Πλανόμυγα (Hoverfly)

Οι πλανόμυγες, που ονομάζονται επίσης Μύγες των λουλουδιών ή λουλουδόμυγες ή μύγες συρφιδίων, αποτελούν την οικογένεια εντόμων Syrphidae . Όπως υποδηλώνει το κοινό τους όνομα, συχνά φαίνονται να αιωρούνται ή να νεκρώνονται στα λουλούδια. Οι ενήλικες πολλών ειδών τρέφονται κυρίως με νέκταρ και γύρη, ενώ οι προνύμφες ( σκουληκονύμφες ) τρώνε ένα ευρύ φάσμα τροφίμων. Σε ορισμένα είδη, οι προνύμφες είναι σαπροτρόφες, που τρώνε φυτικές και ζωικές ύλες που αποσυντίθενται στο έδαφος ή σε λίμνες και ρυάκια. Σε άλλα είδη, οι προνύμφες είναι εντομοφάγα και λεία αφίδων, θρίπων και άλλων εντόμων που ρουφούν φυτά.

Έντομα όπως οι αφίδες θεωρούνται παράσιτα καλλιεργειών και επομένως μερικές προνύμφες πλανόμυγων που τις τρώνε - χρησιμεύουν ως, οικονομικά καθώς και οικολογικά, σημαντικοί θηρευτές και ακόμη και πιθανοί παράγοντες για χρήση στον βιολογικό έλεγχο, ενώ οι ενήλικες μπορεί να είναι επικονιαστές.

Έχουν περιγραφεί περίπου 6.000 είδη σε 200 γένη. Οι πλανόμυγες είναι κοινές σε όλο τον κόσμο και μπορούν να βρεθούν σε όλες τις ηπείρους εκτός από την Ανταρκτική. Οι πλανόμυγες είναι ακίνδυνες για τα περισσότερα θηλαστικά, αν και πολλά είδη μιμούνται τσιμπημένες σφήκες και μέλισσες, μια μίμηση που μπορεί να χρησιμεύσει για να αποτρέψει αρπακτικά.

Περιγραφή 
Οι συγκεκριμένες μύγες έχουν κίτρινα σημεία, λωρίδες και καλύπτονται με μαύρες πυκνές τρίχες. Συχνά τις μπερδεύουμε με τις σφήγκες και τις μέλισσες.

Αυτά τα έντομα παίρνουν το όνομά τους από τη συνήθεια των ενηλίκων να αιωρηθούν γύρω από τα λουλούδια. Εάν καλλιεργείται λουλούδια, είναι πιθανό να δείτε αυτές τις μύγες να αιωρούνται μπροστά τους. Τα ενήλικα με τις κίτρινες ρίγες, είναι σημαντικοί επικονιαστές και τρέφονται με γύρη και νέκταρ, ενώ οι καφετιές ή πρασινωπές κάμπιες-προνύμφες τρώνε βλαβερά έντομα.

Τρώνε: αφίδες, κάμπιες, κανθάρους και θρύπες, όταν βρίσκονται στο στάδιο της κάμπιας.

Το μέγεθος των πλανόμυγων ποικίλλει ανάλογα με το είδος.  Ορισμένα, όπως τα μέλη του γένους Baccha, είναι μικρά, επιμήκη και λεπτά, ενώ άλλα, όπως τα μέλη της Criorhina, είναι μεγάλα, τριχωτά και κίτρινα και μαύρα. Ως μέλη του Diptera, όλες οι πλανόμυγες έχουν ένα μόνο λειτουργικό ζεύγος φτερών (τα πίσω φτερά χρησιμοποιούνται κυρίως ως όργανα ισορροπίας).  Πολλά είδη έχουν έντονο χρώμα, με κηλίδες, λωρίδες και ταινίες κίτρινου ή καφέ που καλύπτουν το σώμα τους.  Λόγω αυτού του χρωματισμού, συχνά συγχέονται με σφήκες ή μέλισσες . παρουσιάζουν Μπατεσιανή μίμηση. Παρ 'όλα αυτά, οι πλανόμυγες είναι ακίνδυνες για τον άνθρωπο.  Οι μύγες Drone, E. tenax , είναι ένα παράδειγμα ενός τύπου πλανόμυγας που παρουσιάζει μιμητική Batesian.

Με λίγες εξαιρέσεις,  οι πλανόμυγες διακρίνονται από άλλες μύγες έχοντας μια πλαστή φλέβα, που βρίσκεται παράλληλα με την τέταρτη διαμήκη φλέβα τους.  Οι ενήλικες τρέφονται κυρίως με νέκταρ και γύρη.  Πολλά είδη αιωρούνται επίσης γύρω από τα λουλούδια, δανείζοντας το κοινό τους όνομα. 

Οι μελισσόμυγες της οικογένειας Bombyliidae μιμούνται συχνά τα Υμενόπτερα και αιωρούνται γύρω από τα λουλούδια, καθιστώντας ορισμένα είδη βομβυλιωδών δύσκολο να τα ξεχωρίσουν από τις Syrphidae με την πρώτη ματιά. Ωστόσο, οι πλανόμυγες μπορούν να διακριθούν στον τομέα με βάση τα ανατομικά χαρακτηριστικά όπως:

 Τα πόδια και τα στοματικά μέρη των πλανόμυγων συνήθως δεν είναι ιδιαίτερα μακριά και λεπτά (ορισμένα βομβυλίδια έχουν μακρά και βελόνα προβοσκίδα, πολλά έχουν πόδια που είναι αισθητά μακρύτερα και λεπτότερα από ότι σε συρίφες παρόμοιου μεγέθους)
 Η επιδερμίδα του προσώπου τους έχει συχνά εμφανείς διογκώσεις ή/και προεξοχές που μοιάζουν με ράμφος προς πόμολο (οι περισσότερες μελισσόμυγες έχουν ομοιόμορφα καμπυλωτό ή κεκλιμένο πρόσωπο).
 Τα φτερά είναι συχνά διαυγή ή έχουν ομαλές διαβαθμίσεις χρωματισμού και οι φλέβες τους συγχωνεύονται εκ των υστέρων σε μια «ψεύτικη άκρη» που εκτείνεται παράλληλα με την αληθινή πίσω άκρη της πτέρυγας και εκτείνεται κατά το ήμισυ ή περισσότερο του μήκους της πτέρυγας (τα φτερά των βομβυλιδοειδών στερούνται «ψεύτικου πίσω» άκρη »και συχνά έχουν μεγάλες σκοτεινές περιοχές με αιχμηρά όρια ή πολύπλοκα μοτίβα κηλίδων).
 Οι κοιλιακοί και οι θώρακες τους έχουν συχνά γυαλιστερές επιδερμικές επιφάνειες σώματος, τα κοιλιακά χρώματα συνήθως οφείλονται κυρίως στις επιδερμικές χρωστικές (οι μύγες των μελισσών είναι συνήθως πολύ τριχωτές, τα κοιλιακά τους χρώματα οφείλονται σχεδόν πάντα στη χρώση των τριχών και όχι στην υποκείμενη επιδερμίδα).

Αναπαραγωγή και κύκλος ζωής 

Σε αντίθεση με τους ενήλικες, τα σκουληκόνυμφα των πλανόμυγων τρέφονται με ποικιλία τροφών. μερικά είναι σαπροτρόφα, που τρώνε φυτικές ή ζωικές ύλες σε αποσύνθεση, ενώ άλλα είναι εντομοφάγα, τρώνε αφίδες, θρίπες και άλλα έντομα που ρουφούν φυτά.   Τα αρπακτικά είδη είναι ευεργετικά για τους αγρότες και τους κηπουρούς, καθώς οι αφίδες καταστρέφουν τις καλλιέργειες και τα ιπτάμενα σκουληκόνυμφα χρησιμοποιούνται συχνά σε βιολογικό έλεγχο. Αυτό περιλαμβάνει ένα από τα πιο κοινά διαδεδομένα είδη πλανόμυγων, το Syritta pipiens, των οποίων οι προνύμφες τρέφονται με αφίδες. Ορισμένα είδη, όπως το Lampetia equestris ή το Eumerus tuberculatus, είναι υπεύθυνα για την επικονίαση.

Σε εξαιρετικά σπάνιες περιπτώσεις, οι προνύμφες πλανόμυγων είναι γνωστό ότι προκαλούν τυχαία μυίαση στους ανθρώπους. Αυτό συμβαίνει όταν οι προνύμφες καταπίνονται κατά λάθος από μολυσμένα τρόφιμα.  

Ένα παράδειγμα ενός γνωστού ιπτάμενου σκουληκόνυμφου είναι η σκουληκόνυμφη με ουρά αρουραίου, της μύγας drone, Eristalis tenax . Έχει ένα σιφόνι αναπνοής στο πίσω άκρο του, δίνοντάς του το όνομά του.  Το είδος ζει σε λιμνάζοντα νερά, για παράδειγμα σε λύματα και λιμνοθάλασσες.

Εξέλιξη 
Τα αρχαιότερα γνωστά απολιθώματα της ομάδας στέμμα Syrphidae είναι από την Ηώκαινο ηλικίας Florissant Σχηματισμός, Green River Σχηματισμός και κεχριμπάρι Βαλτικής. Ωστόσο, το γένος Prosyrphus από την Ύστερη Κρητιδική ( Cenomanian ) ηλικίας Βιρμανίας κεχριμπάρι φαίνεται να αντιπροσωπεύει μια ομάδα στέλεχος στην οικογένεια.

Κατανομή και βιότοπος 
Οι πλανόμυγες είναι μια κοσμοπολίτικη οικογένεια που βρίσκεται στα περισσότερα βιομάδια, εκτός από τις ακραίες ερήμους, την τούνδρα σε εξαιρετικά υψηλά γεωγραφικά πλάτη και την Ανταρκτική.   Ορισμένα είδη είναι πιο συνηθισμένα σε ορισμένες περιοχές από άλλα. Για παράδειγμα, η αμερικανική πλανόμυγα, Eupeodes αμερικανικό, είναι σύνηθες στη Νεαρκτική σφαίρα, και η κοινή Melangyna viridiceps, είναι σύνηθες στη Αυστραλιανή σφαίρα . Περίπου 6.000 είδη και 200 γένη ανήκουν στην οικογένεια. 

Ενώ ορισμένες προνύμφες είναι υδρόβιες και βρίσκονται συχνά σε λιμνάζοντα νερά, εκείνα των ειδών που θηρεύουν αφίδες και άλλα παράσιτα των φυτών είναι συνήθως χερσαία, που κατοικούν σε φύλλα.  Οι ενήλικες βρίσκονται συχνά κοντά σε λουλούδια, με κύρια πηγή τροφής το νέκταρ και τη γύρη.  Ορισμένα είδη βρίσκονται σε πιο ασυνήθιστες τοποθεσίες. Για παράδειγμα, τα μέλη του γένους Volucella μπορούν να βρεθούν σε φωλιές μελισσών, ενώ τα μέλη του Microdon είναι μυρμεκοφίλες, που βρίσκονται σε φωλιές μυρμηγκιών ή τερμιτών.  Άλλα μπορούν να βρεθούν σε αποσύνθεση της βλάστησης.

Γονιμοποίηση 

Οι πλανόμυγες είναι σημαντικοί επικονιαστές των ανθοφόρων φυτών σε πολλά οικοσυστήματα παγκοσμίως.  Οι μύγες Syrphid είναι συχνοί επισκέπτες λουλουδιών σε ένα ευρύ φάσμα άγριων φυτών, καθώς και αγροτικές καλλιέργειες και συχνά θεωρούνται η δεύτερη πιο σημαντική ομάδα επικονιαστών μετά τις άγριες μέλισσες . Ωστόσο, σχετικά μικρή έρευνα για τους επικονιαστές μυγών έχει διεξαχθεί σε σύγκριση με τα είδη μελισσών.  Οι μέλισσες πιστεύεται ότι μπορούν να μεταφέρουν μεγαλύτερο όγκο γύρης στο σώμα τους, αλλά οι μύγες μπορεί να το αντισταθμίσουν κάνοντας μεγαλύτερο αριθμό επισκέψεων σε λουλούδια.

Όπως πολλές ομάδες επικονιαστών, έτσι και οι μύγες των συρφιδίων κυμαίνονται από είδη που ακολουθούν μια γενικευμένη προσέγγιση μέχρι την αναζήτηση τροφής, επισκεπτόμενοι ένα ευρύ φάσμα φυτικών ειδών μέσω αυτών που ειδικεύονται σε μια περιορισμένη σειρά φυτών.  Παρόλο που οι πλανόμυγες συχνά θεωρούνται κυρίως μη επιλεκτικοί επικονιαστές, ορισμένα είδη πλανόμυγων είναι ιδιαίτερα επιλεκτικά και μεταφέρουν γύρη από ένα είδος φυτού.  Το Cheilosia albitarsis πιστεύεται ότι επισκέπτεται μόνο το Ranunculus repens.

Οι συγκεκριμένες προτιμήσεις των λουλουδιών διαφέρουν μεταξύ των ειδών, αλλά τα είδη μύγας των συρφιδίων έχουν επανειλημμένα αποδειχθεί ότι προτιμούν τα λευκά και κίτρινα λουλούδια.  Τα μη οπτικά σημάδια λουλουδιών, όπως τα οσφρητικά, βοηθούν επίσης αυτές τις μύγες να βρουν λουλούδια, ειδικά εκείνα που δεν είναι κίτρινα.  Πολλά είδη μύγας συρφιδίων έχουν κοντά, μη εξειδικευμένα μέρη του στόματος και τείνουν να τρέφονται με λουλούδια που είναι πιο ανοιχτά καθώς το νέκταρ και η γύρη είναι εύκολα προσβάσιμα. 

Επίσης, μια σειρά συναρπαστικών αλληλεπιδράσεων συμβαίνουν μεταξύ ορχιδέων και πλανόμυγων. Το είδος ορχιδέας Epipactis veratrifolia μιμείται τις φερομόνες συναγερμού των αφιδών, οι οποίες προσελκύουν επικονιαστές πλανόμυγες.  Ένα άλλο φυτό, η ορχιδέα παντόφλας στη νοτιοδυτική Κίνα, επιτυγχάνει επίσης επικονίαση με δόλο εκμεταλλευόμενη την έμφυτη κίτρινη προτίμηση των συρφιδιών.

Μελέτη περίπτωσης - Νέα Ζηλανδία 
 
Περισσότερα από 40 είδη μύγες συρφιδίων βρίσκονται στη Νέα Ζηλανδία  σε μια ποικιλία οικοτόπων, συμπεριλαμβανομένων αγροτικών πεδίων και αλπικών ζωνών. Δύο είδη πλανόμυγων στην Ελβετία διερευνώνται ως πιθανοί παράγοντες βιολογικού ελέγχου των γερακιών στη Νέα Ζηλανδία. 

Τα ιθαγενή είδη πεταλούδων Melanostoma fasciatum και Melangyna novaezelandiae είναι κοινά σε αγροτικά πεδία στη Νέα Ζηλανδία.  Ο κόλιανδρος και το φύλλο τάνσυ είναι ιδιαίτερα ελκυστικά για πολλά είδη ενηλίκων, τα οποία τρέφονται με τη γύρη τους.  Σε οργανικές μάντρες, βρέθηκε ότι οι ιπτάμενες μύγες τρέφονταν κατά μέσο όρο με τρεις και το πολύ έξι διαφορετικές γύρες. Το M. fasciatum έχει μια μικρή προβοσκίδα, η οποία την περιορίζει στην απόκτηση νέκταρ από άνθη δίσκου. 

Οι μύγες Syrphid είναι επίσης συνηθισμένοι επισκέπτες σε λουλούδια σε αλπικές ζώνες στη Νέα Ζηλανδία. Οι ιθαγενείς μύγες ( Allograpta και Platycheirus ) σε αλπικές ζώνες δείχνουν προτιμήσεις για είδη λουλουδιών με βάση το χρώμα τους στις αλπικές ζώνες. οι μύγες των συρφιδίων επιλέγουν σταθερά κίτρινα άνθη αντί για λευκά ανεξάρτητα από το είδος.  Ωστόσο, οι μύγες των συρφιδίων δεν είναι τόσο αποτελεσματικοί επικονιαστές ειδών αλπικών βοτάνων όσο οι αυτόχθονες μοναχικές μέλισσες.

Συστηματική

Σχέση με ανθρώπους 
Οι προνύμφες πολλών ειδών πλανόμυγων κυνηγούν έντομα παρασίτων, συμπεριλαμβανομένων των αφίδων και των φυλλοβόλων, που εξαπλώνουν ορισμένες ασθένειες όπως η σγουρή κορυφή, έτσι θεωρούνται στο βιοέλεγχο ως ένα φυσικό μέσο μείωσης των επιπέδων των παρασίτων. Οι κηπουροί, επομένως, μερικές φορές χρησιμοποιούν φυτά συντροφιάς για να προσελκύσουν ιπτάμενες πεταλούδες. Αυτά που φημίζεται να το κάνουν περιλαμβάνουν Alyssum spp., Iberis umbellata, statice, φαγόπυρο, χαμομήλι, μαϊντανό και yarrow .

Οδηγοί αναγνώρισης 

 Stubbs, AE and Falk, SJ (2002) British Hoverflies An Illustrated Identification Guide . Καπηλειό. 1983 με 469 σελίδες, 12 πλάκες col, b/w illus. Βρετανική Εντομολογική και Φυσική Ιστορική Εταιρεία . Περιγράφονται 276 είδη με εκτεταμένα κλειδιά για την αναγνώριση. Εμφανίζει 190 είδη σε έγχρωμες πλάκες. 2η έκδοση, παμπ. 2002, περιλαμβάνει νέα βρετανικά είδη και αλλαγές ονόματος. Περιλαμβάνει ευρωπαϊκά είδη που πιθανόν να εμφανιστούν στη Βρετανία. Πρόσθετες ασπρόμαυρες πλάκες απεικονίζουν τα ανδρικά γεννητικά όργανα των δύσκολων γενών Cheilosia και Sphaerophoria .
 Vockeroth, JR Μια αναθεώρηση των γενών των Syrphini (Diptera: Syrphidae) Απομνημονεύματα της Εντομολογικής Εταιρείας του Καναδά, αρ. 62: 1-176. Βασικές υποοικογένειες, φυλές και γένη σε παγκόσμια βάση και κάτω από περιοχές.
 van Veen, MP (2004) "Hoverflies of Northwest Europe, Identification Keys to the Syrphidae". KNNV Publishing, Ουτρέχτη.ISBN 9050111998

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 Hoverfly - ευρετήριο σε επιστημονικά άρθρα
 Όλα για Hoverflies
 Ιστότοπος για Ολλανδικές πτήσεις
 Hoverfly Recording Scheme  - UK Dipterists Forum
 Είδη Syrphidae στην Ευρώπη και την Αφρική, με φωτογραφίες, χάρτες, λίστες ελέγχου και βιβλιογραφία
 Συλλογή εικόνων Diptera.info

Λίστες ειδών 

 Nearctic στο nearctica.com
 Δυτική Παλαιαρκτική συμπεριλαμβανομένης της Ρωσίας στο faunaeur.org
 Αυστραλιανή/Ωκεανική στο bishopmuseum.org
Πλανόμυγες
Σελίδες με μη επιθεωρημένες μεταφράσεις