jintz0/assamese-monolingual-corpus huggingface dataset:
{{gap}}বিবাহৰ কিছুদিনৰ পিছৰ পৰা চন্দ্ৰনাথে শহুৰেকৰ ঘৰত থাকি পঢ়িবলৈ ধৰিলে
'সেউতী'ত তেওঁৰ বহুতো প্ৰবন্ধ ওলাইছিল, তাৰ ভিতৰত দুটা বিশেষ কাৰণত উল্লেখযোগ্য
{{gap}}আসামৰ নানা ঠাইত শাসন-সংস্কাৰৰ উদ্দেশ্য বুজাই ঘূৰি ফুৰোঁতেই চন্দ্ৰনাথৰ মাতৃ-বিয়োগ হয়
{{gap}}এই জাননীত চন্দ্ৰনাথৰ মহত্ব ফুটি ওলাইছে, কিন্তু তেওঁৰ ইচ্ছা পূৰ নহ'ল
' {{gap}}চন্দ্ৰনাথৰ অনুৰোধমতে সভাপতি ডাঙৰীয়াই তেতিয়াই তেওঁক কাৰ্যবিবৰণ পঢ়িবলৈ অনুমতি দিলে
{{gap}}তেতিয়া মন্টেগু চেমচফোৰ্ড শাসন সংস্কাৰ লৈ গোটেই ভাৰতবৰ্ষত হুলস্থূল লাগিছিল
{{gap}}এই আগমনতেই চন্দ্ৰনাথ সস্ত্ৰীক পিতৃ গৃহলৈ গৈছিল আৰু দিন চেৰেক তাতে কটাই গুৱাহাটীলৈ উলটিছিল
{{gap}}চন্দ্ৰনাথৰ ঘৰুৱা আহুকাল সদায় থাকেই, সেয়ে বৰপেটা সম্মিলনৰ আগতে আৰু বেছি হৈছিল
{{Right smaller মানুহজনীয়ে কাঞ্চনমতীক অলৰ-অচৰ দেখি আৰু আমনি নকৰি যাবলৈ থিয় হয় মানুহজনী— লগ তেনে দিব নোৱাৰিব আৰু
{{gap চন্দ্ৰনাথে উত্তৰ দিলে, "মই যে সেইটো নুবুজোঁ এনে নহয়, কিন্তু কৰোঁ কি
" {{gap}}টকা-কড়িৰ আৱশ্যকতাৰ সম্পৰ্কে প্ৰশ্ন কৰিলত তেওঁ ক'লে – "টকাৰ অভাৱত এতিয়াও পৰা নাই
{{Right smaller কাঞ্চন কুঁৱৰীয়ে বহু পৰ অনঙ্গৰ চকুৱে চকুৱে চাই থাকে
" {{gap}}চন্দ্ৰনাথৰ যুক্তি মিছা নহব পাৰে, কিন্তু কাৰ্যতঃ তেওঁ তাৰ জোখ ঠিক ৰাখিব পৰা নাছিল
] {{gap}}দণ্ডিনাথ— হওঁতে হয়, কিন্তু আমাৰ ভিতৰত কোন আগেয়ে মৰিম তাৰতো ঠিক নাই
{{gap}}যদিও ওপৰৰ কথাখিনিৰ বেছি ভাগ সেই জীৱনীখনৰ সমালোচনা মাথোন, তথাপি তাৰ ভিতৰত আত্মশ্লাঘাৰ আভাস আছে
তদুপৰি অকল তেওঁলোকেই নহয়, বিৰুদ্ধবাদী দলেও জমাতুল্লাৰ 'বন', 'কেক', পাওৰুটি আদি<noinclude noinclude>
{{gap}}চন্দ্ৰনাথে ক'লে 'ভিতৰুৱাকৈ সকলোৱে খাব পাৰে; সেই বুলি প্ৰকাশ্যভাৱে খাবলৈ এৰি দিব নোৱাৰি
' {{gap}}এইদৰেই চন্দ্ৰনাথ লাহে লাহে সামাজিক উদাৰতাৰ পক্ষপাতী হৈ আহিছিল
{{gap}}'বছা-ফুল' আৰু 'বছা-ফুলৰ কৰণি' বিদেশী সাহিত্যত পোৰা অমূল্য উপদেশৰাজিৰ সমষ্টি
'বছা-ফুল'ৰ পাতনিত চন্দ্ৰনাথে কৈছেঃ 'ফুলৰ আদৰ কৰিব সকলোৱে নাজানে, লেখকেও নাজানে
and unwise) কাম এটা কৰি সভ্য জগতত আজি ভাৰতক কি ৰূপে পৰিচিত কৰিব তাক ভাবি চাবলগীয়া
{{gap}}কংগ্ৰেছ ধৰ্মসম্বন্ধীয় সভা নহয়, সেই কথা মহাত্মা গান্ধীয়ে ভালকৈ জানে
{{gap}}গুৱাহাটীত যদি কংগ্ৰেছ কাগজখন এতিয়াও ওলাই আছে, তেন্তে এই চিঠিৰ এটা 'নকল' (Copy) তাত প্ৰকাশ কৰিবলৈ
{{gap}}শ্ৰীমান বাপাৰামৰ বিষয়ে তোমালোকেই কিবাকিবি কৰিব পাৰিবা আৰু কৰিবা বুলি ভাবিছোঁ
[বহুপৰ সুন্দৰ নমতাকৈ থাকি হঠাৎ চঞ্চল হৈ তেন্তে সেয়ে হোক—সেয়ে হোক
" {{gap}}প্ৰবীণসকলৰ এনে মতামত পাই তেওঁ আৰু সেই কাৰ্যত আগ বাঢ়িব নোৱাৰিলে
{{gap}}কিছু দিনৰ পাছত ঘৰ ওলাল আৰু চন্দ্ৰনাথৰ শান্তি বিয়াও হৈ গ'ল
{{gap}}আই, এ, পৰীক্ষাত উত্তীৰ্ণ হৈ চন্দ্ৰনাথে কটন কলেজত বি, এ, পঢ়িবলৈ ধৰিলে
{{gap}}দ্বিতীয় বাৰ্ষিক পঢ়োতে চন্দ্ৰনাথৰ 'সাধনী' নামেৰে এটা প্ৰবন্ধ উষাত ওলাইছিল
{{gap}}এই বছৰতে চন্দ্ৰনাথৰ 'ভুবন' আৰু 'বন্ধু বিয়োগ' নামেৰে দুটা কবিতা আলোচনীত ওলাইছিল
" {{gap}}এই কথা লিখাৰ পৰাই যেয়ে সেয়ে চন্দ্ৰনাথক দেখিলেই পিট পিট বুলি বিদ্ৰূপ কৰিবলৈ ধৰিলে
{{gap}}সি যি হওক, প্ৰবন্ধটো 'হেমকোষ আৰু বাঁহী' নামেৰেই উষাত ওলাল
{{gap}}চন্দ্ৰনাথে তেওঁৰ 'আনন্দৰাম বৰুৱা আৰু বঙলা ভাষা' নামৰ প্ৰবন্ধটোত এই কথাৰ উল্লেখ কৰিছিল
{{gap}}সেই সময়ত এফালে 'উষা', 'বন্তি' আৰু আন ফালে 'বাঁহী'ৰ বিবাদ হয়
'বাঁহী'ৰ সম্পাদকৰ কথামতে জনা যায়— তেখেতে সেই প্ৰবন্ধ পোৱা নাছিল
{{gap gap}}এই বছৰতে চন্দ্ৰনাথৰ 'বিদ্যাসাগৰ' আৰু 'বছা ফুল' ছপা হৈ ওলায়
{{gap gap}}বছা ফুলৰ ফুলবিলাক প্ৰথমে 'সেউতী'ৰ ডালত আৰু পিছত আলোচনীৰ ফুলনিত দুই-চাৰিটাকৈ ফুলিছিল
{{gap}}পৰীক্ষা দিয়াৰ পিছত চন্দ্ৰনাথ ঘৰলৈ আহি মাকক গুৱাহাটীলৈ লৈ যায়
{{gap}}সেই বছৰ 'আসাম এচোচিয়েশ্যন' আৰু 'আসাম সাহিত্য সভাৰ' বাৰ্ষিক সম্মিলন গোৱালপাৰাত বহাৰ কথা আছিল
" {{gap}}এই বাক-বিতণ্ডাৰ ফলত বঙালীসকল আঁতৰি পৰিল আৰু সম্মিলন ব্যৰ্থ কৰিবলৈ উঠি পৰি লাগিল
{{gap}}চন্দ্ৰনাথ স্কুলত থাকোঁ‌তে কেনেকৈ হাতে লিখা 'চেতনা'ৰ সম্পাদক হৈছিল তাক ওপৰত কৈ অহা হৈছে
{{gap}}যোগানন্দৰ মৃত্যুৰ পিছত পূৰ্ব প্ৰস্তাব যদিও তল পৰিল, তথাপি চেতনা উলিওৱাৰ কথা সদায় সজীব হৈয়েই থাকিল
" চন্দ্ৰনাথে টানি ক'লে যে তেওঁ চেতনা তাৰো আগেয়ে উলিয়াইহে এৰিব
{{gap}}মানব জাতিৰ শান্তিৰ নিমিত্তে কাৰ্য কৰিবলৈ বুদ্ধদেৱে পত্নী-পুত্ৰক এৰি গৈছিল
[শেৱালিয়ে উচপ খায় আৰু লৰালৰিকৈ চকু মচে বাইটি অ' তই দেখোন চকু মোহাৰিছ—কিবা সোমাল নেকি
[শেৱালিয়ে হুক হুক কৰে কান্দে, সেউজীয়ে সাবট মাৰি ধৰি কেলৈনো কান্দিছ বাইটি
[শেৱালি কিছুপৰ নিতাল মাৰি থাকে সেউজী— পিছে এটা কথা দেই শেৱালি বাই
[সুন্দৰ হতবিম্ব হৈ বহুপৰ টলকা মাৰি থাকে সুন্দৰ— (একে উশাহতে) সি মোৰ ভুল
(কিবা এটা ভাবত হাঁহি—সুন্দৰলৈ বাৎসল্য ভাব দেখুৱাই আপোনাৰ ভুল শুদ্ধ হ'ব আৰু
[সুন্দৰে লাজ পোৱাদি পায়—কিন্তু একো নামাতে-তাৰ পাছত নুবুজা কিবা অঁকৰাৰ দৰে noinclude noinclude>
[জেং ডাল হাতেৰে এৰুৱাই এচাৰ মাৰে সুদৰ্শন— কি হ'ল অ' ঠিক হ'ল—জেঙে জাবৰে দেখোন এনেকৈ ওলাইছহি
[বপুৰাই সেইফালে বেবুৱা খায় কি হল তোৰ দেখোন মাত-বোল হৰিল
[এটা চাওডাং ৰাতি পহৰীয়া আহে (হঠাত ভাওজুৰি) পিতাই পিতাই–উ-পিতাই ঔ বৰ হুল এডালে বিন্ধিলে পাই
[চাওদাঙবোৰে সেৱা কৰি মাটিত মূৰ লগায় পুৰণি জীৱন পাহৰি গৈ ন জীৱন দেশত আৰম্ভ কৰাগৈ
(কান্দে) {{gap smaller সুন্দৰে বিৰক্তি আৰু ঘৃণাৰে শেৱালিলৈ চাই আহি পালেঙত বহেহি
{{Right smaller কন্দাৰ দৰে শেৱালিয়ে কুঁকুৱাই সেউজী—কেলৈ মিছাকৈয়ে ভয় কৰিছ
. স্কুল ফায়া আৰু সুক্ষ প্ৰাণেৰে ক, কান, ভক্তি ত্ৰিবিধ জ্ঞানেৰে
"মণ গাভৰু বিয়া বাহাহ লই বেটী বশী ঘোড়া জাতী--যৌতুক নই
* ড ঢাক তুৰ্য্য ভেৰিৰণৰাঙ্ক নোম স্বাধীন গৌৰৰ আভা উদ্ভাবিত হই বৰিকা বৰা দেখা পাব লই
(ল দেৰি ৰজা নাম সিজন) দুবছৰ মাত্ৰ ৰাজ কৰিলে শাসন, অত্যাচাৰী ৰা তেওঁ জানে সৰ্বজন
" প্ৰিয়াৰ ইঙ্গিত বাক্য বুজি গঙ্গাধৰে, ক্ৰমাৎ পোৰ দিন ভূঞ্জিলে যাতনা,
"পৰৰ মূৰত খোৱা টায়া না যোৱা" কুছ জীৱন পহাত মুখলই চোৱা
{{gap}}২ পৃষ্ঠাৰ ১২ শাৰীত, "আনন্দ-বিজুলী-যোগে" ইয়াৰ পাচত থকা "সেমিকোলন" টি উঠি যাব
" মানবৰ দেখি ৰীতিনীতি, দেখি তাৰ তাৰ চালনাৰ হেতু মাহুত বিবেক; জ্ঞান তাৰ চিৰচৰ, অঙ্কুশ স্বৰূপ;
{{gap}}শ্ৰীমতীৰ লগ পাই ডেকা বপুৰাকাই সুন্দৰ—বপুৰা, বাৰু যাচোন শেৱালিক ভালকৈ তামোল দুখনমান আনিবলৈ কগৈ
[বপুৰাই উচপ খাই উঠে আৰু নুঠি বহি থাকি সুদৰ্শনৰ ফালে টহ্ টহ্ কৰে চাই থাকে কি হ'ল
[ৰেৱতীয়ে উত্তৰ দিবলৈ অলপ থোৰোগেঁথো কৰে, এবাৰ তলমূৰ কৰে-এবাৰ বপুৰালৈ চায়
[অলপ কিবা ভাবি সন্দেহ কৰা যেন কৰে শেৱালি কাৰেঙৰ হাউলিৰ ভিতৰত আছেনে নাই
[ৰাজমাৱে বাঘিনীৰ দৰে সুন্দৰৰ ফালে ঘৃণাৰে চাই নামাতি ৰৈ থাকে noinclude noinclude>
{{Right smaller ২য় চাওডাঙে তামোল উলিয়াই দুয়োটাকে দিয়ে; তাৰ পাছত শেৱালিক যাচে ]
{{Right smaller শেৱালিৰ এনে অৱস্থা দেখি চাওডাঙ কেইটাৰ মন বৰ বিমৰিষ হয়
{{Right smaller এই বুলি শেৱালিক হাতত ধৰি জুৰিৰ ফালে পঠাই দিয়ে
{{Right smaller এই বুলি তিনিওটা চাওডাঙে ততাতৈয়াকৈ উঠি টালি-টোপোলা লৈ তাৰপৰা বেগাই গুচি যায়গৈ
" শেৱালি—( সিহঁতৰ ফালে চাই অলপ হাঁহা যেন কৰি এই কেইজনী নো কোন
{{Right smaller আটাইকেইজনীয়ে শেৱালিক সাৱটি ধৰি চুমা খাই ৰুণুক—পিছে পিছে আমি তোক কি বুলি মাতিম
smaller নগালৰাটোৱে একো নুবুজি অনঙ্গৰ ফালে চাই থাকে বাৰু, তোৰ নাচ মই চালে ন'হবনে
(জপিয়াই ওলাই যায় ) {{gap smaller অনঙ্গই দীঘলকৈ উশাহ লয়
{{gap}}তলত দিয়া কিতাপ বিলাক একেবাৰেই সৰহ ধনৰ নিলে সস্তাকৈ দিয়া হ'ব
{{gap}}এদিন মোৰ জীৱনৰ অভিজ্ঞতা, আদৰ্শকে আদি কৰি যথাসৰ্ব্বস্ব তোৰ হাতত অৰ্পণ কৰিছিলোঁ
{{gap}}"গণ-বিপ্লৱ" যদিও বুৰঞ্জীৰ ভেটিত প্ৰতিষ্ঠিত, তথাপি ই বুৰঞ্জী নহয়, উপন্যাস হে
{{gap}}ভট্টাচাৰ্য্য উলটি যোৱাৰ দুই এদিন পিচতেই অসমত এটা ডাঙৰ ভূমিকম্প হয়
" {{gap}}দৈবজ্ঞৰ কথাত ৰজাই ভয় খালে আৰু তেতিয়াই ভট্টাচাৰ্য্যক ওলোটাই আনিবলৈ মানুহ পঠিয়ালে
{{gap}}ৰুদ্ৰসিংহ স্বৰ্গদেৱৰ চাৰি গৰাকী কুৱঁৰীৰ পৰা পাঁচজন পুত্ৰৰ জন্ম হয়
{{gap}}এদিন শিৱসিংহক লগত লৈ বাপুসকলৰ মুখিয়াল বিশ্বদেৱ কালুগাৱঁৰ দেৱালয়লৈ গ'ল
{{gap}}অভিযান গৈ গুৱাহাটী পাওঁতেই স্বৰ্গদেৱ ৰুদ্ৰসিংহ নৰিয়া নিয়মমতে চলিবলৈ ধৰিলে
{{gap}}স্বৰ্গদেৱৰ লোকান্তৰৰ পাচত অভিযান আগ নবঢ়াই ওলোটাই অনাটোকে পাত্ৰ-মন্ত্ৰীসকলে স্থিৰ কৰিলে
{{gap}}ৰজা হৈয়েই শিৱসিংহই ফুলমতী লিগিৰীক মহাসমাৰোহেৰে বিয়া কৰাই পাটৰাণী পাতিলে
{{gap}}ইয়াৰ কিছুদিনৰ পাচত বিশ্বদেৱৰ উপদেশমতে শিৱসিংহই তেওঁৰ দশাটো চোৱাব খুজিলে
{{gap}}জ্যোতিৰ্ভূষণৰ কথা শুনি ৰজা বিমৰ্ষ হ'ল; জ্যোতিষীক কলে,—"আকৌ এবাৰ ভালকৈ গণি চোৱাঁচোন
" {{gap}}অনিৰুদ্ধৰ কথাত ৰজাই হাঁহিলে, আৰু কলহটোৰ মুখ মেলিবলৈ লিগিৰাক আদেশ কৰিলে
{{gap}}যেতিয়া ফুলেশ্বৰী কুৱঁৰী বৰ ৰজা হয় তেতিয়া মায়ামৰীয়া মহন্ত আছিল চতুৰ্ভুজদেৱ
{{gap}}আগ-গুৰি সকলো ভাবি চাই চতুৰ্ভুজ জনচেৰেক ভকত লগত লৈ নিমন্ত্ৰণ ৰক্ষা কৰিবলৈকে স্থিৰ কৰিলে
{{gap}}অলপ পাচতে জনচেৰেক ভকত লগত লৈ চতুৰ্ভুজ আহিল আৰু বাট চ'ৰা পাৰ হৈয়েই থকা খাই ৰ'ল
{{gap}}সত্ৰলৈ উলটি আহি চতুৰ্ভুজে অনিচ্ছাকৃত দোষৰ বাবে সাত দিন লঘোন দি নাম-কীৰ্ত্তন কৰি কটালে
{{gap}}গুৰুৰ কথাত শিষ্যসকল নিজ নিজ ঠাইলৈ উলটি গ'ল আৰু তলে তলে বিদ্ৰোহৰ আয়োজনত লাগিল
" {{gap}}গুৰুৰ কথা মতে মায়ামৰীয়াই বাধ নিদিলে; কিন্তু ফুলেশ্বৰীৰ অত্যাচাৰে বেচি দিন চলিব নোৱাৰিলে
" {{gap}}গুৰুৱে আদেশ দিয়াৰ লগে লগে নিজে এচপৰা মাটি দিলে
{{gap}}ঘৰটো প্ৰতিষ্ঠা কৰি তাত বৰ সবাহ পতা হ'ল আৰু সকলোৱে মিলি নাম-কীৰ্ত্তন কৰি প্ৰসাদ ল'লে
{{Rule noinclude>যাতে মোৰ দৰে গঢ়িব পাৰোঁ, তাৰ বাবে গৈয়েই কামত {{gap}}অষ্টভুজ—লাগি যাব, ভাল কথা
{{Rule noinclude gap}}যেতিয়া আহোমৰ ক্ষমতা গোটেই অসমত ব্যাপ্ত হ'ল তেতিয়া ৰজাই মৰাণৰ লগত সুকীয়া বন্দৱস্ত কৰিলে
—সেই বুলি যধে-মধে ৰজাৰ লগত ৰণ দিলে জানো কিবা লাভ হ'ব
—গুৰুৱে ভূত-ভবিষ্যৎ বুজি পায়; সেই কাৰণেই সকলো ফাললৈ চকু দি সাৱধানে চলে
—মই এটা কথা ভাবিছোঁ,—আজিয়েই হওক, বা দুই এবছৰ পাচতেই হওক ৰণ হব'ই
{{gap}}কীৰ্ত্তিচন্দ্ৰৰ ইমান উন্নতি ডাঙৰীয়া আৰু বিষয়াসকলৰ আশঙ্কাৰ কাৰণ হৈ উঠিল
{{gap}}ৰজা হোৱাৰ কিছু দিনৰ পাচতে লক্ষ্মীসিংহ বৰবৰুৱাৰে সৈতে নাৱত ফুৰিবলৈ গৈছিল
—মই সেই কথা ভাবিবলৈ নহ'ল; পাঁচ জনক পাঁচোটা দিলেই হ'ল বুলি ভাবিছিলোঁ
{{gap}}কাণ কাটিলত যদিও নাহৰৰ মূৰ্ত্তি ভীষণ হৈ উঠিছিল তথাপি তেওঁ মুখেৰে একো নক'লে
{{gap}}এদিন ৰাতিপুৱা এপৰমান সময়ত এজন ডেকা মানুহ এটা ঘাটেদি নগৰৰ ফাললৈ পাৰ হ'ল
{{gap}}ইয়াৰ পাচত এই ডেকা গাভৰু যুগলৰ এনে অভিনয় মাজে- সময়ে চলি থাকিবলৈ ধৰিলে
{{gap}}ৰমাকান্তৰ লগত ঘনাই দেখা হৈ থকাত লখিমীৰ সঙ্কোচ আঁতৰ হ'ল
" {{gap}}বাৰে বাৰে সোধাতে লখিমী নিমাত হৈ থাকিল, কিন্তু ৰমাকান্তই উত্তৰ নোপোৱাকৈ নেৰিলে
" {{gap}}তৎক্ষণাৎ ৰমাকান্তই লখিমীৰ হাতত ধৰি এটা আঙঠি পিন্ধাই দিলে
{{gap}}চাওদাঙে তেওঁৰ হাতত ধৰি ক'লে,—"বৰবৰুৱাৰ আদেশ- মতে তোক আমি বন্দী কৰিলোঁ
{{gap}}ভোজনৰ অন্তত কথাটো শুনি বৰবৰুৱা খঙত একো নাই হ'ল, আৰু তেতিয়াই চাওদাং দুটাক ৰাঘৱক বাটৰ পৰা ধৰি
{{gap}}নাহৰ বা ৰাঘৱৰ কাৰো এইবাৰ ৰজা ঘৰত কৰ শোধাবৰ মন নাছিল
{{gap}}কীৰ্ত্তি বৰবৰুৱাৰ ওচৰত অপমান পাবৰ দিনাৰে পৰা অষ্টভুজৰ মন মৰা
{{gap}}ৰাঘৱে যদিও প্ৰস্তাবটো বৰ ভাল পোৱা নাছিল, তথাপি বাকী সকলোৱেই অষ্টভুজৰ কথাত হয় দিলে
" {{gap}}হঠাৎ পিচফালে শুকান পাতৰ মৰমৰণি শুনি তেওঁ চক খাই উঠিল আৰু সেই ফাললৈ চকু ঘূৰালে
—মই মৰাণ-নায়ক নাহৰৰ পুত্ৰ আৰু এওঁ আমাৰ গুৰুৰ পুত্ৰ সপ্তভুজ
—তোমালোকৰ আয়োজনেই যে যথেষ্ট হ'ব তাৰ নিশ্চয়তা ক'ত nop noinclude noinclude>
—কীৰ্ত্তি বৰবৰুৱাই আমাৰ ওপৰত কিছু সন্দেহ কৰিছে বুলি ধাৰণা জন্মিছে
{{gap}}টাৰিমুৱা ভণ্ডাৰী বৰুৱাৰ ঘৰ ৰাজ আলিৰ পৰা অলপ দূৰতে, আলিৰ পৰাই দেখা যায়
{{gap}}নাম গাই থাকোঁতেই পদূলি পাৰ হৈ এজন ডেকা সোমাই আহিল
{{gap}}ৰমাকান্তই চাৰিওফাললৈ চাই ক'লে,—"কথাটো বৰ গোপনীয়, আন কোনেও শুনিব নালাগে
—বাট দেখুৱাবলৈ মই যাব পাৰোঁ আৰু লাগিলে কেইজনমান বিশ্বাসী লগৰীয়াও দিব পাৰোঁ
{{gap}}টাৰিমুৱাই কিছু সময় ভাবিলে; তাৰ পাচত ক'লে,— "আজি মই যাব নোৱাৰোঁ
{{gap}}ৰাজ্যৰ সকলো বা-বাতৰি লৈ মোহনমালাই ক'লে,— "তোমাক মই অতি আপোন ভাবি বহুতো বিশ্বাসৰ কথা কৈছিলোঁ
—পাৰা বা নোৱাৰা, আমি আমাৰ আক্ৰমণ এসপ্তাহমানৰ ভিতৰতে আৰম্ভ কৰিমেই
{{gap}}ফুকন আৰু তেওঁৰ সৈন্যৰ এই দুৰৱস্থা দেখি মোহনমালাই পুনৰ জনালে,—"ফুকন; মিছাতে কষ্ট খাইছা কিয়
{{gap}}মায়ামৰীয়াৰ এই সাফল্যৰ আনবোৰ কাৰণৰ লগতে টাৰিমুৱা ভণ্ডাৰী বৰুৱাৰ সাহায্যও এটা
—আপোনাৰ হৈছে নে নাই মই ক'ব নোৱাৰোঁ, কিন্তু আমাৰ ঢেৰ লাভ হৈছে
{{gap নাহৰ উলটি আহিল আৰু গুৰুৰ সিদ্ধান্তৰ কথা লগৰীয়া সকলক জনালে
{{gap}}এনেকৈ কিছুদিন যোৱাৰ পাচত ৰাঘৱে গম পালে যে কীৰ্ত্তি বৰবৰুৱা তেওঁৰ গুৰুৰ আশ্ৰয়তে আছে
{{gap}}ৰাজ্যৰ সকলো ব্যৱস্থা হৈ যোৱাৰ পাচত ৰমাকান্তই টাৰিমুৱাক মতাই আনিলে
" {{gap}}টাৰিমুৱাই জানে তেওঁৰ আপত্তি থাকিলেও তেওঁ ৰজাৰ ইচ্ছাত বাধা দিব নোৱাৰে
—আজি মই ৰজা নোহোৱা হ'লে সকলো মিছা হ'লহেতেন; তুমি কাৰবাৰ ভাগ্য-লক্ষ্মী হ'লাহেতেন
notes এই পৃষ্ঠাটোত কোনো কাম কৰিবৰ বাবে ব'টৰ (স্বয়ংক্ৰিয় প্ৰগ্ৰেম) অনুৰোধ কৰিব পাৰি
{{gap}}শ্ৰদ্ধেয় ৺পিতৃদেৱ সৈনিক বিভাগত থকা সময়ত আসামলৈ অহা-যোৱা কৰা অত্যন্ত দুৰ্গম আছিল
{{gap}}১৮৮১ সনত আমাৰ ৰেজিমেণ্ট পুনৰ ডিব্ৰুগড়লৈ বদলি হোৱাত আমাকো ডিব্ৰুগড়লৈ লৈ গ'ল
{{gap}}৺পিতৃদেৱে আমাক লেখা পঢ়া শিকাবলৈ বৰ যত্ন আৰু হেপাহ কৰিছিল
{{gap}}গুৱাহাটী কেম্পত আহি এসপ্তাহলৈ থাকোতেই অন্য লৰাৰ লগত গৰু চৰোৱা ঠাইত গৈ কৰবী ফুলৰ গুটি খাইছিলো
{{gap}}ভ্ৰাতৃহাৰা হবৰ দিনাৰে পৰা দোকানৰ সকলো কামৰ ভাৰ মোৰ আৰু গোমস্তা এজনৰ ওপৰত পৰিল
{{gap}}অনেক লোকে বঢ়াই বুজাই কোৱাত উইল কৰোতে মোৰ নামে এহেজাৰ টকা লেখি গৈছিল
{{gap}}মানুহে নিজ বুদ্ধিৰে আজিলৈকে যি যি কাম কৰিছে, তাৰ ভিতৰত সাহিতকে ঘাই বুলিব পাৰি
{{gap}}মানুহে যেতিয়াৰ পৰা কথা লিখিবলৈ ধৰিলে, সেই দিনৰ পৰা সাহিত্যৰ সৃষ্টি হল বুলি ধৰিব পাৰি
{{gap}}এতিয়া সুন্দৰ ৰূপে বুজিব পাৰি, যে সাহিত্য কোনো ভাষাৰ অলঙ্কাৰ মাথোন
{{gap}}যদিও অলঙ্কাৰে সাহিত্যৰ ইমান উপকাৰ কৰে, তাৰ পৰা যে কিছু কিছু অপকাৰ হোৱা নাই এনে নহয়
• • • গুণ ওপৰে চালে বােধ ভয, যে টাকে লিখিলেই পন্য হয়
' আৰু সাধাৰণ বৰ্ণনাত অৰ্থাৎ লোকে য কৈছিল বা কৰিছিল, তাক কব লাগিল মৃদু শব্দৰেহে কোৱা ভাল
{{gap}}লােপ চিন কোনাে কথা এৰি দিয়া বুজা- বলৈ এই চিন দিয়া যায়
{{gap}}মনৰ ভাব যিমান অলপ কথাৰে প্ৰকাশ কৰিবলৈ পৰা যায় সিমান ভাল এই কথা অনেক পণ্ডিতে কৈ গৈছে
' উপকথাত যিবোৰ কথা কোৱা হয় সিহঁতৰ পৰস্পৰৰ ভিতৰত বিশেষ মিল থাকিব লাগে
{{gap}}ওপৰত কোৱা কথাৰ পৰা এনে ভাবিব নালাগে, যে যিমান কথা কিতাপত লিখা যায় সকলোৰে সিদ্ধান্ত শেষলৈ থব লাগে
</poem {{gap}}এই এটা শুধ পদ্য; কিয়নো ইয়াৰ ভিতৰত এটা অপূৰ্ব্ব ভাব আছে
{{gap}}এইটো কেৱল নামত পদ্য ইয়াৰ ভিতৰত পদ্যৰ যোগ্য একো ভাব নাই, কেৱল এটা স্বপ্নৰ বৰ্ণনা মাথোন
{{gap}}বিবেচনা কৰা, এটা বিষয় দিছে "মৰণ, তাৰে দুটা তিনি টা ও কবিতা লিখিব লাগে
— {{gap}}"আজীবন দুখত জীৱন ধৰাতকৈ জীৱনত জীৱন জাহ {{gap}}এই কথাটোত আচল ভাবটো গোপন কৰি লিখা হৈছে
{{gap}}নাটক উদ্দেশ্য সলনি হোৱাৰ নিমিত্তে তাৰ লিখাৰ ধৰণো কিছু বেলেগ হৈছে
{{gap}}হেন শুনি শিশুপালে, মাতিলন্ত সেহি তালে, পৰিশেষে ভৎৰ্সি সন্ধি পাই
॥ ৫৬ ॥ নগড়া ঢকড়া, উটা গড়া গড়া, মগনা চচনা জীৱ
{{gap}}মোৰ প্ৰকাশিত তলত নাম দিয়া পুথি বিলাক মোলৈ পত্ৰ দিলেই ভি পি ডাকত দি পাঠাম, ঘৰতে বহি পুথি পাব
{{gap}}এই ৰকম আৰু অনেক পুথি আছে এটাই বোৰৰ নাম ইয়াত দিবলৈ ঠায়ে নোযোৰে
{{gap}}এই পুথিখনি ছাপাখানাত দিয়াৰ পাচতে শ্ৰীযুত বেণুধৰ ৰাজখোৱা ডাঙ্গৰীয়া যোৰহাটলৈ বদলি হল
{{gap}}অসমীয়া খণ্ডবাক্য-কোষৰ অভাৱ বহু কালৰেপৰা অসমীয়া সাহিত্যৰ হিতাকাক্ষী সকলে অনুভৱ কৰি আহিছে
{{gap}}খণ্ড বাক্যবিলাক ক্ৰিয়া, বিশেষ্য বিশেষণ ইত্যাদি শব্দ-প্ৰকৰণৰ বিভাগ মতে ব্যবহৃত হয়
'আলেকৰ পালেক' ছন্দ মিলাবৰ নিমিত্তে ব্যৱহৃত হৈছে, তাৰ নিজা অৰ্থ নাই
"ইচাট" অনুৰূপ ই তিনি গুণৰ বাজ—বিণ, সত্ত্ব, ৰজ, তম, এই তিনি গুণ
'অধৰ' পৰ 'ওধ' আৰু 'ওধৰ' পৰা 'উধ' শব্দ বাগৰি ওলাইছে
(পটেশ্বৰী = ৰাজ-পাটৰ ঈশ্বৰী অৰ্থাৎ প্ৰধান ৰাজ-মহিষী; তাৰপৰা, ৰূপৱতী তিৰোতা
(এক দেৱ এক মাত্ৰ দেৱ, অৰ্থাৎ শ্ৰীকৃষ্ণ, এক সেৱ এক মাত্ৰ সেৱ অৰ্থাৎ কৃষ্ণৰ সেৱা
infant. ওঁঠ চেলেকা —-ক্ৰি, কোনো বস্তু খাবৰ নিমিত্তে বৰকৈ লোভ লাগিলে ওঁঠৰ পানী ওলায়
hard-earned কটা কাণ চুলিৰ ঢকা —ক্ৰি, আহোম ৰজাৰ দিনত কাণ-কটা দণ্ডৰ বিধি আছিল
] কাণে নাকে খাই মৰা —ক্ৰি, কোদো, বৰল, পৰুৱা আদিয়ে কাণে নাকে কামুৰিলে মানুহ বিতত হয়
'কোৱা' অৰ্থাৎ কাউৰীৰ 'কা' 'কা' আৰু জিলীৰ 'জা' 'জা' শব্দ শুনিবলৈ পোৱা যায়
) খং সৰা —ক্ৰি খং সৰুওৱা) খং সাৰে অৰ্থাৎ পলাই সাৰে
) খহুলা ভেকুলী বিং, ভেকুলীৰ ছালখন খহটা-খহটি, দেখাত সি খহুলা যেন বোধ হয়
to be in agreement, খেৰ শুকোৱা দি শুকোৱা — ক্ৰি, খেৰ কাটি থলে ৰদত তৎক্ষণাৎ শুকাই যায়
) গছত কঠাল থৈ ওঁঠত তেল ঘঁহা —ক্ৰি, কঠাল খাওতে এঠা নালাগিবৰ নিমিত্তে ওঁঠত তেল ঘঁহি লোৱা হয়
(ব্যঙ্গাৰ্থ) a mere infant. গেৰেলা হালত যোৱা—ক্ৰি, গ{{বঙালী ৰু}}ৰ দ্বাৰা হে হাল বোৱা হয়
] গোটে গোটে মানুহ গিলা—বিণ, ডোখৰ ডোখৰ নকৰাকৈ গোট মানুহক গিলি পেলায় বোলা হৈছে
) চাৰি আলিৰ ৰটনি—বিং চাৰি আলিৰ মূৰৰ ৰটনি চাৰিটা আলিয়ে দি মানুহ আহি মূৰতে লগ লয়
) চিলনীয়ে আৰু কাউৰীয়ে গম নোপোৱাকৈ অকস্মাৎ আহি কোনো বস্তু থাপ মাৰি লৈ যায়
an indoor চুকত থাকি বুকত কামোৰা—ক্ৰি, ঘৰৰ চুকত সাপ থাকে
'মুঠিতে লুকায়' অৰ্থাৎ কঁকাল মুঠিতে লুকায়, কঁকালৰ মেৰ মুঠিৰে খামুচি পোৱা যায়
delicate and ছয় পো বাৰ নাতি দেখা—ক্ৰি, অতি দীৰ্ঘজীবি মানুহে ছয় পো আৰু বাৰ নাতি দেখিবলৈ পায়
'ছিন্‌' ক্ৰিয়াৰ গুড়ি পাহৰি যোৱাত অসমীয়া 'কঢ়া' ক্ৰিয়াৰ যোগ হল
(কেঁচুৱা লৰাৰ সম্পৰ্কে ব্যবহৃত হয়) fish served in a জিবাখন কাটি পেলোৱা —ক্ৰি জিবাৰ সাহায্যেৰে কথা কোৱা হয়
stomach (used ironically). জুলীয়া গুড়—বিং, গুড় জুলীয়া হলে সি একে ঠাইতে নাথাকে, যেনিয়ে সুবিধা পায় তেনিয়ে বাগৰি যায়
(দোষে ছোৱা= দোষ লগা এতেকে,— দহখন মুখে কথা কোৱা —ক্ৰি, দহ বেলি দহ ৰকমে কথা কোৱা, বেলিয়ে<noinclude noinclude>
(খুঁটিত এৰাল দিয়া মহ- ধৰ্ম্ম যুধিষ্ঠিৰ —বিং, যুদিষ্ঠিৰ বৰ ধৰ্ম্মিষ্ঠ আছিল
'নমো নমো পাৰিজাত' বুলি এই ফুলৰ স্তুতি আৰম্ভ কৰা হয় বুজোৱা হৈছে
" ভেবে, প্ৰাণৰ মমতা এৰি অৰ্থ এণ-টকি, desperatoly. নাইত হাত দিয়—ক্ৰি, নাই' শব্দৰ ওপৰত খেল কৈছে
'নামৰ মুখেৰে' বুলিলে 'নামৰ অন্তত প্ৰসাদ নোখাৱাকৈ শুদা মুখেৰে' বুজোৱা হৈছে
to pretend to be নাহৰৰ গুৰি কটা —ক্ৰি, নাহৰ কাঠ টান, তাৰ গুৰি কাটিবলৈ আৰু টান
'পৰৰ মূৰত খোৱা' আৰু 'ভটীয়া নাওত যোৱা' এই দুই কাৰ্য্য সমানে সুখকৰ, এই ভাব বুজোৱা হৈছে
'পাত'ৰ সংস্কৃত 'পত্ৰ', এই সুত্ৰ ধৰি ভাতৰ সংস্কৃত 'ভত্ৰ' শব্দ উলিয়াইছিল
to have sexual পালি পালি কৰি শিকোৱা —ক্ৰি, এবাৰত যি কাৰ্য্য কৰা হয়, তাক পালি বোলে
(এই ৰোগৰ নাম মানুহৰ আগত কব নাপায় বাবে 'কিবা' বুলি কোৱা হয়
an abscess in পেটত দেও সোমোৱা —ক্ৰি, পেটত দেও সোমালে মানুহৰ খঁক প্ৰবল হয়
the exercising of authority by one who is powerful. বলীয়ে নিৰ্ব্বলীয়ে হতাহতি —বিং হতাহতি =হাতেৰে কৰা যুঁজ
(এনে কৰি নিজৰ দুৰ্ব্বলতা লুকুৱায়, আৰু পৰৰ বলৰ প্ৰশংসা নকৰি তাক দৈব বল বোলা হয়
] বান্দৰৰ মুখৰ কল ভুকুৱালে সৰা —ক্ৰি{{SIC বান্দৰে কল মুখত সুমাবলৈ পালে, তাক কেতিয়াও উলিয়াই নেপেলায়
'তেৰও যুগ' এই কথাৰ দ্বাৰা 'বাৰতকৈও বেচি যুগ' বুজোৱা হৈছে
] বাংবিং কথা কোৱা —ক্ৰি, অৰ্থপূৰ্ণ কথা কোৱা, বলকা, to talk incoher-
] ভেটিত হুদু পৰা —ক্ৰি, এৰা ভেটিৰ গছত হুদু পৰে
] ভকত নাভাগি দায় ভগা —ক্ৰি ভগা' ক্ৰিয়াৰ খেল বুজোৱা হৈছে
) মৰা গৰু —বিং, মৰা গৰুতকৈ হিন্দুৰ অপবিত্ৰ বস্তু একো নাই
(মুখৰ ভাত=খাবৰ নিমিত্তে মুখৰ আগত বঢ়া ভাত এতেকে,— বৰকৈ মুখলৈ চোৱা —ক্ৰি, মুখলৈ চালে মৰম লাগে
) মূৰ খজুওৱা —ক্ৰি, মানুহে কোনো কথা ভাবি ঠিক নাপালে মূৰ খজুৱায়
'হাক' আৰু 'ডাক' এই দুই শব্দে চিঞৰি কোৱা বাক্য বুজায়
) ফলা-বাঁহৰ চেপা —বিং ফাড়া বাঁহৰ চেপা হিন্দী-ফাড়া' শব্দৰপৰা অসমীয়া "ফলা' শব্দ ওলাইছে
" এতেকে,—কোনো কাৰ্য্য কৰিলেও বিপদ নকৰিলেও বিপদ এনে অৱস্থা পোৱা, একো পোনে<noinclude noinclude>
(ডাঙ্গৰ বুলিলে 'দীঘল-ডাঙ্গৰ' অৰ্থাৎ— 'আকৃতিত দীঘল' আৰু 'মানত ডাঙ্গৰ' দুয়ো বুজায়
'সোপাকে দিয়া হৈছে' এই ভাব বুজাবলৈ বিদ্ৰুপৰ ছলেৰে 'সোপায়ং নমঃ' বোলা হৈছে
(মহাপুৰুষ সকলৰ হাত আজানুলম্বিত বুলি ধৰ্ম্মপুথি আদিত লিখা আছে, সেই কথাৰপৰা এই বাক্য লোৱা গৈছে
to allow a হেন্দোল-দোপ দল-দোপ —বিং, দলনী আৰু দোপনীৰ এঠাইত ভৰি দিলে গোটেই ঠাই হেন্দুলিবলৈ ধৰে
) হোৰোষাই তললৈ যোৱা —ক্ৰি, ভূঁইকঁপ হলে কোনো ঠাই হোৰোষাই তললৈ যায়
" সিফালৰপৰা এটা বাটৰুৱাই উলাহত নাম গাই টিলিকি বজাই আহি আছিল
style="width:70 text-align:left বিং, হৰি ভক্তিৰ অৰ্থে গুৰুত শৰণ লোৱা হয়
" অৰ্থাৎ—যেয়ে যেনেকৈ মোক আশ্ৰয় কৰে, মই সেই ভাবেই তেওঁক অনুগ্ৰহ কৰোঁ
" এই কথা শুনি নাদৰ ভেকুলীটোৱে আৰু এটা জাপ মাৰি সুধিলে "তোমাৰ সাগৰখন ইমান ডাঙ্গৰ নে
{{gap}}বৰ্তমান কালত জগতত প্ৰচলিত তিনটি ধৰ্ম্ম ঐতিহাসিক যুগৰ আগেও বিদ্যমান আছিল
{{gap}}এইখিনিতে এটা প্ৰশ্ন উঠিব পাৰে, এই সকলো ভিন ভিন বিৰোধী ভাৱবোৰৰ সাধাৰণ কেন্দ্ৰ ঠাই ক'ত
" এইটো ঈশ্বৰৰ ইচ্ছা " বুলিলে একো ব্যাখ্যা কৰা নহল
—যে সি ভাল বা বেয়া কৰ্ম্মৰ প্ৰতাপত চাৰিওফালে পাকঘূৰণি খাই ফুৰে
{{X-larger মানুহ পানী নহয় এই কথা ভাবিলে হৃদয় ব্যাকুল হয়
{{gap}}"অমৃতৰ অধিকাৰী " এই নামটো কেনে সুমধুৰ আৰু কেনে উল্লাসবৰ্দ্ধক
{{gap}}প্ৰথমতে মই এই কথাষাৰি কৈ থওঁ যে ভাৰতবৰ্ষত বহু ঈশ্বৰবাদ নাই
" কিন্তু তেওঁ কাৰো মূৰ্ত্তিকেই ঘিণ কৰা নাই আৰু মূৰ্ত্তি পূজা পাপ বুলিও কোৱা নাই
{{gap}}গতিকে যিবিলাকৰ ইয়াৰ কোনো আৱশ্যক নাই তেওঁবিলাকে অন্যক "এইটো অন্যায়" বুলি কবৰ কোনো অধিকাৰ নাই
{{gap}}আৰ্চিৰ একে পোহৰেই ভিন্ ভিন্ বৰণৰ মাজে অহা কাৰণেহে এনেকুৱা ভিন্ ভিন্ হৈছে
{{gap}}এনেকুৱা সাৰ্ব্বভৌমিক ধৰ্ম প্ৰচাৰ কৰা, সকলো জাতিয়েই তোমাৰ অনুগামী হব
"সকলো ধৰ্ম্মতে ঈশ্বৰ আছে" এই কথা ঘোষণা কৰাৰ গৌৰব আমেৰিকাৰ কাৰণেহে আছিল
" গতিকে আজিলৈকে তেওঁৰ উপদেশবিলাক সেই সময়ৰ চলিত ভাষাতে আছে
{{gap}}আৰু আন ফালৰ পৰা চাবলৈ হলে ইয়াৰ পৰা হিন্দু ধৰ্ম্মৰো বহুত ক্ষতি হ'ল
{{gap}}ধৰ্ম্ম সমন্বয়ৰ সাধাৰণ ভিত্তি ভূমিৰ সম্বন্ধে অনেক কথা কোৱা হ'ল
poem মৰণ ক'ত নো সিও অগোচৰ, তাৰে এটি ঢউ মাৰ গল আজি
center> {{gap}}ফুল ফুল আমাৰ বাটত, • কেতিয়া চাপৰি তুমি সিফুল গোটাবা
{{gap}}তেওঁ যদি দোষ গাত লই ক্ষমা মাগে, কেতিয়া নো মৰষিবা দায়
poem কোনে মোক ৰাখিছিল বুকুত শুৱাই, —তেওঁ মোৰ পূজনীয়া মৰমৰ আই
poem পৰিলে কোনে নো গই ততালিকে লৰি, —তেওঁ মোৰ পূজনীয়া মৰমৰ আই
poem ই মোৰ আপোন আৰু ই যে মোৰ পৰ, উদাৰ চৰিত্ৰ যাৰ, ধৰমী যিজন, পৃথিবীৰ সকলোটি তেওঁৰ আপোন
poem গুণবন্ত নম্ৰ হয় নিজৰ গুণত; শুকান কাঠৰ দৰে নিগুৰ্ণী যে হয়,
poem নিতৌ ওচৰ চাপি আহিছে মৰণ, হেন জানি কৰাঁ ধৰ্ম্ম-কৰ্ম্মৰ সাধন
poem তেনে সাধু পুৰুষৰ নহয় বিপদ, খোজে প্ৰতি পায় তেওঁ সন্তোষ সস্পদ
poem যদি নিত্য নিৰমল যশোলাভ হয়; তেনেহলে ভাবি চোৱাঁ কি লাভ নহয়
poem ক্ষন্তেকীয়া ভাবি চোৱাঁ দেহা মানুহৰ, গুণবোৰ থাকে কিন্তু যুগ যুগান্তৰ
poem তিৰোতা সুন্দৰী হয় সতীত্ব গুণত; বিদ্যাৱন্ত হলে হয় কুৰূপো সুন্দৰ,
poem জানিবা জীৱন তেনে সকলো জীৱৰ; সকলো জীৱক ভাবি নিজৰ নিচিনা, সকলোৰে প্ৰতি সদা কৰিবা কৰুণা
poem যাৰ পৰা সৰ্ব্বনাশ হয় মানুহৰ; উদ্যমৰ দৰে বন্ধু নাই জগতত, কেওঁ কতো অৱসন্ন নহয় যিহত
poem ধন যাৰ আছে মাথোঁ পৰৰ হাতত, কাৰ্য্যকালে পোৱা টান হলে প্ৰয়োজন,
poem ন্যায়, ধৰ্ম্ম, নীতি, ৰাজ্যত বাঢ়ক ঈশ্বৰে ৰজাক কুশলে ৰাখক
'মই' 'মোৰ' বুলি নাথাকিবা মজি 'মই 'মোৰ' ভাৱে তললৈ বুৰাব
—সত্য তেওঁ, শিৱ তেওঁ, মহান্ সুন্দৰ চামে চামে জীৱ বোৰ আহে আৰু যায়, উপজি তেওঁতে মাৰ যায় পুনৰায়
{{gap}}এই ধুনীয়া চৰাইক, প্ৰতাপী ৰজা সোলোমনে পূৰ আ{{বঙালী ৰু দক্ষিণ দিকৰপৰা পেলেষ্টিনলৈ নিয়াইছিল
{{gap}}কোনো এটা খেতিয়কৰ, জন্তুৰ মাত বুজিব পৰা শক্তি কৰি এইদৰে কোৱা শুনিবলৈ পালে, "বন্ধু
" পাচ দিনা ৰাতিপুৱা, গ{{বঙালী ৰু}}ৱে অবিকল তেনে আচৰণ কৰিলে
" {{gap}}এনে কোৱাত, ভগবান সূৰ্য্যদেৱে, নিজ কণ্ঠৰপৰা স্যমন্তক নামৰ মণি সোলোকাই একাষত নমাই থলে
{{gap}}দ্বাৰকাৰ মানুহবিলাকে তেওঁক অহা দেখি, শ্ৰীকৃষ্ণক প্ৰণিপাত কৰি কলে, "হে প্ৰভু
{{gap}}সেই মণি উগ্ৰসেন ৰজাৰ যোগ্য ভাবি,কৃষ্ণে তাক লবৰ লোভ কৰিলে
{{gap}}সত্ৰাজিতেও, কৃষ্ণে স্যমন্তকৰ লোভ কৰিব বুলি জানি, তাক প্ৰসেনক দিলে
{{gap}}কৃষ্ণে সকলো যাদৱবিলাকৰ আগত, যেনে যেনে ঘটনা হৈছিল, সেইবিলাকৰ আনুপূৰ্ব্বিক বৰ্ণনা কৰিলে
{{gap}}কোনো এটা জালোৱায়ে মাছ মাৰি থাকোঁতে, জালত এবাৰ এটা পিতলৰ পাত্ৰ উঠিল
" জালোৱায়ে বিস্তৰ কাকৃতি কৰিলে আ{{বঙালী ৰু কলে, উপকাৰৰ পুৰস্কাৰ কেতিয়াও অপকাৰ নহয়
{{gap}}তুমি যদি সাগৰৰ পাৰত থকা এটা ওখ পৰ্বতত উঠাঁ তেনেহলে চকুৰে বহুত দূৰ দেখিবলৈ পাবা
{{gap}}আকৌ, যোৱা জহাজলৈ মন কৰিলে দেখিবলৈ পাবা যে, প্ৰথমে তাৰ তলিখন সাগৰত লুকাব
{{gap}}দশৰথে ঠিক কৰিলে, তেওঁ ৰামক ৰাজ্য এৰি দি নিজে ধৰ্ম্ম-কামত মন দিব
" এই বুলি মন্থবই, কৈকেয়ীক অভিপ্ৰায- সিদ্ধিৰ উপযোগী বুদ্ধি শিকাই দিলে
" এই কথা কৈ, ৰামে পিতৃদেওক প্ৰদক্ষিণ কৰি সেৱা কৰিলে
" ৰামে কলে, "যদি বনলৈ নগৈ নেথাকাঁই, তেনে হলে ওলোৱাঁ, বেলি কৰাৰ প্ৰয়োজন নাই
" এই বুলি কৈ, ৰামে লক্ষণক লগত লৈ কৌশ- ল্যাৰ ওচৰলৈ গল
" {{gap}}ৰামে কোনোমতে কৌশল্যাৰপৰা বিদায় গ্ৰহণ কৰি, সুমিত্ৰাৰ ওচৰলৈ গৈ তেওঁক প্ৰণাম কৰিলে
" এই বুলি প্ৰজাবিলাকক বিদায় দি, তেওঁ- বিলাকে অৰণৰ অভিমুখে যাত্ৰা কৰিলে
{{gap}}পৃথিবীৰে আন পথে নগৈ, কিয় নো সূৰ্য্যক প্ৰদক্ষিণ কৰি থাকিব
{{gap}}শুদা মাটিত যিবিলাক জেং-পাত থাকে, আমি সেইবিলাকলৈ সিমানকৈ মন নকৰোঁ
{{gap}}যেতিয়া নৈয়ে তীৰ প্লাবিত কৰে, তাৰ লগত বোকা, বালিআদিও তীৰলৈ উঠে
{{gap}}তিনটা বা চাইটা উট চৰায়ে লগেৰে আক্ৰমণ কৰিলে কি উপায়
{{gap}}উট চৰাইক চপাওঁতে যিমান আমোদ হয়, পাখি কাঁঢ়োতে সিমান নহয়
{{gap}}উট চৰাইৰ মটাটোৱে ৰাতি, আ{{বঙালী ৰু মাইকীজনীয়ে দিনত, এই দৰে দুয়ো পাল বাটি কণি উমায়
" ইয়াকে ঠিক কৰি, তেওঁ ৰাতিক দিন বুলি, আৰু দিনক ৰাতি বুলি ধৰিবলৈ ৰাজ্যময় প্ৰজাক আদেশ কৰিলে
" ৰজাই কলে, "কিয়, দিনৰ কাম সকলো ৰাতি হয়, ৰাতিৰ কাম দিনত হয়
{{gap}}এসময়ত কোনো এটা মানুহে একে চাপৰতে একুৰি মাখি মসিমুৰ কৰিলে
' 'ফুৰি ফুৰি ফুৰি কালি দেখিলোঁ গৈ পাচে, এজুপি গছত এটি ফুল লাগি আছে
'সি ফুলত বাজে মোৰ আন ফুল নাই; কত ভাল পাওঁ তাক, নেজানিলা হায়
' 'যেতিয়া হলোঁ গৈ মই ওচৰত থিয়, মৰম নকৰে যদি, চাইছিল কিয়
* 'চাই চাই চেনেহৰ চকুলো টুকিলে, মৰম নহলে, এনে কিয় বা কৰিলে
' 'আহিলে যেতিয়া মোৰ লগত থাকিব, আপুনি মোলই তাৰ মৰম লাগিব
{{gap}}দেশখন দেখিবলৈ বৰ শুৱনী, সা{{বঙালী ৰু}}ৱা ধান পথাৰেৰে পৰিপূৰ্ণ, আ{{বঙালী ৰু ফলবান্ গছেৰে চহকী
{{gap}}পাৰে নে কোনােবা হব এনে কাঠচিত, {{gap}}যাৰ প্ৰাণ নপমিব এনেটি হাঁহিত
{{gap}}ই কথাত মানুহৰ দোষ নাইকিয়া: {{gap}}কিন্তু পৃথিবীত হয় যি ফুল উৎপন, {{gap}}তাতো মানুহৰ, হায়, কেনে অযতন
{{gap}}পূৰ্ব্বকালত যদিও কাগজ নাছিল, তথাপি লিখনকাৰ্য্য যে মূলেই নচলিছিল, এনে নহয়
{{gap}}ইওৰোপ আৰু আমেৰিকা দেশত এইবিলাক সকলো কাম, কলৰ সাহায্যেৰে হয়
{{gap}}চীনদেশত কেঁচা বাঁহৰ গুৰা আ{{বঙালী ৰু আন কেইবা বিধৰো গছৰ বাকলিৰপৰা কাগজ প্ৰস্তুত কৰা হয়
" এনে প্ৰস্তাৱ ঠিক কৰি তেওঁ বিশ্বকৰ্মাক, † ৰাজপূজাৰ এটি মূর্ত্তি সাজিবলৈ আজ্ঞা কৰিলে
" এই কথা সত্য মানি, খুনলুঙ্গে হেংদান লঙ্গোক দিলে; আৰু কাইচেংমুঙ্গকো মাৰি লঙ্গোৱে কোৱা দৰেই কাম কৰিলে
"খুন্‌লুঙ্গে ভায়েকক সংশয় নকৰি, আৰু মিছা কথাও কব নোৱাৰি কলে<noinclude noinclude>
{{gap}}খুন্‌লাই মুংৰিমুংৰামতে ৰজা হৈ ৭০ বছৰ ভােগ কৰি প্রাণ এৰিলে
{{gap}}মুংৰিমুংৰাম অৰাজক হলত, পাত্র মন্ত্ৰীয়ে কটকী পঠাই মুংখুমুংজাও দেশৰ ত্যাওখুঞ্জুন ৰজালৈ জনালে
" তেতিয়াৰেপৰা ৰজা আৰু লগত অহা প্ৰজাবিলাকৰ অসম নাম খ্যাত হল
{{gap}}কঃ পন্থাঃ গ্ৰন্থখনি মই ১৯১৯ ইং চনতেই লেখা বুলি আগতে দেখাই আহিছোঁ
" সচ্চিদন স্বামীয়ে এইখিনি কথা কৈ শেষ কৰিলত কলেজ আৰু<noinclude noinclude>
" যি জনে চাণ্ডাল বামুণত ভিন্ ভাব নেদেখে তেওঁৱে নৈষ্ঠিকান হব পাৰে
noinclude>যি মানুহ বা জাতিৰ বৰ পোহকৈ জ্বলে, সেই জাতিয়েই মানুহ, সেই জাতিয়েই দেৱতা
noinclude>এই কাৰণে সূত্ৰত লিখা আছে, "অসিজীৱি মসীজীৱি দেবলঃ গ্ৰাম যাজক
" ইংৰাজ চাহাব সকলৰ আজিকালি যেনে খানচামা, বেহাৰা আছে, আগৰ ব্ৰাহ্মণ, ক্ষত্ৰিয় সকলৰৰ তেনে আছিল
" কোনোৱে কয় "জাত বাহিৰতহে, ভিতৰি ভিতৰি আজিকালি কাৰো জাত নাই
" বামুণজনদিয়েকে কলে "এতিয়া ঘোৰ কলিকাল পৰিল— সকলোৱে একাকাৰ হবৰ দিন আহিছে
" এনেতে এজন মাজ বয়সীয়া যুগীৰ গাওঁবুঢ়াই মাত লগাই কব ধৰিলে;— {{gap}}"হে ৰাইজসকল
" এনেতে নদীয়াল এজনে মাত লগাই উঠিল যে, তেনেহলে কথাই গুছিল
" এই কথাতে আহোম আৰু চুটীয়া ৰাইজসকলে মাত লগালে "ঠিক কথা, এতেকে হে ৰাইজসকল
noinclude>অপৰাধ কৰিলে যে তাৰ বাবে তেওঁৰ পৰাচিত হবলৈ বিধান দিয়া হয়
"</poem এনি-তেনি দেখোঁ মানে যত মৰা শৱ, পৰি আছে নিশৱদে নাই কোনো বৱ
' "তেন্তে কিয় মিছাতেই কপটালি কৰি, চলাইছ দিনে দিনে সি জীৱন ঘড়ী
(নিতে ভয় মনলই আনি মৰণৰ,) বহুমুলী জীৱনৰ সেই কেই দিন