Εύα Πάρτουμ

Η Εύα Πάρτουμ (πολωνικά: Ewa Partum) (γενν. το 1945, Γκρόντζισκ Μαζοβιέτσκι) είναι Πολωνή καλλιτέχνιδα ποίησης, καλλιτέχνιδα παραστάσεων, σκηνοθέτης, καλλιτέχνιδα αλληλογραφίας και εννοιολογική καλλιτέχνιδα.

Εκπαίδευση 
Ξεκινώντας το 1963, η Πάρτουμ σπούδασε στην Κρατική Ανώτατη Σχολή Καλών Τεχνών στο Λοτζ. Στη συνέχεια πήγε στην Ακαδημία Καλών Τεχνών της Βαρσοβίας το 1965, όπου σπούδασε στο τμήμα ζωγραφικής. Κέρδισε το δίπλωμά της για την εργασία της για την ποίηση ως τέχνη και έλαβε το δίπλωμά της το 1970.

Σημαντικά έργα 
Η Πάρτουμ ασχολείται με το γλωσσικό και επιτελεστικό παιχνίδι σε μια προσπάθεια να ανακαλύψει νέα καλλιτεχνική γλώσσα. Αυτή η αναζήτηση για «νέα γλώσσα» βασίζεται στην πεποίθησή της ότι η ζωγραφική έχει εξαντλήσει τη δυνατότητά της να δημιουργήσει νέες ή μεταμορφωτικές ιδέες. Το έργο της Πάρτουμ έχει επίσης κίνητρο αγγίζοντας θέματα όπως η έννοια του δημόσιου χώρου, η κατάσταση των γυναικών, η υποκειμενικότητα των γυναικών και το πολιτικό πλαίσιο της δεκαετίας του 1980. 

Το έργο της Πάρτουμ διερευνά θέματα γυναικείας ταυτότητας, συμπεριλαμβανομένης της μεροληψίας των φύλων στον κόσμο της τέχνης. Στις αρχές της δεκαετίας του 1970, ενώ ο αριθμός των καλλιτεχνικών ιδρυμάτων αυξήθηκε, υπήρξε επίσης μια ανάπτυξη ενός νέου παραδείγματος, που διαιωνίζει τον κυρίαρχο, θεσμοθετημένο μοντέλο της τέχνης, το οποίο η Πάρτουμ θεώρησε περιορισμένο. Σε συνεντεύξεις, μιλά για τις δυσκολίες και τις διακρίσεις, που αντιμετώπισε ως γυναίκα καλλιτέχνης. Αυτή η προκατάληψη ενέπνευσε την απόφασή της να εκτελέσει γυμνή σε πολλά κομμάτια. Σε ένα σημείο, η Πάρτουμ δήλωσε ότι θα εμφανιστεί γυμνή έως ότου οι γυναίκες στον κόσμο της τέχνης αποκτήσουν ίσα δικαιώματα. Σε συνεντεύξεις, έχει μιλήσει για τις γυμνές παραστάσεις, λέγοντας «Στις ερμηνείες τους, πολλοί κριτικοί επικεντρώνονται στη χρήση του γυμνού μου σώματος στις πράξεις μου χωρίς να καταλαβαίνουν ότι για μένα ήταν θέμα δημιουργίας ενός σημείου: ένα σημάδι που δείχνει σε μία κατεύθυνση. Ήταν μια ταυτολογική και όχι, όπως πολλοί τείνουν να πιστεύουν, μια εγωκεντρική στρατηγική. . . Το γυμνό μου σώμα είναι απλώς ένα εργαλείο. Είμαι πολύ συγκεντρωμένη, δεν κάνω αυθόρμητες κινήσεις. Όταν τελειώσει η παράσταση υποκλίνομαι στο κοινό μου ως βιρτουόζος μετά από μια συναυλία».

Το δημόσιο έργο της Πάρτουμ ξεκίνησε το 1969 και συνεχίστηκε μέχρι τη δεκαετία του '70, ενσωματώνοντας την ποίηση και την παράσταση. Σε μια παράσταση που ονομάζεται Αλλαγή, το 1974, η Πάρτουμ είχε εμφανιστεί μπροστά σε ένα κοινό έχοντας στο μισό από το γυμνό σώμα της ένα έργο ενός καλλιτέχνη μακιγιάζ. Ανακοίνωσε ότι ήταν έργο τέχνης, καθιστώντας το σώμα της ένα στοιχείο του φεμινιστικού λόγου. Αυτό μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως παράδειγμα ουσιοκρατίας, καθώς η τέχνη αφορά το σώμα της γυναίκας και τη χρήση του σώματος ως καμβά στη φεμινιστική παράσταση.

Ένα άλλο έργο, το Αυτοπροσδιορισμός (1980) , περιελάμβανε φωτομοντάζ της γυμνής φιγούρας της πάνω σε σκηνές της Βαρσοβίας, μεταξύ πεζών, δίπλα σε μία αστυνομικίνα και μπροστά από την προεδρική θέση, που δείχνει την αμφιλεγόμενη φύση του γυμνού γυναικείου σώματος. Ο τίτλος του κομματιού μιλά για την περίπλοκη και γεμάτη αναζήτηση γυναικεία ταυτότητα σε έναν κόσμο στον οποίο το γυναικείο σώμα παρατηρείται συχνά ως πηγή σοκ ή ντροπής.

Η δουλειά της Πάρτουμ εστιάζει συχνά στις βλάβες των παραδοσιακών προκαταλήψεων και προσδοκιών των φύλων. Για παράδειγμα, στο Ηλίθια Γυναίκα (1981)έκανε εκτεταμένη συμμόρφωση με τους κανόνες της γυναικείας υποτακτικότητας και της ηλιθιότητας «φιλώντας τα χέρια των μελών του ακροατηρίου, χύνοντας αλκοόλ πάνω από το κεφάλι της, γράφοντας με σαντιγί στο πάτωμα «γλυκιά τέχνη»- Με άλλα λόγια ενεργώντας σαν μεθυσμένη και ηλίθια γυναίκα». Σε ένα άλλο έργο, Γυναίκες, ο γάμος είναι εναντίον σας! (1980) , ήταν ντυμένη με ένα νυφικό και τυλίχτηκε σε διαφανές αλουμινόχαρτο, με μια πινακίδα που έλεγε «Για τους άντρες». Στη συνέχεια, έκοψε το φόρεμα και το αλουμινόχαρτο, και εμφανίστηκε γυμνή.

Από το 1971, δημιούργησε την εννοιολογική ποίηση «Ποιήματα από την Εύα», σε σχήμα ποιητικών αντικειμένων στα οποία συχνά αποτυπώνει τα χείλη της. Τα πρώιμα εννοιολογικά-ποιητικά κομμάτια περιλαμβάνουν την Ενεργή Ποίηση, στην οποία η Πάρτουμ χρησιμοποίησε τον άνεμο, για να διασκορπίσει κομμένα γράμματα σε μια ποικιλία τοπίων, χρησιμοποιώντας την τυχαία κατανομή τους για να δημιουργήσει ποίηση. Τα μετέπειτα ποιήματά της συνθέτουν έναν ισχυρό φεμινιστικό και κοινωνικό τόνο, αν και ποτέ δεν αναφέρεται με σαφή ή προφανή τρόπο στον θεατή. Σε μια από τις παραστάσεις της Πάρτουμ κατά την περίοδο του στρατιωτικού νόμου το 1982, είναι γυμνή και φοράει κόκκινο κραγιόν, και διαμόρφωσε τη λέξη «Solidarnosc», που σημαίνει Αλληλεγγύη, ένα προς ένα με τα χείλη της σε ένα κομμάτι από λευκό χαρτί. Αυτό εκφράζει ένα από τα θέματα της δουλειάς της, που περιλαμβάνει την παρωδία των τρόπων με τους οποίους οι γυναίκες προσπαθούν να ανταποκριθούν στις εξιδανικευμένες προσδοκίες των ανδρών από αυτούς. Σε μια έκθεση σχετικά με το θέμα του Τείχους του Βερολίνου, φωτογραφίζει τον εαυτό της γυμνή σε ψηλά τακούνια, και κρατά ψηλά ένα μεγάλο γράμμα «O» στο δεξί της χέρι και ένα «W» στα αριστερά της, που σημαίνει Ost-West Schatten ή Ανατολική-Δυτική Σκιά. 

Οι ταινίες της Πάρτουμ λειτουργούν τόσο ως τεκμηρίωση του ποιητικού της όσο και του ερμηνευτικού της έργου και ως εξερευνήσεις της ταινίας ως μέσου, σύμφωνα με το δομικό κινηματογράφο της δεκαετίας του 1960. Για παράδειγμα, στο Ταυτολογικό σινεμά (μια σειρά ταινιών μικρού μήκους που κατασκευάστηκαν μεταξύ 1973 και 1974), η Πάρτουμ εξετάζει την αυτοματοποιημένη φύση και την ουσία της ταινίας. Το περιεχόμενο ενός κομματιού, Ten Meters of Film, αντλεί μια απλή συσχέτιση μεταξύ του μήκους της ταινίας και του χρόνου εκτέλεσης, δηλώνοντας στην οθόνη τον αριθμό των μέτρων της ταινίας, που έχουν διαρκέσει μέσω του προβολέα (έως δέκα). Μια άλλη ταινία μικρού μήκους εμφανίζει το πρόσωπο του καλλιτέχνη σε μια ποικιλία σκηνών με τουλάχιστον ένα χαρακτηριστικό να καλύπτεται. Η ταινία θέτει υπό αμφισβήτηση την ικανότητα του καλλιτέχνη να επικοινωνήσει πλήρως μια ιδέα, υποστηρίζοντας ότι μόλις το έργο παρατηρηθεί από άλλο, η εξουσία του καλλιτέχνη χάνεται. Από τις ταινίες και από την ταινία ως μέσο, η Πάρτουμ είπε, «Δεν έχει σχέση με την αισθητική. Είναι μάλλον ένα νέο είδος φιλοσοφικής πρακτικής που λειτουργεί στην περιοχή όπου η σχέση μεταξύ της εικόνας της ταινίας και του έργου της κάμερας καλύπτει όλο το ενδιαφέρον για την ίδια την ταινία». 

Η Πάρτουμ εργάστηκε επίσης ως διοργανωτής και επιμελητής μιας πολύ σημαντικής γκαλερί αλληλογραφίας από το 1971 έως το 1977. Η Γκαλερί Galeria Adres, παρουσίασε το έργο των καλλιτεχνών Φλούξους και άλλων. Η Πάρτουμ περιέγραψε τη συλλογή ως «ένα μέρος, μια κατάσταση, μια ευκαιρία, μια προσφορά, για ενημέρωση, πρόταση, τεκμηρίωση, κερδοσκοπία, πρόκληση, έκθεση». Ως μέρος της γκαλερί, η Πάρτουμ δημοσίευσε επιπλέον καταλόγους και βιβλία.

Καθ΄ όλη τη δεκαετία του 1960 και του 1970, το έργο της Πάρτουμ επηρεάστηκε συχνά από πολωνικούς λογοκριτές, οι οποίοι αρνήθηκαν να επιτρέψουν τη διανομή του σε δημοσιεύσεις.

Εκθέσεις 
Τον Ιούλιο του 2013, ο Φρακ Λορρέν (Frac Lorraine) στο Μετς της Γαλλίας πραγματοποίησε έκθεση με τίτλο «Κακά Κορίτσια: Μία Συλλογή σε δράση», τιμώντας τις γυναίκες καλλιτέχνες που αφιέρωσαν το έργο τους στην αποδόμηση της καθιερωμένης τάξης και στη δημιουργία χώρου για ελευθερία, εμπειρία και ζωή, αλλάζοντας το όραμα του κοινού για το μέλλον και την ενθάρρυνση της κοινωνικής αλλαγής. 

Έχουν συμβεί πολλές αναδρομικές εργασίες της Πάρτουμ, συμπεριλαμβανομένης της Εύα Πάρτουμ: Η νομιμότητα του διαστήματος στο Ινστιτούτο Τέχνης Βίσπα (2006). Σε συνεντεύξεις, η Πάρτουμ γιόρτασε το έργο των αναδρομικών εκθέσεων, καθώς επιτρέπουν στο κοινό και τους κριτικούς να «εντοπίσουν τη γενεαλογία της γλώσσας του καλλιτέχνη».

Οι εκθέσεις της δουλειάς της περιλαμβάνουν:

 ΕΡΓΑ, Εννοιολογικά Γραφικά «Ανάγνωση του Κόσμου μας» στο Κάλγκαρι του Καναδά το 1973
 Prospectiva 74 στο Σάο Πάολο το 1974
Διεθνής Έκθεση Mail Art '75 στο Μπουένος Άιρες το 1975
 Φεστιβάλ Κινηματογράφου «Κινηματογράφος ως Κινηματογράφος - Κινηματογράφος ως τέχνη» στο Λοτζ το 1977
 Quatro στο Μιλάνο το 1982
Σύγχρονη πολωνική τέχνη στο Βερολίνο το 1984
 Polska 86, μια έκθεση πολωνικής φωτογραφίας του 20ου αιώνα
 Ασπρόμαυρη Πολωνία στο Παρίσι το 1990
 Jestesmy στην Εθνική Γκαλερί Τέχνης Ζαχέτα στη Βαρσοβία το 1991
 ΞΥΛΟ! Η τέχνη στη φεμινιστική επανάσταση στο MoCA, 2007
 Για μια ειδική θέση: Έγγραφα και έργα από τη Συλλογή Ιδρύματος Generali στο Αυστριακό Πολιτιστικό Φόρουμ, 2007

Παραπομπές 
 

Πολωνές καλλιτέχνιδες
Πολωνοί σκηνοθέτες κινηματογράφου
Πολωνοί φεμινιστές
Εννοιολογικοί καλλιτέχνες
Σελίδες με μη επιθεωρημένες μεταφράσεις