Δεύτερος Πόλεμος της Τσετσενίας

O Δεύτερος Πόλεμος της Τσετσενίας (, ή πόλεμος στο Βόρειο Καύκασο,) ονομάστηκε η ένοπλη σύγκρουση μεταξύ της Ρωσικής Ομοσπονδίας και των Τσετσένων αυτονομιστών. Ξεκίνησε με την επίθεση των ρωσικών δυνάμεων στο έδαφος της Τσετσενίας την 26η Αυγούστου 1999, σε απάντηση για την εισβολή στη ρωσική Δημοκρατία του Νταγκεστάν της Ισλαμικής Ταξιαρχίας Προστασίας της Διεθνούς Ειρήνης (ονομασία πολυεθνικής οργάνωσης μουτζαχεντίν ανταρτών).

Την 1η Οκτωβρίου 1999, ρωσικές στρατιωτικές δυνάμεις εισέβαλαν στην πρωτεύουσα Γκρόζνι. Η εκστρατεία τερμάτισε τη ντε φάκτο διακηρυχθείσα ανεξαρτησία της Δημοκρατίας της Τσετσενίας (που είχε προκύψει μετά τον ατυχή για τους Ρώσους Πρώτο Πόλεμο της Τσετσενίας) και αποκατέστησε τον ομοσπονδιακό έλεγχο της περιοχής. Παρόλο που θεωρείται από πολλούς ως μια εσωτερική σύγκρουση εντός της Ρωσικής Ομοσπονδίας, ο πόλεμος αυτός προσέλκυσε μεγάλο αριθμό ξένων μαχητών, εθελοντών και μισθοφόρων.

Κατά τη διάρκεια του πρώτου σταδίου της εκστρατείας, οι ρωσικές στρατιωτικές δυνάμεις και οι τσετσενικές παραστρατιωτικές δυνάμεις στο πλευρό των Ρώσων, αντιμετώπισαν τους Τσετσένους αυτονομιστές σε ανοιχτή μάχη και πολιόρκησαν από τα τέλη του 1999 την πρωτεύουσα της Τσετσενίας Γκρόζνυ την οποία και κατέλαβαν το Φεβρουάριο του 2000. Το Μάιο του 2000 η Ρωσία ανέλαβε τον άμεσο έλεγχο της Τσετσενίας, παρότι οι αντάρτες εξακολούθησαν να προξενούν στους Ρώσους μεγάλες απώλειες σε ολόκληρη την περιοχή του Βόρειου Καυκάσου και να προκαλούν το ρωσικό πολιτικό πρόταγμα στην Τσετσενία για αρκετά χρόνια ακόμα. Ομάδες Τσετσένων αυτονομιστών εξαπέλυσαν στα χρόνια που ακολούθησαν τρομοκρατικές επιθέσεις εναντίον πολιτών στην κυρίως Ρωσία. Οι επιθέσεις αυτές όπως και οι καταπατήσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων από το ρωσικό στρατό και τους Τσετσένους αυτονομιστές προκάλεσαν πολλάκις την καταδίκη τους από τη διεθνή κοινότητα.

Στα μέσα του 2000, η ​​ρωσική κυβέρνηση μεταβίβασε ορισμένες στρατιωτικές αρμοδιότητες σε φιλορωσικές τσετσενικές δυνάμεις. Η στρατιωτική φάση των επιχειρήσεων τερματίστηκε τον Απρίλιο του 2002 και ο συντονισμός των επιτόπιων επιχειρήσεων δόθηκε αρχικά στην Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Ασφαλείας και στη συνέχεια στο Υπουργείο Εσωτερικών το καλοκαίρι του 2003.

Μέχρι το 2009, η Ρωσία είχε πλήξει σοβαρά το τσετσενικό αυτονομιστικό κίνημα και οι μάχες μεγάλης κλίμακας σταμάτησαν. Το Γκρόζνι υποβλήθηκε σε προσπάθειες ανοικοδόμησης και μεγάλο μέρος της πόλης και των γύρω περιοχών ανοικοδομήθηκαν γρήγορα. Η σποραδική βία συνεχίστηκε σε όλο τον Βόρειο Καύκασο με περιστασιακούς βομβαρδισμούς και ενέδρες που είχαν στόχο τα ομοσπονδιακά στρατεύματα και δυνάμεις των περιφερειακών κυβερνήσεων στην περιοχή. Τον Απρίλιο του 2009, η Ρωσική επιχείρηση στην Τσετσενία έληξε επίσημα. Καθώς το μεγαλύτερο μέρος του στρατού αποσύρθηκε, την ευθύνη για την αντιμετώπιση της εξέγερσης απλών κατοίκων ανέλαβε η τοπική αστυνομική δύναμη. Τρεις μήνες αργότερα, ο εξόριστος ηγέτης της αυτονομιστικής κυβέρνησης, Αχμέντ Ζακάγιεφ, ζήτησε να σταματήσει η ένοπλη αντίσταση κατά της αστυνομίας της Τσετσενίας από τον Αύγουστο και είπε ότι ελπίζει ότι "από σήμερα οι Τσετσένοι δεν θα πυροβολούν ποτέ ο ένας τον άλλον". Αυτό σήμανε το πλήρες τέλος της σύγκρουσης της Τσετσενίας.

Ο ακριβής αριθμός των νεκρών της σύγκρουσης είναι άγνωστος. Οι ρωσικές απώλειες είναι περίπου 7.500 (επίσημοι ρωσικοί αριθμοί απωλειών)  ή περίπου 14.000 σύμφωνα με την Επιτροπή Μητέρων Στρατιωτών. Ανεπίσημες πηγές υπολογίζουν από 25.000 έως 50.000 νεκρούς ή αγνοούμενους, κυρίως Τσετσένους πολίτες.

Ιστορική βάση

Ρωσική Αυτοκρατορία 

Η Τσετσενία είναι μια περιοχή στον Βόρειο Καύκασο που μάχεται συνεχώς ενάντια στην ξένη κυριαρχία, συμπεριλαμβανομένων των Οθωμανών Τούρκων τον 15ο αιώνα. Η πρώτη πόλη Τέρεκ ιδρύθηκε στην πεδινή Τσετσενία το 1577 από ελεύθερους Κοζάκους που επανεγκαταστάθηκαν από τον Βόλγα στον ποταμό Τέρεκ. Το 1783, η Ρωσική Αυτοκρατορία και το Γεωργιανό Βασίλειο υπέγραψαν τη Συνθήκη του Γκεοργκίεβσκ, βάσει της οποίας το Κάρτλι-Καχέτι έγινε ρωσικό προτεκτοράτο. Για την εξασφάλιση των επικοινωνιών με τη Γεωργία και σε άλλες περιοχές της Υπερκαυκασίας, η Ρωσική Αυτοκρατορία άρχισε να εξαπλώνει την επιρροή της στην περιοχή του Καυκάσου, ξεκινώντας τον πόλεμο του Καυκάσου το 1817. Οι ρωσικές δυνάμεις κινήθηκαν για πρώτη φορά στην ορεινή Τσετσενία το 1830 και η σύγκρουση στην περιοχή διήρκεσε μέχρι το 1859, όταν 250.000 άντρες υπό τον στρατηγό Αλεξαντερ Μπαρυατίνσκι κατέρριψε την αντίσταση των ορεινών Τσετσένων. Συχνές εξεγέρσεις στον Καύκασο σημειώθηκαν επίσης κατά τον Ρωσοτουρκικό πόλεμο του 1877-78.

Παραπομπές

Βιβλιογραφία 
 "Three Worlds Gone Mad" Author: Robert Young Pelton
 [ A Dirty War: A Russian Reporter in Chechnya] Author: Anna Politkovskaya
 [ A Military History of Russia: From Ivan the Terrible to the War in Chechnya] Author: David R. Stone (preview available)
 [ A Small Corner of Hell: Dispatches from Chechnya] Author: Anna Politkovskaya (preview available)
 [ Allah's Mountains: The Battle for Chechnya] Author: Sebastian Smith (preview available)
 [ Chechnya: From Nationalism to Jihad] Author: James Hughes (preview available)
 [ Chechnya: From Past To Future] Author: Richard Sakwa and others (preview available)
 [ Chechnya: Life in a War-Torn Society] Author: Valery Tishkov (preview available)
 [Chechnya: The Case for Independence] Author: Tony Wood
 [ Chechnya: To the Heart of a Conflict] Author: Andrew Meier
 [ Chienne de Guerre: A Woman Reporter Behind the Lines of the War in Chechnya] Author: Anne Nivat
 [ Crying Wolf: The Return of War to Chechnya] Author: Vanora Bennett
 [ My Jihad] Author: Aukai Collins
 [ One Soldier's War] Author: Arkady Babchenko.
 [ Open Wound: Chechnya 1994–2003] Author: Stanley Greene
 [ Putin's Russia] Author: Anna Politkovskaya
 [ Russia's Chechen Wars 1994–2000: Lessons from Urban Combat] Author: Olga Oliker (preview available)
 [ Russia's Islamic Threat] Author: Gordon M. Hahn
 [ Russia's Restless Frontier: The Chechnya Factor in Post-Soviet Russia] Author: Dmitri Trenin, Anatol Lieven (preview available)
 [ Russia's Wars with Chechnya 1994–2003] Author: Michael Orr
 [ Russian Military Reform, 1992–2002] Author: Anne Aldis, Roger N. McDermott
 [ Russo-Chechen Conflict, 1800–2000: A Deadly Embrace] Author: Robert Seely (preview available)
 [ The Angel of Grozny: Orphans of a Forgotten War] Author: Asne Seierstad
 [ The Chechen Wars: Will Russia Go the Way of the Soviet Union?] Author: Matthew Evangelista (preview available)
 [ The Lone Wolf and the Bear: Three Centuries of Chechen Defiance of Russian Rule] Author: Moshe Gammer (preview available)
 [ The Oath: A Surgeon Under Fire] Author: Khassan Baiev
 [ The Wolves of Islam: Russia and the Faces of Chechen Terror] Author: Paul J. Murphy (preview available)
 [ "Welcome to Hell": Arbitrary Detention, Torture, and Extortion in Chechnya] Author: Human Rights Watch (preview available)

Περαιτέρω ανάγνωση

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

Timelines and chronologies
 BBC Timeline: Chechnya
 CHECHNYA: TWO FEDERAL INTERVENTIONS Conflict Studies Research Centre
 Second Chechnya War – 1999–??? GlobalSecurity.Org
 Video: Is it safe in Chechnya? A European human rights body has described the situation in Russia's Chechen republic as critical (21 April 2008)
 Council of Europe resolutions on 'The human rights situation in the Chechen Republic':
 Resolution 1323 (2003)
 Resolution 1403 (2004)
 Human Rights Violations in Chechnya Society for the Russian–Chechen Friendship
 The Trauma of ongoing War in Chechnya Doctors Without Borders

Άρθρα
 "The North Caucasus," Russian Analytical Digest No. 22 (5 June 2007)
 
 Shifting Battlefields of the Chechen War (April 2006)
 The Chechen resistance movement: 2006 in review Jamestown Foundation
 ISN Case Study: The North Caucasus on the Brink (August 2006)

Πόλεμοι Ρωσίας - Τσετσενίας