Αμοξυκιλλίνη/κλαβουλανικό οξύ

Η αμοξικιλλίνη / κλαβουλανικό οξύ, η οποία είναι διαθέσιμη με την ονομασία Augmentin, μεταξύ άλλων, είναι μία ημισυνθετική πενικιλλίνη που ως αντιβιοτικό φάρμακο, είναι χρήσιμη για τη θεραπεία ορισμένων βακτηριακών λοιμώξεων. Προκύπτει από έναν χημικό συνδυασμό που αποτελείται από αμοξικιλλίνη, ένα β-λακταμικό αντιβιοτικό και κλαβουλανικό κάλιο, έναν αναστολέα της β-λακταμάσης. Χρησιμοποιείται ιδίως για μέση ωτίτιδα, στρεπτοκοκκική φαρυγγίτιδα, πνευμονία, κυτταρίτιδα, λοιμώξεις του ουροποιητικού συστήματος και δαγκώματα ζώων. Λαμβάνεται από το στόμα ή με ένεση σε φλέβα. Η βασική βιοχημική της δράση είναι ότι αναστέλλει άμεσα όλα σχεδόν τα ένζυμα (πενικιλλινοδεσμευτικές πρωτεΐνες) στην οδό βιοσύνθεσης της βακτηριακής πεπτιδογλυκάνης, η οποία αποτελεί δομικό στοιχείο των τοιχωμάτων κάθε βακτηριακού κυττάρου.

Συχνές ανεπιθύμητες ενέργειες περιλαμβάνουν διάρροια, έμετο και αλλεργικές αντιδράσεις. Αυξάνει επίσης τον κίνδυνο μολύνσεων από ζυμομύκητες, πονοκεφάλους και προβλήματα πήξης του αίματος. Δεν συνιστάται σε άτομα με ιστορικό αλλεργίας στην πενικιλίνη. Είναι σχετικά ασφαλές για χρήση κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης.

Η αμοξικιλλίνη/κλαβουλανικό οξύ εγκρίθηκε για ιατρική χρήση στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής το 1984. Συμπεριλαμβάνεται στον κατάλογο των βασικών φαρμάκων του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας χαρακτηρίζει την αμοξικιλλίνη/κλαβουλανικό οξύ ως εξαιρετικά σημαντικό φάρμακο για την ιατρική. Διατίθεται ως γενόσημο φάρμακο. Το 2020, ήταν η 17η πιο συχνά συνταγογραφούμενη φαρμακευτική αγωγή στις Ηνωμένες Πολιτείες, με περισσότερες από 31 εκατομμύρια συνταγές.

Ιατρικές χρήσεις 
Η αμοξικιλλίνη/κλαβουλανικό οξύ χρησιμοποιείται ευρέως για τη θεραπεία ή την πρόληψη πολλών λοιμώξεων που προκαλούνται από ευαίσθητα βακτήρια, όπως:

 λοιμώξεις του ουροποιητικού συστήματος
 λοιμώξεις του αναπνευστικού συστήματος
 λοιμώξεις δέρματος και μαλακών ιστών
 λοιμώξεις κόλπων
 αμυγδαλίτιδα
 γρατσουνιές γάτας
 λοιμώξεις που προκαλούνται από τη βακτηριακή χλωρίδα του στόματος, όπως:
 οδοντιατρικές λοιμώξεις
 μολυσμένα δαγκώματα ζώων
 μολυσμένα δαγκώματα ανθρώπων

Χρησιμοποιείται επίσης για φυματίωση που είναι ανθεκτική σε άλλες θεραπείες.

Αυτός ο συνδυασμός οδηγεί σε ένα αντιβιοτικό με αυξημένο φάσμα δράσης και αποκατεστημένη αποτελεσματικότητα έναντι ανθεκτικών στην αμοξικιλλίνη βακτηρίων που παράγουν β-λακταμάση.

Παρενέργειες 
Πιθανές παρενέργειες περιλαμβάνουν διάρροια, έμετο, ναυτία, μυκητίαση και δερματικό εξάνθημα. Αυτά συνήθως δεν απαιτούν ιατρική βοήθεια. Όπως συμβαίνει με όλους τους αντιμικροβιακούς παράγοντες, η διάρροια που σχετίζεται με αντιβιοτικά λόγω μόλυνσης από Clostridium difficile - που μερικές φορές οδηγεί σε ψευδομεμβρανώδη κολίτιδα - μπορεί να συμβεί κατά τη διάρκεια ή μετά τη θεραπεία με αμοξικιλλίνη/κλαβουλανικό οξύ.

Σπάνια, ο χολοστατικός ίκτερος (αναφέρεται επίσης ως χολοστατική ηπατίτιδα, μια μορφή ηπατικής τοξικότητας ) έχει συσχετιστεί με την αμοξικιλλίνη / κλαβουλανικό οξύ. Η αντίδραση μπορεί να εμφανιστεί έως και αρκετές εβδομάδες μετά τη διακοπή της θεραπείας και συνήθως χρειάζεται εβδομάδες για να επιλυθεί. Είναι πιο συχνή σε άνδρες, ηλικιωμένους και σε αυτούς που έχουν λάβει μακροχρόνια  θεραπείας. η εκτιμώμενη συνολική επίπτωση είναι μία στις 100.000 εκθέσεις. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, υπάρχει σχετική προειδοποίηση από την Επιτροπή Ασφάλειας Φαρμάκων.

Όπως όλες οι αμινοπενικιλίνες, η αμοξικιλλίνη έχει συσχετιστεί με το σύνδρομο Stevens-Johnson / τοξική επιδερμική νεκρόλυση, αν και αυτές οι αντιδράσεις είναι πολύ σπάνιες.

Παραπομπές 

Βασικά Φάρμακα του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας
Ηπατοτοξίνες
Άρθρα με αλλαγμένο αναγνωριστικό CASNo
Αντιβιοτικά