AEKKEA-RAAB

Η ιστορία της AEKKEA (Ανώνυμος Εταιρεία Κατασκευής και Εκμεταλλεύσεως Αεροπλάνων - Societe Anonyme Pour la Fabrication et l'Exploitation des Avions Raab), κατασκευάστριας αεροσκαφών η οποία είχε την βάση της στην Ελλάδα, είναι συνδεδεμένη με τον Γερμανό σχεδιαστή αεροσκαφών, ονόματι Αντώνιους Ράαμπ.

Ίδρυση 
Στη Γερμανία, ο Ράαμπ ήταν συνιδρυτής της εταιρείας κατασκευής αεροσκαφών Raab-Katzenstein. Ο Ράαμπ, αφοσιωμένος αντι-ναζί, εγκατέλειψε την πατρίδα του και μετά από απόπειρες να εδράσει την εταιρεία του στην Εσθονία και τη Λετονία, κατέληξε στην Ελλάδα το 1935 αφού είχε την υποστήριξη του στρατηγού Π Γαζή υψηλά ιστάμενου στην πολεμική αεροπορία. Με αυτήν την υποστήριξη και Έλληνες συνεργάτες ίδρυσε την εταιρεία ΑΕΚΚΕΑ (Ανώνυμος Εταιρεία Κατασκευής και Εκμεταλλεύσεως Αεροπλάνων) ή στα γαλλικά, τη διεθνή γλώσσα που χρησιμοποιούνταν στη χώρα εκείνη την περίοδο "Societe Anonyme Pour la Fabrication et l'Exploitation des Avions Raab"). Η εταιρεία ιδρύθηκε νομικά στις 20 Οκτωβρίου του 1935, από τους Antonius Raab, Απόστολο Αγνίδη, Κωνσταντίνο Μπίτζιο και Γεώργιο Σαρηγιάννη, έχοντας έδρα τον Πειραιά. Η έδρα μεταφέρθηκε στο Φάληρο το 1937. Η κατασκευή ξεκίνησε στην ΠΥΡΚΑΛ έως το 1937 που ξεκίνησε η λειτουργία του ιδιόκτητου εργοστασίου της εταιρείας το 1937 στο Μοσχάτο.

Αρχική δραστηριότητα 
Η εταιρεία προσέλαβε Έλληνες εργαζόμενους μεταξύ των οποίων και τον Γεώργιο Παναγάκη, τότε φημισμένο μηχανικό αεροσκαφών της χώρας, αλλά και μια ομάδα
Γερμανών μηχανικών ακολούθησε τον Ράαμπ από τη Γερμανία. Οι πρώτοι τύποι αεροσκαφών που παρείχθησαν ήταν τα μοντέλα της Raab ή παραλλαγές τους μεταξύ των οποίων και το εκπαιδευτικό Pelikan, το μονοθέσιο μαχητικό R-27, το Schwalbe (I/II) και το Tigerschwalbe IV ένα στρατιωτικό αεροσκάφος πολλαπλών ρόλων. Η πρώτη κατασκευή της εταιρείας ήταν ένα παλαιό κιτ για ένα Raab-Katzenstein Schwalbe Kl 1c το οποίο αναβαθμίστηκε σε Schwalbe II, και τουλάχιστον ένα Schwalbe II κατασκευάστηκε εξολοκλήρου. Εκτός από το Schwalbe, πιθανώς και ένα Pelikan κατασκευάστηκε. Άλλοι τύποι αεροσκαφών δεν φέρεται να έχουν παραχθεί αλλά η εταιρεία φέρεται να έχει σχεδιάσει και κατοχυρώσει διάφορους τύπους. Η πρώτη παραγγελία ήρθε από την Αυστρία για δύο Schwalbe και άλλα δύο Tigerschwalbe, τα οποία κατασκευάσθησαν κατόπιν αδείας στη Βιέννη από την εταιρεία Pintsch. Μετά από γερμανικές πιέσεις, οι αυστριακές παραγγελίες σταμάτησαν, αλλά τουλάχιστον ένα αεροσκάφος πετούσε με την αυστριακή αεροπορία όταν η χώρα προσαρτήστηκε από τη Γερμανία. Η τούρκικη κυβέρνηση εξέφρασε ενδιαφέρον κάποια στιγμή για το αεροσκάφος Schwalbe

Παραγωγή νέων τύπων και πωλήσεις 
Το 1936 το σχεδιαστικό τμήμα της εταιρείας παρήγαγε νέους τύπους όπως το R-29
και τοTigerschwalbe R-26V/33, και το βομβαρδιστικό-μεταγωγικό R-52. Από αυτά τα πρώτα δύο παρείχθησαν για τον Ισπανικό Εμφύλιο στον οποίον ο Ράαμπ είχε δείξει προσωπικό ενδιαφέρον και το τρίτο πιθανότατα παρέμεινε στα σχέδια. Καθώς η εταιρεία είχε αντιμετωπίσει πρόβλημα με τις παραδόσεις στην Ισπανία λόγο της συνθήκης της μη-εμπλοκής, ένα εμπορικό γραφείο της ελληνικής εταιρείας στήθηκε στο Παρίσι και μια θυγατρική στην Ισπανία. Τα κύρια κομμάτια του αεροσκάφους παράγονταν στην Ελλάδα με τη συνεργασία του ΚΕΑ και της ΠΥΡΚΑΛ και αποστέλλονταν με πλοία στην Ισπανία. Οι κάτοικοι της περιοχής περιγράφουν πως έβλεπαν κιβώτια με εξαρτήματα να φεύγουν το εργοστάσιο και είχαν παράπονα για τον θόρυβο από τον έλεγχο των μηχανών. Μόλις τα απάρτια έφθαναν στην Ισπανία η θυγατρική εκεί τα συναρμολογούσε
σε ένα πρώην εργοστάσιο υφασμάτων στο Sabadell
υπό την επίβλεψη του ίδιου του Raab (σύμφωνα με αναφορές κάποια αεροσκάφη έφθαναν σχεδόν τελειωμένα, και χρειάζονταν μόνο την εφαρμογή των μηχανών και
τον πολυβόλων). Σύμφωνα με τον ίδιο τον Ράαμπ, περίπου 60 αεροσκάφη παρείχθησαν (30 από κάθε τύπο) και εστάλησαν στην ΕΣΣΔ μαζί με τα σχέδια τους. Κάποια στιγμή ο Ράαμπ συνελήφθη ως Γερμανός κατάσκοπος αλλά κατάφερε να αποδράσει και να επιστρέψει στην Ελλάδα το 1938.

Δραστηριότητα και διάλυση 
Η AEKKEA επίσης παρήγαγε δεκάδες ανεμόπτερα πάνω σε τροποποιημένα Γερμανικά σχέδια (τύπου Gruene Post, Grunau Baby καιZoegling, για την ντόπια αγορά), καθώς και ένα μεγάλο κομμάτι ανταλλακτικών και άλλων αεροσκαφών για άλλα αεροσκάφη για τις ελληνικές ένοπλες δυνάμεις. Μια πρόταση για την πώληση αεροσκαφών στην ΠΑ απορρίφτηκε γιατί τα αεροσκάφη θεωρήθηκαν ότι δεν τηρούσαν τις προδιαγραφές αν και η απόρριψη είχε μάλλον πολιτικά και όχι τεχνολογικά κίνητρα. Όπως και να 'χει ένα αεροσκάφος, πιθανότατα Schwalbe ήταν υπό κατασκευή για Έλληνα πελάτη όταν η χώρα κατελήφθη από τους Γερμανούς και το εργοστάσιο σταμάτησε τη λειτουργία του. Το αεροσκάφος αυτό έμεινε εκεί ημιτελές για χρόνια μετά το τέλος του πολέμου. Κατά τη Γερμανική εισβολή ο Ράαμπ εγκατέλειψε τη χώρα και πήγε στην Ινδία όπου και έστησε ένα βραχύβιο
εργοστάσιο το οποίο παρήγαγε 2 ανεμόπτερα. Το 1949 επέστρεψε στην Ευρώπη όπου μοίρασε τη ζωή του ανάμεσα στη Γερμανία και την Ιταλία μέχρι το 1985. Η
ΑΕΚΚΕΑ διαλύθηκε επίσημα το 1951.

Βιβλιογραφία 
 L.S. Skartsis and G.A. Avramidis, "Made in Greece", Typorama, Patras, Greece (2003).
 L.S. Skartsis, "Greek Vehicle & Machine Manufacturers 1800 to present: A Pictorial History", Marathon (2012) ISBN 978-960-93-4452-4 (eBook)
 Jane’s "All the World’s Aircraft" (1936-1937 ed.)
 Antonius Raab, "Raab Fliegt (Erinnerungen eines Flugpioniers)", Reihe Konkret, Hamburg (1984).
 Greek Civil Aviation Authority Archives
 "Oikonomikos Tachydromos" magazine, October 20, 1935 issue (AEKKEA establishment)

Πρώην επιχειρήσεις της Ελλάδας
Εταιρείες κατασκευής αεροσκαφών
Ελληνικές βιομηχανίες
Εταιρείες άμυνας στην Ελλάδα