Υπόθεση τηλεφωνικών παρακολουθήσεων (2022)

Η υπόθεση των τηλεφωνικών παρακολουθήσεων, γνωστό και ως σκάνδαλο των υποκλοπών αφορά την παρακολούθηση Ελλήνων δημοσιογράφων και πολιτικών μέσω του συστήματος της ΕΥΠ ή με τη χρήση κατασκοπευτικού λογισμικού από το 2020 και μετά.

Μετά τις εκλογές του 2019 ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης έθεσε την ΕΥΠ υπό την άμεση εποπτεία του και διόρισε νέο διοικητή της τον Παναγιώτη Κοντολέοντα, ενώ το 2020 ξεκίνησαν να δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα εταιρείες που εμπορεύονταν λογισμικό κατασκοπίας έξυπνων τηλεφώνων. Στις αρχές του 2021, ο δημοσιογράφος οικονομικού ρεπορτάζ Θανάσης Κουκάκης αντιλήφθηκε ότι παρακολουθούνταν από την ΕΥΠ και ζήτησε ενημέρωση από τις αρμόδιες αρχές, αλλά η κυβέρνηση άλλαξε το νόμο με αποτέλεσμα να είναι αδύνατη η πληροφόρησή του, ενώ αποκαλύφθηκε η παρακολούθηση από την ΕΥΠ ενός ακόμη δημοσιογράφου, του Σταύρου Μαλιχούδη. Την άνοιξη του 2022 αποκάλυφθηκε αρχικά η χρήση του παράνομου λογισμικού Predator εις βάρος του Κουκάκη και αργότερα εις βάρος του προέδρου του ΠΑ.ΣΟ.Κ. και ευρωβουλευτή, Νίκου Ανδρουλάκη, στο κινητό του οποίου, ωστόσο, δεν εγκαταστάθηκε το λογισμικό. Τον Αύγουστο αποκαλύφθηκε ότι ο Ανδρουλάκης παρακολουθήθηκε μέσω του συστήματος της ΕΥΠ, με αποτέλεσμα τις παραιτήσεις του διοικητή της ΕΥΠ, Παναγιώτη Κοντολέοντα, και του Γενικού Γραμματέα του Πρωθυπουργού, Γρηγόρη Δημητριάδη.

Πλαίσιο

H ΕΥΠ επί κυβέρνησης Κυριάκου Μητσοτάκη

Με το πρώτο προεδρικό διάταγμα που εκδόθηκε επί κυβέρνησης Κυριάκου Μητσοτάκη, στις 8 Ιουλίου 2019, η Εθνική Υπηρεσία Πληροφοριών (ΕΥΠ) μεταφέρθηκε υπό την άμεση εποπτεία του πρωθυπουργού. Λίγες μέρες αργότερα η κυβέρνηση κατέθεσε ένα νομοσχέδιο που προέβλεπε τη σύσταση της Προεδρίας της Κυβέρνησης ως δημόσιας υπηρεσίας υπαγόμενης στον Πρωθυπουργό, στην οποία υπάγονταν πλέον η ΕΥΠ. Η διάταξη δέχτηκε την κριτική εκπροσώπων της αντιπολίτευσης, αλλά το νομοσχέδιο για το επιτελικό κράτος υπερψηφίστηκε και έγινε νόμος τον Αύγουστου του 2019.

Την 1η Αυγούστου ανακοινώθηκε ότι θα διοριζόταν ο Παναγιώτης Κοντολέων στη θέση του διοικητή της ΕΥΠ. Λίγες μέρες αργότερα άρθρο της Εφημερίδας των Συντακτών έγραφε ότι ο Κοντολέων δεν πληρούσε το κριτήριο διορισμού του νόμου 3649/2008 που αναφέρει ότι για το διοικητή της ΕΥΠ «απαιτείται η κατοχή τουλάχιστον πτυχίου Πανεπιστημίου της ημεδαπής ή ισότιμου της αλλοδαπής», ενώ ο Κοντολέων δεν είχε αναγνωρίσει την ισοτιμία των πτυχίων του από πανεπιστήμια του εξωτερικού. Την ίδια μέρα ο επικεφαλής του ΣυΡιζΑ Αλέξης Τσίπρας επέκρινε την επιλογή Κοντολέοντα και ζήτησε την αντικατάστασή του ή την αλλαγή του νόμου, αλλά ο Μητσοτάκης αρνήθηκε ότι η κυβέρνηση θα άλλαζε το νόμο. Στις 30 Αυγούστου η κυβέρνηση κατέθεσε τροπολογία με την οποία μεταβλήθηκαν τα προσόντα του διοικητή της ΕΥΠ, προσθέτοντας αντί πανεπιστημιακών τίτλων τη «δεκαετή τουλάχιστον αποδεδειγμένη επαγγελματική απασχόληση». Η τροπολογία επικρίθηκε από την αντιπολίτευση, αλλά υπερψηφίστηκε από τους βουλευτές της ΝΔ και επικύρωσε το διορισμό του Κοντολέοντα.

Το Μάιο του 2020 τοποθετήθηκε με κατά πλειοψηφία απόφαση του Ανωτάτου Δικαστικού Συμβουλίου Ποινικής Δικαιοσύνης επόπτρια της ΕΥΠ η εισαγγελέας εφετών Βασιλική Βλάχου, που είχε διατελέσει εισαγγελέας έδρας στην εκδίκαση των υποθέσεων της δολοφονίας του Αλέξανδρου Γρηγορόπουλου και του Noor 1.

Τη δεκαετία 2012-2021 σημειώθηκε αύξηση κατά 116% στις νόμιμες συνακροάσεις (παρακολουθήσεις) για λόγους εθνικής ασφαλείας από την ΕΥΠ, - μόνο το 2021 εκδόθηκαν 15.000 διαταγές παρακολούθησης.

Το Μάρτιο του 2021 υπερψηφίστηκε στη Βουλή των Ελλήνων από τη ΝΔ και το ΚΙΝΑΛ μία τροπολογία του υπουργού Δικαιοσύνης σε κυβερνητικό νομοσχέδιο με την οποία καταργήθηκε με αναδρομική ισχύ η δυνατότητα πολιτών να πληροφορούνται από την Αρχή Διασφάλισης του Απορρήτου των Επικοινωνιών (ΑΔΑΕ) ότι είχε αρθεί το απόρρητο των επικοινωνιών τους από την ΕΥΠ, εφόσον η παρακολούθησή τους γινόταν για λόγους εθνικής ασφάλειας. Σε επιστημονικό τους άρθρο ο πρόεδρος της ΑΔΑΕ, Χρήστος Ράμμος, και δύο μέλη της τοποθετήκαν προσωπικά κατά της διάταξης υποστηρίζοντας ότι χωρίς την πληροφόρηση αυτή ο πολίτης που παρακολουθείται «στερείται πλήρως κάθε δυνατότητας να ζητήσει αποτελεσματική δικαστική προστασία», με αποτέλεσμα -όπως υποστήριξαν- να παραβιάζεται το Σύνταγμα και η ΕΣΔΑ.

Εταιρείες spyware
Το 2013 ο πρώην Ισραηλινός στρατιωτικός Ταλ Ντίλιαν ξεκίνησε να δραστηριοποιείται επιχειρηματικά στην Κύπρο συνεργαζόμενος με τον Ισραηλινό Αβραάμ Σαχάκ Αβνί, που προμήθευε με υλικά ασφαλείας το κυπριακό κόμμα Δημοκρατικό Συναγερμό  και δημόσιες υπηρεσίες ασφαλείας της Κύπρου. Το ίδιο έτος ενέγραψε στο κυπριακό εταιρικό μητρώο την εταιρεία WiSpear, που πωλούσε ηλεκτρονικό εξοπλισμό και, σύμφωνα με μία αστυνομική έκθεση, συστεγαζόταν με μια εταιρεία του Αβνί. Ο Ντίλιαν κατέχει ένα δίκτυο εταιρειών σε διάφορες χώρες με την επωνυμία "Intellexa", που καθώς δεν εδρεύουν στο Ισραήλ δεν υπόκεινται στην εποπτεία των εκεί ρυθμιστικών αρχών. Το 2018 εισήγαγε στην Κύπρο ένα βαν που δηλώθηκε ως μετεωρολογικός εξοπλισμός, αλλά χρησιμοποιούνταν για την παρακολούθηση smartphones. Μετά από δημόσια παρουσίαση του βαν το 2019, ο Ντίλιαν διέκοψε τη δράση του στην Κύπρο και μετέφερε τις δραστηριότητές της στην Ελλάδα, ενώ στη WiSpear επιβλήθηκε το 2021 πρόστιμο σχεδόν 1 εκ. ευρώ για την παράνομη χρήση του βαν και το 2022 καταδικάστηκε για παραβιάσεις της ιδιωτικής ζωής. Το 2018 μέσω της WiSpear ο Ντίλιαν απέκτησε τη βορειομακεδονική εταιρεία Cytrox, η οποία είχε ιδρυθεί το 2017 από τον προκάτοχο του Ντίλιαν σε μυστική μονάδα της ισραηλινής στρατιωτικής υπηρεσίας πληροφοριών και η οποία εμπορεύεται το λογισμικό κατασκοπίας Predator. Στην Ελλάδα ιδρύθηκαν το Μάρτιο του 2020 τρεις εταιρείες, μεταξύ των οποίων η Intellexa ΑΕ, με αναπληρωτή σύμβουλο και διαχειριστή ως το 2021 τον Φέλιξ Μπίτζιο. Από το Μάιο του 2020 η Intellexa ανήκε κατά 65% σε μια ιρλανδική εταιρεία συμφερόντων Ταλ Ντίλιαν και κατά 35% στο Μπίτζιο.

Παρακολούθηση Κουκάκη
Τον Ιούνιο του 2020 μετά από άδεια της αρμόδια εισαγγελέως η ΕΥΠ ξεκίνησε μία δίμηνη παρακολούθηση του κινητού του δημοσιογράφου Θανάση Κουκάκη για λόγους εθνικής ασφάλειας, για την οποία αιτήθηκε την παράτασή της ως την 1η Οκτωβρίου. Την περίοδο εκείνη ο Κουκάκης ασχολούνταν με το οικονομικό ρεπορτάζ, ερευνώντας υποθέσεις τραπεζικού και επιχειρηματικού ενδιαφέροντος, συμπεριλαμβανομένων υποθέσεων που αφορούσαν ξέπλυμα χρήματος, και συγγράφοντας ρεπορτάζ που δημοσιεύονταν σε διεθνή μέσα όπως οι Financial Times. Έχοντας διαπιστώσει προβλήματα στη λειτουργία του τηλεφώνου του και μετά από πληροφόρηση από δημοσιογραφικές πηγές, ο Κουκάκης κατέθεσε τον Αύγουστο του ίδιου έτους καταγγελία στην ΑΔΑΕ ζητώντας να πληροφορηθεί αν παρακολουθείται και την ίδια μέρα η ΕΥΠ ζήτησε την παύση της άρσης του απορρήτου του. Το Μάρτιο του 2021 η ΑΔΑΕ αιτήθηκε από την εισαγγελέα της ΕΥΠ αν η ενημέρωση του Κουκάκη θα διακύβευε το σκοπό της άρσης του απορρήτου, οπότε, κατά την ισχύουσα νομοθεσία δε θα μπορούσε να ενημερωθεί σχετικά. Είκοσι μέρες αργότερα, η κυβερνητική τροπολογία κατάργησε με αναδρομική ισχύ τη δυνατότητα πολιτών που παρακολουθούνται από την ΕΥΠ για λόγο εθνικής ασφάλειας να ενημερώνονται μετά την άρση του απορρήτου από την ΑΔΑΕ. Εξαιτίας της αλλαγής του νόμου η εισαγγελέας μπορούσε να αρνηθεί στην ΑΔΑΕ την ενημέρωση του θιγόμενου και τον Ιούνιο του 2021 η ΑΔΑΕ απάντησε στον Κουκάκη όχι ότι δεν παρακολουθείται, αλλά ότι δεν είχε παραβιαστεί στην περίπτωσή του η «κείμεν[η] νομοθεσί[α] περί απορρήτου των τηλεπικοινωνιών».

Αποκαλύψεις παρακολουθήσεων

Η παρακολούθηση του Σταύρου Μαλιχούδη
Ο Σταύρος Μαλιχούδης ανακάλυψε ότι παρακολουθείται μέσα από την έρευνα του δημοσιογράφου Δημήτρη Τερζή για λογαριασμό της Εφημερίδας των Συντακτών (ΕΦ.ΣΥΝ) που δημοσιεύτηκε τον Νοέμβριο του 2021, με τίτλο «Πολίτες σε καθεστώς παρακολούθησης από την ΕΥΠ». Ο Μαλιχούδης διαπίστωσε ότι υπήρχε διαταγή παρακολούθησης του δημοσιογράφου που προσπαθούσε να εντοπίσει στη Κω ένα 12χρονo αγόρι από τη Συρία, τη ζωγραφιά του οποίου είχε δημοσιεύσει στο εξώφυλλό της η γαλλική εφημερίδα Le Monde. Ο δημοσιογράφος ήταν αυτός.

Η παρακολούθηση του Θανάση Κουκάκη
Ο δημοσιογράφος Θανάσης Κουκάκης ανακάλυψε την παραβίαση του απορρήτου των επικοινωνιών του μέσω του λογισμικού Predator από το οποίο είχε μολυνθεί το κινητό του τηλέφωνο, στις 28 Μαρτίου του 2022  έπειτα από έλεγχο που διενήργησε για λογαριασμό του, το "Citizen Lab" του Πανεπιστημίου του Τορόντο. Η ανάλυση του "Citizen Lab" εντόπισε την παρουσία του Predator το διάστημα Ιουλίου - Σεπτεμβρίου 2021, ενώ δεν απέκλεισε και το ενδεχόμενο και άλλων μολύνσεων. Ο δημοσιογράφος προχώρησε και σε επίσημο αίτημα προς την Αρχή Διασφάλισης του Απορρήτου των Επικοινωνιών (ΑΔΑΕ) στις 6 Απριλίου του 2022 για να διερευνήσει τις διαπιστώσεις του καναδικού εργαστηρίου. Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος απέδωσε την παρακολούθηση του Κουκάκη μέσω Predator σε ενέργειες ιδιώτη. Λίγες μέρες μετά τη δημοσίευση του ρεπορτάζ που αποδείκνυε την παρακολούθηση του Κουκάκη από την ΕΥΠ το 2020, η προϊσταμένη της Εισαγγελίας Πρωτοδικών Αθήνας διέταξε τη διενέργεια προκαταρκτικής εξέτασης για να ερευνηθεί πιθανή παραβίασης τηλεφωνικού απορρήτου. Ερωτώμενος σχετικά ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Γιάννης Οικονόμου, δεν αρνήθηκε ότι η ΕΥΠ παρακολουθούσε τον Κουκάκη, ισχυρίστηκε ότι η κυβέρνηση δεν έχει γνώση των ενεργειών της ΕΥΠ και έκανε λόγο για αυτεπάγγελτη διερεύνηση της υπόθεσης από την Εθνική Αρχή Διαφάνειας (ΕΑΔ). Ο Οικονόμου επικρίθηκε για ανακριβείς δηλώσεις και για την παραπομπή στην ΕΑΔ παρόλο που η αρχή δεν είχε κάνει σχετική ανακοίνωση και ενώ αρμόδια αρχή για τις παρακολουθήσεις είναι η ΑΔΑΕ. Τον Ιούλιο παραδόθηκαν στον Κουκάκη τμήματα της έκθεσης που συνέταξε η ΕΑΔ, μετά από «έγκριση» της ΕΥΠ. Το πόρισμα της ΕΑΔ ήταν ότι η Intellexa, η εταιρεία που εμπορευόταν το Predator, δεν είχε συνάψει συμβάσεις με ελληνικές εταιρείες ή κρατικούς φορείς. Η ΕΑΔ επικρίθηκε για το ότι δεν είχε ελέγξει τους τραπεζικούς λογαριασμούς που είχε προσκομίσει ο Κουκάκης, ούτε τη δράση ενδιάμεσων εταιρειών άλλης δικαιοδοσίας, όπως των κυπριακών, που συνδέονται με ελληνικές εταιρείες, ούτε τη δράση των ελληνικών εταιρειών για το έτος 2021 κατά το οποίο πραγματοποιήθηκε η παρακολούθηση Κουκάκη με το Predator.

Η παρακολούθηση του Νίκου Ανδρουλάκη

Στις 26 Ιουλίου του 2022 ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ, Νίκος Ανδρουλάκης, κατέθεσε μηνυτήρια αναφορά στον Άρειο Πάγο για παραβίαση προσωπικών δεδομένων, καθώς στο κινητό του τηλέφωνο εντοπίστηκε η παρουσία συνδέσμου που σχετίζεται με το παράνομο λογισμικό Predator. Η ανεπιτυχής προσπάθεια παγίδευσης του κινητού του τηλεφώνου εντοπίστηκε κατά τη διάρκεια προληπτικού ελέγχου που διενεργείται στο Ευρωκοινοβούλιο, κατά τον οποίο από τα 200 κινητά τηλέφωνα που ελέγχθηκαν μόνο εκείνο του Ανδρουλάκη είχε ίχνη παραβίασης.

Η παρακολούθηση του Χρήστου Σπίρτζη 
Ο τομεάρχης του ΣΥΡΙΖΑ, Χρήστος Σπίρτζης, κατέθεσε στις 9 Σεπτεμβρίου 2022, μήνυση κατά παντός υπευθύνου, καθώς ανακαλύφθηκαν ίχνη παρακολούθησης του κινητού του, από το λογισμικό Predator, τον Νοέμβριο του 2021. Όπως υποστήριξε, ο παράνομος σύνδεσμος που εστάλη στο κινητό του, (προκειμένου να ενεργοποιήσει δολίως την εφαρμογή του) ήταν ίδιος τόσο με τον σύνδεσμο του Ν. Ανδρουλάκη όσο και με αυτόν του Θ. Κουκάκη.

Πολιτικές αντιδράσεις

Παραίτηση διοικητή ΕΥΠ και ΓΓ Πρωθυπουργού
Στις 29 Ιουλίου συνεκλήθη η Επιτροπή Θεσμών και Διαφάνειας της Βουλής όπου παρευρέθηκαν για να καταθέσουν μεταξύ άλλων, ο τότε αρχηγός της Ε.Υ.Π., Παναγιώτης Κοντολέων και ο πρόεδρος της ΑΔΑΕ, Χρήστος Ράμμος.
Σε μέσα ενημέρωσης κυκλοφόρησαν διαρροές από την συνεδρίαση σύμφωνα με τις οποίες ο Κοντολέων παραδέχθηκε πως η Ε.Υ.Π. παρακολουθούσε τον Κουκάκη και πως αυτό συνέβη κατόπιν αιτήματος ξένων υπηρεσιών. Η Ελληνική Κυβέρνηση διέψευσε τις διαρροές, με την αντιπολίτευση να ζητάει επίσημη πληροφόρηση από τα πρακτικά που κρατούνται για να εξακριβωθεί τι πραγματικά ειπώθηκε χωρίς διαρροές.

Στις 4 Αυγούστου 2022 η Εφημερίδα των Συντακτών δημοσίευσε έρευνα που συνέδεε τον Γενικό Γραμματέα του πρωθυπουργού, Γρηγόρη Δημητριάδη, με την Intellexa, την εταιρεία που προμηθεύει το λογισμικό Predator στην Ελλάδα και το επιχειρηματία Φέλιξ Μπίτζιο που τη διαχειριζόταν. Την ίδια μέρα η ΑΔΑΕ ενημέρωσε το Μέγαρο Μαξίμου ότι μετά από έρευνα της σχετικά με τις καταγγελίες Ανδρουλάκη είχε διαπιστώσει μέσω της Wind ότι για το κινητό του Ανδρουλάκη είχε γίνει το Σεπτέμβριο του 2021 άρση απορρήτου ώστε να παρακολουθηθεί μέσω του συστήματος συνακροάσεων της ΕΥΠ.

Την επομένη η εισηγήτρια της επιτροπής του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για τη χρήση κατασκοπευτικών λογισμικών Σόφι ιν 'τ Βελντ δήλωσε σε συνέντευξή της ότι δεν υπάρχει «σοβαρή εναλλακτική» εξήγηση από τη χρήση του Predator από την ελληνική κυβέρνηση και συνέστησε την εμπλοκή της Europol και της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας στην έρευνα της υπόθεσης. Την ίδια μέρα ο Δημητριάδης παραιτήθηκε από την θέση του Γενικού Γραμματέα του πρωθυπουργού. Λιγότερο από μία ώρα αργότερα παραιτήθηκε και ο αρχηγός της Ε.Υ.Π. Παναγιώτης Κοντολέων, την θέση του οποίου πήρε ο τότε Γενικός Γραμματέας του Υπουργείου Εξωτερικών και πρέσβης Θεμιστοκλής Δεμίρης. Οι παραιτήσεις αυτές προκάλεσαν έντονες πολιτικές αντιδράσεις. Η Ελληνική κυβέρνηση επισήμανε πως η παραίτηση του Δημητριάδη έγινε λόγω της τοξικότητας που έχει δημιουργηθεί στο πρόσωπο του, και πως αυτός δεν έχει καμία σχέση με το λογισμικό predator. Ο Δημητριάδης έκανε αγωγή στο Reporters United (με το οποίο συνεργάζεται ο Θανάσης Κουκάκης) και στην «Εφημερίδα των Συντακτών». Για την παραίτηση του Κοντολέοντα η Ελληνική Κυβέρνηση ανέφερε πως αυτή ζητήθηκε από τον πρωθυπουργό μόλις πληροφορήθηκε την παρακολούθηση προσώπου, του Νίκου Ανδρουλάκη τον Σεπτέμβριο του 2021) η οποία είχε λάβει χώρα χωρίς να ενημερωθεί ο πρωθυπουργός. 
Ο Νίκος Ανδρουλάκης ζήτησε την σύσταση εξεταστικής επιτροπής για το θέμα, με τον κυβερνητικό εκπρόσωπο Γιάννη Οικονόμου να απαντά πως η κυβέρνηση θα δεχθεί την σύσταση εξεταστικής επιτροπής με τον όρο της εμπιστευτικότητας.

Την Δευτέρα 8 Αυγούστου ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης έκανε μια ολιγόλεπτη δήλωση για το θέμα των παρακολουθήσεων, λέγοντας πως δεν γνώριζε για την παρακολούθηση του Ανδρουλάκη και πως εάν γνώριζε δεν θα επέτρεπε να συμβεί. Την επόμενη μέρα, δημοσιεύτηκε πράξη νομοθετικού περιεχομένου, βάσει της οποίας καθιερώνεται εποπτεία της Ε.Υ.Π. από δύο εισαγγελείς και, για πρώτη φορά, ακρόαση του διοικητή της από την Επιτροπή Θεσμών και Διαφάνειας.

Σύσταση εξεταστικής επιτροπής
Ο πρόεδρος του ΣΥ.ΡΙΖ.Α. Αλέξης Τσίπρας προσήψε ευθύνες για τις παρακολουθήσεις στον ίδιο τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, χαρακτηρίζοντας απόδειξη ενοχής τις παραιτήσεις Δημητριάδη και Κοντολέοντα. Επίσης, κατέθεσε επιστολή προς τον πρόεδρο της Βουλής Κωνσταντίνο Τασούλα με αίτημα την διακοπή της θερινής διακοπής της Βουλής και την εκτέλεση έκτακτης συζήτησης προ ημερήσιας διάταξης στην Ολομέλεια για το σκάνδαλο. Μετέπειτα, ο ΣΥ.ΡΙΖ.Α. κατέθεσε επιστολή στην Επιτροπή Θεσμών και Διαφάνειας της Βουλής, ζητώντας σύγκλισή της και ακρόαση των Θεμιστοκλή Δεμίρη, Παναγιώτη Κοντολέων, Γρηγόρη Δημητριάδη και της Εισαγγελέα. Εν τέλει, η Βουλή ξανάνοιξε στις 22 Αυγούστου μετά από αποδοχή του σχετικού αιτήματος Τσίπρα, με την συνεδρίαση της Διάσκεψης των Προέδρων. Την ίδια ημέρα, το ΠΑ.ΣΟ.Κ. και το Κ.Κ.Ε. κατέθεσαν επίσης αίτημα για σύγκλιση της Επιτροπής, ζητώντας και την ακρόαση του προέδρου της Αρχής Διασφάλισης του Απορρήτου των Επικοινωνιών, Χρήστου Ράμμου. Αποφασίστηκε η συνεδρίαση της Επιτροπής στις 24 Αυγούστου για την ακρόαση του Θεμιστοκλή Δεμίρη, για ανάληψη των καθηκόντων του, και συζήτηση προ ημερήσιας διάταξης σε επίπεδο αρχηγών στις 26 του μηνός.

Ο πρόεδρος του ΠΑ.ΣΟ.Κ. Νίκος Ανδρουλάκης επισήμανε την αρχική απόπειρα υποβάθμισης του θέματος από την Ελληνική Κυβέρνηση και χαρακτήρισε το σκάνδαλο ως μείζον ζήτημα που θίγει τον πυρήνα της λειτουργίας των θεσμών και της δημοκρατίας στην Ελλάδα.

Τα κοινοβουλευτικά κόμματα Κ.Κ.Ε., ΜέΡΑ25 και Ελληνική Λύση συμφώνησαν στην πρόταση του Νίκου Ανδρουλάκη για σύσταση εξεταστικής επιτροπής.

Τον Αύγουστο το ΠΑΣΟΚ κατέθεσε στη Βουλή πρόταση για τη σύσταση εξεταστικής επιτροπής, η οποία υπερψηφίστηκε από 142 βουλευτές, ενώ 157 ψήφισαν «παρών». Την πρώτη ημέρα των εργασιών της επιτροπής, το Σεπτέμβριο, η αντιπολίτευση πρότεινε την εκλογή διακομματικού προεδρείου και τη δημοσιοποίηση των πρακτικών χωρίς τα σημεία που αφορούν την εθνική ασφάλεια. Οι προτάσεις αυτές απορρίφθηκαν από την πλειοψηφία, που εξέλεξε προεδρείο αποτελούμενο αποκλειστικά από βουλευτές της Νέας Δημοκρατίας και αποφάσισε ότι η επιτροπή θα συνεδριάζει κεκλεισμένων των θυρών, τα πρακτικά δε θα διανέμονται στους βουλευτές, αλλά αυτοί θα έχουν τη δυνατότητα πρόσβασης σε αυτά κατόπιν αίτησής τους. Στην κεκλεισμένων των θυρών κατάθεσή του ο Κοντολέων ισχυρίστηκε ότι ο Ανδρουλάκης παρακολουθήθηκε νόμιμα για εθνικούς λόγους τους οποίους δεν αποκάλυψε επικαλούμενος το απόρρητο και ότι δεν είχε ενημερώσει σχετικά με την παρακολούθηση μέλη της κυβέρνησης.

Επιτροπή PEGA
Στις 3 Νοεμβρίου η επιτροπή ήλθε στην Ελλάδα για να διερευνήσει τη χρήση του παράνομου λογισμικού από την ελληνική κυβέρνηση.

Λίστα
Στις 5 Νοεμβρίου, η εφημερίδα Documento, δημοσίευσε μια λίστα με ονόματα του πολιτικού, επιχειρηματικού και δημοσιογραφικού χώρου, που ήταν υπό παρακολούθηση μέσω του Predator.

Μεταξύ άλλων, όπως ισχυρίζεται το μέσον, φέρεται να ήταν και ο πρώην πρωθυπουργός, Αντώνης Σαμαράς, ο Υπουργός Εξωτερικών, Νίκος Δένδιας, οι πρώην Υπουργοί Προστασίας του Πολίτη, Όλγα Γεροβασίλη και Μιχάλης Χρυσοχοΐδης, ο περιφερειάρχης Αττικής, Γιώργος Πατούλης, οι εκδότες Αλέξης Παπαχελάς (Καθημερινή), Αντώνης Δελλατόλας (Το Ποντίκι) και Γιάννης Κουρτάκης (Παραπολιτικά), ο τέως πρόεδρος του ΕΟΔΥ, Παναγιώτης Αρκουμανέας, ο Δημήτρης Αβραμόπουλος, πρώην Υπουργός των Κυβερνήσεων Καραμανλή και πρώην Δήμαρχος Αθηναίων, πρώην Υπουργός Τουρισμού επί κυβερνήσεως Σαμαρά, Όλγα Κεφαλογιάννη, ο Υπουργός Εργασίας, Κωστής Χατζηδάκης, η αναπληρώτρια και τέως Κυβερνητική Εκπρόσωπος, Αριστοτελία Πελώνη, ο τέως Υπουργός Υγείας και νυν Τουρισμού, Βασίλης Κικίλιας, ο Υπουργός Ανάπτυξης και Επενδύσεων, Άδωνις Γεωργιάδης, ο ΥΠΟΙΚ, Χρήστος Σταϊκούρας, ο ηθοποιός, Λάκης Λαζόπουλος, ο ΥΦΕΘΑ, Νίκος Χαρδαλιάς, ο Πρόεδρος της ΠΑΕ Άρης, Θόδωρος Καρυπίδης που μέσω αυτού παρακολουθείτο και ο πρόεδρος της ΠΑΕ Ολυμπιακός, Βαγγέλης Μαρινάκης.

Στις 6 Νοεμβρίου 2022, ο εισαγγελέας του Αρείου Πάγου, Ισίδωρος Ντογιάκος, παρήγγειλε στην Εισαγγελία Πρωτοδικών Αθηνών να διενεργήσει ποινική προκαταρκτική εξέταση και να καλέσει τον δημοσιογράφο και εκδότη της εφημερίδας, Κώστα Βαξεβάνη, να καταθέσει.

Εξωτερικοί Σύνδεσμοι
Συνέντευξη του Κώστα Βαξεβάνη για το σκάνδαλο τηλεφωνικών παρακολουθήσεων
Ομιλία του Αλέξη Τσίπρα για το πόρισμα της εξεταστικής επιτροπής

Παραπομπές

Ελληνικά πολιτικά σκάνδαλα
Εθνική Υπηρεσία Πληροφοριών