Γκόλφω (ταινία 1914)

Η Γκόλφω είναι η πρώτη γνωστή μεγάλου μήκους -βωβή- ταινία του ελληνικού κινηματογράφου.

Πρόκειται για διασκευή του βουκολικού δραματικού ειδυλλίου σε πέντε πράξεις του Σπύρου Περεσιάδη. Γράφτηκε και πρωτοπαρουσιάστηκε θεατρικά στην Ακράτα, τον τόπο διαμονής του συγγραφέα, το 1893. Πολύ σύντομα όμως παρουσιάστηκε στις αθηναϊκές σκηνές, στην υπόλοιπη ελληνική επαρχία αλλά και σε πόλεις του εξωτερικού με έντονο ελληνικό στοιχείο (Σμύρνη, Οδησσό, Παρίσι). Η απήχηση που γνώρισε το έργο ήταν τόσο μεγάλη, ώστε οι μικροί θίασοι να το θεωρούν «σωσίβιο των θιάσων», το έργο δηλαδή που πάντα θα εξασφάλιζε θεατές. Για αυτόν τον λόγο άλλωστε μεταφέρθηκε λίγα χρόνια μετά, το 1914 και στον κινηματογράφο.

Στην ταινία αυτή συμμετείχαν οι ηθοποιοί από το θέατρο: Βιργινία Διαμάντη (πρωταγωνίστρια), Ολυμπία Δαμάσκου, Διονύσης Βεντέρης, Γεώργιος Πλούτης, Ζάχος Θάνος, Θόδωρος Λιτός, Παντελής Λαζαρίδης και Χρυσάνθη Χατζηχρήστου. Την προσαρμογή του σεναρίου έκανε ο Σπύρος Περεσιάδης, σκηνοθέτης ήταν ο Κωνσταντίνος Μπαχατώρης, ενώ διευθυντής φωτογραφίας ήταν ο Ιταλός Φιλίπο Μαρτέλι.

Η παραγωγή της ταινίας κόστισε γύρω στις 100.000 δραχμές, ποσό αστρονομικό για τα δεδομένα της εποχής.

Πλοκή
Η Γκόλφω είναι μια εύστοχη δραματοποίηση ενός παλαιού θρύλου της περιοχής του Χελμού, όπου και τοποθετείται η σκηνή του δράματος.

Η φτωχή και ορφανή Γκόλφω, μια όμορφη νεαρή βοσκοπούλα που ξενοδουλεύει υπηρετώντας τον τσέλιγκα Ζήση, γνωρίζει τον έρωτα στα μάτια ενός παλικαριού της περιοχής, του βοσκού Τάσου. Κι ενώ την πολιορκεί το αρχοντόπουλο της περιοχής, ο Κίτσος, εκείνη αρνείται τις προτάσεις του και παραμένει πιστή στους όρκους αγάπης που έχει ανταλλάξει με τον Τάσο. Οι δύο νέοι αρραβωνιάζονται και ετοιμάζονται να παντρευτούν, όταν ο Τάσος δέχεται πιεστικά προξενιά για την εξαδέλφη του Κίτσου και κόρη του τσέλιγκα, Σταυρούλα. Παρά την αρχική του άμεση άρνηση, ο Τάσος τελικά δελεάζεται από τη μεγάλη προίκα της Σταυρούλας και διώχνει την Γκόλφω. Η νεαρή κοπέλα απελπίζεται, χάνει τα λογικά της και καταριέται τον Τάσο. Λίγο πριν τον γάμο τους, η παραλοϊσμένη πια Γκόλφω σηκώνει την κατάρα και τους εύχεται κάθε ευτυχία. Ο Τάσος κλονίζεται από το μεγαλείο του έρωτά της, αλλάζει γνώμη και τρέχει στο κατόπι της, είναι όμως αργά: Η Γκόλφω έχει φαρμακωθεί και ξεψυχά στα χέρια του. Ο Τάσος αυτοκτονεί στο πλευρό της.

Ενδεικτική παραστασεολογία
Μάιος 1893, Ακράτα, ερασιτέχνες ηθοποιοί
10 Αυγ. 1894, Αθήνα, θέατρο Παράδεισος, θίασος  «Πρόοδος» του Δημήτρη Κοτοπούλη
1911, Αθήνα, «Δημοτικό Θέατρο Αθηνών» (500ή παράσταση)
26 Ιανουαρίου 1913, Θεσσαλονίκη, θέατρο «Εδέμ», Εθνικός Δραματικός Θίασος, (υποδοχή του πρωθυπουργού της Ελλάδας, Ελ. Βενιζέλου)

Ταινίες
«Γκόλφω», 1914, σε σκηνοθεσία Κωνσταντίνου Μπαχατώρη
«Γκόλφω», 1955, σε σκηνοθεσία Ορέστη Λάσκου

Η Γκόλφω παρουσιάζεται επίσης από το μπουλούκι των ηθοποιών στην ταινία Ο θίασος του Θόδωρου Αγγελόπουλου.

Βιβλιογραφικές πηγές
Τάσος Αιγιαλός, «Σπύρος Περεσιάδης, 150 χρόνια από τη γέννησή του», εφημερίδα Φιλόδημος, 21/10/2004 (έκδοση στο διαδίκτυο)
Τάσου Μιχ. Γεωργαντόπουλου, Ο έμμετρος λόγος στη Γκόλφω του Περεσιάδη, Πολιτιστικός Σύλλογος Ακράτας «Η Αναγέννηση», Αθήνα 2001.
Goλfω, Πρόγραμμα της ομώνυμης παράστασης από τη θεατρική εταιρία «Χώρος».
Σπύρου Περεσιάδη, Γκόλφω, Εκδοτικός οίκος Α.Α. Λιβάνη, Αθήνα 2003.
Σπύρου Περεσιάδη, Γκόλφω - Εσμέ, Εκδοτικός οίκος 4Ε, Αθήνα 1993.
Γιάννης Σολδάτος, Ιστορία του ελληνικού κινηματογράφου, Τομ. 4ος.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Αθανάσιος Τζώρτζης, «Ο Μεσορουγιώτης ποιητής και συγγραφέας Περεσιάδης και η Γκόλφω», kalavrytanews.com, 04/08/2013, ανακτήθηκε 26/03/2015

Παραπομπές 

Ελληνικές ταινίες
Βωβές ταινίες
Ταινίες του 1914
Ταινίες βασισμένες σε θεατρικά έργα
Ελληνικές ασπρόμαυρες ταινίες
Ταινίες γυρισμένες στην Ελλάδα