Προεδρική εκλογή των Ηνωμένων Πολιτειών 1980

{{Κουτί πληροφοριών εκλογών|εκλογή_όνομα=Προεδρικές εκλογές των Ηνωμένων Πολιτειών 1980|χώρα=United States|είδος=προεδρική|ενεξελίξει=όχι|προηγούμενη_εκλογή=Προεδρική εκλογή των Ηνωμένων Πολιτειών 1976|προηγούμενη_έτος=1976|επόμενη_εκλογή=Προεδρική εκλογή των Ηνωμένων Πολιτειών 1984|επόμενη_έτος=1984|εκλογή_ημερομηνία=4 Νοεμβρίου 1980|εικόνα1=|προτεινόμενος1=Ρόναλντ Ρήγκαν|κόμμα1=Ρεπουμπλικανικό Κόμμα (ΗΠΑ)|έδρα_πολιτεία1=Καλιφόρνια|συνυποψήφιος1=Τζορτζ Χ.Ο. Μπους|εκλεκτορική_ψήφος1=489|πολιτείες_κερδήθηκαν1=44 |λαϊκή_ψήφος1=43.903.230|ποσοστό1=50,8%|εικόνα2=|προτεινόμενος2=Τζίμι Κάρτερ|κόμμα2=Δημοκρατικό Κόμμα (ΗΠΑ)|έδρα_πολιτεία2=Τζόρτζια|συνυποψήφιος2=Ουόλτερ Μόντεϊλ|εκλεκτορική_ψήφος2=49|πολιτείες_κερδήθηκαν2=6 + ΠΚ|λαϊκή_ψήφος2=35.481.115|ποσοστό2=41.0%|χάρτης=|χάρτης_μέγεθος=|τίτλος=Πρόεδρος|πριν_εκλογή=Τζίμι Κάρτερ|πριν_κόμμα=Δημοκρατικό Κόμμα (ΗΠΑ)|μετά_εκλογή=Ρόναλντ Ρήγκαν|μετά_κόμμα=Ρεπουμπλικανικό Κόμμα (ΗΠΑ)|συμμετοχή=52.8% }}

Οι προεδρικές εκλογές των Ηνωμένων Πολιτειών του 1980 (αγγλικά: 1980 United States presidential election) ήταν οι 49ες προεδρικές εκλογές των Ηνωμένων Πολιτειών, οι οποίες διεξήχθησαν την Τρίτη, 4 Νοεμβρίου 1980. 

Ο υποψήφιος του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος για την προεδρία και πρώην Κυβερνήτης της Καλιφόρνιας, Ρόναλντ Ρήγκαν, κατάφερε να κερδίσει με σαρωτική νίκη τον τότε εν ενεργεία Δημοκρατικό πρόεδρο Τζίμι Κάρτερ. Ο Ρήγκαν έγινε ο 40ος Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών. 

Ο Ρόναλντ Ρήγκαν, επικράτησε λαμβάνοντας 489 εκλεκτορικές ψήφους, και 50.8% της λαϊκής ψήφου (43.903.230 ψήφοι), έναντι 49 εκλεκτορικών ψήφων και 41.0% της λαϊκής ψήφου (35.481.115 ψήφοι) του Τζίμι Κάρτερ. Επίσης, υποψήφιος για την προεδρία ήταν και ο ανεξάρτητος υποψήφιος από την πολιτεία του Ιλινόι, και μέλος της Βουλής των Αντιπροσώπων των ΗΠΑ, Τζον Άντερσον, ο οποίος δεν κατάφερε να αποσπάσει καμία εκλεκτορική ψήφο, όμως έλαβε το 6.6% της λαϊκής ψήφου (5.719.850 ψήφοι).

 Ιστορικό 

 Διαδικασία 
Το Άρθρο Δύο του Συντάγματος των Ηνωμένων Πολιτειών, ορίζει ότι για να υπηρετήσει ένας άνθρωπος στη θέση του προέδρου, πρέπει να είναι γεννημένος πολίτης των Ηνωμένων Πολιτειών, ηλικίας τουλάχιστον 35 ετών και κάτοικος των Ηνωμένων Πολιτειών για τουλάχιστον 14 χρόνια. Οι υποψήφιοι για την προεδρία πρέπει να αναδειχθούν από κάποιο από τα διάφορα πολιτικά κόμματα των Ηνωμένων Πολιτειών, τα οποία συνήθως επιλέγουν τους υποψήφιους με προκριματικές εκλογές. Οι προκριματικές συνήθως διεξάγονται με έμμεση εκλογική διαδικασία, στην οποία οι εκλογείς εκλέγουν τους αντιπροσώπους τους (από την λίστα ενός κόμματος), και αυτοί με τη σειρά τους εκλέγουν τον υποψήφιο που θα εκπροσωπήσει το κόμμα στις προεδρικές εκλογές. Ο υποψήφιος για την προεδρία πρέπει να επιλέξει έναν συνυποψήφιο για την αντιπροεδρία, ώστε να καταρτιστεί η λίστα υποψηφίων του κόμματος, η οποία στη συνέχεια πρέπει να επικυρωθεί από τους αντιπροσώπους. 

Στις γενικές εκλογές του Νοεμβρίου η εκλογική διαδικασία είναι έμμεση, και οι ψηφοφόροι εκλέγουν τα μέλη του Εκλογικού Κολεγίου, τους εκλέκτορες που εκλέγουν τον πρόεδρο και τον αντιπρόεδρο με άμεσες εκλογές. Εάν κανένας υποψήφιος δεν συγκεντρώσει τις απαιτούμενες 270 ψήφους εκλεκτόρων που απαιτούνται για να κερδίσει τις εκλογές, τότε η Βουλή των Αντιπροσώπων των Ηνωμένων Πολιτειών, θα ορίσει ως πρόεδρο τον έναν από τους τρεις υποψηφίους που συγκέντρωσαν τις περισσότερες ψήφους εκλεκτόρων, και ομοίως η Γερουσία των Ηνωμένων Πολιτειών, θα επιλέξει τον αντιπρόεδρο με πλειοψηφικά κριτήρια.

Η 22η τροπολογία του Συντάγματος ορίζει ότι ένα άτομο δεν μπορεί να εκλεγεί στην προεδρία για περισσότερες από δύο φορές. 

 Σκιαγράφηση των εκλογών 
Οι συγκεκριμένες εκλογές, θεωρήθηκαν πολύ σημαντικές, διότι ανέδειξαν στην επιφάνεια την πολιτική αναδιάταξη που είχε δημιουργηθεί τα προηγούμενα χρόνια. Η άνοδος του Ρόναλντ Ρήγκαν στην προεδρία των Ηνωμένων Πολιτειών, χαρακτηρίστηκε ως «συντηρητική επανάσταση» με την πεντηκονταετία του προοδευτικού New Deal (του προέδρου Ρούζβελτ) και της Great Society (του προέδρου Τζόνσον), να βρίσκεται προς το τέλος της, σημαίνοντας μια νέα πολιτική εποχή.

Ο Τζίμι Κάρτερ, είχε μια μάλλον αδύναμη προεδρία και στο τέλος της πρώτης (και μοναδικής) θητείας του, ήταν αντιδημοφιλής και  στερούνταν δυναμικής, η οποία έμοιαζε απαραίτητη για την επίλυση προβλημάτων όπως η χαμηλή ανάπτυξη, ο υψηλός πληθωρισμός, η υψηλή ανεργία, η Ιρανική Επανάσταση (1979) και η κρίση των ομήρων στο Ιράν του 1979. Επίσης, ο Κάρτερ, επιχείρησε να επανεκλεγεί με παρόμοιες μεθόδους που εξελέγη στις εκλογές του 1976 απέναντι στον Τζέραλντ Φορντ. Από την άλλη, ο Ρόναλντ Ρήγκαν, πραγματοποίησε μία πολύ πιο επιτυχημένη εκστρατεία και ο ίδιος προσωπικά θεωρείτο χαρισματικός ομιλητής και δυναμικότερος (εν αντιθέσει με τον Κάρτερ) κάτι το οποίο αποδείχθηκε πολύ σημαντικό κατά την διεξαγωγή των προεδρικών debate. Ο Ρήγκαν, υποστήριζε την αύξηση των αμυντικών δαπανών, την εφαρμογή των οικονομικών της προσφοράς, ισορροπημένο προϋπολογισμό, και ήταν υπέρμαχος του laissez-faire. 

 Υποψηφιότητες 

 Ρεπουμπλικανικό Κόμμα 

 Άλλοι υποψήφιοι 
Υποψήφιοι που δεν κατάφεραν να λάβουν το προεδρικό χρίσμα των Ρεπουμπλικανών: 

 Τζορτζ Χ.Ο. Μπους, 11ος Διευθυντής της CIA (1976–1977) — έλαβε 3.070.033 ψήφους / επιλέχθηκε από τον Ρόναλντ Ρήγκαν για την Αντιπροεδρία ως συνυποψήφιός του. 
 Τζον Άντερσον, Μέλος της Βουλής των Αντιπροσώπων των Ηνωμένων Πολιτειών για την 16η περιφέρεια του Ιλινόι (1961–1981) — έλαβε 1.572.174 ψήφους / συμμετείχε ύστερα στις εκλογές ως ανεξάρτητος υποψήφιος. 
 Χάουαρντ Μπέικερ, Γερουσιαστής των Ηνωμένων Πολιτειών για το Τενεσί (1967–1985) — έλαβε 181.153 ψήφους

 Δημοκρατικό Κόμμα 

 Άλλοι υποψήφιοι 
Υποψήφιοι που δεν κατάφεραν να λάβουν το προεδρικό χρίσμα των Δημοκρατικών: 

 Τεντ Κένεντι, Γερουσιαστής των Ηνωμένων Πολιτειών για την Μασαχουσέτη (1962–2009) — έλαβε 7.381.693 ψήφους 
 Τζέρι Μπράουν', 34ος Κυβερνήτης της Καλιφόρνιας (1975–1983) — έλαβε 575.296 ψήφους Κλιφ Φιντς, 57ος Κυβερνήτης του Μισισίπι (1976–1980) — έλαβε 48.032 ψήφους''

Αποτελέσματα

Γενικά αποτελέσματα

Αναλυτικά αποτελέσματα

Δείτε ακόμη 

 Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών 
 Αντιπρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών 
 Προεδρία του Τζίμι Κάρτερ
 Προεδρία του Ρόναλντ Ρήγκαν

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 Census.gov
 https://www.usa.gov/election

Εκλογές στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής
Πολιτική των Ηνωμένων Πολιτειών
Εκλογές του 1980
1980
__ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ__