Πανελλήνιο πρωτάθλημα ποδοσφαίρου ανδρών 1912

Το πανελλήνιο πρωτάθλημα ποδοσφαίρου του 1912 διοργάνωσε η Τεχνική Επιτροπή Ποδοσφαιρίσεως ΤΕΠ του Συνδέσμου Ελληνικών Αθλητικών & Γυμναστικών Σωματείων ΣΕΑΓΣ, όπως ονομαζόταν τότε ο ΣΕΓΑΣ. Διεξήχθη κατά το χειμώνα και την άνοιξη του έτους, με το Σύλλογο Ποδοσφαιρίσεως Γουδή  να αναδεικνύεται πρωταθλητής .

Σε αντίθεση με τις πρόσφατες διοργανώσεις, σημειώθηκε αυξημένη συμμετοχή και συγκεκριμένα ομάδων από τους εξής πέντε (5): ΣΠ Γουδή, Εθνικός Γυμναστικός Σύλλογος Αθηνών, Πανελλήνιος Ποδοσφαιρικός Όμιλος (κάτοχος του τελευταίου τίτλου και μετέπειτα Παναθηναϊκός), Ποδοσφαιρικός Όμιλος Αθηνών (από τον οποίο είχε προκύψει ο προηγούμενος) και Σχολή Ευελπίδων. Δεν εκπροσωπήθηκε η περιοχή του Πειραιά με το σχεδόν μόνιμα μετέχοντα Πειραϊκό Σύνδεσμο.

Το σύστημα διεξαγωγής προέβλεπε, κατά τα συνήθη, μονές συναντήσεις και πιθανότατα όλες πραγματοποιήθηκαν στο Ποδηλατοδρόμιον του Νέου Φαλήρου στη θέση του σημερινού σταδίου Καραϊσκάκης. Ο περιμετρικός του στίβος ποδηλασίας, αφενός όριζε το χώρο με τις μεγαλύτερες διαστάσεις για τέλεση ποδοσφαιρικών αναμετρήσεων στην Αθήνα και τον Πειραιά της εποχής, αφετέρου επέτρεπε την παρακολούθηση από περισσότερους θεατές λόγω της επικλινούς του διαμόρφωσης.

Πρωταθλητής: Σύλλογος Ποδοσφαιρίσεως Γουδή

Αποτελέσματα
"Αύριον αρχίζουν οι αγώνες μεταξύ πρώτων ομάδων Συλλόγων, θα παίξη δε η του Εθνικού εναντίον της ομάδος "Γουδή". Ο αγών θα γίνη εις τας 3 μ.μ. εις το Ποδηλατοδρόμιον Φαλήρου."
Έχουν εξακριβωθεί μόνον τα αποτελέσματα του πρωταθλητή:

Η τέταρτη συνάντηση αναφέρεται ως η τελευταία των ηττημένων πριν τη συγχώνευση, κατ' άλλους απορρόφηση εξαιτίας διάλυσης, από τους πρωταθλητές για ίδρυση του βραχύβιου Αθηναϊκού Συλλόγου Ποδοσφαιρίσεως τον ερχόμενο Απρίλιο  (με τη λήξη φυσικά της διοργάνωσης). Επομένως, δεν είναι βέβαιο κατά πόσον ο ΠΟΑ ολοκλήρωσε τις υποχρεώσεις του στο πρωτάθλημα και εάν τελικά τέθηκε αντίπαλος (ίσως για μοναδική φορά) με τον ΠΠΟ, το σωματείο που σχηματίστηκε όταν τα περισσότερα μέλη του ίδιου είχαν πρόσφατα αποχωρήσει διαμαρτυρόμενα. Είναι γνωστό, αντίθετα, πως η ήττα του Πανελλήνιου από τον ΣΠ Γουδή με 1-9 πρόκειται για τη βαρύτερη σε επίσημο, ανεπίσημο ή φιλικό επίπεδο επί ένα και πλέον αιώνα έως σήμερα και ολόκληρης της ιστορίας του σημερινού Παναθηναϊκού ΑΟ, όπως δηλαδή θα μετονομαστεί το 1922.

Κατάταξη
 αλφαβητικά εκτός του πρώτου

Αναστολή αθλητικών εκδηλώσεων από το φθινόπωρο

Πριν τους δύο Παγκόσμιους του 20ού αι., ο Α' Βαλκανικός Πόλεμος υπήρξε η πρώτη εμπόλεμη κατάσταση η οποία προκαλεί ολική ματαίωση των διοργανώσεων και γενική απονέκρωση της αθλητικής δραστηριότητας στη χώρα. Παρότι το 1912 πρόκειται για ολυμπιακό έτος και στους Αγώνες της Στοκχόλμης μετείχαν τα 3 από τα 5 εμπλεκόμενα κράτη (Ελλάδα και με ολιγομελείς αποστολές Σερβία και Οθωμανική Αυτοκρατορία μέσω δύο Αρμένιων αθλητών στίβου, ενώ απείχαν Βουλγαρία και Μαυροβούνιο), δεν θα τιθόταν ζήτημα ολυμπιακής εκεχειρίας, καθώς άλλωστε ούτε μέχρι σήμερα δεν έχει επίσημα καθιερωθεί στα πρότυπα της αρχαίας περιόδου. Οι στρατιωτικές δυνάμεις, πάντως, επιστρατεύονται το Σεπτέμβριο (οι ελληνικές στις 18) και οι διμερείς κηρύξεις του πολέμου πραγματοποιούνται την 4η και 5η Οκτωβρίου, δηλαδή 2,5 μήνες αργότερα από την τελετή λήξης.

Ο συγγραφέας και αθλητικογράφος Πέτρος Λινάρδος συμπληρώνει:
 "Πολλές εκατοντάδες αθλητές πολέμησαν στο μέτωπο και μεγάλες ήσαν οι απώλειες ζωής αλλά και οι βαρύτατοι τραυματισμοί. Ολοι οι σύλλογοι της εποχής έδωσαν το «παρών» στα μέτωπα Ηπείρου και Μακεδονίας και στη δεύτερη νικηφόρα εκστρατεία του 1913.
 ΕΥΝΟΗΤΑ το πολυπληθέστερο βαρύ τίμημα προήλθε από τους συλλόγους με το μεγαλύτερο ανθρώπινο δυναμικό όπως ήσαν ο Πανελλήνιος ΓΣ και ο Εθνικός ΓΣ και όχι μόνο."

Στο αρχείο του πρώτου  έχουν βρεθεί τα ονόματα έξι (6) νεκρών αθλητών στο μέτωπο: Η. Γεωργίου, Α. Εδιπίδης, Θ. Καρακώστας, Λ. Κοσκούρας, Α. Μπούκας, Κ. Πετροπουλάκης και από τον δεύτερο μνημονεύονται οι εξής πέντε (5): Χρ. Αντωνόπουλος, Αδ. Δανουράκης, Απ. Μήττας, Α. Ρωσσέτης, Σ. Σκαρλάτος. Στις τότε απώλειες της οικογένειας του αθλητισμού, συγκαταλέγεται ο 44χρονος εθνικός αγωνιστής, λογοτέχνης και πολιτικός Κωνσταντίνος Μάνος, εκ των πρωτεργατών του στην Ελλάδα, υπέρμαχος του εκσυγχρονισμού του, οργανωτικό μέλος της Επιτροπής Ολυμπιακών Αγώνων ΕΟΑ για τους εναρκτήριους της σύγχρονης εποχής Ολυμπιακούς των Αθηνών το 1896 και από τους βασικότερους συντελεστές της επιτυχίας τους.

Η έναρξη της Συνδιάσκεψης Ειρήνης στο Λονδίνο το Δεκέμβριο και της οπισθοχώρησης της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας από τον Ιανουάριο του 1913, οδηγεί σε περιορισμό των εχθροπραξιών περί τις αρχές Μαρτίου. Η χώρα στα μέσα του μήνα εισέρχεται όμως σε νέα κρίση, εξαιτίας της δολοφονίας του βασιλιά Γεωργίου του Α' στη Θεσσαλονίκη. Τελικά ο αθλητισμός αρχίζει να επανακτά κάποιο ρυθμό στην Ελλάδα κατά το διάστημα από την ανακωχή για την ολοκλήρωση της Βαλκανο-τουρκικής Συνθήκης έως την κήρυξη του Β' Βαλκανικού Πολέμου τον Ιούνιο (μεταξύ των συμμάχων-νικητών του προηγούμενου). Σε μία από τις πρώτες διοργανώσεις, ο Εθνικός Γυμναστικός Σύλλογος Αθηνών τιμά το Μάιο τα πεσόντα μέλη του, με αθλητικό 3ήμερο παίδων/εφήβων από γυμνάσια και άλλα σχολεία σε πρόγραμμα σκυταλοδρομίας και τριαγμού (το αρχαιοελληνικό τρίαθλο στίβου: από ένα αγώνισμα δρόμου, άλματος και ρίψης).

Παραπομπές-σημειώσεις

Πηγές
Βαρύ τίμημα ζωής από τους αθλητές (1912-13), Λινάρδος Πέτρος Ν., εφημ. «ΤΟ ΒΗΜΑ» 25 Νοεμβρίου 2012

Εγχώρια ποδοσφαιρικά πρωταθλήματα 1912
Πανελλήνιο πρωτάθλημα ποδοσφαίρου