Μπέλγκοροντ (υποβρύχιο)

Το Μπέλγκοροντ (πλήρης ονομασία: K-329 Belgorod) () είναι ένα τροποποιημένο σχέδιο του ρωσικού πυρηνικού υποβρυχίου κλάσης Oscar II (ονομασία του NATO ). Αρχικά ναυπηγήθηκε τον Ιούλιο του 1992 ως υποβρύχιο πυραύλων κρουζ Project 949A (ονομασία Oscar II class του ΝΑΤΟ), αλλά αργότερα επανασχεδιάστηκε και το μερικώς κατασκευασμένο κύτος χρησιμοποιήθηκε για να αναδιαμορφωθεί ως σκάφος ειδικών επιχειρήσεων, ικανό να χειρίζεται μη επανδρωμένα υποβρύχια οχήματα. Το σκάφος επανατοποθετήθηκε τον Δεκέμβριο του 2012. Λόγω της χρόνιας υποχρηματοδότησης, η κατασκευή του ανεστάλη και στη συνέχεια συνεχίστηκε με χαμηλό ρυθμό προόδου, προτού το πλοίο επανασχεδιαστεί ώστε να γίνει ένα μοναδικό σκάφος - το πρώτο ρωσικό υποβρύχιο πέμπτης γενιάς, σύμφωνα με το Υπουργείο Άμυνας. Το K-329 Belgorod, μαζί με το ωκεάνιο σύστημα πολλαπλών χρήσεων Status-6, ήταν ένα από τα τελευταία οπλικά συστήματα που παρουσίασε ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν κατά την ετήσια ομιλία του την 1η Μαρτίου 2018. Δοκιμάστηκε στη θάλασσα το 1H2022 και τέθηκε σε λειτουργία από το ρωσικό ναυτικό τον Ιούλιο του 2022. Το υποβρύχιο παραδόθηκε στο Ρωσικό Ναυτικό στις 8 Ιουλίου 2022.

Σύμφωνα με πληροφορίες, το Μπέλγκοροντ θα είναι το πρώτο υποβρύχιο που θα χρησιμοποιεί το ωκεάνιο σύστημα πολλαπλών χρήσεων Status-6.

Κατασκευή 
Η κατασκευή του υποβρυχίου ξεκίνησε αρχικά στις 24 Ιουλίου 1992 στα ναυπηγεία του Σεβεροντβίνσκ ως υποβρύχιο με αριθμό 664 της κλάσης πυραυλικών υποβρυχίων κρουζ "Oscar II".

Στις 6 Απριλίου 1993, το υποβρύχιο 664 έλαβε το τιμητικό όνομα Μπέλγκοροντ από τη ρωσική πόλη με αυτό το όνομα και τον τακτικό προσδιορισμό K-139. Το 1995 άρχισε η εκπαίδευση του πληρώματος στο 510ο Κέντρο Ναυτικής Εκπαίδευσης με έδρα το Ομπνίνσκ, το οποίο φέρει το όνομα του Λ. Γ. Οσιπένκο του ρωσικού ναυτικού, αλλά το 1997 η κατασκευή του αναβλήθηκε λόγω της σοβαρής οικονομικής κρίσης μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης (με το υποβρύχιο να έχει ολοκληρωθεί κατά τα τρία τέταρτα), κυρίως για οικονομικούς λόγους. Στις 22 Ιανουαρίου 1998, το πλήρωμα διαλύθηκε και το ημιτελές κύτος τέθηκε σε ναρκοθεσία. Η απώλεια του αδελφού πλοίου του Belgorod K-141 "Kursk" το 2000 οδήγησε στην απόφαση να συνεχιστεί η κατασκευή του "Μπέλγκοροντ" σε αντικατάσταση του Kursk, αναβαθμισμένου με τις προδιαγραφές του Project 949AM. Μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2004 το κύτος ήταν ως επί το πλείστον ολοκληρωμένο, ενώ έλειπαν η μονάδα παραγωγής ενέργειας, ο εξοπλισμός και τα πυραυλικά σιλό. Τα 100 εκατομμύρια ρούβλια που παρείχε το Υπουργείο Άμυνας ήταν ανεπαρκή και η Sevmash αναγκάστηκε να επενδύσει δικούς της οικονομικούς πόρους για να καλύψει το έλλειμμα. Η Sevmash, με δική της πρωτοβουλία, συνέχισε την κατασκευή με αργούς ρυθμούς.

Η κατασκευή του "Μπέλγκοροντ" περιλαμβανόταν στο επενδυτικό σχέδιο του Υπουργείου Άμυνας για το 2006, αλλά κατά τη διάρκεια της επίσκεψης του Υπουργού Άμυνας Σεργκέι Ιβάνοφ στο ναυπηγείο στις 20 Ιουλίου 2006 ήρθε η είδηση ότι αποφασίστηκε να μην τεθεί το υποβρύχιο σε λειτουργία στο ρωσικό ναυτικό. Μέχρι τότε, το Μπέλγκοροντ είχε ολοκληρωθεί κατά 80%. Το Υπουργείο Άμυνας εξέτασε άλλες επιλογές για την ολοκλήρωση του υποβρυχίου, συμπεριλαμβανομένης της πώλησής του στο Ινδικό Ναυτικό, το οποίο θα χρηματοδοτούσε την ολοκλήρωση του σκάφους.

Το 2009, εξετάστηκε το ενδεχόμενο επανασχεδιασμού του υποβρυχίου και του οπλισμού του με πυραύλους κρουζ που αναπτύχθηκαν αρχικά για τα υποβρύχια κατηγορίας Yasen του σχεδίου 885. Στις αρχές του 2012, ο Αρχηγός του Ρωσικού Ναυτικού, Ναύαρχος Βλάντιμιρ Βισότσκι, δήλωσε ότι το Μπέλγκοροντ θα ολοκληρωθεί ως πλοίο "ειδικών έργων". Στις 20 Δεκεμβρίου 2012, η εν λόγω προδιαγραφή έλαβε την επίσημη ονομασία Project 09852. Το υποβρύχιο είχε προγραμματιστεί να τεθεί σε λειτουργία στο Πολεμικό Ναυτικό το 2018 και το πλήρωμα συγκροτήθηκε και πάλι τον Νοέμβριο του ίδιου έτους.

Στις 23 Απριλίου 2019, το "Μπέλγκοροντ" βγήκε από την στεγασμένη δεξαμενή ξηράς αποβάθρας και τέθηκε σε πλωτή κατάσταση. Διοικητής του πλοίου εκείνη την εποχή ήταν ο πλοίαρχος 1ου βαθμού Anton Alyokhin. Κατά τη διάρκεια του 2019, το υποβρύχιο επρόκειτο να ολοκληρώσει τον εξοπλισμό του, τις δοκιμές του πυρηνικού αντιδραστήρα και τις δοκιμές αξιοπλοΐας. Τον Ιούνιο του 2020, μια πηγή ανέφερε ότι "βρίσκεται σε λειτουργία", αν και αυτό φαίνεται να είναι ανακριβές. Άλλοι πρότειναν ότι ήταν ακόμη σε φάση εξοπλισμού (ενδεχομένως συμπεριλαμβανομένων των θαλάσσιων δοκιμών). Τον Ιανουάριο του 2021, ο γενικός διευθυντής της ρωσικής ναυπηγικής εταιρείας Sevmash, Μίκαϊλ Μπουντνιτσένκο, δήλωσε ότι οι δοκιμές στο Μπέλγκορντ συνεχίζονται. Τα σχέδια να τεθεί το υποβρύχιο σε λειτουργία στο ρωσικό ναυτικό το 2020 και να εισαχθεί επίσημα το σύστημα Poseidon το 2021 δεν υλοποιήθηκαν. Δημοσίευμα του επίσημου ρωσικού κρατικού πρακτορείου TASS από τον Απρίλιο του 2021 αναφέρει ένα νέο στόχο του ρωσικού υπουργείου Άμυνας να στείλει το K-329 σε υπηρεσία στη ζώνη του Ειρηνικού. Οι πληροφορίες αυτές θα μπορούσαν να επιβεβαιώσουν τα προβλήματα που παρουσιάστηκαν με το υποβρύχιο Losharik και τη μετατόπιση στο παρασκήνιο των επιχειρήσεων που προβλέπονται στην αρκτική υφαλοκρηπίδα. Επίσης, τον Απρίλιο του 2021, ο στρατιωτικός αναλυτής H. I. Sutton ανέφερε ότι είχε βγει από το νερό και είχε επιστρέψει στην αίθουσα κατασκευών. Στις 25 Ιουνίου 2021 το "Μπέλγκοροντ" έφυγε για πρώτη φορά από το ναυπηγείο Σεβεροντβίνσκ σε δοκιμαστικό καθεστώς από τον κατασκευαστή Sevmash. Το υποβρύχιο παραδόθηκε στο Ρωσικό Ναυτικό στις 8 Ιουλίου 2022.

Το Μπέλγκοροντ εντάχθηκε στην 29η Μεραρχία Υποβρυχίων. Το τμήμα είναι ένας ειδικός σχηματισμός, ο επιχειρησιακός βραχίονας της Κύριας Διεύθυνσης Ερευνών Βαθέων Θαλασσών (GUGI), η οποία υπάγεται απευθείας στο ρωσικό Υπουργείο Άμυνας.

Χαρακτηριστικά

Σχεδιασμός 
Κατά τη διαδικασία κατασκευής το αρχικό κύτος μήκους 154 μέτρων επιμηκύνθηκε στα 184 μέτρα (δηλαδή σχεδόν 11 μέτρα περισσότερο από τα SSBN του Project 941 - τα μεγαλύτερα υποβρύχια που έχουν κατασκευαστεί στην παγκόσμια ιστορία) με πλάτος 18,2 μέτρα. Τον Ιούνιο του 2019, ο Αμερικανός στρατιωτικός εμπειρογνώμονας H. I. Sutton δημοσίευσε δορυφορικές εικόνες του ναυπηγείου Sevmash, στις οποίες φαίνεται το K-329 "Μπέλγκοροντ" μαζί με το K-549 "Knyaz Vladimir" του σχεδίου Borey, με το Μπέλγκοροντ να είναι εμφανώς μακρύτερο και φαρδύτερο.

Εξοπλισμός 
Στις 11 Νοεμβρίου 2015, το έργο Status-6 Oceanic Multipurpose System αποκαλύφθηκε επίσημα στο κοινό.  Η αρχική ονομασία του Status-6 άλλαξε έκτοτε σε Poseidon (ονομασία ρωσικών οπλικών συστημάτων 2M39 και το όνομα αναφοράς του ΝΑΤΟ Kanyon έχει εκχωρηθεί). 

Το τηλεχειριζόμενο υποβρύχιο όχημα τύπου Poseidon έχει εμβέλεια 10.000 km, μπορεί να καταδυθεί σε βάθος 1.000 μέτρων και έχει σχεδιαστεί για να παρέχει πυρηνικές κεφαλές για την καταστροφή παράκτιας υποδομής ως δεύτερη επιλογή πυρηνικού χτυπήματος. Τα μητρικά πλοία για τα υποβρύχια drones Poseidon σχεδιάζονται να είναι τα υποβρύχια του έργου 09852 "Μπέλγκοροντ" (όπως το "Μπέλγκοροντ" ) και τα υποβρύχια του έργου 09851 "Khabarovsk" .  Σύμφωνα με δημοσιεύματα του ρωσικού κρατικού πρακτορείου ειδήσεων TASS, τα υποβρύχια μπορούν να μεταφέρουν έως και έξι οχήματα Poseidon ταυτόχρονα  και αυτή την άποψη συμμερίζονται ορισμένοι στρατιωτικοί εμπειρογνώμονες.

Πλατφόρμα ειδικών δραστηριοτήτων 
Ορισμένες πηγές αναφέρουν ότι εκτός από τα AUV Poseidon, ο τύπος Belgorod μπορεί επίσης να λειτουργήσει ως μητρικό πλοίο για ένα μόνο πυρηνοκίνητο μίνι υποβρύχιο του έργου του 18511, γνωστό και ως τύπου Paltus (Project 1851),   που χρησιμοποιείται για τη φύτευση στον πυθμένα ενός αυτόνομου μίνι-πυρηνικού αντιδραστήρα τύπου ATGU «Shelf - συσκευή πυρηνικής στροβιλογεννήτριας).  Το ράφι ATGU αναπτύσσεται για την αυτόνομη παραγωγή ενέργειας υποβρύχιων συστοιχιών αισθητήρων και το υποβρύχιο θα μπορούσε να επαναφέρει μια μονάδα ATGU κάθε φορά, προσαρτημένη στο κεντρικό τμήμα του καταστρώματος. Το Belgorod σχεδιάζεται επίσης να χειριστεί τα μη επανδρωμένα υποβρύχια οχήματα αισθητήρων Clavesin-2R-RM (« Клавесин-2Р-РМ », clavesin είναι ρωσικά για το τσέμπαλο .   Η απώλεια του πυρηνικού μίνι-υποβρυχίου Losharik μετά από μια μεγάλη πυρκαγιά το 2019 έχει προκαλέσει μεγάλη οπισθοδρόμηση στο πρόγραμμα Μπέλγκοροντ . Ταυτόχρονα, ορισμένες πηγές προτείνουν ότι η πλήρης θέση σε λειτουργία του Ποσειδώνα μπορεί να μην συμβεί στο υποβρύχιο μέχρι το 2027 περίπου.

Ειδικές αποστολές και συλλογή πληροφοριών 
Το έργο Μπέλγκοροντ στοχεύει στην ανάπτυξη μιας υποβρυχιακής πλατφόρμας πολλαπλών ρόλων με ευρύ φάσμα δυνατοτήτων πληροφοριών εκτός από τον μαχητικό της ρόλο. Μεταξύ των στρατηγικών στόχων που επηρέασαν τον επανασχεδιασμό του K-329 Belgorod είναι η επιθυμία να δημιουργηθεί και να αξιοποιηθεί το ράφι της Αρκτικής είναι ένας σημαντικός στόχος γεωστρατηγικής για το Κρεμλίνο βραχυπρόθεσμα έως μεσοπρόθεσμα,   κυρίως για την εκμετάλλευση των ενεργειακών πόρων στον Βορρά, αλλά και για τον έλεγχο της ολοένα και πιο σημαντικής θαλάσσιας εμπορικής οδού μέσω του Αρκτικού Ωκεανού λόγω της τήξης των πάγων της Αρκτικής.  Ένα παράδειγμα αυτής της στροφής προς την περιοχή της Αρκτικής μπορεί να φανεί σε ένα νέο έργο για τον εκσυγχρονισμό και την ανάπτυξη ενός δικτύου σταθμών ακρόασης σόναρ, τοποθετημένων στον βυθό της Αρκτικής (κωδική ονομασία Harmony, Ρωσικά: Гармония ).  Υψηλόβαθμοι αξιωματούχοι του Πενταγώνου καθώς και αξιωματικοί από άλλα κράτη μέλη του ΝΑΤΟ εξέφρασαν τις ανησυχίες τους την περίοδο από το τέλος του 2015 έως το τέλος του 2017 για τα ρωσικά σχέδια για υποθαλάσσια καλώδια τηλεπικοινωνιών.    Ο νέος στόχος, τον Απρίλιο του 2021, από το ρωσικό υπουργείο Άμυνας να στείλει το K-329 σε λειτουργία στη ζώνη του Ειρηνικού έρχεται με την αύξηση των στρατιωτικών εντάσεων στον Βόρειο Ειρηνικό.  Κατά τη θέση σε λειτουργία του υποβρυχίου τον Ιούλιο του 2022, αναφέρθηκε ότι θα λειτουργούσε σε αρχικό πειραματικό ρόλο με τον Βόρειο Στόλο πριν μεταφερθεί στον Ειρηνικό.

Παραπομπές

Υποβρύχια