Κάρολος ΣΤ΄ της Γαλλίας

Ο Κάρολος ΣΤ΄ της Γαλλίας (γαλλικά: Charles VI de France, Χότελ Σαίντ-Πολ, Παρίσι, 3 Δεκεμβρίου 1368 - 21 Οκτωβρίου 1422) ήταν βασιλιάς της Γαλλίας (1380-1422). Γονείς του ήταν ο βασιλιάς Κάρολος Ε΄ της Γαλλίας και η Ιωάννα των Βουρβόνων. Οι μεγαλύτεροι αδελφοί του είχαν πεθάνει πριν γεννηθεί ο ίδιος με αποτέλεσμα να πάρει αμέσως τον τίτλο του Δελφίνου της Γαλλίας.
Έμεινε γνωστός για τις ψυχικές του ασθένειες με ασταμάτητα επεισόδια ψύχωσης μέχρι τον θάνατο του. Ο στρατός του συνετρίβη στη Μάχη του Αζενκούρ με αποτέλεσμα να αναγκαστεί να υπογράψει με τους Άγγλους τη "Συνθήκη του Τρουά", ο γαμπρός του ο μελλοντικός Ερρίκος Ε΄ της Αγγλίας ορίστηκε αντιβασιλεύς και διάδοχος του στον θρόνο της Γαλλίας. Ο Ερρίκος Ε΄ πέθανε ωστόσο πρόωρα, ο Οίκος των Βαλουά ανασυντάχτηκε ξανά με αποτέλεσμα την τελική νίκη των Γάλλων όταν έληξε ο Εκατονταετής Πόλεμος (1453).

Αντιβασιλεία

Διαδέχθηκε τον πατέρα του στον θρόνο της Γαλλίας με τον θάνατο του (16 Σεπτεμβρίου 1380), η στέψη του έγινε στον Καθεδρικό Ναό της Ρενς. Ο Κάρολος ΣΤ΄ ήταν μόλις 12 ετών όταν στέφτηκε βασιλιάς της Γαλλίας, την αντιβασιλεία ανέλαβαν οι θείοι του. Ο ίδιος ανέλαβε προσωπικά την εξουσία σε ηλικία 21 έτους παρά το γεγονός ότι η ηλικία ενηλικίωσης σύμφωνα με τον Ρωμαίικό Καθολικό νόμο ήταν τα 14 έτη. Οι αντιβασιλείς ήταν οι αδελφοί του πατέρα του Φίλιππος Β΄ της Βουργουνδίας, Λουδοβίκος Α΄ του Ανζού και Ιωάννης του Μπερί και ο αδελφός της μητέρας του Λουδοβίκος Β΄ του Μπουρμπόν. Ο Φίλιππος Β΄ της Βουργουνδίας ανέλαβε τον κύριο ρόλο στην αντιβασιλεία. Ο Λουδοβίκος Α΄ του Ανζού διεκδίκησε μετά το 1382 το Βασίλειο της Νεαπόλεως και πέθανε σε λίγο (1384), ο Ιωάννης του Μπερί ενδιαφερόταν περισσότερο για το Λανγκντόκ παρά για την πολιτική. Ο θείος του από μητέρα Λουδοβίκος Β΄ του Μπουρμπόν ήταν αντιπαθής λόγω του άστατου χαρακτήρα του και επειδή δεν ήταν γιος βασιλιά. Την εποχή που ήταν αντιβασιλείς οι θείοι του το οικονομικό θησαυροφυλάκιο που είχε δημιουργήσει ο πατέρας του σπαταλήθηκε, ο καθένας αναζητούσε μόνο το συμφέρον του. Οι φόροι που είχε ζητήσει ο πατέρας του να καταργηθούν επανήλθαν, το αποτέλεσμα ήταν να ακολουθήσουν εξεγέρσεις. Η αύξηση των φόρων εξυπηρετούσε τα συμφέροντα των θείων του που είχαν συνέχεια αντίθετα συμφέροντα που δεν συμφωνούσαν με τα συμφέροντα του στέμματος. Τη θριαμβευτική για τον βασιλικό στρατό "μάχη του Ροζέμπεκ" (1382) εκμεταλλεύτηκε μόνο ο Φίλιππος για προσωπικά κέρδη.
Ο Κάρολος ΣΤ΄ τερμάτισε την αντιβασιλεία και ξεκίνησε την προσωπική διακυβέρνηση (1388), επανέφερε τους συμβούλους του πατέρα του τους οποίους περιγράφει στα Χρονικά του ο Ζαν Φρουασάρ, έγινε ιδιαίτερα δημοφιλής ανάμεσα τους και τον ονόμασαν "Κάρολος ο αγαπητός".

Ψυχικές ασθένειες

Οι επιτυχίες του τα πρώτα χρόνια τερματίστηκαν σύντομα όταν συνάντησε στα μέσα της ηλικίας των 20 ετών τα πρώτα σημάδια από Ψύχωση, την κληρονόμησε πιθανότατα από τη μητέρα του Ιωάννα. Οι οπαδοί του εξακολουθούσαν να τον λένε "Κάρολος ο Καλός" αλλά οι αντίπαλοι του του έδωσαν το προσωνύμιο "Κάρολος ο Κακός". Το πρώτο γνωστό επεισόδιο στη βασιλεία του Καρόλου ΣΤ΄ καταγράφεται με την απόπειρα δολοφονίας του φίλου και συμβούλου του Ολιβιέ ντι Κλισσόν. Ο Ολιβιέ τελικά επέζησε αλλά ο υποψήφιος δολοφόνος Πιέρ ντι Κραόν κατέφυγε στην αυλή του Ιωάννη Ε΄ της Βρετάνης που αρνήθηκε να τον παραδώσει, ο Κάρολος ΣΤ΄ ετοιμάστηκε για στρατιωτική εκστρατεία. Οι σύγχρονες πηγές για την εποχή του περιγράφουν ότι αρρώστησε από πυρετό και δυσκολευόταν πολύ να μιλήσει. Ο Κάρολος ΣΤ΄ συγκέντρωσε τον στρατό του, η πρόοδος ήταν αργή και ο ίδιος βρισκόταν σε μία φρενίτιδα ανυπομονησίας. Την εποχή που η βασιλική συνοδεία βρισκόταν κοντά στα δάση του Λε Μαν ένας ξυπόλητος λεπρός έφτασε μπροστά στο άλογο του βασιλιά, του τράβηξε τα χαλινάρια με την κραυγή "Μήν προχωράς περισσότερο ευγενή βασιλιά! Γύρνα πίσω, Σε πρόδωσαν". Η συνοδεία του Καρόλου ΣΤ΄ χτύπησε τον άντρα αλλά δεν τον συνέλαβε, εξακολουθούσε να καταδιώκει τον βασιλιά επαναλαμβάνοντας τις ίδιες κραυγές. 

Τη νύχτα ενώ η συνοδεία βρισκόταν στο δάσος ο Κάρολος ΣΤ΄ έπαθε κρίση τρέλας με την κραυγή "Μπροστά να κυνηγήσουμε τους προδότες, θέλουν να με παραδώσουν στον εχθρό". Ο βασιλιάς άρχισε με το ξίφος του να χτυπά ανθρώπους από τη συνοδεία του, η κρίση έληξε όταν ο Καγκελάριος και μια ομάδα από άντρες τον ακινητοποίησαν. Τα θύματα από την κρίση τρέλας του βασιλιά ήταν τρία, ανάμεσα τους ένας ευγενής γνωστός ως "ο μπάσταρδος του Πολινιάκ". Οι περίοδοι κρίσης τρέλας του βασιλιά συνεχίστηκαν σε ολόκληρη τη ζωή του, σε μία από αυτές (1393) δεν θυμόταν ούτε το όνομα του ούτε ότι ήταν βασιλιάς. Την εποχή που ήρθε η σύζυγος του να τον επισκεφτεί ρώτησε τους υπηρέτες του ποια είναι, η ίδια τους διέταξε να τον φροντίσουν και τον άφησε μόνο. Σε ένα επεισόδιο (1395-1396) νόμιζε ότι ήταν ο Άγιος Γεώργιος και ότι τα σύμβολα του ήταν ένα λιοντάρι και ένα σπαθί να το διαπερνά. Την ίδια εποχή αναγνώριζε τα μέλη του νοικοκυριού του αλλά δεν αναγνώριζε ούτε τη σύζυγο ούτε τα παιδιά του. Μερικές φορές έτρεχε πανικόβλητος στους διαδρόμους του Χότελ Σαίντ-Πολ που έμενε, αρνήθηκε να κάνει μπάνιο και να αλλάξει τα ρούχα του για πέντε μήνες (1405). Τα μετέπειτα επεισόδια ψυχολογικής κρίσης του Καρόλου ΣΤ΄ δεν είναι γνωστά λεπτομερώς, έδειξε παρόμοια συμπεριφορά. Ο Πάπας Πίος Β΄ που γεννήθηκε εκείνη την εποχή περιγράφει μια κρίση στην οποία νόμιζε ότι ήταν κατασκευασμένος από γυαλί και φοβόταν μήπως σπάσει, είχε δέσει σιδερένια δακτυλίδια στα ρούχα του από φόβο μήπως συναντήσει άλλον άνθρωπο. Ο γραμματέας του Καρόλου ΣΤ΄ Πιέρ Σάλμον ήταν και διακεκριμένος ψυχολόγος, περνούσε πολλές ώρες σε συζητήσεις μαζί του με στόχο να ανακαλύψει την προέλευση της ασθένειας του. Το αποτέλεσμα των ερευνών του τον οδήγησαν στη συγγραφή δύο βιβλίων με οδηγίες για την προστασία του βασιλιά, πήραν το όνομα "Διάλογοι του Πιέρ Σαλμόν".

Ατύχημα σε χορό

Μια διοργάνωση με το όνομα "Χορός των καιόμενων ανδρών" διοργανώθηκε από τη βασίλισσα Ισαβέλλα της Βαυαρίας (29 Ιανουαρίου 1393) για να τιμήσει τον γάμο μιάς κυρίας από τη συνοδεία της στο Χότελ Σαίντ-Πολ. Ο βασιλιάς και τέσσερεις ακόμα ευγενείς ντύθηκε σαν άγριοι με ένα λίνινο ύφασμα καλυμμένο με κερί και από πάνω καλυμμένο με πούπουλα για να φαίνονται τριχωτοί "από την κορυφή μέχρι τα νύχια". Με εντολή του βασιλιά οι άντρες με δάδες στα χέρια στάθηκαν στη μέση του δωματίου. Ο μικρότερος αδελφός του Καρόλου ΣΤ΄ πλησίασε έναν από αυτούς για να αγγίξει τη δάδα, ακολούθησε ατύχημα στο οποίο κάηκαν οι 4 άντρες. Η βασίλισσα έτρεξε να προστατέψει τον βασιλιά με μια εσάρπα και κατάφερε να τον γλυτώσει. Άλλοι δύο άντρες γλύτωσαν τον θάνατο, ο ένας από αυτούς πρόλαβε να πηδήξει στην μπανιέρα.

Τιμωρία των Εβραίων

Ο Κάρολος ΣΤ΄ αποφάσισε αιφνίδια να τιμωρήσει τους Εβραίους (17 Σεπτεμβρίου 1394), δεχόταν πολλές καταγγελίες από χριστιανούς ότι τους κακομεταχειρίζονταν και δεν κρατούσαν τις υποσχέσεις τους. Οι Ιουδαίοι θα έπρεπε να εγκαταλείψουν τη χώρα, στην απόφαση αυτή τον πίεσε έντονα η βασίλισσα. Η απόφαση δεν εκτελέστηκε αμέσως, τους έδωσε αρκετό χρόνο να εκπληρώσουν τις υποχρεώσεις και να πουλήσουν την περιουσία τους, αν δεν κρατούσαν τις υποσχέσεις τους στον απαιτούμενο χρόνο θα γινόταν κατάσχεση της περιουσίας τους. Οι χριστιανοί τους οδήγησαν στα σύνορα, ο βασιλιάς στη συνέχεια χάρισε τα χρέη στους χριστιανούς.

Ανταγωνισμοί για την αντιβασιλεία

Μετά την έκρηξη της ασθένειας του Καρόλου ΣΤ΄ (1393) η σύζυγος του Ισαβέλλα έγινε πρόεδρος σε ένα συμβούλιο αντιβασιλείας. Ο θείος του Φίλιππος Β΄ της Βουργουνδίας που ήταν αντιβασιλιάς την εποχή που ο Κάρολος ΣΤ΄ ήταν ακόμα ανήλικος είχε μεγάλη επίδραση στη βασίλισσα. Ο μικρότερος αδελφός του βασιλιά Λουδοβίκος Α΄ της Ορλεάνης αποκτούσε συνεχώς εξουσία που σταδιακά έγινε ο εκλεκτός της βασίλισσας, κάποια στιγμή ξέσπασαν φήμες ότι ήταν ερωμένος της. Ο ξάδελφος του βασιλιά Λουδοβίκος Β΄ του Ανζού ήταν απασχολημένος με το Βασίλειο της Νεαπόλεως και ο άλλος θείος του Ιωάννης του Μπερί έγινε συμφιλιωτής ανάμεσα στις δύο πλευρές. Η αντιπαλότητα ανάμεσα στους κλάδους της Βουργουνδίας και της Ορλεάνης θα αυξηθεί σε τέτοιο βαθμό που θα καταλήξει σε εμφύλιο πόλεμο. Οι νέοι αντιβασιλείς καθαίρεσαν τους παλιούς συμβούλους του πατέρα του Καρόλου Ε΄. Με τον θάνατο του θείου του Φιλίππου τον Απρίλιο του 1404 ο γιος και διάδοχος του Ιωάννης Α΄ της Βουργουνδίας διεκδίκησε τα δικαιώματα του πατέρα του στην αντιβασιλεία και κλιμακώθηκε ο εμφύλιος με τον ξάδελφο του Λουδοβίκο Α΄ της Ορλεάνης. Ο Λουδοβίκος της Ορλεάνης ωστόσο είχε μεγαλύτερη επίδραση στη βασίλισσα και ο ρόλος του Ιωάννη του Άφοβου υποβαθμίστηκε. Ο Λουδοβίκος Α΄ της Ορλεάνης δολοφονήθηκε τελικά στο Παρίσι (1407) από ανθρώπους του Ιωάννη του Άφοβου. Ο γιος και διάδοχος του Κάρολος Α΄ της Ορλεάνης αποφάσισε να εκδικηθεί τη δολοφονία του πατέρα του, τον βοήθησε ο πεθερός του Βερνάρδος Ζ' του Αρμανιάκ. Το αποτέλεσμα ήταν να ξεσπάσει την εποχή βασιλείας του Καρόλου ΣΤ΄ ο πόλεμος Αρμανιάκ-Βουργουνδίας (1407 - 1435) ενώ ο Εκατονταετής Πόλεμος με την Αγγλία βρισκόταν σε εξέλιξη.

Εκατονταετής πόλεμος

Την περίοδο του Καρόλου ΣΤ΄ συνεχίστηκε σφοδρά ο Εκατονταετής Πόλεμος με τους Άγγλους, μια πρώτη προσπάθεια ειρήνης έγινε όταν ο Ριχάρδος Β΄ της Αγγλίας παντρεύτηκε την 7χρονη κόρη του Καρόλου Ισαβέλλα. Ο εμφύλιος στη Γαλλία ωστόσο μετά το 1415 ξεκίνησε σφοδρότερα ανάμεσα στη βασιλική οικογένεια και τον Οίκο της Βουργουνδίας, την κατάσταση εκμεταλλεύτηκε ο Ερρίκος Ε΄ της Αγγλίας με αποτέλεσμα τον Οκτώβριο να θριαμβεύσει επί των Γάλλων στη Μάχη του Αζενκούρ. Ο Κάρολος ΣΤ΄ και ο Ερρίκος Ε΄ υπέγραψαν τον Μάιο του 1420 τη "Συνθήκη του Τρουά", σύμφωνα με αυτή ο Άγγλος βασιλιάς ορίστηκε διάδοχος του Γαλλικού θρόνου. Ο 17χρονος δελφίνος Κάρολος που είχε κατηγορηθεί το 1421 από τον κλάδο της Βουργουνδίας σαν νόθος αποκληρώθηκε. Ο Ερρίκος Ε΄ της Αγγλίας ορίστηκε διάδοχος του Γαλλικού θρόνου, με την ίδια συνθήκη ο Άγγλος βασιλιάς αρραβωνιάστηκε την κόρη του Καρόλου ΣΤ΄ Αικατερίνη των Βαλουά. Ο αποκλεισμός του δελφίνου για χάρη του Άγγλου βασιλιά δυσαρέστησε έντονα τη Γαλλική αριστοκρατία που είχε την υποστήριξη του δούκα της Βουργουνδίας. Ο Δελφίνος είχε ανακηρυχτεί αντιβασιλεύς την εποχή που ο δούκας της Βουργουνδίας επιτέθηκε στο Παρίσι και συνέλαβε τον πατέρα του, είχε εγκαταστήσει την αυλή του στο Μπουρζ. Ο Κάρολος ΣΤ΄ της Γαλλίας πέθανε στο Χότελ Σαίντ-Πολ στο Παρίσι (21 Οκτωβρίου 1422), τάφηκε στη Βασιλική Σαιν-Ντενί, η σύζυγος του Ισαβέλλα της Βαυαρίας τάφηκε δίπλα του όταν πέθανε αργότερα τον Σεπτέμβριο του 1435.

Ο Ερρίκος Ε΄ της Αγγλίας είχε πεθάνει μερικές βδομάδες πιο πριν τον Αύγουστο του 1422. Είχε αφήσει ένα βρέφος που έγινε αργότερα βασιλιάς, ο μετέπειτα Ερρίκος ΣΤ΄ της Αγγλίας, σύμφωνα με τη "Συνθήκη του Τρουά" θα οριζόταν βασιλιάς της Γαλλίας. Η στέψη του έγινε στην Παναγία των Παρισίων (26 Δεκεμβρίου 1431), ο Δελφίνος Κάρολος συνέχισε να μάχεται για να ανακτήσει το βασίλειο του. Η Ιωάννα της Λωρραίνης ηγήθηκε στις Γαλλικές δυνάμεις εναντίον των Άγγλων (1429) και ο Δελφίνος στέφτηκε βασιλιάς στον Καθεδρικό Ναό της Ρενς σαν Κάρολος Ζ΄ της Γαλλίας (17 Ιουλίου 1429). Ο Κάρολος Ζ΄ έμεινε γνωστός ως "Κάρολος ο Νικητής", επανέφερε στον θρόνο τη Γαλλική δυναστεία και νίκησε τελικά τους Άγγλους (1450).

Οικογένεια

Το 1385 νυμφεύτηκε την Ισαβέλλα της Βαυαρίας, κόρη του Στεφάνου ΣΤ΄, δούκα της Βαυαρίας και παιδιά του ήταν :

 Ισαβέλλα 1389-1409, παντρεύτηκε πρώτα τον Ριχάρδο Β΄ των Ανζού της Αγγλίας και μετά τον Κάρολο Α΄, δούκα της Ορλεάνης.
 Ιωάννα 1391-1433, παντρεύτηκε τον Ιωάννη Ε΄ των Ντρε δούκα της Βρετάνης.
 Μαρία 1393-1438, ηγουμένη του Πουασύ.
 Μιχαέλα 1398-1422, παντρεύτηκε τον Φίλιππο Γ΄ των Βαλουά δούκα της Βουργουνδίας.
 Λουδοβίκος 1397-1415, δούκας του Γκυγιέν, απεβ. 18 ετών.
 Ιωάννης 1398-1417, δούκας του Τουραίν, απεβ. 19 ετών.
 Αικατερίνη 1401-1437, παντρεύτηκε τον Ερρίκο Ε΄ Λάνκαστερ της Αγγλίας.
 Κάρολος Ζ΄ 1403-1461, βασιλιάς της Γαλλίας.
 Κάρολος 1392-1401 απεβ. 9 ετών, Ιωάννα 1388-1390 απεβ. 3 ετών, Κάρολος 1386, Φίλιππος 1407, απεβίωσαν νήπια.

Από μία εκτός γάμου σχέση με την Οντέτ ντε Σαμπντιβέρ είχε ένα φυσικό τέκνο:

(νόθη) Μαργαρίτα 1407-1458, παντρεύτηκε τον Ζαν Β΄ ντε Αρπεντέν, κύριο του Μπελβίλ.

Πρόγονοι

Παραπομπές

Πηγές
Famiglietti, R.C., Royal Intrigue: Crisis at the Court of Charles VI, 1392–1420, New York; AMS Press, 1986.
Famiglietti, R.C., Tales of the Marriage Bed from Medieval France (1300–1500), Providence; Picardy Press, 1992.
Potter, Philip J., Kings of the Seine: The French Rulers from Pippin III to Jacques Chirac, 2006
Tuchman, Barbara, A Distant Mirror: The Calamitous 14th Century. New York; Ballantine Books, 1978

Βασιλείς της Γαλλίας
Οίκος των Βαλουά
Πρόσωπα του Εκατονταετούς Πολέμου