izzako/sundanese-pixelgpt huggingface dataset:
Ada upaya lebih lanjut dari kudeta militer terhadap Soekarno pada tahun 1956
Dalam upaya untuk memulihkan ketertiban, Soekarno mendirikan apa yang disebutnya"demokrasi terpimpin", di mana ia memegang kekuasaan eksekutif semakin lebih, sementara mempertahankan parlemen multipartai
Demokrasi Terpimpin jeung Peningkatan Otokrasi
Selama ini bagian akhir dari keprésidénannya, Soekarno datang untuk semakin mengandalkan tentara dan dukungan dari""PKI - dalam Partai Komunis Indonesia
Dina kaping 30 November, 1957, aya serangan granat nu ditujukeun ka Soekarno nalika anjeunna ngayakeun silaturahmi ka hiji sakolaan di Jakarta
Aya genepan murid nu jadi korban, tapi Soekarno teu ngalaman tatu anu parna
Dina bulan Désémber anjeunna maréntahkeun sangkan 246 pausahaan Walanda jadi pausahaan Nasional
Dina bulan Februari anjeunna mimiti nyusun rarancang PRRI (Pemerintah Revolusioner Republik Indonesia) nu baruntak di Bukittingi
Salila mangsa harita, anjeunna ogé ngadegkeun hiji dines anu tiasa ngawaskeun media ogé percetakan buku, ogé ngabersihkeun séké-sélér Tionghoa
Dina tanggal 5 Juli 1959 anjeunna ngawangun deui rarancang konstitusi 1945, sarta ngabubarkeun parlemen, sarta digentos ku sistim perdana menteri
Anjeunna kaceluk ku sesebutan cara maréntahkeun nganggo kaputusan Manifesto Politik atawa Manipol
Sadayana lawan pulitik dikintun ka tempat khusus pikeun diasingkeun
Dina taun pamaréntah 1950-an anjeunna ningkatkeun hubungan sareng Cina Komunis sareng ngakukeun yén anjeunna leuwih komunis batan pamaréntahanana, turta narima bantuan militer ti Uni Soviet
Dina taunn 1962 Sukarno maréntahkeun sangkan ngayakeun serangan ka Irian Barat (Belanda New Guinea)
Aya hiji upaya anu tujuanana mateni ka anjeunna nalika ngayakeun kunjungan ka Sulawesi mangsa taun 1962
Irian palih kulon aya di sahandapeun wewenang Indonésia dina sasih Mei 1963 di sahandapeun Bunker Plan
Nalika sasih Juli 1963, anjeunna ngabéwarakeun yén tos jadi présidén saumur hirup Presiden for Life
Soekarno ogé nentang ka Federasi Inggris-nu dikokolakeun ku Malaysia, sarta nyebutkeun yén éta téh saukur "plot neo-kolonial" pikeun ngamajukeun kapentingan Inggris
Sanajan tawaran politikna, Malaysia diproklamasikeun dina bulan Séptember 1963
Hal ieu ngabalukarkeun Bahasa Indonesia Konfrontasi jeung mangrupa sésa bantuan militer AS ka Indonésia
Soekarno ngabolaykeun kaanggotaan Indonésia di Dewan Keamanan PBB dina taun 1965 teras Malaysia nyandak posisi kakawasaan
Soekarno jadina tambah sulit, nu antukna dugikeun ka kapiuhan dipayuneun massa basa kaping 9 Agustus 1965, alatan ngagaduhan kasakit ginjal anu lumayan parna
Lengser tina kakawasaan
Pada pagi hari tanggal 1 Oktober 1965, beberapa penjaga terdekat Soekarno diculik dan dibunuh enam jenderal anti-komunis
Satu korban, yang tidak ditargetkan dalam upaya kudeta yang dicurigai, adalah Letnan Jenderal Suharto
Krisis ini memicu tindakan keras terhadap partai komunis dan pembersihan bangsa-luas tersangka komunis (kebanyakan petani)
Pembunuhan terkonsentrasi di Sumatera, Jawa Timur dan Bali
Pada saat mereka mereda pada tahun 1966, diperkirakan setengah juta orang Indonésia telah dibantai oleh tentara, polisi dan pro-Soeharto preman
Etnis Tionghoa juga menjadi sasaran, terutama karena alasan ekonomi dan rasial
Sebuah laporan CIA resmi disebut pembersihan "salah satu pembunuhan massal terburuk di abad ke-20".2 pegangan Soekarno daya melemah dalam krisis, dan akhirnya, pro-Amerika Letnan Jenderal Suharto dipaksa Soekarno untuk menyerahkan kekuasaan eksekutif pada tanggal 11 Maret 1966
Ada banyak spekulasi tentang yang memicu krisis yang menyebabkan penghapusan Sukarno dari kekuasaan
Sementara versi resmi mengklaim Partai Komunis Indonésia (PKI) memerintahkan pembunuhan enam jenderal, yang lain mengatakan Soekarno sendiri, dan beberapa berpikir Soeharto orchestrated pembunuhan untuk menghilangkan saingan potensial untuk présidén
3 Ada juga mengklaim bahwa Sukarno digulingkan oleh Amerika Serikat karena nasionalisme dan kebijakan Gerakan Non-Blok
Soekarno dilucuti dari gelar présidén oleh parlemen sementara di Indonésia pada tanggal 12 Maret 1967 dan ia tetap berada di bawah tahanan rumah sampai kematiannya pada umur 69 di Jakarta pada tahun 1970
Daptar Présidén Indonésia &lt;br clear=all&gt;
Abdurrahman Wahid (biasa disebut ogé Gus Dur) (7 Séptémber 1940 - 30 Désémber 2009) ngajabat Présidén Indonésia ti taun 1999 nepi ka 2001, sarta pamingpin Partai Kebangkitan Bangsa, nu diadegkeun sanggeus Soeharto turun jabatan
Anjeunna mangrupa inohong ti Nahdlatul Ulama
Ku alatan kasakit jeung masalah korupsi, anjeunna diturunkeun tina jabatan présidén bulan Juli 2001
Dina statistik, fungsi likelihood mangrupa fungsi conditional probabilitas dumasar kana "pertimbangan" fungsi alesan "kadua" nu mana fungsi mimiti dianggap angger, ahirna: formula_1 salian ti éta fungsi séjén proporsional saperti halna fungsi likelihood
ku sabab kitu, fungsi likelihood keur "B" mangrupa kelas ékivalénsi tina fungsi formula_2 keur unggal babandingan konstanta α &gt; 0
Mangka nilai numerik "L"("b") teu bisa dijéntrékeun; sakabéh nu aya bakal mibanda babandingan "L"("b"2)/"L"("b"1), ku sabab ieu konstanta bakal gumantung kana babandingan konstanta tadi
Likelihood nyaéta istilah nu dipaké keur fungsi likelihood
Dina basa nu ilahat dipaké sapopoe, "likelihood" nyaéta salah sahiji harti nu sarua keur istilah "probability", tapi dina artikel ieu bakal ngagunakeun dina harti sacara téhnik
In a sense, likelihood works backwards from probability: given "B", we use the conditional probability P("A" | "B") to réason about "A", and, given "A", we use the likelihood function P("A" | "B") to réason about "B"
This mode of réasoning is formalized in Bayes' theorem; note the appéarance of a likelihood function for "B" given "A" in: formula_3 since, as functions of "B", both P("A"|"B") and P("A"|"B")/P("A") are likelihood functions for "B" given "A"
For more about making inferences via likelihood functions, see also the method of maximum likelihood, and likelihood-ratio testing
Likelihood function of a parametrized model
Among many applications, we consider here one of broad théoretical and practical importance
Given a parametrized family of probability density functions formula_4 where θ is the paraméter (in the case of discrete distributions, the probability density functions are probability "mass" functions) the likelihood function is formula_5 where "x" is the observed outcome of an experiment
In other words, when "f"("x" | θ) is viewed as a function of "x" with θ fixed, it is a probability density function, and when viewed as a function of θ with "x" fixed, it is a likelihood function
"Note:" This is "not" the same as the probability that those paraméters are the right ones, given the observed sample
Attempting to interpret the likelihood of a hypothesis given observed evidence as the probability of the hypothesis is a common error, with potentially disastrous réal-world consequences in medicine, engineering or jurisprudence
See prosecutor's fallacy for an example of this
For example, if I toss a coin, with a probability "pH" of landing héads up ('H'), the probability of getting two héads in two trials ('HH') is "pH2"
If "pH" = 0.5, then the probability of seeing two héads is 0.25
In symbols, we can say the above as formula_6 Another way of saying this is to reverse it and say that "the likelihood of "pH" = 0.5 given the observation 'HH' is 0.25", i.e., formula_7
But this is not the same as saying that the "probability" of "pH" = 0.5 given the observation is 0.25
To take an extreme case, on this basis we can say "the likelihood of "pH" = 1 given the observation 'HH' is 1"
But it is cléarly not the case that the "probability" of "pH" = 1 given the observation is 1: the event 'HH' can occur for any "pH" &gt; 0 (and often does, in réality, for "pH" roughly 0.5)
The likelihood function does not in general follow all the axioms of probability: for example, the integral of a likelihood function is not in general 1
This is because integration of the likelihood density function "L" is performed over all possible values of the modél paraméters (in this case, "p""H"), while integration of a probability density function "f" is performed over the random variables (which in this case take on the four pairs of values 'TT', 'TH', 'HT' and 'HH')
In this example, the integral of the likelihood density over the interval [0, 1] in "pH" is 1/3, demonstrating again that the likelihood density function cannot be interpreted as a probability density function for "pH"
On the other hand, given any particular value of pH, e.g
pH=0.5, the integral of the probability density function over the domain of the variabel acaks is 1
Dina statistik, éstimator nyaéta fungsi data "diketahui" nu mana digunakeun keur nga-"estimasi" parameter anu teu "diketahui"
Lobana éstimators nu béda ngamungkinkeunkeur unggal paramater anu "diberikan"
Sabaraha kritéria digunakeun keur milih antar éstimator
Geus ilahar lamun hiji kritéria teu jelas keur nangtukeun hiji "estimator" ka "estimator" séjénna
Aya dua tipe "estimator" nyaéta: "point estimators", jeung "interval estimators"
Point éstimator θ tina paraméter θ: nu mana V(X) nyaéta varian ti X jeung E nyaéta operator nilai ekspektasi
Kadangkala pamilihan "unbiased estimator" ngagunakeun variance panghandapna
Kadangkala ogé leuwih dipilih tanpa wates ka "unbiased estimators"; tingali Bias (statistics)
Ngeunaan "best unbiased estimators", tempo ogé Gauss-Markov theorem, téoréma Lehmann-Scheffé, Rao-Blackwell theorem
Tempo ogé Maximum likelihood
Prosés stokastik Gauss-Markov (dingaranan tina Carl Friedrich Gauss jeung Andrey Markov) nyaéta prosés stokastic processk nu luyu jeung sarat-sarat boh keur prosés Gaussian atawa prosés Markov
Tiap prosés Gauss-Markov "X"("t") mibanda tilu pasipatan ieu: Pasipatan (3) ngandung harti yén sakabéh prosés Gauss-Markov bisa disintésis tina prosés Wiener baku ("standard Wiener process", SWP)
Dina statistik, métodeu maximum likelihood, dimimitian ku ahli genetika/ahli statistik Sir Ronald A. Fisher, mangrupa métodeu titik estimasi, nu digunakeun keur nga-estimasi anggota populasi nu teu ka-observasi tina paraméter ruang nu di-maksimal-keun ku fungsi likelihood
Tingali p ngalambangkeun paraméter populasi teu ka-observasi nu bakal di-estimasi
Tingali X ngalambangkeun random variable nu di-observasi (which in general will not be scalar-valued, but often will be a vector of probabilistically independent scalar-valued random variables
The probability of an observed outcome X=x (this is case-sensitive notation
), or the value at (lower-case) x of the probability density function of the random variable (Capital) X, as a function of p with x held fixed is the likelihood function formula_1 For example, in a large population of voters, the proportion p who will vote "yes" is unobservable, and is to be estimated based on a political opinion poll
A sample of n voters is chosen randomly, and it is observed that x of those n voters will vote "yes"
Then the likelihood function is formula_2 The value of p that maximizes L(p) is the maximum-likelihood estimate of p. By finding the root of the first derivative one will obtain x/n as the maximum-likelihood estimate
In this case, as in many other cases, it is much éasier to take the logarithm of the likelihood function before finding the root of the derivative: formula_3 Taking the logarithm of the likelihood is so common that the term log-likelihood is commonplace among statisticians
The log-likelihood is closely related to information entropy
If we replace the lower-case x with capital X then we have, not the observed value in a particular case, but rather a variabel acak, which, like all random variables, has a probability distribution
The value (lower-case) x/n observed in a particular case is an estimate; the variabel acak (Capital) X/n is an estimator
The statistician may take the nature of the probability distribution of the éstimator to indicate how good the éstimator is; in particular it is desirable that the probability that the éstimator is far from the paraméter p be small
Maximum-likelihood éstimators are sometimes better than unbiased estimators
They also have a property called "functional invariance" that unbiased éstimators lack: for any function f, the maximum-likelihood éstimator of f(p) is f(T), where T is the maximum-likelihood éstimator of p. However, the bias of maximum-likelihood éstimators can be substantial
Consider a case where "n" tickets numbéréd from 1 through to "n" are placed in a box and one is selected at random, giving a value "X"
If "n" is unknown, then the maximum-likelihood éstimator of "n" is "X", even though the expectation of "X" is only "n"/2; we can only be certain that "n" is at léast "X" and is probably more
Entropi nyaéta konsép dina térmodinamika (tempo éntropi termodinamika), mekanika statistika jeung tiori information
Konsép éntropi jeung informasi kacida pakait raket, sanajan perlu sababaraha waktu keur ngawangun tiori mekanika statistika jeung tiori informasi sangkan jadi nyata
Artikel ieu ngeunaan éntropi informasi, formulasi tiori-informasi éntropi
Éntropi informasi leuwih ilahar disebut Éntropi Shannon keur ngahargaan ka Claude E. Shannon
Konsép éntropi dina tiori informasi ngajelaskeun sabaraha loba tingkat acak (atawa, 'kateupastian') anu aya dina sinyal atawa kajadian acak
Cara lian pikeun nénjo ngeunaan ieu nyaéta ku ngabahas ngeunaan sabaraha loba informasi anu dibawa ku hiji sinyal
Contona, aya sababaraha téks dina basa Inggris, dikodekeun mangrupa runtuyan hurup, spasi, jeung tanda baca
Lantaran frékuénsi atawa lobana kajadian pikeun sababaraha hurup ngan saeutik (conto, 'z'), sedengkeun hurup-hurup lianna mah murudul (conto 'e'), runtuyan hurup téh henteu acak-acak teuing
Sanajan kitu, lantaran hurup nu nuturkeunana henteu bisa dikira-kira, bisa ogé disebut 'acak' (nepikeun ka tingkatan nu tangtu)
Éntropi téh minangka nu jadi ukuran tingkat acak ieu, saperti anu diusulkeun ku Shannon dina makalah "A Mathematical Theory of Communication " nu medar dina taun 1948 Shannon nawarkeun hiji définisi éntropi anu nyumponan asumsi-asumsi, yén:
Dina matematik, ranté Markov nyaéta prosés stokastik nu ngagunakeun Markov property
Salaku prosés, jarak ti heula taya hubunganana jeung jarak ayeuna di dipikanyaho
Dina kasus discrete-time, prosés mibanda sekuen X1, X2, X3, ... tina variabel acak
Domain tina variabel ieu disebut "tetapan ruang", nu mibanda nilai Xn salila dina waktu nu ditangtukeun n. Lamun conditional distribution "X""n"+1 dina tetapan ti heula salaku fungsi "X""n" sorangan, formula_1 saterusna prosés ieu disebut mibanda sipat Markov
Ranté Markov aya sanggeus A.A. Markov, nu mimiti ngahasilkeun ieu prosés dina taun (1906)
Dijadikeun bisa diitung keur tetapan dina ruang anu "tidak tebatas" ku Kolmogorov (1936)
Ranté Markov patali jeung gerak Brown sarta hipotesa ergodik, dua topik penting dina widang fisik di awal abad kaduapuluh, tapi Markov digunakeun ogé di luar widang matematika, saperti hukum wilangan gedé dina kajadian anu pakait
Sifat ranté Markov
Ranté Markov dicirikeun ku conditional distribution formula_2 nu disebut prosés "transition probability"
Kadangkala disebut ogé "one-step" transition probability
"Transition probability" dua tahap, tilu tahap atawa leuwih dijéntrékeun tina "transition probability" satahap sarta sifat Markov: formula_3 Saperti, formula_4 Rumus ieu nyaruakeun keur kayaan waktu nu teu "teratur" di mangsa datang "n"+"k" ku cara ngalikeun transition probabilities sarta nga-"integral"-keun waktu "k"
Marginal distribution "P"("X""n") nyaéta distribusi nu ditangtukeun dina waktu "n"
Distiribusi awal nyaéta "P"("X"0)
Evolusi prosés ngaliwatan sakali tahap waktu nu dijéntrékeun ku formula_5 Ieu mangrupa versi Frobenius-Perron equation
di dinya aya hiji atawa leuwih "tetapan" distribusi π saperti formula_6 nu mana "Y" ngan sakadar ngaran variabel integrasi
Saperti distribution π disebut "stationary distribution" atawa "steady-state distribution"
Stationary distribution nyaéta eigenfunction tina fungsi "conditional distribution", nu pakait jeung eigenvalue 1
Whether or not there is a stationary distribution, and whether or not it is unique if it does exist, are determined by certain properties of the process
"Irreducible" méans that every state is accessible from every other state
"Aperiodic" méans that there exists at léast one state for which the transition from that state to itself is possible
"Positive recurrent" méans that the expected return time is finite for every state
Sometimes the terms "indecomposable", "acyclic", and "persistent" are used as synonyms for "irreducible", "aperiodic", and "recurrent", respectively
If the Markov chain is positive recurrent, there exists a stationary distribution
If it is positive recurrent and irreducible, there exists a unique stationary distribution, and furthermore the process constructed by taking the stationary distribution as the initial distribution is ergodic
Then the average of a function "f" over samples of the Markov chain is equal to the average with respect to the stationary distribution, formula_7 In particular, this holds for "f" equal to the identity function
Mangka nilai average sampel dina waktu nyaéta sarua jeung nilai ekspektasi tina sebaran "stationary"
Furthermore, the equivalence of averages also holds if "f" is the indicator function on some subset "A" of the state space
formula_8 where μπ is the méasure induced by π
This makes it possible to approximate the stationary distribution by a histogram or other density estimate of a sequence of samples
Markov chains dina ruang diskrit state
If the state space is finite, the transition probability distribution can be represented as a matrix, called the "transition matrix", with the ("i", "j")'th element equal to formula_9 (In this formulation, element ("i", "j") is the probability of a transition from "j" to "i"
An equivalent formulation is sometimes given with element ("i", "j") equal to the probability of a transition from "i" to "j"
In that case the transition matrix is just the transpose of the one given here.)
For a discrete state space, the integrations in the "k"-step transition probability are summations, and can be computed as the "k"'th power of the transition matrix
That is, if "P" is the one-step transition matrix, then "P""k" is the transition matrix for the "k"-step transition
Writing "P" for the transition matrix, a stationary distribution is a vector which satisfies the equation formula_10 In this case, the stationary distribution is an eigenvector of the transition matrix, associated with the eigenvalue 1
If the transition matrix "P" is positive recurrent, irreducible, and aperiodic, then "P""k" converges elementwise to a matrix in which éach column is the unique stationary distribution
A transition matrix which is positive (that is, every element of the matrix is positive) is irreducible, aperiodic, and positive recurrent
A matrix is a stochastic matrix if and only if it is the matrix of transition probabilities of some Markov chain
Markov chains are used to modél various processes in queueing theory and statistics, and can also be used as a signal modél in entropy coding techniques such as arithmetic coding
Markov chains also have many biological applications, particularly population processes, which are useful in modélling processes that are (at léast) analogous to biological populations
Markov chains have been used in bioinformatics as well
An example is the genemark algorithm for coding region/gene prediction
Markov processes can also be used to generate superficially "real-looking" text given a sample document: they are used in various pieces of recréational "parody generator" software (see Jeff Harrison)
Hiji sekuen atawa kumpulan variabel acak disebut independent and identically distributed (i.i.d.)
lamun satuan anu mibanda probability distribution sarua dina satiap distribusi séjénna jeung sakabéhna mutually independent
Tina sudut pandang sample space "X", hartina yén "n" percobaan berhubungan dina "X""n" ka "n"-fold dihasilkeun tina probability measure keur sakali percobaan
Sirit, bebel, atawa purusa hartina organ sapatemon jalu jeung, pikeun mamalia, organ jalu pikeun kiih
Sirit homolog jeung itil awéwé, sabab tumuwuh tina struktur émbrionik nu sarua
Sirit mangkreng pikeun pungsina nalika sapetemon
lolobana marsupial, iwal dua spésiés kangguru pangbadagna, mibanda sirit "bifurcated": kabagi jadi dua kolom nu misah, antukna tungtung siritna nyagak
Lumba-lumba mibanda kontrol "prehensile" kana siritna, antukna kadang dipaké salaku sénsor pikeun mariksa dasar sagara
Kéong mibanda sirit pangpanjangna saluyu jeung panjang awakna: nepi ka dua puluh kalieun panjang awakna
Musium Falologis Islandia (Icelandic Phallological muséum) di Reykjavik ngahususkeun diri kana nalungtik sirit sasatoan
Sirit manusa béda ti sirit sababaraha mamalia séjén sabab teu mibanda "tulang mangkreng" "erectile bone", sagemblengna ngandelkeun aliran getih sangkan mangkreng, teu bisa ngelok kana palangkakan, sarta leuwih badag batan rata-rata dibandingkeun jeung beurat awak
Sirit manusa diwangun ku tilu kolom jaringan pamangkreng: Mangkreng
Mangkreng hartina jadi heurasna sirit nu lumangsung nalika hiji jalu karangsang
Mangkrengna sirit ngabisakeun sapatemon, sanajan teu kudu, sarta sababaraha kagiatan séksual séjénna
"Kadé patukeur jeung Nagara" "Pikeun guna lian, tempo Negri (disambiguasi)" Hiji negri mangrupa hiji wewengkon nu légalna kawanoh salaku hiji éntitas dina géografi pulitis
Hiji negri bisa mangrupa nagara daulat merdika atawa nu aya dina kawasa nagara lian, salaku hiji non-daulat atawa baheulana babagian pulitis nu daulat, atawa hiji wewengkon géografis nu kaasosiasi jeung hiji bangsa nu baheulana indepénden kalawan cicirén pulitis nu béda
Jawa Kulon ( , disingget janten "Jabar"; aksara Sunda: ) nyaéta salah sahiji propinsi di Indonésia
Ayana di palih kulon pulo Jawa sareng ibukota sarta puseur urban pangageungna nyaéta Bandung, nya kitu sanajan seueur padumuk dinu juru kalér propinsi matuh di wewengkon suburban komo nepi ka wewengkon urban anu aya di Jakarta, sanajan kota éta perenahna di luar propinsi administratip
Populasi propinsi ieu aya 46,3 juta (dina 2014) jeung ieu téh propinsi panggegekna di Indonésia
Wewengkon puseur Bogor, hiji kota di Propinsi Pasundan, mibanda salah sahiji kagegekan populasi anu pangluhurna di sakuliah dunya, mungguh Bekasi jeung Depok pada-pada suburban paling loba katujuh jeung kasapuluh di dunya (Tangerang di Propinsi Banten meungkeut kasalapan); dina 2014 Bekasi mibanda 2.510.951 jeung Depok 1.869.681 jiwa
Sakabéh kota ieu téh suburban nu Jakarta
Laratan arkéologis manusa nu pangkolotna aya di wewengkon nu digali di Anyer (basisir kulon Jawa) jeung bukti budaya metalurgi perunggu jeung beusi anu wayahna téh milénium kahiji masehi
Buktina Kabudayaan prasajarah Buni (lebah Bekasi ayeuna) mangrupa karajinan taneuh anu saterusna dikembangkeun deui ku bukti anu kapanggih ti Anyer nepi ka Cirebon
Saperti peti kadaharan jeung inuman, nu kapanggih lolobana salaku hadiah astana
Aya ogé bukti arkéologis di lokasi arkéologi Batujaya ari tanggalna ti abad kadua masehi
Tuluy, nurutkeun Tono Djuwantono, lulugu Badan Arkéologi Bandung, Candi Jiwa di Batujaya, Karawang, Pasundan ogé diwangun kira-kira waktu ieu
Salah sahiji bukti pangheubeulna anu dipikanyaho nu kacatet sajarah di Indonésia nyaéta tatapakan karajaan Tarumanagara, di mana tujuh batu abad kaopat nu ditulis maké aksara Wengi (dipaké dina jaman Pallawa India) dina basa Sanskerta ngajéntrékeun raraja ti karajaan Tarumanagara
Catetan administrasi Tarumanegara lumangsung nepi ka abad genep, sajaman jeung serangan Sriwijaya, nu dinyatakeun di prasasti Kota Kapur (686 Masehi)
Karajaan Sunda salajengna jadi daya pangereh wewengkon ieu, sakumaha kacatet dina prasasti Kebon Kopi II (Maséhi 932)
Hiji ulama, Sunan Gunung Jati, ngancik di Cirebon, seja nyebarkeun dunya Islam di kota pagan
Mungguh, Kasultanan Demak di Jawa tengah tumuwuh jadi ancaman saharita pikeun karajaan Sunda
Pikeun ngalawan ancaman eta, Prabu Surawisesa Jayaperkosa nandatanganan hiji jangji (katelahna Pajangjian Luso Sunda) jeung Portugis dina 1512
Bayaranna, Portugis dibéré hiji ganti pikeun ngawangun bénténg jeung bangsal di tatar ieu, sarta bentuk pasatujuan dagang jeung karajaan
pajangjian internasional kahiji antara Sunda jeung Éropa ieu dipiéling ku tugu batu Padrao di gigireun Walungan Ciliwung dina 1522
Sanajan pasini jeung Portugis geus dipiadeg, éta teu bisa dilakukeun
Palabuhan Sunda Kalapa ragrag ka satru Kasultanan Demak jeung Kasultanan Cirebon (urut nagara vassal Karajaan Sunda) dina 1524, sanggeus pasukan maranéhanana nu dipingpin Palatehan alias Fadillah Khan ngawasa kota
Dina 1524/1525, pasukan maranéhanana dipingpin Sunan Gunung Jati ogé nyita palabuhan Banten terus ngadegkeun Kasultanan Banten nu sasarengan jeung Kasultanan Demak
Perang antara karajaan Sunda kalawan kasultanan Demak jeung Cirebon hantem keur lima taun nepi ka pajangjian damai anu dirempugan dina 1531 antara Raja Surawisesa jeung Sunan Gunung Jati
Ti 1567 nepi ka 1579, diereh raja pamungkasna Raja Mulya, alias Prabu Surya Kencana, karajaan Sunda nyorang kamunduran, dasarna tina tekenan Kasultanan Banten
Sanggeus 1576, karajaan teu bisa ngajaga puseur dayeuhna di Pakuan Pajajaran (Bogor ayeuna) terus saeutik demi saeutik Kasultanan Banten ngarebut wewengkon urut Karajaan Sunda
Kasultanan Mataram ti Jawa tengah ogé nyita wewengkon Parahyangan, wareh tenggara karajaan
Dina abad genep belas, pausahaan Walanda jeung British ngadegkeun kapal dagang maranéhanana di Pasundan sanggeus éléhna Kasultanan Banten
Nepi ka tilu ratus taun ka hareup, Propinsi Pasundan labuh dina administrasi Hindia Walanda
Pasundan resmi jadi propinsi Indonésia taun 1950, ngarujuk kana hiji pernyataan ti Staatsblad nomer 378
Di tangga 17 Oktober 2000, salaku bagian ti pulitik déséntralisasi nasional, Banten dipisahkeun ti Jawa Kulon tuluy dijieun jadi propinsi anyar
Saprak gumelarna Kabupatén Bandung Kulon taun 2008,[8] Propinsi Pasundan kabagi kana 9 kota jeung 17 kabupatén
Ieu 26 kota jeung kabupatén tuluy dibagi deui kana 620 kacamatan, nu ngawengku 1,576 kalurahan jeung 4,301 désa
Kabupatén ka-18 ieu dibentuk Oktober 2012 - Kabupatén Pangandaran
- ti satengah kidul Kabupatén Ciamis; tuluy dina 25 Oktober 2013 DPR nyoba mariksa draf hukum ngeunaan ngadegna 57 calon kabupatén (sarta 8 propinsi anyar), kaasup salajengna tilu kabupatén di Tatar Sunda - Garut Kidul, Sukabumi Kaler, jeung Bogor Kulon - tapi tina kabupatén anyar ieu tilunana teu dipintonkeun kapisah dina peta di handap, atawa dina tabél di handap
Jawa Kulon kungsi dipingpin ku sababaraha gubernur anu baris ditataan saperti di handap ieu: Géograpi
Jawa Kulon wawatesan jeung Jakarta sarta Propinsi Banten di kulon, jeung Jawa Tengah di wétan
Ka kalér Laut Jawa, ka kidul Sagara Indonésia
béda jeung propinsi lianna di Indonésia nu puseur dayeuhna aya di wewengkon basisir, ibukota propinsi, Bandung, aya di wewengkon pagunungan di puseur propinsi
Propinsi Banten baheulana bagéan Jawa Kulon, tapi dijadikeun propinsi kapisah taun 2000
Jawa Kulon, di beulah kulon téh pangpadetna katilu di Pulo Jawa, mangrupa imah nu ampir 1 tina 5 urang Indonésia
Propinsi Jawa Kulon jeung Banten, salaku bagian ti Ali Seuneu Pasipik, boga leuwih loba gunung boh seuneuan boh henteu, ti batan propinsi lianna di Indonésia
Wewengkon pagunungan vulkanik nu lega di tatar Pasundan ieu tradisionalna katelah Parahyangan (ogé katelah Priangan) nu hartina "Pangancikan rahyang (dewa)"
Hal ieu dianggap salaku tatar jantung urang Sunda
Titik pangluhurna di Pasundan nyaéta Gunung Ciremai (3,078 méter) nu ngawatesan kabupatén Kuningan jeung Majalengka
Pasundan mibanda lemah vulkanik anu subur
Tatanén, utamana budidaya sangu tuhur tradisional (katelah Huma), geus jadi jalan hirup masarakat Sunda tradisional
Saprak jaman kolonial VOC jeung Hindia Walanda, Propinsi Pasundan geus dipikawanoh minangka wewengkon pakebonan produktip keur kopi, teh, kina, sarta loba pepelakan dagang séjén
Wewengkon pagunungan Pasundan ogé mangrupa produsen utama angeun jeung tutuwuhan kembangan hias
Situs tropis andika, udara tiis, jeung tetempoan éndah réa ampir sakuliah Jawa Kulon jeung Banten iwal dinu beulah kalér (basisir laut Jawa)
Landscape propinsi ieu mangrupa gunung vulkanik, rupa bumi lungkawing, leuweung, gunung, walungan, lahan tatanén subur, sarta palabuhan laut alam
[11] Ngocor ngaliwatan lelebak Bandung ka kalér nyaéta Walungan Citarum, anu pangpanjangna jeung pangpentingna di propinsi ieu
walungan sapanjang 300 km ieu mangrupa tempat 3 bendungan, nyaéta Cirata Dam, Saguling Dam, jeung Jatiluhur Dam
walungan ieu ema parna ku kokotor industri jeung rumah tangga nepi ka titik nu geus bisa dibilang 'walungan pangkotorna di dunya' ku batur
Pasundan (sanggeus Banten misah) populasina 35.500.611 (perkiraan taun 2000) jeung legana 34736 Km2
Pasundan diwatesan ku Jakarta jeung propinsi Banten di beulah kulon, ku Jawa Tengah di beulah wétan
Di beulah kalér Laut Jawa
Di beulah kidul Samudra Hindia
Teu saperti umumna propinsi di Indonésia nu ibukotana di daérah basisir, ibukota Jawa Kulon Bandung ayana di daérah pagunungan sarta daérahna dilingkung ku gunung
Basa resmi anu digunakeun nyaéta Basa Indonesia, basa séjénna anu loba dipaké nyaéta basa Sunda
Di sawatara wewengkon pakidulan anu deukeut ka wates Jawa Tengah, ngagunakeun basa Jawa
Di wewengkon Cirebon jeung sabudeureunana (Majalengka, Indramayu, Sumber), dipaké dua rupa basa nu nyoko ka basa Sunda jeung basa Jawa
Gunung Aktif Ékonomi
Munggaran, ékonomi balaréa Sunda di Pasundan ngandelkeun pisan kana budidaya béas
karajaan kuna nu ngadeg di Pasundan saperti Karajaan Tarumanagara jeung Sunda dipikawanoh ngandelkeun pajeg sangu jeung pangasilan tatanén
Daur hirup urang Sunda buhun téh muterna tara jauh tina daur pamotongan béas
féstival panén béas tradisional saperti Seren Taun téh mangrupa hal penting
Dewi béas kuna, Nyi Pohaci Sanghyang Asri, aya dina budaya Sunda
Sacara tradisional, masarakat Sunda osok maké budidaya pare tuhur (huma)
Sanggeus wewengkon Mataram mekar nepi ka tatar Parahiangan mimiti abad ka-17 ngiringan kampanye Sultan Agung narajang Batavia Walanda (ayeuna Jakarta), sawah (budidaya pare baseuh) mimiti diadopsi di lelebak kalér Pasundan
Kabupatén saperti Indramayu, Cirebon, Subang, Karawang jeung Bekasi ayeuna ogé katelah wewengkon konci panghasil sangu
Wewengkon pagunungan Pasundan nyadiakeun angeun, kembang jeung loba ngahasilkeun horticultural pikeun Jakarta jeung Bandung
Pangingonan di Pasundan ngahasilkeun produk cisusu jeung daging
Salila Pausahaan Hindia Wetan Walanda (VOC) jeung jaman Hindia Walanda, Propinsi Pasundan labuh dina administrasi Walanda nu puseurna di Batavia
Pamaréntah kolonial Walanda ngawanohkeun pepelakan dagang saperti teh, kopi, jeung kina
Saprak abad ka-18, Pasundan (katelah "De Preanger") dipikawanoh minangka wewengkon pakebonan produktip, sarta jadi pagalo jeung padagangan jeung ekonomi dunya
Palayanan saperti transportasi jeung perbankan disadiakeun pikeun nu boga pakebonan Walanda nu jegud téa
Pasundan dipikawanoh minangka salah sahiji wewengkon anu maju pangheubeulna di Nusantara Indonésia
Dinu mimiti abad 20, pamaréntah kolonial Walanda ngembangkeun infrastructures pikeun tujuan ekonomi, utamana pikeun ngarojong pakebonan Walanda di wewengkon ieu
Jalan jeung rel karéta diwangun pikeun nyambungkeun wewengkon perkebunan leuweung jeung puseur urban saperti Bandung sarta palabuhan Batavia
Sanggeus kamerdikaan Indonésia dina 1945, Pasundan jadi wewengkon pangrojong Jakarta, ibukota Indonésia
Jakarta angger jadi puseur bisnis jeung pulitik Indonésia
Sababaraha kabupatén jeung kota di Pasundan saperti Bogor, Bekasi jeung Depok dimekarkeun minangka ngarojong wewengkon Jakarta jeung ngabentuk wewengkon Jakarta Raya atawa Jabodetabek (Jakarta, Bogor, Depok, Tanggerang jeung Bekasi)
Wewengkon kalér Pasundan geus jadi wewengkon industri utama
Wewengkon saperti Bekasi, Cikarang jeung Karawang diaplak ku pabrik jeung industri
Wewengkon dina jeung sakuriling Bandung ogé dikembangkeun jadi wewengkon industri
Rahayu ku kaendahan alami jeung budaya anu beunghar, pariwisata ogé mangrupa industri penting di Pasundan
Wewengkon Puncak jeung Bandung geus lila dipikawanoh salaku tujuan tungtung minggu populér pikeun urang Jakarta
Ayeuna Bandung gé geus dikembangkeun jadi tujuan balanja anu srimanganti jeung narecis, popular teu saukur antara urang Indonésia utamana Jakarta, tapi ogé tujuan balanja populér pikeun wargi Malaysia jeung Singapur
Kota basisir kuno Cirebon ogé populér salaku tujuan pariwisata budaya saprak kota éta mibanda sababaraha keraton sarta loba lokasi sajarah saperti Guha Sunyaragi
Tujuan pariwisata populér séjén di antarana Kebon Raya Bogor, Taman Safari Indonésia, Tangkuban Parahu crater, Cai panas Ciater, Kawah Bodas crater kiduleun Bandung, Basisir Pangandaran, sarta sagala rupa resorts gunung di Cianjur, Garut, Tasikmalaya, jeung Kuningan
Démografi jeung basa
Pasundan mangrupa lemah cai tulen urang Sunda anu ngabentuk grup étnis panglobana di Pasundan, dituturkeun ku urang Jawa anu pindah ka propinsi ieu sababaraha abad ka tukang
Saprak Jakarta jeung wewengkon sakurilingna, kaasup ogé Pasundan, ngajadi puseur bisnis jeung puseur pulitik Indonésia, propinsi ieu mincut rupa-rupa jalma ti sakuliah Indonésia
Matakna pribumi Indonésia nu séjén saperti étnis Minangkabau, Batak, Malayu, Madura, Bali, Ambon jeung loba urang Indonésia séjén anu pindah ka dieu jeung matuh di kota Jawa Kulon ogé bisa gampang kapanggih
wewengkon urban Pasundan ogé boga populasi signifikan urang Cina Indonésia
Populasi Pasundan ieu nunda di 43.054.000 dina pertengahan 2010 antukna propinsi panggegekna Indonésia, imah nu 18% tina total nasional di 1,8% tina lelemah nasional
[12] Kumisan ti daérah husus Jakarta, mangrupa propinsi pangpadetna di nagara ieu kalawan rata-rata 1.236 urang per km² (data 2010)
Laju pertumbuhan populasi kacatet dina sapuluh taun 2010 ieu 1.9%, [13] Iwal basa Indonésia, basa nasional resmi nagara, basa lian nu loba dipaké di propinsi ieu nyaéta Basa Sunda
Dina sawatara wewengkon lebah wates kidul jeung Propinsi Jawa Tengah, basa Jawa ogé diucapkeun
Basa utama nu dipaké di Cirebon sarta wewengkon di deukeutna (Majalengka, Indramayu, Sumber) nyaéta basa Cirebon, dialek basa Jawa jeung pangaruh Sunda
[14] Basa Indonésia loba diucapkeun salaku basa kadua
Urang Sunda babagi Pulo Jawa jeung urang Jawa, sarta utamana ngancik di Pasundan
Sanajan urang Sunda hirup sapulo jeung urang Jawa, budaya maranéhanana téh béda, tuluy maranéhna ogé nganggap maranéhna aya di wewengkon budaya kapisah nu disebut Pasundan atawa Tatar Sunda
Lamun aya nu pindah ti Propinsi Pasundan ka Propinsi Jawa Tengah atawa Wetan hartina bisa disebut pindah ti Sunda ka dunya Jawa
Bandung, ibu kota Pasundan, dianggap salaku puseur budaya urang Sunda
Loba Kasenian pribumi Sunda anu dikembangkeun di kota ieu
Propinsi deukeutna Banten, nu ieu baheulana bagéan Pasundan saméméh jadi propinsi sorangan, sami ogé dianggap bagéan ti Pasundan
Kasenian musik Sunda, mangrupa ekspresi tina émosi budaya Sunda, express lemesna jeung lungguh Sunda
orchestra Degung diwangun ku gamelan Sunda
Iwal bentuk Sunda tina gamelan di Parahyangan, wewengkon Cirebon ngukut tradisi musik anu béda
Di antara sababaraha gamelan ensembles Cirebon dua nu pangmindengna kadéngé nyaéta gamelan pelog (a non-equidistant sistim tuning heptatonic) sarta gamelan Prawa (a semi-equidistant pentatonik sistim tuning)
Gamelan pelog tradisionalna ditangtayungan pikeun Tayuban, Wayang Cepak, jeung ngadengekeun jeung musik ibing Keraton di Cirebon
Mungguhing gamelan Prawa ieu tradisional ditangtayungan pikeun Wayang Purwa
Cirebon ogé ngukut ensembles gamelan husus di antarana: Sekaten, nu diputer di Keraton pikeun nyirian waktos penting dina Kalénder Islam
Denggung, ogé ensemble Keraton nu dipercaya boga sajumlah "kakuatan lembut"
Sarta Renteng, hiji ensemble anu kapanggih boh Cirebon jeung Parahyangan anu dipikawanoh ku gaya maén tarik jeung energetic
Tembang Sunda mangrupa genre musik vokal Sunda dipirig ku ensemble pati dua kacapi jeung suling
Tembang hartina lagu atawa sajak jeung Sunda mangrupa susunan géografis, sajarah, budaya nu nyirian bumi nu masarakat Sunda Indonésia
Musik jeung puisi tembang Sunda pakait raket jeung Parahyangan (hartina nu pangancikan rahyang), dataran luhur nu ngabagi bagian tengah jeung kidul Sunda
Kaendahan alam Parahiangan, hiji wewengkon tatanén subur dikurilingan ku gunung, lemesna jeung lungguh Sunda téh ngeunteung dina loba tembang Sunda
[15] Kacapi suling téh tembang Sunda tanpa vokal
Tarawangsa nyaéta seni populér pituin anu dilakonan dina ensemble nu diwangun ku tarawangsa (a biola kalawan pin ahir) jeung jéntréng (sajenis zither tujuh senar)
éta dipirig ku ibing rusiah nu disebut jéntréng
Ibing mangrupa bagian tina ritual ngagungkeun Dewi Pare Sri
upacara ieu pakait jeung ritual sukur patali jeung panén béas
Tarawangsa ogé bisa dianggap pikeun ngajadikeun cageur atawa komo keur hiburan tulen
Tilu tipe utama ensembles awi Sunda nyaéta angklung, calung, sarta arumba
Ciri pasti unggal ensemble mangrupa-rupa nurutkeun kana konteks, instrumén nu patali, jeung popularitas relatifna
Angklung téh istilah generik pikeun sét katala, rattles awi shaken
Angklung diwangun ku pigura kana nu ngagantung sababaraha tebih béda awi kerung
Angklung nu diputer kawas handbells, jeung unggal alat diputer ka catetan béda
rattles Angklung nu dimaénkeun di pola interlocking, biasana jeung ngan hiji atawa dua instrumén dimaénkeun per jalma
ensemble Nu dipaké dina processions Sunda, sakapeung jeung trance atawa kaulinan akrobat
Dijalankeun dina ritual kahirupan-siklus I jeung féasts (hajat), angklung dipercaya pikeun ngajaga kasaimbangan jeung harmoni di kampung
Dina nitis anak paling modérn, angklung anu dipigawé di sakola salaku bantuan ka diajar ngeunaan musik
Nu Angklung meunang perhatian leuwih internasional lamun Daeng Soetigna, ti Bandung, Jawa Kulon, dimekarkeun nu notations angklung teu ngan pikeun muterkeunana pelog tradisional atawa skala sléndro, tapi ogé skala diatonic dina 1938
Saprak harita, angklung mindeng diputer bareng jeung instrumen musik kulon séjén dina orchestra
Salah sahiji pintonan well-dipikawanoh munggaran angklung dina orchestra ieu salila Konférénsi Bandung dina 1955
Kawas maranéhanana di angklung, instrumén nu ensemble calung anu tina awi, tapi unggal diwangun ku sababaraha tabung béda katala tetep onto sapotong awi; pamuter nu nahan alat dina leungeun kénca sarta panarajangan éta jeung béater diayakeun di katuhu-Na
calung pangluhurna-pitched mibanda jumlah gréatest tina tabung jeung aktivitas musik densest; ka sahandapeun-pitched, jeung dua tabung, boga saeutikna
Calung ieu ampir sok patali jeung humor éarthy, sarta dicoo ku lalaki
Arumba nujul kana susunan xylophones awi diatonically katala, mindeng dicoo ku awewe
Hal ieu remen ngagabung ku instrumen modérn, kaasup set kendang, gitar listrik, bass, jeung kibor
Wayang golek mangrupa bentuk tradisional padalangan ti Sunda
Jiga wayang kulit kalangkang nu leuwih dipikawanoh (wayang kulit) nu kapanggih di sesa Jawa jeung Bali, wayang golék dijieun tina kai sarta tilu dimensi, lain dua dimensi
Maranéhna maké tangkal cau nu di mana dalangna nangtung, tukangeun hiji dalang dibarengan ku orchestra gamelanna nepi ka 20 musisi
gamelan ngagunakeun skala lima not sabalikna skala tujuh not dunya kulon
Musisina dipandu ku drummer, anu dina gilirannana ieu dipandu ku sinyal ti dalang béré pikeun ngarobah wanda atawa Pace nu diperlukeun
Wayang golék dipaké ku urang Sunda pikeun nyaritakeun sandiwara epik "mahabarata" sarta rupa-rupa tipe sandiwara moral séjén
"Artikel utami: Ibing Sunda"Ibing Sunda nembongkeun pangaruh rupa-rupa golongan nu geus badagang sarta matuh di wewengkon ieu mangabad-abad, tapi angger uniquely has, jeung variasina ti anggun ka pola dinamis syncopated drumming, gancang flicks pigeulang, gerakan hip sensual, sarta taktak gancang sareng watak teu jeung anggahotana isolations
Meureun Jaipongan téh ibing tradisional nu pang populerna di antara urang Sunda
Hal ieu bisa dipigawé sorangan, dina grup, atawa duaan
Ibing Merak nyaéta ibing awewe diideuan ku oyagna merak sarta buluna dicampurkeun jeung gerakan klasik ibing Sunda
Ibing Merak ngalambangkeun kaéndahan alam
Aya carita jeung folktales ditulis ti carita Pantun Sunda[16] di antara folktale jeung carita dipikawanoh nyaéta: Sastra
Pustaka Sunda kuna, di antarana nyaéta: Indéks Pangwangunan Manusa
Kota jeung kabupatén di Jawa Kulon boga peunteun Indéks Pangwangunan Manusa (Human Development Index, HDI) panengah jeung luhur
Saméméh lambang propinsi anu kiwari dipaké, dina kaping 7 Séptémber 1928, propinsi Pasundan geus boga logo nu dijeun ku bangsa walanda
Lambangna saperti ieu di handap: Lambang nu kiwari dipaké propinsi Pasundan bisa dibagi ku tilu bagéan nyaéta: Motto Juang
Motto juang atawa jargon di lambang propinsi Pasundan kasusun ku opat kecap nyaéta Gemah Ripah Répéh Rapih
Gemah Ripah Répéh Rapih sorangan nyaéta piwuruk Sunda baheula nu ngébréhkeun yén Pasundan nu beunghar sarta dicicingan ku masarakat nu rukun kalawan damai
Struktur lambang propinsi Pasundan disawang minangka wangun buleudna endog anu di tilik minangka taméng nu dipaké ku laskar atawa prajurit karajaan zaman baheula
Instrumén dina lambang propinsi Pasundan kawengku ku tujuh instrumén nyaéta: Atikan
Program wajib diajar genep taun jeung salapan taun, Gerakan Nasional Orang Tua Asuh (GNOTA) sarta sababaraha program pangrojong séjénna nyaéta bagéan ti usaha pamaréntah Jawa Kulon pikeun sagancangna ngaronjatkeun kualitas sumber daya manusa (SDM), nu dina ahirna bisa nyiptakeun SDM nu masagi sarta bisa nuturkeun jaman nu beuki modérn
Ayana SDM nu boga kualitas nyaéta salah sahiji faktor utama suksésna pangwangunan hiji wewengkon
Sahenteuna aya 18 paguron luhur negeri nu perenahna di Jawa Kulon, nyaéta: Dina taun akademik 2013/2014 jumlah mahasiswa di ITB nyaéta 14.506 jeung di UPI 17.967 urang
jumlah PTS di wewengkon kopertis wilayah IV Pasundan numutkeun wangun universitas aya 43, institut 6, sakola luhur 191, akademi 109 jeung politéknik 27
Dumasar kana data ti Girang Serat Nagara Indonésia, lega sawah di Propinsi Jawa Kulon, aya 9.488.623 km nu ngahasilkeun 9.418.882 ton paré taun 2006, nu diwangun ku 9.103.800 ton huma paré jeung 315.082 ton sawah keur pertanian paré
Panghasilan palawija (kadaharan salian béas), nepi 2.044.674 ton jeung produktivitasna 179,28 kuintal per ha
Tapi, lebar tutuwuhan widest nu pikeun komoditi jagong ngahontal 148.505 ha, Propinsi Pasundan ogé ngahasilkeun hortikultura anu diwangun ku 2.938.624 ton angeun, 3.193.744 ton bungbuahan, jeung 159.871 ton tutuwuhan ubar/ bio Farmakologi
Leuwung di Pasundan ngeusi 764,387.59 ha atawa 20,62% tina ukuran total propinsi
Ieu kawengku leuweung produktif 362,980.40 ha (9.79%), leuweung nu ditangtayungan 228,727.11 ha (6.17%), sarta leuweung konservasi 172.680 ha (4.63%)
leuweung bakau ngahontal 40,129.89 ha, sarta sumebar di 10 kabupatén di mana aya basisir
Sagedéngeun ti eta, aya ogé leuweung séjén ditangtayungan kira-kira 32,313.59 ha diatur ku Perum Perhutani Unit III Pasundan jeung Banten
Pulo Jawa téh hiji pulo di di gugusan kapuloan Sunda, Indonésia, nu mangrupa pulo pangpadetna di sakuliah dunya
Legana 132.000 km pasagi kalawan 151.6 pangeusi, mun mangrupa nagara mandiri mah bakal jadi nagara kadua pangpadetna sadunya
Pulo Jawa mangrupa lemah cai pikeun pituin pikeun urang Sunda jeung Jawa
Ibu kota Indonésia, Jakarta, aya di basisir kalér-kuloneun Jawa
Loba kajadian penting sajarah Indonésia nu lumangsung di Jawa
Jawa jadi pusat karajaan Hindu-Budha, kasultanan Islam, jeung jadi inti koloni Walanda di Hindia Wétan