Μπέρτολντ Β΄ του Άντεχς

Ο Μπέρτολντ Β΄, γερμ. Berthold II (πριν το 1099 - 27 Ιουνίου 1151) από τον Οίκο του Άντεχς ήταν Γερμανός ευγενής. Ήταν κόμης του Ντήσσεν και του Άντεχς, όπως επίσης επίτροπος (bailiff) του αββαείου του Μπένεντικτμπόιερν.

Βιογραφία
Η καταγωγή του δεν έχει μελετηθεί ολοκληρωμένα. Σύμφωνα με τη γενεαλογία του Europäische Stammtafeln, μάλλον ήταν ο πρωτότοκος γιος και κληρονόμος του Άρνολντ κόμη του Ντήσσεν (απεβ. 1098) και της Γκίζελα του Σβάινφουρτ, κόρης του Όθωνα Γ΄ δούκα της Σουαβίας. Έτσι ήταν εγγονός του Φρειδερίκου Β΄ κόμη του Ντήσσεν (απεβ. 1075).

Το 1098 κληρονόμησε τις ιδιοκτησίες του πατέρα του στη Βαυαρία, γύρω από το Άμερσεε και τη λίμνη Στάνμπεργκ, καθώς επίσης και αυτές στην Άνω Φραγκονία. Περί το 1120 μπόρεσε να διαδεχθεί τη δυναστεία των κομήτων Ζίγκιμαρ ως επίτροπος (bailiff, vogt) του αβαείου Μπένεντικτμπίερν και έτσι αύξησε την επιρροή του σημαντικά. Ήταν συνιδρυτής του αββαείου Ντήσσεν -όπου το 1130 καταγράφεται ως επίτροπος- και διατήρησε σχέσεις με το αββαείο Άντμοντ στη μακριωνία της Στυρίας. Όταν η κόρη του Κουνιγκούντε εισήλθε στο αββαείο Άντμοντ, ο Μπέρτολντ Β΄ δώρισε 15 hufen (oxgangs, π. 300 ακρ) γης στο Μόοσμπουργκ της Καρινθίας στο μοναστήρι.

Περί το 1100 ο Μπέρτολντ Β΄ έκτισε μία νέα κατοικία σε έναν λόφο έξω από το Άντεχς, που έγινε αργότερα η θέση του αββαείου του Άντεχς. Λίγο αργότερα, στις αρχές της δεκαετίας το 1130, έκτισε το κάστρο Πλάσενμπουργκ, βόρεια του Μπάυροϊτ. Από το 1137 αποκαλούσε τον εαυτό του κόμη του Πλάσενμπουργκ. Μάλλον ίδρυσε την πόλη του Κούλμπαχ περίπου την ίδια εποχή, στους πρόποδες του λόφου, κάτω από το κάστρο Πλάσενμπουργκ· η πόλη μνημονεύεται για πρώτη φορά στις πηγές της εποχής το 1174.

Νυμφεύτηκε τη Σοφία, μέλος του Οίκου της Βαϊμάρης-Όρλαμυντε (απεβ. 1132), κόρη του Πόππο Β΄ μαργράβου της Ίστρια (απεβ. 1103). Αυτή πρόσθεσε κύρος στον γάμο της και τις πρώτες κτήσεις της οικογένειας νοτιοανατολικά των Άλπεων. Είχε βασιλική καταγωγή: η εκ πατρός γιαγιά της ήταν η Σοφία των Άρπαντ, κόρη του Μπέλα Α΄ της Ουγγαρίας. Όταν ο εξάδελφος της Σοφίας, ο Πόππο Γ΄ μάργραβος της Ίστρια απεβίωσε άτεκνος, μετά το 1141, οι κτήσεις του διαιρέθηκαν από τη χήρα του και τις αδελφές του: έτσι ο Μπέρτολντ Β΄, οι κόμητες του Σπόνχαϊμ και οι κόμητες του Μπόγκεν εξασφάλισαν εκτεταμένες ιδιοκτησίες στην Καρνιόλα, Κάτω Στυρία και Καρινθία. Το διάστημα 1143-47 ο Μπέρτολντ Β΄ έγινε κόμης του Στάιν.

Έπειτα από το 1140, ο Μπέρτολντ Β΄ πέρασε τον πιο πολύ καιρό του στην Αυλή του Κορράδου Γ΄ της Γερμανίας. Αυτό μάλλον συνδέεται με μία διαμάχη, που είχε με τον αρχιεπίσκοπο του Μπάμπεργκ, ο οποίος θεώρησε ότι ο Μπέρτολντ Β΄ απειλούσε την κοσμική του εξουσία στην Άνω Φραγκονία.

Οικογένεια
Νυμφεύτηκε πρώτα τη Σοφία του Οίκου της Βαϊμάρης-Όρλαμυντε, κόρη του Πόππο Β΄ μαργράβου της Καρνιόλα (απεβ. 1103) και είχε τέκνα:
 Πόππο απεβ. 1148.
 Μπέρτολντ Α΄ π.1110/22-1188, μάργραβος της Ίστιρα και, ως Γ΄, κόμης του Άντεχς.
 Όθων απεβ. 1196, επίσκοπος του Μπρίξεν το διάστημα 1165-70 και, ως Β΄, επίσκοπος του Μπάμπεργκ το 1177-96.
 Γκίζελα απεβ. μετά το 1150, παντρεύτηκε τον Ντήπολντ Β΄ κόμη του Μπεργκ-Σλκλίνγκεν (Απεβ. 1160/65).

Έπειτα από το τέλος της Σοφίας, ο Μπέρτολντ Β΄ έκανε δεύτερο γάμο με την Κουνιγκούντε, κόρη του Ένγκμπερτ Β΄ κόμη του Φόρμπαχ-Πίττεν, κληρονόμο του Φόρμπαχ και είχε τέκνα:
 Μέχτιλντις απεβ. 1160, ηγουμένη του αββαείου Έντελστετεν.
 Ευφημία απεβ. 11180, ηγουμένη του αββαείου Άλτμυνστερ.
 Κουνιγκούντε απεβ. 1139, μοναχή στο αββαείο Άντμοντ.

Πηγές
 Entry at genealogie-mittelalter.de

Οίκος του Άντεχς