izzako/sundanese-pixelgpt huggingface dataset:
Dina tanggal 31 Désémber, kantor régional Organisasi Kaséhatan Dunya (WHO) di Béijing narima béja aya pasién ogé ka keunaan panyakit pnéumonia anu henteu dipikawanoh naon anu jadi sababna di kota anu sarua
Ku ayana kajadian éta, panaliti ti Institut Virology Wuhan, ngalakukeun analisis métagonomics keur ngaidéntifikasi virus corona anyar salaku étiologi anu poténsial
Maranéhna nyebutkeun "novél coronavirus 2019 (nCoV-2019)."
Tuluy Pusat Pengendalian jeung Pencegahan Panyakit Amérika Serikat anu ngiluan naliti kana éta virus nyebutkeun ogé "novél coronavirus 2019 (nCoV-2019)."
Dina panalitian éta nepi ka ayeuna ngaran panyakit ieu katelah ku istilah "coronavirus disease-19" (COVID-19)
Virus ieu kaasup kana superdomain biota, kingdom virus
Kaasup kana golongan virus panggedéna dina ordo Nidoviralés
Kabéh jenis virus anu aya dina ordo Nidoviralés nyaéta non-ségméntéd positive-sénse RNA virusés
Virus corona kaasup kana familia Coronaviridaé, sub familia Coronavirinaé, génus Bétacoronavirus, subgénus Sarbécovirus
Panggolongan virus mimitina dipilih kana golongan-golongan anu dumasar kana sérologi, tapi ayeuna dumasar kana panggolongan filogénétik
Leuwih jauh dijéntrékeun subgénus Sarbécovirus ngawengku Bat-SL-CoV, SARS-CoV jeung 2019-nCoV
Bat-SL-CoV mimitina kapanggih di Zhéjiang, Yunan, Guizhou, Guangxi, Shaanxi, jeung Hubéi, Cina
Virus corona ngabogaan rupa buleud jeung ngabogaan diameter kurang leuwih 125 Nm kawas anu digambarkeun dina panalitian anu ngagunakeun "cryo-éléctron microscopy."
Partikel virus corona ngandung opat protein structural utama, nyaéta protéin S (spike protéin) anu ngabentuk kawas paku, protéin M (membrane protién), protéin E "(envelope protein)", jeung protéin N "(nucleocapside protéin)"
Virus ieu nyababkeun pandemi koronavirus 2019-2020 di sakuliah dunya
Jalma anu kaserang panyakit ieu biasana boga gajala muriang, batuk, jeung hésé napas
Sababaraha gajala kawas pilek jeung bersin biasana teu loba dipanggihan
Panyakit ieu bisa nularkeun ti hiji jelema nu geus positif COVID-19 ka hiji jelema nu masih kénéh sehat, ku cara batuk atawa ngaluarkeun napas nu ngahasilkeun "droplét" atawa ngeclak leutik tina irung atawa baham
"Droplét" ieu bakalan napel ka jelema nu sehat atawa barang lain, nu poténsi bisa kasingreup atawa napel kana panon, irung atawa baham
Salain népa ku dropl"é"t, virus ieu bisa népa lantran pernah papanggih jeung jelema anu saméméhna geus katépaan jeung éta jelema can cageur atawa teu sadar yén manéhna keur katépaan virus corona
Dina sasabaraha kaayaan ngaliwatan hawa "(airbone)" ogé bisa katépaan
Anu katépaan éta virus, heunteu kapanggihan RNA dina urin jeung serum
Dina tanggal 11 Pébruari 2020, Organisasi Kaséhatan Dunya ngumumkeun ngaran resmi panyakit ieu nyaéta "Covid-19."
Katerangan leuwih lanjut dijelaskeun ku Tedros Adhanom Ghebreyesus salaku Direktur Organisasi Kaséhatan Dunya, manéhna nyebutkeun kecap "co" nangtung pikeun "corona" (korona), "vi" pikeun "virus", "d" pikeun "disease" (panyakit), tuluy "19" pikeun taun 2019, nandakeun taun mimiti dicirikeunna virus ieu
Tedros nambahan deui, panangtuan pamilihan ngaran ieu berdasarkeun hasil rekomendasi ti internasional supaya kedah ngahindarkeun ayana stigmatisasi atawa rujukan ka lokasi géografis tertentu, spésiés sato atawa kelompok jalma
Di Indonesia, ngaran Covid-19 kaasup kana akronim, ku kituna panulisanna ngarujuk kana katangtuan tulisan akronim, nyaéta teu nganggo huruf kapital, beda jeung Organisasi Kaséhatan Dunya anu ngagunakeun kabeh huruf kapital (COVID-19)
Kasus Covid-19 anu nginpéksi ka jalma pang mimitina lumangsung di Wuhan, Hubei, Tiongkok
Numutkeun hasil analisis algoritma filogenetika, virus anu nyebabkeun Covid-19 ieu téh nyebar leuwih awal di Guangdong, sateuacan Wuhan
Panalitian ieu manggihan tilu jenis virus utama nu dibere label A, B, jeung C. Tina tiluanana, jenis A ditetapkeun jadi varian pendiri ku sabab mangrupa versi anu pang sarupana jeung jenis SARS-Cov-2 (ngaran ilmiah ti virus Covid-19) nu asalna ti kalong
Sababaraha ahli ogé ngutarakeun pendapat virus ieu téh asalna nginpéksi kalong tuluy nyebar ka jalma lewat sasatoan anu sanés
Numutkeun sumber resmi Tiongkok, kamungkinan asal virus ieu aya hubunganana jeung Pasar Grosir Makanan Laut Huanan, anu ogé ngajual sato hirup
Dina Méi 2020, Panaliti ngalakukeun tés sampel sato anu dikumpulkeun ti pasar éta, jeung hasilna négatip
Ieu nunjukkeun pasar éta téh sanés lokasi awal ayana virus, ngan ukur jadi salah sahiji tempat mimiti panyebaran virus anu jauh leuwih loba
Jurnal médis Amérika Serikat The Lancet anu diterbitkeun Januari 2020 ngalaporkeun gejala awal COVID-19 lumangsung ti tanggal 1 Désémber 2019, sareng parantos ngonfirmasi aya 41 kasus inpéksi virus ti 59 kasus anu dicurigai
Samentara éta, Organisasi Kaséhatan Dunya sacara resmi ogé nyebarkeun informasi gejala awal COVID-19 téh lumangsung ti tanggal 8 Désémber 2019
Dina sababaraha poe sangges eta, kasus inpéksi virus Covid-19 ti jalma ka jalma nyebar ti Wuhan ka kabeh provinsi Hubéi
Salajeungna, loba kota jeung provinsi tatangga nu jalmana katularan ku virus ieu, tuluy nyebar ka sakabeh dunya
Nepi ka 1 Oktober 2021, média internasional ngalaporkeun total kasus maotna sacara global akibat Covid‑19 téh diperkirakeun nepi ka leuwih ti lima juta jalma
Dampak ieu terjadi ku sabab di sababaraha negara aya nu teu acan divaksin
Leuwih ti satengah ti kabeh kasus maot akibat Covid-19 ieu, terjadi di Amérika Serikat, Rusia, Brasil, Meksiko, jeung India
Dumasar kana beurat henteuna kasus anu katépaan ku éta virus bisa diwilah-wilah ka sasabaraha golongan nyaéta euweuh gejala, euweuh komplikasi, sedeng jeung beurat atawa pn"é"umonia beurat; jeung kritis
Golongan anu euweuh gejalaan, anu katépaanna teu kapanggih gejalana
Golongan anu hampang atawa euweuh komplikasi nyaéta ngan saukur kaganggu saluran napasna henteu jeung gejala anu leuwih sp"é"sifik kawas muriang, leuleus, batuk, anor"é"ksia, eungap, kong"é"sti irung, nyeri sirah, sebel, jeung utah
Golongan anu sedeng nyaéta anu katépaanna saumuran rumaja nepi ka déwasa jeung pn"é"umonia tapi henteu beurat jeung henteu ngabutuhkeun supl"é"m"é"ntasi oksig"é"n. Virus ieu bisa "stabil" napel dina wangun "aerosol" jeung permukaan salila sababaraha jam bahkan bisa nepi ka sababaraha poé
Waktu tahanna éta virus beda-beda tiap jinis bahan, diantarana nyaéta dina wangun "aerosol" bisa nepi ka tilu jam, opat jam dina tambaga, dua puluh opat jam dina karton jeung dua atawa tilu poé dina palastik jeung beusi nu geus karahaan
Jalma nu geus kapapar ku virus korona, biasana bakalan aya gajala panyakit saanggeus kapapar dua atawa opat belas poé nu dumasar kana waktu "inkubasi" virus
Ieu sababna dianjurkan jang ngajaga jarak sameter jeung jalma nu positif boga panyakit ieu
Dina tanggal 1 Maret 2020, mangrupa awal panyakit koronavirus sumebar di Indonesia
Lantaran kapanggih ti warga nu geus interaksi jeung urang Jepang
Harita kénéh, Presiden Joko Widodo nyieun paguneman dina konpérénsi nu sumberna tina Kementerian Keséhatan
Eusi konperénsina éta warga geus beunang ku panyakit koronapirus
Basa harita mimiti diumumkeun aya dua urang anu katépaan di daérah Dépok jeung Jakarta
Dimimitian ku dua urang tuluy nambahan jadi sasabaraha kali lipet jadi 60 pasén anu katépaan atawa positif ka keunaan ku éta virus
Dina waktu anu kurang ti saminggu loba pisan warta-warta anu nagbéjaan yén loba jalma anu kakeunaan ku virus corona
Warta-warta anu aya ka masarakat lolobana ngeunaan perkembangan virus, identitas pasen anu kakeunaan virus, upaya nyegah virus sangkan henteu népa, jeung kamungkinan-kamungkinan anu sakirana bakal kajadian dina unggal widang kawas kaséhatan, ékonomi, jeung sosial
Anu ahirna Indonésia jadi salah sahiji nagara anu ngabogaan jumlah kasus anu katépaan 1528 kasus jeung 138 kasus anu maot
Naekna jumlah pasén anu katépaan, naék kurang leuwih 750x lipet
Ieu warta aya di taun basa mimiti virus corona aya
Kaméntrian Kaséhatan Indonésia loba ngawanti-wanti ka masarakat sangkan kudu ngajalankeun protokol kaséhatan sangkan tingkat katépaan ku virus corona bisa dicegah
Aya sababaraha tahapan anu kudu dilakukeun sacara médis saméméh nangtukeun pasién téh positif Covid-19
Kahiji, "Orang Dalam Pantauan" (ODP) anu ngalaman panas suhu awakna nepi ka leuwih ti 38℃
Lian ti éta, ngalaman gejala gangguan saluran pernapasan kayaning nyeri tikoro, batuk jeung pilek
Anu kaasup ODP ogé sabab geus indit jauh ti tempat asalna utamana indit ka tempat anu keur keuna ku sasalad Covid-19
Kadua, "Pasien dalam Pengawasan" (PDP) anu ngalaman Infeksi Saluran Pernapasan Akut (ISPA)
Anu leuwih utama PDP mah geus ngalakukeun lalampahan ka tempat anu keuna ku sasalad tuluy sanggeus 14 poé ngalaman gejala anu sarua jeung anu kakeunaan ku Covid-19
Salaku panandes, kaasup katégori PDP lamun geus ngalakukeun kontak erat jeung anu positif Covid-19 salila 24 poé saméméh ngalaman gejala
Katilu, "kasus probable" anu kaasup katégori undak sanggeus PDP
Sanajan kitu, dina ieu tahapan pasién anu ngalaman gejala Covid-19 can ditangtukeun positif atawa négatifna
Kaopat, "kasus konfirmasi" anu geus nyata positif Covid-19 anu kudu diubaran kalawan sistem médis anu geus baku
Aya sababaraha tahap pamariksaan anu bisa dilakukeun keur nangtukeun diagnosis Covid-19
Kahiji, tés gancang atawa "rapid test" anu mangrupa pamariksaan awal inféksi sasalad Covid-19 ka pasién anu miboga résiko kakeunaan
Média pamariksaan anu digunakeun nyaéta getih tina ramo atawa pembuluh véna
Hasil ieu tés bisa dipikanyaho dina waktu 15 menit
Hanjakalna, akurasi tés gancang téh rupa-rupa, aya anu 33% nepi ka 93%
Pasién anu kaasup positif sanggeus ngalaksanakeun ieu tés bakal dirujuk ka rumah sakit keur ngalaksanakeun tés PCR atawa tés swab
Tés PCR atawa "polymerase chain reaction" nyaéta tés nu dumasar kana hasil laboratorium
Ieu tés ngabogaan tujuan muguhkeun hasil diagnosa panyakit Covid-19
Cara mariksana pasién kudu bari diuk tuluy maké sampél lendir, diasupkeun kana irung (nasofaring) mun henteu kana mulut (orofaring)
Geus kitu, aya hasil dibawa nyaéta lendir nu tadi
Sampel éta dibawa ka laboratorium klinik
Ku petugas, pasién engké bakal dibéré hasil dina kertas aya henteu éta virus
Kadua, "rapid swab test" atawa tés antigén anu ngagunakan cacai anu aya dina tikoro keur média pamariksaanana
Ieu tés miboga udagan manggihan antigén (protéin virus)
Hasil pamariksaan bisa dipikanyaho dina jangka waktu 30 menit
Hanjakalna akurasi ieu téh ogé masih kagolong handap nyaéta antara 34% nepi ka 80%
Katilu, "Antibody Serology test" anu ngagunakeun getih salaku média pamariksaan
Hasil tésna bisa kaluar dina waktu 18 menit kalawan akurasi anu béda-béda gumantung kana iraha pasién ngalaksanakeunana
Kaopat, tés PCR atawa "swab test corona" anu dipariksana ngaliwatan tikoro jeung irung
Ieu tés bakal meunangkeun matéri génétik virus kalawan tingkat akurasina pangluhurna antara 91% nepi ka 98%
Tina runtuyan tés tadi keur ngayakinkeun hasil tésna bisa ogé dirojong ku tés rontgen dada keur nempi aya henteuna cacai dina bayah jeung CT Scan keur nempo aya henteuna gambaran "ground-glass opacity" dina bayah
Cara népakeun Covid-19 téh ngaliwatan droplét anu asup kana jero awak ngaliwatan irung, baham jeung mata
Ku kituna, aya sababaraha tindakan anu bisa dilakukeun keur nyingkahan tépana ieu sasalad
Kahiji, mindeng ngumbah leungeun ku sabun atawa handsanitizer kalawan diberesihan ku cai anu ngocor utamana sanggeus ngalakukeun kagiatan
Kadua, maké masker anu nutupan irung jeung baham
Katilu, anggang jeung batur kalayan jarakna minimal saméter keur nyingkahan asupna droplét ti jalma anu batuk atawa beresin
Kaopat, ngawatesanan diri tina interaksi atawa kontak jeung batur anu teu kanyahoan status kaséhatanana
Kalima, gancang mandi jeung ngaganti baju sanggeus indit saméméh interaksi deui jeung anggota kulawarga
Kagenep, ngaronjatkeun daya tahan (imun) atawa kakuatan awak ku cara ngalarapkeun kabiasaan hirup beresih jeung séhat
Lian ti sacara médis, aya ogé cara séjén anu bisa dilaksanakeun nyaéta ku cara ngokolakeun kaséhatan jiwa jeung psikososial anu pamustunganana keur ngajaga kondisi émosi sangkan terus positif, saperti ngaronjatkeun rasa gumbira, ngajauhan rupa-rupa warta anu teu pikagenaheun, silih méré rojongan jeung salawasna komunikasi anu matak ngaronjatkeun sumanget nyanghareupan sasalad Covid-19
Épék Samping Sabada Keuna Covid-19
Kalolobaan jalma anu keuna ku panyakit COVID-19 téh bisa cageur sapinuhna
Tapi dina bukti-bukti anu kapanggih kiwari, nuduhkeun yén 10-20% jalma anu kungsi kakeunaan ku COVID-19 téh ngalaman rupa-rupa épék samping, boh dina jangka "menengah" atawa jangka panjang
Kondisi ieu téh ilahar disebut kondisi bada COVID-19
atawa aya ogé nu nyebut "covid panjang"
Pikeun gegedéna jalma anu cageur sacara total mah bisa normal deui dina waktu anu gancang, tapi ari anu ngalaman épék samping mah masih ngarasakeun rupa-rupa masalah dina awakna
Upamana lalungsé, sesek napas, sarta ngalaman "disfungsi kognitif" , di antarana ngalaman rasa bingung, pohoan, kurang pokus jeung lemah méntal
Malah di antarana aya nu ngalaman épék psikologis anu mangrupa bagian tina kondisi sabada kakeunaan ku COVID-19
Sajaba ti kitu, anu kakeunaan COVID -19 kalayan gejala anu beurat, sakapeung sanggeus cageurna ngalaman épék samping multiorgan atawa kondisi autoimun sabada sababaraha minggu atawa sababaraha bulan sabada kakeunaan virus
Épék "multiorgan" sorangan bisa mangaruhan kana sabagian gedé sistem awak, kaasup jantung, pari-paru, ginjal, kulit, jeung otak
Kondisi aotoimun lumangsung nalika sistem daya tahan awak teu ngahaja nyerang sél séhat dina awak, nu ahirna ngabalukarkeun radang, sarta aya kamungkinan ruksak dina sabagian jaringan awak
Akibat tina kondisi éta, aya kamungkinan bisa ngalaman sindrom "multisistem" atawa "Multisystem Inflammatory Syndrome (MIS)."
Gejala-gejala éta aya kamungkinan terus karasa dina waktu nu panjang, sarta panyakitna bisa kanceuh dina waktu-waktu nu tangtu, gumantung kana aktivitas jeung kabiasaan sapopoéna
sajaba ti kasakit anu ditataan di luhur, épék samping séjénna, sabada kakeunaan ku COVID-19, di antarana aya: Paktor résiko ayana épék jangka panjang COVID-19 masih acan bisa kanyahoan kalayan jelas
Nurutkeun Carvalho-Schneider et al, épék jangka panjang COVID-19 aya patalina jeung umur, riwayat perawatan di rumah sakit nalika masih parah, gejala beurat COVID-19, "dispnea", jeung "auskultasi abnormal"
Épék Jangka Panjang Sacara Umum
Awak lalaungsé mangrupa gejala umum anu paling sering karasa
Hasil data "Carfi et al", anu dilakukeun panalungtikan ka 143 pasén nu kungsi dirawat, nuduhkeun 53% pasén ngalaman ieu gejala
Panalungtikan anu sarua ogé dilakukeun di Perancis, ku "Garrigues et al", nuduhkeun hasil 55 % ngalaman gejala anu sarua, hasil ieu téh tina 120 pasén
Sedengkeun di Inggris mah tina 100 pasén, gejala awak lalungsé téh leuwih loba kaalaman ku pasén nu dirawat di ICU (72%) sedengkeun pasén nu dirawat di bangsal ukur 60%
Babandingan lalaungé antara awéwé jeung lalaki 54,3% banding 29,6%
Épék Jangka Panjang kana Sistem "Kardiovaskular"
"Miokarditis" jeung "aritmia" disebut-sebut bisa kajadian sabada COVID-19
Studi kohort observasional di Jerman nuduhkeun yén tina 100 pasén nu cageur tina COVID-19, 78 % nuduhkeun "abnormalitas" tina hasil pamariksaan "cardiac magnetic resonance" (CMR), anu mana, 60%-na mangrupa "implamasi miokardium"
Lolobana pasén dina studi "Puntmann et al" ieu téh "simtomatik" atawa gejalana ringan nepi ka sedeng, kalayan satengah sésana perlu di rawat di rumah sakit sabab inpéksina parah
Panalungtikan ku "Huang et al" dina 26 pasén nu geus cageur tina COVID-19 sarta ngalaman gejala "kardiovaskular" ogé nuduhkeun "abnormalitas" dina pamariksaan "CMR"
Sajumlah 15 tina 26 pasén nuduhkeun "edema miokardial"
Sajaba ti éa, pasén kalayan "abnormalitas CMR" ogé, nuduhkeun turunna pungsi "ventrikel" katuhu, upamana "fraksi ejeksi", "indéks jantung", jeung "stroke volume"
Tapi jumlah sémpel panalungtikanna ukur sautik
Épék Jangka Panjang kana Sistem Réspirasi
Sesek napas anu ringan atawa anu beuki beurat mangrupa salah sahiji gejala umum anu kaalaman ku 2/5 pasén bangsal, jeung 2/3 pasén ICU
Studi Perancis nyindekeun yén pasén nu dirawat nalika COVID-19, umumna ngabogaan gejala nu tetep, kaasup dispenea nu nepi ka 42%
Épék Jangka Panjang COVID-19 kana "Sistem Respirasi"
Pasén riwayat "rawat inap" di ICU, riwayat ngagunakeun ventilator, panyakit premorbid paru, umur kolot, jeung "body mass index" (BMI) luhur bisa disebut ngabogaan resiko gedé pikeun ngalaman sesek napas nu netep
Padoman ti "British Thoracic Society" nyarankeun radiografi dada pikeun tilu bulan sabada pasén kaluar ti rumah sakit sabada COVID-19
Hasil panalungtikan Zhao et al nuduhkeun yén tilu bulan inpéksi parah, 14, 55% pasén ngalaman dispenea
"Computed tomography resolusi tinggi (HRCT)" sanggeus 3 bulan nuduhkeun abnormalitas kana 39 pasén (70,91%), kalayan gambaran paling umum mangrupa "fibrosis" jeung "penebalan interstisial"
Épék Jangka Panjang kana Sistem Saraf
Dina tahapan parah COVID-19, kira-kira 36% pasén ngalaman gejala neurologis upamana lieur, nyeri sirah, gangguan kasadaran, jeung kejang
DIna kasus nu ringan nepi ka sedeng, ngalaman gangguan leungitna aambeuan jeung pangrasa létah
Épék jangka panjang COVID-19 kana sistem sarap diakibatkeun ku opat mékanisme patogenik anu aya kamungkinana nyaéta "ensefalitis viral" sacara langsung, "inflamasi sistemik", "disfungsi organ perifer" (haté, ginjal, paru), jeung parobahan "serebrovaskular"
Gejala neurologis anu umum dilaporkan sabada kakeunaan COVID-19 nyéta gangguan "kognitif" "(brain fog)," nyeri sirah, gangguan saré, lieur, "delirium", jeung "neuropati perifer"
Pamaréntah Indonésia dina Januari 2021 geus ngayakeun program vaksin kanggo rakyat nu loba jenisna
Dimimitian ku Presiden Jokowi, salaku pihak nu paling kahiji disuntik vaksin jenis Sinovac Ieu vaksin gumantung kana nagara nu nyieun, kawas Sinovac meunang nyieun Cina, AstraZeneca meunang nyieun Inggris, jeung sajabana
Ku kituna tepi ka ayeuna loba vaksin nu disuntikkeun ngarah bisa nguatkeun imun
Salah sahiji ciri jelema anu kuat teu beunang COVID-19 nyaéta boga imun anu kuat
Imun nu teu babarian beunang ku virus COVID-19 salah sahijina aya dina vaksin, nu jenisna:Vaksin BioNTech, Pfizer Vaksin CanSino Vaksin CoronaVac/Sinovac
Vaksin dijieun ku Sinovac Biotech Ltd. dingaranan CoronaVac mangrupa jinis vaksin anu teu aktip
Ieu ngandung harti yén vaksin ngandung patogén anu geus dipaéhkeun, sahingga bisa ngarangsang formasi sistim imun tanpa ngabalukarkeun panyakit
Vaksin Sinovac dirumuskeun dina dua dosis kalayan interval minimum 28 poé unggal érék disuntikeun
Vaksin Janssen ogé dipaké pikeun kelompok umur 18 taun atawa leuwih, carana méré dosis tunggal atawa hiji suntikan
Dina tahap awal ieu, vaksin Janssen bakal disebarkeun ka wewengkon aglomerasi di Pulo Jawa, di mana cakupan vaksinasi masih handap atawa rendah
Vaksin Janssen diproduksi ku pausahaan farmasi Janssen, bagian tina Johnson &amp; Johnson
Vaksin Janssen eunggeus meunang ijin panggunaan darurat atawa EUA (Otorisasi Penggunaan Darurat) ti POM tanggal 7 Séptémber 2021 tuluy bakal dipaké pikeun masarakat umum minimal umur 18 taun atawa leuwih sarta dosis tunggal 0,5 ml
Pangiriman 500 rébu dosis vaksin Janssen téh katilu kalina hasil gawé babarengan antara Indonésia jeung Walanda
Saméméhna, Indonésia geus narima 657.000 dosis vaksin AstraZeneca ti Walanda salaku bagian tina komitmen babagi dosis ti Walanda 3 juta dosis
Vaksin korona Moderna diklaim ngabogaan éféktivitas 94,5 persén
Vaksin dumasar kana mRNA, anu dipaké ngainstruksikeun sél pikeun protéin linjakan, ku kituna awak bisa ngahasilkeun réspon imun jeung neundeun inpormasi
Pfizer Nyarita sarta BioNTech
Pfizer sarta BioNTech ogé ngabogaan ljin pamakéan darurat ti BPOM tanggal 15 Juli 2021
Duanana vaksin ieu ngaku ngabogaan éféktivitas 95 persén pikeun nyegah virus korona, jeung henteu nyababkeun résiko épék samping anu signifikan
Vaksin Pfizer bisa dibéré dina dua suntikan kalayan interval antara dosis 21-28 poé
Vaksin anu diproduksi di India, ngagunakeun téhnologi anu béda ti vaksin Corona anu lain
Novavax, anu bisa disuntikeun dina dua dosis, ngandung protéin pikeun mawa fragmén koronavirus anu teu bahaya pikeun ngahasilkeun réaksi imun
Vaksin Oxford, AstraZeneca
Vaksin COVID-19 anu dijieun ku pausahaan farmasi Inggris AstraZeneca jalanna ku mawa protéin spike kana sél awak, ku kituna sél bisa maca jeung nyieun salinan protéin spike
Sistim imun tuluy ngalawan virus SARS-CoV-2
Sarupa jeung Sinovac, vaksin AstraZeneca ogé dibéré dua suntikan kalayan interval 12 minggu antara dosis hiji ka dosis anu kadua
Vaksin Sinopharm, BBIBP
Vaksin ieu dijieun ku "China National Pharmaceutical Group Corporation" ogé mangrupa vaksin teu aktip nu ngarangsang sistim imun tampa résiko ngabalukarkeun kasakit
Sinopharm bisa disuntikeun dina 2 dosis kalayan interval 3-4 minggu
Panyimpenan vaksin Sinopharm dilaksanakeun ku petugas vaksin nurutkeun prosedur operasi standar, anu disimpen dina kulkas vaksin (kulkas khusus pikeun vaksin), kalayan suhu 2-8 ° C, jeung ditangtayungan tina sinar panonpoé langsung
Sanajan eunggeus divaksin, kudu tetep taat kana protokol kaséhatan 3M, nyaéta ngagunakeun masker, ngajaga jarak jeung ngahindarkeun balaréa atawa kurumunan, sarta ngumbah leungeun ku sabun jeung cai
Vaksin Sputnik-V. Vaksin Sputnik V dilisénsikeun ku BPOM pikeun dipaké dina kelompok umur 18 taun atawa leuwih
Vaksin ieu dikaluarkeun ku suntikan intramuskular 2 kali kalayan bentang 3 minggu
Vaksin Sputnik ngagunakeun adénovirus 26 jeung adénovirus 5, anu kagolong kana kelompok virus anu nyababkeun inféksi pernapasan, salaku véktor protéin pikeun virus Corona
Véktor sorangan nyaéta virus anu dimodifikasi sangkan bisa asup kana sél awak manusa tapi teu bisa baranahan
Véktor Adénovirus 26 jeung adénovirus 5 dipaké pikeun ngangkut potongan bahan génétik virus Corona ka awak anu narima vaksin
Vaksin Convidecia nyaéta vaksin anu dikembangkeun ku CanSino Biological Inc. jeung Beijing Institute of Biotéhnologi anu ogé vaksin véktor maké Adénovirus
Vaksin ieu ngabogaan ijin pamakéan darurat ti BPOM jeung bisa dipaké dina kelompok umur 18 taun atawa langkung ku cara méré hiji suntikan atawa sadosis
Zifivax mangrupa vaksin anu dikembangkeun jeung diproduksi ku Anhui Zhifei Longcom Biopharmaceutical kalayan platform sub-unit protéin rékombinan
Vaksin ieu bisa dipaké pikeun jalma anu ngabogaan umur minimal 18 taun atawa leuwih salaku panyalindungan tina virus SARS-CoV-2
Vaksin Zifivax disuntikeun atau dibéré dina 3 suntikan kalayan interval 1 bulan ti suntikan kahiji ka suntikan saterusna
Di Indonésia, nu loba dipaké jang masyarakat nyaéta vaksin Sinovac
Pamaréntah, ceuk Menteri Kasehatan Budi Gunadi Saidin, sabenerna mah aya 7 produk vaksin nu disebar nyaéta ti Bio Farma, AsraZeneca, Novavax, Pfizer, Moderna, jeung Sinopharm
Vaksin nu jadi dipaké teu bisa sambarangan sabab kudu nyaliwatan skéma nu geus dipuguhkeun ku pamaréntah
Budi Gunadi Sadikin negeskeun yén kritéria vaksin perdana pinilih jenis Sinovac
Dina alesan ieu pamaréntah ngerujuk kana syarat lulus WHO jeung disatujuan ku BPOM
Geus kitu, perusahaan nu asalna ti Cina éta méré kasanggupan bisa nyieun finalna kanggo rakyat Indonesia
Dumasar kana proses skema nu ketat, vaksin jadina mah aya 4 nu dipaké tepi ka disuntikkeun ka seluruh rakyat Indonesia, ku sabab aya 4 vaksin jadina unggal jelema bisa béda dosis, kumaha jenis nu sadia di puskésmas atawa rumah sakit daérahna masing-masing
Mimitina disuntikkeun, vaksin Sinovac boga batas yuswa antara 18 tepi ka 59 taun
Syarat éta dumasar kana hasil uji klinis ti pihak Sinovac anu boga klaim geus nyieun uji klinis ogé ka masyarakat yuswa leuwih ti 60 taun di Brazil
Salain tina Sinovac, pamaréntah ngusahakeun vaksin jenis séjén
Pfizer jeung AstraZeneca contona, sarua ogé mimiti dikirim ngan bisa ka yuswa leuwih ti 18 taun
Matak peserta vaksin teu waka bisa disuntik tepi ka aya uji klinis nu puguh bisa jang budak nu kurang ti 16 taun
Salian tina vaksin nu geus jadi, pamaréntah mangmikirkeun ngarah ieu rakyat bisa boga imun nu kajaga
Carana, nyadiakeun vaksin curah nu lobana 140 juta dosis
Bisa ogé nambahan 120 juta dosis deui lamun engké dibutuhkeun
Poe Jumaah, 4 Maret 2022 vaksin di Indonésia geus aya dina angka 70,38% sarua jeung 146.577.204 dosis
Angka éta tina jumlah 208.265.720 penduduk
Pamarentah terus ningkatkeun target pikeun bisa numutkeun target ngurangan COVID-19
Program vaksin bisa ngurangan angka nu beunang ieu virus
Bisa ditenjo tina angka pasien di rumah sakit anu tuluy turun, dina sasih Maret 2022 pasien rumah sakit saukur 31%
Nu matak vaksin jadi tolak ukur usaha nurunkeun COVID-19 sabab geus leuwih ti 70% jelema nu geus narima dosis tepi ka 1 jeung 2
Eta 70% diitung ti sakabeh penduduk di Indonesia
Teu cukup dosis ka-2, pamarentah masih ningkatkeun dosis ka-3 sangkan bisa ditarima merata ti mimiti jarak 3 sasih saanggeus dosis ka-2
Panyakit COVID-19 Ka Budak
Tanda jeung gejala COVID-19 anu keuna ka budak hésé dibédakeun tina panyakit saluran pernapasan
Gejalana bisa katempo tina batuk jeung pilek anu sarua jeung salésma, dibarengan atawa henteu dibarengan ku muriang
Ilaharna gejala COVID-19 ka budak bakal hampang jeung ngaleungit sorangan
Panyakit saluran pernapasan bakal bahaya lamun jadi radang paru-paru, nu sok disebut pneumonia
Gejala pneumonia nyaéta muriang, batuk, jeung hésé napas anu dicirikeun ku napas gancang jeung sesek napas
Data ngeunaan panyakit COVID-19 nu keuna ka barudak di handap umur lima taun can lengkep, tapi hiji jurnal nyatakeun yén kasus COVID-19 dina budak umur 0-9 taun di Républik Rahayat Tiongkok nyaéta aya 0,9%, Koréa Kidul 1% sareng Italia 0,6%
Cara nyingkahan panyakit COVID-19 ka budak
Cara nyingkahan panyakit COVID-19 ka budak bisa dilakukeun ku cara méré pamahaman ka budak pikeun ngalakukeun kagiatan bebersih di imah, nyaéta: Vaksin COVID-19 ka budak jeung rumaja
Luyu jeung rékomendasi pamaréntah, budak umur 12-17 taun ayeuna geus bida divaksinasi COVID-19
Vaksinasi kudu ditunda jeung kudu ménta konsultasi heula ka patugas kaséhatan lamun budak ngabogaan kaayaan khusus siga kieu: Léngkah-léngkah anu kudu dilakukeun lamun budak kontak deukeut jeung pasén COVID-19
Kontak deukeut hartina budak pernah deukeut jeung pasén COVID-19 atawa jalma nu boga gejala COVID-19 dina jarak 1 méter salila 15 menit atawa leuwih atawa budak anu pernah kontak pisik langsung jeung pasén COVID-19 atawa kontak deukeut jeung jalma anu ngabogaan gejala COVID-19 (siga sasalaman, nyabak leungeun, nangkeup, ngagandong jsb.)
Léngkah-léngkah nu kudu dilakukeun lamun budak kontak deukeut jeung pasén COVID-19: Kaayaan budak anu kudu diisolasi mandiri
Budak nu positip COVID-19 kudu diisolasi mandiri lamun: minuhan kritéria pikeun kontak deukeut jeung pasen Covid-19; budak anu positip COVID-19 tapi euweuh gejala; budak anu positip COVID-19 kalayan gejala anu hampang saperti muriang, batuk, nyeri tikoro, nyeri sirah, seueul jeung utah, diaré, leuleus, anosmia/teu bisa ngambeu, ageusia/leungit pangecap, kulit bareureum, saturasi oksigen leuwih ti 95%; budak anu positip COVID-19 tapi teu boga komorbiditas ("comorbidities")
COVID-19 tapi teu boga komorbiditas ("comorbidities") siga obesitas, kanker, panyakit ginjal kronis, otoimun, gangguan bawaan, panyakit jantung, diabétes/"diabétes méllitus", panyakit paru-paru anu parna; atawa gumantung kana diagnosis patugas kaséhatan
Kaayaan budak anu positip COVID-19 kudu diisolasi mandiri di puseur isolasi / rumah sakit
Budan nu positip COVID-19 teu bisa diisolasi di imah lamun aya awéwé nu keur hamil di imah, aya jalma sepuh/geus kolot di imah, budakna ngabogaan komorbid atawa kaayaan imah teu hade pikeun isolasi mandiri
Alesan nu lain nyaéta teu bisa minuhan sarat séjén jang isolasi mandiri sarta hésé aksés ka pasilitas kaséhatan boh komunikasi jeung jarakna jauh
Pangaruh Covid-19 dina mangpirang-pirang widang
Sakumaha ti payun, Covid-19 marupakeun hiji makhluk sabangsaning virus nu sumarambah nyalabarkeun panyakit ka sakuliah alam dunya sangkan jadi pandemi
jalaran kitu pangaruhna sanés wungkul dina widang kasihatan balikan tah ngajadi gantar kakaitan sareng mangrupi-rupining aspek kahirupan jalma, di handap ieu dibabarkeun sababaraha aspek anu kagebag ku ayana Covid-19 téa
diantawisna: Pangaruh Covid-19 dina widang Olahraga di Indonesia
dampak virus korona dina widang ieu kayaning ditundana ajang pasanggiri olahraga kawas otomotif, sepak bola, golf, tenis, balap sapeda, olimpiade, Bola basket, rugby, atletik, jeung biliyard
hasil survey némbongkeun yén kota nu rék ngalaksanakeun ajang kelindih ku krisis duit sabab Pandemi, kayaning ditundana PON 2020 Papua sarta Kompetisi liga 1 di Indonesia
namung kota piribumi nu ngayakeun ajang pasanggiri téa kalayan nimu kaépiyah anyar nyaéta program pelatihan berbasis web nu jadi titik timu kanggo para penggiat katut komunitas olahraga
Salian ti éta Para ahli sinareng pamaréntah méré saran pikeun rumaksa kana kaséhatan jasmani kalawan ngalaksanakeun mangpirang-pirang rupining olahraga anu aman, basajan katut gampang tur hampang dipilampahna di rorompok séwang-séwangan ambéh bisa ngurangan kana kontak pisik ka balaréa sarta ngoréjatkeun kabugaran jasmani
jinis-jinisna latihan nu hadé pikeun dipilampah téh kadoang latihan keseimbangan, kontrol jeung peregangan
Pangaruh Covid-19 kana implementasi pendidikan karakter
kajadén sumarambahna virus Covid-19 miboga pangaruh kana implementasi pendidikan karakter
Penomena ieu téh aya hikmahna ogé jiga nu ngabantuan balaréa pikeun miéling deui adab-adaban nu geus kapopohokeun diantawisna adab nalika bersin, batuk, heuai, lalarasan, ogé ngaraksa karesikan sarta kaséhatan
diantara mangpirang-pirang paktor nu mangaruhan katut miboga patula-patalina kana widang ieu nyaéta: tah éta opat paktor di handap téh, bakal kapangurah pisan ku ayana Covid-19 sangkan jalma téh tiasa nerapkeun deui adab-adaban pendidikan Karakter
Hiu sirip hitam ("Carcharhinus limbatus)" nyaéta hiu anu hirup di cai nu déét
Dingaranan kitu téh lantaran dina unggal tungtung siripna aya warna hideungan
Hiu ieu asup kana status "Near Threatened" nurutkeun IUCN (International Union for Conservation of Nature)
Sumebarna Hiu Sirip Hideung
Ieu jenis hiu sirip hideung téh sumebar di sakuliah dunya, boh dina laut tropis boh di laut subtropis
Sumebarna ieu hieu di samudra Altantik bisa kapanggih ti mimiti Massachusetts nepi ka Brazil, kaasup Teluk Mexico jeung Laut Karibia, sarta ti Laut Tengah, Madeira, Kapuloan Canaria nepi ka Républik Démokratik Kongo
Ieu hiu ogé hirup di pasisian samudra HIndia, nyaéta mimiti ti Afrika Kidul jeung Madagaskar, nepi ka Jazirah Arab jeung subbuana India, nepi ka Asia Tenggara
Di wewengkp kulon ti samudra Pasifik, ieu hiu téh bisa kapanggi ti kapuloan Ryukyu, Jepang nepi ka wewengkon kalér di Australia, kaasu wewengkon kidul Cina, Filipina jeung Indonésia
Ari di wewengkon wétan samudra Pasifik, ieu hiu hirup ti California Kidul nepi ka Péru
Laporan séjén anu manggihan ieu hiu nyaéta katingali di sawatara pulo di samudra Pasifik, kaasup di Kalédonia Anyar, Tahiti, Kapuloan Marquesas, Hawaii, Kapuloan Revillagigendo, jeung Kapuloan Galapagos
Di Gilimanuk, Bali ogé mindeng kapanggih hiu sirip hideung anu teu kahaja beunang ku pamayang
Hiu sirip hideung jadi target komersial di basisir tenggara Amérika
Spésiés ieu aya dina posisi kadua dina widang perikanan sanggeus Hiu Sandbar
Wangun (morfologi) Hiu Sirip Hideung
Hiu sirip hideung asalna tina famili Carcharhinidae
Ieu hieu téh mindengna mah kapanggih di lau tropis jeung non tropis di sakuliah dunya
Ukuran awakna biasana kira-kira 1,5 méter
Unggal jenis hiu ieu duduluran kénéh jeung hiu lonjor
Saperti hiu séjénna, hiu sirip hideung baranahan ku cara vivipar atawa ngalahirkeun, kira-kira 1-10 siki dina sataun
Hiu anu can sawawa méakkeun waktu sababaraha bula dina mangsa hirupna anu munggara di laut anu déét, sarta hiu bikang sawawa bakal balik deui ka tempatna basa mimiti megar, pikeun ngendogkeun generasi anyar
Hiu sirip hideung boga dua sirip tonggong, anu hiji mah ajeg panjang ka luhur, ari nu hijina deui mah pondok
Wangun awakna saperti torpédo anu matak ngamungkinkeun manéhna bisa ngojay kalawan gancang
Wangun sirip buntutna saperti hurup "v", aya ogé anu wangunna saperti bulan sabit
Boga sapasang sirip dada jeung dua sirip anal anu misah
Wangun sirahna saperti moncong
Umumna bagian luhur awakna warna coklat semu abu-abu, awak handapna pulas bodas
Panonna gedé, bolotot
Unggal tungtung siripna aya warna hideungan, nu matak jadi ciri has pikeun hiu ieu
Panjang maksimum hiru sirip hideung kira-kira 255 cm)
Ukuran waktu lahir mah 53-65 cm
Ari anu geus sawawa kira-kira 150 cm, beuratna kira-kira 18 kg
Umur manjing sawawa biasana 4-5 taun keur anu jalu, sarta 6-7 taun pikeun anu bikang
Hiu pangkolotna ti spésiés ieu nu kungsi kapanggih umurna 10 taun
Hiu anu geus sawawa teu boga prédator alami anu umum
Tapi, saperti hiu séjénna, nu laleutik kénéh mah ilahar pisan mun dihakan ku hiu anu leuwih gedéna
Di kabupatén Banyuwangi, Jawa Timur, hiu sirip hideung dipijaheun sina baranahan, lantaran kaasup sato anu dilindung sarta dijaga
Ieu pamijahan hiu téh ngahiji jeung Rumah Apung Bangsring
Di Paris, Prancis mah hiu sirip hideung téh geus hasil dipijahkeun dina akuarium
Iwal jadi salah sahiji tarékah sangkan hiu sirip hideung bisa terus aya di alam liar, tempat ieu bisa jadi ogé wahana wisata jeung édukasi
Tempat wisata anu di lautna aya hiu sirip hideung séjénna nyaéta di Laut Banda, Pulau Batu Atas, Buton Selatan, Sulawesi Tenggara
Hiu ieu sok jadi wahana wisata lantaran sipatna anu kawilang lindeuk
Sanajan kitu, angger baé spésiés ieu boga poténsi bahaya
Nurutkeun cutatan ti The International Shark Attack File (ISAF) katémbong sapanjang sajarah hiu sirip hideung geus nyerang 29 urang di sabudeureun dunya
Antarana aya di Amérika, Karibia, jeung Afrika Kidul
Anu fatalna mah ngan hiji, réréana beunang tatu nu kawilang énténg
Hiu sirip hitam
Pandémi koronavirus 2019 di Filipina
Charles William Beebe (/ˈbiːbi/; lahir 29 Juli 1977 di Brooklyn, Amérika jeung tilar dunya 4 Juni 1962 di Trinidad), nyaéta saurang ahli biologi Amérika, juru jelajah, juru ngaprak, jeung panulis sajarah alam anu ngagabungkeun panalungtikan biologi jeung kamampuh literasi anu kawilang langka
Anjeunna mantuan manggihkeun "bathysphere"
Beebe kungsi jadi kurator ornithologi di Taman Zoologi New York ti taun 1899 jeung jadi direktur departemen panalungtikan tropis di New York Zoological Society ti taun 1919
Anjeunna mingpin sababaraha ékspédisi saintifik ka luar nagri, sarta dina taun 1934 babarengan jeung Otis Barton nurunkeun "bathysphere", nepi ka kacatet jerona 923 méter di laut Bermuda
Minangka dosén, anjeunna kungsi meunang sababraha pangajén jeung anugrah pikeun panalungtikan saintifik jeung pikeun bukuna, boh téknik boh populér
Anjeunna téh putra ti saurang pajabat éksekutif surat kabar, Charles Beebe
Kulawargana pindah ka East Orange, New Jersey, Amérika mangsa anjeunna meujeuhna asup ka SMA
Ari kulawargana téh katarik pisan kana hal alam, sarta anjeunna ogé resep pisan kana alam
Anjeunna resep miluan pedaran-pedaran di American Museum of Natural History anu harita anyar kénéh dibuka di New York
Iwal ti éta, keur leutikna Beebe resep ngumpulkeun sasatoan, sarta diajar sorangan taxidermy pikeun ngawétkeun éta sasatoan
Anjeunna mindeng silih tukeuran koleksi sasatoan jeung koléktor séjénna pikeun nambahan koléksina
Ku babaturanna, Beebe ditelah William Beebe, nu matak ti harita anjeunna meunang jujuluk kitu téh
Artikeul munggaran anu ditulis ku anjeunna medal mimiti basa keur di SMA kénéh, nyaéta pedaran ngeunaan manuk nu ayeuna disebut "Brown Creeper"
Artikelna medal dina majalah "Harpers Young People" taun 1895
Taun 1896 anjeunna ditarima di Universitas Columbia
Anjeunna kalintang parigel jeung sababaraha kali diperenahkeun di kelas mahér
Anjeunna nuluykeun nganjangan museum jeung jadi baladna pupuhu éta museum, Henry Fairfiled Osbord
Beebe kungsi nyaba ka Nova Scotia pikeun ngumpulkeun spésimén jeung motrét sasatoan langka
Anjeunna ogé katarik pikeun mekarkeun karesep néwakan sasatoan di laut jero maké jaring
Anjeunna teu kungsi sacara resmi lulus ti universitas, lantaran universitasna teu boga kurikulum pikeun jalma nu kalintang parigelna, ahirna anjeunna meunang gelar kahormatan ti universitas Tufts jeung Colgate
Taun 1897 Beebe jadi anggota American Ornithologist Union
Anjeunna diyakinkeun ku Profesor Osborn pikeun narima posisi di New York Zoological Park anu harita rék dibuka
Tuluy teu lila ti harita, éta taman margasatwa téh diganti ngaranna jadi Bronx Zoo
Di dinya Beebe ditawaran posisi Assistant Bird Keeper
Taun 1901 anjeunna balik deui ka Nova Scotia dina hiji ékspédisi pikeun taman margasatwa, bari ngumpulkeun saastoan laut
Taun 1902 Beebe jeneng jadi Full Curator di éta taman margasatwa
Anjeunna nikah jeung Mary Blair Rice, tuluy babarengan indit-inditan pikeun ngumpulkeun spésimén pikeun éta taman margasatwa
Hasilna tuluy dipublikasikeun dina sababaraha buku, kaasup "Two Bird Lovers in Mexico" jeung "Our Search for a Wilderness"
Dina aun 1901 Beebe narima tawaran mingpin ékspédisi pikeun nalungtik manuk kuau (pheasants) di sakuliah dunya
Babarengan jeung istrina indit salila 17 bulan nepi ka wewengkon Timur Jauh, sarta ngahasilkeun buku "A Monograph of the Pheasants" anu pohara hadéna, medal dina opat jilid
Tain 1913 Beebe jeung istrina pirak, tuluy anjeunna ngarobah pangaresepna kana leuweung tropis
Anjeunna tuluy jadi direktur di Departemen of Tropical Research di taman margasatwa éta kénéh
Taun 1916 anjeunna tuluy nyieun hiji stasiun panalungtikan pikeun taman margasatwa di British Guiana
Anjeunna nuluykeun medalkeun lalampahanana sarta dina taun 1927, anjeunna nikah jeung Elswyth Thane Ricker
Teu lila ti dinya, Beebe tuluy ngarobah deui minatna tina leuweung kana laut
Anjeunna tuluy ngayakeun ékspédisi ka pulo Galapagos kalawan nebarkeun jaring ka dasar laut sangkan meunang rupa-rupa sato
Hanjakal, sasatoan anu ahéng téh tara lila hirupna lamun geus dibawa hanjat ka beungeut cai
Beebe tuluy ngembangkeun karesepna pikeun teuleum di jero laut, sarta mimiti nimbang-nimbang pikeun teuleum ka laut jero maké kandaraan husus
Tujuanna pikeun nalungtik sasatoan ahéng anu aya di habitat aslina
Taun 1928 anjeunna panggih jeung Otis Barton, anu harita keur ngagawéan rarancang pikeun nyieun kandaraan pikeun teuleum ka jero laut
Éta alat téh ku Beebe disebut "bathysphere"
Dijieunna tina waja nu di jerona gorowong anu disambungkeun kana kabel dina kapal laut di beungeut cai
Sanggeus sababaraha tés anu hasilna mucekil, tanggal 15 Agustus 1934, William Beebe jeung Otis Barton nyutatkeun sajaran kalawan rékor teuleum 923 méter di laut Bermuda
Beebe bisa nalungtik rupa-rupa sasatoan anu can kungsi kapanggih hirup
Taun 1952, dina umur 75 taun, Beebe pangsiun tina posisina minangka direktur di Tropical Research di taman margasatwa
Anjeunna tilah dunya taun 1962 dina umur 84 taun
Harta karun titilarna mangrupa buku, artikel, jeung jurnal ngeunaan alam
Anjeunna ditelah ku balaréa minangka "Jacques Cousteau" dina jamanna
Karya Buku nu Medal
Sababaraha buku hasil karyana di antarana:
Marmota olympus nyaéta spésiés marmot éndemik, anu ngan kapanggih di Pagunungan Olympic Washington, Amérika
Status éndemik ieu spésiés ditangtukeun ku Badan Législatif Nagara Bagian Washington taun 2009
Marmota olimpic utamana hirup di wewengkon sub-alpin jeung padang jukut alpin kaasup lengkobna
Mimitina kapanggih dina dataran luhun nu jangkungna 1.500 nepi ka 1.750 m, tapi geus kapanggih ogé dina dataran anu jangkunga 3 m nepi ka 1.990 m. Ieu wewengkon ditandaan ku curah hujan anu gedé, rata-rata 75 cm dina sataun
Lolobana présipitasi taunan ragrag dina wangun salju
Marmot olympic rata-rata awakna leuwih gedé ti batan marmot biasa
Umumna kira-kira leuwih panjang 7% batan "Marmota caligata" jeung "Marmota vancouverensis"
Umumna némbongkeun bébédaan séksual, jaluna rata-rata 9,3 kg, ari bikangna 87.1 kg
Beurat awakna bisa nandakeun éta marmot téh jalu atawa bikang
Lamun keur mangsa hibernasi salila usum tiris 7 nepi ka 8 bulan, unggal marmot bisa leungiteun beurat awakna nepi ka 50%
Mangsa hudang tina hibernasi, marmot jalu nu geus sawawa beuratna rata-rata 4.1 g, ari bikangna rata-rata 3,1 kg
Buluna anu nutupan awakna aya dua rupa nyaéta bulu nu lemes jeung padet dina bagian handap (jero) bulu, kalawan gunana sangkan tetep haneut, sarta bulu nu leuwih heuras jeung carang di bagian luarna
Ceulina, buntut, beungeut jeung sukuna ogé ditutupan ku bulu
Warna umumna coklat, nu sakapeung pacampur jeung bodas, tapi biasana mah poléngna séwang-séwangan baé
Mang hudang tina hibernasi, buluna wana konéng atawa coklat
Nu laleutik kénéh mah hawuk sem hideung, anu kumincir kénéh warnana hawuk semu coklat bari diseling ku pola poléng bulu anu pias
Marmot olympic baganti bulu dua kali dina sataun
Nu kahiji dina bulan Juni, mangsa aya dua pola bulu hideung muncul dina taktakna, tuluy nyebar ka sakujur awakna Nu kadua, dina mangsa hibernasi
Jadi dina mangsa usum semi, bakal hudang bari buluna téh semu péang
Sanajan marmot olympic méh sarua jeung marmot hoary jeung marmot Vancouver, tapi ari marmot hoary mah sukuna hideung jueng boga tanda hideung dina huluna, ari marmot vancouver sakujur awakna mph hideung kabéh
Marmot olympus sato anu sosialna gedé sarta hirup dina koloni anu umumna dieusian ku hiji jaul jeung 2 nepi ka 3 bikang, ditambahan ku anak-anakna, jeung marmot rumaja umur antara 1-2 taun
Biasana lamun maranéhna papanggih sok disada nu tangtu nandakeun pikeun miwanoh unggal individu dina koloni
Sora waktu papanggih éta béda jeung mangsa begér
Kalakuan keur mikawanoh marmot séjénna mah biasana dimimitian ku napelkeun irung kana irung, atawa kana pipi
Umumna kitu kabiasaanna téh, tapi marmot olympus mah dipikawanoh leuwih ti kitu, kalawan bisa nepi ka paantel huntu jeung ngégélan ceuli atawa beuheung
Ieu marmot téh kaasup sato diurnal, sarta pola aktivitasna rupa-rupa dina mangsa sataun, waktu dina sapoé, jeung cuaca
Dina awal usum panas (bulan Mei), nu biasana diliput kénéh ku salju nu kandel, marmot olympus boga wewengkon husus pikeun néangan hakaneun
Dina usum panas (bulan Juni-Agustus), marmot sawawa leuwih réa interaksi jeung individu séjénna dina waktu isuk jeung peuting, ari beurang mah lolobana mindeng di jero liang baé
Dina bulan-bulan usum panas, marmot olympus biasana kurang aktif lamun keur hujan atawa hujan salju, atawa lamun aya pedut (kabut) anu kandel nutupan wewengkonna
Kira-kira pertengahan bulan Séptémber, maranéhna asup kana liang jeung mimiti ngalakukeun hibernasi usum tiris, kurang leuwih keur 8 bulan lilana
Marmot olympus biasana ngahakan spésiés tutuwuhan anu kapanggih di sabudeureun tempat habitatna, upamana kembang lili ("Erythronium montainum"), sub-alpine lupine ("Lupinus subalpinus"), mountain buckwhéat ("Polygonum bistortoides"), Arenaria capillaris jeung harebells ("Campanula rotundifolia")
Sagigireun éta ngahakan pgé akar-akaran, kekembangan jeung jukut
Sakapeung osok néangan ogé sato leutik nu geus paéh, biasana dina mangsa réa salju jeung tutuwuhan hésé ditéangan
Pikeun nginumna, biasana marmot olympus ngandelkeun salju anu cair
Dina mangsa teu bisa manggihan ti nu kitu, bisa kénéh meunang cati tina tutuwuhan hakaneunana, atawa tina ciibun
Stasion Kutoarjo (KTA) () nyaéta stasion karéta api kelas gedé tipeu B anu perenahna di Semawung Daleman, Kutoarjo, Purworejo
Stasion ieu luhurna +16 m sarta mangrupa stasion aktip pangwétanna di Daérah Operasi V Purwokerto
Stasion ieu mangrupa stasion kaberangkatan pikeun KA Sawunggalih jeung Kutojaya Utara (duanana jurusan Jakarta); KA Kutojaya Selatan jurusan Bandung; KA Sancaka Utara jurusan Surabaya; sarta layanan komuter KA Prambanan Éksprés/Praméks jurusan Solo
Salaku stasion gedé, ampir kabéh karéta api anu ngaliwatan jalur kidul Pulo Jawa eureun di ieu stasion
Stasion ien kira-kira geus aya di saprak pangwangunan jalur karéta api Cilacap–Kroya–Kutoarjo–Yogyakarta di tanggal 20 Juli 1887
Pangwangunan ieu ogé kasup ngawangun jalur cabang ka Kota Purworejo anu dibuka di tanggal nu sarua
Ti awal pangwagunanna, stasion ieu jadi stasion utama di wilayah Kabupatén Purworejo
Gabungna ieu kabupatén jeung Kabupatén Purworejo di taun 1934 nyababkeun stasion ieu dikokolakeun leuwih éféktif
Stasion ieu husus pikeun kaberangkatan karéta api jarak jauh anu ngaliwatan wewengkon Purworejo, sedengkeun Stasion Purworejo dihususkeun pikeun layanan "feeder" ka ieu stasion
Kiwari, wangunan stasion ieu geus teu asli deui, iwal ti hateup "overkapping" utama anu mayungan jalur 1 nepi ka jalur 3 sarta babaraha pintu jeung témbok jero di émpéran péron jalur 1
Diduga stasion ieu baheulana miboga arsitéktur anu mirip jeung Stasion Purworejo
Ku sabab loba panumpang anu turun unggah di ieu stasion, wangunan utama stasion perelu dirénovasi
Stasion ieu boga dalapan jalur karéta api kalawan jalur 2 anu jadi sepur lempeng jalur ganda arah Kroya sarta jalur 3 jadi sepur lempeng jalur ganda arah Yogyakarta, tapi ngan jalur 1-5 anu sok dipaké
Jalur 4-6 maké "slab track" anu cukup unik tanpa maké batu balast/kricak
Jalur 4 jeung 5 biasa dipaké pikeun kaberangkatan KA Sawunggalih, Kutojaya Utara, Kutojaya Selatan, Sancaka Utara, sarta Prambanan Éksprés
Jalur 6 biasana dipaké pikeun parkir karéta luar dinas sarta langsiran
Ka arah wétan ti jalur 1 stasion ieu aya jalur ka Purworejo anu panjangna 9 km minangka cabang ti jalur utama anu ngahubungkeun Bandung jeung Surabaya, tapi ayeuna éta jalur cabang téh statusna nonaktip sarta ngan dipaké pikeun nempatkeun babaraha gerbong barang anu geus teu kapaké
Di jero kompléks stasion aya sub dipo lokomotip
Sub dipo lokomotip ieu boga dua lokomotip diesel hidrolik, nyaéta BB300 06 jeung BB300 16, anu ayeuna ngan dipaké pikeun kagiatan langsir
Sub dipo ieu ogé boga fasilitas anu lengkep
Lokomotipna kawilang leuwih kaurus
Salian ti éta, aya ogé dipo karéta anu husus pikeun karéta-karéta panumpang non KRD anu terminusna (pangeureunan panungtung) di stasion ieu
KA Prambanan Éksprés (Praméks), jurusan Yogyakarta Barang
Parcel ONS ("over-night service"), jurusan Surabaya liwat Yogyakarta-Madiun-Jombang jeung jurusan: Tutumbu luar
Situs resmi KAI dan jadwal karéta api tahun 2021
Karéta api Sawunggalih Utama
Darangdan; "Ficus heteropleura" nyaéta hiji tangkal nu asalna tina kulawarga "moraceae"
Di Indonesia tangkal darangdan loba kapanggih hirup di pulo Jawa; Maluku; Sulawesi; Sumatera
Di sababaraha daérah tangkal darangdan mibanda ngaran séjén: di Borneo katelahna buah "kariwanya; Kariwanya; kayu ara," di Cina disebutna "wei ye rong"; dina basa Inggris disebutna : "Sandy leaved fig"
Darangdan kagolongkeun kana tatangkalan liar nu loba kapanggih hirup di sisi leuweung, gunung-gunung, sisi lamping, sisi susukan jeung gawir-gawir utamana nu mibanda tempat dina 1,500 mdpl
Darangdan loba kapanggih hirup di: Asia kalér - China, India, Bhutan, Bangladesh, Myanmar, Thailand, Cambodia, Vietnam, Malaysia, Indonesia, Pilipina
Dina ngarekahan hirupna tangkal darangdan gumantung kana gegeremet utamana nyiruan nu sok eunteup sarta ngendog dina kembangna
Buah darangdan nu katempo tiluar, sabenerna éta téh mangrupa sakumpulan struktur kembang jalu jeung bikang
Nyiruan sok nunda endogna dina éta buah, nu sabenerna di jerona aya sakumpulan kembang, ku jalan nyieun liang sangkan bisa asup ka jero buah
Nya di dieu pisan lumangsungna penyerbukan kembang darangdan ku bantuan kagiatan nyiruan nu ngadon ngendog
Darangdan jangkung tangkalna bisa nepika 10 méter, lamun hirup dina tangkal séjén bisa meulit kana éta tangkal (epipit)
Lamun seug diturih tangkalna bakal ngaluarkeun geutah nu kelirna bodas
Dauna heuras tur keusrak, kelirna hejo wanguna lonyod tur mencos ka tungtungnakeun, gedénakurang leuwih panjang 6 mm
Buah nu geus kolot kelirna oranye aya ogé nu semu beureum, gedéna buleudanna 6mm narapel dina regang-regang tangkalna
Laevistrombus canarium disebut ogé siput gonggong dina basa Malayu
nyaéta sato grastropoda sarupa kéong anu hirup di dasar laut
Di Indonésia, ieu sato jadi ikon khas kapuloan Bangka-Belitung
Ukuran cangkangna gedé, pola spiral nyungcung sedeng, buleud semu nyungcung, awakna kembung, biwir cangkang luar rubak, sisi biwir cangkang luar semu buleud, kanal siphonal pondok pisan
Ieu jenis kéong laut téh asalna ti laut basisir sabudeureun wewengkon Indo-Pasifik jeung sumebar lega ti kiduleun India nepi ka Melanesia, tuluy ka kalér nepi ka Ryuku di Jepang, jeung ka kidul ka Queensland, Australia jeung Kalédonia Baru
Spésiés ieu gastropod téh di semenanjung Malaysia umumna kapanggih di Selat Johor jeung wewengkon séjén saperti Pulau Tinggi jeung Pulau Besar, di wétaneun Johor, jeung Port Dickson jeung Teluk Kemang di Negeri Sembilan
Ieu kéong kapanggih ogé di Teluk Kelabat, Bangka
Ieu kéong hirup dina leutak keusik di dasar laut, di antara alga jeung jukut laut di semenanjung jeung basisir benua.Ieu sato téh dijadikeun kadaharan poko pikeun komunitas pribumi
Iwal ti éta dipaké ogé keur nyieun karajinan saperti hiasan dékoratif, jeung pakakas ngala laut