Ταρκύνιος ο Πρεσβύτερος

Ο Ταρκύνιος ο Υπερήφανος ή Λούκιος Ταρκύνιος Πρίσκος ήταν ο πέμπτος θρυλικός βασιλιάς της Αρχαίας Ρώμης (617 π.Χ. - 579 π.Χ.), σύζυγος του ήταν η Τανανκύλλα και ήταν Κορίνθιος στην καταγωγή από την οικογένεια Βακχιάδαι. Ο Τίτος Λίβιος γράφει ότι ο Ταρκύνιος ήρθε στην Ρώμη από την Ετρουρία, το βαπτιστικό του όνομα ήταν "Λούκουμος" που στην Ετρουσκική γλώσσα μεταφράζεται "βασιλιάς", αυτό οδηγεί σε σύγχυση.

Άνοδος

Ο Ταρκύνιος κληρονόμησε την τεράστια περιουσία του πατέρα του αλλά οι Ετρούσκοι του απαγόρευσαν να λάβει πολιτικά αξιώματα επειδή ο πατέρας του Δημάρατος της Κορίνθου είχε έρθει μετανάστης από την Κόρινθο, απογοητευμένος έφυγε με την σύζυγο του Τανανκύλλα για την Ρώμη. Ο θρύλος περιγράφει ότι ένας αετός πλησίασε την άμαξα και άρπαξε το καπέλο από τον Ταρκύνιο, στην συνέχεια ο αετός έκανε μερικές στροφές στον ουρανό, επέστρεψε και άφησε πίσω το καπέλο στο κεφάλι του. Η Τανανκύλλα θεώρησε το περιστατικό αυτό σαν θεϊκό σημάδι ότι ο σύζυγος της θα έχει λαμπρή σταδιοδρομία. Όταν έφτασε στην Ρώμη έγινε δεκτός με ενθουσιασμό και του ανέθεσε ο βασιλιάς την κηδεμονία των γιων του.

Ο βασιλιάς Άνκος Μάρκιος ήταν εγγονός του δεύτερου βασιλιά του θρυλικού Νουμά Πομπίλιου αλλά η κληρονομική μοναρχία δεν υπήρχε στην Ρώμη, κανέναν από τους τρεις πρώτους βασιλείς δεν κληρονόμησε ο γιος του. Με τον θάνατο του Άνκος Μάρκιος διεκδίκησε την βασιλεία επειδή οι γιοι του ήταν πολύ μικροί και ανίκανοι να κυβερνήσουν. Μία άλλη παράδοση αναφέρει ότι την εποχή του θανάτου του Άνκος Μάρκιος οι γιοι του έλλειπαν σε κυνήγι, συνεπώς πήρε τον θρόνο χωρίς αντίσταση. Ο Ταρκύνιος ο πρεσβύτερος αύξησε σύμφωνα με τον Λίβιο τον αριθμό των μελών της Γερουσίας με 100 μέλη από κατώτερες οικογένειας, μία από αυτές ήταν η Οικογένεια των Οκταβίων από την οποία καταγόταν ο μετέπειτα αυτοκράτορας Οκταβιανός Αύγουστος.

Στρατιωτικές επιτυχίες

Ο πρώτος πόλεμος του Ταρκύνιου ήταν εναντίον των Λατίνων, κατέλαβε την Λατινική πόλη Απιόλι πριν από το 588 π.Χ. σύμφωνα με τα Ρωμαϊκά ημερολόγια.
Οι στρατιωτικές του ικανότητες δοκιμάστηκαν σκληρά με την επίθεση των Σαβίνων που τους υποστήριζαν όλες οι Ετρουσκικές πόλεις, ο Ταρκύνιος αναγκάστηκε να διπλασιάσει τον αριθμό των ανδρών στον στρατό του. Οι Σαβίνοι ηττήθηκαν ύστερα από σκληρές οδομαχίες μέσα στην πόλη της Ρώμης.
 
Ακολούθησε ειρήνη με την οποία δέχτηκε την πόλη της Κολλατίας, διόρισε διοικητή της πόλης και αρχηγό της φρουράς τον ανεψιό του Αρούν Ταρκύνιο, γνωστό και σαν Εγέριο. Ο Ταρκύνιος ο πρεσβύτερος επέστρεψε στην Ρώμη και γιόρτασε την μεγάλη νίκη του με μία μεγαλοπρεπή τελετή (15 Σεπτεμβρίου 585 π.χ.).
Ακολούθησε η κατάκτηση μίας μεγάλης σειράς από πόλεις στην Λατινική Κοιλάδα με πλούσια λάφυρα. Ο Ταρκύνιος φυλάκισε τους αιχμαλώτους από την Ετρουρία που είχαν βοηθήσει τους Σαβίνους, οι πέντε πόλεις της Ετρουρίας του κήρυξαν τον πόλεμο, ενώθηκαν αμέσως μαζί τους και άλλες επτά. Οι Ετρούσκοι κατέλαβαν την Ρωμαϊκή πόλη Φιδήναι που έγινε σύντομα το επίκεντρο του πολέμου, ο Ταρκύνιος ήταν για άλλη μια φορά ο μεγάλος νικητής με νέα πλούσια λάφυρα.

Ετρουσκικά έθιμα

Ο Ταρκύνιος οικοδόμησε σύμφωνα με την παράδοση τον Μέγα Ιππόδρομο, το αρχαιότερο και μεγαλύτερο στάδιο της Ρώμης, τα ανυψωμένα καθίσματα κατασκευάστηκαν με έξοδα της Γερουσίας, έδωσαν εισφορά και οι απλοί πολίτες. Ο βασιλιάς καθιέρωσε μια σειρά από ετήσια παιχνίδια, οι πρώτοι ιππείς και μποξέρ ήρθαν από την Ετρουρία.
Μετά από μία μεγάλη πλημμύρα ο Ταρκύνιος αποστράγγισε τις πεδιάδες γύρω από την Ρώμη και κατασκεύασε τον μεγάλο αγωγό αποχέτευσης. Οικοδόμησε τείχος γύρω από την πόλη και τον Ναό του Καπιτωλινού Διός στον Καπιτωλινό λόφο με χρήματα από τα λάφυρα στην λεηλασία των Σαβίνων.

Ο Φλούρους γράφει ότι ο Ταρκύνιος γιόρτασε όλους τους θριάμβους με μεγαλοπρεπείς τελετές Ετρουσκικής μορφής, ίππευσε ένα χρυσό άρμα με τέσσερα άλογα, φορούσε μία Τόγκα και ένα χιτώνιο διακοσμημένο με φύλλα φοίνικα. Εισήγαγε σχεδόν όλα τα Ετρουσκικά έθιμα στην πολιτική και στρατιωτική διοίκηση : το Σκήπτρο του βασιλιά, η Τραβέα, ένα μοβ χιτώνιο που χρησιμοποιήθηκε σαν πανωφόρι και οι Φάσκες που τις μετέφεραν οι σωματοφύλακες. Η Τόγκα χρησιμοποιήθηκε στην συνέχεια από όλους τους αξιωματούχους, τα δακτυλίδια που φορούσαν τα μέλη της Ρωμαϊκής συγκλήτου και η φαλέρα, ένας μεταλλικός δίσκος που φορούσαν οι στρατιώτες στρατιώτες στις παρελάσεις. Ο Στράβων γράφει ότι ο Ταρκύνιος εισήγαγε όλες τις λατρευτικές τελετές των Ετρούσκων όπως η "τούμπα", ένα ευθύ κέρατο για στρατιωτική χρήση.

Δολοφονία και διαδοχή

Ο Ταρκύνιος ο πρεσβύτερος βασίλευσε 38 χρόνια, σύμφωνα με τον θρύλο οι γιοι του προκατόχου του Άνκος Μάρκιος διεκδίκησαν τον θρόνο και οργάνωσαν την δολοφονία του, μετά από συνωμοσία ο Ταρκύνιος δέχτηκε ένα θανάσιμο χτύπημα στο κεφάλι. Η σύζυγος του Τανανκύλλα προσπάθησε να καθησυχάσει τον κόσμο ότι υπήρξε μόνο ένας απλός τραυματισμός, ο Σέρβιος Τύλλιος ανακηρύχτηκε αντιβασιλιάς. Όταν ο θάνατος του Ταρκύνιου επιβεβαιώθηκε η Τανανκύλλα προτίμησε διάδοχο τον ίδιο τον Σέρβιο σε σχέση με τους γιους του γιου της Μάρκιου : Ταρκύνιο τον Υπερήφανο και Αρούν.
Ο Σέρβιος Τύλλιος είχε μεταφερθεί στα ανάκτορα σε βρεφική ηλικία με την μητέρα του Οκρησία που απέκτησε μεγάλη θέση στα ανάκτορα και έγινε μία από τις Εστιάδες Παρθένες. Ο Ταρκύνιος ανακάλυψε γρήγορα την θεϊκή του καταγωγή αφού ο πατέρας του συσχετιζόταν με τους Λάρητες, του έδωσε σύζυγο την κόρη του Γεγανία και τον κήρυξε διάδοχο του θρόνου παρακάμπτοντας τους εγγονούς του. Ο Σέρβιος Τύλλιος αργότερα πάντρεψε τις δύο κόρες του Τύλλια την πρεσβύτερη και Τύλλια την νεώτερη με τους δύο εγγονούς του Ταρκύνιου του πρεσβύτερου για να ενισχύσει τα κληρονομικά του δικαιώματα.

Γνώμες

Πολλές αρχαίες πηγές καταγράφουν τον Ταρκύνιο τον υπερήφανο σαν γιο του Ταρκύνιου του πρεσβύτερου, οι περισσότερες όμως τον καταγράφουν σαν εγγονό του κάτι που γίνεται περισσότερο αποδεκτό χρονολογικά. Ο μετέπειτα αυτοκράτορας Κλαύδιος σχετίζει τον Σέρβιο Τύλλιο με τον "Μακστάρνα" σύντροφο τον αδελφών Βιμπέννα που τους ελευθέρωσε από την αιχμαλωσία και τους βοήθησε να θανατώσουν τον εχθρό τους Γνάιο Ταρκύνιο. Η παράσταση απεικονίζεται σε μία τοιχογραφία ενός Γαλλικού τάφου στην Ετρουσκική πόλη Βούλτσι, καταγράφεται από τον Κλαύδιο στην "Πινακίδα της Λιόν". Η παράδοση αναφέρει τέλος ότι ο Σέρβιος συγκρούστηκε με τους εγγονούς του Ταρκύνιου για την διαδοχή αλλά τελικά τους νίκησε, νομιμοποίησε κατόπιν την άνοδο του αφού τους έδωσε συζύγους τις κόρες του αλλά τελικά θα δολοφονηθεί από την ίδια την κόρη και τον γαμπρό του.

Παραπομπές

Πηγές
Τίτος Λίβιος, "Ab Urbe Condita Libri", Βιβλίο Α΄
Σουητώνιος, «Βίους των Καισάρων», Βιβλίο Β΄, "Η ζωή του Αυγούστου"
Ευτρόπιος, "Σύνοψη/Επιτομή της Ρωμαϊκής Ιστορίας", Βιβλίο Α΄
Στράβων, Γεωγραφικά, Βιβλίο Ε΄

Βασιλείς της Ρώμης
Ταρκύνιοι