Χαβιέρ Σοτομαγιόρ

Ο Χαβιέρ Σοτομαγιόρ (Javier Sotomayor Sanabria, γεννήθηκε 13 Οκτωβρίου 1967) είναι Κουβανός πρώην αθλητής του άλματος εις ύψος. Θεωρείται ως ο κορυφαίος του αγωνίσματος όλων των εποχών και είναι ο κάτοχος του παγκόσμιου ρεκόρ με 2,45 μέτρα. Κατά τη διάρκεια της καριέρας του κατέκτησε όλους τους τίτλους των μεγάλων διοργανώσεων στις οποίες συμμετείχε.

Βιογραφία 

Τα πρώτα βήματα του Σοτομαγιόρ (το όνομα του οποίου σημαίνει «μεγάλο άλμα») στο στίβο έγιναν σε πολύ νεαρή ηλικία: δέκα ετών ασκούνταν ήδη το άλμα εις ύψος, παρά το γεγονός ότι φοβόταν πολύ τη δοκιμασία και προτιμούσε αγώνες ταχύτητας. Στα δεκατρία του, όταν προπονητής του ήταν ο Καρμέλο Μπενίτεθ, πέρασε τα 1,65 μέτρα και στα δεκατέσσερά του ξεπέρασε τα δύο μέτρα. Το ύψος του έκανε το μπάσκετ θελκτικό αλλά η τελική του προτίμηση ήταν το άλμα εις ύψος. Λόγω αυτών των πλεονεκτημάτων, ο νεαρός έλαβε υποτροφία για να σπουδάσει στην Ανώτατη Σχολή Αθλητικής Βελτίωσης (ESPA). Το 1984, ήδη δεκαέξι ετών, σημείωσε το τρέχον ακόμα παγκόσμιο ρεκόρ εφήβων των 2,33 μ. στην Αβάνα. Μάλιστα, κατέχει τις τρεις καλύτερες επιδόσεις σε αυτή την κατηγορία, με τις άλλες να είναι 2,31 μ. (Αβάνα) και 2,30 μ. (Λονδίνο), που σημειώθηκαν όλα την ίδια χρονιά. Το 1986 αγωνίστηκε στο πρώτο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Νέων, το οποίο έλαβε χώρα στην Αθήνα και κατέλαβε την πρώτη θέση με άλμα 2,25 μ.

Μέχρι το 1987 έκανε το ντεμπούτο του σε δύο σημαντικές διοργανώσεις: στους  Παναμερικανικούς Αγώνες το 1987 στην Ινδιανάπολη, όπου κέρδισε την πρώτη θέση και ρεκόρ 2,32 μ. και στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα της Ρώμης, όπου κατέλαβε την ένατη θέση με 2,29 μ.

Το 1988 εντάχθηκε στην ελίτ του παγκοσμίου στίβου, όταν ήταν είκοσι ετών. Σε συνάντηση στίβου στη Σαλαμάνκα της Ισπανίας, στις 8 Σεπτεμβρίου, ξεπέρασε κατά ένα εκατοστό το ρεκόρ κόσμου των 2,42 μέτρων που κατείχε ο Σουηδός Πάτρικ Σιόμπεργκ. Εκείνη τη χρονιά δεν αγωνίστηκε στους Ολυμπιακούς Αγώνες της Σεούλ, λόγω του μποϊκοτάζ στο οποίο συμμετείχε η Κούβα μαζί με άλλες χώρες για την υποστήριξη της Βόρειας Κορέας. Τα καλά αποτελέσματα συνεχίστηκαν και το 1989 όταν σημείωσε νέα παγκόσμια ρεκόρ, τόσο σε κλειστό όσο και στον ανοικτό στίβο: έφτασε τα 2,43 μέτρα στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Κλειστού Στίβου στη Βουδαπέστη της Ουγγαρίας, και στο Πρωτάθλημα Στίβου Κεντρικής Αμερικής και Καραϊβικής στο Σαν Χουάν του Πουέρτο Ρίκο, ξεπέρασε το δικό του απόλυτο ρεκόρ με άλμα 2,44 μ., στις 29 Ιουλίου.

Το 1991 έκανε τη δεύτερη εμφάνισή του σε Παγκόσμιο Πρωτάθλημα, που διεξήχθη στο Τόκιο της Ιαπωνίας, και κατέλαβε τη δεύτερη θέση με 2,36 μ.  Επίσης, τον Μάρτιο εκείνης της χρονιάς μοιράστηκε την τρίτη θέση (2,31 μ.) στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Κλειστού Στίβου στη Σεβίλλη. Τον Αύγουστο πέτυχε τη δεύτερη συνεχόμενη νίκη του στους Παναμερικανικούς Αγώνες με 2,35 μ., που έγιναν στη χώρα του.

Κέρδισε χρυσό και ασημένιο μετάλλιο σε Ολυμπιακούς Αγώνες (το 1992 με 2,34 μέτρα  και το 2000 με 2,32 μέτρα αντίστοιχα). Το 1993 ανέκτησε τον τίτλο του πρωταθλητή κόσμου πηδώντας 2,40 μέτρα στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα στη Στουτγάρδη σημειώνοντας και ρεκόρ αγώνων.

Όπως αποδείχθηκε, η σημαντικότερη στιγμή στην καριέρα του ήρθε στις 27 Ιουλίου του 1993 στη Σαλαμάνκα: εκείνη την ημέρα έκανε τρία επιτυχημένα άλματα στα 2,23 μ., 2,32 μ. και 2,38 μ., όλα με την πρώτη προσπάθεια. Τελικά ζήτησε το ύψος των 2,45 μ., το οποίο ξεπέρασε με τη δεύτερη προσπάθεια καταρρίπτοντας τη δική του παγκόσμια επίδοση κατά ένα εκατοστό.

Στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Κλειστού Στίβου το 1995, πήδηξε 2,37 μ. και   κέρδισε το χρυσό μετάλλιο για τρίτη φορά, ενώ πέτυχε και την τρίτη νίκη στους  Παναμερικανικούς Αγώνες που διεξήχθησαν στη Μαρ ντελ Πλάτα της Αργεντινής με άλμα στα 2,40 μ., επίδοση που παραμένει ως ρεκόρ αγώνων. Το 1996 ένας σοβαρός τραυματισμός του στέρησε την ουσιαστική συμμετοχή σε μία ακόμη Ολυμπιάδα (κατετάγη 11ος με μόλις 2,25 μετρα). Στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα του 1997 στην Αθήνα διατηρήθηκε στην κορυφή με επίδοση 2,37 μέτρα.

Στους Παναμερικανικούς Αγώνες το 1999 ήταν και πάλι πρώτος αλλά βρέθηκε θετικός στην κοκαΐνη και του αφαιρέθηκε το μετάλλιο και επιβλήθηκε από την IAAF αρχικά διετής αποκλεισμός. Στη συνέχεια η ποινή μειώθηκε στον ένα χρόνο και έτσι ο Σοτομαγιόρ πήρε μέρος στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Σίδνεϊ. Ο ίδιος είχε διακυρηξει την αθωώτητά του. Στην υπόθεση της τιμωρίας του είχε την υποστήριξη της κυβέρνησης της Κούβας με την μείωση της ποινής του να αιτιολογειται ως μία ευκαιρία σε ένα αθλητή με περισσότερους από 300 αρνητικούς ελέγχους μέχρι τότε. Στις 14 Ιουλίου 2001, σε συνάντηση που διοργανώθηκε στην Τενερίφη (Ισπανία) βρέθηκε θετικός σε αναβολικό στεροειδές, κάτι που θα ισοδυναμούσε με τιμωρία ισόβιου αποκλεισμού. Ο ίδιος αποσύρθηκε σε ηλικία 34 ετών ήδη και σε συνέντευξή του τρία χρόνια αργότερα υποστήριξε πως εγκατέλειψε το στίβο λόγω τραυματισμού και όχι λόγω της υπόθεσης των αναβολικών.

Κατά τη διάρκεια της καριέρας του κατάφερε να υπερβεί τα 2,30 μέτρα περισσότερες από 170 φορές και 24 φορές πάνω από τα 2,40 μέτρα. Κατέρριψε πέντε φορές παγκόσμιο ρεκόρ, ενώ η καλύτερη χρονιά του ήταν το 1994, όταν κέρδισε 30 από τους 31 αγώνες που συμμετείχε.
Μετά την ολοκλήρωση της καριέρας του στον στίβο, απέκτησε πτυχίο στη φυσικό και αθλητικό πολιτισμό, που του επέτρεψε να εκπαιδεύει αθλητές από τη χώρα του. Επιπλέον, είναι  μέλος της επιτροπής της Κουβανικής Ομοσπονδίας Στίβου.
Το 2007 εισήχθη στο Hall of Fame της Συνομοσπονδίας Στίβου Κεντρικής Αμερικής και Καραϊβικής και το 2011, αναγνωρίστηκε με το βραβείο «Inspiration Sport for Youth» από τη Διεθνή Ολυμπιακή Επιτροπή.

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
 World Athletics : Javier SOTOMAYOR 

Κουβανοί αθλητές του στίβου
Άλτες του ύψους
Κουβανοί Ολυμπιονίκες
Αθλητές του στίβου στους Θερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες 1992
Αθλητές του στίβου στους Θερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες 1996
Αθλητές του στίβου στους Θερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες 2000
Χρυσοί Ολυμπιονίκες του στίβου
Αργυροί Ολυμπιονίκες του στίβου
Παγκόσμιοι πρωταθλητές στίβου
Κάτοχοι μεταλλίων του Παγκοσμίου Πρωταθλήματος Στίβου
Κάτοχοι μεταλλίων του Παγκοσμίου Πρωταθλήματος Κλειστού Στίβου