Καντίνα

Η καντίνα ή κυλικείο είναι κερδοσκοπική επιχείρηση με αντικείμενο την σίτιση. Καντίνες μπορούν να βρίσκονται ακόμη και σε αυτοκινούμενα ή ρυμουλκούμενα οχήματα με αριθμό κυκλοφορίας. Άλλες φορές είναι κλειστές αγορές (κυλικεία), αυτές δηλαδή που βρίσκονται σε χώρους όπου δεν μπορούν να μετακινηθούν και τροφοδοτούν χώρους εργασίας.

Γενικά οι καντίνες και τα κυλικεία προσφέρουν μια γρήγορη λύση στο φαγητό (ταχυφαγεία).

Χώροι Καντίνας
Καντίνες αυτοκινούμενες συναντώνται συνήθως σε κεντρικές πλατείες, κεντρικούς δρόμους, κοντά σε κέντρα διασκέδασης, παραλίες, αγορές, αθλητικούς χώρους και στην Εθνική οδό. Στην Ελλάδα, από τη νεολαία και γενικά από αυτούς που διασκεδάζουν τη νύχτα χρησιμοποιείται ο όρος Βρώμικο για τέτοιου είδους καντίνες.

Καντίνες σε κλειστές αγορές συναντάμε σε αεροδρόμια, νοσοκομεία, γήπεδα, σχολεία, εργοστάσια, Δημόσιες υπηρεσίες, πλοία και σε άλλους παρόμοιους χώρους. Αυτές συνήθως λειτουργούν μονοπωλιακά δεδομένου ότι συνήθως δεν υπάρχει εύκολη πρόσβαση σε άλλα τέτοια καταστήματα.

Στην Ελλάδα, το Υπουργείο Οικονομίας, Ανάπτυξης και Τουρισμού στην προσπάθεια καταπολέμησης της αισχροκέρδειας, προχώρησε στη θέσπιση και εφαρμογή μιας νέας αγορανομικής διάταξης, με την οποία καθορίζονται ανώτατες τιμές σε βασικά είδη που θα διατίθενται υποχρεωτικά από τις καντίνες και τα κυλικεία.

Άδειες

Αυτοκινούμενες 
Στις καντίνες σε παραλίες, συνήθως χορηγείται άδεια από τους δήμους και δεν ξεπερνούν τα 25 τ.μ. Στους όρους ενοικίασης είναι και η απομάκρυνση τους μετά το τέλος της σεζόν μίσθωσης. Στις συγκεκριμένες καντίνες απαγορεύεται και οποιαδήποτε παρέμβαση η οποία αλλοιώνει το φυσικό περιβάλλον. Απαγορεύεται οποιαδήποτε σταθερή κατασκευή ή κτίσμα.
Οι καντίνες πρέπει να είναι αυτοκινούμενες ή ρυμουλκούμενες με αριθμό πινακίδας, να μην είναι στερεά συνδεδεμένες με το έδαφος ώστε να μπορούν να μετακινηθούν οποιαδήποτε στιγμή. Το μέγιστο πλάτος τους πρέπει να φτάνει περίπου τα 2,5 μ. και το μέγιστο μήκος περίπου τα 5 μ.

Για τις υπόλοιπες καντίνες υπεύθυνη αρχή για την αδειοδότηση είναι η Νομαρχία και η αρμόδια ΔΟΥ μια και θεωρούνται κινητά καταστήματα.

Κλειστές Αγορές 
Στις κλειστές αγορές η άδεια χορηγείται από τους Δήμους και συγκεκριμένα από το Τμήμα Έκδοσης Αδειών και Ελέγχου Λειτουργίας Καταστημάτων.

Καντίνες ή κυλικεία σε Δημόσιες Υπηρεσίες 
Βάση ενός νομοθετικού διατάγματος, 1044 του 1971 την εκμετάλλευση τους την έχουν ανάπηροι και θύματα πολέμου.

Καντίνες ή κυλικεία σε στρατόπεδα 
Συνήθως αυτά είναι αυτοδιαχειριζόμενα και δεν υπάρχει άλλη υποχρέωση έκδοσης Αδείας.

Σχολικές Καντίνες 

Στην Ελλάδα, υπεύθυνη αρχή για τις σχολικές καντίνες είναι το Υπουργείο Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων, και οι σχολικές επιτροπές. Η άδεια χορηγείται κατόπιν πλειοδοτικού διαγωνισμού. Οι συμβάσεις ισχύουν για 3 χρόνια, αρχίζουν την 1η Ιουλίου και λήγουν την 30η Ιουνίου του 3ου έτους και κατά το μήνα Μάρτιο, η προκήρυξη δημοσιεύεται σε τοπική εφημερίδα.

Τα προϊόντα τα οποία πωλούν οι καντίνες 
Τα προϊόντα που προσφέρουν οι καντίνες διαφέρουν και έχουν σχέση με την τοποθεσία που βρίσκεται η κάθε μια. Συνήθως διαθέτουν, σάντουιτς, σουβλάκια, hot-dogs, σφολιατοειδή, αναψυκτικά, νερά και ορισμένες περιοδικά και τσιγάρα.

Τα προϊόντα που διατίθενται από τις σχολικές καντίνες ή κυλικεία ορίζονται από συγκεκριμένο κατάλογο ο οποίος καθορίζεται από το Υπουργείο Παιδείας.

Πολλές φορές καντίνες υπάρχουν και σε παραθαλάσσιες περιοχές όπου σερβίρουν μαζί με τα παραπάνω και λουκουμάδες και σπιτικό φαγητό όπως ψάρια.

Καντίνες σε άλλες Χώρες 

Καντίνες βρίσκουμε σε όλο τον κόσμο. Σε αρκετές χώρες ονομάζεται και «street Food» («φαγητό του δρόμου») φαγητό δηλαδή έτοιμο πρός κατανάλωση σε δημόσιο χώρο. Η αναφορά φαγητού από καντίνες στην Αμερική ξεκινάει από το 1886, μετά τον εμφύλιο πόλεμο και την μεγάλη μετατόπιση πληθυσμού δυτικά. Λόγω της δυσκολίας όσων ταξίδευαν να μαγειρέψουν κανονικά γεύματα, υπήρξε έντονη η ανάγκη σίτησης, έτσι έχουμε τις πρώτες καντίνες από κτηνοτρόφους. Μέχρι το 1890 η παρουσία τέτοιον κάρων με φαγητό είναι πλέον διαδεδομένη.

Στην δεκαετία του 1950 εμφανίζονται οι πρώτες καντίνες με τη μορφή που τις γνωρίζουμε σήμερα. Η τάση αυτή για γρήγορο φαγητό έχει αναπτυχθεί τα τελευταία χρόνια σε όλο τον κόσμο. Μπορούν να παρέχουν ποικιλία από διαφορετικούς πολιτισμούς.

Αυτός ο τρόπος διατροφής είναι αρκετά διαδεδομένος και στην Ασία, όπου ολόκληρες οικογένειες συμμετέχουν σε τέτοιες επιχειρήσεις. Η χαμηλή κεφαλαιακή απαίτηση, αλλά και η ευελιξία των ωρών, με ελάχιστους περιορισμούς, ενισχύει την παρουσία καντίνων.

Πηγές και εξωτερικοί σύνδεσμοι
Υπουργείο Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων
Σχολικές Επιτροπές
The American Chuck Wagon Association
Οι πιό παράξενες καντίνες σε όλο τον κόσμο
Χώροι εστίασης