Καλλονή Λέσβου

Η Καλλονή της Λέσβου πληθυσμιακά είναι ένας μεγάλος οικισμός, βρίσκεται 40 χλμ. βορειοδυτικά της Μυτιλήνης και απλώνεται μέσα σε μια μεγάλη και εύφορη πεδιάδα στο κέντρο του νησιού. Έχει πληθυσμό 1.732 κατοίκους (2001) και είναι η έδρα του Δήμου Δυτικής Λέσβου. Αποτελεί το 2ο μεγαλύτερο εμπορικό κέντρο του νησιού.

Οικονομία-Ανάπτυξη 
Παρόλο τον μικρό σχετικά πληθυσμό της, η Καλλονή έχει την όψη μιας σύγχρονης μεγάλης και σημαντικής κωμόπολης ή ακόμα καλύτερα μιας μικρής πόλης, με αρκετά μεγάλη και έντονη εμπορική κίνηση, καθώς βρίσκεται στο κέντρο του νησιού, με τρία εμπορικά κέντρα και αρκετά καταστήματα ηλεκτρικών ειδών, εκθέσεις επίπλων, τρία μεγάλα supermarkets, αρκετά κομμωτήρια, καφετέριες κ.ά. σε αντίθεση αναλογίας με τον πληθυσμό. Εδρεύουν και δημόσιες υπηρεσίες όπως η Δ.Ο.Υ. Καλλονής, η Δ.Ε.Υ.Α.Καλλονής, το Κ.Ε.Π., το Αστυνομικό Τμήμα Καλλονής, το Δημοτικό Θέατρο Καλλονής και ένα μεγάλο Κέντρο Υγείας, το οποίο σχεδιάζεται να επεκταθεί και να μετατραπεί πλέον σε μικρό νοσοκομείο που θα εξυπηρετεί τις ανάγκες του βόρειου, του κεντρικού και όλου του δυτικού τμήματος του νησιού και συνάμα να αποσυμφορηθεί κάπως το νοσοκομείο της Μυτιλήνης. Η μαθητική εκπαίδευση εκπροσωπείται από ένα 12/θέσιο Δημοτικό Σχολείο, ένα Γυμνάσιο, ένα Ενιαίο Λύκειο και τα Τεχνικά Επαγγελματικά Εκπαιδευτήρια (ΤΕΕ). 

Η Καλλονή είναι το 2ο μεγαλύτερο αστικό κέντρο του νησιού και το 3ο του νομού.

Αθλητισμός 
Στην Καλλονή υπάρχει το σχετικά νεόκτιστο Δημοτικό Στάδιο Καλλονής, που εξυπηρετεί τόσο τα τοπικά πρωταθλήματα ποδοσφαίρου όσο και τη διεξαγωγή περιφερειακών πρωταθλημάτων στίβου· μελετάται η κατασκευή βοηθητικού προπονητικού γηπέδου δίπλα στο σημερινό. Η Καλλονή διαθέτει και έναν ποδοσφαιρικό σύλλογο με το όνομα Α.Ε.Λ. Καλλονής, ο οποίος από την περίοδο 2013-14 αγωνίζεται στην Α' Εθνική Κατηγορία.

Γεωργία 
Στην εύφορη πεδιάδα της που είναι η ευφορότερη πάνω στο νησί, καλλιεργούνται κυρίως ελαιόδεντρα, οπωροφόρα δέντρα, πατάτες, καρπούζια, αλλά και μικρότερες καλλιέργειες με αμπέλια και εσπεριδοειδή.

Τουρισμός 

Με το επίνειό της, τη Σκάλα Καλλονής, έχει γνωρίσει αρκετά έντονα τον τουρισμό, ούτως ώστε να έχει γίνει ένας απ' τους διασημότερους τουριστικούς προορισμούς στο νησί. Ιδίως έχει τουρισμό η Σκάλα Καλλονής με τη μεγάλη αμμώδη παραλία της, που βραβεύτηκε με τη Γαλάζια Σημαία και με την ανάπτυξη ξενοδοχειακών μονάδων εκεί.

Πληθυσμός 
Σήμερα ο μεγάλος οικισμός τής Καλλονής με τον πληθυσμό των 1.732 κατ. αποτελεί πλέον σχεδόν "πολεοδομικό συγκρότημα", με έναν ενιαίο πληθυσμό κωμόπολης των 2.197 κατ., αφού με το μεγάλο οικοδομικό οργασμό της δεκαετίας του '90 που υπέστη, ενώθηκε ουσιαστικά με τον ανατολικό της οικισμό, την Αρίσβη των 465 κατ. (2001). Στα δυτικά της τα Δάφια των 851 κατ. (2001), που έχουν επίσης έντονη ανοικοδόμηση, προς το παρόν ακόμα "κρατιούνται" 1 χλμ. μακριά της, με μόνο μια πολλή αραιή δόμηση μεταξύ τους κατά μήκος του κεντρικού δρόμου.

Ιστορικά Στοιχεία 
Η Καλλονή είχε πλούσιο σχετικά ιστορικό παρελθόν και αυτό αποτυπώνεται με την ύπαρξη πολλών αρχαιολογικών χώρων, όπως η Αρχαία Αρίσβη, η Πύρρα, ο ναός των Μέσων, τα Μάκαρα και η Αποθήκα (αγροτικές περιοχές της Άγρας), στη Ν.Δ. πλευρά του Κόλπου της Καλλονής.

Η Καλλονή ήταν μία από τις πιο ακμαίες και σημαντικότερες πόλεις της μεσαιωνικής εποχής στη Λέσβο. Η ύπαρξη μικρού κάστρου μεσαιωνικής εποχής, στην κορυφή του λόφου "Παλαιόκαστρο", μαρτυρεί την αρχαία θέση της στην περιοχή, Β.Α. απ' τη σημερινή θέση της κωμόπολης. Ερείπια μεσαιωνικού ναού υπάρχουν στο λόφο "Σκεπαστός". Κάποια ίχνη αρχαίων, βυζαντινών και μεσαιωνικών κτισμάτων βρίσκονται στις τοποθεσίες "Ίσσα", "Τριάντα", "Άγιος Γεώργιος", κ.α.

Ανάμεσα στην Καλλονή και στα Παράκοιλα, στο ύψωμα Ξηρόκαστρο, υπήρχε ο μοναστηριακός ναός της Παναγίας και ένας οικισμός που καταστράφηκε το 17ο αιώνα. Σήμερα, επάνω στο λόφο διακρίνονται ερείπια ναού και κάποιο τμήμα του κάστρου, το οποίο πρέπει να ήταν αρχαίο φρούριο με μεσαιωνικές προσθήκες αργότερα.

Η Καλλονή τελικά γνώρισε την καταστροφή από την επιδρομή του Μπαλτά Ογλού, το έτος 1445, οπότε και οι κάτοικοί της έμειναν σε αχυρώνες, γι' αυτό και η κωμόπολη πήρε τότε το όνομα Αχυρών.

Κοντά στην Καλλονή και συγκεκριμένα 3-4 χλμ. βορειοδυτικά του οικισμού μετά την Μονή Λειμώνος, στον δρόμο για το Σίγρι, συναντάται η ιστορική περιοχή της Λέσβου Κλαπάδος, όπου στις 08-12-1912, ακριβώς ένα μήνα μετά την απελευθέρωση της πόλης της Μυτιλήνης στις 08-11-1912, έγινε η τελική απελευθερωτική μάχη γνωστή και ως Mάχη του Κλαπάδου, με νικητές τους Έλληνες εναντίον των Τούρκων.

Κοινωνική πρόνοια 
Στον τομέα της κοινωνικής πρόνοιας ευαισθητοποιείται ο Σύλλογος Εστία Κοινωνικής Αλληλεγγύης και Σίτισης Καλλονής, ο οποίος έχει ως στόχους, τόσο την υλική και ηθική υποστήριξη ηλικιωμένων κυρίως ατόμων, όσο και την ενημέρωση και συμμετοχή των μελών της τοπικής κοινωνίας σε θέματα αλληλεγγύης.

Προϊόν 
Η Καλλονή της Λέσβου είναι γνώστη για το φημισμένο προϊόν της που είναι οι Σαρδέλες.

Πηγές 
www.lesvosonline.gr
Εκδόσεις Δομή-Ελλάδα-Νομός Λέσβου (Ειδική προσφορά της εφημερίδας "ΤΟ ΒΗΜΑ")

Χωριά της Λέσβου
Δήμος Δυτικής Λέσβου