Facebook

Το Facebook είναι πλατφόρμα κοινωνικής δικτύωσης. Οι χρήστες της μπορούν να επικοινωνούν μεταξύ τους μέσω μηνυμάτων με τις επαφές τους και να ειδοποιούνται όταν ανανεώνουν τις προσωπικές πληροφορίες τους.

Ιστορία
Ο Μαρκ Ζάκερμπεργκ ίδρυσε το Facebook στις 4 Φεβρουαρίου 2004 ως μέλος του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ. Αρχικά δικαίωμα συμμετοχής είχαν μόνο οι φοιτητές του Χάρβαρντ ενώ αργότερα επεκτάθηκε για την Ivy League (χαρακτηρισμός μιας ομάδας οκτώ ελίτ πανεπιστημίων των ΗΠΑ). Το όνομα της ιστοσελίδας προέρχεται από τα έγγραφα παρουσίασης των μελών πανεπιστημιακών κοινοτήτων μερικών Αμερικάνικων κολεγίων και προπαρασκευαστικών σχολείων που χρησιμοποιούσαν οι νεοεισερχόμενοι σπουδαστές για να γνωριστούν μεταξύ τους. Το 2005 το δικαίωμα πρόσβασης επεκτάθηκε σε μαθητές συγκεκριμένων λυκείων και μέλη ορισμένων μαθητικών κοινοτήτων. Στις 26 Σεπτεμβρίου 2006 η υπηρεσία έγινε προσβάσιμη σε κάθε άνθρωπο του πλανήτη που η ηλικία του ξεπερνούσε τα 13 χρόνια.

Στις 25 Μαρτίου 2014, η Facebook Inc. ανακοίνωσε ότι θα εξαγοράσει την Oculus VR. Η Oculus εξαγοράστηκε από το Facebook για 400 εκατομμύρια δολάρια σε μετρητά και 1,6 δισεκατομμύρια δολάρια σε μετοχές του Facebook.

Τον Δεκέμβριο του 2015, ο ιδρυτής του Facebook, Mark Zuckerberg, ανακοίνωσε ότι θα πουλήσει το 99% των μετοχών του στο Facebook. Στις 23 Αυγούστου 2016, το αφεντικό του Facebook πούλησε το πρώτο πακέτο μετοχών αξίας 95 εκατομμυρίων ευρώ για την οικονομική υποστήριξη της πρωτοβουλίας Chan Zuckerberg. Η τιμή μετοχής της εταιρείας δεν επηρεάστηκε σχεδόν καθόλου. Δεδομένου ότι η πρωτοβουλία Chan Zuckerberg δεν είναι ένα πραγματικό ίδρυμα, αλλά μια εταιρεία περιορισμένης ευθύνης, ο Zuckerberg μπόρεσε να κρατήσει χαμηλές τις φορολογικές πληρωμές και να εμφανιστεί ως ευεργέτης στα μέσα ενημέρωσης.

Την άνοιξη του 2018, η εταιρεία μπήκε όλο και περισσότερο στο κοινό, καθώς η ειδική έρευνα για την προεκλογική εκστρατεία του 2016 στις Ηνωμένες Πολιτείες αποκάλυψε ότι πράκτορες της Ρωσικής Ομοσπονδίας είχαν χρησιμοποιήσει το Facebook για να επηρεάσουν την προεκλογική εκστρατεία των ΗΠΑ. Έγινε επίσης γνωστό ότι η βρετανική εταιρεία Cambridge Analytica έκανε κατάχρηση δεδομένων από έως και 87 εκατομμύρια προφίλ χρηστών του Facebook.

Τρεις μήνες πριν από τις προεδρικές εκλογές στις Ηνωμένες Πολιτείες το 2020, ο Μαρκ Ζάκερμπεργκ ανακοίνωσε μια σειρά μέτρων για την αντιμετώπιση της παραπληροφόρησης και των ψευδών αναφορών ή των ψεύτικων ειδήσεων για το Facebook. Ένα από τα πολλά μέτρα ήταν η αφαίρεση ιστότοπων όπως το QAnon, που προωθούσαν θεωρίες συνωμοσίας στο Facebook. Η Facebook Inc. δήλωσε ότι ανακάλυψε και διέγραψε συνολικά 4,5 δισεκατομμύρια ψεύτικους λογαριασμούς στο Facebook από τον Ιανουάριο του 2020 έως τον Σεπτέμβριο του 2020.

Τον Οκτώβριο του 2021, η ιδιοκτήτρια Facebook, Inc. άλλαξε την επωνυμία της εταιρείας σε Meta Platforms καθώς στρέφει την εστίασή της στην κατασκευή του «μετασύμπαντος». Αυτή η αλλαγή δεν επηρεάζει το όνομα της ίδιας της υπηρεσίας κοινωνικής δικτύωσης Facebook, αντίθετα είναι παρόμοια με τη δημιουργία της Alphabet ως μητρικής εταιρείας της Google το 2015.

Χρήστες και επισκεψιμότητα
Το Facebook είχε το 2013 πάνω από 1 δισεκατομμύριο ενεργούς χρήστες. Επίσης, το Facebook είναι ένα από τα δημοφιλέστερα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για ανέβασμα φωτογραφιών με πάνω από 14 εκατομμύρια φωτογραφίες καθημερινά. Με αφορμή τη δημοτικότητά του, το Facebook έχει υποστεί κριτική και κατηγορηθεί σε θέματα που αφορούν τα προσωπικά δεδομένα και τις πολιτικές απόψεις των ιδρυτών του. Ωστόσο η συγκεκριμένη ιστοσελίδα παραμένει η πιο διάσημη κοινωνική περιοχή δικτύωσης σε πολλές αγγλόφωνες χώρες. Το Facebook είναι ένας καλός τρόπος δικτύωσης με φίλους και γνωστούς. Παρά το ότι ενέχει κινδύνους (κυρίως για παραβίαση προσωπικών δεδομένων), ο προσεκτικός χρήστης δεν έχει πρόβλημα. Το Facebook ακόμα παρέχει παιχνίδια και υπάρχει η δυνατότητα ανεβάσματος φωτογραφιών και βίντεο.

Σύμφωνα με την comScore, το Facebook είναι το κορυφαίο σε επισκεψιμότητα μέσο κοινωνικής δικτύωσης, καθώς πέρασε το Myspace τον Απρίλιο του 2008. Σύμφωνα με τους ανεξάρτητους παρόχους στοιχείων επισκεψιμότητας Alexa και SimilarWeb, το Facebook είναι δεύτερο και πρώτο σε επισκεψιμότητα αντίστοιχα, έχει την υψηλότερη επισκεψιμότητα ανάμεσα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, έχοντας περισσότερους από 20 δισεκατομμύρια επισκέπτες ανά μήνα για το Μάιο του 2015.

Το 2020, το Facebook σημείωσε 2,85 δισεκατομμύρια ενεργούς χρήστες και έγινε η έβδομη πιο χρησιμοποιούμενη ιστοσελίδα παγκοσμίως.

Αντίκτυπος

Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης 
Τον Απρίλιο του 2011, το Facebook προσέφερε την ευκαιρία σε εμπόρους και εταιρείες να προωθηθούν μέσω αυτού. Η εταιρεία ξεκίνησε την προώθηση της προσκαλώντας μία επιλεγμένη ομάδα Βρετανών διαφημιστών να συναντήσουν τα κορυφαία στελέχη του Facebook σε μία "σύνοδο κορυφής των εμπνευστών" το Φεβρουάριο του 2010. Μέχρι σήμερα το Facebook έχει εμπλακεί σε καμπάνιες για το True Blood, το American Idol και το Top Gear. Μέσα ενημέρωσης όπως η Washington Post, η Financial Times και το ABC News έχουν χρησιμοποιήσει συγκεντρωτικά δεδομένα των χρηστών του Facebook ώστε να δημιουργήσουν διάφορες γραφικές παρουσιάσεις δεδομένων και διαγράμματα που συνοδεύουν τα άρθρα τους. Το 2012 η Miss Sri Lanka Online προωθήθηκε και αναδείχθηκε νικήτρια αποκλειστικά μέσω του Facebook.

Κοινωνική ζωή 
Το Facebook έχει επηρεάσει την κοινωνική ζωή και δραστηριότητα των ανθρώπων με ποικίλους τρόπους. Καθώς είναι διαθέσιμο μέσω πολλών φορητών συσκευών, το Facebook επιτρέπει στους χρήστες να βρίσκονται συνεχώς σε επικοινωνία με φίλους, συγγενείς και άλλους γνωστούς σε οποιοδήποτε μέρος του πλανήτη και αν βρίσκονται, αρκεί να έχουν πρόσβαση στο Διαδίκτυο. Έχει επίσης τη δυνατότητα να ενώσει ανθρώπους με κοινά ενδιαφέροντα και/ή απόψεις μέσω ομάδων και άλλων σελίδων, κι έχει συμβεί να ενώσει μέλη οικογενειών και φίλους που είχαν χαθεί χάρη στην ευρέως διαδεδομένη χρήση του ιστότοπου.

Υγεία 
Πρόσφατες έρευνες έχουν δείξει ότι το Facebook επιφέρει αρνητικές επιπτώσεις στην αυτοεκτίμηση των ατόμων προκαλώντας αισθήματα ζήλειας, με τις φωτογραφίες από διακοπές και ταξίδια να προκαλούν τη μεγαλύτερη δυσαρέσκεια. Άλλες κυρίαρχες αιτίες ζήλειας περιλαμβάνουν δημοσιεύσεις και φωτογραφίες από φίλους που απεικονίζουν την οικογενειακή ευτυχία και τη φυσική ομορφιά - τέτοια ζηλόφθονα αισθήματα κάνουν τους ανθρώπους να νιώθουν μόνοι και ανικανοποίητοι με τη δική τους ζωή. Μία μελέτη που πραγματοποιήθηκε από κοινού από δύο γερμανικά πανεπιστήμια ανακάλυψε ότι ένας στους τρεις ανθρώπους ήταν πιο ανικανοποίητος με τη ζωή του έπειτα από την επίσκεψή του στο Facebook, και μία άλλη μελέτη από το Utah Valley University βρήκε ότι ένιωθαν χειρότερα για τη ζωή τους έπειτα από αύξηση του χρόνου που ξόδευαν στο Facebook.

Σύμφωνα με την καθηγήτρια ψυχολογίας Susan Krauss Whitbourne, παρόλο που το Facebook προσφέρει το πλεονέκτημα να μπορείς να "κάνεις φίλο" κάποιον άλλον χρήστη, από την άλλη υπάρχει το μειονέκτημα ότι μπορείς να διαγράψεις κάποιον από φίλο ή να απορρίψεις ένα αίτημα φιλίας. Η Whitebourne αναφέρεται στους χρήστες που έχουν διαγραφεί από άλλους χρήστες, ως θύματα αποξένωσης. Η διαγραφή κάποιου ατόμου είναι σπάνια μια κοινή απόφαση και το άτομο συχνά δε γνωρίζει ότι έχει διαγραφεί.

Ακόμη, έχουν παρατηρηθεί κάποιες αρνητικές μεταβολές στην ψυχολογική κατάσταση των χρηστών του Facebook. Συγκεκριμένα, πραγματοποιήθηκε μια έρευνα από ερευνητές του πανεπιστημίου του Michigan, οι οποίοι μελέτησαν για 2 εβδομάδες 82 νεαρούς ενήλικες χρήστες του ιστότοπου και κυρίως με ποιόν τρόπο σχετιζόταν η χρήση του κοινωνικού δικτύου με τα αισθήματα ψυχικής ικανοποίησης του κάθε χρήστη. Τελικά, οι ερευνητές κατέληξαν στο δυσάρεστο συμπέρασμα πως όσο περισσότερο  οι νέοι χρησιμοποιούσαν το Facebook, τόσο χειρότερα ένιωθαν στη συνέχεια και τόσο περισσότερο το επίπεδο ικανοποίησής τους και χαράς από τη ζωή  έπεφτε.

Πολιτικός Αντίκτυπος 
Το Φεβρουάριο του 2008, ένα γκρουπ του Facebook με την ονομασία "Ένα εκατομμύριο φωνές ενάντια στο FARC" οργάνωσε μία εκδήλωση στην οποία εκατοντάδες χιλιάδες Κολομβιανοί διαδήλωσαν σε ένδειξη διαμαρτυρίας κατά των Επαναστατικών Ενόπλων Δυνάμεων της Κολομβίας, πιο γνωστές ως FARC (από το ισπανικό όνομα του γκρουπ). Τον Αύγουστο του 2010, μία από τις επίσημες ιστοσελίδες της κυβέρνησης της Βόρειας Κορέας και το επίσημο πρακτορείο ειδήσεων της χώρας, εντάχθηκαν στο Facebook.

Κατά τη διάρκεια της Αραβικής Άνοιξης πολλοί δημοσιογράφοι ισχυρίστηκαν ότι το Facebook διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στη γέννηση της αιγυπτιακής επανάστασης το 2011. Στις 14 Ιανουαρίου, η σελίδα του Facebook "We are all khaled Said" ξεκίνησε από τον Wael Ghoniem Create Event για να προσκαλέσει τον αιγυπτιακό πληθυσμό σε "ειρηνικές διαδηλώσεις" στις 25 Ιανουαρίου. Σύμφωνα με το Mashable, στην Τυνησία και στην Αίγυπτο, το Facebook έγινε το κυρίαρχο εργαλείο που συνέδεε όλους τους διαδηλωτές και οδήγησε την αιγυπτιακή κυβέρνηση του Πρωθυπουργού Nazif να απαγορεύσει το Facebook, το Twitter και άλλες ιστοσελίδες στις 26 Ιανουαρίου και έπειτα να απαγορεύσει όλες τις κινητές και διαδικτυακές συνδέσεις για όλη την Αίγυπτο τα μεσάνυχτα της 28ης Ιανουαρίου. Έπειτα από 18 ημέρες, η εξέγερση ανάγκασε τον Πρόεδρο Μουμπάρακ να παραιτηθεί.

Στην εξέγερση του Μπαχρέιν η οποία ξεκίνησε στις 14 Φεβρουαρίου του 2011, το Facebook χρησιμοποιήθηκε από το καθεστώς του Μπαχρέιν όπως και από τους νομιμόφρονες του καθεστώτος, για τον εντοπισμό, τη σύλληψη και την ποινική δίωξη των πολιτών που συμμετείχαν στις διαμαρτυρίες. Ένα 20χρονο κορίτσι με το όνομα Ayat Al Qurmezi ταυτοποιήθηκε ως διαδηλώτρια επειδή χρησιμοποιούσε το Facebook και απάχθηκε από το σπίτι της από κουκουλοφόρους και φυλακίστηκε.

Το 2011, το Facebook κατέθεσε χαρτιά με την Ομοσπονδιακή Εκλογική Επιτροπή για να σχηματίσει μια επιτροπή πολιτικής δράσης με το όνομα «FB PAC». Σε ένα email προς το "Hill", εκπρόσωπος του Facebook δήλωσε: "Η επιτροπή πολιτικής δράσης του Facebook θα δώσει στους υπαλλήλους μας έναν τρόπο να κάνουν τη φωνή τους να ακουστεί στην πολιτική διαδικασία με το να στηρίζουμε τους υποψήφιους οι οποίοι μοιράζονται τους στόχους μας για την προώθηση της αξίας της καινοτομίας στην οικονομία μας, ενώ δίνουμε στους ανθρώπους τη δύναμη να μοιραστούν και να κάνουν τον κόσμο πιο ανοιχτό και συνδεδεμένο."

Κατά τη διάρκεια του εμφυλίου πολέμου της Συρίας, το YPG, ένα απελευθερωτικό στράτευμα για τη Rojava στρατολόγησε δυτικούς μέσω του Facebook στον αγώνα της κατά του ISIL.  Χιλιάδες εντάχθηκαν στις τάξεις του για διάφορους λόγους, από θρησκευτικούς μέχρι ιδεολογικούς. Το όνομα της σελίδας του Facebook "Τα λιοντάρια της Rojava" προέρχεται από ένα κουρδικό ρητό το οποίο μεταφράζεται ως "Ένα λιοντάρι είναι ένα λιοντάρι, είτε είναι θηλυκό είτε είναι αρσενικό", αντανακλώντας τη φεμινιστική ιδεολογία της οργάνωσης.

Προβλέψεις για το τέλος του Facebook
Διάφορες δημοσιεύσεις και σχολιαστές έχουν προβλέψει το τέλος του Facebook από αιτίες, οι οποίες περιλαμβάνουν την φθίνουσα βάση χρηστών, νομικές δυσκολίες επειδή πρόκειται για κλειστή πλατφόρμα, αδυναμία δημιουργίας εσόδων, αδυναμία προσφοράς ιδιωτικού απορρήτου, αδυναμία προσαρμογής σε πλατφόρμες κινητών συσκευών, την αδυναμία διαπραγμάτευσης με την κινεζική κυβέρνηση ή το Facebook να τελειώνει από μόνο του ώστε να παρουσιάσει τον επόμενης γενιάς αντικαταστάτη του.  

Οι σχολιαστές πρόβλεψαν το τέλος του Facebook εξαιτίας σκανδάλων, συμπεριλαμβανομένης της συμμετοχής του Facebook στη ρωσική παρέμβαση στις εκλογές του 2016 στις Ηνωμένες Πολιτείες και του σκανδάλου δεδομένων Facebook-Cambridge Analytica του Μαρτίου 2018.

Λογότυπο

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 
 

Ιστοσελίδες κοινωνικής δικτύωσης
Μέσα κοινωνικής δικτύωσης