Άγιος Παντελεήμονας (Αθήνα)

Ο Άγιος Παντελεήμων είναι συνοικία στο κέντρο της Αθήνας. Συνορεύει με τις συνοικίες Βικτώρια, Πλατεία Βάθης, Αγίου Μελετίου και Αττική. Κύριος οδικός άξονας του Αγίου Παντελεήμονα είναι η οδός Αχαρνών. Το όνομα της συνοικίας οφείλεται στο ναό του Αγίου Παντελεήμονα που βρίσκεται επί της οδού Αχαρνών και βρίσκεται σε υψόμετρο 75-85 μέτρων από την επιφάνεια της θαλάσσης.

Η συνοικία άρχισε να δομείται με πολυκατοικίες από τη δεκαετία του 1950 έως τη δεκαετία του 1970, στις οποίες κατοικούσαν άνθρωποι της αστικής τάξης. Άρχισε να υποβαθμίζεται από τις αρχές της δεκαετίας του 1980, όταν οι κάτοικοι άρχισαν να μετακινούνται στα προάστια της πόλης. Αμέσως ακολούθησε πτώση της αξίας των διαμερισμάτων λόγω της υπερβολικής δόμησης, της έλλειψης ελεύθερων χώρων και χώρων πρασίνου. Από τη δεκαετία του 1990 άρχισαν να εγκαθίστανται οικονομικοί μετανάστες από άλλες χώρες, εκμεταλλευόμενοι τα φθηνά ενοίκια των διαμερισμάτων. Οι πρώτες ρήξεις κατοίκων-μεταναστών άρχισαν να παρουσιάζονται κατά τη δεκαετία του 2000, λόγω της αύξησης της εγκληματικότητας και της υποβάθμισης της περιοχής. 

Σήμερα η περιοχή απαρτίζεται κυρίως από γερασμένες πολυκατοικίες με ελάχιστους χώρους πρασίνου. Εξυπηρετείται από πλήθος λεωφορειακών γραμμών, καθώς και από τους σταθμούς Αττική και Βικτώρια.

Ναός Αγίου Παντελεήμονα
Η θεμελίωση του ναού έλαβε χώρα στις 12 Σεπτεμβρίου 1910 από τον βασιλιά Γεώργιο Α΄. Ο αρχικός ναός ήταν μικρότερος από τον σημερινό. Κατά τη δεκαετία του 1920 άρχισαν οι κατασκευές για την ανέγερση του νέου ναού, ο οποίος είχε σχεδιαστεί από τον αρχιτέκτονα Ιωάννη Παπαδάκη και προβλεπόταν να έχει αρκετά μεγαλύτερο μέγεθος από άλλους ναούς που χτίζονταν εκείνη την εποχή. Το 1930 είχε ολοκληρωθεί ο τρούλος του ναού, ενώ λόγω των έργων κατασκευής της σήραγγας της γραμμής 1 του μετρό, ο αρχικός ναός κατεδαφίζεται και κατασκευάζεται ένας προσωρινός κάτω από τον τρούλο. Παράλληλα, τελειοποιούνται τα σχέδια κατασκευής του ναού από τον αρχιτέκτονα Γεώργιο Νομικό. Το 1951 ο προσωρινός ναός κατεδαφίστηκε και ξεκίνησε να χτίζεται ο σημερινός του οποίου οι εργασίες αποπεράτωσης δυστυχώς δεν ολοκληρώθηκαν σύντομα. Την Κυριακή 19 Μαρτίου του 1967 παραδόθηκε στο κοινό ένας χώρος στο υπόγειο του ναού στον οποίο θα γίνονταν οι γάμοι, οι βαπτίσεις, οι κηδείες, τα μνημόσυνα και όλες οι υπόλοιπες Θείες Λειτουργίες. Οι εργασίες αποπεράτωσης του ναού ολοκληρώθηκαν στα μέσα Μαΐου του 1982  κι αυτός παραδόθηκε στο κοινό την Κυριακή 16 Μαΐου του έτους εκείνου. Η αγιογράφηση του ναού, που έγινε από τον Γιάννη Καρούζο, ξεκίνησε το 1984 και ολοκληρώθηκε το 2007. Είναι ένας από τους μεγαλύτερους ναούς της Ελλάδας και των Βαλκανίων.

Η παιδική χαρά της συνοικίας
Το 1959 δημιουργήθηκε στην Πλατεία Αγίου Παντελεήμονα μια μικρή παιδική χαρά η οποία διατηρήθηκε μέχρι το 2014. Η παιδική χαρά αυτή στην αρχή ήταν περιφραγμένη με συρματόπλεγμα και υπήρχε στον χώρο της ένα μικρό ξύλινο σπίτι στο οποίο έμενε ο φύλακάς της κατά τις ώρες που ήταν ανοιχτή. Όμως όταν την Πρωτοχρονιά του 1987 ανέλαβε καθήκοντα Δημάρχου Αθηναίων ο Μιλτιάδης Έβερτ, ο οποίος λίγες μέρες μετά την ανάληψη των καθηκόντων του πήγε και είδε την παιδική χαρά και διαπίστωσε πως τα παιχνίδια τα οποία υπήρχαν είχαν υποστεί μεγάλες φθορές από βανδαλισμούς και ήταν πολύ επικίνδυνα για τα παιδιά. Έθεσε λοιπόν το θέμα στο δημοτικό συμβούλιο και όταν συζητήθηκε τα μέλη αποφάσισαν ομόφωνα πως αυτά έπρεπε ν' αντικατασταθούν από νέα, κάτι το οποίο έγινε. Επίσης την ημέρα που έγινε αυτό αφαιρέθηκε εντελώς το συρματόπλεγμα το οποίο υπήρχε που κι εκείνο είχε σκουριάσει σε πολύ μεγάλο βαθμό καθώς και το μικρό ξύλινο σπίτι στο οποίο έμενε ο φύλακας κι από τότε τα παιδιά πήγαιναν κι έπαιζαν εκεί ότι ώρα ήθελαν. Τα νέα παιχνίδια ήταν ξύλινα.

Μεταναστευτικό ζήτημα 

Η περιοχή του Άγιου Παντελεήμονα αποτέλεσε για μεγάλη περίοδο τόπο εγκατάστασης μεταναστών από χώρες κυρίως της Ασίας και της Αφρικής. Την άνοιξη του 2009 δημιουργήθηκαν εντάσεις μεταξύ των κατοίκων και των μεταναστών, που οδήγησαν σε παρέμβαση της πολιτείας, που συνεχίζονται έκτοτε. Στην περιοχή επίσης υπήρξαν κρούσματα ρατσιστικής βίας, στα οποία αναφέρθηκε η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους πρόσφυγες. Στόχος τέτοιας επίθεσης υπήρξε και κάτοικος της περιοχής, αφγανικής καταγωγής και μέλος της οργάνωσης Γιατροί του Κόσμου.

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 

Συνοικίες και περιοχές Αθήνας