Μπέρτραντ Ράσελ

Ο Μπέρτραντ Άρθουρ Γουίλιαμ Ράσελ (Bertrand Arthur William Russell, 18 Μαΐου 1872 – 2 Φεβρουαρίου 1970) ήταν Βρετανός φιλόσοφος, μαθηματικός και ειρηνιστής. Ο Ράσελ ως συγγραφέας και άνθρωπος συνέχισε την οικογενειακή παράδοση στην πολιτική σκέψη και δράση, με αντιπολεμική δράση. Γεννήθηκε στην ακμή της Βρεταννικής Αυτοκρατορίας. Πέθανε από γρίπη, έναν αιώνα αργότερα, όταν η Βρετανία είχε περάσει δύο παγκόσμιους πολέμους. Έκανε κριτική στα πυρηνικά καθώς και την εισβολή των ΗΠΑ στο Βιετνάμ. Το 1950 κέρδισε το Νόμπελ Λογοτεχνίας. Υπήρξε Γ' Κόμης, μέλος του Τάγματος της Αξίας και μέλος της Βασιλικής Εταιρείας. Χαρακτηριστική  της  απέχθειάς του προς κάθε είδους φανατισμό είναι η δήλωσή του:

Βιογραφία
Γεννήθηκε στις 18 Μαΐου 1872 στο Τρέλεκ (Trellech) του Μονμαουθσάιρ (Monmouthshire), καταγόμενος από αριστοκρατική οικογένεια. Τον μεγάλωσε βασικά η γιαγιά του, αφού απεβίωσαν οι γονείς του και ο παππούς του όταν βρισκόταν σε σχετικά νεαρή ηλικία. Ο αδερφός του Φρανκ τον εισήγαγε στις θεωρίες του μαθηματικού Ευκλείδη. Ξεκίνησε τις σπουδές του με υποτροφία στο Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ το 1890 στο Κολλέγιο Τρίνιτι (Trinity College) για να σπουδάσει μαθηματικά. Το 1893 τελείωσε τις σπουδές του και το 1902 παντρεύτηκε. Ξεκίνησε να δημοσιεύει έργα του το 1896. Στο κολέγιο του Τρίνιτι γνώρισε τον Λούντβιχ Βιτγκενστάιν και έτσι ξεκίνησε μία συνεργασία μεταξύ των δύο ανδρών. Ο Ράσελ ταξίδεψε και δίδαξε στη Ρωσία, στην Κίνα και στην Ιαπωνία (1920).

Ο Ράσελ δεν ήταν ποτέ δογματικός σε τίποτα, ούτε καν στις πολιτικές του πεποιθήσεις, οι οποίες αν μη τι άλλο έχουν υπάρξει αντικείμενο αμφιβολίας για ορισμένους αναλυτές. Φαίνεται πάντως ότι η μεγαλύτερη συμπάθεια του ήταν ο Αναρχισμός. Σε ένα κείμενό του το 1918 αναφέρεται στους «δρόμους της ελευθερίας», οι οποίοι κατ'αυτόν δεν είναι άλλοι από τον Αναρχισμό ( ιδιαίτερα τον Αναρχοσυνδικαλισμό ) και τον Σοσιαλισμό, τον οποίο όμως επέκρινε αργότερα. Οι αναρχικές απόψεις του Ράσελ διαφαίνονται και μέσα από τις κολακευτικές αναφορές του στον αναρχισμό σε διάφορα βιβλία του, καθώς και σε κάποια αποφθέγματα που έχει αναφέρει και ταυτίζονται με την αναρχική θεωρία. Ο ίδιος είχε δείξει ελπίδα με την Οκτωβριανή Επανάσταση.

Μετά το Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, ο Ράσελ δίδαξε σε πανεπιστήμια των ΗΠΑ, καταδικάζοντας τα πυρηνικά όπλα και τον πόλεμο των ΗΠΑ στο Βιετνάμ. Απεβίωσε στις 6:30 μ.μ. στις 2 Φεβρουαρίου 1970 στην οικία του στην Ουαλία, από γρίπη.

Στη μεταπολεμική περίοδο ασχολήθηκε ενεργά με το αντιπολεμικό κίνημα. Το όνομα του, άλλωστε, έφερε και ο σύνδεσμος για την ειρήνη (σύνδεσμος Μπέρτραντ Ράσελ), ομιλία του οποίου εκφώνησε ο Γρηγόρης Λαμπράκης, την μέρα που παρακρατικοί τον δολοφόνησαν στη Θεσσαλονίκη, με την καθοδήγηση και μπροστά στα μάτια των δυνάμεων ασφαλείας.

Εργογραφία στα Ελληνικά 
 Η ιστορία της δυτικής φιλοσοφίας, εκδ. Αρσενίδης
 Στις συμπληγάδες των ιδεών, εκδ. Αρσενίδης, 1963
 Η επιστήμη και ο άνθρωπος, εκδ. Αρσενίδης, 1963
 Έχει μέλλον ο άνθρωπος;, εκδ. Αρσενίδης, 1963
 Η αξία της ελεύθερης σκέψης, εκδ. Αρσενίδης, 1963
 Το μέλλον της ανθρωπότητας, εκδ. Αρσενίδης, 1963
 Μετά τη Γνώση, εκδ. Αρσενίδης, 1963 (συμπεριλαμβάνεται το Γιατί Δεν Είμαι Χριστιανός)
 Το αλφάβητο της Θεωρίας της Σχετικότητας, εκδ. Επιμόρφωση και Κοροντζή. Έκδοση πρωτότυπου 1966. 
 Η κατάκτηση της ευτυχίας, εκδ. Επίκουρος, 1975
 Η εκπαίδευση του παιδιού, εκδ. Ζαχαρόπουλος Σ.Ι., 1977
 Εκπαίδευση και κοινωνική τάξη, εκδ. Ζαχαρόπουλος Σ.Ι.,1980
 Αντιδημοφιλή δοκίμια, εκδ. Ζαχαρόπουλος Σ.Ι., 1980
 Αντιρρήσεις στην Αστρολογία (συμμετοχή), εκδ. Σύναλμα, 1998
 Η θεωρία των τύπων, εκδ. Στάχυ, 2000
 Ισχύς, Μια νέα κοινωνική ανάλυση, εκδ. Ευρασία, 2001
 Κείμενα για τη Θρησκεία, εκδ. Scripta, 2006
 Η φιλοσοφική μου εξέλιξη, εκδ. Αρσενίδης, 2007
 Τα προβλήματα της Φιλοσοφίας, εκδ. Αρσενίδης, 2008

Παραπομπές

Βιβλιογραφία 
 Hook, Sidney, «Bertrand Russell (Ένα πορτραίτο από μνήμης)», μετάφρ. Ζηνοβία Δρακοπούλου. Εποπτεία, 95 (1984), 963-982.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

Αναλυτικοί φιλόσοφοι
Βρετανοί φιλόσοφοι
Επιστημολόγοι
Λογικολόγοι
Ουαλοί μαθηματικοί
Ουαλοί ιστορικοί
Ουαλοί επιστήμονες
Φιλόσοφοι της γλώσσας
Φιλόσοφοι της επιστήμης
Φιλόσοφοι των μαθηματικών
Φιλόσοφοι του 20ού αιώνα
Άγγλοι άθεοι
Βρετανοί ουμανιστές
Βραβευμένοι με Νόμπελ Λογοτεχνίας
Βρετανοί νομπελίστες
Εταίροι της Βασιλικής Εταιρείας
Αθεϊστές φιλόσοφοι
Απόφοιτοι του Πανεπιστημίου του Κέιμπριτζ
Φιλόσοφοι της ιστορίας
Επικριτές του Χριστιανισμού