Orient (πλοίο γραμμής, 1791)

Το Orient ήταν πλοίο γραμμής 118 κανονιών τάξης Océan του Γαλλικού Πολεμικού Ναυτικού, γνωστό για τον ρόλο του ως ναυαρχίδα κατά τη Ναυμαχία του Νείλου τον Αύγουστο του 1798, και για την θεαματική καταστροφή του την μέρα που εξερράγησαν οι πυριτιδαποθήκες του. Το συμβάν μνημονεύεται σε πολυάριθμους πίνακες ζωγραφικής και ποιήματα.

Ιστορική πορεία 
Το πλοίο ναυπηγήθηκε στη Τουλόν και καθελκύστηκε στις 20 Ιουλίου 1791 με το όνομα Dauphin Royal. Τον Σεπτέμβριο του 1792, μετά την έλευση της Πρώτης Γαλλικής Δημοκρατίας, και χωρίς να του έχει ανατεθεί κάποια αποστολή, μετονομάστηκε σε Sans-Culotte, προς τιμήν των sans-culottes.

Στις 14 Μαρτίου 1795 έλαβε μέρος στη Ναυμαχία της Γένοβας ως ναυαρχίδα του υποναύαρχου Μαρτέν. Κάλυψε το μπροστινό μέρος της Γαλλικής γραμμής, ανταλλάσσοντας πυρά με το HMS Bedford και το HMS Egmont, αλλά έχασε επαφή με τον στόλο του κατά την διάρκεια της νύχτας και έτσι δεν πραγματοποίησε περαιτέρω ενέργειες. Το Μάιο του 1795, το Sans-Culotte μετονομάστηκε ξανά ως συνέπεια της Θερμιδοριανής Αντίδρασης και έλαβε το πιο γνωστό όνομα του, το Orient.

Το 1798, το Orient ορίστηκε ναυαρχίδα της μοίρας που ανέλαβε την εισβολή στην Αίγυπτο, υπό το Ναύαρχο Μπρουαί, και τον κυβερνήτη Καζαμπιάνκα ως υποναύαρχο. Το Orient μετέφερε επίσης τους αρχηγούς της Στρατιάς της Αιγύπτου (Armée d'Égypte), με πιο αξιοσημείωτο τον στρατηγό Βοναπάρτη. Ο στόλος απέφυγε τον βρετανικό αποκλεισμό και κατέλαβε τη Μάλτα προτού αποβιβάσει στρατεύματα στην Αίγυπτο. Στη συνέχεια, αγκυροβόλησε σε κόλπο ανατολικά της Αλεξάνδρειας, κατέχοντας ισχυρή αμυντική θέση. Η μοίρα του Νέλσον ανακάλυψε τον στόλο τη 1η Αυγούστου και του επιτέθηκε την επόμενη μέρα, ξεκινώντας τη Ναυμαχία του Νείλου. Ο Νέλσον όρισε τις μονάδες του να πλέουν μεταξύ της ακτής και των αγκυροβολημένων γαλλικών πλοίων, ξεκινώντας διασταυρούμενα πυρά σε ένα προς ένα. Το Orient τελικά δέχθηκε πυρά από πέντε πλοία, πιάνοντας φωτιά. Εξερράγη θεαματικά στις 22:30.

Ο αριθμός των θυμάτων αμφισβητείται: Οι Βρετανοί ανέφεραν 70 επιζώντες, σύμφωνα με τον αριθμό αυτών που διέσωσαν τα πλοία τους, και υπολόγιζαν αρκετές απώλειες από το συνολικό πλήρωμα. Ωστόσο, το πλήρωμα δεν ήταν στη θέση του την ώρα της μάχης και κάποιοι επιζώντες συλλέχθησαν από γαλλικά πλοία. Ο υποναάρχος Ντεκρέ ανέφερε 760 επιζώντες.

Η έκρηξη θεωρείται συχνά ως σημείο καμπής της μάχης. Στην πραγματικότητα, οι Βρετανοί επικράτησαν στην μάχη όταν οι ενισχύσεις τους έφτασαν το σούρουπο, ενώ η διακοπή της μάχης μετά την έκρηξη ήταν σύντομη.

Κληρονομιά 
Η έκρηξη του Orient συγκλόνισε το κοινό της εποχής, τόσο λόγω της ιστορικής σημασίας όσο και της θεαματικής αισθητικής. Το συναισθηματικό βάρος περιβλήθηκε από την παρουσία εντός του πλοίου του μικρού γιου του Κυβερνήτη Καζαμπιάνκα, ο οποίος απεβίωσε στο ναυάγιο. Το συμβάν αυτό ενέπνευσε το ποίημα Casabianca της Φελίσια Χέμανς:

Λίγο μετά την μάχη, ο Νέλσον εμφανίστηκε με ένα φέρετρο σκαλισμένο από τμήμα του κυρίως ιστού του Orient, το οποίο πήρε μαζί του στην Αγγλία και τάφηκε εντός αυτού μετά τον θάνατό του στη Ναυμαχία του Τραφάλγκαρ.

Αρχαιολογία
Μεταξύ 1998 και 1999, ο Γάλλος αρχαιολόγος Φρανκ Γκοντιό πραγματοποίησε αποστολή στην οποία πραγματοποιήθηκε υποβρύχια αρχαιολογική μελέτη του χώρου όπου βυθίστηκε το Orient. Βρέθηκαν αντικείμενα όπως μικρά όπλα, κέρματα, προσωπικά αντικείμενα του πληρώματος και πλάκα τυπογραφίας που βρισκόταν εντός του πλοίου. Η κατανομή των αντικειμένων και του ναυαγίου στο βυθό της θάλασσας οδήγησαν τον Γκοντιό στο συμπέρασμα πως το Orient δεν καταστράφηκε από μια έκρηξη, αλλά από δύο σχεδόν ταυτόχρονες εκρήξεις.

Πινακοθήκη

Παραπομπές 

 Dictionnaire de la flotte de guerre française de 1617 à nos jours, Jean-Michel Roche

Γαλλικά πολεμικά πλοία