Κόρινθος

Η Κόρινθος είναι πόλη και σημαντικός λιμένας του γεωγραφικού διαμερίσματος της    Πελοποννήσου. Αποτελεί την πρωτεύουσα του Νομού Κορινθίας και την έδρα του ομώνυμου Δήμου, ενώ είναι η τρίτη μεγαλύτερη πόλη της Περιφέρειας Πελοποννήσου με 30.176 κατοίκους, σύμφωνα με την απογραφή του 2011. Από την εισαγωγή του προγράμματος Καλλικράτης μέχρι σήμερα, ανήκει στο δήμο Κορίνθου.  

Η πόλη ιδρύθηκε ως Νέα Κόρινθος το 1858 μετά από ένα σεισμό ο οποίος κατέστρεψε τον αρχικό οικισμό της Κορίνθου, ο οποίος είχε αναπτυχθεί εντός και γύρω από τον χώρο της αρχαίας Κορίνθου. Λόγω της παρουσίας της στην Βίβλο, υπάρχουν περιοχές εκτός της Ελλάδας που πήραν το όνομα τους από την πόλη.

Ιστορία 
Η Κόρινθος προέρχεται από την Αρχαία Κόρινθο, μια πόλη κράτος της αρχαιότητας. Η περιοχή της πόλης κατοικείται πριν από το 3000 π.Χ. Οι ιστορικές αναφορές στην πόλη άρχισαν στις αρχές του 8ου αιώνα π.Χ., όταν η Κόρινθος άρχισε να γίνεται εμπορική δύναμη. Τον 8ο και 7ο αιώνα π.Χ. η πόλη κυβερνήθηκε από την οικογένεια των Βακχιάδων. Ο Κύψελος ανέτρεψε τους Βακχιάδες και από το 657 έως το 550 π.Χ. βασίλεψαν ως τύραννοι ο Κύψελος και ο γιος του Περίανδρος.

Γύρω στο 550 π.Χ., μια ολιγαρχική ομάδα ανέλαβε την εξουσία. Η κυβέρνηση συμμάχησε με την Σπάρτη και εντάχθηκε στην Πελοποννησιακή Συμμαχία, και η Κόρινθος συμμετείχε στους Περσικούς Πολέμους και τον Πελοποννησιακό πόλεμο ως σύμμαχος της Σπάρτης. Μετά την νίκη της Σπάρτης στον Πελοποννησιακό πόλεμο οι δύο πόλεις έλυσαν την συμμαχία τους και η Κόρινθος επεδίωξε μια ανεξάρτητη πολιτική στους πολέμους του πρώιμου 4ου αιώνα π.Χ. Μετά την μακεδονική κατάκτηση της Ελλάδας, η Ακροκόρινθος ήταν έδρα του τοπικού μακεδονικού στρατιωτικού φυλακίου μέχρι το 243 π.Χ., όταν η πόλη απελευθερώθηκε και εντάχθηκε στην Αχαϊκή Συμπολιτεία. Σχεδόν έναν αιώνα αργότερα, το 146 π.Χ., η Κόρινθος έπεσε και λεηλατήθηκε από τους Ρωμαίους.

Ως μια ανοικοδομημένη ρωμαϊκή αποικία του 44 π.Χ. η Κόρινθος άκμασε και άνθισε ως η διοικητική πρωτεύουσα της ρωμαϊκής επαρχίας της Αχαΐας.

Η Κόρινθος αποτελεί ιστορική συνέχεια της αρχαίας Κορίνθου. Το 1858 η παλαιά πόλη της Κορίνθου, γνωστή πλέον ως Αρχαία Κόρινθος, ισοπεδώθηκε από σεισμό. Αυτό οδήγησε στο κτίσιμο της νέας πόλης ΝΑ του αρχαίου λιμανιού του Λεχαίου, στις όχθες του Κορινθιακού Κόλπου. Ο σεισμός είχε ένταση 6.5 Ρίχτερ.

Η πόλη χτυπήθηκε από νέο καταστρεπτικό σεισμό στις 22 Απριλίου του 1928, που κατέστησε την πλειοψηφία των σπιτιών ακατοίκητα και άφησε άστεγες 5000 οικογένειες. Ανοικοδομήθηκε, με τις σύγχρονες αντισεισμικές προδιαγραφές της εποχής, υπό την επίβλεψη του ΑΟΣΚ (Αυτόνομος Οργανισμός Σεισμοπαθών Κορίνθου), τον οποίον σύστησε η κυβέρνηση του Ελευθερίου Βενιζέλου και προικοδότησε με 75 εκ. δραχμές, τα έσοδα του τότε Καζίνο Λουτρακίου και ετήσια επιπλέον επιχορήγηση 5 εκατ. δραχμές Το 1933, μια μεγάλη πυρκαγιά οδήγησε στην εκ νέου ανοικοδόμηση της Κορίνθου.

Ο ισχυρός σεισμός 6.6 βαθμών της κλίμακας Ρίχτερ στις 24 Φεβρουαρίου 1981 έφερε και πάλι την πόλη στο επίκεντρο του πανελλήνιου ενδιαφέροντος, αλλά οι βλάβες ήταν περιορισμένες χάρη στο νέο αντισεισμικό κώδικα.

Γεωγραφία & Κλίμα
Η πόλη της Κορίνθου είναι παραθαλάσσια, σε υψόμετρο 12 μέτρων. Βρίσκεται στην άκρη του Ισθμού της Κορίνθου, της στενής λωρίδας γής που ενώνει την Πελοπόννησο με τη Στερεά Ελλάδα, στην ανατολική πλευρά του Κορινθιακού Κόλπου. Περιστοιχίζεται από την παραθαλάσσια περιοχή του Λεχαίου και τις περιοχές Εξαμιλίων και Ξυλοκέριζας. Στη συγκεκριμένη τοποθεσία μετακόμισε το 1858, μετά το σεισμό που ισοπέδωσε την παλαιά πόλη που βρισκόταν 8 χλμ. νοτιοδυτικά, στους πρόποδες του βουνού Ακροκόρινθος. Στη θέση εκείνη βρίσκεται η Αρχαία Κόρινθος. 

Το κλίμα της πόλης είναι μεσογειακό, με ήπιους χειμώνες και θερμό και ξηρό καλοκαίρι. Η μέση ετήσια θερμοκρασία είναι 18 °C, ενώ οι βροχοπτώσεις είναι περιορισμένες.

Περιγραφή 

Η Κόρινθος γειτνιάζει με τον οδικό άξονα Αθήνα-Πάτρα, με την πρόσβαση στην πρωτεύουσα να καθίσταται εύκολη είτε μέσω του σύγχρονου αυτοκινητοδρόμου, είτε μέσω του Προαστιακού Σιδηροδρόμου, η λειτουργία του οποίου ξεκίνησε το 2005.

Η σύγχρονη πόλη, όπως ανοικοδομήθηκε στα μέσα του 19ου αιώνα, διαθέτει άριστη ρυμοτομία με κάθετες οδούς οι οποίες οδηγούν προς τη θάλασσα. Το κέντρο της Κορίνθου πλαισιώνεται Νότια και Ανατολικά από μια ιδιαίτερα εκτεταμένη περιοχή, γνωστή με το όνομα Μπαθαρίστρα, η οποία περιλαμβάνει τις συνοικίες Συνοικισμός, Αγία Άννα, Καλλιθέα, Φιλοθέη και Νεάπολη. Οι συνοικίες αυτές χαρακτηρίζονται από σχετικά άναρχη δόμηση, καθώς διαμορφώθηκαν σταδιακά και χωρίς οργανωμένο σχέδιο κατά την αθρόα έλευση προσφύγων που ακολούθησε τη Μικρασιατική Καταστροφή. Νοτιοδυτικά του κέντρου της πόλης υπάρχουν δύο ακόμα συνοικίες, τα Αγιαννιώτικα και ο Άγιος Γεώργιος, με την τελευταία να είναι και η μόνη συνοικία εκτός του κέντρου με σύγχρονο ρυμοτομικό σχέδιο και κάθετες οδούς.

Πολιούχος Άγιος είναι ο Απόστολος Παύλος. Ο ομώνυμος μητροπολιτικός ναός δεσπόζει μέσα σ' έναν πανέμορφο κατάφυτο προαύλιο χώρο, στο κέντρο της πόλης. Στο Συνοικισμό κεντρική εκκλησία θεωρείται ο ναός της Κοιμήσεως της Θεοτόκου.

Το κέντρο, σε μεγάλο βαθμό πεζοδρομημένο, συγκεντρώνει τα περισσότερα εμπορικά καταστήματα. Αξιοπρόσεκτα είναι το Δικαστικό Μέγαρο και το κτήριο της Εθνικής Τράπεζας. Η κεντρική λεωφόρος - Εθνικής Αντιστάσεως - οδηγεί στην Πλατεία Ελευθερίου Βενιζέλου (γνωστή στους ντόπιους ως Φλοίσβος), όπου συναντάται το άγαλμα του φτερωτού Πήγασου, συμβόλου της πόλης.

Σημείο αναφοράς αποτελεί η παραλία "Καλάμια", διαθέτουσα πλήθος χώρων εστίασης και διασκέδασης και πολύ καλά οργανωμένη παραλία.

Οικονομία 
Η Κόρινθος είναι μεγάλος βιομηχανικός κόμβος σε εθνικό επίπεδο. Το διυλιστήριο Κορίνθου είναι ένα από τα μεγαλύτερα συγκροτήματα διύλισης πετρελαίου στην Ευρώπη. Στην Κόρινθο παράγονται κεραμικά πλακίδια, καλώδια χαλκού, κόμμεα, γύψος, δερμάτινα προϊόντα, μάρμαρο, προϊόντα κρέατος, ιατρικός εξοπλισμός, μεταλλικό νερό και ποτά, προϊόντα πετρελαίου.

Γύρω στο 2005 είχε ξεκινήσει μια περίοδος αποβιομηχάνισης καθώς ένα μεγάλο συγκρότημα παραγωγής αγωγών, ένα εργοστάσιο παραγωγής υφασμάτων και μια μονάδα συσκευασίας κρέατος έκλεισαν.

Πληθυσμός 

Ο Δήμος Κορινθίων είχε πληθυσμό 58.192 σύμφωνα με την απογραφή του 2011, και ήταν ο δεύτερος πολυπληθέστερος δήμος στην περιφέρεια Πελοποννήσου μετά τον δήμο Καλαμάτας. Η δημοτική ενότητα της Κορίνθου είχε πληθυσμό 38.132 κατοίκων, ενώ μόνη της η Κόρινθος είχε πληθυσμό 30.176 κατοίκων, όντας η τρίτη πολυπληθέστερη πόλη στην περιφέρεια Πελοποννήσου μετά την Καλαμάτα και την Τρίπολη.
Η Δημοτική ενότητα Κορινθίων περιλαμβάνει την Αρχαία Κόρινθο (με 2.198 κατοίκους το 2011), τα Εξαμίλια (με 2.905 κατοίκους), την Ξυλοκέριζα (με 1.316 κατοίκους) και τον Σολομό (με 817 κατοίκους). Η δημοτική ενότητα έχει έκταση 102.187 τ.χλμ. .

Διάγραμμα εξέλιξης πληθυσμού απο το 1861

Μουσεία

Ιστορικό - Λαογραφικό Μουσείο Κορίνθου 
Το Ιστορικό - Λαογραφικό Μουσείο Κορίνθου, Βάσου Πετρόπουλου - Παν. Γαρταγάνη, ιδρύθηκε με σκοπό την ανεύρεση, συντήρηση και προβολή λαογραφικού υλικού, καθώς και τη διάδοση με κάθε τρόπο των σχετικών γνώσεων και πληροφοριών στο ευρύ κοινό. Οι πλούσιες συλλογές του τοποθετούνται χρονικά από τις αρχές του 19ου αι. ως τα μέσα του 20ού αι. και περιλαμβάνουν γυναικείες και ανδρικές φορεσιές από πολλές περιοχές της Ελλάδας, κεντήματα, υφαντά, έργα αργυροχρυσοχοΐας, μεταλλοτεχνίας και ξυλογλυπτικής καθώς και αγροτικά εργαλεία και οικιακά σκεύη.

Εκκλησιαστικό Μουσείο 
Το Εκκλησιαστικό Μουσείο Κορίνθου ιδρύθηκε το 1971 από τον Μητροπολίτη Κορίνθου Παντελεήμονα για να στεγάσει εικόνες και εκκλησιαστικά κειμήλια που αποτελούν τμήμα της τοπικής εκκλησιαστικής ιστορίας. Από το 2010 η συλλογή του εκτίθεται στην Κροκίδειο αίθουσα.

Δημοτική Πινακοθήκη 
Η Δημοτική Πινακοθήκη της Κορίνθου περιλαμβάνει πίνακες του Σωτήρη Πυλαρινού, ο οποίος δώρισε τη συλλογή του με σκοπό την ίδρυση πινακοθήκης στη γενέτειρά του. Η πινακοθήκη εγκαινιάστηκε στις 21 Σεπτεμβρίου του 1998 και στεγάζει τόσο έργα από το ατελιέ του ζωγράφου, όσο και μια σειρά σημαντικών έργων διάσημων δημιουργών από την προσωπική συλλογή του. Ανάμεσα στα έργα του ξεχωρίζουν τα βραβευμένα Η προσευχή των πεινασμένων, Ο πλούσιος και ο φτωχός και Ο άγνωστος στρατιώτης. Η πινακοθήκη φιλοξενεί επίσης περιοδικές εκθέσεις άλλων καλλιτεχνών.

Αθλητισμός 
Στην Κόρινθο λειτουργούν τα ακόλουθα αθλητικά σωματεία:

Π.Α.Σ. Κόρινθος  
 

Αθλητική ποδοσφαιρική ομάδα, η οποία ιδρύθηκε το 1963 μετά τη συγχώνευση του Παγκορινθιακού με τον Άρη Κορίνθου ως Α.Π.Σ. Κόρινθος. Μετά από νέα συγχώνευση με τον Παγκορινθιακό το 1999 ονομάζεται πλέον Π.Α.Σ. Κόρινθος. Ο Παγκορινθιακός είχε ιδρυθεί το 1959 μετά από τη συγχώνευση δύο ομάδων της Κορίνθου, του Ολυμπιακού και του Αχιλλέα. Ο Π.Α.Σ. Κόρινθος έχει πέντε συμμετοχές στην Α΄ Εθνική, είκοσι επτά συμμετοχές στη Β΄ Εθνική, οκτώ στη Γ΄ Εθνική, έξι στη Δ΄ Εθνική και δύο στην Α΄ Τοπική Κατηγορία της Ε.Π.Σ. Κορινθίας. Η ομάδα δίνει τους εντός έδρας αγώνες της στο Δημοτικό Στάδιο Κορίνθου χωρητικότητας 8000 θέσεων (ή εναλλακτικά στο Γήπεδο Συνοικισμού).

Πανιώνιος Κορίνθου  

Ιδρύθηκε το 2006 και διατηρεί τμήματα καλαθοσφαίρισης παίδων-εφήβων-ανδρών. Στις 8 Νοεμβρίου 2006 αναγνωρίστηκε από την Ελληνική Ομοσπονδία Καλαθοσφαίρισης ως μέλος της οικογένειας των σωματείων μπάσκετ. Έκτοτε συμμετέχει στα πρωταθλήματα της Ένωσης Σωματείων Καλαθοσφαίρισης Αργολιδοκορινθίας και Κυνουρίας. Έχει ως έδρα το κλειστό γυμναστήριο Κορίνθου. Προπονητές του ΑΠΟ "Πανιώνιος" έχουν διατελέσει καταξιωμένα ονόματα στο χώρο του μπάσκετ, όπως οι Γιάννης Χρυσανθόπουλος και Δημήτρης Μανωλιτσάκης. Σημερινός προπονητής είναι ο Γιώργος Λαζάρου, ο οποίος έχει αγωνισθεί στην Α1 Εθνική κατηγορία ως παίκτης του Ιωνικού Νικαίας.
Αγωνιστική πορεία
 2006-07: Πρωταθλητής Β' κατηγορίας ΕΣΚΑΚ. Άνοδος στην Α2΄. 
 2009-10: Πρωταθλητής Α2΄ κατηγορίας ΕΣΚΑΚ. Άνοδος στην Α1΄.
 2010-11: Α1΄ κατηγορία ΕΣΚΑΚ.

Μεταφορές

Οδικές μεταφορές

Στην Κόρινθο υπάρχει πυκνό εθνικό οδικό δίκτυο, καθώς είναι η κύρια πύλη εισόδου προς την Πελοπόννησο, τη νοτιότερη περιοχή της ηπειρωτικής Ελλάδας. Ο αυτοκινητόδρομος Μορέας (Α7) συνδέει την πόλη με την Τρίπολη και την Καλαμάτα. Αυτός αποτελεί διακλάδωση της Ολυμπίας Οδού (Α8) που διέρχεται σε μικρή απόσταση από την πόλη και συνδέει την Αθήνα με την Πάτρα μέσω της Κορίνθου.

Η πρόσβαση στις παραπάνω πόλεις γίνεται μέσω και των αντίστοιχων αυτοκινητοδρόμων (Α7 προς Τρίπολη και Καλαμάτα και Α8 προς Αθήνα και Πάτρα) συν την εθνική οδό 10 που ενώνει τον Ισθμό με την Επίδαυρο.

Λεωφορεία 
Το ΚΤΕΛ Κορινθίας παρέχει υπεραστικές υπηρεσίες λεωφορείων προς τη χερσόνησο και την Αθήνα μέσω του σταθμού Ισθμού νοτιοανατολικά του κέντρου της πόλης. Υπάρχουν τοπικές υπηρεσίες λεωφορείων.

Σιδηροδρομικές μεταφορές

Η Κόρινθος απέκτησε πρώτη φορά σιδηροδρομικό σταθμό το 1884 επί των σιδηροδρομικών γραμμών Πειραιά - Πάτρας και Κορίνθου - Καλαμάτας των ΣΠΑΠ. Ο Σταθμός αυτός δε λειτουργεί πια. Στις 27 Σεπτεμβρίου 2005, άνοιξε ένας νεότερος σιδηροδρομικός σταθμός που εξυπηρετείται από τον Προαστιακό σιδηρόδρομο της Αθήνας ο οποίος συνδέει την πόλη με την Αθήνα, το αεροδρόμιο της Αθήνας και τον Πειραιά. Στις 9 Ιουλίου 2007, ο Προαστιακός ξεκίνησε να ενώνει την Κόρινθο με το Κιάτο και ο παλαιότερος σταθμός έκλεισε. Στις 22 Ιουνίου 2020 η σιδηροδρομική σύνδεση της Κορίνθου επεκτάθηκε δυτικά μέχρι το Αίγιο.

Το δρομολόγιο Αθήνα-Κόρινθος εκτιμάται σε περίπου 55 λεπτά. Ο σταθμός απέχει πέντε λεπτά οδικώς από το κέντρο της πόλης και η στάθμευση είναι διαθέσιμη δωρεάν.

Ναυτιλιακές μεταφορές

Το λιμάνι της Κορίνθου, που βρίσκεται βόρεια του κέντρου της πόλης και κοντά στη βορειοδυτική είσοδο της διώρυγας της Κορίνθου, εξυπηρετεί τις τοπικές ανάγκες της βιομηχανίας και της γεωργίας. Χρησιμοποιείται κυρίως από φορτηγά.

Πρόκειται για ένα τεχνητό λιμάνι (με βάθος περίπου 9 μέτρα (30 πόδια), προστατευόμενο από ένα μώλο σκυροδέματος (μήκους περίπου 930 μέτρων, πλάτους 100 μέτρα, επιφάνειας 93.000 m2). Μια νέα προβλήτα ολοκληρώθηκε στα τέλη του 1980 διπλασίασε τη χωρητικότητα του λιμανιού . Η ενισχυμένη μολ προστατεύει αγκυροβολημένα σκάφη από τους ισχυρούς βόρειους ανέμους.

Η κίνηση στο λιμάνι αυξήθηκε ραγδαία από το 1893, με την ολοκλήρωση της διώρυγας της Κορίνθου, που ενώνει τον Κορινθιακό με το Σαρωνικό Κόλπο.

Στο λιμάνι λειτουργεί τελωνείο και φυλάκιο της Ακτοφυλακής. Η κυκλοφορία στο λιμάνι είναι περιορισμένη και επικεντρώνεται στην εξαγωγή τοπικών προϊόντων (φρούτα, λοιπά γεωργικά και άλλα προϊόντα) και σε εισαγωγές. Το λιμάνι λειτουργεί ως μονάδα έκτακτης ανάγκης για αρκετά είδη πλοίων όταν εξελίσσεται απεργία στον Πειραιά.

Παλαιότερα υπήρχε μια ατμοπλοϊκή σύνδεση της πόλης με την Κατάνια, και την Γένουα στην Ιταλία.

Εκπαίδευση 
Στην Κόρινθο εδρεύει η Σχολή Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου, με δύο τμήματα. Το Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης & Διεθνών Σχέσεων και το Τμήμα Κοινωνικής & Εκπαιδευτικής Πολιτικής. Λειτουργούν επίσης συνολικά 39 δημόσιες και 11 ιδιωτικές μονάδες πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης.

Ομάδα Αστρονομίας Δημοτικής Βιβλιοθήκης Κορίνθου

Η Ομάδα Αστρονομίας ιδρύθηκε από τη Δημοτική Βιβλιοθήκη Κορίνθου το Δεκέμβριο του 2013 στα πλαίσια του προγράμματος "Future Library" του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος. Σκοπό έχει την απλούστευση εννοιών και τη διάδοση της αστρονομίας, της αστροφυσικής και των επιστημών του διαστήματος. Για την επίτευξη των στόχων αυτών διοργανώνει σε συστηματική βάση ομιλίες, επιμορφωτικές παρουσιάσεις, ουράνιες παρατηρήσεις, προγράμματα για σχολικές ομάδες, καθώς και εκπαιδευτικές εκδρομές.

Αδελφοποιημένες πόλεις 
Η Κόρινθος έχει αδελφοποιηθεί με τις παρακάτω πόλεις:
  Συρακούσες, Ιταλία

Δείτε επίσης 

 Αρχαία Κόρινθος (χωριό)
 Αρχαία Κόρινθος (πόλη-κράτος)

Φωτογραφικό υλικό

Υποσημειώσεις - Παραπομπές - Βιβλιογραφία

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 Νέα, Εκδηλώσεις, Photo Gallery & Επιχειρηματικός Οδηγός
 Ο απόλυτος οδηγός για την Κορινθία
 http://www.korinthos.gr
 http://www.uop.gr/departments/depart8/index.shtml

Λιμένες της Ελλάδας

Δήμος Κορινθίων