Ribena

Ribena (ορθή προφορά: Ραϊμπίνα) είναι η φίρμα υπό την οποία φέρονται στο εμπόριο τυποποιημένοι χυμοί με διάφορες γεύσεις, με προέλευση από το Ηνωμένο Βασίλειο. Δημιουργήθηκε και παραγόταν αρχικά από τη GlaxoSmithKline (GSK) μέχρι το 2013, όταν η φίρμα πωλήθηκε στην Suntory. Το προϊόν εισάγεται και στην Ελλάδα. Το φραγκοστάφυλο (blackcurrant) είναι η πιο διαδεδομένη γεύση. 

Η μάρκα είχε κατά τη διάρκεια του Β 'Παγκοσμίου Πολέμου την (ψευδή) φήμη ως υγιές προϊόν για τα παιδιά, ότι δήθεν αποτελεί συμπλήρωμα βιταμίνης C. Η Beecham (εταιρεία που αποτελεί μέλος της GSK από το 2000) αγόρασε το εμπορικό σήμα το 1955 και ανέπτυξε πολλές εκδόσεις χυμών. Έχει συμβει μια σειρά από σκάνδαλα η οποία έβλαψε τη φήμη της ως υγιεινό προϊόν κατά τη δεκαετία του 2000 τα οποία αφορούν τα επίπεδα βιταμίνης C, τα επίπεδα ζάχαρης και τη ποσότητα φρούτων στους χυμούς. Μέχρι το 2013, το Ribena θεωρούταν αναψυκτικό, όταν η εταιρεία αντικατέστησε τη ζάχαρη με ακεσουλφάμη και ασπαρτάμη στα προϊόντα της. 

Το 2013, οι ετήσιες παγκόσμιες πωλήσεις ήταν περίπου 500 εκατομμύρια αγγλικές λίρες. Εκείνη τη χρονιά, η GSK πούλησε το Ribena και μια άλλη γραμμή καταναλωτών, Lucozade, στην ιαπωνική πολυεθνική Suntory για 1,35 δισεκατομμύρια σε αγγλικές λίρες. Τον Απρίλιο του 2018, στο Ηνωμένο Βασίλειο, η παλιά συνταγή της Ribena άλλαξε με την προσθήκη τεχνητών γλυκαντικών ως απάντηση στην εισαγωγή ενός φόρου για τα ποτά από ζάχαρη από την κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου.

Ελλάδα 
Η Ribena εισάγεται στην Ελλάδα και διατίθεται προς πώληση σε πολλές μεγάλες αλυσίδες σουπερμάρκετ, όπως ο ΑΒ, το Bazaar και ο Σκλαβενίτης. Μέχρι τώρα, η μόνη διαδεδομένη γεύση είναι το φραγκοστάφυλο.

Άλλες γεύσεις, όπως η φράουλα και το tropical mix μπορούν να βρεθούν σπανιότερα στην Ελλάδα. Κάποια καταστήματα δέχονται εισαγωγές κατευθείαν από το εξωτερικό.

Ιστορία 
Η Ribena κατασκευάστηκε αρχικά από την εταιρία τροφίμων HW Carter του Μπρίστολ ως συμπυκνωμένος χυμός φραγκοστάφυλο.  Αναλυτική έρευνα σε σιρόπια από αγνά φρούτα για την παρασκευή μιλκσέικ είχε πραγματοποιηθεί από τον ερευνητικό σταθμό Long Ashton για τη γεωργία και τη φυτοκομία στο North Somerset χρησιμοποιώντας μια διαδικασία ενζύμου πηκτινάσης. Η Ribena ουσιαστικά εφευρέθηκε από τον Vernon Charley, έναν  επιστήμονα του Πανεπιστήμιο του Bristol  το 1933.  Έχουν ανιχνευθεί υψηλά επίπεδα βιταμίνης C στο φραγκοστάφυλο. Το ποτό ξεκίνησε το 1938 με την ονομασία Ribena (από το επιστημονικό όνομα του φραγκοστάφυλου, Ribes nigrum).

Δεύτερος Παγκόσμιος πόλεμος 
Κατά τη διάρκεια του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, άλλα φρούτα πλούσια σε βιταμίνη C, όπως τα πορτοκάλια, ήταν δυσεύρετα στο Ηνωμένο Βασίλειο, λόγω των επιθέσεων από τα γερμανικά υποβρύχια στα βρετανικά μεταφορικά πλοία. Η καλλιέργεια του φραγκοστάφυλου ενθαρρύνθηκε από την κυβέρνηση και η εθνική συγκομιδή της καλλιέργειας αυξήθηκε σημαντικά. Από το 1942, σχεδόν όλα τα βρετανικά φραγκοστάφυλα διατίθονταν στην παραγωγή είτε σιροπιού είτε συμπυκνωμένου χυμού φραγκοστάφυλου, το μεγαλύτερο ποσοστό από την Carters. Τελικά κυβέρνηση αγόρασε την εταιρεία και διένειμε το ποτό δωρεάν στα παιδιά του έθνους χωρίς το εμπορικό σήμα Ribena. Με αυτόν τον τρόπο, δημιουργήθηκε η  μακροχρόνια δημοτικότητα των καρυκευμάτων από φραγκοστάφυλο στη Βρετανία.

Μεταπολεμική περίοδος 
Η παραγωγή μεταφέρθηκε στο νέο Royal Forest Factory  στο Coleford στο δάσος του Dean στα τέλη του 1947, όπου η παραγωγή λαμβάνει χώρα σήμερα. 

Ο Carters εξαγοράστηκε από τον όμιλο Beecham το 1955.  Το 1989, ο Όμιλος Beecham και η SmithKline Beckman συγχωνεύθηκαν για να σχηματίσουν SmithKline Beecham  και το 2000, οι SmithKline Beecham και GlaxoWellcome συγχωνεύθηκαν για να σχηματίσουν το GlaxoSmithKline (GSK).  

Μέσα από τα χρόνια η GSK και οι προκάτοχοί της ανέπτυξαν πολλές εκδόσεις αναψυκτικών της Ribena, αλλά διατήρησαν μια εικόνα ως "υγιεινό ποτό" στο Ηνωμένο Βασίλειο και σε άλλες χώρες της Κοινοπολιτείας.   

Το 2001, μια διατύπωση του αραιωμένου συμπυκνωμένου χυμού, που πωλήθηκε ως Ribena Toothkind (και υποστηρίχθηκε από τον Βρετανικό Σύνδεσμο Οδοντιάτρων ως λιγότερο επιβλαβής για τα δόντια από άλλα αναψυκτικά) κατακρίθηκε από την Αρχή Διαφημιστικών Προτύπων του Ηνωμένου Βασιλείου, επειδή διαφημίστηκε με παραπλανητικό τρόπο ότι το ποτό δεν ενθάρρυνε τη φθορά των δοντιών. Η γνώμη επιβεβαιώθηκε από το Ανώτατο Δικαστήριο.  Το 2003, η Επιτροπή Τροφίμων στο Ηνωμένο Βασίλειο αποφάνθηκε ότι τα επίπεδα ζάχαρης συμβάλλουν στην παιδική παχυσαρκία.  

Το 2004, δύο μαθητές γυμνασίου στη Νέα Ζηλανδία πραγματοποίησαν ένα επιστημονικό πείραμα για να προσδιορίσουν τα επίπεδα βιταμινών C των αγαπημένων ποτών φρούτων τους. Ανακάλυψαν ότι το προϊόν "Ready to Drink Ribena" που είχαν δοκιμάσει είχαν μη ανιχνεύσιμα επίπεδα βιταμίνης C, σε αντίθεση με τη φήμη της μάρκας και με διαφημίσεις που ανέφεραν ότι «τα μαύρα φραγκοστάφυλα στη Ribena περιέχουν τέσσερις φορές τη βιταμίνη C των πορτοκαλιών».  Επικοινώνησαν με την GSK, η οποία δεν τους απάντησε, και η ιστορία τους ελήφθη από την έκθεση Fair Go των τηλεοπτικών καταναλωτών, η οποία εκπέμπει την ιστορία σε εθνικό επίπεδο τον Οκτώβριο του 2004.  Μετά από περαιτέρω δοκιμές, τον Μάρτιο του 2007, η Επιτροπή Εμπορίου της Νέας Ζηλανδίας υπέβαλε 15 κατηγορίες στο Επαρχιακό Δικαστήριο του Όκλαντ κατά της GlaxoSmithKline βάσει του νόμου περί δίκαιης εμπορίας .  Τον Μάρτιο του 2007, η GSK κρίθηκε ένοχη για όλες τις 15 κατηγορίες και επιβλήθηκε πρόστιμο ύψους 217.500 δολάρια ΗΠΑ από το περιφερειακό δικαστήριο του Auckland για παραπλανητικούς καταναλωτές και διατάχθηκε να εκτελέσει μια σειρά διορθωτικών διαφημίσεων και να καταθέσει δήλωση στην ιστοσελίδα της.  Η GSK διαβεβαίωσε ότι το θέμα αφορά μόνο την Αυστραλία και τη Νέα Ζηλανδία, καθώς τα προϊόντα Ribena που πωλούνται σε άλλες αγορές, όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, περιέχουν τα επίπεδα βιταμίνης C που αναγράφονται στην ετικέτα του προϊόντος. 

Τον Ιανουάριο του 2007, μια μελέτη που διεξήχθη από την Αυστραλιανή Ένωση Καταναλωτών ανέφερε ότι το εν λόγω προϊόν περιέχει μόλις 5% χυμό φραγκοστάφυλο.  

Σύμφωνα με αναφορά του 2013, η μάρκα είχε φτάσει ετήσιες παγκόσμιες πωλήσεις περίπου 500 εκατομμύρια στερλίνες.  Τον Απρίλιο του 2013, η GSK διέθεσε το Ribena μαζί με την Lucozade προς πώληση, προκειμένου να επικεντρωθεί στην παραγωγή φαρμακών.  Η τελική πώληση, που έγινε για 1,35 δις στερλίνες από την ιαπωνική εταιρεία Suntory, ανακοινώθηκε τον Σεπτέμβριο του ίδιου έτους.

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

  
 Κριτικές στο Ciao! 
 Κριτικές στο DooYoo 
 Ribena στο δικαστήριο 
 Η ιστορία του Ραϊμπίνα στο Paknutanga College Paknet

Χυμοί
Μη αλκοολούχα ποτά
Αναψυκτικά