izzako/sundanese-pixelgpt huggingface dataset:
Teu lami ti éta, Theodore de Saussure némbongkeun yén nambahanana massa tangkal nalika tumuwuh bisa jadi lain alatan nyerep CO2 wungkul, tapi ogé ku ayana cai
Ti dinya lajeng digambarkeun réaksi dasar fotosintésis nepi ka ngahasilkeun dahareun (kawas glukosa)
Élmuwan modérn ngawangun dadasar pangaweruh ngeunaan fotosintésis tina para élmuwan nu kasebut tadi, antukna lajeng bolékér rusiah-rusiah kaélmuan séjénna
Ékspérimén munggaran nu ngabuktikeun yén oksigén nu dihasilkeun dina fotosintésis tutuwuhan héjo asalna tina cai dipilampah ku Robin Hill taun 1937 jeung 1939
Anjeunna némbongkeun yén isolat kloroplas ngaleupaskeun oksigén ku ayana agén pangréduksi teu alami kawas oksalat beusi, férisianida, atawa bénzoquinon sanggeus kasinaran
Réaksi Hill didadarkeun dina kasaruaan 2 H2O + 2 A &gt; (cahya, kloroplas) &gt; 2 AH2 + O2, A mangrupa panampa éléktron
Ieu nunjukkeun yén panampa éléktron diréduksi sahingga ngahasilkeun oksigén
Samuel Ruben jeung Martin Camen ngagunakeun isotop pikeun ngabuktikeun yén oksigén nu dihasilkeun dina fotosintésis asalna tina cai
Melvin Calvin jeung baladna, Benson, ngaruntuykeun hambalan-hambalan dina fase poék (bébas cahya) na fotosintésis, antukna katelah Daur Calvin
Élmuwan nu meunangkeun Hadiah Nobel, Rudolf Marcus, ngabolékérkeun fungsi jeung pentingna rantay transpor éléktron
Jalur métabolik nu aya dina fotosintésis:
""Plant" ngalih ka dieu
Pikeun kagunaan lian ti "Plant", tingali Plant (disambiguasi)" Dina biologi, tutuwuhan (pepelakan) nujul kana organisme nu kaasup kana Regnum Plantae
Di jerona ngawengku sakabéh tutuwuhan nu "berpembuluh", boh nu semu atawa nu sajati (lumut hate, lukut, papakuan jeung tutuwuhan sikian)
Dina sababaraha versi taksonomi tutuwuhan, alga héjo ogé diasupkeun kana karajaan ("regnum") ieu
Kacatet aya kurang leuwih 300.000 spesies "organisme" nu kawengku
Tutuwuhan mangrupa "organisme autotrof" nu ngamangpaatkeun "klorofil" minangka komponén anu ngarobah énérgi "foton" tina cahya panonpoe jadi énérgi kimiawi dina wangun gula
Prosés robah jeung pindahna ieu katelah "fotosintesis"
Istilah "asimilasi karbon" dipaké ogé keur prosés ieu alatan merlukeun karbon nu beunang tina CO2 bébas ti udara
ku sabab sipatna nu "autotrof", tutuwuhan nempatan posisi kahiji dina ranté aliran énérgi ngaliwatan "organisme" hirup (ranté kadaharan)
Tutuwuhan deukeut pisan jeung kahirupan manusa, sarta mibanda loba kagunaan anu penting dina kahirupan manusa
Tutuwuhan ngahasilkeun rupa-rupa kadaharan, oksigén anu kacida dibutuhkeun ku manusa
Rupa-rupa tutuwuhan anu hirup sacara alami, kitu deui tutuwuhan hasil "inovasi" anu dilakukeun ku manusa, ngajadikeun tutuwuhan leuwih loba deui wandana
Héjo (Basa Indonésia: "Hijau") mangrupa warna nu ilahar katempo di alam
Loba tutuwuhan katémbong héjo utamana ku sabab ayana sanyawa kimia nu katelah klorofil
Cahya srangéngé nu katempo ku urang ti Marcapada balukar ayana atmosfir jeung sababaraha hal lian sok katémbong héjo
Sinar héjo mibanda panjang gelombang 520-570 nm, mangrupa salah sahiji warna primér tambahan, komplemén magenta
Loba ogé seniman nu tetep ngagunakeun téori warna tradisional nu nganggap yén komplemén héjo mah beureum
Jalma nu lolong kana warna beureum-héjo mindeng bisa kénéh ngabédakeun antara dua warna ieu, tapi mun jeung warna séjén sok lieureun
Misalna warna héjo caang jeung konéng, héjo kolot jeung coklat
Aci atawa kanji mangrupa karbohidrat kompléks atawa mangrupa golongan "polisakarida" nu teu leyur na cai.. Aci nyaéta polimér karbohidrat nu dijieun tina loba unit glukosa nu digabungkeun maké beungketan "glikosidik" nu disebutna polimér
Polisakarida aci ieu téh diproduksi tina tutuwuhan nu gunana keur nyimpen énérgi
Karbohidrat nu paling umum nu aya dina wilangan gedé nyaéta saperti kentang, jagong, béas, gandum, sampeu, kawung jeung boléd
Aci (hususna aci jagong) dina papasakan dipaké salaku saos
Di industri, aci dipaké pikeun nyieun elém, kertas, jeung tékstil
Sacara biokimiawi, aci mangrupa gabungan dua "karbohidrat" polimérik (polisakarida) nu disebut "amilosa" jeung "amilopéktin", nu monomérna "unit" glukosa nu disambungkeun hulu ka buntut jadi tumbu alfa-1,4
Unit liniér ieu jadi "amilose"
"Amilose" lajeng ngagabung dina beungkeut alfa-1,6, ngabentuk struktur nyagak
Unit-unit nyagak ieu mangrupa "amilopéktin" na aci
Sacara struktural, aci ngabentuk ikatan polimér liniér, nu di mana ranté α-(1,4) ngabentuk kolom unit "glukosa" nu nyagak sacara teratur kana ranté α-(1,6)
Kandungan "amilosa" jeung amilopéktin tiap jinis sumber béda-béda
Pikeun conto, jagong luhung "amilosa" ngandung 85% "amilosa", sedengkeun aci "waxy corn" ngandung leuwih ti 99% "amilopéktin"
Fungsi utama aci dina tutuwuhan jeung sato (nu disebut glikogén téa), nyaéta salaku molekul simpenan/cadangan tanaga
Dina tutuwuhan, gula basajan nu kabeungkeut na molekul aci dina organ sélular husus disebut amiloplas
Aci teu leyur na cai, bisa direcah ku hidrolisis nu dikatalisan ku énzim nu disebut amilase, nu bisa megatkeun beungkeut glikosida antara komponén 'alfa-glukosa' na polisakarida aci
Manusa jeung sato lianna mibanda amilase, antukna bisa nyerna aci
Aci dicerna ngaliwatan prosés gampang: molekul aci direcah jadi komponén unit-unit gula basajan
Gula nu dihasilkeun laju diolah ku énzim lianna (misalna maltase) na awak urang, sarua jeung gula séjénna na asupan
Aci salaku bahan tuang
Aci téh aya dina bungbuahan, sisikian, jeung beubeutian
Bahan anu ilahar dipaké/diproduksi (sacara masal) ku masarakat di antarana tina jagong, kentang, béas, gandum, jeung sampeu
Katuangan Kulon nu tina aci (gandum) nyaéta roti
Di urang, aya katuangan tina aci nu populér pisan, nyaéta ciréng
Di rumah tangga
Kanji ("clothing starch" atawa "laundry starch") nyaéta cairan nu disiapkeun ku jalan nyampurkeun aci sayur na cai (digolakkeun), dipaké di "laundry" pakéan
Dina abad ka-19 jeung awal abad ka-20, kanji dipaké pikeun ngaheurasan &amp; ngalemesan kerah kaméja nalika diistrika
Di sagigireun kerahna jadi lemes ogé katempo nyiripit rapih, sacara praktis kanji téh ngajaga pakéan tetep bérésih, sabab késang/daki tina beuheung nu makéna ukur napel kana lapisan aci, gampang dibérésihanana
Ayana aci diuji maké leyuran iodin
Mun iodin dikeclakkeun kana "cairan" nu ngandung aci, warnana bakal robah jadi hideung, alatan asupna "ion iodin" ka jero kompléks "molekul" amilosa
Aci sato mangrupa ngaran lain pikeun "glikogén", teu sarua jeung aci biasa
Aci bisa dihidrolisis jadi karbohidrat nu leuwih basajan maké asam, rupa-rupa énzim, atawa kombinasi ti dua éta
Konversina biasana diukur ku ékivalén dékstrosa ("dextrose equivalent", DE), nyaéta fraksi beungkeut glikosida na aci nu geus pegat
Produk pangan nu dijieun ku cara ieu di antarana
Selulosa (C6H10O5)n nyaéta karbohidrat polimér polisakarida rantay panjang béta-glukosa
Selulosa ngawangun komponén struktural utama dina tutuwuhan nu teu bisa dicerna ku manusa
Sajarah jeung larapan
Selulosa mangrupa bahan ilahar na dinding sél tutuwuhan, munggaran kacatet taun 1838
Dina wujud ampir murni, selulosa alami ukur aya dina serat kapas; ari dina lolobana tutuwuhan mah pacampur jeung lignin sarta hémiselulosa
Selulosa mangrupa biomassa panglobana (Crawford, R. L. 1981
Lignin biodegradation and transformation, John Wiley and Sons, New York)
Selulosa, hususna "cotton linters", dipaké dina industri nitroselulosa, nu baheula dipaké pikeun mesiu tanpa haseup
Sababaraha sasatoan, hususna ruminan (sato nu "ngamamah biak") jeung rinyuh, bisa nyerna selulosa ku ayana mikroorganisme simbiotik - tempo métanogén
Selulosa diolah pikeun nyieun selofan jeung rayon, kabéhdieunakeun Modal, tékstil nu diturunkeun tina selulosa "beechwood"
Selulosa ogé dipaké di laboratorium salaku substrat bentuk padet dina kromatografi lapis ipis
Selulosa mangrupa bahan dasar utama kertas
Monomér selulosa (béta-glukosa) ditumbukeun ngaliwatan beungkeut glikosida 1,4
Na "mikrofibril", gugus-gugus hidroksidana ngawangun beungkeut hidrogén antara hiji jeung nu lianna, sahingga rantayna pageuh
Kakuatan ieu penting pikeun pinding sél, nu nganyam matriks karbohidrat, sahingga tutuwuganana heuras
Dina bahan selulosa, bagian nu teu leyur na natrium hidroksida (NaOH) 17.5% nu hawana 20 °C disebut "Selulosa Alfa", nu mangrupa selulosa nu sabenerna; bagian nu leyur lajeng ngendap nalika diasamkeun disebutna "Selulosa Béta", sedengkeun bagian nu leyur tapi teu ngendap disebut "Selulosa Gama"
"crackers") nyaéta salah sahiji jenis kadaharan jajanan ("snacks")
Najan kitu, di sababaraha wewengkon, utamana di Tatar Sunda, kurupuk biasa dijadikeun batur dahar, boh dahar sangu atawa dahareun "beurat" séjénna (hucap, baso, loték, jsb.)
Bahan dasar kurupuk biasana sabangsaning tipung nu diadon jeung cai tur bungbu atawa rasa nu dipikahayang nepi ka dalit, diseupan, tuluy ditiiskeun
Bahan satengah jadi ieu tuluy dipotongan atawa dicitak sakumaha bentuk nu dipikahayang (buleud, rungga-renggi, atawa kotak), digaringkeun pikeun engkéna digoréng maké lisah kalapa atawa disangray
Sababaraha jenis kurupuk nu loma aya di Tatar Sunda di antarana: Kurupuk lianna
Sababaraha kadaharan ieu bisa digolongkeun kana golongan kurupuk, sok sanajan sabagéan di antarana kadang-kadang disebut kiripik atawa cukup diistilahkeun gogoréngan
Ieu daptar istilah téhnologi informasi téh mangrupa hasil narjamahkeun sarta nyurupkeun ma'na tina istilah basa Inggrisna Z
Sambel mangrupa deungeun/réncang sangu tradisional masarakat Malayu (kayaning di Indonésia, Malaysia, Singapura) dina wujud kawas saos anu eusina salawasna maké céngék atawa cabé, antukna rasana condong kana lada
Bentuk saos ieu dihasilkeun tina cara nyieunna, nyaéta ku jalan diréndos dina coét, maké mutu
Gumantung kana bahan jeung cara nyieunna, nya sambel téh aya sababaraha rupa
Di masarakat Sunda, aya sababaraha rupa sambel, di antarana
Daptar jejer statistis
Kaulinan Urang Lembur Atawa Kakawihan Barudak (Kenging Ganjar Kurnia) Ngahaja dijudulan maké « atawa », sabab asa acan aya kasapogodosan ngeunaan istilah
Lamun disebut kaulinan, kapan loba ogé kaulinan anu séjén saperti panggal, sérmen, galah, ucing sumput, jsb, ; pon kitu deui lamun dijudulan kakawihan wungkul, loba ogé kakawihan anu séjénna
Tapi palebah kakawihan anu ieu mah rada khas, sabab lamun ditilik-di antarana aya hubungan antara kaulinan jeung kakawihan
ku kituna, judul ana rada pas mah sigana kaulinan budak lembur anu dikawihan (sok sanajan kanyataanana teu kabéh kakawihan aya kauliananana)
Tapi pikeun arguméntasi mah, kakawihan ogé bisa dianggap kaulinan
Istilah kaulinan urang lembur ogé sigana mah anyar (pertengahan taun genep puluhan), sabada ieu « kaulinan » dibawa ka panggung (dijadikeun tongtonan) utamana ku Departemen Kesenian Unpad (aya ogé anu nyebutkeun digali ku Studiklub Téater Bandung/STB) ogé ku Damas
Naon anu ditulis di handap ieu, sagemblengna hasil tina ingetan, hasil nengetan para senior di Depkes Unpad manggung (teu kingsi prak sorangan) dina pertengahan taun tujuh puluhan
Biasana lamun aya acara di Unpad atawa di Fakultas Pertanian, sok sanajan geus pada lalulus, arinyana sok kaul
Nya dina kasempetan éta sok pareng merhatikeun (bari jeung teu kungsi dicatet)
Ku kituna lamun loba kekecapan anu salah ; katambah lamun ditilik-ditilik dina éta kakawihan téh loba ogé kekecapan anu teu jelas pihartieunana, neda dihapunten
Atuh ka anu uninga, aya kasempetan pikeun ngoréksi atawa ngoméan
Saenyana lamun aya anu leukeun mah, tiasa dicék deui ka aranjeunna anu kungsi manggungkeun ieu kaulinan urang lembur, diantawisna ka kang Ekik Barkah, kang Oman, kang Epih, kang Ia, kang Abdurachman, kang Zahir Zahri
Sadaya kakawihan téh euweuh judulan, minangka anu disebut judul téh nyaéta baris kahiji tina lagu
Interpretasi Neuleuman eusi rumpaka, aya sababaraha hala nu narik pikeun bisa diinterpretasi : 1
Kakawihan mangrupa alat anu digunakeun ku masyarakat, sangkan naon anu aya dina gerentes haténa teu kaharti ku batur anu aya di luar komunitasna (bahasa sandi)
Contona, lagu ambil-ambilan bisa jadi aya patula-patalina jeung kondisi urang Sunda harita anu rék dijadikeun kuli (meureun dijjieunna dina jaman penjajahan) ; nu matak basa aya anu rék diambil, dijieun manrupa-rpa alesan
Lagu ieu téh cenah dijieun dina mangsa tatar Sunda diserang ku Mataram
Lagu « jaleuleu ja » aya anu nyurahan siga kieu : "Jaleuleu ja " ( aya Jawa) "Atulak tu ja éman - gog" (Nitah ka pikeun Eman lamun aya Jawa kudu nyadiakeun tulak (keur panakol) sarta nagog – pasang kuda-kuda, hartina kudu siap-siap) "Seureuh leuweung - bay" (seureuh leuweung téh biasa ogé disebut gebay, bentukna siga taméng – ku kituna lamun aya Jawa, salian
ku kituna lamun aya Jawa, salian ti kudu siap téh – nagog – téa, ogé nyiapkeun taméng) "Jambé kolot - bug" (jambé kolot téh di Sunda mah disebut jebug – jadi lamun musuh datang – kudu digebug) "Ucing katinggang songsong - Ngék" (ngagebugna nepi ka siga ucing katinggang songsong – ngék ……………….)
Lagu ieu nyaritakeun masyarakat di hiji wilayah anu sahéng (Ayang-ayang gung Gung goongna ramé) nyaritakeun kalakuan pamingpinna nyaéta ménak Wastanu nu jadi wadana
Pangna diaromongkeun téh ku sabab kalakuanana olo-olo (naha manéh kitu – tukang olo-olo), giruk—ruket (ngabalad jeung kumpeni)
Tujuanana mah taya lian sangkan bisa naék pangkat – sanajan bari jeung (kalakuan kitu téh) goréng
Ninggali wadana anu kitu petana, saenyana rahayat ngaharepkeun dalem – tapi dalem ogé sarua misleukna (lNgantos kang jeung dalem, Lempa lempi lempong, Ngadu pipi jeung nu ompong) Ngeunaan jalan ka batawi ngemplong bisa dihartikeun yén pamingpin jaman baheula ogé leuwih oriéntasi ka luhur alias ka batawi
"Ningningnang – ningnang dot em dot blem."
Ieu gé nyaritakeun kalakuan dalem anu misleuk, ari dongkap ka hiji wilayah sok dipapag ku bajidoran, ti dinya teras tutunjuk « kembang malati »
Kalakuan saperti kitu ku masyarakat disarebutna « adu gandék raja belang « "Néng nang néng prak."
Lagu ieu mah ngagambarkeun kuwu pedit kariaan (sigana juragan kuwu téh janggotan kawas embé)
Susuguhna ogé kapan lauk bilatung, kéjona – kéjo gandrung
Lamun kalakuan kuwu, wadana, dalem saperti anu disebutkeun di luhur, tong anéh lamun rahayatna malarat
Bayangkeun waé, sarubak-rubakna/sapanjang-panjangna buntut lutung, tuluy dikenyang-kenyang barudak, mangkaning salawé widak
Ceuk bahasa ayeuna mah kaayaan kitu téh ngagambarkeun silih bagi kamiskinan (shared poverty)
Lagu ieu siganana nyaritakeun mata-mata anu nyamur jadi tukang oncom
Disebut mata-mata téh sabab sok « comél ka nu gélo » (bisa jadi pamaréntahan walanda atawa jepang, ku kituna lamun aya tukang oncom ngaliwat, rahayat kudu ati-ati ngomong (trung-trung-trung kohkol alarm)
"Pacublek cublek uang," ngajakan rahayat pikeun motong « kerbau péndék » (Jepang) jeung motong « kerbau tinggi »(walanda) ; sedengkeun anu tinggina jemblang-jemblung mah taya lian tentara Gurkha
Lamun analisa di luhur bener, kakawihan téh bisa jadi dijieunna patula-patali jeung hiji kajadian (aya faktor waktu)
Contona, jaleuleu dikira-kira jaman Dipati Ukur, Ehon berod dijieun dina jaman penjajahan, nya kitu ogé ayang-ayang gung
Tina lalaguan ogé, urang bisa ninggali kalakuan bangsa Cina dina jaman penjajahan
Kapan waktu si Roji meuli paku, ku babah teu dibéré, malahan pokna téh mata sia
Palebah dieu urang ogé bisa ngakurkeun jeung sajarah, utamana posisi Cina dina Jepang anu sigana mah meunang posisi khusus (dai nippon nu kawasa)
Ngaramalkeun ka hareup
Waktu Sukarno tibeubeut tina kalunguhanana, anu kababawa téh lain ngan ukur manéhna, tapi ogé anték-antékna
Ninggali kaayaan kieu aya nu nyarita, cenah « oray bungka » – baca Bung Karno téh jadi kanyataan, kabéh anu nutur-nutur (dipandeuri) Bung Karno kalaut
Dina lagu éhon bérod, bangbang kalima – lima gobang, santri maan dodol katinggali padalisan anu tungtung dijadikeun padalisan anyar
Kaulinan dina hiji kaayaan, contona dina ojok-ojok uang – aung, ojok ata iti
Heureuy biasa, saperti dina pérépét jeung kol , cingcangkeling, disurung ungkug-ungkugan (bulu irung digelungan, bulu kéléh dilélépét) Panutup Catur Analisa di luhur éstuning dipapantes
Dina sababaraha hal ngan saukur interpretasi, leres jeung henteu na mah kedah digali ku ahlina (sanés pagawéan insinyur pertanian sapertos pribados)
Tapi kalah kumaha ogé ieu téh kabeungharan urang sunda
Ambil - Ambilan
Ambil ambilan turugtug hayam samantu euweuh nu diambil kabéh gé budak pahatu Pahatu gé bae' purah nutu purah ngéjo purah ngasakan baligo purah calik dina lampit purah tunggu pipir leuit nyerieun sukuna kacugak ku kaliagé aya ubarna urat guling sampurnage tigunting nyocolan dage geura dahar sangu bodas béasna meunang ngahidas lauk cai meunang mais angeun taleus pencok hiris "Jaleuleuja" "Tulak tu ja éman" "gog"
"Jaleuleuja" "Tulak tu ja éman" "gog" "Seureuh beureum" "beuy" Embé kacang "bay" "Ucing kadempét songsong" "ngék ngék bréng" Dongdang Mayang
Pamikul adeg-adeg Bujang lanjang ti kidul sing araced Truk truk brung
Truk truk brung Truk tru brak Buntut lutung panjang rubak Dikenyang-kenyang barudak Barudak salawé widak Nyéd eng – nyed eng Nyed nyed eng Nyed- nyed eng IV.. Ningningnang-ningnang Dot em dot blem Dalem sumping dor bajidor Tutunjuk kembang malati Laole ole obong Terongna ting belenong Ngadu pipi jeung nu ompong Adu riri silih pinyong ( ?)
Inyong-inyong mas muria Adu gandék raja belang V.. Néngnang néng prak Térélék embé janggotan Pa kuwu kariaan Laukna lauk bilatung Kéjona kéjo gandrung Trangtrung bedog buntung Trungtrang bedog rompang Hét hét embé janggotan Kélék monyét héhéotan Badubanglpak dug blem VI.. Pacublek-cublek uang Uangnya manggulenténg Butata – butiti Padati wara – wiri Tangsi nona Tangsi tuan Ka teluk bungbung Pok érah (2x) Si Sidin mau
Pok érah (2x) Si Sidin mau kawin Potong kerbau péndék Potong kerbau tinggi Tingginya jemblang – jemblung Ta eem Ta eem Ta em – ta em – ta em VII.. Sakentrung – sakentrung Paré hawara di huma Ditutuna lisung kai (pondok ?)
Trung dung trung dung éng (2x) Sakentrung taligung Pécik pécang Tété tulak Tété wondo Dalem surak raja sono Kalisanga domblé Kacang diraraweuy Tembus kénéh Dodol sana, dodol sini Cir kuciplek, doli doéng IX.. Endeuk-eundeukan lagoni Meunang peucang sahiji Leupas deui ku nini Beunang deui ku aki Leupas deui ku ninina nini nini Beunang deui ku akina aki-aki Leupas deui ku ninina ninina ninina nini
deui ku ninina ninina ninina nini nini Beunang deui ku akina akina akina akina aki-aki Leupas deui ku ninina ninina ninina ninina ninina ninina nini nini Beunang deui ku akina akina akina akina akina akina akina akina aki-aki Pérépét Jengkol
"Pérépét jengkol jajahean" "Kadempet kohkol jejeretean" "Eh jaja eh jaja eh jaja eh jaja" XI.. Ehon bérod (3x) Roda sapi buntung Tunggir hayam bikang Kangkung sisi gawir Wira dagang oncom Comél ka nu gélo Lodong kosong ngentrung Trung trung trung kohkol alarm XII
Santri maan dodol Doléwak nincak waduk Duka waduk saha Haneut kénéh pisan (balik deui kana santri maan dodol kitu jeung kitu waé bulak balik) XIII
Bubulaoan Si semar maling gunting Guntingna kabulaoan Ta eem te eem Sidakep bari balem Ojok – ojok uang aung Ngarorojok nu disaung Ojok-ojok undar andur Ngarojok nu keur tandur Ojok-ojok umbet-ambét Ngarojok nu ngarambét Ojok-ojok uat-aut Ngarojok nu dibuat Ojok – ojok ata utu Ngarorojok nu keur nutu Ojok-ojok unggang anggéng Ngarojok nu keur nonggéng Ojok-ojok ucad aced Ngorojok nu aced-acedan Oray-orayan luar léor
Ngorojok nu aced-acedan Oray-orayan luar léor mapay sawah Entong ka sawah paréna keur sedeng beukah Oray-orayan luar léor mapay kebon Entong ka kebon loba barudak keur ngangon Mending ge teuleum Di leuwi loba nu mandi Saha anu mandi Anu mandina pandeuri ri.. ri.. rii Oray - Orayan
"Hok..hok..hok..." Bubur beureum Sabrang wétan Kurawed angked Blep Si roji meuli paku Ku babah teu dibéré Pokna mata sia Dai nippon nu kawasa Cingcangkeling
Cingcangkeling manuk cingkleung cindeten Blos ka kolong bapa satar buleneng Ayang-ayang gung Gung goongna ramé Ménak Ki Wastanu Nu jadi wadana Naha manéh kitu Tukang olo-olo Loba anu giruk Ruket jeung Kumpeni Niat jadi pangkat Katon kagoréngan Ngantos Kangjeng Dalem Lempa lempi lempong Ngadu pipi jeung nu ompong Jalan ka Batawi ngemplong Nini-nini asup ka kolong Disurung ungkug-ungkugan Diséréd jéjérétéan Bulu irung digelungan Bulu
Diséréd jéjérétéan Bulu irung digelungan Bulu kélék dilélépét Bang kalima lima gobang (bang) Bangkong luncat ka sawah (wah) Wahéy tukang bajigur (gur) Guru sakola désa (sa) Saban poé ngajar (jar) Jarum paranti ngaput (put) Putri nu gareulis (lis) Lisung kadupak halu (lu) Luhur kapal udara (ra) Ragrag di Jakarta (ta) Taun tujuh hiji (ji) Haji rék ka Mekkah (kah) Kahar tujuh rébu (bu) Buah
(kah) Kahar tujuh rébu (bu) Buah meunang ngala (la) Lauk meunang nyobék (bék) Béker meunang muter (ter) Terus ka Cikampék (pék) Pékna dagang kalam (lam) Lampu eujeung damar (mar) Mari kuéh hoho (ho) Hotél panglédangan (ngan) Ngantos Kangjeng Dalem (lem) Lempa lempi lempong Ngadu pipi jeung nu ompong XXIII
Kalongking (2x) Bapa sia Utah ngising Cecewok dina pependil Sasalimpetan Jajahan aing nu panjang (hey
Saha nu panjang Aki numpak kuda heheotan Sursér sursér Amis cau Amis kembang Hileud sita Tarungambang Yéy iyéy Tai manukan Yéy iyéy Tai manukan Prang pring, prang pring salumprang salampring Sabulu bulu gading si gading ka Sunda perang pur kuntul engkang-engkang munding ngabongkar kandang salewek sadugel cindel heug, heug caringin runtuh heug, heug caringin runtuh dorokdok gubrag +pung puyuh/ angél angél pérah jambé/ torolong
puyuh/ angél angél pérah jambé/ torolong hayam kakolong suku si jaéni nilep sabeulah...(upami teu lepat mah kitu) Cang ucang anggé Mulung muncang ka paranjé Digogog ku anjing gedé Anjing gedé nu Pa Lebé Ari gog gog cungunguuuung Mauung Héh héh héhéotan Bulu kélék jambréosan Nini-nini dagang ketan Teu payu dicarékan Trang-trang koléntrang si londok paéh nundutan tikusruk kana durukan mesat gobang kabuyutan Trang-trang koléntrang
durukan mesat gobang kabuyutan Trang-trang koléntrang sianggar nyingkah sing anggah jeung gancang muntahkeun bulan caang bulan didurukan Trang-trang koléntrang si nini urang tulungan imahna téh kapoékan bulan tempur nabrak siang Paciwit ciwit lutung Si Lutung pindah ka luhur
Burokan mangrupa seni helaran nu populér pisan di Cirebon
Ceuk para senimanna (utamana di Désa Pakusamben, Kacamatan Babakan, Kabupatén Cirebon), burokan ieu mimiti aya kira taun 1934, nalika saurang warga Désa Kalimaro, Kacamatan Babakan, nu ngaranna Kalil nyieun hiji kréasi anyar seni Badawang (bonéka baradag) nyaéta mangrupa Kuda Hiber Buroq
Ceuk cenah kitu téh dumasar carita rayat di masarakat Islam ngeunaan lalampahan Isro Mi’roj Nabi Muhammad s.a.w
ti Masjidil Haram ka Masjidil Aqsha kalawan tunggang sato kawas kuda jangjangan nu disebut Buroq
Di sagigireun éta, tina sababaraha kasaksian urang Cirebon, Buroq ieu téh mindeng kapanggih ogé dina rupa lukisan kaca di sababaraha wangunan di Cirebon
Lukisan kaca ieu mangrupa kuda sembrani (jangjangan, bandingkeun jeung pégasus na mitologi Kulon) nu beungeutna putri geulis cahayaan
Jadi, urang Cirebon geus teu ahéng dina masalah dedegan Buroq mah
Kalil kalawan motékar lajeng nyiptakeun Badawang anyar nu dingaranan Buroq, sedengkeun kasenianana dingaranan seni Genjring Buroq
Parabot pintonan nu dipaké di antarana sapasang bonéka buroq nu biasa dimaénkeun ku opat urang (dua di hareup, dua di tukang), sababaraha bonéka (badawang) bentuk sato: gajah, monyét, macan, kuda, jeung mindeng ogé diramékeun ku badut
Alat musik nu ngiringkeun Burokan biasana aya sababaraha rupa: tilu dogdog (badag, sedeng, leutik), opat genjring, hiji simbal, organ, gitar, gitar melodi, kromong, suling, jeung kecrék
Laguna dibawakeun ku panyanyi lalaki jeung wanoja, kalan-kalan giliran gumantung kana laguna
Pintonan Burokan biasana dipaké dina sababaraha kariaan, kayaning hajat khataman, sunatan, kawin, marhabaan, jsb
Prakna biasa lumangsung ti isuk-isuk ngurilingan kampung sabudeureun tempat kariaan
Ari badawang lian ti Buroq, di antarana aya bonéka gajah, macan, jld, nu saméméhna geus disadiakeun sasajén lengkep salaku saratna
Lajeng lulugu rombongan mariksa sadaya kalengkepan pintonan bari maca do'a
Pintonan dimimitian ku tatabeuhan, lajeng usik dibarengan ku tembang Asroqol (solawat Nabi jeung Barzanji)
Rombongan pintonan kakara maju sanggeus masarakat ngumpul, nu beuki lila beuki ramé sabab masarakat bisa milu aub ngareuah-reuah
Ari dina acara sunatan, budak nu disunatan ditumpakkeun kana Buroq bari maké papakéan lengkep disenangkeun, sedengkeun barudak nu hayang tumpak bonéka-bonéka lianna disina mayar antara Rp
Nalika diarak, lalaguanana robah-robah, teu wungkul Asroqol, kaasup lagu tarling, dangdut, jaipong, kawas "Limang Taun", "Sego Jamblang", "Jam Siji Bengi", "Sandal Barepan", "Garet Bumi", "Sepayung Loroan", "Kacang Asin", "Tilil Kombinasi", malah lagu-lagu nu keur populér kayaning "Pemuda Idaman", "Melati", "Mimpi Buruk", "Goyang Dombrét", jrrdl
Sapanjang pintonan Burokan, nu matak ngirut mah tetep bonéka Buroq, sabab panggeulisna jeung polah para pangiringna nu pikaresepeun
Nepi ka kiwari, opat generasi ti Kalil, seni Genjring Buroq beuki dipikaresep ku masarakat, malah sumebar ka luar Cirebon, kayaning Losari, Cirebon, Brebes, Banjarharja, Karangsuwung, Ciledug, Kuningan, jeung Indramayu
Nu onjoy kiwari nyaéta Genjring Burok Gita Remaja ti Désa Pakusamben nu dipingpin ku Mustofa (lain turunan Kalil) ti 1969
Ajén nu aya dina satukangeun seni burokan ieu, di antarana:
Ari komunikasi antarpersona atawa komunikasi antarpribnadi téh nyaéta hiji bentuk komunikasi anu ngalibatkeun paling saeutik dua jelema
Tapi lain jumlah jelema anu milu dina prosés komunikasina anu penting mah
Tapi suasana komunikasina
Lamu nu komunikasi téh masing-masing wawuh tur akrab, nyaéta disebut komunikasi antarpersona
Dina kimia, istilah uyah (, ) dipaké pikeun sanyawa ionik nu diwangun ku kation nu muatanana positif jeung anion nu muatanana négatif, antukna ngahasilkeun sanyawa nu muatanana nétral
Ion-ion ieu sipatna bisa anorganik (Cl-) bisa ogé organik (CH3-COO-), bisa monoatomik (F-) bisa ogé ion poliatomik (SO42-)
Leyuran uyah na cai disebut éléktrolit, nu bisa ngalirkeun listrik
Ion Zwitter mangrupa uyah nu ngandung hiji puseur anionik jeung hiji puseur kationik sakaligus dina molekulna, contona nyaéta asam amino, rupa-rupa métabolit, péptida, jeung protéin
Campuran rupa-rupa ion na leyuran kawas dina sitoplasma sél, getih, urin, jeung cai mineral biasana teu ngabentuk uyah nu tangtu mun nguap caina, antukna kandungan uyahna disebutkeun dina wujud ion-ionna
Uyah biasana kristal padet nu mibanda titik lééh luhur
Tapi, aya ogé uyah nu cair dina hawa biasa, ilahar disebut cairan ionik
Uyah anorganik biasana mibanda kateuasan jeung komprésibilitas nu handap, sarupa jeung uyah méja
Uyah bisa boga kelir herang jeung transparan (natrium klorida), "opaque" (titanium dioksida), bisa ogé métalik (beusi disulfida)
Uyah mibanda rupa-rupa kelir, malah sadayana gé aya, misalna konéng (natrium kromat), oranyeu (natrium dikromat), beureum (raksa sulfida), "bungur ngora" (kobalt diklorida héksahidrat), bulao/biru (tambaga sulfat péntahidrat, beusi héksasianoférat), héjo (nikel oksida), teu warnaan (magnésium sulfat), bodas (titanium dioksida), jeung hideung (mangan dioksida)
lolobana mineral jeung pigmén anorganik, ogé pawarna ("dye") organik sintétik mangrupa uyah
Uyah ogé bisa méré lima rasa dasar, misalna asim (natrium klorida), amis (lead diacetate), haseum (potassium bitartarat), pait (magnésium sulfat), jeung gurih (pécin/MSG)
Uyah murni mah euweuh bauan, sedengkeun uyah nu teu murni bisa nimbulkeun bau haseum (misalna asétat kawas asam asétat (cuka), sianida kawas hidrogén sianida (almond)) atawa haseum (misalna uyah amonium kawas amonia)
Ngaran hiji uyah dimimitian ku ngaran kationna (misalna "natrium" atawa "amonium") dituturkeun ku ngaran anionna (misalna "klorida" atawa "asétat")
Uyah mindeng ditunjukkeun ku ukur nyebutkeun ngaran kationna (misalna "uyah natrium" atawa "uyah amonium") atawa ngaran anionna (misalna "klorida" atawa "asétat")
Kation nu ilahar ngabentuk uyah, di antarana Anion nu ilahar ngabentuk uyah (katut ngaran asam indungna dina jero kurung), di antarana Formasi
Uyah dihasilkeun tina réaksi kimia antara Uyah bisa ogé dihasilkeun nalika rupa-rupa leyuran uyah dicampurkeun, antukna ion-ionna ngagabung ngabentuk uyah anyar nu teu leyur jeung ngendap
Rusdi jeung Misnem mangrupa judul hiji bacaan barudak Sunda, karangan R. Jayadireja jeung A. C. Deenik
Citakan munggaran buku ieu euweuh catetan taunna, sedengkeun édisi kaduana medal taun 1913, kalawan eusi nu béda di sababaraha tempat
"Rusdi" jeung "Misnem" mangrupa dua tokoh utama dina éta carita, lanceuk-adi sajodo
Réaksi asam-basa hartina réaksi kimia antara asam jeung basa
Téori umum asam-basa
Definisi ilmiah munggaran diajukeun ku kimiawan Prancis, Antoine Lavoisier
ku sabab pangaweruh Lavoisier ngeunaan asam kuat mah utamana ngeunaan asam-oksi, nu condong ngandung atom puseur nu status oksidasina luhung dikuriling oksigén, kayaning HNO3 jeung H2SO4, jeung ku sabab anjeunna mah teu pati awas kana komposisi asam hidrohalat nu sabenerna (HCl, HBr, jeung HI), anjeunna ngahartikeun asam dina jihat kandungan "oksigén"na, which in fact he named from Greek words méaning "acid-former"
When the elements chlorine, bromine, and iodine were identified and the absence of oxygen in the hydrohalic acids was established by Sir Humphry Davy in 1810, this definition had to be rejected
Svante Arrhenius menyediakan definisi modérn munggaran ngeunaan asam jeung basa ditahun1884
Dina cai, lumangsung prosés disosiasi: H2O → H+ + OH- Sanyawa nu ngabalukarkeun ngaronjatna kadar H+ sarta nurunkeun kadar OH- disebut asam, mun sabalikna, disebut basa
Asam Arrhenius, mun ngalaman disosiasi na cai, bakal ngahasilkeun ion hidrogén nu muatanana positif jeung ion lawanna nu négatif
Basa Arrhenius, mun ngalaman disosiasi na cai, bakal ngahasilkeun ion hidroksida nu muatanana négatif jeung ion lawanna
Ion positif ti hiji basa bisa ngahasilkeun uyah jeung ion négatif ti hiji asam
Pikeun conto, dua mol basa natrium hidroksida (NaOH) bisa ngagabung jeung sa-mol asam sulfat (H2SO4) ngahasilkeun dua mol cai jeung sa-mol natrium sulfat
2NaOH + H2SO4 → 2H2O + Na2SO4 Definisi proton (Brønsted-Lowry)
Definisi Brønsted-Lowry, dirumuskeun sacara mandiri ku masing-masing Johannes Nicolaus Brønsted jeung Martin Lowry taun 1923, revolves around an acid's ability to donate protons (H+) to another compound, called a base, in a chemical réaction
Basa hartina akséptor proton
Dina réaksi asam-basa Brønsted-Lowry, aya kompetisi antara dua basa marebutkeun hiji proton, antukna mun X jeung Y mangrupa dua spésiés, bakal lumangsung kasatimbangan HX + Y- ↔ HY + X- Boh HX jeung HY duanana mangrupa asam Brønsted-Lowry; boh X- jeung Y- duanana mangrupa basa Brønsted-Lowry
Mun réaksina leuwih loba lumangsung ka kénca, HY mangrupa asam nu leuwih kuat, sedengkeun X- basa nu leuwih kuat; mun réaksina géséh ka katuhu, mangka HX asam leuwih kuat, sedengkeun Y- basa leuwih kuat
It may be more intuitive to define the stronger of two acids as the one which réacts more completely with a common base
The following shows that this definition gives the same result
Compare the réactions of the two acids HX and HY with the same base Z- (in a mixture containing all these species): HX + Z- ↔ HZ + X- HY + Z- ↔ HZ + Y- If these réactions have equilibrium constants KX and KY respectively, then: [X-][HZ] / [HX][Z-]=KX [Y-][HZ] / [HY][Z-]=KY and hence (dividing): [X-][HY] / [HX][Y-] = KX / KY Given
[HX][Y-] = KX / KY Given that this last quantity is the equilibrium constant for the above réaction, the réaction will tend to the right if KX / KY &gt; 1, in other words if HX is a stronger acid than HY under this definition, and "vice versa"
Acids and bases in the Brønsted-Lowry system occur in conjugate pairs; in the réaction HX → H+ + X- HX is called the conjugate acid of the base X-, and X- is called the conjugate base of the acid HX
Some compounds, like water, can act either as an acid or a base, and are called amphoteric compounds
Stronger acids typically oxidize metals, forming salts and reléasing hydrogen
See pH for a méasure of proton concentration frequently used for méasuring acidity and alkalinity using this definition
For a list of conjugate acid-base pairs, see conjugate acid
This definition is based on a generalization of the éarlier Arrhenius definition
If we consider a solvent which can be dissociated into a positive species X and a negative species Y: XY ↔ X+ + Y- or 2XY ↔ X2Y+ + Y- or 2XY ↔ X+ + XY2- a compound causing an incréase in X+ (or X2Y+) and a decréase in Y- (or XY2-) is an acid and one causing the reverse is a base
For example in liquid sulfur dioxide (SO2), thionyl compounds (formally supplying SO2+) behave as acids, and sulfites (supplying SO32-) behave as bases
In this more general sense, aprotic compounds (those which do not donate protons), can still réact with bases, and the terms "acid" and "base" can still be used for réactions in aprotic or non-aquéous environments
Definisi éléktronik (Lewis)
The more general definition offered by Lewis in 1923 (the same yéar as the Brønsted-Lowry definition) describes the réactivity of an acid in terms of its ability to accept a pair of electrons from a base, defined as an electron-pair donor
In general, an acid réacts with a base by forming a new covalent bond utilizing an empty orbital of the acid to share the extra electron pair of the base
That is an acid-base réaction is the combination of HOMO from base and LUMO from acid to form a stable bonding molecular orbital
The Lewis definition is one of the most broad definitions and is necessary for an understanding of acid-base réaction, although the Brønsted-Lowry definition is sufficient and more practical for most cases in everyday use
Téori asam-basa lianna
The most general definition is that of the Russian chemist Usanovich, and can basically be summarized as defining an acid as anything that accepts negative species or donates positive ones, and a base as the reverse
This tends to overlap the concept of redox (oxidation-reduction), and so is not highly favored by chemists
This is because redox réactions focus more on physical electron transfer processes, rather than bond making/bond bréaking processes, although the distinction between these two processes is somewhat ambiguous
Galuh mangrupa hiji karajaan Sunda di pulo Jawa, nu wilayahna antara walungan Citarum di beulah kulon sarta Cipamali di beulah wétan
Karajaan ieu mangrupa panerus Kendan, bawahan Tarumanagara
Carita ngeunaan Galuh aya dina "Carita Parahiyangan", naskah Sunda nu dijieun kira abad ka-16
Dina éta naskah, carita ngeunaan Galuh téh dimimitian ti mangsa Rahiyangta ri Medangjati nu ngarajaresi salila lima welas taun
Salajéngna, kakawasaan ieu diwariskeun ka putrana di Galuh, Sang Wretikandayun
Nalika Linggawarman, raja Tarumanagara nu ngawasa ti taun 666 M pupus (669), kakawasaan Tarumanagara ragrag ka Tarusbawa, minantuna ti Sundapura, salasahiji wilayah bawahan Tarumanagara
Ku sabab Tarubawa mindahkeun kakawasaan Tarumanagara ka Sundapura, pihak Galuh, dipingpin ku Wretikandayun (ngawasa ti taun 612), milih ngadeg salaku karajaan mandiri
Anapon pikeun babagi wilayah, Galuh jeung Sunda sapuk ngajadikeun walungan Citarum salaku watesna
Wretikandayun boga tilu putra lalaki: Rahiyang Sempakwaja (jadi resiguru di Galunggung), Rahiyang Kidul (jadi resi di Denuh), jeung Rahiyang Mandiminyak
Sanggeus ngawasa Galuh salila salapan puluh taun (612-702), Wretikandayun disilih ku Rahiyang Mandiminyak, putrana anu bungsu, sabab dua lanceukna jadi resiguru
Ti Nay Pwahaci Rababu, Sempakwaja gaduh dua putra: Demunawan jeung Purbasora
Alatan kagoda ku kageulisan dahuanana, Mandiminyak nepi ka kaséréd kana lampah nirca, nu ngalahirkeun Séna (atawa Sang Salah)
Sedengkeun ti istrina, Déwi Parwati, putra Ratu Sima jeung Raja Kartikeyasingha, Mandiminyak gaduh putra istri nu ngaranna Sannaha
Sannaha jeung Séna ieu lajéng nikah, sarta gaduh putra nu dingaranan Rakryan Jambri (atawa katelah Sanjaya)
Kakawasaan Galuh nu diwariskeun ka Mandiminyak (702-709), lajéng diteruskeun ku Séna
ku sabab ngarasa boga hak mahkota ti Sempakwaja, Demunawan jeung Purbasora ngarebut kakawasaan Galuh ti Séna (taun 716)
Alatan kausir, Séna jeung kulawargana lajeung ngungsi ka Marapi di beulah wétan, lajéng nikah ka Déwi Citrakirana, putra Sang Resi Padmahariwangsa, raja Indraprahasta
Kabupaten Galuh Ciamis, Kajayaan Jaman Kangjeng Prebu.. Bupati Galuh anu kagenepwelas ieu téh komarana mancur, jenengan nyambuangkeun wawangi arum, lantaran Kangjeng Prebu kagungan elmu linuhung, Bupati munggaran anu tiasa ngaos aksara laten
Marentah adil palamarta, wedi asih ka rahayat
Opatpuluhtujuh taun lamina Raden Aduipati Aria Kusumadiningrat ngaheuyeuk dayeuh Galuh Ciamis (1839-1886) Pamarentah kolonial harita keur meujeuhna ngagedérkeun Tanam Paksa téa
Saenyana ari di tatar Priangan mah ti taun 1677 ogé geus dilaksanakeun anu disebut Préangerstelsel atawa sistim Priangan anu tumali jeung komoditi kopi teh
Tepi ka ayeuna langgeng dina lagu jeung hariring, tembang nu cipruk cimata, cenah geuning "Dengkleung dengdek, buah kopi raranggeuyan
Ingkeun saderek, ulah rek dihareureuyan", gambaran wanoja anu sedih kapapanjangan lantaran ditinggalkeun ku panutan nu pancen gawe tanam paksa
Tina Préangerstelsel, di lembur-lembur séjén saterusna dimekarkeun jadi Culturstelsel
Tetela di Kabupatén Galuh mah lain komoditi kopi wungkul anu dipaksa kudu diparelak ku rayat teh, tapi ogé nila
Proyek nila ieu pisan anu nimbulkeun insiden Van Pabst nu ngabalukarkeun Bupati Imbanagara dirurud tina kalungguhanana teh
Mimiti Ngebon Kalapa
Tangtu baé Kangjeng Prebu bati sedih jeung prihatin nyaksian rahayatna dipaksa kudu marelak kopi jeung nila, bari hasilna dikunjalan ka nagara Walanda
Rahayat ukur kabagian kokioprot kesangna wungkul, kabagian bubuh ripuhna, cul anak pamajikan jeung kulawarga, sapopoena kudu ngagugulung kebon kopi jeung enteh
Tah, jaman tanam paksa kopi ieu pisan lahirna kawih sedih Dengkleung Dengdek teh, almarhum Kang Pepe Syafe'i R.A. nyarios ka MANGLE basa ngawangkong salse di perkebunan Sineumbra pakidulan Bandung, jaman Administraturna Max Salhuteru anu gedé kamelang kana kahirupan seni budaya tradisional Sunda
Pepe Syafe'I dipentes kudu maluruh sajarah lahirna kawih dramatis dengkleung Dengdek ku Administraturna
Kangjeng Prebu ku anjeun nangis lebeting manah, teu tega nyaksian rahayat kasiksa ku talajak pamarentah kolonial
Pikeun ngurangan bangbaluh rahayat, sangkan sajeroning lakon gawe tanam paksa henteu tepi ka lieuk euweuh ragap taya, enggal ngagedérkeun pangwangunan, kayaning nyieun solokan-solokan jeung bendungan, mun ayeuna mah solokan tersier jeung sekunder katut dam-dam anu tohaga
Tepi ka ayeuna aya kénéh solokan Garawangi nu diwangun taun 1839, Cikatomas taun 1842, Tanjungmanggu nu leuwih mashur disebut Nagawiru diwangun taun 1843 jeung solokan Wangunreja 1862
Saterusna Bupati anu beunghar ku elmu panemu turta henteu tiasa kulem samemeh babakti ka rahayatna teh, muka lahan pasawahan anyar jeung kebon kalapa di mana-mana
Malah pikeun sosialisasi kalapa mah, unggal calon panganten lalaki mun seserahan diwajibkeun mawa kitri (binih kalapa), anu saterusna kudu dipelak di buruan imahna tempat panganten ngawalan rumah tangga
Ti jaman Kangjeng Prebu, perkebunan kalapa di Galuh Ciamis morontod jadi, kacida suburna, produksi ngahunyud di saban lembur
Atuh teu kungsi lila ogé Ciamis sohor jadi gudang kalapa pangma'murna di Priangan wetan
Dugdeg pabrik minyak kalapa diadegkeun ku para pangusaha, pangpangna Cina
Nu pangsohorna Gwan Hien, ceuk urang Galuh mah Guanhin
Terus pabrik Haoe yén jeung pabrik di Pawarang anu sohor disebutna Olpado (Olvado)
Tah, Olpado mah musnah karagragan bom waktu Galuh dibombadir ku Walanda
Guanhin ogé kantun ngaran, sumawonna nu séjénna
Ka dieunakeun minyak kalapa kadeseh ku minyak kalapa sawit jeung minyak goreng séjénna
Ti taun 1853 Kangjeng Prebu linggihna di karaton Selagangga anu dijieun tina kai Jati anu kuat
Lega lahan tempat karaton ngadeg legana sahéktar, aya empang anu laukna tingghudibeg, di antarana aya babalongan aer mancur, turut sisina dipelakan kekembangan anu arendah
Di bagian séjén karaton, aya kaputren, tempat para putri Bupati
Di kompleks karaton ogé aya masigit
Taun 1872 di kompleks karaton ieu diwangun jambansari jeung pamakaman kulawarga Bupati
Kiduleun pamakaman aya situ anu saterusna dikaramatkeun pisan, baheula mah taya anu wani nyapirakeun, urang Galuh percaya cai situ ngandung hasiat saperti anu dikotretkeun ku Kangjeng Prebu dina guguritanana, Jamban tinakdir Yang Agung, caina tanba panyakit, amal jariah kaula, bupati Galuh Ciamis, Aria Kusumahdiningrat, medali mas pajéng kuning."
Nurutkeun para menak Galuh jaman ayeuna mah, pangpangna rundayan Kangjeng Prebu, jaman baheula mah ieu guguritan nu disusun dina pupuh Kinanti téh sok dihariringkeun ku barudak sakola rayat
Sajaba ti wangunan keur kapentingan kulawrga Bupati, Kangjeng Prebu ogé ngagedér ngawangun gedong-gedong pamarentahan jeung sarana séjénna
Antara taun 1859 tepi ka 1877 mah pangwangunan tatar Galuh taya ngasona
Mimiti diwangun gedong kabupatén anu agreng, perenahna di gedong DPRD ayeuna, malik ngaler
Terus gedong keur Asisten Residen, anu ayeuna jadi gedong nagara atawa gedong kabupatén, sakaligus tempat lingguhna Bupati sakulawarga
Wawangunan séjénna, tangsi militer, panjara, masjid agung, gedong keur kontrolir jeung kantor telepun
Luar biasana Kangjeng Prebu, taya sarupa ogé sarana kapentingan masarakat anu kaluli-luli atawa anu anjeunna lali
Pendidikan dinomer hijikeun ku Bupati anu maher basa Perancis teh
Pikeun pendidikan para putrana jeung kadang kulawarga Bupati, ngahaja mayar guru Walanda, J.A.Uikens jeung J. Bl;andergroen ka kabupatén, pancenna ngajar maca jeung nyarita ku basa Walanda
Taun 1862 Kangjeng Dalem ngadegkeun Sakola Sunda
Taun 1874 Sakola Sunda anu kadua ngadeg di Kawali
Ieu téh sakola munggaran di Tatar Sunda
Dina enggoning ngamekarkeun agama Islam, Kangjeng Prebu kagungan jurus-jurus nu wijaksana pisan
Pangpangna dina enggoning ngaleunguitkeun kapercayaan sabagian masarakat anu masih kénéh nyarimpen sesembahan mangrupa arca batu anu jangkungna satangtung manusa
Kangjeng Prebu maranti sok ngayakeun silaturahmi jeung pangaosan, ngahaja ngeprik masarakat
Tah, dina waktu ririungan saperti kieu anjeunna umajak ka rahayatna supaya rahayat saban-saban arek ka pangaosan jeung ririungan, marawa arca anu aya di imahna masing-masing
Urang hijikeun jeung anu kaula da kaula ogé boga, dawuhna teh
Rayat anu alajrih, satuhu tur kumereb ka pangawulaan teh, barungaheun we dititah marawa arca teh
Jalujur ngaku di imahna aya arca
Atuh teu kungsi lila ogé di imah-imah rayat téh geus euweuh deui arca anu disimpen dimumule
Masarakat ayeuna mah bener-bener aribadahna jeung teu kendat muji kaagungan Allah
Islam mencar mekar satatar Galuh
Ari arca mah saterusna dibrugbrugkeun we di Jambansari, sakurilingna dipelakan tangkal waregu, jadi karimbunan
éta sababna tepi ka ayeuna loba arca di pamakaman Kangjeng Prebu di Selagangga téa
Kangeng Prebu téh Bupati munggaran di Tatar Sunda anu tiasa maca aksara laten, sajaba ti kitu, elmu kabatinanana luhur
Ceuk saujaring carita anu mekar di kalangan masarakat Galuh Ciamis, Kangjeng Prebu ogé ngawasa mahluk gaib anu sohor disebutna ONOM di Ciamis mah
Taun 1861 jalan caturkeun kareta api rek dibuka pikeun nunjang lancarna patalimarga, ti Tasikmalaya ka Manonjaya, Cimaragas, Banjar terus bangblas ka Jogjakarta
Kangjeng Prebu enggal ngadugikeun panuhun, supaya jalan kareta api téh liwat ka kota Galuh puseur dayeuh kabupatén, ulah liwat cimaragas- Manonjaya
Waragadna memang jadi gedé sabab eyeuna mah kudu mnyieun jambatan panjang lebah Cirahong jeung Karangpucung
Tapi ahirna Walanda eleh deet, panuhun Kangjeng Prebu ditarima
Najan setatsionna meunang nyieun Walanda téh ayeuna narikolot, tapi Ciamis diliwatan kareta api, di antarana kareta api Galuh
Taun 1886 Kangjeng Prebu lengser kaprabon, kalungguhanana diteraskeun ku putrana nu sohor jenenganana Raden Adipati Aria Kusumasubrata
Tapi sanaos parantos pangsiun, Kangjeng Prebu teu ngaso ucang-ucang dina korsi goyang
Anjeunna masih kénéh teras bebenah jeung ngawangun Galuh Ciamis
Dina jamanna kénéh, Undang-undang Agraria mimiti dipake, peresisna taun 1870
Nya ti harita investor arasup, henteu risi ngaluarkeun modal gedé keur muka usaha-usaha perkebunan pangpangna
ku lantaran kitu, di Galuh Ciamis loba perkebunan sewasta, di antarana Lemah Neundeut, Bangkelung, Gunung Bitung, Panawangan, Damarcaang jeung Sindangrasa
Taun 1915 Kabupatén Galuh sacara resmi kaereh ka Karsidenan Priangan, sacara resmi disebutna jadi Kabupatén Ciamis
1 Januari 1926 Jawa dibagi jadi tilu propinsi, Jabar, Jateng, Jatim
Jawa Barat dipenggel jadi lima karsidenan, 18 Kabupatén jeung genep kotapraja
Ciamis saterusna kaereh ka Karsidenan Priangan Timur
Saenyana di lokasi karaton Selagangga ogé Kangjeng Prebu téh ngadamel masigit agreng anu dipercayakeun pikeun ngurus katut ngahirupkeunana ka Haji Abdul Karim
Keur kamekaran agama Islam, Bupati Galuh anu masagi dina elmuna teh, marentahkeun ka para Kapala Désa suaya di tiap désa aya masigit, sajaba ti keur ibadah sacara umum, ogé keur tempat barudak jeung nonoman diajar ngaji jeung elmu kaagamaan
Cindekna ngawangun mental spiritual masarakat
Masdjid Selagangga téh kacida kaimpunganana ku para nonoman
Tapi ayeuna mah ngan kantun makam kulawarga jeung Jambansari anu ngan kari sacangkewok, situ nu perenahna béh kulon mah geus taya tapak-tapakna acan, da baheula mah dua situ teh, beulah wetan jeung beulah kulon
Ayeuna geus robah jadi lembur
Baheulana mah tanah beulah kulon téh kagungan para putra sareng putu Snouck Hurgronye, beulah wetanna tapel wates jeung Jambansari Ayeuna jadi lembur
Pamakaman Kangjeng Prebu mah tepi ka ayeuna diurus dimumule jeung dipualasara ku Yayasan nu dipupuhuan ku Toyo Djayakusuma
Ka tukang-tukang ngalaman ngalanglayung kurang urus lantaran kurang waragad
Jambansari meh ilang sari
Kaemper-emper ka Jakarta ka kulawarga Mentri PU (harita) Ir.Radinal Muchtar
Nya ku kulawarga Radinal Muchtar dibebenah dioméan dipasieup deui dijungjungkeun komarana
Naha Radinal, kapan anjeunna téh putra Minang
Memang leres Ir.Radinal putra minang, tapi garwana mah terahing menak Galuh Ciamis, rundayan Kangjeng Prebu
Jadi, ngaraos ngiring tanggel waler pikeun mulasara, ngamumule pamakaman jeung komplek Jambansari anu ku rayat Galuh kacida dimulyakeunana
Aya anu rada ngagasruk kana mamaras rasa urang Galuh Ciamis, pangpangna anu darumuk di Jalan Selagangga, sabudeureun komplek pamakaman jeung Jambansari, alatan Jalan Selagangga diganti jadi Jalan KHA.Dahlan ngalap kana jenengan inohong Nahdatul Ulama
Najan kitu urang Galuh mah pageuh we nyarebutna Selagangga, sabab di dieu téh aya patilasan Kangjeng Prebu
Malah ayeuna sabada Ciamis ganti bupati, putra Panjalu anu diharepkeun adil palamarta wijak tur toweksa ka rahayatna
Bari tetep luhur ngahormat KHA.Dahlan, kacida diharepkeunana, Bupati anyar eungeuh kana kaluhuran sajarah Galuh Ciamisna
Bupati anyar dipentes gawe mulya mulangkeun ngaran jalan KHA Dahlan jadi Jalan SELAGANGGA deui
Sabab ieu jalan ngandung sajarah penting
Nya di dieu baheula mimiti ngadegna karaton Galuh, di dieu Kangjeng Prebu linggihna, ti dieu anjeunna ngalelemah dayeuh Galuh Ciamis, ti dieu ogé kawijakan-kawijakan lungsur, jeung di dieu wapatna Bupati Ciamis anu pangkongasna beunghar ku elmu panemu, boh lahir boh batin, turta pinter méakeun batur teh
Dipendemna ogé di pamakaman Sirnayasa (Jambansari) Selagangga
Asa euweuh alesan nu bisa ditarima upama Jalan Selagangga kudu diganti
Dina jihat umum, alkohol (Ar
"al-khwl" الكحول, atawa al-ghawl الغول) salawasna nujul ka étanol nu dikandung dina inuman nu ngandung alkohol
Dina kimia, alkohol ngandung harti nu leuwih umum, dilarapkeun ka sanyawa organik naon baé nu ngandung gugus hidroksil ("-OH") nu kabeungkeut na atom karbonna
Rumus umum pikeun alkohol basajan nu teu ngandung cingcin nyaéta CnH2n+1OH
Minangka ubar, alkohol ilahar (étanol) bisa nimbulkeun pangaruh déprésan nu nurunkeun réspon sistim saraf pusat
Gugus fungsional hiji alkohol nyaéta gugus hidroksil nu kabeungkeut kana karbon nu kahibridisasi sp3
Ku kituna, alkohol bisa dianggap minangka turunan cai, nu mibanda gugus alkil nu ngaganti salah sahiji hidrogénna
Mun nu ngaganti hidrogénna mangrupa gugus aril, sanyawana sacara umum disebut fénol
Oksigén na alkohol mibanda sudut beungkeut kira 109° (c.f
104.5° na cai), sarta dua pasang éléktron bébas
Beungkeut O-H na métanol (CH3OH) panjangna kira 0.96 Å (96 pm)
Alkohol primér, sekundér, jeung tersiér
Aya tilu golongan utama alkohol- 'primér' (1°), 'sekundér' (2°), jeung 'tersiér' (3°), dumasar jumlah karbon nu kabeungkeut ku karbon nu mibanda gugus hidroksil
Étanol mangrupa alkohol 'primér' pangbasajanna
Alkohol sekundér pangbasajanna nyaéta isopropanol (propan-2-ol), sedengkeun alkohol tersiér pangbasajanna nyaéta "tert"-butanol (2-métilpropan-2-ol)
Métanol &amp; étanol