Γερτρούδη του Σύπλινγκενμπουργκ

Η Γερτρούδη, γερμ.: Gertrude von Süpplingenburg (18 Απριλίου 1115 - 18 Απριλίου 1143) από τον Οίκο των Σούπλινμπουργκερ ήταν πργκίπισσα της Γερμανίας και με τους γάμους της έγινε πρώτα δούκισσα της Βαυαρίας από το 1127 έως το 1138, μαργραβίνα της Τοσκάνης από το 1136 έως το 1139 και δούκισσα της Σαξονίας από το 1137 έως το 1138 και μετά μαργραβίνα της Αυστρίας και πάλι δούκισσα της Βαυαρίας μέχρι το τέλος της. Ήταν επίτροπος της Σαξονίας κατά την ανηλικιότητα του γιου της το διάστημα 1139–1142.

Βιογραφία 
Η Γερτρούδη ήταν το μόνο παιδί του Λοθάριου δούκα της Σαξονίας και της συζύγου του Ρίχεντσας του Νόρτχαϊμ, κόρης του Ερρίκου μαργράβου της Φρισίας. Μετά το τέλος του τελευταίου βασιλιά των Σαλίων Ερρίκου Β΄ της Γερμανίας, ο πατέρας της, υποστηριζόμενος από τον Αδαλβέρτο αρχιεπίσκοπο του Μάιντς εξελέγη βασιλιάς της Γερμανίας το 1125, και κυβέρνησε ως αυτοκράτορας της Γερμανίας από το 1133 έως το 1137.

Πρώτος γάμος 
Για να ενισχύσει τους δεσμούς του με τον Οίκο των Γουέλφων, ο Λοθάριος πάντρεψε τη Γερτρούδη με τον Ερρίκο Ι΄ τον Υπερήφανο δούκα της Βαυαρίας από το 1126. Η πλούσια γαμήλια τελετή πραγματοποιήθηκε στις 29 Μαΐου 1127 σε μία έκταση στο Λεχ, κοντά στο Άουγκσμπουργκ. Πράγματι ο δούκας Ερρίκος Ι΄ έγινε πιστός υποστηρικτής στον αγώνα του Λοθαρίου με τον αντίπαλο Οίκο των Χοενστάουφεν. Ο γάμος σηματοδότησε επίσης μία σημαντική αύξηση της δύναμης των Γουέλφων: το 1136 ο Λοθάριος παραχώρησε στον Ερρίκο Ι΄ την Ιταλική μαρκιωνία της Τοσκάνης και, μετά το τέλος του πεθερού του το 1137, ο Ερρίκος Ι΄ τον διαδέχθηκε επίσης ως δούκας της Σαξονίας. Επιπλέον κληρονόμησε εκτεταμένα σαξονικά αλλόδια εδάφη γύρω από το Σύπλινγενμπουργκ, το Μπράουνσβαϊγκ και το Nότχαϊμ. Σύμφωνα με τον σύγχρονο χρονογράφο Όθωνα του Φράιζινγκ, κυβέρνησε επάνω σε μία επικράτεια που εκτεινόταν «από τη Δανία ως τη Σικελία». Ο Ερρίκος Ι΄ και η Γερτρούδη είχαν έναν γιο, τον Ερρίκο τον Λέοντα, που γεννήθηκε το 1129, ο οποίος αργότερα έγινε δούκας της Σαξονίας και της Βαυαρίας.

Ο σύζυγος της Γερτρούδης είχε λάβει τα αυτοκρατορικά διάσημα από τον πεθερό του, ωστόσο ο τόσο ισχυρός όσο αλαζονικός απέτυχε να διαδεχθεί τον Λοθάριο ως βασιλιάς της Γερμανίας, όταν ηττήθηκε από τον αντίπαλό του Κορράδο Γ΄ των Χοενστάουφεν στις βασιλικές εκλογές τού 1138. Αρνούμενος να αποτίσει φόρο τιμής, τιμωρήθηκε με απαγόρευση και αποστερήθηκε από τα δουκάτα της Βαυαρίας και της Σαξονίας, τα οποία ο Κορράδος Γ΄ έδωσε στους αντιπάλους του, τον Λεοπόλδο μάργραβο της Αυστρίας] και τον Aλβέρτο των Ασκάνια  την Άρκτο αντίστοιχα. Ενώ υπερασπιζόταν τα δικαιώματά του στη Σαξονία, ο Ερρίκος Ι΄ απεβίωσε ξαφνικά στο Κβέντλινμπουργκ το 1139, αφήνοντας τη Γερτρούδη μόνη με τον 10ετή γιο τους.

Επίτροπος 
Ενεργώντας ως επίτροπος στη Σαξονία, η Γερτρούδη -με τη βοήθεια της μητέρας της βασίλισσας Ρίχεντσας- μπόρεσε να εξασφαλίσει τα δικαιώματα διαδοχής του γιου της, επιτυγχάνοντας τη συγκατάθεση του Κορράδου Γ΄. Έτσι το 1142 ο Ερρίκος ο Λέων επιτέλους έλαβε το δουκάτο της Σαξονίας από τον Κορράδο Γ΄ (ως Ερρίκος Γ΄), αφού ο Αλβέρτος η Άρκτος παραιτήθηκε από τα δικαιώματά του. Ο ίδιος ο Ερρίκος ο Λέων παραιτήθηκε από τη διαδοχή του στο δουκάτο της Βαυαρίας, το οποίο ο Κορράδος Γ΄ παραχώρησε στον Ερρίκο Β΄ των Μπάμπενμπεργκ μάργραβο της Αυστρίας.

Δεύτερος γάμος 
Η Γερτρούδη και ο Ερρίκος Β΄ παντρεύτηκαν την 1η Μαΐου 1142 στο Μπράουνσβαϊγκ. Είχαν μία κόρη, τη Ρίχεντσα (1143-1200), αργότερα σύζυγο του Ερρίκου Ε΄ λαντγκράβου του Στέφλινγκ. Ο γάμος δεν παρήγαγε άρρενες κληρονόμους, καθώς η Γερτρούδη απεβίωσε κατά τον τοκετό στη μονή Κλόστερνοϊμπουργκ της Αυστρίας στις 18 Απριλίου 1143, που ήταν τα 28α γενέθλιά της. Τάφηκε στο Σότενστιφτ της Βιέννης.

Αργότερα ο Ερρίκος Β΄ Γιάζομιργκοτ νυμφεύτηκε τη δεύτερη σύζυγό του Θεοδώρα Κομνηνή, ανιψιά του Μανουήλ Α΄ Κομνηνού Αυτοκράτορα των Ρωμαίων. Το 1152 τον Κορράδο Γ΄ διαδέχθηκε ο ανιψιός του Φρειδερίκος Α΄, ο οποίος έκανε τον γιο της Γερτρούδης, τον Ερρίκο τον Λέοντα, δούκα της Βαυαρίας το 1156 (ως Ερρίκος ΙΒ΄).

Οικογένεια
Παντρεύτηκε το 1127 τον Ερρίκο Ι΄ των Γουέλφων τον Υπερήφανο, δούκα της Βαυαρίας και, ως Β΄, δούκα της Σαξονίας και είχε τέκνο:
 Ερρίκος ΙΒ΄ 1130-1195, δούκας της Βαυαρίας και, ως Γ΄, της Σαξονίας.

Το 1139 απεβίωσε ο Ερρίκος Ι΄ και η Γερτρούδη έκανε δεύτερο γάμο το 1142 με τον Ερρίκο Β΄ των Μπάμπενμπεργκ μάργραβο, μετά δούκα, της Αυστρίας και, ως ΙΑ΄, δούκα της Βαυαρίας και είχε τέκνο:
 Ρίχεντσα γενν. 1143, παντρεύτηκε τον Ερρίκο λάντγκραβο του Στέφλινγκ.

Βιβλιογραφικές αναφορές 
 Οι πληροφορίες σε αυτό το άρθρο προέρχονται ή / και μεταφράζονται από το αντίστοιχο γερμανικό.

Παραπομπές

Δούκισσες της Σαξονίας
Δούκισσες της Αυστρίας
Δούκισσες της Βαυαρίας
Μαργραβίνες της Γερμανίας