Ένωση Ποδοσφαιρικών Σωματείων Λάρισας

Η Ένωση Ποδοσφαιρικών Σωματείων Λάρισας (Ε.Π.Σ.Λ., επίσημα γνωστή και ως Ένωση Ποδοσφαιρικών Σωματείων Νομού Λάρισας, Ε.Π.Σ.Ν.Λ.) είναι το όργανο διοίκησης του ποδοσφαίρου στο νομό Λάρισας. Εδρεύει στη Λάρισα και είναι μέλος της Ελληνικής Ποδοσφαιρικής Ομοσπονδίας (Ε.Π.Ο.). Είναι υπεύθυνη για τη διεξαγωγή του τοπικού πρωταθλήματος και του κυπέλλου, όπως και των πρωταθλημάτων εφήβων και παίδων. Συντονίζει επίσης τις δραστηριότητες των μικτών ομάδων νέων και παίδων, οι οποίες εκπροσωπούν το νομό σε εθνικό επίπεδο.

Η ΕΠΣΝΛ, απονέμει ετήσια έπαθλα στους καλύτερους σκόρερ και στις ομάδες με την καλύτερη βαθμολογία "ευ αγωνίζεσθαι" (fair play) της κάθε κατηγορίας.

Ιστορία 
Η «Ένωση Ποδοσφαιρικών Σωματείων Νομού Λάρισας» ιδρύθηκε στις 28 Ιουλίου 1960, όταν αποσπάστηκε από την ΕΠΣ Θεσσαλίας, στην οποία ανήκαν τότε και οι ομάδες των Νομών Μαγνησίας, Τρικάλων και Καρδίτσας. Έχει έδρα τη Λάρισα, την πρωτεύουσα του ομώνυμου νομού και στη δύναμή της ανήκουν περισσότερα από 100 ποδοσφαιρικά σωματεία.

Τα 22 Σωματεία που συμμετείχαν στην ιδρυτική συνέλευση είναι τα εξής:
Α.Π.Ο. Λάρισας Λαρισαϊκός
Γ.Σ. Ηρακλής Λάρισας
Α.Σ. Άρης Λάρισας
Ανάπλαση Τυρνάβου
Α.Ο. Απόλλων Λάρισας
Α.Ο. Αμπελωνιακός
Π.Α.Ο. Τοξότης Λάρισας
Μ.Α.Σ. Τυρνάβου Ηρακλής
Α.Ο. Παναγροτικός Νίκαιας
Α.Ο. Εμποροϋπαλλήλων
Π.Ο. Ελασσόνας
Σ.Φ.Α.Ν. Κίσσαβος Συκουρίου
Α.Ο. Τσαρίτσανης Οικονόμος Εξ Οικονόμων
Πελασγικός Α.Ο. 
Γ.Σ. Όλυμπος Γόννων
Α.Ο. Μαχητής Τερψιθέας
Γ.Σ. Ηρακλής Χάλκης
Α.Ο. Αχιλλέας Φαρσάλων
Α.Ο. Δόξα Αργυροπουλίου
Α.Ο. Κεραυνός Πλατυκάμπου
Α.Σ. Φαλανιακός
Πανθεσσαλικός Λάρισας

Φαλανιακός και Πανθεσσαλικός δεν είχαν ακόμα αναγνωριστεί και συμμετείχαν χωρίς δικαίωμα ψήφου , ενώ τα υπόλοιπα 20 αποχώρησαν από την ΕΠΣ Θεσσαλίας όπου ανήκαν και αγωνίστηκαν την περίοδο 1959-60.

Πρωτάθλημα 

Το πρωτάθλημα της ΕΠΣΛ από το 2000 εως το 2018 διεξαγόταν σε 4 κατηγορίες, οι δυο ανώτερες Α και Α1 σε έναν όμιλο των 16 έως 18 ομάδων και οι 2 κατώτερες σε 2 έως 4 ομίλους με γεωγραφικά κριτήρια και ανάλογα με τις συμμετοχές.

Μέχρι και την περίοδο 1973-74 το πρωτάθλημα διεξαγόταν σε 3 κατηγορίες: Α' σε έναν όμιλο , Β' και Γ'.
Από την περίοδο 1974-75 και για 10 περίπου χρόνια η Α' κατηγορία διεξαγόταν σε 2 ή και 3 ομίλους. Από το 1986 επανήλθε η διεξαγωγή της κορυφαίας κατηγορίας σε έναν όμιλο, ενώ από το 2000 προστέθηκε και 4η «ενδιάμεση» κατηγορία (Α-Β-Β1-Γ αρχικά και Α-Α1-Β-Γ από την περίοδο 2001-02). Το καλοκαίρι του 2018 αποφασίστηκε η κατάργηση της Γ΄ κατηγορίας και η αύξηση των ομίλων της Β΄ σε 4 εως 5 και της Α1 σε 2.

Πρωταθλήτριες Α΄ Κατηγορίας 
Πρωταθλήτριες της A΄ κατηγορίας της ΕΠΣΝΛ, 1960-1961 ως σήμερα:

 
Σημείωση: Τις περιόδους 1974-75 εως 1985-86 η Α κατηγορία διεξαγόταν σε δυο ή και τρεις ομίλους και ο «υπερπρωταθλητής» κρινόταν σε αγώνα/αγώνες κατάταξης μεταξύ των πρωταθλητών των ομίλων. Σε κάποιες περιπτώσεις μάλιστα χρειάστηκε και κλήρωση λόγω ισοβαθμίας στους αγώνες κατάταξης.

Κύπελλο 

Στο Κύπελλο συμμετέχουν υποχρεωτικά οι ομάδες των 2 ανώτερων κατηγοριών (Α και Α1), της Γ' ή της Δ' Εθνικής οταν αυτή υπήρχε και προαιρετικά οι ομάδες των Β και Γ κατηγοριών και ερασιτεχνικά τμήματα των συλλόγων που συμμετέχουν στις επαγγελματικές κατηγορίες . Η νικήτρια ομάδα συμμετέχει στο Κύπελλο Ελλάδος.

Το Κύπελλο ΕΠΣΝΛ ξεκίνησε την περίοδο 1971-72 και πρώτη κυπελλούχος ήταν η ομάδα του Κίσσαβου Συκουρίου

Στις 47 διοργανώσεις που διεξήχθησαν έως το 2017-18, 24 διαφορετικές ομάδες έχουν κατακτήσει το τρόπαιο και 32 συνολικά έχουν φτάσει στον τελικό. Περισσότερες συμμετοχές σε τελικό (13) έχει ο Αχιλλέας Φαρσάλων, ενώ τις περισσότερες κατακτήσεις (7) έχουν οι Αχιλλέας Φαρσάλων και Απόλλων Λάρισας

Τελικοί 
Τελικοί Κυπέλλου ΕΠΣΝΛ:

Κυπελλούχοι

Σούπερ Καπ 
Τελικοί Κυπέλλου Σούπερ Καπ :

Ρεκόρ και στατιστικά

Ποδοσφαιριστές 
Ο Φάνης Γκέκας κατέχει το ρεκόρ του νεότερου ποδοσφαιριστη που κέρδισε το βραβείο του πρώτου σκόρερ της Α' ΕΠΣΛ, κάτι που κατάφερε σε ηλικία 18 ετών, τον Μάιο του 1998. Την αγωνιστική περίοδο 1998-99 σκόραρε 40 τέρματα για λογαριασμό του Π.Α.Ο. Τοξότη Λάρισας. 
Ο Κώστας Νεμπεγλέρας έγινε ο γηραιότερος παίκτης που αγωνίστηκε σε τελικό Κυπέλλου στις 15 Μαρτιου 2017, σε ηλικία  41 ετών και 11 μηνών, στον αγώνα Αχιλλέα Φαρσάλων - Δωτιέα Αγιάς (3-2), καταρρίπτοντας το ρεκόρ που κρατουσε ο Βρασίδας Κοντοθανάσης  (41 ετών και 10 μηνών). Επιπλέον αποτελεί τον γηραιότερο αρχηγό που κατεκτησε το Κυπελλο ΕΠΣΛ. 
Ο Ντίνος Ποντίκας έγινε ο νεότερος ποδοσφαιριστης που σημείωσε χατ-τρικ σε διοργάνωση της ΕΠΣΛ στις 24 Σεπτεμβρίου 1996 στην αναμέτρηση Κυπέλλου, Αμπελοκήπων - Χαραυγής (4-3), σε ηλικία 14 ετών και 7 μηνών. Η επίδοση του αποτελεί πανελλαδικό αλλα και παγκόσμιο ρεκόρ. 
Ο Βρασίδας Κοντοθανάσης (γεν. 19/05/1972) της Δόξας Βλαχογιαννίου αποτελεί τον γηραιότερο ποδοσφαιριστη που σκόραρε 2 γκολ, κατι που πέτυχε στην αναμέτρηση Αχιλλέα Φαρσάλων - Δόξας Βλαχογιαννίου 0-2 για την Α' ΕΠΣΛ, στις 3 Μαρτιου 2019, σε ηλικία 47 ετών και 2 μηνών. 
Οι μεγαλυτεροι σε ηλικία εν ενεργεία ποδοσφαιριστές που αγωνίζονται σε πρωταθλήματα της ΕΠΣΛ είναι οι: Γιωργος Σκαφιδάς (γεν. το 1971) του ΑΕΣ Χαραυγή, Βρασίδας Κοντοθανάσης (γεν. το 1972) της Δόξας Βλαχογιαννίου, και Πασχάλης Μπακαρτζής (γεν. το 1974) του Ατρομητου Αγίων Αναργύρων.
Το ρεκόρ της ακριβότερης μεταγραφής ανήκει στον αμυντικό Βάγιο Καραφέρη τον οποίο απέκτησε ο ΑΟ Πηνειός του προέδρου Οδυσσέα Κλάρα το καλοκαίρι του 1985 για 1,5 εκατομμυριο δραχμές από τον Ηρακλή Χάλκης. 
Ο Αργεντινός αμυντικός Ντανιέλ Χιλ ηταν ο πρώτος ξένος ποδοσφαιριστής που αγωνίστηκε σε σωματείο της ΕΠΣΛ, φορώντας τη φανέλα του Τοξότη Λάρισας, μετά απο θητεία σε ΑΕΛ, Παναιτωλικο και αλλες ομαδες κατά τη δεκαετία του '80. 
Ο Γιώργος Κακαβίτσης είναι ο μοναδικος που έχει κερδίσει τον τίτλο του πρώτου σκόρερ της Α’ ΕΠΣΛ, δύο συνεχόμενες φορές: το 2018 με 26 τέρματα ως παίκτης του Σμόλικα Φαλάνης και το 2019 με 24 γκολ ως ποδοσφαιριστής του Ηρακλή Λάρισας.
Ο Κώστας Νεμπεγλέρας κατέχει το ρεκορ του μεγαλύτερου σε ηλικία ποδοσφαιριστη που έχει αγωνιστεί σε τελικό του Σουπερ Καπ σε ηλικία 44 ετών και 5 μηνών. Κατεκτησε το τροπαιο με τη φανέλα του Ηρακλή Λάρισας στις 8 Σεπτεμβρίου 2019 ενώ παράλληλα έγινε ο γηραιότερος αρχηγός που πετυχαινει την εν λόγω διακριση, καταρρίπτοντας το ρεκορ του Βρασίδα Κοντοθανάση απο τις 2 Σεπτεμβρίου 2014, όταν είχε αγωνιστεί σε ηλικία 42 ετών και 4 μηνών. 
O Άρης Καπετάνιος έχει αναδειχθεί 3 φορές πρώτος σκόρερ σε πρωταθλήματα της Α1, επιδοση που αποτελει ρεκόρ για την κατηγορια. Mε τη Δόξα Ομορφοχωρίου (2012-13) με 29 γκολ, και με το Φιλοκτήτη Μελιβοίας (2015-16, 2019-20).
Ο Δημήτρης Αβραμουλης σημείωσε τα περισσότερα γκολ σε μία αγωνιστική περίοδο. Πιο συγκεκριμένα σκοραρε 55 τερματα στο πρωταθλημα της Α1 κατηγοριας τη σεζόν 2004-05 με τη φανελα του Κεραυνου Παραπόταμου. 
Ο Αλέξανδρος Κακαζούκης κατέχει το ρεκόρ του ποδοσφαιριστη που εχει αγωνιστει σε τελικους Κυπελλου με διαφορα 15 ετων: το 2002 με τον Απόλλωνα Λάρισας και το 2017 με τον Αχιλλεα Φαρσάλων.
Οι παρακάτω ποδοσφαιριστές έχουν αγωνιστεί μονο για ένα συλλογο κατά τη διάρκεια της καριερας τους και για τουλάχιστον μία εικοσαετία (εξαιρουμένης της στρατιωτικης θητείας): Βασίλης Μιχαηλ 23 αγωνιστικες περίοδοι (Διογένης 1998-2022), Γιώργος Σαλιαμπούκος 22 σεζον (Πελασγιώτιδα 1984-2007) και Βασίλης Καραγουσιος 20 αγωνιστικες περίοδοι (Αετός Αμυγδαλέας  1974-1996).
Οι παρακάτω ποδοσφαιριστές έχουν αγωνιστεί σε τελικο του Σουπερ Καπ με δυο διαφορετικες ομαδες: Κωνσταντίνος Κοταρέλας (Δωτιέα Αγιάς 2012, Δήμητρα Γιάννουλης 2013, 2014), Πέτρος Καραναστάσης (Τύρναβος 2009, Δωτιέας Αγιάς 2012), Χρηστος Γκικούδης (ΑΣ Πυργετός 2010, Δήμητρα Γιάννουλης 2013), Θοδωρής Μολάς (ΠΣ Ελασσόνας 2009, Μαχητής Τερψιθέας 2013), Βαγγέλης Τζιόλας (ΠΣ Ελασσόνας 2009, Δωτιέας Αγιάς 2012), Γιώργος Κακαβίτσης (Αμπελωνιακός 2011, Ηρακλής Λάρισας 2019).
Οι ποδοσφαιριστές που έχουν σημειώσει 2 τερματα σε τελικο Κυπέλλου είναι οι εξής: Νίκος Ζησάκης (1986), Βάιος Αθανασίου (1986), Βαγγέλης Καρέλιας (2001), Δημήτρης Αλεξανδρής (2012), Σακης Λιούσκας (2013), Στέλιος Πατσιωτός (2014), Γιώργος Τσατσαλίδης (2017), Νίκος Βούλγαρης (2017).
Οι ποδοσφαιριστές που αναδείχθηκαν πρωταθλητες Ελλάδος και αργοτερα αγωνίστηκαν σε ομάδες της ΕΠΣΛ είναι οι εξής: Γιώργος Κολοβός (A.O. Αμπελοκήπων), Τάσος Κυριάκος (Αστραπή Νέας Πολιτείας), Νίκος Κακανούλιας (Σμόλικας Φαλάνης), Γιώργος Παπαντωνίου (ΑΟΚ Νέων Καρυών, ΑΕΔ Νίκαιας), Βαγγέλης Νασιάκος (ΣΦΑΝ Κίσσαβος), Χάρης Τσιλιάκος (Ηρακλής Χάλκης), Γιώργος Ντάνας (A.O. Αμπελοκήπων).
Οι ποδοσφαιριστές που αναδείχθηκαν κυπελλούχοι Ελλαδος και αργοτερα αγωνίστηκαν σε ομάδες της ΕΠΣΛ είναι οι εξής: Μπάμπης Ντοσας (A.O. Αμπελοκήπων), Βασίλης Χριστοδούλου (Τοξότης Λάρισας), Νίκος Κουτσιμάνης (Τοξότης Λάρισας, AO Ιπποκράτης).

Προπονητές 
Ο Τάκης Παραφέστας είναι ο μοναδικός προπονητής που έχει κοουτσάρει 9 φορές σε τελικό Κυπέλλου (1994, 1997, 1998, 2006, 2012, 2015, 2016, 2017, 2018), κερδίζοντας τους 4. 
Ο Οράσιο Μοράλες είναι ο μοναδικός ξενος τεχνικός που έχει κατακτήσει το Κύπελλο. Πανηγυρισε το τρόπαιο το 1975 με την Ερασιτεχνικη ΑΕΛ.
Ο Ζόραν Μπάμποβιτς είναι ο δευτερος ξενος προπονητής που έχει οδηγήσει ομαδα σε τελικό Κυπέλλου (2013), χωρίς όμως να το κατακτήσει.
Ο Γιώργος Κύργιας είναι ο μακροβιότερος προπονητής σε ομάδα της ΕΠΣΛ καθως βρίσκεται στο τιμόνι του A.O. Διογένη για 35 συνεχόμενα ετη, απο το 1987. Η εν λόγω θητεια αποτελεί [[:en:Football records and statistics in Greece
|ρεκόρ]] και σε πανελλήνιο επιπεδο.
Ο Χρήστος Γκάτας είναι ο μοναδικός προπονητής που έχει κατακτήσει το Σουπερ Καπ δυο φορες (2006, 2010).
Ο Χρήστος Χατζηλιάδης είναι ο νεότερος προπονητής που έχει κατακτήσει το Σουπερ Καπ, σε ηλικία 36 ετών και 5 μηνών, στις 8 Σεπτεμβρίου 2019.
Ο Βασίλης Κωνσταντίνου αποτέλεσε τεχνικό της μικτής ανδρων της ΕΠΣΛ για 10 έτη (1971-1981), περισσότερα από κάθε άλλο προπονητή.
Ο Γιώργος Καμάκας είναι ο μοναδικός προπονητής ομάδας ΕΠΣΛ που έχει κοουτσάρει σε τελικό του Πανελληνιου σχολικού πρωταθλήματος Λυκείων, στις 20 Μαΐου 2022.

Σύλλογοι
O Αχιλλέας Φαρσάλων είναι ο συλλογος με τις περισσότερες παρουσίες σε τελικό του Κυπέλλου (14). Ακολουθουν ο Ηρακλής Χάλκης με 12 και ο Απόλλων Λάρισας με 11.
O Αχιλλέας Φαρσάλων έχει κατακτήσει τα περισσότερα πρωταθλήματα της Α' ΕΠΣΛ (8). Ακολουθει ο Ηρακλής Χάλκης (7).
Οι σύλλογοι που εχουν κανει το νταμπλ (Α' ΕΠΣΛ και Κυπελλο) είναι οι εξής: Ανθούπολη Λάρισας (1977), Αετός Μακρυχωρίου (1990), Ηρακλής Χάλκης (1995), ΑΣ Πυργετός (2008), Δήμητρα Γιάννουλης (2014), Αμπελωνιακός (2015),Οικονόμος Τσαριτσάνης (2018).
Ο συλλογος με το αρχαιοτερο ΑΦΜ της ΕΠΟ ειναι ο Απόλλων Λάρισας (117). Ακολουθει η Πελασγιωτιδα με το 136 και έτος ιδρυσης το 1964, ενω στην ΑΕΛ μεταφέρθηκε το 64 του ΓΣ Ηρακλη Λάρισας (Ο Ηρακλης ειχε ιδρυθεί το 1930).
Ο Α.Σ. Φαλανιακός είναι η ομάδα με τις περισσότερες συνεχόμενες συμμετοχες (19) στην Α' ΕΠΣΛ καθως αγωνιζεται αδιακοπα απο το 2003, όταν και υποβιβάστηκε από τη Δ' Εθνικη. Δεκαεπτα συνεχόμενες έχει ο Ολυμπος Λάρισας/Τοξότης (1969-1986).
H Πελασγιωτιδα είναι ο συλλογος με τις περισσότερες συμμετοχές στην Α' ΕΠΣΛ δίχως να έχει αγωνιστεί σε Εθνικη κατηγορία (26). Η Αναγέννηση Φαρσάλων εχει 25.
Τα διδυμα που έχουν συναντηθεί σε τελικους Κυπελλου πάνω από μια φορά είναι τα εξής: Απόλλων Λάρισας - Αχιλλέας Φαρσάλων (1988, 1991, 2004, 2016), Απόλλων Λάρισας - Ηρακλής Χάλκης (1981, 1999, 2002), Ανθούπολη Λάρισας - Αχιλλέας Φαρσάλων (1976, 1977), Αχιλλέας Φαρσάλων - ΠΟΕ (1982, 1983), Ηρακλής Χάλκης - Ηρακλής Λάρισας (1995, 1996).
Οι ομάδες με συνεχόμενους τιτλους Α' ΕΠΣΛ είναι οι εξής: Λαρισαϊκός (1961, 1962), Ηρακλής Χάλκης (1967, 1968), Αχιλλέας Φαρσάλων (1970, 1971), Απόλλων Λάρισας (1974, 1975 και 1978, 1979), Ηρακλής Λάρισας (1999, 2000), ΑΕ Τυρνάβου (1980, 1981), ΠΟΕ (1976, 1977).
Οι ομάδες με συνεχόμενες συμμετοχές σε τελικό Κυπελλου είναι οι εξής:  Ηρακλής Χάλκης (1984, 1985 και 1989, 1990 και 1995, 1996 και 2006, 2007), ΠΟΕ (1982, 1983), Αχιλλέας Φαρσάλων (1977, 1978, 1979 και 1982, 1983 και 2003, 2004 και 2015, 2016, 2017, 2018), ΑΟ Κατωχωριου (1975, 1976), ΑΕ Τυρνάβου (1993, 1994), Ανθούπολη Λάρισας (1977, 1978), Δήμητρα Γιάννουλης (2013, 20014), Απόλλων Λάρισας (2001, 2002), Ηρακλής Λάρισας (1995, 1996, 1997, 1998).
Ο Ηρακλής Λάρισας και ο ΠΑΟΛ Αβερωφ είναι οι μόνες ομαδες με τρεις σερί ανόδους: από Γ΄ΕΠΣΛ σε B' (2011), από B' σε Α1 (2012), και από A1 σε Α' ΕΠΣΛ (2013).

Συμμετοχές 
Ο παρακάτω πίνακας περιλαμβάνει τους συλλογους με τις περισσότερες συμμετοχες σε πρωταθληματα της ΕΠΣΛ ανεξαρτητως κατηγορίας, απο το 1960 έως και την περίοδο 2021-22.

Το δυναμικό της ΕΠΣ

Μικτές - Τίτλοι
Κύπελλο Περιφερειών ποδοσφαίρου ανδρών: 
Φιναλίστ: 2010

Δείτε επίσης 
Ένωση Ποδοσφαιρικών Σωματείων Θεσσαλίας

Παραπομπές

Πηγές 
 Αρχείο Εφημερίδων «Ελευθερία» και «Ημερήσιος Κήρυκας»
 Αθλητικές Ιστοσελίδες AthleticLarissa.gr  ArenaLarissa.gr  LarisaGoal.gr
 Ιστοσελίδες Ομάδων Παναγροτικός Νίκαιας  Οικονόμος Τσαρίτσανης  ΠΟ Ελασσόνας Χείμαρρος Μαρμαρίνης

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 

 
Αθλητισμός στη Λάρισα