Επιτροπή Τσερτς

Η Επιτροπή Τσερτς (επίσημη ονομασία: Εξεταστική Επιτροπή της Γερουσίας των Ηνωμένων Πολιτειών για τη Μελέτη Κυβερνητικών Επιχειρήσεων σε Σχέση με τις Δραστηριότητες Πληροφοριών), (αγγλικά:United States Senate Select Committee to Study Governmental Operations with Respect to Intelligence Activities) ήταν μια Εξεταστική Επιτροπή της Γερουσίας των ΗΠΑ του 1975 που διερεύνησε τις καταχρήσεις από την Κεντρική Υπηρεσία Πληροφοριών (CIA), την Εθνική Υπηρεσία Ασφαλείας (NSA), το Ομοσπονδιακό Γραφείο Ερευνών (FBI) και της Υπηρεσίας Εσωτερικών Εσόδων (IRS).

Υπό την προεδρία του Γερουσιαστή του Αϊντάχο Φρανκ Τσερτς (Δημοκρατικοί), η Επιτροπή ήταν μέρος μιας σειράς ερευνών για τις παραβιάσεις πληροφοριών το 1975, επονομάζομενο και ως «Έτος των Πληροφοριών», συμπεριλαμβανομένης της Επιτροπής Πάικ και της Προεδρικής Επιτροπής Ροκφέλερ. Οι προσπάθειες της Επιτροπής είχαν σαν αποτέλεσμα τη δημιουργία μιας μόνιμης Επιτροπής Πληροφοριών για τη Γερουσία των ΗΠΑ .Η δημιουργία της Επιτροπής Τσερτς εγκρίθηκε στις 27 Ιανουαρίου 1975, με ψηφοφορία 82 υπέρ και 4 κατά από την Γερουσία.

Ιστορικό
Μέχρι τα πρώτα χρόνια της δεκαετίας του 1970, μια σειρά ανησυχητικών αποκαλύψεων είχαν εμφανιστεί στον Τύπο σχετικά με τις δραστηριότητες πληροφοριών. Πρώτα ήρθαν οι αποκαλύψεις του αξιωματικού πληροφοριών του στρατού Κρίστοφερ Πάιλ τον Ιανουάριο του 1970 σχετικά με την κατασκοπεία του αμερικανικού στρατού για τον άμαχο πληθυσμό   και έπειτα οι έρευνες της Γερουσίας του γερουσιαστή Σαμ Έρβιν οι οποίες προκάλεσαν περισσότερες αποκαλύψεις.  Στη συνέχεια, στις 22 Δεκεμβρίου 1974, οι New York Times δημοσίευσαν ένα μακροσκελές άρθρο από τον Σέιμουρ Χερς όπου περιέγραφε λεπτομερώς τις ενέργειες που ανέλαβε η CIA κατά τη διάρκεια των ετών που ονομάστηκαν «Οικογενειακά Kοσμήματα». Αναφέρθηκαν για πρώτη φορά προγράμματα που περιελάμβαναν απόπειρες δολοφονίας ξένων ηγετών και μυστικές προσπάθειες ανατροπής ξένων κυβερνήσεων. Επιπλέον, το άρθρο ανέφερε τις προσπάθειες των υπηρεσιών πληροφοριών να συλλέξουν πληροφορίες σχετικά με τις πολιτικές δραστηριότητες των πολιτών των ΗΠΑ.

Επισκόπηση
Το τελικό πόρισμα της Επιτροπής Τσερτς δημοσιεύθηκε τον Απρίλιο του 1976 σε έξι τόμους και δημοσιεύτηκαν επίσης επτά τόμοι ακροάσεων της Επιτροπής στη Γερουσία.

Πριν από την κυκλοφορία του τελικού πορίσματος, η επιτροπή δημοσίευσε επίσης μια ενδιάμεση έκθεση με τίτλο «Φερόμενες δολοφονίες που εμπλέκουν ξένους ηγέτες», η οποία διερεύνησε τις φερόμενες απόπειρες δολοφονίας ξένων ηγετών, συμπεριλαμβανομένης του Πατρίς Λουμούμπα του Ζαΐρ, του Ραφαέλ Τρουχίλιο της Δομινικανής Δημοκρατίας, του Νγκο Ντιν Ντιεμ του Νοτίου Βιετνάμ, του Στρατηγού Ρενέ Σνάιντερ της Χιλής και  του Φιντέλ Κάστρο της Κούβας. Ο Πρόεδρος Τζέραλντ Φορντ προέτρεψε τη Γερουσία να παρακρατήσει το πόρισμα από το κοινό, αλλά απέτυχε  και υπό τις συστάσεις και τις πιέσεις της επιτροπής, ο Φορντ εξέδωσε το Εκτελεστικό Διάταγμα αρ. 11905 (όπου τελικά αντικαταστάθηκε το 1981 από το Εκτελεστικό Διάταγμα του Προέδρου Ρέιγκαν αρ. 12333) για την απαγόρευση των αμερικανικών δολοφονιών των ξένων ηγετών.

Επιπλέον, η Επιτροπή Τσερτς εκπόνησε επτά περιπτωσιολογικές μελέτες για μυστικές επιχειρήσεις, αλλά δημοσιεύσε μόνο μία για τη Χιλή, με τίτλο «Μυστική Δράση στη Χιλή: 1963-1973».  Οι υπόλοιπες κρατήθηκαν μυστικές κατόπιν αιτήματος της CIA..

Σύμφωνα με μια αποχαρακτηριμένη αναφορά της Εθνικής Υπηρεσίας Ασφαλείας, η Επιτροπή Τσερτς βοήθησε επίσης να αποκαλύψει τη Λίστα Παρακολούθησης της NSA. Οι πληροφορίες για τη λίστα συγκεντρώθηκαν στο λεγόμενο «Λεξικό Ράιμινγκ», το οποίο στο απόγειό του κατείχε εκατομμύρια ονόματα, με χιλιάδες από τα οποία ήταν πολίτες των ΗΠΑ. Μερικοί εξέχοντες πολίτες αυτής της λίστας ήταν οι Τζοάν Γούντγουρντ, Τόμας Γουάτσον, Γκρέγκορι Πεκ, τα μέλη της Επιτροπής Τσερτς: Γουόλτερ Μόντεϊλ, Χάουαρντ Μπέικερ και του Προέδρου της Φρανκ Τσερτς και άλλοι.

Αλλά μεταξύ των πιο συγκλονιστικών αποκαλύψεων της Επιτροπής ήταν η αποκάλυψη της Επιχείρησης Σάμροκ, στην οποία οι μεγάλες εταιρείες τηλεπικοινωνιών μοιράστηκαν τα αρχεία τους με την NSA από το 1945 έως τις αρχές της δεκαετίας του 1970. Οι πληροφορίες που συγκεντρώθηκαν σε αυτήν τη επιχείρηση εισήχθησαν απευθείας στη λίστα παρακολούθησης. Το 1975, η Επιτροπή αποφάσισε να αποχαρακτηρίσει μονομερώς τα στοιχεία αυτής της επιχείρησης, ενάντια στις αντιρρήσεις της διοίκησης του Προέδρου Φορντ.

Οι εκθέσεις της Επιτροπής Τσερτς λέγεται ότι αποτελούν την πιο εκτεταμένη ανασκόπηση των δραστηριοτήτων πληροφοριών που διατέθηκαν ποτέ στο κοινό. Μεγάλο μέρος του περιεχομένου ταξινομήθηκε, αλλά πάνω από 50.000 σελίδες αποχαρακτηρίστηκαν σύμφωνα με τον Πρόεδρο John F. Kennedy Assassination Records Collection Act του 1992 .

Μέλη της Επιτροπής

Άνοιγμα αλληλογραφίας
Η Επιτροπή Τσερτς έμαθε ότι, ξεκινώντας από τη δεκαετία του 1950, η CIA και το Ομοσπονδιακό Γραφείο Ερευνών είχαν ανοίξει και φωτογραφίσει περισσότερα από 215.000 φάκελοι αλληλογραφίας τη στιγμή που το πρόγραμμα ('HTLINGUAL) έκλεισε το 1973. Αυτό το πρόγραμμα ήταν μέρος μιας διαδικασία με την οποία η κυβέρνηση κατέγραφε - χωρίς καμία απαίτηση για ένταλμα ή ειδοποίηση - όλες τις πληροφορίες στο εξωτερικό ενός φακέλου ή πακέτου, συμπεριλαμβανομένου του ονόματος του αποστολέα και του παραλήπτη. 

Η Επιτροπή διαπίστωσε ότι η CIA ήταν προσεκτική στη παρακράτηση της Ταχυδρομικής Υπηρεσίας των Ηνωμένων Πολιτειών από την εκμάθηση και ότι οι κυβερνητικοί πράκτορες άνοιγαν τις ταχυδρομικές επιστολές. Οι πράκτορες της CIA μετέφεραν όλο την αλληλογραφία που τους ενδιέφερε σε ένα ιδιωτικό δωμάτιο για να ανοίξουν τους φακέλους ή, σε ορισμένες περιπτώσεις, τους άνοιγαν τη νύχτα αφού τους έβαζαν σε χαρτοφύλακες ή σε τσέπες για να εξαπατήσουν τους ταχυδρομικούς υπαλλήλους.

Η διοίκηση Φορντ και η Επιτροπή Τσερτς
Στις 9 Μαΐου 1975, η Επιτροπή Τσερτς αποφάσισε να καλέσει τον αναπληρωτή διευθυντή της CIA Γουίλιαμ Κόλμπι που την ίδια μέρα οι κορυφαίοι υπουργοί και σύμβουλοι του Φορντ (Χένρι Κίσινγκερ, Ντόναλντ Ράμσφελντ, Φίλιπ Μ. Μπάχεν και Τζον Μάρς) συνέταξαν μια σύσταση για να εξουσιοδοτηθεί ο Κόλμπι να ενημερώνει μόνο και όχι να καταθέτει στην Επιτροπή και ότι θα του ζητηθεί να συζητήσει μόνο το γενικό θέμα, αποφευγόντας τις λεπτομέρειες για συγκεκριμένες μυστικές ενέργειες που έπρεπε να  αναφερθούν εκτός από τις ρεαλιστικές υποθέσεις. Αλλά η Επιτροπή Τσερτς είχε την πλήρη εξουσία να καλέσει για ακρόαση και να απαιτήσει την κατάθεση του Κόλμπι. Ο Φορντ και οι κορυφαίοι σύμβουλοί του συναντήθηκαν με τον Κόλμπι για να τον προετοιμάσουν για την ακρόαση. Ο Κόλμπι κατέθεσε μεταξύ άλλων:

Αποτελέσματα της έρευνας
Στις 17 Αυγούστου 1975, ο γερουσιαστής Φρανκ Τσερτς εμφανίστηκε στη τηλεοπτική εκπομπή Meet the Press του δικτύου NBC και συζήτησε για τη NSA, χωρίς να την αναφέρει ονομαστικά:

Συνέπειες
Ως αποτέλεσμα της πολιτικής πίεσης που δημιουργήθηκε από τις αποκαλύψεις της Επιτροπής Τσερτς και των ερευνών της Επιτροπής Πάικ, ο Πρόεδρος Τζέραλντ Φορντ εξέδωσε το Εκτελεστικό Διάταγμα αρ. 11905. Αυτή η εκτελεστική εντολή απαγόρευε τις πολιτικές δολοφονίες αναφέροντας πως:«Κανένας υπάλληλος της κυβέρνησης των Ηνωμένων Πολιτειών δεν θα εμπλακεί ή θα συνωμοτήσει σε πολιτική δολοφονία». Ο γερουσιαστής Τσερτς επέκρινε αυτήν την κίνηση με το επιχείρημα ότι οποιοσδήποτε μελλοντικός πρόεδρος θα μπορούσε εύκολα να παραμερίσει ή να αλλάξει αυτό το εκτελεστικό διάταγμα με ένα νέο εκτελεστικό διάταγμα. Επιπλέον, ο Πρόεδρος Τζίμι Κάρτερ εξέδωσε το Εκτελεστικό Διάταγμα αρ. 12036, το οποίο με κάποιο τρόπο επέκτεινε το εκτελεστικό Διάταγμα αρ. 11905. 

Το 1977, ο δημοσιογράφος Καρλ Μπερνστάιν έγραψε ένα άρθρο στο περιοδικό Rolling Stone, δηλώνοντας ότι η σχέση μεταξύ της CIA και των ΜΜΕ ήταν πολύ πιο εκτεταμένη από ό, τι αποκάλυψε η Επιτροπή Τσερτς. Ο Μπερνστάιν είπε ότι η Επιτροπή την είχε συγκαλύψει, γιατί θα είχε δείξει «ενοχλητικές σχέσεις τη δεκαετία του 1950 και του 1960 με μερικές από τις πιο ισχυρές οργανώσεις και άτομα στην αμερικανική δημοσιογραφία».

Ο Έμμμετ Τάιρελ, εκδότης του συντηρητικού περιοδικού The American Spectator, έγραψε ότι η Επιτροπή Τσερτς «προδίδει πράκτορες και επιχειρήσεις της CIA». Η επιτροπή δεν είχε λάβει πληροφορίες για ονόματα, οπότε δεν είχε κανένα να δημοσιεύσει, όπως επιβεβαιώθηκε από τον μεταγενέστερο διευθυντή της CIA Τζορτζ Μπους. Ωστόσο, ο γερουσιαστής Τζιμ Μάκλουρ χρησιμοποίησε αυτόν τον ισχυρισμό στις εκλογές του 1980, όταν η Επιτροπή Τσερτς σταμάτησε την έρευνα.

Το έργο της Επιτροπής επικρίθηκε πιο πρόσφατα μετά τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου, επειδή οδήγησε σε νομοθεσία που μειώνε την ικανότητα της CIA να συγκεντρώνει σημαντικές πληροφορίες. 

Σε απάντηση σε αυτήν την κριτική, ο επικεφαλής σύμβουλος της επιτροπής, Φρέντερικ Σβαρτς, απάντησε με ένα βιβλίο που συνέγραψε ο Αζίζ Χαγκ, καταγγέλλοντας τη χρήση της κυβέρνησης Μπους που ήταν μια ενέργεια «άνευ προηγουμένου σε αυτή την πλευρά του Βόρειου Ατλαντικού».

Τον Σεπτέμβριο του 2006, το Πανεπιστήμιο του Κεντάκυ διοργάνωσε ένα φόρουμ συζήτησης με τίτλο: "Ποιος παρακολουθεί τους κατασκόπους; Δραστηριότητες πληροφοριών και δικαιώματα των Αμερικανών", συγκεντρώνοντας δύο μέλη της επιτροπής της Δημοκρατικών, τον πρώην αντιπρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών Γουόλτερ Μόντεϊλ και τον πρώην γερουσιαστή των ΗΠΑ Γουόλτερ Χάντλεστον και τον Φρέντερικ Σβαρτς για να συζητήσουν το έργο της Επιτροπής, τον ιστορικό της αντίκτυπο και πώς σχετίζεται με τη σημερινή κοινωνία.

Περαιτέρω ανάγνωση

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

 Church Committee reports (Assassination Archives and Research Center)
 National Security Agency Tracking of U.S. Citizens – "Questionable Practices" from 1960s & 1970s published by the National Security Archive
 Church Report: Covert Action in Chile 1963-1973 (U.S. Dept. of State)
 Interviews with William Colby and Richard Helms from cia.gov
 Recollections from the Church Committee's Investigation of NSA from cia.gov 
 Church Committee Reports (Mary Ferrell Foundation)
 
 Church Committee Report On Diem Coup
 Flashback: A Look Back at the Church Committee’s Investigation into CIA, FBI Misuse of Power
 The Church Committee: Idaho's Reaction to Its Senator's Involvement in the Investigation of the Intelligence Community

Πολιτική των Ηνωμένων Πολιτειών