Βασιλική Θάνου

Η Βασιλική Θάνου-Χριστοφίλου (Χαλκίδα, 1950) είναι Ελληνίδα ανώτατη δικαστικός, (πρώην Πρόεδρος του Αρείου Πάγου) που διετέλεσε Πρωθυπουργός, - η πρώτη γυναίκα Πρωθυπουργός της Ελλάδας -  στην υπηρεσιακή κυβέρνηση Θάνου το 2015.

Βιογραφικά στοιχεία
Γεννήθηκε στη Χαλκίδα το 1950 και σπούδασε νομική στο Πανεπιστήμιο Αθηνών πραγματοποιώντας μεταπτυχιακές σπουδές στο Ευρωπαϊκό Δίκαιο στο Πανεπιστήμιο Paris II της Σορβόννης. Εισήλθε στο δικαστικό σώμα το 1975. Το 2005 έγινε πρόεδρος Εφετών και το 2008 αρεοπαγίτης. Για έξι χρόνια δίδαξε Αστικό Δίκαιο στην Εθνική Σχολή Δικαστών.

Το 2014 διορίστηκε Αντιπρόεδρος του Αρείου Πάγου και το 2015 διορίστηκε Πρόεδρος. Ανέπτυξε έντονη συνδικαλιστική δράση στον δικαστικό χώρο, ως  μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της «Ένωσης Δικαστών και Εισαγγελέων» (ΕΔΕ) από το 2000, και πρόεδρός της κατά την περίοδο το 2012 έως το 2015. Παράλληλα υπήρξε μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της «Ένωσης Αστικολόγων» και της «Ένωσης Δικονομολόγων». 

Στις 13 Φεβρουαρίου του 2015 η Βασιλική Θάνου με την ιδιότητα της προέδρου των Δικαστών και Εισαγγελέων της Ελλάδας απέστειλε ειδική επιστολή στον πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ζαν Κλοντ Γιούνκερ προκειμένου να παρέμβει στα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα και τις άλλες ευρωπαϊκές κυβερνήσεις υπέρ των προτάσεων της ελληνικής κυβέρνησης προκειμένου να εξασφαλισθεί λύση για την ανάπτυξη χωρίς παράταση μνημονίων προκειμένου ο ελληνικός λαός να ξαναβρεί την αξιοπρέπειά του.

Στις 9 Μαρτίου 2015, με αφορμή την παγκόσμια ημέρα της γυναίκας τιμήθηκε από τη Βουλή των Ελλήνων σε ειδική εκδήλωση - συνεδρίαση για γυναίκες που διαπρέπουν στους τομείς της ενασχόλησής τους, αποτελούν παραδείγματα στον αγώνα για την ανθρώπινη και γυναικεία αξιοπρέπεια και προσφέρουν στην κοινωνία ευρύτερα.

Τον Ιανουάριο του 2017, πρότεινε αύξηση της ηλικίας συνταξιοδότησης των ανώτατων δικαστικών από τα 67 στα 70 έτη, ερμηνεύοντας τα σχετικά άρθρα του Συντάγματος. Εναντίον αυτής της πρότασης αντέδρασαν έντονα η Ένωση Δικαστικών Λειτουργών του  Συμβουλίου της Επικρατείας, η Ένωση Δικαστών και Εισαγγελέων, η Ένωση Δικαστικών Λειτουργών του  Ελεγκτικού Συνεδρίου, και πλήθος συνταγματολόγων και νομικών. Στις 8 Φεβρουαρίου 2017, η ολομέλεια του Αρείου Πάγου καταψήφισε την πρόταση. 

Στις 10 Ιουλίου 2017, δέκα ημέρες μετά την συνταξιοδότησή της ως Πρόεδρος του Αρείου Πάγου, τοποθετήθηκε ως άμισθη προϊσταμένη του Νομικού Γραφείου της Γενικής Γραμματείας του πρωθυπουργού Αλέξη Τσίπρα. Η τοποθέτηση αυτή προκάλεσε έντονη πολιτική αντιπαράθεση.

Υπηρεσιακή πρωθυπουργός 

Στις 27 Αυγούστου 2015 κλήθηκε στο προεδρικό μέγαρο όπου ορκίστηκε πρωθυπουργός και στη συνέχεια υπέγραψε το πρωτόκολλο ανάληψης των καθηκόντων της. Ακολούθως μετέβη στο Μέγαρο Μαξίμου όπου και ανέλαβε καθήκοντα. Την επομένη μέρα ορκίστηκε η υπηρεσιακή κυβέρνηση Θάνου. Στη συνέχεια υπέγραψε και προώθησε το ΠΔ 66/28 Αυγούστου 2015 αναλαμβάνοντας τη διεξαγωγή των βουλευτικών εκλογών του Σεπτεμβρίου 2015. Τη διαδέχθηκε στις 21 Σεπτεμβρίου 2015 ο  Αλέξης Τσίπρας. Είναι η πρώτη γυναίκα πρωθυπουργός της Ελληνικής Δημοκρατίας.

Μήνυση για επικριτικό σχόλιο 
Την 1η Φεβρουαρίου του 2016 η Βασιλική Θάνου κατέθεσε μήνυση για εξύβριση και δυσφήμιση κατά του καθηγητή Συνταγματικού Δικαίου Σταύρου Τσακυράκη.

Σε ανάρτηση στο προσωπικό του ιστολόγιο στις 9 Ιουλίου 2015 ο Τσακυράκης επέκρινε την Θάνου για την επιστολή που είχε στείλει με την ιδιότητα της Προέδρου του Αρείου Πάγου σε ομολόγους της των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, προκειμένου να τους ενημερώσει για τις θέσεις του ελληνικού λαού και την κατάσταση στην Ελλάδα. Η Θάνου υποστηρίζει πως ο Τσακυράκης χρησιμοποίησε χαρακτηρισμούς που ενέχουν «περιφρόνηση και μείωση της τιμής και της υπόληψης μου αλλά και μείωση του κύρους του αξιώματος της Προέδρου του Αρείου Πάγου που η πολιτεία μου ενεπιστεύθη και δικαιούμαι να απολαμβάνω».

Ο Τσακυράκης χαρακτήρισε τη μήνυση θεσμικά επικίνδυνη και υποστήριξε πως η Θάνου συγχέει την άσκηση κριτικής με την εξύβριση και την δυσφήμιση. Στις 25 Φεβρουαρίου με κοινή τους δήλωση δεκατέσσερις καθηγητές συνταγματικού δικαίου, μεταξύ των οποίων οι Νίκος Αλιβιζάτος, Αντώνης Μανιτάκης κ.α., κάλεσαν την πρόεδρο του Αρείου Πάγου να ανακαλέσει τη μήνυσή της υποστηρίζοντας παράλληλα τον Τσακυράκη. 
Το θέμα δεν έφτασε ποτέ στο δικαστήριο καθώς με το άρθρο 8 του ν. 4411/201 του 2016 ήρθη το αξιόποινο πολλών ελαφρών πλημμελημάτων μεταξύ αυτών της εξύβρισης και της δυσφήμισης.

Τον Μάιο του 2016 ο Ανδρέας Βγενόπουλος, εκτελεστικός Προέδρος της Marfin Investment Group (MIG), κατέθεσε μήνυση κατά της κας Θάνου για δωροληψία, απόπειρα εκβίασης και παράβαση καθήκοντος. Τον Σεπτέμβριο του ίδιου έτους, ο δικηγόρος του, Μιχάλης Δημητρακόπουλος ανακοίνωσε ότι «Ο κ. Βγενόπουλος δεν μήνυσε την κ. Θάνου. Μήνυσε κάποια κυρία που εμφανιζόταν και μιλούσε για λογαριασμό της κ. Θάνου. Ποτέ δεν έχει πει ο κ. Βγενόπουλος ότι του ζήτησε χρήματα η κ. Θάνου. Η μήνυση του κ. Βγενόπουλου δεν έγινε κατά της κ. Θάνου. Έγινε κατά της κυρίας αυτής που λοιδορούσε το όνομα της κ. Θάνου. Είναι λάθος να προσπαθείτε να εμφανίσετε τον κ. Βγενόπουλο ως αντίδικο της κ. Θάνου. Γιατί αυτό μπορεί να εμπεριέχει και πίεση στους κ. δικαστές ότι έχουν απέναντί τους τον αντίδικο της κ. Θάνου. Δεν βάλλει ο κ. Βγενόπουλος κατά της κ. Θάνου. Βάλλει κατά μίας απατεώνισσας». Ωστόσο, ο αιφνίδιος θάνατος του επιχειρηματία, δυο μήνες μετά, τον Νοέμβριο του 2016, σταμάτησε οριστικά την περαιτέρω διερεύνηση των κατηγοριών.

Τον Φεβρουάριο του 2022 δημοσιεύθηκε ηχητικό απόσπασμα στο οποίο φέρονται να μιλούν ο Ανδρέας Βγενόπουλος και μία γυναίκα που εμφανίζεται ως εκπρόσωπος της Βασιλικής Θάνου, η οποία του ζητάει χρήματα ώστε να διευθετηθούν δικαστικές υποθέσεις. Η ίδια αντέδρασε χαρακτηρίζοντάς το «άθλιες συκοφαντίες».

Παραπομπές

Έλληνες δικαστικοί
Πρόεδροι του Αρείου Πάγου
Πρωθυπουργοί της Ελλάδας
Απόφοιτοι Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών
Γυναίκες Πρωθυπουργοί