Αλεποχώρι Αχαΐας

Το Αλποχώρι ή Αλεποχώρι είναι παραδοσιακός οικισμός της Αχαΐας, ο οποίος βρίσκεται χτισμένος στους πρόποδες δύο απότομων βουνών σε υψόμετρο 530 μέτρων.

Ιστορία
Η ονομασία του χωριού προέρχεται από το μυθικό βασιλιά Άλπη (ή Άλπα) ή από το μυθικό γίγαντα Γίγαντα Άλπο. Την 16/10/1940 το παλιό όνομα του χωριού Αλποχώρι διορθώνεται σε Αλεποχώριον.

Στα 1700 αναφέρεται στη βενετική απογραφή "Grimani" ως Αλποχώρι Τρανό (Alupocon Trano) και έχει πληθυσμό 27 οικογένειες (113 κάτοικοι).

Στα 1816 αναφέρεται ότι είχε 15 οικογένειες. Αποτελεί ενορία από το 1832. Από το Αλποχώρι κατάγεται η ιστορική οικογένεια Τσαλαμιδά με προσφορά στο αγώνα του 1821 και στην πολιτική μέχρι τις μέρες μας. Επίσης από το Αλποχώρι κατάγονταν και οι αγωνιστές του 1821 Ανδρικόπουλοι.

Ο οικισμός απείχε τρεις ώρες δρόμο στα 1885 από την Προστοβίτσα, την τότε έδρα του Δήμου Τριταίας. Στα 1903 ο Χρήστος Κορύλλος αναφέρει ότι το χωριό απείχε τέσσερις ώρες δρόμο από την Προστοβίτσα και ότι είχε σχολείο (γραμματείο).

Διοικητική εξέλιξη
Από το 1836 έως το 1841 ήταν δημοτικό διαμέρισμα του τότε Δήμου Ερυμάνθειας και από το 1841 μέχρι το 1912 δημοτικό διαμέρισμα του τότε Δήμου Τριταίας. Το 1912 έγινε ανεξάρτητη κοινότητα μέχρι το 1997, όταν με βάση το νόμο Καποδίστρια επανασυστάθηκε ο Δήμος Τριταίας και ξανάγινε δημοτικό του διαμέρισμα. Από το 2010 ανήκει στο Δήμο Ερυμάνθου.

Δημογραφική εξέλιξη
Συγκεντρωτικά, η δημογραφική εξέλιξη του οικισμού σύμφωνα με τις εθνικές απογραφές είναι η εξής:

Λοιπά στοιχεία
Γειτονιές του χωριού είναι οι Πάνω Μαχαλάς (ή Τσαλαμιδαίικα), όπου και σώζεται σε καλή κατάσταση ο Πύργος του Τσαλαμιδά ενώ εκεί βρίσκεται και ο ναός του Αγίου Βλασίου, ο Κάτω Μαχαλάς και το Πέρα Χωριό. Οι κάτοικοι του χωριού ασχολούνται ως επί το πλείστον με την κτηνοτροφία.

Αναρρίχηση
Λίγο πριν το χωριό και τη γέφυρα στον ποταμό Τεθρέα υπάρχουν πέντε μεγάλα συγκροτήματα βράχων όπου, στα τέλη της δεκαετίας του 1990, ανοίχτηκε ένα μεγάλο αναρριχητικό πεδίο. Υπεύθυνος για τη διάνοιξη των διαδρομών ήταν ο Γιάννης Τορέλλι, ένας από τους μεγαλύτερους Έλληνες αναρριχητές, που έχασε τη ζωή του στον Χελμό τον Φεβρουάριο του 2022. 

Το αναρριχητικό πεδίο Αλεποχωρίου θεωρείται από τα πιο «σκληρά» στον ελλαδικό χώρο με διαδρομές πολύ υψηλής δυσκολίας. Ο Τορέλλι άνοιξε τις διαδρομές με τη βοήθεια του Άρη Θανόπουλου και άλλων Πατρινών αναρριχητών. Οι διαδρομές υπερβαίνουν τις 60 σε αριθμό και είναι πλήρως εξοπλισμένες για sport αναρρίχηση. Ο βράχος είναι ασβεστόλιθος άριστης ποιότητας, ύψους έως και 40 μ., με πολλά χρώματα, πολλούς σταλακτιτικούς σχηματισμούς και έντονα αρνητική κλίση, κάτι που ανεβάζει τον βαθμό αναρριχητικής δυσκολίας. Ωστόσο, η κάθε διαδρομή έχει το δικό της στυλ και τη δική της αισθητική αξία.

Παράλληλα, η Νομαρχιακή Επιχείρηση Ανάπτυξης Ν. Αχαϊας, εξέδωσε αναρριχητικό οδηγό, που περιλαμβάνει και τα αναρριχητικά πεδία Καλογριάς, Σανταμερίου και Σπαρτιάς.

Οικισμός Άγιος Δημήτριος Αχαΐας
Στο Αλποχώρι ανήκει και ο οικισμός του Αγίου Δημητρίου. Σύμφωνα με τοπικές μαρτυρίες δημιουργήθηκε από κατοίκους του Αλεποχωρίου που εγκαταστάθηκαν σε πιο ανοιχτό μέρος που είχε χωράφια. Αναγνωρίστηκε επίσημα ως οικισμός το 1928 με 270 κατοίκους, το 1925 έγινε ενορία και την ίδια χρονιά απέκτησε δημοτικό σχολείο που συνεχίζει να λειτουργεί μέχρι σήμερα. Από το 1928 αποτελεί οικισμό της κοινότητας Αλεποχωρίου και σήμερα του Δήμου Ερυμάνθου. Στην απογραφή του 2011 είχε 137 κατοίκους.

Δείτε επίσης
 Άγιοι Πάντες Τριταίας
 Βεσίνι (παραδοσιακός οικισμός)
 Δεχούνι (εγκαταλελειμμένο)

Παραπομπές και υποσημειώσεις

Πηγές
 Αποτελέσματα της Απογραφής Πληθυσμού-Κατοικιών 2011 που αφορούν στο Μόνιμο Πληθυσμό της Χώρας, Εφημερίδα της Κυβερνήσεως της Ελληνικής Δημοκρατίας, τχ. 2ο, φ. 3465 (28 Δεκεμβρίου 2012).
 Ε.Σ.Υ.Ε. - Μόνιμος Πληθυσμός της Ελλάδος. Απογραφή 2001, Αθήνα 2004. ISBN 960-86704-8-9.
 Χρήστου Π. Κορύλλου, Χωρογραφία της Ελλάδος. Α'. Νομός Αχαΐας, Εκ του Τυπογραφείου των Καταστημάτων "Ανέστη Κωνσταντινίδου", Εν Αθήναις 1903.
 Νέος χωρογραφικός πίναξ. Συνταχθείς και εκδοθείς εγκρίσει του Υπουργείου των Στρατιωτικών υπό Ιωάννου Εμ. Νουχάκη ανθυπασπιστού του Πεζικού, Εκ του Τυπογραφείου του Υπουργείου των Στρατιωτικών, Εν Αθήναις 1885.
 Βασίλης Χριστόπουλος, Αχαΐα, σειρά: "Ελληνική Παραδοσιακή Αρχιτεκτονική", εκδ. Μέλισσα, Αθήνα 1984.
 Περιοδικό «Κορφές» (ΚΡΦ)
 Αναρρίχηση στο νομό Αχαϊας: ΕΟΣ Πατρών, Παντανάσσης 29, Πάτρα

Βιβλιογραφία
 Θεόδωρος Η. Λουλούδης, Αχαΐα. Οικισμοί, οικιστές, αυτοδιοίκηση, Νομαρχιακή Επιχείρηση Πολιτιστικής Ανάπτυξης Ν.Α. Αχαΐας, Πάτρα 2010.
 Κώστας Ν. Τριανταφύλλου, Ιστορικόν Λεξικόν των Πατρών, Τόμος Α', Τυπογραφείο Πέτρου Χρ. Κούλη, Πάτρα 1995, Τρίτη Έκδοση, λήμμα Αλποχώρι.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
 Ε.Ε.Τ.Α.Α. - Διοικητικές μεταβολές Αλεποχωρίου Αχαΐας, eetaa.gr. Ανακτήθηκε: 07/11/2017.
 Ε.Ε.Τ.Α.Α. - Διοικητικές μεταβολές Αγίου Δημητρίου Αχαΐας, eetaa.gr. Ανακτήθηκε: 07/11/2017.
 Ε.Ε.Τ.Α.Α. - Διοικητικές μεταβολές Κοινότητας Αλεποχωρίου Αχαΐας, eetaa.gr. Ανακτήθηκε: 07/11/2017.
 Αλεποχώρι Αχαΐας , moriasnow.gr. Ανακτήθηκε: 25/03/2016.

Χωριά του νομού Αχαΐας
Δήμος Τριταίας
Δήμος Ερυμάνθου