izzako/sundanese-pixelgpt huggingface dataset:
Sababaraha kali masarakat di dinya nyokot bata-bata éta nepi ka aya nu nyieun téras imah jeung bénténg
Kapanggihna Situs Talun
Dina awal taun 2006, misteri bata badag nu aya di Kampung Talun téh kadéngé deui
Dilaporkeun aya kelompok masarakat nu neundeun panitén kana titinggal purbakala, nepi ka maranéhna ngagali kebon
Penggalian éta ngahasilkeun struktur bata anu nyanghareup ngalér ngidul
Panjang strukturna 6, 80 m nu ngawengku 2 lajur bata
Di tungtung béh kulon jeung kidul mangrupa juru anu nyampung jeung struktur arah ngétan ngulon
Struktur nu aya di béh kalér jeung kidul gé masing-masing miboga dua jalur
Dina struktur béh kalér katingali aya lima lapis bata sedengkeun béh kidul mah can katingali kabéhanana
Dumasar kana hasil ngagali masarakat, Balai Arkeologi Bandung dina taun 2006 ngalakukeun eksvakasi sistematis kana titinggal struktur bata situs Talun
Ekskavasi rata-rata jerona kurang leuwih 1,5 m. Ti dinya katingali taneuh anu nutupan bata kuna luhur nu mangrupa lempung coklat kahideung-hideungan anu teksturna téh lemes tepi ka keusrak
Di handapeun lapisan lempung aya lapisan lapukan tufa anu keusikan warnana konéng
Lapisan satuluyna nyaéta lempung anu warna na coklat
Dina éta lapisan celempung anu warna coklat aya pecahan bata jeung struktur bata
Sésana nu katingali tina hasil ekskavasi aya dina kedalaman 1,30 m. Struktur bata aya dua unit
Unit kahiji di béh kulon mangrupa fondasi wangunan anu wangunna pasagi kalawan ukuran 7 x 7 m. Unit kadua kapanggih di béh wétan unit mimiti nu mangrupa struktur bata rolak nu can ditingalikeun sagemblengna
Struktur lantai nu katingali jelas diwengku ku tilu lapis
Lapisan nu pangluhurna, bata disusun "memanjang" ti kulon ka wétan, lapisan handapeunana disusun memanjang ti kalér ka kidul, sarta lapisan bata panghandapna disusun manhang ti kulon ka wétan
Téhnik nyusun bata henteu katingali ngagunakeun lapisan pangrapet
Jarak antarbata kacida sempitna
Pangrapet antarbata dikira-kira mangrupa taneuh liat anu leuleus
Artefak penting lainna nyaéta fragmen keramik bodas biru nu kapanggih handapeun konséntrasi fragmen bata anu jerona kurang leuwih 60 cm
Fragmén éta mangrupa pecahan mangkok ti China di masa dinasti Ming (abad ka 14 nepi ka abad ka 17)
Fragmen keramik lainna kapanggih dina kadalaman 77 cm anu mangrupa fragmen bagian awak nu warnana bodas
Fragmen keramik ieu asalna ti China dina masa dinasti T'ang (abad ka 7 nepi ka abad ka 10) dina wangun buli-buli
Dumasar analisis fragmen keramik jeung struktur bata nu kapanggih di situs Talun, bisa dikira-kira asalna ti abad ka 8 nepi ka abad 17
Kurun waktu ieu mangrupa masa karajaan Sunda
Potensi Wisata Situs Talun
Situs Talun miboga poténsi wisata nu kawilang alus lantaran loba titinggal budaya jeung poténsi alamna
Situs Talun miboga objék titinggal nu mangrupa struktur bata nu aya kaitanana jeung sajarah karajaan Tarumanagara atawa karajaan Sunda
Salian ti éta aksés jalan ka Situs Talun gé gampang dijugjug ti Kota Subang
Universitas Komputer Indonesia atawa nu ilahar dipiwanoh UNIKOM nyaéta salah sahiji paguron luhur swasta nu aya di Bandung, Jawa Kulon, alamatna di Jalan Dipatiukur No 112-114, Bandung
UNIKOM sacara resmi gadeg dina tanggal 8 Agustus 2000 numutkeun Surat Keputusan Menteri Pendidikan Nasional nomor 126/D/0/2000
Munggaran dimimitian di bulan Juli taun 1994 waktu di adegkeunna Lembaga Pendidikan Komputer Indonesia Jerman, disingget LPKIG nu tempatna di jalan Dipati Ukur 102 Bandung
Miboga hiji rohang kelas nu eusina bisa dipaké pikeun 50 urangeun jeung hiji "laboratorium" komputer nu miboga 25 unit komputer
Lembaga ieu ngabuka program pendidikan sataun jeung 5 program studi nyaéta Ahli Komputer Aplikasi Bisnis, Ahli Komputer Keuangan dan Perbankan, Ahli Komputer Akuntansi dan Perpajakan, Ahli Komputer Manajemen dan Pemasaran jeung Sekretaris Eksekutif
Jumlah sakabéh pamilon atikan di taun mimiti nyaéta 223 siswa
Di taun kadua, 1995 mimiti dibuka program studi 3 taun, salian ti ngamekarkeun institusi, pikeun nyumponan lobana mahasiswa ditaun ajaran munggaran
Dina taun ieu ogé dibuka program anyar, nyaéta: Ahli Komputer Teknik Informatika, Ahli Komputer Manajemen Informatika dan Sekretaris Eksekutif
Rohang kelas ditambahan 2 rohang jeung "labolatorium" komputer jadi 2, jumlah siswana nyaéta 457 urang Dina taun katilu, 1996, nambahan gedung kuliah anyar nu tempatna di jalan Dipati Ukur 116 ( nu ayeuna gedung FISIP ) sakaligus mindahkeun puseur administrasi jeung kantor
Di gedung ieu ditambahan hiji rohang "labolatorium", jeung 5 rohang kelas, rohangan pikeun dosén jeung rohangan pikeun kamahasiswaan
Jumlah siswa ti taun 1996 nepi ka taun 1998 nambahan tina 632 urang jadi 1184 urang
Dina taun kalima, 1998,mimiti diwangun gedung kampus anyar (Gedung Rektorat / nu ayeuna kampus-1 miboga 6 tingkat ) di jalan Dipati Ukur No
Wangunan gedung anyar ieu bisa anggeus di bulan agustus taun 1999, nu bisa dipaké di pakuliahan bulan september taun 1999
Dina tanggal 24 Desember 1998 diadegkeun Yayasan Science dan Teknologi jeung dituluykeun ngajukeun pikeun ngadegna STIMIK IGI jeung STIE IGI ka DIKTI
Di bulan Juli taun 1999 STIE IGI diresmikeun ku kaluarna SK Mendiknas no
119/D/O/1999 nu ngawengku 5 program studi : Akuntansi S1, Manajemen S1, Manajemen Pemasaran D3, Keuangan Perbankan D3 sarta Akuntansi D3
Dina bulan Agustus 1999 STIMIK IGI diresmikeun ku kaluarna SK Mendiknas no
143/D/O/1999 nu ngawengku 5 program studi : Teknik Informatika S1, Manajemen Informatika D3, Teknik Komputer D3, Komputerisasi Akuntansi D3 sarta Teknik Informatika D3
Sangkan sistem didunia atikan leuwih produktif, 6 bulan sanggeus éta diajukeun ka DIKTI pikeun ngagabungkeun kadua Sakola Luhur éta jadi Universitas
Tanggal 8 Agustus 2000 kaluar SK MENDIKNAS no
126/D/O/2000 keur Universitas Komputer Indonesia atawa nu disingget UNIKOM
Dina SK éta sakaligus diijinan pikeun dibukana 11 program studi anyar nyaéta : Teknik Komputer S1, Manajemen Informatika S1, Teknik Industri S1, Teknik Arsitektur S1, Perencanaan Wilayah dan Kota S1, Ilmu Hukum S1, Ilmu Komunikasi S1, Ilmu Pemerintahan S1, Desain Interior D3, Desain Komunikasi Visual S1 jeung Desain Komunikasi Visual D3
Ti mimiti ngadegna taun 2000, unggal taunna UNIKOM narima kurang leuwih 2.000 mahasiswa anyar
Panungtungan di taun 2014 narima 3.108 mahasiswa anyar
Nepi ka taun ajaran 2015/2016, UNIKOM miboga 6 Fakultas sarta 23 Program Studi kalawan jumlah mahasiswa 15.000 urang nu asalna ti sababaraha daérah di Indonésia, aya ogé nu ti luar nagri
Ieu di handap nyaéta daptar fakultas-fakultas nu aya di UNIKOM, sarta program studi nu aya difakultas sewang-sewangan, pikeun strata 1 (sarjana – S1), atawa nu diploma 3 (ahli madya – D3) Fasilitas
Fasilitas nu aya di UNIKOM kaitung lengkep, ampir sakabéh kagiatan nu aya sok ditepikeun ngaliwatan "online"
Mahasiswa ogé bisa nyitak jeung ninggali daptar nilai ujian ngaliwatan hiji situs khusus
Salian ti éta, sadia "labolatorium" saluyu jeung program studi nu aya
Salaku Universitas Komputer nu munggaran aya di Indonésia, mata kuliah "software" jeung "hardware" dijadikeun mata kuliah wajib pikeun mahasiswa di UNIKOM
Di UNIKOM ogé disadiakeun fasilitas internet haratis atawa nu ilaar disebut Hotspot ("Wi-fi) ."
Sababaraha fasilitas "online" nu aya di UNIKOM :
Soto nyaéta kadaharan has Indonesia anu dijieun tina cai kaldu (kuah) daging jeung sayur
Bahan daging anu ilahar dipaké pikeun nyieun soto taya lian ti daging hayam jeung daging sapi, aya ogé anu ngamangpaatkeu daging embé malahan daging babi
Di nagara urang anu kacida loba rupa budayana, mangaruhan ogé kana loba rupa dina sagala widang hususna dahareun
Kitu deui soto, unggal daérah mibanda ngaran soto anu béda boh dina cara nyieun anapon rasana
Ngaran olahan soto ilaharna ngalarapkeun ngaran daérah asalna, saperti soto Madura, soto Kediri, soto Pemalang , soto Lamongan, soto Jepara, soto Semarang, soto Kudus, soto Betawi, soto Padang, soto Bandung, soto Sokaraja, soto Banjar, soto Medan, coto Makassar, Soto Bandung, jeung réa-réa deui
Soto ogé dingaranan luyu jeung eusi atawa bahan dasar anu dijieuna, upamana soto ayam, soto babat, jeung soto kambing
Aya ogé soto anu dijieun tina suku sapi, disebutna Soto sengkel
Rupa-rupa ogé cara jeung katangtuan dina ngadaharna, aya soto anu didahar jeung sangu, lontong, kupat, emih atawa bihun
Kitu deui jeung pamanis rasana, aya nu maké kurupuk, perkedél, emping, sambel, endog, jeruk limo, jeung koya
Ingon-ingon atawa sato ingon-ingon (basa Indonésia:" ternak, héwan ternak") nyaéta sato nu sacara ngahaja diingu minangka sumber pangan, sumber bahan baku industri, atawa minangka babantu pagawéan jalma
Usaha ngingu ingon-ingon disebut minangka paternakan (atawa palaukan, pikeun gorombolan sato cai) jeung mangrupa bagéan tina kagiatan patanian sacara umum
Sato ingon bisa mangrupa satu naon baé (kaasup gegeremet jeung vertebrata undak landeuh kayaning lauk jeung bangkong)
Ngan, dina hirup kumbuh mah biasana nujul kana unggas jeung mamalia doméstik, kayaning hayam, soang, kalkun, meri, atawa manila mun unggas mah, sarta bagong, sapi, embé, domba, kuda, atawa keledé mun mamalia mah
Sebagai tambahan, di beberapa daerah di dunia juga dikenal hewan ternak yang khas seperti unta, llama, bison, manuk onta, jeung beurit walanda meureun ngahaja diingu minangka ingon-ingon
Jinis ternak varéatif di sakuliah dunya téh, sarta gumantung kana sawatara faktor kauaning iklim, pamundut konsumén, daérah asal, budaya lokal, jeung topografi
Gorombolan sato salian unggas jeung mamalia nu diingu manusa ogé disebut (sato) ingon, hususna mah mun diingu di tempat husus jeung teu diantep ngencar di alam bébas
Sebutan "ingon" téh biasana mah dianggap "pas" mun sato nu diingu saeutik lobana geus ngalaman domestikasi, teu saalakadar dicokot wéh ti alam liar tuluy diingu
Nu dimaksud kana ieu kelompok nyaéta hileud sutra, rupa-rupa jenis lauk cai (kayaning lauk emas, guramé, mujaér, nila, atawa lélé), sawatara jinis bangkong (utamana "bullfrog"), buhaya, jeung sawatara jinis oray
Usaha ngingu lauk umumna mah disebut minangka palaukan atawa leuwih spésifikna mah budidaya lauk
Sato didoméstikasikeun nalika baranahan jeung kahirupanna diatur ku manusa
Salumangsungna, laku lampah sato, siklus hirup sarta fisiologina geus robah sacara signifikan
Kiwari loba pisan sato nu teu mampu deui hirup di alam liar
Anjing didoméstikasikeun di Asia Wétan 15000 taun ka tukang
Embé jeung domba didoméstikeun di Asia 8000 taun ka tukang
Bagong didoméstikasikeun 7000 taun ka tukang di Wétan Tengah jeung Cina
Prakték iinguan sato ingon varéatif pisan di sawatara wewengkon di sakuliah dunya, jeung varéatif ogé jenis satona
Sato ingun ilaharna dikandangan jeung dibéré parab atawa dikéncarkeun (diangon)
Sawatara mah teu dikandangan atawa ngantep satona rék iraha baé asup kandangna kumaha karepna (kéncar)
Iinguan sato ingon dina sajarah mangrupa bagéan tina kahirupan kaum nomaden nu pundah-pindah nuturkeun usum-usuman
Sawatara kaum di Asia Tengah jeung Afrika Kalér masih kénéh hirup minangka kaum bareng jeung sato ingonna
Kandang sato mibanda wangun jeung jenis nu varéatif, ti mimiti nu dipageran, nu pagerna nutup, nu diloténgkeun nu mibanda mékanismeu pangaturan témpréatur jeung kabeueusan (tempo lingkungan jeung wangunan patanian)
Kandang ilaharna ngan dipaké minangka tempat sato héés jeung diparaban, jinis kandang séjén dihususkeun pikeun jalangan éta sato jeung ngingu anak sato
Sato nu diingu dina kandang ilaharna mah inténsif, mun iinguanna di luar rohangan teu dianggap nguntungkeun lantaran merlukeun lahan nu lega
Ngan iinguan na kandang mah pemeliharaan di dalam kandang mah kontrovérsial lantaran ngahasilkeun rupa-rupa masalah kayaning bau, limbah, sumber panyakit sato, jeung kasejahteraan sato (tempo paternakan proyék)
Sato ingon bisa diaawas kalawan rupa-rupa cara kayaning pamakéan labél (dicét di luhureun kulit sato atawa digantélkeun dina ceuli) atawa ku cara nu modérn jiga pamakéan RFID nu dipelak dina jero kulit
Implan microchip ogé bisa dipelak di jero awak sato ingon pikeun ngawas kondisi sato kayaning parobahan komposisi getih, denyut jantung, tempréatur awak, jeung sajabana sangkan jadi panginget mun sato ingon némbongkeun kasakit
Pamakéan hormon patumbuhan pikeun ngaronjatkeun laju patumbuhan sato ternah ogé dipilampah, ngan diwates lantaran bisa ngaganggu kaséhatan sato jeung kualitas produk sato bu dihasilkeun
Bahan kimia séjén nu dipaké dina paternakan nyaéta vaksin jeung multivitamin pikeung ngajaga kaséhatan sato, jeung péstisida pikeun nyegah ayana gegeremet di jero kandang
Ieu métodeu ilaharna dilakonan di jero paternakan proyék lantaran sacara alami sato teu bisa mersihan manéh di jero kandang nu heureut
Nu dimaksud jeung paternakan téh nyaéta kagiatan iinguan nu leuwih atawa mibanda pola nu kastruktur
Kaatur jeung kaukur Tina manajemen kandang jeung manajemen parab
Kandang dijieun kalawan desain jeung ukuran tinangtu
Kitu ogé paran jeung nutrisi nu kadar gizina kaitung luyu jeung kabutuhan ingon
Ilaharna nu dingonkeun téh nyaéta lauk, unggas, jeung sato ingon ruminasia kayaning embé, sapi kaasup uncal
Leueih spésifikna mah nyaéta mibanda ajén ékonomi
Unggal sato nu diingon diparaban ku kadaharan tinangtu
Nutrisi nu dibéré ngagunakeun bahan alam nu diolah jeung diropéa sangkan mibanda kualitas anu hadé kayaning pélét lauk, konsentrat, vour atawa pur biasana pikeun unggas jeung sato rumninasia kayaning sapi, embé ngagunakeun parab férméntasi Dampak lingkungan
Hiji laporan nu dipedal ku PBB jeung EPA ngedalkeun yén sato ingon (utamana hayam, sapi, jeung bagong) mangrupa hiji ti tilu kontributor utama masalah lingkungan di dunya
Paternakan di Amérika Sarikat geus nyumbang émisi gas imah kaca gedéna 454.1 téragram ekuivalen CO2 atawa 6 persén tina émisi gas imah kaca total Amérika Sarikat, ampir saparapat tina émisi transportasi
Ieu laporan ti WorldWatch Institute ngedalkeun yén 51% émisi gas imah kaca dunya asalna tina paternakan
Masalah sato ingon, utamana nalika dikaitkeun kana deforéstasi, leungitna kaanékaragaman hayati, degradasi lahan, parobahan iklim, polusi udara, kalangkaan cai, jeung polusi cai mangrupa masalah utama pikeun panyieun kawijakan di unggal nagara nagara panghasil sato ingon utama
Hiji panalungtikan di Hokkaido manggihan yén méré suplemén sistein jeung nitrat kana parab ingon téh bisa ngurangan émisi gas metana tina sato ingon tanpa ngurangan kualitas jeung kuantitas daging jeung susu
Polutan lianna nyaéta antibiotik jeung hormon
Di Asia Kidul kapanggih yén héring bakal nyingkahan bangké sato ingon nu geus disuntikkeun antibiotik Diclofenac
Deforéstasi jeung fragméntasi leuwung ngabalukarkeun siklus karbon global jeung nyumebabkeun leungitna/paburencayna habitat mangrupa-rupa spésiés
Leuweung mangrupa tempat teundeunan karbon dunya nu cukup penting
Leuweung ditugar atawa diduruk pikeun nyayagakeun tempat pikeun paternakan jeung pangangonan sato
Hiji panalungtikan nu dileukeunan di Botswana dina taun 2008 manggihan yén patani nu ngalakukeun panumpukan sato ingon kaleuleuwihi pikeun ngantisipasi usum garing justru leuwih rentan kana kalumangsungan usaha paternakanna sahingga justru méakkeun biomassa jeung sumber daya cau nu leuwih gancang
Alatan parobahan iklim, kiwari usum garing di Botswana datang leuwih gancang batan biasana datang dua taun sakali ayeuna mah 18 bulan sakali atawa leuwih singget ti éta
Métana nu dihasilkeun tina caduk sato mangrupa gas imah kaca nu watekna persistén di atmosfir
Gas métana mangrupa salah sahiji gas imah kaca panglobana nomer dua di atmosfir sanggeus karbon dioksida, ngan kamampuhna dina ngepung panas 25 kali leuwih kuat tinimbang karbon dioksida
Cite webURLhttp://www.news.com.au/couriermail/story/0,23739,22880187-5013016,00.htmlSource titleKangaroo farts could fight global warming | Courier MailPublisherNews.com.auArchive URLhttps://archive.is/fX4RArchive date2012-12-03URL access date2011-12-10Cite webURLhttp://www.news.com.au/couriermail/story/0,23739,22880187-5013016,00.htmlSource titleKangaroo farts could fight global warming | Courier MailSource date2007-12-05PublisherNews.com.auArchive URLhttps://archive.is/fX4RArchive date2012-12-03URL access date2011-12-10 Sato ingon merlukeun cai nu rada loba pikeun inumeun, sanitasi, ogé pikeun ngabudidayakeun pepelakan nu bakal dijadikeun parab
Di sakuliah dunya rata-rata 40% pepelakan panghasil sisikian jang parab
Sacara sagemblengna, rata-rata diperlukeun 100000 liter cai pikeun sakilo daging
Caduk sato nu diseblok bisa nyumebabkeun kandungan nitrogén jeung fosforna nyemaran parairan jeung nyumebabkeun eutrofikasi
Para panalungtik di Australi néangan kamumkinan pangurangan gas métana tina sapi jeung domba ku cara ngasupkeun baktéri pencernaan tina usus kangguru ka beuteung sato ingon
Di Amérika Sarikat, mertahankeun padang jukut dipikanyaho bisa nyiptakeun stok daging tina hasil moro sato nu hirup di luhurna sacara tuluy-tumuluy
Soto Batawi (Aksara Sunda Baku: ) nyaéta kadaharan wujudna soto anu mibanda ciri mandiri ti daérah Jakarta
Eusina méh sarua jeung soto Madura atawa soto sulung, sagigireun bahan dasarna tina daging ogé maké daging jeroan
Dina Kuahna soto Batawi, taya lian ti campuran cipati jeung susu, nya ku campuran ieu pisan anu ngabédakeun soto batawi jeung soto-soto séjéna nu aya di Indonésia
Sebutan soto Batawi sorangan mimiti katelah kurang leuwih taun 1977-1978, tapi lain hartina saméméh éta taun can aya soto
Baheula mah soto anu kiwari disebut soto Batawi téh, dijual ngan wungkul maké ngaran anu ngajualna, saperti soto Pak "pulan" atawa sebutan séjén pikeun ngabédakeunna
Kiwari soto Batawi geus loba dijual di saluareun kota Jakarta, tur geus jadi bagéan anu penting dina widang "kuliner" Indonesia
Soto madura nyaéta kadaharan wujudna soto anu mibanda ciri mandiri ti daérah Madura
Eusina jeung bahan dasarna méh sarua jeung soto Batawi atawa soto séjéna, taya lian daging sapi, kulub endog, goréng kentang jeung togé
Aya ogé nu ngabédakeun soto Madura jeung soto séjéna, tayian tian bungbuna kayaning katuncar, bawang beureum jeung bawang bodas, jahé, konéng, laja, muncang, uyah, jeung jeruk purut saperluna
Alat kesehatan (ALKES) nyaéta Instrumen,apparatus,mesin dan/atau implan anu henteu ngandung ubar anu dipaké kanggo nyégah,mendiagnosis,ményembuhkeun sarta mehampangkeun panyakit,merawat jalmi udur,nyageurkeun kaséhatan dina jalmi,dan/atau nyieun struktur sarta ngalereskeun kadudukan salira
Pakakas kaséhatan dumasar tujuan pamakéan sakumaha dimaksud ku produsen,tiasa dipaké sorangan atawa kombinasi kanggo jalmi kalawan hiji atawa sababaraha tujuan minangka berikut:
Daéng Kanduruan Ardiwinata (gumelar di Bandung taun 1866; tilar dunya di Tasikmalaya taun 1947) nyaéta sastrawan, guru basa, ahli basa, salah saurang nu ngadegkeun tur pupuhu munggaran Paguyuban Pasundan, rédaktur Balé Pustaka, pangarang roman modérn Sunda
Ramana nyaéta Baso Daéng Passau alias Daéng Sulaéman teureuh Makassar nu datangna ka Bandung téh dibawa ku éyangna D.K Ardiwinata, alatan dibuang ti nagarana ku pamaréntah kolonial Walanda
Ibuna Nyi Mas Rukmi, pencaran ti Sukapura, jadi urang Sunda pituin
Nalika ramana jeung éyangna marulih ka Makassar, Ardiwinata dirorok ku uwana
Ku sabab lingkunganana Ardiwinata diajar agama ti leuleutik, ogé kungsi masantrén di Sukapakir nu dipingpin ku Kiai Hasan Alwi pikeun diajar élmu tafsir Al-Quran
Umur 12 taun Ardiwinata asup ka sakola Cibadak, tuluy neruskeun Sakola Raja, tamat taun 1884
Diangkat jadi calon guru taun 1886 di sakola Cibadak Bandung, tuluy dialihkeun ka Sakola Kelas I Karang Pamulang (1889)
Sataun ti harita dibenum jadi Kapala Sakola di dinya
Taun 1893 lulus ti OSVIA
Tuluy dina taun 1901 jadi guru basa Malayu di OSVIA
Di ieu sakola, anjeunna mimiti resep kana ngarang
Taun 1905 kungsi ngarang buku "Piwulang ka nu Tani," taun 1910 ngarang buku "Piwuruk Budi Utomo" tina Bab Mimpipitu
Taun 1911 dialihkeun ka "Commissie voor de Volkslectuur" nu engkéna jadi Balé Pustaka
Taun 1917 dialihkeun deui ka Bandung jadi guru basa Malayu di "Kweekschool" jeung "Opleidingschool", dugi pangsiun taun 1992
Salami di Jakarta anjeuna kungsi ngadegkeun Paguyuban Pasundan sakaligus jadi pupuhuna nu munggaran (1994), ogé nulis "Baruang ka Nu Ngarora" (, 1913) nu mangrupa roman mimiti di Indonésia (lain dina basa Sunda wungkul)
Disagigireun éta anjeuna ogé nulis buku-buku carita asli atanapi saduran tina dongéng-dongéng dunia ("Andersen", "La Fontaine", "Aesop", jeung sajabana)
Babarengan jeung Muhammad Rais, M. Partadiredja, M. Amongpradja, H.S.H
de Bie, sareng C.M
Pleitje, Ardiwinata nyusun "Palanggeran Nuliskeun Basa Sunda ku Aksara Walada" () tahun 1912, nu mangrupa usaha munggaran pikeun nyeragamkeun éjaan basa Sunda kalawan maké huruf Latin, nu terus dianggo dugi ka parobahan éjaan basa Indonésia taun 1947 (Éjaan Républik)
Taun 1917, Ardiwinata medalkeun buku pangajar bahasa jeung aksara cacarakan judulna "Soendaasch Spel en Leesboekje" ()
Ogé dina taun 1916 anjeuna medalkeun "Élmuning Basa Sunda" nu mangrupa buku tata basa munggaran nu di tulis ku orang Sunda
Buku ieu kantos ditarjamahkeun kana Basa Indonésia ku Ayat Rohaédi judulna "Ilmu Bahasa Sunda" (dina seri ILDEP)
Babarengan jeung karyawan anu guru ogé di Bandung, taun 1905, Ardiwinata ngadegkeun pakempelan penemu guru nu medalkeun majalah dua bulan sakali, nyaéta "Boekoe Panemoe Goeroe"
Di majalah anu aya anjeuna Ardiwinata sering nyumbangkeun karya mangrupa karangan nu judulna "Papaés Nonoman" dipedalkeun ku Paguyuban Pasundan (1914-1918), anu penting di antarna karangan "Proza en Poezie"
Soto Kudus nyaéta soto anu dijieun kalawan mibanda ciri anu mandiri ti kota Kudus
Sakarérétan mah ieu soto sarua baé jeung soto hayam séjéna, pédah dina mangsa ngawadahan soto Kudus mah maké mangkok anu leuwih leutik
Kitu deui dina bahan dasar anu digunakeun, soto Kudus mah henteu aya anu maké daging sapi
Maksudna pikeun ngahormat kana kapercayaan ageman Hindu, ieu salah sahiji ajakan anu ditepikeun ku Sunan Kudus anu mangsa harita di daérah Kudus masih kénéh loba jalma anu ngagem ageman Hindu
Soto Kudus dina ngadaharna sok dibarengan ku parkedél, saté peujit, saté kerang, saté ampela, jeung pindang endog
Sanajan asalna ti kota Kudus, soto Kudus ogé kiwari geus loba dijual di saluareun kota Kudus, upamana di Jakarta soto kudus bisa dibeuli di daérah Cipinang Muara, Jatinegara, Jakarta Timur
Deukeut gedong sakola SDN Cipinang Muara 02 Pagi, deukeut LP Cipinang, aya ogé di Pasar Induk Cipinang
Soto Padang nyaéta soto anu dijieun kalawan mibanda ciri anu mandiri ti kota Padang
Ciri mandirina taya lian, bahan dasarna tina daging sapi anu digoréng nepika garing
Ieu daging sapi saméméhna dikulub heula nepika asak, kakara di siksikan laleutik sangkan gampang ngahuapkeuna
Campuran séjéna, bihun, parkedél kentang
Ogé hayam beunang ngulub téh digoréng deui nepika garing, kakara di "suir-suir" atawa dipipitan sangkan gampang nyayagikeunna
Sarua jeung soto séjéna, Soto Padang ogé dikonsumsi mangsa kuahna masih kénéh haneut hareuyheuy
Sanajan asalna ti kota Padang, tapi kiwari soto Padang ogé geus loba dijual di saluareun kota Padang utamana di réstoran Padang
Bahan-bahan anu dipaké
Bahan-bahan pikeun nyieun soto Padang kayaning: Bungbu anu diréndos: Bahan tambahan Bungbu tambahan Cara nyieuna
Kulub daging dibarengkeun jeung buah pekak nepika hipu, tuluy jait, tuhurkeun
Cai pangulubanna (kaldu) dipisahkeun sawaréh pikeu kuah soto
Daging anu geus tiis di siksikan laleutik atawa kumaha pangaresep
Hijikeun bawang bodas jeung uyah, tuluy galokeun nepika rata
Tendeun heula kurang leuwih 30 menit sangkan bungbuna nyerep
Tuluy goreng nepika garing, jait tur tuhurkeun
Bungbu beunang ngaréndos tuluy di goréng nepi ka kaambung seungit, ancrubkeun kana cai panguluban, galokeun nepika rata bari digolakeun
Sayagikeun soun beunang ngeueuman, parakedél dina mangkok
Purulukan bawang daun, salédri, jeung goréng bawang
Tuluy cician cai kuah anu masih kénéh haneut
Soto Sokaraja; sroto Sokaraja nyaéta soto anu dijieun kalawan mibanda ciri anu mandiri ti kota Sokaraja, Banyumas, Jawa Tengah
Sarérét mah ieu soto sarua baé kawas soto hayam séjéna, pédah dina rasana béda tinu lian alatan maké campuran sambél suuk tur didaharna maké kupat
Ogé dina bahan dasar anu digunakeun, soto Sokaraja mah diwuwuh ku daun Engkol beunang nyiksikan
Kitu deui hayam beunang ngulub téh dina soto Sokaraja mah digoréng deui nepika garing, kakara di suir-suir atawa dipipitan sangkan gampang nyayagikeunna
Soto Sokaraja anu bahanna tina daging sapi, sok ngahaja milih dagingna téh anu loba gajihna/lemak sangkan leuwih gurih jeung seungit kuahna
Sanajan asalna ti kota Banyumas, kiwari soto Sokaraja ogé geus loba dijual di saluareun kota Banyumas
Bahan-bahan pikeun nyieun soto Sokaraja kayaning: Bungbu anu diréndos: Sambel suuk: 175 gr suuk, digoréng nepi ka garing
Kamarang (basa Inggris: Potter wasps, mason wasps), atawa eumeninae nyaéta gorombolan nyiruan kosmopolitan nu kiwari digolongkeun minangka subfamili Vespidae, ngan baheula mah sakapeung dipikawanoh minangka kulawarga nu misah, eumenidae
Lolobana mah spésiés "eumeninae "téh warnana hideung atawa coklat, jeung deuih biasana mah ditandaan ku pola kontras konéng, bodas, oranyeu, atawa beureum nu nyacas; ngan sawatara spésiés, mayoritas asalna ti daérah tropis, némbongkeun warna nu geuneuk kawas sorotan logam biru atawa héjo nu dominan dina warna kasang tukang
Kawas lolobanana vespids, jangjangna ditilep sacara longitudinal nalika reureuh
Kamarang utamana mah dipikawanoh ku kombinasi karakteristik kieu: 1) proyéksi postérolateral nu dipikawanoh minangka paratégula dina dua sisi mésoskutum; 2) cakar tarsal suing; 3) coxae tukang jeung carina dorsal longitudinal atawa tilepan, sok ngembang jadi lobus atawa huntu; jeung 4) jangjang hareup kalawan tilu sél submarginal
Ari sayang kamarang mah rupa-rupa
Spésiés nu béda mumkin ngagunakeun sistem nu nyangkaruk (kayaning torowongan bangbung dina kai, sayang bolékér Hymenoptera nu ditinggalkeun malah mah liang jieunan manusa jiga liang urut paku atawa liang urut sekrup) nu diropéa ku ieu kamarang, atawa ogé ngabangun sayang anyar
Kamarang aya nu sayangna di jero taneuh, aya ogé nu sayangna kabuka
Dina sayang téh meureun mibanda hiji atawa sawatara sél indung
Bahan pisayangeun nu panglobana dipaké téh nyaéta leutak nu dijieun tina campuran taneuh jeung cai nu diutahkeun tina sungutna, ngan loba spésiés mah ngagunakeun bahan tina gayeman pepelakan
Sakum spésiés kamarang nu dipikawanoh mangrupa prédator, lolobana kamarang téh panyalur massal, sanajan sawatara spésiés nu kaisolasi mah mah némbongkeun kaayaan primitif lalampahanna jeung taki-taki progresif
Nalika sél anggeus, kamarang kolot biasana kumpal-kempil larva bangbung, lancah atawa hileud sarta maéhanna, nempatkeun nu geus dikumpulkeun téh di jero sél, minangkana mah jadi hakaneun pikeun hiji larva kamarang tunggal
MInangka aturan normal, kamarang kolot neundeung endog tunggal di sél nu kosong saméméh nyayagakeunna
Sawatara spésiés neundeun endog di pabeungeutan sél, kakocoran tina benang cairan garing
Nalika larva kamarang megar, bakal turun jeung mimiti diparan ku kahakanan nu geus disayagakeun salila sawatara minggu saméméh ngalampahan pupasi
Siklus hirup nu lengkep bisa lumangsung ti sawatawa minggu nepi ka leuwih ti sataun, ti endog kénéh nepi ka jadi kamarang kolot
Kamarang kolot ngadahar sari kembang
Kamarang mangrupa subfamili vespida nu pangbeungharna, kalawan leuwih ti 200 marga, jeung ngandung sabagéan badag spésiés dina kulawarga (leuwih ti 3200 spésiés ti total kurang leuwih 4.500 di sakumna kulawarga)
Kamonésan morfologi nu luar biasa ti spésiés kamarang kaeunteung dina kumembangna genera nu dikotrétkeun pikeun ngagorombolkeunna jadi golongan nu leuwih gampang dikokolakeunna
Papanting atawa Mischocyttarus nyaéta génus engang sosial nu pangbadagna, utamana mah génus Neotropika kalawan sawatara spésiés nu kapangguh di wewengkon Nearktik
Papanting mangrupa hiji-hijina anggota ti suku Mischocyttarini
Papanting ngawangun sayang sisir tunggal basajan nu ngagantung, ieu nu ngabédakeun papanting jeung kamarang tina rupa sayangna
Mun papanting mah sayangna ngagantung, ari kamarang mah sayangna naplok atawa ngaliang di jero taneuh
Sakapeung mah sayangna téh dibangun dina jarak saméter ti sayang karnifar polistes
Papanting sok dibédakeun ku welang coklat konéngna
Papanting kolot nyiar hakaneun néktar jeung hileud leutik, dibawa ka jero sayang pikeun maraban larva nu kumembang sacara individual ditempatkeun di sél misah-misah
Teu sakum sayang mibanda bikang kalawan ovarium nu kumembang
Biologis papanting mah mirip jeung spésiés dina génus "Polistes"
Ngan, papanting mah némbongkeun fléksibilitas sosial jeung réproduksi nu leuwih euyeub batan "Polistes"
Soto Jepara (soto bungbu) nyaéta soto anu dijieun kalawan mibanda ciri anu mandiri ti kota Jepara
Sarérétan mah ieu soto sarua baé jeung soto hayam séjéna, pédah dina rasa kuah atawa cai kaldu leuwih gurih tibatan soto hayam anu lian
Ogé dina bungbu anu digunakeun, daging sapi atawa jeroan diasakan henteu maké cipati
Soto Jepara ogé dijual di warung-warung soto anu perenahna di Jepara, utamana di daérah Tahunan jeung Mayong
Pikeun nyieun soto Jepara, bahan-bahan anu kudu disayagikeun kayaning: pedes ("merica"), hayam kampung 1/5 kilo, jeruk mipis, bawang kucay satangkal, bawang bodas, daun jeruk purut, salédri 2 tangkal, bawang beureum, togé, kécap amis, uyah, gula bodas, "penyedap" saperluna, cai, jeung minyak goréng saperluna
Soto Lamongan nyaéta kadaharan wujudna soto anu mibanda ciri mandiri ti daérah Lamongan
Eusi jeung bahan dasarna méh sarua jeung soto Kudus atawa soto séjéna, taya lian daging hayam, bihun, engkol jeung bungbu-bungbu
Aya ogé nu ngabédakeun soto Lamongan jeung soto séjéna, taya lian ti bungbu anu dipaké kayaning bawang beureum, bawang bodas, muncang, pedes, uyah, jahé jeung sajabana
Soto Kediri nyaéta kadaharan wujudna soto anu mibanda ciri mandiri ti Kota Kediri, Jawa Timur
Eusina jeung bahan dasarna méh sarua jeung soto Kudus atawa soto séjéna, pédah baé kuahna dijieun tina cipati tur rasana leuwih gurih
Taya lian daging hayam, bihun, engkol jeung bungbu-bungbu
Aya ogé nu ngabédakeun soto Kediri jeung soto séjéna, taya lian ti bungbuna
Kayaning bawang beureum jeung bawang bodas, muncang, pedes, uyah, jahé jeung sajabana.Baheula Soto ieu loba dijual di daérah terminal Tamanan, Mojoroto, Kota Kediri, ku alatan dijual di ieu daérah ti saprak taun 1969, ieu soto katelah ogé soto tamanan
Kiwari soto kediri geus loba dijual di luar daérah asalna, tur kaasup tina bagéan budaya kulinér Indonesia
Universitas Jenderal Achmad Yani atawa nu ilahar disingget UNJANI nyaéta salah sahiji paguron luhur nu aya di Kota Cimahi, Jawa Kulon, Indonésia
Alamatna di Jalan Terusan Jendral Sudirman, Cimahi
Universitas Jenderal Achmad Yani mangrupa hasil gabungan ti sakola-sakola luhur nu dikongkolakkeun ku YKEP nyaéta: Sekolah Tinggi Teknologi Jenderal Achmad Yani (STTA), Sekolah Tinggi Ilmu Ekonomi Jenderal Achmad Yani (STIéa) sarta Sekolah Tinggi Matematika dan Ilmu Pengetahuan Alam (ST MIPA)
Ngadegna UNJANI ditetepkan ku Surat Keputusan Ketua Umum YKEP nomor : 027/YKEP/1990 tanggal 20 Mei 1990 nu satuluyna disahkeun ku Menteri Pendidikan dan Kebudayaan kalayan Surat Keputusan nomor : 0512/O/1990 tanggal 9 Agustus 1990
Dina kamekaranna, Sekolah Tinggi Teknologi Industri Bandung (STTIB) nu dikongkolakeun ku YKEP ti taun 1985, ngagabung jeung UNJANI di taun 1992
Dina taun 1992, UNJANI miboga 3 (tilu) Fakultas nyaéta: Dina taun éta ogé UNJANI nambahan fakultas di lingkunganna nyaéta Fakultas ISIP kalayan jurusan Ilmu Pemerintahan jeung Fakultas Kedokteran
Pangembangan ka hareupna ku cara nambahan jurusan Ilmu Hubungan Internasional dina taun 1993, jurusan Farmasi kalayan Program MIP dina tahun 1999 jeung Fakultas Psikologi dina taun 2003
UNJANI kiwari miboga 20 (dua puluh) Program Studi ti 14 (opat belas) jurusan atawa 6 (genep) fakultas
Kahareupna UNJANI terus ngamekarkeun jeung namabahan Program Studi kalayan saluyu jeung kabutuhan masarakat
Kampus UNJANI miboga sababaraha kaleuwihan nu di antarana nyaéta lokasi kampus aya dilingkungan nu sejuk sarta asri, nyiptakeun suasana diajar nu tumaninah pikeun mahasiswa atawa dosen
Aya sababaraha fasilitas di UNJANI, nu di antarana:
Coto Makassar; Coto Mangkasara nyaéta soto nu dijieun kalawan mibanda ciri anu mandiri ti kota Makassar
Ciri mandirina taya lian, kuahna kuled tur kiruh, bahan dasarna tina daging jeung jeroan sapi tur didaharna dibarengan ku kupat
Ieu daging jeung jeroan sapi saméméhna dikulub heula nepika hipu, kakara disiksikan laleutik sangkan gampang dihuapkeunana
Sarua jeung soto séjénna, coto Makassar ogé dikonsumsi mangsa kuahna masih kénéh haneut hareuyheuy
Sanajan asalna ti kota Makassar, kiwari coto Makassar ogé geus loba dijual di saluareun kota Makassar
Malahan mah geus jadi bagéan tina budaya kuliner Indonesia
Bahan-bahan anu dipake
Bahan-bahan pikeun nyieun coto Makassar kayaning: Bungbu anu direndos:
Ulukutek nyaéta olahan kawas sambel nu dijieun tina leunca, oncom, cabé, jeung daun surawung nu disamaraan
Ulukutek leunca mah, ngan aya di warung-warung jeung restoran nu nyayagikeun masakan Sunda
Hargana kawilang murah, bahan-bahana ogé henteu hésé tur gampang kapanggih di pasar
Ilaharna ulukutek didaharna jeung sangu haneut, rasana lada tur seungit surawung matak ngahudang lapar pikeun nu resep mah
Bahan-bahan pikeun nyieun ulukutek leunca kayaning: Bungbu anu direndos:
Kuéh balok nyaéta sala sahiji kadaharan has ti Jawa Kulon
Kuéh ieu mibanda wangun pasagi panjang ciga balok
Kiwari kuéh ieu jadi kameumeut, ku sabab rasana nu rupa-rupa nyaluyukeun jeung kamajuan jaman
Biasana kuéh balok téh dijual ditenda-tenda sisi jalan jeung di "kafe"
Kiwari kué balok geus lain ngan saukur kadaharan jaman baheula deui, tapi geus jadi kadaharan nu ngigelan jaman
Asal mula ku balok nepi ka kiwari masih jadi patanyaan, aya nu ngomong kuéh ieu téh asalna ti Garut, kitu deui aya nu ngomong yén kuéh balok té asli ti Priangan, Bandung
Nu pastina mah, kuéh balok geus aya ti jaman Walanda kénéh
Tukang masak urang Indonésia nu gawé ka urang Walanda pikeun nyieun ransum, manéhna nyieun kué nu padet, jeung tahan lila sarta bisa nyeubeuhkeun
Sadengkeun di Bandung ma ilahar dipiwanoh ku balok téh ti taun 1950
Mangsa harita kuéh balok dijadikeun sasarap ku nu dagang jeung tukang béca
Kuéh balok disebut ogé "jibeuh", singgetan tina "hiji ogé seubeuh", ku sabab kuéh balok ngandung loba kalori
Penampil kristal cair "(Inggris: liquid crystal display; LCD) nyaéta hiji rupi media tampilan anu ngagunakeun kristal encer minangka penampil utami
LCD atos dipaké di sagala rupa widang contona dina pakakas-pakakas elektronik sepertos televisi,kalkulator ataupun layar komputer
Kiwari LCD" mendominasi rupi tampilan kanggo komputer meja atawa notebook margi merlukeun tanagi listrik anu pendek,bentukna ipis,kaluron sakedik panas,sarta ngabogaan resolusi luhur
Dina LCD boga warna sarupaning monitor,aya seueur kalintang titik cahya (piksel) anu diwangun ti hiji buah kristal cair minangka hiji titik cahya
Cacak disebut minangka titik cahya,kristal cair ieu henteu memancarkeun cahya sorangan
Asal cahya di jero hiji pakakas LCD nyaéta lampu néon boga warna bodas di haturan pengker susunan kristal cair
Titik cahya anu jumlahna puluhan rebu sumawonten jutaan ieu pisan anu nyieun tampilan wangwangan
Kutub kristal cair anu diliwatan arus listrik bade robih margi pangaruh polarisasi medan magnetik anu muncul sarta ku lantaran éta bade ngan ngantep sababaraha kelir diteraskeun sedengkeun kelir lianna tersaring
Display elektronik nyaéta salah sahiji komponen elektronika anu boga fungsi minangka tampilan hiji data,sae sipat,hurup ataupun grafik
LCD "(Liquid Cristal Display)" nyaéta salah sahiji rupi display elektronik anu didamel kalawan teknologi CMOS logic anu didamel kalawan henteu ngahasilkeun cahya nanging memantulkeun cahya anu aya di sekelilingnya ka "front-lit" atawa mentransmisikeun cahya ti "back-lit"
LCD "(Liquid Cristal Display") boga fungsi minangka penampil data saé dina wangun sipat,hurup,angka ataupun grafik
Roti unyil nyaéta roti anu mibanda ukuran leuwih leutik tibatan roti séjén anu ilahar
Gedéna ngan sakeupeul atawa ukur sahuapeun, sanajan leutik roti unyil keur meujeuhna kasohor tur pada mikaresep utamana di kota-kota gedé.""
Roti unyil sarua baé jeung roti nu biasa, bisa dipaké sarapan atawa dahareun mangsa keur rinéh atawa oléh-oléh mangsa balik indit-inditan
Ditempo tina rasana, roti dibédakeun kana dua rupa taya lian roti "tawar" jeung roti amis
Roti nu amis pang lobana rupa jeung rasa kayaning: bungbuahan, keju, coklat, jeung sajabana
kitu deui dina eusina roti unyil mibanda rupa-rupa eusi kayaning: daging hayam, daging sapi, sosis, abon jeung sajabana
Lobana rupa jeung wujud roti unyil téh supaya nu meuli kapincut hayang nyobaan atawa meuli, utamana roti pikeun barudak mah dina roti téh maké papaés ("topping") rupa-rupa kelir jeung wujud sasatoan atawa kekembangan
Universitas Kristen Maranatha atawa nu ilahar dipiwanoh Marnath nyaéta salah sahiji paguron luhur swasta nu aya di Bandung, Jawa Kulon
Alamatna aya di Jalan Prof. Drg
Surya Sumantri No.65, Sukawarna, Bandung, Jawa Barat, 40164, Indonésia
Gedung Marnath téh aya dipuseur kota Bandung, hal éta jadi sala sahii hal nu nguntungkeun pikeun Mrnath, ku sabab lokasina babari diaksés
Sajarah panjang Universitas Kristen Maranatha dimimitian dina taun 1965 ku diadegkeunna Yayasan Perguruan Tinggi Kristen Maranatha ku Badan Pendidikan Kristen Komisi Pembantu Setempat ti Gereja Kristen Indonesia jeung Badan Perguruan Tinggi dan Pendidikan Kristen ti Gereja Kristen Pasundan, tina usulan Perkumpulan Intelegensia Kristen Indonesia cabang Bandung
Fakultas Kedokteran ngamimitian ngadegna Universitas Kristen Maranatha dina wanci harita
Gedung kampus munggaran nu pernahna di jalan Cihampelas, dibangun dina taun 1970
Nu satuluyna, gedung kampus kadua mimiti dibangun di taun 1983, pernahna di jalan Surya Sumantri
Nepi ka kiwari pangembangan sarana jeung prasarana pakuliahan terus dilakukeun dikampus kadua kalawan lega na wangunan kiwari nyaéta 130.000 meter pasagi
Tanggal 11 September 1965 jadi poé di mana ngadegna Universitas Kristen Maranatha
Kamekaran Universitas Kristen Maranatha
Kiwari di Universitas Kristen Maranatha ngawengku 9 fakultas kalawan 3 program diploma, 18 program sarjana, 2 program profesi, sarta 4 program pascasarjana
Jumlah mahasiswa aktif nepi ka kiwari leuwih ti 10.000 urang ti sababaraha wewengkon di Indonésia kitu deui mahasiswa ti nagara séjén
Kamekaran Fakultas jeung Program Studi di Universitas Kristen Maranatha nepi ka kiwari nyaéta:
Wawacan Nabi Paras (éjahan heubeul: "Wawatjan Nabi Paras") nyaéta karya sastra Sunda nu ditulis dina wangun wawacan ku Anonim
Sega léngko (nasi lengko dalam bahasa Indonesia) nyaéta salah sahiji kadaharan has masarakat pantura (Cirebon, Indramayu, Brebes, Tegal, jeung sabudeureunana)
Ieu kadaharan basajan téh loba ngandung protéin, serat, jeung kalori, sabab bahan-bahan anu dipakéna alami
Bahan-bahanna nyaéta sangu, goréng témpé, goréng tahu, bonténg atah, togé atawa kacambah, daun kucai, goréng bawang, bungbu suuk, jeung kécap amis nu éncér sangkan bisa galo jeung bahan katut bungbu suukna
Goréng témpé, goréng tahu, bonténg, seupan kacambah, dikeureutan laleutik tuluy diteundeun dina luhureun sangu sapiring
Geus kitu, dibanjur ku bungbu suuk jeung kécap amis nepi ka warnana pikabitaeun
Panglengkepna bisa ditambahan ku purulukan daun kucai jeung kurupuk aci nu ngurukuk
Bisa ogé keur nambahan protéin jeung ngahudang rasa ditambahan ku saté embé nu misah dina piring nu séjén
Lumpia atawa lun pia (Hanzi: 潤餅 / 润饼, POJ: lūn-piáⁿ, hanyu pinyin: rùn bǐng, Bahasa Inggris: "long pia") nyaéta salah sahiji kadaharan tradisional Tionghoa
Lumpia dipikawanoh ku urang Indonesia mangrupa lafal Basa Hokkian
Lumpia dijieun tina lambaran ipis tipung gandum nu dijadikeun pamungkus eusina, kayaning Iwung, Endog, sayuran seger, daging, atawa kadaharan tina bahan laut
Di Indonésia, lumpia dipikawanoh jadi jajanan tradisional has Semarang kalawan tata cara jeung bahanna disaluyukeun jeung kondisi masarakatna
Lumpia mimiti dipikawanoh di Semarang waktu aya pésta olahraga GANEFO nu diayakeun waktu jaman pamaréntahan Présidén Soekarno taun 1963-1966
Di Semarang aya opat variasi tempat lumpian anu kawentar
Lumpia mimiti aya dina abad ka 19 kalawan mangrupa akulturasi budaya antara Tiongkok – Jawa anu diadumaniskeun dina rasa
Ieu sajarah téh dimimitian ku Tjoa Thay Joe anu babar di Fujian hayang dumuk di Semarang kalayan muka bisnis kadaharan has Tiong hoa atawa Tiongkok
Tuluy, Tjoa Thay Joe panggih jeung Mbak Wasih, pituin urang Jawa anu dagang kadaharan amis gurih eusina kentang jeung daging
Beuki dieu, duaan téh jatukrami tuluy ngahijikeun usahana nepi ka ngarobah rasa asli lumpia
Eusi lumpiana dirobah jadi daging hayam jeung hurang kalayan teu ngaleungitkeun iwung nu jadi bahan utamana
Kaonjoyanana téh hurang jeung endogna henteu hanyir, iwungna ogé amis, jeung kulit lumpiana ngerekes lamun digoréng
Ieu jajanan téh biasana didagangkeun di Olympia Park, pasar malem Walanda
Usahana beuki maju nepi ka bisa diteruskeun ku anakna, nyaéta Siem Gwan Sing jeung Siem Hwa Noi nu muka cabang di Mataram jeung Siem Swie Kiem anu nuluykeun usaha warisan bapana di Gang Lombok no
Kiwari Siem Siok Lien, anak Siem Swie Hie muka toko lumpia anu kawentar kalayan ngaran Lumpia Mba Lien di Pemuda jeung Pandanaran
Lumpia Gang Lombok
Lumpia Semarang anu kawentar jeung pangkolotna téh di Gang Lombok padeukeut pisan jeung Klenténg Tay Kak Sie Gang Lombok, salah sahiji kelenténg pangkolotna di Kota Semarang
Ieu lumpia dijieun ku Tjoa Thay Yoe jeung Wasih, kiwari dituluykeun ku incuna, Siem Swie Kiem nu mangrupa generasi katilu Lumpia Gang Lombok
Aya dua variasi lumpia nu dijual nyaéta lumpia basah jeung lumpia goréng
Lumpia goréng dicampur jeung saladah, sambel has Semarang anu kentel jeung bawang nu seger kénéh
Saupama Lumpiana dibungkus, wadah anu dipakéna nyaéta pipiti (anyaman awi) jeung sambelna dibungkus ku daun cau
Sabésék téh eusina bisa kana 10 nepi ka 15 lumpia
Ieu di handap dijétrékeun gizi lumpia
Lisiméter nyaéta alat ukur nu digunakeun pikeun ngukur évapotranspirasi ("gabungan antaran transpirasi jeung évaporasi") "sanyatana" nu dileupaskeun ku tutuwuhan jeung taneuh nu aya di sabudeureunana
Alat ieu biasana digunakeun babarengan jeung pangukur curah hujan (pluviometér)
Kalawan apal kana gedéna présipitasi jeung perkolasi, "évapotranspirasi" bisa dipikanyaho
Prinsip alat ieu nyaéta cai nu leungit lantaran évapotransipirasi dianggap sarua jeung jumlah cai nu leungit lantaran dipaké tutuwuhan pikeun tumuwuhna
Ku ayana alat ieu, pakar tatanén apal hiji tutuwuhan mikabutuh cai sakumaha pikeun tumuwuhna
Lisiméter munggaran diwangun ku pakar botani Edward Lewis Sturtevant dina taun 1875 di Amerika Serikat
Lisimetér ieu ngamangpaatkeun wadah gedé anu aya leuwih handap ti permukaan taneuh sabudeureunana sarta "menampung" sajumlah taneuh jeung végétasi luhureunana
Taneuh jeung végétasina ditimbang
Waktu digunakeun minangka simulasi dina usaha tatanén, maka volume cai nu dibikeun ka tutuwuhan kudu dicatet
Lisimétér nu panggedéna ayeuna aya di Biosphere 2 nu dikelola ku Universitas Arizona
Lisimétér ieu mangrupa kombinasi tina timbangan taneuh anu lobana 30 siki, sarta masing-masing bisa nampung 220 rébu jeung 333 rébu pon taneuh
Ongol-ongol nyaéta kadaharan tradisional nu dijieun tina bahan aci kawung, dilimpudan ku kalapa beunang marud, tur mibanda rasa amis
Aci kawung mah gancang leyur jeung leuleus liat mangsa geus jadi adonan, sagigireun kitu rasa jeung teksturna mibanda ciri nu mandiri
Bisa waé maké bahan tina tipung séjén, ngan baé rasa jeung teksturna kurang pas, kenteu kawas tipung aci kawung
Sangkan leuwih alus tur pikaresepeun, ongor-ongol sok dijieun dina rupa-rupa kelir nu moronyoy
Bahan-bahan pikeun nyieun ongol-ongol kayaning:
Méga kumolonimbus nyaéta méga anu kandel, jangkung pisan, padet, mirip gunung atawa munara, nu kawangun akibat ayana uap cai nu dibawa ku arus udara nu kacida kuatna ka luhur
Méga ieu ngahasilkeun guludug jeung cuaca goréng nu bahaya pisan saperti tornado
Ti kajauhan ieu méga warnana bodas tapi lamun ditingali ti handap mah warnana hideung
Kecap Kumolonimbus asalna tina basa latin nyaéta, "Cumulis" nu hartina akumulasi jeung "nimbus" nu hartina hujan
Méga kumulonimbus kawangun dina kaluhuran anu henteu jangkung pisan
Biasana tumuwuh sacara vertikal (ka luhur) nepi ka rupana mirip suung
Dasar tina méga ieu miboga lébar nepi ka sababaraha kilométer, bagian dasar méga umumna kawangun dina kaluhuran 500-13.000 kaki (200-4000 m), sedengkeun bagéan luhur/puncakna bisa ngahontal kaluhuran 20000-75000 kaki (6000-23000 m)
Méga kumolonimbus loba kapanggih di daérah tropis saperti di Indonésia jeung biasana mah kawangun waktu usum ngijih
Aya sababaraha jenis méga kumolonimbus anu kasohor nyaéta cumulonimbus calvus, cumulonimbus arcus, cumulonimbus capillatus, cumulonimbus incus, cumulonimbus mammatus, plannus, pileus, praecipitatio, tuba, velum jeung virga
Bahaya Méga Cumulonimbus keur Panerbangan
Poténsi méga kumolonimbus bisa nyababkeun angin ribut jeung guludug nepi ka méga éta téh kudu dihindari ku dunya "panerbangan"
Méga kumolonimbus dianggap minangka musuh dina "penerbangan"
Kapal udara teu meunang ngapung sarta asup ka jero méga kumolonimbus
Lamun kapal udara asup ka jero méga ieu, maka kapal udara bisa ngalaman turbulénsi hébat (kapal udara bakal ngalaman "guncangan" hébat, kabantingkeun ka luhur jeung ka handap)
Méga kumolonimbus ngandung angin ribut, guludug (listrik), és jeung suhu di jerona téh kacida tiis pisan nepi ka bisa nyababkeun mesin kapal udara paéh, alat/instrumén kapal udara jadi kaganggu jeung teu bisa dipaké
Rupa-rupa fénoména alam saperti hujan gedé, guludug, angin nu kuat, hujan és, tepi ka tornado mindeng diasosiasikeun ka méga kumolonimbus
Ku lantaran éta, méga kumolonimbus kaasup kana méga nu diwaspadaan ku para pilot
Unyil téh mangrupa karakter jieunan nu kungsi ngajomantara di perpileman Indonésia, bisa ogé nujul kana sawatara hal di handap:
Monosodium glutamat atawa mononatrium glutamat, ogé kasohor ku ngaran sodium glutamat atawa MSG, mangrupa uyah natrium tina asam glutamat nu mangrupa salah sahiji asam amino non-esensial panglobana nu kawangun sacara alami Food and Drug Administration A.S. ngaklarifikasikeun MSG minangka (GRAS/Sacara Umum Diaku Aman) jeung Uni Eropa minangka zat aditif kadaharan
MSG miboga Kode HS 29224220 jeung Nomor EC E621
Glutamat dina MSG méré rasa umami nu sarua saperti glutamat tina kadaharan lain, sacara kimia duanana téh identik
Produsen makanan industri ngadagangkeun jeung ngagunakeun MSG minangka panguat rasa lantaran zat ieu mampu nyaimbangkeun, ngahijikeun, jeung nyampurnakeun persepsi total rasa lainna
Ngaran dagang keur monosodium glutamat di antarana AJI-NO-MOTO®, "Vetsin", jeung "Ac'cent"
Sajarah Monosodium Glutamat
Profesor Kikunae Ikeda ngaisolasi asam glutamat minangka bahan rasa anyar dina taun 1908 nu dicokot tina ganggang laut , kombu, jeung ekstraksi cai jeung kristalisasi, sarta rasa ieu téh dingaranan rasa umami
Manéhna nalingakeun yén kaldu Jepang katsuobushi jeung kombu miboga rasa nu teu biasa, anu jaman harita mah can bisa digambarkeun sacara ilmiah sarta rasana téh béda lamun dibandingkeun jeung rasa amis, asin, haseum, jeung pait
Keur ngaverifikasi yén glutamat anu diionisasi téh nu nyababkeun rasa umami, profesor Ikeda diajar ngeunaan rupa-rupa sifat rasa uyah glutamat saperti kalsium, kalium, jeung magnesium glutamat
Sakabéh uyah ngahasilkeun rasa umami, ogé aya rasa logam akibat ayana mineral lain dina uyah éta
Di antara uyah-uyah éta, sodium glutamat mangrupa uyah nu panggampangna liyur jeung cai sarta rasana ngeunah tur gampang dikristalkeun
Profesor Ikeda méré ngaran produk ieu monosodium glutamat sarta ngajukeun hak paten keur nyieun MSG
Suzuki sadudulur ngamimitian nyieun produk MSG komersial dina taun 1909 kalawan merek AJI-NO-MOTO®, anu dina basa Jepang hartina intisari rasa, jeung ieu téh mangrupa monosodium glutamat munggaran anu diproduksi di dunya
Produksi jeung sifat-sifat kimia
ti saprak mimiti didagangkeun ka pasar, MSG diproduksi kalawan tilu cara (1) hidrolisis protein nabati jeung asam hidroklorida pikeun megatkeun ikatan peptida (1909 -1962), (2) sintesis kimia langsung jeunf akrilonitril (1962 – 1973), sarta (3) fermentasi bakteri;métodeuanu digunakeun jaman ayeuna
Mimitina mah, pikeun hidrolisis digunakeun gluten gandum lantaran ngandung leuwih ti 30 g glutamat jeung glutamin dina 100 g protein
Tapi ku nambahanana produksi pikeun nyumponan paménta MSG nu makin nambahan, dipelajarilah proses-proses produksi anyar: sintesis kimia jeung fermentasi
Industri fiber poliakrilik dimimitian di Jepang dina pertengahan 1950-an jeung akrilonitril tuluy diadopsi minangka bahan awal pikeun ngasintesis MSG
Ayeuna, sabagian gedé produksi MSG dunya dilakukeun ku cara fermentasi bakteri kalawan proses anu mirip jeung produksi anggur, cuka, yoghurt, sarta cokelat