Atari ST

Η σειρά υπολογιστών Atari ST ήταν μια σειρά οικιακών/προσωπικών υπολογιστών που παρουσιάστηκε από την Atari. Οι πρώτοι υπολογιστές της σειράς παρουσιάστηκαν τον Ιούνιο του 1985, ενώ η παραγωγή τους σταμάτησε το 1993.  Το ακρωνύμιο ST προερχόταν από τις λέξεις Sixteen/Τhirty-two : από τα χαρακτηριστικά του μικροεπεξεργαστή 68000 (16 bit data bus & 32 bit address bus). Διαθέτοντας ως επεξεργαστή τον 68000 της Motorola η σειρά ST αποτέλεσε μαζί με την Amiga τη νέα γενιά ισχυρών οικιακών υπολογιστών με εξαιρετικά γραφικά και ήχο. Οι ST ήταν οι πρώτοι υπολογιστές που διέθεταν ενσωματωμένο MIDI και την αντίστοιχη θύρα. Η αρχική στόχευση του Atari ST στην αγορά ήταν ο Macintosh της Apple, γεγονός που του προσέδωσε το  παρατσούκλι "Jacintosh", από τον βασικό σχεδιαστή του Τζακ Τράμιελ (Jack Tramiel) πρώην ισχυρό άντρα της Commodore και τότε της Atari.  Το λειτουργικό σύστημα ήταν ένα από τα πρώτα, βασισμένα σε γραφικά περιβάλλοντα (TOS/GEM). Ο ισχυρός ανταγωνισμός μεταξύ του ST και της Amiga ωφέλησε σημαντικά την τεχνολογία υπολογιστών και τις τιμές, ωστόσο κατέστη μοιραίος για τις εταιρείες που τα παρήγαγαν (Atari και Commodore). Η αρχική τιμή του 520ST ήταν $799,99 με μονόχρωμη οθόνη και $999,99 με έγχρωμη οθόνη.

Βασικά χαρακτηριστικά
Τα ηλεκτρονικά κυκλώματα, μαζί με τις θύρες επικοινωνίας και τα μαγνητικά μέσα  ενσωματώνονταν στο πληκτρολόγιο, διάταξη συνηθισμένη για την εποχή. Η οθόνη διατίθετο ξεχωριστά και μπορούσε να είναι είτε μια οθόνη υπολογιστή ή μία τηλεόραση.  Οι διαστάσεις του κουτιού ήταν 47 x 24 x 6 εκατοστά. Το τροφοδοτικό και ένας οδηγός δισκέτας 3,5 ιντσών 360 KB, ήταν εξωτερικά.
Όλη η σειρά των ST είχε ως επεξεργαστή μέλος της οικογένειας της Motorola 680X0. Πιο συγκεκριμένα τα ST, STM Mega είχαν τον 16/32 bit 68000, ενώ τα TT και Falcon διέθεταν τον 68030. Η συχνότητα λειτουργίας ξεκινούσε από τα 8 ΜΗz στα πρώτα μοντέλα, ενώ υπήρχαν εκδόσεις στα 16 MHz (Falcon) και στα 32 MHz (Falcon και ΤΤ) 
Τα ολοκληρωμένα κυκλώματα με τα ονόματα Shifter και  Glue αναλάμβαναν ως συνεπεξεργαστές τη βοήθεια του CPU στα γραφικά και τον ήχο.
Η βασική μνήμη RAM ήταν 512 Kb (520) και 1040Kb (1040). Στα τελευταία μοντέλα TT  και Falcon ήταν 2 και 6 ΜΒ αντίστοιχα. 
Η μνήμη ROM ήταν στα 192 KB (μόνο οι πρώτες εκδόσεις των 130 και 260 ST διέθεταν 32 KB)
Υπήρχε δυνατότητα τοποθέτησης ενός επιπλέον οδηγού δισκέτας 3.5 ιντσών.
Στην επεξεργασία κειμένου υποστήριζε 40 ή 80 στήλες και 25 γραμμές
Στα γραφικά υποστήριζε αναλύσεις: 320 X 200 εικονοστοιχεία (pixel) με 16 χρώματα, 640 Χ 200 με 4 χρώματα και 640 Χ 400 σε μονόχρωμο περιβάλλον
Ο διαθέσιμος ήχος υποστηριζόταν από τρία κανάλια με 8 οκτάβες.
Οι θύρες επικοινωνίας ήταν: έξοδος RGB, έξοδος RF για τηλεόραση (STm), 2 MIDI διεπαφές, παράλληλη θύρα (Centronics), σειριακή θύρα (RS-232), χειριστήριο (joystick), ποντίκι (mouse) και θύρα για εξωτερικό σκληρό δίσκο. Τέλος υπήρχε ειδική θύρα επέκτασης (Cardridge).

Εκδόσεις
 130 ST με 128 KB και 260 ST με 512 KB. Εκδόσεις με μειωμένα χαρακτηριστικά που κυκλοφόρησαν μετά τον 520 ST (μικρότερη μνήμη : 128 KB RAM (130) και 32 KB μνήμη ROM (130 και 260)).
 520 ST ο πρώτος της σειράς με τα χαρακτηριστικά που αναφέρονται στα βασικά. 520 ST+ έκδοση με 1 MB και 520 STM (Modulator), με έξοδο για τηλεόραση, χαρακτηριστικό που παρέμεινε σε όλα τα υπόλοιπα μοντέλα. 
520 / 1040 STf / STfm. Το τροφοδοτικό και ο εξωτερικός οδηγός δισκέτας τοποθετούνται μέσα στην κεντρική μονάδα (το γράμμα f προσδιορίζει τον ενσωματωμένο οδηγό δισκέτας). Ορισμένες μεταγενέστερες εκδόσεις διαθέτουν οδηγό δισκέτας διπλής όψης (Double Side) με χωρητικότητα 720 kB. 
520 / 1040 STe. Βελτιωμένη έκδοση με καλύτερο τσιπ γραφικών (Shifter), ταχύτερη διαχείριση μνήμης, περισσότερα χρώματα (4.096) και καλύτερο ήχο. Το λειτουργικό αναβαθμίζεται.
Mega St. Μια περισσότερο επαγγελματική έκδοση. Το κεντρικό κέλυφος του υπολογιστή γίνεται ανεξάρτητο από το πληκτρολόγιο που πλέον είναι αποσπώμενο. Σε ορισμένες εκδόσεις διατίθεται σκληρός δίσκος 20 MB (SH 205) και εκτυπωτής τεχνολογίας Laser (SLM 804). Διαθέτει ενσωματωμένο ρολόι που κρατά ημερομηνία και ώρα με τη βοήθεια μπαταρίας.
MEGA STe. Προστίθεται η δυνατότητα ρύθμισης της συχνότητας του μικροεπεξεργαστή στα 8 ή 16 MHz. Το λειτουργικό σύστημα αναβαθμίζεται.
TT 030. Ο επεξεργαστής είναι πλέον ο πλήρως 32άμπιτος 68030. Η μνήμη ανέρχεται στα 2 MΒ επεκτεινόμενη στα 26. Οι αναλύσεις αναβαθμίζονται με περισσότερα χρώματα, ενώ η μέγιστη ανάλυση φτάνει στα 1280 x 960 (χωρίς χρώματα). Στις τελευταίες εκδόσεις ο οδηγός δισκέτας υποστηρίζει χωρητικότητα 1,44 MB. Στις θύρες επικοινωνίας προστίθεται τρεις RS-232, έξοδος VGA, έξοδος SCSI (Small Computer System Interface) και ASCI (ένας τύπος SCSI), LocalTalk (υποστήριξη τοπικού δικτύου), και VME (σύστημα υποστήριξης πλακετών του 68000). Η μνήμη ROM φθάνει στα 512 KB. Η χωρητικότητα του σκληρού δίσκου φθάνει στα 50 MB.
Falcon. Ο τελευταίος Atari της σειράς ST κυκλοφορεί το 1992. Η μνήμη ανέρχεται πλέον στα 4 ΜΒ επεκτεινόμενη στα 14. Παραμένει ο 68030, αλλά προστίθεται και έκδοση με 32 MB μνήμη RAM. Τα υποστηριζόμενα κανάλια ήχου είναι πλέον 8 στερεοφωνικά και 16 bit. Υποστηρίζει επιπλέον δύο χειριστήρια με ψηφιακές θύρες. Οι διαθέσιμοι ενσωματωμένοι σκληροί δίσκοι, ανάλογα με την έκδοση, είναι 44, 65 και 80 MB. Ο Falcon υποστηρίζει και μαθηματικό συνεπεξεργαστή της Motorola (68882).

Λογισμικό

Φωτοθήκη

Πηγές
https://web.archive.org/web/20100211024426/http://www.old-computers.com/museum/computer.asp?st=1&c=20
http://oldcomputers.net/atari520st.html

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

Όλες οι συνδέσεις είναι στα αγγλικά

 Atarimania: Atari ST and compatibles software preservation project
 "The little green desktop"
 "Atari Museum: ST Section History 
 YM-2149 MUSIC RECORDINGS
 Atari Gallery – Descriptions of the various ST models; courtesy of YesCREW
 The Atari section of the University of Michigan software archives.
 Ultimate TOS Software Index
 Atari powered start-up

Δείτε επίσης 
Commodore Amiga

Οικιακοί Υπολογιστές
Ιστορία υπολογιστών