set: Dalawang daanan ang kasalukuyang umiiral: ang Tampayan Trail mula sa hilaga, at ang Olango Trail mula sa timog.

set: Duha ka mga agianan sa pagkakaron anaa: ang Tampayan Trail gikan sa amihanan, ug ang Olango Trail gikan sa habagatan.


set: Ang mga permiso at gabay sa pag-akyat ay ligtas mula sa tanggapan ng DENR sa bayan ng Magdiwang.

set: Ang mga permiso ug giya sa hikaw na-secure gikan sa opisina sa DENR sa lungsod sa Magdiwang.


set: Ang buong itaas na daanan ay binubuo ng mga nakalantad, basag, at matalim na mga ultramafic na bato at mga boulder.

set: Ang tibuuk nga mga agianan sa taas nga gilangkuban sa giladlad, nabuak, ug hait nga mga ultramafic nga bato ug mga bato.


set: Ang lugar ng summit ng Mt. Ang Guiting-Guiting ay pangunahin na isang lupain ng lupa at damuhan na may nakalantad na mga bato sa mga serrated ridge ng peak.

set: Ang summit nga lugar sa Mt. Ang Guiting-Guiting nag-una nga usa ka yuta nga umahan ug kasagbutan nga adunay giladlad nga mga bato sa nag-asdang nga mga agianan sa taluktok.


set: Kahit na ang haba at tagal ng pag-akyat ay medyo mas maikli, dalawang araw upang umakyat at isang araw na bababa, ang bundok na ito ay kinikilala pa rin ang pinakamahirap at teknolohikal na hamon ng bundok ng Pilipinas na umakyat, kasama ang Mount Halcon sa Mindoro at Mount Mantalingajan sa Palawan .

set: Bisan kung ang gitas-on ug gidugayon sa pagsaka medyo labi ka dali, duha ka adlaw nga pagsaka ug usa ka adlaw nga manaog, kini nga bukid giila usab nga labing lisud ug teknolohikal nga paghagit sa bukid sa Pilipinas nga pag-akyat, ubay sa Mount Halcon sa Mindoro ug Mount Mantalingajan sa Palawan .


set: Noong Mayo 1982, sa ilalim ng pamumuno ni Arturo Valdez, isang magkasanib na koponan mula sa Bacolod -based Philippine Mountaineering Society (PMS) at University of the Philippines (UP), sinalakay ng koponan ang bundok, ang pagtatangka kung saan ito ang unang sa Kasaysayan.

set: Niadtong Mayo 1982, sa pagpanguna ni Arturo Valdez, usa ka hiniusa nga koponan gikan sa Bacolod -based Philippine Mountaineering Society (PMS) ug University of the Philippines (UP), giatake sa koponan ang bukid, ang pagsulay nga mahimoÕg una sa kasaysayan.


set: Ito ay sa panahon ng paglalakbay na ito na ang isa sa mga taluktok, na kilala ngayon bilang "Mayo's Peak" ay pinangalanang isa sa mga miyembro ng koponan, si Mayo Monteza, na ipinagdiriwang ang kanyang kaarawan sa pag-akyat, habang ang isa sa mga mapagkukunan ng bukal ng tubig na kilala ngayon bilang "Bulod's Ang tagsibol "ay pinangalanang isa sa mga lokal na gabay, ang Bulod, na nagboluntaryo (kasama ang ibang mga lokal) upang sumali sa pag-akyat.

set: Sa panahon sa kini nga ekspedisyon ang usa sa mga taluktok, karon nailhan nga "Mayo's Peak" ginganlan sa ngalan sa usa sa mga miyembro sa koponan, si Mayo Monteza, nga nagsaulog sa iyang adlawng natawhan sa pagsaka, samtang ang usa sa mga tinubdan sa tubig sa tubo nga karon nailhan nga "Bulod's Ang tingpamulak "ginganlan sa usa sa mga lokal nga giya, ang Bulod, kinsa nagboluntaryo (kauban ang uban pang mga lokal) aron moapil sa pagsaka.


set: Nabigo ang koponan na kunin ang summit sa unang pagtatangka na ito, ngunit bumalik dalawang linggo pagkatapos.

set: Ang koponan napakyas sa pagkuha sa summit sa una nga pagsulay, apan nakabalik duha ka semana pagkahuman.


set: Noong 17 Hunyo 1982, apat na mga akyat ang naging unang tumayo sa rurok.

set: Kaniadtong 17 Hunyo 1982, upat nga mga misakay ang nahimong una nga nagtindog sa summit.


set: Ang kanilang mga pangalan ay sina Mon Ruiz, Kim Valino, Roel Tan Torres (ng UP mountaineers) at Edwin Gatia ng koponan ng PMS.

set: Ang ilang mga ngalan mao sila Mon Ruiz, Kim Valino, Roel Tan Torres (sa UP mountaineers) ug Edwin Gatia sa team sa PMS.


set: Ang halaman ng pitsel na Nepenthes sibuyanensis ay matatagpuan lamang sa mga dalisdis ng Mt. Guiting-Guiting. Maraming mga species ng nepenthes ay matatagpuan din dito.

set: Ang tanum nga pitsel nga Nepenthes sibuyanensis nakit-an ra sa mga bakilid sa Mt. Guiting-Guiting. Daghang mga matang sa nepenthes makita usab dinhi.


set: Ang Sibuyan Island ay may mataas na endemism na higit sa lahat dahil sa pagkalayo nito.

set: Ang Sibuyan Island adunay taas nga endemism nga kadaghanan tungod sa pagkalayo niini.


set: Mahigit sa kalahati ng Island ay natatakpan ng kagubatan.

set: Kapin sa katunga sa Isla ang sakop sa kalasangan.


set: Kasama sa mga paunang ulat na ang density ng kagubatan sa Sibuyan ay 1,551 na mga puno bawat ektarya na ginagawa itong pinakamakapal na kagubatan na naitala sa Pilipinas.

set: Lakip sa una nga mga taho nga ang kakulangan sa kalasangan sa Sibuyan mao ang 1,551 nga mga kahoy matag ektarya nga naghimo niini nga labing kadaghan nga natala sa Pilipinas.


set: Mayroong isang buong saklaw ng gradient ng kagubatan sa Pilipinas na binubuo ng bakawan, mababang lupain, montane, mossy forest, heathland, at damuhan - mula sa baybayin hanggang sa rurok ng Mt. Guiting-Guiting,

set: Adunay usa ka tibuuk nga gradient sa kagubatan sa Pilipinas nga gilangkuban sa mangrove, lowland, montane, mossy forest, heathland, ug grassland - gikan sa baybayon hangtod sa taluktok sa Mt. Guiting-Guiting,


set: Mayroong humigit-kumulang 700 mga species ng vascular plant, kabilang ang 54 species na endemic sa isla.

set: Adunay gibana-bana nga 700 nga mga species sa vascular nga tanum, lakip ang 54 nga mga species nga endemic sa isla.


set: Isang kabuuan ng 130 mga species ng mga ibon ang naitala sa parke, kung saan 102 ang alinman sa kilala o ipinapalagay na mga residente ng pag-aanak.

set: Adunay kinatibuk-an nga 130 nga mga espisye sa mga langgam ang natala sa parke, diin 102 nailhan man o gihunahuna nga mga pumuluyo sa pagpanganak.


set: Nariyan din ang siyam (9) na katutubong hindi lumilipad na terestrial na species ng mammal, siyam na species ng mga bat na prutas, kung saan ang isa ay endemik, at siyam (9) mga butiki at geckos.

set: Dinha usab nga lugar ang siyam (9) nga lumad nga dili molupad nga terrestrial nga mammal species, siyam nga mga klase sa bats nga prutas, diin ang usa niini endemik, ug siyam (9) mga butiki ug geckos.


set: Saklaw ng malawak na kagubatan ang mga dalisdis ng masalimuot na bundok.

set: Gitabonan sa halapad nga kalasangan ang mga bakilid sa komplikado sa bukid.


set:
Espaa Peak sa timog ng rurok.
Espaa Peak sa habagatan sa summit.


set: Ang mga seksyon ng timog ay pinuno ng malalaking bato.

set: Ang mga seksyon sa habagatang bahin puno sa mga dagkong bato.


set: Handa ang Hikers na umakyat sa rurok ng rurok mula sa hilaga na bahagi (tugayan ng Tampayan).

set: Nag-andam ang mga hikers sa pagsaka sa rurok sa summit gikan sa amihanan nga bahin (agianan sa Tampayan).


set: Mount Guiting-Guiting tulad ng tiningnan mula sa timog.

set: Mount Guiting-Guiting ingon sa pagtan-aw gikan sa habagatan.


set: Ang Mount Inayawan Range Natural Park (din ang Mount Iniaoan Range Natural Park ) ay isang protektadong lugar ng mga pugad na kabundukan sa rehiyon ng Hilagang Mindanao ng Pilipinas .

set: Ang Mount Inayawan Range Natural Park (usab Mount Iniaoan Range Natural Park ) usa ka panalipod nga lugar sa kakubus nga mga bukid sa rehiyon sa Northern Mindanao sa Pilipinas .


set: Ang parke ay sumasaklaw sa saklaw ng bundok na kilala rin bilang Mount Iniaoan na matatagpuan sa munisipal na munisipalidad ng Nunungan sa Lanao del Norte at sumasakop sa isang kabuuang lugar na 3,632.74 ektarya (8,976.7 ektarya) na may buffer zone na 889.04 ektarya (2,196.9 ektarya).

set: Ang parke gilakip sa sakup sa bukid nga nailhan usab nga Mount Iniaoan nga nahimutang sa munisipalidad nga munisipalidad sa Nunungan sa Lanao del Norte ug gisakup ang tibuuk nga lugar nga 3,632.74 ektarya (8,976.7 ektarya) nga adunay usa ka buffer zone nga 889.04 ektarya (2,196.9 ektarya).


set: Ang lugar ay opisyal na itinalaga bilang isang natural na parke noong ika-30 ng Hulyo 2007 sa pamamagitan ng Proklamasyon Blg 1344 na nilagdaan ni Pangulong Gloria Arroyo .

set: Ang lugar nga opisyal nga gitudlo ingon usa ka natural nga parke kaniadtong 30 Hulyo 2007 pinaagi sa Proklamasyon No. 1344 nga gipirmahan ni Presidente Gloria Arroyo .


set: Ito ay isang kritikal na lugar ng tubig at ang pinakamalaking natitirang rainforest sa Lanao del Norte.

set: Kini usa ka kritikal nga lugar nga pangpang sa tubig ug labing dako nga nahabilin nga rainforest sa Lanao del Norte.


set: Ang parke ay matatagpuan sa barangay ng Inayawan sa Nunungan, mga 115 kilometro (71 mi) timog-kanluran mula sa lungsod ng Iligan malapit sa hangganan ng lalawigan ng Lanao del Sur at ilang 14 na kilometro (8.7 mi) hilaga mula sa Magapu Point at Illana Bay .

set: Ang parke nahimutang sa barangay sa Inayawan sa Nunungan, mga 115 kilometros (71 mi) sa habagatan-kasadpan gikan sa lungsod sa Iligan duol sa utlanan sa lalawigan sa Lanao del Sur ug mga 14 kilometros (8.7 mi) amihanan gikan sa Magapu Point ug Illana Bay .


set: Nakasentro ito sa paligid ng Mount Iniaoan, isang conical na bundok na pinakamataas sa lalawigan sa taas na 5,204 talampakan (1,586 m).

set: Nasentro kini sa palibot sa Mount Iniaoan, usa ka bukid nga conical nga labing taas sa probinsya sa gitas-on nga 5,204 piye (1,586 m).


set: Ang Lake Nunungan sa 1,535 metro (5,036 piye) ay isa sa pinakamataas na lawa sa Pilipinas at matatagpuan din sa loob ng parke.

set: Ang Lake Nunungan sa 1,535 metros (5,036 p) ang usa sa labing kataas nga lanaw sa Pilipinas ug makita usab sa sulod sa parke.


set: Binubuo ito ng tatlong iba pang mga lawa na nagbibigay ng tubig para sa mga munisipalidad sa Kapatagan Valley at may hawak na maraming suplay ng mga isda.

set: Naglangkob kini sa tulo pa ka mga linaw nga naghatag tubig sa mga munisipyo sa Kapatagan Valley ug adunay daghang suplay sa mga isda.


set: Ang Mount Inayawan Range Natural Park ay tahanan ng isang magkakaibang fauna.

set: Ang Mount Inayawan Range Natural Park mao ang pinuy-anan sa lainlaing mga hayop.


set: Kasama dito ang mga endangered at bihirang mga species tulad ng Philippine eagle , Philippine deer , Mindanao flying squirrel , Mindanao scops owl , white-collared kingfisher , Philippine warty pig at Mindanao hornbill .

set: Naglangkob kini sa mga nameligro ug talagsaon nga mga lahi sama sa agila sa Pilipinas , Philippine deer , Mindanao squirrel , Mindanao scops owl , puthaw-putol nga Kingfisher , baboy nga baboy sa Pilipinas ug sungay sa Mindanao .


set: Ang Mount Isarog ay isang potensyal na aktibong stratovolcano na matatagpuan sa lalawigan ng Camarines Sur , Pilipinas , sa isla ng Luzon .

set: Ang Mount Isarog usa ka potensyal nga aktibo nga stratovolcano nga nahimutang sa lalawigan sa Camarines Sur , Pilipinas , sa isla sa Luzon .


set: Ito ay may taas na 2,000 metro (6,600 piye) sa itaas na ibig sabihin ng antas ng dagat.

set: Kini adunay gitas-on nga 2,000 ka metro (6,600 p) ibabaw sa gipasabut nga lebel sa dagat.


set: Ang rurok ng bundok ay minarkahan ang punto kung saan ang mga hangganan ng anim na munisipyo at isang lungsod ay nagkikita (nakalista sa direksyon sa orasan, nagsisimula sa hilaga): Goa , Tigaon , Ocampo , Pili , Naga City , Tinambac at Calabanga .

set: Ang tumoy sa bukid nagtimaan sa punto diin ang mga utlanan sa unom ka mga munisipyo ug usa ka lungsod nahimamat (gilista sa direksyon sa orasan, pagsugod sa amihanan): Goa , Tigaon , Ocampo , Pili , Naga City , Tinambac ug Calabanga .


set: Ang Mount Isarog ay kung saan ang mga lokal na tropa ng Philippine Army at Constabulary unit at mga gerilya ng Bicolano ay nagtago sa panahon ng Hapon .

set: Ang Mount Isarog kung diin ang mga lokal nga tropa sa Philippine Army ug mga yunit sa Constabulary ug mga gerilya nga Bicolano nagtago sa panahon sa Japanese Occupation .


set: Noong 1970s, kasama ang pamumuno ni Romulo Jallores at kanyang kapatid, itinatag nila ang Bagong Hukbong Bayan sa rehiyon ng Bicol sa paanan ng bundok na ito.

set: Sa 1970s, uban sa pagpanguna ni Romulo Jallores ug sa iyang igsoon, gitukod nila ang New PeopleÕs Army sa Bicol nga rehiyon sa kini nga bukid.


set: Ang Mount Isarog ay naging teritoryo ng mga ninuno ng mga katutubong Isarog Agta na tao sa libu-libong taon bago ang pagdating ng mga Espanyol.

set: Ang Mount Isarog nahimong teritoryo sa katigulangan sa mga lumad nga Isarog Agta nga mga tawo sa libu-libong tuig sa wala pa ang pag-abut sa mga Kastila.


set: Isa sila sa mga unang naninirahan sa buong Pilipinas at nagmula sa Negrito .

set: Usa sila sa mga unang molupyo sa tibuuk nga Pilipinas ug gigikanan sa Negrito .


set: Sila ay isang pangkat ng mga taong Aeta na may natatanging wika at pamana na natatangi mula sa iba.

set: Sila usa ka grupo sa mga katawhan sa Aeta nga adunay lahi nga sinultihan ug kabilin nga lahi sa uban.


set: Ginawa itong isang pampublikong lupain sa pamamagitan ng Proklamasyon Blg 157 noong Marso 28, 2015.

set: Gihimo kini nga usa ka publiko nga yuta pinaagi sa Proklamasyon Numero 157 kaniadtong Marso 28, 2015.


set: Ang mga bayan sa paligid nito ay inuri bilang kagubatan ng timberland na may isang lugar na 13,433 hectares (33,190 ektarya).

set: Ang mga lungsod sa palibot niini giklasipikar nga kagulangan sa timberland nga adunay sukod nga 13,433 ka ektarya (33,190 ektarya).


set: Noong Agosto 17, 1935, itinatag ni General Frank Murphy ang Mt. Isarog Forest Reserve na nabawasan ang laki ng lugar sa 10,112.

set: Kaniadtong Agosto 17, 1935, gitukod ni Heneral Frank Murphy ang Mt. Isarog Forest Reserve nga nakamenus sa kadako sa lugar sa 10,112.


set: gunit binawi ito ni Pangulong Manuel L. Quezon nang nilagdaan niya ang Proklamasyon Blg 293 na pinamagatang "Pagtatatag ng Mt. Isarog bilang isang National Park."

set: Apan kini gi-revoke ni Presidente Manuel L. Quezon sa dihang gilagdaan niya ang Proklamasyon No. 293 nga giulohan nga "Pag-establisar sa Mt. Isarog ingon usa ka National Park."


set: Noong Hunyo 1, 1992, kasama ang pagpasa ng Republic Act 7586 na kilala bilang National Integrated Protected Areas System o NIPAS, Mt.

set: Niadtong Hunyo 1, 1992, uban ang paglabay sa Republic Act 7586 nga nailhan nga National Integrated Protected Areas System o NIPAS, Mt.


set: Si Isarog ay National Integrated Protected Area Program.

set: Si Isarog mao ang National Integrated Protected Area Program.


set: Noong Hunyo 20, 2002, ayon sa Proklamasyon Blg 214 , Mt. Ang Isarog ay naging protektadong lugar sa ilalim ng natural na parke.

set: kaniadtong Hunyo 20, 2002, pinaagi sa Proklamasyon Numero 214 , Mt. Ang Isarog nahimong panalipod nga lugar sa ilawom sa natural park.


set: Noong 2010, pinakawalan ng UNESCO ang ika-3 daigdigang dami ng mga Endangered Languages __sa Mundo, kung saan ang 3 kritikal na mga endangered na wika ay nasa Pilipinas.

set: Kaniadtong 2010, gipagawas sa UNESCO ang ika-3 nga tibuuk nga kalibutan nga endangered Languages __sa Kalibutan, diin 3 nga mga kritikal nga nameligro nga mga pinulongan ang naa sa Pilipinas.


set: Ang isa sa mga wikang ito sa wikang Isarog Agta na may tinatayang nagsasalita ng 5 katao sa taong 2000.

set: Usa sa mga kini nga sinultian sa Isarog Agta nga sinultian nga adunay gibanabana nga mamumulong sa 5 nga mga tawo sa tuig 2000.


set: Ang wika ay inuri bilang Critically Endangered , nangangahulugang ang mga bunsong nagsasalita ay mga lola at mas matanda, at ang mga ito ay nagsasalita ng wika nang bahagyang at madalang at bahagya at bahagya na pumasa ang wika sa kanilang mga anak at apo.

set: Ang sinultian gi-classified ingon Critically Endangered , nagpasabut nga ang mga kamanghuran nga tigpamaba mga apohan ug mas tigulang, ug ilang gisultian ang sinultian nga bahin ug dili kanunay ug hapit dili maagian ang pinulongan sa ilang mga anak ug mga apo na.


set: Kung ang natitirang 150 tao ay hindi nagpapasa ng kanilang sariling wika sa susunod na henerasyon ng mga taong Isarog Agta, ang kanilang katutubong wika ay mawawala sa loob ng isang panahon ng 1 hanggang 2 dekada.

set: Kung ang nahabilin nga 150 nga mga tawo dili makapasa sa ilang lumad nga sinultian sa sunod nga henerasyon sa mga tawo nga Isarog Agta, ang ilang lumad nga sinultian mawala sa sulod sa 1 hangtod 2 nga mga dekada.


set: Ang mga taong Isarog Agta ay nakatira sa loob ng paligid ng Mount Isarog, kahit na 5 sa kanila lamang ang nakakaalam ng kanilang katutubong wika.

set: Ang mga Isarog Agta nga mga tawo nagpuyo sa sulud sa Mount Isarog, bisan 5 lamang sa mga nahibal-an ang ilang lumad nga sinultian.


set: Ang mga ito ay isa sa mga orihinal na naninirahan sa Negrito sa buong Pilipinas.

set: Usa sila sa mga orihinal nga nanimuyo sa Negrito sa tibuuk nga Pilipinas.


set: Nabibilang sila sa pag- uuri ng mga taong Aeta , ngunit may natatanging mga sistema ng wika at paniniwala na natatangi sa kanilang sariling kultura at pamana.

set: Sakup sila sa pagklasipikar sa mga tawo nga Aeta , apan adunay lahi nga mga sistema sa sinultihan ug pagtuo nga lahi sa ilang kaugalingon nga kultura ug panulundon.


set: Mt. Ang Isarog ay mayaman na pagkakaiba-iba.

set: Mt. Ang Isarog adunay daghang kadaiyahan.


set: Ipinapakita nito ang apat na pangunahing uri ng likas na tirahan o halaman; mula sa mainit na damuhan at kagubatan sa mababang lupa hanggang sa basa at cool na klima ng kagubatan ng Montane .

set: Nagpakita kini sa upat nga dagway nga natural nga puy-anan o mga tanum; gikan sa mainit nga tanum ug lasang sa kapatagan hangtod sa basa ug cool nga klima sa kalasangan nga Montane .


set: Ang mababang kagubatan ay nabanggit para sa matangkad na canopy nito.

set: Ang lasang sa kapatagan nakit-an tungod sa iyang taas nga kanopi.


set: Ang pinakamataas na layer tower sa pagitan ng 30-40 metro at kung minsan kahit na umabot sa 60 metro.

set: Ang kinatas-an nga mga tore sa layer taliwala sa 30-40 metros ug usahay makaabut usab sa 60 metros.


set: Marami sa mga punong ito ay kabilang sa pamilyang dipterocarp.

set: Daghan sa kini nga mga kahoy sakop sa pamilyang dipterocarp.


set: Ang pangalawang layer ng canopy (sa pagitan ng 23-30 metro) ay mayroong mga bamboos (Bambusa), arborescent palms (Calamus), pag-akyat ng kawayan (Schizostacyum), pag-akyat ng mga pandan (Freycinetia) at mga vascular epiphyte tulad ng mga orchid at ferns.

set: Ang ikaduha nga layer sa canopy (tali sa 23-30 metros) adunay sustensyo nga mga bamboos (Bambusa), arborescent palms (Calamus), pag-akyat kawayan (Schizostacyum), pag-akyat nga pandan (Freycinetia) ug mga vascular epiphyte sama sa mga orchid ug ferns.


set: Ang damo ( parang ) ay pinangungunahan ng cogon ( Imperata cylindrica ) at talahib ( Saccharum ovatum ) na damo.

set: Ang kasagbutan ( parang ) gipamuno sa cogon ( Imperata cylindrica ) ug talahib ( Saccharum ovatum ) nga sagbot.


set: Ang topograpiya at kondisyon ng lupa sa lugar ay naglilimita sa paglaki ng mga puno, na nagbibigay ng pagtaas sa damo.

set: Ang topograpiya ug kahimtang sa yuta sa lugar gilimitahan ang pagtubo sa mga kahoy, nga nakahatag dugang nga sagbot.


set: Ang kagubatan ng Montane ay may two-oken dahil ang mga layered canopy na puno mula 12-25 metro na may kapansin-pansin na mga canopy gaps dahil sa kawalan ng malalaking puno.

set: Ang lasang sa montane adunay duha ka oken tungod kay ang mga punoan nga canopy nga puno gikan sa 12-25 ka metro nga adunay nakit-an nga canopy gaps tungod sa pagkawala sa daghang mga kahoy.


set: Ang kagubatan ng mossy ay may isang canopy na may maliit na taas na 2 hanggang 6 metro lamang.

set: Ang kagubatan sa mossy adunay usa ka canopy nga adunay gamay nga gitas-on nga 2 hangtod 6 metros lang.


set: Nasira ang canopy dahil sa mataas na hangin at matarik na lupain.

set: Nabali ang canopy tungod sa taas nga hangin ug pag-ayo sa yuta.


set: Ito ay tinatahanan ng mga kawayan, pandan, orchid, ferns, pitcher halaman at iba pang mga epiphyte .

set: Gipuy-an kini sa kawayan, pandan, orchid, ferns, pitcher plants ug uban pang mga epiphyte .


set: Ang mga puno sa antas na ito ay natatakpan ng lumot.

set: Ang mga kahoy sa kini nga lebel gitabunan sa lumot.


set: Ang Isarog Shrew rat ( Rhynchomys isarogensis ) ay unang natuklasan noong 1988 sa Mount Isarog.

set: Ang Isarog Shrew rat ( Rhynchomys isarogensis ) unang nakit-an kaniadtong 1988 sa Mount Isarog.


set: Bagaman wala itong direktang halaga ng pang-ekonomiya, ang pagkakaroon nito sa Mount Isarog ay isang barometer ng kayamanan at pamamahala ng mga likas na yaman.

set: Bisan kung wala kini direktang kantidad sa ekonomiya, ang presensya sa Mount Isarog usa ka barometer sa kayamanan ug pagdumala sa mga natural nga kahinguhaan niini.


set: Nakalista ito ngayon bilang mapanganib sa Red Data Book ng International Union for Conservation of Nature.

set: Gilista kini karon nga nameligro sa Red Data Book of the International Union for Conservation of Nature.


set: Ang Mount Isarog ay kasama bilang isang protektadong lugar, tahanan sa mga endemic rodents ( Archboldomys luzonensis , Chrotomys gonzalesi at Rhynchomys isarogensis ), iba pang mga endemikong mamalya, at 15 mga species ng ibon na endemic sa Luzon.

set: Gisakup ang Mount Isarog ingon usa ka panalipod nga lugar, puy-anan sa mga endemic rodents ( Archboldomys luzonensis , Chrotomys gonzalesi ug Rhynchomys isarogensis ), uban pang mga endemic mamalia , ug 15 nga mga species sa langgam nga endemic sa Luzon.


set: Ang Isarog Cloud Frog ay unang inilarawan ng mga siyentipiko noong 1997.

set: Ang Isarog Cloud Frog unang gihulagway sa mga siyentipiko kaniadtong 1997.


set: Sa kabuuan, nakilala ng mga siyentipiko ang isa at posibleng tatlong bagong species ng palaka, 8 species ng ahas, at 19 species ng butiki.

set: Sa kinatibuk-an, giila sa mga siyentipiko ang usa ug tingali tulo ka bag-ong espisye sa baki, 8 nga espisye sa mga bitin, ug 19 nga mga espisye sa taba.


set: Ang Mount Isarog ay mayroon ding bihirang Mount Isarog Forest Skink ( Sphenomorphus knollmanae ) na Endemic.

set: Ang Mount Isarog adunay usab talagsaon nga Mount Isarog Forest Skink ( Sphenomorphus knollmanae ) nga mao ang Endemic.


set: Ang Bulaklak ng Kalatungan Mountain ay isang saklaw ng bundok na matatagpuan sa gitnang bahagi ng lalawigan ng Bukidnon , ang Pilipinas.

set: Ang Kalatungan Mountain Range usa ka bukid nga nahimutang sa sentro nga bahin sa lalawigan sa Bukidnon , ang Pilipinas.


set: Ito ay isa sa ilang mga lugar sa lalawigan na sakop ng lumang paglago o kagubatan ng mossy .

set: Usa kini sa pipila nga mga lugar sa probinsya nga nasakup sa daan nga pagtubo o kalasangan nga mossy .


set: Saklaw nito ang isang lugar na tinatayang 213.0134 km (82.24493 mi), na may mga 113.7175 km (43.90657 mi) na kinilala bilang bahagi ng kritikal na lugar ng tubig na ipinahayag sa ilalim ng Presidential Decree 127, na inilabas noong Hunyo 29, 1987 (Muleta-Manupali Watershed).

set: Naglangkob kini sa usa ka lugar nga gibana-bana nga 213.0134 km (82.24493 mi), nga adunay mga 113.7175 km (43.90657 mi) nga nahibal-an nga usa ka bahin sa kritikal nga kadagatan nga gipahayag sa ilalum sa Presidential Decree 127, giluwatan kaniadtong Hunyo 29, 1987 (Muleta-Manupali Watershed).


set: Ang tubig mula sa dalawang ilog na ito (Muleta at Manupali Rivers) ay sumusuporta sa multimillion dam project ng National Irrigation Administration (NIA) ng Pilipinas.

set: Ang tubig gikan niining duha ka sapa (Muleta ug Manupali Rivers) nagsuporta sa proyekto nga multimillion dam sa National Irrigation Administration (NIA) sa Pilipinas.


set: Ang mga ilog ay lumubog sa Pulangi River, na siyang lugar ng hydroelectric dam ng National Power Corporation .

set: Ang mga suba nga giagos sa Pulangi River, nga mao ang lugar sa hydroelectric dam sa National Power Corporation .


set: Ang kabundukan ay matatagpuan sa gitnang bahagi ng lalawigan ng Bukidnon Isang kapitbahay ng Kitanglad Mountain Range .

set: Ang bukid nahimutang sa sentro nga seksyon sa lalawigan sa Bukidnon Usa ka silingan sa Kitanglad Mountain Range .


set: Ito ay nakatali sa hilaga ng munisipalidad ng Talakag , sa kanluran ng munisipalidad ng Lantapan at lungsod ng Valencia , at sa timog ng munisipalidad ng Pangantucan .

set: Kini nahimutang sa amihanan sa munisipyo sa Talakag , sa kasadpan sa lungsod sa Lantapan ug lungsod sa Valencia , ug sa habagatan sa lungsod sa Pangantucan .


set: Ang silangang bahagi nito ay hangganan ng parehong Talakag at Pangantucan .

set: Ang silangang kilid nga gigikanan sa Talakag ug Pangantucan .


set: Ang buong lugar ng Kalatungan Mountain Range ay nahuhulog sa ilalim ng klima ng Type III na kung saan ay nailalarawan bilang pagkakaroon ng isang maikling dry season na tumatagal lamang ng isa hanggang tatlong buwan at walang masyadong binibigkas na maximum na panahon ng pag-ulan.

set: Ang tibuuk nga lugar sa Kalatungan Mountain Range nahulog sa ilawom sa klima sa Type III nga gihulagway nga adunay usa ka mubo nga ting-ulan nga molungtad lamang sa usa ngadto sa tulo ka bulan ug wala kaayo gipahayag nga maximum nga panahon sa ulan.


set: Ang kasarangang temperatura mao ang 24.7 ¡ C.


set: Tumatanggap ang lugar ng pinakamataas na halaga ng pag-ulan sa buwan ng Hunyo habang ang pinakamurang buwan ay Marso.

set: Ang lugar nakadawat sa labing kataas nga kantidad sa ulan sa bulan sa Hunyo samtang ang labing uwan __nga bulan mao ang Marso.


set: Ang kamag-anak na kahalumigmigan ay nag-iiba mula sa 71% noong Mayo hanggang 86% noong Setyembre.

set: Ang kalumo nga paryente magkalainlain gikan sa 71% sa Mayo hangtod 86% sa Septyembre.


set: Ang lugar ay halos ulap na sakop sa buong taon.

set: Ang lugar halos tibuok panganod nga natabunan sa tuig.


set: Ang saklaw ay ang pinagmulan ng mga headwaters ng mga tributaries ng mga pangunahing sistema ng ilog sa Bukidnon - Pulangi River , Cagayan River at Maradugao River , Sawaga River.

set: Ang gilapdon mao ang gigikanan sa mga punoan sa sapa sa mga dagkong sistema sa sapa sa Bukidnon - Pulangi River , Cagayan River ug Maradugao River , Sawaga River.


set: Kabilang sa mga ilog na ito ay ang Bangahan River sa timog-kanluran, Ticalaan River sa hilagang-kanluran, Lantay River sa timog at Manupali River sa hilaga.

set: Lakip sa kini nga mga suba mao ang Bangahan River sa habagatan-kasadpan, Ticalaan River sa amihanan-kasadpan, Lantay River sa habagatan ug Manupali River sa amihanan.


set: Natagpuan din sa paligid ng saklaw ng bundok ay mga sapa na dumadaloy sa mga talon , cascades at rapids .

set: Makit-an usab sa sulod sa kasilinganan sa bukid ang mga sapa nga nagaagay sa mga talon , cascades ug rapids .


set: Ang mga wetlands at marshes , kahit na hindi mahalaga sa lugar, ay matatagpuan din sa loob ng saklaw.

set: Ang mga basa nga yuta ug marshes , bisan kung dili hinungdanon sa lugar, makit-an usab sa sulud.


set: Ang saklaw ng bundok ay nagpapakita ng isang hugis ng radial na pattern ng kanal.

set: Ang bukid nga bukid nagpakita sa usa ka radial nga matang sa sumbanan sa kanal.


set: Ang Kanlaon ( Hiligaynon : Bulkan ay kumanta sa Kanlaon ; Cebuano : Bulkan sa Kanlaon ; Tagalog : Bulkan ng Kanlaon ; Espanyol : Volcan de Canlaon, Malaspina ), na binaybay din bilang Kanla-on , ay isang aktibong stratovolcano sa isla ng Negros, Pilipinas .

set: Ang Kanlaon ( Hiligaynon : Bulkan nag-awit sa Kanlaon ; Cebuano : Bulkan sa Kanlaon ; Tagalog : Bulkan ng Kanlaon ; Espanyol : Volcan de Canlaon, Malaspina ), usab na baybay nga Kanla-on , usa ka aktibo nga stratovolcano sa isla sa Negros, Pilipinas .


set: Ito ang pinakamataas na punto sa Negros, pati na rin ang buong Kabisayaan , na may taas na 2,465 m (8,087 piye) sa itaas ng antas ng dagat.

set: Kini ang labing taas nga punto sa Negros, ingon man ang tibuuk nga Kabisay-an , nga adunay taas nga 2,465 m (8,087 p) ibabaw sa lebel sa dagat.


set: Ang bulkan ay humadlang sa mga lalawigan ng Negros Occidental at Negros Oriental , humigit-kumulang na 30 km (19 mi) timog-silangan ng Bacolod , ang kabisera at pinakapopular na lungsod ng Negros Occidental at ng buong isla.

set: Ang bulkan nagguyod sa mga probinsya sa Negros Occidental ug Negros Oriental , gibana-bana nga 30 km (19 mi) habagatan-silangan sa Bacolod , ang kapital ug labing populasyon nga lungsod sa Negros Occidental ug sa tibuuk nga isla.


set: Ito ay isa sa mga aktibong bulkan sa Pilipinas at bahagi ng Pacific Ring of Fire .

set: Kini usa sa mga aktibo nga bulkan sa Pilipinas ug bahin sa Pacific Ring of Fire .


set: Ang Kanlaon ay may pinakamataas na tugatog na 2,465 m (8,087 p) sa pinakamataas na puntong ito, bagaman ito ay 2,435 m (7,989 piye) sa ilang mga mapagkukunan, na may base diameter na 30 km (19 mi) at may tuldok na may pyroclastic cones at natapos na mga kawah lining sa hilaga-hilagang-kanluran.

set: Ang Kanlaon adunay gitas-on nga peak nga 2,465 m (8,087 p) sa labing taas nga punto niini, bisan kung kini 2,435 m (7,989 p) sa pipila nga mga gigikanan, nga adunay base diameter nga 30 km (19 mi) ug adunay daghang pyroclastic cones ug walaÕy katapusan nga mga kawah lining sa amihanan-amihanan-kasadpan.


set: Sa ibaba lamang at hilaga ng rurok ang aktibong bunganga ng Lugud.

set: Sa ilawom ra ug sa amihanan sa summit ang aktibo nga kawang Lugud.


set: Ang Hilaga ng Lugud ay isang 2 sa pamamagitan ng 0.8 km (1.24 sa pamamagitan ng 0.50 mi) caldera na kilala bilang Margaja Valley, na may maliit, madalas na pana-panahong pana ng bunganga .

set: Ang North sa Lugud usa ka 2 pinaagi sa 0.8 km (1.24 sa 0.50 mi) caldera nga nailhan nga Margaja Valley, nga adunay gamay, kanunay nga us aka seasonal nga crater lake .


set: Ang bulkan ay may tatlong mainit na bukal sa mga dalisdis nito: Mambukal Hot Springs sa hilagang-kanluran, Bucalan Hot Spring at Bungol Hot Spring.

set: Ang bulkan adunay tulo nga mainit nga tuburan sa mga bakilid niini: Mambukal Hot Springs sa amihanan-kasadpan, Bucalan Hot Spring ug Bungol Hot Spring.


set: Ang katabing mga edipisyo ng bulkan nito ay ang Mount Silay at Mount Mandalagan , hilaga ng Kanlaon.

set: Ang kasikbit nga mga edipisyo sa bulkan niini mao ang Mount Silay ug Mount Mandalagan , amihanan sa Kanlaon.


set: Ang Canlaon , ang bahagi ng lungsod na may hurisdiksyon sa panig ng Negros Oriental ng bulkan, ay namamalagi sa mas mababang libing nito tungkol sa 8.5 km (5.3 mi) ESE ng summit.

set: Ang Canlaon , ang lungsod nga sangkap nga adunay hurisdiksyon sa kilid sa bulkan sa Negros Oriental , nahimutang sa ubos nga bakilid nga mga 8.5 km (5.3 mi) ESE sa summit.


set: Ang bulkan ay isang paboritong lugar para sa mga umaakyat sa bundok at ito ang sentro ng Mount Kanlaon Natural Park, isang pambansang parke na orihinal na itinatag noong Agosto 8, 1934.

set: Ang bulkan usa ka paborito nga lugar alang sa mga nagsaka sa bukid ug mao ang sentro sa Mount Kanlaon Natural Park, usa ka nasyonal nga parke nga orihinal nga natukod kaniadtong Agosto 8, 1934.


set: Karaniwang nagsisimula ang mga hiking trail sa gitna ng nayon ng Guintubdan.

set: Ang mga agianan sa pagbaktas kasagaran magsugod sa sentro sa baryo Guintubdan.


set: Ang mga lokal ay aktibo sa pakikipagtulungan sa internasyonal na nagtatrabaho sa ilang mga institusyon ng Europa upang ipakilala ang pangunguna na Pinag-isang Pinag-isang Magkakapareho System bilang unang lokasyon ng turista sa lupain sa Pilipinas.

set: Ang mga lokal nga aktibo sa kooperasyon sa internasyonal nga nagtrabaho kauban ang pipila ka mga institusyon sa Europa aron ipakilala ang nagpayunir nga Unified Hiking Marker System ingon ang una nga lokasyon sa turista sa dangan sa Pilipinas.


set: Ang sistema ay pinagsama sa isang bilang ng mga bansa.

set: Ang sistema nahiusa sa daghang mga nasud.


set: Ginagawa nitong mas kaakit-akit ang bundok para sa mga turista sa isang ekolohikal na responsableng paraan.

set: Kini ang nakapaikag sa bukid alang sa mga turista sa usa ka paagi nga responsable sa ekolohiya.


set: Pangunahing Marker - Pulang kulay na ginamit para sa mga mahirap o summit ruta

set: Panguna nga Marker - Pula nga kolor nga gigamit alang sa mga lisud o summit mga agianan


set: Noong 2016, ang unang tatlong mga hiking na landas ay minarkahan, na may karagdagang at mas malawak na mga ruta na idinagdag noong 2017 mula sa sentro ng nayon ng Guintubdan kabilang ang isang landas patungo sa tuktok.

set: Kaniadtong 2016, una nga tulo nga mga agianan sa pag-hiking ang namarkahan, nga adunay dugang ug labi ka halapad nga mga agianan nga gidugang sa 2017 gikan sa sentro sa baryo sa Guintubdan lakip ang usa ka agianan sa ibabaw.


set: Ang mga gawa ay ipinatupad ng Mendel University , sa pakikipagtulungan ng De La Salle University Bacolod at DENR.

set: Ang mga buhat gipatuman sa Mendel University , sa kooperasyon sa De La Salle University Bacolod ug DENR.


set: Ang proyekto ay pinondohan ng Embahada ng Czech Republic sa Maynila sa balangkas ng programa ng Czech Aid Development.

set: Ang proyekto gipondohan sa Embahada sa Czech Republic sa Manila sa balangkas sa programa sa Czech Aid Development.


set: Ang sistemang ito ay gumagamit ng tatlong bar - karaniwang isang kulay sa pagitan ng dalawang puting bar, na may iba't ibang kahulugan na nakakabit sa iba't ibang kulay: ang pula ay nagpapahiwatig ng pinakamahirap o summit na mga ruta, asul para sa mahirap na mga landas at dilaw at berde para sa madali o magkakaugnay mga daanan.

set: Ang kini nga sistema naggamit sa tulo nga mga bar - kasagaran usa ka kolor sa taliwala sa duha ka puti nga mga bar, nga adunay lainlaing mga kahulugan nga gilakip sa lainlaing mga kolor: pula nga nagpaila sa labing lisud o mga summit nga mga agianan, asul alang sa malisud nga mga agianan ug dalag ug berde alang sa dali o magkataliwala mga agianan.


set: Ang mga marka na ito ay maaaring mai-post sa mga kahoy na board o metal plate.

set: Kini nga mga marka mahimong i-post sa mga kahoy nga tabla o metal nga mga palid.


set: Ang mga pangunahing marker ng trail ay square, ang laki ng 10x10 cm.

set: Ang sukaranan nga mga marker sa agianan square, ang gidak-on nga 10x10 cm.


set: Ang mga boluntaryo na nagmamarka ng mga daang ito ay karaniwang naghahanda ng sheet metal o karton na matrice upang mapanatili ang laki ng mga palatandaan.

set: Ang mga boluntaryo nga nagtimaan niini nga mga agianan sagad mag-andam mga sheet metal o mga karton nga matrice aron mapadayon ang pagkaparehas sa mga karatula.


set: Ang anumang pagbabago ng direksyon ay minarkahan ng mga arrow ng parehong kulay at magkatulad na disenyo.

set: Ang bisan unsang pagbag-o sa direksyon gimarkahan sa mga arrow sa parehas nga kolor ug parehas nga disenyo.


set: Ang pinaka-aktibong bulkan sa gitnang Pilipinas , ang Kanlaon ay sumabog ng 30 beses mula noong 1819.

set: Ang labi ka aktibo nga bulkan sa sentro ng Pilipinas , ang Kanlaon nagbuto 30 ka beses gikan sa 1819.


set: Ang mga pagsabog ay karaniwang phreatic ng maliit-hanggang-katamtamang laki na gumagawa ng menor de edad na abo ay bumagsak sa paligid ng bulkan.

set: Ang mga pagbuto sagad nga phreatic sa gamay-sa-kasarangan nga gidak-on nga naggamag gagmay nga abo nahulog sa palibot sa bulkan.


set: Noong 1902, ang pagsabog ay inuri bilang Strombolian , na na-type ng ejection ng incandescent cinders , lapilli , lava bomba at gas fumes .

set: Sa 1902, ang pagbuto naklasipikar nga Strombolian , nga gihulagway sa ejection of incandescent cinders , lapilli , lava bomba ug gas fumes .


set: Gayunpaman, ang pagsabog ng kasaysayan nito ay hindi pa naitala at ang mas malaking pagsabog ng Vesuvian na nabuo ng stratovolcano na ito ay hindi pa kilala.

set: Bisan pa, ang pagsabog sa kasaysayan niini wala pa natala ug mas dagkong mga pagbuto sa Vesuvian nga gihimo sa kini nga stratovolcano wala pa nahibal-an.


set: Ang aktibidad ng bulkan sa Kanlaon ay patuloy na sinusubaybayan ng Philippine Institute of Volcanology and Seismology (PHIVOLCS), bureau ng gobyerno na sinusubaybayan ang mga bulkan at lindol sa bansa, bagaman hindi katulad ng Mayon at Pinatubo , ang bulkan ay hindi pa napag-aralan nang malalim at ang edad nito hindi pa tumpak na kinakalkula.

set: Ang kalihokan sa bulkan sa Kanlaon padayon nga gibantayan sa Philippine Institute of Volcanology and Seismology (PHIVOLCS), bureau sa gobyerno nga gisubay ang mga bulkan ug linog sa nasud, bisan dili sama sa Mayon ug Pinatubo , ang bulkan wala pa gitun-an sa gilawmon ug ang edad niini wala pa tukma nga nakalkula.


set: Ang Kanlaon Volcano Observatory ay matatagpuan sa campus ng La Carlota City College sa barangay ng Cubay, La Carlota City sa Negros Occidental.

set: Ang Kanlaon Volcano Observatory nahimutang sa campus sa La Carlota City College sa barangay Cubay, La Carlota City sa Negros Occidental.


set: Noong Agosto 10, 1996, 24 na mga akyat sa bundok ang umakyat sa bulkan nang sumabog ang Kanlaon nang walang babala, pinatay ang mag-aaral na British na sina Julian Green at mga Pilipino na sina Jamrain Tragico at Neil Perez, na na-trap malapit sa rurok malapit sa bunganga.

set: Kaniadtong Agosto 10, 1996, 24 nga mga nagsakay sa bukid ang nagsakay sa bulkan sa dihang ang Kanlaon nagbuto nga walaÕy pasidaan, gipatay ang estudyante sa Britanya nga si Julian Green ug ang mga Pilipino nga si Jamrain Tragico ug Neil Perez, nga na-trap malapit sa summit duol sa bunganga.


set: Ang mga lokal na awtoridad ay nagligtas ng 17 iba pa, kabilang ang 10 Belgian , isa pang British climber at anim na mga Pilipino habang si Edwin Ematong, isang miyembro ng Negros Mountaineering Club Inc. at, kasama ang kanyang pinsan na si Neil Perez, ay gumabay sa British Nationals na nakaligtas sa pagsabog na ito.

set: Ang lokal nga mga awtoridad giluwas 17 pa, lakip ang 10 Belgian , laing British climber ug unom nga mga Pilipino samtang si Edwin Ematong, usa ka miyembro sa Negros Mountaineering Club Inc. ug, kauban ang iyang ig-agaw nga si Neil Perez, giya ang British Nationals nga nakaluwas sa pagsabog.


set: Bumaba siya sa bulkan nangunguna sa kanyang pangkat sa araw na iyon.

set: Siya nanaog sa bulkan una sa iyang grupo nianang makahahadlok nga adlaw.


set: Ang isa sa mga nailigtas na Belgian na si Caroline Verlinde, ay nagsabi na siya at ang kanyang grupo ay aalis na sa isang site na malapit sa crater rim nang biglang nag-ejected ang bulkan, bato at mainit na gas.

set: Usa sa naluwas nga mga taga-Belgian, si Caroline Verlinde, miingon nga siya ug ang iyang grupo hapit na mobiya sa usa ka lugar nga duol sa crater rim sa kalit nga ang bulkan nag-agaw abo, bato ug init nga gas.


set: Tumakbo siya sa isang puno para sa takip at nakita ang kanyang mga kaibigan na tinamaan ng pagbagsak ng mainit na tephra.

set: Siya midagan sa usa ka kahoy aron tabonan ug nakita ang iyang mga higala nga naigo sa nahulog nga mainit nga tephra.


set: Sinabi niya na ang kanilang gabay sa Filipino ay sinabi sa kanila na ang usok na usok mula sa bunganga "ay pangkaraniwan lamang."

set: Giingon niya nga ang ilang giya sa Filipino nagsulti sa kanila nga ang usok sa usok gikan sa lungag "ordinaryo ra."


set: Ang PHIVOLCS ay nabanggit sa isang ulat noong Marso 22, 2001 na mula noong Enero 2001, ang mga kumpol o pangyayari sa lindol ay naitala ng seismic monitoring network sa paligid ng bulkan.

set: Ang PHIVOLCS nakit-an sa Marso 22, 2001 nga report nga sukad Enero 2001, ang mga kumpol o panghitabo sa linog natala sa seismic monitoring network sa palibot sa bulkan.


set: Ang mga lindol na ito ay maaaring nagpahiwatig ng isang muling pagsasaayos ng sistema ng bulkan at maaaring maging isang maaga sa mas masiglang aktibidad, tulad ng pagsabog ng abo.

set: Kini nga mga linog mahimong nagpaila sa usa ka paglihok sa kabag-o nga sistema sa volcanic ug mahimo nga usa ka pasiuna sa labi ka kusog nga kalihokan, sama sa pagsabog sa abo.


set: Ang interpretasyong ito ay batay sa mga katulad na kumpol ng lindol na ipinahayag bago ang Agosto 10, 1996 na pagsabog ng phreatic mula sa aktibong crater ng summit ng bulkan.

set: Kini nga hubad gibase sa susamang mga kumpol sa linog nga gipakita sa wala pa ang Agosto 10, 1996 nga pagbuto sa phreatic gikan sa aktibo nga crater summit sa bulkan.


set: Dahil sa posibilidad ng isang biglaang pag-ejection ng abo, inirerekomenda ng PHIVOLCS ang agarang pagsuspinde ng lahat ng mga treks sa summit crater hanggang sa karagdagang abiso.

set: Sa pagtan-aw sa posibilidad sa kalit nga pagbuga sa abo, girekomenda sa PHIVOLCS ang gilayon nga pagsuspinde sa tanan nga mga tropa sa summit crater hangtod sa dugang nga pahibalo.


set: Bilang isang karagdagang pag-iingat, ang paunang natukoy na 4 na kilometro na radius permanenteng zone (PDZ) ay dapat iwasan sa lahat ng oras.

set: Ingon usa ka dugang nga pag-iingat, ang nahauna nga gipiho nga 4 kilometros nga radius permanente nga peligro nga zone (PDZ) kinahanglan likayan sa tanan nga mga panahon.


set: Ang pagtaas ng aktibidad ng seismic noong Pebrero hanggang Abril 2002 ay sinundan ng pagtaas ng alerto sa bulkan.

set: Ang pagdugang sa kalihokan sa seismic kaniadtong Pebrero hangtod Abril 2002 gisundan pinaagi sa pag-alerto sa bulkan.


set: Isang pagsabog ng abo ang naganap noong Nobyembre 28, 2002.

set: Ang pagbuto sa abo nahitabo kaniadtong Nobyembre 28, 2002.


set: Noong Marso 17, 2003, isang kulay-abo na plume ang sinusunod sa itaas ng Kanlaon Volcano.

set: Niadtong Marso 17, 2003, usa ka grey plum ang na-obserbar sa ibabaw sa Bulak sa Kanlaon.


set: Ang mga maliliit na pagsabog ay naglilikha ng mga plum na tumaas ng 100 metro (330 piye) sa itaas ng bunganga ng bulkan.

set: Ang gagmay nga mga pagbuto naghimo og mga ulong nga nagsulud 100 100 m (330 p) ibabaw sa lungag sa bulkan.


set: Isang kabuuan ng 46 menor de edad na ash ejections ang naitala.

set: Adunay total nga 46 nga menor de edad nga ejections sa ash ang natala.


set: Matapos ang Hulyo 23, 2003, ang mahina lamang na paglabas ay nabanggit at ang aktibidad ng seismic ay bumalik sa normal.

set: Pagkahuman sa Hulyo 23, 2003, ang huyang nga paglaya ang nakit-an ug ang kalihokan sa seismic nauli sa normal.


set: Ang isang maikling pagsabog ng abo ng phreatic ay naganap sa bulkan noong Enero 21, 2005, na gumagawa ng isang mataas na 500 metro (1,600 piye).

set: Ang usa ka mubo nga pagbuto sa abo sa phreatic nahitabo sa bulkan kaniadtong Enero 21, 2005, nga nakagama og taas nga 500 metros (1,600 p) ang abo sa abo.


set: Ang isang pinong layer ng abo ay nahulog sa bayan ng Cabagnaan 5.5 kilometro (3.4 mi) SW ng bunganga.

set: Ang usa ka maayong sulud sa abo nahulog sa lungsod sa Cabagnaan 5.5 kilometros (3.4 mi) sa SW sa kawng.


set: Ang mga emisyon ng Ash ay nagsimula muli noong Marso 20 at naging sanhi ng pagbagsak ng menor de edad na abo sa munisipalidad ng Guintubdan 5-kilometro (3.1 mi) W ng bulkan.

set: Nagsugod na usab ang paglabas sa mga abo kaniadtong Marso 20 ug hinungdan sa pagkahulog sa gamay nga abo sa lungsod sa Guintubdan 5-kilometros (3.1 mi) W sa bulkan.


set: Hanggang sa Abril 4, ang mga paminsan-minsang pagsabog ng abo ay umabot sa 1 km sa itaas ng bulkan, at ang maliit na pagbagsak ng abo ay iniulat sa mga munisipalidad ng La Castellana (16 kilometro (9.9 mi) SW ng crater), Upper Sag-ang, Yubo (5-6 na kilometro (3.1Ð3.7 mi) SW), at Guintubdan (5-6 na kilometro (3.1Ð3.7 mi) WNW).

set: Hangtud sa Abril 4, usahay ang pagbuto sa abo nakaabot sa 1 km sa ibabaw sa bulkan, ug ang gamay nga pagbagsak sa abo ang gitaho sa mga munisipyo sa La Castellana (16 kilometros (9.9 mi) sa HK sa crater), Upper Sag-ang, Yubo (5-6 kilometros (3.1Ð3.7 mi) SW), ug Guintubdan (5-6 kilometros (3.1Ð3.7 mi) WNW).


set: Tumigil ang mga pagsabog sa Ash pagkatapos ng Mayo 25, 2005.

set: Ang paghabog sa abo pagkahuman sa Mayo 25, 2005.


set: Noong Hunyo 3, 2006, ipinakita muli ng Kanlaon ang muling pagpapanumbalik at ang spewed steam at ash.

set: Kaniadtong Hunyo 3, 2006, gipakita usab ni Kanlaon ang pagpahulay ug nagpahubas sa singaw ug abo.


set: Ang Alert Level 1 ay inisyu noong Hunyo 12, 2006.

set: Ang Alert Level 1 gipagawas kaniadtong Hunyo 12, 2006.


set: Hanggang Hulyo 25, isang kabuuang 23 na pagsabog ng abo ang iniulat.

set: Hangtud sa Hulyo 25, total nga 23 nga pagsabog sa abo ang gitaho.


set: Ang lahat ng mga pagsabog ay phreatic (ibig sabihin, walang sariwang magma ang na-ejected), at ang ejected ash at singaw hanggang sa 2 km (1.2 mi) sa itaas ng bunganga.

set: Ang tanan nga pagbuto mga phreatic (ie wala pa nabag-o nga magma), ug gipatong abo ug gipatong hangtod sa 2 km (1.2 mi) sa ibabaw sa lungag.


set: Walang makabuluhang aktibidad ng seismic na nangyari bago o pagkatapos ng paglabas ng abo, na nagpapahiwatig ng mga pagsabog ay malapit sa mga kaganapan sa hydrothermal sa ibabaw.

set: WalaÕy hinungdan nga kalihokan sa seismic nga nahitabo sa wala pa o pagkahuman sa pagbuga sa abo, nga nagpaila sa mga pagsabog hapit sa mga panghitabo sa ibabaw nga hydrothermal.


set: Noong Pebrero 10, 2008, inilabas ng PHIVOLCS ang isang alerto na nagsasabi na ang seismic network sa Kanlaon Volcano ay nagtala ng kabuuang 21 na mababang dalas ng mga lindol na bulkan (LFVQ) sa nakalipas na 24 na oras.

set: Kaniadtong Pebrero 10, 2008, ang PHIVOLCS nag-isyu usa ka alerto nga nag-ingon nga ang seismic network sa Kanlaon Volcano nakatala sa kinatibuk-an nga 21 nga low frequency nga mga linog sa bulkan (LFVQ) sa miaging 24 nga oras.


set: Dahil sa pagtaas ng bilang ng naitala na mga lindol ng bulkan, ang PHIVOLCS ay nagtaas ng katayuan ng alerto ng Bulak ng Kanlaon mula sa Alert Level 0 hanggang Alert Level 1, na nangangahulugang ang bulkan ay nasa bahagyang nakataas na pag-aalsa at ang aktibidad ng bulkan ay maaaring humantong sa mga singaw at abo.

set: Tungod sa nagkadaghan nga narekord nga mga linog sa bulkan, gipataas sa PHIVOLCS ang kahimtang sa alerto sa Kanlaon Volcano gikan sa Alert Level 0 hangtod sa Alert Level 1, nga nagpasabut nga ang bulkan sa gamay nga pagtaas sa kagubot ug ang bulkan nga kalihokan mahimoÕg magdala sa mga singaw ug abo.


set: Isang 4-kilometrong (2.5 mi) Permanent Danger Zone (PDZ) ang napanatili sa paligid ng bulkan, dahil ang biglaang pagsabog ay maaaring mangyari nang walang babala, ngunit walang naganap na pagsabog.

set: Usa ka 4-kilometros (2.5 mi) Permanent Danger Zone (PDZ) ang gipadayon sa palibot sa bulkan, kay ang kalit nga pagbuto mahimong mahitabo nga walaÕy pasidaan, apan walaÕy pagbuto.


set: Sa 8 araw mula Agosto 23 hanggang Setyembre 1, naitala ang 257 na mga lindol na bulkan.

set: Sa 8 nga adlaw gikan sa Agosto 23 hangtod sa Septyembre 1, 257 ang mga linog sa bulkan nga naitala.


set: Ang karaniwang aktibidad ng seismic sa panahon ng tahimik na panahon ay 0 hanggang 4 na lindol sa anumang 24-oras na panahon.

set: Ang naandan nga kalihokan sa seismic sa panahon sa hilum mao ang 0 hangtod 4 nga linog sa bisan unsang 24-oras nga panahon.


set: Ang mga epiko ng narekord na lindol ay natapos sa hilagang-kanluran na dalisdis na maaaring magpahiwatig ng paggalaw ng isang aktibong lokal na pagkakamali sa dalisdis na hinikayat ng presyon sa ilalim ng bulkan.

set: Ang mga magsusulat sa natala nga linog natapos sa amihanan-kasadpang bakilid nga mahimong nagpaila sa paglihok sa usa ka aktibo nga lokal nga sayup sa bakilid nga gipahinabo sa pressure sa ilawom sa bulkan.


set: Ang mga obserbasyon sa ibabaw ay hindi nagpakita ng anumang makabuluhang pagbabago sa paglabas ng singaw mula sa bunganga.

set: Ang mga obserbasyon sa nawong wala magpakita bisan unsang hinungdan nga pagbag-o sa pagbuga sa singaw gikan sa lungag.


set: Pinananatili ng PHIVOLCS ang katayuan ng alerto sa Antas 0.

set: Gipadayon sa PHIVOLCS ang kahimtang sa alerto sa Antas 0.


set: Noong Nobyembre 23, si Kanlaon ay nagkaroon ng isang maliit, pagsabog na hinihimok ng singaw.

set: Niadtong Nobyembre 23, ang Kanlaon adunay usa ka gamay, kusog nga pagbuto nga gipatuyok.


set: Itinaas ng PHIVOLCS ang antas ng alerto sa 1 (banayad na restiveness).

set: Gipataas sa PHIVOLCS ang lebel sa alerto sa 1 (kalumo sa pagpahuway).


set: Noong Disyembre 12, 2015, ang Kanlaon ay nagkaroon ng dalawang mababang lakas ng pagsabog ng abo ng enerhiya.

set: Kaniadtong Disyembre 12, 2015, ang Kanlaon adunay duha ka kusog nga pagbuto sa abo sa enerhiya.


set: Ang bulkan ay nasa estado pa rin ng kaguluhan.

set: Ang bulkan naa gihapon sa estado nga walaÕy kagubot.


set: Ang menor de edad na pagsabog ng abo ng bulkan ay umabot na kasing taas ng 984 ft (300 m).

set: Ang gamay nga pagbuto sa abo sa bulkan moabot sa taas nga 984 p (300 m).


set: Noong Disyembre 27, 2015, isang pagsabog ng abo ang naganap sa aktibong bunganga ni Kanlaon.

set: Kaniadtong Disyembre 27, 2015, usa ka pagbuto sa abo ang nahitabo sa aktibo nga kawad ni Kanlaon.


set: Ang eruption plume naabot ng kasing taas ng 3,281 ft (1,000 m).

set: Ang pagbuto sa eruption miabot hangtod sa 3,281 p (1,000 m).


set: Naiulat ang light ashfall sa ilang mga barangay malapit sa Kanlaon Volcano.

set: Gisulayan ang light ashfall sa pila ka mga barangay nga duol sa Kanlaon Volcano.


set: Noong Enero 2, nagkasakit ang mga tao sa Hinigaran.

set: Niadtong Enero 2, nagkasakit ang mga tawo sa Hinigaran.


set: Marami ang nagdusa mula sa isang sakit sa paghinga na may mga sintomas ng ubo at trangkaso.

set: Daghan ang nag-antus sa usa ka sakit sa respiratory nga adunay mga sintomas sa ubo ug trangkaso.


set: Noong Marso 29 ng 6:20 ng hapon, sumabog ang Kanlaon sa loob ng 12 minuto na gumawa ng isang bulkan na plume 1,500 m (4,900 piye) sa itaas ng bunganga at isang "booming na tunog" ay narinig sa ilang mga barangay na malapit sa bulkan.

set: Kaniadtong Marso 29 sa alas 6:20 sa hapon, ang Kanlaon nagbuto sa 12 minuto nga naghimo og usa ka bulkan nga plume nga 1,500 m (4,900 p) ibabaw sa lungag ug usa ka "booming tunog" ang nadungog sa pipila nga mga barangay nga duol sa bulkan.


set: Ayon sa kagawaran ng pulisya ng Canlaon City, maraming mga bola ng apoy, na nagmula sa bunganga ng bulkan, nagsimulang dumaloy kasunod ng isang umuusbong na tunog at nagdulot ng isang sunog na bush.

set: Sumala sa departamento sa pulisya sa Canlaon City, ubay-ubay nga mga bola sa kalayo, nga gikan sa lungag sa bulkan, nagsugod sa pagdagayday pagkahuman sa kusog nga tunog ug hinungdan sa sunog sa bush.


set: Ang PHIVOLCS ay naglabas ng antas ng alerto sa antas ng 1.

set: Gipagula sa PHIVOLCS ang alert level number 1.


set:
Walang naiulat na nasawi.
WalaÕy nabalita nga napatay.


set: Noong Marso 11, 2020, pinataas ng PHIVOLCS ang antas ng alerto ng bulkan mula 0 hanggang 1 dahil sa mga hindi normal na aktibidad nito simula Marso 9, 2020. 80 na lindol ng bulkan ay na-plot mula noon.

set: Niadtong Marso 11, 2020, gipataas sa PHIVOLCS ang lebel sa alerto sa bulkan gikan sa 0 hangtod sa 1 tungod sa dili normal nga mga kalihokan gikan kaniadtong Marso 9, 2020. 80 nga mga linog sa bulkan gilaraw sukad pa kaniadto.


set: Ang Mount Kanlaon ay napapalibutan ng iba't ibang mga alamat.

set: Ang Mount Kanlaon palibot sa lainlaing mga mito.


set: Isang kwento ang nagsasabi na ang paligid nito ay tahanan ng isang bansa na pinamamahalaan ng isang datu (hari o pinuno) na nagngangalang Laon.

set: Ang usa ka istorya nag-ingon nga ang kasilinganan niini pinuy-anan sa usa ka nasud nga gimandoan sa usa ka datu (hari o lider) nga ginganlag Laon.


set: Ang bulkan ay sinasabing isang dating tahanan sa isang halimaw na tulad ng dragon na pinatay ng kabataang mahuhusay na bayani na si Kan, na isang matalik na kaibigan at mahilig sa Laon.

set: Ang bulkan giingon nga usa ka kanhi balay sa usa ka dragon nga sama sa dragon nga gipatay sa batan-on nga bayani nga si Kan, nga usa ka suod nga higala ug hinigugma sa Laon.


set: Sama-sama, tinalo nina Kan at Laon ang halimaw, na gumagamit ng lakas at wit at magic birang ng Laon, na maaaring makagawa ng anuman na nais ng wielder.

set: Naghiusa, gipildi nila Kan ug Laon ang halimaw, nga gigamit ang kusog ug talinga ug ang sihag nga birang Laon, nga makahimo og bisan unsang gusto sa wielder.


set: Sa isa pang kwento, pagkalipas ng maraming taon mula nang maganap ang Kan at Laon, isang hari ng maliit na tao na nagngangalang Harisaboqued ( Hiligaynon : Hari-sa-Bukid ) ay sinabi na pinasiyahan ang Bundok Kanlaon.

set: Sa usa pa ka istorya, pagkahuman sa daghang tuig gikan sa panghitabo sa Kan ug Laon, usa ka hari sa gamay nga tawo nga ginganlag Harisaboqued ( Hiligaynon : Hari-sa-Bukid ) giingon nga nagmando sa Mount Kanlaon.


set: Sinasabing si Harisaboqued ay mayroong isang hukbo ng mga maliliit na tao, na tumutulong sa kanya sa pag-aalaga ng isang malaking plantasyon ng tabako sa paligid ng Mount Kanlaon.

set: Ang Harisaboqued giingon nga adunay usa ka kasundalohan sa mga gagmay nga tawo, kinsa mitabang kaniya sa pag-atiman sa daghang tanum sa tabako sa palibot sa Mount Kanlaon.


set: Itinatag din niya ang mga hangganan sa pagitan ng mga tao at ng maliit na tao, kung saan ang mga sagradong lupain ay bumubuo ng buong pag-ikot ng Mount Kanlaon.

set: Giorganisar usab niya ang mga utlanan sa mga tawo ug gagmay nga tawo, diin ang sagrado nga mga yuta ang naglangkob sa tibuuk nga pag-agi sa Mount Kanlaon.


set: Sa kalaunan ay inatras ng hari ang kanyang sarili sa loob ng bulkan pagkatapos ng isang serye ng mga kaganapan kung saan ang mga tao ay nabigo na tuparin ang kanilang mga sagradong panata.

set: Sa kaulahian, ang hari sa ulahi moatras sa sulod sa bulkan human sa sunod-sunod nga mga panghitabo diin ang mga tawo napakyas sa pagtuman sa ilang sagrado nga mga panaad.


set: Sa isa pang kwento, pagkatapos ng dalawang kaganapan na nabanggit, ang kataas-taasang diyos ng mga tao ng Hiligaynon na si Kanlaon (hindi malito sa mga pangalan ng mga epikong bayani na Kan at Laon), ay pinili na baguhin ang kanyang tirahan mula sa Mount Madia-as into Mount Kanlaon.

set: Sa laing istorya, pagkahuman sa duha nga mga panghitabo nga nahisgutan, ang supremong diyosa sa mga taga-Hiligaynon nga si Kanlaon (nga dili malibog sa mga ngalan sa mga epikong bayani nga Kan ug Laon), gipili nga bag-ohon ang iyang puy- anan gikan sa Mount Madia-as ngadto sa Mount Kanlaon.


set: Ang diyosa ay sinasabing lumabas mula sa bundok bago, gayunpaman, dahil sa kakila-kilabot na saloobin ng sangkatauhan sa kapaligiran, isinara niya ang mga banal na portal na siyang mga pasukan ng bulkan.

set: Ang diyosa giingon nga mogawas gikan sa bukid kaniadto, bisan pa, tungod sa makahadlok nga kinaiya sa mga tawo sa kalikopan, iyang gisirhan ang mga diosnon nga mga portal nga mao ang mga sinugdanan sa bulkan.


set: Siya ay pinaniniwalaan na naninirahan pa rin sa loob ng Kanlaon Volcano.

set: Siya gituohan nga nagpuyo pa sa sulod sa Bulak sa Kanlaon.


set: Sa isa pang account na pinagsama ang mga kwento nina Harisaboqued at Kanlaon, sinasabing ang Kanlaon, na inilarawan sa partikular na bersyon bilang lalaki, ay namuno sa mga maliit na tao at nagtakda ng mga hangganan sa pagitan ng bulkan at ng mga tao.

set: Sa laing asoy nga naghiusa sa mga istorya sa Harisaboqued ug Kanlaon, giingon nga ang Kanlaon, nga gihulagway sa partikular nga bersyon ingon lalaki, nagmando sa gagmay nga tawo ug gibutang ang mga utlanan sa bulkan ug sa mga tawo.


set: Sa kalaunan ay hindi pinansin ng mga tao ang hangganan at ang kanilang sagradong panata, na humantong sa Kanlaon na iurong ang kanyang sarili sa loob ng bulkan.

set: Sa ulahi ang mga tawo wala magtagad sa utlanan ug sa ilang sagrado nga panaad, nga nagdala sa Kanlaon sa pag-atras sa kaugalingon sa sulod sa bulkan.


set: Mula noon, ang bulkan ay protektado ng magkupo , isang malaking ahas na may korona ng manok at malakas na uwak.

set: Sukad niadto, ang bulkan gipanalipdan sa magkupo , usa ka dako nga bitin nga adunay korona sa manok ug kusog nga uwak.


set: Ang gitnang bahagi ng Kitanglad Mountain Range kung saan matatagpuan ang dalawang pinakamataas na taluktok sa hanay, ang Mt. Dulang-dulang at Mt. Kitanglad

set: Ang sentro nga bahin sa Kitanglad Mountain Range diin nakit-an ang duha ka labing taas nga taluktok sa han-ay, Mt. Dulang-dulang ug Mt. Kitanglad


set: Ang Kitanglad Mountain Range ay isang saklaw ng bundok na nangibabaw sa hilagang gitnang bahagi ng lalawigan ng Bukidnon .

set: Ang Kitanglad Mountain Range usa ka sakup sa bukid nga nanguna sa amihanang sentral nga bahin sa lalawigan sa Bukidnon .


set: Sinasakop nito ang mga bahagi ng walong munisipyo at lungsod sa lalawigan tulad ng Talakag , Baungon , Libona , Manolo Fortich , Impasugong , Lantapan at Malaybalay .

set: Nag-okupar kini sa mga bahin sa walo ka lungsod ug lungsod sa lalawigan sama sa Talakag , Baungon , Libona , Manolo Fortich , Impasugong , Lantapan ug Malaybalay .


set: Ang saklaw ay isa sa ilang natitirang rainforest sa Pilipinas , na nagho-host ng isa sa pinakamahalagang magkakaibang species ng bihirang at endemikong wildlife tulad ng agila ng Pilipinas .

set: Ang gilapdon mao ang usa sa pipila nga nahabilin nga mga rainforest sa Pilipinas , nga nag-host sa usa sa labing hinungdanon nga lainlaing lahi sa talagsaon ug endemic wildlife sama sa agila sa Pilipinas .


set: Ang lima sa mga taluktok nito ay may napakataas na kataasan: Bundok Dulang-dulang, ang pinakamataas sa 2,938 metro; Ang Mount Kitanglad sa 2,899 metro; Ang Mount Maagnaw sa 2,742 metro; Ang Mount Lumuluyaw sa 2,612 metro; at Mount Tuminungan sa 2,400 metro.

set: Lima sa mga puncak niini adunay taas nga kataas: ang Mount Dulang-dulang, ang kinatas-an sa 2,938 metros; Ang Mount Kitanglad sa 2,899 metros; Ang Mount Maagnaw sa 2,742 metros; Ang Mount Lumuluyaw sa 2,612 metros; ug Mount Tuminungan sa 2,400 metros.


set: Ang pangalang "kitanglad" ay nagmula sa isang alamat na mayroong isang beses na isang malaking baha na sumawsaw sa mga katutubong lupain ng Bukidnon at ang dulo lamang ng bundok, ang laki ng isang "tanglad" (lemon damo), ay nanatiling nakikita ( "kita" sa Cebuano).

set: Ang ngalan nga "kilalalad" nakuha gikan sa usa ka alamat nga kaniadto adunay usa ka dakung baha nga nagbaha sa mga lumad nga yuta sa Bukidnon ug ang tumoy lamang sa bukid, ang gidak-on sa usa ka "tanglad" (sagbot nga lemon), nagpabilin nga makita ( "kita" sa Cebuano).


set: Ang buong saklaw ay idineklara ng isang pambansang parke ayon sa kabutihan ng Proklamasyon ng Pangulo Blg 677 noong Disyembre 4, 1990 na kilala bilang Mount Kitanglad Range Natural Park.

set: Ang tibuuk nga gidak-on gideklarar nga parke sa nasud tungod sa Presidential Proklamasyon Numero 677 kaniadtong Disyembre 4, 1990 nga nailhan nga Mount Kitanglad Range Natural Park.


set: Noong 1994, napili ito bilang isa sa 10 mga site na priority sa ilalim ng World Bank sa pamamagitan ng Conservation of Priority Protected Areas Project.

set: Kaniadtong 1994, napili kini nga usa sa 10 nga mga nag-una nga lugar sa ilawom sa World Bank pinaagi sa Conservation of Priority Protected Areas Project.


set: Ang Mount Kitanglad at ang panlabas na lugar na ito ay naiproklama ng isang protektadong lugar sa ilalim ng kategorya ng natural na parke sa pamamagitan ng Presidential Proklamasyon 896 na may petsang Oktubre 24, 1996.

set: Ang Mount Kitanglad ug ang nagbiyahe nga lugar gimantala nga usa ka panalipod nga lugar ubos sa kategorya nga natural park pinaagi sa Presidential Proklamasyon 896 nga gipetsahan Oktubre 24, 1996.


set: Noong Nobyembre 9, 2000, ang parke ay sa wakas ay naging isang buong protektadong lugar nang aprubahan ng Kongreso ang RA 8978 na kilala rin bilang ang Mt. Kitanglad Range Protected Area Act of 2000.

set: Sa Nobyembre 9, 2000, ang parke sa katapusan nahimo nga usa ka bug-os nga gipanalipdan nga lugar kung giaprubahan sa Kongreso ang RA 8978 nga nailhan usab nga ang Mt. Kitanglad Range Protected Area Act of 2000.


set: Ang Kitanglad Mountain Range ay matatagpuan sa hilagang gitnang bahagi ng lalawigan ng Bukidnon , direkta sa hilaga ng kalapit na Mountain Range ng Kalatungan .

set: Ang Kitanglad Mountain Range nahimutang sa amihanang sentral nga bahin sa probinsya sa Bukidnon , direkta sa amihanan sa silingang Kalatungan Mountain Range .


set: Ito ay hangganan sa kanluran ng Talakag , hilagang-kanluran ng Baungon , sa hilaga ng Libona at Manolo Fortich , sa hilagang-silangan ng Impasugong , sa silangan ng Lungsod ng Malaybalay at sa timog ng Lantapan .

set: Kini ang utlanan sa kasadpan sa Talakag , amihanan-kasadpan sa Baungon , sa amihanan sa Libona ug Manolo Fortich , sa amihanang-silangan sa Impasugong , sa silangan sa Lungsod sa Malaybalay ug sa habagatan sa Lantapan .


set: Panoramic view ng Kitanglad Mountain Range mula Poblacion, Impasug-ong , Bukidnon .

set: Panoramic nga pagtan-aw sa Kitanglad Mountain Range gikan sa Poblacion, Impasug-ong , Bukidnon .


set: Ang klima sa Kitanglad Ranges ay nahuhulog sa ilalim ng Modified Corona Classification, na kung saan ay nailalarawan sa pamamagitan ng isang maikling tuyong panahon na karaniwang tumatagal mula sa isa hanggang tatlong buwan, at walang binibigkas na tag-ulan.

set: Ang klima sa Kitanglad Ranges nahulog sa ilawom sa Modified Corona Classification, nga gihulagway sa usa ka mubo nga uga nga panahon nga kanunay molungtad gikan sa usa ngadto sa tulo ka bulan, ug wala gipahayag nga ting-ulan.


set: Ang lugar ay natatakpan ng ulap sa buong taon.

set: Ang lugar gitabonan sa panganod sa tibuuk nga tuig.


set: Saklaw ng temperatura mula 22.7 ¡ C noong Enero hanggang 24.6 ¡ C noong Hunyo.

set: Ang temperatura gikan sa 22.7 ¡ C sa Enero hangtod sa 24.6 ¡ C sa Hunyo.


set: Tumatanggap ito ng pinakamataas na halaga ng pag-ulan noong Hunyo.

set: Kini nakadawat sa labing kataas nga kantidad sa ulan sa Hunyo.


set: Ang labing kasarang nga panahon mao ang Marso.


set: Ang Kitanglad Mountain Range ay bumubuo ng lugar ng pang- akit ng tubig ng maraming pangunahing mga sistema ng ilog na nagpapatulo sa hilaga at gitnang Mindanao.

set: Ang Kitanglad Mountain Range naglangkob sa lugar nga makuhaan og tubig sa tubig sa daghang mga dagkong sistema sa suba nga nag-agos sa amihanan ug sentral nga Mindanao.


set: Kabilang sa mga ilog na ito ay ang Cagayan River , Tagoloan River , at Pulangi River , isang pangunahing tributary ng Rio Grande de Mindanao .

set: Lakip sa kini nga mga suba mao ang Cagayan River , Tagoloan River , ug Pulangi River , usa ka pangunang tributaryo sa Rio Grande de Mindanao .


set: Ang drainage sa lugar ay nasa isang katangian na pattern ng radial, na nagmula sa pinakamataas na puntos sa saklaw.

set: Ang mga drainage sa lugar naa sa usa ka kinaiya nga pattern sa radial, nga naggikan sa labing kataas nga mga puntos sa range.


set: Unang pag-akyat Maj. EA Mearns, WI Hutchinson, at salu-salo sa Mayo 1906

set: Una nga pagsaka Ang Maj. EA Mearns, WI Hutchinson, ug party sa Mayo 1906


set: Ang Mount Malindang ay isang kumplikadong bulkan na matatagpuan sa lalawigan ng Misamis Occidental sa katimugang isla ng Mindanao , Pilipinas .

set: Ang Mount Malindang usa ka komplikadong bulkan nga nahimutang sa lalawigan sa Misamis Occidental sa habagatang isla sa Mindanao , Pilipinas .


set: Ito ang pinakamataas na punto sa lalawigan.

set: Kini ang labing taas nga punto sa lalawigan.


set: Ang hindi bababa sa pinag-aralan na saklaw ng bundok ay nabuo sa pamamagitan ng maraming mga aktibidad ng bulkan na ang ilan ay maaaring maging makasaysayan, maliwanag sa pamamagitan ng pagkakaroon ng dalawang calderas , napapaligiran ng mga mataas na pader ng bato, converter ng cinder , mga simboryo ng bulkan , dalawang mainit na mainit na bukal., at isang lawa ng crater na nagngangalang Lake Duminagat.

set: Ang labing gamay nga gitun-an nga bukid nga nabuksan pinaagi sa daghang mga kalihokan sa bulkan nga pipila mahimoÕg makasaysayanon, nga makita sa presensya sa duha ka mga calderas , gilibutan sa taas nga mga paril nga bato, mga cone sa cinder , mga lungag nga bulkan , duha ka mainit nga tuburan., ug usa ka lanaw sa crater nga ginganlag Lake Duminagat.


set: Ang mga istruktura ng amphitheater ay may malawak na pamamahagi ng mga bato ng bulkan, carbonized na kahoy na matatagpuan sa mga pyroclastic deposit.

set: Ang mga istruktura sa amphitheater adunay daghang pag-apod-apod sa mga bato nga bulkan, carbonized nga kahoy nga nakit-an sa mga pyroclastic deposit.


set: Ang saklaw ng bundok ay nahihiwalay ng maraming mga canyon at mga bangin .

set: Ang bukid gitaliwala sa daghang mga canyon ug mga pangpang .


set: Ang Malindang ay walang kilalang pagsabog sa kasaysayan at inuri bilang hindi aktibo ng Philippine Institute of Volcanology and Seismology .

set: Ang Malindang walaÕy nahibal-an nga pagbuto sa kasaysayan ug giklasipikar nga dili aktibo sa Philippine Institute of Volcanology and Seismology .


set: Ang Mount Malindang at ang buong Malindang Mountain Range na nakakaakit na mga katangian ay nagmula sa mga talon, crater lake at siksik na mga kagubatan ng birhen na nag-host ng magkakaibang at bihirang mga species ng flora at fauna.

set: Ang Mount Malindang ug ang tibuok Malindang Mountain Range nga makaiikag nga mga hiyas naggikan sa mga talon niini, crater lake ug dasok nga mga kalasangan nga ulay nga nag-uban sa lainlain ug talagsaon nga mga lahi sa flora ug fauna.


set: Noong Hunyo 19, 1971, ang lugar ay idineklara bilang Mount Malindang National Park ayon sa Republic Act 6266 .

set: Niadtong Hunyo 19, 1971, ang lugar gimantala ingon Mount Malindang National Park pinasubay sa Republic Act 6266 .


set: Sa ilalim ng pagtatatag ng National Integrated Protected Areas System (NIPAS) noong 1992, ang parke ay na-reclassified at pinalitan ng pangalan bilang Mount Malindang Range Natural Park noong Agosto 2, 2002 sa pamamagitan ng Proklamasyon Blg 228 .

set: Ubos sa pagtukod sa National Integrated Protected Areas System (NIPAS) kaniadtong 1992, ang parke gi-recassassified ug giilisan isip Mount Malindang Range Natural Park kaniadtong Agosto 2, 2002 pinaagi sa Proklamasyon No. 228 .


set: Ang parke ay sumasaklaw sa tatlong lalawigan - Misamis Occidental, Zamboanga del Sur at Zamboanga del Norte - na sumasakop sa isang lugar na 53,262 hectares (131,610 ektarya) kung saan halos 33,000 hectares (82,000 ektarya) o 62% ng natitirang kagubatan.

set: Naglangkob sa parke ang tulo nga probinsya - Misamis Occidental, Zamboanga del Sur ug Zamboanga del Norte - nga naglangkob sa usa ka lugar nga 53,262 ektarya (131,610 ektarya) diin halos 33,000 ka ektarya (82,000 ektarya) o 62% sa nahabilin nga kalasangan.


set: Humigit-kumulang 20,000 ektarya (49,000 ektarya) ang tinatanim at tinatahanan ng mga katutubo na karamihan sa tribong Subanon .

set: Dul-an sa 20,000 ka ektarya (49,000 ektarya) ang gitanom ug gipuy-an sa mga lumad nga mga tawo nga kadaghanan sa tribong Subanon .


set: Kilala ang pambansang parke na magkaroon ng isang mayaman at natatanging biodiversity na hindi pa naisaliksik.

set: Nahibal-an ang nasudnon nga parke nga adunay usa ka adunahan ug talagsaon nga biodiversity nga wala pa mailhi.


set: Ang bundok at ang mga nakapaloob na lugar nito, ang ilan ay hindi maipapaliwanag, ay tahanan ng ilan sa mga endemic at endangered species sa Pilipinas.

set: Ang bukid ug ang mga nagbiyahe nga mga lugar niini, ang pipila wala ma-plano, puy-anan sa pipila nga mga endemic ug nameligro nga mga espisye sa Pilipinas.


set: Mount Malindang at ang magkadugtong mountain range kabilang Dapitan Peak at Mt Bliss, ay isang catchment area na drains tubig sa pamamagitan ng 49 mga ilog at batis, at maraming mga creeks.

set: Sa bukid sa Malindang ug sa iyang tapad nga kabukiran lakip na ang Dapitan Peak ug Mat Bliss, mao ang usa ka catchment dapit nga Makapaluya tubig pinaagi sa 49 suba ug mga sapa, ug sa daghang mga sapa.


set: Nagbibigay ito ng maaaring maiinit na tubig para sa domestic, agrikultura at iba pang mga gamit sa higit sa isang milyong mga naninirahan sa Misamis Occidental at ang silangang bahagi ng Zamboanga del Norte at Zamboanga del Sur .

set: Naghatag kini nga mahimo nga tubig alang sa domestic, agrikultura ug uban pang mga gamit sa kapin sa usa ka milyon nga mga lumulupyo sa Misamis Occidental ug sa silangang bahin sa Zamboanga del Norte ug Zamboanga del Sur .


set: Ipinahayag bilang Association of Southeast Asian Nations (ASEAN) Heritage Park (AHP), sa 13th Informal ASEAN Ministerial Meeting sa Kapaligiran na ginanap Oktubre 13, 2011 sa Cambodia.

set: Gipahayag isip Association of Southeast Asian Nations (ASEAN) Heritage Park (AHP), sa ika-13 nga Informal nga ASEAN Ministerial Meeting sa Kapaligiran nga gipahigayon Oktubre 13, 2011 sa Cambodia.


set: Ang tatlong iba pang mga AHP ng Pilipinas ay ang Mount Iglit-Baco National Park sa Mindoro , Mount Kitanglad Range sa Bukidnon , at Mount Apo Natural Park sa Davao .

set: Ang tulo nga lain pang AHP sa Pilipinas mao ang Mount Iglit-Baco National Park sa Mindoro , Mount Kitanglad Range sa Bukidnon , ug Mount Apo Natural Park sa Davao .


set: Ito ay opisyal na inilunsad noong Agosto 4, 2012, sa 2nd National ASEAN Heritage Park (AHP) Conference, na na-sponsor ng ASEAN Center for Bio-diversity (ACB) sa Oroquieta City .

set: Opisyal nga gilunsad kini kaniadtong Agosto 4, 2012, sa ika-2 nga National ASEAN Heritage Park (AHP) Conference, nga gipaluyohan sa ASEAN Center for Bio-diversity (ACB) sa Oroquieta City .


set: Ang Northern Negros Natural Park ay isang protektadong lugar ng Pilipinas na matatagpuan sa hilagang bulubunduking kagubatan ng isla ng isla ng Negros sa Visayas .

set: Ang Northern Negros Natural Park usa ka panalipod nga lugar sa Pilipinas nga nahimutang sa amihanang bukirong kalasangan nga rehiyon sa isla sa Negros sa Kabisay-an .


set: Nakakalat ito sa limang munisipyo at anim na lungsod sa lalawigan ng Negros Occidental at ito ang pinakamalaking daluyan ng tubig at mapagkukunan ng lalawigan para sa labing pitong munisipyo at lungsod kabilang ang Bacolod metropolitan area .

set: Nakaylap kini sa lima ka mga munisipyo ug unom nga mga lungsod sa lalawigan sa Negros Occidental ug kini ang kinadak-ang kasubaan sa tubig ug gigikanan sa probinsya sa napulo'g pito nga mga lungsod ug lungsod lakip na ang Bacolod metropolitan area .


set: Ang parke ay itinatag una bilang isang taglay ng kagubatan na sumasaklaw sa 107,727 ektarya (266,200 ektarya) noong 28 Abril 1935 sa pamamagitan ng Administrative Act No. 789 na nilagdaan ni Gobernador-Heneral Frank Murphy .

set: Ang parke gitukod una isip usa ka reserve reserve nga naglangkub sa 107,727 ektarya (266,200 ektarya) kaniadtong 28 Abril 1935 pinaagi sa Administrative Act No. 789 nga gipirmahan ni Gobernador-Heneral Frank Murphy .


set: Noong 7 Agosto 1946, ang Northern Negros Forest Reserve ay nabawasan sa kasalukuyan nitong lugar na may 80,454.5 ektarya (198,807 ektarya) kasama ang pag-sign ng Proklamasyon Blg. 798 ni Pangulong Manuel Roxas .

set: Kaniadtong 7 Agosto 1946, ang Northern Negros Forest Reserve gipaubos sa karon nga lugar nga 80,454.5 ektarya (198,807 ektarya) uban ang pagpirma sa Proklamasyon Numero 798 ni Presidente Manuel Roxas .


set: Noong 2005, ang protektadong lugar ay naging natural park sa ilalim ng National Integrated Protected Areas System (NIPAS) Act ayon sa Proklamasyon Blg 895 na nilagdaan ni Pangulong Gloria Arroyo .

set: Niadtong 2005, ang panalipod nga lugar gibag-o nga usa ka natural park sa ilawom sa National Integrated Protected Areas System (NIPAS) Act pinaagi sa Proklamasyon No. 895 nga gipirmahan ni Presidente Gloria Arroyo .


set: Ang Northern Negros Natural Park ay matatagpuan mga 40 kilometro (25 mi) silangan-hilagang-silangan ng Bacolod , ang pinakamalaking lungsod at kabisera ng Negros Occidental.

set: Ang Northern Negros Natural Park nahimutang mga 40 kilometros (25 mi) silangan-silangan-silangan sa Bacolod , ang labing dako nga lungsod ug kapital sa Negros Occidental.


set: Saklaw nito ang highland interior ng isla at sumasaklaw sa mga lungsod at munisipalidad ng Murcia , Salvador Benedicto , Talisay , Silay , Enrique B. Magalona , Victorias , Cadiz , Sagay , Toboso , Calatrava at San Carlos malapit sa hangganan ng lalawigan ng Negros Oriental .

set: Sakup niini ang highland interior sa isla ug gilawigan ang mga lungsod ug munisipalidad sa Murcia , Salvador Benedicto , Talisay , Silay , Enrique B. Magalona , Victorias , Cadiz , Sagay , Toboso , Calatrava ug San Carlos duol sa utlanan sa lalawigan sa Negros Oriental .


set: Ang parke ay nakasentro sa Mount Mandalaganat ang Mount Silay kasama ang kanilang mga lumalagong kagubatan nang higit sa 1,000 metro (3,300 piye).

set: Ang parke nasentro sa Mount Mandalaganug ang Mount Silay uban ang ilang mga daan nga pagtubo nga kalasangan sa kapin sa 1,000 ka metro (3,300 p).


set: Ang pangalawang kagubatan ay matatagpuan sa mas mababang mga dalisdis na kung saan ay tumawid sa apat na pangunahing mga sistema ng ilog lalo na, ang mga ilog Malogo, Imbang, Himoga-an at Bago.

set: Ang mga segundaryong kagubatan nakit-an sa ubos nga mga bakilid nga gitabok sa upat ka dagkong sistema sa sapa sama sa, ang Malogo, Imbang, Himoga-an ug Bago.


set: Sa kabuuan ng 80,454.5 ektarya (198,807 ektarya), 16,687 ektarya lamang (41,230 ektarya) ang mga labi ng kagubatan kung saan pitumpu't limang porsyento ang pangunahing gulang na paglaki at dalawampu't limang porsyento ay pangalawa.

set: Sa kabilugan nga 80,454.5 ektarya (198,807 ektarya), 16,687 ektarya (41,230 ektarya) ang nahabilin sa kalasangan nga kapitoan ug lima ka porsyento ang panguna nga pagtubo ug kawhaag-lima nga porsyento ang ikaduha.


set: Apatnapu't walong porsyento ng parke ang inookupahan ng pinangungunahan ng tao na may 40,133 ektarya (99,170 ektarya) ng mga lupang pang-agrikultura at 512 hectares (1,270 ektarya) ng mga lugar na tirahan.

set: Kap-atan ug walo ka porsyento sa parke ang gisakop sa tawhanon nga natad sa yuta nga adunay 40,133 hektaryas (99,170 ektarya) nga mga yuta sa agrikultura ug 512 ektarya (1,270 ektarya) nga mga lugar nga puy-anan.


set: Ang parke ay kabilang sa Negros Ð Panay Biogeographic Region.

set: Ang parke sakop sa Rehiyon sa Negros Ð Panay Biogeographic.


set: Ito ay isa sa dalawang natitirang mababang kagubatan sa isla ng Negros, ang isa pang nasa Dumaguete watershed area sa Mount Talinis sa timog na dulo ng isla sa Negros Oriental.

set: Usa kini sa duha nga nahabilin nga mga kalasangan sa kapatagan sa isla sa Negros, ang lain naa sa Dumaguete watershed area sa Mount Talinis sa habagatang tumoy sa isla sa Negros Oriental.


set: Ang parke ay isang tirahan sa mga mahahalagang hayop kabilang ang Visayan spotted deer , Visayan warty pig , Philippine hubad-backed fruit bat , at ang namamatay na Negros shrew .

set: Ang parke usa ka puy-anan sa hinungdanon nga fauna lakip na ang Bisaya nga nakit-an nga usa , usa ka baboy nga baboy nga Bisaya , hubo nga hubo sa Pilipinas , ug ang nameligro nga Negros shrew .


set: Ang bilang ng mga endemic at nagbabantang mga species ng mga ibon ay na-dokumentado sa parke, na kinabibilangan ng Visayan hornbill , Negros dumudugo-puso , puting-pakpak na cuckooshrike , babasagin ng apoy , may puting-putok na jungle flycatcher , puting bulaklak at berdeng- nahaharap sa parrotfinch .

set: Gidaghanon sa endemic ug gihulga sa henero sa mga langgam ang dokumentado sa parke, nga naglakip sa mga Visayan kalaw , Negros nagdugo-kasingkasing , puti-pak-an cuckooshrike , siga-templed tabian , puti-tutonlan lasang sa hulagway , Visayan flowerpecker ug green- nawong parrotfinch


set: Ang mga flora na dokumentado sa loob ng parke ay kasama ang mga hardwood species species ( Dipterocarps ), pati na rin ang mga palad, orchid, herbs at mga puno na may halaga ng panggagamot.

set: Ang Flora nga narekord sa sulod sa parke naglakip sa mga klase sa kahoy nga hardwood ( Dipterocarps ), ingon man mga palad, orkid, tanum ug mga kahoy nga adunay bili sa medisina.


set: Tunay na bihira ang mga lokal na species ng puno ng cycas (lokal na tinatawag na pitogo), marahil isang Cycas vespertilio , na itinuturing na buhay na fossil mula sa mga oras ng mga dinosaur.

set: Talagsa ra kaayo ang mga lokal nga espisye sa kahoy nga cycas (lokal nga gitawag nga pitogo), tingali usa ka Cycas vespertilio , giisip nga buhi nga fossil gikan sa mga panahon sa mga dinosaur.


set: Ang isa pang prehistoric flora ay naroroon sa parke tulad ng mga puno ng fern at ang protektado din na Agathis philippinensis , (lokal na kilala bilang almaciga).

set: Ang lain pang prehistoric flora naa sa parke sama sa mga ferns sa kahoy ug ang protektado usab nga Agathis philippinensis , (lokal nga gitawag nga almaciga).


set: Noong Mayo 2014, ang mga opisyal ng munisipalidad ng Salvador Benedicto ay nagsumite ng isang panukala sa Kagawaran ng Kalikasan at Likas na Yaman para sa pag-convert ng 500 ektarya (1,200 ektarya) ng parke sa loob ng munisipyo upang maging dayuhan at hindi magamit na lupain at upang buksan ang lugar para sa mga namumuhunan at turista.

set: Niadtong Mayo 2014, ang mga opisyal sa munisipalidad sa Salvador Benedicto nagsumite usa ka sugyot sa Department of Environment and Natural Resources alang sa pagkakabig sa 500 ektaryas (1,200 ektarya) nga parke sa sulod sa munisipyo nga mahimong langyaw ug magamit nga yuta ug magbukas sa lugar alang sa mga mamumuhunan ug turista.


set: Ang Salvador Benedicto ay itinuturing na "Summer Capital of Negros Occidental" kung saan ang mga puno ng pine ay pumila sa pangunahing highway at kung saan ang dalawang-katlo ng buong bayan ay nasa loob ng natural park.

set: Ang Salvador Benedicto gikonsiderar nga "Summer Capital of Negros Occidental" diin ang mga punoan sa pino ang linya sa pangunang kadalanan niini ug kung diin ang duha-katlo nga bahin sa tibuuk nga lungsod naa sa sulod sa natural park.


set: Nagsampa rin ng panukalang batas ang Negros Occidental Representative na si Julio Ledesma IV na naglilikha ng 200-ektaryang bayan mula sa iminungkahing 500-ektaryang pag-aari ng gobyerno.

set: Ang Negros Occidental Representative nga si Julio Ledesma IV nagsumite usab usa ka balaodnon nga nagtinguha sa paghimo sa 200-hektaryas nga lungsod gikan sa gisugyot nga 500-hektaryas nga kabtangan sa gobyerno.


set: Gayunman, si Gobernador Alfredo Maraon ay tutol sa ideya ng pag-encode sa protektadong lugar at sa halip ay inalok ang pag-convert ng mga lugar sa tamang munisipalidad sa isang bayan.

set: Bisan pa, si Gobernador Alfredo Maraon supak sa ideya sa pag-encode ngadto sa protektadong lugar ug imbis nga gitanyag ang pagbalhin sa mga lugar sa munisipyo ngadto sa usa ka baryo.


set: Ang Northern Sierra Madre Natural Park ay ang pinakamalaking protektadong lugar ng Pilipinas na sumasakop sa hilagang saklaw ng mga bundok ng Sierra Madre ng silangang Luzon .

set: Ang Northern Sierra Madre Natural Park mao ang pinakadako nga panalipod nga lugar sa Pilipinas nga naglangkob sa amihanang hanay sa mga bundok sa Sierra Madre sa silangang Luzon .


set: Ang parke ay matatagpuan sa silangang bahagi ng lalawigan ng Isabela sa Cagayan Valley (Rehiyon II) na naglalaman ng kabuuang 359,486 ektarya (888,310 ektarya).

set: Ang parke nahimutang sa sidlakang bahin sa lalawigan sa Isabela sa Cagayan Valley (Rehiyon II) nga adunay tibuuk nga 359,486 ka ektarya (888,310 ka ektarya).


set: Una itong idineklara na isang reserve reserve na sumasaklaw sa isang lugar sa loob ng isang 45 kilometro (28 mi) radius ng Palanan Point na kilala bilang Palanan Wilderness Area sa pamamagitan ng Letter of Instructions No. 917-A nilagdaan ni Pangulong Ferdinand Marcosnoong ika-7 ng Setyembre 1979.

set: Una nga gideklarar nga usa ka reserve reserve nga naglibot sa usa ka lugar sa sulod sa 45 kilometros (28 mi) radius sa Palanan Point nga nailhan nga Palanan Wilderness Area pinaagi sa Letter of Instructions No. 917-A gipirmahan ni Presidente Ferdinand Marcoskaniadtong 7 Septyembre 1979.


set: Noong 10 Marso 1997, ang lugar ay na-convert sa isang natural na parke kasama ang pag-sign ng Proklamasyon Blg 978 ni Pangulong Fidel Ramos .

set: kaniadtong 10 Marso 1997, ang lugar nahimo nga usa ka natural nga parke nga adunay pirma sa Proklamasyon Numero 978 ni Presidente Fidel Ramos .


set: Ang parke ay itinuturing na mayaman sa mga tuntunin ng genetic, species at habitat diversity sa Pilipinas.

set: Ang parke giisip nga labing adunahan sa mga termino sa genetic, species ug habitat diversity sa Pilipinas.


set: Ito ay isa sa sampung lugar na pinoprotektahan ng bansa na pinamamahalaan ng sarili nitong Protected Area Management Board na pinamumunuan ng Regional Executive Director ng Kagawaran ng Kalikasan at Likas na Yaman para sa Rehiyon II sa ilalim ng mga patakaran na nakasaad sa Article III ng Republic Act 9125, na kilala rin.

set: Usa kini sa napulo ka mga nasud nga nanguna nga gipanalipdan nga lugar nga gidumala sa kaugalingon nga Protected Area Management Board nga gipangulohan sa Regional Executive Director sa Department of Environment and Natural Resources para sa Rehiyon II ubos sa mga lagda nga gilatid sa Article III sa Republic Act 9125, nga nailhan usab.


set: bilang Northern Sierra Madre Natural Park (NSMNP) Act of 2001.

set: ingon ang Northern Sierra Madre Natural Park (NSMNP) Act of 2001.


set: Noong 2006, ang protektadong lugar ay idinagdag sa listahan ng pansamantalang listahan ng mga potensyal na UNESCO World Heritage Sites .

set: kaniadtong 2006, ang panalipod nga lugar gidugang sa lista sa tentative sa Pilipinas sa potensyal nga UNESCO World Heritage Sites .


set: Ang baybayin ng Pasipiko ng Dinapigue sa Northern Sierra Madre Natural Park

set: Ang baybayon sa Pasipiko sa Dinapigue sa Northern Sierra Madre Natural Park


set: Ang Northern Sierra Madre Natural Park ay nasa midsection ng bundok ng Sierra Madre na umaabot mula sa lalawigan ng Aurora hanggang Cagayan .

set: Ang Northern Sierra Madre Natural Park nahimutang sa midsection sa bukid sa Sierra Madre nga gikan sa probinsya sa Aurora hangtod sa Cagayan .


set: Ito ay binubuo ng 287,861 ektarya (711,320 ektarya) ng lupang lupain at 71,652 ektarya (177,060 ektarya) ng baybay-dagat na lugar na naaayon sa heograpiya sa mga munisipalidad ng Isabela ng Palanan , Divilacan at Maconacon , pati na rin ang mga bahagi ng San Mariano , Dinapigue , San Pablo , Cabagan , Tumauini at lungsod ng Ilagan .

set: Naglangkob kini sa 287,861 ektarya (711,320 ektarya) yuta nga yuta ug 71,652 ektarya (177,060 ektarya) nga baybayon nga nahamutang sa geograpiya sa mga lungsod nga Isabela sa Palanan , Divilacan ug Maconacon , ingon man mga bahin sa San Mariano , Dinapigue , San Pablo , Cabagan , Tumauini ug lungsod sa Ilagan .


set: Ito ay nakatali sa hilaga ng Dikatayan River, sa timog ng Dagat Disabungan, sa kanluran ng Cagayan Valley, at sa silangan ng Dagat ng Pilipinas .

set: Kini gigikanan sa amihanan sa Dikatayan River, sa habagatan sa Disabungan River, sa kasadpan sa Cagayan Valley, ug sa silangan sa Dagat sa Pilipinas .


set: Ang parke ay nailalarawan sa pamamagitan ng mataas na mga bundok na may masyadong matarik na mga dalisdis sa gitnang bahagi ng saklaw at medyo mababang mga burol na may sobrang katamtaman na matarik na dalisdis patungo sa baybayin.

set: Ang parke gihulagway sa taas nga mga bukid nga adunay labing matago nga mga bakilid sa sentro nga bahin sa mga sakup ug medyo ubos nga mga bungtod nga adunay labing kasarangan nga kasarangan nga mga bakilid padulong sa baybayon.


set: Ang Mount Cresta sa western Madre flank ay ang pinakamataas na rurok sa parke na may taas na 1,672 metro (5,486 piye).

set: Ang Mount Cresta sa kasadpang flank sa Sierra Madre mao ang labing kataas nga tugbaw sa parke nga adunay kahabog nga 1,672 metros (5,486 p).


set: Ang pangalawang pinakamataas ay ang Mount Divilacan na may taas na 1,311 metro (4,301 piye) na matatagpuan sa silangang bahid.

set: Ang ikaduha nga labing taas mao ang Mount Divilacan nga adunay gitas-on nga 1,311 metros (4,301 p) nga nahimutang sa silangang kilid.


set: Ang Northern Sierra Madre ay pinatuyo ng 14 na pangunahing sistema ng ilog, 11 na walang laman sa Dagat ng Pilipinas at 3 dumadaloy sa Rio Grande de Cagayan bilang mga nag-aambag ng Ilagan Ilagan .

set: Ang Northern Sierra Madre gipaubos sa 14 nga mga dagkong sistema sa sapa, 11 niini walay sulod sa Dagat sa Pilipinas ug 3 ang nag-agos sa Rio Grande de Cagayan ingon mga tigdala sa Ilagan River .


set: Ang Palanan River, na may isang kanal na kanal na 63,571 ektarya (157,090 ektarya) o 29% ng kabuuang lugar ng parke, ay ang pinakamalawak, na sinundan ng Abuan River at Catalangan River.

set: Ang Palanan River, nga adunay kanal nga kanal nga 63,571 ektarya (157,090 ektarya) o 29% sa kinatibuk-ang lugar sa parke, mao ang labing lapad, gisundan sa Abuan River ug Catalangan River.


set: Isang buwaya ng Pilipinas na nakikipag-basahan sa isang log sa Dunoy Lake, San Mariano

set: Usa ka buaya sa Pilipinas nga nagbase sa usa ka log sa Dunoy Lake, San Mariano


set: Ang Northern Sierra Madre Natural Park ay nasa loob ng Sierra Madre Biogeographic Zone na matatagpuan sa silangang bahagi ng Central Luzon.

set: Ang Northern Sierra Madre Natural Park naa sa sulod sa Sierra Madre Biogeographic Zone nga nahimutang sa sidlakang bahin sa Central Luzon.


set: Ito ay itinuturing na isa sa pinakamahalagang protektadong mga lugar sa Pilipinas na may utang sa maraming bihirang at endangered species ng flora at fauna na sinusuportahan nito.

set: Giisip kini nga usa sa labing hinungdanon nga proteksyon nga mga lugar nga lugar sa Pilipinas tungod sa daghang mga talagsaon ug nameligro nga mga lahi sa flora ug fauna nga gisuportahan niini.


set: Kasama nila ang Philippine eagle , higanteng gintong nakoronahan na flying fox , Philippine eagle-owl , Isabela oriole , green sea turtle , loggerhead sea turtle , hawksbill sea turtle , buwaya ng Pilipinas at dugong .

set: Naglangkob kini sa agila sa Pilipinas , higanteng bulawan nga nakoronahan nga flying fox , Philippine eagle-owl , Isabela oriole , green sea turtle , loggerhead sea turtle , hawksbill sea turtle , buaya sa Pilipinas ug dugong .


set: Ito rin ay tahanan ng mgaberdeng mukha na parrotfinch at ang monitor ng kagubatan ng Northern Sierra Madre .

set: Mao usab kini ang panimalay saberrot nga nawong nga parrotfinch ug monitor sa kalasangan sa Northern Sierra Madre .


set: Ang parke ay isang tirahan din ng maraming mga endemic species ng mga halaman.

set: Ang parke usa usab ka puy-anan sa daghang mga endemic species sa mga tanum.


set: Ito ay sumasaklaw sa dalawang ecoregion.


set: Ang mga kagubatan ng ulan sa Luzon ay umaabot mula sa antas ng dagat hanggang sa taas na 1000 metro, at nailalarawan sa iba't ibang mga species ng matangkad, tuwid at payat na puno ng pamilya Dipterocarpaceae tulad ng Shorea spp. at Hopea spp.

set: Ang mga kalasangan sa Luzon ulan gikan sa lebel sa dagat hangtod sa kahitas-an sa 1000 ka metro, ug gihulagway sa lainlaing mga lahi nga taas, tul-id ug balhibo nga kahoy sa Dipterocarpaceae sama sa Shorea spp. ug Hopea spp.


set: Kabilang sa mga kagubatan ng ulan sa Luzon Montane ang mga lugar na higit sa taas na taas ng 1000 metro, at ang namumuno na mga puno ay mga oaks at laurels .

set: Ang mga kagubatan nga ulan sa Luzon montane nagalakip sa mga lugar nga labaw sa taas nga 1000 metros ang gitas-on, ug ang labi nga mga kahoy mao ang mga kahoy nga kahoy ug mga laurel .


set: Ang parke ay tahanan ng iba't ibang mga orchid tulad ng Dendrobium aclinia , ang leguminous plant millettia , at mga species ng sitrus ( Aurantioideae ).

set: Ang parke mao ang pinuy-anan sa lainlaing mga orkid sama sa Dendrobium aclinia , ang leguminous plant millettia , ug mga klase sa citrus ( Aurantioideae ).


set: Sakop ng mga kahoy ang pinakamalaking bahagi ng parke na sinusundan ng mga lupang pang-agrikultura at mga damo.

set: Gitabonan sa mga kahoy ang kinadak-ang bahin sa parke nga gisundan sa mga kayutaan sa agrikultura ug mga sagbot.


set: Sa mga munisipalidad ng baybayin ng Palanan at Maconacon kung saan matatagpuan ang mga lupang pang-agrikultura, ang pinakakaraniwang pananim ay palay , coconut, mais, mani, pinya at iba pang mga pananim ng gulay.

set: Sa mga munisipyo sa baybayon sa Palanan ug Maconacon kung diin nakit-an ang mga yuta sa agrikultura, ang kasagarang mga tanum mao ang palay , lubi, mais, mani, pinya ug uban pang mga tanum nga utanon.


set: Ang mga damuhan at mga buho ay matatagpuan higit sa lahat sa bahagi ng timog-kanluran ng parke kung saan lumalaki ang damo ng cogon at talahib .

set: Ang mga sagbot ug mga buho nga nakit-an nag-una sa bahin sa habagatan-kasadpang bahin sa parke diin nagtubo ang sagbot sa cogon ug talahib .


set: Mapa na nagpapakita ng lokasyon ng Northwest Panay Peninsula Natural Park.

set: Mapa nga nagpakita sa lokasyon sa Northwest Panay Peninsula Natural Park.


set: Namamahala sa katawan Kagawaran ng Kapaligiran at Likas na Yaman

set: Nagamandong lawas Kagawaran sa Kalikupan ug Mga Kapanguhaan sa Kalikasan


set: Ang Northwest Panay Peninsula Natural Park ay matatagpuan sa isla ng Panay , sa mga lalawigan ng Aklan at Antique ng Pilipinas na idineklara ng isang natural na parke ni Pangulong Gloria Macapagal Arroyo noong 18 Abril 2002 (Presidential Proklamasyon Blg. 186, 2002).

set: Ang Northwest Panay Peninsula Natural Park nahimutang sa isla sa Panay , sa mga probinsya sa Aklan ug Antique sa Pilipinas nga gideklara nga natural park nga gihimo ni Presidente Gloria Macapagal Arroyo kaniadtong 18 Abril 2002 (Presidential Proclamation No. 186, 2002).


set: Ang Northwest Panay Peninsula Natural Park ay may isang lugar na 120.09 km 2 , na matatagpuan sa loob ng mga munisipalidad ng Nabas , Malay , Buruanga , Libertad at Pandan .

set: Ang Northwest Panay Peninsula Natural Park adunay lugar nga 120.09 km 2 , nga nakit-an sa sulod sa mga lungsod sa Nabas , Malay , Buruanga , Libertad ug Pandan .


set: Ang Northwest Panay Peninsula Natural Park ay isang mahalagang pag- agay din ng tubig .

set: Ang Northwest Panay Peninsula Natural Park usa usab ka hinungdanon nga pag- agay sa tubig .


set: Ang kagubatan ng Likas na Park ay naglalabas ng tubig mula sa pag-ulan sa isang sistema ng mga bukal at ilog na nagbibigay ng tubig para sa higit sa 100,000 mga naninirahan.

set: Ang kalasangan sa Natural Park nag-agay sa tubig gikan sa ulan ngadto sa usa ka sistema sa mga tuburan ug mga sapa nga nagahatag tubig alang sa kapin sa 100,000 nga mga molupyo.


set: Ang tubig para sa Boracay Island at ang daan-daang libong turista na bumibisita roon bawat taon ay ibinibigay din ng tubig sa Northwest Panay.

set: Ang tubig alang sa Isla sa Boracay ug gatusan ka libu-libong turista nga mobisita didto matag tuig gihatag usab sa tubig sa Northwest Panay.


set: Dahil ang lugar na ito ay itinuturing na mahalaga, ang Northwest Panay Biodiversity Management Council (NPBMC) ay nabuo noong 1999 upang maprotektahan ito.

set: Ingon nga kini nga lugar giisip nga hinungdanon kaayo, ang Northwest Panay Biodiversity Management Council (NPBMC) giumol kaniadtong 1999 aron mapanalipdan kini.


set: Ang NPBMC ay binubuo ng mga local government unit ng Northwest Panay, Non-governmental organizations tulad ng BioCon, at National and Local Government Agencies tulad ng Department of Environment and Natural Resources (Philippines) (DENR).

set: Ang NPBMC gilangkuban sa mga local government unit sa Northwest Panay, Non-governmental organizations sama sa BioCon, ug National and Local Government Agencies sama sa Department of Environment and Natural Resources (Philippines) (DENR).


set: Noong Marso 2016, ang gobyernong Aleman ay nagbigay ng 4 na milyong Euro (Php200-milyon) na gawad para sa isang proyekto sa pangangalaga sa kagubatan.

set: Niadtong Marso 2016, gihatagan sa gobyerno sa Aleman ang 4 milyon nga gahin nga Euro (Php200-milyon) alang sa proyekto sa pagpanalipod sa kalasangan.


set: Ang site ay tahanan ng isang malawak na hanay ng flora at fauna ng Western Visayas .

set: Ang site mao ang pinuy-anan sa daghang mga flora ug fauna sa Western Visayas .


set: Kilala rin bilang Philippine spotted deer, ay isang nocturnal at endangered species ng usa na matatagpuan na matatagpuan sa mga rainforest ng mga isla ng Visayan ng Panay at Negros kahit na minsan ay ito ay nag-uwi sa iba pang mga isla tulad ng Cebu , Guimaras , Leyte , Masbate , at Samar.

set: Giila usab nga usa ka spotted deer sa Pilipinas, usa ka nocturnal ug nameligro nga mga espisye sa usa nga nakit-an nga una sa mga rainforest sa mga isla sa Visayan sa Panay ug Negros bisan kung kaniadto kini naglibot sa ubang mga isla sama sa Cebu , Guimaras , Leyte , Masbate , ug Samar.


set: Kilala rin bilang asul na nakoronahan berde na loro, Luzon parrot, ang berdeng loro ng Pilipinas , at lokal na kilala bilang pikoy, ay isang loro na matatagpuan sa buong Pilipinas.

set: Nailhan usab nga asul nga adunay korona nga berde nga loro, Luzon parrot, ang berdeng parrot sa Pilipinas , ug lokal nga nailhan nga pikoy, usa ka loro nga nakaplagan sa tibuuk Pilipinas.


set: Isang sungay na matatagpuan sa mga rainforest sa mga isla ng Panay , Negros , Masbate , at Guimaras , at dating Ticao, sa Pilipinas.

set: Usa ka sungay nga nakit-an sa mga rainforest sa mga isla sa Panay , Negros , Masbate , ug Guimaras , ug kanhing Ticao, sa Pilipinas.


set: Ang lokal na tinatawag na dulungan, na kilala rin bilang Visayan wrinkled hornbill, rufous-head hornbill o Wrhed-billed hornbill, ay isang critically endangered species ng sungay na naninirahan sa rainforest sa mga isla ng Negros at Panay sa Pilipinas.

set: Gitawag sa lokal nga dulungan, nga nailhan usab nga Visayan nga kunot ang sungay, rufous-head sungay o gisulat nga binutang nga sungay, usa ka kritikal nga nameligro nga mga species sa sungay nga nagpuyo sa mga rainforest sa mga isla sa Negros ug Panay sa Pilipinas.


set: Isang endangered monitor na butiki na katutubong sa Panay Island sa Pilipinas .

set: Usa ka nameligro nga monitor sa butiki nga lumad sa Panay Island sa Pilipinas .


set: Hindi tulad ng karamihan sa mga monitor, ito ay isang dalubhasang frugivore .

set: Dili sama sa kadaghanan nga monitor, kini usa ka espesyalista nga frugivore .


set: Ang Pasonanca Natural Park ay isang protektadong lugar na pinapanatili isang pangunahing watershed sa katimugang Pilipinas isla ng Mindanao sa Zamboanga Peninsula .

set: Ang Pasonanca Natural Park usa ka panalipod nga lugar nga nagpreserbar sa usa ka dagkong tubig sa habagatang Pilipinas nga isla sa Mindanao sa Zamboanga Peninsula .


set: Naglalaman ito ng mga headwaters ng Tumaga River sa timog na saklaw ng bundok ng Zamboanga Cordillera na nagsisilbi sa mga kinakailangan ng tubig ng ilang 800,000 residente sa Zamboanga City .

set: Naglangkob kini sa mga headwaters sa Tumaga River sa habagatang bukid sa Zamboanga Cordillera nga nag-alagad sa mga kinahanglanon sa tubig sa pila ka 800,000 nga mga residente sa Zamboanga City .


set: Pinangalanan ito matapos ang nayon ng Pasonanca na matatagpuan sa hilagang fringes ng lungsod kung saan matatagpuan ang Pasonanca Park , isang pampublikong eco-park, at ang Abong-Abong Park, isang lugar ng paglalakbay sa banal na lugar.

set: Gipaila kini sa ngalan sa baryo sa Pasonanca nga nahimutang sa mga dapit sa amihanang syudad diin ang Pasonanca Park , usa ka pampublikong eco-park, ug ang Abong-Abong Park, usa ka site nga pilgrimage, mahimo usab nga makit-an.


set: Ang natural na parke ay pinamamahalaan bilang bahagi ng Sistema ng Pinagsamang Pinagsamang Protektadong Pilipinas ng Pilipinas.

set: Ang natural nga parke gipadumala isip bahin sa Sistema sa Nasudlan nga Protektadong Mga Dapit sa Pilipinas.


set: Ito ay una na itinatag noong 1987 bilang Pasonanca Watershed Forest Reserve na sumasakop sa paunang lugar na 10,560 ektarya (26,100 ektarya) na idineklara sa pamamagitan ng Proklamasyon Blg 199 na inisyu ni Pangulong Corazon Aquino .

set: Una kini nga natukod kaniadtong 1987 ingon ang Pasonanca Watershed Forest Reserve nga gilakip sa pasiunang lugar nga 10,560 ka ektarya (26,100 ektarya) nga gipahayag pinaagi sa Proklamasyon No. 199 nga gipagawas ni Presidente Corazon Aquino .


set: Noong 1999, sa pamamagitan ng Proklamasyon Blg. 132 na inisyu ni Pangulong Joseph Estrada , ang parke ay pinalaki at inilarawan bilang isang natural na parke.

set: Niadtong 1999, pinaagi sa Proklamasyon Num. 132 nga gi-isyu ni Presidente Joseph Estrada , ang parke gipalapdan ug gibag-o ingon usa ka natural park.


set: Ito ay may pinakamalaking natitirang bloke ng lumang paglago ng mababang lupang dipterocarp kagubatan sa Zamboanga.

set: Adunay kini ang labing kadaghan nga nahabilin nga bloke sa karaang pagtubo sa gamay nga lasang sa dipterocarp sa Zamboanga.


set: Sakop ng Pasonanca Natural Park ang isang lugar na 12,107 ektarya (29,920 ektarya) at isang buffer zone na 5,307 hectares (13,110 ektarya) sa timog na dulo ng saklaw ng bundok ng Zamboanga Cordillera na tumatakbo sa hilaga hanggang timog na nagsisilbing backbone para sa peninsula ng Zamboanga .

set: Ang Pasonanca Natural Park naglangkob sa usa ka lugar nga 12,107 ektarya (29,920 ektarya) ug usa ka buffer zone nga 5,307 hectares (13,110 ektarya) sa habagatang tumoy sa bukid sa Zamboanga Cordillera nga nagdagan sa amihanan ngadto sa habagatan nga nagsilbing backbone alang sa peninsula sa Zamboanga .


set: Ito ay nakapaloob sa mga lugar ng lokal na pamahalaan ng Pasonanca, Lunzuran, Lumayang Cacao, Lapacan, Lamisan, Bungiao, La Paz, Balurno at Dulian sa Zamboanga City at mga bahagi ng munisipalidad ng Sibuco sa Zamboanga del Norte .

set: Kini gilakip sa sulod sa mga lokal nga gobyerno nga lugar sa Pasonanca, Lunzuran, Lumayang Cacao, Lapacan, Lamisan, Bungiao, La Paz, Balurno ug Dulian sa Zamboanga City ug mga bahin sa munisipyo sa Sibuco sa Zamboanga del Norte .


set: Mount Pulong Batoay isang kilalang rurok na matatagpuan sa loob ng park na tumataas sa 360 metro (1,180 piye).

set: Mount Pulong Batomao ang usa ka bantog nga tumoy nga nahimutang sa sulod sa parke nga pagtaas sa 360 ka metro (1,180 p).


set: Ito ay tumawid ng Tumaga River at mga tributaryo nito na nagsisilbi sa karamihan ng suplay ng tubig para sa Zamboanga City Water District sa pamamagitan ng isang diversion dam.

set: Gitabok kini sa Tumaga River ug ang mga nag-agay niini nga nagserbisyo sa kadaghan sa suplay sa tubig alang sa Zamboanga City Water District pinaagi sa usa ka lainlaing dam.


set: Ang parke ay naglalaman din ng maraming mga rock formations, bukal at talon kabilang ang Dulian Falls.

set: Ang parke adunay usab daghang mga pormasyon sa bato, mga tuburan ug mga talon lakip ang Dulian Falls.


set: Ang parke ay binubuo ng 60% lumang paglago at kagubatan ng paglago ng pangalawang kasama ang natitirang mga lugar na nakatuon sa mga lupang pang-agrikultura, mga plantasyon ng niyog, at mga nakapaloob na lugar.

set: Ang parke gilangkuban sa 60% nga karaan nga pagtubo ug mga kagubatan sa pagtubo sa sekundarya uban ang nahabilin nga mga lugar nga gitugyan sa mga agrikultura nga yuta, mga plantasyon sa lubi, ug gitukod nga mga lugar.


set: Mayroon itong isang lumiligid na lupain na may katamtaman hanggang sa matarik na mga dalisdis.

set: Kini adunay gilawmon nga terrain nga adunay kasarangan sa mga bakilid nga bakilid.


set: Kasama sa mga pasilidad sa loob ng parke ang isang clonal nursery, apat na outpost, isang information center at isang wildlife rescue center.

set: Ang mga pasilidad sa sulod sa parke naglakip sa usa ka clonal nursery, upat nga outpost, usa ka information center ug usa ka wildlife rescue center.


set: Mayroon ding ilang mga resort, isang hotel, kubo at restawran malapit sa pasukan ng park sa Pasonanca.

set: Adunay usab pipila ka mga resort, usa ka hotel, kotex ug restawran nga duol sa agianan sa parke sa Pasonanca.


set: Ang parke ay matatagpuan lamang 10 kilometro (6.2 mi) hilaga ng Zamboanga City Proper.

set: Ang parke nahimutang 10 kilometros (6.2 mi) amihanan sa Zamboanga City Proper.


set: Madali itong mai- access mula sa Zamboanga International Airport sa pamamagitan ng Pasonanca Ð Santa Maria Road.

set: Dali kini ma-access gikan sa Zamboanga International Airport pinaagi sa Pasonanca Ð Santa Maria Road.