Κατοχή Αιτωλοακαρνανίας

Η Κατοχή είναι πεδινή κωμόπολη του δήμου Ιεράς Πόλεως Μεσολογγίου στο νομό Αιτωλοκαρνανίας με υψόμετρο 20 μέτρα.

Γεωγραφία 
Η Κατοχή βρίσκεται στη μια όχθη του Αχελώου, 26 χιλιόμετρα Δ.-ΒΔ. από το Μεσολόγγι. 28 χιλιόμετρα ΝΑ. από τον Αστακό  και 38 χιλιόμετρα ΝΔ. από το Αγρίνιο. Σύμφωνα με την απογραφή του 2011 έχει πληθυσμό 2.829 κατοίκων. Το κυριότερο μέρος του σημερινού χωριού είναι χτισμένο πάνω σε μικρό λόφο που οι πρόποδες αγγίζουν τη δεξιά όχθη του Αχελώου. Στο σημείο αυτό το ποτάμι στενεύει περισσότερο και σχηματίζει κάποιο φυσικό πόρο που διευκολύνει τη διάβαση του. Η Κατοχή ανήκε έως το 1997 στην επαρχία Βονίτσης και Ξηρομέρου του νομού Αιτωλοακαρνανιας, εντάχθηκε στο Δήμο Οινιάδων με το σχέδιο Καποδίστριας και από το 2011 στο Δήμο Ιεράς Πόλεως Μεσολογγίου.

Για το όνομα του χωριού δεν είναι σαφές από πού προέρχεται. Ασφαλώς πάντως δεν έχει σχέση με κατοχές στρατιωτικού ή πολεμικού τύπου. Μια εκδοχή είναι να προέκυψε απ' την έκφραση «κάτω εκεί» (κατά το κάτσε Αντώνη = Κατσαντώνη), που ειπώθηκε από κάποιους περαστικούς που εν συνεχεία έκαναν κατοχή εκεί. Άλλη εκδοχή σχετίζεται με το πεδινό της περιοχής (κατωχώρι), που θα ταίριαζε όμως καλύτερα στο αντικριστό και πράγματι χαμηλό Νιοχώρι. Πάντως το σημερινό της όνομα το είχε κατά το Μεσαίωνα και αποτελούσε ένα από τα προπύργια τής μεσαιωνικής πόλης Αχελώος (ο ποταμός τότε λεγόταν Άσπρος) ή ακόμα και του Αγγελοκάστρου.

Αξιοθέατα 
Τα κυριότερα αξιοθέατα του χωριού είναι ο αρχαιολογικός χώρος των Οινιάδων στην τοποθεσία Τρίκαρδος, ο βιότοπος του Δέλτα του Αχελώου, που αποτελεί προστατευόμενη περιοχή, ο λόφος της Παναγίας και το εκκλησάκι του Άϊ-Νικόλα λίγο έξω απ' το χωριό. Ενδιαφέρον παρουσιάζει και το μοναστήρι της Παναγίας της Λεσινιώτισσας που βρίσκεται στην ευρύτερη περιοχή. Είναι κτίσμα του 16ου αιώνα και εδώ υπάρχει η περίφημη εικόνα της Παναγίας, την οποία κατά την παράδοση φιλοτέχνησε ο ευαγγελιστής Λουκάς. Το μοναστήρι ήταν απροσπέλαστο κατά την Τουρκοκρατία λόγω των βάλτων που το περιέβαλλαν, γι' αυτό και δεν πατήθηκε απ' τους Τούρκους. Επίσης έχει ένα από τα πιο αρχαία θέατρα στην Ελλάδα το "Αρχαίο θέατρο Οινιαδών" με μεγάλη ιστορία και πλέον με αναπτυγμένο τουρισμό.

Ιστορικά στοιχεία 
Κατά τα αρχαία χρόνια ο λόφος της Κατοχής πρέπει να ήταν κι αυτός Εχινάδα νήσος και αποτελούσε επίνειο και ποτάμιο προπύργιο των αρχαίων Οινιάδων. Ο Αχελώος ποταμός με τις προσχώσεις του αργότερα κατέστησε τον χώρο συνέχεια της ξηράς.

Με την περιοχή σχετίζεται και ο «μύθος» του Αλκμαίωνα. Όταν ο Πολυνείκης, γιος του Οιδίποδα οργάνωνε την περίφημη εκστρατεία των «7 επί Θήβαις» για να πάρει τη βασιλεία των Θηβών, που την είχε καταχραστεί ο αδελφός του Ετεοκλής, προσπάθησε να πάρει μαζί του και τον βασιλιά του Ορχομενού, μάντη Αμφιάραο. Ο Αμφιάραος όμως, επειδή είχε μαντεύσει το θλιβερό τέλος αυτής της εκστρατείας, κρυβόταν για να αποφύγει τη συμμετοχή του σ' αυτή. Η γυναίκα του Εριφύλη όμως τον πρόδωσε, με αποτέλεσμα να συμμετάσχει στην εκστρατεία και να σκοτωθεί, όπως άλλωστε όλοι. Ο γιος του Αμφιαράου, Αλκμαίων, σκότωσε τη μητέρα του για να εκδικηθεί το θάνατο του πατέρα του, σύντομα όμως άρχισε να βασανίζεται από τις Ερινύες για τη μητροκτονία. Απευθύνθηκε λοιπόν στο Μαντείο των Δελφών και ζήτησε χρησμό πώς θα απαλλαγεί από αυτές. Η Πυθία χρησμοδότησε ότι θα 'πρεπε να καταφύγει σε μέρος που δεν υπήρχε όταν έκανε το φονικό. Έτσι ο Αλκμαίων ήλθε στα μέρη που δημιούργησε ο Αχελώος μεταγενέστερα με τις προσχώσεις του, παντρεύτηκε την κόρη του Αχελώου, Καλλιρρόη, και έκανε τον Αμφότερο και τον Ακαρνάνα, εξ ου η Ακαρνανία και οι Ακαρνάνες.

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι 
 www.oiniades.gr

Κωμοπόλεις του νομού Αιτωλοακαρνανίας
Δήμος Ιεράς Πόλεως Μεσολογγίου