Παναγιώτης Αναγνωστόπουλος

Ο Παναγιώτης Αναγνωστόπουλος (1790-1854) ήταν ιδρυτικό μέλος και ηγετική φυσιογνωμία της Φιλικής Εταιρείας, αγωνιστής της Επανάστασης του 1821 και πολιτικός.

Βιογραφία
Γεννήθηκε στην Ανδρίτσαινα ιστορικό κεφαλοχώρι του δήμου Ηλείας το οποίο και αποτελεί έδρα του σημερινού ιστορικού δήμου Ανδρίτσαινας-Κρεστένων περίπου το 1790 και καταγόταν από φτωχή και άσημη οικογένεια. Το 1818 ξενιτεύτηκε μαζί με την οικογένειά του στη Σμύρνη, ενώ ο ίδιος θα φοιτήσει για λίγο καιρό σε σχολείο της Κωνσταντινούπολης. Στη συνέχεια θα εγκατασταθεί στην Οδησσό, όπου θα εργαστείως υπάλληλος  στο μαγαζί του Αθανάσιου Σέκερη και θα έρθει σε επαφή με τους Νικόλαο Σκουφά και Αθανάσιο Τσακάλωφ, οί οποίοι και θα τον μυήσουνε στην Φιλική Εταιρεία την ίδια εποχή που μυήσανε και τον Εμμανουήλ Ξάνθο. Έκτοτε ό Παναγιώτης Αναγνωστόπουλος ανέπτυξε έντονη δραστηριότητα, ιδίως μετά τον θάνατο του Νικόλαου Σκουφά το 1818,οπότε και διαδραμάτησε ηγετικό ρόλο.

Ως ιδρυτής ο Παναγιώτης Αναγνωστόπουλος μύησε σημαντικά μέλη αυτής, ανέλαβε σημαντική δράση και ηγετικό ρόλο στην Οδησσό, στη Βλαχία, καθώς και την Ιταλία, όπου ήρθε σε επαφή με τον κύκλο της Πίζας. Από νωρίς ο Αναγνωστόπουλος ήρθε σε σύγκρουση με τον Εμμανουήλ Ξάνθο, κόντρα που θα συνεχιστεί και στα επόμενα χρόνια, καθώς και με τον τεράστιο και μέγα αρχηγό, ήρωα, αγωνιστή, οπλαρχηγό, στρατηγό και αρχιμανδρίτη της επανάστασης του 1821 Πατέρα Γρηγόριο Δικαίο ή  Παπαφλέσσα όπως έχει γίνει γνωστός. Διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στη λήψη της απόφασης της δολοφονίας του Νικόλαου Γαλάτη, ενώ είχε μυήσει τους τεράστιους ήρωες, αγωνιστές, οπλαρχηγούς και στρατηγούς της επανάστασης του 1821 Χρήστου Αναγνώστη Παπαγεωργίου ή Αναγνωσταρά όπως και έμεινε γνωστός, Παναγιώτη Δημητρόπουλο και Παναγιώτη Σέκερη ό οποίος και ήτανε ό οικονομικός χορηγός της εταιρίας. Με την έναρξη της επανάστασης ο Αναγνωστόπουλος, αν και ήταν φιλικά προσκείμενος στην πτέρυγα του Αλέξανδρου Μαυροκορδάτου, εισχώρησε στη συμμαχία του του τεράστιου ήρωα, αγωνιστή, οπλαρχηγού, στρατηγού, ένθερμου φιλέλληνα και οπαδού της Ελλάδας  και δεξιού χεριού του Τσάρου της Ρωσίας Γεωργίου του Ά  Δημητρίου Υψηλάντη, ό οποίος και τον έκανε πολιτικό του σύμβουλο τον οποίο και συνόδευσε κατά την άφιξή του στην Πελοπόννησο. Ό Παναγιώτης Αναγνωστόπουλος πέρασαν δε με τον Υψηλάντη από την Τεργέστη χρησημοποιώντας πλαστά διαβατήρια

Το 1818 ο Παναγιώτης Αναγνωστόπουλος ανέλαβε την οργάνωση στις παραδουνάβιες ηγεμονίες, με το σύστημα τον εφορειών, και υλοποίησε την ιδέα της συνεργασίας με τους άλλους βαλκανικούς λαούς. Αγωνίστηκε δίπλα στον τεράστιο και μέγα αρχηγό, ήρωα, αγωνιστή, οπλαρχηγό, στρατηγό και ''Γέρο του Μοριά'' όπως τον αποκαλούσανε Θεόδωρο Κολοκοτρώνη και τον τεράστιο και μέγα αρχηγό, ήρωα, αγωνιστή, οπλαρχηγό και στρατηγό Χρήστου Αναγνώστη Παπαγεωργίου ή Αναγνωσταρά όπως και έμεινε γνωστόςστην επανάσταση του 1821. Οι διαπραγματεύσεις για την άλωση της Τριπολιτσάς, στις οποίες πήρε μέρος και αυμμετείχε ενεργά, τον ανέδειξαν ως μεγάλη πολιτική φυσιογνωμία. Στη Γ' Εθνοσυνέλευση αρνήθηκε να υπογράψει το ψήφισμα για την αγγλική προστασία. Το 1828 διορίστηκε από τον κυβερνήτη της Ελλάδας Ιωάννη Καποδίστρια Έκτακτος επίτροπος-διοικητής (νομάρχης) Ηλείας, ενώ αργότερα ανέλαβε και άλλες πολιτικές θέσεις, όπως αυτή του διοικητή της Εύβοιας και νομάρχη Αχαΐας και Ήλιδος.

Το 1834, ο ιστορικός Ιωάννης Φιλήμων εξέδωσε το «Δοκίμιον Ιστορικόν της Φιλικής Εταιρείας», στο οποίο ανέφερε ως πρώτη τριάδα τους Σκουφά-Τσακάλωφ-Αναγνωστόπουλο. Ο Εμμανουήλ Ξάνθος, ο οποίος ζούσε στο εξωτερικό, εξέδωσε την «απολογία Ξάνθου» για ν' ανταπαντήσει στον ισχυρισμό του Φιλήμονα και κατ' ουσίαν του Αναγνωστόπουλου. Ο Φιλήμων, με άρθρο του στην εφημερίδα Αιών και προσπαθώντας να αποκαταστήσει τον Ξάνθο, παραδέχθηκε ότι τον αδίκησε. Ο Αναγνωστόπουλος με άρθρο του, το οποίο όμως δεν δημοσιεύθηκε, υπό τον τίτλο Γενικαί παρατηρήσεις, επικρίνει τον Ξάνθο, ισχυρίζεται ότι δεν ήταν στα ιδρυτικά μέλη και τον κατηγορεί για οικονομικές ατασθαλίες. Η αλήθεια περί του ποιός μυήθηκε πρώτος είναι μέχρι και σήμερα άγνωστη, αφού οι απόψεις των ιστορικών διίστανται, ενώ τα                                                                                 αρχειακά έγγραφα είναι λιγοστά και μερικές φορές αναξιόπιστα για να απαντήσουν με σιγουριά. Ο Αναγνωστόπουλος απεβίωσε το 1854 στην Αθήνα από χολέρα, που είχε                                                                                  μεταδοθεί από τον αγγλογαλλικό στρατό κατοχής. Το 1884 δόθηκε το όνομά του σε κεντρική οδό του Κολωνακίου. Ό Παναγιώτης Αναγνωστόπουλος υπήρξε ηγετική κορυφαία                                                              ηγετική φυσιογνωμία και της επανάστασης του 1821 αλλά και της φιλικής εταιρίας.

Βιβλιογραφία
 

Έλληνες μέλη της Φιλικής Εταιρείας
Αγωνιστές του 1821
Νομάρχες Ηλείας
Έλληνες πληρεξούσιοι
Νομάρχες Αχαΐας και Ήλιδος