Στάνλεϊ Μάθιους

Ο Σερ Στάνλεϊ Μάθιους (αγγλικά: Sir Stanley Matthews, 1 Φεβρουαρίου 1915 – 23 Φεβρουαρίου 2000) ήταν Άγγλος ποδοσφαιριστής που αναγνωρίζεται ως ένας από τους μεγαλύτερους όλων των εποχών. Στις εκλογές της IFFHS ψηφίστηκε 11ος καλύτερος ποδοσφαιριστής του 20ού αιώνα. Ήταν ο πρώτος ποδοσφαιριστής που τιμήθηκε με τον τίτλο του «Σερ» και μέχρι τώρα είναι ο μοναδικός που έλαβε αυτήν τη διάκριση ενώ ήταν εν ενεργεία.

Ήταν ο πρώτος στον οποίο απονεμήθηκε η διάκριση της Χρυσής Μπάλας για τον καλύτερο Ευρωπαίο ποδοσφαιριστή της χρονιάς. Επίσης, υπήρξε ο πρώτος που έλαβε το ετήσιο βραβείο της Ένωσης Δημοσιογράφων Ποδοσφαίρου (Αγγ.:Football Writers' Association Footballer of the Year).

Τον αποκαλούσαν «Μάγο της Ντρίμπλας», διότι ήταν ένας από τους πιο αριστοτεχνικούς ντριμπλέρ στην ποδοσφαιρική ιστορία. Φορούσε τη φανέλα με το νούμερο 7, είχε άριστη φυσική κατάσταση και ήταν φυτοφάγος. Κατόρθωσε να αγωνίζεται σε κορυφαίο επίπεδο ως τα 50 του χρόνια. Είναι ο μεγαλύτερος σε ηλικία παίκτης που αγωνίστηκε στην πρώτη κατηγορία της Αγγλίας.

Βιογραφία 

Ο Στάνλεϊ Μάθιους γεννήθηκε την 1η Φεβρουαρίου 1915 στο Χάνκεϊ, στην περιοχή Στόουκ ον Τρεντ και ήταν ο τρίτος από τέσσερις αδελφούς. Ο πατέρας του, ο Τζακ ήταν τοπικός πυγμάχος και μετέδωσε στο γιο του το αθλητικό ταμπεραμέντο. Φοίτησε στο St Luke's School. Από μικρός έδειξε το ποδοσφαιρικό του ταλέντο στη θέση του δεξιού ακραίου επιθετικού και στα 13 του έπαιξε με τη σχολική ομάδα της Αγγλίας εναντίον της Ουαλίας. 

Το 1932 υπέγραψε επαγγελματικό συμβόλαιο στη Στόουκ Σίτι Φ.Κ, σε ηλικία 17 ετών. Με την πάροδο του χρόνου εξελίχθηκε στον αδιαφιλονίκητο ηγέτη της Στόουκ μέσα στον αγωνιστικό χώρο. Η ανέλιξη του συνδυάστηκε με την αγωνιστική αναγέννηση της ομάδας, η οποία μπορεί το 1932 να αγωνιζόταν στη δεύτερη κατηγορία, όμως με πυλώνα τον Μάθιους, προβιβάστηκε και εν συνεχεία κατέλαβε την καλύτερη θέση της ιστορίας της στο πρωτάθλημα, δηλαδή την τέταρτη.
Στο πρώτο διεθνές παιχνίδι του το 1934, σκόραρε απέναντι στην Ουαλία σε αγώνα τον οποίο η Αγγλία κέρδισε με 4–0. Το 1937 σκόραρε το πρώτο χατ τρικ σε αγώνα της Αγγλίας με αντίπαλο την Τσεχοσλοβακία, παρά το γεγονός ότι οι Άγγλοι είχαν μείνει με 10 παίκτες.

Το 1938 ζήτησε μεταγραφή προκαλώντας την παλλαϊκή αντίδραση των οπαδών της Στόουκ Σίτι. Περισσότεροι από 3.000 οπαδοί συγκεντρώθηκαν με πλακάτ διαμαρτυρίας. Τελικά έμεινε στην ομάδα άλλα δέκα χρόνια, ως το 1947.

Το Μάιο του 1938 έκανε έναν από τους καλύτερους αγώνες της καριέρας του στο Βερολίνο απέναντι στη Γερμανία μπροστά σε 110.000 θεατές στη νίκη της Αγγλίας με 6–3, σημειώνοντας και ένα γκολ. Ο Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος διέκοψε την καριέρα του στην καλύτερη περίοδο αφού ήταν ακόμα 24 ετών. Υπηρέτησε στην αεροπορία κοντά στο Μπλάκπουλ. Την περίοδο του πολέμου αγωνίστηκε ως φιλοξενούμενος σε φιλικά ματς με τα χρώματα διάφορων ομάδων, όπως προκύπτει από σωζόμενα προγράμματα αγώνων. Ήταν οι αγγλικές: Μπλάκπουλ ΦΚ, Κριου Αλεξάντρα, Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ, Άρσεναλ, η ουαλική Ρέξαμ και σκοτσέζικες όπως οι Ρέιντζερς Γλασκώβης. Επίσης, συμμετείχε σε έναν αγώνα της Μικτής Σκωτίας (Scots XI), αν και δεν ήταν Σκωτσέζος.

Μετά τον πόλεμο, το Μάιο του 1947, υπέγραψε στην Μπλάκπουλ ΦΚ αν και ήταν 32 ετών έναντι 11.500 λιρών. Το 1948 αναδείχθηκε 
«Ποδοσφαιριστής της Χρονιάς» από την Ένωση Δημοσιογράφων Ποδοσφαίρου. Στην Μπλάκπουλ είχε άριστη συνεργασία με τον Σταν Μόρτενσεν. Το 1953 κατέκτησαν το Κύπελλο Αγγλίας νικώντας την Μπόλτον με 4–3, σε έναν τελικό που έμεινε στην ιστορία ως ο «Τελικός του Στάνλεϊ Μάθιους». Σε αυτόν ο Σταν Μόρτενσεν πέτυχε χατ τρικ αλλά οι εκπληκτικές ντρίμπλες του Μάθιους οδήγησαν την Μπλάκπουλ να ανατρέψει το εις βάρος της 1–3 στα τελευταία 30 λεπτά του αγώνα. Έτσι σε ηλικία 38 ετών κατέκτησε το Κύπελλο για πρώτη και μοναδική φορά στην καριέρα του, αφού είχε ήδη ηττηθεί σε δύο τελικούς το 1948 και το 1951.

Το 1950 αγωνίστηκε στο Παγκόσμιο Κύπελλο σε ένα μόνο αγώνα, στο οποίο η Αγγλία ηττήθηκε από την Ισπανία με 1–0. Αγωνίστηκε επίσης στο Παγκόσμιο Κύπελλο του 1954 απέναντι στο Βέλγιο. Ο αγώνας φαινόταν χαμένος για την Αγγλία, όταν ο Μάθιους μετακινήθηκε σε θέση μέσα δεξιά και οδήγησε την ομάδα στην ισοπαλία με 4–4. Στον αγώνα της ίδιας διοργάνωσης με την Ουρουγουάη (26 Ιουνίου, αποτέλεσμα 2–4) έγινε ο μεγαλύτερος σε ηλικία παίκτης που αγωνίστηκε σε Παγκόσμιο Κύπελλο μέχρι τότε, 39 ετών και 141 ημερών. Σε μία από τις καλύτερες εμφανίσεις της καριέρας του το 1955 ήταν δημιουργός των πέντε γκολ στο 7–2 της Αγγλίας επί της Σκωτίας.  Συνολικά ο Μάθιους έπαιξε σε 54 επίσημες συναντήσεις με την εθνική ομάδα από το 1934 ως το 1957 και σημείωσε 11 γκολ. Επίσης, στη διάρκεια του πολέμου είχε άλλες 29 ανεπίσημες εμφανίσεις και δύο γκολ. Η διεθνής καριέρα του είναι η πιο μακροχρόνια όλων των εποχών για Άγγλο παίκτη αφού διήρκεσε 23 χρόνια. Στις 15 Μαΐου 1957 αγωνίστηκε για τελευταία φορά σε ηλικία 42 ετών. Μέχρι σήμερα είναι ο μεγαλύτερος σε ηλικία διεθνής Άγγλος παίκτης.

Συχνά ταξίδευε κι έδινε αγώνες επίδειξης ή συμμετείχε σε τιμητικές συναντήσεις, καθώς είχε παγκόσμια φήμη: επί παράδειγμα το 1956 στο Κέιπ Τάουν της Νότιας Αφρικής ένα μεγάλο πλήθος συγκεντρώθηκε για να τον δει. Το έτος αυτό του απονεμήθηκε η πρώτη Χρυσή Μπάλα της ιστορίας, το ετήσιο βραβείο για τον καλύτερο Ευρωπαίο ποδοσφαιριστή που απένεμε από τότε και ως το 2009 το γαλλικό περιοδικό France Football.

Το 1961 ξαναγύρισε στην πρώτη του ομάδα, τη Στόουκ Σίτι αν και ήταν 46 ετών και το επόμενο έτος κέρδισε μαζί της τον τίτλο της Β΄ κατηγορίας. Ταυτόχρονα, ανακηρύχτηκε για δεύτερη φορά στην καριέρα του «Ποδοσφαιριστής της Χρονιάς» για το αγγλικό πρωτάθλημα. Έμεινε στη Στόουκ ως τις 6 Φεβρουαρίου 1965, που έδωσε το τελευταίο παιχνίδι της σταδιοδρομίας του, σε ηλικία 50 ετών.  Έγινε έτσι ο μεγαλύτερος σε ηλικία ποδοσφαιριστής που συμμετείχε σε επίσημο αγώνα, ρεκόρ που κράτησε πάνω από μισό αιώνα. Μάλιστα, τότε επανήλθε από έναν τραυματισμό στο γόνατο που τον είχε αφήσει έξω από τα γήπεδα για ένα σχεδόν χρόνο. Διαμαρτυρόταν πάντα ότι εξαιτίας του γόνατου αναγκάστηκε να σταματήσει τόσο νωρίς λέγοντας: «ίσως η συνταξιοδότησή μου να είναι λίγο πρόωρη».

Τον Απρίλιο το 1965 η Στόουκ διοργάνωσε έναν αγώνα προς τιμή του Σερ Στάνλεϊ Μάθιους στο γήπεδό της, το Βικτόρια Γκράουντ, στο οποίο 35.000 φίλαθλοι απόλαυσαν τη Μικτή Ευρώπης να νικά με 6–4, με παίκτες, όπως ο Αλφρέδο Ντι Στέφανο, ο Λεβ Γιασίν, ο Γιόζεφ Μάζοπουστ, ο Φέρεντς Πούσκας, ο Εουσέμπιο, ο Φρανσίσκο Χέντο και ο Ρεϊμόν Κοπά. Στο τέλος του αγώνα ο Μάθιους μεταφέρθηκε στους ώμους των Πούσκας και Γιασίν και στη συνέχεια από τον κόσμο που τον επευφημούσε.

 

Το 1965 έγινε ο πρώτος ποδοσφαιριστής που πήρε τον τίτλο του «Σερ» για τις υπηρεσίες που προσέφερε στον αθλητισμό. Επίσης, το 1992 η FIFA τον τίμησε με την ανώτατη διάκριση του αθλήματος, το Τάγμα Αξίας.

Αφού είχε παίξει σε 700 παιχνίδια πρωταθλήματος, ο Μάθιους έγινε μάνατζερ της Πορτ Βέιλ ΦΚ από το 1965 ως το 1968. Ο ομάδα κατηγορήθηκε ότι έδινε στους παίκτες αδήλωτες αμοιβές και εκδιώχθηκε από τη Football League. Στη συνέχεια ο ομάδα επανήλθε αλλά ο Μάθιους έφυγε και εγκαταστάθηκε στη Μάλτα ως παίκτης-προπονητής της τοπικής Χιμπέρνιανς. Αγωνίστηκε στην ομάδα μέχρι την ηλικία των 55 ετών. Στη συνέχεια έπαιξε σε διάφορες τοπικές ομάδες ως τα 60 του. Επίσης, διετέλεσε προπονητής των Stan's Men στο Σοβέτο της Νότιας Αφρικής (όπου η παρουσία του συνέβαλε στην εκκίνηση του αθλήματος στη χώρα) και στον Καναδά. Τέλος, το 1981 αγωνίστηκε σε ένα φιλανθρωπικό ματς στο Grangemouth σε ηλικία 66 ετών.

Στη διάρκεια της καριέρας του ο Μάθιους κέρδισε το σεβασμό, όχι μόνο διότι υπήρξε σπουδαίος ποδοσφαιριστής αλλά και ως τζέντλεμαν. Αξίζει να αναφερθεί ότι ποτέ δεν τιμωρήθηκε στα 859 επίσημα παιχνίδια της σταδιοδρομίας του. Σε αναγνώριση του ταλέντου και της προσφοράς του από το 2002 έχει τοποθετηθεί στο Hall of Fame του αγγλικού ποδοσφαίρου.

Ο Στάνλεϊ Μάθιους πέθανε στις 23 Φεβρουαρίου 2000 σε ηλικία 85 ετών, στο Στόουκ ον Τρεντ. Πάνω από 100.000 άνθρωποι παραβρέθηκαν στην κηδεία του. Έξω από το νέο γήπεδο της Στόουκ Σίτι, το Μπριτάνια, έχει τοποθετηθεί ο ανδριάντας του. Άλλος ένας υπάρχει στη γενέτειρά του, το Hanley. Στη βάση τους αναγράφεται:

«Το όνομά του συμβολίζει την ομορφιά του παιχνιδιού, η φήμη του διαχρονική και διεθνής, το αθλητικό πνεύμα και η κοσμιότητά του αναγνωρισμένα παγκοσμίως. Ένας μαγικός παίκτης από την ανθρωπότητα, για την ανθρωπότητα».

Η 1η Φεβρουαρίου έχει καθιερωθεί ανεπισήμως ως «Ημέρα Σερ Στάνλεϊ Μάθιους». Τη μέρα αυτή ενθαρρύνονται οι εργαζόμενοι σε γραφεία να φορούν ποδοσφαιρικές στολές. Το σύνθημα είναι: «Φόρεσέ τη με υπερηφάνεια για τον Σερ Σταν», ώστε να μαζευτούν χρήματα για το «Ίδρυμα Στάνλεϊ Μάθιους» (αγγ.:The Stanley Matthews Foundation), το οποίο προσφέρει ευκαιρίες αθλητικής προώθησης σε μη προνομιούχους νέους της περιφέρειας Στόουκ ον Τρεντ. Το 2007 αποφασίστηκε οι υποστηρικτές της κίνησης αντί να φορούν αθλητικές στολές να φέρουν στα ρούχα τους το νούμερο 7, που φορούσε πάντα ο Μάθιους.

Στατιστική 

 Ως ανεπίσημα θεωρούνται οι αγώνες που έπαιξε με την Εθνική στα χρόνια του πολέμου.

Τίτλοι 

Μπλάκπουλ
 Κύπελλο Αγγλίας : 1953 
 Lancashire Cup : 1954 

Στόουκ Σίτι
 Πρωτάθλημα Β΄ κατηγορίας : 1963
 
Αγγλία
 British Home Championship (9) : 1935, 1938, 1939, 1947, 1948, 1954, 1955, 1956, 1957

Ατομικές διακρίσεις	
 FWA ποδοσφαιριστής της χρονιάς (2) : 1948, 1963
 Χρυσή Μπάλα (Ballon d'Or) : 1956
 IFFHS : 11ος καλύτερος ποδοσφαιριστής του 20ού αιώνα 
 IFFHS Legends 
 Football League 100 Legends : 1998
 Αγγλικό Ποδόσφαιρο Hall of Fame : 2002
 Ομάδα PFA του αιώνα (1907–1976) : 2007

Τιμές
  Τάγμα Αξίας της FIFA (Ordre du mérite de la FIFA) : 1992

  CBE Διοικητής εξαιρέτου τάγματος της Βρετανικής Αυτοκρατορίας (Commander of the Most Excellent Order of the British Empire) : 1957

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

 
 Matthews Plays at 50 Φωτογραφικό αφιέρωμα στο Στάνλεϊ Μάθιους 

 

Άγγλοι ποδοσφαιριστές
Επιθετικοί ποδοσφαιριστές
Ποδοσφαιριστές Εθνικής Αγγλίας 
Ποδοσφαιριστές Παγκοσμίου Κυπέλλου 1954
Ποδοσφαιριστές Παγκοσμίου Κυπέλλου 1950
Ποδοσφαιριστές Μπλάκπουλ ΦΚ
Ποδοσφαιριστές Στόουκ Σίτι Φ.Κ.
Ποδοσφαιριστές Πρέμιερ Λιγκ 
Άγγλοι ποδοσφαιριστές στο εξωτερικό 
Προπονητές ποδοσφαίρου Πορτ Βέιλ ΦΚ
Ποδοσφαιριστές Εθνικής Ηνωμένου Βασιλείου
Άγγλοι αυτοβιογράφοι
Νικητές Χρυσής Μπάλας
Μέλη του Τάγματος της Αξίας της FIFA