Αλφρέντ Κορτό

Ο Αλφρέντ Ντενί Κορτό (Alfred Denis Cortot, 26 Σεπτεμβρίου 187715 Ιουνίου 1962) ήταν Γάλλος, ελβετικής καταγωγής, πιανίστας και διευθυντής ορχήστρας, ένας από τους διασημότερους μουσικούς στον χώρο της κλασικής μουσικής κατά τον 20ό αιώνα. Διακρίθηκε στα έργα πιάνου της ρομαντικής περιόδου, ιδίως σε εκείνα των Σοπέν, Σαιν-Σανς και Σούμαν.

Οικογένεια και σπουδές
Ο Κορτό γεννήθηκε στη Νιόν της Ελβετίας και ήταν γιος Γάλλου πατέρα και γαλλόφωνης Ελβετίδας μητέρας. Σπούδασε στο Κονσερβατόριο του Παρισιού με δασκάλους τον Εμίλ Ντεκόμπ (μαθητή του Σοπέν) και τον Λουί Ντιεμέρ. Εκεί πήρε ένα «πρώτο βραβείο» (premier prix) το 1896. Η πρώτη φορά που έπαιξε σε γενικό κοινό ήταν με την ορχήστρα του Κολόν (Colonne) το 1897, όταν έπαιξε το Κοντσέρτο για πιάνο αρ. 3 του Μπετόβεν. 

Από το 1898 ως το 1901 ο Κορτό ήταν προπονητής χορωδίας και μετά βοηθός μαέστρος στο Φεστιβάλ του Μπαϊρόιτ. Το 1902 διεύθυνε την παρισινή πρεμιέρα της όπερας του Βάγκνερ Το Λυκόφως των Θεών. Συγκρότησε μία «εταιρεία συναυλιών» για να παρουσιάσει τα έργα Πάρσιφαλ του Βάγκνερ, Missa solemnis, του Μπετόβεν, Γερμανικό Ρέκβιεμ του Μπραμς, καθώς και νέα έργα Γάλλων συνθετών.

Σταδιοδρομία

Το 1905 ο Κορτό δημιούργησε ένα τρίο με τους Ζακ Τιμπώ και Πάμπλο Καζάλς, που σύντομα καθιερώθηκε ως το κορυφαίο τρίο πιάνου της εποχής του. Το 1907 ο Κορτό διορίσθηκε από τον Γκαμπριέλ Φωρέ καθηγητής στο Κονσερβατόριο των Παρισίων, αντικαθιστώντας τον Ραούλ Πυνό. Δίδαξε εκεί μέχρι το 1923 και μεταξύ των μαθητών του συγκαταλέγονταν και οι Υβόν Λεφεμπύρ, Βλάντο Περλμούτερ, Simone Plé-Caussade και Μαργκερίτ Μονό.

Το 1919 ο Κορτό ίδρυσε την École Normale de Musique de Paris. Τα μαθήματά του στη μουσική ερμηνεία εκεί ήταν θρυλικά. Ακόμα περισσότεροι ήταν οι αξιοσημείωτοι μαθητές του στη νέα αυτή σχολή-ωδείο, ανάμεσά τους οι Τζίνα Μπαχάουερ, Ελέν Μπόσκι, Ντίνο Τσιάνι, Ζαν-Μισέλ Νταμάς, Λυκ Φεραρί, Σαμσόν Φρανσουά και Ντίνου Λιπάτι.

Ως κορυφαία μουσική φυσιογνωμία, ο Κορτό ταξίδεψε για συναυλίες και σε άλλες χώρες. Το γαλλικό κράτος χρηματοδότησε δύο περιοδείες του στις ΗΠΑ και μία στη Σοβιετική Ρωσία το 1920. Στη σταδιοδρομία του διεύθυνε πολλές ορχήστρες και συχνά τον προσκαλούσαν να συνοδεύσει στο πιάνο ξένους καλλιτέχνες που επισκέπτονταν το Παρίσι. Σε μεγάλη ηλικία, όπως και ο Φραντς Λιστ, παρέδιδε master classes στο πιάνο.

Στις 21 Μαρτίου 1925 ο Κορτό πραγματοποίησε, στις ΗΠΑ, με την εταιρεία Victor Records, την πρώτη στην ιστορία ηλεκτρική ηχογράφηση κλασικής μουσικής σε δίσκο γραμμοφώνου. Τα έργα που ηχογραφήθηκαν ήταν τα Impromptus του Σοπέν και η Λιτανεία του Σούμπερτ.

Η στάση του στην Κατοχή
Κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο ο Κορτό υποστήριξε την κατοχική γαλλική κυβέρνηση: Δέχθηκε τη θέση του Haut-Commissaire («Υπάτου Επιτρόπου») για τις Τέχνες στην κυβέρνηση του Βισύ και υπηρέτησε δύο φορές (το 1941 και το 1942) ως μέλος του «Εθνικού Συμβουλίου» της. Συμμετέσχε σε επίσημες συναυλίες στο Παρίσι κατά την Κατοχή, καθώς και στη Γερμανία το 1942. Μετά το τέλος του πολέμου ο Κορτό κρίθηκε ένοχος συνεργασίας με τον εχθρό από επιτροπή της γαλλικής κυβερνήσεως και του απαγορεύθηκε να διευθύνει και να παίζει για ένα έτος. Μόλις η απαγόρευση έληξε, επέστρεψε διευθύνοντας ή παίζοντας σε περισσότερες από εκατό συναυλίες ανά έτος.

Θάνατος
Ο Κορτό απεβίωσε σε ηλικία 84 ετών από νεφρική ανεπάρκεια στη Λωζάνη της Ελβετίας.

Αποτίμηση και συνεισφορά
Ως ένας από τους περιφημότερους ερμηνευτές των Σοπέν, Σούμαν και Ντεμπυσύ, ο Κορτό δημοσίευσε έντυπες εκδόσεις των έργων τους για πιάνο, που παραμένουν αξιοσημείωτες για τη συμπερίληψη λεπτομερών σχολίων επί τεχνικών προβλημάτων και ζητημάτων ορθής αποδόσεως. Πέρα από αυτές, συνέγραψε και βιβλία διδασκαλίας, όπως το «αλφαβητάρι» του πιάνου Rational Principles of Pianoforte Technique, με πολλές ασκήσεις δακτύλων, που μεταφράσθηκε σε αρκετές γλώσσες.

Ο Κορτό υπέφερε από διαλείψεις μνήμης στις συναυλίες (ιδιαιτέρως αντιληπτές από τη δεκαετία του 1940 και μετά) και συχνά άφηνε λανθασμένες σημειώσεις. Ωστόσο, όταν βρισκόταν «σε φόρμα» έδειχνε μία τεχνική που μπορούσε να χειριστεί σχεδόν οποιοδήποτε πιανιστικό επίτευγμα. Ηχογραφούσε δίσκους μέχρι και την ηλικία των 79 ετών (1957).

Εργογραφία
 La musique française de piano (1930-1948)
 Cours d’interprétation (1934)
 Aspects de Chopin (1949)
 Rational Principles of Pianoforte Technique

Πηγές
 Gavoty, Bernard: Alfred Cortot, biographie (1977)
 Manshardt, Thomas: Aspects of Cortot (1994)

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Κατάλογος ηχογραφήσεων (Arbiter)
Ηχογραφήσεις και δισκογραφία (Σελίδα κλασικής μουσικής του Youngrok Lee)

Παραπομπές

Γάλλοι πιανίστες
Γάλλοι διευθυντές ορχήστρας
Απόφοιτοι του Κονσερβατορίου του Παρισιού