Ιερός Ναός Μεταμορφώσεως του Σωτήρος Χριστιανουπόλεως

Στους δυτικούς πρόποδες του όρους Αιγάλεω και σε απόσταση περίπου 12 χιλιομέτρων από τα Φιλιατρά δεσπόζει ο μεγαλοπρεπής βυζαντινός Ιερός Ναός της Μεταμόρφωσης του Σωτήρα του χωριού της Χριστιανούπολης, το οποίο υπάγεται στον Δήμο Τριφυλίας της Μεσσηνίας. 

Ο ναός αυτός, ο οποίος σήμερα υπάγεται στην Ιερά Μητρόπολη Τριφυλίας και Ολυμπίας, ανεγέρθηκε, προς τα τέλη του 11ου αιώνα, όταν η απλή επισκοπή Χριστιανουπόλεως προήχθη σε Μητρόπολη. Πιθανολογείται, από τα ευρήματα που υπάρχουν στην περιοχή του χωριού, ότι ανεγέρθηκε πάνω ή κοντά στα ερείπια αρχαίου ναού του «Σωτήρος Διός». 

Ο ναός ανήκει τυπολογικά στους σύνθετους οκταγωνικούς με νάρθηκα. Βόρεια και νότια του κεντρικού τρουλαίου τμήματος αναπτύσσονται διώροφοι πλευρικοί χώροι, ενώ διαθέτει πολλά και μεγάλα παράθυρα ποικίλης μορφής. Η τοιχοποιία του ναού είναι ιδιαίτερα επιμελημένη και ακολουθεί το πλινθοπερίκλειστο σύστημα δόμησης.

Θεωρείται από τους πιο σημαντικούς βυζαντινούς ναούς του Μωριά, εξ ού και η λαϊκή ρήση, «Αγιά Σωτήρα στο Μωριά και Αγιά Σοφιά στην Πόλη», που έλεγαν οι απλοί πιστοί, οι οποίοι ήθελαν προφανώς να κάνουν σύγκριση ως προς την κατασκευή και το μέγεθος, με τον ναό της Αγιά Σοφιάς στην Κωνσταντινούπολη. 

Ο ναός αυτός λειτουργούσε ανελλιπώς μέχρι το έτος 1825, αλλά γνώρισε καταστροφές από την εκστρατεία του Ιμπραήμ-Πασά στην Πελοπόννησο, αλλά και από τον σεισμό του 1886, που συγκλόνισε την περιοχή της Τριφυλίας και είχε ως αποτέλεσμα να καταρρεύσει ο τρούλος και η νότια πλευρά του ναού αυτού. Το έτος 1921 κηρύχθηκε προστατευόμενο μνημείο. Το έτος 1938 το Υπουργείο Παιδείας και Θρησκευμάτων αποφάσισε να αναστηλώσει τον καταστραμμένο ναό, αλλά με την έναρξη του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, διεκόπηκαν αναγκαστικά οι εργασίες, για να συνεχισθούν και πάλι από το 1948 ως το 1950 και μεταγενέστερα οι εργασίες συνεχίστηκαν μέχρι το 2014 που ολοκληρώθηκε η αναστήλωση του μνημείου αυτού.

Παραπομπές

Εξωτερικοί σύνδεσμοι
 Βιργινία Αλμπάνη, "Ναός της Μεταμόρφωσης του Σωτήρα στη Χριστιανούπολη", από την ιστοσελίδα: odysseus.culture.gr "Οδυσσεύς", του Υπουργείου Πολιτισμού.
 Δήμος Τριφυλίας, από την ιστοσελίδα: www.dimostrifylias.gr του Δήμου Τριφυλίας.
 "Eτοιμη η Μεταμόρφωση του Σωτήρος στη Χριστιανούπολη", 01/11/2014, από την ιστοσελίδα: www.eleftheriaonline.gr της εφημερίδας "Ελευθερία" Μεσσηνίας.
 "Ι.Ν. Μεταμόρφωσης του Σωτήρος στη Χριστιανούπολη – Μια αναστήλωση που κράτησε 76 χρόνια", 16/11/2014, από την ιστοσελίδα: www.gargalianoionline.gr του τοπικού ΜΜΕ "gargalianoionline".
 "Χριστιανούπολη: «Από το Μοριά στην Πόλη» ταξίδεψαν στο ναό της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος", 10/07/2016, από την ιστοσελίδα: www.tharrosnews.gr της εφημερίδας "Θάρρος" της Μεσσηνίας.
 "Χριστιανούπολη: Ανάσταση στην «Αγιά Σοφιά του Μοριά» ύστερα από 131 χρόνια", 16/04/2017, από την ιστοσελίδα best-tv.gr του τοπικού ΜΜΕ "best-tv".
 "Χριστιανούπολη: Ανάσταση στην «Αγιά Σωτήρα του Μοριά» ύστερα από 131 χρόνια", 16/04/2017, από την ιστοσελίδα: www.gargalianoionline.gr του τοπικού ΜΜΕ "gargalianoionline".
 "Ανάσταση στην Αγία Σωτήρα του Μωριά (Χριστιανούπολη Φιλιατρών) μετά απο 130 χρόνια", 17/04/2017, από την ιστοσελίδα του τοπικού ΜΜΕ "filiatranews".
 Χριστιανούπολη: Με λαμπρότητα τίμησαν και φέτος τον Άγιο Αθανάσιο Χριστιανουπόλεως, 18/05/2017, από την ιστοσελίδα: filiatranet.gr του τοπικού ΜΜΕ "filiatranet".

Χριστιανικοί ναοί στην περιφέρεια Πελοποννήσου
Νομός Μεσσηνίας