Πανελλήνιο πρωτάθλημα ποδοσφαίρου ανδρών 1910-1911

Το Πανελλήνιο πρωτάθλημα ποδοσφαίρου του φθινοπώρου 1910 διοργανώθηκε από τον ΣΕΓΑΣ. Στη Γ.Σ. του Συνδέσμου, που έγινε στις 30/3/1910 με τη συμμετοχή 52 ελληνικών αθλητικών συλλόγων, υπήρξε ειδική αναφορά στο ποδόσφαιρο και έφορος του αθλήματος εκλέχτηκε ο Π. Δεκαβάλλας. Στο πρωτάθλημα μετείχαν τρεις (3) ομάδες και πρωταθλητής αναδείχτηκε ο Ποδοσφαιρικός Όμιλος Αθηνών. Οι αγώνες έγιναν στο Ποδηλατοδρόμιο, στο Νέο Φάληρο.

Οι Αγώνες Ποδοσφαιρίσεως 1910
Τον Οκτώβριο 1910 ο ΣΕΓΑΣ προκήρυξε τους «Ετησίους αγώνας ποδοσφαιρίσεως» στο Ποδηλατοδρόμιο και αθλοθέτησε ειδικό κύπελλο για τη νικήτρια ομάδα. Στους αγώνες επικράτησε ο Ποδοσφαιρικός Όμιλος Αθηνών. Είναι γνωστό πως νίκησε κατά σειρά: το Π.Σ. Γουδί με 5-2 στις 24/10/1910, τον Πειραϊκό Σύνδεσμο με 5-0 στις 30/10/1910, και ξανά τον Πειραϊκό Σύνδεσμο στον τελικό με μη αναφερόμενο σκορ στις 7/12/1910:

"Χθες έληξαν οι υπό του Συνδέσμου των Ελληνικών αθλητικών και γυμναστικών Σωματείων οργανωθέντες ποδοσφαιρικοί αγώνες α΄ ομάδων... δια του μεταξύ της α΄ ομάδος του Ποδοσφαιρικού Ομίλου Αθηνών και της α΄ ομάδος του Πειραϊκού Συνδέσμου τελικού τοιούτου. Κατά τον αγώνα τούτον νικήτρια ανεδείχθη η ομάς του Ποδοσφαιρικού Ομίλου εις ην απονεμηθήσεται το υπό του Συνδέσμου προκηρυχθέν επαμειβόμενον έπαθλον."

Σε μεταγενέστερο δημοσίευμα αναφέρεται πως έδωσε τρεις αγώνες με τον Πειραϊκό, στο πρώτο νίκησε 5-0, στη ρεβάνς ηττήθηκε 2-1 κα στον τελικό επικράτησε με 7-0.

Σύνθεση πρωταθλήτριας ομάδας

 Σύνθεση της πρωταθλήτριας ομάδας του Π.Ο.Α.:
 Τερματοφύλακας: Κωνσταντίνος Τσικλητήρας.
 Οπισθοφύλακες: Στυλ. Κουτρουμπής, Πυροκάκος.
 Μέσοι: Κ. Νικολόπουλος, Χένρι Αλεξάντερ, Β. Ανδρούλης, Φιλίππου (αναπλ.).
 Εμπροσθοφύλακες: Λ. Βρασιβανόπουλος, Ζ. Λοράνδος, Κ. Λάσκαρις, Ψαχαρόπουλος, Χαμπούρης.

Ομάδες που μετείχαν

Πρωτάθλημα Β΄ ομάδων 

Με τη λήξη του φθινοπωρινού τουρνουά 1910, ο ΣΕΓΑΣ προχώρησε στη διοργάνωση "Ποδοσφαιρικών Αγώνων β΄ ομάδων" για το Δεκέμβριο. Σε αυτούς δήλωσαν συμμετοχή τέσσερις σύλλογοι: Πειραϊκός Σύνδεσμος, Ποδοσφαιρικός Όμιλος Αθηνών, Όμιλος Φιλάθλων Πειραιώς και Αθλητικός Όμιλος Διαγόρας Αθηνών.

Ο Π.Ο.Α. και ο Π.Π.Ο.

Ο "Ποδοσφαιρικός Όμιλος Αθηνών" (Π.Ο.Α.). Δημιουργήθηκε το 1908 από ποδοσφαιριστές του Πανελληνίου που αποχώρησαν με επικεφαλής τον Γιώργο Καλαφάτη και δημιούργησαν έναν αποκλειστικά "Ποδοσφαιρικό Όμιλο". Όμως, εξακολουθούσαν να είναι αθλητές στίβου του Πανελληνίου και ορισμένοι από αυτούς ιδιάιτερα διακεκριμένοι, όπως ο ολυμπιονίκης Κωνσταντίνος Τσικλητήρας. Η ομάδα είχε γήπεδο στη οδό Πατησίων, στο οικόπεδο που αργότερα χτίστηκε η Ανωτάτη Εμπορική Σχολή και αναφερόταν ως "Ποδοσφαιρικός Όμιλος Αθηνών" (Π.Ο.Α.).

Ο "Πανελλήνιος Ποδοσφαιρικός Όμιλος" (Π.Π.Ο.) Το Μάρτιο του 1910 ο ιδρυτής του Π.Ο.Α., Γιώργος Καλαφάτης, με μια ομάδα παικτών αποχώρησαν από τον Π.Ο.Α. και μεταφέρθηκαν σε χώρο κοντά στην πλατεία Αγάμων (Αμερικής) με σκοπό να αυτονομηθούν υπό την ονομασία "Πανελλήνιος Ποδοσφαιρικός Όμιλος" (Π.Π.Ο.). Όμως ο ΣΕΓΑΣ δεν επέτρεψε την άμεση δημιουργία της ομάδας παρά μόνο μετά την πάροδο 14 μηνών. Στο διάστημα αυτό αγωνίστηκε σε φιλικές αναμετρήσεις, αλλά ανεπίσημες, καθώς οι αθλητές τελούσαν υπό την τιμωρία του ΣΕΑΓΣ και ο Π.Π.Ο. θεωρείτο παρακλάδι του Π.Ο.Α. Στις 17 Οκτωβρίου 1910 ο Π.Π.Ο. ηττήθηκε με σκορ 2-3 από τον Εθνικό Γ.Σ. σε φιλικό αγώνα. Την ενδεκάδα του Π.Π.Ο. αποτελούσαν οι: Καλαφάτης (αρχηγός), Δουκάκης, Σαπουνάς, Μαντζάκος, Πάσχος, Κοντός, Δελαγραμμάτικας, Δεμερτζής, Αναγνωστόπουλος, Παπαδημητρίου, Τάσος. Παράλληλα, το αρχικό δημιούργημα του Καλαφάτη ο Π.Ο.Α., διατήρησε μια ομάδα παικτών και τον Οκτώβριο του 1910 μετείχε στους "ετησίους αγώνας ποδοσφαιρίσεως" του ΣΕΓΑΣ στο Ποδηλατοδρόμιο, στους οποίους επικράτησε κατακτώντας το αθλοθετηθέν κύπελλο. Την ενδεκάδα του Π.Ο.Α. αποτελούσαν οι: Τσικλητήρας, Πυροκάκος, Κουτρουμπής, Β. Ανδρούλης, Νικολόπουλος, Λάσκαρις, Βρασιβανόπουλος, Αλεξάντερ (Φιλίππου), Λοράνδος, Ψαχαρόπουλος, Χαμπούρης. 
 Το 1911, μετά τη λήξη της τιμωρίας του ΣΕΑΓΣ, η ομάδα του Καλαφάτη υπό το νέο όνομα "Πανελλήνιος Ποδοσφαιρικός Σύλλογος", μπόρεσε να συνεχίσει αυτόνομα την πορεία της και να αποκοπεί επισήμως από τον Π.Ο.Α. Σύμφωνα με τους κανονισμούς του ΣΕΑΓΣ η νόμιμη διάσπαση του Π.Ο.Α. και η αυτονόμηση του Π.Π.Ο. έγινε το 1911. Για το λόγο αυτό δεν υφίσταται ίδρυση νέου συλλόγου αλλά αυτονόμηση, με σκοπό τη συνέχεια υπό νέα ονομασία. Εάν ο Π.Π.Ο. είχε ιδρυθεί και στελεχωθεί από αθλητές που δεν αγωνίζονταν στον Π.Ο.Α., θα είχε αυτομάτως δικαίωμα συμμετοχής στις διοργανώσεις του ΣΕΑΓΣ. Στο πρωτάθλημα του 1911 έλαβαν μέρος και ο Π.Ο.Α. και ο Π.Π.Ο. χωρίς επιτυχία. Συχνά στον τύπο της εποχής και οι δύο ομάδες αναφέρονται ως "Ποδοσφαιρικός Όμιλος", χωρίς να ξεκαθαρίζεται αν είναι ο Π.Ο.Α ή ο Π.Π.Ο. Το 1912 ο Π.Ο.Α. συνενώθηκε τον Π.Σ. Γουδί, ενώ ο Π.Π.Ο. με τα χρόνια εξελίχτηκε στον σημερινό Παναθηναϊκό.

Πηγές

Ανδρέα Μπόμη, "Γκολ 2000, Ένας αιώνας ποδόσφαιρο", εκδ. Πελεκάνος, σσ. 39-40.
Εφ. "Εμπρός", 25/10/1910, σ. 2.
Εφ. "Εμπρός", 30/11/1910, σ. 3.

Αναφορές   

Εγχώρια ποδοσφαιρικά πρωταθλήματα 1910-1911
Πανελλήνιο πρωτάθλημα ποδοσφαίρου