Αντίμαχος Α΄ Θεός

Ο Αντίμαχος Α´ Θεός (3ος/2ος αιώνας π.Χ.) ήταν ηγεμόνας του ελληνικού βασιλείου της Βακτριανής το διάστημα,  από το 185 π.Χ. έως το 170 π.Χ. με το βασίλειο του να εκτείνεται στα εδάφη της Βακτριανής, Παροπαμισάδων και Αραχωσίας.

Ηγεμονία

Οι ιστορικοί τον προσδιορίζουν ως γιο του Ευθύδημου Α´ και αδερφό του Δημητρίου Α´, και πως βασίλεψε ως ελάσσονας ηγεμόνας στην δική του περιοχή υπό τον πατέρα του τον Ευθύδημο, και αργότερα συμβασίλεψε με τον αδερφό του τον Δημήτριο, η πρώτη φορά όπου εμφανίζονται υποβασιλείς στα βασίλεια αυτά. 

Ωστόσο υπάρχουν και άλλες εκτιμήσεις οι οποίες θεωρούν πως δεν ανήκε στην οικογένεια των Ευθυδημίδων αλλά των Διοδοτίδων του Διοδότου Α´. Η εκτίμηση αυτή στηρίζεται σε τμήμα παπύρου το οποίο ανακαλύφθηκε και το οποίο αποτελούσε φορολογική απόδειξη κάποιων οικονομικών συναλλαγών. Σε αυτό γίνεται αναφορά στην βασιλεία του Αντιμάχου Θεού και του Ευμένη και του Αντιμάχου Β´, κάτι που δεν κάνει πιθανό ο Αντίμαχος να βασίλεψε υπό τον Ευθύδημο ή/και μαζί με τον Δημήτριο, και είναι πολύ πιθανότερο πως οι Ευμένης και Αντίμαχος οι οποίοι αναφέρονται στο σημείωμα πως είναι διάδοχοι του, ο δεύτερος πιθανώς πρόκειται για τον Αντίμαχο Β´ Νικηφόρο ο οποίος βασίλεψε στα εδάφη του ινδοελληνικού βασιλείου.

Ο Αντίμαχος Α´ αντικαταστάθηκε από τον Ευκρατίδη ο οποίος είτε σφετερίστηκε τον θρόνο του είτε απέκτησε το βασίλειο του Αντιμάχου αφότου αυτός πέθανε.

Νομίσματα

Κατά την βασιλεία του εξέδωσε πολλά αργυρά νομίσματα κατά το αττικό πρότυπο, με την όψη του στην μια πλευρά φορώντας την μακεδονική καυσία, και στην άλλη πλευρά του νομίσματος απεικόνιση του Ποσειδώνα με την τρίαινα του, πιθανώς κάτι που υποδηλώνει νίκη σε ναυμαχία που συνέβη νωρίς στην ηγεμονία του, με πολύ λίγες πιθανότητες να έχει συμβεί κάτι τέτοιο στον Ινδό ποταμό ή στην Κασπία θάλασσα, και πολύ πιθανότερο στον Ωξό ποταμό εναντίον των Σακών.

Στα νομίσματα του αναφέρεται ως Θεός, κάτι που τον καθιστά τον πρώτο ηγεμόνα της περιοχής ο οποίος αποκάλεσε τον εαυτό του έτσι. Επίσης όπως και ο Αγαθοκλής, εξέδωσε αναμνηστικά αργυρά τετράδραχμα προς τιμή του Ευθύδημου Α´ ο οποίος επίσης αποκαλούνταν Θεός, και του Διοδότου Α´ ο οποίος αποκαλούνταν Σωτήρ. Με βάση αυτά τα στοιχεία είναι πιθανό πως ο Αντίμαχος έθεσε τις βάσεις για την δημιουργία θρησκευτικής λατρείας των Ελλήνων βασιλέων σε Βακτρία και βόρεια Ινδία.

Άλλα νομίσματα του περιέχουν αναπαραστάσεις ελέφαντα στην μια όψη, και της θεάς Νίκης στην άλλη κρατώντας στεφάνι. Ο ελέφαντας ενδεχομένως χρησιμοποιείται ως βουδιστικό σύμβολο, και τα νομίσματα αυτά γενικότερα μοιάζουν με αυτά του Δημητρίου Α´ και του Απολλοδότου Α´.

Άλλα χάλκινα νομίσματα της περιόδου είναι τετραγωνοειδούς σχήματος με αρκετές σχεδιαστικές ατέλειες, και περιέχουν επίσης παράσταση ελέφαντα ενώ στην άλλη όψη κεραυνό. Είναι ινδικής τεχνοτροπίας και πιθανώς προέρχονται από την Αραχωσία, με την γραφή σε αυτά να είναι στα ελληνικά.

Παραπομπές

Σχετική βιβλιογραφία
"The Greek in Bactria and India", W. W. Tarn, Cambridge University Press
"The Decline of the Indo-Greeks", R. C. Senior and D. MacDonald, Hellenistic Numismatic Society
"The Indo-Greeks", A. K. Narain, B.R. Publications

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Νομίσματα του Αντίμαχου Α´ Θεού - coinarchives.com
Νομίσματα του Αντίμαχου Α´ Θεού - wildwinds.com

Έλληνες Βασιλείς Βακτρίας & Ινδίας