Τζάκομο Αττεντόλο Σφόρτσα

Ο Τζιάκομο Αττεντόλο Σφόρτσα (Giacomo ή Jacopo Attendolo, 28 Μαΐου 1369 - 4 Ιανουαρίου 1424) ήταν Ιταλός κοντοτιέρος. Ήταν ο ιδρυτής της δυναστείας των Σφόρτσα και πατέρας του Φραγκίσκου Α΄, πρώτου δούκα του Οίκου των Σφόρτσα στο Μιλάνο. Από το μικρό του όνομα Τζακομούτσιο τον αποκαλούσαν Μούτσιο. Κράτησε ως επώνυμο το Σφόρτσα.

Βιογραφία
Ήταν επικεφαλής του Φλωρεντιανού στρατού στην μάχη του Καζαλέτσιο. Γεννήθηκε στο Γιάκομο, στην επαρχία της Κοτινιόλα, από ευγενή, πλούσια οικογένεια. Κατά την παράδοση όργωνε το χωράφι τού πατέρα του, όταν μία ομάδα μισθοφόρων πέρασε από κοντά του υπό τον Μπολντρίνο ντα Πανικάλε, ζητώντας εθελοντές. Αμέσως, ιππεύοντας ένα από τα άλογα του πατέρα του, ενώθηκε μαζί τους. Αργότερα με τρεις αδελφούς του και δύο εξαδέλφους του ενώθηκε στην ομάδα του Αλμπερίκο του Μπαρμπιάνο και ονομάσθηκε Σφόρτσα, δηλαδή Ισχυρός, λόγω των τεράστιων ικανοτήτων του για την αναστροφή της τύχης στις μάχες. 

Βρισκόταν το 1398 στην υπηρεσία της Περούτζια, που πολεμούσε με τα Μιλανέζικα στρατεύματα του Τζαν Γκαλεάτσο Βισκόντι, τον οποίο σύντομα ο Μούτσιο ανέτρεψε από την εξουσία. Αργότερα πολέμησε με την Φλωρεντία κατά των Βισκόντι (1402), αλλά στη μάχη του Καζαλέτσιο ηττήθηκε από τον Αλμπερίκο του Μπαρμπιάνο. Προσελήφθη από τον Νικολό Γ΄ των Έστε της Φερράρα, όταν απειλήθηκε από τον Οττομπόνο Τέρζι της Πάρμας. Οι στρατιωτικές ικανότητες του Σφόρτσα τέθηκαν στις διαθέσεις των αντιπάλων της Νάπολης και του Πάπα.

Στην υπηρεσία της Ιωάννας Β΄ της Νάπολης 
Τα τελευταία χρόνια της ζωής του τα πέρασε στην Νάπολη μετά τον θάνατο του βασιλιά (1414), υπό τις υπηρεσίες της βασίλισσας Ιωάννας Β΄. Η εύνοια της βασίλισσας σε αυτόν προκάλεσε την ζήλια του Παντολφέλλο Αλόπο, που τον αιχμαλώτισε, αλλά τον απελευθέρωσε από φόβο, στο άκουσμα ότι ερχόταν ο στρατός του Σφόρτσα. 

Η βασίλισσα Ιωάννα Β΄ τού πρόσφερε το Μπενεβέντο και την Μανφρεντόνια, ενώ ο Τζάκομο νυμφεύτηκε την Αικατερίνη Αλόπο, αδελφή του Παντολφέλλο. Ήρθε σε διαμάχη με τον Ιάκωβο των Βουρβόνων, ελευθερώθηκε το 1416 μετά την πτώση του Ιακώβου και αποκαταστάθηκε από την Ιωάννα Β΄ στον τίτλο του κοντόσταυλου (1416). 

Το 1417 στάλθηκε από την Ιωάννα Β΄ με τον γιο του Φραγκίσκο Α΄, προκειμένου να βοηθήσει τον Πάπα ενάντια στον Μπράτσιο του Μοντόνε. Επέστρεψε σύντομα στη Νάπολη, όμως ήρθε σε αντιπαράθεση με τον Τζοβάννι Καρατσόλο, τον νέο εραστή της βασίλισσας. Αλλά λόγω τού ερχομού στην Νάπολη τού Λουδοβίκου Γ΄ του Ανζού, προκειμένου να συγκρουστεί με τον Αλφόνσο Ε΄ της Αραγωνίας, ο Σφόρτσα βοήθησε την Ιωάννα Β΄ με τον Καρατσόλο να πλεύσουν στην Αβέρσα.

Το 1423 επαναστάτησε η πόλη της Λ'Ακουίλα και ο Τζάκομο στάλθηκε να την ανακαταλάβει· σε μια προσπάθεια να σώσει έναν αξιωματικό του στην διάβαση του ποταμού της Πεσκάρα, πνίγηκε.

Οικογένεια 
Νυμφεύτηκε πρώτα το 1409 την Αντωνία Σαλιμπένι, κόρη τού Φραντσέσκο Σαλιμπένι πατρικίου της Σιένα και είχε τέκνο:
 Μπόζιο 1410-1476, κόμης της Κοτινιόλα, κύριος τού Καστέλλ'Αρκουάτο. Νυμφεύτηκε τη Τσετσίλια Αλντομπρανντέσκι, κόμισσα της Σάντα Φιόρα & Πιτιλιάνο.

Το 1411 απεβίωσε η Αντωνία και ο Τζάκομο Αττεντόλο έκανε δεύτερο γάμο με την Αικατερίνη, αδελφή τού Πανντολφέλλο επισκόπου Αλόπο, μεγάλου Θαλαμηπόλου της Ιωάννας Β΄ της Νάπολης και είχε τέκνα:
 Λεονάρντο 1415-1438, απεβ. 23 ετών.
 Πιέτρο 1417-1442, επίσκοπος τού Άσκολι Πιτσέρνο.

Το 1418 η Αντωνία αποβίωσε κατά τη διάρκεια γέννας και ο Τζάκομο Αττεντόλο έκανε τρίτο γάμο με τη Μαρία κόμισσα τού Τσελάνο (απεβ. 1440), κόρη τού Τζάκομο ντα Μαρτσάνο, 1ου δούκα της Σέσσα και είχε τέκνα:
 Μπαρτολομέο 1420-1435, απεβ. 15 ετών, κόμης τού Τσελάνο.
 (Κάρλο) Γκαμπριέλε 1423-1457, αρχιεπίσκοπος τού Μιλάνου.

Από μη νόμιμες σχέσεις είχε φυσικά τέκνα· από την ερωμένη του Ταμίρα ντι Τσάλι, είχε:
 Μανσουέτο π. 1400-1467, ηγούμενος τού Σαν Λορέντσο της Κρεμόνα.
 Ονεστίνα 1402-1422, απεβ. 20 ετών, Βενεδικτίνη μοναχή. 

Από τη Λουκία Τερζάνι απέκτησε 7 παιδιά, μεταξύ των οποίων:
 Φραγκίσκος Α΄ 1401-1466, δούκας τού Μιλάνου.
 Ελίζα 1402-1476, παντρεύτηκε τον Λεονέλλο τού Σανσεβερίνο κόμη τού Τσαγιάτσο.
 Αλμπέρικο 1403-1423, απεβ. 20 ετών.
 Αντωνία 1404-1471, παντρεύτηκε πρώτα τον Αρντιτσόνε ντα Καρράρα κύριο τού Φέλτρε και μετά τον Μανφρέντο ντα Μπαρμπιάνο.
 Λεόνε 1406-1440, κονντοττιέρο.
 Τζοβάννι 1407-1451, κονντοττιέρο.
 (Γκρεγκόριο) Αλεσσάντρο 1409-1473, κύριος τού Πέζαρο.
 Όρσολα 1411-1460, μοναχή της Αγ. Κλάρας.

Τζάκομο Αττέντολο Σφόρτσα
Κοντοτιέροι