Δελτίο αστυνομικής ταυτότητας (Ελλάδα)

Το Δελτίο Ταυτότητας (συχνά αναφερόμενο καταχρηστικά ως αστυνομική ταυτότητα ή δελτίο αστυνομικής ταυτότητας) είναι επίσημο έγγραφο του Ελληνικού Κράτους.

Πρόκειται για έγγραφο υποχρεωτικό για όλους του πολίτες του Κράτους άνω των 12 ετών, που εκδίδεται από την Ελληνική Αστυνομία. Οι πολίτες είναι υποχρεωμένοι να το φέρουν πάντοτε μαζί τους και να το επιδεικνύουν όταν ζητείται από τις Αστυνομικές Αρχές, διαφορετικά είναι πιθανή η μεταφορά τους στο πλησιέστερο Αστυνομικό Τμήμα για εξακρίβωση στοιχείων. Το Ελληνικό διαβατήριο θεωρείται έγγραφο ταυτοποίησης ισοδύναμο με την αστυνομική ταυτότητα. (Επίσης ισοδύναμα με την ταυτότητα έγγραφα θεωρούνται πλέον και το δίπλωμα οδήγησης και το ασφαλιστικό βιβλιάριο κάθε ασφαλιστικού φορέα ΔΙΣΚΠΟ/Φ.18/οικ.1640/21-01-2009).

Καθώς η Ελλάδα είναι χώρα-μέλος της Συμφωνίας Σένγκεν, το δελτίο αστυνομικής ταυτότητας αποτελεί έγκυρο ταξιδιωτικό έγγραφο μεταξύ των χωρών της Συμφωνίας. Το ονοματεπώνυμο αναγράφεται και με λατινικούς χαρακτήρες από το 2000, ενώ τα παλιά δελτία ταυτότητας είναι ισοδύναμα με τα νέα και οι χώρες-μέλη του Συμφώνου Σένγκεν είναι υποχρεωμένες να τα αναγνωρίζουν ως έγκυρα ταξιδιωτικά έγγραφα. Εξάλλου, το δελτίο αστυνομικής ταυτότητας χρησιμοποιείται για την ταυτοποίηση προσώπου των πολιτών στις εκλογικές διαδικασίες (τοπικές/περιφερειακές, εθνικές/βουλευτικές και Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου). Όμως, τα δελτία ταυτότητας έχουν πλέον 15ετή ισχύ. Αν π.χ. θέλετε να ανανεώσετε το διαβατήριό σας αλλά η ταυτότητα σας έχει εκδοθεί προ 15ετίας, δε θα γίνει δεκτή και θα πρέπει πρώτα να αλλάξετε ταυτότητα. Η 15ετής ισχύς δεν έχει γίνει γνωστή ευρέως στους πολίτες, με αποτέλεσμα να δημιουργούνται προβλήματα με την έκδοση σημαντικών εγγράφων.

Αστυνομική ταυτότητα 
Πολλές φορές χρησιμοποιείται ο τίτλος αστυνομική ταυτότητα σε χώρους όπου μπορεί να υπάρξει παρανόηση για το ποια ταυτότητα αναφερόμαστε. Για παράδειγμα αν σε έναν φοιτητή, στη σχολή του, ζητήσουν την ταυτότητα το αυτονόητο είναι ότι του ζητάνε τη φοιτητική ταυτότητα. Για να διευκρινιστεί η περίπτωση που ζητείται το Δελτίο Ταυτότητας συνηθίζει ο κόσμος να αναφέρεται στην "αστυνομική" ταυτότητα. Την κακή χρήση της λέξης επιτείνει και το γεγονός ότι συχνά σε έντυπα ζητείται το ΑΔΤ δηλαδή ο Αριθμός Δελτίου Ταυτότητας, το οποίο όμως παρεξηγείται ότι αναφέρεται στο Αστυνομικό Δελτίο Ταυτότητας.

Περιγραφή 
Στην μπροστινή όψη περιλαμβάνει την υπογραφή του κατόχου, τυποποιημένη ασπρόμαυρη φωτογραφία, ομάδα και ρέζους αίματος (προαιρετικά) και τα στοιχεία του δελτίου ταυτότητας (αριθμός, τόπος και ημερομηνία έκδοσης, αρχή έκδοσης). Στην πίσω περιλαμβάνει το επώνυμο, το όνομα και το όνομα των νόμιμων ανιόντων του κατόχου ταυτότητας με ελληνικούς και λατινικούς χαρακτήρες, καθώς και την ημερομηνία και τον τόπο γέννησης, το ύψος, τον δήμο στον οποίο είναι εγγεγραμμένος ο κάτοχος και η αρχή που εκδίδει την ταυτότητα.

Πριν το 2005, τα Δελτία Ταυτότητας ήταν υποχρεωτικά για πολίτες άνω των 14 ετών, ενώ περιλάμβαναν και άλλα πεδία που, από το 2002 και μετά, αφαιρέθηκαν για λόγους προστασίας προσωπικών δεδομένων ή/και γιατί δεν είναι απαραίτητα για τον σκοπό της ταυτοποίησης του προσώπου:
 επάγγελμα
 θρήσκευμα
 διεύθυνση κατοικίας
 ονοματεπώνυμο συζύγου
 σχήμα κεφαλής  
 δακτυλικό αποτύπωμα του δείκτη του δεξιού χεριού
 χρώμα ματιών και μαλλιών

Τεχνικά χαρακτηριστικά 
Η ελληνική ταυτότητα είναι φτιαγμένη από πολυστρωματικό χαρτί, διαστάσεων 11 x 6,5 εκ. Ως μέσο για την αποτροπή παραχάραξης, το χαρτί στο οποίο εκτυπώνεται φέρει ένα υδατογράφημα, ένα νήμα ασφαλείας και στοιχεία φωτοπολυμερισμού, αλλά δεν διαθέτει χαρακτηριστικά ασφαλείας (π.χ. μικρο-τσιπ, ολογράμματα) που βρίσκονται σε αναγνωριστικά στοιχεία άλλων χωρών. Παρ 'όλα αυτά, η Ελλάδα έχει την τεχνολογία και την εμπειρία της εκτύπωσης εγγράφων υψηλής ασφαλείας και αδειών οδήγησης.

Ηλεκτρονική Ταυτότητα (eID) 

Από το 2010, το Αστυνομικό προσωπικό, οι Ειδικοί Φρουροί και οι Συνοριοφύλακες έχουν ταυτότητες υψίστης ασφαλείας που πληρούν τα διεθνή πρότυπα ποιότητας. Στο παρελθόν υπήρξαν ανεπίσημα σχέδια για τη μετάβαση σε νέο τύπο δελτίου ταυτότητας, το οποίο θα μπορούσε ενδεχομένως να φέρει τον αριθμό κοινωνικής ασφάλισης του κατόχου, μια βιομετρική φωτογραφία και άλλα χαρακτηριστικά ασφαλείας, σε μέγεθος μιας πιστωτικής κάρτας. Μετά τις επιθέσεις του Παρισιού το 2015, το Υπουργείο Εσωτερικών εξέτασε τη μετάβαση στα νέα δελτία ταυτοτήτων με σκοπό την εναρμόνιση τους στα διεθνή πρότυπα ασφαλείας σε συνδυασμό των πιέσεων των ΗΠΑ ότι θα επαναφέρουν το καθεστώς βίζας για τους Έλληνες πολίτες. Στις 11 Μαρτίου 2016 το Υπουργείο Εσωτερικών δημιούργησε επιτροπή για τη δημιουργία σχεδίου για τις νέες ταυτότητες. Βάσει των εκθέσεων, η νομοθεσία θα τεθεί σε ισχύ το 2017, ακολουθούμενος έναν μια ανοικτό διαγωνισμό. Στις 23 Ιουλίου 2017 ο αναπληρωτής υπουργός Εσωτερικών δήλωσε σε συνέντευξή του ότι έχει κατατεθεί τροπολογία στο ελληνικό κοινοβούλιο για να τροποποιήσει τη μορφή με υπουργική απόφαση. Με το άρθρο 158 του Ν. 4483/2017 δόθηκε στον Υπουργό Εσωτερικών τη δυνατότητα να προσθέσει δεδομένα του κατόχου που δεν είχαν καθοριστεί από το νόμο και να καθορίσει τις απαραίτητες λεπτομέρειες σχετικά με τις ταυτότητες. Στις 30 Απριλίου 2018 δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως η υπουργική απόφαση, η οποία καθορίζει τις διαδικασίες σχετικά με την έκδοση και το σχεδιασμό των νέων δελτίων ταυτοτήτων, όπου έχει καθοριστεί μια διαδικασία για την αλλαγή των παλαιών δελτίων ταυτοτήτων εντός περιόδου 5 ετών με βάση το επώνυμο του κατόχου. Η έκδοση αναμενόταν να ξεκινήσει το πρώτο εξάμηνο του 2018 αλλά καθυστέρησε λόγω αμφισβήτησης των τεχνικών χαρακτηριστικών από την τότε ηγεσία του Σώματος. Στις 18 Απριλίου 2019 ξεκίνησε η διαγωνιστική διαδικασία για τη δημιουργία ενός νέου Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος Εντύπων Ασφαλείας (Ο.Π.Σ.Ε.Α.) με σκοπό την έκδοση των νέων δελτίων ταυτότητας, αλλά και όλων των εγγράφων ασφαλείας.

Με την αλλαγή της κυβέρνησης ο διαγωνισμός ακυρώθηκε από τον Υπουργό Προστασίας του Πολίτη Μιχάλη Χρυσοχοΐδη, θεωρώντας ότι τα χαρακτηριστικά των νέων ταυτοτήτων ήταν ανεπαρκή και ότι θα κηρυχθεί νέος διαγωνισμός, ενώ αργότερα ο Υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης Κυριάκος Πιερρακάκης ανακοίνωσε ότι οι νέες ταυτότητες θα βασίζονται στο εσθονικό μοντέλο, όπου με αυτές θα μπορεί ο πολίτης να εκπληρώνει τις συναλλαγές του με το Δημόσιο. Στις 21 Δεκεμβρίου 2019 ξεκίνησε στο Αρχηγείο της Ελληνικής Αστυνομίας η διαγωνιστική διαδικασία - με την αποστολή προσκλήσεων ενδιαφέροντος σε ικανό αριθμό εξειδικευμένων φορέων - για τη δημιουργία νέου Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος Εντύπων Ασφαλείας (Ο.Π.Σ.Ε.Α.) για την εκτύπωση – προσωποποίηση εντύπων ασφαλείας, συμπεριλαμβανομένου του νέου δελτίου Αστυνομικής Ταυτότητας Ελλήνων Πολιτών - Κάρτας Πολίτη, με συναφείς υπηρεσίες Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης. Οι νέες ελληνικές ταυτότητες θα είναι μορφότυπου ID-1 (διαστάσεων πιστωτικής κάρτας) και θα περιλαμβάνουν φυσικά και ηλεκτρονικά μέτρα ασφαλείας, σύμφωνα με σχετικό Ευρωπαϊκό Κανονισμό. Επιπλέον θα διαθέτουν ηλεκτρονικό μέσο, με το οποίο θα διευκολύνεται και διασφαλίζεται η πρόσβαση του κατόχου σε υπηρεσίες ηλεκτρονικής διακυβέρνησης, όπως η ηλεκτρονική αυθεντικοποίηση και η λήψη εγκεκριμένων ψηφιακών πιστοποιητικών. Τα κύρια χαρακτηριστικά τους θα είναι η έγχρωμη φωτογραφία του κατόχου τους, δύο αριθμοί, εκ των οποίων ο ένας θα είναι «μοναδικός» κι ένα ηλεκτρονικό κύκλωμα που θα πιστοποιεί πλήρως και ανά πάσα στιγμή τα στοιχεία του εικονιζομένου, επιτρέποντάς του ταυτόχρονα να επικοινωνεί μέσω του υπολογιστή του – από το σπίτι ή το γραφείο – με τις περισσότερες δημόσιες υπηρεσίες, αποφεύγοντας τις ουρές. Ειδικότερα, στις νέες ταυτότητες θα αναγράφονται τα στοιχεία που υπάρχουν και σήμερα (ονοματεπώνυμο κ.λπ.), ενώ θα προστεθούν και δύο αριθμοί: ο ένας θα είναι ο αριθμός της ταυτότητας (π.χ. Α 123456) και ο δεύτερος θα είναι ο Προσωπικός Αριθμός (ΠΑ), ο οποίος θεσμοθετήθηκε με τον Κώδικα Ψηφιακής Διακυβέρνησης (ν. 4727/2020), όπου μέσω αυτού ο πολίτης θα χρησιμοποιεί για να αλληλεπιδρά με το Δημόσιο. Αυτός, ο δεύτερος αριθμός, θα ακολουθεί τον πολίτη σε όλη του τη ζωή και δεν θα αλλάζει, ακόμα κι αν αντικαταστήσει τη χαμένη ταυτότητά του.

Η αστυνομική ταυτότητα σε ψηφιακή μορφή 
Aπό τις 28/12/2021 ενεργοποιήθηκε η δυνατότητα εισαγωγής της αστυνομικής ταυτότητας σε ψηφιακή μορφή (λεγόμενου και ως πιστοποιητικού ταυτοπροσωπίας) στην εφαρμογή αποθήκευσης πιστοποιητικών COVID Free GR .

Το πιστοποιητικό ταυτοπροσωπίας περιέχει στοιχεία του Δελτίου Αστυνομικής Ταυτότητας. 

Συγκεκριμένα: 

 Ονοματεπώνυμο
 Ημερομηνία γέννησης
 Φωτογραφία.

Σε κάθε περίπτωση, το πιστοποιητικό ταυτοπροσωπίας μπορεί να χρησιμοποιηθεί αποκλειστικά και μόνο για ελέγχους των πιστοποιητικών, σύμφωνα με τα μέτρα για τον περιορισμό της διασποράς του κορονοϊού και δεν υποκαθιστά σε καμία άλλη περίπτωση την αστυνομική ταυτότητα ούτε αποτελεί ταξιδιωτικό έγγραφο. Λίγες μέρες αργότερα, ο υφυπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης Γιώργος Γεωργαντάς αποκάλυψε σε ραδιοφωνική εκπομπή ότι σε συνεργασία με το Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη αναπτύσσεται νέα εφαρμογή με την οποία οι Έλληνες πολίτες θα μπορούν να έχουν την αστυνομική τους ταυτότητα σε ψηφιακή μορφή για κάθε νόμιμη χρήση από τα τέλη Α' Τριμήνου του 2022.

Αφαίρεση θρησκεύματος 
Στις 8 Μαΐου 2000 σε συνέντευξή του στην εφημερίδα Ελευθεροτυπία ο Υπουργός Δικαιοσύνης Μιχαήλ Σταθόπουλος ανακοίνωσε ότι η υποχρεωτική αναγραφή του θρησκεύματος στις αστυνομικές ταυτότητες ήταν αντίθετη με τον νόμο 2472/1997 για την προστασία των προσωπικών δεδομένων. Είχε προηγηθεί η Ευρωπαϊκή οδηγία Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων (95/46/ΕΚ) η οποία στην Ελλάδα πέρασε ως νομοθεσία με τον συγκεκριμένο νόμο (2472/1997), όπου ορίζεται σαφώς στο άρθρο 2 ότι το θρήσκευμα είναι προσωπικό δεδομένο. Η Εκκλησία της Ελλάδος αντιτάχθηκε αμέσως στην αφαίρεση του θρησκεύματος από τις αστυνομικές ταυτότητες. Σε σχετικό συλλαλητήριο που διοργανώθηκε στην Θεσσαλονίκη στις 14 Ιουνίου, ο Αρχιεπίσκοπος Χριστόδουλος είπε την περίφημη φράση «την Εκκλησία, όποιο χέρι θέλησε να την αγγίξει, αυτό ξεράθηκε». Ο Υπουργός Δημόσιας Τάξης ανακοίνωσε στις 17 Ιουλίου ότι το θρήσκευμα θα αφαιρεθεί από τις νέες ταυτότητες. Στις 24 Σεπτεμβρίου 2000 η Εκκλησία ξεκίνησε συλλογή υπογραφών στις ενορίες της με αίτημα την διενέργεια δημοψηφίσματος. Η συλλογή υπογραφών ολοκληρώθηκε τον Απρίλιο του 2001, συγκεντρώνοντας περισσότερες από 3 εκατομμύρια υπογραφές. Στις 29 Αυγούστου 2001 ο Αρχιεπίσκοπος παρέδωσε στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας Κωστή Στεφανόπουλο τις υπογραφές, αυτός όμως τις αρνήθηκε δηλώνοντας πως όλοι έχουν υποχρέωση να συμμορφώνονται με τους νόμους του Κράτους.

Το Συμβούλιο της Επικρατείας έκρινε ότι απαγορεύεται η υποχρεωτική αναγραφή του θρησκεύματος στις Αστυνομικές Ταυτότητες, ενώ η Αρχή Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων αντιτάχθηκε και στην προαιρετική αναγραφή του θρησκεύματος με την προσθήκη των γραμμάτων «ΧΟ» δίπλα στην υπογραφή του κατόχου. Τη νομιμότητα της συλλογής υπογραφών αμφισβήτησε εξάλλου ο Υπουργός Δικαιοσύνης Μιχαήλ Σταθόπουλος.

Πηγές 
 Ελληνική Αστυνομία - Έκδοση Δελτίου Ταυτότητας

Παραπομπές 

Ασφάλεια στην Ελλάδα
Ελληνική Κυβέρνηση