Κοπάουε

To Κοπάουε (ισπανικά: Copahue),  ισπανική προφορά ΔΦΑ koˈpawe, ή Κοπαχούε, είναι ενεργό ηφαίστειο στα σύνορα Χιλής-Αργεντινής. Το ηφαίστειο βρίσκεται στο επαρχιακό πάρκο Κοπάουε/Καβιάουε στη βόρεια Παταγονία. Το ηφαίστειο έχει ύψος 2.997 μέτρα. Αποτελείται από εννέα κρατήρες που σχηματίζουν μια γραμμή μήκους 2 χιλιομέτρων. Ο ανατολικός κρατήρας έχει μέσα μια όξινη ηφαιστειακή λίμνη με διάμετρο 300 μέτρα και παρουσιάζει έντονη φουμαρολική δραστηριότητα. Στη γλώσσα των Μαπούτσε Κοπάουε σημαίνει «νερό με θείο».

Περιγραφή 

Το Κοπάουε βρίσκεται στη νότια ηφαιστειακή ζώνη των Άνδεων. Τα ηφαίστεια αυτής της περιοχής σχηματίζονται από την καταβύθιση της πλάκας της Νάζκα κάτω από την τεκτονική πλάκας της νότιας Αμερικής. Ηφαίστεια αυτής της περιοχής που παρατηρούνται σε μόνιμη βάση είναι τα Βιγιαρρίκα και Γιάιμα. Το ίδιο το Κοπάουε βρίσκεται σε μια καλντέρα με διαστάσεις 6,5 επί 8,5 χιλιόμετρα που σχημάτιστηκε πριν 600.000 και 400.000 χρόνια και ονομάζεται Τράπα-τράπα. Αυτή με τη σειρά της βρίσκεται στο νοριοδυτικό άκρο της καλντέρας Καβιάουε (Ντελ Άγριο), που έχει διαστάσεις 15 επί 20 χιλιόμετρα. Αυτή η καλντέρα δημιουργήθηκε πριν 2 εκατομμύρια χρόνια.

Όξινες θερμές πηγές βρίσκονται στην ηφαιστειακή λίμνη του ηφαιστείου, στον ανατολικό κρατήρα ή αλλιώς Ελ Άγριο. Η λίμνη εκρέει στη ανατολικά του κρατήρα σε ύψος 2.750 μέτρων περίπου και εκεί ξεκινά ένα ποτάμι, ο Ρίο Άγριο, το οποίο καταλήγει στη λίμνη Καβιάουε μέσα στη μεγάλη καλντέρα. Πάνω από τη λίμνη υπάρχει ένας παγετώνας που την τροφοδοτεί με νερό. Κατά τη διάρκεια των εκρήξεων του Κοπάουε ο Ρίο Άγριο γίνεται ιδιαίτερα όξινος με pH 2 με 2,5.

Ηφαιστειακή δραστηριότητα 
Οι εκρήξεις του ηφαίστειο κατά τους ιστορικούς χρόνους (από το 18ο αιώνα και μετά) ήταν μικρής ή μεσαίας ισχύος και αραιές. Εκρήξεις τον 20ο αιώνα από την λίμνη έχουν προκαλέσει πυροκλαστικές ροές και παραγωγή θείου. Οι πιο πρόσφατες εκρήξεις του έλαβαν χώρα το 1992, 1994, 1995, 2000 και 2012.

Η έκρηξη του 1992 ξεκίνησε τις 31 Ιουλίου με ένα μικρό νέφος στάχτης και θείου να ανέρχεται από τον ανατολικό κρατήρα. Μικρές στήλες στάχτης συνέχισαν να παράγονται και την επόμενη μέρα. Η όξινη λίμνη (pH 1,5) μέσα στο κρατήρα και μέρος του ηφαιστείου είχε καλυφθεί με στάχτη. Μια ισχυρότερη φρεατική έκρηξη έλαβε τις 2 Αυγούστου, η οποία ήταν η ισχυρότερη προκάλεσε πτώση τέφρας μέχρι 10 χιλιόμετρα μακριά από το ηφαίστειο. Μια ακόμη φρεατομαγματική έκρηξη παρήγαγε μια στήλη στάχτης ύψους 700 μέτρων τις 5 Αυγούστου. Η έκρηξη συνοδεύτηκε από αυξημένη σεισμική δραστηριότητα. Η ηφαιστειακή δραστηριότητα προκάλεσε πτώση της στάθμης της λίμνης της τάξης των 10 μέτρων.

Η έκρηξη του 2000 ήταν η ισχυρότερη του ηφαιστείου που καταγράφηκε τον 20ο αιώνα. Ξεκίνησε την 1η Ιουλίου 2000 με πτώση τέφρας και λιθαριών (lapilli). Από το κοντινό χωριό Κοπάουε έφυγαν μετά από απόφαση έκτακτου συμβουλίου 200 άνθρωποι. Ο συναργεμός για τις αερομεταφορές άλλαξε σε πορτοκαλί. Στην πόλη Καβιάουε, 15 χιλιόμετρα από το ηφαίστειο, έπεσε στάχτη πάχους 30 εκατοστών, ενώ η στάχτη προκάλεσε προβλήματα στην ηλεκτροδότηση της πόλης. Μέχρι την επόμενη μέρα το νέφος στάχτης είχε φτάσει 100 χιλιόμετρα μακριά από το ηφαίστειο. Το pH στη λίμνη Καβιάουε είχε πέσει στο 2 και το χρώμα της είχε αλλάξει. Μετά τις 3 Ιουλίου η δραστηριότητα του ηφαιστείου μειώθηκε. Τις 5 και 6 Ιουλίου παρατηρήθηκαν πυροκλαστικές ροές και δραστηριότητα στρομπολικού τύπου, με ηφαιστειακές βόμβες. Τις 13 Ιουλίου μια έκρηξη παρήγαγε μια στήλη τέφρας ύψους 3 με 5 χιλιόμετρων. Η εκρηκτική δραστηριότητα τελείωσε στις 18 Οκτωβρίου 2000.

Το πρωί τις 22 Δεκεμβρίου 2012 ξεκίνησε μια νέα έκρηξη, με στήλες καπνού ύψους 1,5 χιλιομέτρου πάνω από το ηφαίστειο. Η Αργεντινή ύψωσε το επίπεδο συναργεμού για τις εναέριες μεταφορές στο κόκκινο, το υψηλότερο. Οι πιλότοι καλούνται να αποφύγουν την περιοχή. Η έκρηξη έχει ήδη προκαλέσει σημαντική οικονομική καταστροφή επειδή συνέβη στο αποκορύφωμα της ετήσιας τουριστικής κίνησης, που επικεντρώνεται στα σπα και τις θερμές πηγές της περιοχής. Αρκετοί κάτοικοι της περιοχής έφυγαν οικιοθελώς.

Στα τέλη του Μαΐου του 2013, το ηφαίστειο αύξησε σημαντικά τη δραστηριότητά του, με συνεχείς σεισμούς, σε τέτοιο βαθμό ώστε οι αρχές Χιλής και Αργεντινής να θέσουν το ηφαίστειο σε κόκκινο συναγερμό τις 27 και 28 Μαΐου αντίστοιχα. Σε πρώτη φάση προτάθηκε η εκκένωση όλων των χωριών σε απόσταση 25 χιλιομέτρων, που αντιστοιχούν σε περίπου 2.240 κατοίκους από τη πλευρά της Χιλής και άλλους 600 από την πλευρά της Αργεντινής, η οποίοι αποκαμρύνθηκε τις 27 Μαΐου από τις εστίες τους. Οι αρχές της Αργεντινής ζήτησαν οι κάτοικοι της πόλης Καβιάουε να καταφύγουν στη γειτονική πόλη Λονκοπουέ (Loncopué).

Παραπομπές 

Ηφαίστεια της Χιλής
Ηφαίστεια της Αργεντινής
Άνδεις