Ραδιοτηλεόραση της Πορτογαλίας

Η Ραδιοτηλεόραση της Πορτογαλίας (Rádio e Televisão de Portugal, RTP) είναι η κρατική ραδιοτηλεόραση της Πορτογαλίας. Ξεκίνησε να εκπέμπει το 1957. Η παρούσα εταιρεία όμως ιδρύθηκε στις 31 Μαρτίου 2004, με την συγχώνευση των δύο προηγούμενων εθνικών φορέων ραδιοφώνου και τηλεόρασης αντίστοιχα: της Radiodifusão Portuguesa (ο οργανισμός ραδιόφωνου) και της Radiotelevisão Portuguesa (τηλεοπτικός σταθμός). Λειτουργεί τέσσερα τηλεοπτικά κανάλια (δύο επίγειας τηλεόρασης και δύο δορυφορικά) και τρία εθνικά ραδιόφωνα.

Ο RTP αποτελεί κρατική εταιρεία που χρηματοδοτείται από τα έσοδα των διαφημίσεων, από κρατικές επιχορηγήσεις και από εισφορές μεταδόσεων, η οποία έχει ενσωματωθεί στον λογαριασμό ηλεκτρικού ρεύματος.

Ιστορία

Ραδιόφωνο 
Ο Οργανισμός Εθνικής Ραδιοφωνίας (Emissora Nacional de Radiodifusão, ENR) ιδρύθηκε στις 4 Αυγούστου 1935 ως ο δημόσιος εθνικός ραδιοφωνικός φορέας, που αντικαθιστούσε την εθνική ταχυδρομική υπηρεσία Telégrafos e Telefones (CTT), σε αυτό τον τομέα. Πέντε χρόνια αργότερα, ο ENR αυτονομήθηκε από την CTT.

Ο ENR ήταν ένα από τα 23 ιδρυτικά μέλη της Ευρωπαϊκής Ραδιοτηλεοπτικής Ένωσης το 1950. Μετά την Επανάσταση των Γαρυφάλλων, ο ENR αναδιοργανώθηκε και το 1976 μετονομάστηκε σε Πορτογαλική Ραδιοφωνία (Radiodifusão Portuguesa, RDP). Κατά τη διάρκεια αυτής της διαδικασίας, αρκετοι ιδιωτικοί ραδιοφωνικοί σταθμοί - όπως το Rádio Clube Português (RCP) - κρατικοποιήθηκαν και ενσωματώθηκαν στη RDP.

Το 1979, το RCP μετονομάστηκε σε Rádio Comercial, και αργότερα ιδιωτικοποιήθηκε και πάλι, το 1993. Ταυτόχρονα, το RDP ξεκίνησε τη νεανικό ραδιοφωνικό σταθμό Antena 3 και διέκοψε τις διαφημίσεις σε όλους τους σταθμούς της, έτσι ώστε μοναδική πηγή της χρηματοδότησης, απέμεινε η εισφορά μεταδόσεων.

Τηλεόραση 
Η Πορτογαλική Τηλεόραση (Radiotelevisão Portuguesa, RTP) ιδρύθηκε στις 15 Δεκεμβρίου 1955, ως ο εθνικός τηλεοπτικός φορέας. Οι πειραματικές μεταδόσεις ξεκίνησαν το Σεπτέμβριο του 1956 από το Feira Popular (ένα πάρκο ψυχαγωγίας), στη Λισαβόνα. Είκοσι οθόνες εγκαταστάθηκαν στο πάρκο, αλλά τα πλήθη συγκεντρώθηκαν κυρίως στα καταστήματα γύρω από την πόλη. Η εκπομπή είχε εύρος περίπου 20 χλμ. Περίπου 1.000 τηλεοράσεις πωλήθηκαν μέσα σε ένα μήνα.

Η κανονική μετάδοση, ωστόσο, δεν είχε ξεκινήσει μέχρι τις 7 Μαρτίου 1957, με την οποία η εθνική κάλυψη είχε φθάσει περίπου το 65% του πορτογαλικού πληθυσμού. Η RTP έγινε δεκτή ως πλήρες ενεργό μέλος της EBU το 1959. Μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του 1960, η RTP είχε γίνει διαθέσιμη σε όλη τη χώρα. Το "Derby Day" του Ρόμπερτ Φάρνον χρησιμοποιήθηκε ως σήμα της RTP για την εκκίνηση του προγράμματος από την πρώτη κιόλας μέρα λειτουργίας, ενώ κατά το πέρασμα του χρόνου έγινε σήμα κατατεθέν της RTP.

Στις 25 Δεκεμβρίου 1968, ξεκίνησε η λειτουργία του δεύτερου τηλεοπτικού καναλιού, του RTP2. Δύο νέα περιφερειακά κανάλια δημιουργήθηκαν το 1972 και το 1975, για τα πορτογαλικά αρχιπελάγη της Μαδέρας (ξεκίνησε στις 6 Αυγούστου 1972) και για τις Αζόρες (ξεκίνησε στις 10 Αυγούστου 1975).

Πριν από την Επανάσταση των Γαρυφάλλων, η RTP ουσιαστικά ελεγχόταν από το καθεστώς. Παράδειγμα αποτελεί το δελτίο ειδήσεων στις 20 Ιουλίου 1969 - την ημέρα της πρώτης προσελήνωσης - με πρώτη είδηση, τον πρόεδρο Αμέρικο Τομάς να εγκαινιάζει ένα εργοστάσιο. Ωστόσο, όπως και πολλοί άλλοι ραδιοτηλεοπτικοί φορείς, μετέδωσε ζωντανά την προσγείωση του ανθρώπου στο φεγγάρι κατά τη διάρκεια της νύχτας.

Η πρώτη έγχρωμη μετάδοση έγινε το 1975, με την ζωντανή κάλυψη των πρώτων κοινοβουλευτικών εκλογών μετά την Επανάσταση των Γαρυφάλλων. Όμως, λόγω της πολιτικής αναταραχής και της οικονομικής κατάστασης της χώρας, οι έγχρωμες μεταδόσεις αναβλήθηκαν αρκετές φορές για σχεδόν 5 χρόνια. Κατά την περίοδο αυτή η RTP άρχισε να αγοράζει εξοπλισμό έγχρωμης μεταδοσης και έκανε περιστασιακές έγχρωμες μεταδόσεις. Αλλά η πίεση αυξήθηκε, αφού ο εξοπλισμός ασπρόμαυρων μεταδόσεων ήταν παλιός και πολύ δύσκολο να συντηρηθεί. Έτσι το 1978 και το 1979 έγινε μια τεράστια επένδυση που υποστηρίχθηκε με ένα ξένο δάνειο, δίνοντας στη RTP την ευκαιρία να αντικαταστήσει όλο τον Β/W εξοπλισμό για να αυξήσει την αξία του εξοπλισμού και να αποκτήσει τις πιο προηγμένες μηχανές μεταδόσεων άνα διαστήματα. Παρά το γεγονός αυτό, μόνο το Φεβρουάριο του 1980 η κυβέρνηση τελικά ενέκρινε την απόκτηση μηχανημάτων έγχρωμης μετάδοσης και 2 εβδομάδες μετά, στις 7 Μαρτίου η RTP ξεκίνησε την έγχρωμη εκπομπή, με περισσότερο από το 70% των προγραμμάτων να είναι ήδη έγχρωμο. Επίσης, η RTP μετακόμισε σε ένα ολοκαίνουργιο κτήριο. Το κτίριο χτίστηκε αρχικά ως ξενοδοχείο, αλλά ο ιδιοκτήτης αποφάσισε να το πουλήσει και κατέληξε σε συμφωνία με την RTP για την αγορά του και ανακαινίστηκε. Η RTP μετακινήθηκε σε πιο κατάλληλη έδρα και πουλησε το κτίριο το 2003 και ο νέος ιδιοκτήτης το μετέτρεψε στο σημερινό VIP Grand Lisboa.

Μέχρι το 1991, η RTP είχε και ιδιόκτητο πομπό, ο οποίος μεταφέρθηκε σε κρατική επιχείρηση η οποία, μέσα από μια σειρά συγχωνεύσεων, έγινε μέρος της Portugal Telecom. Η RTP κατείχε το τηλεοπτικό μονοπώλιο μέχρι το 1992, τη χρονιά που ο ιδιωτικός SIC ξεκίνησε την μετάδοση εκπομπών. Με τα χρόνια, η τηλεθέαση της RTP, συνεχώς μειώνεται υπέρ των ιδιωτικών καναλιών. Το 2007 ήταν μια εξαίρεση σε αυτή την τάση, όπου το RTP1 έγινε το δεύτερο κανάλι σε τηλεθέαση στην Πορτογαλία, μόνο πίσω από TVI.

Το 2004, η RTP και ο RDP συγχωνεύονται σε μία νέα κοινή εταιρεία, την Ραδιοτηλεόραση της Πορτογαλίας, και εγκαινίασε τα νέα κεντρικά γραφεία κοντά στο Parque das Nações, στη Λισαβόνα. Κατά το ίδιο έτος, το δεύτερο κανάλι μετονομάστηκε σε "2", ενώ προωθήθηκε ως υπηρεσία της κοινωνίας των πολιτών. Αργότερα, το Μάρτιο του 2007, μετονομάστηκε και πάλι σε «RTP2».

Λόγω της τρέχουσας οικονομικής κρίσης που αντιμετωπίζει η Πορτογαλία, υπήρξε σχέδιο αναδιάρθρωσης του RTP βασισμένο στη πολιτική λιτότητας της πορτογαλικής κυβέρνησης και θα περιελάμβανε την πώληση ενός από τα δύο επίγεια κανάλια. Η πίεση από το λαό, καθώς και από άλλες οργανώσεις, σταμάτησαν τις προγραμματισμένες πωλήσεις αν και το σχέδιο αναδιάρθρωσης αναμένεται να παρουσιαστεί σύντομα και περιλαμβάνουν κύματα απολύσεων, καθώς και χρηματοδότηση για νέο εξοπλισμό.

Ο RTP διαθέτει 16 περιφερειακά γραφεία σε όλη τη χώρα, καθώς και διεθνή γραφεία στην Ουάσιγκτον, τις Βρυξέλλες, τη Μόσχα, τη Βραζιλία και σε πολλές άλλες τοποθεσίες.

Ο RTP μετέδωσε τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2008 σε HD μέσω της δορυφορικής και καλωδιακής πλατφόρμας ZON TV Cabo. Στις 30 Σεπτεμβρίου 2009, η RTP 1 HD επέστρεψε σε μια πειραματική εκπομπή.

Μετά τη συγχώνευση 
Η χρήση των αρχικών πλήρων ονομασιών των ραδιοφωνικών και τηλεοπτικών υπηρεσιών (Radiodifusão Portuguesa και Radiotelevisão Portuguesa, αντίστοιχα) καταργήθηκε σταδιακά, αλλά η συντομογραφία RDP εξακολουθεί να χρησιμοποιείται από τις διεθνείς υπηρεσίες RDP Internacional και RDP África, καθώς και από τις ραδιοφωνικές υπηρεσίες στις αυτόνομες περιφέρειες Αζόρες και Μαδέρα, ενώ άλλη μια συντομογραφία (RTP) αντιπροσωπεύει πλέον τη συγχωνευθείσα εταιρεία.

Κανάλια

Πρώην κανάλια 

RTP Mobile, Είναι κανάλι προσαρμοσμένο στις κινητές συσκευές. Τερματίστηκε το 2011/2012, με την δημιουργία των εφαρμογών για κινητά.
RTP 4K, το οποίο χρησιμοποιήθηκε για τη μετάδοση αγώνων του UEFA Euro 2016 σε 4K Ultra HD.

α Επίγεια κανάλια διαθέσιμα σε εθνικό επίπεδο.
β Διατίθεται στις πορτογαλικές καλωδιακές, δορυφορικές και IPTV πλατφόρμες.
γ Διατίθεται παγκοσμίως σε δορυφορικές και καλωδιακές πλατφόρμες.
δ Διατίθεται σε πολλές αφρικανικές χώρες σε δορυφορικές και καλωδιακές πλατφόρμες καθώς και στην παραδοσιακή επίγεια τηλεόραση.

Ραδιοφωνικοί σταθμοί

 Antena 1, Ειδησεογραφικός, talk και αθλητικός σταθμός με ιδιαίτερη έμφαση στην πορτογαλική μουσικήα β γ ε; 
 Antena 2, Πολιτιστικό πρόγραμμα, κλασσική και παγκόσμια μουσική, με ζωντανές εμφανίσειςα γ;
 Antena 3, Ένας up-tempo, σταθμός προσανατολισμένος στη νεολαία με έμφαση στη σύγχρονη και εναλλακτική μουσικήα;
 RDP Internacional, ο διεθνής ραδιοφωνικός σταθμός γ;
 RDP África, Πρόγραμμα που απευθύνεται στις αφρικανικές κοινότητες της Πορτογαλίας α ε; 
 Rádio Lusitania, Ένας ψηφιακός μόνο σταθμός, με έμφαση στην πορτογαλική μουσικήδ ε
 Rádio Vivace, Ένας ψηφιακός μόνο σταθμός, με επίκεντρο τη Κλασική μουσικήδ ε
 Rádio ZigZag, Ένας ψηφιακός μόνο σταθμό, με έμφαση στα Παιδικά προγράμματαδ ε
 Antena 1 Fado, Ένας ψηφιακός μόνο σταθμός, με έμφαση στο φάντοδ ε
 Antena 1 Memória, Ένας ψηφιακός μόνο σταθμός που επικεντρώνεται σε αναμεταδόσεις προγραμμάτων από τα εκτεταμένα αρχεία του RDP και της χρυσής μουσικής (και στις δύο περιπτώσεις από τη δεκαετία του 1930 έως τη δεκαετία του '80). Είναι ο μόνος σταθμός που βασίζεται αποκλειστικά σε προϋπάρχοντα εγγεγραμμένα προγράμματα και υλικό;δ ε
 Antena 1 Vida, Ένας ψηφιακός μόνο σταθμόςδ
 Antena 2 Ópera, Ένας ψηφιακός μόνο σταθμός, με έμφαση στη μουσική όπεραδ 
 Antena 2 Jazzin, Ένας ψηφιακός μόνο σταθμός, με έμφαση στη μουσική τζαζδ 
α Διατίθεται εθνικά σε FM και στο διαδίκτυο.
β Διατίθεται επίσης σε AM.
γ Διατίθεται σε δορυφόρο σε όλο τον κόσμο.
δ Διαθέσιμο μόνο στο Ίντερνετ.
ε Επίσης διατίθεται σε όλη την Πορτογαλία μέσω καλωδιακού και δορυφόρου.

Οι ακόλουθοι σταθμοί είναι περιφερειακοί σταθμοί του Antena 1:
 RDP Βορρά
 RDP Κέντρου
 RDP Λισαβόνας
 RDP Αλγκάρβε
 RDP Αζόρες
 RDP Μαδέρα

Οργάνωση

Πρόεδροι του διοικητικού συμβουλίου
Αλμερίνδο Μάρκουες, 2002−2008
Γουλιέρμο Κόστα, 2008−2012
Αλμπέρτο ντα Πόντε, 2012−2015
Γκονζάλο Ρέις, 2015−σήμερα

Αρχισυντάκτης του RTP
Ζοσέ Ροντρίγκες ντος Σάντος, 2001−2004
Ζοσέ Αλμπέρτο Καρβάλχο, 2004−2011
Νούνο Σάντος, 2011−2012
Πάουλο Φερέιρα, 2012–2014
Ζοσέ Μανουέλ Ποργκουγάλ, 2014–2015
Πάουλο Ντεντίνχο, 2015–σήμερα

Προγραμματιστές του RTP1
Νούνο Σάντος, 2002−2007
Ζοσέ Φραγόσο, 2008−2011
Χιούγκο Αντράντε, 2011-2015
Ντανιέλ Ντεουσντάντο, 2015–σήμερα

Προγραμματιστές του RTP2
Μανουέλ Φαλκάο, 2003−2006
Ζορτζέ Γουέμανς, 2006−2012
Χιούγκο Αντράντε, 2012-2014
Ελίσεο Ολιβέιρα, 2014-2015
Τερέζα Παϊξάο, 2015–σήμερα

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

 

Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης της Πορτογαλίας
Μέλη της Ευρωπαϊκής Ραδιοτηλεοπτικής Ένωσης