Τζαμίλ Χασανλί

Ο Τζαμίλ Χασανλί (γεννημένος στις 15 Ιανουαρίου 1952) είναι ιστορικός, συγγραφέας και πολιτικός από το Αζερμπαϊτζάν. Υπηρέτησε ως καθηγητής στο BSU το 1993-2011 και ως καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Χαζάρ το 2011-2013. Διετέλεσε σύμβουλος του Προέδρου του Αζερμπαϊτζάν το 1993 και υπηρέτησε δύο θητείες στο κοινοβούλιο του Αζερμπαϊτζάν μεταξύ 2000 και 2010. Ήταν ο κύριος υποψήφιος της αντιπολίτευσης στις προεδρικές εκλογές του 2013 στο Αζερμπαϊτζάν, όπου ήρθε δεύτερος με 5,53% των ψήφων. Είναι αρχηγός του Εθνικού Συμβουλίου Δημοκρατικών Δυνάμεων του Αζερμπαϊτζάν από το 2013.

Βιογραφία

Νεανικά χρόνια και εξέλιξη 
Ο Τζαμίλ Χασανλί γεννήθηκε στις 15 Ιανουαρίου 1952 στο Αγκαλικάντ, Μπιλασουβάρ Ράιον, ΣΣΔ του Αζερμπαϊτζάν. Αφού τελείωσε το γυμνάσιο στο Αλάρ, Τζαλιλαμπάντ, μπήκε στο πρόγραμμα Ιστορίας του Κρατικού Πανεπιστημίου του Αζερμπαϊτζάν το 1970. Μετά την ολοκλήρωση του πανεπιστημίου, εργάστηκε στο χωριό Ταζακάντ, Τζαλιλαμπάντ Ράιον ως δάσκαλος ιστορίας. Το 1976-1977 ήταν λέκτορας στο παράρτημα του Μπακού του Κεντρικού Μουσείου Λένιν. Το 1977 συμμετείχε σε διδακτορικά μαθήματα στο Κρατικό Πανεπιστήμιο του Μπακού και μελέτησε τις σύγχρονες ιστορίες χωρών της Ευρώπης και της Αμερικής. Από το 1980 εργάζεται εκεί ως δόκτωρ και καθηγητής. Το 1984 υπέβαλε τη διδακτορική του διατριβή για τις σοβιετικές-αμερικανικές σχέσεις. Το 1990 έγινε δόκτωρ και το 1992 υπέβαλε τη διατριβή του, «Η Δημοκρατία του Αζερμπαϊτζάν στο σύστημα των διεθνών σχέσεων».

Καριέρα 
Από το 1992 έως το 1994, ήταν κοσμήτορας του τμήματος Νέας και Σύγχρονης Ιστορίας Ευρώπης και Αμερικής. Προς το παρόν είναι καθηγητής στο τμήμα. Το 1993, από τον Απρίλιο έως τον Σεπτέμβριο, ήταν σύμβουλος του Προέδρου του Αζερμπαϊτζάν. Από το 1994 έως το 2004 ήταν μέλος του Προέδρου Συμβουλίου Εμπειρογνωμόνων της Ανώτατης Επιτροπής Διαπίστευσης του Αζερμπαϊτζάν. Είναι συγγραφέας 28 μονογραφιών και βιβλίων και περισσότερων από 100 άρθρων, που τυπώθηκαν στο Αζερμπαϊτζάν, τη Ρωσία, τις Ηνωμένες Πολιτείες, την Τουρκία, το Ιράν και άλλες χώρες.  

Αποφοίτησε με πτυχίο Ιστορίας από το Κρατικό Πανεπιστήμιο του Μπακού το 1975. Το 1984 ολοκλήρωσε το διδακτορικό του και υπηρέτησε ως καθηγητής στο BSU το 1993-2011 και ως καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Χαζάρ το 2011-2013. Διετέλεσε σύμβουλος του Προέδρου του Αζερμπαϊτζάν το 1993 και υπηρέτησε δύο θητείες ως βουλευτής του Αζερμπαϊτζάν το 2000-2010. Ο καθηγητής Χασανλί ήταν υποψήφιος για την προεδρία από το Εθνικό Συμβούλιο Δημοκρατικών Δυνάμεων του Αζερμπαϊτζάν τον Οκτώβριο του 2013. Ήταν υπότροφος Ιστορίας και Δημόσιας Πολιτικής του Διεθνούς Κέντρου Woodrow Wilson το 2011.

Ο Χασανλί είναι συγγραφέας 28 βιβλίων, που εκδόθηκαν στο Αζερμπαϊτζάν, τη Ρωσία, τις ΗΠΑ, την Τουρκία, το Ιράν και άλλες χώρες. Δύο από τις μονογραφίες του δημοσιεύτηκαν στη σειρά βιβλίων του Harvard Cold War Studies (Στην αυγή του Ψυχρού Πολέμου: : Η Σοβιετοαμερικανική Κρίση στο Ιρανικό Αζερμπαϊτζάν, 1941-1946. Rowman and Littlefield Publishers, 2006; Ο Στάλιν και η Τουρκική κρίση του Ψυχρού Πολέμου, 1945-1953. Lexington Books, 2011). Τα βιβλία του The Khrushchev Thaw and National Question in Azerbaijan, 1954-1959 (Moscow, 2009), Εξωτερική Πολιτική του Αζερμπαϊτζάν στη Σοβιετική Περίοδο, 1920-1939 (Baku, 2012 and Moscow, 2013) και Ali Mardan bey Topchibashov: Life for the Idea, 1863-1934 (Μπακού, 2013 και Μόσχα, 2014) είναι βασισμένα σε πολλές πληροφορίες από αρχεία, που άνοιξαν πρόσφατα.

Το νέο βιβλίο του Χασανλί, Εξωτερική Πολιτική της Δημοκρατίας του Αζερμπαϊτζάν, 1918-1920: Ο Δύσκολος Δρόμος προς τη Δυτική Ολοκλήρωση, (ME Sharpe, Νέα Υόρκη, 2014) αφηγείται την πολυτάραχη πορεία της πρώτης Δημοκρατίας του Αζερμπαϊτζάν προς την κατάκτηση της διεθνούς αναγνώρισης. Με βάση τα αρχειοθετημένα έγγραφα πολλών χωρών, ο συγγραφέας ανασυνθέτει μια ζωντανή εικόνα της αναζήτησης της αζερικής πολιτικής ελίτ για εθνικότητα μετά την κατάρρευση του ρωσικού αποικιακού συστήματος. Με ιδιαίτερη έμφαση στην απελευθέρωση του Μπακού από τις φατρίες των Μπολσεβίκων, τις σχέσεις με τους περιφερειακούς γείτονες και τον επίπονο δρόμο για την αναγνώριση της ανεξαρτησίας του Αζερμπαϊτζάν από τη Διάσκεψη Ειρήνης του Παρισιού, ο συγγραφέας παρέχει πολύτιμες γνώσεις για την ιστορία της περιοχής του Νοτίου Καυκάσου και τη δυναμική του τη μεταπολεμική εποχή.

Επιλεγμένες ακαδημαϊκές εργασίες

Βιβλία

Στα Αζερμπαϊτζάνικα 

 Μαύρες σκιές στις «Λευκές Κηλίδες». Ο σοβιετικός ολοκληρωτισμός στο Αζερμπαϊτζάν τη δεκαετία του 1920 και του 1930. Μπακού, 1991.
 Η Δημοκρατία του Αζερμπαϊτζάν στο Σύστημα των Διεθνών Σχέσεων το 1918-20. Μπακού, 1993.
 Νότιο Αζερμπαϊτζάν: Μεταξύ Τεχεράνης, Μπακού, Μόσχα (1939–45). Μπακού, 1998.
 Ιστορία. Από το παρελθόν στο μέλλον. Μπακού, 1998.
 Το μέρος όπου ξεκίνησε ο Ψυχρός Πόλεμος: Νότιο Αζερμπαϊτζάν 1945-1946. Μπακού, 1999.
 Σοβιετική, αμερικανική και βρετανική αντιπαράθεση στο Νότιο Αζερμπαϊτζάν, 1941-46. Μπακού, 2001.
 ΕΣΣΔ-Τουρκία: Το Γήπεδο Εκπαίδευσης του Ψυχρού Πολέμου. Μπακού, 2005 (επίσης στα ρωσικά).
 Εθνικό ζήτημα στο Αζερμπαϊτζάν: Πολιτική ηγεσία και ευφυΐα. 1954-1959. Μπακού, 2008.
 Η Εξωτερική Πολιτική της Λαϊκής Δημοκρατίας του Αζερμπαϊτζάν (1918-1920). Μπακού, 2009.
 Εξωτερική πολιτική του Αζερμπαϊτζάν στη Σοβιετική περίοδο. 1920-1939. Baku, Adiloghlu Publisher, 2012.
 Ιστορία της ιστορικής προσωπικότητας: Ali Mardan bey Topchibashov. Διπλωματική Ακαδημία του Αζερμπαϊτζάν, Μπακού, 2013.

Στα Τουρκικά 

 Δημοκρατία του Αζερμπαϊτζάν. Από την τουρκική βοήθεια στη ρωσική εισβολή. 1918-20. Άγκυρα, 1998.
 Η Πρώτη Αντιπαράθεση του Ψυχρού Πολέμου: Ιρανικό Αζερμπαϊτζάν. Κωνσταντινούπολη, 2005.
 Από ουδετερότητες στον ψυχρό πόλεμο: Σχέσεις Τουρκίας – Σοβιετικής Ένωσης, 1939-1953, Άγκυρα, Bilgi Yayınevi, 2011.

Στα ρώσικα 

 Νότιο Αζερμπαϊτζάν: Η αρχή του Ψυχρού Πολέμου. Μπακού, 2003.
 ΕΣΣΔ-Τουρκία: Το Εκπαιδευτικό Γήπεδο του Ψυχρού Πολέμου. Μπακού, 2005 (επίσης στα Αζερικά).
 ΕΣΣΔ-Ιράν: Η κρίση του Αζερμπαϊτζάν και η αρχή του Ψυχρού Πολέμου. Μόσχα, 2006.
 ΕΣΣΔ-Τουρκία: από την ουδετερότητα στον ψυχρό πόλεμο. 1939-1953, Μόσχα, 2008.
 Η απόψυξη του Χρουστσόφ και το εθνικό ζήτημα στο Αζερμπαϊτζάν (1954-1959). Μόσχα, 2009.
 Διπλωματική Ιστορία της Δημοκρατίας του Αζερμπαϊτζάν. 1918-1920. Τόμος 1, Μόσχα, 2010.
 Ρωσική Επανάσταση και Αζερμπαϊτζάν: Δύσκολος δρόμος προς την ανεξαρτησία, 1917-1920. Μόσχα, 2011.
 Εξωτερική πολιτική του Αζερμπαϊτζάν στη Σοβιετική περίοδο. 1920-1939. Μόσχα, Nauka - Εκδότης Filinta, 2013.
 Ali Mardan bey Topchibashov: ζωή για την ιδέα. Μόσχα, Nauka - Εκδότης Filinta, 2014.

Στα περσικά 

 Νότιο Αζερμπαϊτζάν: Η αρχή του Ψυχρού Πολέμου. Τεχεράνη, 2008.
 Η Εξωτερική Πολιτική της Λαϊκής Δημοκρατίας του Αζερμπαϊτζάν (1918-1920). Τεχεράνη, 2011.
 Εθνικό ζήτημα στο Αζερμπαϊτζάν: Πολιτική ηγεσία και ευφυΐα. 1954-1959. Tabriz, 2011.

Στα Αγγλικά 

 Στην αυγή του Ψυχρού Πολέμου: Η Σοβιετική-Αμερικανική Κρίση στο Ιρανικό Αζερμπαϊτζάν, 1941-1946. Rowman and Littlefield Publishers Inc., 2006.
 Ο Στάλιν και η Τουρκική κρίση του Ψυχρού Πολέμου, 1945-1953. Lexington Books, 2011.
 Εξωτερική Πολιτική της Δημοκρατίας του Αζερμπαϊτζάν: Ο Δύσκολος Δρόμος προς τη Δυτική Ολοκλήρωση, 1918-1920. Routledge, 2015.

Παραπομπές 

Ιστορικοί του 20ού αιώνα
Σοβιετικοί ιστορικοί
Αζέροι πολιτικοί
Αζέροι πανεπιστημιακοί