jeanflop/post_ocr_correction2 huggingface dataset:
intendi ac doceri; reliqua vero, quae ad profanas disciplinas pertineant et doctrinae revelatae, quasi quaedam externa divinae veritatis vestis, inserviant, permittitur tantummodo et scriptoris infallibilitati relinqui. Nihil igitur mirum, si in rebus physicis et historicis aliisque similibus satis multa in Bibliis occurrant quae cum hujus aetatis bonarum artium progressionibus componi omnino possint. Haec opinionum commenta, sunt qui nihil repugnare contendent decessuris Nostri praescriptionibus, cum is hagiographum in naturalibus rebus secundum externam speciem, utique fallacem, loqui declaraverit. Id vero quam temere, quam falso assertur, ex ipsis Pontificis verbis manifesto apparet. Neque enim ab externa rerum specie, cujus rationem esse habendam, Leo XIII, praeeuntibus Augustino et Thoma Aquinate, sapientissime edixit, ulla falsi labes divinis Litteris aspergitur, quandoquidem sensus in iis rebus proxime cognoscendis, quarum sit propria ipsorum cognitio, minime decipi, dogma est sanae philosophiae. Praeterea decessor Noster; quovis inter elementum primarium et secundarium, uti vocant, remoto discrimine omniague ambiguitate sublata, luculenter ostendit, longissime a vero abesse illorum opinionem, qui arbitrantur « de veritate sententiarum cum agitur, non adeo exquirendum quaenam dixerit Deus, ut non magis perpendatur quam ob causam ea dixerit; idemque docet divinum afflatum ad omnes Bibliorum partes, sine ullo delectu ac discrimine, proferri, nullumque in textum inspiratum errorem incidere posse: « At nefas omnino fuerit, aut inspirationem ad aliquas tantum Sacrae Scripturae partes coangustare, aut concedere sacrum ipsum errasse auctorem ». Neque minus ab Ecclesiae doctrina, Hieronymi testimonio ceterorumque Patrum comprobata, illi dissentient, qui partes Scripturarum historicas non factorum absoluta innitur veritate arbitrantur, sed tantummodo relativam, quam vocant, et concordi vulgi opinioni: idque non verentur ex ipsis Leonis Pontificis verbis inferre, propterea quod principia de rebus naturalibus statuta ad disciplinas historicas tranferri possue dixerit. Itaque contendunt, hagiographos, uti in physicis secundum ea quae apparent locuti sint, ita eventa ignaros retulisse prout haec ea communi vulgi sententia vel falsis aliorum testimoniiis constare viderentur, neque fontes scientiae suae indicisse, neque aliorum enarrationes fecisse suas. Rem in decessorem Nostrum plane injuriosam et falsam plenamque erroris cur multis refellamus? Quae est enim rerum naturalium cum historia similitudo, quando physica in iis versantur quae « sensibiliter apparent » ideoque cum phaenomenis concordare debent, cum, contra,
« At nefas omnino fuerit, aut inspirationem ad aliquas tantum Sacrae Scripturae partes coangustare, aut concedere sacrum ipsum errasse auctorem ». Neque minus ab Ecclesiae doctrina, Hieronymi testimonio ceterorumque Patrum comprobata, illi dissentient, qui partes Scripturarum historicas non factorum absoluta innitur veritate arbitrantur, sed tantummodo relativam, quam vocant, et concordi vulgi opinioni: idque non verentur ex ipsis Leonis Pontificis verbis inferre, propterea quod principia de rebus naturalibus statuta ad disciplinas historicas tranferri possue dixerit. Itaque contendunt, hagiographos, uti in physicis secundum ea quae apparent locuti sint, ita eventa ignaros retulisse prout haec ea communi vulgi sententia vel falsis aliorum testimoniiis constare viderentur, neque fontes scientiae suae indicisse, neque aliorum enarrationes fecisse suas. Rem in decessorem Nostrum plane injuriosam et falsam plenamque erroris cur multis refellamus? Quae est enim rerum naturalium cum historia similitudo, quando physica in iis versantur quae « sensibiliter apparent » ideoque cum phaenomenis concordare debent, cum, contra, lex historiae praecipua est, scripta cum rebus gestis, uti gestae reapse sunt, congruere oportere? Recepta semel istorum opinione, quo pacto incolumis consistat veritas illa, ab omni falso immunis, narrationis sacrae, quam decessor Noster in toto Litterarum suarum contextu retineadam esse declarat? Quodsi affirmat, ad historicam cognatasque disciplinas ecdem principia transferri utiliter posse quae in physicis locum habent, id quidem non universes statuit, sed auctor tantummodo est ut haud dissimili ratione utamur ad refellendas adversariorum fallacias et ad historicam Sacrae Scripturae fidem ab eorum impugnationibus tuendam. Atque utinam novarum rerum autores hic sient; siquidem eo procedunt ut Doctorem Stridonensem ad sententiam suam defendendam invocent, utpote qui historiae fidem et ordinem in Bibliis servari « non juxta id quod erat, sed juxta id quod illo tempore putabatur » et hanc quidem propositionem esse historiae legem asseveraverit (I). In quo mirum quantum ad sua commenta detorquent verba Hieronymi. Nam quis est qui non videat, hoc Hieronymum dicere, hagiographum non in rebus gestis enarrandis, veritatis ignarum, ad falsam se vulgi opinionem accommodare, sed in nomine personis et rebus imponendo communem sequi loquendi limitem. cum Sanctum Josephum patrem Jesu appellat, de quo quidem patris nomine quid sentiat ipse in toto narrationis cursu haud obscure significat.
utiliter posse quae in physicis locum habent, id quidem non universes statuit, sed auctor tantummodo est ut haud dissimili ratione utamur ad refellendas adversariorum fallacias et ad historicam Sacrae Scripturae fidem ab eorum impugnationibus tuendam. Atque utinam novarum rerum autores hic sient; siquidem eo procedunt ut Doctorem Stridonensem ad sententiam suam defendendam invocent, utpote qui historiae fidem et ordinem in Bibliis servari « non juxta id quod erat, sed juxta id quod illo tempore putabatur » et hanc quidem propositionem esse historiae legem asseveraverit (I). In quo mirum quantum ad sua commenta detorquent verba Hieronymi. Nam quis est qui non videat, hoc Hieronymum dicere, hagiographum non in rebus gestis enarrandis, veritatis ignarum, ad falsam se vulgi opinionem accommodare, sed in nomine personis et rebus imponendo communem sequi loquendi limitem. cum Sanctum Josephum patrem Jesu appellat, de quo quidem patris nomine quid sentiat ipse in toto narrationis cursu haud obscure significat. Atque haec ad Hieronymi mentem vera historiae lex est, ut scriptor, cum de ejusmodi appellationibus agit, remoto omni erroris periculo, usitatam loquendi rationem teneat, proprie quia penes usum est arbitrium et norma loquendi. Quid, quod res quas Biblia gestas enarrant, hic noster non secus ac doctrinas fidei ad salutem necessaria credendas proponit? Et sane in commentario Epistulae ad Philemonem bene habet: «Quod autem dico, tale est: Credit quispiam in Condicionem Deum: non potest credere nisi prius crediderit de sanctis ejus vera esse quae scripta sunt. Exemplis deinceps quam plurimis ex Veteris Testamenti codice allatis, sic concludit: «Hucus et cetera quae de sanctissima scripta sunt, nisi quis universa crediderit, in Deum sanctorum credere non valebit» (1). Hieronymus igitur idem omnino profiteatur, quod Augustinus, communem totius antiquitatis christianae sensum complexus, scribebat: «Quidquid de Henoco et de Elia et de Moese Scriptura sancta, certis et magnis fidis sui documentis in summo culmine auctoritatis locata, testatur, hoc credimus... Non ergo ideo credimus natum ex Virgine Maria, quod aliter in vera carne exsistere et hominibus apparere non potset (uti voluit Faustus), sed quia sic scriptum est in ea Scriptura cui nisi crediderimus, nec christiani nec salvi esse poterimus» (2). — Neque aliis Scriptura sancta obstrectatoribus
credendas proponit? Et sane in commentario Epistulae ad Philemonem bene habet: «Quod autem dico, tale est: Credit quispiam in Condicionem Deum: non potest credere nisi prius crediderit de sanctis ejus vera esse quae scripta sunt. Exemplis deinceps quam plurimis ex Veteris Testamenti codice allatis, sic concludit: «Hucus et cetera quae de sanctissima scripta sunt, nisi quis universa crediderit, in Deum sanctorum credere non valebit» (1). Hieronymus igitur idem omnino profiteatur, quod Augustinus, communem totius antiquitatis christianae sensum complexus, scribebat: «Quidquid de Henoco et de Elia et de Moese Scriptura sancta, certis et magnis fidis sui documentis in summo culmine auctoritatis locata, testatur, hoc credimus... Non ergo ideo credimus natum ex Virgine Maria, quod aliter in vera carne exsistere et hominibus apparere non potset (uti voluit Faustus), sed quia sic scriptum est in ea Scriptura cui nisi crediderimus, nec christiani nec salvi esse poterimus» (2). — Neque aliis Scriptura sancta obstrectatoribus caret; eos intellegimus, qui rectis quidem, si intra certos quosdam fines contineantur, principiis sic abutuntur, ut fundamenta veritatis Bibliorum labefactent et doctrinam catholicam communiter a Patribus traditam subruant. In quos Hieronymus, si adhuc viveret, utique acerrima illa sermonis sui tela conjiceret, quod, sensu et judicio Ecclesiae posthabito, nimis facile ad citationes quas vocant 'implicitas vel ad narrationes specie tenus historicas confugere; aut genera quaedam litterarum in libris sacris inveniri contendunt, quibuscumque integra ac perfecta verbi divini veritas componi nequeat; aut de Bibliorum origine ita opinantur, ut eorumde labet vel prorsus pereat auctoritas. Jam quid de his sentiendum, qui, in ipsis Evangeliiis exponendis, fidem illis debitam humane minuunt, divinam evertunt? Quae enim Dominus Noster Jesus Christus dixit, quae et facta, non ea censent ad nos integra atque inmutata pervenisse, iis testibus, qui quae ipsi vidissent atque audissent, religiose perscripserint; sed — praesertim ad quartum Evangelium quod attinet — partim ex Evangelistis prodiisse, qui multa ipsi excogitarint atque addiderint, partim ex narratione fidelium alterius aetatis esse congesta; ob eamque causam aquas ex duobus fontibus manantes uno eodemque alveo sic hodie contineri, ut nulla iam certa nota distingui inter se possint. Haud ita Hieronymus, Augustinus et ceteri Ecclesiae Doctores historicam Evangeliorum fidem intellexerunt,
citationes quas vocant 'implicitas vel ad narrationes specie tenus historicas confugere; aut genera quaedam litterarum in libris sacris inveniri contendunt, quibuscumque integra ac perfecta verbi divini veritas componi nequeat; aut de Bibliorum origine ita opinantur, ut eorumde labet vel prorsus pereat auctoritas. Jam quid de his sentiendum, qui, in ipsis Evangeliiis exponendis, fidem illis debitam humane minuunt, divinam evertunt? Quae enim Dominus Noster Jesus Christus dixit, quae et facta, non ea censent ad nos integra atque inmutata pervenisse, iis testibus, qui quae ipsi vidissent atque audissent, religiose perscripserint; sed — praesertim ad quartum Evangelium quod attinet — partim ex Evangelistis prodiisse, qui multa ipsi excogitarint atque addiderint, partim ex narratione fidelium alterius aetatis esse congesta; ob eamque causam aquas ex duobus fontibus manantes uno eodemque alveo sic hodie contineri, ut nulla iam certa nota distingui inter se possint. Haud ita Hieronymus, Augustinus et ceteri Ecclesiae Doctores historicam Evangeliorum fidem intellexerunt, de qua «qui vidit, testimonium perhibuit, et verum est testimonium ejus. Et ille scit, quia vera dicit, ut et vos credatis» (3). Ac Hieronymus quidem, postquam haereticos, qui apocrypha evangelia confecerant, in eo reprehendit quod «conati sunt magis ordinare narrationem quam historiae texere veritatem» (4), de Scripturis canonicis, contra, scribit: «nulli dubium sit, facta esse quae scripta sunt»(5), iterum iterumque cum Augustino consentiens, qui de Evangeliiis praeclare: «vera haec», inquit, «et a illo fideliter veraciterque conscripta sunt, ut quisquis Evangelio ejus crediderit, veritate instructus non mendaciis illudatur» (6). Jam videtis, Venerabiles Fratres, quam opere sit vobis adnitendum, ut quam Patres diligentissime defugerint insanam opinandi libertatem, eamdem Ecclesiae filii non minus diligenterriter devitent. Quod quidem eo facilius assequemini, si et clericis et laicis, quos Spiritus Sanctus vobis credidit regundos, persuaderitis, Hieronymum ceterosque Ecclesiae Patres hanc de sacris Libris doctrinam nusquam alibi nisi in scola ipsius divini Magistri Jesu Christi didicisse. Num quid aliud legimus de Scriptura sensisse Dominum? Cujus ex verbis «scriptum est o et oportet impleri Scripturam o jam argumentum tum omni exceptione majus exsistit, quod omnibus controversiis finem imponat. Sed, ut in re paulisper commoremur, cujusquam scientiam aut memoriam fugiat, Dominum Jesum in sermonibus quos ad populum habuit, cum
«nulli dubium sit, facta esse quae scripta sunt»(5), iterum iterumque cum Augustino consentiens, qui de Evangeliiis praeclare: «vera haec», inquit, «et a illo fideliter veraciterque conscripta sunt, ut quisquis Evangelio ejus crediderit, veritate instructus non mendaciis illudatur» (6). Jam videtis, Venerabiles Fratres, quam opere sit vobis adnitendum, ut quam Patres diligentissime defugerint insanam opinandi libertatem, eamdem Ecclesiae filii non minus diligenterriter devitent. Quod quidem eo facilius assequemini, si et clericis et laicis, quos Spiritus Sanctus vobis credidit regundos, persuaderitis, Hieronymum ceterosque Ecclesiae Patres hanc de sacris Libris doctrinam nusquam alibi nisi in scola ipsius divini Magistri Jesu Christi didicisse. Num quid aliud legimus de Scriptura sensisse Dominum? Cujus ex verbis «scriptum est o et oportet impleri Scripturam o jam argumentum tum omni exceptione majus exsistit, quod omnibus controversiis finem imponat. Sed, ut in re paulisper commoremur, cujusquam scientiam aut memoriam fugiat, Dominum Jesum in sermonibus quos ad populum habuit, cum in monte prope lacum Genesareth, tum in synagoga Nazareth et in civitate sua Choroshem; capita doctriae et argumenta ad eam probandam ex codice sacro assumpsisse? Nemo ad discipulum cum pharisaeis et sadduceis invicta arma indidem cepit? Sive enim doceat, sive disputet, ex qualibet Scripturae parte sententias affert et exempla, et uti talia affert, quibus sit necessario credendum; quo in genere ad Ionam et Ninivitas, ad reginam Saba et Salomonem, ad Eliam et Elisaeum, ad David, ad Noe, ad Lot et Sodomitae et ipsam uxorem Lot, sine ullo discrimine, provocat (7). Veritatem autem sacrorum Librorum sic testatur, ut sollemniter edicat: «Iota unum aut unus apex non praeterit bit a lege donec omnia fiant» (8), et: «Non potest solvi Scriptura» (9): quamobrem «qui solverit unum de mandatis istis maiamis et docuerit sic homines, minimus vocabitur in regno caelorum» (10). Quam ut doctrinam Apostoli, quos brevi in terris erat relicturus, plene imbiberent, ante quam ad Patrem in caelum adscendit, «aperuit illis sensum, ut intelligerent Scripturas, et dixit eis: Quoniam sic scriptum est et sic portebat Christum pati et resurgere a mortuis tertia die» (11). Doctrina igitur Hieronymi de praestantia et veritate Scripturae, ut uno verbo dicamus, doctrina Christi est. Quare omnes Ecclesiae filios,
uti talia affert, quibus sit necessario credendum; quo in genere ad Ionam et Ninivitas, ad reginam Saba et Salomonem, ad Eliam et Elisaeum, ad David, ad Noe, ad Lot et Sodomitae et ipsam uxorem Lot, sine ullo discrimine, provocat (7). Veritatem autem sacrorum Librorum sic testatur, ut sollemniter edicat: «Iota unum aut unus apex non praeterit bit a lege donec omnia fiant» (8), et: «Non potest solvi Scriptura» (9): quamobrem «qui solverit unum de mandatis istis maiamis et docuerit sic homines, minimus vocabitur in regno caelorum» (10). Quam ut doctrinam Apostoli, quos brevi in terris erat relicturus, plene imbiberent, ante quam ad Patrem in caelum adscendit, «aperuit illis sensum, ut intelligerent Scripturas, et dixit eis: Quoniam sic scriptum est et sic portebat Christum pati et resurgere a mortuis tertia die» (11). Doctrina igitur Hieronymi de praestantia et veritate Scripturae, ut uno verbo dicamus, doctrina Christi est. Quare omnes Ecclesiae filios, eosque praecipue, qui sacrorum alumnos ad hanc excolunt disciplinam, vehementer hortamur, ut Stridonensis Doctoris vestigia constanti animo persequantur: ex quo, sine dubio, futurum est, ut hunc Scripturarum thesaurum, quanti ille habuit, tanti ipsimet faciant, et ex ejus possessione suavissimos capiant beatitatis fructus. Et enim quod Doctore Maximo utamur duce ac magistro, id utilitates non modo quas supra memoravimus, sed alias etiam nec paucas nec mediocres habet, quas Venerabiles Fratres, placet vobiscum paucis recolere. Quod quidem ut agrediamur, ille in primis ante oculos mentis Nostra obversatur ardentissimus Bibliorum amor, quem omni vitae suae exemplo et verbis Spiritu Dei plenis Hieronymus demonstravit atque in fidelicibus animis cotidie magis excitare studuit. "Ama Scripturas sanctas", ita in virgine Demetriade hortari omnes videtur, "et amabit te sapientia; dilige eam et servabit te; honora illam et amplexabitur te. Haec monilia in pectore et in auribus tuis haereant" (2). Continua sane Scripturae lectio atque accuratissima singulorum librorum et vel sententiarum vocumque pervestigatio id effecit, ut tantum sacri codicis usum haberet, quidem nullus alius scriptor ecclesiasticae antiquitatis. Cui Bibliorum scientiae cum subtilitate judicii conjunctae tribuendum est, quod versio Vulgata a Doctore nostro collata, omnium integrorum judicium cum consensu, reliquis longe praestat antiquis versionibus, cum acurantius atque elegantius archetypon
magistro, id utilitates non modo quas supra memoravimus, sed alias etiam nec paucas nec mediocres habet, quas Venerabiles Fratres, placet vobiscum paucis recolere. Quod quidem ut agrediamur, ille in primis ante oculos mentis Nostra obversatur ardentissimus Bibliorum amor, quem omni vitae suae exemplo et verbis Spiritu Dei plenis Hieronymus demonstravit atque in fidelicibus animis cotidie magis excitare studuit. "Ama Scripturas sanctas", ita in virgine Demetriade hortari omnes videtur, "et amabit te sapientia; dilige eam et servabit te; honora illam et amplexabitur te. Haec monilia in pectore et in auribus tuis haereant" (2). Continua sane Scripturae lectio atque accuratissima singulorum librorum et vel sententiarum vocumque pervestigatio id effecit, ut tantum sacri codicis usum haberet, quidem nullus alius scriptor ecclesiasticae antiquitatis. Cui Bibliorum scientiae cum subtilitate judicii conjunctae tribuendum est, quod versio Vulgata a Doctore nostro collata, omnium integrorum judicium cum consensu, reliquis longe praestat antiquis versionibus, cum acurantius atque elegantius archetypon reddere videatur. Vulgatam vero ipsam, quam "longo tempore usu in ipsa Ecclesia probatam" Concilium Tridentinum uti authenticam habendam et in docendo et orando usurpandam esse constituit, praegestimus animo, si quidem benignissimus Deus hujus lucis Nobis usuram protulerit, ad codicum fidem, emendatam restitutamque videre: quo ex arduo laboriosoque opere, a felicissimo decessore Nostro Pio X sodalibus Benedictinis providenter commisso, minime dubitamus quin nova ad Scripturarum intelligentiam praesidia accedant. Quarum amore Hieronymi praesertim epistulis adeo eminet, ut eae velut ipsis divinis verbis contextae videantur; et, quemadmodum Bernardo nihil ea sapiebant unde dulcissimum Jesu nomen abesset, sic noster nullis jam litteris dalectabatur quae luminibus carerent Scripturarum. Quare ad sanctum Paulinum, virum senatoria olim et consulari dignitate conspicuum, eumque non multo ante ad Christi fidem conversum, haec candide scribebat: "Si haberes hoc fundamentum (id est scientiam Scripturarum), immo, quasi extremam manum in tuo opere duceretur, nihil pulchrius, nihil doctius nihilque latinius tuis haberemus voluminibus... Huic prudentiae et eloquentiae si accederet vel studium vel intellegentia Scripturarum, videri te brevi arcem tenere nostrorum" (3). L'étude de l'Écriture. La préparation. Sed qua via ac ratione magnus hic thesaurus, a Patre caelesti in solacium peregrinantium filiorum conlatus, sit cum laeta boni exitus spe quaerendus, Hieronymus suo ipse exemplo
decessore Nostro Pio X sodalibus Benedictinis providenter commisso, minime dubitamus quin nova ad Scripturarum intelligentiam praesidia accedant. Quarum amore Hieronymi praesertim epistulis adeo eminet, ut eae velut ipsis divinis verbis contextae videantur; et, quemadmodum Bernardo nihil ea sapiebant unde dulcissimum Jesu nomen abesset, sic noster nullis jam litteris dalectabatur quae luminibus carerent Scripturarum. Quare ad sanctum Paulinum, virum senatoria olim et consulari dignitate conspicuum, eumque non multo ante ad Christi fidem conversum, haec candide scribebat: "Si haberes hoc fundamentum (id est scientiam Scripturarum), immo, quasi extremam manum in tuo opere duceretur, nihil pulchrius, nihil doctius nihilque latinius tuis haberemus voluminibus... Huic prudentiae et eloquentiae si accederet vel studium vel intellegentia Scripturarum, videri te brevi arcem tenere nostrorum" (3). L'étude de l'Écriture. La préparation. Sed qua via ac ratione magnus hic thesaurus, a Patre caelesti in solacium peregrinantium filiorum conlatus, sit cum laeta boni exitus spe quaerendus, Hieronymus suo ipse exemplo indicat. Atque in primis monet, praeparationem diligentem affectamque bene voluntatatem ad ejusmodi studia afferamus. Ipse enim, postquam baptismo ablutus est, omnia ut removeret externa impedimenta, quae a sancto eum proposito remorari poterant, hominem illum imitatus, qui, thesauro invento, "prae gaudio illius vadit et vendit universa quae habet et emit agrum illum" (4), fluxas inanesque hujus mundi delicias missas facere, solitudinem percupere, et severum vitae institutum eo studiosius amplecti, quo magis in vitiorum illecebris antea salutem periclitari perspexerat. At certe, iis sublatis impedimentis, reliquum erat, ut animum quoque ad Jesu Christi scientiam compararet, Eumque indueret qui "mitis" est "et humilis corde"; siquidem in se id expertus erat, quod Augustinus sibi sacrarum Litterarum studia ineunti contigisse testatus est. Qui postquam se in scripta Ciceronis aliorumque adulescens immerserat, cum animum ad Scripturam sanctam intenderet, "visa est mihi", ait, "indigna quam Tullianae dignitas compararem. Tumor enim meus refagiebat modum ejus, et acies mea non penetrabat interiora ejus. Verumtamen illa erat quae cresceret cum parvulis: sed ego dedignus bar esse parvulus, et turgidus fastu mihi grandis videbar" (5). Haud aliter Hieronymus, etsi in solitudinem secesserat, profanis litteris adeo delectabatur, ut humilem Christum nondum in humilitate Scripturae cognosceret. "Itaque miser ego", inquit, "lecturus Tullium jejunabam. Post