Στέλιος Ράμφος

Ο Στέλιος Ράμφος (Αθήνα, 1939) είναι Έλληνας φιλόσοφος και συγγραφέας. Έχει γράψει πάνω από 30 βιβλία και θεωρείται σημαντικός Έλληνας στοχαστής. Σπούδασε Νομικά στην Αθήνα, ακολουθώντας την ιδεολογία του μαρξισμού. Στη δεκαετία του 1960 σπούδασε φιλοσοφία στο Παρίσι, όπου ανακάλυψε την ελληνική φιλοσοφία και στη συνέχεια την πατερική φιλοσοφία και την ορθοδοξία. Δίδαξε στο πανεπιστήμιο του Παρισιού μέχρι το 1975, οπότε γύρισε στη Ελλάδα. Την δεκαετία του 1980 χαρακτηρίστηκε ως νεορθόδοξος, αλλά μετά τη δεκαετία του 1990 υποστήριξε τον εκσυγχρονισμό.

Βίος
Ο Στέλιος Ράμφος γεννήθηκε στην Αθήνα το 1939. Χωρίς να ολοκληρώσει τις σπουδές του στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, λόγω ελλείψεως προσωπικού ενδιαφέροντος, το 1965 ξεκίνησε σπουδές στη φιλοσοφία στο Παρίσι στο Université de Vincennes à Saint-Denis (σημερινό Université Paris 8). Από το 1969 έως το 1974 δίδαξε φιλοσοφία στο ίδιο πανεπιστήμιο. Το 1975 επέστρεψε στην Ελλάδα όπου συνέχισε το συγγραφικό του έργο. Έχει σημαντική παρουσία στη δημόσια ζωή με πολλές συνεντεύξεις στον Τύπο και στην τηλεόραση, με δημόσιες ομιλίες αλλά και άρθρα σε περιοδικά. Δίδαξε στο Ίδρυμα Γουλανδρή-Χορν και αργότερα στο Ίδρυμα Βασίλη και Μαρίνας Θεοχαράκη.

Φιλοσοφία
Στα πρώτα χρόνια του, ασχολήθηκε με τον μαρξισμό. Το 1960 ήταν με τη Νεολαία της ΕΔΑ και στο περιοδικό της Πανσπουδαστικής, ενώ το 1963 έκοψε τους δεσμούς του με την Αριστερά. Όταν ήταν για σπουδές στο Παρίσι γνώρισε τον Κορνήλιο Καστοριάδη ο οποίος και τον επηρέασε. Μετά την επιστροφή του στην Ελλάδα το όνομά του συνδέθηκε με την οικουμενικότητα του ελληνικού πολιτισμού και το ρεύμα της νεοορθοδοξίας.

Όταν γίνεται αναφορά στη νεορθοδοξία, το όνομά του συχνά αναφέρεται μαζί με το όνομα του καθηγητή φιλοσοφίας Χρήστου Γιανναρά. Ενώ και οι δυο χαρακτηρίζονταν νεορθόδοξοι, είναι σαφές ότι έχουν διαφορετικές αποτιμήσεις για το ρόλο του Ορθόδοξου Χριστιανισμού στο παρελθόν της Ελλάδας, αλλά αναφέρονται ως κοινές απόψεις τους (μαζί με το όνομα του Ζήσιμου Λορεντζάτου), ότι θεωρούν την μοντέρνα ελληνική ιστορία σα μια αέναη σύγκρουση ανατολής και δύσης, ενός αντιθετικού άξονα Ανατολή-Δύση.

Από τη δεκαετία του 1990 ο Ράμφος έχει μεταβάλει τη στάση του υιοθετώντας "εκσυγχρονιστικές" θέσεις και θεωρώντας την ορθόδοξη παράδοση της Ελλάδας ανασταλτική της προόδου.

Επιρροή
Σε αφιέρωμα εφημερίδας αναφέρθηκε ως ένα από τα πρόσωπα που έκαναν τη διαφορά το 2010, ενώ αλλού αναφέρεται ότι έχει μεγάλη επιρροή στην πνευματική και πολιτική ελίτ της Ελλάδας. Εκτός από το σημαντικό αριθμό βιβλίων που δημοσιεύει, ο Ράμφος κάνει πολλές δημόσιες ομιλίες, αλλά και εμφανίζεται σε τηλεοπτικές συνεντεύξεις όπου αναλύει τα δρώμενα και τις αποφάσεις που έχουν να πάρουν οι Έλληνες και στην Ελλάδα, αλλά και σε έντυπα του εξωτερικού.

Συγγραφικό έργο
Παρακάτω ακολουθούν έργα του στις ελληνικές τους εκδόσεις:
Νόστος, εκδ. Επετηρίδα Φιλοσοφίας της Ακαδημίας Αθηνών, 1971 και εκδ. Ροές 1990, ISBN 9780002830133
Τόπος υπερουράνιος, εκδ. Κέδρος, Αθήνα, 1975, ISBN 978-960-7102-90-4
Η παλινωδία του Παπαδιαμάντη, εκδ. Κέδρος, Αθήνα, 1976
Μελέτη θανάτου, εκδ. Κέδρος, Αθήνα, 1980
Η πολιτεία του Νέου Θεολόγου, Προϊστορία και αγωνία του Νέου Ελληνισμού, εκδ.Κέδρος, Αθήνα, 1981
Κυριακοδρόμιον, Γλώσσα-Παιδεία-Παράδοση, εκδ. Κέδρος, Αθήνα, 1981
Παιδεία Ελληνική, εκδ. Κέδρος, Αθήνα, 1982
Θεού γράμματα σπουδάσματα, εκδ. Ακρίτας, Αθήνα, 1983, ISBN 9789603281221
Η απιστία του Θωμά, εκδ. Ακρίτας, Αθήνα, 1983
Μαρτυρία και Γράμμα - Απόλογος για τον Μαρξ και λόγος για τον Καστοριάδη, εκδ. Κέδρος, 1984, ISBN 9789605272401
Η γλώσσα και η παράδοση, εκδ. Κέδρος, Αθήνα, 1984 ISBN 9780007601011 (εκδ. Παρουσία, 1990)
Μονοτονισμένη μουσική, εκδ. Ακρίτας, Αθήνα, 1986
Στάσιμα και Έξοδος, εκδ. Εκδόσεις των Φίλων, Αθήνα, 1988, ISBN 9780002890939
Φιλόσοφος και Θείος Έρως, εκδ. Τήνος, Αθήνα, 1989 (ISBN 9789605271176, Αρμός 1999)
Υστερόγραφο, Εκδ. Παρουσία, 1990, ISBN 9780007601035
Φιλοσοφία ποιητική - Πλατωνικά ζητήματα, εκδ. Αρμός, Αθήνα, 1991, ISBN 9789607102096
Μίμησις εναντίον μορφής - Εξήγησις εις το Περί ποιητικής του Αριστοτέλη, τομ.Α'Β', εκδ. Αρμός, Αθήνα, 1992-1993, ISBN 9789607102249
Μυθολογία του βλέμματος, εκδ. Αρμός, Αθήνα, 1994, ISBN 9789607102676
Πελεκάνοι ερημικοί - Ξενάγησι στο Γεροντικόν, εκδ. Αρμός, Αθήνα, 1994, ISBN 9789607102591
Τριώδιον (Τόπος υπερουράνιος: Η παλινωδία του Παπαδιαμάντη: Μελέτη θανάτου), Αρμός, Αθήνα, 1995, ISBN 9789607102904
Χρονικό ενός καινούργιου χρόνου, εκδ. Ίνδικτος, Αθήνα, 1996, ISBN 9789605180041
Το αίνιγμα και η μοίρα - Ποιητική τέχνη στον Οιδίποδα Τύραννον, εκδ. Αρμός, Αθήνα, 1997, ISBN 9789605270438
Μια καλοκαιρινή ευτυχία τρίζει, εκδ. Αρμός, Αθήνα, 1999, ISBN 9789605271510
Φιλόσοφος και θείος έρως, (Από το συμπόσιον του Πλάτωνος στους ύμνους θείων ερώτων του Αγίου Συμεών, το επίκλην Νέου Θεολόγου), Αρμός, Αθήνα, 1999, ISBN 9789605271176
Ο καημός του ενός, εκδ. Αρμός, 2000, ISBN 9789605271749
Ιστορία στην κόψη του χρόνου, εκδ. Καστανιώτης, Αθήνα, 2000, ISBN 9789600326895
Έλληνες και Ταλιμπάν, εκδ. Αρμός, Αθήνα, 2001, ISBN 9789605272159
Ιθάκη και ιθαγένεια (Νόστος, αυτοσχόλιο, η πολιτεία του Νέου Θεολόγου, η απιστία του Θωμά), Αρμός, 2001, ISBN 9789605272142
Το μυστικό του Ιησού, εκδ. Αρμός, Αθήνα 2006, ISBN 960-527-364-0)
Μαρτυρία και γράμμα (Απόλογος για τον Μαρξ και λόγος για τον Καστοριάδη), Αρμός, 2002, ISBN 9789605272401
Φθόνος, τρόμος, πόλεμος, Αρμός, 2003, ISBN 9789605272609
Μεταφυσική του κάλλους, Αρμός, 2003, ISBN 9789605272739
Σαν διφορούμενο άγγιγμα, Αρμός, 2005, ISBN 978-960-527-325-5
Το μυστικό του Ιησού, Αρμός, 2006, ISBN 9789605273644
Ιλαρόν φως του κόσμου, Αρμός, 2006, ISBN 9789605273385
Ο καημός του ενός (Κεφάλαια της ψυχικής ιστορίας των Ελλήνων), Αρμός, 2007, ISBN 9789605271749
Γενάρχες πεπρωμένων, Αρμός, 2007, ISBN 9789605274108
Χρονικό ενός καινούργιου χρόνου, Αρμός, 2008, ISBN 9789605274771
Νίτσε για καλό γούστο, Αρμός, 2009, ISBN 978-960-527-543-3
Το αδιανόητο τίποτα, Αρμός, 2010, ISBN 9789605275761
Ονομάτων επίσκεψις, Αρμός, 2010, ISBN 9789605276034
Ελευθερία και γλώσσα, Αρμός, 2010, ISBN 9789605276058
Υπάρχεις σαν μοίρα, Αρμός, 2011, ISBN 9789605276621
Η λογική της παράνοιας, Αρμός, 2011, ISBN 978-960-527-664-5
Το αδιανόητο τίποτα, Αρμός, 2012, ISBN 9789605275761
Time Out, Η ελληνική αίσθηση του χρόνου, Αρμός, 2012, ISBN 9789605277024
Ο «άλλος» του καθρέφτη (Ψυχογραφία της αγωνίας μας), Αρμός, 2012, ISBN 9789605277338
Πολιτική από στόμα σε στόμα, Αρμός, 2016, ISBN 9789605279622

Έργα του έχουν δημοσιευτεί και στο εξωτερικό:
Like a Pelican in the Wilderness: Reflections on the Sayings of the Desert Fathers, 2000, ISBN 1885652402, ISBN 978-1885652409 (στα αγγλικά)
Fate and Ambiguity in Oedipus the King by Stelios Ramfos, μετάφραση Norman Russell, πρόλογος Olympia Dukakis, 2005, ISBN 0972466193, ISBN 978-0972466196 (στα αγγλικά)
Yearning for the One: Chapters in the Inner Life of the Greeks (μετάφραση Norman Russell), 2011, ISBN 1935317172, ISBN 978-1935317173 (στα αγγλικά)
La musica di Eraclito, 2000, ISBN 8886752164, ISBN 978-8886752169 (στα ιταλικά)

Πηγές
"Στέλιος Ράμφος", Διαβάζω, τ/χ.439 (Απρίλιος 2003), σελ. 69-109
ΣΤΕΛΙΟΣ ΡΑΜΦΟΣ

Αναφορές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

 Ο Ράμφος για την κρίση και τη σημερίνή Ελλάδα https://www.youtube.com/watch?v=NOdsf8stEK0
ΠΑΤΡΙΔΟΓΝΩΣΙΑ με τον Κ. Ζουράρι: Στέλιος Ράμφος 

Έλληνες φιλόσοφοι