Ελληνικός Τηλέγραφος (εφημερίδα)

Ο «Ελληνικός Τηλέγραφος» ήταν ελληνική εφημερίδα που εκδιδόταν στη Βιέννη από το 1812 μέχρι το 1836. Απευθυνόταν κυρίως στους Έλληνες της διασποράς και πραγματευόταν θέματα πολιτικού, οικονομικού, αλλά και καλλιτεχνικού ενδιαφέροντος. Εκδότης της τα περισσότερα χρόνια ήταν ο Δημήτριος Αλεξανδρίδης.

Έκδοση 
Ο «Ελληνικός Τηλέγραφος» κυκλοφόρησε για πρώτη φορά στις 3 Ιανουαρίου του 1812 στη Βιέννη, αντικαθιστώντας την εφημερίδα «Ειδήσεις δια τα ανατολικά μέρη». Το κόστος συνδρομής του ορίστηκε στα 13 φιορίνια το εξάμηνο. Κυκλοφορούσε τα περισσότερα χρόνια δύο φορές την εβδομάδα (κάθε Τρίτη και Παρασκευή), αν και έγιναν κατά καιρούς προσπάθειες για καθημερινή κυκλοφορία. Τα πρώτα χρόνια, εκδότης ήταν ο Αυστριακός Ιωσήφ Φραγκίσκος Χαλ (Joseph Franz Hall) σε συνεργασία με τον Δημήτριο Αλεξανδρίδη. Το εκδοτικό δικαίωμα είχε παραχωρηθεί στον Hall από τον Απρίλιο του 1807 με ισχύ 25 χρόνων. Μετά τον θάνατό του την έκδοση ανέλαβε μόνος του ο Δημήτριος Αλεξανδρίδης, αγοράζοντας το 1818, το εκδοτικό προνόμιο από τους κληρονόμους του Hall. Ωστόσο, στις στήλες της εφημερίδας, ο Αλεξανδρίδης εμφανίζεται σαν ιδιοκτήτης και εκδότης από το 1819.

Περιεχόμενο 
Ο «Ελληνικός Τηλέγραφος» αποσκοπούσε στην πολιτική, εμπορική και φιλολογική ενημέρωση των Ελλήνων της διασποράς. Τα άρθρα του αφορούσαν τη διεθνή πολιτική επικαιρότητα. Ιδιαίτερα κατά την περίοδο της Ελληνικής Επανάστασης, συχνά υπήρχαν αναφορές στις εξελίξεις στον ελληνικό χώρο. Οι ειδήσεις γράφονταν σε στήλες ανά χώρα. Στη στήλη «Σύμμικτα» καταχωρούνταν ύλη ποικίλου ενδιαφέροντος, όπως αξιοπερίεργα, νέα για εξερευνήσεις και άλλα. Επιπλέον, υπήρχαν στήλες με καλλιτεχνικό-φιλολογικό περιεχόμενο, όπως για παράδειγμα κριτικές βιβλίων. Τέλος, δεν έλειπαν οι αγγελίες και ενημερώσεις για διάφορες εκδηλώσεις.

Σχετιζόμενες εφημερίδες 
Η ανάγκη δημοσίευσης πολλών φιλολογικών κειμένων, οδήγησε στην παράλληλη έκδοση μιας ξεχωριστής, αποκλειστικά φιλολογικής εφημερίδας, του «Φιλολογικού Τηλέγραφου», από το 1817 μέχρι το 1821.

Αυστριακή λογοκρισία 

Ο «Ελληνικός Τηλέγραφος» δημοσίευε τακτικά νέα για τις φάσεις της Ελληνικής Επανάστασης και περιείχε αντιτουρκικά άρθρα, γεγονός που προκάλεσε την παρέμβαση της αυστριακής λογοκρισίας. Ο Μέττερνιχ δεχόταν από το τουρκικό κράτος σχετικά διαβήματα και έτσι στις 2 Φεβρουαρίου 1812 ζήτησε τη διακοπή της έκδοσης, πράγμα που όμως αποφεύχθηκε, χάρη στους διπλωματικούς ελιγμούς του Αλεξανδρίδη.

Διακοπή δημοσίευσης 

Τα τελευταία χρόνια η εφημερίδα αντιμετώπιζε οικονομικά προβλήματα. Στο τέλος του 1835 και κατά το 1836, η έκδοσή της περιορίστηκε στη μία φορά την εβδομάδα. Κανονικά το εκδοτικό προνόμιο θα έληγε το 1832, όμως η λήξη του μετατέθηκε για το 1836. Έτσι, μετά από 25 χρόνια κυκλοφορίας, εκδόθηκε στις 31 Δεκεμβρίου 1836 το τελευταίο τεύχος του «Ελληνικού Τηλέγραφου».

Παραπομπές

Πηγές 
 Αμυγδαλάκη, Ε. & Παρασκευοπούλου, Α. Αλεξανδρίδης Δημήτριος [1784, Τύρναβος – 1851(;), Βιέννη]. Εργαστήριο Ηλεκτρονικής Διαχείρισης Ιστορικών Αρχείων - Τμήμα Ιστορίας και Φιλοσοφίας της Επιστήμης Πανεπιστημίου Αθηνών. Ανακτήθηκε από: http://dlab.phs.uoa.gr/index.php/projects/viographika/details/6/1 (Προσπέλαση 05-05-2022). 
 Αργυροπούλου, Ρ. Δ., & Ταμπάκη, Α. (Eds.). (1983). Τα ελληνικά προεπαναστατικά περιοδικά: ευρετήρια Γ’: Ειδήσεις δια τα ανατολικά μέρη 1811, Ελληνικός Τηλέγραφος 1812-1836, Φιλολογικός Τηλέγραφος 1817-1821 (p. 351). Ανακτήθηκε από: https://hdl.handle.net/10442/7621 (Προσπέλαση 05-05-2022). 
 Ελληνικός Τηλέγραφος. Academic Dictionaries and Encyclopedias. Ανακτήθηκε από: https://greek_greek.en-academic.com/214292/%CE%95%CE%BB%CE%BB%CE%B7%CE%BD%CE%B9%CE%BA%CF%8C%CF%82_%CE%A4%CE%B7%CE%BB%CE%AD%CE%B3%CF%81%CE%B1%CF%86%CE%BF%CF%82 (Προσπέλαση 12-02-2022).
 Παπαλεξάνδρου, Κ. Τύπος και Τυπογραφία. Στο: Δρανδάκης, Μεγάλη ελληνική εγκυκλοπαίδεια, (2η έκδ.) Τόμος 10 (σελ. 562). Αθήνα: Εκδοτικός οργανισμός "Ο φοίνιξ"

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=etg Τεύχη του «Ελληνικού Τηλέγραφου»
 https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=eam Τεύχη των «Ειδήσεων δια τα ανατολικά μέρη»
 https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=ptg Τεύχη του «Φιλολογικού Τηλέγραφου»

Ιστορικές ελληνικές εφημερίδες
Εφημερίδες με τόπο έκδοσης τη Βιέννη