Καθεδρικός Ναός της Σχάλτα

Ο Καθεδρικός Ναός της Σχάλτα ( ) είναι ένας Γεωργιανός Ορθόδοξος καθεδρικός ναός που βρίσκεται σε έναν λόφο στην κοιλάδα του ομώνυμου ποταμού, στο χωριό Κινχάουρι του Δήμου Κχούλο, στην Ατζαρία της Γεωργίας. Χρονολογείται από τα μέσα του 13ου αιώνα, ενώ οι τοιχογραφίες είναι Παλαιολογικής τεχνοτροπίας του 14ου- 15ου αιώνα.  Στο χώρο του λειτουργεί και μοναστήρι, το συγκρότημα κτιρίων του οποίου περιλαμβάνει κελάρι και κοιμητήριο. Πρόκειται για Μνημείο Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Γεωργίας.  

Είναι η μοναδική μεσαιωνική εκκλησία στην Ατζαρία που διασώθηκε από την Οθωμανική και τη Σοβιετική περίοδο. Επί του παρόντος λειτουργεί και αποτελεί επισκοπική έδρα.

Ιστορία 
Δεν υπάρχουν πολλές γραπτές αναφορές για τη Σχάλτα. Ένας μύθος αποδίδει την ανέγερση του ναού στη Βασίλισσα Ταμάρ της Γεωργίας (βασ. 1184-1213).  

Οι σύγχρονοι μελετητές χρονολογούν την εκκλησία από τα μέσα του 13ου αιώνα. Εκείνη την περίοδο η Σχάλτα ήταν επιφανής μεσαιωνική περιοχή και βρισκόταν στο δρόμο που σύνδεε την Ατζαρία με την Αρτάνη. Η πολιτιστική ακμή της περιοχής συνδέεται με την Χρυσή Εποχή για την πολιτική και οικονομική ανάπτυξη της Γεωργίας. Τότε, η οικογένεια ευγενών Αμπουσερίτζε κυβερνούσε την Ατζαρία, και χαρακτηρίζονταν από εξαιρετική γενναιοδωρία και αφοσίωση. Έχτισαν αρκετές εκκλησίες και πιστεύεται ότι ο καθεδρικός ναός της Σχάλτα είναι έργο του εριστάβι (Δούκα) Τμπέλι Αμπουσερίτζε. Τον 16ο αιώνα, που η περιοχή κατακτήθηκε από τους Οθωμανούς, η εκκλησία εγκαταλείφθηκε.  

Το 1874 ένας Γεωργιανός αξιωματούχος της Ρωσικής Αυτοκρατορίας, ο Γκιόργκι Καζμπέγκι, κατά τη διάρκεια μιας αναγνωριστικής αποστολής στην Οθωμανική Γεωργία ανακάλυψε το μοναστήρι της Σχάλτα και το σχεδίασε. Το 1878 που η Ατζαρία πέρασε στην κατοχή των Ρώσων, η Σχάλτα ήταν ιδιοκτησία του μπέη Σερίφ Κχιμσιασβίλι. Το μοναστήρι δέχτηκε επισκέψεις και περιγράφηκε από μελετητές της Καυκασιανής ιστορίας, όπως ο Ντιμίτρι Μπακράτζε και η Κόμισσα Πρασκόβια Ουβάροβα. 

Το 1957 και το 1989 έγιναν έργα αποκατάστασης στο κτίριο. Το 1989 ο Πατριάρχης Γεωργίας Ηλίας Β επισκέφθηκε την εκκλησία.  Από το 1990 η εκκλησία λειτουργεί και το αντρικό μοναστήρι έχει αφιερωθεί στο Γενέσιο της Θεοτόκου.

Περιγραφή 
Καθεδρικός Ναός: είναι μία μεγάλη αίθουσα ορθογώνιου σχήματος που στα ανατολικά καταλήγει σε επταπλευρικό ημικύκλιο όπου στεγάζεται το ιερό με την Αγία Τράπεζα. Έχει διαστάσεις 19 x 9 μ. Έχει δύο εισόδους, στα νότια και στα δυτικά, και μία βοηθητική πόρτα στα βόρεια. Οι τοίχοι του είναι επενδυμένοι με λευκές-γκριζωπές λίθινες πλάκες. Στο εσωτερικό του είναι ευρύχωρος, με τις αψίδες και την στέγη να στηρίζονται σε κολόνες ύψους 5 μ., και διακοσμημένος με πολυάριθμες κόγχες. Το ιερό φωτίζεται από 3 παράθυρα, πάνω από την δυτική είσοδο υπάρχουν 3 παράθυρα, στη βόρεια πρόσοψη υπάρχει 1 παράθυρο, στη νότια πρόσοψη υπάρχουν 2 μεγάλα παράθυρα εκατέρωθεν της πόρτας και μικρότερα παράθυρα στον πρόναο. Στο εσωτερικό του έχουν διασωθεί θραύσματα τοιχογραφιών του 14ου-15ου αιώνα. Στο εξωτερικό της εκκλησίας, οι προσόψεις είναι διακοσμημένες μόνο με πλαίσια παραθύρων.

Κελάρι (Μαράνι): Είναι ένα ορθογώνιο κτίριο με μία είσοδο στα νότια. Διαθέτει πιεστήριο σταφυλιών και θαμμένα πιθάρια (κβέβρι) για τη ζύμωση και την ωρίμανση του οίνου. Ο δεύτερος όροφος του κτιρίου κατέρρευσε κατά τη σοβιετική περίοδο.

Κοιμητήριο: Λειτουργεί από το μεσαίωνα. Διαθέτει 4 μεγάλες κατηγορίες τάφων: λάκους, χτιστούς, πέτρινους και υπόγειους ταφικούς θαλάμους. Βρίσκεται κοντά σε ένα μικρό παρεκκλήσι.

Πέτρινος φράχτης: Περιβάλλει το μοναστήρι.

Παραπομπές

Βιβλιογραφία 

 ი. სიხარულიძე, „აჭარის მატერიალური კულტურის ძეგლები“, ბატ., 1962, გვ., 33-34
 რ. მეფისაშვილი, „სხალთის ხუროთმოძღვრული ძეგლი“ – ქართული მატერიალური კულტურის ძეგლები აჭარაში, 1955წ.
 შ. მამულაძე, „აჭარისწყლის ხეობის მატერიალური კულტურის ძეგლები“, გზამკვლევი, 2000წ.

Ακίνητα Πολιτισμικά Μνημεία Εθνικής Σημασίας της Γεωργίας