joelniklaus/EU_Wikipedias huggingface dataset:
Πρίαπος

Σύμφωνα με την ελληνική μυθολογία, ο Πρίαπος είναι θεός της γονιμότητας, προστάτης των υποζυγίων και οικόσιτων ζώων, των καρποφόρων φυτών, των κήπων και των ανδρικών γεννητικών οργάνων. Ο αντίστοιχος ρωμαϊκός θεός ήταν ο Mutinus Titinus. Είναι υιός του Διονύσου και της Αφροδίτης. Γλυπτά του Πριάπου με μεγάλα, ιθυφαλλικά γεννητικά όργανα ήταν τοποθετημένα σε κήπους και χωράφια για να εγγυηθούν μια άφθονη σοδειά. Ήταν πολύ πιο δημοφιλής στη ρωμαϊκή μυθολογία απ' όσο στην ελληνική. Συλλογή με, περίπου, 95 ποιήματα και επιγράμματα της ρωμαϊκής εποχής για τον Πρίαπο έχει σωθεί στο βιβλίο Πριάπεια.

Σύμφωνα με τους μύθους, προσπάθησε να βιάσει τη Λωτίδα, με αυτή να μεταμορφώνεται σε δένδρο λωτού, ώστε να γλιτώσει. Στο Fasti του Οβιδίου, ο Πρίαπος επιχειρεί να αποκτήσει τη Λωτίδα, αλλά ένας όνος (γάιδαρος) του Σειληνού που παρέθετε την εορτή, με το "βραχνό ογκάνισμά του" (γκάρισμα) «πρόδωσε» τις προθέσεις του Πριάπου και όλο το συγκεντρωμένο πλήθος γέλασε εις βάρος του. 

Ο ιατρικός όρος πριαπισμός προέρχεται από το όνομα του Πριάπου.

Παραπομπές

Δείτε επίσης
 Μουτούνους Τουτούνους, αντίστοιχη ρωμαϊκή θεότητα
 Φασίνους, ρωμαϊκή φαλλική παράδοση
 Τιντινναμπούλουμ (αρχαία Ρώμη), ρωμαϊκή φαλλική παράδοση

Θεότητες της ελληνικής μυθολογίας
Τιτανομαχία

Στην ελληνική μυθολογία, η τιτανομαχία ήταν ο πόλεμος μεταξύ των Τιτάνων (οι οποίοι μάχονταν από το βουνό Όθρυς) και των Ολύμπιων θεών. Είναι γνωστή και ως η Μάχη των Τιτάνων ή o Πόλεμος των Τιτάνων.

Μύθος
Ο πόλεμος είχε προλεχθεί στον Κρόνο από τη Γαία και τον Ουρανό, επειδή ο Κρόνος είχε αρνηθεί να αποκαταστήσει δικαιοσύνη μετά την εκθρόνιση του πατέρα του.

Οι Τιτάνες που πολέμησαν καθοδηγούνταν από τον Κρόνο και στις τάξεις τους βρίσκονταν οι: Κόιος, Κριός, Υπερίων, Ιαπετός, Άτλας. Οι Ολύμπιοι οδηγούνταν από τον Δία και στο πλευρό του πολέμησαν και οι: Εστία, Δήμητρα, Ήλιος, Ήρα, Άδης/Πλούτων, Ποσειδώνας, οι Εκατόγχειρες και οι Κύκλωπες.

Νικώντας μετά από δεκάχρονο πόλεμο, οι Ολύμπιοι μοίρασαν μεταξύ τους τα λάφυρα, δίνοντας στον Δία την εξουσία στον αέρα και τον ουρανό, στη θάλασσα και όλα τα υδάτινα σώματα στον Ποσειδώνα, και στον Κάτω Κόσμο στον Άδη. Η γη αφέθηκε ως κυριαρχία κοινή όλων των θεών. Έπειτα έκλεισαν τους Τιτάνες στα Τάρταρα. Κατά τη διάρκεια του πολέμου ο Ωκεανός και οι Τιτανίδες (Θεία, Ρέα, Θέμις, Μνημοσύνη, Φοίβη και Τηθύς) παρέμειναν ουδέτεροι, και γι' αυτό δεν τιμωρήθηκαν από τον Δία. Οι Εκατόγχειρες παρέμειναν φύλακές τους, μέχρι τη στιγμή που ο Δίας τους απελευθέρωσε όλους, εκτός από τον Άτλαντα.

Σύμφωνα με τον Ησίοδο 

Πηγή: * Από Βικιθήκη Θεογονία (617-637)

Δείτε επίσης 
 Γιγαντομαχία

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

 Κ. Ο. Μυλλερου Ἱστορία της Ἑλληνικής φιλολογίας

Αρχαία ελληνικά έπη
Τιτάνες
Ζώνη του Κάιπερ

Η Ζώνη του Κάιπερ (ΔΦΑ: /ˈkʌɪpə bɛlt/, αγγλικά: Kuiper belt) ή Ζώνη του Κούιπερ, είναι μεγάλο σύνολο μικρών σωμάτων στην περιοχή του εξωτερικού Ηλιακού συστήματος. Είναι ένας δίσκος στο επίπεδο της κίνησης των πλανητών και σε απόσταση από 30 μέχρι 50 περίπου αστρονομικές μονάδες από τον Ήλιο.

Αποτελείται από δύο ειδών αντικείμενα: μικρά σώματα, παρόμοια με τον πλανήτη νάνο Πλούτωνα, σε αργή τροχιά γύρω από τον Ήλιο, και πυρήνες κομητών. Θεωρείται και ως μία δεύτερη ζώνη αστεροειδών, πέρα από την «κύρια ζώνη των αστεροειδών». Αυτοί οι αστεροειδείς και κομητικοί πυρήνες, τα Αντικείμενα Διασκορπισμένου Δίσκου και το Νέφος του Όορτ είναι γνωστοί ως Μεταποσειδώνια αντικείμενα (TransNeptunian Objects, TNOs).

Με βάση την τροχιά τους, τα αντικείμενα της ζώνης του Κάιπερ χωρίζονται σε δύο κύριες κατηγορίες: α) Αν η τροχιά τους δεν επηρεάζεται από τον Ποσειδώνα, τότε λέμε πως αποτελούν «Κλασικά αντικείμενα της Ζώνης του Κάιπερ» («Classical KBOs» ή «cubewanos»). (Παράδειγμα τέτοιου αντικειμένου αποτελεί ο Μακεμάκε). β) Αντίθετα, αν παρουσιάζουν τροχιακό συντονισμό με τον Ποσειδώνα, τότε αναφέρονται με τον όρο «Resonant KBOs». Στην περίπτωση που αυτός ο τροχιακός συντονισμός έχει λόγο 2:3 (δηλαδή για κάθε 2 περιφορές του αντικειμένου, ο Ποσειδώνας περιφέρεται 3 φορές, όπως ακριβώς συμβαίνει με τον Πλούτωνα) τότε τα αντικείμενα ονομάζονται «plutinos». Εκτός από τον Πλούτωνα, παράδειγμα plutino αποτελεί ο 90482 Όρκος.

Η βασική υποψία για την ύπαρξη μιας τέτοιας ζώνης γύρω από το Ηλιακό σύστημα ήταν οι τροχιές των κομητών με μικρές περιόδους, που έδειχναν ότι πρέπει να προέρχονται από μια τέτοια περιοχή. Η ύπαρξή της προτάθηκε για πρώτη φορά το 1951 από τον αστρονόμο Γκέραρντ Κάιπερ (Gerard P. Kuiper) και επιβεβαιώθηκε παρατηρησιακά το 1992 με τον εντοπισμό του σώματος 1992 QB1.

Από τότε έχουν αναγνωριστεί πολλές εκατοντάδες σώματα στη ζώνη, μερικά από τα οποία φτάνουν σε διάμετρο τα χίλια χιλιόμετρα. Πρόκειται για παγωμένους κόσμους με κόκκινο χρώμα (λόγω της διάσπασης των υλικών της επιφάνειάς τους από την ακτινοβολία) και τροχιές που έχουν περίοδο εκατοντάδες έως χιλιάδες χρόνια. Μερικές φορές η βαρύτητα των μεγάλων πλανητών αποσπά ένα σώμα από τη ζώνη προς το εσωτερικό του Ηλιακού συστήματος. Αυτά τα αντικείμενα λέγονται Κένταυροι και πρόσφατα διαπιστώθηκε ότι ο δορυφόρος του Κρόνου, Φοίβη είναι πιθανότατα ένα τέτοιο σώμα.

Η Ζώνη του Κάιπερ  εξερευνήθηκε για πρώτη φορά  το 2015, όταν η αμερικανική διαστημοσυσκευή «Νέοι Ορίζοντες» (New Horizons),  μελέτησε τον Πλούτωνα και το δορυφόρο του Χάροντα, και προσέγγισε τα περισσότερα σώματα της ζώνης.

Δείτε επίσης 
 Κατάλογος μεταποσειδώνιων αντικειμένων
 Υποψήφιοι πλανήτες νάνοι
 Τρωικά αντικείμενα του Δία

Παραπομπές 

Ηλιακό Σύστημα
Μεταποσειδώνια αντικείμενα
Τρίτο Κύμα Φεμινισμού

Το τρίτο κύμα Φεμινισμού είναι το φεμινιστικό κίνημα που εμφανίστηκε στα μέσα της δεκαετίας του ’90. Στηρίχθηκε στις νίκες των προηγούμενων δυο κυμάτων του φεμινισμού, αν και άσκησε κριτική σε διάφορες πτυχές τους και επεδίωξε την ολοκλήρωση των όσων έβλεπε ως ημιτελών προσπαθειών για επίτευξη των στόχων του Φεμινισμού.  

Τα κύρια θέματα με τα οποία ασχολείται ο σύγχρονος Φεμινισμός τρίτου κύματος, είναι η βια σχετιζόμενη με το φύλο (π.χ. βιασμός, παρενόχληση, οικογενειακή βία), τα δικαιώματα αναπαραγωγής, θέματα σεξουαλικής απελευθέρωσης, δικαιώματα διαφυλετικών, υποστήριξη μονογονεϊκών οικογενειών κ.α. 

Ένα περιεκτικό παράδειγμα του φεμινισμού τρίτου κύματος είναι το Colonize This!, μια ανθολογία γραπτών νεαρών γυναικών που συζητάν θέματα όπως το φύλο, ο ρατσισμός, ο εθνικισμός, και η ομοφυλοφιλική ταυτότητα.

Βιβλία
 Jennifer Baumgardner, Amy Richards: Manifesta: Young Women, Feminism, and the Future, Farrar, Straus and Giroux 2000, ISBN 0374526222
 Jennifer Baumgardner, Amy Richards, Winona LaDuke: Grassroots : A Field Guide for Feminist Activism, Farrar, Straus and Giroux 2005, ISBN 0374528659
 Astrid Henry: Not My Mother's Sister: Generational Conflict and Third-Wave Feminism, Indiana University Press 2004, ISBN 025321713X
 Leslie Heywood, Jennifer Drake (Editors): Third Wave Agenda: Being Feminist, Doing Feminism, 
University of Minnesota Press 1997, ISBN 0816630054

Φεμινίστριες τρίτου κύματος
Judith Butler
Kathleen Hanna
bell hooks
Jean Kilbourne
Inga Muscio
Rebecca Walker
Kaia Wilson
Molly Yard

Παραπομπές

Δείτε επίσης
φεμινισμός πρώτου κύματος
φεμινισμός δεύτερου κύματος

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
 The Third Wave Foundation

Ιστορία του φεμινισμού

de:Feminismus#Erste Welle des Feminismus
Εκχριστιανισμός

Εκχριστιανισμός (εκ + χριστιανισμός) ονομάζεται η προσχώρηση στη χριστιανική θρησκεία με αποκήρυξη της προηγούμενης θρησκευτικής πίστης, είτε με την πειθώ είτε με τη βία. Το φαινόμενο του προσηλυτισμού στον Χριστιανισμό υπήρξε σε όλες τις εποχές λόγω της εντολής του Ιησού «πορευθέντες μαθητεύσατε πάντα τα έθνη» (Ματθ. κη,19) και πραγματοποιείτο άλλοτε ειρηνικά και άλλοτε με φαινόμενα ακραίας βίας.

Η πρώτη περίπτωση βίαιου εκχριστιανισμού ήταν επί βυζαντινού αυτοκράτορα Θεοδόσιου, όταν και απαγορεύτηκε κάθε άλλη λατρεία. Με διατάγματα απαγορεύτηκε η είσοδος στους αρχαίους ναούς με ποινή θανάτου.

Από τα πιο έντονα γεγονότα βίαιου εκχριστιανισμού συντελέστηκαν από τους καθολικούς, Ισπανούς κονκισταδόρες τον 16ο αιώνα, στην κατάκτηση της Κεντρικής και Νότιας Αμερικής από τη χώρα τους.

Στη διάρκεια των επιχειρήσεων αυτών, πολλοί ιστορικοί υπογραμμίζουν τις ωμότητες των Ισπανών ενάντια στους ιθαγενείς και τον θρησκευτικό φανατισμό τους που οδήγησε σε βίαιο εκχριστιανισμό των ντόπιων πληθυσμών, με υποχρεωτικές βαπτίσεις κ.ά. Ελάχιστα φωτεινά παραδείγματα υπήρξαν που προστάτεψαν τους ντόπιους από τη βία, η οποία συνεχίστηκε και μετά την κατάκτηση των περιοχών τους.

Τα φαινόμενα βίαιης αντιμετώπισης ανθρώπων από εκπροσώπους του Χριστιανισμού συνδέονται έντονα και με την Ιερά Εξέταση, ένα εκκλησιαστικό δικαστήριο που ιδρύθηκε τον 12ο αιώνα με σκοπό να καταπολεμήσει τις αιρέσεις και που εφάρμοζε συχνά, βίαιες μεθόδους για να αποσπάσει ομολογίες ενοχής.

Στα μέσα του 13ου αιώνα η Ιερά Εξέταση είχε εγκατασταθεί σχεδόν σε όλες τις μεγάλες ευρωπαϊκές χώρες ενώ από τα μέσα του 14ου και τις αρχές του 15ου αι. το έργο της άρχισε να εξασθενεί παντού, εκτός από την Ισπανία, όπου την περίοδο αυτή κάνει τη σκληρότερη επανεμφάνισή της, και μεταβάλεται σε ένα πολιτικό όργανο εξόντωσης στα χέρια των καθολικών βασιλέων.
Μαίρη Ντέιλι

Η Μέρι Ντέιλι (Mary Daly) (1928 - 3 Ιανουαρίου 2010) ήταν ριζοσπαστική φεμινίστρια θεολόγος, μητέρα της σύγχρονης φεμινιστικής θεολογίας και θεαλογίας. Έχει διδακτορικά στην θεολογία και την φιλοσοφία από το Πανεπιστήμιο του Fribourg, στην Ελβετία. Δίδαξε στο Boston College για 33 χρόνια, προτού δεχτεί να συνταξιοδοτηθεί ως μέρος συμβιβασμού δικαστικής απόφασης με το Boston College. 

Αυτή η φεμινίστρια ίνδαλμα έχει προκαλέσει ισχυρές αντιδράσεις αγάπης και μίσους για τις απόψεις που εξέφραζε. Έχει κατηγορηθεί για σεξισμό και διακρίσεις, συνηγορώντας υπέρ της “φυλοκτονίας”, και φυσικά για αίρεση. 

Η περισσότερο αμφισβητήσιμη πράξη της ήταν η άρνησή της να δεχτεί αντρικούς φοιτητές στις τάξεις της στο Boston College, προκαλώντας επαναλαμβανόμενες αυστηρές επιπλήξεις από το Πανεπιστήμιο και κατηγορίες πως παραβίαζε την πανεπιστημιακή πολιτική. Οι συγκρούσεις έφτασαν το αποκορύφωμά τους το 1998, όταν αρνήθηκε να δεχτεί σε μια τάξη που δίδασκε δύο άντρες φοιτητές. Το Boston College απαίτησε να δεχτεί τους φοιτητές. Η Ντέιλι ανακοίνωσε πως αντιθέτως θα συνταξιοδοτηθεί από το να δεχτεί τους φοιτητές. Ωστόσο, άλλαξε γνώμη και τον Μάιο του 1999 μήνυσε το κολλέγιο, ισχυριζόμενη πως είχαν παραβιάσει τα δικαιώματά της ως καθηγήτρια με σύμβαση. Ενώ η υπόθεση ετοιμαζόταν να εισέλθει στα δικαστήρια στις αρχές του 2001, η Ντέιλι και το Boston College έφτασαν σε εξωδικαστικό συμβιβασμό, όπου πάλι δέχτηκε να συνταξιοδοτηθεί.

Βλέπε επίσης
Φεμινισμός δεύτερου κύματος

Βιβλιογραφία

Quintessence: Realizing the Archaic Future. A Radical Elemental Feminist Manifesto. Beacon Press, 1998.
Websters' First New Intergalactic Wickedary of the English Language. (με τις Jane Caputi και Sudie Rakusin) Harper, 1994.
Outercourse: The Bedazzling Voyage Containing Recollections from My Logbook of a Radical Feminist Philosopher. Harper, 1992.
Pure Lust: Elemental Feminist Philosophy. Harper, 1992.
Gyn/ecology: The Metaethics of Radical Feminism. Beacon Press. 1990 ISBN 0807014133
The Church and the Second Sex. Harper & Row, 1968. Reprint: Beacon Press, 1985.
Beyond God the Father: Toward a Philosophy of Women's Liberation. Beacon Press, 1973.
Natural Knowledge of God in the Philosophy of Jacques Maritain. Officium Libri Catholici, 1966.

Αυτή την περίοδο δουλεύει πάνω στο Amazon Grace... Rekindling the Fires of Radical Ecological Feminism.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

http://www.mdaly.com/
http://www.cddc.vt.edu/feminism/Daly.html
https://web.archive.org/web/20070616043305/http://cat.nyu.edu/wickedary/dalyinfo.html
Controversy surrounding Daly
"Mary Daly Ends Suit, Agrees to Retire" (Δελτίο τύπου από το Boston College)

Παραπομπές 

Αμερικανοί συγγραφείς
Αμερικανοί θεολόγοι
Αμερικανοί φεμινιστές
ΛΟΑΤ Χριστιανοί
Α.Σ. Πτολεμαΐδα

Ο Α.Σ. Πτολεμαΐδα ήταν αθλητικός σύλλογος με έδρα στην Πτολεμαΐδα που δραστηριοποιούταν στο άθλημα του ποδοσφαίρου

Ιδρύθηκε αρχικά ως «Α.Ε. Πτολεμαΐδας» το 1997 από μετονομασία του συλλόγου Α.Γ.Σ. Αναγέννηση Πτολεμαΐδας και το 2000 μετονομάστηκε σε «Α.Σ. Πτολεμαΐδα» με την άνοδό του μέσω του ειδικού πρωταθλήματος στη Δ΄ Εθνική. Η Αναγέννηση Πτολεμαΐδας είχε προέλθει το 1978 από μετονομασία του Πτολεμαίου κατά τη συγχώνευση με τον Άρη Πτολεμαΐδας, ο οποίος μετονομάστηκε σε «Α.Γ.Σ. Εορδαϊκός Πτολεμαΐδας». Το 2004 ο σύλλογος προβιβάστηκε στη Γ΄ Εθνική και ίδρυσε Π.Α.Ε. με την επωνυμία «Π.Α.Ε. Πτολεμαΐδα-Λιγνιτωρύχοι». Το 2006 υποβιβάστηκε στη Δ΄ Εθνική όπου αγωνίστηκε ξανά ως ερασιτεχνικό σωματείο. Το καλοκαίρι του 2007 ο σύλλογος μετονομάστηκε σε «Α.Σ. Εορδαϊκός 2007».

Π.Α.Ε. Πτολεμαΐδα - Λιγνιτωρύχοι 2004-2006 

Με πρόεδρο τον Τάσο Τσιλφίδη, Πρόεδρο του Εργατικού Κέντρου Εορδαίας, προπονητή τον Βάντσο Μπαλέφσκι και με τη στήριξη όλου του φίλαθλου κόσμου όπως και των επιχειρηματιών, η ομάδα αγωνίζεται με αξιοπρέπεια στην Γ' Εθνική την Αγωνιστική Περίοδο 2004-05,  πραγματοποιεί πολύ καλή πορεία στο Κύπελλο Ελλάδας, αποκλείοντας την Προοδευτική (Β' Εθνική) και τον Εργοτέλη (Α' Εθνική) και φτάνει στους 16 του Κυπέλλου όπου αποκλείστηκε από την Καστοριά. Η αγωνιστική περίοδος κλείνει, με πρόεδρο τον Ιάκωβο Παντελίδη και προπονητή τον Πέτρο Γκριουγέφσκι (απεβίωσε το 2007). Η ομάδα αγωνίστηκε με ασπρόμαυρες εμφανίσεις.

Την αγωνιστική περίοδο 2005-06, η ομάδα αγωνίζεται και πάλι στον βόρειο όμιλο της Γ' Εθνικής, με πολλούς νεαρούς παίκτες που προέρχονται από ομάδες όλης της Εορδαίας και με προσθήκη μερικών έμπειρων παικτών. Προπονητής της ομάδας ο Μάκης Βουνοτρυπίδης και από την 7η Αγωνιστική και μετά ο Γιώργος Καραγκιολίδης. Η ομάδα εμφανίστηκε με χρώματα κίτρινο (φανέλα) και μαύρο (σορτσάκι), χρώματα που φορούσε ο ιστορικός Άρης Πτολεμαΐδας. Από το Δεκέμβριο τις τύχες της ομάδας σε διοικητικό επίπεδο αναλαμβάνει ο Κώστας Φλωρίνης. Η ομάδα κατατάσσεται τελευταία και υποβιβάζεται στο Περιφερειακό Πρωτάθλημα μαζί με την Κοζάνη.

Α.Σ. Πτολεμαΐδα 2006-2007 
Την αγωνιστική περίοδο 2006-2007, η ομάδα ως Α.Σ. Πτολεμαΐδα αγωνίζεται στον 3ο όμιλο του Περιφερειακού Πρωταθλήματος, πρωταγωνιστεί καθ' όλη τη διάρκεια της περιόδου και κόβει 1η το νήμα, ανεβαίνοντας πανηγυρικά στην Γ' Εθνική. Το καλοκαίρι του 2007 αποφασίστηκε και ολοκληρώθηκε η μετονομασία του συλλόγου σε Α.Σ. Εορδαϊκός 2007 επαναφέροντας το όνομα του Α.Γ.Σ. Εορδαϊκού, δέκα χρόνια μετά τη διάλυσή του.

Πηγές 
 ΕΠΣ Κοζάνης: Σωματεία
 Αρχείο εφημερίδας «Αθλητική Ηχώ»

Αθλητικοί σύλλογοι Κοζάνης
Ιδρύσεις αθλητικών συλλόγων το 1997
Ποδοσφαιρικές ομάδες Ελλάδας
Ανενεργές ποδοσφαιρικές ομάδες Ελλάδας
Φινλανδικός κόλπος

Ο Φινλανδικός ή Φιννικός κόλπος (φινλανδικά: Suomenlahti, εσθονικά: Soome laht, ρωσικά: Фи́нский зали́в, Φίνσκι ζαλίβ σουηδικά: Finska viken) είναι κόλπος της Βαλτικής θάλασσας που εκτείνεται μεταξύ της Φινλανδίας (στα βόρεια) και της Εσθονίας (στα νότια) μέχρι την πόλη της Αγίας Πετρούπολης στη Ρωσία και εκβάλλει σ' αυτόν ο ποταμός Νέβας. Άλλες μεγάλες πόλεις που βρίσκονται γύρω από τον κόλπο είναι το Ελσίνκι και το Τάλιν.

Γεωγραφία 
Η έκταση του κόλπου είναι 30.000 τ.χλμ.. Το μήκος (από την χερσόνησο Χάνκο έως την Αγία Πετρούπολη) είναι 400 χιλιόμετρα και το πλάτος ποικίλλει από 70 χιλιόμετρα κοντά στην είσοδο έως 130 χιλιόμετρα και μειώνεται έως τα 12 χιλιόμετρα. Ο κόλπος είναι σχετικά ρηχός με το βάθος να μειώνεται από την είσοδο του κόλπου προς την Αγία Πετρούπολη. Το μέσο βάθος είναι 38 μέτρα με το μέγιστο βάθος να είναι 100 μ. Ενώ το βάθος στον κόλπο του Νέβα είναι λιγότερο από 6 μέτρα. Ως εκ τούτου, ένα κανάλι σκάφτηκε στο κάτω μέρος για την ασφαλή ναυσιπλοΐα. Λόγω της μεγάλης εισροής γλυκού νερού από ποτάμια, ειδικά από τον ποταμό Νέβα, το νερό του κόλπου έχει πολύ χαμηλή περιεκτικότητα σε αλάτι - μεταξύ 0,2 και 5,8 ‰ στην επιφάνεια και 0,3 έως 8,5 ‰ κοντά στον πυθμένα. Η μέση θερμοκρασία του νερού είναι κοντά στους 0 °C το χειμώνα, ενώ το καλοκαίρι είναι 15-17 °C στην επιφάνεια και 2-3 °C στο βυθό. Ο κόλπος είναι συνήθως παγώνει από τα τέλη Νοεμβρίου έως τα τέλη Απριλίου, το πάγωμα ξεκινά από τα ανατολικά και σταδιακά προχωράει προς τα δυτικά.

Ο Διεθνής Υδρογραφικός Οργανισμός ορίζει ως το δυτικό όριο του Φινλανδικού κόλπου, μία γραμμή από το Σπίτχαμι (59°13'Β) της Εσθονίας, διαμέσω της νήσου Όσμουσααρ από νοτιοανατολικά προς βορειοδυτικά, έως το νοτιοδυτικό άκρο της χερσονήσου Χάνκο (22°54'Α) της Φινλανδίας.

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 ESA δορυφορική φωτογραφία του κόλπου της Φινλανδίας

Γεωγραφία της Φινλανδίας
Γεωγραφία της Εσθονίας
Γεωγραφία της Ρωσίας
Αγία Πετρούπολη
Όμπλαστ του Λένινγκραντ
Βαλτική Θάλασσα
Κόλποι
Έσποο

Το Έσποο (στα φινλανδικά: Espoo και στα σουηδικά: Esbo) είναι μια πόλη στη νότια ακτή της Φινλανδίας. Είναι μέρος της Μητροπολιτικής Περιοχής του Ελσίνκι μαζί με το Ελσίνκι, τη Βάνταα και το Καουνιάινεν. Το Έσποο μοιράζεται τα ανατολικά του σύνορα με το Ελσίνκι και τη Βάνταα, ενώ εσωκλείει το Καουνιάινεν. Άλλοι όμοροι δήμοι είναι οι Νουρμιγιέρβι και Βίχτι στα βόρεια και Κιρκονούμι στα δυτικά. 

Το Έσποο περικλείει 528 τ.χλμ., εκ των οποίων τα 312 τ.χλμ. είναι γη. Ο πληθυσμός του ανέρχεται στις 252.188 (2011), μικρότερος μόνο από αυτόν του Ελσίνκι.

Ιστορία
Οι πρώτοι κάτοικοι του Έσποο έφτασαν περίπου 9000 χρόνια πριν. Η μόνιμη εγκατάσταση έλαβε χώρα κατά τη διάρκεια του 12ου και 13ου αιώνα. Ο Βασιλικός Δρόμος που περνά μέσα από το Έσποο στην πορεία του από το Τούρκου προς το Βίιπουρι χρονολογείται από τον 13ο αιώνα. Το παλαιότερο διατηρημένο κτήριο στο Έσποο, η Εκκλησία του Έσποο, χρονολογείται από τη δεκαετία του 1490. Το διοικητικό κέντρο (Espoon keskus) αναπτύχθηκε γύρω από την εκκλησία του Έσποο και τον σιδηροδρομικό σταθμό.  

Το 1920, το Έσποο ήταν ένας αγροτικός δήμος με λιγότερους από 900 κατοίκους, εκ των οποίων το 70% ήταν σουηδόφωνοι. Από τον συνολικό πληθυσμό, το 75% ζούσε από την γεωργία. Στη δεκαετία του 1950, άρχισε μία περίοδος δραστήριας ανάπτυξης. Ο πληθυσμός μεγάλωσε γρήγορα, ο ρυθμός οικοδόμησης αυξήθηκε και το εμπόριο υπηρεσιών έγινε ο σημαντικότερος τομέας απασχόλησης. 

Εξαιτίας της εγγύτητάς του στο Ελσίνκι, το Έσποο έγινε σύντομα δημοφιλές σ' όσους δούλευαν στην πρωτεύουσα. Ο πληθυσμός αυξήθηκε από 22.000 το 1950 σε 210.000 το 2000. Ο πληθυσμός συνεχίζει να αυξάνεται, αλλά με μικρότερο ρυθμό.

Σύγχρονη πόλη
Σκοπός της πόλης ήταν πάντα να διατηρήσει τη φύση ενώ αναπτύσσεται, πράγμα που οδήγησε στη δημιουργία αρκετών τοπικών "κέντρων-περιοχής". Έτσι το Έσποο χωρίζεται στις ακόλουθες μείζονες περιοχές: Έσποον κέσκους, Έσποονλαχτι, Καλαγιάρβι, Καουκλάχτι, Λέπεβααρα, Ματινκιλέ-Όλαρι, και Ταπιόλα.

Αυτή η αποκεντρωτική φύση οδήγησε στον αστεϊσμό πως το Έσποο είναι "ο μόνος δημόσιος δρόμος με προνόμια πόλης". Ένα άλλο παρατσούκλι είναι το "Λος Άντζελες της Φινλανδίας". 

Το Πανεπιστήμιο της Τεχνολογίας του Ελσίνκι έχει τη βάση του στο Ότανιεμι, στο Έσποο, μαζί με μια ακμάζουσα επιστημονική κοινότητα που περιλαμβάνει πολλούς οργανισμούς όπως το VTT - το Τεχνικό Ερευνητικό Κέντρο της Φινλανδίας, GTK Γεωλογικό ίνστιτουτ της Φινλανδίας. Η Νόκια, η τηλεπικοινωνιακή εταιρεία, λειτουργεί από το Κέιλαραντα στο Έσποο μαζί με άλλες χάι-τεκ εταιρίες όπως οι Κόνε, Φόρτουμ και ο κλάδος κινητής τηλεφωνίας της Elisa Oyj.

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 
 Ιστοσελίδα της πόλης 
  Espoo City Travel Website
 Πανεπιστήμιο της Τεχνολογίας του Ελσίνκι  - βρίσκεται στο Έσποο
 Γεωλογικό ίνστιτουτ της Φινλανδιας

 
Δήμοι της Φινλανδίας
Πόλεις της Φινλανδίας
Καμπιά Χίου

Τα Καμπιά είναι χωριό της Βόρειας Χίου. Ανήκει στον Δήμο Καρδαμύλων. (48 χιλιόμετρα από την πόλη) είναι ένα μικρό χωριό στο βόρειο τμήμα της Χίου που βρίσκεται στους πρόποδες του βουνού Πελληναίο, 500 μέτρα από το επίπεδο της θάλασσας έχοντας θέα ένα υπέροχο φαράγγι. Ολόκληρη η περιοχή καλύπτεται από κερασιές, καστανιές και ελαιόδεντρα. Κοντά στο χωριό υπάρχει μια όμορφη παραλία με καθαρά νερά. Αξίζει να επισκεφτείτε το Κάστρο των Καμπιών το οποίο αναφέρεται και ως το Κάστρο της Ωριάς. Αυτές οι μικρές περιοχές συνδέονται με τις αρχαίες παραδόσεις, μια από τις οποίες αναφέρεται στο ότι αυτές οι περιοχές προστατεύονταν πάντοτε από το θεό του Πελληναίου Δία.

Μέχρι και τη δεκαετία του 50 ήταν ένα ζωντανό χωριό, σήμερα έχουν μείνει 35 μόνιμοι κατοικοι οι οποίοι ασχολούνται με την γεωργία είτε είναι συνταξιούχοι. Σύμφωνα με τα στοιχεία της στατιστικής υπηρεσίας είχε 197 κατοίκους κατά την απογραφή του 2001. Η μετανάστευση (εσωτερική και εξωτερική) έχει ως αποτέλεσμα την πληθυσμιακή συρρίκνωση του χωριού. Οι περισσότεροι κάτοικοι έχουν μεταναστεύσει σε ΗΠΑ, Αυστραλία και στην Αθήνα.

Κάστρο των Καμπιών

Το Κάστρο των Καμπιών βρίσκεται πάνω από το ομώνυμο χωριό του Δήμου Καρδαμύλων, στην κορυφή υπερυψωμένου βράχου, όπου υπάρχει το εξωκλήσι της Αγίας Παρασκευής, γι' αυτό και οι ντόπιοι το αποκαλούν «Καστράκι της Αγίας Παρασκευής». Δεσπόζει σε ένα από τα ωραιότερα φυσικά τοπία της Χίου, πάνω από το κατάφυτο φαράγγι των Καμπιών.

Είναι κτισμένο πάνω σε μία βραχώδη έξαρση του εδάφους και είναι μικρής σχετικά κλίμακας. Είναι
ένα χαρακτηριστικό μεσαιωνικό οχυρό που εκμεταλλεύεται με εξαιρετική δεξιοτεχνία τη φυσική οχύρωση του βράχου. Σώζονται στοιχεία από την εξωτερική του οχύρωση, αλλά όχι από τις εσωτερικές του εγκαταστάσεις. Πιθανολογείται ότι υπήρχε κάποιο κεντρικό κτίσμα, του οποίου τη θέση κατέλαβε αργότερα ο ναός της Αγίας Παρασκευής.

Φαράγγι 
Ένα μικρό κατάφυτο φαράγγι έχει σχηματιστεί από ένα ορμητικό ρέμα στις πλαγιές του όρους Πελινναίου. Το φαράγγι διασχίζει πεζοπορική διαδρομή, παράλληλα με την κοίτη του ποταμού, που καταλήγει στην παραλία των Καμπιών. Η διαδρομή έχει συνολικό μήκος 3,350 μέτρα και υψομετρική διαφορά 330 μέτρων.

Πηγές 
 Καμπια Χιου 

Χωριά του νομού Χίου
Δήμος Χίου
Αντιόχεια (αποσαφήνιση)

Το όνομα αυτό έφεραν 16 ασιατικές πόλεις που κτίστηκαν από τον ιδρυτή του κράτους των Σελευκιδών (Βασίλειο της Συρίας) Σέλευκου Α' του Νικάτορα προς τιμή και μνήμη του πατρός του Αντίοχου, όπως και ακόμη 12 οι περισσότερες των οποίων είτε κτίσθηκαν είτε μετονομάστηκαν σ΄ αυτό το όνομα υπό του Βασιλέως Αντίοχου Α' του Σωτήρος, διαδόχου του Σέλευκου.

Η σημαντικότερη όλων ήταν η Αντιόχεια η επί Δάφνη (ή επί Ορόντου) γνωστότερη ως Αντιόχεια η Μεγάλη, σε αντιδιαστολή με όλες τις άλλες που το όνομά τους συνοδεύεται από εκείνο της περιοχής. Αυτή η Αντιόχεια κατά τις Σταυροφορίες απετέλεσε ένα από τα τέσσερα κράτη στη περιοχή, την Ηγεμονία της Αντιόχειας.

Πόλεις στον αρχαίο κόσμο
Οι πόλεις που έφεραν το όνομα Αντιόχεια ήταν:

Ο καθηγητής του Collège de France Λουί Ρομπέρ υποστήριξε πως υπήρχε και στη Μυσία (σημ. ΒΔ Τουρκία), Αντιόχεια, ως τελική μετονομασία της Μιλητουπόλεως.

Στο σύγχρονο κόσμο
 Η γνωστή πόλη της σημερινής Τουρκίας: Αντιόχεια
 Σε ένα από τα Διαμερίσματα της Κολομβίας: Αντιόχεια Κολομβίας (Antioquia), 
 στη πόλη στη δυτική Καλιφόρνια: Αντιόχεια (Καλιφόρνια)

Σημειώσεις
Αντιόχεια (η Χάρακα)

Η Αντιόχεια αυτή η Χάραξ κτίσθηκε από το Μέγα Αλέξανδρο  στη χώρα της Βαβυλωνίας και Σουσιανής  στις εκβολές του Τίγρη ποταμού με πρώτο όνομα Αλεξάνδρεια. 

Μετά όμως της καταστροφής της από πλημμύρες ανοικοδομήθηκε εκ νέου από τον Αντίοχο Δ΄  και μετονομάστηκε σε Αντιόχεια. Αργότερα ο Σπασίνος (γιος του  Βασιλέως των Αράβων  Σαγδανάκου) κατέλαβε αυτή και τη μετονόμασε σε Χάρακα (του Σπασίνου).

Αρχαίες ελληνικές πόλεις

Αρχαίες πόλεις της Μεσοποταμίας
Αϊδίνιο

Το Αϊδίνιο ή Αϊδίνι (Τουρκ.: Αϊντίν, Aydın) είναι πόλη της Τουρκίας και πρωτεύουσα του ομώνυμου νομού. Ο πληθυσμός της πόλης είναι 179.452 κάτοικοι σύμφωνα με απογραφή του 2000. Το Αϊδίνιο είναι χτισμένο στην κοιλάδα του Μαιάνδρου ποταμού. Η περιοχή χαρακτηριζόταν από την αρχαιότητα για τη γονιμότητά της. Διάσημο προϊόν της σήμερα είναι τα τοπικά σύκα. Η περιοχή του Αϊδινίου ήταν η πρώτη περιοχή στην Τουρκία που εγκαταστάθηκε σιδηροδρομικό δίκτυο, και ακόμα και σήμερα διαθέτει ένα από τα πυκνότερα σιδηροδρομικά δίκτυα στη χώρα.

Όνομα 
Σε αρχαιοελληνικές πηγές το όνομα της πόλης εμφανίζεται ως Ανθέα και Ευανθία, ενώ επίσης αναφέρεται και ως Σελεύκεια επί του Μαιάνδρου, Σελεύκεια Καρίας και Ερυνίνα. Κατά τους ρωμαϊκούς και βυζαντινούς χρόνους ήταν γνωστή ως Τράλλεις. Αργότερα μετονομάστηκε σε Γκιουζελχισάρ (Güzelhisar).

Το σημερινό όνομα το οφείλει η πόλη στο μεσαιωνικό τουρκικό μπεηλίκι των Αϊντίνογλου, ο οποίος ήταν κυβερνήτης της περιοχής κατά τον 14ο αιώνα. Κατά την τουρκική περίοδο στην πόλη ήρθαν Έλληνες από την Ελλάδα – κυρίως την Ήπειρο. Πριν από την ανταλλαγή πληθυσμών στο Αϊδίνιο διέμεναν περίπου 10.000 Έλληνες.

Ιστορικά στοιχεία

Το Αϊδίνι καταλήφθηκε από τον ελληνικό στρατό στις 14 Μαΐου 1919. Την περίοδο εκείνη η πόλη αριθμούσε 35.000 κατοίκους από τους οποίους οι 8.000 ήταν Έλληνες. Η ελληνική κοινότητα της πόλης έλεγχε το εμπόριο και διέθετε σχολεία, νοσοκομεία, τον γνωστό φιλολογικό σύλλογο «Μέλισσα» που διατηρούσε και βιβλιοθήκη και φιλαρμονική εταιρεία. 

Έναν μήνα μετά, στις 15 Ιουνίου 1919, ο ελληνικός στρατός δέχτηκε επίθεση από Τούρκους Τσέτες και αναγκάστηκε να υποχωρήσει εγκαταλείποντας την πόλη για τρεις ημέρες, κατά τις οποίες ακολούθησε σφαγή του πληθυσμού και των σωμάτων των προσκόπων που βρίσκονταν στην πόλη. Η σφαγή των προσκόπων της πόλης θεωρείται η πιο αιματηρή πτυχή του παγκόσμιου προσκοπισμού. Ο ελληνικός στρατός ανακατέλαβε την πόλη τρεις μέρες μετά και την εγκατέλειψε οριστικά κατά τη γενική αποχώρηση του ελληνικού στρατού από τη Μικρά Ασία, τον Αύγουστο του 1922.

Προσωπικότητες 
 Εμμανουήλ Φαρλέκας (1877-1958), Έλληνας μουσικοδιδάσκαλος και συγγραφέας
 Αρχιεπίσκοπος Χρυσόστομος Β΄ (1880-1968), Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και Πάσης Ελλάδος 1962-1967
 Ευάγγελος Ιωαννίδης (1868-1942), Έλληνας ζωγράφος, που ασχολήθηκε κυρίως με την προσωπογραφία (πορτρέτο) και τη θρησκευτική ζωγραφική.
 Νέλλυ (1899-1998), Ελληνίδα φωτογράφος
 Ευτυχία Παπαγιαννοπούλου, (1893-1972), Ελληνίδα στιχουργός
 Αντνάν Μεντερές(1899-1961), τέως Πρωθυπουργός της Τουρκίας
 Μιχάλης Σουγιούλ (1906-1958), Έλληνας συνθέτης
 Διδώ Σωτηρίου (1909-2004), Ελληνίδα συγγραφέας
 Μίνως Αργυράκης (1919-1998), Έλληνας σκιτσογράφος, ζωγράφος και δημοσιογράφος

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 Φωτογραφικό υλικό για το Αϊδίνι

Αϊδίνιο
Αντιόχεια (του Ταύρου)

Η Αντιόχεια αυτή κατά τους ιστορικούς ιδρύθηκε στους πρόποδες (νότιους) της οροσειράς του Ταύρου, τη δε θέση της πιθανολογούν  παρά τη σημερινή πολίχνη Αϊντάμπ στη Κιλικία (Τουρκία).

Αρχαίες πόλεις της Κιλικίας
Αντιόχεια
Άδενδρο

Το Άδενδρο είναι κωμόπολη του Δήμου Χαλκηδόνας στο νομό Θεσσαλονίκης. Αποτελεί εξέλιξη αρχαίου οικισμού της Βοττιαίας και είναι χτισμένο ανάμεσα στους ποταμούς Λουδία και Αξιό. Στη διάρκεια της Τουρκοκρατίας ονομαζόταν Κιρτζιλάρ («χέρσα περιοχή»), μέχρι το 1927 οπότε και μετονομάστηκε σε Άδενδρον. 

Οι κάτοικοι αποτελούνταν από αυτόχθονες, από λίγους Βλάχους που ήρθαν στην περιοχή στο τέλος του 19ου αιώνα, καθώς και από πρόσφυγες του 1922 περιοχών της Μικράς Ασίας και Θράκης. Κατά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο αποτελούσε κέντρο διακίνησης προϊόντων και εμπορευμάτων λόγω του Σιδηροδρομικού Σταθμού. Οι κάτοικοι παρουσίασαν μεγάλη ευμάρεια λόγω των πρόσφορων εδαφών του Δέλτα από την καλλιέργεια της γης.

Το Άδενδρο έχει 1 δημοτικό σχολείο, 1 παιδικό σταθμό, 1 νηπιαγωγείο και ένα γυμνάσιο-λύκειο. Στο Άδενδρο εχει έδρα η ποδοσφαιρική ομάδα Δόξα Αδένδρου και η ομάδα καλαθοσφαίρισης-πετοσφαίρισης Γαλαξίας Άδενδρου.

Κατά την απογραφή του 2011 είχε 2.079 κατοίκους. Αποτελεί έδρα δημοτικής κοινότητας σύμφωνα με το πρόγραμμα Καλλικράτης. Η δημοτική κοινότητα Αδένδρου είναι χαρακτηρισμένη ως αστικός πεδινός οικισμός, με έκταση 37,167 χμ² (2011).

Πληθυσμός

Παραπομπές

Πηγές 
Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος Λαρούς Μπριτάνικα, 1978, 2006 (ΠΛΜ)
Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος Λαρούς, 1963 (ΠΛ)  

Δήμος Χαλκηδόνος
Κωμοπόλεις του νομού Θεσσαλονίκης
Γάδαρα

Τα Γάδαρα (αραβικά: أم قيس, Umm Qais, εβραϊκά: גדרה, gad´a-ra) είναι αρχαία πόλη στη σημερινή Ιορδανία, μεταξύ του ποταμού Ιορδάνη και της Αραβικής ερήμου. Τα Γάδαρα ήταν αρχικά στρατιωτικός μακεδονικός συνοικισμός που με την πάροδο του χρόνου μεταβλήθηκε σε πόλη. Στη θέση της βρίσκεται σήμερα η κωμόπολη Umm Qais.

Βιβλιογραφία 
 Johann Gustav Droysen Ιστορία των Επιγόνων του Μεγάλου Αλεξάνδρου εκδόσεις ελεύθερη σκέψις.
 Πολυβίου Ιστορίαι.

Πόλεις της Ιορδανίας
Αρχαίες πόλεις της Συρίας
Δεκάπολις
Βοθνιακός κόλπος

Ο Βοθνιακός ή Βοθνικός Κόλπος (φινλανδικά: Pohjanlahti, σουηδικά: Botniska viken) είναι ο βορειότερος κόλπος της Βαλτικής θάλασσας. Βρίσκεται μεταξύ της δυτικής ακτής της Φινλανδίας και της ανατολικής ακτής της Σουηδίας. Στα νότια του κόλπου βρίσκονται τα νησιά Ώλαντ, μεταξύ της Θάλασσας των Ώλαντ και της Θάλασσας του Αρχιπελάγους.

Γεωγραφία 
Ο Διεθνής Υδρογραφικός Οργανισμός ορίζει ως το δυτικό όριο του Βοθνιακού κόλπου, μία γραμμή από το Σίμπμνεσκλουμπ (59°54'Β) της Σουηδίας, στο Φλέτιαν, μετά στο Λάγκσκαιρ, στο Φέστερνε, στο Κέκαρσερν, στο Βένο-Κάλκσκερ έως το νοτιοδυτικό άκρο του Χανγκέουντε (χερσόνησος Χάνκο, 59°49'Β) της Φινλανδίας.

Η επιφάνειά του είναι 117.000 τ.χλμ.. Ο κόλπος έχει μήκος 725 χιλιόμετρα, πλάτος 80-240 χλμ. και μέσο βάθος 60 μέτρα. Ενώ το μέγιστο βάθος είναι 295 μ. Το βάθος και η επιφάνεια του Βοθνιακού κόλπου, συνεχώς μειώνεται, καθώς η γη «σηκώνεται» αφού είχε πιεστεί προς τα κάτω, από τον ηπειρωτικό πάγο, κατά την τελευταία εποχή των παγετώνων. Η αύξηση είναι 80 εκατοστά κάθε εκατό χρόνια. Στον Βοθνιακό κόλπο καταλήγουν αρκετά ποτάμια και από τις δύο πλευρές. Κατά συνέπεια, η περιεκτικότητα σε αλάτι μειώνεται απότομα στον Βορρά. Στο Νότο το νερό είναι το κανονικό υφάλμυρο νερό της Βαλτικής θάλασσας, αλλά στο Βορρά η αλμυρότητα είναι τόσο χαμηλή που το αλάτι στο νερό δεν είναι πλέον αισθητό στη γεύση και έτσι πολλά ψάρια του γλυκού νερού κατοικούν εκεί. Ο κόλπος παγώνει πάνω από πέντε μήνες τον χρόνο. Το «πάγωμα» της Βαλτικής θάλασσας ξεκινά και τελειώνει στο βόρειο τμήμα του κόλπου.

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 Gulf of Bothnia, Εγκυκλοπαίδεια Μπριτάνικα 

Κόλποι
Γεωγραφία της Σουηδίας
Γεωγραφία της Φινλανδίας
Βαλτική Θάλασσα
Άκρα (πόλη)

Η Άκρα (Εβραϊκά: עַכּוֹ, Ako; Αραβικά: عكّا, Akka) είναι πόλη της Δυτικής Γαλιλαίας στο βόρειο Ισραήλ. Βρίσκεται στην βόρεια πλευρά του Κόλπου της Χάιφα. Είχε πληθυσμό 46.000 στο τέλος του 2007, σε αναλογία Εβραίων - Παλαιστινίων 2:1. Ιστορικά η Άκρα θεωρούνταν το κλειδί του Λεβάντε λόγω της στρατηγικής της θέσης.

Ήταν φοινικικό λιμάνι και όρμος που μέχρι το 266 π.Χ. έφερε το όνομα Ακκ (η γνωστή Άκη των Ελλήνων ή Άκκα των Αράβων). Μετονομάστηκε σε Αντιόχεια από Πτολεμαΐδα που έτσι συνέχισε να ονομάζεται η περιοχή, αλλά αργότερα παρέμεινε γνωστή για τους Ευρωπαίους ως πόλη «Σαίν Ζαν ντ'Ακρ» (Saint Jean d’ Acre, Άγιος Ιωάννης της Άκρας) της Παλαιστίνης.
Η πολιορκία της Άκρας ήταν ένα από τα σημαντικότερα γεγονότα της Γ' Σταυροφορίας. Διήρκεσε περίπου δύο χρόνια, από τον Αύγουστο του 1189 μέχρι τον Ιούλιο του 1191.

Κατά την απογραφή του 1945, στους 12.360 κατοίκους, μόλις 50 ήταν Εβραίοι. Το Ψήφισμα της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ για την κρατική διχοτόμηση και οικονομική ένωση της Παλαιστίνης (29/11/1947) απέδιδε την πόλη στο αραβικό κράτος. Εντούτοις, εβραϊκές ένοπλες δυνάμεις κατέλαβαν την πόλη στις 17 Μαΐου 1948 και εκδίωξαν τα 3/4 των Παλαιστινίων (13.510 από τους 17.395 που είχαν φτάσει τότε). Τις επόμενες δεκαετίες η πόλη εποικίστηκε από εβραϊκής καταγωγής Μαροκινούς και Σοβιετικούς.

Παραπομπές 

Αντιόχεια
Πόλεις του Ισραήλ
Αραβικές χριστιανικές κοινότητες στο Ισραήλ
Αρχαίες πόλεις της Συρίας
Μνημεία Παγκόσμιας Κληρονομιάς στο Ισραήλ
Μερβ

Η Μερβ (Περσικά: مرو, Μαρβ), παλαιότερα (την εποχή των Αχαιμενιδών) σατραπεία (κέντρο διοίκησης) της Μαργιανής, αργότερα γνωστή ως Αλεξάνδρεια αλλά και ως Αντιόχεια της Μαργιανής, ήταν η κύρια πόλη-όαση στην Κεντρική Ασία, πάνω στον ιστορικό δρόμο του μεταξιού. Σήμερα η πόλη ανήκει στο Τουρκμενιστάν. Υπήρχαν διάφορες πόλεις στην ευρύτερη περιοχή της Μερβ, που είχε μεγάλη στρατηγική σημασία και ήταν αξιοσημείωτη για την εναλλαγή των πολιτισμών. Υπάρχει ο ισχυρισμός ότι η Μερβ ήταν μια από τις μεγαλύτερες πόλεις του κόσμου τον 12ο αιώνα. Από το 1999 η αρχαία πόλη Μερβ ανήκει στον Κατάλογο Μνημείων Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO.

Ιστορία 

Κτίστηκε πρώτα από τον Μέγα Αλέξανδρο ως Αλεξάνδρεια. Επειδή η θέση της ελληνικής αποικίας ήταν άκρως ευάλωτη οι σκυθικές ορδές την κατέστρεψαν. Έτσι λίγα χρόνια αργότερα (ίσως το 312 π.Χ.), ο Σέλευκος την ξαναέκτισε δίνοντάς της πρώτα το όνομα Συριανή (δηλαδή Συριακή) και κατόπιν το όνομα Σελεύκεια. Μετά την εκ νέου καταστροφή που υπέστη από τους βαρβάρους, ανοικοδομήθηκε από τον Αντίοχο Α', μετονομάστηκε σε Αντιόχεια και κατέστη πρωτεύουσα της σελευκιδικής σατραπείας της Μαργιανής (ονομ. εκ του ποταμού Μάργου - αραβικά Μαργκού, ο κατά Αρριανό Έπαρδος, σημ. Μουργκάμπ). Οι Έλληνες άποικοι που είχαν διασκορπιστεί ξανακατοίκησαν την ανοικοδομημένη πόλη. Ο Αντίοχος επεξέτεινε και μεγέθυνε την ελληνική πόλη και τα σωζόμενα τείχη που έκτισε έφταναν σε ύψος τα 50-70 μ. στην τοποθεσία Γκιαούρ Καλά (=το φρούριο των Ελλήνων στα τουρκικά). Εκεί κοντά βρέθηκε και μια τεράστια άμπελος φυτεμένη (από Έλληνες αποίκους), με διάμετρο 0,85 μ.

Αργότερα επί Αντίοχου Β' (255 π.Χ.), την κατέλαβε ο Διόδοτος Α' (ιδρυτής του ελληνικού κράτους της Βακτριανής). Την περίοδο 210-189 π.Χ. περιήλθε για λίγο στη σελευκιδική αυτοκρατορία του Αντιόχου Γ΄ για να ξαναπεράσει στον ελληνοβακτρικό έλεγχο (189-141 π.Χ.). Ύστερα την κατέλαβε ο Φραάτης (βασιλεύς των Πάρθων) και κατόπιν οι Άραβες Χαλίφες το (646), που τη μετονόμασαν σε "Μάρβσαχ-ι-Γκαν" αποδίδοντάς της μεγάλη λαμπρότητα.

Αργότερα την κατέλαβαν διαδοχικά οι Σελτζούκοι Τούρκοι (που τη μετονόμασαν από Μαρβ σε "Μερβ"), οι Μογγόλοι, Ουζμπέκοι, Τουρκμάνοι και το 1883 οι Ρώσοι. Στις 22 Αυγούστου 1918 καταλήφθηκε από τις μπολσεβικικές δυνάμεις. Σήμερα η Μερβ ανήκει στο Τουρκμενιστάν. Στην περιοχή παράγονται άφθονα δημητριακά, βαμβάκι και φρούτα, ενώ έχει ακμάζουσα κτηνοτροφία.

Κατά τις αραβικές παραδόσεις αποτελεί λίκνο των Αρίων φυλών. Οι σημερινοί κάτοικοί της, 350.000 Τουρκμάνοι, ανήκουν στη φυλή των Τέκων, ονομαστών ιπποτρόφων, επιδέξιων τεχνιτών αργυρών ειδών και παλιά καλών οπλοποιών. Οι τάπητες που κατασκευάζουν θεωρούνται ανώτεροι των περσικών.

Κατά το 5ο αιώνα μ.Χ., στη Μερβ (τότε Αντιόχεια) υπήρχε η αρχιεπισκοπική έδρα των Νεστοριανών χριστιανών.

Παραπομπές 

Αρχαίες ελληνικές πόλεις
Ελληνιστικές πόλεις
Εκστρατεία του Μεγάλου Αλεξάνδρου
Ιστορία του Τουρκμενιστάν
Μνημεία Παγκόσμιας Κληρονομιάς
Αρχαίες πόλεις του Τουρκμενιστάν
Ιρανικές χώρες και εδάφη
Αντιόχεια Κολομβίας

Η Αντιόχεια Κολομβίας (Antioquía) είναι ένα από τα τριαντα δύο διαμερίσματα της Νοτιο-αμερικανικής Δημοκρατίας της Κολομβίας, νότια του Μπολίβαρ που περιλαμβάνει τις κεντρικές Καρδιλλιέρες (= παράλληλες οροσειρές) κατά το βόρειο άκρο τους. Ήταν ένα από τα 9 πρώην κρατίδια της συμπολιτείας της Κολομβίας. Έχει έκταση ± 64.000 τετρ.χλμ. και πληθυσμό ± 5.378.000 κατοίκους (2000). Είναι σχεδόν καλυμμένη με μεγάλα δάση και έχει πλούσια μεταλλεία. 

Πρωτεύουσα του νομού ήταν η Αντιόχεια, που κτίσθηκε το 1541, μέχρι και το 1826 οπότε και μεταφέρθηκε στην Μεδεγίν (Medellin) (πληθυσμός 2.000.000 κάτοικοι το 1999), σπουδαίο εμπορικό κέντρο με ακμάζουσα μεταλλουργία, σε υψόμετρο 1650 μ. και απόσταση 200 χλμ Δυτικά του λιμένα Πουέρτο Μπέριο επί του ποταμού Μαγδαλένα.

Διαμερίσματα της Κολομβίας
Παρθένο δάσος

Παρθένο δάσος είναι το δάσος που δημιουργείται, αναπτύσσεται και αναγεννάται χωρίς καμία ανθρώπινη επέμβαση. Εξελίσσεται σύμφωνα με τους νόμους της φύσης, κάτω από τις επιδράσεις του βιοτικού και αβιοτικού περιβάλλοντος. Τα φυτά μεγαλώνουν, δημιουργούν σπέρματα, πεθαίνουν και τα διαδέχονται άλλα. Υπάρχει ένας αδιάκοπος αγώνας για το φως, το νερό, τα θρεπτικά συστατικά, το ζωτικό χώρο ανάμεσα στα μεμονωμένα άτομα αλλά και ανάμεσα στα είδη. 

Συνήθως, τα παρθένα δάση διακρίνονται στα πρωτογενή, τα οποία παρέμειναν μακριά από ανθρωπογενείς επιδράσεις, και στα δευτερογενή, που υπέστησαν κάποτε ανθρωπογενείς επιδράσεις, οι οποίες όμως δεν άφησαν εμφανή ίχνη. Στα παρθένα δάση τυπικά δεν επιτρέπονται ανθρωπογενείς επιδράσεις, όπως υλοτομία, κυνήγι ή τουριστικές δραστηριότητες. Ωστόσο, τις τελευταίες δεκαετίες έχουν υποστεί αρκετές καταστροφές.

Στην Ελλάδα, γνωστό "Παρθένο Δάσος" βρίσκεται στο Φρακτό όρος, στο βόρειο άκρο του ελληνικού τμήματος της ορο­σειράς της Ροδόπης, το οποίο καταγράφηκε το 1979.

Ένα παρθένο δάσος έχει αυτή την ονομασία διότι η εξέλιξή του ακολούθησε τους κανόνες της φύσης και δε διαταράχθηκε από τον άνθρωπο εδώ και τουλάχιστον 500 χρόνια. Βέβαια με την λέξη παρθένο δεν εννοούμε ότι δεν υπήρξε καμία ανθρώπινη παρουσία και δραστηριότητα, αλλά ότι οι μέχρι τώρα ήπιες ανθρώπινες επιδράσεις δεν επηρέασαν το χαρακτήρα του αδιατάρακτου δασικού οικοσυστήματος. Η μορφή του παρθένου διαφέρει από τα κοινά δάση, επειδή σε αυτό συνυπάρχουν διάφορα είδη πλατύφυλλων και κωνοφόρων από μικρές ηλικίες και ύψη μέχρι και γερασμένα ή ξερά δένδρα μεγάλου ύψους. Η ορατότητα είναι μικρή εξαιτίας της πυκνής βλάστησης, ενώ είναι αδιάβατο λόγω και των επικείμενων δένδρων. Στο παρθένο δάσος η πιθανότητα συνάντησης με κάποιο άγριο ζώο είναι μεγάλη, γιατί αυτά βρίσκονται σε μεγάλους πληθυσμούς και δε φοβούνται την παρουσία μας, αφού δεν έχουν συνηθίσει σε ανθρώπινες οχλήσεις.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 "Virgin forest" definition
 Greenpeace - Δάση υπό εξαφάνιση
 Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Δράμας - Δάσος Φρακτού

Οικοσυστήματα
Δάσος
Δασολογία
Φυσικό δάσος

Ο όρος φυσικό δάσος εννοεί το δάσος το οποίο έχει δημιουργηθεί από μόνο του, αλλά από ένα σημείο και μετά η οικολογία του και βασικά η ανάπτυξη και αναγέννησή του, άρχισε να επηρεάζεται από τον ανθρώπινο παράγοντα.

Με την άνθιση της επιστήμης της Δασολογίας και την εξέλιξη της σχετικής πρακτικής, που ονομάζεται δασοκομία, ο άνθρωπος ήρθε σε θέση να μπορεί να φροντίζει και να εκμεταλλεύεται αειφορικά το δάσος.

Άλλες διακρίσεις δασών, ανάλογα με τον τρόπο δημιουργίας τους και τη σχέση τους με τον άνθρωπο, είναι το τεχνητό και το παρθένο.

Οικοσυστήματα
Δάσος
Δασολογία

en:Natural forest
Τεχνητό δάσος

Τεχνητό δάσος είναι το δάσος που δημιουργείται με την επέμβαση του ανθρώπου, μέσω φυτεύσεων ή αναδασώσεων που διενεργεί.

Η ίδρυση ενός τεχνητού δάσους, πραγματοποιείται σε εκτάσεις όπου προϋπήρχε δάσος που καταστράφηκε για διάφορους λόγους και δεν μπορεί να αναγεννηθεί (ή αναγεννιέται αργά), είτε και σε εδάφη που προηγουμένως ήταν γυμνά. 

Σκοποί της δημιουργίας ενός τεχνητού δάσους είναι η αντιπλημμυρική-αντιδιαβρωτική προστασία και σταθεροποίηση του εδάφους, η αποκατάσταση του φυσικού περιβάλλοντος και της οικολογικής ισορροπίας, η αισθητική αναβάθμιση του τοπίου (π.χ. σε περιαστικές θέσεις) κ.λπ.

Οικοσυστήματα
Δάσος
Αντιόχεια (της Ισαυρίας)

Η Αντιόχεια της Ισαυρίας ή Αντιόχεια η Λαμωτίς κτίστηκε ανατολικότερα του Κράγου παρά το ποταμό Λάμο και κατά τον Στέφανο Βυζάντιο στη χώρα με το όνομα Λαμουσία.(*) εξ ου και Αντιόχεια η Λαμωτίς.

Από τα ευρήματα στη περιοχή (Δ. παράλια της Τραχείας Χαράδρου παρά το σημερινό Χαλαντράν) και σε πινακίδα που αναγράφεται "επίνειο Λαμωτών" εικάζεται ότι η Αντιόχεια αυτή εκτεινόταν από την Αντιόχεια (του Κράγου) μέχρι και του Χαράδρου. Συνεπώς η επωνυμία Αντιόχεια της Ισαυρίας δεν πρέπει να ευσταθεί αφού η Ισαυρία ήταν χώρα βορειότερη, ορεινή, στις βόρειες πλαγιές του Ταύρου μεταξύ της Λυκαονίας προς Β., της Πισιδίας προς Δ. και της Τραχείας Κιλικίας προς Ν. 

(*)Λαμουσία: Χώρα παρά το ρουν και τις εκβολές του Λάμου ποταμού (ο σημερινός Λαμάρ Σού) στη πεδινή Κιλικία. Ο Στέφανος Βυζάντιος την αποκαλεί και Λαμωτίδα. Πρόκειται για τη σύγχρονη μεταξύ Μερσίνας και Κοργκός έκταση του Βιλαετίου των Αδάνων.

Αντιόχεια
Αρχαίες πόλεις της Μικράς Ασίας
Λουξεμβουργιανή γλώσσα

Τα Λουξεμβουργιανά (Λουξεμβουργιανά: Lëtzebuergesch, Γαλλικά: Luxembourgeois,  Γερμανικά: Luxemburgisch) είναι μία Δυτική Γερμανική γλώσσα που ομιλείται στο Λουξεμβούργο. Υιοθετήθηκε ως επίσημη γλώσσα το 1984. Ομιλείται επίσης σε μικρά μέρη του Βελγίου, της Γαλλίας και της Γερμανίας, καθώς και από μερικούς απογόνους Λουξεμβούργιων μεταναστών στις ΗΠΑ και απόδημους στην Τρανσυλβανία της Ρουμανίας (Siebenbürgen). Παγκοσμίως υπάρχουν περίπου 400.000 ομιλητές Λουξεμβουργιανών. 

Τα Λουξεμβουργιανά ανήκουν στην Κεντρική Γερμανική ομάδα των Άνω Γερμανικών γλωσσών, όπως και τα πρότυπα Γερμανικά. Ωστόσο, είναι κάτι παραπάνω από απλά μια Γερμανική διάλεκτος. Τα Λουξεμβουργιανά δανείζονται πολλές Γαλλικές λέξεις. Για παράδειγμα, η λέξη για τον οδηγό λεωφορείου είναι Buschauffeur, ενώ στα γερμανικά είναι Busfahrer και στα γαλλικά Chauffeur de bus. Είναι σχετικά εύκολο σε όσους μιλάνε Γερμανικά να καταλάβουν τα Λουξεμβουργιανά, αλλά πιο δύσκολο να τα μιλήσουν σωστά λόγω της Γαλλικής επιρροής. 

Από την άλλη, τα γραπτά Λουξεμβουργιανά συχνά επιδεικνύουν φανερή επιρροή από τα Άνω Γερμανικά στη σύνταξη και τα ιδιώματα και συνήθως εκπλήττουν όσους έχουν ευχέρεια στην ανάγνωση Γερμανικών ως ουσιαστικά καθαρά Γερμανικά μεταμφιεσμένα ως ξένη γλώσσα. Φαίνεται πως η ιδέα της κατάλληλης γραφής των Λουξεμβουργιανών είναι ακόμα κατά πολύ εξαρτημένη στην κανονιστική Γερμανική γραμματική. Σύμφωνα μ’αυτό, τα Λουξεμβουργιανά φτάνουν πιο κοντά στο να ονομαστούν μερικά ως Γερμανική διάλεκτος απ’ό,τι τα Ολλανδικά, τα οποία επίσης έχουν φανερή συγγένεια με τα Γερμανικά αλλά αξιοπρόσεκτα πιο αποκλίνοντα από αυτή τη γλώσσα στο συντακτικό, την σειρά των λέξεων και τα ιδιώματα. 

Μερικές λέξεις είναι διαφορετικές από τα Άνω Γερμανικά αλλά έχουν αντίστοιχα στις Γερμανικές διαλέκτους. Ένα παράδειγμα είναι η λέξη πατάτα, που είναι Gromper στα Λουξεμβουργιανά, αλλά pomme de terre στα Γαλλικά και Kartoffel στα Άνω Γερμανικά. 

Άλλες λέξεις είναι αποκλειστικές στα Λουξεμβουργιανά, όπως για παράδειγμα η λέξη για το σπίρτο που είναι "Fixfeier”". 

Τα πρότυπα Γερμανικά αποκαλούνται στο Λουξεμβούργο "Däitsch", ή μερικές φορές, υποτιμητικά, "Preisësch" (Πρώσικα). Η συχνότερη χρήση τους είναι στις εφημερίδες του Λουξεμβούργου, και στα σχολεία. Η βασική διοικητική γλώσσα στο Λουξεμβούργο είναι τα Γαλλικά. Τα Λουξεμβουργιανά χρησιμοποιούνται από όλους τους ραδιοφωνικούς σταθμούς στο Λουξεμβούργο και ομιλούνται από τους περισσότερους κατοίκους του.

Πηγές 

Δυτικές γερμανικές γλώσσες
Γλώσσες του Βελγίου
Γλώσσες της Γαλλίας
Γλώσσες της Γερμανίας
Γλώσσες του Λουξεμβούργου
Αντιόχεια (η Αρμάτα)

Η Αντιόχεια είναι αρχαία ελληνική πόλη που κτίστηκε πιθανόν από τον Αντίοχο Γ' ή τον Αντίοχο Δ' (χωρίς αυτό να είναι απόλυτα εξακριβωμένο) στην Ινδική χώρα, νοτιοδυτικά του Δέλτα του ποταμού Γάγγη, στη ή πλησίον της σημερινής Καλκούτα της Ινδίας.  Η Αντιόχεια η Αρμάτα αναφέρεται στον Πεντιγγερανό πίνακα. Κατά τον Δρόϋσεν  τοποθετείται στα μεσόγεια του Ιράν και επί της οδού  Περσέπολης - άνω Ινδό αλλά αυτό δεν συμφωνεί με το πίνακα, εκτός αν πρόκειται περί άλλης ομώνυμης πόλης.

Αντιόχεια
Αρχαίες ελληνικές πόλεις
Αρχαίες πόλεις της Ινδίας
Τάξη

Τάξη είναι η αναγκαία συνθήκη σε μια διάταξη (σχέδιο πόλης ή κτιρίου, γραπτός ή προφορικός λόγος, μουσικό κομμάτι κλπ) ώστε να μπορεί να γίνεται αντιληπτή η συνολική της δομή αλλά και οι λεπτομέρειες της δομής που έχουν σημαντικό ρόλο στη διάταξη αυτή. Η τάξη δίνει την αίσθηση της ιεράρχησης της σημαντικότητας στη δομή, καθώς αυτή διακλαδίζεται. Κάνει δυνατή την εστίαση σε ομοιότητες και διαφορές, σε πράγματα που ταιριάζουν και διαφέρουν. Βοηθά στη συνολική κατανόηση ενός συστήματος μέσω μιας «εικόνας» που τα περιττά δεν περιλαμβάνονται, τα απαραίτητα δεν παραλείπονται και τα μη κυρίαρχα χαρακτηριστικά παραμένουν δευτερεύοντα.

Πηγές - Παραπομπές 

Οργάνωση
Βραχονησίδα

Βραχονησίδα (Rocky islet, κατά μετάφραση του "Mediterranean Pilot vol.VI") είναι ένα μικρό και ακατοίκητο νησί χωρίς καμία οικονομική δραστηριότητα, συνήθως μικρότερο από νησίδα. Κριτήριο για τον χαρακτηρισμό ενός νησιού ως βραχονησίδας είναι το αν μπορεί να διατηρηθεί επ' αυτών ανθρώπινος πληθυσμός και να αναπτυχθεί αυτόνομη οικονομική ζωή.

Το ερώτημα της υφαλοκρηπίδας 
Οι βραχονησίδες, αν και μικρής αξίας αυτές καθαυτές για μια χώρα, είναι σε ορισμένες περιπτώσεις αντικείμενα διεκδίκησης μεταξύ χωρών καθώς και αιτίες μικροσυρράξεων όπως η Ζουράφα. Η αιτία είναι ότι οι βραχονησίδες, ως γη, υπό ορισμένες προϋποθέσεις που ορίζονται από το Διεθνές Δίκαιο θαλάσσης (ΔΔΘ), μπορούν ακόμη και να οριοθετήσουν γύρω τους υφαλοκρηπίδα, επεκτείνοντας έτσι κατά πολύ τα όρια κυριαρχίας μιας χώρας.

Τα νησιά έχουν κι αυτά κατά το Διεθνές Δίκαιο υφαλοκρηπίδα και σε 134 κράτη ΑΟΖ. Εξαίρεση αποτελούν σύμφωνα με το άρθρο 121 της Σύμβασης του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας του 1982 οι βράχοι, οι οποίοι δεν μπορούν να διατηρήσουν ανθρώπινο πληθυσμό ή αυτόνομη οικονομική ζωή. Αυτοί οι βράχοι έχουν μεν αιγιαλίτιδα ζώνη (χωρικά ύδατα), δεν έχουν όμως δικαίωμα στην υφαλοκρηπίδα ή στην αποκλειστική οικονομική ζώνη. Το Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης στην υπόθεση της υφαλοκρηπίδας της Βόρειας Θάλασσας το 1969, στην οποία αναγνώρισε ότι το δικαίωμα στην υφαλοκρηπίδα αποτελεί διεθνές έθιμο που δεσμεύει όλα τα κράτη, αναγνώρισε ότι απόκλιση από τον κανόνα ότι το παράκτιο κράτος έχει δικαιώματα επί της υφαλοκρηπίδας δικαιολογείται μόνο για νησίδες, βράχους και ελαφρές προεξοχές της ακτής (islets, rocks and minor coastal projections / îlots, rochers ou légers saillants de la côte, σκέψη 57 της απόφασης), άρα εξ' αντιδιαστολής οι εθιμικοί κανόνες για την ύπαρξη και εκμετάλλευση της υφαλοκρηπίδας που δεσμεύουν όλα τα κράτη ανεξάρτητα από Διεθνείς Συνθήκες καλύπτουν και τα νησιά (όχι όμως τις «νησίδες, βράχους και ελαφρές προεξοχές της ακτής»).

Βραχονησίδες: Λόγος αντιπαράθεσης 
Αντιπαραθέσεις για ακατοίκητες βραχονησίδες έχουν σημειωθεί, κατά καιρούς, στις θαλάσσιες περιοχές Ιαπωνίας, Κορέας, Κίνας, Αραβικού Κόλπου, Ερυθράς Θάλασσας, Λιβύης, Νήσων Φώκλαντ, Παναμά κ.α.

Πρόσφατα παραδείγματα υπήρξαν τα Ίμια στο Αιγαίο Πέλαγος και το Περεχίλ. Τα Ίμια έγιναν πεδίο στρατιωτικής αντιπαράθεσης Ελλάδας - Τουρκίας, γνωστή ως Κρίση των Ιμίων το 1996, ενώ το Περεχίλ (Μαροκινό όνομα Λεϊλά), πεδίο στρατιωτικής αντιπαράθεσης Ισπανίας - Μαρόκου το 2002. 

 
Διεθνές Δίκαιο Θαλάσσης
Γοφάρι

Το γοφάρι (λουφάρι, δαγκανιάρης, δοντάς) είναι η κοινή ονομασία του ψαριού του οποίου το επιστημονικό όνομα είναι Pomatomus saltatrix. Συγγενεύει με το σαβρίδι,τη λίτσα  και το μαγιάτικο.  

Είναι ένα μεγάλο ψάρι που ζει στη Μεσόγειο και τον Ατλαντικό. Το μήκος του φθάνει και τα 2 μέτρα και το βάρος του τα 50 κιλά. Τα συνηθέστερα μεγέθη σε Ελληνικά ύδατα κοιμαίνονται μεταξύ 0,5-7 κιλών, αν και κατά καιρούς σημειώνονται συναντήσεις με γοφαρια άνω των 10 κιλών. 

Το σώμα του είναι πλακωτό και μακρουλό, έχει χρώμα μολυβί και γαλαζοπράσινη ράχη, ασημόλευκη κοιλιά και με μια χαρακτηριστική έντονα μαύρη γραμμή από το κεφάλι μέχρι την ουρά, που σημειωτέον σβήνει μόλις ψοφήσει το ψάρι. Μπροστά από το ραχιαίο πτερύγιο φέρει έξι  αγκάθια. Το στόμα του φθάνει μεχρι πίσω από τα μάτια του. Το κεφάλι του είναι μεγάλο αναλογικά με το μέγεθος του ψαριού ενώ το στόμα του είναι οπλισμένο με πολύ γερά και κοφτερά δόντια,ικανά να κόψουν συρμάτινες αρματωσιές και να προκαλέσουν σοβαρούς τραυματισμούς στον άνθρωπο .

Είναι  ψάρι και ζει κοντα στις ακτές και τις εκβολές ποταμών, σπανιοτερα στο πέλαγος. Στις ακτές πλησιάζει την Άνοιξη. Κυριολεκτικά αποδεκατίζει τα κοπάδια μικρών ψαριών. Το κρέας του θεωρείται από ένα συγκεκριμένο ποσοστό ατόμων ότι είναι "νόστιμο" για κατανάλωση.

Η αλιεία του γοφαριού στις ελληνικές θάλασσες, από στατιστική άποψη, παρακολουθείται. Συγκεκριμένα το 2001 αλιεύθηκαν 511 τόνοι, το 2002 512 τόνοι και το 2003 291 τόνοι.

Τρόποι Ψαρέματος 
Το γοφάρι ψαρεύεται αποτελεσματικά  με ζωντανά ψάρια όπως κέφαλους και ζαργάνες. Επίσης αλιεύεται και με την , με πολυάγκιστρα και ψαροδόλια, ενώ αισθητά λιγότερες είναι οι συλλήψεις τέτοιων ψαριών με παραγάδια αφρού η άλλες τεχνικές.

Δείτε επίσης 

Αλιεία
Κατάλογος ελληνικών αλιευμάτων 

Ψάρια ελληνικών θαλασσών
Αλιεύματα
Περκόμορφα