izzako/sundanese-pixelgpt huggingface dataset:
Dina tingkat paling gedé, Samudra Téthys mangrupikeun bagian tina sagara berterusan anu nutupan Bumi antara ~ 30 N sareng Equator, nyiptakeun pola sirkulasi anu béda pisan tina anu dipikanyaho ayeuna
Pannotia (atawa Gréater Gondwanaland jeung superbuana Verdian) nyaéta Superbuana Néoprotérozoikum
Ieu mungkin tes aya salila éra Édicaran (~ 600 juta tahun ka tukang), nepi ka akhir Prakambrium (sakitar 541 juta tahun ka tukang)
Saatos éta, éta dibagi kana buana anu langlung alit
Anu leutik nyaéta Lauréntia, Sibéria, jeung Baltica, kalawan daratan Gondwanaland ka kidulna
Kira-kira 750 juta taun ka tukang, Superbuana lila Rodinia kabagi kana tilu buana
Éta saméméhna ngabentuk Laurasia jeung Gondwana, jeung buana Kraton Kongo
Sakitar 600 juta taun ka tukang, maranéhna ngawangun Pannotia
Pannotia henteu lila
tabrakan anu ngawangun Pannotia mangrupa tabrakan pondok, jeung Pannotia anu terus-terusan geus aktif
Dina ngeunaan 550 juta taun ka tukang, atawa ngan sakitar 50 juta taun saatos ngawujudna Pannotia, Pannotia pisah jadi opat buana
terus tina lini bakal dikaluarkeun pikeun ngabentuk Superbuana paling anyar, Pangea
Tilu miliar tahun ka tukang, Ur jadi lone (jeung kamungkinan pangheulana) Superbuana di Bumi
Ieu sigana leuwih leutik ti Australia
Dua miliar taun ti harita, éta ngagabung jeung buana Nena jeung Atlantika pikeun ngabentuk Rodinia
Bagian tina Ur ayeuna geus jadi bagéan Afrika, Australia jeung India
Sababarahan élmuwan yakin yén Vaalbara, hiji Superbuana téoritis, atos saméméh Ur
Periodé Pérmian, dalam waktos geologis, periodé pamungkas éra Paléozoikum
Periodé Pérmian dimimitian 298,9 juta taun ka pengker sarwng lekasan 252,2 juta taun ka pengker, manjangan ti deket Periodé Karbon dugi ka awal Periodé Trias
Pérm dibagi jadi tilu kala, nyaéta Lopongian, Guadalupian, sareng Cisuralia
Mimiti dina periodé éta, glasier nyebar, sareng beubeur iklim latitudinal dikembangkeun pisan
Iklim pamanasan salami periodé Pérmian, sareng, dina akhir éra éta, kaayaan anu panas sareng garing parahna pisan sabab nyababkeun krisis dina laut Pérmian sareng téréstrial
Gencatan iklim dramatis ieu parantos disababkeun sabagéan ku buana leutik ka Superbuana Pangéa, anu dikubengku luas Samudra dunya
Éra Mésozoikum nyaéta jaman dinosaurus jeung lumangsung ampir 180 juta taun ti sakitar 250 nepi ka 66 juta tahun ka tukang
Mangsa ieu kaasup 3 periodé anu disebut éra Trias, Jurassik, jeung Cretaceous
Kapunahan massal nunjukkeun awal jeung akhir éra Mésozoikum
Kapunahan anu nyababkeun transisi tina éra Paléozoikum ka éra Mesozoikum mangrupa kapunahan pangbadagna di bumi ieu
Kapunahan ieu ngancurkeun kira-kira 95% sakabéh kahirupan laut jeung 70% kahirupan darat
Ieu ngawenangjeun dinosaurua lebet jeung netepkeun peranna salaku penguasa
Éra ieu ditungtungan jeung "Great Extintion" anu nandaan tungtung dinosaurus nalika éra Kénozoikum dimimitian
Pijantung; "(Arachnothera affinis)" nyaéta manuk nu asalna ti kulawarga "Nectariniidae"
Loba kapanggih hirup di pulo Sumatra, Kalimantan, Bali, jeung Jawa
Sarta daérah séjén numibanda iklim subtropis atawa tropis tayalian leuweung dina kaayaan hawana henteu pati jemlék "(moist)."
Ti mimiti pakampungan nepi ka jero leuweung, ieu manuk loba katempo hirup
Remen ogé katempo euntreup dina tangkal cau nu keur meujeuhna mangkak jantungna, tangkal jajahéan, tangkal tepus, jeung manjah
Manuk pijantung mibanda pangawakan leutik, bulu dina tonggongna hejo jaitun, harigu jeung beuteung kelirna koneng, beuheungna hawuk
Manuk pijantung mibanda pamatuk sarta létah nu panjang, gunana pikeun ngenyot madu tina kekembangan
Tempona peuting datang, manuk pijantung sok mareuting handapeun daun dina tangkal-tangkal sisi susukan nu teu pati jangkung (1-3 meter)
Panalungtikan nu kungsi dilaksanakeun ku William Logan taun 1887, nétéélakeun manuk pijantung salah sahiji manuk maneuh "(endemik)" nu aya di gunung Malabar
Manuk pijantung nu kungsi katiténan aya sababaraha rupa:
Éra Paléozoikum (atawa Palaéozoikum) (ti basa Yunani (παλαιός), "lami" jeung zoe (ζωή), "kahirupan", anu hartosna "kahirupan kuno") nyaéta pangheubeulna tina tilu éra géologis ti éon Panérozoikum, anu dibasajankeun ti sakitar 541 juta nepi ka 252,2 juta taun ka tukang
Paléozoikum mangrupa periodé parobahan dramatis dina géologi, iklim jeung évolusi, dikuasai ku sababaraha rupa organisme
Leutik gedé pepelakan primitip nutupan buana, loba anu ngabentuk lapisan batu bara di Éropa jeung Amérika Kalér wétan
Ditungtung jaman, réptil anu gedé jeung canggih loba anu dominan jeung pepelakan modérn (konifer) muncul
Vértébrata anu munggaran dina bentuk laut primitip, anu béda pisan dina Silurian jeung Devonian
Sato mimiti ngaleuwihan bumi garing mangrupa Artropoda
Sababaraha laut mibanda Bumi anu kuat, bayon jeung fins jeung bisa ngorondang di darat ogé
tulang dina finsna ahirna mekar jadi sukuna jeung maranéhna jadi tétrapoda anu pangheulana
Amfibia mangrupa tétrapoda anu doninan nepi ka tengah Carboniferous, nalika parobahan iklim bisa niangan kabébasan
terus, réptil makmur jeung terus ningkat jumlah jeung rupa-rupa ku ahir Pérmian
Éra Paléozoikum dibagi kana periodé Kambrium, Ordovisium, Silurian, Dévonian, jeung Karbon, masing-masing maké grup fosil anu umum
Éra Kambrium nyaksian ngabeledug jinis anyar sato invértébrata di laut, kaasup tribolit, jinis cangkang primitip, kaasup brakiopoda jeung mollusks, jeung gugus invertebrata sanésna anu gagal salamet tina ahir jaman ieu
terus laut Paléozoikum didominasi ku ékidonérma (sapertos dolsr pasir, kaasup bintang laut jeung anemon laut), spésiés brakiopoda leuwih maju, jeung karang
Karakteristik Periodé Ordovisium nyaéta kolonisasi tanah ku Artropoda jeung pepelakan nagara primitip
Tina bagian dalajeungna ti Devonian, vértébrata ogé geus ngajajah nagara éta
Ieu sato saperti Amfibia anu tungtungna masihan réptil nalika Paléozoikum lekasan
Dina waktu éta, paku primitip jeung lakuan geus sumebar ka sakuliah nagara
Prakambrium mangrupa ngaran anu teu resmi pikeun éon ti waktu géologi anu saméméh éon Fanerozoikum ayeuna
Prakambrium dimimitian nalika Bumi ngawangun (sakitar 4,6 miliar taun ka tukang) jeung réngsé dina awal periodé Kambrium
Kajadian anu dijelaskeun dina bagian saméméha mangrupa bagian tina sajarah pangheubeulna di Bumi, Hadéan
Tapi loba deui anu bakal datang dina Éra Prakambrium
Prinsip géologis anu dijelaskeun dina awal babab buku ieu pikeun nerapkeun sajarah géologis ieu dina jaman baheula
Prakambrium ngumpulkeun ampir 90% tina sakabéh sajarah Bumi
éta dibagi kana tilu Éon: Hadéan, Arkéan, jeung Protérozoikum
Jurassik mangrupa waktos jeung sistem géologi anu lega ti taun 201,3 ± 0.6 Jp (juta taun ka tukang) ka 145 ± 4 Jp; ti tungtung Trias ka awal Cretaceous
Jurassik mangrupa periodé pertengahan jaman Éra Mésozoikum, óge katelah Jaman Réptil
Awal periodé ditandaan ku peristiwa kapunahan massal Trias-Jurassik utama
Dua kajadian punah sanésna kajadian dina periodé eta: Dina ahir Piensbachian / Kapunahan massal Toarchian awal di Jurassik awal, jeung kapunahan massal Titonian ahir dina ahir; nanging,teu aya peristiwa anu kaasup dina kapunahan massal "Gedé Lima"
Jurassik dingaranan Pagunungan Jura di Pagunungan Alpén Éropa, di mana strata batu kapur di jaman munggaran dikenalkeun
Dina awal Jurassik, superbuana Pangéa geus ngamimitian ramping ka dua daratan, Laurasia di beulah kalér jeung Gondwana di beulah kidul
Ieu nyiptakeun leuwih pantai jeung ngarobah iklim buana ti garing ka beueus, jeung loba gurun garing di Trias diganti ku hutan hujan subur
Di darat, fauna beralih ti fauna Trias, dikuasai ku arkosaurus dinosauromorph jeung crocodylomorph, pikeun dikuasa ku dinosaurus hungkul
Manuk anu pangheulana ogé muncul di Jurassik, saatos geus mekar ti dahan dinosaurus tetrapoda
Kajadian utama sanésna nyaéta penarimalan bijil pangheulana, jeung évolusi mamalia theria, kaasup prasenta primitip
Crocodylians ngadamel transisi tina mode kahirupan pikeun cai
Samudra dicicingan ku réptil laut saperti ichthyosaurus jeung plesiosaurus, sedengkeun pterosaurus mangrupa vértébrata ngalayang anu dominan
Istilah Kronostratigrafik "Jurassik" langsung aya hubunganna jeung Pagunungan Jura
Alexander von Humboldt ngaku gunung anu didominasi batu kapur di Pagunungan Jura salaku formasi aanu kapisah anu henteu geus kalebeut dina sistem statigrafik anu ditetepkeun ku Abraham Gottlob Werner, jeung anjeunna ngaranna "Jurakalk" dina 1795
Ngaran "Jura" asalna tina akar Celtic "jor"
Anu disebut Latin jadi "Juria", hartosna leuweung (ieu "Jura" mangrupa leuweng gunung leuweung)
Éon Protérozoikum mangrupa éon pamungkas tina tilu éon salila di superéon Prakambrium
Periodé sajarah Bumi anu dimimitian 2,5 miliar taun ka tukang saremg lekasan 542,0 juta taun ka tukang, anu dibagi kana tilu éra: Paléoprotérozoikum (2,5 nepi ka 1,6 miliar taun ka tukang), Mésoprotérozoikum (1,6 ka 1 miliar taun ka tukang), Néoprotérozoikum (1 nepi ka 542,0 juta taun ka tukang
loba kajadian anu paling pikareusepen dina sajarah Bumi jeung kahirupan dilaksanakeun nalika buana Protérozoikum - buana stabil munggaran muncul jeung mimiti ngalikeun, prosés panjang anu sakitar samiliar taun
Ogé ti ayeuna waktu mangrupa fosil anu loba pisan tina organismeu hirup, lolobana baktéri jeung arkéan, tapi sakitar sakitar 1,8 miliar taun ka tukang sel éukariotik ogé muncul salaku fosil
kalawan ngamimitian Mésoprotérozoikum bumi mimiti ngawangun oksigén muncul dina atmosfir
Musibah global ieu mangrupa musibah pikeun pikeun sababaraha golongan baktéri, tapi ngamungkinkeun ledakan bentuk eukariotik
Ieu kaasup alga multisélular, jeung ka tungtung Protérozoikum, sato kahiji
Peta Fra Mauro nyaéta peta dunya anu dijieun taun 1450-an ku kartograpis Italia Fra Mauro
Petana mangrupa planispér bunder anu digambar dina perkamén dipiguraan kai ukuran dua ka dua méter
Petana ngawengku Asia, Samudra Indonésia, Aprika, Éropa, jeung Atlantik
Sarupa jeung galibna jaman baheula, ieu peta nyanghareup kidul di luhur
Peta dunya Fra Mauro dianggap karya kartografis anu penting
Nyieunna méakkeun waktu sataun sarta méakkeun biaya anu gedé
Ieu peta ngandung ratusan ilustrasi rinci sarta leuwih ti 3000 téks pedaran, pang jéntréna jeung pang akuratna jaman harita
Ku kituna, peta Fra Mauro dianggap salasahiji karya anu pang pentingna dina sajarah kartografi, sarta nandaan dipungkasna géografi dumasar Bibel di Éropah sarta mitembeyan cara anu leuwih ilmiah dina nyieun peta, ngaheulakeun akurasi batan kapercayaan agama atawa tradisi
Anu nyieunna, Fra Mauro, rahib Camaldolese ti Pulo Murano deukeut Venice
Anjeunna digawékeun salaku akuntan jeung kartograper propésional
Petana dijieun dumasar paménta nu ngawasa Venice jeung Portugal, dua bangsa lulugu pelayaran jaman harita
Petana biasana dipidangkeun di musieum Muséo Correr di Venice di Italia
Téori Buana kumalayang nyaéta téori anu ngajelaskeun kumaha posisi buana pindah di Beungeut Bumi
Ditetepkeun dina taun 1912 ku Alfred Wegener, ahli géofisika sareng metéorologis, buana kumalayang ogé ngajelaskeun kunaon fosil sato sareng tatangkalan, sareng formasi batu anu sami, dipanggihan di sababaraha buana
Wegener ngira yén sadaya buana sakali ngahiji sasarengan "Urkontinen" sateuacan putus sareng ngerjakeun kana posisi anu ayeuna
Tapi ahli géologi nyolok téori Wegener téori buana kumalayang saatos anjeunna nyebarkeun rinci dina bukuna 1915 anu katelah "Asal usul Lautan"
Bagean anu nantang éta kusabab Wegener teu gaduh modél anu hadé pikeun ngajelaskeun kumaha buana pindah nyalira
Sanaos kalolobaan pangamatan Wegener ngeunaan fosil sareng batu anu leres, anjeunna leres-leres salah dina sababaraha titik konci
Salaku conto, Wegener mikirkeun buana panginten bakal nyuruputan kerah sagara sapertos icebreaks anu ngalontas és
"Aya anu kengingkeun yén konci pikeun buana kumalayang nyaéta yén teu aya mékanismeu, sareng Lémpéng téktonik ditampi tanpa mékanisme," pikeun mindahkeun buana, saur Hanry Frankel, saurang dosén éméritus Universitas Kota Missouri-Kansas sareng panulis tina opat jilid "Kontrovérsi Buana Kumalayang"
Sanajan téori "Buana kumalayang" Wegener parantos dipiceun, éta ngemutan ideu ngalihkeun buana pikeun géosénsi
Jeung sabaraha dékade saatosna, para élmuwan bakal mastikeun sababaraha pemendah Wegener, sapertos ayana jaman baheula anu ngahijikeun dina sagala rupa daratan bumi di dunya
Pangéa nyaéta hiji superbuana anu diwangun kira-kira 200 ka 250 juta taun ka tukang, dumasar kana A.S. Géological Survéi (ASGS) sareng tanggung jawab pikeun fosil sareng batu clues anu nyababkeun Wegener kana téori na
Alfréd Wegéner, sacara lengkep Alfréd Lothar Wegéner, (lahir 1 Nopémber 1880, Bérlin, Jérman - ahir
Nopémber 1930, Greenland), Metéorogis Jérman jeung géofisika anu ngarumuskeun pernyataan lengkep tina hipotesis buana kumalayang.Putra diréktur yatim, Wegéner meunang gelar P.hd
gelar astronomi ti Universitas Bérlin tau 1905
Anjeunna samentawis jadi resep kana paléoklimatologi, jeung dina taun 1905-8 anjeunna miluan dina ékspédisi ka Greenland pikeun diajar sirkulasi hawa kutub
Anjeunna ngadamel tilu ékspédisi deui ka Greenland, dina taun 1912-13, 1929, jeung 1930
Anjeunna ngawalung météorologi di Marburg jeung Hamburg jeung sahiji profésor météorologi jeung géofisika di Universitas Graz ti 1924 1930
Anjeunna diédit dina ékspédisi ka tukang ka Greenland di 1930
Téori buana kumalayang
Hadéan mangrupa éon géologis bumi anu perenahna saacan Arkean
Dimimitian ku diwangunna Bumi sakitar 4.600 yuta taun kalarung jeung réngsé sakumaha ditetepkeun ku ICS 4.000 yuta taun ka kalarung
Ahli géologi Preston Cloud nyiptakeun istilah dina 1972, mimiti pikeun nyatakeun periodé ateuacan Batu pangheulana terkenal di Bumi
W. Brian Harland engké nyiptakeun istilah anu ampir sinonim: "periode Prioscan"
Lain, téks anu leuwih saé ngan ukur ngarujuk ka éon salaku Pra-Arkéan
Ngaran Hadéan asalna tina Hadés, déwa Yunani kuna tina alam dunya ieu ku sabab kaayaan "héla" di Bumi dina waktu éta: planétna nembé kabentuk jeung masih panas pisan ku sabab vulkanismeu tinggi, permukaan sawaréh cair jeung sering tabrakan jeung awak Sistem solar séjén
Masakan Batawi (Aksara Sunda Baku: ) nyaéta masakan khas anu asalna ti Batawi
Masakan Batawi mudah dipapangih dina acara-acara tangtu wungkul anu diselenggarakeun di Jakarta sapertos dina acara Lebaran Batawi, nikahan, hari raya Idul fitri, atawa di warung-warung tangtu anu nyajikeun kadaharan khas Batawi
Masakan ieu dipengaruhan ku masakan Melayu, Arab, India, Tionghoa, jeung Eropa (utamana masakan Walanda, Portugis, jeung Spanyol)
Sabaraha jinis masakan Batawi anu kamiripan jeung masakan daérah séjénna saperti asinan Batawi siga asinan Bogor, ngabedakeunna ngan dina campuran bumbu-bumbu tangtu wungkul
Sabagian masakan Batawi ngan disajikeun dina momén-momén tangtu wungkul misalna sayur besan ngan bisa papanggih dina prosési besanan
Busur kapuloan nyaéta jinis kapuloan anu diwangun ku ranté pulo biasana di watés konvergén ku dua Lempeng téktonik
Busur kapuloan mangrupi jinis ranté pulo anu unik, kalangkunganana gugus gunung bitu kalayan susunan ngawangun busur, ayana di deket sareng sajajar jeung watés konvergén antara dua Lémpéng téktonik
Sadaya ranté gunung bitu sanés busur kepuloan, sareng sadaya busur kapuloan sanés kapuloan
Kapuloan Hawaii gaduh ranté gunung bitu anu linier di tengah Samudra Pasifik anu sanés mangrupi busur kapuloan
Rupa-rupa busur kapuloan kalebet Pagunungan Andes sareng Gunung St Helens antukna ngiringan buana
Andés mangrupa busur gunung bitu tapi sanes kapuloan; sahingga, aranjeunna henteu dikelompokkeun busur kapuloan
Kepuloan Hellenic atawa Busur Aegea di daérah tengah gaduh pulo seuer sapertos Kréta tapi henteu vulkanik
Busur kapuloan ngawangun nalika salah sahiji lémpéng téktonik subduksi lémpéng deui ngahasilkeun produksi magma langsung di luhur lémpéng téktonik luhur
oses subduksi lumangsung dina watés lémpéng téktonik di laut samentawis hiji lémpéng tilelep dina bagian anu sanésna kana mantél
Nanging, ieu kajantenan di busur kepuloan anu mangrupi bagian tina beubeur gunung, anu katelahna minangka busur gunung bitu
Busur Aegea Kidul sareng kepuloan Aleut perenahna di Alaska aya pulo gunung bitu
Subduksi mangrupa prosés géologis anu lumangsung dina watés konvergén lémpéng téktonik; hiji lémpeng tilelep ka handap lémpeng anu séjén kana mantél bumi
Subduksi lumangsung kana daérah-daérah anu disebut Zona subduksi
Zona subduksi mangrupa daérah pembengkakan litosfér konvéktif anu nurun
Zona ieu aya dina watés konvergén lémpéng di mana hiji lémpéng litosfér samudra samentawis ka lémpéng séjén
Lémpéng nurun biasana dipasang ka ujung lémpéng ngarah
Lémpeng anu ragrag tilelep dina sudut antara jeung 45 derajat ka beungeut bumi
Perbédaan suhu antara asténosfir mantél sakurilingeun jeung litosfér samudra nu tilelep ngalebeutkeun motivasi prosés ieu, ditambah litosfér samudra lewih padet ti batan asténosfir
Dina jerona kira-kira 120 km, basal dina kerak samudra dikonvérsi dirobah jadi éclogite anu ngaronjatkeun kapadetan kerak sahingga masihan gaya negatip tambahan ka handap
Kerak samudra, cai anu nyepak dina litosfér, jeung lapisan sédimén ngarobah jadi mantél nu dalam dina zona subduksi
Subduksi nyaéta kakuatan dinamis utama tukangan lémpéng téktonik; tanpa énérgi ieu, lémpéng téktonik moal kantos dibentuk
Cekcek koréd ;basa Indonesia; "Cica-koreng jawa" (bahasa Latin: "Megalurus palustris")nyaéta spesies manuk nu asalna tina kulawarga "Sylviidae genus Megalurus"
Loba kapanggih hirup di kebon ntéh, rawa-rawa, rungkun, tegalan, jeung sisi leuweung nu kaayaan daérahna aya dina 2.000 m dpl
Biasana eunteup dina dahan nu lénglang, sakapeung ogé eunteup luhureun taneuh jeung jujukutan
Manuk ieu kapanggih hirup ogé di nagara Jepang, Papua Newgini, Australia, New zealand, jeung Rusia beulah kalér
Kahakanan ieu mauk kayaning: gegeremet, kukupu, jangkrik, simeut, jeung sajabana
Panjang awakna kurang leuwih 26 cm, kelir buluna coklat paselang jeung kelir hideung sok disebut ogé borontok
Bulu palebah matana konéng kolot, buntutna kawilang panjang sarta méncos ka tungtungnakeun
Bulu palebah tonggongna semu beureum, ari palebah beuteung jeung hariguna hawuk semu bodas
Panonna coklat, pamatuk luhur hideung ari pamatuk semu beureum, cékérna na ogé semu beureum
Nyayang dina régang atawa dahan tatangkalan, wanguna buleud kawas mangkok
Dina usumna ngendog ieu manuk ngan ngahasilkeun 2-3 siki, kelir endogna semu beureum aya totol beureum jeung gandaria
Usum begér ampir sapanjang taun, kajaba dina bula Nopémber
Palung laut mangrupikeun déprési topografis sempit anu mangrupa bagian pangjerona tina dasar atawa lantai samudra
Fitur anu dipiboga ku palung beda sareng watés konvergén.kalayan jerona langkung ageung 6.000 meter (ampir 20.000 suku), palung ngabentuk "zona hadal" dunya, anu namina Hadés, dewa Yunani tina kahyangan dunya, sareng 45% anu paling jero ti lautan global
Tapi, bagian paling jero lombang ngan ukur ngalambangkeun kira-kira 1% atanapi kirang tia total daérah
Léréng gunung anu lega sareng tembok lombang curam ngabentuk kalolobaan zona hadal, di mana tempat cicing unik manjang dina sagala rupa jerona aya rupa-rupa spésies, loba anu diantarana anyar atawa henteu dipikanyaho ku élmu
Asalna hipotésis ku Christopher Scotese, Pangéa Ultima (ogé katelah Pangéa Proxima atawa Pangéa ll) mangrupa superbuana kapayunan, anu séjénna nyaéta Novopangéa jeung Amasia, anu mibanda ngaranna ku sabab kasaruaan ka anu atasan, Pangéa
Luyu jeung siklus superbuana, superbuana hareup bisa ngabentuk dina sakitar 250 juta taun, nanging, ku sabab konsép aslina dumasar kana itungan saméméha ngeunaan gerakan lémpéng téktonik, kitu ogé henteu mampuh pikeun ngarobah parobahan géologi leuwih 50 juta taun ka hareup, teu mungkin Pangéa Ultima, sakumaha urang nyaho, ngawujud
Numutkeun hipotésis Pangéa Ultima, Samudra Atlantik jeung Hindia bakal terus-terusan leuwih lega nepi ka zona subduksi énggal miluan buana-buana ngahiji, ngabentuk Pangéa hareup
Kalobaan buana jeung Mikrobuana diprédiksi tabrakan jeung Érasia, sapertis anu diperyogikeun nalika lolobana buana tabrakan ka Lauréntia
Kira-kira 50 juta taun ti ayeuna, Amérika Kalér diprédiksi pikeun mindahkeun rada barat jeung Éurasia bakal mindahkeun ka wétan, jeung sigana nuju kidul, ngagentosan Inggris Raya ngadeukeutan Pole Kalér jeung Sibéria kidul ka arah kidul, lapstrap subtropis
Afrika diprédiksi tabrakan jeung Éropa jeung Arab, nutup Laut tengah
Jarak gunung panjang bakal ngalegaan tina Ibéria, ngaleuwihan Éropa Kidul (Bentang Gunung Tengah), ngaleuwihan Mideast jeung ka Asia
Sababaraha ogé diprédiksi boga puncak anu leuwih luhur ti Gunung Everést
Sarua ogé, Australia diprédiksi pantai di sisi panto Asia Kidul Wétan jeung zona subduksi anyar diprédiksi maké ngepung Australia jeung ngalegaan barat ngaleuwihan Samudra Hindia Tengah
Samentawis, California Kidul Wétan jeung Baja California diprediksi geus naekkeun tabrakan jeung Alaska jeung gunung-gunung anu nnyar kabentuk antarana
150 juta taun ka hareup
Sakitar 150 juta taun ti ayeuna, samudra Atlantik diprédiksi pikeun ngeureunkeun jeung ngawutan ngaleutikeun ku sabab sababaraha Laut Samentawis Atlantik pertengahan bakal subduksi
Dina skénario ieu, lamping samudra tengah antara Amérika Kidul jeung Afrika sigana bakal ngaragi heula; Samudra Atlantik diprédiksi sempit salaku hasil tina subduksi handapeun Amérika
Samudra Hindia ogé diprédiksi jadi leuwih leutik alatan nyusahkeun kaléreun kerak samudra kalér kana lombang Hindia Tengah
Amerika Kalér jeung Kidul bisa kadorong deui ka kidul wétan, jeung Afrika Kidul amoir pencét khatulistiwa jeung geus nepi ka Hémisfér kalér
Australia bisa gabung deui Antartika, nyumponan kutub kidul
Nalika bagéan ahir Lamping Atlantik nyeubarkeun rimb anu nga bawah handapeun Amérika, Samudra Atlantik diprédiksi bakal nutup gancang, kalawan ngabentuk Pangéa anu énggal
250 juta taun ka hareup
Dina 250 juta taun ka hareup, Samudra Atlantik jeung Hindia diprédiksi geus ditutup
Amérika Kalér diprédiksi geus tabrakan jeung Afrika, tapi jadi dina posisi anu leuwih santai ti batan di mana éta hanyut
Amérika Kidul diprédiksi dibungkus ku tungtung kidul Afrika, jeung Patagonia aya hubungan jeung Indonésia, ngaleungitkeun sésa-sésa Samudra Hindia (anu disebut Samudra Indo-Atlantik)
Antartika bakal terus sekali deui di kutub kidul jeung Pasifik kantos leuwih lega, ngalingkup satengah Bumi
Nalika Panonpoé terus beuki panas ti batan 1 miliar taun ka hareup ku sabab kakurangan lumositas, kitu ogé, Bumi 250 juta taun payun, ieu jadi pikasieuneun
Dina gaya anu sarua jeung Pangéa 250 juta taun ka tukang, gurun masif bakal mimiti kabentuk, saperti moister ti laut moal bisa ngahontal dataran Superbuana, jeung paningkatan kagiatan gunung bitu dina 100 juta taun satuluyna (deui spékulasi), pangaruh rumah kaca bakal terus ningali hawa naékna hawa rata-rata
Numutkeun kana sababaraha perkiraan, hawa anu ngajolak tina gurun Pangéa Ultima kisaran, rata-rata 40 °C (104 °F) nepi ka 70 °C (154 °C)
Teu aya perdebatan anu henteu terbatas ngeunaan tilu superbuana (Pangéa Ultima, Amasia, atawa Novopangéa) anu bakal kabentuk
Masing-masing aya kalemahan
Amasia nyatakeun yén Antartika bakal tetep, anu henteu saperti nganggap yén lémpéng téktonik angger tetep
Novopangéa yén Antartika bakal mungkas di mana Samudra Pasifik sakali, anu urang teu boga bukti pikeun salah sahiji
kalawan Pangéa Ultima, Antartika mangrupa masalah, kitu dwui ku lantaran teu aya bukti pikeun kamasarna ka basisir wétan Amérika Kidul; tapi kalemahan pangpentingna dina Pangéa Ultima bakal dina dinten sanésna jadi hipotesis cau nyaéta Atlantik nutup
Henteu ngan ukur sakedap akal ningali kaayaan ayeuna, tapi superbuana anu katelah 90° jauh ti silih (leuwih lengkep ihwal tulisan Amasia) jadi panginten superbuana satuluyna pikeun ngawangun dina posisi anu sama jeung Pangéa
Orogeni (atawa Sabuk Orogenik) didamel nalika lémpéng buana diperas; ieu maksakeun litosfer Bumi (kerak jeung mantél paling luhur) pikeun tungkak jeung ngadorong bagian tina lémpéng buana ka luhur
Hasulna mangrupa hiji atawa sababaraha gunung-gunung
Biasana ieu kajadian nalika dua atawa leuwih lémpéng buana tabrakan
Sababaraha conto nyaéta gunung-gunung saperti Himalaya, Alpén jeung Appalachia
Kapunahan massal nyaéta kapunahan sajumlah spésies dina jangka waktu anu rada pondok dina waktos geologis, disangka ku sabab faktor musibah saperti kajadian global atawa parobahan lingkungan anu nyaebar anu anu gancang teuing pikeun lolobana spésies adaptasi
Sahenteuna lima kapunahan massal geus dikenalkeun dina catetan fosil, nepi ka Ordovisium, Dévonian, Pérmian, Trias, jeung periodé Cretaceous
Kapunahan Pérmian, anu lumangsung 245 juta taun ka tukang, nyaéta kapunahan massal anu paling dipikanyaho dina sajarah Bumi, hasilna kapunahan dianggaran 90% spésies laut
Dina kapunahan Cretacéous, 65 juta taun ka tukang, diperkirakan 75% spésies, kaasup dinosaurus, geus punah, salaku hasil asteroid ngabangun jeung Bumi
Diperkirakan yén Bumi geus ngalaman 5 kapunahan massal jeung hiji kapunahan massal anu teruskeun:
Peristiwa Kapunahan Ordovisium-Silur mangrupa kapunahan global lumangsung dina Jaman Hirnantian (445,2 jutaan ka 443,8 juta taun ka tukang) dina Periodé Ordovisium jeung Jaman Rhuddanian satuluyna (443,8 jutaan 440,8 juta taun ka tukang) tina Periodé Silurian anu ngaleungitkeun kira-kira 85 persén sakabéh spésies Ordovisium
Intervasi kapunahan ieu kadua dina kalengkapan anu aya dina watés antara Pérmian jeung periodé Trias 251 juta taun ka tukang dina perséntase kulawarga laut anu kapangaruhan
Kapunahan Ordovisium-Silur ampir dua kali parah salaku kajadian kapunahan K-T anu lumangsung dina ahir Periodé Cretaceous, sakitar 66 juta taun ka tukang, anu kasohor ngaleungitkeun dinosaurus
Kapunahan kajadian sakitar 444-447 juta taun ka tukang jeung cirian wates antara Ordovisium jeung ieu periodé Silurian
Dina mangsa kajadian kapunahan ieu, anu meureun diwangun ku sababaraha peristiwa anu jarakna jelas, aya sababaraha parobahan anu ditandaan dina isotop karbon réponsif biologis jeung oksigén, anu bisa nunjukkeun kajadian anu misah atawa fase diba hiji kapunahan
Dina waktu éta, sakabéh organismeu rumit cicing di laut, jeung sakitar 100 kulawarga laut jadi punah, ngaliput sakitar 49%
Brakiopoda jeung bryozoans dihukum, jeung seuer kulawarga trilobite, conodont jeung graptolite
Kapunahan ieu ayeuna nuju ditaliti sacara intensif; téori anu paling sering ditarima nyaéta yén maranéhna dipicu ku umur és lila, panginten umur anu paling parah dina Panérozoikum, dina tahapan faunal Hirnantian anu ngeureunkeun panjang, stabil kaayaan rumah kaca bisa tina Ordovisium
Kapunahan anu dimimitian ku ragrag di CO2 atmosfir anu selektif kapangaruhan deet tempat anu paling hirup
Nalika Gondwana kakawasaan kidul ngaleungit kana Kutub Kidul, ésna ngawangun di dinya
Strata geus ditumpangan dina tungtung batu Ordovisium Afrika Kalér terus kalér-beulah Amérika Kalér, anu lokasi kidul dina waktu éta
Glasiasi ngonci cai tina laut-dunya, jeung interglasial ngosongkeun éta, nyababkeun sagara laut terus-terusan turun jeung naék; ombam Ordovisium intra-buana ékstra mundur, anu ngaleungitkeun loba dahareun ékologis, terus wangsul, ngalaksanakeun pangadeg anu teu loba kulawarga organismeu
terus maranéhna mundur deui jeung pulsar glasiar satuluyna, ngaleungitkeun kalainan biologis dina énggal parobahan
Ieu nyababkeu hiji peralihan di lokasi formasi cai di handapeun, pindah ti garis handap, karakteristik kaayaan rumah kaca, ka luhur lintang, karakteristik kaayaan rumah és, anu dipirig ku ngaronjat arus laut jeung oksigén jeto cai
Hiji fauna oportunistik sakeudeung ter aya, saméméh kaayaan anoxic wangsul
Pecahan di pola surkulasi samudra ngahasilkeun gizi tina cai abyssial
Spésies salamet nyaéta jelema anu diobalan ku kaayaan anu dirobah jeung ngeusi nuti ékologis anu ditinggalkeun ku kapunahan
Hipotésis Sinar Gamma Ngabeledug
Élmuwan ti Universitas Kansas jeung NASA geus ngusulkeun yén kapunahan awal parantoa disababkeun ku ledakan sinar gamma anu asalna ti bintang anu ngabeledug dina 6,000 taun cahaya (dina panangan caket tina Galaksi Bima Sakti)
Bendungan sapuluh detik bakal ngaleungitkeun atmosfir satengahna ozonna langsung, nyababkeun organismeu anu nyicingan permukaan, kaasup jalma fotosintésis planét, bakal dipayunkeun tingkat tinggi radiasi sinar ultraviolét
Ieu bakal bunuh loba spésies jeung nyababkeun turunna suhu
Sabalikna teu aya buktina anu teu jelas yén caket dieu anu kantos jadian
Tungtung kajadian kadua kajadian nalika ngaleungitkeun glasier ngabalukarkeun tingkat laut naék deui jeung nyaimbangkeun deui
Kabalikan deui kabébasan kahirupan jeung caah panambangan tina buana permanén di awal Silurian ningali biodiversitas anu tetep dina pesenan anu salamet
Proyék utama ayeuna (2004-2008) proyék UNESCO's International Géoscience Program (IGCP), nuturkeun usulan sukses biodiversifikasi Ordovisium, boga tujuan utama pikeun néangan kamungkinan fisik jeung kimia, aya hubunganana jeung parobahan iklim, tingkat laut
gunung bitu, gerakan lempeng, pangaruh extraterrestrial, tina biodiversifikasi Ordovisium, kapunahan kapungkur Ordovisum ieu, jeung radiasi Silurian anu satuluyna
Prébiotik nyaéta sanyawa dina katuangan anu nginduksi tumuwuh atawa giatna mikroorganisme anu mangpaat sarupaning baktéri jeung fungi
Conto anu galib nyaéta dina saluran gastrointéstinal, anu prébiotik bisa ngarobah komposisi organisme dinamicrobioma peujit
Prébiotik pangan ilaharna sanyawaan serat anu teu bisa dicerna di bagian luhur pencernaan sarta ngarangsang tumuwuhna atawa giatna baktéri anu nguntungkeun anu hirup dina peutit gedé salaku substrat
Ieu istilah dikedalkeun ku Marcel Roberfroid taun 1995
Salaku komponén dahareun fungsional, prébiotik, sakumaha probiotik, minangka panengah konseptual antara "pangan" jeung "ubar"
Probiotik nyaéta mikroorganisme hirup anu dipromosikeun kalayan klaim hadé pikeun kaséhatan lamun dikonsumsi, umumna ku cara ngaronjatkeun atawa mulihkeun flora usus
Probiotik sacara umum dianggap aman, tapi dina sababaraha kasus bisa ogé ngabalukarkeun gangguan
Bukti kauntungan probiotik pikeun kaséhatan ukur saeutik, diandingkeun jeung aakuanana
Laporan Oktober 2001 ti Organisasi Kaséhatan World (WHO) netepkeun probiotik salaku mikroorganismeu hirup anu, "nalika dituang dina jumlah anu nyukupan, masihan mangpaat kaséhatan kanggo awakna."
Nuturkeun watesan ieu, grup kerja anu diayakeun ku Organisasi Kadaharan sareng Pertanian (FAO)/WHO dina bulan Méi 2002 ngaluarkeun "Guidelines for the Evaluation of Probiotics in Food"
Kultur mikrobiologi probiotik hirup téh bagian ti produk susu ferméntasi, katuangan pérméntasi lianna, jeung tuangeun-probiotik
Sababaraha produk fermentasi anu ngandung baktéri asam laktat (LAB) di antarana: sayuran acar, kimci, pao cai, jeung sauerkraut; produk kadelé kawas tempe, miso, jeung kecap, sarta produk susu kayaning yogurt, kefir, jeung susu mantéga
Peristiwa Kapunahan Kapur-Térsier, ogé disingkat Kapunahan K-T disebut ogé Kapunahan Kapur Térsiér (Basa Inggris: Cretaceous-Paleogena extinction event) mangrupa periodé kapunahan spésies, kira-kira 65,5 juta taun ka pengker anu ngaleungitkeun 80 persén spésies di atanapi caket pisan di wates antara Periodé Cretaceous (Kapur) sareng Paleogena (Térsiér)
Kapunahan K-T dicirikeun ku ngaleungitkeun seueur garis sato anu penting unsur Éra Mésozoikum (252,2 dugi ka 66 juta taun ka pengker), kalebet ampir dinosaurus sareng seueur invértébrata laut
Kapunahanna nampi namina tina kecap Jérman Kreide, hartosna "Kapur", sareng kecap térsiér, anu sacara tradisional dipaké pikeun ngajelaskeun periodé waktos dina periodé Paléogene sareng Néogene
Kapunahan K-T rangking katilu dina parah tina lima épisodé kapunahan utama anu tanda baca jangka waktos géologis
Panginten meureun aya sababaraha sabav anu béda pikeun kapunahan massal kapur-térsier, tapi naon anu disatujuan sacara umum nyaéta yén katalis utama kapunahan nyaéta astéroid 10 - 15 km atanapi komét anu tumiba ka ayeuna semenanjung Yucatan; Meksiko, sareng ngawangun kawah Chicxulub
Anging sabab tiasa ngaleubeutkeun Deccan Traps
Aneh cekap, babandingan kapunahan clades anu dipangaruhan ku kapunahan nunjukkeun yén kapunahan tungtungna parantos dipasihan deui éntri éjékta kana suasana saatos dampak lumangsung
Hipotésis kapunahan alternatip
Aya sababaraha perdebatan sésana ngeunaan sabab pasti tina kapunahan Kapur-Tersiér, sareng sababaraha urang percanten yén peristiwa ieu sabenerna disababkeun ku hal anu sanés tina astéroid, sacara umum buktina langkung resep kana kombinasi faktor kalebet Deccan Trap sareng tabrakan, tapi tabrakan pasti faktor utama
Sanaos didiskusikeun naha dinosaurus atanapi parantos ngalaman turunna sateuacanna di Peristiwa kapunahan Kapur-Tersiér, hiji kajadian anu diterbitkeun dina jurnal "The Proceedings of the National Akademi of Sciences" nganalisa anu lengkep pikeun pertama kalina sareng mendakan yén data ngadukung panjang turunna istilah antara dinosaurus non-avian sateuacan kapunahan massal ahir periodé Cretaceous
Biomas cai tawar umumna kurang kapangaruhan ku kajadian kapunahan K-T dibandingkeun pérsida téréstrial atanapi laut, sareng amfibi khususna henteu umumna dipangaruhan ku kajadian kapunahan, ngan ukur sababaraha punah di antawisna
Organismeu téréstrial parah, sareng kapunahan unggal manuk di luar Néornithes, sadaya Ptérosaurus, sadaya dinosaurus non-avia, sadaya kelompok mamalia (marsupials biasa jadi mamalia anu dominan di Amérika Kalér, tapi saatos Peristiwa kapunahan K-T ngan ukur sababaraha sésa marsupials, di antawisna Pradectes, sareng mamalia di luhur lapisan wates Kapunahan K-T anu ngadominasi Amérika Kalér janten éutherian)
Samudra ogé pencét ogé, sareng ampir unggal Réptil laut di luar kuya laut bakal punah, teu aya deui kapunahan ammonit
Peristiwa Kapunahan Kapur-Térsier
(5626) 1991 FE
Periodé Kapur (basa Inggris: Cretacéous) nyaéta bagéan pamungkas jeung pangpanjangna dina Éra Mésozoikum
Éta lumangsung 79 juta taun, tina kajadian kapunahan leutik anu nutup Periodé Jurassik sakitar 145,5 juta taun ka tukang nepi ka Peristiwa kapunahan Cretaceous-Paleogene (K-Pg) anu bertanggal 65,5 juta taun ka tukang
Mimiti di Kapur, buana geus benten pisan tina posisi ayeuna
Bagéan tina Pangéa anu pangéling-énggal miluan
Samudra Tethys masih ngasingkeun buana Laurasia kalér dikidulan Gondwana
Atlantik kalér jeung kidul masih ditutup, sanajan Atlantik tengah geus ngamimitian dibuka Periodé Jurassik anu telat
Tutuwuhan Periodé Kapur
Salah sahiji ciri khas Periodé Kapur nyaéta pamekaran jeung radiasi pepelakan kembangan
Fosil Angiospérmaé pangkolotna anu geus kapanggih nepi ka ayeuna nyaéta Archaefructus liaoningensis, anu dipendakan ku Gen Sun jeung David Dilcher di China
Sigana mah ampir sarua jeung pepelakan cabé hideung modéren jeung jeung dianggap paling lila 122 juta taun
Éta diduga dianggap yén serangga polinating, saperti lebah jeung tawon, mekar dina waktu anu sarua jeung angiospérmaé
Hal ieu sering dicutat salaku conto évolusi
panalungtik anyar, kumaha ogé ieu nunjukkeun yén pembuahan serangga ieu sigana ogé kabentuk saméméh kembang kahiji
Nalika fosil lebang pangkolotna kajebak di panjara amber ukur sakitar 80 juta taun ka tukang, buktina geus kapanggih yén lebeh-serangga sapertis serangga ngawangun sarang saperti sarang dina naon anu ayeuna disebut Leuweung Batu di Arizona
Ieu sarang, dipanggih ku Stéphen Hasiotis jeung timna di Universitas Colorado, sahenteuna umur 207 juta taun ka tukang
Ayeunaa disangka yén persaingan pikeun perhatian serangga sigana ngahasilkeun kasuksésab anu gancang pisan jeung diverifikasi pepelakan kembangan
Salaku rupa-rupa kembang anu nyanababkeun serangga pikeun polinasi maranéhna, serangga diadaptasi béda- cara ngumpulkeun nektar jeung sari-sari sahingga neteupkeun sistem ko-évolusi anu rumit anu arurang wuwuh ayeuna
Teu ayya bukti terbatas anu dinosaurus mangan angiospérmaé
Dua coprolites dinosaurus (ékskrési fosilisasi) anu kapanggih di Utah ngandung serpihan kai angiospérmaé
Numutkeun hiji ulikan anu teu diterbitkeun dina rapat taunan "Society of Vertebrata Paleontology"
Pamanggihan ieunn jeung anu sanésna, kaasup hiji Ankilosauris Cretacéous awal anu mibanda buah angiospérmaé anu ngamajukeun dina usuna, nunjukkeun yén sababaraha sato anu péso-pakan mibanda pepelakan ngembangan
Sumawona bentuk sababaraha huntu tina sato Kapur nunjukkeun yén hérbivora diumbar dina daun jeung ranté, saur Betsky Krau, saurang panalungtik sukarelawan di Lapang Museum Sajarah Alam di Chicago
Peristiwa kapunahan Cretaceous-Paleogene
Ibnu Batutah ( ; ; lengkep: ; 25 Pebruari 1304 1368 atawa 1369) nyaéta sarjana Muslim ti Berber Maroko, anu kakoncara ku lalakonna ngalalana ngambah dunya abad panengah
Salila tilu puluh taun, Ibnu Batutah nganjang ka ampir sakabéd unya Islam jeung tatar non-Muslim lianna, kaasup Asia Tengah, Asia Tenggara, India, jeung Cina
Dina ahir hirupna, anjeunna nuliskeun lalakon hirupna dijudulan "Tuḥfatun Nuẓẓār fī Gharāʾibil Amṣār wa ʿAjāʾibil Asfār" atawa anu katelah "Arrihlah"
Iber ngeunaan Ibnu Batutah datangna ti otobiografina hungkul, anu nétélakeun yén anjeunna téh turunan Berber, ti kulawarga sarjana hukum Islam di Tangier, Maroko, dina 25 Pébruari 1304, jaman dinasti Marinid
Kulawargana kaasup suku Berber anu katelah Lawata
Jaman keur ngora, anjeunna diajar madhab Sunni Maliki (madhab fiqih Islam) anu lolobana dianut di Afrika Kalér jaman harita
Juni 1325 (umur dua puluh hiji), Ibnu Batutah munggah haji ka Mekah
Jaman harita, munggah haji bakal méakkeun waktu genep belas bulan
Tapi horéng anjeunna karék balik deui sanggeus dua puluh opat taun
Ibnu Batutah angkat mapay daratan, nuturkeun Basisir Kalé nAprika ngaliwatan Kasultanan Abdulwadid jeung Hafsid
Anu kaliwatan di antarana Tlemcen, Béjaïa, jeung Tunis, nepi ka anjeunna kungsi netep salila dua bulan
Ngarah aman, anjeunna biasana milu ka kafilah pikeun nyingkahan garong
Di kota Sfax, anjeunna kawin
Periodé Trias (basa Inggris: "Triassic Period") mangrupa periodé mimiti dina Éra Mésozoikum jeung lumangsung antara 250 juta jeung 199 juta taun ka tukang
Éta miluan kapunahan anu gedé dina tungtung Periodé Pérmian jeung mangrupa waktu nalika kahirupan di luar lautan mimiti jadi ragam
Dina awal Trias, lolobana buana ngumpul dina Supercontinent bentukna C anu katelah Pangéa
Iklim umumna garing pisan di jauh ti Pangéa kalawan usum panas anu panas jeung cai tiis di intérior buana
Ikon muson usum musiman pisan leuwih loba di daérah basisir
sanajan iklim leuwih sedeng leuwih tebih ti khatulistiwa, umumna leuwih panas ti batan ayeuna teu maké hurup és kutub
Dina telat Trias, laut anu sumebar di Laut Tethys nyababkeun antara bagéan di belah kalér jeung kidul Pangéa, anu ngamimitian pisahkeun Pangéa jadi dua buana, Laurasia jeung Gondwana, anu bakal rengse dina Periodé Jurassik
Samudra geus diasingkeun sacara lega ku Kapunahan Pérmian nalika 95 persén tina genera laut tetep aya ku tingkat karbon dioksida tinggi
Lauk fosil ti Periodé Trias rupa-rupa pisan, anu nunjukkeun yén sababaraha kulawarga anu kapungkur punah
Pertengahan Periodé Trias nunjukkeun pengembangan batu karang modéren jeung waktu ngawangun gedong karang dina cai cetakan Tethys caket pantai di Pangéa
Awal di Trias, sakelompok réptil, taros icthyosaurus, wangsul ka sagara
Fosil awal icthyosaurus saperti kadal jeung jelas nunjukkeun katurunan tétrapoda
Vértébrata maranéhna nunjukkeun yén maranéhna bisa renang ku cara ngagunakeun sakumna awak ka sabrang, saperti belut modéren
terus dina Trias, icthyosaurus mekar jadi bentuk laut murni jeung awak anu bentukna lumba-lumba sarwng snout anu panjang
Vértébrata maranéhna nunjukkeun yén maranéhna ngagésér leuwih saperti lauk, maké sisina pisan propulsion kalawan forelimbs ngawangun bentuk suku kuat jeung anggota awak véstigial
Prédator anu diporyogikeun éta nyaéta tukang hawa jeung ngalahirkeun hirupna ngora
Ku pertengahan Trias, icthyosaurus mémang dominan di lautan
Hiji génus, Shonisaurus, leuwih tebih leuwih 50 suku (15 méter) jeung sigana beurat 50 ton (27 métrik ton)
Plesiosaurus ogé hadir tapi henteu gedé dina Periodé Jurassik
Tutuwuhan sareng serangga
Tutuwuhan jeung serangga henteu ngaliwat kamajuan évolusi sacara luas salila Trias
Alatan iklim garing, pedalaman Pangéa kaasup gurun
Dina lintang anu leuwih gedé, Gymnospérmaé salamet jeung leuweng konifer mimiti pulih tina Kapunahan Pérmian
Lukutna paku mangrupa cageur di daérah basisir
Lancah, kalajengking, millipedes jeung centipedes cageur, kitu ogé édisi kumbang anu leuwih énggal
Hiji-hijinya grup serangga énggal tina Trias ntaéta palacuran
Mamalia munggaran mekar caket tina Ahir Trias na Therapsids anu ampir punah
Élmuwan mibanda sababaraha kasusah ngabédakeun di mana persisna garis ngabagi antara Therasids jeung mamalia awal kedah ditarik
Mamalia awal ahir Trias jeung Jurassik awal leutik pisan, jarang pisan sababaraha inci panjangna
Éta umumna hérbivora atawa serangga ku kituna henteu dina kompetisi langsung jeung Archosaurus atawa dinosaurus engké
loba sigana saacan ogé sawaréh arboréal jeung noncturnal ogé
Kalobana, saperti Éuzostrodon kawas anu léngkél, aya lapisan endog cacak jelas énggalna bulu jeung ngiseup anomna
Arajeunna mibanda tilu tulang ceuli saperti mamalia modéren jeung rahang anu boga ciri mamalia jeung Réptil
Éra Kénozoikum atawa Néozoikum nyaéta salah sahiji périodeu anu paling narik dina sajarah Bumi, sacara géologis, iklim, biologis
Éta ogé périodeu sajarah pangahirna (jeung ayeuna)
Éra Kénozoikum kabagi dua périodeu, nyaéta Paleogene, Neogene, jeung Kuarter anu kabagi dina jaman
Kénozoikum geus ningali kapunahan dinosaurus non-avian jeung naékna umat manusa
Ditandaan ku Peristiwa kapunahan Kapur-térsiér dina tungtung périodeu Kapur jeung tungtung Éra Mésozoikum
Périodeu ieu mangrupa périodeu kahirupan ayar
Mamalia panginteun henteu geus bangkit tina lautan ayeuna, tapi maranéhna mekar jadi rupa-rupa bentuk téréstrial, laut, jeung avian
Ngartos Kénozoikum atawa Néozoikum asalna tina basa Yunani anu diwangun ku kecap, keno (καινός kainós) hartosna énggal, jeung zoikum = zoic (ζωή zōḗ) hartosna hirup
ngaran anu diusulkeun dina taun 1840 ku ahli géologi Inggris John Phillips (1800 - 1874) kalawan ngaran Kénozoikum titik tumpu para ahli jeung ngagampangkeun pengklasifikasian waktu-waktu dina élmu géologi anu saméméhna dingaranan Kénozoikum
Kajadian géologis anu utama dina Éra Kénozoikum nyaéta buana pindah kana posisi ayeuna
Saatos bengkahna jeung Gondwana dina awal périodeu Cretaceous, Australis-New Guinéa ngalayangkeun kalér jeung tabrakan jeung Asia Tenggara
Antartika pindah kana posisi ayeuna dina Kutub Kidul jeung Samudra Atlantik ngalegaan
Antukna, Amérika Kidul jadi napel na Amérika Kalér
India tabrakan dareng Asia antara 55 jeung 45 juta taun ka tukang; Arab bertembung jeung Érasia, nutup Samudra Tethys sakitar 35 juta taun ka tukang
Sacara iklim, Éra Kénozoikum geus diering
Penciptaan Drake Passage ngabalukkarkeun Amérika Kidul miluan pinuh Antartika nalika Ogoliosin, iklim anu tiis kusabaab kaayaan Antartika Circumpolar anu ngalaksanakeun cai Antartika anu tiis jeung jero
Tren penyejukan diteruskeun di Miosin, kalawan waktu anu leuwih anget
Nalika Amérika Kidul jadi napel na Amérika Kalér (Isthmus of Panama), wilayah Arktik tiis ku sabab penguatan arus Humbold jeung Teluk Stream
Ieu ahirna nuju ka jaman és Pleistosin
Sacara biologis, Éra Kénozoikum disebut salaku Jaman Mamalia, sanajan manuk leuwih loba mamalia dua-hiji
Kénozoikum nyaéta umurna saperti savannah, umur tutuwuhan anu gumantung jeung serangga, atawa umurna manuk saperti éta yuswa mamalia
loba spésies-spésies geus ngalaman dina éra ieu
Jukut geus maenkeun peran anu penting pisan dina périodeu ieu
Éta geus ngawangun épolusi manuk jeung mamalia pakan di dinya
Salah sahiji grup anu béda-béda sacara signifikan dina Kénozoikum nyaéta oray
Dina éta Kénozoikum, oray mekar dina sagala rupa wangun, khususna kolubrid, nuturkeun épolusi sumber utama ayeuna, éta rodénsia
Dina bagian awal Kénozoikum, dunya dikawasa ku manuk gencar, dunya dumasar taneuh jeung sakelompok mamalia anu gedé
Nalika leuweung mimiti suram jeung iklim mimiti niiskeun, mamalia anu sanés nguasaan
'Abdul Malik bin Marwan (, 646/47– Oktober 705) nyaéta khalifah anu nuju kakawasaan dina taun 685 nepi ka 705
Anjeunna mangrupa salah sahiji khalifah Umayyah di Suriah anu mibanda kakuwasan anu paling panjang
'Abdul Malik ngawariskeun réalitas khalifah ti bapakna jeung dipasihan ku putrana
Saatos pupus, opat putrana ditunjuk jadi khalifah
'Abdul Malik datang Bani Umayyah cabang Marwani
Dina mangsa pamaréntahanna, 'Abdul Malik hasil ngahijikeun sakabéh khalifah dina hiji kontrol Umayyah anu berpusat di Suriah, ngéléhkeun' Abdullah bin Zubair anu minangka khalifah saingan di Mekah, jeung réngsé perang sipil
'Abdul Malik ogé kaasup khalifah anu mimiti nyitak dinar jeung ngadegkeun basa Arab salaku basa resmi dina pamaréntahan
Anjeunna ogé ngajadikeun kulawargana jadi pusat kakuatan ku masihan maranéhna sababaraha posisi penting, saperti gubernur jeung komandan
Pribadi, 'Abdul Malik katelah tokoh ibadah jeung zuhud
Saatos pupusna, tahta dipasihan ka salah sahiji putrana, Al-Walid
Lebu nyaéta sésa tina hiji bahan anu béak kabeuleum
Dina kimia analitik, lebu téh hiji wujud nu lain gas ogé lain cai nu dihasilkeun tina durukan anu sampurna
Rupa-rupa mangpaat nubisa dipaké tina lebu, Saméméh sabun paragi ngumbah wadah loba dijual, masarakat geus ilahar meuli lebu katukang lebu nu ngahaja ngajual nguriling ka unggal lembur
Ieu kotak khusus dirarancang - éta dingaranan Tembok Duka, di mana aya tuangeun anu misah pikeun urns ditutupan ku tablet peringatan
Tempat kuburan sapertos kitu tiasa diilikan kuburan atanapi makam
Kadangkala aranjeunna disimpen di jalan, sakapeung jero ruangan
Irawati Durban lahir di Bandung 22 Mei 1943. nyaéta seniman ti tatar Sunda
Irawati Durban tos medarkan ngajar kasenian utamina kasenian ti Cirebon
Irawati Durban ogé saméméhna diajar tari Sunda ku Cécé Somantri di BADAN KESENIAN INDONESIA (1956-1963)
Berbagai kesenian tari atos dikuasakeun ku Irawati Durban nyatea Tari Sunda, Tari Bali, balet, sareng tari Melayu
Rupi misi átos dilkonan nyaéta Tari Ka Chekoslovakia, Hongria, Polandia, Rusia, Pérancis, saréng ogé ka Amerika
Terás Irawati Durban ogé ngembangkeun penelitian tentang Perkebangan Tari Sunda Irawati ogé minéng ogé kanggé penmpian atanapi dipéenta kanggé mengisi acara seminar tentang kesenian Sunda
Téras ogé berbagai kesenian tari Sunda
Kapungkur pas nuju Ngorana Irawati Durban pernah diajarkeun di Belanda ti taun 1956 dugi ka taun 1963 Karya-karyana
Koregrafer Kesenian Sunda, Tari Melayu, Tari Cirebonan, Tari Cianjuran, Tari Melayu
Radén Tjétjé Somantri
Ngarana basa gumelar nyaéta R. Rusdi Somantridiputra (Roesdi Somantridiputra), ngan sabab emangna anu ngagedékeunna miboga ngaran kanyaah atawa landian Cécé, nu ngajadikeun ngaran Cécé nu sok dipakéna
(Subang, 1891- Bandung, 30 April 1963)
Penari, guru jeung pencipta tari sarta nu mawa parobahan tari sunda
Ramana, R.Somantri Kusumah (Koesoemah),patih Purwakarta, ngantunkeun anjeunna basa Cécé dina jero kakandungan kénéh
Matak ti oorok geus di gedékeun ku emangna, R. Karta Kusumah (Koesoemah), wedana Subang
Sanggeus tamat HIS jeung MULO dilajeng ka MOSVIA, tapi teu nepi tamat sabab kaburu resep kanu nari
Anu mimiti ngajarkeun anjeunna nari nyaéta R.Gandakusumah (Gandakoesoemah) nu kasohor ku landian Aom Doyot nu sok dianggap tokoh di tukangeun layar lahirna Ibing Keurseus
Cécé diajar nari ka anjeuna di kabupaten (tempat cicing bupati) Purwakarta 1911
Cécé ogé diajar penca ka R. Kartaatmaja (Kartaatmadja), tokoh aliran Timbangan
Cécé diajar tari wayang di Bandung nu matak anjeunna kasohor penri wayang wong priyayi
Guruna Aom Menim
Anjeunna ogé diajar tari topéng ka dua dalang topéng Palimanan, nyaéta Wentar jeung Koncar nu dina sakitaran tahun 1918 didatagkeun ku pangusaha nu resep kana tari nagarana Asép Berlian jang ngajar salila sabulan
Cécé neuleuman tari topéng Cirebon ti dalang lain nu ngarana Kamsi jeung Resna, ogé ti É lang Oto Dendakusumah (Dendakoesoemah)-anjeunna baraya Keraton Kanoman, Cirebon
Dina taun 1926, Cécé maén jadi Baladéwa dina paméntasan wayang wong priyayi pimpinan R. Ardiputra (Ardipoetra) nu diayakeun ku bupati Bandung R.A.A Wiranatakusumah
DIna taun 1935, Cécé jadi anggota "Sekar Pakuan" jeung iwal aktip nari, ogé ngajar ka wanoja-wanoja budak pajabat (Ménak)
Salian ti Cta écé ogé ngajar tari ka murid-murid HIK jeung MOSVIA
Dina waktu "Sekar Pakuan" meunang ondangan jang ngeusian acara ngareuah-reuah ulang taun Keraton Surakarta Adiningrat nu ka-200 (1939), Cécé tampil nari, salianti acara séjénna
Taun 1942, sanggeus "Sekar Pakuan", dibubarkeun ku Balatentara Jepang, Cécé diajak ku TB
O. Martakusuma jang ngajar tari di Keimin Bunka Shidosho
Gawé bareng duanana nepi tauhn 1958, teu saukur nyieun tarian anyar, tapi ogé neundeun dasar-dasar jang kamekaran seni tari sunda moderen
O.Martakusuma mineng jadi nu nyiptakeun raksukan tari jieunan Cécé
Mangsa Keimin Bunka Shidoso bubar jeung revolusi ngagolak, Cécé ngungsi ka Garut
Di ditu anjeunna gabung jeung Tb
O. Martakusuma, R. Barnas Prawiradiningrat, dkk
Nu ngajieun Badan Kebudayaan Jawa Barat (BKDB)