Κουφώματα

Κουφώματα γενικά ονομάζονται όλα εκείνα τα στοιχεία, τα οποία χρησιμοποιούνται για να κουφώσουν (κλείσουν) τα ανοίγματα των τοίχων ενός κτηρίου.

Διάκριση
Τα κουφώματα μπορούν να διακριθούν με διάφορα κριτήρια.

1. Ανάλογα με τα μονωτικά χαρακτηριστικά τους διακρίνονται σε:
 ηχομονωτικά,
 θερμομονωτικά (ενεργειακά),
 αλεξίσφαιρα κ.ά.

2. Ανάλογα με το υλικό κατασκευής τους διακρίνονται σε:
 Ξύλινα κουφώματα.
 Σιδερένια κουφώματα.
 Κουφώματα Αλουμινίου.
 Κουφώματα PVC ή Πλαστικά κουφώματα.

3. Ανάλογα με τη θέση τους στο κτήριο διακρίνονται σε:
 Εξωτερικά κουφώματα, τα οποία χρησιμοποιούνται στους εξωτερικούς τοίχους του κτηρίου και οριοθετούν το εξωτερικό με το εσωτερικό μέρος του κτίσματος. Αυτά μπορεί να περιλαμβάνουν διάφορα στοιχεία όπως τζαμιλίκια, κασώματα, παντζούρια, σίτες, ρολά, σκιάδια, καΐτια. Ως προς το είδος του εξωτερικού κουφώματος διακρίνονται σε:
 παράθυρα,
 μπαλκονόπορτες και
 πόρτες κουζίνας και εισόδου.
 Εσωτερικά κουφώματα, τα οποία οριοθετούν και χωρίζουν τις διαιρέσεις, δηλαδή χωρίζουν τα δωμάτια του κτίσματος. Διακρίνονται, επίσης, βάσει του τρόπου κατασκευής τους. Τα κυριότερα είναι: 
 Συμπαγείς (Μασίφ) Ξύλινες Πόρτες.
 Πρεσαριστές Ξύλινες Πόρτες.
 Ημι-συμπαγείς Ξύλινες Πόρτες.

4. Ανάλογα με τον τρόπο ανοίγματος, δηλαδή στον τρόπο λειτουργίας, τα κουφώματα ταξινομούνται σε τρεις μεγάλες κατηγορίες και αρκετές υποκατηγορίες:
 Σταθερά κουφώματα (fixed windows), τα οποία δεν παρέχουν αερισμό, παρά μόνο φωτισμό ή θέα, καθώς δεν περιλαμβάνουν κινούμενα φύλλα. Επιλέγονται για μεγάλα ανοίγματα, προθήκες καταστημάτων ή θόλους.
 Ανοιγόμενα κουφώματα (opening windows), τα οποία ανοίγουν περιστροφικά. Προσφέρουν μεγάλη ασφάλεια και καλή μόνωση, ενώ μπορούν να δεχτούν τζάμι, παντζούρι ή ρολό. Επίσης, ενώ μπορούν να ανοίξουν πλήρως, απαιτούν αρκετό ελεύθερο χώρο, ώστε να μην εμποδίζεται η ελεύθερη περιστροφή των φύλλων. Επίσης, δεν συνιστάται η χρήση ρολοκουρτίνας. Τα τυπικότερα είδη ανοιγόμενων παραθύρων είναι:
 Απλά ανοιγόμενα κουφώματα, τα φύλλα των οποίων περιστρέφονται γύρω από μεντεσέδες, τοποθετημένους στις άκρες του κασώματος. Τα συνηθέστερα ανοιγόμενα κουφώματα είναι μονά ή διπλά (αντικριστά).
 Ανακλινόμενα κουφώματα ή Ανοιγόμενα με ανάκλιση (tilt), τα φύλλα των οποίων ανοίγουν κατακόρυφα, με μικρή περιστροφή προς τα μέσα ή προς τα έξω. Συνήθως, αυτή η κίνηση προσφέρεται ως επιπλέον δυνατότητα ανοίγματος. Επιπλέον, διακρίνονται σε:
 Κουφώματα με ανάκλιση προς τα μέσα και τον άξονα περιστροφής στο κάτω μέρος, τα οποία παρέχουν αερισμό χώρου και ασφάλεια, κυρίως σε χώρους δραστηριότητας παιδιών.
 Κουφώματα με ανάκλιση προς τα έξω (awning windows) και τον άξονα περιστροφής στο επάνω μέρος, τα οποία δεν καταλαμβάνουν εσωτερικό χώρο, οπότε δεν ενοχλούν τυχόν κουρτίνες, στόρια και άλλα διακοσμητικά στοιχεία, που αναρτώνται μπροστά τους.
 Παράλληλα κουφώματα (Parallel windows), τα φύλλα των οποίων κινούνται παράλληλα προς τα έξω, με τη βοήθεια αρθρωτού μηχανισμού. Φαίνεται σαν συνδυασμός δύο ανακλινόμενων κουφωμάτων με άξονα περιστροφής στο επάνω και στο κάτω μέρος, αντίστοιχα. Ιδανικό για τον αερισμό μπάνιου.
 Περιστρεφόμενα κουφώματα (ή Μύλος - pivot opening), τα φύλλα των οποίων κινούνται γύρω από ένα μηχανισμό, που είναι τοποθετημένος στη μέση  (ή έκκεντρα) του φύλλου. Επιτρέπουν μεγαλύτερα ανοίγματα απ' ότι καλύπτουν οι άλλοι τύποι κουφωμάτων, εξασφαλίζοντας ανεμπόδιστη θέα. Ανάλογα με τη διάταξη του μηχανισμού, τα περιστρεφόμενα κουφώματα διακρίνονται σε:
 Οριζοντίως περιστρεφόμενα κουφώματα (Horizontal pivot opening).
 Κατακόρυφα περιστρεφόμενα κουφώματα (Vertical pivot opening).
 Συρόμενα κουφώματα (sliding windows), τα φύλλα των οποίων δεν περιστρέφονται ελεύθερα στο χώρο, αλλά σύρονται πάνω σε ράγες. Απαιτούν λιγότερο χώρο για να λειτουργήσουν και παρέχουν μεγαλύτερο πλάτος ανοίγματος σε σχέση με τα ανοιγόμενα κουφώματα. Τα τυπικότερα είδη συρόμενων κουφωμάτων είναι τα εξής:
 Συρόμενα, εξωτερικά κουφώματα, τα οποία σύρονται στο εξωτερικό μέρος του τοίχου. Απαιτείται ελεύθερος χώρος μόνο έξω από τον τοίχο.
 Συρόμενα, χωνευτά κουφώματα, τα οποία σύρονται χωνευτά (μέσα) στον τοίχο. Δεν απαιτείται ελεύθερος χώρος μέσα ή έξω από τον τοίχο.
 Συρόμενα, επάλληλα κουφώματα, τα φύλλα του οποίου, σύρονται το ένα πάνω στο άλλο σε παράλληλες ράγες (χωρίς να χωνεύονται στον τοίχο), που σημαίνει, ότι τα κουφώματα δεν μπορούν να ανοίξουν πλήρως. Μπορεί να είναι δίφυλλα ή πολύφυλλα σε πολλούς συνδυασμούς, οπότε μεγιστοποιείται το άνοιγμα. Λόγου χάρη, σε τριπλό κούφωμα το μεσαίο φύλλο μπορεί να είναι είτε σταθερό και τα πλαϊνά συρόμενα είτε ελεύθερα συρόμενο αριστερά και δεξιά.
 Πτυσσόμενα κουφώματα (folding windows), τα φύλλα των οποίων, αναδιπλώνονται στο πλάι σαν φυσαρμόνικα, οπότε το κούφωμα μπορεί να ανοίξει πλήρως, απαιτώντας λιγότερο ελεύθερο χώρο απ' ότι θα χρειαζόταν ένα αντίστοιχο ανοιγόμενο κούφωμα. Σε αυτά τα συστήματα, τα φύλλα αναδιπλώνονται είτε προς τα μέσα είτε προς τα έξω, οπότε οριοθετείται αντίστοιχα μια ζώνη ελεύθερου χώρου μέσα ή έξω από το κούφωμα, ώστε τα φύλλα να ανοίγουν απρόσκοπτα.
 Ανασυρόμενα κουφώματα (συρόμενο προς τα πάνω ή καρμανιόλα, sliding sash), τμήμα των οποίων μπορεί να συρθεί κατακόρυφα για να ανοίξει και να κλείσει. Ενδείκνυται για παράθυρα μικρού σχετικά μεγέθους, αλλά για μεγάλα ανοίγματα απαιτείται πιο σύνθετη κατασκευή.
 Σύνθετα κουφώματα, όπου γίνονται συνδυασμοί δύο ή περισσότερων τύπων κουφωμάτων. Για παράδειγμα, ένα τρίφυλλο κούφωμα μπορεί να έχει δύο σταθερά, πλαϊνά φύλλα και ένα μεσαίο ανοιγόμενο, απλό ή με ανάκλιση. Εναλλακτικά, μπορεί να περιλαμβάνει δύο πτυσσόμενα και ένα ανοιγόμενο.

Ξύλινα Κουφώματα
Τα ξύλινα κουφώματα είναι ο πιο κλασικός τύπος κουφώματος, και στις μέρες μας είναι πάρα πολύ εξελιγμένα. Μέχρι την σημερινή εποχή διασώζονται ξύλινα κουφώματα από πολύ παλαιές εποχές χάρις στην μεγάλη αντοχή τους στον χρόνο. Καλύπτουν τα ξύλινα παράθυρα, τις ξύλινες μπαλκονόπορτες και πόρτες. Τα ξύλινα κουφώματα συνήθως αποτελούνται από ξύλινη δομή, υαλοπίνακα, μηχανισμό, λάστιχα, παντζούρια, κάσωμα, κτλ.

Σύγχρονα ξύλινα κουφώματα
Τα Σύγχρονα Ξύλινα κουφώματα, έπειτα από πολλά χρόνια εξέλιξης, είναι δομικά στοιχεία υπερσύγχρονων προδιαγραφών και τεχνολογίας. Λόγω των εξαιρετικών μηχανικών ιδιοτήτων τους (θερμομόνωση, ηχομόνωση, αντοχή, κτλ) και της τρομερής αισθητικής που προσφέρουν, τα ξύλινα κουφώματα αποτελούν το πλέον ενδεδειγμένο είδος κουφωμάτων. Παρέχουν ανάκληση για αερισμό, διπλά και τριπλά κρύσταλλα με περιεκτικότητα ειδικών αερίων argon , kripton συμπεριλαμβάνουν έως και τετραπλή μόνωση (λάστιχο), Βάφονται με υψηλής αντοχής Υδροδιαλυτά οικολογικά βερνίκια εμποτισμού. Δεν χρειάζονται συντήρηση παλαιού τύπου (ξύσιμο, βάψιμο), η ξυλεία τους είναι τρικολλητή (τρεις "φέτες" ξύλου αντίθετα κολλημένες) και οι "ταμπλάδες" τους πλέον κατασκευάζονται από ειδικό κόντρα πλακέ θαλάσσης υψηλής αντοχής.

Τα ξύλα που χρησιμοποιούνται κυρίως είναι meranti, δρυς, τικ, ικόρο, καστανιά, πεύκο, αγριόπευκα (Λάριξ) και ερυθρελάτες (έλατα) τα οποία έχουν υποστεί ξήρανση και απεντομωμένα. Περιλαμβάνουν, επίσης, ρυθμιζόμενους μεντεσέδες και περιμετρικούς μηχανισμούς προηγμένης τεχνολογίας.

Πλεονεκτήματα ξύλινων κουφωμάτων

Η αρχιτεκτονική των κτιρίων καθορίζει σε μεγάλο βαθμό τον τύπο εκείνων των ξύλινων κουφωμάτων, που δένουν αρμονικά με τον υπόλοιπο σχεδιασμό. Ωστόσο, τα ξύλινα κουφώματα ταιριάζουν εξαιρετικά σε πολλές κατασκευές κυρίως κατοικίες και ξενοδοχειακές μονάδες, αστικές και εξοχικές, σε βουνό και θάλασσα. Η χρήση νέων ανθεκτικών χρωμάτων και η προηγμένη τεχνολογικά επεξεργασία τους με τη χρήση ρομποτικών μηχανημάτων έχει αυξήσει κατά πολύ την αποδοτικότητα που παρουσιάζουν τα ξύλινα κουφώματα σε συνδυασμό πάντα με την υψηλή τους αισθητική αξία τους.

Συντήρηση σύγχρονων ξύλινων κουφωμάτων 
Τα σύγχρονα ξύλινα κουφώματα δεν χρειάζονται συντήρηση παλαιού τύπου τύπου (ξύσιμο, βάψιμο), αντί αυτού θέλουν απλώς καλό πλύσιμο άφοβα με άφθονο νερό (λάστιχο) και ανά 2-4 χρόνια υπάρχουν υλικά με βάση το νερό (λαδάκια) με τα ποια μπορούν να εφαρμοστούν με βαμβακερό πανί ή σφουγγάρι στο επίπεδο του καθαρισμού.

Κουφώματα αλουμινίου
Τα κουφώματα αλουμινίου πρωτοεμφανίστηκαν στην Ελλάδα την δεκαετία του ’60. Η εξέλιξη στην τεχνολογία της παραγωγής προφίλ (διατομών) αλουμινίου, η δυνατότητα κατασκευής σύνθετων διατομών και η ευρηματικότητα στον τομέα σχεδιασμού συστημάτων συνέβαλαν στην γρήγορη εξάπλωσή τους. Η ασφάλεια των κατασκευών και οι απαιτήσεις ποιότητας, οι ανάγκες χρήσης και η αισθητική εμφάνιση οδήγησαν στο σχεδιασμό ολοκληρωμένων κουφωμάτων αλουμινίου, τα γνωστά «συστήματα», τα οποία συνδυάζουν κατάλληλα προφίλ αλουμινίου, ειδικά εξαρτήματα, μηχανισμούς λειτουργίας, τζάμια και υλικά στεγάνωσης. Σήμερα, τα συστήματα αλουμινίου κυριαρχούν στα κουφώματα καθώς κυκλοφορούν στην αγορά σε μεγάλη ποικιλία και συνδυάζουν κατάλληλα τεχνικά χαρακτηριστικά που εναρμονίζονται πλήρως με τις κλιματολογικές συνθήκες της χώρας μας. 

Το αλουμίνιο έχει μάλιστα κατοχυρωθεί ως το πλέον ιδανικό υλικό κατασκευής κουφωμάτων στη χώρα μας και προτιμάται από το 75% των καταναλωτών χάρις στα αδιαμφισβήτητα προτερήματα που προσφέρει σε σχέση με άλλα υλικά. Κι αυτό γιατί το αλουμίνιο δεν αντιδρά σοβαρά στις αλλαγές κλίματος και θερμοκρασίας σε αντίθεση με το ξύλο στο οποίο προκαλούνται διαβρώσεις και το PVC που γίνεται πιο εύθραυστο στις χαμηλές θερμοκρασίες και πιο εύκαμπτο στις υψηλές. Ένα ακόμα βασικό πλεονέκτημα των κουφωμάτων αλουμινίου είναι η εύκολη και οικονομική συντήρησή τους, η οποία κατά βάση συνίσταται στο τακτικό καθάρισμά τους. 

Κουφώματα αλουμινίου και παραμορφώσεις

Επίσης, είναι πιο ανθεκτικό στις παραμορφώσεις και δεν απαιτεί ενίσχυση όπως τα πλαστικά κουφώματα. Τα λεπτότερα και κομψότερα πλαίσια αλουμινίου δίνουν μεγαλύτερες επιφάνειες γυαλιού χωρίς να μειώνεται η αντοχή και η ακαμψία τους καθώς κατασκευάζονται με τη χρήση διελασμένων προφίλ. Τα συστήματα αλουμινίου σχεδιάζονται από εταιρείες και κυκλοφορούν στην αγορά με εμπορικές ονομασίες και πιστοποιούνται από τις QUALANOD και QUALICOAT (Ευρωπαϊκοί φορείς ελέγχου και απονομής πιστοποιητικών ποιότητας σε ανοδιωμένα προϊόντα και αντίστοιχα σε πούδρες και προϊόντα ηλεκτροστατικής βαφής). Στην Ελλάδα, εξουσιοδοτημένος Οργανισμός για την διενέργεια των ελέγχων και την απονομή των σημάτων QUALANOD και QUALICOAT είναι η Ελληνική Ένωση Αλουμινίου ενώ ο Σύνδεσμος Ελλήνων Κατασκευαστών Αλουμινίου (Σ.Ε.Κ.Α.) έχει αναπτύξει και εφαρμόσει το σήμα ποιότητος Q SYSTEM για τις επιχειρήσεις κατασκευής κουφωμάτων.

Το σύστημα θερμοδιακοπής της νέας σειράς κουφωμάτων αλουμινίου τα καθιστά τη νούμερο ένα επιλογή για αυτούς που επιθυμούν μείωση του κόστους θέρμανσης/ψύξης και οι αποφάσεις τους διέπονται από το σεβασμό τους για το περιβάλλον. Επιπλέον, τα θερμομονωτικά προφίλ αλουμινίου προσφέρουν μείωση του φαινομένου της υγροποίησης, με τη χαρακτηριστική εικόνα των υγρών τζαμιών στο εσωτερικό τους.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Δόμηση
Ξυλουργική