Ίδρυμα Ωνάση

Το Ίδρυμα Ωνάση (επισήμως: Κοινωφελές Ίδρυμα Αλέξανδρος Σ. Ωνάσης) είναι ένα κοινωφελές ίδρυμα, το οποίο συστάθηκε τον Δεκέμβριο του 1975 σύμφωνα με την επιθυμία του Αριστοτέλη Ωνάση στο όνομα του υιού του Αλέξανδρου Ωνάση. Το εν λόγω Ίδρυμα έχει την έδρα του στο Βαντούζ του Λίχτενσταϊν.

Δραστηριότητες του Ιδρύματος Ωνάση
Το Ίδρυμα Ωνάση δραστηριοποιείται στους τομείς του πολιτισμού, της παιδείας, και της υγείας, ενώ οι δραστηριότητες του σχετίζονται με την Ελλάδα και τον σύγχρονο Ελληνικό Πολιτισμό.

Τομέας Πολιτισμού

Το πολιτιστικό έργο του Ιδρύματος με την ονομασία Onassis Culture και επίκεντρο τη Στέγη περιλαμβάνει παραστάσεις, εκθέσεις, ομιλίες, εκδόσεις βιβλιών και διαδικτιακές δράσεις σε συνάρτηση με τη σύγχρονη κοινωνία τις ανάγκες της και τα ζητήματα που την απασχολούν.

Στέγη Ιδρύματος Ωνάση 
Η Στέγη Ιδρύματος Ωνάση (παλαιότερα γνωστή ως Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών)
του Ιδρύματος Ωνάση είναι ένας τόπος συνάντησης πολιτισμού για το θέατρο, το χορό, τη μουσική, τα εικαστικά και τα γράμματα. Αποστολή της Στέγης Ιδρύματος Ωνάση είναι η προβολή του σύγχρονου πολιτισμού, η υποστήριξη των Ελλήνων δημιουργών, η καλλιέργεια διεθνών συνεργασιών, η εκπαίδευση για τα παιδιά και η δια βίου μάθηση για ανθρώπους κάθε ηλικίας.

Το κτίριο θεμελιώθηκε στην πρωτεύουσα της Ελλάδας, την Αθήνα,το 2004 και κατασκευάστηκε με την αποκλειστική χρηματοδότηση και επίβλεψη του Ιδρύματος Ωνάση. Ανεγέρθη σε ιδιόκτητο οικόπεδο έκτασης τριών στρεμμάτων επί της Λεωφόρου Συγγρού 107-109, όπου περιβάλλεται από τέσσερις δρόμους καλύπτοντας ένα ολόκληρο οικοδομικό τετράγωνο και διαθέτει εσωτερικούς χώρους συνολικού εμβαδού 18.000 τ.μ.

Το συγκρότημα περιλαμβάνει δύο βασικές αίθουσες, χωρητικότητας 880 και 220 ατόμων, κατάλληλες για την πραγματοποίηση μεγάλου εύρους εκδηλώσεων (παραστάσεις θεάτρου ή χορού, συναυλίες, κινηματογραφικές προβολές, διαλέξεις, συνέδρια), έναν εκθεσιακό χώρο και εστιατόριο.

Το Πρόγραμμα Εξωστρέφειας 
Σε ετήσια βάση μέσω του προγράμματος Εξωστρέφεια της Στέγης οργανώνει και υποστηρίζει διεθνείς συμπαραγωγές στην Ελλάδα και το εξωτερικό με τη συμμετοχή καλλιτεχνών από όλο τον κόσμο. Ιδρύματα με τα οποία έχουν γίνει κατά καιρούς συνεργασίες είναι τα Emilia Romagna Teatro, Münchner Kammerspiele,Théâtre de la Ville, Kampnagel (Hamburg),Théâtre de Liège κ.ά.

Onassis AiR 
Πρόγραμμα καλλιτεχνικής φιλοξενίας και έρευνας που ξεκίνησε τον Σεπτέμβριο του 2019 με επίκεντρο το κέντρο της Αθήνας. Απευθύνεται σε καλλιτέχνες και επιστήμονες από όλο τον κόσμο και προχωρεί σε διεθνείς συνεργασίες στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού δικτύου RESHAPE. Οι καλλιτέχνες και οι υπόλοιποι συμμετέχοντες δημιουργούν και αλληλεπιδρούν ισότιμα χωρίς αυστηρά χρονοδιαγράμματα πάνω στη φιλοσοφία του Ιδρύματος Ωνάση πως οι συνθήκες για τη δημιουργία οφείλουν να διασφαλιστούν .

Η Μπιενάλε της Αθήνας 
Το Ίδρυμα Ωνάση υποστηρίζει τη Μπιενάλε της Αθήνας,  ένα διεθνές πολιτιστικό γεγονός που διεξάγεται κάθε δύο χρόνια στην Αθήνα, παρουσιάζοντας μία μεγάλης κλίμακας έκθεση και ένα ευρύ πρόγραμμα με παράλληλες δράσεις, όπως περφόρμανς, εργαστήρια, διαλέξεις κ.ά. Στόχος του Ιδρύματος είναι η από κοινού εκπόνηση στρατηγικής για τη διεύρυνση του θεσμού.

Υποστήριξη ΛΟΑΤΚΙ+ 
Το Ίδρυμα Ωνάση υποστηρίζει την LGBTQI+ κοινότητα μέσα από δράσεις και παρεμβάσεις. To 2015 με αφορμή τη ψήφιση της επέκτασης του συμφώνου συμβίωσης και για τα ομόφυλα ζευγάρια η Στέγη του Ιδρύματος φωτίστηκε στα χρώματα της σημαίας της κοινότητας δείχνοντας τη συμπαράσταση του Ιδρύματος. Το 2020 με αφορμή την έναρξη της δίκης για την υπόθεση ανθρωποκτονίας του Ζακ Κωστόπουλου, η μορφή του θύματος εμφανίστηκε στην πρόσοψη του κτηρίου της Στέγης.  Το Ίδρυμα Ωνάση παρέχει χρόνια υποστήριξη στο Athens Pride και από το 2018 οργανώνει το ετήσιο διήμερο “I’m Positive”.

Άλλες δράσεις 
Το πολιτιστικό έργο του Ιδρύματος περιλαμβάνει ακόμα την οργάνωση υπαίθριων εκθέσεων Τέχνης στο Πεδίο του Άρεως  και τη δημιουργία-αποκατάσταση χώρων πολιτισμού όπως η «Μάντρα» της Διονυσίου Αρεοπαγίτου, η Στοά Ματάλα στην Οδό Πατησίων και ο χώρος  Onassis Ready, στις εγκαταστάσεις ενός παλιού εργοστασίου στο Ρέντη.

Τομέας Υγείας 
Στον τομεα της υγείας το Ίδρυμα κατασκεύασε και δώρισε το 1992 πλήρως εξοπλισμένο στο ελληνικό Δημόσιο, το πρότυπο Ωνάσειο Καρδιοχειρουργικό Κέντρο (ΩΚΚ). Δίπλα του κατασκευάζεται το Ωνάσειο Εθνικό Μεταμοσχευτικό Κέντρο (ΩΕΜΕΚ) που αναμένεται να παραδοθεί στην ελληνική πολιτεία το 2024. Το 2021 παρέδωσε στο ελληνικό κράτος μελέτη για τη δημιουργία εθνικού σχεδίου που αφορά τη δωρεά οργάνων και της μεταμοσχεύσεις στην Ελλάδα. Ταυτόχρονα το Ίδρυμα παρέχει και οικονομική υποστήριξη σε οργανισμούς όπως η ΕΛΠΙΔΑ και η Ελληνική Εταιρεία Προστασίας και Αποκατάστασης Αναπήρων Παίδων. 

Το 2020 το Ίδρυμα πραγματοποίησε δωρεές σχετιζόμενες με την αντιμετώπιση της Πανδημίας COVID-19 στην Ελλάδα.

Τομέας Παιδείας

Χορήγηση Υποτροφιών
Το Ίδρυμα χορηγεί από το 1978 σε ετήσια βάση υποτροφίες σε Έλληνες για διδακτορικές και μεταπτυχιακές σπουδές στην Ελλάδα και το εξωτερικό, αλλά και σε αλλοδαπούς για μεταπτυχιακές σπουδές και έρευνα στην Ελλάδα. Ιδιαίτερη έμφαση πλέον δίνεται σε τομείς όπως η Ρομποτική, η Τεχνητή Νοημοσύνη, η Βιοτεχνολογία, η Βιοκαινοτομία κλπ. Από την έναρξη του προγράμματος έχουν δοθεί περισσότερες από 7000 υποτροφίες σε επιστήμονες, καλλιτέχνες και ερευνητές. Από το 1986 λειτουργεί και ο Σύνδεσμος Υποτρόφων Ιδρύματος Ωνάση.

Εκπαιδευτικά Προγράμματα 
Το Ίδρυμα Ωνάση υποστηρίζει μεγάλο αριθμό εκπαιδευτικών προγραμμάτων που περιλαμβάνουν δημιουργικά μαθήματα μουσικής μέσα από ψηφιακές εφαρμογές για παιδιά, ερευνητικά σεμινάρια για εκπαιδευτικούς, μαθήματα χορού για ηλικιωμένους, μεικτές ομάδες ατόμων με και χωρίς αναπηρία κλπ. Στόχοι σύμφωνα με το Ίδρυμα: η ανοιχτή κοινωνία, η ίση πρόσβαση στην παιδεία και η διαρκής και συλλογική περιέργεια. Επιπλέον υποστηρίζει την AntetokounBros Academy των αδελφών Αντετοκούνμπο μέσα από εργαστήρια, ομιλίες και υποτροφίες στους συμμετέχοντες.

Αρχείο Καβάφη

Το Ίδρυμα έχει αποκτήσει το Αρχείο Καβάφη με στόχους την προστασία του, την διάδοσή του και την υποστήριξη διεθνούς χαρακτήρα της ποίησης και της προσωπικότητας του Κ.Π. Καβάφη. Το αρχείο περιλαμβάνει χειρόγραφα, κείμενα, άρθρα, μελέτες του ποιητή και άλλο υλικό που σχετίζεται με τον ποιητή. Σκοπός του Ιδρύματος είναι το Αρχείο Καβάφη να λειτουργήσει ως ένα αρχείο ανοιχτό - πλήρως καταγεγραμμένο, καταλογογραφημένο, ψηφιοποιημένο και εμπλουτιζόμενο - που θα επιτρέψει την έρευνα και θα εξασφαλίσει την πολλαπλή, πολυδύναμη και πολύμορφη χρήση του από τους μελετητές και το ευρύ κοινό. Για αυτό το λόγο ψηφιοποιήθηκαν περισσότερα από από 2000 σχετικά τεκμήρια που σχετίζονται με το έργο του Καβάφη.

Προβολή του Ελληνικού Πολιτισμού στο Εξωτερικό

Το Ίδρυμα Ωνάση έχει ως σκοπό και την προβολή του ελληνικού πολιτισμού στο εξωτερικό. Στο πλαίσιο αυτό στις Η.Π.Α. και στον Καναδά, μέσω του Θυγατρικού ιδρύματος στον Ολυμπιακό πύργο της Νέας Υόρκης, διοργανώνει διαλέξεις, μια έκθεση αρχαιολογικού ενδιαφέροντος κάθε χρόνο και ένα πρόγραμμα επισκεπτών καθηγητών σε Πανεπιστήμια της Βορείου και Νοτίου Αμερικής και του Καναδά.Επίσης, στηρίζει οικονομικά πανεπιστημιακές έδρες, τμήματα ή προγράμματα, ακόμη και κλασικά σχολεία δημοτικής και μέσης εκπαίδευσης στην Ευρώπη, τις ΗΠΑ, τον Καναδά, τη Νότια Αμερική, την Αφρική, την Αυστραλία και την Ασία, όπου διδάσκονται οι ελληνικές σπουδές.

Κυριότερα, η οικονομική ενίσχυση του Ιδρύματος καλύπτει τη διδασκαλία της αρχαίας και νέας ελληνικής γλώσσας, της ελληνικής φιλολογίας, λογοτεχνίας, της ιστορίας, της φιλοσοφίας, της αρχαιολογίας και του ελληνικού πολιτισμού. Επιπλέον, προσφέρει στα συνεργαζόμενα εκπαιδευτικά ιδρύματα σειρές κλασικών αρχαίων συγγραφέων, εκδόσεις της ελληνικής γραμματείας, λεξικά, εγχειρίδια γραμματικής και συντακτικού για την εκμάθηση της ελληνικής γλώσσας, καθώς και τον απαιτούμενο τεχνολογικό εξοπλισμό, ενώ συνολικά το Ίδρυμα έχει ενισχύσει πάνω από 100 εκπαιδευτικά ιδρύματα σε 40 χώρες.

Ειδική Αγωγή 
Από το 2013, το Ίδρυμα οργανώνει πανελλαδικά εργαστήρια και εκπαιδευτικές δράσεις μουσικού και εικαστικού περιεχομένου για παιδιά με κινητικές δυσκολίες και παιδιά με διαταραχή αυτιστικού φάσματος.

Ωνάσειος Βιβλιοθήκη
Η Ωνάσειος Βιβλιοθήκη βρίσκεται στην πόλη των Αθηνών. Στεγάζεται σε νεοκλασικό κτήριο επί της Λεωφόρου Αμαλίας 56, στην περιοχή της Πλάκας και είναι ανοιχτή σε κοινό και ερευνητές. Περιλαμβάνει τρεις μεγάλες συλλογές:

Την Ελληνική Βιβλιοθήκη του Ιδρύματος Ωνάση που περιλαμβάνει την Συλλογή του Κώστα Σπ. Στάϊκου και πάνω από 1.400 τίτλους, τα αντίτυπα των οποίων εκτείνονται σε 2.000 περίπου τόμους και μπορεί να καταταγεί στις εξής πέντε βασικές ενότητες (Αναγέννηση - Ουμανισμός, Νεοελληνική Γραμματεία, Λειτουργικά Βιβλία, Θεολογικά Συγγράμματα, Νεοελληνικός Διαφωτισμός), την Περιηγητική Συλλογή με ξενόγλωσσα βιβλία Δυτικοευρωπαίων περιηγητών που χρονολογούνται από τον 16ο αιώνα και το Αρχείο Καβάφη.  Μεταξύ των εκθεμάτων της βιβλιοθήκης περιλαμβάνεται διασωθέν αντίτυπο της Χάρτας του Ρήγα.

Έργα Συντήρησης-Αναστήλωσης και Κατασκευής Χώρων Πολιτισμού και Τέχνης

Ακρόπολη 
Το 2020, το Ίδρυμα Ωνάση σε συνεργασία με το ελληνικό κράτος ανέλαβε τα έξοδα του νέου φωτισμού, της εγκατάστασης νέου ανελκυστήρα και της αποκατάστασης των διαδρομών ΑμεΑ στον χώρο του μνημείου της Ακρόπολης.

Άλλα έργα 
Το Ίδρυμα στο πλαίσιο του πολιτιστικού του έργου, έχει αναλάβει την αρχιτεκτονική συντήρηση και την αναστήλωση, αλλά και την δημιουργία και την κατασκευή χώρων και κτιρίων ανά τον κόσμο που σχετίζονται με τον ελληνικό πολιτισμό.

Μερικά από τα έργα του Ιδρύματος είναι:

Η κατασκευή της Ωνασείου Βιβλιοθήκης Ελληνικής και Ρωμαϊκής Τέχνης στο Μητροπολιτικό Μουσείο Τέχνης της Νέας Υόρκης
Η ανάπλαση και ο εξοπλισμός της βιβλιοθήκης του Βυζαντινού και Χριστιανικού Μουσείου Αθηνών.
Η ανάπλαση και ο εξοπλισμός της βιβλιοθήκης του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου.
Η ανάπλαση και ο εξοπλισμός της βιβλιοθήκης του Μουσείου Μπενάκη στην Αθήνα.
Η ανακαίνιση, αποκατάσταση και λειτουργίας της Οικίας Καβάφη στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου.

Βραβείο Ωνάση
Από το 1978 έχουν θεσπιστεί από το Ίδρυμα Ωνάση τα Διεθνή Βραβεία, που απονέμονται σε άτομα και οργανισμούς, των οποίων οι υπηρεσίες στους τομείς του πολιτισμού, της κοινωνικής προσφοράς και του περιβάλλοντος κρίθηκαν πολύτιμες. Σήμερα, το Ίδρυμα προσφέρει το Διεθνές Βραβείο Ωνάση για τη Ναυτιλία, το Εμπόριο και τα Χρηματοοικονομικά, σε συνεργασία με το Cass Business School του City University του Λονδίνου και το City του Λονδίνου.

The Onassis Foundation Science Lecture Series
Το Ίδρυμα Ωνάση από το 2001 διοργανώνει ετήσιες επιστημονικές σεμιναριακές διαλέξεις σε συνεργασία με το Ίδρυμα Τεχνολογίας και Έρευνας του Πανεπιστήμιου Κρήτης,με στόχο την επιμόρφωση και προώθηση νέων Ελλήνων επιστημόνων, μεταπτυχιακών και τελειόφοιτων. Οι συγκεκριμένες διαλέξεις με το τίτλο «The Onassis Foundation Science Lecture Series» πραγματοποιούνται στις εγκαταστάσεις του Ιδρύματος Τεχνολογίας και Έρευνας, στο Ηράκλειο της Κρήτης και καλύπτουν τους κλάδους των θετικών επιστημών (Φυσική, Βιολογία, Χημεία, Πληροφορική και Μαθηματικά).

OnAthens 
Πρόκειται για μια σειρά δημιουργίας υπαίθριων εικαστικών έργων και ανακαίνισης χώρων αθλητισμού και αναψυχής που στοχεύει στην ευαισθητοποίηση των κατοίκων σε ζητήματα που αφορούν την πολυεπίπεδη σχέση τους με την πόλη της Αθήνας. Σε αυτά τα έργα περιλαμβάνονται σχετικές παρεμβάσεις που έχουν γίνει στο Νέο Κόσμο, στις Πλατείες Αυδή και Μαβίλη.

Re-think Athens
Το 2012 το Ίδρυμα Ωνάση ανέλαβε τη διοργάνωση του Αρχιτεκτονικού Διαγωνισμού και την χρηματοδότηση όλων των Αρχιτεκτονικών, Βιοκλιματικών και Τεχνικών Μελετών για το έργο Rethink Athens - Ξανα-σκέψου την Αθήνα. Στόχος είναι η βελτίωση της καθημερινότητας του πολίτη με τη διαμόρφωση προϋποθέσεων περιβαλλοντικής αναβάθμισης, η βελτίωση του μικροκλίματος με φυτεύσεις και στέγαστρα, η καλύτερη εξυπηρέτηση του πολίτη με οικολογικά μέσα μαζικής μετακίνησης που θα μειώσουν τους παραγόμενους ρύπους και θα είναι φιλικά στον πεζό και τους ποδηλάτες. Οι περιοχές όπου περιλαμβάνονται στο έργο ανάπλασης  είναι η λεωφόρος Αμαλίας και το Σύνταγμα και η Ομόνοια μέχρι το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο.

Ίδρυμα Ωνάση στις Η.Π.Α.
Το  Ίδρυμα Ωνάση στις Η.Π.Α. δημιουργήθηκε τον Οκτώβριο του 2000 και στεγάζεται στον Ολυμπιακό Πύργο της Νέας Υόρκης, στην Πέμπτη Λεωφόρο.Σκοπός του  είναι η ανάδειξη του ελληνικού πολιτισμού στην Αμερική και η καλλιέργεια διμερών πολιτιστικών σχέσεων μέσω συνεργασιών με σημαντικούς πολιτιστικούς και εκπαιδευτικούς οργανισμούς στην Ελλάδα και την Αμερική.

Στις Η.Π.Α. το Ίδρυμα Ωνάση δραστηριοποιείται από το 2000 μέσα από το θυγατρικό παράρτημα  στο Λος Άντζελες (Onassis LA ή αλλιώς OLA House) και το Onassis New York στη Νέα Υόρκη στον τομέα της υλοποίησης πολιτιστικών δράσεων και της προώθησης των ελληνικών σπουδών στις Ηνωμένες Πολιτείες, κυρίως μέσω του πολιτιστικού του προγράμματος, με την διοργάνωση εκθέσεων και πολιτιστικών εκδηλώσεων και του πανεπιστημιακού του προγράμματος "The University Seminars Program" με σεμινάρια και μαθήματα σε πανεπιστήμια της Αμερικής. Επίσης στηρίζει καλλιτεχνικές και εκπαιδευτικές δραστηριότητες που προβάλλουν το διαχρονικό πολιτισμό της Ελλάδας στις ΗΠΑ και αξιόλογες πρωτοβουλίες μεταφράσεων και αποστολής εκπαιδευτικού υλικού.

Παραπομπές

Πηγές 

 

Μη κυβερνητικές οργανώσεις
Ελληνικά κοινωφελή ιδρύματα
Ι