Σεμέι

Το Σεμέι (καζακικά: Семей / Semey), γνωστό ως Σεμιπαλατίνσκ μέχρι το 2007 (καζακικά και ρωσικά: Семипалатинск) είναι η ένατη μεγαλύτερη σε πληθυσμό πόλη του Καζακστάν μετά το Αλμάτι, την Αστανά, το Σιμκέντ, την Καραγκάντα, το Ακτομπέ, το Ταράζ, το Παβλοντάρ και το Οσκεμέν. Ο πληθυσμός του υπολογίζεται σε 305.795 κατοίκους (εκτίμηση 2011). Βρίσκεται στην περιφέρεια Ανατολικού Καζακστάν και στο Καζακικό μέρος της Σιβηρίας, κοντά στα σύνορα με την Ρωσία, περίπου 1.000 χιλιόμετρα βόρεια του Αλμάτι και 700 χιλιόμετρα νοτιοανατολικά του Ομσκ, κατά μήκος του ποταμού Ιρτύς.

Ιστορία 

Ο πρώτος ρωσικός οικισμός στην περιοχή χρονολογείται από το 1718, όταν η Ρωσία έχτισε ένα φρούριο δίπλα στον ποταμό Ιρτύς, κοντά σε ένα ερειπωμένο βουδιστικό μοναστήρι. Τα επτά κτίρια της μονής έδωσαν στο φρούριο (και αργότερα στην πόλη) το όνομα Σεμιπαλατίνσκ. Το φρούριο υπέφερε συχνά από πλημμύρες που προκάλεσε η χιονοστιβάδα που διόγκωσε το Ιρτύς, και το 1778 το φρούριο μεταφέρθηκε 18 χιλιόμετρα βορειότερα σε λιγότερο επιρρεπή σε πλημμύρες έδαφος. Μια μικρή πόλη μεγάλωσε γύρω από το φρούριο, εξυπηρετώντας κατά ένα μεγάλο μέρος το ποτάμιο εμπόριο μεταξύ των νομαδικών λαών της Κεντρικής Ασίας και της αναπτυσσόμενης Ρωσικής Αυτοκρατορίας. Η κατασκευή του Σιδηροδρομικού Σταθμού Τουρκεστάν-Σιβηρίας στις αρχές του 20ού αιώνα αύξησε τη σημασία της πόλης, καθιστώντας την σημαντικό σημείο διέλευσης μεταξύ της Κεντρικής Ασίας και της Σιβηρίας. Στις 19 Μαΐου 1854 το Σεμιπαλατίνσκ έγινε η πρωτεύουσα της Περιφέρειας Σεμιπαλατίνσκ της Ρωσικής Αυτοκρατορίας.

Μεταξύ του 1917 και του 1920 η πόλη λειτούργησε ως πρωτεύουσα της κατά το μεγαλύτερο μέρος της μη αναγνωρισμένης Αυτονομίας του Αλάς μετά την εκδήλωση της Οκτωβριανής Επανάστασης στη Ρωσία. Η πόλη ονομαζόταν Αλάς-καλά κατά τη διάρκεια της ύπαρξης της αυτονομίας Αλάς. Οι δυνάμεις του Κόκκινου Στρατού που ήταν πιστές στην Αγία Πετρούπολη ανέλαβαν τον έλεγχο της περιοχής το 1920. Ήταν το κέντρο του κυβερνείου Σεμιπαλατίνσκ μέχρι τις 17 Ιανουαρίου 1928 και στη συνέχεια της Περιφέρειας Ανατολικού Καζακστάν μεταξύ 17 Ιανουαρίου 1928 και του 14 Οκτωβρίου 1939 και τελικά της Περιφέρειας Σεμιπαλατίνσκ μεταξύ του 1939 και του 1997.

Το 1949 το σοβιετικό πρόγραμμα ατομικών βομβών επέλεξε μια τοποθεσία στη στέπα 150 χιλιόμετρα δυτικά της πόλης ως τόπο δοκιμής των όπλων. Για δεκαετίες, το Κουρτσάτοφ (η μυστική πόλη στην καρδιά της ζώνης δοκιμών που ονομάστηκε προς τιμήν του Ιγκόρ Κουρτσάτοφ, πατέρα της σοβιετικής ατομικής βόμβας) φιλοξενούσε πολλά από τα πιο λαμπρά αστέρια της σοβιετικής οπλικής επιστήμης. Η Σοβιετική Ένωση λειτούργησε την Περιοχή Δοκιμών Σεμιπαλατίνσκ (ΠΔΣ) από την πρώτη έκρηξη το 1949 μέχρι το 1989. Πραγματοποιήθηκαν 456 πυρηνικές δοκιμές, συμπεριλαμβανομένων 340 υπόγειων και 116 ατμοσφαιρικών δοκιμών.

Το Σεμέι έχει υποστεί σοβαρές επιπτώσεις στο περιβάλλον και την υγεία από την εποχή της ατομικής ευημερίας: τα πυρηνικά απορρίματα από τις ατμοσφαιρικές δοκιμές και η ανεξέλεγκτη έκθεση των εργαζομένων, οι περισσότεροι από τους οποίους ζούσαν στην πόλη, έδωσαν στο Σεμέι και στα γειτονικά χωριά υψηλά ποσοστά καρκίνου, λευχαιμία παιδικής ηλικίας, ανικανότητα και γενετικές ανωμαλίες.

Το σύγχρονο Σεμέι, μια πολυσύχναστη πανεπιστημιακή πόλη, έχει πληθυσμό άνω των 300.000 κατοίκων. Η γειτνίαση του με τα σύνορα του Καζακστάν με τη Ρωσική Ομοσπονδία και η μεγάλη ομογενής επιστημονική κοινότητα που συνδέεται με το πανεπιστήμιο και το ΠΔΣ υποτίθεται ότι δίνει στη Σεμέι πιο ρωσικό χαρακτήρα από άλλες πόλεις του Καζακστάν.

Η περιφέρεια Σεμιπαλατίνσκ συγχωνεύθηκε με την μεγαλύτερη περιφέρεια Ανατολικού Καζακστάν, η πρωτεύουσα της οποίας είναι το Οσκεμέν, στις 23 Μαΐου 1997.

Η γέφυρα Σεμιπαλατίνσκ, μια καλωδιωτή γέφυρα στον ποταμό Ιρτύς, συνδέει τα δύο μεγάλα τμήματα του Σεμέι. Έχει ένα κύριο εύρος 750 μέτρων και συνολικό μήκος 1.086 μέτρων. Η κατασκευή άρχισε το 1998 και η γέφυρα παραδόθηκε στην κυκλοφορία το Νοέμβριο του 2000.

Το 2007 το δημοτικό συμβούλιο του Σεμιπαλατίνσκ ψήφισε ομόφωνα υπέρ της αλλαγής του ονόματος της πόλης σε Σεμέι. Ο Πρόεδρος του δημοτικού συμβουλίου της πόλης εξήγησε ότι το υπάρχον όνομα είχε αρνητικές συσχετίσεις με τον χώρο ατομικών δοκιμών.

Κλίμα 
Το Σεμέι έχει ημίξηρο κλίμα (τύπος BSk της Κλιματικής ταξινόμησης Κέππεν) με ζεστά καλοκαίρια και πολύ κρύους χειμώνες. Οι βροχοπτώσεις είναι χαμηλές για ολόκληρο το έτος, εκτός από τον Ιούλιο που έχει κατά μέσο όρο βροχόπτωσης 50 χιλιοστών σε σύγκριση με λιγότερα από 30 χιλιοστά τους υπόλοιπους μήνες. Το χιόνι είναι συνηθισμένο, αν και ελαφρύ, το χειμώνα. Η χαμηλότερη θερμοκρασία που καταγράφηκε ποτέ είναι -48.6 °C, που καταγράφηκε το Νοέμβριο του 1938 και η υψηλότερη 42.5 °C, η οποία καταγράφηκε τον Αύγουστο του 2002.

Διάσημοι κάτοικοι 
 Ο Αμπάι Κουνανμπαγιουλί, πατέρας της σύγχρονης καζακικής ποίησης, έλαβε τη ρωσική εκπαίδευσή του στο Σεμέι. 
 Ο συγγραφέας Φιοντόρ Ντοστογιέφσκι, του οποίου η εξορία περιλάμβανε πενταετή στρατιωτική θητεία στο Τάγμα της Έβδομης Γραμμής στη φρουρά του Σεμιπαλατίνσκ, ξεκίνησε το 1854. Οι κάτοικοι διεκδικούν ότι οι λεπτομέρειες των συγκεκριμένων περιγραφικών αποσπασμάτων στα επόμενα βιβλία του Ντοστογιέφσκι, συμπεριλαμβανομένων των εξαιρετικά καταξιωμένων Αδελφών Καραμάζοφ, είναι αναγνωρισμένο ότι έχουν γραφτεί στο Σεμέι. 
 Ο συγγραφέας Πάβελ Μπάζοφ ήταν μέλος της κομματικής επιτροπής της επαρχίας Σεμιπαλατίνσκ από το 1920 έως το 1923.
 Ο Στανισλάβ Κουρίλοφ (1936-1998) μεγάλωσε στο Σεμιπαλατίνσκ. Ένας ωκεανογράφος και ένας καλός κολυμβητής, απομακρύνθηκε από την ΕΣΣΔ το 1974 με το να πηδήξει από ένα κρουαζιερόπλοιο στον ανοιχτό ωκεανό και να κολυμπήσει μέχρι τις Φιλιππίνες. 
 Ο Ουκρανός μπόξερ Βλαντιμίρ Κλίτσκο γεννήθηκε εκεί το 1976.
 Ο Ρώσος σαξοφωνίστας Σεργκέι Λέτοφ γεννήθηκε εκεί.
Η πόλη έχει ένα μουσείο προς τιμήν του Αμπάι Κουνανμπαγιουλί, καθώς και ένα μουσείο και μια οδό προς τιμήν του Ντοστογιέφσκι.

Πληθυσμός

Ανώτατη εκπαίδευση 
Το Σεμέι φημίζεται για την πνευματική ιατρική κοινότητά του, και έχει το κορυφαίο κρατικό ιατρικό πανεπιστήμιο Σεμέι, το οποίο παρέχει στην περιοχή και στη χώρα εξαιρετικά επαγγελματίες ειδικούς στον τομέα της υγείας.

Διεθνείς σχέσεις

Αδελφοποιημένες πόλεις 
Το Σεμέι είναι αδελφοποιημένο τις εξής πόλεις:
  Υπρς, Βέλγιο

Δείτε επίσης 
 Αντι-πυρηνικό κίνημα στο Καζακστάν

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Επίσημη ιστοσελίδα 
 Britannica.com

Πόλεις του Καζακστάν