Κωσταντίνος Κουκίδης

Με το όνομα Κωνσταντίνος Κουκίδης, αναφέρεται πως υπήρξε εύζωνας ή ΕΟΝίτης, ο οποίος, σύμφωνα με διηγήσεις, αρνήθηκε να παραδώσει την ελληνική σημαία στους Γερμανούς κατακτητές, όντας φρουρός στην Ακρόπολη και κρατώντας την, αυτοκτόνησε, πηδώντας από τον βράχο.

Η πρώτη αναφορά στο συμβάν έγινε στις  9 Ιουνίου 1941,  από την βρετανική εφημερίδα "Daily Mail"  και έκτοτε συντηρείται σποραδικά, κυρίως με την ευκαιρία της επετείου του «ΌΧΙ». Ύστερα από επισταμένη έρευνα στα Αρχεία του ΓΕΣ, δεν βρέθηκε καμία σχετική καταχώρηση, ούτε για όνομα, ούτε για το συμβάν. 

Παρόλα αυτά, τον Οκτώβριο του 2000, ο τότε δήμαρχος Αθηνών, Δημήτρης Αβραμόπουλος, τοποθέτησε αναμνηστική πλάκα στη βάση του βράχους της Ακροπόλεως, μνημονεύοντας τον ηθική και εθνική χρησιμότητα της διήγησης.

Η διήγηση 
Ο Κουκίδης ήταν ένας δεκαεπτάχρονος Έλληνας εύζωνας που είχε καθήκοντα σκοπιάς στην Ακρόπολη των Αθηνών την 27η Απριλίου 1941, την ημέρα που τα γερμανικά στρατεύματα μπήκαν στην Αθήνα. Κατά μια άλλη εκδοχή, ήταν μέλος της Εθνικής Οργάνωσης Νεολαίας που εκτελούσε χρέη φρουρού στην Ακρόπολη. Τα στρατεύματα των ναζί τον διέταξαν να παραδώσει την ελληνική σημαία και να αναρτήσει τη ναζιστική σημαία με τη σβάστικα. Ο Κουκίδης δεν υπάκουσε και, μένοντας πιστός στο πόστο του, υπέστειλε την ελληνική σημαία, τυλίχτηκε με αυτή και πήδηξε από την Ακρόπολη, αυτοκτονώντας.

Αναφορές στο γεγονός ως πραγματικό
Σύμφωνα με τον καθηγητή οικονομικών Μανώλη Δρεττάκη σε άρθρο του στην Εφημερίδα των Συντακτών, αναφορά για το περιστατικό γίνεται από τον επί Κατοχής Αρχιεπίσκοπο Αθηνών Χρύσανθο που στα απομνημονεύματά του αναφέρει: «Ο Ελλην φρουρός της Ελληνικής σημαίας επί της Ακροπόλεως, μη θελήσας να παραστή μάρτυς του θλιβερού θεάματος της αναρτήσεως της εχθρικής σημαίας, ώρμησεν εκ της Ακροπόλεως κρημνισθείς και εφονεύθη. Εκάθησα στο γραφείον μου περίλυπος μέχρι θανάτου και δακρύων...». Ο ιστορικός Νίκολας Χάμοντ, που τότε υπηρετούσε ως αξιωματικός των βρετανικών Ειδικών Επιχειρήσεων, έγραψε στο ημερολόγιό του: «Την 27ην Απριλίου 1941, λίγο προτού χαράξει, όλα ήσαν κλειστά. Τότε έμαθα ότι οι Γερμανοί διέταξαν τον φρουρό της Ακροπόλεως να κατεβάσει το ελληνικό σύμβολο. Πράγματι, εκείνος την υπέστειλε. Τυλίχθηκε με αυτήν και αυτοκτόνησε, πέφτοντας από τον βράχο...». 

Στο ίδιο μήκος κύματος είναι  και οι αναφορές του δημοσιογράφου Τάσου Κοντογιαννίδη, στο βιβλίο του «Ηρωες και Προδότες στην κατοχική Ελλάδα». Σε αυτό το βιλίο ο Κοντογιαννίδης αναγράφει τον Κουκκίδη ως απλό μέλος της ΕΟΝ, ο οποίος φύλαγε εκ περιτροπής μαζί με άλλους, τη σημαία το μεσοδιάστημα μεταξύ της αποστράτευσης των Ελληνικών στρατευμάτων και της εισόδου των γερμανικών. Ωστόσο και εδώ τονίζεται ότι πρόκειται απλά περί μαρτυρίας κατοίκου της Πλάκας. 

Η αγγλική εφημερίδα Daily Mail αναφέρει την ενέργεια σε ανταπόκρισή της από το Κάιρο, πολλές εβδομάδες μετά το θάνατό του.

Η έκδοση του ΚΚΕ το 1994 «Έπεσαν για την ζωή» αναφέρεται, αόριστα, στην θυσία του Κουκίδη. Νεότερο δημοσίευμα από τον δημοσιογράφο του Βήματος, Γεώργιο Μαλούχο, το 2011, στηλιτεύει την λησμονιά του Κουκίδη.

Αμφισβήτηση του γεγονότος
Η ύπαρξη του Κουκίδη δεν πιστοποιείται, καθώς ύστερα από σχετικές έρευνες που έγιναν τη δεκαετία του '90 και του 2000, στα αρχεία των Ένοπλων Δυνάμεων δεν βρέθηκε κανένα στοιχείο για στρατιώτη ή εύζωνα με αυτό το όνομα. 

Ο Χάγκεν Φλάισερ αναφέρει πως, η αρχή της αφήγησης για τον Κουκίδη βρίσκεται σε ένα αστείο που κυκλοφόρησε την ημέρα της εισόδου του γερμανικού στρατού στην Αθήνα και η ανάδειξη και προβολή της ιστορίας οφείλεται στην ανάγκη να βρεθούν ήρωες που δε θα σχετίζονταν με εμφύλιες συγκρούσεις.

Δημόσια μνήμη
Ο Δήμος Αθηναίων, επί δημαρχίας Αβραμόπουλου, τοποθέτησε το 2000 αναμνηστική πλακέτα στους πρόποδες της Ακρόπολης από τη μεριά της Πλάκας, στην οδό Θρασύλλου, ενώ τιμητική πλάκα τοποθετήθηκε και στους στρατώνες της Προεδρικής Φρουράς. Στην ομιλία του είχε πει ο Κουκίδης τιμάται «παρά το ότι η ιστορική έρευνα δεν απέδωσε επιστημονική απόδειξη για την ύπαρξή του και για την πράξη του αυτή» και πρόσθεσε ότι «το ερώτημα είναι αν εμείς, οι σημερινοί Ελληνες, θέλουμε να υπάρξει».

O Μανώλης Γλέζος είχε προτείνει την μετονομασία πλατείας σε «πλατεία Κωνσταντίνου Κουκίδη».

Παραπομπές

Πηγές 

Αστικοί μύθοι