Το μεγάλο κατηγορώ

Η ταινία Το μεγάλο κατηγορώ (πρωτότυπος τίτλος Boomerang) γνωστή και ως Ο ένας ήταν προδότης είναι δικαστικό δράμα παραγωγής 1947 σε σκηνοθεσία Ελία Καζάν. Πρωταγωνιστές της ταινίας είναι ο Ντέινα Άντριους, η Τζέιν Γουάιατ, ο Τζέι Λι Κομπ, ο Άρθουρ Κένεντι και ο Καρλ Μάλντεν. Η ταινία βασίζεται σε άρθρο που δημοσιεύτηκε από το περιοδικό Reader's Digest σε μορφή διηγήματος.

Υπόθεση 
Μια ήρεμη πόλη του Κονέκτικατ αναστατώνεται μετά τη δολοφονία ενός ιερέα, του πατέρα Λάμπερτ (Γουάρλεϊ Μπιρτς), που ήταν αγαπητός σε όλους της κατοίκους της περιοχής και που ζητούν δικαίωση για το φόνο του. Επτά αυτόπτες μάρτυρες περιγράφουν το συμβάν, αλλά ο δολοφόνος φαίνεται να είναι άφαντος. Η αστυνομία κάνει εξονυχιστικές έρευνες στην περιοχή χωρίς αποτέλεσμα. Μετά από δυο βδομάδες, ο αρχηγός της αστυνομίας Χάρολντ Ρόμπινσον (Τζέι Λι Κομπ) σκέφτεται να παραιτηθεί της υπόθεσης, αλλά αλλάζει γνώμη μετά από τις πιέσεις του γενικού εισαγγελέα, Χένρι Χάρβεϊ (Ντέινα Άντριους) κι αφού λαμβάνει ένα τηλεφώνημα από το Οχάιο, όπου ένας άνδρας, ο Τζον Γουόλντρον (Άρθουρ Κένεντι) που μοιάζει με εκείνον που περιέγραψαν οι μάρτυρες, συλλαμβάνεται για κατοχή όπλου και αναγκάζεται να επιστρέψει στο Κονέκτικατ. Μετά από μακρά ανάκριση, που διαρκεί δυο μέρες χωρίς ύπνο, ένας εξαντλημένος κι εκτός ελέγχου Γουόλντρον υπογράφει μια ομολογία προκειμένου να σταματήσει το βασανιστήριό του. Ο Γουόλντρον περνάει από προανάκριση και η υπόθεση παραπέμπεται στον Χάρβεϊ, ο οποίος ξεκινάει τις έρευνες σίγουρος για την ενοχή του Γουόλντρον. Αλλά τα στοιχεία που φαίνονταν μέχρι πριν από λίγο αδιάσειστα, δεν του φαίνονται αποδεικτικά της ενοχής του νεαρού άνδρα. Έτσι την ημέρα της δίκης, ο νεαρός εισαγγελέας παρουσιάζεται στο δικαστήριο ζητώντας την αναστολή της διώξεως του Γουόλντρον, προκαλώντας την οργή των πολιτών, αλλά και κάποιων φίλων του που έχουν πολιτικές σκοπιμότητες.

Πληροφορίες παραγωγής 
Η υπόθεση του κατηγορούμενου που αθωώθηκε με τη βοήθεια του δημοσίου κατηγόρου είχε δημοσιευτεί στο περιοδικό Reader's Digest, σε μορφή διηγήματος και με έντονο το στοιχείο της μυθοπλασίας και το διασκεύασε για τη μεγάλη οθόνη ο Ρίτσαρντ Μέρφι. Ο Καζάν ήθελε να την γυρίσει εξ ολοκλήρου στο Μπρίτζφορντ του Κονέκτικατ όπου έλαβαν χώρα τα γεγονότα, αλλά τελικά δεν του δόθηκε άδεια και τα γυρίσματα πραγματοποιήθηκαν στο Στάμφορντ. Πρώτη επιλογή για το ρόλο του Χένρι Χάρβεϊ ήταν οι Φρέντρικ Μαρτς, Γουόλτερ Χιούστον και Τζόζεφ Κότεν, ενώ για το ρόλο του Ρόμπινσον προσεγγίστηκαν οι Τζον Άιρλαντ και Τζον Χόντιακ.

Το γεγονός που περιγράφεται στην ταινία αφορά τον φόνο ενός ιερέα στο Μπρίτζφορντ του Κονέκτικατ το 1924. Κάποιος άγνωστος τον πυροβόλησε από κοντινή απόσταση πίσω από το αυτί κι έπειτα κατάφερε να ξεφύγει. Οι αυτόπτες μάρτυρες του συμβάντος έμειναν κοκαλωμένοι για 10 λεπτά από τη φρίκη κι έπειτα φώναξαν το ασθενοφόρο. Ένοχος θεωρήθηκε ο πρώην στρατιώτης Χάρολντ Ίσραελ, που πάνω του βρέθηκε ένα περίστροφο κι ομολόγησε, παραπέμφθηκε σε δίκη, αλλά ο δημόσιος κατήγορος, Χόμερ Κάμινγκς, έκρινε ότι ήταν ένοχος. Ο Κάμινγκς έγινε χρόνια αργότερα Γενικός Εισαγγελέας των Η.Π.Α. υπό την προεδρία του Φραγκλίνου Ρούζβελτ.

Βραβεία 
Ο Ελία Καζάν κέρδισε το βραβείο των Κριτικών της Νέας Υόρκης για την Καλύτερη Σκηνοθεσία, όπως επίσης και βραβείο National Board Of Review. Αλλά η ταινία προτάθηκε μόνο για Όσκαρ Σεναρίου, εφόσον η προσοχή εκείνη τη χρονιά ήταν στραμμένη στη δεύτερη ταινία που γύρισε ο σκηνοθέτης εκείνη τη χρονιά, το "Συμφωνία Κυρίων (Gentleman's Agreement)" που κέρδισε και το Όσκαρ Καλύτερης Ταινίας το 1947. Την ίδια χρονιά η ταινία συμμετείχε στο Φεστιβάλ των Καννών.

Βραβεία Ακαδημίας Κινηματογράφου (Όσκαρ)

Υποψηφιότητα:
 Σεναρίου – Ρίτσαρντ Μέρφι

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

Αμερικανικές ταινίες
Ταινίες του 1947
Αγγλόφωνες ταινίες
Αμερικανικές ασπρόμαυρες ταινίες
Ταινίες παραγωγής 20th Century Fox
Δικαστικές ταινίες
Ταινίες γυρισμένες στο Κονέκτικατ
Αμερικανικές δικαστικές δραματικές ταινίες
Ταινίες σε σκηνοθεσία Ελία Καζάν