Ραδιοφωνικοί Σταθμοί Πανεπιστημίου Κρήτης

Στο Πανεπιστήμιο Κρήτης λειτουργούν δύο φοιτητικοί Ραδιοφωνικοί Σταθμοί, ένας στην Πανεπιστημιούπολη Βουτών στο Ηράκλειο (Ρα.Στα.Παν.Κ 96,7) και ένας στην Πανεπιστημιούπολη Γάλλου στο Ρέθυμνο (ΜατζόΡε FM 89.1). Οι Ραδιοφωνικοί Σταθμοί εντάσσονται στις Πολιτιστικές ομάδες του Πανεπιστημίου Κρήτης. Βασικές αρχές των σταθμών είναι η αποδοχή στη διαφορετικότητα, η ελεύθερη έκφραση, ο πειραματισμός στη μουσική και ο αντιεμπορευματικός χαρακτήρας. Οι σταθμοί εκπέμπουν διαδικτυακά στις ιστοσελίδες τους και στα FM. Ο Ρα.Στα.Παν.Κ στους 96,7 και ο ΜατζόΡε στους 89.1 στην αντίστοιχη πόλη τους.

Ιστορική αναδρομή 
Ο σταθμός στο Ηράκλειο λειτούργησε αρχικά από το 2002 μέχρι το 2010. Επαναλειτουργεί στην τωρινή του μορφή από το 2012 και από το 2014 εκπέμπει σήμα στους 96.7 στα FM στην ευρύτερη περιοχή της πόλης του Ηρακλείου.

Ο σταθμός στο Ρέθυμνο ξεκίνησε να λειτουργεί τον Φεβρουάριο του 2020 με βοήθεια των μελών του Ρα.Στα.Παν.Κ. και τη συμβολή καθηγητών και διοικητικού προσωπικού. Από τον Ιούνιο του 2020 εκπέμπει σήμα και στους 89.1 στα FM στην ευρύτερη περιοχή της πόλης του Ρεθύμνου.

Τρόπος λειτουργίας 
Οι δύο σταθμοί στη βάση τους λειτουργούν με παρόμοιο τρόπο.

Ο Ρα.Στα.Παν.Κ. βασίζεται στην αφιλοκερδή πρωτοβουλία των μελών του. Η οργάνωση και η λήψη αποφάσεων γίνεται μέσω της εβδομαδιαίας, με οριζόντια δομή, ανοιχτής γενικής συνέλευσης. Η οικονομική ανατροφοδότηση του εγχειρήματος επιτυγχάνεται από συνεισφορές των μελών του εγχειρήματος, καθώς και μέσα από τη διοργάνωση εκδηλώσεων. Από το 2017, το Πανεπιστήμιο χορηγεί την ενοικίαση και την ηλεκτροδότηση οικίσκου στο πάρκο κεραιών της Ρογδιάς, όπου έχει εγκατασταθεί ο εξοπλισμός για την εκπομπή του σήματος FM στο Ηράκλειο. 

H ομάδα του σταθμού επιδιώκει τον πειραματισμό, την αποεμπορευματοποίηση και ενεργά χρησιμοποιεί, σχεδιάζει και συνεισφέρει ελεύθερο/ανοιχτό λογισμικό και δεδομένα μέσω του GitΗub. Τα προγράμματα δηλαδή που χρησιμοποιούνται για τη μετάδοση του σήματος και τη λειτουργία του studio έχουν δημιουργηθεί στα πλαίσια του ανοιχτού και ελεύθερου λογισμικού με τα μέλη του σταθμού να έχουν δημιουργήσει ή και επεξεργαστεί αρκετά από αυτά. Η επισκευή των υπολογιστών και των μηχανημάτων γίνεται από τα ίδια τα μέλη στα πλαίσια του "do it yourself" (DIY). Στα πλαίσια της αποεμπορευματοποίησης ο σταθμός δεν έχει διαφημίσεις στις εκπομπές ή σπόνσορες. Οι εκδηλώσεις που οργανώνει είναι με ελεύθερη είσοδο και ελεύθερη συνεισφορά ώστε να ενισχυθεί οικονομικά ο σταθμός και να καλυφθούν τα έξοδα της εκδήλωσης. Οι εκδηλώσεις του σταθμού έχουν σκοπό την παρέμβαση στα κοινά, όχι στα πλαίσια της κυρίαρχης αντίληψης της κουλτούρας, αλλά στα πλαίσια ανάδειξης πολιτιστικής και αισθητικής ποικιλομορφίας. Πέρα από τις εκδηλώσεις, στο μουσικό πρόγραμμα ο σταθμός επιλέγει να ακούγονται νέοι και λιγότερο γνωστοί καλλιτέχνες.

Ο ΜατζόΡε FM 89.1, επίσης βασίζεται στην πρωτοβουλία των μελών του. Οι εκπομπές, η συντήρηση των μηχανημάτων και ο καθαρισμός του σταθμού γίνονται αφιλοκερδώς από τα μέλη του. Όπως και ο Ρα.Στα.Παν.Κ., η οργάνωση και η λήψη αποφάσεων γίνεται με οριζόντια δομή, μέσω της εβδομαδιαίας ανοιχτής γενικής συνέλευσης. Η οικονομική ενίσχυση του σταθμού γίνεται επίσης μέσα από εισφορές μελών και εκδηλώσεις. Ο εξοπλισμός (λογισμικό-προγράμματα) προέρχεται από τα μέλη του Ρα.Στα.Παν.Κ στα πλαίσια της συνεισφοράς τους στο ελεύθερο λογισμικό που είναι προσβάσιμο από όλους. Τέλος, ο ΜατζόΡε FM 89.1, δεν έχει διαφημίσεις ή σπόνσορες σε εκδηλώσεις στα πλαίσια του αντιεμπορευματικού χαρακτήρα της ομάδας. Στην ιστοσελίδα του σταθμού υπάρχει επίσης αρθρογραφία για διάφορα θέματα.

Δράσεις και εκδηλώσεις 
Και οι δυο σταθμοί διοργανώνουν δράσεις (δια ζώσης και διαδικτυακές) και εκδηλώσεις, ενώ παίρνουν θέση με κείμενα σε θέματα που αφορούν τα φοιτητικά και κοινωνικά θέματα.

Ο Ρα.Στα.Παν.Κ έχει διοργανώσει: μουσικές εκδηλώσεις οικονομικής ενίσχυσης του σταθμού, εκδηλώσεις οικονομικής ενίσχυσης άλλων πρωτοβουλιών και συνέδριο κοινοτήτων ελεύθερου και ανοιχτού λογισμικού (FossComm). Έχει συμβάλλει στη διοργάνωση διαφόρων φεστιβάλ.

O ΜατζόΡε FM, έχει διοργανώσει συλλογή αγαθών πρώτης ανάγκης για τους πρόσφυγες και μετανάστες στη Μόρια, έπειτα από την πυρκαγιά στη Λέσβο τον Σεπτέμβριο του 2020. Διοργάνωσε διαδικτυακές συζητήσεις την περίοδο της πανδημίας του COVID-19, σχετικές με φιλοσοφικά θέματα και θέματα που αφορούν την πανεπιστημιακή κοινότητα, όπως η Πανεπιστημιακή Αστυνομία. Κάλυψε δημοσιογραφικά τις διαδηλώσεις της φοιτητικής κοινότητας στο Ρέθυμνο για τον παραπάνω νόμο την περίοδο Ιανουαρίου - Μαρτίου 2021 και συμμετείχε στις διαμαρτυρίες με δρώμενο ενάντια στην πανεπιστημιακή αστυνομία.

Πηγές 

 Αγωνιστικά «ψώνια» από φοιτητές στο Ρέθυμνο ενάντια στην πανεπιστημιακή αστυνομία. (2021, Ιανουάριος 28). The Press Project - Ειδήσεις, Αναλύσεις, Ραδιόφωνο, Τηλεόραση. https://thepressproject.gr/agonistika-psonia-apo-foitites-sto-rethymno-enantia-stin-panepistimiaki-astynomia/
 Ραδιοφωνικός Σταθμός Πανεπιστημίου Κρήτης: «Λίγο ΕΛ.ΑΣ., λίγο βούρδουλας και το πείραμα θα τρέξει». (2020, Δεκέμβριος 15). Candia Doc. https://www.candiadoc.gr/2020/12/15/radiofonikos-stathmos-panepistimioy/
 Παπαθανασίου, Β. Ε. (2020, Μάιος 20). ΜατζόΡε fm : "ΜατζόΡε σημαίνει χαρούμενο άκουσμα της μουσικής" | Συνεντεύξεις. MAXMAG | Πολιτισμός, Τέχνες, Διασκέδαση, Ομορφιά. https://www.maxmag.gr/synenteukseis/matzore-fm/

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 Ρα.Στα.Παν.Κ FM 96,7: https://rastapank.radio.uoc.gr/about_us
 Wiki "Μακροβουτών": https://gitlab.com/rastapank/makrovoutes/-/wikis/home 
 NEWSUOC e-Newsletter, Περιοδική Έκδοση του Πανεπιστημίου Κρήτης - Τεύχος 1 - Οκτώβριος 2020: https://www.uoc.gr/files/items/8/8177/newsuoc_-_teyhos_1_-oktobrios_2020.pdf
 ΜατζόΡε FM 89.1: http://matzore.radio.uoc.gr/about_us
Ελληνικοί ραδιοφωνικοί σταθμοί