Γιάτσεκ Μαλτσέφσκι

Ο Γιάτσεκ Μαλτσέφσκι (πολωνικά: Jacek Malczewski) (15 Ιουλίου 1854 – 8 Οκτωβρίου 1929) ήταν Πολωνός ζωγράφος του συμβολισμού, ο οποίος είναι ένας από τους πιο σεβαστούς ζωγράφους της Πολωνίας, συνδεδεμένος με το πατριωτικό κίνημα της Νέας Πολωνίας μετά από έναν αιώνα διαμελισμών. Θεωρείται ο πατέρας του πολωνικού συμβολισμού. Η δημιουργική του παραγωγή συνδύαζε το κυρίαρχο στυλ της εποχής του, με ιστορικά μοτίβα του πολωνικού μαρτυρίου, τα ρομαντικά ιδεώδη της ανεξαρτησίας, τη χριστιανική και ελληνική μυθολογία, τις λαϊκές ιστορίες, καθώς και την αγάπη του για τον φυσικό κόσμο. Ήταν πατέρας του ζωγράφου Ράφαου Μαλτσέφσκι.

Παιδική ηλικία 
Ο Μαλτσέφσκι γεννήθηκε στο Radom, στην Πολωνία του Συνεδρίου, η οποία βρισκόταν υπό την κατοχή της Ρωσικής Αυτοκρατορίας. Κατά τη διάρκεια της παιδικής του ηλικίας και της πρώιμης νεότητας επηρεάστηκε σε μεγάλο βαθμό από τον πατέρα του, Γιούλιαν, έναν Πολωνό πατριώτη και κοινωνικό ακτιβιστή που τον μύησε στον κόσμο της ρομαντικής λογοτεχνίας εμπνευσμένη από τη Νοεμβριανή Εξέγερση. Από την πλευρά της μητέρας του, είχε σχέση με την οικογένειά Σιμανόφσκι, τους οποίους επισκέπτονταν συχνά στο κτήμα τους στο Τσίγκουφ της Μασοβίας. Η ελκυστικότητα του πολωνικού τοπίου και της σχετικής λαογραφίας είχε ξυπνήσει μέσα του από τον Φέλιξ Καρτσέφσκι, τον θείο του και επί χρόνια προστάτη του, ο οποίος είχε προσκαλέσει τον μελλοντικό μυθιστοριογράφο Άντολφ Ντιγκασίνσκι στο κτήμα του, για να λειτουργήσει ως δάσκαλος στο σπίτι του Γιάτσεκ.

Καριέρα 

Ο Μαλτσέφσκι μετακόμισε στην Κρακοβία σε ηλικία 17 ετών και ξεκίνησε την καλλιτεχνική του εκπαίδευση το 1872, υπό το άγρυπνο βλέμμα του Πολωνού ζωγράφου και σχεδιαστή Λέον Πίκαρντ και παρακολούθησε τα πρώτα του μαθήματα τέχνης στο εργαστήριο του Βουαντίσουαφ Γουστσκιέβιτς στη Ακαδημία Καλών Τεχνών «Γιαν Ματέικο». Ένα χρόνο αργότερα, το 1873, αξιολογημένος από τον ίδιο τον Γιαν Ματέικο, ο Μαλτσέφσκι εγγράφηκε επίσημα στην Ακαδημία και σπούδασε υπό τους Γουστσκιέβιτς, Φέλιξ Σιναλέφσκι και Φλόριαν Τσινκ. Το 1876 πήγε στο Παρίσι και σπούδασε για ένα χρόνο στην École des Beaux-Arts, στο στούντιο του Ανρί Λεμάν. Στη συνέχεια μετακινήθηκε στην Ελβετική Ακαδημία (Académie Suisse).

Ο Μαλτσέφσκι είχε ήδη ξεκινήσει μαθήματα εξειδίκευσης με τον Γιαν Ματέικο το 1875 πριν ξεκινήσει το ταξίδι στη Γαλλία και τα ολοκλήρωσε το 1879 μετά την επιστροφή του από το εξωτερικό. Παρά τις σημαντικές στιλιστικές διαφορές μεταξύ τους, ο Μαλτσέφσκι επηρεάστηκε σε μεγάλο βαθμό από την ιστορική ζωγραφική του Ματέικο γεμάτη με νεορομαντική μεταφορά και πατριωτικά θέματα. Το 1879, ο Μαλτσέφσκι ολοκλήρωσε ένα μάθημα σύνθεσης υπό τον Ματέικο. Ήταν εξίσου εντυπωσιασμένος με τη δραματική τέχνη του πρώιμου Πολωνού ρομαντικού ζωγράφου Άρτουρ Γκρότγκερ. Η ζωγραφική του περιστρεφόταν γύρω από μερικά προσεκτικά επιλεγμένα μοτίβα, επαναλαμβανόταν συνεχώς και επεκτεινόταν σύμφωνα με τη μυθολογία και γεμάτη με εθνικά σύμβολα. Η δική του φαντασία έδωσε τη δυνατότητα στον Μαλτσέφσκι να διοχετεύσει τη δημιουργικότητά του και να αφήσει να αναδυθούν νέες αισθητικές ιδέες που προκάλεσαν αυτό που έγινε η Σχολή Συμβολισμού της Πολωνίας.

Έμπνευση 
Κατά τη διάρκεια περίπου 30 ετών μεταξύ 1885 και 1916, ο Μαλτσέφσκι επισκεπτόταν τακτικά το Παρίσι, το Μόναχο και τη Βιέννη. Έκανε αρκετά ταξίδια σε Ιταλία, Ελλάδα και Τουρκία. Συμμετείχε επίσης σε μια αρχαιολογική αποστολή που οργάνωσε ο φίλος του, Κάρολ Λαντσκορόνσκι. Αντλούσε την έμπνευσή του από μια μεγάλη ποικιλία πηγών, συχνά εξωτικών ή βιβλικών, και τις μετέφρασε ξανά στην πολωνική λαογραφία, παράδοση και μοτίβα στον δικό του πίνακα. Οι πιο διάσημοι καμβάδες του είναι οι Błędne koło (Φαύλος Κύκλος, 1895–97), Μελαγχολία (1890–1894),  (Μούσα του ζωγράφου, 1897), Wizja Όραμα, 1912), η σειρά Θάνατος και Bajki (Μύθοι). Πολλοί από τους πίνακές του παρουσιάζουν σε περίοπτη θέση αυτοπροσωπογραφίες με περίτεχνα κοστούμια, σήμα κατατεθέν του στυλ του, συχνά επιδεικνύοντας μια εξαιρετική αίσθηση αυτοσαρκαστικού χιούμορ.

Το 1897-1900 και το 1912-1921, ο Μαλτσέφσκι ήταν καθηγητής στην Ακαδημία Καλών Τεχνών «Γιαν Ματέικο». Εκλέχθηκε Πρύτανης της Ακαδημίας το 1912. Η τέχνη του έχει συγκριθεί με αυτή του Γάλλου Γκυστάβ Μορώ, του Ελβετού Άρνολντ Μπέκλιν, ακόμη και του Ισπανού Σαλβαδόρ Νταλί. Οι πίνακές του κέρδισαν πολλά βραβεία σε διεθνείς εκθέσεις, όπως στο Βερολίνο το 1891, στο Μόναχο το 1892 και στο Παρίσι το 1900.

Προσωπική ζωή 
Ο Μαλτσέφσκι ήταν παντρεμένος με την Μάρια, το γένος Γκαρλέφκσα (Garlewska) και απέκτησαν δύο παιδιά, την Γιούλια (γενν. 1888) και τον Ράφαου (γενν. 1892), επίσης ζωγράφος. Ο γιος του πούλησε αργότερα όλα τα έργα του πατέρα του που του είχαν απομείνει, στο Εθνικό Μουσείο της Βαρσοβίας πριν από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Κατά τη διάρκεια του πολέμου έφυγε από την Πολωνία και μετά από ταξίδια στη Νότια Ευρώπη και τη Βραζιλία, τελικά εγκαταστάθηκε στο Μόντρεαλ.

Πιστεύεται ότι το αντικείμενο πολυάριθμων γυμνών μελετών στους πίνακες του Γιάτσεκ Μαλτσέφσκι, η Μάρια Μπαλ (Μπαλόβα) το γένος Μπρουνίτσκα, ήταν επίσης η επί χρόνια ερωμένη του. Έχασε την όρασή του προς το τέλος της ζωής του και πέθανε στην Κρακοβία στις 8 Οκτωβρίου 1929. Ενταφιάστηκε στη Σκάουκα, το εθνικό Πάνθεον της Πολωνίας.

Επιλεγμένα έργα

Δείτε επίσης 
 Μουσείο Σουκιενίτσε στην Κρακοβία
 Εθνικό Μουσείο της Κρακοβίας
 Πολιτισμός της Κρακοβίας

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 

 Πίνακες ζωγραφικής του Γιάτσεκ Μαλτσέφσκι στο Zascianek.pl
 Εικονικό μουσείο Αρ Νουβό - Γιάτσεκ Μαρτσέφσκι στο Muzeum Secesji.pl
 Γιάτσεκ Μαρτσέφσκι στο Culture.pl

Πολωνοί ζωγράφοι
Ζωγράφοι του συμβολισμού

Διοικητές με Αστέρι του Τάγματος της Αναγέννησης της Πολωνίας
Αξιωματικοί του Τάγματος της Αναγέννησης της Πολωνίας
Πολωνοί ζωγράφοι του 19ου αιώνα