Αίγια Φούξια

Η Αίγια Φούξια (συναντάται και ως Αίγια Fuxia ή απλά Αίγια) είναι κυπριακή κωμική τηλεοπτική σειρά η οποία προβλήθηκε από τον ΑΝΤ1 Κύπρου. Έκανε πρεμιέρα στις 6 Οκτωβρίου 2008 και ολοκληρώθηκε έπειτα από δύο κύκλους επεισοδίων στις 29 Ιουνίου 2010. Σκηνοθέτης της σειράς είναι ο Νικόλας Κουμίδης, ενώ το σενάριο υπογράφει το δίδυμο Λώρης Λοϊζίδης - Χριστιάνα Αρτεμίου. Πρόκειται για την τρίτη τηλεοπτική συνεργασία των Λοϊζίδη - Αρτεμίου έπειτα από τις σειρές Όταν μεγαλώσω (SIGMA) και Την Πάτησα (ΑΝΤ1 Κύπρου).

Ο τίτλος της σειράς αποτελεί μία σκόπιμη παραμόρφωση του τίτλου γνωστού παραδοσιακού Κυπριακού τραγουδιού, του Αίγια Κότσινη. Το τραγούδι των τίτλων αρχής ερμηνεύει η Ευρυδίκη, σε στίχους της Μάγδας Ολυμπίου και σύνθεση-ενορχήστρωση του Δημήτρη Κοργιαλά. Τα γυρίσματα έλαβαν χώρα στο χωριό Φικάρδου της Κύπρου. Η σειρά σημείωσε τεράστια επιτυχία και χαρακτηρίστηκε ως σειρά φαινόμενο, αλλά και ίσως η πιο επιτυχημένη Κυπριακή σειρά όλων των εποχών.

Υπόθεση
Η σειρά ακολουθεί τη ζωή των κατοίκων ενός φανταστικού χωριού (Παλιοχώρι) στην Κύπρο και η ιστορία ξεκινάει ακριβώς έναν αιώνα πριν την πρεμιέρα της σειράς, δηλαδή στις 6 Οκτωβρίου 1908. Η καθημερινότητα των κατοίκων, οι κρυφοί έρωτες, οι διαμάχες και οι φιλίες δίνονται μέσω κωμικών καταστάσεων και αναχρονισμών, σατιρίζοντας ταυτόχρονα πολιτική, κόμματα, επικαιρότητα, εκκλησία, παραδόσεις και κοινωνικά φαινόμενα της σύγχρονης εποχής.

Το χωριό ωστόσο βαραίνει κι ένα μυστήριο, αφού κάποια χρόνια πριν την έναρξη της ιστορίας της σειράς, 15 χωριανοί έχασαν την ίδια μέρα τη ζωή τους και κανείς δεν γνωρίζει ακόμα το γιατί. Οι εναπομείναντες κάτοικοι αναφέρονται στο συμβάν ως το «Μεάλον Θανατικόν» και προσπαθούν να συνεχίσουν τη ζωή τους αφήνοντάς το πίσω. Οι ψυχές των πεθαμένων όμως αναζητούν δικαίωση και θέλουν να αποκαλυφθεί το ποιός ευθύνεται για τον θάνατό τους.

Διανομή

Επισκόπηση σειράς

Η ευρετή του Τοουλή
Το εορταστικό Χριστουγεννιάτικο επεισόδιο της σειράς Την Πάτησα με τίτλο Η ευρετή του Τοουλή, το οποίο προβλήθηκε ανήμερα Χριστουγέννων του 2007, λειτούργησε ως προπομπός για την Αίγια Φούξια. Στο ειδικό αυτό επεισόδιο, βλέπουμε τους ηθοποιούς της σειράς Την Πάτησα σε νέους ρόλους, με κάποιους να διατηρούν τα ίδια ονόματα, αλλά και νέους χαρακτήρες, όπως αυτός του Βαντζελή, οι οποίοι εμφανίστηκαν μετέπειτα στην Αίγια Φούξια. Επίσης, στο εορταστικό αυτό επεισόδιο είδαμε για πρώτη φορά τους αναχρονισμούς και τους διαφοροποιημένους ηθογραφικούς χαρακτήρες της κυπριακής παραδοσιακής κοινωνίας. Η υψηλή τηλεθέαση του επεισοδίου έδωσε την ώθηση στο συγγραφικό δίδυμο, Λοϊζίδης-Αρτεμίου, να δημιουργήσει μία αυτόνομη σειρά με αυτά τα στοιχεία.

Η πλοκή του επεισοδίου διαδραματίζεται σε ένα χωριό της Κύπρου το 1930, την περίοδο των Χριστουγέννων. Ο τσιγκούνης κοινοτάρχης του χωριού, ο Τοουλής (Κώστας Παπαμαρκίδης), πεθαίνει κι ένας δικηγόρος φτάνει από την πρωτεύουσα για το άνοιγμα της διαθήκης. Σε αυτήν, ο Τοουλής αφήνει όλη την περιουσία του στον Ραδιομαραθώνιο, ενώ στους συγχωριανούς του αφήνει έναν θησαυρό τον οποίο έχει κρυμμένο στο σπίτι του, κι αυτός που θα τον βρει πρώτος θα μπορεί και να τον κρατήσει. Έτσι, οι κάτοικοι του χωριού, ο καθένας για τους δικούς του λόγους, βρίσκεται ανήμερα Χριστουγέννων να ψάχνει το σπίτι του Τοουλή για να βρει τον θησαυρό. Τον θησαυρό βρίσκει ο ιερέας του χωριού αλλά το κουτί δεν περιέχει τίποτα άλλο παρά ένα γράμμα του Τοουλή, στο οποίο τους γράφει πως αυτό που έχει αξία στη ζωή είναι η αγάπη και όχι τα υλικά αγαθά, αφού κι εκείνος δεν πήρε τίποτα μαζί του όταν πέθανε.

Υποδοχή
Η σειρά σημείωσε τεράστια επιτυχία και χαρακτηρίστηκε ως σειρά φαινόμενο αλλά και ίσως η πιο επιτυχημένη Κυπριακή σειρά όλων των εποχών, ενώ για τους δημιουργούς της ειπώθηκε πως «κατάφεραν να ανατρέψουν το κατεστημένο στην τηλεόραση και να προσθέσουν νέα δεδομένα». Μέχρι και σήμερα, θεωρείται μία από τις αγαπημένες σειρές της κυπριακής τηλεόρασης.

Τηλεθέαση
Η Αίγια Φούξια κατέλαβε την πρώτη και δεύτερη θέση στον πίνακα τηλεθέασης κατά την εβδομάδα πρεμιέρας της και την προβολή  των δύο πρώτων επεισοδίων της, σημειώνοντας ποσοστά 38.4% και 35.1% αντίστοιχα. Αν και στη συνέχεια ακολούθησε μία πτωτική πορεία κι έφτασε ένα μήνα αργότερα, συγκεκριμένα στις 4 Νοεμβρίου 2007, να καταλαμβάνει την 19η θέση με ποσοστό 25.4%, από εκεί και πέρα το κοινό δείχνει να επιλέγει τη σειρά και από τον Φεβρουάριο του 2009 να τη διατηρεί σταθερά στις δύο πρώτες θέσεις της εβδομάδας, με κάποιες μέρες το μερίδιο τηλεθέασης να ακουμπά μέχρι και 60%. Τα δύο τελευταία επεισόδια του πρώτου κύκλου σημείωσαν ποσοστό τηλεθέασης 17.7% (μέγιστο 57.6%) και 22.4% (μέγιστο 64.3%) αντίστοιχα, καταλαμβάνοντας και πάλι τις δύο πρώτες θέσεις τηλεθέασης για τη συγκεκριμένη εβδομάδα.

Την πρώτη θέση στον πίνακα τηλεθέασης κατέλαβαν και τα δύο πρώτα επεισόδια της πρεμιέρας του δεύτερου κύκλου με ποσοστά 22.9% και 21.5% αντίστοιχα. Η σειρά συνεχίζει να προβάλλεται ανά περιόδους σε επαναλήψεις, σημειώνοντας ακόμα και σε αυτές υψηλά ποσοστά τηλεθέασης και αρκετές φορές να καταλαμβάνει ακόμη και την πρώτη θέση.

Κριτική και αντιδράσεις
Το CNC Minus TV, σχολιάζοντας τα δύο πρώτα επεισόδια της σειράς αναφέρει: «Το σενάριο είναι αρκετά επιμελημένο, έτσι όπως μας έχουν συνηθίσει οι δύο σεναριογράφοι, και το χιούμορ που υπάρχει σε όλες σχεδόν τις σκηνές, πηγάζει με τους έξυπνους τρόπους που είδαμε στο Την Πάτησα. Στα συν της σειράς και το γεγονός ότι ενώ το καστ των ηθοποιών έρχεται σχεδόν όλο από την προηγούμενη και πολύ επιτυχημένη τηλεοπτική δουλειά των σεναριογράφων, εντούτοις οι ρόλοι τους δε θυμίζουν σε τίποτα τους προηγούμενους». Παρά τα θετικά στοιχεία της σειράς, το τραγούδι τίτλων αρχής της σειράς σχολιάστηκε αρνητικά καθώς αναμενόταν ένα «πιο δυνατό μουσικό κομμάτι στους τίτλους από την Ευρυδίκη και τον Δημήτρη Κοργιαλά».

Ο Νικόλας Δευτεράς γράφοντας για τη σειρά, αναφέρει πως «πραγματώνει στοιχεία της Κυπριακής κοινωνικής φαντασίας με ένα τρόπο που καμία άλλη σειρά δεν κατάφερε» και την χαρακτηρίζει «ιδιοφυές» για τον τρόπο που «καταφέρνει να σατιρίζει τα κακώς έχοντα στην σύγχρονη Κυπριακή κοινωνία. Από την διαφθορά και την αντί-χριστιανική συμπεριφορά της Ορθόδοξης Εκκλησίας, στην διαφθορά, αναλγησία, κακοδιαχείριση και τις ηθικές εκπτώσεις των πολιτικών και των πολιτειακών θεσμών έως και στην υποκρισία, τον ατομικισμό, την κερδοσκοπία και την καιροσκοπία των σύγχρονων Κυπρίων». Στο κείμενό του επικεντρώνεται στον χωροχρόνο της σειράς, ο οποίος της προσδίδει διττή παρουσία (κοινωνία του χθες και του σήμερα), και αναλύει δύο από τους χαρακτήρες της - Μιχαήλης και παπα-Σκούλουκος - και στο τι αυτοί αντιπροσωπεύουν στην κοινωνία του 1908 όπου διαδραματίζεται η σειρά, αλλά και στη σύγχρονη κοινωνία.

Ο Νεόφυτος Επιφανείου από την εφημερίδα Πολίτης γράφει για την Αίγια Φούξια πως «καταφέρνει με σχετική πρωτοτυπία να εκσυγχρονίσει την παρωχημένη αισθητική και θεματολογία του κυπριακού σκετς», μια θεματολογία η οποία κατά κύριο λόγο τονίζει την αντίθεση του χωριού από την πόλη και οι χαρακτήρες εμφανίζονται συχνά ως «γκροτέσκες καρικατούρες» και «προκαλούν γέλιο και συμπάθεια». Η Αίγια Φούξια πραγματεύεται όλα αυτά τοποθετώντας την αφήγησή της «σε ένα επιτηδευμένα τυποποιημένο χωριό της ορεινής Κύπρου» και αναλύοντας τον μονοδιάστατο τρόπο αντιμετώπισης των ηρώων από τους σεναριογράφους, ο Επιφανείου αναφέρει πως «[οι ήρωες] εκδηλώνονται ατομικά σαν κακέκτυπα κυπριακών αρχέτυπων (η «παλαβή», η «σιεροκουτάλα», ο «σπαγκοραμμένος» κ.ο.κ.) ενώ συλλογικά συγκροτούν μια υπερμεγεθυμένη κωμική τερατοποίηση των διαχρονικών παθών της κυπριακής κοινωνίας με κύρια χαρακτηριστικά τη μισαλλοδοξία και τη φιλαργυρία».

Επικεντρώνοντας την κριτική του στον ομοφυλόφιλο χαρακτήρα της σειράς, τον Βαντζελή, ο Επιφανείου σημειώνει πως ο χαρακτήρας «εκπροσωπεί και μετατοπίζει ένα από τα σημαντικότερα ταμπού της σύγχρονης ελληνοκυπριακής κοινωνίας με ασφυχτικά μονοδιάστατο τρόπο και χωρίς να τυγχάνει καμίας διόρθωσης», με αποτέλεσμα η ομοφυλοφιλία να παρουσιάζεται για πρώτη φορά στην κυπριακή τηλεόραση «με τον ομοφοβικό τρόπο του αμερικάνικου κινηματογράφου του '20 και του '30» και ο χαρακτήρας να μην ανταποκρίνεται στην εικόνα του σύγχρονου Ελληνοκύπριου ομοφυλόφιλου, αλλά και να απομακρύνεται «από τη σύγχρονη αντιμετώπιση του θέματος της ομοφυλοφιλίας από τη δυτική κινηματογραφική και τηλεοπτική πραγματικότητα».

Στον χαρακτήρα του Βαντζελή και την ομοφυλοφιλία στη σειρά στάθηκε και ο Δευτεράς, ο οποίος αναφέρει πως η απεικόνισή της «καταφέρνει όσα σχεδόν κατάφερε η διδασκαλία της ομοφοβίας στα σχολεία μας, ασφαλώς όμως εκ του αντιθέτου [...] προσφέροντας μας μια Κυπριακή κοινωνία στις απαρχές του 20ου αιώνα όπου η ομοφυλοφιλία μπορεί να μην είναι κοινωνικά αποδεκτή αλλά σίγουρα είναι υπαρκτή». Αναγνωρίζει πως ο χαρακτήρας είναι καλοπροαίρετα δημιουργημένος και «μπορεί να συμβάλλει στην αποδοχή των ομοφυλοφίλων μέσα στα πλαίσια της Κυπριακής κοινωνίας», αλλά δεν παύει να αναρωτιέται σε τι είδους κοινωνία αναφερόμαστε καθώς επισημαίνει πως ο χαρακτήρας «αναπαράγει το στερεότυπο του ομοφυλόφιλου άντρα όπως αυτό έχει δημιουργηθεί από ομοφοβικές και σεξιστικές κοινωνίες», αυτού της θηλυπρέπειας.

Ο ρόλος του Βαντζελή είχε σχολιαστεί πριν ακόμα προβληθεί η σειρά, αφού ο Χρίστος Γρηγοριάδης, ο ηθοποιός που υποδύεται τον χαρακτήρα, ανέφερε σε συνέντευξή του πως όταν μίλησε σε φίλους και συναδέλφους για τον ρόλο, εκείνοι τον απέτρεπαν από το να τον δεχτεί καθώς κάτι τέτοιο μπορεί να κατέστρεφε την καριέρα του ή να έκανε τον κόσμο να τον αντιπαθήσει. Ωστόσο, μετά την προβολή της σειράς, ο ίδιος δεν έτυχε να λάβει κάποιο αρνητικό σχόλιο από τον κόσμο με αρκετούς να λένε πως αρχικά είχαν παρεξηγήσει τον ρόλο του, ενώ δημοσιογράφοι οι οποίοι στην αρχή είχαν αναφερθεί σε αυτόν ρατσιστικά, στη συνέχεια απολογήθηκαν.

Ο Μητροπολίτης Ταμασσού και Ορεινής ζήτησε την απαγόρευση των γυρισμάτων εντός του ναού του χωριού με τον ισχυρισμό ότι οι διάλογοι που κινηματογραφήθηκαν μέσα σε αυτόν ήταν προσβλητικοί για την Εκκλησία της Κύπρου.

Διακρίσεις
Στα τηλεοπτικά βραβεία «Τηλεφίλ» για τη χρονιά 2008-2009, η Αίγια Φούξια απέσπασε το βραβείο της αγαπημένης κυπριακής κωμικής σειράς, ενώ οι Λώρης Λοϊζίδης και Δώρα Κακουράτου έλαβαν τα βραβεία του αγαπημένου και της αγαπημένης ηθοποιού κυπριακής κωμικής σειράς στις αντίστοιχες κατηγορίες.

Ιδιαιτέρα γνωρίσματα
Η Αίγια Φούξια «έσπασε» πολλά ταμπού που υπήρχαν στο χώρο των ΜΜΕ στη Κύπρο, ενώ έγινε και θέμα ακαδημαϊκής ανάλυσης από τον Νικόλα Δευτερά στο Πανεπιστήμιο Κύπρου, στην οποία συμμετείχαν και συντελεστές της σειράς.

Αν και η ιστορία διαδραματίζεται στις αρχές του 20ου αιώνα, η σειρά βρίθει από αναφορές στη σύγχρονη εποχή και κουλτούρα, με τους χαρακτήρες να χρησιμοποιούν σύγχρονες συσκευές (π.χ. iPod), να ερμηνεύουν ελληνικά ποπ τραγούδια ή να προετοιμάζονται για τον διαγωνισμό τραγουδιού της Eurovision και το X-Factor. Ο επιτυχημένος αυτός συνδυασμός παλιού και σύγχρονου στοιχείου δίνεται μέσα από το έξυπνο χιούμορ και τις ατάκες, σατιρίζοντας με εύστοχο τρόπο την πολιτική, την επικαιρότητα, τις παραδόσεις και τα κοινωνικά φαινόμενα της σύγχρονης εποχής.

Άμεσες ή έμμεσες αναφορές γίνονται και σε άλλα προγράμματα και τηλεοπτικές σειρές είτε του ίδιου καναλιού είτε αντίπαλων καναλιών. Χαρακτηριστικά, μεταξύ άλλων, γίνονται αναφορές στις σειρές Ιστορίες του χωρκού (1996) και Ίντα τζαιρούς εφτάσαμεν (1985), αλλά και στην προηγούμενη δουλειά των Λοϊζίδη-Αρτεμίου, Την Πάτησα. Οι αναφορές δεν σταματούν μόνο στις κυπριακές σειρές, αλλά επεκτείνονται και σε σειρές του εξωτερικού, όπως οι Τόλμη και Γοητεία και Battlestar Galactica, αλλά και σε διαφημίσεις, δελτία ειδήσεων και ταινίες της διεθνούς ποπ κουλτούρας, όπως Ο Άρχοντας των Δαχτυλιδιών.

Αποκορύφωμα αυτής της αναφοράς σε άλλες κυπριακές σειρές θα αποτελούσε η διασταύρωση χαρακτήρων ανάμεσα στην Αίγια και στην τηλεοπτική σειρά του Sigma, Βουράτε γειτόνοι, η οποία είχε επιστρέψει έπειτα από χρόνια για έναν μικρό νέο κύκλο επεισοδίων. Οι σεναριογράφοι των δύο σειρών, Λοϊζίδης-Αρτεμίου και Γιώργος Τσιάκκας, είχαν συμφωνήσει να εμφανιστεί ο χαρακτήρας της Ναστάζιας από τους Γειτόνους στο τελευταίο επεισόδιο της Αίγιας και ο χαρακτήρας της Ορθοδοξίας από την Αίγια στο τελευταίο επεισόδιο των Γειτόνων. Τα γυρίσματα έγιναν κανονικά αλλά οι σκηνές δεν προβλήθηκαν ποτέ, καθώς φαίνεται πως υπήρξε διαφωνία ανάμεσα στα δύο κανάλια.

Οι αναχρονισμοί εμφανίζονται και στην ίδια την κυπριακή διάλεκτο που χρησιμοποιείται στη σειρά, καθώς δεν χρησιμοποιείται κατ'αποκλειστικότητα αλλά είναι νοθευμένη με εμβόλιμες αγγλικές εκφράσεις και χρήση της δημοτικής, καθώς και της καθαρεύουσας ή ακόμα και αρχαίων ελληνικών. Εκτεταμένη ανάλυση αυτού του γνωρίσματος έγινε από τις Σταυρούλα Τσιπλάκου (Ανοικτό Πανεπιστήμιο Κύπρου) και Έλενα Ιωαννίδου (Πανεπιστήμιο της Κύπρου), σε δημοσίευσή τους στο περιοδικό Multilingua τον Μάιο του 2012. Αν και «νοθευμένη» με αναχρονισμούς, η χρήση της κυπριακής διαλέκτου σε τηλεοπτική σειρά που δεν αποτελούσε κυπριώτικο σκετς, οδήγησε στην απενεχοποίηση και τη χρήση της κυπριακής διαλέκτου και σε άλλες σύγχρονες τηλεοπτικές σειρές που ακολούθησαν.

Ένα άλλο της γνώρισμα της σειράς είναι πως αν και ως είδος βασίζεται κυρίως στο κωμικό και σλάπστικ στοιχείο, οι ήρωές της εμπεριέχουν ταυτόχρονα και το τραγικό, δραματικό στοιχείο αφού ιστορίες όπως ο χαμός του γιου της «τρελής» του χωριού πριν από τριάντα χρόνια - ο οποίος την οδήγησε στη σημερινή της κατάσταση - αλλά και ο θάνατος των δεκαπέντε χωριανών πριν μερικά χρόνια, θολώνουν την ξεκάθαρη διάκριση που υπάρχει μεταξύ της κωμωδίας και των πιο «σοβαρών» τηλεοπτικών ειδών.

Η Αίγια Φούξια κυκλοφόρησε σε DVD, ενώ 17 από τους πρωταγωνιστές της έγιναν σειρά γραμματοσήμων από τα Κυπριακά Ταχυδρομεία, τα έσοδα της οποίας διατέθηκαν για φιλανθρωπικό σκοπό.

Αίγια Φούξια: Η ταινία
Οι σεναριογράφοι της σειράς, Λοϊζίδης-Αρτεμίου, μετά την ολοκλήρωση των δύο κύκλων της σειράς και της επιτυχίας που σημείωσε, δούλευαν πάνω σε ένα κινηματογραφικό σενάριο και τη μεταφορά των χαρακτήρων στη μεγάλη οθόνη. Εκτός από τους ήρωες που γνωρίσαμε μέσω της σειράς, η ταινία θα περιλάμβανε και αντίστοιχο αριθμό Ελλαδιτών ηθοποιών σε αντίστοιχους ρόλους, με δύο ιστορίες να διαδραματίζονται παράλληλα σε ένα κυπριακό χωριό κι ένα αντίστοιχο ελληνικό. Τα γυρίσματα ήταν προγραμματισμένα να ξεκινήσουν το καλοκαίρι του 2013 με στόχο η ταινία να προβληθεί στις κινηματογραφικές αίθουσες στα τέλη του 2013 με αρχές του 2014, αλλά τελικά το πρότζεκτ δεν προχώρησε για οικονομικούς λόγους. Ωστόσο, ο Λοϊζίδης άφησε ανοικτό το ενδεχόμενο το πρότζεκτ να γίνει κάποια στιγμή στο μέλλον, όταν θα υπάρχουν οι κατάλληλες συνθήκες.

Σημειώσεις

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Επίσημη σελίδα  στον ΑΝΤ1 Κύπρου

Κυπριακές τηλεοπτικές σειρές