Ευρωπαϊκή Ζώνη Ελευθέρων Συναλλαγών

Η Ευρωπαϊκή Ζώνη Ελευθέρων Συναλλαγών (ΕΖΕΣ) (αγγλικά: European Free Trade Association, EFTA, γαλλικά: Association européenne de libre-échange, AELE) είναι οργανισμός που ιδρύθηκε το 1960 από ευρωπαϊκά κράτη που δίσταζαν να ενταχθούν πλήρως στην Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα. Σκοπός του οργανισμού είναι η προώθηση του ελεύθερου εμπορίου και της οικονομικής ολοκλήρωσης προς όφελος των μελών του. Σήμερα μέλη της ΕΖΕΣ είναι τέσσερις χώρες: η Ελβετία, η Ισλανδία, το Λίχτενσταϊν και η Νορβηγία. Οι τρεις από αυτές (εκτός της Ελβετίας) είναι και μέλη του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου (ΕΟΧ).

Ιστορική εξέλιξη 

Η ΕΖΕΣ ιδρύθηκε το 1960 από επτά χώρες: Αυστρία, Δανία, Ελβετία, Ηνωμένο Βασίλειο, Νορβηγία, Πορτογαλία και Σουηδία. Αργότερα έγιναν μέλη η Φινλανδία (συνδεδεμένο μέλος το 1961 και πλήρες το 1986), η Ισλανδία (1970) και το Λίχτενσταϊν (1991). Οι χώρες που έγιναν μέλη της ΕΟΚ και αργότερα της ΕΕ σταδιακά αποχώρησαν (η Δανία και το Ηνωμένο Βασίλειο το 1972, η Πορτογαλία το 1985, η Αυστρία, Σουηδία και Φινλανδία το 1995). Το 1994 τέθηκε σε ισχύ ο Ευρωπαϊκός Οικονομικός Χώρος που συνέδεσε τις αγορές των μελών της ΕΖΕΣ με την ενιαία αγορά της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η Ελβετία επέλεξε με δημοψήφισμα να μη γίνει μέλος του ΕΟΧ και έχει συνάψει ξεχωριστές συμφωνίες με την ΕΕ. 

Επίσης, ένα από τα ιδρυτικά μέλη της ΕΖΕΣ, το Ηνωμένο Βασίλειο, εγκατέλειψε την Ευρωπαϊκή Ένωση, στις 1 Φεβρουαρίου 2020, και παραμένει άγνωστο, για αν στο σύντομο μέλλον, αν επαναενταχθεί στην ΕΖΕΣ, ή γίνει μέλος του ΕΟΧ, ενώ αντίστοιχα το Ηνωμένο Βασίλειο, έχει συνάψει κάποιες ξεχωριστές εμπορικές συμφωνίες με την ΕΕ, όπως αντίστοιχα, το ίδιο έχουν πράξει, τόσο η Ελβετία, όσο και η Νορβηγία, οι οποίες δεν εντάχθηκαν ποτέ στην ΕΕ.

Χώρες μέλη της Ε.Ζ.Ε.Σ.

Πρώην Χώρες μέλη της Ε.Ζ.Ε.Σ.

Διεθνείς συμφωνίες
Εκτός της ΕΕ, η ΕΖΕΣ έχει συνάψει εμπορικές συμφωνίες και με άλλες χώρες και διεθνείς οργανισμούς:

Χώρες που έχουν συνάψει συμφωνίες, με την ΕΖΕΣ, κυρίως σχετικά, για τους δικούς τους πολιτικούς λόγους:
  Αλβανία (επίσημα υποψήφια, προς ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση, από το 2014, ενώ ξεκίνησε επίσημα ενταξιακές διαπραγματεύσεις από το 2019)
  Βόρεια Μακεδονία (επίσημα υποψήφια, προς ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση, από το 2005, ενώ ξεκίνησε επίσημα ενταξιακές διαπραγματεύσεις από το 2019)
  Βοσνία και Ερζεγοβίνη (δυνητικά υποψήφια, προς ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση, από το 2014)
  Γεωργία (μελλοντικά υποψήφια, προς ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση)
  Μαυροβούνιο (δυνητικά υποψήφια, προς ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση)
  Ουκρανία (μελλοντικά υποψήφια, προς ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση)
  Σερβία
  Τουρκία

Χώρες με ισχυρές οικονομίες, αναπτυγμένη τεχνολογία και ναυτιλία, που αντιπροσωπεύονται δίπλα στην ΕΖΕΣ και την Ευρωπαϊκή Ένωση:
  Ιαπωνία
  Ισραήλ
  Καναδάς
  Μακάο
  Νότια Κορέα
  Σιγκαπούρη
  Χονγκ Κονγκ
  Ταιβάν (Μη αναγνωρισμένη χώρα διεθνώς, η οποία έχει επίτιμη συνεργασία)

Χώρες που έχουν συνάψει συμφωνία, με την ΕΖΕΣ, κυρίως σχετικά με την ανεργία, την καταπολέμηση των ναρκωτικών, άλλα και την βία των γυναικών, από τα οποία μαστίζονται σημαντικά όλες αυτές οι χώρες:
  Εκουαδόρ
  Κολομβία
  Μεξικό
  Παναμάς
  Περού
  Χιλή

Χώρες που έχουν συνάψει Διεθνείς συμφωνίες, με την ΕΖΕΣ, κυρίως σχετικά με την καταπολέμηση της ισλαμικής τρομοκρατίας και των δικαιωμάτων των γυναικών:
  Αίγυπτος
  Ινδονησία
  Ιορδανία
  Κράτος της Παλαιστίνης (Μη αναγνωρισμένη χώρα διεθνώς)
  Λίβανος
  Μαρόκο
  Τυνησία
  Φιλιππίνες

Οικονομικές Ενώσεις Χωρών
 Συμβούλιο Συνεργασίας Περσικού Κόλπου (Gulf Cooperation Council), στο οποίο συμμετέχουν Ενωμένα Αραβικά Εμιράτα, Κατάρ, Κουβέιτ, Μπαχρέιν, Ομάν και Σαουδική Αραβία.
 Ένωση χωρών Κεντρικής Αμερικής (Γουατεμάλα, Κόστα Ρίκα και Παναμάς)
 Τελωνειακή Ένωση Νότιας Αφρικής (Southern African Customs Union), στην οποία συμμετέχουν Λεσότο, Μποτσουάνα, Ναμίμπια, Νότια Αφρική και Εσουατίνι.

Γενικοί γραμματείς

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 Επίσημη ιστοσελίδα 

Ε
Ευρωπαϊκός Οικονομικός Χώρος