izzako/sundanese-pixelgpt huggingface dataset:
Atom nu pangbasajanna, nyéta atom hidrogén nu mibanda nomer atom 1 jeung ngandung ukur hiji proton jeung hiji éléktron
Atom H ieu jaman kiwari mangrupa salah sahiji fokus subjék dina panalungtikan ilmiah, utamana dina munggaran mekarna tiori kuantum
Polah kimiawi atom loba pisan disababkeun ayana interaksi antaréléktron
Utamana éléktron nu aya dina cangkang pangluarna, disebut éléktron valénsi, boga pangaruh nu panggedéna kana paripolah kimiawi
Éléktron nu di jero (nu lain di cangkang pangluarna) ogé méré pangaruh, ngan biasana dina hal mangaruhan muatan positif na inti atom
Aya kacenderungan nu kuat pikeun atom-atom pikeun sakabéhna ngeusi (atawa ngosongkeun) cangkang éléktron luarna, nu na hidrogén jeung hélium boga rohangan pikeun dua éléktron, sedengkeun di sakabéh atom séjén boga rohangan pikeun dalapan
Ieu kahontal ku maké éléktron babarengan jeung atom tatangga atawa ku cara nyokot éléktron sagemblengna ti atom séjén
Nalika éléktron dipaké bareng, beungkeut kovalén ngawujud antara dua atom
Beungkeut kovalén mangrupa beungkeut atomik nu pangkuatna
Nalika hiji atawa leuwih éléktron sagemblengna dipiceun ti hiji aton ka atom séjénna, mangka kabentuk ion
Ion mangrupa atom nu mibanda muatan alatan teu saimbangna jumlah proton jeung éléktron
Ion nu narima éléktron disebut "anion", muatanna négatip
Atom nu kaleungitan (ngaleupaskeun) éléktron disebut "kation", muatanna positip
Kation jeung anion silih katarik alatan gaya coulomb antara muatan positip jeung négatip
Tarikan ieu disebutna beungkeutan ionik nu kakuatanana leuwih lemah batan beungkeutan kovalén
Sakumaha nu geus dipedar di luhur, beungkeutan kovalén nunjukkeun kaayaan nalika éléktron dibagi saimbang antara atom-atom, sedengkeun beungkeutan ionik nunjukkeun yén éléktron sagemblengna dipasrahkeun ka anion
Iwal ti sababaraha kasus ékstrim, teu hiji ogé ti ieu gambaran sagemblengna bener
Dina lolobana beungkeutan kovalén, éléktron teu kabagi sarwa saimbang, leuwih loba ngumpul di atom éléktronégatip, nu matak beungkeutan kovalén mibanda sababaraha ciri ionik
Sarua ti éta, dina beungkeutan ionik éléktron kadang sakeudeung ngumpul di atom nu leuwih éléktropositip, nimbulkeun sababaraha ciri kovalén na beungkeut ionik
Perang Bubat dimaksudkeun ka hiji kajadian perang antara rombongan karajaan Sunda ngalawan karajaan Majapahit nu lumangsung di Bubat, wewengkon kalér Majapahit, taun 1357 M. Dina "Pararaton" kajadian perang ieu disebut Pabubat atawa Pasundabubat
Perang Bubat iku perang sing mungel naté dumadi ing mangsa pamaréntahan raja Majapahit, Hayam Wuruk kaliyan Mahapatih Gajah Mada
Prastawa iki nglibataké Mahapatih Gajah Mada kaliyan Prabu Maharaja Linggabuana saka Karajan Sunda ing Pesanggrahan Bubat ing abad kaping 14 sakiwa-tengené taun 1357 M. Jujutan
Rombongan ti Karajaan Sunda harita mangrupa aleutan Raja Sunda jeung pangagung karajaan, kaasup calon prameswari, nyaéta Dyah Pitaloka atawa Citraresmi, putri Raja Sunda nu dilamar pikeun nyanding jeung Hayam Wuruk, Raja Majapahit
Nalika nepi ka wewengkon Bubat, aleutan calon pangantén dipegat ku utusan Patih Gajah Mada nu ménta sangkan Diah Pitaloka dipasrahkeun ka Hayam Wuruk salaku séba taluk Karajaan Sunda ka Karajaan Majapait
Ngarasa dihina jeung dihianat ku ieu paménta, Raja Sunda teu sadia masrahkeun putrina ka Majapahit
Dina pamustunganana, sakabéh rombongan karajaan Sunda perang campuh bégalan pati ngalawan pasukan Majapait nu jauh leuwih loba
Dina ieu kajadian, ampir sakabéh rombongan Karajaan Sunda gugur, kaasup Dyah Pitaloka nu "labuh tumangan" maéhan manéh
Numutkeun "Carita Parahyangan", Raja Sunda nu ngalaman ieu kajadian (disebutna 'keuna ku kalawisaya') téh nyaéta Prabu Maharaja nu mingpin Karajaan Sunda salila 7 taun (1350-1357), sedeng nurutkeun "Pustaka Pararatwan i Bhumi Jawadwipa" (bagian tina naskah Wangsakerta nu disusun ku Pangéran Wangsakerta saparakanca (1677-1698), ngaran ieu raja téh Linggabuana
Kajadian ieu kaunggel ogé dina "Kidung Sunda"
Karajaan Sunda (669-1579 M), numutkeun naskah Wangsakerta mangrupa karajaan nu ngadeg ngaganti Tarumanagara nu kabagi dua jeung 'kembaranana', Galuh
Karajaan Sunda diadegkeun ku Tarusbawa taun 591 Caka Sunda (669 M)
Masih numutkeun Naskah Wangsakerta, Karajaan Sunda ogé ngawengku wilayah anu kiwari jadi Provinsi Lampung sanggeus putri Karajaan Lampung nikah jeung putra mahkota Karajaan Sunda
Lampung dipisahkeun ti bagéan karajaan Sunda nu di pulo Jawa ku Selat Sunda
Catetan lokal pangkolotna anu kapanggih nyebut Sunda salaku karajaan aya dina prasasti Rakryan Juru Pangambat taun 854 Saka (932 M) anu nyebut 'Haji Sunda' (Raja Sunda)
Saméméh ngadeg salaku karajaan anu mandiri, Sunda téh mangrupa bawahan Tarumanagara
Raja Tarumanagara nu panungtung, Sri Maharaja Linggawarman Atmahariwangsa Panunggalan Tirthabumi (maréntah ukur tilu taun, 666-669 M), kawin ka Déwi Ganggasari ti Indraprahasta
Ti Ganggasari, anjeunna gaduh dua putra, duanana awéwé
Déwi Manasih, cikalna, kawin ka Tarusbawa ti Sunda, sedengkeun nu kadua, Sobakancana, kawin ka Dapuntahyang Sri Jayanasa, nu salajéngna ngadegkeun karajaan Sriwijaya
Nalika Linggawarman pupus, kakawasaan Tarumanagara ragrag ka minantuna, Tarusbawa
Hal ieu ngabalukarkeun pangawasa Galuh, Wretikandayun (612-702) baruntak, ngaleupaskeun diri ti Tarumanagara, sarta ngadegkeun Galuh nu mandiri
Ti pihak Tarumanagara sorangan, Tarusbawa ogé teu hayang neruskeun karajaan Tarumanagara
Tarusbawa lajéng mindahkeun kakawasaanana ka Sunda, sedengkeun Tarumanagara dirobah jadi bawahanana
Anjeunna diwastu/dijenengkeun raja Sunda dina poé Radite Pon, 9 Suklapaksa, bulan Yista, taun 519 Saka (kira 18 Méi 669 M)
Sunda jeung Galuh ieu sapuk, yén wates karajaanana téh nyaéta walungan Citarum (Sunda di béh kulon, Galuh di béh wétan)
Putra Tarusbawa nu cikal, Rarkyan Sundasambawa, pupus anom kénéh, ninggalkeun hiji putra istri, Nay Sekarkancana
Putuna ieu lajéng ditikah ku Rahyang Sanjaya ti Galuh, dugi ka gaduh putra hiji, Rahyang Tamperan
Nalika Tarusbawa pupus (723), kakawasaan Sunda ragrag ka Sanjaya, nu dina taun éta ogé hasil ngarebut kakawasaan Galuh ti Rahyang Purbasora (nu ngarebut kakawasaan Galuh ti ramana, Bratasenawa/Rahyang Séna)
Ku kituna, dina leungeun Sanjaya, Sunda jeung Galuh ngahiji deui
Pikeun neruskeun kakawasaan ramana nu nikah ka putri raja Keling (Kalingga), taun 732 Sanjaya masrahkeun kakawasaan Sunda-Galuh ka putrana, Tamperan
Di Keling, Sanjaya nyepeng kakawasaan salila 22 taun (732-754), nu lajéng diganti ku putrana ti Déwi Sudiwara, Rarkyan Panangkaran
Rahyang Tamperan ngawasa Sunda-Galuh salila tujuh taun (732-739), lajéng ngabagi kakawasaan ka dua putrana: Sang Manarah (dina carita rahayat disebut Ciung Wanara) di Galuh sarta Sang Banga (Hariang Banga) di Sunda
Sang Banga (Prabhu Kertabhuwana Yasawiguna Hajimulya) jadi raja salila 27 taun (739-766), tapi ngawasa Sundana mah ti taun 759
Ti Déwi Kancanasari, turunan Demunawan ti Saunggalah, Sang Banga gaduh putra, ngaranna Rarkyan Medang, nu salajéngna neruskeun kakawasaanana di Sunda salila 17 taun (766-783) maké gelar Prabhu Hulukujang
ku sabab putrana istri, Rakryan Medang ngawariskeun kakawasaanana ka minantuna, Rakryan Hujungkulon atawa Prabhu Gilingwesi (ti Galuh, putra Sang Mansiri), nu ngawasa Sunda salila 12 taun (783-795)
ku sabab Rakryan Hujungkulon ieu ogé putraan istri, mangka kakawasaan Sunda lajéng ragrag ka minantuna, Rakryan Diwus (gelar Prabu Pucukbhumi Dharmeswara) nu ngawasa salila 24 taun (795-819)
Ti Rakryan Diwus, kakawasaan Sunda ragrag ka putrana, Rakryan Wuwus, nu nikah ka putrana Sang Welengan (raja Galuh, 806-813)
Kakawasaan Galuh ogé ragrag ka anjeunna nalika dahuanana, Sang Prabhu Linggabhumi (813-842), pupus
Kakawasaan Sunda-Galuh dicepeng ku Rakryan Wuwus (kalawan gelar Prabhu Gajahkulon) dugi ka pupusna taun 891
Sapupusna Rakryan Wuwus, kakawasaan Sunda-Galuh ragrag ka adi beuteungna ti Galuh, Arya Kadatwan
Ngan, ku sabab teu dipikaresep ku para pangagung ti Sunda, anjeunna ditelasan (895), sedengkeun kakawasaanana diturunkeun ka putrana, Rakryan Windusakti
Kakawasaan ieu lajéng diturunkeun ka putra cikalna, Rakryan Kamuninggading (913)
Rakryan Kamuninggading ngawasa Sunda-Galuh ukur tilu taun, sabab lajéng direbut ku adina, Rakryan Jayagiri (916)
Rakryan Jayagiri ngawasa salila 28 taun, lajéng diwariskeun ka minantuna, Rakryan Watuagung, taun 942