Κάρολος Α΄ του Μύνστερμπεργκ-Ελς

Ο Κάρολος Α΄, τσεχ.: Karel z Poděbrad z Minstrberka (2/4 Μαΐου 1476 - 31 Μαΐου 1536) από τον Οίκο του Ποντιέμπραντυ ήταν δούκας του Μύνστερμπεργκ-Ελς.

Βιογραφία
Ήταν ο τρίτος γιος του Ερρίκου Α΄ δούκα του Μύνστερμπεργκ-Ελς (γιου του Γεωργίου της Βοημίας) και της Ούρσουλας των Χοεντσόλερν, κόρης του Αλβέρτου Γ΄ Αχιλλέα εκλέκτορα του Βρανδεμβούργου. 

Ο πατέρας του τον πάντρεψε με την Άννα (1480/83-1541), κόρη του Ιωάννη Β΄ δούκα του Ζαγκάν. Οι μεγαλύτεροι αδελφοί του Αλβέρτος και Γεώργιος Α΄ παντρεύτηκαν τις Σαλώμη και Χέντβιχ αντίστοιχα, επίσης κόρες του Ιωάννη Β΄.

Έπειτα από το τέλος του πατέρα τους το 1498 οι τρεις αδελφοί Αλβέρτος, Γεώργιος Α΄ και Κάρολος Α΄ κυβέρνησαν από κοινού αρχικά, αλλά ο καθένας ζούσε στη δική του Αυλή: ο Αλβέρτος στο Κλόντσκο, ο Γεώργιος Α΄ στο Ελς/Ολεσνίτσα και ο Κάρολος Α΄ στο Μύνστερμπεργκ/Ζιέμπιτσε. Ο τελευταίος μετακόμισε το 1530 στο νεόδμητο κάστρο του στο Φράνκενσταϊν.

Από τότε που σκόπευε να εγκατασταθεί στο Φράνκενσταϊν, προώθησε την ανάπτυξη της πόλης. Με σκοπό να ευνοήσει τους κατοίκους της έφτιαξε νέα σπίτια λιθόκτιστα· υπήρχαν φράιχαουζ για τους γαιοκτήμονες. Τα τείχη της πόλης ξανακτίστηκαν και ισχυροποιήθηκαν· το 1511 κτίστηκε η οικία του εφημέριου. Τότε περίπου ο Κάρολος άρχισε την κατασκευή ενός μεγάλου ανακτόρου, για να αντικαταστήσει τα ερείπια του μεσαιωνικού κάστρου του Φράνκενσταϊν. Οι διάδοχοί του συνέχισαν τις εργασίες του κάστρου, αλλά δεν ολοκληρώθηκε ποτέ. Στα μέσα του 16ου αι. το δουκάτο ήταν τόσο βαθιά χρεωμένο, που έπρεπε να ενεχυριάζεται μερικές φορές. Το υψηλό κόστος του ανακτόρου μάλλον θα συνέβαλε σε αυτό το πρόβλημα.

Οι αδελφοί του Γεώργιος Α΄ και Αλβέρτος απεβίωσαν το 1502 και το 1511 αντίστοιχα, έτσι ο Κάρολος Α΄ κυβέρνησε μόνος του. Αν και οι τρεις τους είχαν πωλήσει την κομητεία του Κλάντσκο το 1501 στον μέλλοντα κουνιάδο τους Ούλριχ κόμη του Χάρντεγκ, αυτοί και οι απόγονοί τους διατήρησαν τον τίτλο του κόμη του Κλάντσκο, ώσπου ο Οίκος τους εξέλιπε το 1647.

Ο Κάρολος υπηρέτησε τους Βλαδίσλαο Β΄ Γιαγκελόνων, Λουδοβίκο (γιο του) και Φερδινάνδο Α΄ (σύζυγο της Άννας, αδελφής του Λουδοβίκου), βασιλείς της Ουγγαρίας & Βοημίας, σε πολλά υψηλά αξιώματα. Το 1519 ο Λουδοβίκος τον διόρισε βάιλο της Άνω Λουσατίας. Κράτησε τη θέση ως το τέλος του βασιλιά το 1526. Το 1523 προήχθη σε γενικό διοικητή της Βοημίας και ήταν ένας από τους πιο υψηλούς ευγενείς, που διοίκησαν τη χώρα όταν ο βασιλιάς απουσίαζε (το οποίο γινόταν συχνά, καθώς ο βασιλιάς περνούσε τον περισσότερο χρόνο του στην Ουγγαρία). Επιπλέον ο Κάρολος Α΄ έγινε landeshauptmann (καγκελάριος) της Κάτω Σιλεσίας το 1524.

Έπειτα από το τέλος του Λουδοβίκου, ο Κάρολος ήταν αυτός που οργάνωσε την εκλογή του επόμενου βασιλιά. Υποστήριξε την εκλογή του Φερδινάνδου Α΄ των Αψβούργων από νωρίς και ο Φερδινάνδος Α΄ τον αντάμειψε, έπειτα από τη στέψη του το 1527, με την επικύρωση της διοίκησης στη Βοημία και τη θέση του oberlandeshauptmann (ανώτερου της χώρας διοικητή) στη Σιλεσία. Η εξάσκηση των αξιωμάτων αυτών ήταν ένα σημαντικό οικονομικό βάρος για τον Κάρολο, που αναγκάστηκε να πωλήσει μέρη των εδαφών του.

Αν και ο Κάρολος διάβασε τα γραπτά του Μαρτίνου Λουθήρου με καλοκάγαθο ενδιαφέρον, παρέμεινε στην Καθολική πίστη κατά τη Μεταρρύθμιση. Απεβίωσε το 1536 και τάφηκε στην εκκλησία της Αγ. Άννης στο Φράνκενσταϊν, όπου οι γιοί του έκτισαν ένα μνημείο γι'αυτόν και την Άννα, η οποία απεβίωσε το 1541.

Οικογένεια
Παντρεύτηκε το 1488 την Άννα των Πιαστ-Σιλεσίας-Γκλόγκουφ, κόρη του Ιωάννη Β΄ δούκα του Ζαγκάν και είχε τέκνα:
 Μαργαρίτα 1501-1551, παντρεύτηκε τον Γιαν Σάιτς του Χάζενμπουργκ.
 Ιωακείμ 1503-1561, επίσκοπος του Βρανδεμβούργου.
 Κουνιγκούντε 1504-1532, παντρεύτηκε τον Χριστόφορο Τσερνοχόρσκυ του Μποσκοβίτσε.
 Ούρσουλα 1505-1539, παντρεύτηκε τον Ζερόμ του Μπήμπερσταϊν.
 Ερρίκος Β΄ 1507-1548, δούκας του Μύνστερμπεργκ-Ελς.
 Χέντβιχ 1508-1531, παντρεύτηκε τον Γεώργιο των Χοεντσόλερν μάργραβο του Βρανδεμβούργου-Άνσμπαχ.
 Ιωάννης 1509-1565, δούκας του Μύνστερμπεργκ-Ελς.
 Βαρβάρα 1511-1539, ηγουμένη στο αββαείο του Στρέχλεν/Στρέλιν.
 Γεώργιος Β΄ 1512-1553, δούκας του Μύνστερμπεργκ-Ελς.

Πηγές
 Arno Herzig and Małgorzata Ruchniewicz: Geschichte des Glatzer Landes. Hamburg-Wrocław: DOBU-Verl. et al., 2006, ISBN 3-934632-12-2, pp. 54–59
 Josef Frais: Jiří z Poděbrad. Třebíč 2006, ISBN 80-7268-382-9, pp. 138–144
 Adolf Schimmelpfennig (1882), "Karl I., Herzog von Münsterberg-Oels", Allgemeine Deutsche Biographie (ADB) (in German), 15, Leipzig: Duncker & Humblot, pp. 358–360

Οίκος του Ποντιέμπραντυ