Θανάσης Παπαγεωργίου (σκηνοθέτης)

O Θανάσης Παπαγεωργίου είναι Έλληνας σκηνοθέτης και ηθοποιός. Γεννήθηκε στην Καισαριανή στις 16 Φεβρουαρίου του 1938. Σπούδασε Θέατρο στη Δραματική Σχολή του Χρήστου Βαχλιώτη. Η πρώτη του θεατρική εμφάνιση γίνεται το 1962 στο θίασο του Κ. Λειβαδέα. Μέχρι το 1965 συνεργάζεται με τους θιάσους Β. Διαμαντόπουλου-Μ. Αλκαίου, Τίτου Βανδή, Μιράντας-Μπάρκουλη, Ηνωμένων Καλλιτεχνών, Ελευθέρας Σκηνής κ.ά. οπότε εγκαταλείπει το θέατρο και ασχολείται με τον Κινηματογράφο, γυρίζοντας ως σκηνοθέτης, σεναριογράφος και ηθοποιός την ταινία «Επί εσχάτη προδοσία» (1968).

Τα πρώτα βήματα ως σκηνοθέτης και ηθοποιός 
Το 1969 ιδρύει στην Κοκκινιά μαζί με τη Λήδα Πρωτοψάλτη και τον Τάκη Καλφόπουλο τον θίασο 'Βήματα'. Η πρώτη του σκηνοθεσία είναι «Η αυλή των θαυμάτων» του Καμπανέλλη. Η δικτατορία διαλύει τον θίασο μετά από λίγους μήνες και αφού είχε προλάβει να μεταφέρει τις δραστηριότητές του στο Θέατρο Φλορίντα της Λεωφόρου Αλεξάνδρας, όπου παρουσίασε και τα έργα «Αντιγόνη», του Ζαν Ανούιγ και «Η ενοχή» του πρωτοεμφανιζόμενου Μάριου Χάκκα. 
 
Το 1971 ιδρύει μαζί με την ηθοποιό Ελ. Καρπέτα το Θέατρο «ΣΤΟΑ», το οποίο διευθύνει μόνος του από το 1974 έως σήμερα που διανύει την 49η (2019) θεατρική του περίοδο. Στο θέατρο αυτό έχει ανεβάσει περίπου ενενήντα έργα, κυρίως νεοελλήνων συγγραφέων (Χάκκας, Ποντίκας, Διαλεγμένος, Ν. Παπαγεωργίου, Κουρετζής, Ραίσης, Θωμόπουλος, Μανιώτης, Μέντης, Βέργου, Μποστ, Καμπανέλλης, Φακίνος, Παπακυριάκης, Κονδύλη, Ασλανίδου, Τσίρος κ.ά.), αλλά και Βάϊς, Μποντ, Λόρκα, Κέσλερ, Πιραντέλο, Στρίντμπεργκ, Χάμπτον καθώς και ‘Τρωαδίτισσες’, ‘Εκάβη’, και ‘Ιφιγένεια εν Αυλίδι’ του Ευριπίδη. 
Έχει σκηνοθετήσει στο Εθνικό Θέατρο ('Λίγο πριν, λίγο μετά' του Δ. Κορδάτου, 'Μπουλουκτσήδες' του Στρατή Καρρά, 'Μαχαίρι στο κόκκαλο' του Κ. Μουρσελά, «Παραμύθι χωρίς όνομα» του Ι. Καμπανέλλη και «Πανηγύρι» του Δημ. Κεχαΐδη), στο «Άρμα Θέσπιδος»(«Το τάβλι» του Δημ. Κεχαίδη και «Το τέλος» του Γ. Χριστοφιλάκη), στο ΔΗΠΕΘΕ Ιωαννίνων («Φαύστα» του Μποστ) και σε ιδιωτικά θέατρα.
Το 1999 με τη ΣΤΟΑ σκηνοθέτησε τη λαϊκή όπερα του Μίκη Θεοδωράκη «Το τραγούδι του νεκρού αδερφού». Το ίδιο έργο σκηνοθέτησε για το θέατρο Badminton το 2015, με βασικό κορμό του θιάσου την ομάδα του από το Θέατρο ΣΤΟΑ.
Εκτός Στοάς έχει παίξει μόνο στο Θέατρο Τέχνης (συμπαραγωγή με τη ΣΤΟΑ) τον μονόλογο του Γ. Τσίρου «Διαλέξεις αθλιότητας» σε δική του σκηνοθεσία (2014) και στο Θέατρο Μουσούρη, στο έργο των Κεχαΐδη-Χαβιαρά «Δάφνες και πικροδάφνες» (2015-16) σε σκηνοθεσία Π. Φιλιππίδη.

Στην τηλεόραση και τον κινηματογράφο 
Στην τηλεόραση σκηνοθέτησε θεατρικά έργα για το Θέατρο της Δευτέρας. Επίσης σκηνοθέτησε, μαζί με τον Πολ Σκλάβο, και πρωταγωνίστησε στη σειρά «Μαντάμ Σουσού». Έπαιξε στις σειρές «Το λαχείο» (Ν. Αλευράς), «Μικροί μεγάλοι» (Αρης Παπαθεοδώρου) και «13ο κιβώτιο» (Τ. Ψαρράς). 

Στον κινηματογράφο έχει πρωταγωνιστήσει στην ταινία της Ελίνας Ψύκου «Ο γιος της Σοφίας» (2015), όπου τιμήθηκε με το βραβείο Β' ανδρικού ρόλου από την Ελληνική Ακαδημία Κινηματογράφου και στην ταινία του Ζαχαρία Μαυροειδή «Ο απόστρατος» (2018) και είχε φιλικές συμμετοχές σε ταινίες των Τσεμπερόπουλου και Περράκη.

Ως θεατρικός συγγραφέας και αρθρογράφος 
Έχει γράψει πέντε θεατρικά έργα, τα «89,90fm stereo», «Άντε γεια» (εκδ. Κέδρος), «Τελεία gr» (εκδ. ΣΤΟΑ), «Ακούω ήχον κώδωνος» και «Αντριάνα» (εκδ. ΣΤΟΑ) τα οποία παίχτηκαν όλα στη Στοά σε δική του σκηνοθεσία.

Επιφυλλίδες του από την εφημερίδα «Τα Νέα», στην οποία αρθρογραφούσε επί 20 χρόνια, εκδόθηκαν από τις εκδόσεις Καστανιώτη με τίτλο «Εγκωμιάζοντας εγκλήματα». 
Συνεργάστηκε και συνεργάζεται ακόμη με διάφορες εφημερίδες, περιοδικά και τον ηλεκτρονικό Τύπο.
Το 2011 εκδόθηκε από τις εκδόσεις της Στοάς το βιβλίο του «Γ΄ στάση Ζωγράφου - 40 χρόνια Θέατρο Στοά», ένα χρονικό της σαραντάχρονης πορείας του Θεάτρου ΣΤΟΑ.

Ως αφηγητής βιβλίων για άτομα με προβλήματα όρασης 
Ο Θανάσης Παπαγεωργίου με τη ζεστή και εκφραστική φωνή του ηχογράφησε μερικά βιβλία (Audiobooks) που απευθύνονται σε άτομα με προβλήματα όρασης.

 Το Λυκόφως Των Ειδώλων - Ο Αντίχριστος / Friedrich Nietzsche
 Συζητώντας Με Τον Φρόυντ / D.M. Thomas
 Η Καλύβα Του Μπάρμπα-Θωμά / Harriet Beecher Stowe
 Η Σονάτα Του Κρόυτσερ / Leon Tolstoy
 Χριστουγεννιάτικη Ιστορία / Charles Dickens
 Ημερολόγιο Ενός Διαφθορέα / Søren Kierkegaard
 Η Γέννηση Της Τραγωδίας /  Friedrich Neitzsche
 Πατήρ Σέργιος / Leon Tolstoi

Βραβεία και διοικητικές θέσεις 
Το πρώτο του βραβείο ήταν από το Φεστιβάλ Ιθάκης το 1974 για καλύτερη παράσταση συνόλου στο «Σκιάχτρο» του Πέτερ Βάις.
Το 1976, από το ίδιο φεστιβάλ, παίρνει το βραβείο καλύτερης παράστασης για το «Χάσαμε τη θεία, στοπ».
Το 2000 βραβεύτηκε με το βραβείο Κουν για τη σκηνοθεσία του στο έργο «La cumparsita» του Παν. Μέντη.
Το 2001 βραβεύτηκε από το περιοδικό Αθηνόραμα με τρία πρώτα βραβεία για την παράσταση «Εκάβη» του Ευριπίδη (σκηνοθεσίας, παράστασης, φωτισμών). Το 2002, στον ίδιο διαγωνισμό, βραβεύεται με το 2ο βραβείο σκηνοθεσίας και το 2ο καλύτερης παράστασης για το θεατρικό ‘Ακούω ήχον κώδωνος’, ένα έργο που έγραψε ο ίδιος χρησιμοποιώντας πεζά κείμενα, λεζάντες, ποιήματα, αποσπάσματα έργων κλπ. από έργα του Μποστ.
Το 2005 τιμήθηκε με το βραβείο «Φώτος Πολίτης» για την  συνολική προσφορά του στο θέατρο.
Το 2017 πήρε το βραβείο δεύτερου αντρικού ρόλου, από την Ακαδημία Κινηματογράφου για τον ρόλο του κ. Νίκου, στην ταινία της Ελίνας Ψύκου ‘’Ο γιος της Σοφίας’’.

Έχει διδάξει υποκριτική στις σχολές Π. Μ. Βεάκη, Π. Κατσέλη και Εθνικό Ωδείο και σειρά μαθημάτων στο Θεατρολογικό Τμήμα της Σχολής Καλών Τεχνών του Αριστοτέλειου Πανεπιστήμιου Θεσσαλονίκης. Το 1990-1993 δημιούργησε δικό του θεατρικό εργαστήρι με μαθητές κυρίως φοιτητές του Θεατρολογικού Τμήματος της Φιλοσοφικής Αθηνών. Υπήρξε διευθυντής της Δραματικής Σχολής του Ωδείου Αθηνών (2005-2006). 

Από το 1980 μέχρι το 2004 υπήρξε μέλος διαφόρων επιτροπών του Υπουργείου Πολιτισμού για θέματα Πολιτιστικής Πολιτικής, Δραματικών Σχολών, Βράβευσης Θεατρικών Συγγραφέων. 
Μέλος του Δ.Σ. του Θεατρικού Μουσείου.
Από το 2015-2018 διετέλεσε Πρόεδρος του Δ.Σ. του Εθνικού Θεάτρου.

Θεατρικές παραστάσεις
Κατάλογος θεατρικών παραστάσεων που σκηνοθέτησε ή και ερμήνευσε ο Θ. Παπαγεωργίου

ΑΠΟ ΤΟ 1974 ΔΙΕΥΘΥΝΕΙ ΜΟΝΟΣ ΤΟΥ ΤΗ ΣΤΟΑ ΜΕΧΡΙ ΣΗΜΕΡΑ ΟΠΟΥ ΑΝΕΒΑΖΕΙ ΤΑ ΠΑΡΑΚΑΤΩ ΕΡΓΑ, ΣΤΑ ΟΠΟΙΑ ΕΡΜΗΝΕΥΣΕ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΑΝΑΦΕΡΟΜΕΝΟΥΣ ΡΟΛΟΥΣ(όπου δεν αναφέρεται, η σκηνοθεσία είναι δική του):

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΣΚΗΝΗ

1974 Πέτρου Μάρκαρη «Το έπος του βασιλιά Υμπύ» – Υμπύ

1975 Γιώργου Διαλεγμένου «Χάσαμε τη θεία, στοπ» – Θανάσης

1977 Μ. Ευθυμιάδη «Ο Φώντας – Οι ψόφιοι κοριοί – Το υπόστεγο»  – Φώντας, Μήτσος, Φακίρης

1978 Μ. Ποντίκα «Θεατές» – Α’ άντρας

1979 Μ. Ποντίκα «Εσωτερικαί Ειδήσεις» – διάφοροι ρόλοι

1980 Σπ. Παπαδογεώργου «Την άλλη Κυριακή» – Κοσμάς

1981 Γιάννη Χρυσούλη «Τα εγκαίνια»

1981 Αντρέα Θωμόπουλου «Ο Νάσος» – Νάσος

1982 Μ. Κονδύλη-Θ. Ασλανίδου «Φυτά εσωτερικού χώρου»

1982 Γ. Παπακυριάκη «Δατς ολ» – Ανακριτής Μπαστέας

1983 Κ. Βέργου «Ο γάμος της Αντιγόνης» – Νίκος

1984 Γ. Μανιώτη «Καβγάδες» – Παναγιώτης

1984 Δ. Κορδάτου «Διάρρηξη» – Μίμης

1986 Μπάμπη Τσικληρόπουλου «Ο Κύριος» – Υπηρέτης

1987 Μποστ «Φαύστα» – Γιάννης

1988 Μ. Ποντίκα «Η γυναίκα του Λωτ» – Παντελής

1989 Θ. Παπαγεωργίου «89,90 FM Stereo» – διάφοροι ρόλοι

1990 Μ. Ποντίκα «Κοίτα τους» – διάφοροι ρόλοι

1991 Θ. Παπαγεωργίου «Άντε γειά» – Μιχάλης

1992 Φ. Γκ. Λόρκα «Ματωμένος γάμος» – Ξυλοκόπος

1992 Ιάκ. Καμπανέλλη «Τρεις σε μοναξιά: Ο Πανηγυρικός – Αυτός και το παντελόνι του – Ο επικήδειος»

1993 Μποστ «Μήδεια» – Τροφός

1994 Ρομπέρτο Ατάϋντε «Δεσποινίς Μαργαρίτα»

1994 Λάιλ Κέσσλερ «Τα ορφανά» – Χάρολντ

1995 Μποστ «Ρωμαίος και Ιουλιέτα» – Ρωμαίος

1996 Παναγιώτη Μέντη «Άννα, είπα!»

1997 Εντουαρντ Μποντ «Η φυλακή του ΄Ολλυ» – Μάϊκ

1998 Βασίλη Ραίση «Το πρόβλημα του Κώστα»

1998 Παναγιώτη Μέντη “La Cumparsita” – Βασίλης

1999 Μίκη Θεοδωράκη “Το τραγούδι του νεκρού αδερφού”

Ευριπίδη ”Εκάβη” – Οδυσσέας

2000 Μιχάλη Φακίνου “Περιμένοντας τον Μπέκετ” – Θανάσης

Παναγιώτη Μέντη “Εθνική Πινακοθήκη” – τρεις ρόλοι

2001 Μποστ-Θαν. Παπαγεωργίου “Ακούω ήχον κώδωνος” – Γιάννης

2002 Μποστ “Το επάγγελμα της μητρός μου” – μονόλογος για την Πολιτιστική Ολυμπιάδα

2002 Φεδερίκο Γκαρθία Λόρκα “Το σπίτι της Μπερνάρντα Άλμπα”

2003 Ευριπίδη ”Ιφιγένεια εν Αυλίδι” – Β’ Εξάγγελος

2004 Μάριου Ποντίκα ”Ο δολοφόνος του Λάϊου και τα κοράκια” – Άντρας (σκηνοθεσία Γιάννης Αναστασάκης)

Μαρίας Κυριάκη “Μαργεντίνη” – Πατέρας

2005 Λουίτζι Πιραντέλλο “Η ηδονή της τιμιότητος” – Μπαλντοβίνο

2006 Γιάννη Τσίρου “Αξύριστα πηγούνια” (Θέατρο Πόρτα)

2007 Αύγουστου Στρίντμπεργκ “Ο πατέρας” – Ίλαρχος

2008 Κρίστοφερ Χάμπτον “Στάχτες” – Χένρικ

2009 Αντώνη Νικολή “Λισαβόνα” – Αντώνης

Θαν. Παπαγεωργίου-Π. Μέντη-Ex animo “Τελεία gr.” – διάφοροι ρόλοι

2010 Παναγιώτη Μέντη “Άννα, είπα!” – Πατέρας

2011 Μποστ “Φαύστα” Γιάννης

2012 Κώστα Μποσταντζόγλου “Ο ελέφας” Μήτσος

2013 Καμπανέλλη-Παπαγεωργίου-Θ. Ασλανίδου, Μ. Κονδύλη “Με όλο μου το είναι” (“Επικήδειος”)

2014 Πέτερ Βάϊς ”Άσμα για το σκιάχτρο της Λουσιτανίας”

Αρκάς ”Επείγοντα περιστατικά”

2015 Μποστ “Μήδεια” Τροφός

Γιάννη Τσίρου ”Διαλέξεις αθλιότητας”

2016 Δημήτρη Κεχαίδη-Έλενας Χαβιαρά ”Με δύναμη απ’ την Κηφισιά”

2017 Θανάση Παπαγεωργίου ”Η Αντριάνα”

2018 Νάνση Τουμπακάρη ”Εγώ, ο Μάρκος Βαμβακάρης”

Θανάση Παπαγεωργίου ”Εμείς οι δύο”

2020  Θανάση Παπαγεωργίου "Το επάγγελμα της μητρός μου"

2022 Μποστ - Θανάση Παπαγεωργίου “Ακούω ήχον κώδωνος”

Παραπομπές

Περισσότερες πληροφορίες για κάθε παράσταση εμφανίζονται ενεργοποιώντας τον σύνδεσμο που υπάρχει στο όνομα της κάθε παράστασης

Έλληνες ηθοποιοί θεάτρου
Έλληνες σκηνοθέτες θεάτρου
Έλληνες σεναριογράφοι
Έλληνες θεατρικοί επιχειρηματίες
Έλληνες θεατρικοί συγγραφείς