Γιάννης Σακκάς

Ο Γιάννης Σακκάς (Λονδίνο,1965) είναι τακτικός καθηγητής σύγχρονης ιστορίας της Μεσογείου στο Τμήμα Μεσογειακών Σπουδών του Πανεπιστημίου Αιγαίου.

Βιογραφικά Στοιχεία 
Σπούδασε ιστορία στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και στη συνέχεια στα πανεπιστήμια του Lancaster και Hull της Αγγλίας. Τη διδακτορική του διατριβή για τον ελληνικό εμφύλιο επέβλεψαν οι διακεκριμένοι καθηγητές John Saville και E P. Thompson. Ειδικεύεται στη σύγχρονη ελληνική και ευρωπαϊκή ιστορία και σε θέματα γεωπολιτικής στο μεσογειακό-μεσανατολικό χώρο.

Την περίοδο 2015-22 διετέλεσε διευθυντής του ΠΜΣ του ΤΜΣ με τίτλο "Διακυβέρνηση, Ανάπτυξη και Ασφάλεια στη Μεσόγειο". Από το 2020 ως το Σεπτ 2022 ήταν μέλος του ΔΣ του ΔΟΑΤΑΠ.

Εκπροσωπεί το Πανεπιστήμιο Αιγαίου στο Ακαδημαϊκό Συμβούλιο του Κολεγίου για την Άμυνα και την Ασφάλεια στις Βρυξέλλες (ESDC) και είναι μέλος της Royal Historical Society στη Βρετανία. Κατέχει κεντρική θέση στην αξιολόγηση και επίβλεψη ερευνητικών προγραμμάτων της ΕΕ. Επίσης συνεργάζεται με το Aarhus University της  Δανίας στην οργάνωση, συντονισμό και αξιολόγηση προγραμμάτων στην επιστήμη της Ιστορίας.  Επίσης είναι υπεύθυνος των ερευνητικών προγραμμάτων του Ινστιτούτου Διεθνών Οικονομικών Σχέσεων (ΙΔΟΣ).

Έχει δημοσιεύσει πλήθος κειμένων σε διεθνή επιστημονικά περιοδικά για την Αντίσταση, τον Εμφύλιο, τους Άραβες, το Παλαιστινιακό και την πολιτική της Ελλάδας στην ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή (Άραβες, Ισραήλ, Κυπριακό). Επίσης έχει λάβει μέρος σε πολλά διεθνή συνέδρια στο εξωτερικό και έχει διδάξει ως Επισκέπτης Καθηγητής σε ξένα πανεπιστήμια (Universities of Padova, Mannheim, Amsterdam, St. Andrews, Hong Kong κτλ.)

Βασικές επιστημονικές του θέσεις:

α. Ο εμφύλιος πόλεμος συνδέεται με την περίοδο της Κατοχής και των Δεκεμβριανών αλλά βασική του αιτία ήταν η μη εφαρμογή της συμφωνίας της Βάρκιζας κυρίως από τους νικητές. Η "λευκή τρομοκρατία"  της περιόδου 1945-46 ήταν ο καθοριστικός παράγοντας που ώθησε την Αριστερά σε μια νέα ένοπλη εξέγερση (Κλ. Κουτσούκης και Γ. Σακκάς, Πτυχές του Εμφυλίου Πολέμου)

β. Στη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου η ελληνική εξωτερική πολιτική ήταν μονοδιάστατη, βαριά εξαρτώμενη από τις ΗΠΑ και το ΝΑΤΟ. Αν και η γεωγραφική της θέση  και η εμφυλιακή εμπειρία δικαιολογούν εν μέρει αυτή την πολιτική, δεν δικαιολογείται η υπερβολική έμφαση στα συμμαχικά συμφέροντα ακόμα και σε βάρος των εθνικών συμφερόντων (Γ. Σακκάς, Η Ελλάδα, το Κυπριακό και ο Αραβικός Κόσμος, 1947-74). Τα ανοίγματα προς τον ανατολικό κόσμο και προς το Ισραήλ έγιναν με μεγάλη καθυστέρηση.

γ. Η ανατροπή των Παπαδόπουλου/Μαρκεζίνη το Νοέμ. 1973 δεν σχετίζεται με τον αραβο-ισραηλινό πόλεμο του Γιομ Κιπούρ και την υποτιθέμενη δυσαρέσκεια των Αμερικανών. Κάποιες διαφωνίες είχαν προκύψει στο θέμα του ελλιμενισμού, αλλά γενικά οι Αμερικανοί ήταν ικανοποιημένοι με το καθεστώς. Η ανατροπή των δύο ανδρών σχεδιάστηκε και προετοιμάστηκε από τους σκληροπυρηνικούς του Ιωαννίδη από τον Αύγουστο του 1973, πολύ πριν από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή (Γ Σακκάς, Η Ελλάδα, το Κυπριακό και ο Αραβικός Κόσμος, 1947-74).

Στα ενδιαφέροντά του περιλαμβάνονται η ποίηση, το θέατρο και η φιλοσοφία. Το 2018 εξέδωσε την ποιητική συλλογή με τίτλο Οι Πύλες των Οδών της Ημέρας και της Νύχτας από τις εκδ. Πατάκη.

Εργογραφία 

 Britain and the Greek Civil War, 1944-49. British Imperialism, Public Opinion and the Coming of the Cold War (Germany, Verlag, 2013).

 Οι Δύο Όχθες της Μεσογείου. Από τη συγκρότηση των εθνών-κρατών στην ευρω-μεσογειακή συνεργασία, Bookstars, Αθήνα  2020, σ. 150, ISBN 9789605714000.
Η Ελλάδα στη Μεσόγειο, 1950-2004. Εξωτερική Πολιτική και Διεθνείς Διενέξεις (ηλεκτρ. βιβλίο), Αθήνα: Σύνδεσμος Ελληνικών Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών. Διαθέσιμο στο: http://hdl.handle.net/11419/5105 (2015) ISBN 978-960-603-331-5.

 Η Ελλάδα, το Κυπριακό και ο Αραβικός Κόσμος. Διπλωματία και Στρατηγική στη Μεσόγειο του Ψυχρού Πολέμου, 1947-74, Πατάκης, Αθήνα 2012 σ. 236, ISBN 978-960-16-4196-6.

 Το Παλαιστινιακό. Μέρος Α΄: Ο Σιωνισμός, οι Άραβες και ο Διεθνής Παράγοντας, 1882-1948, Πατάκης, Αθήνα 2005, σ. 194, ISBN 978-960-16-1691-9.

 Οι Άραβες στη Νεότερη και Σύγχρονη Εποχή.  Ιστορία και Κοινωνία, Πατάκης, Αθήνα  2002, σ. 319, ISBN 978-960-16-0519-7.

 Η ΕΑΜική Αντίσταση 1941-44. Μια Κριτική Προσέγγιση, Παπαζήσης, Αθήνα 1998, σ. 243, ISBN 978-960-02-1313-3.
Οι πύλες των οδών της ημέρας και της νύχτας, Πατάκη, Αθήνα 2018, ISBN 978-960-16-8112-2.

Κεφάλαια σε συλλογικούς τόμους στο εξωτερικό (ιn English/peer-reviewed)

 “The Greek Military Regime and the Cyprus Question”. In Katerina Lagos and Othon Anastasakis (ed.), Revisiting a Contested Past: The Greek Military Dictatorship, 1967-74 (New York, Berghahn, 2021), pp. 360-82.

 “Conflict and Détente in the Eastern Mediterranean: From the Yom Kippur War to the Cyprus Crisis, Oct. 1973 – April 1974”. In Elena Calandri, Daniele Caviglia, Antonio Varsori (eds.), Détente in Cold War Europe. Politics and Diplomacy in the Mediterranean and the Middle East (London: I. B. Tauris, Dec. 2016), pp. 141-54.

 “Reconciling Political Identity and Atlantic Partnership. Europe and the Middle East Crisis of 1973-4”. In Giles Scott-Smith & Valerie Aubourg (eds.), Atlantic, Euratlantic, or Europe-America? The Atlantic Community and the European Idea from Kennedy to Nixon, Soleb, 2011, pp. 506-525.

 “Anglo-American Relations and the Palestine Question, 1945-48”. In Victor Mauer and David Moeckli (eds.), European-American Relations and the Middle East, From Suez to Iraq, London, Routledge, 2011, pp. 47-61.

 “The first casualty of a socialist foreign policy? Greece and Britain in the 1940s”. In K. Morgan, D. Howell, and Dianne Kirby (eds.), John Saville: Commitment and History. Themes from the Life and Work of a socialist historian, London, Lawrence and Wishart, 2011, pp. 73-90.

 “Muhammad Ali of Egypt, the Ottomans and the Greek War of Independence’’ in M. Efthymiou (ed.), La Société Grecque sous la Domination Ottomane, Mesogeios, Athens and Paris, Hêrodotos (2010), pp.325-41.

 “Τhe Civil War in Εvrytania”, in Μark Mazower (ed.), After the War was Over: Reconstructing the Family, Nation, and State in Greece, 1943-1960 (Princeton, Princeton University Press 2000), pp. 184-209.
 “Political Science”, in Stratos Constantinides (ed.), Greece in Modern Times: An Annotated Bibliography of Works Published in English from 1900 to 1995 (Maryland, Scarecrow Press 2000), pp. 475-503.

Παραπομπές 

Έλληνες πανεπιστημιακοί
Έλληνες ιστορικοί
Έλληνες συγγραφείς