Τζον Μπάουρινγκ

Ο Σερ  Τζον Μπάουριγκ (όπως συνήθως αναφέρεται ελληνικά) ή Τζον Μπάουρινγκ (αγγλικά: Sir John Bowring, κινεζικά:寶寧,寶靈ή包令) (17 Οκτωβρίου 1792 – 23 Νοεμβρίου 1872) ήταν Βρετανός (Άγγλος) πολιτικός οικονομολόγος, πολύγλωσσος συγγραφέας και ο 4ος Κυβερνήτης του Χονγκ Κονγκ.

Πρώτα χρόνια
Ο Τζον Μπάουριγκ γεννήθηκε στο Έξετερ (Exeter) της Αγγλίας και ήταν γιος του Καρόλου Μπάουριγκ (Charles Bowring, 1769-1856), εμπόρου μαλλιού, από παραδοσιακή Ενωτική οικογένεια και της Σάρας Τζέιν Ανν (Sarah Jane Anne, θ. 1828), κόρης του Τόμας Λέιν (Thomas Lane), εφημέριου σε ναό της κωμόπολης St Ives, στην Κορνουάλη (Cornwall).
Η τελευταία υποχρεωτική εκπαίδευση που πήρε ήταν στο Ενωτικό Σχολείο της πόλης Μορετονχάμπστεντ (Moretonhampstead) και στη συνέχεια άρχισε να εργάζεται στην επιχείρηση του πατέρα του, σε ηλικία 13 ετών.
Ο Μπάουριγκ σε κάποιο στάδιο της νεανικής του ηλικίας ήθελε να γίνει υπουργός. Από νεαρός επηρεάστηκε από τις ιδέες του Τζέρεμι Μπένθαμ και αργότερα έγινε φίλος του.  Ωστόσο, δεν συμμεριζόταν την περιφρόνηση του Μπένθαμ για τις “ωραίες γραφές» (Belles Lettres).  Ήταν, επίσης, επιμελής μαθητής της λογοτεχνίας και των ξένων γλωσσών, ιδίως εκείνων της Ανατολικής Ευρώπης. Ο Μπάουριγκ συγκρίνεται αναλογικά μεταξύ των μεγαλύτερων στον κόσμο “υπερπολύγλωττων” (hyperpolyglots) Τζιουζέπε Κάσπαρ Μετζοφάντι (Giuseppe Caspar Mezzofanti) και Χανς Κόνον φον ντερ Γκάμπελεντζ (Hans Conon von der Gabelentz), καθώς το ταλέντο του, του επέτρεπε να γνωρίζει περί τις 200 γλώσσες και μπορούσε να μιλήσει περίπου 100.

Κατεξοχήν λογοτεχνικό έργο του την περίοδο αυτή, ήταν η μετάφραση της παραδοσιακών λαϊκών τραγουδιών από τις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες, παρόλο που ο ίδιος έγραψε επίσης δικά του ποιήματα και ύμνους, καθώς και έργα για πολιτικά και οικονομικά θέματα. Οι πρώτοι καρποί της ενασχόλησής του με τη ξένη λογοτεχνία εμφανίστηκαν με έργα όπως το Specimens of the Russian Poets (1821-1823). Ακολούθησαν τα έργα: Batavian Anthology (1824), Ancient Poetry and Romances of Spain (1824), Specimens of the Polish Poets (1827),  Serbian Popular Poetry (1827) και Poetry of the Magyars (1830).

Ο Τζον Μπάουριγκ και η Φιλελληνική Επιτροπή του Λονδίνου (1823-1826)
Ο Τζον Μπάουριγκ μαζί με τον Έντουαρντ Μπλακιέρ ουσιαστικά απετέλεσαν τον κινητήριο παράγοντα για την ίδρυση της Φιλελληνικής Επιτροπής του Λονδίνου (αγγλικά: London Greek Committee ή London Philhellenic Committee, 1823-1826) που ήταν κίνηση φιλελλήνων, η οποία συστάθηκε, τον Μάρτιο του 1823 με κύριο σκοπό την υποστήριξη της ελληνικής Επανάστασης.

Καριέρα ως πολιτικός οικονομολόγος
Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, στην ηλικία περίπου των 33 ετών και μετά, άρχισε να συνεισφέρει στην νεοϊδρυθείσα τότε εβδομαδιαία έκδοση Westminster Review (1824-1914) από την οποία διορίστηκε, το 1825, ως εκδότης. Με τη συμβολή του στο Westminster Review απέκτησε μεγάλη φήμη ως πολιτικός οικονομολόγος και ως κοινοβουλευτικός μεταρρυθμιστής (reformer).  Υποστήριξε από τις σελίδες του την υπόθεση του ελεύθερου εμπορίου πολύ πριν να διαδοθεί από τους Ρίτσαρντ Κόμπντεν (Richard Cobden, 1804-1869) και Τζον Μπράιγκτ (John Bright, 1811-1889). 
Διακήρυττε θερμά εξ ονόματος της κοινοβουλευτικής μεταρρύθμισης (Reform Act 1832), την καθολική χειραφέτηση (Catholic emancipation) και την λαϊκή εκπαίδευση (popular education).  Το 1828 επισκέφτηκε την Ολλανδία και το Φεβρουάριο του 1829 το Πανεπιστήμιο του Χρόνινγκεν που του απένειμε διδακτορικό της νομικής. Την επόμενη χρονιά ήταν στη Δανία, προετοιμάζοντας τη δημοσίευση συλλογής σκανδιναβικής ποίησης. Μέχρι το 1832 διετέλεσε γραμματέας εξωτερικών του συλλόγου “British and Foreign Unitarian Association”. Ο Τζέρεμι Μπένθαμ προσπάθησε να τον βοηθήσει να διοριστεί καθηγητής της Αγγλικής ή της Ιστορίας στο Πανεπιστημιακό Κολέγιο Λονδίνου  εν τη γενέσει του ιδρύματος,  αλλά κανένας από τους δυο τους δεν είχε μεγάλη επιρροή στο νέο πανεπιστήμιο.  Ο Τζέρεμι Μπένθαμ, εν τέλει, όρισε τον Μπάουριγκ ουσιαστικό εκτελεστή του έργου του και ο Μπάουριγκ ανέλαβε το έργο της προετοιμασίας μιας συγκεντρωτικής έκδοσης των έργων του Μπένθαμ.  Αυτό το έργο, κορυφώθηκε το 1843, με την έκδοση έντεκα τόμων με εργογραφία του  Μπένθαμ.

Βρετανός βουλευτής
Το 1835 ο Μπάουριγκ εισήλθε στο κοινοβούλιο ως μέλος της εκλογικής περιφέρειας “Kilmarnock Burghs” (UK Parliament constituency) και κατά το επόμενο έτος διορίστηκε επικεφαλής μιας κυβερνητικής επιτροπής, η οποία απεστάλη στη Γαλλία για να διερευνήσει την πραγματική κατάσταση του εμπορίου μεταξύ των δύο χωρών.  Ασχολήθηκε με παρόμοιες έρευνες στην Ελβετία, την Ιταλία, τη Συρία και ορισμένα από τα κρατίδια της Γερμανικής Αυτοκρατορίας. 

 

Τα αποτελέσματα αυτών των αποστολών εμφανίστηκαν σε μια σειρά εκθέσεων του, πριν από την εκλογή του στη Βουλή των Κοινοτήτων. Εκτός από μια αποχώρησή του διάρκειας τεσσάρων ετών, παρέμεινε στο κοινοβούλιο από το 1841 μέχρι το 1849 ως μέλος της εκλογικής περιφέρειας “Bolton” (UK Parliament constituency).  Κατά τη διάρκεια αυτής της πολυάσχολης περιόδου βρήκε ελεύθερο χρόνο για τη λογοτεχνία και δημοσίευσε το 1843 μετάφραση του Manuscript of the Queen's Court (συλλογή τσεχικής μεσαιωνικής ποίησης, η οποία αργότερα θεωρήθηκε ως ψευδής από τον Τσέχο ποιητή Václav Hanka).  Το 1846 έγινε πρόεδρος του συνδέσμου “Mazzinian People's International League” (ο σύνδεσμος αυτός είχε επιρροές από τον Ιταλό ακτιβιστή και δημοσιογράφο Giuseppe Mazzini).

Χωρίς κληρονομικό πλούτο ή μισθό ως βουλευτής του Μπόλτον, ο Μπάουριγκ ήθελε να διατηρήσει την πολιτική του καριέρα με σημαντικές επενδύσεις στη βιομηχανία σιδήρου της νότιας Ουαλίας κατά τα μέσα της δεκαετίας του 1840. Επικεφαλής μιας μικρής ομάδα πλούσιων εμπόρων και τραπεζιτών από το Λονδίνο ανέλαβε ως πρόεδρος της εταιρείας “Llynvi Iron Company” ιδρύοντας μια μεγάλη σιδηρουργία στην πόλη Maesteg της Glamorgan, μεταξύ του 1845-1846. Χωρίς να χάσει χρόνο ανέθεσε στον αδελφό του, Τσαρλ Μπάουριγκ, τη γενική διεύθυνση και σύντομα η ονομασία της περιοχής γύρω από σιδηρουργείο του έγινε Μπάουρινγκτον (Bowrington).  Παρά το γεγονός ότι έχασε τα κεφάλαιά του κατά την τραπεζική και εμπορική κρίση του 1847 (Panic of 1847) ο John Bowring είχε αποκτήσει τη φήμη του καλού εργοδότη. Ένας σύγχρονός του σχολίασε ότι «έδωσε στους φτωχούς τα δικαιώματά τους και έλαβε την ευλογία τους». Η επιχειρηματική αποτυχία του στη Νότια Ουαλία τον οδήγησε άμεσα στο να αποδεχτεί την προσφορά του Ερρίκου Ιωάννη Τεμπλ, γνωστότερου ως Πάλμερστον, να γίνει πρόξενος στην Καντόνα.
Λίγο πριν, το 1845, είχε γίνει επίσης πρόεδρος των σιδηροδρόμων "London and Blackwall Railway", τον πρώτο στον κόσμο ατμοκίνητο σιδηρόδρομο αστικών επιβατικών μεταφορών και πρόδρομο του συνόλου του σιδηροδρομικού δικτύου του Λονδίνου (“London Rail”).

Πρόξενος στην Καντόνα
Το 1849, ο Μπάουριγκ διορίστηκε ως ο πρόξενος της Βρετανίας στην Καντόνα (σημερινή Κουανγκτσόου) και ως επιστάτης του εμπορίου στην Κίνα, μια θέση που κατείχε για τέσσερα χρόνια.
Τόσο πριν την Καντόνα, όσο και μετά την επιστροφή του εκ νέου στη Βρετανία, ο Μπάουριγκ διέπρεψε ως υπέρμαχος στο “Zήτημα του δεκαδικού νομίσματος”.  Στις 27 Απριλίου 1847 απηύθυνε στην Βουλή των Κοινοτήτων επί της ουσίας του ζητήματος αυτού. Συμφώνησε σε συμβιβασμό, που οδήγησε στη κυκλοφορία του φλορινιού (British two shilling coin, florin) το ένα δέκατο δηλαδή μιας στερλίνας (η αγγλική λίρα), που εισήχθη ως ένα πρώτο βήμα το 1848 και ευρύτερα από το 1849. Δημοσίευσε επίσης εργασία με τίτλο: The Decimal System in Numbers, Coins and Accounts το 1854.

Κυβερνήτης του Χονγκ Κονγκ
Στις 13 Απριλίου του 1854, ο Μπάουριγκ εστάλη στο Χονγκ Κονγκ ως κυβερνήτης. Κατά τη διάρκεια της θητείας του αυτής, ξέσπασε διαφορά με την Κίνα που προκλήθηκε από την "εμπνευσμένη" ή αυταρχική πολιτική του και οδήγησε στο Δεύτερο Πόλεμο του Οπίου (1856-1860). Παράλληλα, την ίδια στιγμή, επέτρεψε στους Κινέζους πολίτες του Χονγκ Κονγκ να υπηρετούν ως ένορκοι στις δίκες και να γίνονται δικηγόροι. Ο Μπάουριγκ επίσης πιστώνεται τη δημιουργία του πρώτου εμπορικού δημόσιου συστήματος υδροδότησης του Χονγκ Κονγκ.  Ανέπτυξε τη μητροπολιτική περιοχή του ανατολικού Wan Chai στις εκβολές ποταμού κοντά στο Happy Valley και στο λιμάνι Victoria (Victoria Harbour) από την επιμήκυνση του ποταμού προς το κανάλι. Η περιοχή αυτή ονομάστηκε Μπάουρινγκτον (Bowrington), προς τιμήν του. Με διάταγμα του εξασφάλισε την ασφαλέστερη σχεδίαση όλων των μελλοντικών έργων κατασκευής κτιρίων στην αποικία του Χονγκ Κονγκ.
Το 1855 επισκέφθηκε το Σιάμ (Rattanakosin Kingdom) και διαπραγματεύτηκε με τον βασιλιά Μονγκούτ (Mongkut) σύμφωνο εμπορίου, το οποίο σήμερα συνήθως αναφέρεται ως η “Συνθήκη Μπάουριγκ” (Bowring Treaty).  Ο Μπάουριγκ συνταξιοδοτήθηκε ως Κυβερνήτης τον Μάρτιο του 1859.

Μεταγενέστερη καριέρα 

Από τις τελευταίες του αποστολές, που του ανατέθηκαν από τη βρετανική κυβέρνηση, ήταν η αποστολή του ως επίτροπος στην Ιταλία το 1861, προκειμένου να υποβάλει έκθεση σχετικά με τις βρετανικές εμπορικές σχέσεις με το νέο βασίλειο. Στη συνέχεια ο  Μπάουριγκ αποδέχτηκε το διορισμό του ως πληρεξούσιος υπουργός και απεσταλμένος από την έκτακτη κυβέρνηση της Χαβάης στα δικαστήρια της Ευρώπης και με αυτή την ιδιότητα διαπραγματεύτηκε διάφορες συμφωνίες με το Βέλγιο, την Ολλανδία, την Ιταλία, την Ισπανία και την Ελβετία.

Προσωπική ζωή
Ο Τζον Μπάουρινγκ παντρεύτηκε δύο φορές.  Με την πρώτη σύζυγό του, Μαρία Λέβιν (Maria Lewin, 1793/4-1858), την οποία παντρεύτηκε το 1818 μετά τη μετάβαση του στο Λονδίνο, είχε πέντε γιους και τέσσερις κόρες (Maria, John, Frederick, Lewin, Edgar, Charles, Edith, Emily και Gertrude).  Η σύζυγός του Μαρία πέθανε από δηλητηρίαση, με αρσενικό, το 1858. Ο μεγαλύτερος γιος του ο John Charles Bowring παρουσίασε τη συλλογή κολεοπτέρων του Μπάουριγκ στο Βρετανικό Μουσείο μετά τον θάνατό του.  Ο τέταρτος γιος του ο Edgar Alfred Bowring ήταν μέλος του Κοινοβουλίου για το Έξετερ από το 1868 έως το 1874. Ο Έντγκαρ Άλφρεντ Μπάουρινγκ ήταν επίσης γνωστός ως μεταφραστής. Ο Lewin Bentham Bowring ήταν μέλος της Δημόσιας Υπηρεσίας της Βεγγάλης (Bengal Civil Service) και γραμματέας στην Ινδία του Λόρδου Κάνινγκ (Lord Canning: Charles Canning, 1st Earl Canning) και του Λόρδου Έλγιν (Lord Elgin: James Bruce, 8th Earl of Elgin), και Επίτροπος της πόλης του Mysore στην Ινδία.
Η κόρη του Έμιλι έγινε ρωμαιοκαθολική καλόγρια, με το όνομα αδελφή Emily Aloysia Bowring.  Ήταν η πρώτη διευθύντρια της Ιταλικής Μοναστικής Σχολής (“Italian Convent School”), γνωστής σήμερα ως “Sacred Heart Canossian College”, στο Χονγκ Κονγκ, από το 1860 έως το 1870. 
Ο Τζον Μπάουρινγκ παντρεύτηκε τη δεύτερη σύζυγό του, την Ντέμπορα Καστλ (Deborah Castle, 1816-1903), το 1860. Δεν απέκτησαν μαζί παιδιά.  Η Ντέμπορα Κάστλ - Μπάουρινγκ ήταν επίσης εξέχουσα ενωτική, ακτιβίστρια και υποστηρίκτρια του κινήματος για την παροχή δικαιώματος ψήφου στις γυναίκες. Επίσης ο Τζον Μπάουρινγκ είναι ο προ-προπαππούς της ηθοποιού Σουζάνας Γιόρκ (Susannah York).

Θάνατος
Ο Τζον Μπάουριγκ πέθανε στις 23 Νοεμβρίου του 1872, σε ηλικία 80 ετών.

Τιμητικές διακρίσεις
Έλαβε αρκετές τιμητικές διακρίσεις από διάφορες χώρες. Ενδεικτικά:
 Ιππότης Ταξιάρχης του Τάγματος του Μπαθ (KCB), το 1854.
  Συνεργάτης της Βασιλικής Κοινωνίας  (Royal Society) και της Βασιλικής Γεωγραφικής Εταιρείας (Royal Geographical Society) 
 Λόρδος της επίτιμης φιλίας του Σιάμ (Phraya Siamanukulkij Siammitrmahayot, Lord of honorary friendship of Siam).
 Εκλεγμένο μέλος της “American Antiquarian Society”, το 1834.

Ονομασίες περιοχών προς τιμήν του Μπάουρινγκ

Στα μέσα του 19ου αιώνα, μια συνοικία της Llynfi Valley, στο Glamorgan, της Νότιας Ουαλίας ήταν γνωστή ως Μπάουρινγκτον (Bowrington), καθώς ανεγέρθηκε, όταν ο John Bowring ήταν εκεί πρόεδρος της τοπικής εταιρείας σιδήρου.  Η σιδηρουργική κοινότητα του Bowring έγινε αργότερα μέρος της αστικής περιοχής του Maesteg (Maesteg Urban District).  Το όνομα αναβίωσε τη δεκαετία του 1980, όταν μια επενδυτική αγορά του Maesteg ονομαζόταν Bowrington Arcade.

Ως ο 4ος Κυβερνήτης του Χονγκ Κονγκ, διάφορα σημεία στην πόλη αυτή έχουν πάρει τιμητικά το όνομά του:
 Bowring Praya West και Bowring Praya Central ήταν δύο δρόμοι φτιαγμένοι κατά τη διάρκεια της θητείας του, αλλά αντίστοιχα μετονομάστηκαν Des Voeux Road West και Des Voeux Road Central, το 1890.
 Το Μπάουρινγκτον  ή Πόλη του Μπάουρινγκ (Bowrington ή Bowring City) ήταν μια περιοχή που ο Μπάουριγκ είχε χτίσει γύρω από τις εκβολές του ποταμού Wong Nai Chung και είναι η περιοχή που σήμερα βρίσκεται η Αγορά του Μπάουρινγκτον (Bowrington Market).  Έχτισε και μια επέκταση που ονομάζεται Κανάλι του Μπάουρινγκτον (Bowrington Canal) από την οποία περνούσε η Λεωφόρος Μπάουρινγκτον (σήμερα λέγεται Canal Road) και βρισκόταν επίσης η Γέφυρα Μπάουρινγκτον (Bowrington Bridge).

Εργογραφία

Λογοτεχνικά έργα
 Specimens of the Russian Poets, («Δείγματα Ρώσων Ποιητών»), (1821–1823),
 Peter Schlemihl, a German Story, μετάφραση, (1824),
 Batavian Anthology, (1824),
 Ancient Poetry and Romances of Spain, («Αρχαία Ποίηση και Ρομάντζα της Ισπανίας»), (1824),
 Hymns, («Ύμνοι»), ιδιωτική έκδοση, (1825), που περιλαμβάνει τους ύμνους In the cross of Christ I Glory, και Watchman, Tell Us of the Night,  οι οποίοι εξακολουθούν να χρησιμοποιούνται σε πολλές εκκλησίες.  Ο Αμερικανός συνθέτης Charles Ives χρησιμοποίησε μέρος του ύμνου Watchman, Tell Us of the Night στην εισαγωγή της “Τέταρτης Συμφωνίας” του.
 Specimens of the Polish Poets, («Δείγματα Πολωνών Ποιητών»), (1827),
 Serbian Popular Poetry, («Σερβική Λαϊκή Ποίηση»), (1827),
 Poetry of the Magyars («Ποίηση των Μαγιάρων»), (1830),
 Cheskian Anthology, («Τσέχικη Ανθολογία), (1832),
 Bentham's Deontology («Δεοντολογία του Μπένθαμ»), εκδότης, Τόμος I, Τόμος II, (1834),
 Minor Morals for Young People, («Μικρά Ήθη για Νέους»), (1834),
 Manuscript of the Queen's Court («Τα χειρόγραφα του Δικαστηρίου της Βασίλισσας¨), (1843),
 The Decimal System in Numbers, Coins and Accounts, («Το δεκαδικό σύστημα σε Αριθμούς, Νομίσματα και Λογαριασμούς», (1854),
 The Kingdom and People of Siam, («Το Βασίλειο και οι Άνθρωποι του Σιάμ»), (1857),
  A visit to the Philippine Islands («Μια επίσκεψη στα νησιά των Φιλιππίνων»), (1859),
 Translations from Alexander Petőfi (Sándor Petőfi ή Alexander Petrovics) («Μεταφράσεις από τον Αλέξανδρο Πέτροβιτς»), (1866)

Γενικότερη εργογραφία
 John Bowring, "Observations on the State of Religion and Literature in Spain, Made During a Journey Through the Peninsula in 1819", George Smallfield, 1819,
 John Bowring, "Details of the Arrest, Imprisonment and Liberation of an Englishman: By the Bourbon Government of France", Rowland Hunter ... and Effingham Wilson, 1823,
 John Bowring, "Ancient Poetry and Romances of Spain", Taylor and Hessey, 1824,
 Adelbert Von Chamisso, John Bowring, Friedrich Heinrich Karl Freiherr de La Motte-Fouqué, George Cruikshank, "Peter Schlemihl", Wells and Lilly, 1824,
 John Bowring, Barthold Henrik Lulofs, "Toelichting en bedenkingen op John Bowring's aanmerkingen over onze Nederlandsche letterkunde", Oomkens, 1829,
 John Bowring, "Sketch of the Language and Literature of Holland: Bij- Being a Sequal to His Batavian Anthology", 1829,
 John Bowring, A. Telting, "Brieven van John Bowring: geschreven op eene reize door Holland, Friesland en Groningen. Iets over de Friesche letterkunde", Τόμος 1, Suringar, 1829,
 John Bowring, A. Telting, "Brieven van John Bowring: geschreven op eene reize door Holland, Friesland en Groningen. Iets over de Hollandsche taal en letterkunde", Τόμος 2, Suringar, 1829,
 John Bowring, A. Telting, "Brieven van John Bowring: geschreven op eene reize door Holland, Friesland en Groningen", Τόμος 3, Suringar, 1830,
 John Bowring, " 2. Report on the Public Accounts of France, to the Right Honourable the Lords Commissioners of His Majesty's Treasury ...", 1831,
 John Bowring, "Deontologie au science de la Morale Ouvrage posthume de Jer. Bentham, revu", mis en ordre et publie par John. Bowring; traduit sur le manuscript par Benj. Laroche, [s.n.], Paris  1834 (στα γαλλικά),
 John Bowring, "Report on Egypt and Candia: addressed to the Right Hon. Lord Viscount Palmerston, Her Majesty's principal secretary of state for foreign affairs, &c. &c. &c.", by John Bowring, Printed by W. Clowes and sons for Her Majesty's Stationery Office, London 1840, και Report on Egypt and Candia", W. Clowes, 1840,
 John Bowring, "The Kingdom and People of Siam; with a Narrative of the Mission to that Country in 1855", Τόμος 1, J. W. Parker, 1857, 
 John Bowring, "The Kingdom and People of Siam; with a Narrative of the Mission to that Country in 1855", Τόμος 2, J. W. Parker, 1857,
 John Bowring, "The Kingdom and People of Siam: volume two", Τόμος 2, Oxford in Asia historical reprints, Oxford University Press, 1857, ISBN 0195803914, 9780195803914,
 John Bowring, "The Philippine Islands", 1859,
 Adelbert Von Chamisso, John Bowring, Willy Pogány, "Peter Schlemihl", D. McKay Company, 1929,  
 John Bowring, "The Kingdom and People of Siam: With a Narrative of the Mission to That Country in 1855", AMS Press, 1975, ISBN 0404548024, ISBN 9780404548025,
 Adelbert Von Chamisso, John Bowring, "Peter Schlemihl", Langtry Press, 1992, ISBN 1870007042, ISBN 9781870007047
 John Bowring, "The Kingdom and People of Siam: With a Narrative of the Mission to That Country In 1855", Adegi Graphics LLC, 1999, ISBN 0543953114, ISBN 9780543953117, 
 John Bowring, "The Kingdom and People of Siam: With a Narrative of the Mission to That Country In 1855", Adegi Graphics LLC, 1999, ISBN 0543887049, ISBN 9780543887047 
 Adelbert Von Chamisso, John Bowring, "Peter Schlemihl", Standard Publications, Incorporated, 2008, ISBN 1438502338, ISBN 9781438502335, 
 John Bowring, "The Kingdom and People of Siam V1: With A Narrative of the Mission to That Country In 1855 (1857)", Lightning Source, 2009, ISBN 1104915197, ISBN 9781104915193, 
 John Bowring, "Details of the Arrest, Imprisonment and Liberation of an Englishman by the Bourbon Government of France", Beston Press, 2009, ISBN 1444661701, ISBN 9781444661705, 
 John Bowring, "Minor Morals for Young People", General Books LLC, 2010, ISBN 1154007766, ISBN 9781154007763,
 Jeremy Bentham, John Stuart Mill, John Bowring, "The Westminster Review", Volume 4, BiblioLife, 2010, ISBN 114207627X, ISBN 9781142076276, 
 John Bowring, A. Telting, "Brieven Van John Bowring: Geschreven Op Eene Reize Door Holland, Friesland En Groningen. Iets Over de Friesche Letterkunde", Τόμος 1, Nabu Press, 2011, ISBN 1245602462, ISBN 9781245602464 
 John Bowring, "Details of the Arrest, Imprisonment and Liberation of an Englishman, by the Bourbon Government of France...", Nabu Press, 2011, ISBN 1247745821, ISBN 9781247745824,
 John Bowring, "Ancient Poetry and Romances of Spain...", Nabu Press, 2011, ISBN 1248035771, ISBN 9781248035771, 
 John Bowring, "[Minor Morals for Young People...]", Nabu Press, 2011, ISBN 1271933039, ISBN 9781271933037 
 John Bowring, "Details of the Arrest, Imprisonment and Liberation of an Englishman by the Bourbon Government of France", Hardpress, 2012, ISBN 1290612358, ISBN 9781290612357, 
 John Bowring, Barthold Henrik Lulofs, "Toelichting En Bedenkingen Op John Bowring's Aanmerkingen Over Onze Nederlandsche Letterkunde", Nabu Press, 2012, ISBN 1286077788, ISBN 9781286077788,
 Jeremy Bentham, John Bowring, "The Works", Volume 2, Nabu Press, 2012, ISBN 1286698936, ISBN 9781286698938, 
 Jeremy Bentham, John Bowring, "The Works", Volume 11, Nabu Press, 2012, ISBN 1286507650, ISBN 9781286507650, 
 John Bowring, "Specimens of the Polish Poets; With Notes and Observations on the Literature of Poland", General Books, 2012, ISBN 1231678283, ISBN 9781231678282, 
 John Bowring, "Ancient Poetry and Romances of Spain", Hardpress, 2013, ISBN 1314060570, ISBN 9781314060577 
 John Bowring, "The Kingdom and People of Siam: With a Narrative of the Mission to that Country in 1855", Τόμος 1 του "The Kingdom and People of Siam", 2 Volume Set, Cambridge University Press, 2013, ISBN 1108056059, ISBN 9781108056052,
 Adelbert Von Chamisso, John Bowring, "Peter Schlemihl (Illustrated)", CreateSpace Independent Publishing Platform, 2013, ISBN 1481994387, ISBN 9781481994385, 
 Adelbert Von Chamisso, John Bowring, "Peter Schlemihl", Tredition Classics, 2013, ISBN 3849186334, ISBN 9783849186333, 
 John Bowring, "Autobiographical Recollections of Sir John Bowring", HardPress, 2013, ISBN 131385137X, ISBN 9781313851374, 
 John Bowring, "A Visit to the Philippine Islands - Primary Source Edition", BiblioBazaar, 2014, ISBN 1295522543, ISBN 9781295522545, 
 Adelbert Von Chamisso, John Bowring, "Peter Schlemihl", CreateSpace Independent Publishing Platform, 2015, ISBN 1508782024, ISBN 9781508782025, 
 John Bowring, Great Britain Foreign Office, "Report on Egypt and Candia", BiblioLife, 2015, ISBN 1297547373, ISBN 9781297547379,
 Jeremy Bentham, John Bowring, "Works of Jeremy Bentham", Volume 1, Μέρος 2, BiblioLife, 2015, ISBN 1297711920, ISBN 9781297711923,
 Jeremy Bentham, John Bowring, "Works of Jeremy Bentham", Volume 2, Μέρος 2, BiblioBazaar, 2015, ISBN 1296886565, ISBN 9781296886561, 
 Jeremy Bentham, John Bowring, "Works of Jeremy Bentham", Volume 3, Μέρος 1, BiblioLife, 2015, ISBN 1297909267, ISBN 9781297909269 
 Jeremy Bentham, John Bowring, "The Works of Jeremy Bentham", Volume 8, BiblioLife, 2015, ISBN 1297704045, ISBN 9781297704048,
 Jeremy Bentham, John Bowring, "Works of Jeremy Bentham", Τόμος 9, BiblioLife, 2015, ISBN 1297709365, ISBN 9781297709364,

Περαιτέρω ανάγνωση
  
 George Frederick Bartle,"Jeremy Bentham and John Bowring: a study of the relationship between Bentham and the editor of his Collected Works". Bulletin of the Institute of Historical Research 36: 27–35. doi:10.1111/j.1468-2281.1963.tb00620.x, 1963, 
 George Frederick Bartle, "An old radical and his brood: a portrait of Sir John Bowring and his family based mainly on the correspondence of Bowring and his son, Frederick Bowring", Janus, London 1994, 
 Philip Bowring,  "Sir John Bowring: the imperial role of a lifelong radical". Asian Affairs 42: 419–29. doi:10.1080/03068374.2011.605604, 2011. 
 G. B. Endacott, "A biographical sketch-book of early Hong Kong", Hong Kong University Press. pp. 36–44. ISBN 978-962-209-742-1.  1962, 2005, 
 Stone, Gerald (2009) [2004]. "Bowring, Sir John (1792–1872)". Oxford Dictionary of National Biography (online ed.). Oxford University Press. doi:10.1093/ref:odnb/3087. (subscription required=χρειάζεται εγγραφή)
 David Todd, "John Bowring and the global dissemination of free trade". Historical Journal 51: 373–97. doi:10.1017/s0018246x08006754, 2008, 
 Joyce Alice Youings, "Sir John Bowring, 1792-1872: aspects of his life and career". ed. Devonshire Association. Plymouth 1993,

Δείτε επίσης
 Φιλελληνική Επιτροπή του Λονδίνου, Ελληνική Επανάσταση του 1821, Ιστορία της οικονομίας της Ελλάδας, Ελληνικός Εμφύλιος 1823 - 1825, Βρετανική επιρροή στην Ελλάδα, Σχέσεις Ελλάδας και Ηνωμένου Βασιλείου, Χονγκ Κονγκ, Ταϊλάνδη

Παραπομπές - σημειώσεις

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Oxford DNB, Sir John Bowring (1792–1872), (subscription required=χρειάζεται εγγραφή),
 "Works by John Bowring" στο "Project Gutenberg"
 "Works by or about John Bowring" στο "Internet Archive"
 "Autobiographical Recollections of Sir John Bowring (1877)", στο "Internet Archive"
 "Biography", Dictionary of Unitarian & Universalist Biography,
 "8 portraits of John Bowring", στο "National Portrait Gallery",
 Erik Ringmar, "Liberal Barbarism: The European Destruction of the Palace of the Emperor of China, (PDF), Palgrave Macmillan, New York 2013,
 Hansard 1803–2005: "contributions in Parliament by John Bowring",

Άγγλοι πολιτικοί
Βρετανοί φιλέλληνες
Βρετανοί διπλωμάτες