, για την οποία του απονεμήθηκε το Βραβείο Άμπελ του 2021 από κοινού με τον Άβι Γουίγκντερσον. Διετέλεσε πρόεδρος της Διεθνούς Μαθηματικής Ένωσης από το 2007 έως το 2010 και πρόεδρος της Ουγγρικής Ακαδημίας Επιστημών από το 2014 έως το 2020.

Στη θεωρία των γραφημάτων, οι αξιοσημείωτες συνεισφορές του Λοβάς περιλαμβάνουν τις αποδείξεις του θεωρήματος του Kneser και το τοπικό λήμμα του Λοβάς, καθώς και τη διατύπωση της υπόθεσης Έρντος-Φάμπερ-Λοβάς. Είναι επίσης ένας από τους επώνυμους συγγραφείς του αλγορίθμου μείωσης πλέγματος LLL.

Νεανικά χρόνια και εκπαίδευση 
Ο Λοβάς γεννήθηκε στις 9 Μαρτίου 1948 στη Βουδαπέστη της Ουγγαρίας.   

Ο Λοβάς παρακολούθησε το Γυμνάσιο Φαζέκας Μιχάλι  στη Βουδαπέστη.  Από το 1964 έως το 1966, κέρδισε τρία χρυσά μετάλλια και ένα ασημένιο μετάλλιο στη Διεθνή Μαθηματική Ολυμπιάδα.     Συμμετείχε επίσης σε ένα ουγγρικό τηλεπαιγχνίδι για τα παιδία-θαύματα στα μαθηματικά.  Ο Πολ Έρντος βοήθησε να εισαγάγει τον Λοβάς στη θεωρία γραφημάτων σε νεαρή ηλικία.  

Ο Λοβάς έλαβε το πτυχίο του υποψήφιου για τις Επιστήμες (C.Sc.) το 1970 στην Ουγγρική Ακαδημία Επιστημών.    Ο σύμβουλός του ήταν ο Τίμπορ Γκαλάι .   Έλαβε το πρώτο του διδακτορικό (Dr.Rer. Νατ.) πτυχίο από το Πανεπιστήμιο Έτβες Λόραντ το 1971 και το δεύτερο διδακτορικό του (Dr.Math. Sci.) από την Ουγγρική Ακαδημία Επιστημών το 1977.

Καριέρα 
Από το 1971 έως το 1975, ο Λοβάς εργάστηκε στο Πανεπιστήμιο  Έτβες Λόραντως ερευνητικός συνεργάτης.  Από το 1975 έως το 1978, ήταν διδάκτορας στο Πανεπιστήμιο του Σέγκεντ και στη συνέχεια υπηρέτησε ως καθηγητής και κατείχε την έδρα της Γεωμετρίας εκεί μέχρι το 1982.  Στη συνέχεια επέστρεψε στο Πανεπιστήμιο Έτβες Λόραντ ως καθηγητής και κατείχε την έδρα της Επιστήμης των Υπολογιστών μέχρι το 1993. 

Ο Λοβάς ήταν καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Γέιλ από το 1993 έως το 1999, όταν μετακόμισε στο Κέντρο Ερευνών της Microsoft, όπου εργάστηκε ως Ανώτερος Ερευνητής έως το 2006.  Επέστρεψε στο Πανεπιστήμιο  Έτβες Λόραντ, όπου ήταν διευθυντής του Μαθηματικού Ινστιτούτου (2006-2011)  και καθηγητής στο Τμήμα Επιστήμης Υπολογιστών (2006-2018).  Αποσύρθηκε το 2018. 

Ο Λοβάς ήταν πρόεδρος της Διεθνούς Μαθηματικής Ένωσης μεταξύ 1ης Ιανουαρίου 2007 και 31 Δεκεμβρίου 2010.   Το 2014, εξελέγη Πρόεδρος της Ουγγρικής Ακαδημίας Επιστημών (MTA) και υπηρέτησε μέχρι το 2020.

Έρευνα 
Σε συνεργασία με τον Έρντος στη δεκαετία του 1970, ο Λοβάς ανέπτυξε συμπληρωματικές μεθόδους με τις υπάρχουσες τεχνικές θεωρίας πιθανοτήτων του Έρντος.  Αυτό περιλάμβανε το τοπικό λήμμα Λοβάς, το οποίο έχει γίνει μια τυπική τεχνική για την απόδειξη της ύπαρξης σπάνιων γραφημάτων.  Επίσης στη θεωρία γραφημάτων, ο Λοβάς απέδειξε το θεώρημα του Kneser  και βοήθησε στη διατύπωση της υπόθεσης Έρντος-Φάμπερ-Λοβάς. 

Με τους Άριεν Λένστρα  και Χέντρικ Λένστρα το 1982, ο Λοβάς ανέπτυξε τον αλγόριθμο LLL για  τα σημεία  προσέγγισης σε πλέγματα και τη μείωση των βάσεών τους.   Ο αλγόριθμος LLL έχει περιγραφεί από τον Γκιλ Κάλαι ως "ένας από τους θεμελιώδεις αλγόριθμους" και έχει χρησιμοποιηθεί σε πολλές πρακτικές εφαρμογές, συμπεριλαμβανομένων αλγορίθμων πολυωνυμικής παραγοντοποίησης και κρυπτογραφίας.

Βραβεία 
Στον  Λοβάς απονεμήθηκε το βραβείο Πόλια το 1979, το βραβείο Φούλκερσον  το 1982, το μετάλλιο Μπρόουερ το 1993, το βραβείο Βολφ και Κνουθ  το 1999, το βραβείο Γκέντελ το 2001, το βραβείο θεωρίας Τζων φον Νιούμαν  το 2006, το  το 2007, το βραβείο Σέτσενι το 2008 και το βραβείο του Κιότο στις βασικές επιστήμες το 2010.    Τον Μάρτιο του 2021, μοιράστηκε το Βραβείο Άμπελ με τον Άβι Γουίγκντερσον από το Ινστιτούτο Προηγμένης Μελέτης "για τις θεμελιώδεις συνεισφορές τους στη θεωρητική επιστήμη των υπολογιστών και τα διακριτά μαθηματικά, και τον πρωταγωνιστικό ρόλο τους στη διαμόρφωσή τους σε κεντρικά πεδία των σύγχρονων μαθηματικών".   

Εκλέχτηκε ξένο μέλος της Βασιλικής Ακαδημίας Τεχνών και Επιστημών της Ολλανδίας το 2006  και της Βασιλικής Ακαδημίας Επιστημών της Σουηδίας το 2007, και επίτιμο μέλος της Μαθηματικής Εταιρείας του Λονδίνου το 2009.  Ο Λοβάς εξελέγη μέλος της Εθνικής Ακαδημίας Επιστημών των ΗΠΑ το 2012.  Το 2012 έγινε μέλος της Αμερικανικής Μαθηματικής Εταιρείας.  Ο Λοβάς αναφέρεται ως ερευνητής με μεγάλη αναφορά στο ISI .

Προσωπική ζωή 
Ο Λοβάς είναι παντρεμένος με την συνάδελφο μαθηματικό Κάταλιν Βεστεργκόμπι,  με την οποία συμμετείχε σε ένα πρόγραμμα για μαθητές γυμνασίου, που είναι προικισμένοι στα μαθηματικά  και έχει τέσσερα παιδιά.  Είναι ταυτόχρονα  πολίτης της Ουγγαρίας και των Ηνωμένων Πολιτειών.

Βιβλία

Σημειώσεις

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 Ιστοσελίδα του Λάσλο Λοβάς
Βιογραφία του Λάσλο Λοβάς
Βιογραφία του Λάσλο Λοβάς  

Καθηγητές στο Πανεπιστήμιο Γέιλ
Μέλη της Βασιλικής Σουηδικής Ακαδημίας Επιστημών
Μέλη της Βασιλικής Ακαδημίας Τεχνών και Επιστημών της Ολλανδίας
Μέλη της Ουγγρικής Ακαδημίας Επιστημών
Ούγγροι επιστήμονες υπολογιστών
Αμερικανοί επιστήμονες υπολογιστών