Οίκος των Αψβούργων

Ο Οίκος των Αψβούργων (γερμανικά: Haus Habsburg, ισπανικά: Casa de Habsburgo) ή απλά Αψβούργοι, ήταν μία από τις πιο σημαντικές βασιλικές δυναστείες στην Ευρώπη. Είναι γνωστοί ως ο οίκος προέλευσης όλων των επίλεκτων Αυτοκρατόρων της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας μεταξύ του 1438 και του 1740, καθώς και ως η δυναστεία της αυτοκρατορίας της Αυστρίας και της αυτοκρατορίας της Ισπανίας, αλλά και των βασιλείων πολλών άλλων χωρών. Με καταγωγή αρχικά από την Ελβετία, η δυναστεία των Αψβούργων αρχικά κυβέρνησε την Αυστρία για περισσότερους από έξι αιώνες. Μία σειρά βασιλικών γάμων έφερε στην κληρονομιά του οίκου τη Βουργουνδία, τις Κάτω Χώρες, την Ισπανία, τη Βοημία, την Ουγγαρία και άλλες περιοχές της Ευρώπης. Το 16ο αιώνα ο οίκος διαχωρίστηκε στον βασικό Ισπανικό κλάδο των Αψβούργων και στον ήσσονα Αυστριακό κλάδο.

Καθώς οι δυναστείες καθορίζονται κατά σύμβαση από τους αρσενικούς απογόνους, ο οίκος των Αψβούργων ως δυναστεία εξαφανίστηκε τον 18ο αιώνα με το τέλος του Ισπανικού κλάδου με το θάνατο του Κάρολου Β΄ το 1700. Σε αυτή την περίπτωση, αντικαταστάθηκε με τον κλάδο Ανζού του οίκου των Βουρβόνων στο πρόσωπο το μεγάλου ανιψιού Φιλίππου Ε΄. Ο Αυστριακός κλάδος εκφυλίστηκε το 1780 με το θάνατο της αυτοκράτειρας Μαρίας Θηρεσίας και αντικαταστάθηκε με τον κλάδο Βαντεμόντ του οίκου της Λορένης στο πρόσωπο του γιου της Ιωσήφ Β΄. Ο νέος διάδοχος ονόμασε τον εαυτό του απόγονο του ενιαίου πλέον οίκου των Αψβούργων-Λωρραίνης.

Κύριοι ρόλοι 
Ορισμένοι από τους βασικούς ρόλους ως βασιλικές και αυτοκρατορικές θέσεις των Αψβούργων, ήταν:
 Βασιλείς των Ρωμαίων
 Βασιλείς της Γερμανίας ("Άγιοι Ρωμαίοι Αυτοκράτορες του Γερμανικού Έθνους")
 Δούκες (1282–1453) και Αρχιδούκες της Αυστρίας
 Βασιλείς της Βοημίας (1306–1307, 1437–1439, 1453–1457, 1526–1918)
 Βασιλείς της Ουγγαρίας και της Κροατίας (1437–1439, 1445–1457, 1526–1918)
 Βασιλείς της Ισπανίας (1516–1700)
 Βασιλείς της Πορτογαλίας (1580–1640)
 Βασιλείς της Γαλικίας και της Λοντομερίας (1772–1918)
 Μεγάλοι Πρίγκιπες της Τρανσυλβανίας (1690–1867).
Επίσης, άλλες βραχύβιες θέσεις του οίκου περιλαμβάνουν:
 Βασιλιάς της Αγγλίας (1554–1558)
 Αυτοκράτορας του Μεξικού (1864–1867)
 Βασιλιάς της Λομβαρδίας-Βενετίας (1815–1867)
Παράλληλα, πολλοί ακόμα τίτλοι περιλαμβάνονται στο ιστορικό του οίκου.

Ιστορία

Κόμης των Αψβούργων και Άγιος Ρωμαίος Αυτοκράτορας 
Η δυναστεία ονομάστηκε από την έδρα προέλευσής της, δηλαδή το κάστρο των Αψβούργων που ιδρύθηκε από τον Ράντμποτ, κόμη των Αψβούργων στο Ελβετικό καντόνι του Άαργκαου. Η προέλευση του ονόματος του κάστρου είναι αβέβαιη, αν και εικάζεται ότι προέρχεται από το ύπατο κάστρο Χάμπιχτμπουργκ. Η πρώτη καταγραφή του ονόματος γίνεται το 1108, ενώ το κάστρο παραμένει έδρα της οικογένειας τον 11ο, 12ο και 13ο αιώνα στο πρώην δουκάτο της Σουηβίας, το οποίο ενσωμάτωσε το καντόνι του Άαργκαου την εποχή της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Από τη νοτιοδυτική Γερμανία, και κυρίως την Αλσατία, το Μπράισγκαου, το Άαργκαου και το Τούργκαου, οι οικογένεια των Αψβούργων επέκτεινε την επιρροή και κτήσεις της στις νοτιοανατολικές παρυφές της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, δηλαδή τη σημερινή Αυστρία (1278-1382). Μέσα σε δύο ή τρεις γενιές, οι Αψβούργοι κατάφεραν να διασφαλίσουν πρόσβαση στον αυτοκρατορικό θρόνο, την κατοχή του οποίου κράτησαν για αιώνες (1273–1291, 1298–1308, 1438–1740, και 1745–1806).

Μαξιμιλιανός Α΄ 
Το 1477 με το γάμο του με τη δούκισσα της Βουργουνδίας, Μαρία, ο αρχιδούκας των Αψβούργων, Μαξιμιλιανός Α΄, απέκτησε τον έλεγχο των Κάτω Χωρών, ενδυναμώνοντας έτσι την οικογενειακή δυναστεία και επεκτείνοντας της κτήσεις του οίκου και πέρα από την Αυστρία. Ο γιος του Μαξιμιλιανού, Φίλιππος ο Δίκαιος (επίσης γνωστός ως Φίλιππος ο Όμορφος), παντρεύτηκε την Ιωάννα της Καστίλης (επίσης γνωστή και ως Ιωάννη η Τρελή), κληρονόμο της Καστίλης, της Αραγωνίας και του μεγαλύτερου τμήματος της Ισπανίας. Ο Φίλιππος και η Ιωάννα απέκτησαν έξι παιδιά, το μεγαλύτερο από τα οποία, ο Κάρολος Ε΄, κληρονόμησε τα βασίλεια της Καστίλης και της Αραγωνίας, της Νότιας Ιταλίας, της Αυστρίας και των Κάτω Χωρών.

Διαχωρισμός του Αυστριακού και Ισπανικού κλάδου του οίκου των Αψβούργων 
Μετά την ανάθεση της εξουσίας των περιοχών της Αυστρίας, το 1521, στον Φερδινάνδο Α΄ από τον αδελφό του, αυτοκράτορα Κάρολο Ε΄ (γνωστό και ως Κάρολο Α΄ της Ισπανίας 1516–1556), η δυναστεία διαχωρίστηκε στον ήσσονα κλάδο των Αψβούργων της Αυστρίας και τον κύριο κλάδο των Αψβούργων της Ισπανίας. Οι πρώτοι διατήρησαν τον τίτλο του αυτοκράτορα της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας μετά το θάνατο του Καρόλου το 1558, καθώς και τις κληρονομικές περιοχές των Αψβούργων και τα βασίλεια της Βοημίας και Ουγγαρίας, ενώ ο Ισπανικός κλάδος κυβέρνησε τα βασίλεια της Ισπανίας, των Κάτω Χωρών, της κτήσεις του οίκου στην Ιταλία, και, για ένα διάστημα, την Πορτογαλία. Η Ουγγαρία ήταν κάτω από την εξουσία της οικογένειας εν μέρει από το 1526. Για 150 χρόνια το μεγαλύτερό της τμήμα ήταν στην κατοχή των Οθωμανών, αλλά οι περιοχές αυτές επανακτήθηκαν το διάστημα 1683–1699.

Οι Αψβούργοι της Ισπανίας εξαλείφθηκαν το 1700, προκαλώντας έτσι τον πόλεμο της Ισπανικής διαδοχής, ενώ ο τελευταίος αρσενικός κληρονόμος του οίκου της Αυστρίας πέθανε το 1740, με συνέπεια τον πόλεμο της Αυστριακής διαδοχής. Σταδιακά, όλος ο οίκος έπαψε να υπάρχει το 1780. Η κληρονόμος των τελευταίων Αψβούργων της Αυστρίας, η Μαρία Θηρεσία, παντρεύτηκε τον Φραγκίσκο Στέφανο, δούκα της Λωρραίνης, ο οποίος ήταν και αυτός δισέγγονος του αυτοκράτορα Φερδινάνδου Γ΄ των Αψβούργων, και έτσι οι απόγονοί τους συνέχισαν την παράδοση στη Βιέννη, πλέον ως Οίκος των Αψβούργων-Λωρραίνης, αν και στην ουσία ο νέος οίκος της Λωρραίνης εισήλθε στην Αυστρία. Υπάρχει η άποψη ότι η σταδιακή εξαφάνιση του οίκου προέκυψε από τους διαδοχικούς ενδοοικογενειακούς γάμους μέσα στον οίκο.

Εξάλειψη της δυναστείας 

Οι Αψβούργοι προσπάθησαν να σταθεροποιήσουν την ισχύ τους με τη συχνή χρήση ενδοοικογενειακών γάμων, γεγονός που τελικά είχε καταστροφικά αποτελέσματα για τη δυναστεία. Γάμοι μεταξύ πρώτων ξαδέλφων, ή μεταξύ θείου και ανιψιάς, ήταν κοινοί στην οικογένεια. Μία μελέτη που έγινε σε 3000 οικογενειακά μέλη συνολικά 16 γενεών (πανεπιστήμιο του Σαντιάγκο δε Κομποστέλα) δείχνει ότι οι ενδοοικογενειακές σχέσεις φέρουν τη σταδιακή εξάλειψη. Η δεξαμενή γονιδίων γίνεται τελικά ιδιαίτερα μικρή, με συνέπεια ο τελευταίος Αψβούργος του Ισπανικού κλάδου, Κάρολος Β΄, είχε σημαντικές γενετικές ανωμαλίες, ενώ το γονιδίωμά του ήταν αντίστοιχο με ενός παιδιού δύο αδελφών, όπως άλλωστε και του πατέρα του.

Στις 6 Αυγούστου του 1806 η Αγία Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία καταλύθηκε από τον Γάλλο αυτοκράτορα, Ναπολέοντα Α΄, με στόχο την αναδιοργάνωση της Γερμανίας. Αναμένοντας την απώλεια του τίτλου του Αγίου Ρωμαίου Αυτοκράτορα που επήλθε με την κατάλυση, ο Φραγκίσκος Β΄ ανακήρυξε τον εαυτό του Αυτοκράτορα της Αυστρίας (όπως και ο Φραγκίσκος Α΄) στις 11 Αυγούστου του 1804, τρεις μήνες μετά την αυτοανακήρυξη του Ναπολέοντα ως αυτοκράτορα της Γαλλίας.

Ο αυτοκράτορας Φραγκίσκος Α΄ της Αυστρίας χρησιμοποιούσε μία σειρά τίτλων, και η πλήρης αυτοφώνησή του ήταν: "Εμείς, ο Φραγκίσκος ο Α΄, με τη δόξα του Θεού Αυτοκράτορα της Αυστρίας, Βασιλιά της Ιερουσαλήμ, Ουγγαρίας, Βοημίας, Δαλματίας, Κροατίας, Σλαβονίας, Γαλικίας και Λοντομερίας, Αρχιδούκα της Λωρραίνης, του Σάλτσμπουργκ, του Βίρτσμπουργκ, της Φρανκονίας, Στυρίας, Καρινθίας και Καρνιολίας, Μεγάλου Δούκα της Κρακοβίας, Μεγάλου Πρίγκηπα της Τρανσυλβανίας, Ηγεμόνα της Μοραβίας, Δούκα του Σαντομίρ, της Μασοβίας, του Λούμπλιν, της Κάτω κα Άνω Σιλεσίας, του Άουσβιτς και του Ζατόρ, του Τέσεν και του Φριούλε, Πρίγκηπα του Μπέρχτεσγκάντεν και του Μέργκενχάιμ, Πριγκιπικού Κόμη των Αψβούργων, της Γκοριζίας και της Γκραντίσκα, του Τιρόλου, και Ηγεμόνα της Κάτω και Άνω Λουσατίας και Ιστρίας".

Με τους όρους της συνθήκης εξίσωσης Αυστρίας και Ουγγαρίας το 1867, δόθηκε εκτεταμένη αυτονομία στην Ουγγαρία, με τη γέννηση της Αυστροουγγαρίας. Με τη συνθήκη αυτή, οι Ούγγροι αναφέρονταν στον ηγεμόνα τους ως βασιλιά και όχι ως αυτοκράτορα, κάτι που κυριάρχησε μέχρι την τελική διάλυση της Αυστροουγγαρίας.

Στις 11 Νοεμβρίου του 1918, με την αυτοκρατορία να καταρρέει, ο τελευταίος απόγονος ηγεμόνας των Αψβούργων, Κάρολος Α΄ (ο οποίος κυβέρνησε και ως Κάρολος Ε΄ της Ουγγαρίας) εξέδωσε διάταγμα που αναγνώριζε το δικαίωμα της Αυστρίας να καθορίσει το μέλλον της και αποποιήθηκε κάθε ρόλο στις κρατικές υποθέσεις. Δύο μέρες αργότερα, εξέδωσε αντίστοιχο διάταγμα για την Ουγγαρία. Αν και δεν καθαιρέθηκε ποτέ επίσημα, αυτά τα διατάγματα θεωρούνται το τέλος της ηγεμονίας των Αψβούργων. Το 1919, η νέα δημοκρατία της Αυστρίας απαγόρευσε με νόμο την παρουσία των Αψβούργων στην Αυστριακή επικράτεια αν δεν παραιτηθούν επίσημα από όλες τις αξιώσεις τους για επανάκτηση του θρόνου και αποδεχθούν την ιδιότητα του απλού πολίτη. Ο Κάρολος προσπάθησε αρκετές φορές να επανακτήσει το θρόνο της Ουγγαρίας, με συνέπεια το 1921 η Ουγγαρία να ψηφίσει αντίστοιχο νόμο, εκθρονίζοντας πλήρως τους Αψβούργους και καταργώντας τα δικαιώματά τους. Ο οίκος των Αψβούργων δεν εγκατέλειψε επίσημα τις ελπίδες επαναφοράς του στην εξουσία, μέχρι τη δήλωση του μεγαλύτερου γιου του αυτοκράτορα Καρόλου, Ότο φον Χάψμπουργ, για αποποίηση όλων των δικαιωμάτων στο θρόνο.

Το μότο της δυναστείας διαχρονικά ήταν "Άφησε τους άλλους να μάχονται, και εσύ, ευτυχισμένη Αυστρία, παντρέψου" (Bella gerant alii, tu, felix Austria, nube!), κάτι που δείχνει την πορεία των μελών των Αψβούργων με τους γάμους με άλλους βασιλικούς οίκους για τη δημιουργία συμμαχιών και την απόκτηση περιοχών. Η αυτοκράτειρα Μαρία Θηρεσία αναγνωρίζεται ιδιαίτερα για αυτή την πορεία της και μερικές φορές αναφέρεται ιστορικά ως η "Μεγάλη γιαγιά της Ευρώπης".

Εξέλιξη του οίκου

Κόμητες του Χάμπσμπουργκ 

Πριν από την άνοδο του Ροδόλφου του Α΄ στο θρόνο του βασιλιά της Γερμανίας, οι Αψβούργοι είχαν το αξίωμα του κόμη του Αψβούργου (Hapsburg) στη σημερινή νοτιοδυτική Γερμανία και την Ελβετία. Πρόγονοι της δυναστείας θεωρούνται οι:
 Γκούντραμ ο Πλούσιος (περίπου 930–985 / 990), πατέρας των:
 Λάντσελιν του Άλτενμπουργκ, Ράντμποτ του Κλέτγκαου, Ροδόλφος Α΄, Βέρνερ, Λάντολφ.
Η δυναστεία ξεκινάει επίσημα με την κατασκευή του κάστρου Χάμπσμπουργκ, στη θεωρούμενη ως γενέτειρα περιοχή του οίκου. Οι απόγονοι του Γκούντραμ εξελίχθηκαν, με τον τίτλο του κόμη του Χάμπσμπουργκ, ως εξής:
 Ράντμποτ του Κλέτγκαου (περίπου 985–1035): ίδρυσε και κατασκεύασε το κάστρο Χάμπσμπουργκ - εκτός από τον Βέρνερ τον Α΄, είχε ακόμα γιους τον Όθωνα Α΄, μελλοντικό κόμη του Σούντγκαου στην Αλσατία, και τον Αλβέρτο Α΄.
 Βέρνερ Α΄, κόμης του Χάμπσμπουργκ (1025 / 1030–1096): εκτός από τον Όθωνα Β΄, είχε επίσης γιο τον Αλβέρτο Β΄ που έγινε τοποτηρητής του αξιώματος το διάστημα 1111–1141, μετά το θάνατο του Όθωνα Β΄.
 Όθων Β΄: πρώτος κόμης που χρησιμοποίησε την ονομασία "του Χάμπσμπουργκ" ως επίσημη προσφώνηση - πατέρας του Βέρνερ Β΄.
 Βέρνερ Β΄ των Αψβούργων (περίπου 1135-1167), πατέρας του Αλβέρτου Γ΄.
 Αλβέρτος Γ΄, γνωστός με το προσωνύμιο ο Πλούσιος: πέτυχε την επέκταση των κτήσεων του οίκου σε όλη τη σημερινή γερμανόφωνη Ελβετία, πατέρας του Ροδόλφου Β΄.
 Ροδόλφος Β΄ (περίπου 1160-1232), πατέρας του Αλβέρτου Δ΄.
 Αλβέρτος Δ΄: πατέρας του Ροδόλφου Δ΄ που αργότερα έγινε ο βασιλιάς Ροδόλφος Α΄ της Γερμανίας. Ο Αλβέρτος και ο αδελφός του, Ροδόλφος Γ΄, διαμοίρασαν τις κτήσεις του οίκου των Αψβούργων, με τον Ροδόλφο να κρατάει στην κυριότητά του τα ανατολικά τμήματα, ενώ τα δυτικά και η περιοχή Άαργκαου πέρασαν στον Αλβέρτο.

Δούκες της Αυστρίας 
Στο τέλος του μεσαίωνα και με την επέκταση των κτήσεων των Αψβούργων στα ανατολικά, συχνά εξουσίασαν το δουκάτο της Αυστρίας, το οποίο κάλυπτε τη σημερινή Κάτω Αυστρία και μέρος της Άνω Αυστρίας. Οι κτήσεις των Αψβούργων περιλάμβαναν τη Στυρία, ενώ επεκτάθηκαν δυτικά στην Καρινθία και την Καρνιόλα το 1335 και το Τιρόλο το 1363. Οι αρχικές διασκορπισμένες κτήσεις στη νότια Αλσατία, νοτιοδυτική Γερμανία και το σημερινό Φόραλμπεργκ, ήταν συνολικά γνωστές ως Πέρα Αυστρία. Οι πατρικές κτήσεις του οίκου νότια του Ρήνου και στη λίμνη της Κωνσταντίας σταδιακά χάθηκαν με την ανάδειξη της Ελβετικής Συνομοσπονδίας. Έτσι, οι Αψβούργοι λαμβάνοντας τον τίτλο του δούκα της Αυστρίας, εξουσίασαν και τις περιοχές της Πέρα Αυστρίας μέχρι και το 1379, οπότε και αυτές πέρασαν στην εξουσία του Πριγκιπικού Κόμη του Τιρόλου. Η εξέλιξη των Αψβούργων με τον τίτλο πλέον του δούκα της Αυστρίας, είχε ως εξής:
 Ροδόλφος Β΄, γιος του Ροδόλφου Α΄, δούκας της Αυστρίας και της Στυρίας (1282–1283) μαζί με τον αδελφό του, Αλβάρτο Α΄, ο οποίος τελικά τον καθαίρεσε από το αξίωμα.
 Αλβέρτος Α΄, γιος του Ροδόλφου Α΄ και αδελφός του Ροδόλφου Β΄, δούκας της Αυστρίας και της Στυρίας (1282–1308) και Άγιος Ρωμαίος Αυτοκράτορας (1298–1308).
 Ροδόλφος Γ΄, πρωτότοκος γιος του Λενιάν Α΄, δούκας της Αυστρίας και της Στυρίας (1298–1307).
 Φρειδερίκος ο Όμορφος, αδελφός του Ροδόλφου Γ΄, δούκας της Αυστρίας και της Στυρίας (1308-1330) μαζί με τον αδελφό του, Λεοπόλδο Α΄, αντιβασιλέας του αυτοκράτορα Λουδοβίκου Δ΄ από το 1325.
 Λεοπόλδος Α΄, αδελφός των παραπάνω, δούκας της Αυστρίας και της Στυρίας (1308-1326)
 Αλβέρτος Β΄, αδελφός των παραπάνω, δούκας της Πέρα Αυστρίας (1326–1358), δούκας της Αυστρίας και της Στυρίας (1330–1358), δούκας της Καρινθίας μετά το 1335.
 Όθωνας ο Χαρούμενος, αδελφός των παραπάνω, δούκας της Αυστρίας και της Στυρίας (1330–1339) μαζί με τον αδελφό του, δούκας της Καρινθίας μετά το 1335.
 Ροδόλφος Δ΄ ο Ιδρυτής, πρωτότοκος γιος του Αλβέρτου Β΄, δούκας της Αυστρίας και της Στυρίας (1358–1365), δούκας του Τυρόλου μετά το 1363.
Μετά το θάνατο του Ροδόλφου Δ΄, οι αδελφοί του Αλβέρτος Γ΄ και Λεοπόλδος Γ΄ εξουσίαζαν τις κτήσεις των Αψβούργων από το 1365 ως και το 1379, οπότε και διαχώρισαν τις περιοχές με τη συνθήκη του Νόιμπεργκ. Ο Αλβέρτος κράτησε το δουκάτο της Αυστρίας και ο Λεοπόλδος τη Στυρία, την Καρινθία, την Καρνιόλα, το Τιρόλο και την Πέρα Αυστρία.

Δούκες της Κάτω Αυστρίας: κλάδος του Αλβέρτου Γ΄ 
 Αλβέρτος Γ΄, δούκας της Κάτω Αυστρίας μέχρι το 1395 και κύριος των κτήσεων του Λεοπόλδου Γ΄ μετά το θάνατό του (1386) μέχρι το 1395.
 Αλβέρτος Δ΄, δούκας της Κάτω Αυστρίας (1395-1404).
 Αλβέρτος Ε΄, δούκας της Κάτω Αυστρίας (1404-1439), Άγιος Ρωμαίος Αυτοκράτορας (1438-1439) ως Αλβέρτος Β΄.
 Λαδίσλαος ο υστερότοκος, γιος του Αλβέρτου Ε΄, δούκας της Αυστρίας (1440-1457), Λαδίσλαος Ε΄ ως βασιλιάς της Ουγγαρίας.

Δούκες της Έσω και Πέραν Αυστρίας: κλάδος του Λεοπόλδου Γ΄ 
 Λεοπόλδος Γ΄, δούκας της Στυρίας, Καρινθίας, Τιρόλου και Πέρα Αυστρίας, μέχρι το θάνατό του το 1386 στη μάχη του Σέμπαχ.
 Γουλιέλμος, γιος του Λεοπόλδου Γ΄, δούκας της Έσω Αυστρίας (Στυρίας και Καρινθίας) (1386-1406).
 Λεοπόλδος Δ΄, γιος του Λεοπόλδου Γ΄, αντιβασιλιάς της Πέραν Αυστρίας το 1391, δούκας του Τιρόλου (1395-1402) και δούκας της Αυστρίας μετά το 1404, δούκας της Έσω Αυστρίας (1046-1411).

Υποκλάδος της Έσω Αυστρίας (Στυρίας, Καρινθίας): 
 Ερνέστος ο Σιδηρός, δούκας της Έσω Αυστρίας (1406-1424) μαζί με τον αδελφό του Λεοπόλδο Δ΄.
 Φρειδερίκος Ε΄, γιος του Ερνέστου, δούκας της Έσω Αυστρίας από το 1424 και ως Φρειδερίκος Γ΄ βασιλιάς της Γερμανίας το 1440 ως Φρειδερίκος Γ΄, όπως και κηδεμόνας του Σιγισμούνδου (1439-1446) και του Λαδίσλαου Ε΄ του υστερότοκου (1440-1452).
 Αλβέρτος ΣΤ΄, αδελφός του παραπάνω, αντιβασιλέας της Πέρα Αυστρίας (1446–1463) και δούκας της Αυστρίας (1458–1463).

Υποκλάδος της Πέραν Αυστρίας (Τιρόλου)
 Φρειδερίκος Δ΄, αδελφός του Ερνέστου, δούκας του Τιρόλου και της Πέραν Αυστρίας (1402–1439).
 Σιγισμούνδος, δούκας του Τιρόλου και δούκας της Πέραν Αυστρίας το 1463 μετά το τέλος του Αλβέρτου ΣΤ΄.

Επανένωση των κτήσεων των Αψβούργων 
Ο Σιγισμούνδος ήταν άτεκνος και υιοθέτησε τον Μαξιμιλιανό Α΄, γιο του εξαδέλφου του δούκα Φρειδερίκου Ε΄ (βασιλιά Φρειδερίκου Γ΄). Με την εξουσία του Μαξιμιλιανού Α΄, οι κτήσεις των Αψβούργων επανενώθηκαν, μετά την επανάκτηση του δουκάτου της Αυστρίας έπειτα από το τέλος του Ματθαίου Κορβίνου, ο οποίος είχε σφετεριστεί τον τίτλο του δούκα (1485–1490) με έδρα τη Βιέννη.

Βασιλείς της Γερμανίας ("βασιλείς των Ρωμαίων") και εστεμμένοι στη Ρώμη ("Άγιοι Ρωμαίοι Αυτοκράτορες του Γερμανικού Έθνους") πριν την επανένωση των κτήσεων των Αψβούργων 
 Ροδόλφος Α΄, αυτοκράτορας (1273–1291) (Ροδόλφος Α΄ της Αυστρίας)
 Αλβέρτος Α΄, αυτοκράτορας  (1298–1308) (Αλβέρτος Α΄ της Αυστρίας)
 Φρειδερίκος, διεκδικητής/συναυτοκράτορας (1314-1330) (Φρειδερίκος Α΄ της Αυστρίας)
 Αλβέρτος Β΄, αυτοκράτορας (1438–1439) (Αλβέρτος Ε΄ της Κάτω Αυστρίας)
 Φρειδερίκος Γ΄, αυτοκράτορας (1440–1493) (Φρειδερίκος Ε΄ της Έσω Αυστρίας)

Βασιλείς της Ουγγαρίας πριν την επανένωση των κτήσεων των Αψβούργων 
 Αλβέρτος, βασιλιάς της Ουγγαρίας (1437–1439) (Αλβέρτος Ε΄ της Κάτω Αυστρίας)
 Λαδίσλαος Ε΄ ο υστερότοκος, βασιλιάς της Ουγγαρίας (1444–1457) (Λαδίσλαος της Κάτω Αυστρίας)

Βασιλείς της Γερμανίας, Αρχιδούκες της Αυστρίας 
 Μαξιμιλιανός Α΄, αυτοκράτορας (1508–1519)
 Κάρολος Ε΄, αυτοκράτορας (1519–1556)

Ισπανικός κλάδος των Αψβούργων: Βασιλείς της Ισπανίας, Βασιλείς της Πορτογαλίας (1580–1640) 
 Φίλιππος Α΄ της Καστίλης, δευτερότοκος γιος του Μαξιμιλιανού, ιδρυτής του ισπανικού κλάδου το 1496 με το γάμο του με την Ιωάννα την Τρελή, κόρη του Φερδινάνδου και της Ισαβέλλας, πέθανε το 1506 αφήνοντας τους θρόνους της Καστίλης και της Αραγωνίας να ενωθούν στο θρόνο της Ισπανίας με κληρονόμο το γιο του, Κάρολο Α΄.
 Κάρολος Α΄ (1516–1556) και μετέπειτα Κάρολος Ε΄, Άγιος Ρωμαίος Αυτοκράτορας, διαχώρισε τον ισπανικό και τον αυστριακό κλάδο του οίκου των Αψβούργων.
 Φίλιππος Β΄ της Ισπανίας (1556-1598), επίσης και Φίλιππος Α΄ της Πορτογαλίας (1580–1598) και Φίλιππος Α΄ της Αγγλίας (1554–1558) με τη σύζυγό του Μαρία Α΄ της Αγγλίας
 Φίλιππος Γ΄, επίσης Φίλιππος Β΄ της Πορτογαλίας (1598–1621)
 Φίλιππος Δ΄, επίσης Φίλιππος Γ΄ της Πορτογαλίας (1621-1640)
 Κάρολος Β΄ (1665–1700)
Ο πόλεμος της ισπανικής διαδοχής ακολούθησε για τη διαδοχή του Καρόλου Β΄.

Αυστριακός κλάδος των Αψβούργων: Βασιλείς της Γερμανίας, Αρχιδούκες της Αυστρίας 

 Φερδινάνδος Α΄, αυτοκράτορας (1556–1564)
 Μαξιμιλιανός Β΄, αυτοκράτορας (1564–1576)
 Ροδόλφος Β΄, αυτοκράτορας (1576–1612)
 Ματθίας, αυτοκράτορας (1612–1619)
 Φερδινάνδος Β΄, αυτοκράτορας (1619–1637)
 Φερδινάνδος Γ΄, αυτοκράτορας (1637–1657)
 Λεοπόλδος Α΄, αυτοκράτορας (1658–1705)
 Ιωσήφ Α΄, αυτοκράτορας (1705–1711)
 Κάρολος ΣΤ΄, αυτοκράτορας (1711–1740)
 Μαρία Θηρεσία της Αυστρίας, κληρονόμος των Αψβούργων και σύζυγος του Φραγκίσκου Α΄ Στεφάνου, αρχιδούκισσα της Αυστρίας και βασίλισσα της Ουγγαρίας και της Βοημίας (1740–1780)
Ο Πόλεμος της Αυστριακής Διαδοχής ακολούθησε το τέλος του Καρόλου ΣΤ΄.

Γενεαλογία των Αψβούργων

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 Habsburg Family Project στο Family Tree DNA
 https://web.archive.org/web/20180117115536/http://habsburg.yolasite.com/ The Habsburg Family Association
 "Erzherzog Dr. Otto von Habsburg" (Autorisierte Ehrenseite) στα γερμανικά
 Habsburg Biographies
 Ιστορία των Αψβούργων
 Habsburg Resource Centre on SurnameWeb
 https://web.archive.org/web/20030623055155/http://www.ac.wwu.edu/~stephan/Rulers/hapsburg3.html
 Γενεαλογικό δένδρο του οίκου των Αψβούργων (έως τη Μαρία Θηρεσία)
 
 "Inbreeding caused demise of the Spanish Habsburg dynasty, new study reveals" (15 Απριλίου 2009)
Οικογενειακό δένδρο των βασιλέων του οίκου των Αψβούργων