Κοινότητες της Κυπριακής Δημοκρατίας

Οι κοινότητες αποτελούν το δεύτερο επίπεδο διοικητικής διαίρεσης της Κύπρου (μαζί με τους δήμους), μετά τις επαρχίες. Σήμερα η Κύπρος έχει 576 κοινότητες οι οποίες λειτουργούν με βάση τον περί Κοινοτήτων νόμο του 1999. Μετά την τουρκική εισβολή του 1974, η διοικητική έκταση 172 κοινοτήτων της Κύπρου καταλήφθηκε -πλήρως ή μερικώς- από τον τουρκικό στρατό. Λόγω αυτού, οι κοινότητες αυτές δεν ασκούν πλέον τις συνηθισμένες κοινοτικές εξουσίες και αρμοδιότητες. Ωστόσο, διατηρούν τη νομική τους υπόσταση και έχουν την έδρα τους στις περιοχές που ελέγχονται από την Κυπριακή Δημοκρατία.

Κοινότητες ανά επαρχία 
Κάθε κοινότητα της Κυπριακής Δημοκρατίας ανήκει διοικητικά σε μία από τις έξι επαρχίες της Κύπρου. Ο πίνακας που ακολουθεί παρουσιάζει στατιστικά στοιχεία για τις κοινότητες ανά επαρχία. Σε παρένθεση αναγράφεται ο αριθμός των κατεχόμενων κοινοτήτων ανά επαρχία.

Κοινοτικό Συμβούλιο 
Η διοίκηση των κοινοτήτων ανήκει στην αρμοδιότητα των Κοινοτικών Συμβουλίων. Ο πρόεδρος του Κοινοτικού Συμβουλίου ονομάζεται κοινοτάρχης.

Μέλη Κοινοτικού Συμβουλίου 
Το Κοινοτικού Συμβούλιο αποτελείται από τα εξής πρόσωπα:

 τον Κοινοτάρχη, ο οποίος αποτελεί πρόεδρο του συμβουλίου
 τα μέλη του Κοινοτικού Συμβουλίου. Ο αριθμός των μελών κάθε Κοινοτικού Συμβουλίου εξαρτάται από τους εγγεγραμμένους ψηφοφόρους κάθε κοινότητας. Μέχρι 300 ψηφοφόροι, τα μέλη είναι 4. Από 301 έως 700 ψηφοφόρους, τα μέλη είναι 6. Για περισσότερους από 700 ψηφοφόρους, τα μέλη είναι 8. Ένα από τα μέλη του συμβουλίου αποτελεί τον αναπληρωτή κοινοτάρχη. Ο αναπληρωτής κοινοτάρχης αντικαθιστά τον κοινοτάρχη σε περίπτωση κωλύματος του.

Ο κανονισμός του αριθμού των μελών του Κοινοτικού Συμβουλίου δεν ισχύει για τα κοινοτικά συμβούλια κοινοτήτων οι οποίες είναι απροσπέλαστες λόγω της τουρκικής εισβολής. Τα συμβούλια των κοινοτήτων αυτών αποτελούνται πάντα από τον κοινοτάρχη, τον αναπληρωτή κοινοτάρχη και τρία μέλη.

Σε όσες κοινότητες ο πληθυσμός αποτελείται από Ελληνοκύπριους και Τουρκοκύπριους, εγκαθιδρύονται δύο Συμβούλια, ένα για τους Ελληνοκύπριους κατοίκους της κοινότητας και ένα για τους Τουρκοκύπριους κατοίκους της. Τα μέλη κάθε συμβουλίου εκλέγονται χωριστά από τους Ελληνοκύπριους και τους Τουρκοκύπριους εκλογείς της κοινότητας. Ωστόσο, δεν υπάρχει τέτοιου είδους κοινότητα σήμερα.

Οι Κοινοτάρχες και τα Κοινοτικά Συμβούλια εκλέγονται απευθείας από τους πολίτες, μέσω των εκλογών αρχών τοπικής αυτοδιοίκησης, για πενταετή θητεία. Οι εκλογές πραγματοποιούνται Δεκέμβριο και το νέο εκλεγμένο Κοινοτικό Συμβούλιο αναλαμβάνει καθήκοντα την 1η Ιανουαρίου.

Αρμοδιότητες κοινοτάρχη 
Οι αρμοδιότητες του κοινοτάρχη είναι:

 είναι η εκτελεστική αρχή του Συμβουλίου και προΐσταται των υπηρεσιών του
εκπροσωπεί το Συμβούλιο σε όλες τις επίσημες σχέσεις του, ενώπιον των δικαστηρίων και των άλλων αρχών της Κυπριακής Δημοκρατίας
καταρτίζει την ημερήσια διάταξη και συγκαλεί τις συνεδρίες του Κοινοτικού Συμβουλίου στις οποίες προεδρεύει
εκτελεί τις αποφάσεις του Κοινοτικού Συμβουλίου
υπογράφει οποιαδήποτε άδεια χορηγείται ή εξουσιοδοτεί τον γραμματέα του συμβουλίου να υπογράψει
τηρεί τον νόμο και την τάξη στην κοινότητα
παρέχει το συντομότερο δυνατό πληροφορίες στον πλησιέστερο αστυνομικό σταθμό για κάθε σοβαρό αδίκημα ή ατύχημα που συμβαίνει στην κοινότητα του
ενημερώνει την κοινότητα για όλες τις γνωστοποιήσεις, τις προκηρύξεις και τα άλλα επίσημα έγγραφα που τυχόν αποστέλλονται σε αυτόν από τον Έπαρχο ή από άλλη αρχή της Δημοκρατίας
διατηρεί σφραγίδα ως κοινοτάρχης την οποία τοποθετεί σε όλα τα πιστοποιητικά και τα έγγραφα τα οποία απαιτείται να σφραγίζονται από αυτόν
εκτελεί τα καθήκοντα που του επιβάλλονται από τον περί Καταχωρήσεως Γεννήσεων και Θανάτων Νόμο
αναφέρει στον Επαρχιακό Κτηματολογικό Λειτουργό της επαρχίας του το θάνατο κάθε προσώπου που κατέχει ακίνητη ιδιοκτησία ή που έχει συμφέρον σε ακίνητη ιδιοκτησία μαζί με κατάλογο της ιδιοκτησίας αυτής και των κληρονόμων του αποβιώσαντος. Επίσης αναφέρει την έλλειψη κληρονόμων που θα δικαιούνταν να κληρονομήσουν την ιδιοκτησία αυτή.
παρέχει οποιοδήποτε πιστοποιητικό για κινητή ή ακίνητη ιδιοκτησία, όταν δεν υπάρχει εμπόδιο που να δικαιολογεί την άρνηση παροχής τέτοιου πιστοποιητικού
εκτελεί γενικά όλα τα καθήκοντα ή τις εξουσίες που ανατίθενται ή επιβάλλονται σε αυτόν μέσα από τη νομοθεσία.

Αρμοδιότητες Κοινοτικού Συμβουλίου 
Οι αρμοδιότητες του Κοινοτικού Συμβουλίου είναι:

 να παρέχει ή να φροντίζει για την παροχή κατάλληλης και επαρκούς υδατοπρομήθειας για οικιακούς σκοπούς
 να προνοεί για την κατασκευή, τη συντήρηση και τη λειτουργία συστημάτων αποχετεύσεως για τα λύματα της κοινότητας
 να προνοεί για την κατασκευή, τη συντήρηση και τη λειτουργία συστημάτων αποχετεύσεως για τα όμβρια ύδατα
 να προνοεί για την κατασκευή, τη συντήρηση, την καθαριότητα, το φωτισμό και την ελεύθερη χρήση των οδών και των γεφυριών, να ελέγχει την κατασκευή, τη μετατροπή, το κλείσιμο ή την αλλαγή κατευθύνσεως των οδών και των γεφυριών και να φροντίζει για την απομάκρυνση οποιωνδήποτε αντικειμένων παρεμποδίζουν την ελεύθερη χρήση τους
 με την έγκριση του Έπαρχου να ονομάζει ή να μετονομάζει, όταν είναι αναγκαίο, οποιοδήποτε δρόμο, δρομίσκο ή πλατεία με την τοποθέτηση κατάλληλων πινακίδων σε περίοπτα μέρη τους και να μεριμνά για την αρίθμηση όλων των παρόδιων υποστατικών
 να προνοεί για την καθαριότητα και την υγιεινή της κοινότητας με τη συλλογή, την αποκομιδή, τη διάθεση και την επεξεργασία των σκυβάλων
 να προνοεί για τη μετακίνηση, τη φύλαξη και τη διάθεση εγκαταλειμμένων οχημάτων ή οποιωνδήποτε μηχανημάτων, εργαλείων, εξαρτημάτων ή άλλων αντικειμένων παραμένουν εγκαταλειμμένα σε δημόσιο δρόμο ή σε ανοικτό δημόσιο ή ιδιωτικό χώρο για περίοδο μεγαλύτερη από τρεις εβδομάδες
 να μεριμνά και να ελέγχει τη διατήρηση και την προστασία της καλής εμφάνισης της κοινότητας, καθώς και του φυσικού της περιβάλλοντος, και να προνοεί για τη λήψη κάθε μέτρου ή για την κατασκευή κάθε αναγκαίου ή χρήσιμου έργου για την εκπλήρωση των σκοπών αυτών
 να προνοεί για την κατασκευή, τη συντήρηση και τη λειτουργία δημόσιων λουτρών, αποδυτηρίων, αποχωρητηρίων και άλλων υγειονομικών εγκαταστάσεων και να ρυθμίζει την υγιεινή κατάσταση τους, καθώς και τα δικαιώματα που καταβάλλονται για τη χρήση τους
 να ρυθμίζει, να ελέγχει, να περιορίζει ή να απαγορεύει την άσκηση επαγγέλματος ή την εκτέλεση εργασίας πάνω ή κοντά σε οποιοδήποτε δρόμο με τρόπο που είναι δυνατό να επηρεάσει τις ανέσεις της περιοχής ή να προκαλέσει ενόχληση ή δυσχέρεια στους κατοίκους της περιοχής ή σε όσους διακινούνται στον δρόμο αυτό
 να ρυθμίζει, να ελέγχει, να περιορίζει ή να απαγορεύει επάγγελμα, επιχείρηση ή εργασία που είναι δυνατό, κατά την κρίση του Πρώτου Ιατρικού Λειτουργού, να είναι επιβλαβής για τη δημόσια υγεία ή να αποτελεί πηγή δημόσιου κινδύνου ή οχληρίας ή ενόχλησης των κατοίκων της περιοχής ή, αν αυτό κρίνεται σκόπιμο, να προβαίνει στα πιο πάνω για το δημόσιο συμφέρον
 να ρυθμίζει και να απαγορεύει τη διατήρηση, την εκτροφή ή τη φύλαξη οποιωνδήποτε ζώων ή πτηνών
 να απαιτεί και να μεριμνά για την απολύμανση οποιασδήποτε οικοδομής στην οποία απεβίωσε πρόσωπο από μεταδοτική ή μολυσματική ασθένεια, καθώς και του ιματισμού που βρίσκεται μέσα σε αυτή ή άλλου περιεχομένου της
 να προνοεί για την ίδρυση, τη συντήρηση, τη λειτουργία και τον έλεγχο σφαγείων, τα πληρωτέα δικαιώματα για τη χρήση των σφαγείων για τη σφαγή ζώων, την κατάσχεση και την καταστροφή ζώων ή κρέατος τα οποία δεν εσφάγησαν στα σφαγεία του Συμβουλίου, τη μεταφορά των σφαγίων από τα σφαγεία στον τόπο διάθεσης τους μέσα σε ειδικά διασκευασμένα οχήματα, καθώς και την πληρωμή δικαιωμάτων για τη μεταφορά αυτή
 να ρυθμίζει, να ελέγχει, να περιορίζει ή να απαγορεύει τη διέλευση οποιωνδήποτε ζώων από δρόμους της κοινότητας, να καθορίζει χώρους για τη στάθμευση των ζώων αυτών και να ορίζει το τίμημα για την ενοικίαση τους
 να ρυθμίζει και να ελέγχει, να περιορίζει ή να απαγορεύει τη λειτουργία θεάτρων ή υποστατικών ή χώρων στους οποίους παρουσιάζονται ή εκτελούνται δημόσια θεάματα ή εκδηλώσεις για την παροχή οποιασδήποτε μορφής ψυχαγωγίας ή για την πραγματοποίηση οποιασδήποτε δημόσιας συγκέντρωσης και να χορηγεί άδειες για τη χρήση των θεάτρων, των υποστατικών ή των χώρων αυτών
 να παρεμποδίζει την επικόλληση ή χάραξη διαφημίσεων ή ανακοινώσεων σε οποιαδήποτε οικοδομή από οποιοδήποτε πρόσωπο άλλο εκτός από τον κάτοχο της και να κατασκευάζει ή να μεριμνά για την κατασκευή πινακίδων για την έκθεση διαφημίσεων και ανακοινώσεων
 να προνοεί για την ίδρυση, συντήρηση και λειτουργία αναπαυτηρίων, αγαθοεργών ή φιλανθρωπικών σταθμών, ιδρυμάτων και οποιωνδήποτε άλλων σταθμών, ιδρυμάτων για παροχή κοινωνικών, υγειονομικών, παραϊατρικών υπηρεσιών και πρώτων ιατρικών βοηθειών σε πτωχά ή ανίκανα πρόσωπα
 να ελέγχει την ανέγερση και τοποθέτηση αντίσκηνων και τροχόσπιτων και να κατασκευάζει, συντηρεί και λειτουργεί κατασκηνωτικούς χώρους
 να ασκεί έλεγχο στα κολυμβητήρια και κολυμβητικές δεξαμενές
 να προνοεί για κάθε άλλο σκοπό και να εκτελεί οποιοδήποτε δημόσιο έργο το οποίο είναι αναγκαίο ή επιθυμητό για την περαιτέρω ανάπτυξη της κοινότητας και την προστασία και προαγωγή της υγιεινής και της δημόσιας υγείας σε αυτή
 να προνοεί για την ίδρυση κοιμητηρίων, είτε εντός είτε εκτός των ορίων της κοινότητας, να ελέγχει τις διαστάσεις και να καθορίζει τα κριτήρια βάσει των οποίων καθορίζονται οι τιμές των τάφων και σε συνεργασία με τις αρμόδιες θρησκευτικές αρχές να μεριμνά για τη συντήρηση και τη λειτουργία τους και να ελέγχει την εκφορά των νεκρών.

Έλεγχος κεντρικής διοίκησης 
Η Κυβέρνηση της Κύπρου ασκεί έλεγχο όσον αφορά τη νομιμότητα των πράξεων και των αποφάσεων των Κοινοτικών Συμβουλίων, εγκρίνει τον προϋπολογισμό τους και προβαίνει σε έλεγχο των δαπανών τους. Όποια έργα εκτελούνται σε μια κοινότητα εγκρίνονται από την κεντρική διοίκηση, η οποία καλύπτει το 80% της δαπάνης του έργου ενώ το υπόλοιπο 20% καλύπτει η κοινότητα.

Έσοδα 
Τα έσοδα των Κοινοτικών Συμβουλίων προέρχονται από την κρατική χορηγία, από τη φορολογία ακίνητης ιδιοκτησίας, από φορολογία επί οικονομικών και επαγγελματικών δραστηριοτήτων εντός των κοινοτικών ορίων, από δικαιώματα για έκδοση άδειας οικοδομής, από τέλη αποκομιδής σκυβάλων, από φορολογία ενοικίων και από τέλη για σύνδεση οικοπέδων και νέων οικοδομών με το δίκτυο υδατοπρομήθειας.

Ιστορικό

Επί Τουρκοκρατίας 
Στα μέσα του 19ου αιώνα, επί Τουρκοκρατίας, δημιουργήθηκε ο θεσμός του Μουχτάρη και των Αζάδων (περίπου σαν τον πρόεδρο και τα μέλη των σύγχρονων κοινοτικών συμβουλίων). Μέσω του θεσμού ατού οι πολίτες συμμετείχαν στη διαχείριση ζητημάτων που αφορούσαν την τοπική κοινότητα τους. Ο λόγος δημιουργίας του θεσμού αποτέλεσε η ανάγκη κάθε τοπικής κοινωνίας για λειτουργία εκκλησίας, σχολείου, για τη φροντίδα της δημόσιας υγείας και ασφάλειας, για την εξασφάλιση νερού για ύδρευση και άρδευση κ.α.

Στα πρώτα χρόνια ύπαρξης του θεσμού, οι μουχτάρηδες και οι αζάδες διορίζονταν από τις οθωμανικές αρχές. Με τον τρόπο αυτό οι Οθωμανοί διασφάλιζαν ότι το αξίωμα θα είχαν άτομα που τους ήταν αφοσιωμένα. Στη συνέχεια, δόθηκε στους κατοίκους κάθε χωριού το δικαίωμα εκλογής των μουχτάρηδων και των αζάδων. Δικαίωμα ψήφου είχαν μόνο οι άνδρες που πλήρωναν κτηματικό φόρο. Οι άνδρες αυτοί συγκεντρώνονταν στον περίβολο της εκκλησίας ή του σχολείου ή σε κάποιο άλλο κεντρικό σημείο του χωριού και ψήφιζαν δια βοής. Οι μουχτάρηδες και οι αζάδες εκλέγονταν για θητεία ενός έτους. Οι υποψήφιοι μουχτάρηδες και αζάδες έπρεπε να ήταν νομοταγείς προς το καθεστώς και φιλικοί προς τη διοίκηση της Κύπρου. Επιπλέον, έπρεπε να γνωρίζουν γραφή και ανάγνωση.

Οι τοπικές κοινότητες είχαν το δικαίωμα διαχείρισης δικών τους σχολείων και λειτουργίας δικών τους εκκλησιών, είχαν τη δυνατότητα να φροντίζουν για θέματα δημόσιας υγείας και δημόσιας τάξης, αλλά και να προβαίνουν σε υποτυπώδη αναπτυξιακά έργα (συντήρηση χωρικών οδών, ανάπτυξη πηγών νερού για ύδρευση και άρδευση).

Οι μουχτάρηδες και οι αζάδες ήταν υπεύθυνοι για την κατανομή της φορολογίας των κατοίκων της κοινότητας τους. Ωστόσο, το ύψος της φορολογίας καθοριζόταν από την κεντρική διοίκηση της Κύπρου. Επιπλέον, ήταν υπεύθυνοι για την είσπραξη και παράδοση των χρημάτων της φορολογίας στις οθωμανικές αρχές. Επιπρόσθετα, παρείχαν διευκολύνσεις και άλλες υπηρεσίες για την άσκηση της κεντρικής εξουσίας στο επίπεδο της κοινότητας. Για παράδειγμα, φιλοξενούσαν και βοηθούσαν τους υπαλλήλους της κεντρικής διοίκησης της Κύπρου (π.χ. φοροεισπράκτορες, επιθεωρητές, ζαπτιέδες) όταν επισκέπτονταν την κοινότητας τους για υπηρεσιακούς λόγους.

Επί Αγγλοκρατίας 
Το 1878 τερματίστηκε η Τουρκοκρατία και ξεκίνησε η Αγγλοκρατία. Η αγγλική διοίκηση της Κύπρου διατήρησαν τον θεσμό των μουχτάρηδων και των αζάδων, καθώς θεώρησε ότι ήταν χρήσιμος και εξυπηρετικός για δικούς της σκοπούς. Μάλιστα με διάταγμα που εξέδωσε το 1882, καθόρισε ότι όλες οι νομοθεσίες που ίσχυαν πριν το 1878 θα συνέχιζαν να ισχύουν έως ότου αλλάξουν. Έτσι, οι μουχτάρηδες και οι αζάδες εκλέγονταν με τον ίδιο τρόπο όπως και την εποχή της Τουρκοκρατίας. Επιπλέον, ίσχυαν και τα ίδια κριτήρια καθ΄ όλη την περίοδο της αγγλοκρατίας. Δηλαδή, οι υποψήφιοι μουχτάρηδες και αζάδες έπρεπε να ήταν νομοταγείς προς το καθεστώς και φιλικοί προς τη διοίκηση της Κύπρου. Επιπλέον, έπρεπε να γνωρίζουν γραφή και ανάγνωση.

Η εκλογή των μουχτάρτηδων και των αζάδων άλλαξε με νόμο το 1891. Σύμφωνα με αυτόν, δεν εκλέγονταν πλέον από τους κατοίκους αλλά διορίζονταν από το Επαρχιακό Συμβούλιο. Κάθε επαρχιακό συμβούλιο, το οποίο αποτελείτο από δύο χριστιανούς και δύο μωαμεθανούς, επέλεγε τέσσερα άτομα από κάθε χωριό. Στη συνέχεια, ο Ύπατος Αρμοστής διόριζε ένα από αυτά ως μουχτάρη και τους υπόλοιπους τρεις ως αζάδες. Όταν η πλειοψηφία των κατοίκων ενός χωριού ήταν χριστιανοί, ο μουχτάρης που διοριζόταν ήταν χριστιανός. Όταν η πλειοψηφία των κατοίκων ενός χωριού ήταν μωαμεθανοί, ο μουχτάρης που διοριζόταν ήταν μωαμεθανός. Η θητεία των μουχτάρηδων και των αζάδων ήταν για ένα χρόνο.

Με νέο νόμο του 1906, οι μουχτάρηδες και οι αζάδες εκλέγονταν για διετή θητεία από τους άνδρες κατοίκους του χωριού. Αυτό τερματίστηκε με νόμο του 1923, όταν και πάλι διορίζονταν από τον Ύπατο Αρμοστή. Ο Ύπατος Αρμοστής επέλεγε μέσα από κατάλογο πέντε προσώπων, τον οποίο ετοίμαζε το Επαρχιακό Συμβούλιο μαζί με τους χριστιανούς και μωαμεθανούς βουλευτές της επαρχίας στην οποία άνηκε το χωριό.

Από το 1931, λόγω των σκληρών μέτρων που επέβαλε ο Χέρμπερτ Ρίτσμοντ Πάλμερ εξαιτίας της εξέγερσης των Οκτωβριανών, οι μουχτάρηδες και οι αζάδες διορίζονταν απευθείας από τον Άγγλο Κυβερνήτης της Κύπρου. Αυτό ίσχυσε έως το 1960 που τερματίστηκε η αγγλοκρατία.

Τα καθήκοντα των μουχτάρηδων και των αζάδων επί αγγλοκρατίας ήταν:

 βελτίωση χωριτικών οδών
 διάνοιξη αυλακιών για αποχέτευση ομβρίων υδάτων
 επίστρωση αγροτικών δρόμων με χαβάρα (είδος πετρώματος)
 λειτουργία ως Σχολική Εφορεία για το σχολείο του χωριού
 παροχή διευκολύνσεων και βοήθειας στους υπαλλήλους της κεντρικής διοίκησης (επιθεωρητές, αστυνομικούς, φοροεισπράκτορες, υπαλλήλων κτηματολογίου) ως προς την άσκηση των καθηκόντων τους στην κοινότητα (απογραφή φορολογούμενων, εκτίμηση οικονομικής κατάστασης κατοίκων για επιβολή φορολογίας, λειτουργία αγροφυλακής, διορισμό αγροφυλάκων)
 καταγραφή σε ειδικά βιβλία των γεννήσεων και των θανάτων που συνέβαιναν στο χωριού και αποστολή σχετικής κατάστασης στην κεντρική διοίκηση.

Επί Κυπριακής Δημοκρατίας 
Το 1960 η Κυπριακή Δημοκρατία ανακηρύσσεται σε ανεξάρτητο κράτος. Η κυπριακή κυβέρνηση συνεχίζει να διορίζει τους μουχτάρηδες και τους αζάδες έως το 1979. Το 1979 ο θεσμός μετονομάστηκε σε Χωριτική Αρχή. Ο μουχτάρης μετονομάστηκε σε πρόεδρο της Χωριτικής Αρχής ενώ οι αζάδες σε μέλη της Χωριτικής αρχής. Παράλληλα άλλαξαν και οι αρμοδιότητες τους, οι οποίες αναφέρονται πιο πάνω. Στις 8 Ιουλίου 1979 έγιναν οι πρώτες εκλογές Χωριτικών Αρχών. Η εκλογή ήταν μυστική και σε αυτήν συμμετείχαν άνδρες και γυναίκες. Το 1999 ο θεσμός άλλαξε και πάλι ονομασία. Η χωριτική αρχή μετονομάστηκε σε Κοινοτικό Συμβούλιο. Ο πρόεδρος της Χωριτικής Αρχής μετονομάστηκε σε πρόεδρος του Κοινοτικού Συμβουλίου (ή κοινοτάρχης) και τα μέλη της χωριτικής αρχής μετονομάστηκαν σε μέλη του Κοινοτικού Συμβουλίου.

Συμπλέγματα Κοινοτήτων 
Δύο ή περισσότερες κοινότητες που συνορεύουν μπορούν να αιτηθούν να δημιουργήσουν ένα σύμπλεγμα κοινοτήτων. Η ανακήρυξη ενός συμπλέγματος κοινοτήτων γίνεται από τον Υπουργό Εσωτερικών, εφόσον προηγηθεί δημοψήφισμα μεταξύ των εγγεγραμμένων εκλογέων των επηρεαζόμενων κοινοτήτων, οι οποίοι έχουν υπερψηφίσει την συμπλεγματοποίηση. Με την ίδια διαδικασία μπορεί μια κοινότητα να αποχωρήσει από ένα σύμπλεγμα κοινοτήτων. 

Κάθε κοινότητα συμμετέχει στο Συμβούλιο του συμπλέγματος με τον κοινοτάρχης της και με τόσο αριθμό μελών, σύμφωνα με την αναλογία του αριθμού των εγγεγραμμένων εκλογέων της κοινότητας στο σύνολο των εγγεγραμμένων εκλογέων όλων των κοινοτήτων που αποτελούν το σύμπλεγμα. Τα μέλη που συμμετέχουν από κάθε κοινότητα αποφασίζονται από το συμβούλιο κάθε κοινότητας.

Ο πρόεδρος του Συμβουλίου συμπλέγματος κοινοτήτων είναι ο κοινοτάρχης της μεγαλύτερης σε πληθυσμός κοινότητας που μετέχει στο σύμπλεγμα. Ο αναπληρωτής πρόεδρος του συμβουλίου συμπλέγματος κοινοτήτων είναι ένας από τους κοινοτάρχες του μετέχουν στο συμβούλιο και εκλέγεται από τα μέλη του συμβουλίου του συμπλέγματος.

Πλέον υπάρχουν 32 συμπλέγματα κοινοτήτων στη Κύπρο τα οποία αναφέρονται πιο κάτω:

ΕΠΑΡΧΙΑ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ

Α. Σύμπλεγμα:

1. ΑΓΙΑ ΒΑΡΒΑΡΑ

2. ΑΝΑΛΙΟΝΤΑΣ

3. ΚΟΤΣΙΑΤΗΣ

4. ΛΥΘΡΟΔΟΝΤΑΣ

5. ΜΑΘΙΑΤΗΣ

6. ΜΑΡΓΙ

7. ΣΙΑ

Β. Σύμπλεγμα:

1. ΑΝΑΓΕΙΑ

2. ΕΠΙΣΚΟΠΕΙΟ

3. ΕΡΓΑΤΕΣ

4. ΚΑΜΠΙΑ

5. ΚΑΠΕΔΕΣ

6. ΚΑΤΩ ΔΕΥΤΕΡΑ

7. ΠΑΝΩ ΔΕΥΤΕΡΑ

8. ΠΕΡΑ

9. ΠΟΛΙΤΙΚΟ

10. ΨΗΜΟΛΟΦΟΥ

Γ. Σύμπλεγμα:

1. ΑΓΙΟΣ ΕΠΙΦΑΝΙΟΣ (ΟΡΕΙΝΗΣ)

2. ΑΓΙΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ (ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ)

3. ΑΓΡΟΚΗΠΙΑ

4. ΑΡΕΔΙΟΥ

5. ΓΟΥΡΡΗ

6. ΚΑΛΟ ΧΩΡΙΟ (ΟΡΕΙΝΗΣ)

7. ΚΑΜΠΙ

8. ΚΛΗΡΟΥ

9. ΛΑΖΑΝΙΑΣ

10. ΜΑΛΟΥΝΤΑ

11. ΜΙΤΣΕΡΟ

12. ΦΑΡΜΑΚΑΣ

13. ΦΙΚΑΡΔΟΥ

Δ. Σύμπλεγμα:

1. ΑΛΗΘΙΝΟΥ

2. ΑΛΩΝΑ

3. ΑΠΛΙΚΙ

4. ΑΣΚΑΣ

5. ΛΑΓΟΥΔΕΡΑ

6. ΛΙΒΑΔΙΑ

7. ΠΑΛΑΙΧΩΡΙ (ΜΟΡΦΟΥ)

8. ΠΑΛΑΙΧΩΡΙ (ΟΡΕΙΝΗΣ)

9. ΠΛΑΤΑΝΙΣΤΑΣΑ

10. ΠΟΛΥΣΤΥΠΟΣ

11. ΣΑΡΑΝΤΙ

12. ΦΤΕΡΙΚΟΥΔΙ

Ε. Σύμπλεγμα:

1. ΑΓΙΑ ΕΙΡΗΝΗ (ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ)

2. ΑΓΙΑ ΜΑΡΙΝΑ (ΞΥΛΙΑΤΟΥ)

3. ΑΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΚΑΥΚΑΛΛΟΥ

4. ΑΚΑΚΙ

5. ΑΣΤΡΟΜΕΡΙΤΗΣ

6. ΒΥΖΑΚΙΑ

7. ΚΑΝΝΑΒΙΑ

8. ΚΑΤΩ ΚΟΥΤΡΑΦΑΣ

9. ΚΑΤΩ ΜΟΝΗ

10. ΝΙΚΗΤΑΡΙ

11. ΞΥΛΙΑΤΟΣ

12. ΟΡΟΥΝΤΑ

13. ΠΕΡΙΣΤΕΡΩΝΑ (ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ)

14. ΠΟΤΑΜΙ

ΣΤ. Σύμπλεγμα:

1. ΑΓΙΟΙ ΤΡΙΜΙΘΙΑΣ

2. ΔΕΝΕΙΑ

3. ΚΟΚΚΙΝΟΤΡΙΜΙΘΙΑ

4. ΜΑΜΜΑΡΗ

5. ΜΕΝΙΚΟ

6. ΠΑΛΑΙΟΜΕΤΟΧΟ

Ζ. Σύμπλεγμα:

1. ΑΓΙΟΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ (ΣΟΛΕΑΣ)

2. ΓΑΛΑΤΑ

3. ΕΥΡΥΧΟΥ

4. ΚΑΚΟΠΕΤΡΙΑ

5. ΚΑΛΙΑΝΑ

6. ΚΑΤΥΔΑΤΑ

7. ΚΟΡΑΚΟΥ

8. ΛΗΝΟΥ

9. ΣΙΝΑΟΡΟΣ

10. ΣΠΗΛΙΑ (ΑΓΙΟΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΚΑΙ ΚΟΥΡΔΑΛΙ)

11. ΤΕΜΒΡΙΑ

12. ΦΛΑΣΟΥ

Η. Σύμπλεγμα:

1. ΓΕΡΑΚΙΕΣ

2. ΚΑΛΟΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ

3. ΚΑΜΠΟΣ

4. ΜΥΛΙΚΟΥΡΙ

5. ΜΟΥΤΟΥΛΛΑΣ

6. ΟΙΚΟΣ

7. ΠΕΔΟΥΛΑΣ

8. ΤΣΑΚΙΣΤΡΑ

Θ. Σύμπλεγμα:

1. ΜΟΣΦΙΛΙ

2. ΚΑΤΩ ΠΥΡΓΟΣ

3. ΠΑΝΩ ΠΥΡΓΟΣ

4. ΠΑΧΥΑΜΜΟΣ

5. ΠΗΓΕΝΙΑ

ΕΠΑΡΧΙΑ ΛΑΡΝΑΚΑΣ

Α. Σύμπλεγμα:

1. ΞΥΛΟΤΥΜΒΟΥ

2. ΞΥΛΟΦΑΓΟΥ

3. ΟΡΜΙΔΕΙΑ

Β. Σύμπλεγμα:

1. ΑΓΓΛΙΣΙΔΕΣ

2. ΑΛΑΜΙΝΟΣ

3. ΑΛΕΘΡΙΚΟ

4. ΑΝΑΦΩΤΙΔΑ

5. ΚΙΒΙΣΙΛΙ

6. ΚΛΑΥΔΙΑ

7. ΜΑΖΩΤΟΣ

8. ΜΕΝΟΓΕΙΑ

Γ. Σύμπλεγμα:

1. ΑΓΙΑ ΑΝΝΑ

2. ΚΑΛΟ ΧΩΡΙΟ (ΛΑΡΝΑΚΑΣ)

3. ΜΟΣΦΙΛΩΤΗ

4. ΠΥΡΓΑ

5. ΨΕΥΔΑΣ

Δ. Σύμπλεγμα:

1. ΑΓΙΟΙ ΒΑΒΑΤΣΙΝΙΑΣ

2. ΒΑΒΑΤΣΙΝΙΑ

3. ΜΕΛΙΝΗ

4. ΟΔΟΥ

5. ΟΡΑ

Ε. Σύμπλεγμα:

1. ΖΥΓΙ

2. ΚΑΛΑΒΑΣΟΣ

3. ΜΑΡΙ

4. ΜΑΡΩΝΙ

5. ΤΟΧΝΗ

6. ΧΟΙΡΟΚΟΙΤΙΑ

7. ΨΕΜΑΤΙΣΜΕΝΟΣ

ΕΠΑΡΧΙΑ ΛΕΜΕΣΟΥ

Α. Σύμπλεγμα:

1. ΑΡΜΕΝΟΧΩΡΙ

2. ΑΣΓΑΤΑ

3. ΒΑΣΑ (ΚΕΛΛΑΚΙΟΥ)

4. ΚΕΛΛΑΚΙ

5. ΜΟΝΑΓΡΟΥΛΛΙ

6. ΜΟΝΗ

7. ΠΑΡΕΚΚΛΗΣΙΑ

8. ΠΕΝΤΑΚΩΜΟ

9. ΠΡΑΣΤΙΟ (ΚΕΛΛΑΚΙΟΥ)

10. ΠΥΡΓΟΣ

11. ΣΑΝΙΔΑ

Β. Σύμπλεγμα:

1. ΑΓΙΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ

2. ΑΓΙΟΣ ΠΑΥΛΟΣ

3. ΑΚΑΠΝΟΥ

4. ΑΡΑΚΑΠΑΣ

5. ΒΙΚΛΑ

6. ΔΙΕΡΩΝΑ

7. ΕΠΤΑΓΩΝΕΙΑ

8. ΖΩΟΠΗΓΗ

9. ΚΑΛΟ ΧΩΡΙΟ (ΛΕΜΕΣΟΥ)

10. ΚΛΩΝΑΡΙ

11. ΛΟΥΒΑΡΑΣ

12. ΣΥΚΟΠΕΤΡΑ

Γ. Σύμπλεγμα:

1. ΑΨΙΟΥ

2. ΓΕΡΑΣΑ

3. ΠΑΛΟΔΕΙΑ

4. ΠΑΡΑΜΥΘΑ

5. ΣΠΙΤΑΛΙ

6. ΦΑΣΟΥΛΑ (ΛΕΜΕΣΟΥ)

Δ. Σύμπλεγμα:

1. ΑΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ (ΛΕΜΕΣΟΥ)

2. ΑΓΙΟΣ ΜΑΜΑΣ

3. ΑΛΑΣΣΑ

4. ΑΠΕΣΙΑ

5. ΔΩΡΟΣ

6. ΚΑΠΗΛΕΙΟ

7. ΚΟΡΦΗ

8. ΛΑΝΕΙΑ

9. ΛΙΜΝΑΤΗΣ

10. ΜΟΝΑΓΡΙ

11. ΣΙΛΙΚΟΥ

12. ΤΡΙΜΗΚΛΗΝΗ

Ε. Σύμπλεγμα:

1. ΑΓΙΟΣ ΘΩΜΑΣ

2. ΑΛΕΚΤΟΡΑ

3. ΑΝΩΓΥΡΑ

4. ΑΥΔΗΜΟΥ

5. ΠΑΡΑΜΑΛΙ

6. ΠΙΣΣΟΥΡΙ

7. ΠΛΑΤΑΝΙΣΤΕΙΑ

8. ΠΡΑΣΤΙΟ (ΑΥΔΗΜΟΥ)

ΣΤ. Σύμπλεγμα:

1. ΑΓΙΟΣ ΑΜΒΡΟΣΙΟΣ (ΛΕΜΕΣΟΥ)

2. ΑΓΙΟΣ ΘΕΡΑΠΩΝ

3. ΑΡΣΟΣ (ΛΕΜΕΣΟΥ)

4. ΒΑΣΑ (ΚΟΙΛΑΝΙΟΥ)

5. ΒΟΥΝΙ

6. ΓΕΡΟΒΑΣΑ

7. ΔΟΡΑ

8. ΚΙΣΣΟΥΣΑ

9. ΛΟΦΟΥ

10. ΜΑΛΙΑ

11. ΟΜΟΔΟΣ

12. ΠΑΝΩ ΚΙΒΙΔΕΣ

13. ΠΑΧΝΑ

14. ΠΟΤΑΜΙΟΥ

15. ΣΟΥΝΙ ΖΑΝΑΚΙΑ

Ζ. Σύμπλεγμα:

1. ΑΓΙΟΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ

2. ΚΑΜΙΝΑΡΙΑ

3. ΚΑΤΩ ΠΛΑΤΡΕΣ

4. ΚΟΙΛΑΝΙ

5. ΚΟΥΚΑ

6. ΛΕΜΙΘΟΥ

7. ΜΑΝΔΡΙΑ (ΛΕΜΕΣΟΥ)

8. ΜΟΝΙΑΤΗΣ

9. ΠΑΛΑΙΟΜΥΛΟΣ

10. ΠΑΝΩ ΠΛΑΤΡΕΣ

11. ΠΕΡΑ ΠΕΔΙ

12. ΠΡΟΔΡΟΜΟΣ

13. ΤΡΕΙΣ ΕΛΙΕΣ

14. ΦΟΙΝΙ

Η. Σύμπλεγμα:

1. ΑΓΙΟΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ (ΛΕΜΕΣΟΥ)

2. ΑΓΙΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ (ΛΕΜΕΣΟΥ)

3. ΑΓΡΙΔΙΑ

4. ΑΓΡΟΣ

5. ΑΜΙΑΝΤΟΣ

6. ΔΥΜΕΣ

7. ΚΑΤΩ ΜΥΛΟΣ

8. ΚΥΠΕΡΟΥΝΤΑ

9. ΠΕΛΕΝΔΡΙ

10. ΠΟΤΑΜΙΤΙΣΣΑ

11. ΧΑΝΔΡΙΑ

ΕΠΑΡΧΙΑ ΠΑΦΟΥ

Α. Σύμπλεγμα:

1. ΓΟΥΔΙ

2. ΚΥΝΟΥΣΑ

3. ΛΥΣΟΣ

4. ΠΕΡΙΣΤΕΡΩΝΑ (ΠΑΦΟΥ)

5. ΣΚΟΥΛΛΗ

6. ΣΤΕΝΗ

7. ΦΙΛΟΥΣΑ (ΧΡΥΣΟΧΟΥΣ)

8. ΧΟΛΗ

Β. Σύμπλεγμα:

1. ΑΓΙΟΣ ΔΗΜΗΤΡΙΑΝΟΣ

2. ΑΝΑΔΙΟΥ

3. ΓΙΟΛΟΥ

4. ΔΡΥΜΟΥ

5. ΔΡΥΝΙΑ

6. ΘΕΛΕΤΡΑ

7. ΚΑΝΝΑΒΙΟΥ-ΜΕΛΑΜΙΟΥ

8. ΚΑΤΩ ΑΚΟΥΡΔΑΛΕΙΑ

9. ΚΡΙΤΟΥ ΜΑΡΟΤΤΟΥ

10. ΛΑΣΑ

11. ΜΗΛΙΑ (ΠΑΦΟΥ)

12. ΜΗΛΙΟΥ

13. ΠΑΝΩ ΑΚΟΥΡΔΑΛΕΙΑ

14. ΠΟΛΕΜΙ

15. ΣΙΜΟΥ

16. ΣΤΡΟΥΜΠΙ

17. ΦΥΤΗ

18. ΨΑΘΙ

Γ. Σύμπλεγμα:

1. ΕΠΙΣΚΟΠΗ (ΠΑΦΟΥ)

2. ΚΑΛΛΕΠΕΙΑ

3. ΚΟΙΛΗ

4. ΚΟΥΡΔΑΚΑ

5. ΛΕΜΩΝΑ

6. ΛΕΤΥΜΒΟΥ

7. ΤΣΑΔΑ

8. ΧΟΥΛΟΥ

Δ. Σύμπλεγμα:

1. ΑΓΙΑ ΜΑΡΙΝΑ (ΚΕΛΟΚΕΔΑΡΩΝ)

2. ΑΜΑΡΓΕΤΗ

3. ΑΞΥΛΟΥ

4. ΑΣΠΡΟΓΙΑ

5. ΓΑΛΑΤΑΡΙΑ

6. ΕΛΕΔΙΟ

7. ΚΟΙΛΙΝΕΙΑ

8. ΠΑΝΩ ΠΑΝΑΓΙΑ

9. ΠΕΝΤΑΛΙΑ

10. ΣΤΑΤΟΣ-ΑΓΙΟΣ ΦΩΤΙΟΣ

Ε. Σύμπλεγμα:

1. ΑΓΙΑ ΒΑΡΒΑΡΑ

2. ΑΝΑΡΙΤΑ

3. ΚΟΥΚΛΙΑ (ΠΑΦΟΥ)

4. ΜΑΝΔΡΙΑ

5. ΜΟΥΣΕΡΕ

6. ΝΑΤΑ

7. ΠΑΝΩ ΑΡΧΙΜΑΝΔΡΙΤΑ

ΣΤ. Σύμπλεγμα:

1. ΑΡΜΟΥ

2. ΕΜΠΑ

3. ΛΕΜΠΑ

4. ΜΑΡΑΘΟΥΝΤΑ

5. ΜΕΣΑ ΧΩΡΙΟ

6. ΜΕΣΟΓΗ

7. ΤΑΛΑ

8. ΤΡΕΜΙΘΟΥΣΑ

9. ΧΛΩΡΑΚΑΣ

Ζ. Σύμπλεγμα:

1. ΑΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ (ΠΑΦΟΥ)

2. ΑΓΙΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ (ΠΑΦΟΥ)

3. ΑΓΙΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ (ΠΑΦΟΥ)

4. ΑΡΜΙΝΟΥ

5. ΚΕΔΑΡΕΣ

6. ΚΕΛΟΚΕΔΑΡΑ

7. ΚΙΔΑΣΙ

8. ΜΑΜΩΝΙΑ

9. ΜΕΣΑΝΑ

10. ΝΙΚΟΚΛΕΙΑ

11. ΠΡΑΙΤΩΡΙ

12. ΠΡΑΣΤΙΟ (ΠΑΦΟΥ)

13. ΣΑΛΑΜΙΟΥ

14. ΣΤΑΥΡΟΚΟΝΝΟΥ

15. ΤΡΑΧΥΠΕΔΟΥΛΑ

16. ΦΑΣΟΥΛΑ (ΠΑΦΟΥ)

17. ΦΙΛΟΥΣΑ ΚΕΛΟΚΕΔΑΡΩΝ

18. ΧΟΛΕΤΡΙΑ».<ref>

Δείτε ακόμη 
Διοικητική διαίρεση της Κυπριακής Δημοκρατίας
Κατάλογος κοινοτήτων της Κυπριακής Δημοκρατίας
Ένωση Κοινοτήτων Κύπρου

Παραπομπές

Διοικητική διαίρεση της Κυπριακής Δημοκρατίας