joelniklaus/EU_Wikipedias huggingface dataset:
Νιου Λάναρκ

Το Νέο Λάναρκ (αγγλικά: New Lanark) ήταν ένα πρότυπο βιομηχανικό χωριό του 18ου αιώνα, χτισμένο στις όχθες του ποταμού Κλάιντ στη Σκωτία. Απέχει περίπου 1,4 μίλια (ή 2,2 χιλιόμετρα) από το κοντινό χωριό Λάναρκ, του Νότιου Λάναρκσαϊρ. Ιδρύθηκε το 1786 από τον Ντέιβιντ Ντέιλ, ο οποίος έχτισε εκεί βαμβακουργείο και καταλύματα για τους εργάτες. Ο Ντέιλ επέλεξε την συγκεκριμένη τοποθεσία για να εγκαταστήσει το εργοστάσιο επειδή επέτρεπε την εκμετάλλευση της υδραυλικής ενέργειας από τους καταρράκτες του ποταμού.

Στα 1800 τη διοίκηση του βαμβακουργείου ανέλαβε ο Ρόμπερτ Όουεν, γαμπρός του Ντέιλ, ως επικεφαλής ενός συνεταιρισμού. Ο Όουεν ήταν αρχικά οπαδός της ωφελιμιστικής σχολής του Μπένθαμ αλλά μετακινήθηκε σε σοσιαλιστικές ιδέες και τους οραματισμούς του αυτούς εφάρμοσε στην ισότητα των εργαζομένων και στην κοινοβιακή, σοσιαλιστική οργάνωση της βιομηχανίας στο Νέο Λάναρκ. Ο Ρόμπερτ Όουεν έμεινε γνωστός ως φιλάνθρωπος και κοινωνικός μεταρρυθμιστής και το Νέο Λάναρκ κατέστη ένα επιτυχημένο κοινωνικό και βιομηχανικό πείραμα και επιτομή του ουτοπικού σοσιαλισμού ή οουενισμού αλλά και τη βάση για μεταγενέστερα συνεταιριστικά εγχειρήματα. Η φήμη του Νέου Λάναρκ εξαπλώθηκε σε όλη την Ευρώπη και το χωριό επισκέφθηκε ο μετέπειτα τσάρος Νικόλαος Β'.

Η βαμβακουργία λειτούργησε έως το 1968. Μετά από μια περίοδο παρακμής, ιδρύθηκε το 1975 η Συνεργασία για την Διατήρηση του Νέου Λάναρκ για να αποτρέψει την κατεδάφιση του χωριού. Από το 2006, τα περισσότερα από τα κτήρια έχουν αποκατασταθεί και το χωριό έχει γίνει ένα σημαντικό τουριστικό αξιοθέατο. Είναι ένα από τέσσερα μνημεία παγκόσμιας κληρονομιάς της UNESCO στη Σκωτία και ένα σημείο σταθμός της ERIH - της ευρωπαϊκής διαδρομής βιομηχανικής κληρονομιάς.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 Το πείραμα ενός νέου κόσμου. Βιβλιοκριτική του Θανάση Γιαλκέτση από την ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ για τη μετάφραση του έργου του Ρόμπερτ Όουεν Μία νέα θεώρηση της κοινωνίας στα ελληνικά
Η φιλοσοφία της ελπίδας. Βιβλιοκριτική του Θανάση Βασιλείου από την ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ
Ουτοπία. Βιογραφία του Όουεν από τον ΣΚΑΪ 

Νεο Λαρνακ
Μνημεία Παγκόσμιας Κληρονομιάς στο Ηνωμένο Βασίλειο
Σημεία σταθμοί στην Ευρωπαϊκή Διαδρομή Βιομηχανικής Κληρονομιάς
Τρεβίζο (επαρχία)

Η επαρχία του Τρεβίζο (ιταλικά: Provincia di Treviso) είναι Ιταλική επαρχία στην Ιταλική περιφέρεια του Βένετο στην Ιταλία, έχει πρωτεύουσα το Τρεβίζο. Η έκτασή της επαρχίας είναι 2.476,68 τ.χλμ. και ο πληθυσμός της ανέρχεται σε 874.748 κατοίκους (2008). Συνολικά, η επαρχία αριθμεί 95 Δήμους. Συνορεύει βόρεια με την Επαρχία του Μπελούνο, ανατολικά με την περιφέρεια του Φρίουλι-Βενέτια Τζιούλια (Επαρχία του Πορντενόνε), νότια με τις επαρχίες της Βενετίας και της Πάδοβας και δυτικά με Επαρχία της Βιτσέντσα. 

Την επαρχία διαρρέει ο ποταμός Πιάβε και έχει σημαντική παραγωγή κρασιού. Η επαρχία του Τρεβίζο ιδρύθηκε από τους Κέλτες αλλά κατακτήθηκε από την Ρωμαϊκή αυτοκρατορία και πήρε το όνομα "Ταρβίσιουμ", επόμενοι κατακτητές ήταν οι Ούνοι, οι Οστρογότθοι και οι Λομβαρδοί.
Όταν ξέσπασε ο Α΄ Παγκόσμιος Πόλεμος υπέστη μεγάλες καταστροφές από τον Αυστριακό στρατό. Ο "Μαραθώνιος του Αγίου Αντωνίου" είναι ένα διάσημο γεγονός που γίνεται την τελευταία Κυριακή κάθε Απριλίου, οι δρομείς ξεκινούν από την πόλη της επαρχίας Βεντελάγκο, περνούν οκτώ διαφορετικές πόλεις και καταλήγουν στην Πάντοβα. Οι κυριότερες βιομηχανικές δραστηριότητες της επαρχίας είναι η επιπλοποιία, η αμπελουργία, η υποδηματοποιία και η παραγωγή αθλητικών ειδών. Σε ένα δασάκι της επαρχίας παράγεται άφθονη ποσότητα ξύλου που χρησιμοποιούσε η Δημοκρατία της Βενετίας για να κατασκευάσει τα πλοία της.

Κύριοι Δήμοι

Παραπομπές

Πηγές

Bell, James (1832). A System of Geography, Popular and Scientific: Or A Physical, Political, and Statistical Account of the World and Its Various Divisions. A. Fullarton and Company.
Cindio, Dr Fiorella De; Aurigi, Dr Alessandro (2012). Augmented Urban Spaces: Articulating the Physical and Electronic City. Ashgate Publishing, Ltd. 
Domenico, Roy Palmer (2002). The Regions of Italy: A Reference Guide to History and Culture. Greenwood Publishing Group. 
Fabris, Marissa (2005). Venice and the Veneto. Hunter Publishing, Inc. 
Wilhelm, Thomas (1881). A Military Dictionary and Gazetteer: Comprising Ancient and Modern Military Technical Terms, Historical Accounts of All North American Indians, as Well as Ancient Warlike Tribes; Also Notices of Battles from the Earliest Period to the Present Time, with a Concise Explanation of Terms Used in Heraldry and the Offices Thereof. The Work Also Gives Valuable Geographical Information. Comp. from the Best Authorities of All Nations. With an Appendix Containing the Articles of War, Etc

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

Τρεβίζο

Επαρχίες του Βένετο
Μπελούνο (επαρχία)

Η επαρχία του Μπελλούνο (ιταλικά: Provincia di Belluno) είναι επαρχία στην περιφέρεια του Βένετο στην Ιταλία. Η έκτασή της είναι 3.678 τ.χλμ. και ο πληθυσμός της ανέρχεται σε 213.851 κατοίκους (2008). Έδρα της επαρχίας είναι το Μπελλούνο (Belluno). Συνολικά, η επαρχία αριθμεί 69 δήμους.

Συνορεύει βόρεια με την Αυστρία, ανατολικά με την περιφέρεια του Φρίουλι-Βενετία Τζιούλια (επαρχίες του Ούντινε και του Πορντενόνε), νότια με τις επαρχίες του Τρεβίζο και της Βιτσέντσα και δυτικά με την περιφέρεια του Τρεντίνο-Άλτο Άντιτζε (επαρχίες του Τρέντο και του Μπολτζάνο).

Κύριοι Δήμοι

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 Χάρτης του Μπελούνο

Επαρχίες του Βένετο
Μονή Βαρσαμόνερου

Η Ιερά Μονή Βαρσαμόνερου είναι μοναστήρι των πρώτων αιώνων της Ενετοκρατίας από το οποίο όμως σώζεται σήμερα μόνο ο ναός. Υπάγεται στο Δημοτικό Διαμέρισμα Βοριζίων. Απέχει από το Ηράκλειο 54 χιλιόμετρα.

Ναός

Βόρειο κλίτος
Ο ναός είναι κατάγραφος και οι τοιχογραφίες του είναι σε πολύ καλή κατάσταση. Η σημερινή εκκλησία είναι τρίκλιτη και έχει και νάρθηκα. Το παλαιότερο κλίτος είναι το βόρειο και είναι καθιερωμένο στην Παναγία. Σε ενετικά έγγραφα αναφέρεται με την ονομασία chiesa della Madonna di Varsamonero. Υπάρχουν επιγραφές των ετών 1332, 1404, 1407 κ.ά.

Νότιο κλίτος
Στο νότιο κλίτος αναφέρεται ως έτος τοιχογράφησης το 1400-1428. Το κλίτος αυτό είναι αφιερωμένο στον Άγιο Ιωάννη και στη νοτιοδυτική γωνία του διαμορφώθηκε ένα μικρότερο κλίτος, καθιερωμένο στον Άγιο Φανούριο. Αυτό κτίστηκε το 1426 και αναφέρεται το 1431 από τον Κρητικό ζωγράφο Κωνσταντίνο Ρίκο. Από τότε φαίνεται ότι επικράτησε το όνομα του Αγίου Φανουρίου και για το μοναστήρι. Ο εν λόγω άγιος εορτάζεται στην περιοχή ως τοπικός άγιος και η μνήμη του τιμάται στις 27 Αυγούστου. Η μονή αναστηλώθηκε μετά το 1947 από το Νικόλαο Πλάτωνα.

Πηγές
Το Ηράκλειον και ο Νομός του, εκδ. Νομ. Ηρακλείου.
 Μονή Βαλσαμόνερου

Βαρ
Βαρ
Αμπερντίν

Το Αμπερντίν (αγγλικά: Aberdeen) είναι η τρίτη μεγαλύτερη πόλη της Σκωτίας. Βρίσκεται στο βορειοανατολικό τμήμα της Σκωτίας. Η πόλη έχει πληθυσμό 230.000 κατοίκους (σύμφωνα με εκτιμήσεις για το 2020), ενώ η ευρύτερη μητροπολιτική περιοχή έχει εκτιμώμενο πληθυσμό 490.000 κατοίκους. 

Η πόλη του Αμπερντίν, ήδη από το δωδέκατο αιώνα ήταν σημαντικό κέντρο και το 1495 ιδρύθηκε ένα από τα δύο της πανεπιστήμια (Πανεπιστήμιο του Αμπερντίν, Πανεπιστήμιο Ρόμπερτ Γκόρντον), το Πανεπιστήμιο του Αμπερντίν. 

Η σημερινή οικονομική σημασία της πόλης προέρχεται από τα πλούσια κοιτάσματα πετρελαίου στην Βόρεια θάλασσα. Αποτελεί την βορειότερη κύρια πόλη του Ηνωμένου Βασιλείου. 

Η πόλη του Αμπερντίν, βρίσκεται 150 χιλιόμετρα βορειοανατολικά της πρωτεύουσας της Σκωτίας, του Εδιμβούργου, και περίπου 650 χιλιόμετρα βόρεια του Λονδίνου.

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
 

Πόλεις της Σκωτίας
Ίδμων

Στην ελληνική μυθολογία ο Ίδμων ήταν ο μάντης της Αργοναυτικής Εκστρατείας. Ο Ίδμων ήταν γιος του Άβαντα και της Αστερίας ή Κυρήνης. Επομένως ήταν εγγονός (από τον πατέρα του) του μεγάλου μάντη Μελάμποδα. Λεγόταν ωστόσο ότι πραγματικός πατέρας του ήταν ο ίδιος ο θεός Απόλλων, και όχι ο Άβαντας. Ο Ίδμων ταυτίζεται πάντως κάποτε με τον Θέστορα, ο οποίος ήταν γιος του Απόλλωνα και πατέρας του Κάλχαντα. Σε αυτή την εκδοχή, το «ίδμων» είναι απλώς ένα επίθετο που σημαίνει «ο με δεύτερη ματιά», ο ενορατικός.

Ο Ίδμων, πριν αναχωρήσει με τους υπόλοιπους Αργοναύτες για την Κολχίδα, γνώριζε ότι δεν θα επέστρεφε πίσω, αλλά θα πέθαινε κατά τη διάρκεια της εκστρατείας. Πραγματικά, στη χώρα των Μαριανδυνών σκοτώθηκε από ένα αγριογούρουνο (κάπρο). Το 559 π.Χ., όταν οι Μεγαρείς ίδρυσαν την πόλη Ηράκλεια (το σημερινό Ερεγκλί της Τουρκίας) έχτισαν ναό στο σημείο που βρισκόταν ο υποτιθέμενος τάφος του.

 Το γένος πεταλούδας Idmon πήρε το όνομά του από τον μυθικό αυτό μάντη.

Πηγές 
 Grimal, Pierre: The Dictionary of Classical Mythology. Blackwell, 1986
 Emmy Patsi-Garin: «Επίτομο λεξικό Ελληνικής Μυθολογίας», εκδ. οίκος Χάρη Πάτση, Αθήνα 1969

Αργοναύτες
Μάντεις, ονειροκρίτες και οιωνοσκόποι της ελληνικής μυθολογίας
Μονή Σαββαθιανών

Η Ιερά Μονή Σαββαθιανών είναι γυναικείο μοναστήρι της Κοινότητος Ροδιάς του Δήμου Μαλεβιζίου στην Περιφεριακή Ενότητα Ηρακλείου της Κρήτης. Η θέση του είναι  στα 440 μέτρα υψόμετρο, βορειοδυτικά του χωριού Ροδιά, σε κοιλάδα.

Ναός
Ο ναός έχει δύο κλίτη και είναι αφιερωμένος στον Άγιο Σάββα και στον Άγιο Αντώνιο. Το κλίτος του τελευταίου είναι αρχαιότερο και βρίσκεται κατά το ένα μέρος μέσα σε προεξοχή βράχου. Το 1954 κτίστηκε το κλίτος του Αγίου Σάββα.  Αυτό αναφέρεται και σε εντοιχισμένη πλάκα

Ιστορικά στοιχεία
Είναι  άγνωστο το πότε ιδρύθηκε το μοναστήρι. Η μονή αναφέρεται από τον Corneliusμαζί με άλλα μοναστήρια στην Κρήτη με το όνομα Monasterium S. Sabbe Abbatis de Savatiani.  Άλλοι ερευνητές (Νουχάκης) αναφέρουν ότι η ίδρυσή της έγινε από Ενετούς και ιδρυτής ήταν ο πρώτος ηγούμενος, Ναθαναήλ. Επρόκειτο για τον μόνο επιζήσαντα από τους μοναχούς άλλου μοναστηριού του Αγίου Σάββα, έπειτα από φονική επιδρομή πειρατών. Μάλιστα οι κουρσάροι κατέστρεψαν εκείνη τη μονή και μετά ο Ναθαναήλ οικοδόμησε μονύδριο σε όρος με την ονομασία Βασιλικό, στη μνήμη του Αγίου Αντωνίου, που επονομάστηκε Σαββαθιανά.  

Στη θύρα του μοναστηριού βρίσκεται επιγραφή, που αναφέρει τη χρονολογία 1635. Στο χώρο του μοναστηριού βρίσκονται και οι τάφοι του αγωνιστή της Κρητικής Επανάστασης, Ηρακλή Κοκκινίδη, του Ν. Κοκκινίδη και του ιεροδιάκονου Ευμενίου, που σκοτώθηκε κατά την Επανάσταση του 1866.

Παραπομπές

Πηγές 
Το Ηράκλειον και ο Νομός του, εκδ. Νομ. Ηρακλείου.

Σαββ
Σαββ
Δήμος Μαλεβιζίου
Γάιδαρος

Ο γάιδαρος, γάδαρος ή γαϊδούρι, στο θηλυκό γένος γαϊδάρα, γαδάρα ή γαϊδούρα και, στα αρχαία ελληνικά, όνος, είναι κατοικίδιο εξημερωμένο θηλαστικό ζώο που ανήκει στην τάξη περισσοδάκτυλα. Η επιστημονική του ονομασία είναι Equus asinus, είναι δηλαδή ένα είδος του γένους «άλογο» (Ίππος - Equus). Πρόκειται για ζώο που φημίζεται για την παροιμιώδη υπομονή του. Αποτελεί επίσης σύμβολο ταπεινότητας, κάτι που υποδηλώνεται και στην Καινή Διαθήκη, με την είσοδο του Χριστού στα Ιεροσόλυμα «επί πώλου όνου». Στα «Φωκικά» του Παυσανία αναφέρεται ο όνος σε ζωγραφιές του Πολυγνώτου που αναπαριστούν γεγονότα του Τρωικού πολέμου. Οι ζωγραφιές αυτές υπήρχαν στη Λέσχη Κνιδίων στους Δελφούς 

Από τη διασταύρωση αλόγου (συγκεκριμένα φοράδας) και γαϊδάρου προέρχεται το μουλάρι, ενώ από τη διασταύρωση αλόγου και θηλυκού γαϊδάρου προέρχεται ο γίννος.
Παλαιότερα οι άνθρωποι τον χρησιμοποιούσαν σαν μεταφορικό μέσο.

Στην Ελλάδα υπήρχαν 508.000 γαϊδούρια το 1950, 95.000 το 1995 και λιγότερα από 16.000 το 2008.

Παραπομπές 

Ιππίδες
Εξημερωμένα ζώα
Μπάιρον Ντίνκινς

Ο Μπάιρον Ντίνκινς (Byron Dinkins) είναι Αμερικάνος πρώην καλαθοσφαιριστής, ο οποίος έπαιξε στο ΝΒΑ και επίσης σε ελληνικές ομάδες. Αγωνιζόταν στη θέση πλέι μέικερ.

Βιογραφία
Γεννήθηκε στις 15 Ιουνίου του 1967 στη Σάρλοτ στη Βόρεια Καρολίνα. 
Αγωνίστηκε για το Πανεπιστήμιο της North Carolina και στη συνέχεια για μια διετία στο ΝΒΑ στους Χιούστον Ρόκετς, Σαν Αντόνιο Σπερς και Ιντιάνα Πέισερς. Σημείωσε σε 45 αγώνες 151 πόντους (3,4 μ.ο.), (2,1 ασίστ μ.ο.).

Ο Μπάιρον Ντίνκινς είχε μια αξιόλογη καριέρα στο ελληνικό πρωτάθλημα έχοντας αγωνιστεί στις ομάδες Περιστέρι, Πανιώνιος, Παναθηναϊκός και Ηρακλής. Υπήρξε ένας από τους πιο ικανούς πασέρ πυ αγωνίστηκαν στην ελληνική Α1 και τρεις φορές αναδείχθηκε πρώτος σε ασίστ (το 1996 με τον Πανιώνιο, το 1997 με τον Παναθηναϊκό και το 2000 με τον Ηρακλή).

Την περίοδο 1996-1997 αγωνιζόμενος στον ΠΑΟ κατέκτησε το Διηπειρωτικό Κύπελλο. Ήταν από τους βασικούς συντελεστές της επιτυχίας αυτής σημειώνοντας 38 πόντους (7,7,24) στους τρεις αγώνες για το Διηπειρωτικό Κύπελλο.

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
basketpedya.com 
basketball-reference.com 

Αμερικανοί καλαθοσφαιριστές
Καλαθοσφαιριστές αμερικανικών συλλόγων 
Καλαθοσφαιριστές του NBA 
Καλαθοσφαιριστές Χιούστον Ρόκετς
Καλαθοσφαιριστές Σαν Αντόνιο Σπερς
Καλαθοσφαιριστές Ιντιάνα Πέισερς
Καλαθοσφαιριστές Πανιωνίου
Καλαθοσφαιριστές ΠΑΟ
Καλαθοσφαιριστές Ηρακλή
Καλαθοσφαιριστές Περιστερίου
Καλαθοσφαιριστές Απόλλωνα Λεμεσού
Καλαθοσφαιριστές γερμανικών συλλόγων
Ξένοι καλαθοσφαιριστές στην Ελλάδα
Σέλευκος ΣΤ΄ Επιφανής

Ο  Σέλευκος Στ' Επιφανής Νικάτωρ (??? – 95 π.Χ.) ήταν ηγεμόνας της Δυναστείας των Σελευκιδών, βασιλέων της Συρίας κατά την ελληνιστική περίοδο. Ήταν γιος του Αντίοχου Η' του Γρυπού και της Τρύφαινας και κυβέρνησε κατά την περίοδο 96 π.Χ. – 95 π.Χ..

Βιογραφικά στοιχεία 
Μετά το θάνατο του πατέρα του, το 96 π.Χ. ο θρόνος περιήλθε στον ετεροθαλή αδερφό του Γρυπού, στον Αντίοχο Θ' τον Κυζικηνό με τον οποίο βρισκόταν σε πόλεμο για το θρόνο της Συρίας. Για αποκατάσταση της σταθερότητας μάλιστα, ο Κυζικινός νυμφεύθηκε τη χήρα του Γρυπού, την Αιγύπτια πριγκίπισσα, Κλεοπάτρα Σελήνη Α'. Ενώ ο τελευταίος ετοιμάστηκε να ενώσει και πάλι το βασίλειο, ο Σέλευκος Στ' νίκησε και εκθρόνισε τον Κυζικηνό. Ωστόσο την επόμενη χρονιά, το 95 π.Χ., ο ίδιος ηττήθηκε από τον γιο του Κυζικηνού, που είναι γνωστός στην ιστορία ως Αντίοχος Ι' Ευσεβής. Ο Σέλευκος αναγκάστηκε να εγκαταλείψει τη Συρία με προορισμό τη Μουψουεστία (εναλλακτικά Μόψος ή Σελεύκεια-προς-το-Πύραμο) στη Μικρά Ασία. Εκεί εγκατέστησε την αυλή του, την οποία και χαρακτήριζε μεγάλη πολυτέλεια.

Ωστόσο, οι κάτοικοι της επαρχίας αυτής, που βασανίζονταν χρόνια από επιθέσεις πειρατών, δεν μπορούσαν να αντέξουν οικονομικά τη χλιδή αυτή. Οι προσπάθειες του Σέλευκου να συγκεντρώσει νέο στρατό αποτέλεσαν πρόσθετο βάρος. Ξέσπασε έτσι επανάσταση κατά τη διάρκεια της οποίας ο Σέλευκος πολιορκήθηκε στο ιπποδρόμιο, το οποίο και πιστεύεται πως κάηκε ολοσχερώς μαζί με το βασιλιά και τους άνδρες του.

Χρονολόγιο 
{| class="wikitable"
|-
! Έτος (π.Χ.) !! Γεγονός 
|-
| colspan="4" bgcolor="#000000"|
|-
! 
| Γέννηση του Σέλευκου Στ' Επιφανή, γιου του του Αντίοχου Η' του Γρυπού και της Τρύφαινας.
|-
! 96 π.Χ.
| Ο Αντίοχος Η' Γρυπός πεθαίνει από φυσικά αίτια και ο θρόνος περιέρχεται στον αδερφό του και αντίπαλό του για την εξουσία, Αντίοχο Θ' Κυζικηνό. Ο τελευταίος παντρεύεται επίσης την Κλεοπάτρα Σελήνη Α'.
|-
! 95 π.Χ.
| Ο Σέλευκος Στ' νικά και θανατώνει τον Αντίοχο, καταλαμβάνοντας την εξουσία.
|-
! 95 π.Χ.
| Τον Σέλευκο νικά και εκθρονίζει ο γιος του Κυζικηνού, Αντίοχος Ι' Ευσεβής. Ο Σέλευκος μεταφέρει την αυλή του στη Μουψουεστία της Μικράς Ασίας.
|-
! 95 π.Χ.
| Ο Σέλευκος καίγεται μαζί με τους άνδρες του στο ιπποδρόμιο της πόλης κατά τη διάρκεια επανάστασης.
|}

Πηγές 
 Αππιανός, [http://www.livius.org/ap-ark/appian/appian_syriaca_14.html#[§69] Συριακά], [§69]
 www.livious.org, Seleucus VI Epiphanes 
 virtualreligion.net, Seleucus VI Epiphanes

Δείτε επίσης 
 Δυναστεία των Σελευκιδών
 Αντίοχος Θ' Κυζικηνός
 Αντίοχος Ι' Ευσεβής
 Αυτοκρατορία των Σελευκιδών
 Ελληνιστική περίοδος

Ηγεμόνες των Σελευκιδών
Ελληνιστική περίοδος
Φαχρελνισά Ζεΐντ

Η πριγκίπισσα Φαχρελνισά Ζεΐντ (τουρκ. Fahrelnissa Zeid, αραβ. الأميرة  فخر النساء زيد, Πρίγκηπος, Κωνσταντινούπολη, 1901 – Αμάν, 5 Σεπτεμβρίου 1991) ήταν επιφανής Τουρκάλα ζωγράφος, το έργο της οποίας υπήρξε ποικιλόμορφο και χαρακτηρίζεται για τη σύνθεση Ισλαμικών και Βυζαντινών στοιχείων με επιρροές από τη δυτική τέχνη. Αναγνωρίζεται επίσης ως εκπρόσωπος της αφηρημένης και γεωμετρικής τέχνης.

Βιογραφία
Γεννημένη στην Πρίγκηπο της Κωνσταντινούπολης το 1901, υπήρξε κόρη του Τούρκου διπλωμάτη και ιστορικού Σακίρ Πασά, μέλος επιφανούς οικογένειας διανοουμένων και πολιτικών. Η ενασχόλησή της με τη ζωγραφική ξεκίνησε όταν ήταν σε ηλικία δεκατεσσάρων ετών και υπήρξε από τις πρώτες γυναίκες που φοίτησαν στην Ακαδημία Καλών Τεχνών της Κωνσταντινούπολης. Ξεκίνησε τις σπουδές της το 1920 και το 1927 ταξίδεψε στο Παρίσι όπου σπούδασε στην Académie Ranson με δάσκαλο τον Ροζέρ Μπισιέρ (Roger Bissière). Επιστρέφοντας στη γενέτειρά της φοίτησε υπό την επίβλεψη του Ναμκ Ισμαΐλ (Namık Ismail) στην Ακαδημία Καλών Τεχνών και το 1942 προσχώρησε στην ομάδα καλλιτεχνών D Group που είχε ιδρυθεί το 1933 και αποτελούνταν από νέους Τούρκους ζωγράφους. Από το 1934, υπήρξε σύζυγος του πρίγκιπα Ζεΐντ Ιμπν Χουσεΐν, ο οποίος διαδέχτηκε τον βασιλιά Φαϊσάλ Β', αν και ο ίδιος δεν βασίλεψε αλλά ανέλαβε ρόλο πρεσβευτή της Δημοκρατίας του Ιράκ.

Εκθέσεις
Ατομικές εκθέσεις της πραγματοποιήθηκαν αρχικά στην Τουρκία, την περίοδο 1944-46, καθώς και στη δυτική Ευρώπη, όταν εγκαταστάθηκε εκεί εκ νέου. Το 1951, 1953 και 1954 συμμετείχε στο Salon des Réalités Nouvelles του Παρισιού, ενώ μεγάλη έκθεση έργων της πραγματοποιήθηκε στην Άγκυρα το 1964. Το 1975 εγκαταστάθηκε στο Αμάν της Ιορδανίας, όπου και ανέλαβε να διδάσκει στο Βασιλικό Ινστιτούτο Τέχνης. Στο Αμάν πραγματοποιήθηκε επίσης σημαντική αναδρομική έκθεσή της, στο Βασιλικό Κέντρο Τέχνης της πόλης.

Το έργο της
Το έργο της περιλαμβάνει κυρίως ελαιογραφίες και υδατογραφίες, καθώς και λιθογραφίες και χαρακτικά. Οι πρώιμοι πίνακές της, με επιδράσεις από τη γαλλική ζωγραφική, απεικονίζουν πορτρέτα και σκηνές σε εσωτερικούς χώρους, ωστόσο κατά τη δεκαετία του 1940 στράφηκε περισσότερο στην αφηρημένη τέχνη. Στο Παρίσι, το έργο της επαινέθηκε από τον Αντρέ Μπρετόν. Επινόησε τη μέθοδο που ονόμασε παλαιοκρύσταλλο, κατά την οποία τοποθετούσε χρωματιστές πέτρες, σμάλτο και άλλα υλικά σε μείγμα γυάλινου πολτού και ρητίνης, το οποίο έθεταν σε κίνηση ηλεκτροκινητήρες. Συλλογές έργων της εκτίθενται σε μουσεία μοντέρνας τέχνης στο Παρίσι, στη Νέα Υόρκη, στο Σινσινάτι, στο Εδιμβούργο, στην Κωνσταντινούπολη και στην Άγκυρα, ενώ αρκετά έργα της ανήκουν επίσης σε ιδιωτικές συλλογές.

Βιβλιογραφία
S. J. Vernoit: 'Zeid, Fahrelnissa', Grove Art Online, Oxford University Press, 2008
Kesişen zamanlar, Istanbul Modern Sanat Μuzesi, κατάλογος έκθεσης 2006, ISBN 965-6167-08-4

Παραπομπές 

Τούρκοι ζωγράφοι
Ζωγράφοι (γυναίκες)
Αυτόνομη επαρχία του Μπολτσάνο

Η Αυτόνομη επαρχία του Μπολτσάνο ή Νότιο Τιρόλο (ιταλικά: Provincia autonoma di Bolzano – Alto Adige, γερμανικά: Autonome Provinz Bozen – Südtirol) είναι μία από τις δύο επαρχίες που αποτελούν την περιφέρεια του Τρεντίνο-Άνω Αδίγης στην Ιταλία και η μεγαλύτερη σε έκταση σε ολόκληρη τη χώρα. Η έκτασή της είναι 7.399,97 τ.χλμ. και ο πληθυσμός της ανέρχεται σε 493.910 κατοίκους (2008). Έδρα της επαρχίας είναι το Μπολτσάνο (Bolzano). Συνολικά, η επαρχία αριθμεί 116 δήμους.

Μαζί με την επαρχία του Τρέντο και τις περιοχές του Βόρειου και Ανατολικού Τιρόλου στην Αυστρία, συνιστούν την ευρωπεριφέρεια της ιστορικής περιοχής του Τιρόλου.

Συνορεύει βόρεια με την Αυστρία, δυτικά με την Ελβετία, νοτιοανατολικά με την περιφέρεια του Βένετο (επαρχία του Μπελούνο), νότια με την επαρχία του Τρέντο και νοτιοδυτικά με τη Λομβαρδία (επαρχία του Σόντριο).

Γλώσσα και ιδιώματα 

Πηγή: Επαρχιακό Ινστιτούτο Στατιστικής - (ASTAT)

Διοίκηση, Δήμοι και Διοικητικές Ενότητες 
Η επαρχία του Μπολτσάνο, αριθμεί 116 δήμους, οι οποίοι είναι κατανεμημένοι σε 8 διοικητικές ενότητες.

Κύριοι Δήμοι

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 Επίσημη ιστοσελίδα τουρισμού

Επαρχίες του Τρεντίνο-Άλτο Άντιτζε
Νότιο Τιρόλο
Ιερό της Μουνιχίας Αρτέμιδος

Το Ιερό της Μουνιχίας Αρτέμιδος ή Ναός της Μουνιχίας Αρτέμιδος ήταν από τους σημαντικότερους αρχαίους ναούς της Αττικής, αφιερωμένο στην θεά Άρτεμη. Βρισκόταν στη νότια πλευρά του λιμανιού της Μουνιχίας (το ευρύτερα γνωστό παλιότερα Τουρκολίμανο και κατόπιν Μικρολίμανο) στον Πειραιά, στη θέση που βρίσκεται ο Ναυτικός Όμιλος Ελλάδος. Παίρνει το όνομα από τον τοπικό μυθικό ήρωα Βασιλέα Μούνιχο. 

Ο Ναός της Μουνιχίας Αρτέμιδος εκτός του θρησκευτικού χαρακτήρα φαίνεται πως στην αρχαιότητα έπαιζε και οικονομικό ρόλο. Από τα κείμενα των Λυσία και Δημοσθένη συμπεραίνεται ότι στο ναό αυτό κατέφευγαν όσοι Τριήραρχοι δεν μπορούσαν ή δεν ήθελαν να αναλάβουν τα έξοδα της λεγόμενης "λειτουργίας". 

Φαίνεται επίσης πως ο ναός ήταν και ένα είδος ασύλου των πολιτών της αρχαίας Αθήνας που νόμιζαν ότι αδικούνται. Έτσι κατέφευγαν εκεί, αν διώκονταν από την Πολιτεία και, είτε ανέμεναν την εκδίκαση της ένστασής τους, είτε επέβαιναν (με την ανοχή των Αρχών) στα πλοία του προκείμενου λιμένα Μουνιχίας και αυτοεξορίζονταν.

Προς τιμή της Μουνιχίας Αρτέμιδος τελούνταν ετησίως τα Μουνίχια, σημαντική εορτή για την Αθήνα και η σημαντικότερη του αρχαίου Πειραιά, με αγώνες ναυτικού χαρακτήρα.

Σημειώσεις

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

Αρχαίοι ναοί της Αθήνας
Αρχαία ιερά της Αθήνας
Τοπογραφία του αρχαίου Πειραιά
Αρχαίος Πειραιάς
Ναοί της Αρτέμιδος
Επαρχία Τεμένους

Η επαρχία  Τεμένους    περιλαμβάνει  μία  στενόμακρη  λωρίδα  γης  από   βορρά  προς  νότο.  Ανατολικά  ορίζεται  από  την  επαρχία  Πεδιάδας, δυτικά  από  την  επαρχία    Μαλεβιζίου,  στα νότια  από  την  επαρχία  Μονοφατσίου    και  από  βορρά  από  τον  κόλπο του Ηρακλείου. Βρίσκεται  γύρω από την πόλη του Ηρακλείου , ο οποίος αναφέρεται  Paracandia και ανήκε στο βενετικό  κράτος,  χωρίς να  έχει  μοιραστεί  στους αποίκους  Αποτελείται  από  γηλόφους   οι οποίοι είναι από  αμπελώνες  και  ελαιώνες.  Στο κέντρο  δεσπόζει   το ιερό  βουνό του  Δία, ο Γιούχτας.  Η επαρχία εκκλησιαστικώς υπάγεται στη Μητρόπολη Κρήτης.

Ιστορικά στοιχεία
Το όνομα  της  επαρχίας οφείλεται  σε  φρούριο,  το οποίο   έκτισε  ο  Νικηφόρος Φωκάς στο ύψωμα Ρόκκα, κοντά στο σημερινό χωριό Κανλί Καστέλι έπειτα από την καταστροφή του αραβικού Χάνδακα το 961. Το βυζαντινό φρούριο ανακαινίστηκε από τους Ενετούς και αποτέλεσε καταφύγιο για τον πρώτο Βενετό Δούκα της Κρήτης, Ιάκωβο Τιέπολο, κατά την επανάσταση των Αγιοστεφανιτών. Ο Τιέπολο έφυγε μεταμφιεσμένος σε γυναίκα από το Χάνδακα και στη συνέχεια κήρυξε πόλεμο εναντίον του Μάρκου Σανούδου, Δούκα της Νάξου, μέχρι πρότινος συμμάχου του. Πολλά ερείπια του φρουρίου σώζονται σήμερα. Οι Βενετοί διατήρησαν το όνομα του φρουρίου και έπειτα από την Άλωση της Κρήτης από τους Τούρκους ονομάστηκε Κανλί Καστέλι, που σημαίνει αιματοβαμμένο φρούριο.  Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι κατά την έφοδο του 1647 για την κατάληψη του φρουρίου υπέστησαν πανωλεθρία, χωρίς να μπορέσουν να το καταλάβουν.

Βιβλιογραφία
Το Ηράκλειον και ο Νομός του, εκδ. Νομ. Ηρακλείου.

Τεμενους

en:Temenos Province
Γιούχτας

Το όρος Γιούχτας βρίσκεται στα δυτικά των Αρχανών. Η ονομασία Γιούχτας προέρχεται από το Ιυττός>Ιυκτός>Γιούκτας>Γιούχτας. Η κορυφογραμμή του βουνού, όταν τη βλέπει κανείς από το Ηράκλειο, σχηματίζει το κεφάλι ηλικιωμένου ανθρώπου σε ύπτια θέση. Έχει ύψος 811 μέτρων.

Στην κορυφή του και κοντά στη θέση του σημερινού τηλεοπτικού σταθμού υπήρχε ιερή κορυφή κατά τα μινωικά χρόνια. Εκεί είχε οικοδομηθεί ιερός οίκος 8Χ5μ. με περίβολο που είχε κυκλώπειο τείχος, μέσα στο ιερό του οποίου ανακαλύφθηκαν λατρευτικά είδωλα ανδρών και γυναικών και αναθηματικά μέλη. Στη βόρεια πλευρά του Γιούχτα, στη θέση Ανεμόσπηλια, ανασκάφηκε μινωϊκό ιερό που καταστράφηκε από σεισμό, μέσα στο οποίο βρέθηκαν τέσσερεις ανθρώπινοι σκελετοί, από τους οποίους ο ένας σε ειδική θέση και στάση. Είναι πιθανό ότι εκείνη τη στιγμή τελούνταν ανθρωποθυσία.

Τη μινωική λατρεία στην ιερή κορυφή τη διαδέχθηκε η χριστιανική λατρεία του Αφέντη Χριστού (υπάρχει ακόμα). Στο νότιο ύψωμα του όρους ιδρύθηκε από παλιά εποχή ο ναός του Αφέντη Χριστού (Μεταμόρφωση). Σήμερα είναι τετραμάρτυρος. Το βορειότερο μέρος είναι αφιερωμένο στους Αγίους Αναργύρους, το επόμενο στους Αγίους Αποστόλους, το τρίτο στη Μεταμόρφωση του Σωτήρος και το νότιο, κτισμένο το 1443, είναι αφιερωμένο στην Αγία Ζώνη. 

Το 1415 επισκέφτηκε την εκκλησία αυτή ο Φλωρεντίνος κληρικός Κριστόφορο Μπουοντελμόντι και λειτούργησε σε αυτή.

Σύμφωνα με μια παράδοση, ο Γιούχτας είναι ένα από τα βουνά στα οποία φέρεται να θάφτηκε ο Δίας. Κατά την ίδια παράδοση, ο τάφος έφερε το επίγραμμα HIC ZAN JACET QUEM JOVEM VOCANT.

Δείτε επίσης 
 Βρύσινας - ένα παρόμοιο βουνό νότια του Ρεθύμνου

Αναφορές

Βουνά της Κρήτης
Σχινονήσι Σύρου

Το Σχινονήσι είναι μικρή ακατοίκητη βραχονησίδα που βρίσκεται απέναντι από την παραλία των Αγκαθωπών, στο νότιοδυτικό τμήμα της Σύρου. 

Διοικητικά ανήκει στη Δημοτική Ενότητα Ποσειδωνίας, η οποία υπάγεται στον Δήμο Σύρου - Ερμούπολης. Πριν το Πρόγραμμα Καλλικράτης υπαγόταν στον Δήμο Ποσειδωνίας.

Το Σχινονήσι διαθέτει μια μικρή αμμώδη παραλία και λιγοστούς θάμνους και έχει ανακηρυχθεί περιοχή ιδιαίτερου φυσικού κάλλους. Δίπλα του βρίσκεται το επίσης ακατοίκητο νησάκι Στρογγυλό. 

Στη νησίδα εντοπίστηκαν εν­δείξεις κατοίκησης από το 2800 - 1500 π.Χ. καθώς και θραύσματα κυψε­λών που θυμίζουν τις σημερινές και ανήκουν στην κλασική εποχή. Αντίθετα, μοναδικοί μόνιμοι κάτοικοι σήμερα είναι τα κουνέλια και τα χελιδόνια.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
Δήμος Σύρου - Ερμούπολης 

Βραχονησίδες της Σύρου
Επαρχία Βιάννου

Η επαρχία  Βιάννου βρίσκεται στη νοτιοανατολική άκρη του νομού Ηρακλείου. Ανατολικά συνορεύει με την επαρχία Ιεράπετρας, στα βόρεια με την επαρχία Πεδιάδος, στα δυτικά με την επαρχία Μονοφατσίου και στα νότια βρέχεται από το Λιβυκό Πέλαγος. Ολόκληρη η έκτασή της είναι ορεινή. Τα κύρια προϊόντα που παράγει είναι λάδι, κηπευτικά, χαρούπια και μπανάνες στις παραλιακές περιοχές .Υπάγεται εκκλησιαστικώς στη Μητρόπολη Αρκαλοχωρίου, Καστελλίου και Βιάννου, πλην της τοπικής κοινότητας Κάτω Σύμης  η οποία υπάγεται στη Μητρόπολη Ιεραπύτνης και Σητείας.

Ιστορικά στοιχεία
Την περίοδο της Ενετοκρατίας υπαγόταν στο νομό Ηρακλείου, που λεγόταν τότε territorio di Candia στην Castelliana Belvedere, ως και την περίοδο της Τουρκοκρατίας. Η έδρα της Καστελανίας ήταν το φρούριο Μπελβεντέρε, που σημαίνει Καλλιθέα. Ονομάστηκε έτσι από την πανοραμική θέα που πρόσφερε σε ολόκληρη την πεδιάδα, από την κορυφή του λόφου Κάστελος, στα βόρεια του χωριού Κάτω Καστελιανά, επί του οποίου ήταν το φρούριο. Οι ντόπιοι το έλεγαν Ριζόκαστρον και πολλές φορές έχουμε αναφορές σε αυτό με το όνομα Χρυσόκαστρο. Αυτό οικοδομήθηκε από Γενοβέζους και αναφέρεται σε έγγραφο του 1212. Μετά την εγκατάλειψη του φρουρίου, όταν απώλεσε τη στρατηγική του αξία, ιδρύθηκαν οι οικισμοί Κάτω και Απάνω Καστελιανά. Το 1583 αναφέρεται με 165 κατοίκους και με το όνομα Belvedre proprio.

Στη θέση του φρουρίου υπήρχαν τα ερείπια της αρχαίας πόλης Πριανσού και τα βενετικά οικοδομήματα του φρουρίου κτίστηκαν με οικοδομικά υλικά της. Κατά τον Οργανισμό Προσωρινής Πολιτείας του 1821 η Διοίκησις Ηρακλείας περιελάμβανε και το νομό Λασιθίου, άρα και την επαρχία Βιάννου. Το 1881 η Βιάννος υπαγόταν στη Διοίκηση Λασιθίου και ανήκε σε αυτήν ως το 1934, οπότε υπήχθη στο νομό Ηρακλείου, όπου ανήκει σήμερα.  

Το 1821 η επαρχία Βιάννου μετονομάστηκε σε Αρκαδία. Το 1867 με Οργανικό Νόμο έλαβε το όνομα Επαρχία Βιάννου, από την αρχαία πόλη Βίεννα.

Παραπομπές

Βιβλιογραφία
Το Ηράκλειον και ο Νομός του, εκδ. Νομ. Ηρακλείου.

Βιαννου

en:Viannos Province
Επαρχία Πεδιάδος

Η επαρχία Πεδιάδος κατέχει το βορειοανατολικό τμήμα του νομού Ηρακλείου. Πρόκειται για τη δεύτερη μεγαλύτερη σε έκταση επαρχία της Κρήτης. Ανατολικά συνορεύει με την  επαρχία Μιραμπέλου και με την επαρχία Λασιθίου, στα δυτικά με την επαρχία Τεμένους, στα νότια με την επαρχία Μονοφατσίου και την επαρχία Βιάννου. Στα βόρεια βρέχεται από το Κρητικό Πέλαγος. Τα κύρια προϊόντα που παράγει είναι λάδι, κρασί, σταφίδα και κηπευτικά. Η ονομασία της προέρχεται από το πεδινό της έδαφος και ειδικότερα από την πεδιάδα του Καστελίου. Υπάγεται εκκλησιαστικώς στη Μητρόπολη Κρήτης.

Ιστορικά στοιχεία
Η επαρχία αναφέρεται το 1271 σε έγγραφο με την ονομασία Castro di Pediada και όχι Castello, όπως όλα τα άλλα. Από αυτό μπορεί κανείς να συμπεράνει ότι στη θέση του castello di Pediada κτίστηκε από τους Βυζαντινούς φρούριο, καθώς οι Βυζαντινοί ονόμαζαν τα φρούρια κάστρα. Ανακαινίστηκε από τους Βενετούς και αποτέλεσε έδρα του castellano της castellania di Pediada και αργότερα ως χώρος αποθήκευσης των σιτηρών του Λασιθίου. Σήμερα δε σώζεται τίποτε. Στη θέση του κάστρου αυτού περίπου είναι η θέση του σημερινού Γυμνασίου στο Καστέλλι. Διασώθηκε μόνο το όνομα του χωριού. Το 1821 δόθηκε η ονομασία Χερρόνησος στην επαρχία, ωστόσο δεν επικράτησε.

Βιβλιογραφία
Το Ηράκλειον και ο Νομός του, εκδ. Νομ. Ηρακλείου.

Πεδ
Επαρχία Πυργιωτίσσης

Η επαρχία  Πυργιωτίσσης   βρίσκεται στη νοτιοδυτική άκρη του νομού Ηρακλείου και ορίζεται στα ανατολικά  και νότια από την επαρχία Καινούργιου και στα δυτικά από την επαρχία Αμαρίου και Αγίου Βασιλείου στο νομό Ρεθύμνου.  Επίσης, στα βόρεια συνορεύει με την επαρχία Μυλοποτάμου στον ίδιο νομό. Σε αυτήν ανήκει το δυτικό τμήμα της Μεσαράς και παράγονται πολλά κηπευτικά . Εκκλησιαστικώς υπάγεται στη Μητρόπολη Γορτύνης.

Ιστορικά στοιχεία
Η επαρχία οφείλει την ονομασία της σε ναό της Παναγίας της Πυργιώτισσας, ο οποίος υπήρχε πριν από το 1212 κοντά σε πύργο για την άμυνα της περιοχής από τους πειρατές.  Ο πύργος πιστεύεται ότι βρισκόταν πάνω από το ναό και καταγράφεται σε βενετικούς χάρτες κοντά στη θάλασσα και στο Γεροπόταμο, που ονομαζόταν εκείνη την εποχή Μαλονίτης. Το 1558 κάηκε και ξανακτίστηκε σε σχέδιο του Guilio Savorgnan. Αργότερα καταστράφηκε ξανά από Τούρκους πειρατές και σκεπάστηκε με άμμο. Σήμερα δε σώζεται τίποτα με εξαίρεση το ναό, ο οποίος κτίστηκε στα νεότερα χρόνια, στα ερείπια του παλαιού ναού της Παναγίας.

Βιβλιογραφία
Το Ηράκλειον και ο Νομός του, εκδ. Νομ. Ηρακλείου.

Πυργ
Επαρχία Καινούργιου

Η επαρχία Καινουργίου βρίσκεται στο νοτιοδυτικό τμήμα του νομού Ηρακλείου και συνορεύει στα ανατολικά με την επαρχία Μονοφατσίου, στα δυτικά με την επαρχία Πυργιωτίσσης, στα βόρεια με την επαρχία Μαλεβιζίου και με την επαρχία Μυλοποτάμου (η τελευταία στο νομό Ρεθύμνου) και από τα νότια με το Λιβυκό Πέλαγος. Στην εν λόγω επαρχία κείται η γονιμότερη περιοχή της πεδιάδας της Μεσαράς. Παράγονται κυρίως λάδι, σταφίδα, σιτηρά και άλλα.

Ιστορικά στοιχεία 
Η επαρχία οφείλει την ονομασία της στην ενετική ονομασία Castel Nuovo, το οποίο κτίστηκε από τον Γενοβέζο Ενρίκο Πεσκατόρε (1206) δυτικά του σημερινού οικισμού Καστέλλι, μεταξύ Αγίων Δέκα και Μοιρών. Η ονομασία του φρουρίου μεταφράστηκε στα ελληνικά ως Νέο (Καινούργιο) Καστέλι. Οι Βενετοί ονόμαζαν τις επαρχίες της Κρήτης από το όνομα του φρουρίου (castello), που είχαν στην καθεμιά. Συχνά αναφέρονται και οι ονομασίες Καινουρίου και Καινούργιου, οι οποίες θεωρούνται από μερικούς λανθασμένες. Με το όνομα Castel Nuovo αναφέρεται και σε ενετικό έγγραφο διανομής, το 1212. Τα τελευταία χρόνια ονομάστηκε Ψηλό Καστέλι.

Το φρούριο αποπειράθηκαν να το καταλάβουν χωρίς επιτυχία οι επαναστάτες κατά την Επανάσταση του Αγίου Τίτου, το 1364. Αργότερα, όπως έγινε και σε άλλα επαρχιακά φρούρια, το κάστρο αυτό εγκαταλείφθηκε και ερημώθηκε. Γύρω από το λόφο βρίσκονταν τα σπίτια από τα οποία σώζονται ερείπια και τέσσερις εκκλησίες. Στη δυτική πλευρά ήταν οι κατοικίες των Εβραίων. Σύμφωνα με την παράδοση, οι εκκλησίες ήταν 101.

Το 1821 η επαρχία μετονομάστηκε σε Γορτύνη, όμως το όνομα αυτό δεν μπόρεσε να επικρατήσει.

Βιβλιογραφία 
 Το Ηράκλειον και ο Νομός του, εκδ. Νομ. Ηρακλείου.

Καιν
Επαρχία Μαλεβιζίου

Η επαρχία  Μαλεβιζίου αποτελεί μία από τις επτά συνολικά επαρχίες του νομού Ηρακλείου. Κατέχει το βορειοδυτικό τμήμα του νομού και συνορεύει στα βόρεια με το Κρητικό Πέλαγος, στα ανατολικά με την επαρχία Τεμένους, στα νότια με τις επαρχίες Καινούργιου και Μονοφατσίου, ενώ στα δυτικά με την επαρχία Μυλοποτάμου στο νομό Ρεθύμνου. Τα εδάφη της επαρχίας είναι κυρίως γήλοφοι, που καλύπτονται από ελαιώνες και αμπελώνες. Παράγει τη μεγαλύτερη ποσότητα κρασιών και σταφίδας, εξ ου και η ονομασία πολύοινος. Ονομαστό είναι το κρασί μαλβαζία ή μαλεβιζιώτικο (malvasia, vin malvoisie). Εκκλησιαστικώς υπάγεται στην Αρχιεπισκοπή της Εκλησίας της Κρήτης.  Παλαιότερα, ως το 1821, υπαγόταν στην άλλοτε επισκοπή Κνωσού, η οποία και καταργήθηκε έπειτα από τη σφαγή του Μητροπολίτη από τους Τούρκους.

Ιστορικά στοιχεία
Το όνομα της επαρχίας οφείλεται στο φρούριο Castel Malvisin ή  Malvicino, από το οποίο σώζονται ερείπια σε λόφο, επάνω από τον οικισμό Κεραμούτσι. Η θέση λέγεται ακόμα και σήμερα Καστέλι. Σύμφωνα με την ετυμολογία, το φρούριο ήταν κακός γείτονας (ενετ. mal vicino) των επαναστατών. Νεότεροι ερευνητές απέδειξαν ότι η ονομασία οφείλεται στην πολιορκητική μηχανή malvesin, που ήταν σε χρήση κατά το Μεσαίωνα, είδος petriera, η οποία ονομαζόταν από τους Γάλλους και mauvais voisin. Το 1821 η επαρχία μετονομάστηκε επαρχία Κνωσού, ονομασία που δεν επικράτησε.

Βιβλιογραφία
Το Ηράκλειον και ο Νομός του, εκδ. Νομ. Ηρακλείου.

Μαλεβι

en:Malevizion Province
Λαοδίκη Β΄ της Συρίας

Η Λαοδίκη Β'  (3ος αι. π.Χ.) από τη Δυναστεία των Σελευκιδών ήταν βασίλισσα της Συρίας κατά την ελληνιστική εποχή. Ήταν αδελφή του Ανδρόμαχου, εγγονού του Σέλευκου Α΄ του Νικάτορος και πατέρα του επαναστάτη στρατηγού Αχαιού τού Νεότερου. Αποτέλεσε τη σύζυγο του βασιλιά Σέλευκου Β' του Καλλίνικου, ηγεμόνα των Σελευκιδών κατά την περίοδο 246 – 225 π.Χ..

Η βασιλεία του συζύγου της, τον οποίο και παντρεύτηκε το 246 π.Χ., χαρακτηρίστηκε από έναν σφοδρό πόλεμο με τους Πτολεμαίους, από την επανάσταση που κήρυξε ο αδελφός του, Αντίοχος Ιέραξ, καθώς και από διάφορα πλήγματα στην εδαφική ακεραιότητα του κράτους. Η Λαοδίκη έφερε στον κόσμο δύο αγόρια, που ανέβηκαν διαδοχικά στο θρόνο: τον Σέλευκο Γ΄ τον Κεραυνό και τον Αντίοχο Γ΄ τον Μέγα, ο οποίος και αποκατέστησε μεγάλο μέρος των χαμένων εδαφών της αυτοκρατορίας. Ακόμη είχε δύο κόρες, εκ των οποίων η μία ονομαζόταν Αντιοχίς και παντρεύτηκε τον βασιλιά Ξέρξη της Αρμενίας.

Οικογένεια
Παντρεύτηκε τον γιο τού εξαδέλφου της, τον Σέλευκο Β΄ Καλλίνικο της Αυτοκρατορίας των Σελευκιδών και είχε τέκνα:
 Σέλευκος Γ΄ Κεραυνός π. 243 - 223 π.Χ., βασιλιάς της Αυτοκρατορίας των Σελευκιδών.
 Αντίοχος Γ΄ ο Μέγας π. 241 - 187 π.Χ., βασιλιάς της Αυτοκρατορίας των Σελευκιδών.
 Αντιοχίς, παντρεύτηκε τον Ξέρξη των Οροντιδών βασιλιά της Σωφηνής και Κομμαγηνής.

Χρονολόγιο 
{| class="wikitable"
|-
! Έτος (π.Χ.) !! Γεγονός 
|-
| colspan="4" bgcolor="#000000"|
|-
!
| Γέννηση της Λαοδίκης Β' .
|-
! 246 π.Χ.
| Γάμος με τον Σέλευκο Β' Καλλίνικο.
|-
! 243 π.Χ.
| Γέννηση του γιου τους, Σέλευκου Γ' Κεραυνού.
|-
! 241 π.Χ.
| Λήξη του Τρίτου Συριακού Πολέμου, ανάμεσα στους Σελευκίδες και τους Πτολεμαίους.
|-
! π. 241 π.Χ.
| Γέννηση του Αντίοχου Γ' του Μεγάλου.
|-
! 240 π.Χ.
| Ο Αντίοχος Ιέραξ πραγματοποιεί επανάσταση κατά του αδερφού του, βασιλιά Σέλευκου Β'. 
|-
! 225 π.Χ.
| Ο Σέλευκος Γ' ανεβαίνει στο θρόνο της Συρίας διαδεχόμενος τον πατέρα του.
|-
! 222 π.Χ.
| Ο Αντίοχος Γ' ανεβαίνει στο θρόνο της Συρίας διαδεχόμενος τον αδερφό του.
|}

Πηγές 
 Η αγγλόφωνη wikipedia.
 www.livius.com, Laodice II
 Πολύβιος, Ιστορίες, Evelyn S. Shuckburgh (μετάφραση), Λονδίνο – Νέα Υόρκη, (1889)
 Γουίλιαμ Σμιθ, Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology, "Laodice (3)", Βοστώνη, (1867)

Δείτε Επίσης 
 Δυναστεία των Σελευκιδών
 Αυτοκρατορία των Σελευκιδών
 Ελληνιστική Περίοδος

Δυναστεία των Σελευκιδών
Βασίλισσες και Πριγκίπισσες της Συρίας με ελληνική καταγωγή
Ελληνίδες Βασίλισσες και Πριγκίπισσες Ελληνιστικής περιόδου
Τρέντο (επαρχία)

Η επαρχία του Τρέντο (ιταλικά: Provincia autonoma di Trento) είναι μία από τις δύο επαρχίες που αποτελούν την περιφέρεια του Τρεντίνο-Άλτο Άντιτζε στην Ιταλία. Η έκτασή της είναι 6.212 τ.χλμ. και ο πληθυσμός της ανέρχεται σε 513.357 κατοίκους (2008). Έδρα της επαρχίας είναι το Τρέντο ή Τρίδεντο (Trento). Συνολικά, η επαρχία αριθμεί 223 δήμους.

Μαζί με την επαρχία του Μπολτζάνο και τις περιοχές του Βόρειου και Ανατολικού Τιρόλου στην Αυστρία, συνιστούν την ευρωπεριφέρεια της ιστορικής περιοχής του Τιρόλου.

Συνορεύει βόρεια με την επαρχία του Μπολτζάνο, ανατολικά και νότια με την περιφέρεια του Βένετο (επαρχίες του Μπελούνο, της Βιτσέντσα και της Βερόνας) και δυτικά με τη Λομβαρδία (επαρχίες της Μπρέσια και του Σόντριο).

Κύριοι Δήμοι

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 Τουριστικός οδηγός

Επαρχίες του Τρεντίνο-Άλτο Άντιτζε
Μάριο Μπόνι

Ο Μάριο Μπόνι είναι Ιταλός πρώην καλαθοσφαιριστής γεννημένος στις 30 Ιουνίου 1963. Με ύψος 2,00 μέτρα αγωνιζόταν στη θέση του σούτινγκ γκαρντ και του σμολ φόργουορντ.

Το παιχνίδι του χαρακτηριζόταν από τον εκρηκτικό χαρακτήρα και τη μαχητικότητά του. Το πάθος του για τη νίκη τον έκανε αγαπητό στην κερκίδα. Από το 1996 έως το 1998 αγωνίστηκε στον Άρη και και κατέκτησε το Κύπελλο Κόρατς το 1997 και το Κύπελλο Ελλάδας το 1998. 

Το καλύτερο παιχνίδι του με τον Άρη το έκανε εναντίον της Μπενετόν Τρεβίζο στον ημιτελικό του κυπέλλου Κόρατς στο Παλαβέρντε το 1997. Ο Μάριο Μπόνι σημείωσε 25 πόντους με 4 τρίποντα απέναντι στην Μπενετόν του Μάικ Ντ'Αντόνι και των σπουδαίων πακτών όπως ο Ζέλικο Ρέμπρατσα και ο Χένρι Ουίλιαμς και οδήγησε τον Άρη σε μια ανέλπιστη αλλά καθόλα άξια πρόκριση στον τελικό του κυπέλλου Κόρατς. 

Στον τελικό του κυπέλλου Κόρατς απέναντι στην Τόφας Μπούρσα σημείωσε 16 πόντους στη Θεσσαλονίκη και 20 στην Προύσα.

Ομάδες 
 1982-1983 Pallacanestro Piacenza  
 1983-1985 Pallacanestro Vigevano  
 1985-1994  Montecatini Basket  
 1994-1995 Memphis Fire  
 1995 Yakima Sun City  
 1995-1996  Montecatini Basket  
 1996-1997  Άρης
 1997-1998  Άρης
 1998  Virtus Roma  
 1998-1999  Virtus Roma  
 1999-2000 Los Lobos Cantabria  
 2000-2002  Roseto  
 2002-2004  Teramo  
 2004-2005  Virtus Bologna  
 2005-2006  Montecatini Basket  
 2006- Casalpusterlengo

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
Serie A
eurobasket.com

Ιταλοί καλαθοσφαιριστές
Καλαθοσφαιριστές Εθνικής Ιταλίας Καλαθοσφαιριστές Άρη
Καλαθοσφαιριστές Βίρτους Ρόμα
Καλαθοσφαιριστές Ροζέτο Σαρκς
Καλαθοσφαιριστές Βίρτους Μπολόνια
Καλαθοσφαιριστές ιταλικών συλλόγων
Ξένοι καλαθοσφαιριστές στην Ελλάδα
Ίλος του Δαρδάνου

Στην Αρχαία ελληνική μυθολογία ο Ίλος ήταν βασιλιάς των Δάρδανων. Ο Ίλος ήταν εγγονός του Δία και ένα από τα τέσσερα παιδιά του Δαρδάνου και της Βατείας, κόρης του Τεύκρου. Τα αδέλφια του ήταν ο διάδοχος του Εριχθόνιος της Τρωάδος και πιθανότατα ο Ζάκυνθος από τον οποίο πήρε το όνομα του η νήσος Ζάκυνθος. Ο Ίλος μετά από μακρόχρονη και ευημερούσα βασιλεία πέθανε χωρίς να αφήσει παιδιά, τον διαδέχθηκε ο δεύτερος αδελφός του Εριχθόνιος που έγινε ο προπάτορας της βασιλικής δυναστείας της Τροίας. Ο εγγονός τπυ Εριχθόνιου Ίλος του Τρώα πήρε προς τιμήν του το όνομα του και ίδρυσε την Τροία. Ο Όμηρος καταγράφει σε μερικά σημεία την τοποθεσία που βρισκόταν ο τάφος του Ίλου στο μέσο της πεδιάδας της Τροίας.

Παραπομπές

Πηγές

Emmy Patsi-Garin: «Επίτομο λεξικό Ελληνικής Μυθολογίας», εκδ. οίκος Χάρη Πάτση, Αθήνα 1969
Dictys Cretensis, from The Trojan War. The Chronicles of Dictys of Crete and Dares the Phrygian translated by Richard McIlwaine Frazer, Jr. (1931-). Indiana University Press. 1966. Online version at the Topos Text Project.
Dionysus of Halicarnassus, Roman Antiquities. English translation by Earnest Cary in the Loeb Classical Library, 7 volumes. Harvard University Press, 1937-1950. Online version at Bill Thayer's Web Site
Dionysius of Halicarnassus, Antiquitatum Romanarum quae supersunt, Vol I-IV. . Karl Jacoby. In Aedibus B.G. Teubneri. Leipzig. 1885. Greek text available at the Perseus Digital Library.
Homer, The Iliad with an English Translation by A.T. Murray, Ph.D. in two volumes. Cambridge, MA., Harvard University Press; London, William Heinemann, Ltd. 1924. Online version at the Perseus Digital Library.
Homer, Homeri Opera in five volumes. Oxford, Oxford University Press. 1920. Greek text available at the Perseus Digital Library.
Pseudo-Apollodorus, The Library with an English Translation by Sir James George Frazer, F.B.A., F.R.S. in 2 Volumes, Cambridge, MA, Harvard University Press; London, William Heinemann Ltd. 1921. Online version at the Perseus Digital Library. Greek text available from the same website.

Ιλος του Δαρδ
Νίκος Μήλας

Ο Νίκος Μήλας (Αθήνα, 9 Ιουλίου 1928 - Αθήνα, 22 Ιουλίου 2019) ήταν Έλληνας καλαθοσφαιριστής και προπονητής.

Καριέρα αθλητή

Σε ομάδα 
Υπήρξε τεχνίτης και ντριμπλέρ με έφεση στις προσποιήσεις και τα σουτ. Αγωνίστηκε στον Παναθηναϊκό και κατέκτησε 3 πρωταθλήματα Ελλάδας (1950, 1951, 1954).

Εθνική Ελλάδας 
Ήταν μέλος της Εθνικής Ελλάδας Μπάσκετ σε 8 αγώνες. Συμμετείχε στο Ευρωμπάσκετ 1949 στην Αίγυπτο, όπου κατέκτησε το χάλκινο μετάλλιο, και στο Ευρωμπάσκετ 1951. Συμμετείχε επίσης στους Μεσογειακούς αγώνες 1951 και στους Θερινούς Ολυμπιακούς αγώνες 1952 στο Ελσίνκι (η τότε Εθνική Ελλάδας γνώρισε δυο ήττες, ενάντια στην Ουγγαρία και στο Ισραήλ).

Καριέρα προπονητή 
Το 1961 κατέκτησε το πρωτάθλημα Ελλάδος από τη θέση του προπονητή του Παναθηναϊκού. Ήταν προπονητής της ΑΕΚ το 1968, όταν κατέκτησε το Κύπελλο Κυπελλούχων της FIBA το 1967-68, στο Καλλιμάρμαρο ενάντια στην τσεχοσλοβάκικη υπερδύναμη της δεκαετίας του 1960, Slavia VŠ Praha.

Στον πάγκο της ΑΕΚ, κατέκτησε 2 πρωταθλήματα Ελλάδας το 1968 και το 1970 (ο τίτλος του 1970 ήταν ο τελευταίος για την ομάδα μέχρι την κατάκτηση του επόμενου τίτλου το 2002). Την σεζόν 1969-1970, ο Μήλας οδήγησε την ΑΕΚ στα ημιτελικά του Κυπέλλου Κυπελούχων της FIBA όπου η ομάδα του ηττήθηκε από την γαλλική Vichy (ήττα με 60-78 στη Γαλλία και νίκη με 74-65 στην Αθήνα).

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 
 ΣΕΓΑΣ

Έλληνες καλαθοσφαιριστές
Έλληνες προπονητές καλαθοσφαίρισης
Καλαθοσφαιριστές Εθνικής Ελλάδας
Καλαθοσφαιριστές ΠΑΟ
Προπονητές καλαθοσφαίρισης ΠΑΟ
Προπονητές καλαθοσφαίρισης ΑΕΚ
Καλαθοσφαιριστές στους Μεσογειακούς Αγώνες 1951
Καλαθοσφαιριστές στους Θερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες 1952
Μονή Αγίου Παντελεήμονος Ηρακλείου

Ο Άγιος Παντελεήμων είναι μονή στην περιοχή της Κοινότητας Φόδελε του Δήμου Μαλεβιζίου στην Περιφεριακή Ενότητα Ηρακλείου της Κρήτης.  Βρίσκεται σε υψόμετρο 170 μ. μέσα σε τοπίο με πλούσια βλάστηση. Η πρόσβαση μπορεί να γίνει μέσω διακλάδωσης 3.5 χλμ. δεξιά από το 21,5 χλμ. της κεντρικής αρτηρίας Ηρακλείου. Ο ναός είναι δίκλιτος, καμαροσκέπαστος σε σχήμα βασιλικής. Αρχικά κτίστηκε το νότιο κλίτος, στη μνήμη του ιαματικού Παντελεήμονα. Στη συνέχεια επεκτάθηκε και το βόρειο κλίτος καθιερώθηκε στη μνήμη του  Αγίου Αντωνίου σε ανάμνηση της παλαιάς μονής. Στα δεξιά της κυρίας εισόδου βρίσκεται εντοιχισμένη η επιγραφή ΣΤΕΝΗ Η ΠΥΛΗ ΚΑΙ ΤΕΘΛΙΜΕΝΗ Η ΟΔΟΣ Η ΑΓΟΥΣΑ ΕΙΣ ΤΗΝ ΖΩΗΝ. 1677. Αυτή αντανακλά την αγωνία των Χριστιανών της εποχής εκείνης κατά την περίοδο του τρόμου.

Ιστορία 

Η μονή ιδρύθηκε στις αρχές της Τουρκοκρατίας από τους μοναχούς Μακάριο, Κοσμά και Ιερεμία, που ήρθαν από το παλιό μοναστήρι του Αγίου Αντωνίου, κοντά στο χωριό Σίσες Μυλοποτάμου, η οποία καταστράφηκε από τους Τούρκους. Στην είσοδο του μοναστηριού βρίσκεται επιγραφή με χρονολογία το 1677. Στο ναό βρίσκονται ενδιαφέρουσες εικόνες, όπως ο Μέγας Αρχιερεύς (1837), η Ρίζα του Ιεσσαί (1782), ο Άγιος Δημήτριος (1762), καθώς επίσης και ο Άγιος Γεώργιος, φιλοτεχνημένη από τον Τζώρτζη Καστροφύλακα. 

Το 1859 ήταν ηγούμενος της μονής ο Χατζή Νεόφυτος Πεδιώτης, από την Αχλάδα, δραστήριος κληρικός. Φρόντισε για να πλουτίσει η μονή με τις αγορές κτημάτων και έλαβε μέρος στη μάχη στο Σερβιλί, το 1866Λ. Ο ηγούμενος πολέμησε σώμα με σώμα με τους Τούρκους και σώθηκε, σύρθηκε στο φαράγγι του Αλμυρού, θεραπεύτηκε και είδε την απελευθέρωση της Κρήτης. Απεβίωσε το 1906.

Στον Άγιο Παντελεήμονα εγκαταστάθηκε το στρατηγείο του Πετροπουλάκη το Δεκέμβριο του 1866 και αποθηκεύτηκαν στο σημείο αυτό 800 κιβώτια με πολεμοφόδια που μεταφέρθηκαν με τα πλοία "Πανελλήνιον" και "Ύδρα". Σύμφωνα με ορισμένους συγγραφείς (Καλογερόπουλος, Κύρου) που ασχολήθηκαν με το Δομήνικο Θεοτοκόπουλο υποστήριξαν ότι ο μεγάλος Κρητικός ζωγράφος έμαθε στο σημείο αυτό την αγιογραφία, πράγμα που δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα, διότι όταν ζούσε ο ζωγράφος στην Κρήτη, το μοναστήρι δεν είχε οικοδομηθεί ακόμη.

Παραπομπές

Πηγές 
Το Ηράκλειον και ο Νομός του, εκδ. Νομ. Ηρακλείου.

Παντελεημ
Δήμος Γαζίου
Δήμος Μαλεβιζίου
Μονή Αγίου Αντωνίου Βροντησίου

Η Ιερά Μονή Βροντισίου  (νεότερη γραφή: Βροντησίου)  είναι ανδρική μονή στην Κοινότητα Ζαρού του Δήμου Φαιστού στην Περιφερειακή Ενότητα Ηρακλείου της Κρήτης. Ανήκε στην επαρχία Καινούργιου του νομού Ηρακλείου. Βρίσκεται ανάμεσα στα χωριά Ζαρός και Βορίζα, στους νότιους πρόποδες του Ψηλορείτη, σε υψόμετρο 550 μέτρων, σε τοπίο με πανοραμική θέα προς Μεσσαρά και στα Αστερούσια Όρη.  Ο δίκλιτος ναός είναι αφιερωμένος στον Άγιο Αντώνιο και στην Αναψηλάφηση του Αποστόλου Θωμά. Υπήρξε Μετόχιο της Μονής Βαρσαμόνερου αλλά δεν είναι εξακριβωμένο πότε ιδρύθηκε. Το 2001 απεγράφησαν 3 άτομα.

Περιγραφή

Η μονή περιβάλλεται από τείχος, ενώ η αυλόθυρα καταστράφηκε το 1913. Η τελευταία ήταν από μάρμαρο και είχε ανάγλυφη την εικόνα του Χριστού με το ευαγγέλιο.

Στην εξωτερική είσοδο υπάρχει μαρμάρινη κρήνη του 15ου αιώνα, με ανάγλυφη παράσταση των Πρωτόπλαστων στον Παράδεισο, τον Παντοκράτορα και τέσσερις ακόμα μορφές, που συμβολίζουν τους ποταμούς της Εδέμ. Εξαιτίας της κρήνης αυτής, οι Τούρκοι αναφέρουν τη μονή με το όνομα Σαντριβανλί μοναστίρ.  

Το καμπαναριό της μονής είναι ιταλικού ρυθμού και συγκαταλέγεται στα αρχαιότερα κωδονοστάσια στην Κρήτη. Βρίσκεται εκτός ναού και είναι στεγασμένο με τόξα. Ο ναός ήταν τοιχογραφημένος, ωστόσο ελάχιστες τοιχογραφίες διασώζονται και χρονολογούνται από το 14ο αιώνα.

Ιστορικά στοιχεία

Ίδρυση
Μαρτυρίες για τη μονή υπάρχουν σε γραπτά του 1400. Φαίνεται ότι μετά το 1500 η Μονή Βαρσαμόνερου άρχισε να παρακμάζει και τότε ήκμασε το Βροντίσι. Το όνομα οφείλεται στον ιδρυτή της, που ονομαζόταν Βροντίσης. Σε έγγραφο του 1323 αναφέρονται 4 ιερείς του Χάνδακα με αυτό το όνομα Λέγεται ότι ο ζωγράφος Μιχαήλ Δαμασκηνός (16ος-17ος αιώνας) υπήρξε μοναχός στο μοναστήρι αυτό.

Τουρκοκρατία
Έπειτα από την κατάληψη της Κρήτης από τους Τούρκους το 1645 η Μονή Αρκαδίου ερημώθηκε και οι μοναχοί της αναζήτησαν καταφύγιο στο Βροντίσι, όπως αναφέρεται και από τον Μπουνιαλή.

Εξαιτίας της θέσης του, το μοναστήρι χρησιμοποιήθηκε ως επαναστατικό κέντρο κατά τις κρητικές επαναστάσεις του 19ου αιώνα. Το 1866 εγκαταστάθηκε στο Βροντίσι το στρατηγείο του Κόρακα και από το σημείο αυτό κηρύχθηκε η επανάσταση στην Κεντρική και στην Ανατολική Κρήτη. Αργότερα σφαγιάστηκαν οι μοναχοί, κάηκαν 300 ελαιόδεντρα και τα σιτηρά και το μοναστήρι εγκαταλείφθηκε. Ο Σαδιά Αγάς από το Ζαρό μετέτρεψε τη μονή σε μαντρί για τα πρόβατά του.

Βιβλιογραφία

Το Ηράκλειον και ο Νομός του, εκδ. Νομ. Ηρακλείου.

Παραπομπές

Βροντι
Δήμος Ζαρού
Ιερά Μονή Κοιμήσεως της Θεοτόκου Αγκαράθου

Η Ιερά Μονή Παναγίας Αγκαράθου είναι Μονή καθιερωμένη στην Κοίμηση της Θεοτόκου, που υπάγεται στην Κοινότητα Σαμπά του Δήμου Μινώα Πεδιάδος στην Περιφεριακή Ενότητα Ηρακλείου της Κρήτης. Η θέση της είναι στην επαρχία Πεδιάδος στα νοτιοδυτικά του υψώματος Σωρός Παντελή , σε υψόμετρο 538 μ. Σήμερα είναι ενοριακή και η απόστασή της από το Ηράκλειο είναι 22,8 χλμ. Διαθέτει ξενώνα. Ο ναός είναι δίκλιτος και το άλλο κλίτος είναι καθιερωμένο στον Άγιο Μηνά. Το 2011 απεγράφησαν 28 άτομα.

Ιστορικά στοιχεία

Ο Ναός ανεγέρθηκε εκ βάθρων στη θέση παλαιότερου ναού και εγκαινιάστηκε το 1894. Το Μάρτιο του 1893 γκρεμίστηκε από καταιγίδα το καμπαναριό του ναού και ανοικοδομήθηκε ξανά.

Δεν είναι γνωστό πότε ιδρύθηκε η Μονή. Είναι από τις αρχαιότερες στην Κρήτη. Αναφέρεται σε χειρόγραφο του 1532 στη Μαρκιανή Βιβλιοθήκη της Βενετίας.  Επίσης, αναφέρεται και σε συμβόλαιο του 1538 και από τον Cornelius. Στη βόρεια πύλη της μονής υπάρχει η χρονολογία 1585 και στη νότια το 1583. Κοντά στη σημερινή είσοδο αναγράφεται σε σαρκοφάγο το έτος 1554 και η επιγραφή ΘΕΟΔΩΡΟ ΤΟΥΜΠΑ. Στα δεξιά της εισόδου βρίσκεται θολωτή αποθήκη με επιγραφή που γράφει ότι το παρόν είναι έργο του Μαξίμου Λουκάρεως (αδερφού του Κύριλλου Λούκαρη) και τη χρονολογία 1628.

Κατά την περίοδο της Ενετοκρατίας το μοναστήρι αποτέλεσε φυτώριο παιδείας. Ηγούμενοι στη μονή διετέλεσαν πολλοί, που αργότερα κατέλαβαν πατριαρχικούς θρόνους, όπως ο Μελέτιος Πηγάς, Πατριάρχης Αλεξανδρείας και ο Κύριλλος Λούκαρης. Τα κειμήλια , μεταξύ των οποίων και η αρχαιότατη εικόνα της Παναγίας της Ορφανής, και τα έγγραφα της Μονής μεταφέρθηκαν στα Κύθηρα. 

Το μοναστήρι διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο και κατά τον πόλεμο εναντίον των Τούρκων. Το 1646 καταρτίστηκε σώμα Κρητικών από τον τότε ηγούμενο Αθανάσιο Χριστόφορο και πολέμησε κατά των Τούρκων. Κατά την Τουρκοκρατία ο πρώτος Μητροπολίτης Κρήτης, Νεόφυτος Πατελάρος, έδρευε στην Αγκάραθο και κατόρθωσε να ανασταλεί η διαταγή για την καταστροφή του μοναστηριού, χάρη στις φιλικές σχέσεις με τον Πασά Αχμέτ Κιοπρουλί.

Εντός του Ηγουμενείου της Ιεράς Μονής υπάρχει η Αιθούσα «Πατριάρχης Θεόδωρος Β’, ο Κρης και Αγκαραθίτης» Στην Αίθουσα αυτή εκτίθενται αφιερώματα, πατριαρχικά άμφια, τιμητικές διακρίσεις και προσωπικά αντικείμενα του Μακαριωτάτου, τα οποία δώρησε στη Μονή.

Στους αδερφούς της Μονής συγκαταλέγονται ο Πάπας και Πατριάρχης Αλεξανδρείας και πάσης Αφρικής Θεόδωρος Β΄ και οι Μητροπολίτες Γορτύνης και Αρκαδίας Μακάριος, Αρκαλοχωρίου, Καστελλίου και Βιάννου Ανδρέας, Πέτρας και Χερρονήσου Γεράσιμος, Ρόδου Κύριλλος, Ηλιουπόλεως Θεόδωρος, Νέας Ζηλανδίας Μύρων και οι Επίσκοποι Ζηνουπόλεως Ιάκωβος και Αβύδου Γρηγορίος.

Βιβλιογραφία
Το Ηράκλειον και ο Νομός του, εκδ. Νομ. Ηρακλείου.

Παραπομπές

Αγκαραθ
Δήμος Θραψανού
Δήμος Μινώα Πεδιάδας