Ακαμάτρα Ικαρίας

Η Ακαμάτρα είναι χωριό της Ικαρίας. Διοικητικά, υπάγεται στην τοπική κοινότητα Δάφνης, της δημοτικής ενότητας (τέως δήμου) Ευδήλου του δήμου Ικαρίας, της περιφερειακής ενότητας Ικαρίας, στην περιφέρεια Βορείου Αιγαίου, σύμφωνα με το πρόγραμμα Καλλικράτης.   Πριν το σχέδιο Καποδίστριας και το πρόγραμμα Καλλικράτης, ανήκε στην επαρχία Ικαρίας του νομού Σάμου, στο γεωγραφικό διαμέρισμα Νήσων Αιγαίου. 
Η Ακαμάτρα έχει χαρακτηριστεί παραδοσιακός οικισμός.

Γεωγραφία
Η Ακαμάτρα είναι ημιορεινός οικισμός της κεντρικής Ικαρίας, στις βόρειες απολήξεις της κορυφής «Κεφάλας» (735 μ.) του όρους Αθέρας, νότια του Ευδήλου και σε μέσο σταθμικό υψόμετρο 298. Απέχει 27 χλμ. περίπου Δ. του Αγίου Κηρύκου.

Πληθυσμός

Διοικητικές μεταβολές μέχρι τον «Καλλικράτη»
Ο οικισμός αναγνωρίστηκε το 1918 και ορίστηκε έδρα της κοινότητας Ακαμάτρας του νομού Σάμου. Το 1924 προσαρτήθηκε στην κοινότητα Ευδήλου και το 1925 στην κοινότητα Δάφνης. Με το ΦΕΚ 244Α - 04/12/1997, αποσπάστηκε από την κοινότητα Δάφνης και προσαρτήθηκε στον δήμο Ευδήλου. Με το ΦΕΚ 87Α - 07/06/2010, αποσπάστηκε από τον δήμο Ευδήλου και προσαρτήθηκε στον δήμο Ικαρίας.

Ιστορικά στοιχεία
Σύμφωνα με την παράδοση, η Ακαμάτρα οφείλει το όνομά της στην πλατεία της, όπου σύχναζαν οι «ακάματοι» προκειμένου να χαλαρώσουν και να συζητήσουν στις πεζούλες ή τα καφενεία, κατά την εποχή της Τουρκοκρατίας, από τον 15ο έως και τις αρχές του 18ου αιώνα. Εδώ υπήρχε και δικαστήριο όπου στέκουν ακόμα σήμερα τα ερείπια του.  
Η Ακαμάτρα ήταν ένας από τους τόπους όπου διέμενε ο Μίκης Θεοδωράκης στην Ικαρία, κατά την εξορία του (1947-8) και πριν τη μεταφορά του στη Μακρόνησο.

Γενικά στοιχεία
Με το ΦΕΚ 961/12-09-2003) ανακηρύχτηκε παραδοσιακός ο οικισμός της Ακαμάτρας, λόγω του ιδιαίτερου αρχιτεκτονικού χαρακτήρα που έχουν τα κτίσματά του και αντιπροσωπεύουν την παραδοσιακή φυσιογνωμία του νησιού. Στο χωριό δραστηριοποιείται ο εξωραϊστικός εκπολιτιστικός σύλλογος Ακαματριωτών «Η ΚΕΦΑΛΑ».

Αξιοθέατα
Η κεντρική πλατεία του χωριού με την βελανιδιά, ηλικίας 500 ετών, όπου είχαν γίνει εκτελέσεις στο παρελθόν
Ο ναός Κοίμησης της Θεοτόκου (Παναγία Λέφαινα) στην ανατολική είσοδο του οικισμού
Η εκκλησία του Αγίου Παντελεήμονα στη νότια είσοδο του οικισμού 
Η εκκλησία του Προφήτη Ηλία, δυτικά του οικισμού
Το εκκλησάκι των Τριών Ιεραρχών στη συνοικία «Καρναβάδες»
Η εκκλησία του Χριστού στη θέση «Βουνάρι»
Το λιθόστρωτο μονοπάτι «Καρυδάκι» προς τον Εύδηλο

Εκδηλώσεις
Το πανηγύρι του Δεκαπενταύγουστου στο χωριό.

Παραπομπές

Πηγές
Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος Λαρούς Μπριτάνικα, 1978, 2006 (ΠΛΜ)
Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος Λαρούς, 1963 (ΠΛ)
Εγκυκλοπαίδεια Δομή, 2002-4
Οργανισμός εκδόσεων «Ελλάδα», χάρτες (Βαρελάς)
Περιοδικό «Διακοπές», εκδ. Δ.Ο.Λ.,  2010
eetaa.gr

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
https://www.facebook.com/groups/35222576587/
https://www.visitikaria.gr/gr/%CE%B1%CE%BD%CE%B1%CE%BA%CE%AC%CE%BB%CF%85%CF%88%CE%B5/%CF%87%CF%89%CF%81%CE%B9%CE%AC-%CE%BF%CE%B9%CE%BA%CE%B9%CF%83%CE%BC%CE%BF%CE%AF/%CE%B1%CE%BA%CE%B1%CE%BC%CE%AC%CF%84%CF%81%CE%B1-%CE%B4%CE%AC%CF%86%CE%BD%CE%B7-%CF%83%CF%84%CE%B5%CE%BB%CE%AF-%CF%80%CE%B5%CF%84%CF%81%CE%BF%CF%80%CE%BF%CF%8D%CE%BB%CE%B9-%CE%BA%CE%BF%CF%83%CE%BF%CE%AF%CE%BA%CE%B9%CE%B1#.YjnrO9R97Dc

Χωριά της Ικαρίας
Δήμος Ικαρίας