Ιερά Μητρόπολις Καρπάθου και Κάσου

Η Ιερά Μητρόπολις Καρπάθου και Κάσου είναι μια εκκλησιαστική επαρχία της Δωδεκανήσου, που υπάγεται απευθείας στη δικαιοδοσία του Οικουμενικού Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως. Περιλαμβάνει τα νησιά της Καρπάθου και της Κάσου και εντός των ορίων της λειτουργούν 20 ενορίες, 320 παρεκκλήσια και 4 μονές. Από το 1983 Μητροπολίτης Καρπάθου και Κάσου είναι ο Αμβρόσιος Παναγιωτίδης.

Ιστορία
Ιδρυτής των πρώτων Χριστιανικών Εκκλησιών στα Δωδεκάνησα θεωρείται ο Απόστολος Παύλος, καθώς αναφέρεται πως στην γ΄ αποστολική περιοδεία του πέρασε από την Κω και τη Ρόδο κατά το ταξίδι της επιστροφής στα Ιεροσόλυμα. Λόγω εγγύτητας με τη δεύτερη, μπορεί να υποτεθεί πως η εκεί κοινότητα είναι υπεύθυνη για τη διάδοση του Χριστιανισμού στην Κάρπαθο και την Κάσο.

Δεν είναι γνωστό πότε ακριβώς ιδρύθηκε Επισκοπή στην Κάρπαθο, αλλά ο πρώτος γνωστός σε εμάς επίσκοπος είναι ο Βάσσος , που μετείχε στη Σύνοδο της Σαρδικής το 343/344. Εξ αρχής, η Επισκοπή Καρπάθου περιλάμβανε και την Κάσο και υπάγονταν στη δικαιοδοσία του εκάστοτε Μητροπολίτη Ρόδου.

Η Επισκοπή Καρπάθου έγινε αργότερα Αρχιεπισκοπή του Οικουμενικού Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως. Την 1η Μαΐου 1865 προήχθη σε Μητρόπολη, με τον εκάστοτε ιεράρχη της να φέρει τον τίτλο Μητροπολίτης Καρπάθου και Κάσου.

Επισκοπικός κατάλογος

Ενορίες

Στο νησί της Καρπάθου

Αρχιερατική Περιφέρεια Κάτω Καρπάθου 

(Απέρι) Ιερός Μητροπολιτικός Ναός Κοιμήσεως της Θεοτόκου (Παναγία η Χρυσοπολίτισσα)
(Απέρι) Ιερός Ναός Μεταμορφώσεως του Σωτήρος
(Απέρι) Ιερός Ναός Αγίου Ιωάννου του Προδρόμου (Άης Γιάννης στους Λώρους)
(Πηγάδια) Ιερός Ναός Ευαγγελισμού της Θεοτόκου (Παναγία η Ευαγγελίστρια)
(Πηγάδια) Ιερός Ναός Αγίων Αποστόλων
(Αρκάσα) Ιερός Ναός Υπαπαντής του Κυρίου
(Βωλάδα) Ιερός Ναός Γενεσίου της Θεοτόκου (Παναγία η Πλαγιά)
(Μενετές) Ιερός Ναός Κοιμήσεως της Θεοτόκου
(Μεσοχώρι) Ιερός Ναός Γενεσίου της Θεοτόκου (Παναγία η Βρυσιανή)
(Όθος) Ιερός Ναός Μεταμορφώσεως του Σωτήρος
(Πυλές) Ιερός Ναός Κοιμήσεως της Θεοτόκου
(Σπόα) Ιερός Ναός Αγίου Γεωργίου (του Μεθυστή)

Αρχιερατική Περιφέρεια Ορεινής Καρπάθου 

 (Όλυμπος) Ιερός Ναός Κοιμήσεως της Θεοτόκου (Παναγία η Σελλαγιώτισσα)
 (Διαφάνι) Ιερός Ναός Ζωοδόχου Πηγής (Παναγία η Διαφανιώτισσα)

Στο νησί της Κάσου

Αρχιερατική Περιφέρεια Κάσου 

(Φρυ) Ιερός Ναός Αγίου Σπυρίδωνος 
(Αρβανιτοχώρι) Ιερός Ναός Αγίου Δημητρίου 
(Αγία Μαρίνα) Ιερός Ναός Αγίας Μαρίνης 
(Αγία Μαρίνα) Ιερός Ναός Τιμίου Σταυρού 
(Πόλι) Ιερός Ναός Αγίας Τριάδος 
(Παναγία) Ιερός Ναός Κοιμήσεως της Θεοτόκου (Πέρα Παναγία)

Μονές

Στο νησί της Καρπάθου

Ανδρώες
Ιερά Πατριαρχική και Σταυροπηγιακή Μονή Αγίου Γεωργίου Βασσών
Ιερά Μονή Κυράς Παναγιάς
Ιερά Μονή Αγίου Παντελεήμονος νήσου Σαρίας (πάλαι ποτέ διαλάμψασα)

Στο νησί της Κάσου

Ανδρώες
Ιερά Μονή Αγίου Γεωργίου Χαδιών
Ιερά Μονή Αγίου Μάμαντος

Ησυχαστήρια

Στο νησί της Καρπάθου

Ανδρώο
Παναγίας Μυρτώνος Απερίου (Παναγίας της Μερτωνίτισσας)

Αγιολογία

Τοπικές εορτές
Παγκαρπαθιακό και Παγκασιακό Προσκύνημα Γενεσίου της Θεοτόκου Μεσοχωρίου Καρπάθου (με τη θαυματουργή εικόνα της Παναγίας Βρυσιανής) (8 Σεπτεμβρίου)
Αγίου Ιωάννη της Βρυκούντος (ή Άη Γιάννη του Βρουκουντίτη) (29 Αυγούστου)
Οσίας Κασσιανής (εν Κάσω) (7 Σεπτεμβρίου)
Αγίου Μάμαντος Κάσου (2 Σεπτεμβρίου)

Τοπικοί Άγιοι
Άγιος Ιωάννης ο εν Καρπάθω ασκήσας (25 Αυγούστου)

Παραπομπές

Πηγές
 
 Κωνσταντινίδης, Εμμανουήλ Ι., Συμβολή εις την εκκλησιαστικήν ιστορίαν της Δωδεκανήσου, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών (ΕΚΠΑ). Σχολή Θεολογική, Αθήνα 1968. (διδακτορική διατριβή)

Εξωτερικοί Σύνδεσμοι
Ιστοσελίδα της Ιεράς Μητρόπολης Καρπάθου και Κάσου στον επίσημο ιστότοπο του Οικουμενικού Πατριαρχείου 
Ιστολόγιο της Πατριαρχικής και Σταυροπηγιακής Ιεράς Μονής Αγίου Γεωργίου Βασσών
Ιστολόγιο του Μητροπολιτικού Ιερού Ναού Κοιμήσεως Θεοτόκου Απερίου Καρπάθου 
Ιστολόγιο του Ιερού Ναού Κοιμήσεως Θεοτόκου Μενετών Καρπάθου

 
Καρπαθου