izzako/sundanese-pixelgpt huggingface dataset:
Homograf nyaéta kecap-kecap anu seratanna sami, ngan bénten cariosan sareng hartosna, sapertos téras (beranda) sareng teras (pajabat luhur), apel(bubuahan) sareng apél (upacara/kumpulan), seri (saimbang) séri (waos), sareng sabangsaning ti éta
Homogram téh homograf, dilebetna salah sahiji kecap anu asalna tina asal-usul anu bénten sareng ‘tahu’ (sinika,taufu, sabangsaning tuangeun) sareng ‘tahu’ (Indonesia, ngartos)
Dina élmu homogram ngagaduhan tatali sareng paronim (para, di pipir+onima, nami), kecap anu bentukna sami sareng kecap saasal tina basa séjen, sapertos ‘awis’ (Tagalog sareng Indonesia)
Cuddon (2013:516) maparinan conto paronim sapertos: ekstasis (Yunani), ecstasie (Perancis heubeul), extasis (Latin pertengahan), sareng ecstasy (Inggris)
Fakta, "facta" (jamak), sedengken wangun tunggalna nyaéta "factum, factus, facere," anu hartina berbuat
Sacara umum, sagala nu katangkep ku indra atawa sagala anu dianggap salaku kanyataan
Dina panalungtikan kualitatif, nyaéta fakta dibédakeun jeung data, hiji wangun hasil panalungtikan, sacara numerik ogé kategorisasi
Fakta nyaéta kajadian anu geus boga ciri has, data nu geus ditapsirkeun salaku pakta sosial ogé kultural
Jadi, dina panalungtikan kualitatif (Kerlinger, 2002: 217) nu dianalisis nyaéta pakta na lain datana
Sajaba ti éta, datana hésé di pikaharti ku sabab masih mangrupa papisah
Intina, métode kualitatif mah ganalisis fakta, sedengkeun kuantitatif nganalisis data (tunggal, "datum")
Historiografi ("history+graphy"), nyaéta sératan ngenaan sajarah
Sacara umum dihartikeun salaku karya sajarah ti jaman ka jaman, dijéntrékeun ngaliwatan sababaraha sudut pandang, siga: ekonomi, pulitik, adat istiadat, agama jeung kapercayaan, jeung hubungan-hubungan sosial budaya séjénna
Historiografi téh dibedakeun jadi tilu, nyaéta: a) historiografi tradisional anu cicirénna istana sentris, etnosentris, psikologis, jeung religius magis, b) kolonial nu cicirénna Belanda sentris, jeung c) historiografi modern nu cicirénna Indonesia sentris anu sifatna kritis jeung ilmiah
Dawuhan Cuddon (2013: 334-335) historiografi nu paling awal, anu bentuk na sederhana geus aya ti jaman Mésopotamia jeung Mésir kuno, dilajengkeun ka Yunani kuno siga "The Histories" anu dijieun ku Herodotus (484--425SM)
Historiografi, etnografi, biografi jeung otobiografi bisa disusun jadi karya sastra
Kukituna, saacan jaman Modern, hampir kabeh karya jélma, kabeh nu ditulis jadi kaasup karya sastra
Fabel nyaéta dongéng ngeunaan sasatoan
Ditilik tina eusina,fabel dibédakeun jadi dua bagian, di antarana: Nurutkeun Holman (1980:180) fabel pangkolotna nu ditulis téh ti abad ka-6 SM ku Aesop (Yunani)
Adagium nyaéta raket patalina jeung papatah ataa paribasa
Bédana, Tradisional adagium mah leuwih nekenkeun kana ditarimana éta hiji ungkara kalawan bebeneranana, nepi ka leuwih deukeut kana kecap éndah, saperti "Nobees, no honey, (Jalma anu jujur pasti dipikanyaah ku Alloh)."
Ari "Adagia" nyaéta judul buku paribasa "Yunani" jeung "Latin" anu ditulis ku "Desiderius Erasmus Roterodamus"
Édisi kahiji medal di "paris" taun 1500 anu judulna "Collectanea Adagiorum"
Hiponim (hyponiem, latin) tinu kecap asal hypo (handap) jeung niem/nimum (nami) nyaéta kecap nu aya subkategori (cf.lyons
1995: 445), subordinasi kecap lianna nu fungsina salaku hipernim
Dina biologi wanoh salaku genus jeung spesies, dina élmu sosial salaku kelas jeung subkelas
Contona:hapus format Anjing, ucing, jeung hayam (salaku hiponim), misalna mangrupa bagéan tina sato (salaku hipernim)
J. É. Taténgkéng atawa Jan Albert Taténgkéng téh nyaéta salah saurang pangarang anu babar di Kolongan, Sangihe, Sulawesi Utara, 19 Oktober 1907
Anjeunna ngantunkeun dina ping 6 maret 1968 di Ujung Padang, Sulawesi Selatan, dina umur 61 taun
Anjeunna nyuprih élmu pangahirna di Sekolah Menengah Tinggi Pendidikan Guru Kristen, Solo, Jawa Tengah
Kungsi jadi rédaktur koran "Rindu Dendam, Tuwo Kana, Suwara Umum, Suluh Kawan Muda, jeung Zaman"
Anjeunna kungsi jadi Perdana Mentri Nagara Indonesia Timur (1949-1950).Taténgkéng ukur ngahasilkeun hiji buku dina wangun kumpulan puisi anu judulna "Rindu Dendam" (1934)
Karya-karya anu lainna sumebar dina sababarah majalah, saperti "Pembangunan, Zenith, Siasat, dan Indonesia."
Léksikon téh nyaéta tina kecap "lexicon" (Latin), "lexikon" (Yunani), tina kecap "lex" (is), nu hartina ngomong
Jadi, sacara etimologis leksikon dasarna sarua jeung kamus tapi dina wangun nu leuwih sederhana, atawa dipedarkeun salaras kana tujuannana
Definisi nu geus pernah di ungkapkeun, di antarana : a) buku nu eusina kecap-kecap jeung hartina, di runtuy ku alfabetis, b) daptar kecap panyatur, kelompok atawa subjék nu tangtu jeung c) kabéh morfém, tina hiji basa nu tangtu
Dina sastra Indonesia di telah "Léksikon Kesusastraan Indonesia" (Pamusuk Eneste, 1981), "Leksikon Susastra Indonesia" (Korrie Layun Rampan, 2000), nu eusina topik topik jeung penting sastra, khususna ngaran-ngaran pangarang jeung hasil karyana
(Maca ogé Glosarium; Konkordasi; Tesaurus)
Organisasi sastra nyaéta mangrupa hiji wadah nu kaorganisasi sacara formal saperti lembaga-lembaga nu aya di kahirupan sapopoé
Tujuan na geus jentré pikeun ngahimpun anggota dina raraga nyangga sumébarna sastra, boh éta hasil tina panciptaan na jeung sumebaran atawa apresiasi sarta panilianna
Dina hubungan ieu ogé aya proses timbal balik antar karya sastra, boh tina hasil kréativitas imajinatif atawa ilmu pengetahuan nu saperti téori, kritik jeung sajarah sarta komponen organisasi éta sorangan
Saperti nu di pikanyaho di Indonesia dugi ka kiwari ogé komponen acan lumangsung sacara saimbang
Salila éta ogé dua komponen téh acan mikeun apresiasi nu sa nyatana
Panulisan jeung pamedalan karya sastra, misalna saolah-olah mangrupa kagiatan individual malah mah mereun ngan saukur kapuasan manéh, acan meunang pangrojong , boh sacara moral atawa finansial
Salah sahiji organisasi profesi nu aub dina kagiatan sastra nyaéta Himpunan Sarjana Kesustraan Indonesia (Hiski)
Kernel (Inggris), inti nyaéta kajadian-kajadian inti, pokok, utama ti karya fiksi
Umumna dianggap salaku relasi oposisi jeung "satellite"(Inggris), jieunan, ngiluan, nyaéta kajadian-kajadian lain pokok, salaku kajadian sampingan
Dua istilah éta dipikawanoh salaku gagasan anu diébréhkeun ku Seymour Chatman (1980: 53-54)
Salaku bagéan ti struktur plot "kernel" nangtukeun jalan carita kalawan sakabéhna jeung kalawan kitu nganteurkeun pamaca ka pamahaman pesan, téma jeung kamandang dunya nu aya dina carita
Sanajan kitu, lain hartina "satellite" teu penting jeung dipaliré
"Kernel" jeung "satellite," kajadian badag jeung leutik salawasna aya di posisi nu silih lengkepan, jeung kalah ngahésékeun, komplikasi éta nu nangtukeun kualitas carita
Kuntowijoyo (Prof. Dr.) ping gumelar 18 Septembér 1941 ti Bantul, Yogyakarta, kawin jeung Susilaningsih (1969)
Kuntowijoyo pupus kaping 22 Pebruari 2005
Pendidikan S-2 di "Universitas Connecticut" (1974), S-3 "Universitas Columbia" (1980), Amérika Serikat
Pagawéan tetep janten dosen Pakultas Sastra jeung Budaya, Universitas Gadjah Mada, Yogyakarta
Miboga poténsi saé dina bidang proses kreatip jeung analisis kritis, tapi dina bidang sastra leuwih dikenal salaku saurang novelis, disagigireun sejarawan sasuai jeung disiplin utamana
Kuntowijoyo pangabisa nulis loba "gende."
Karya sastra anu dihasilkeun, dina wangun novél, diantarana : "Kereta yang Berangkat Pagi Hari" (1966), "Pasar" (1972), "Khotbah di Atas Bukit" (1976), "Impian Amerika" (1998), jeung "Mantra Penjinak Ular" (2001)
Dina bentuk drama : "Rumput Danau Bento" (1969), "Tidak Ada Waktu bagi Nyonya Fatma" (1972), "Barda dan Cartas" (1972), jeung "Topeng Kayu" (1973)
Dina bentuk kempelan puisi: "Isyara"t (1976), "Suluk Awang-awang" (1976), jeung "Makrifat Daun-daun" (1995)
Dina bentuk kempelan cerpon ; Dilarang "Mencintai Bunga-bunga" (1994), jeung "Hampir sebuah Sebversi" (1999)
Karya-karya anu lain, diantarana: "Dinamika Umat Islam Indonesia" (1985), "Budaya dan Masyarakat" (1987)
Logoséntrisme (Yunani, "logos", kecap-kecap, élmu pangaweruh), sacara harfiah nyaéta muser kana kecap
Logoséntrisme mimiti diungkapkeun ku filsuf Perancis Jacques Derrida (1930-2004) dina buku anu jejerna "Of Grammatology"
Numutkeun Derrida harti ngenaan logos engges aya ti zamanan Yunani kuno, hartina sami sareng sora Tuhan, salaku téologoséntrisme atawa 'ide absolut' Hegelian
sacara umum logoséntrisme ngandung arti yén sakabéh wangun pamikiran anu muser kana tulisan
Istilah ieu digunakeun ke Derrida (1976:12) jeung kelompok postmodérnisme pikeun ngekritik kayakinan kalelewihi pikeun stabilitas makna, salaku méanarasi, narasi nu gedé, Makna transendental
Literariness (Rusia, "literaturnost," kasastraan) nyaéta téori anu diungkabkeun ku Roman Jakobson (1919), minangka obyék studi kelompok Formalis Rusia
Nurutkeun Jakobson (Fokkema jeung Kunne-Ibsch: 1977: 11-13) obyék studi sastra lain karya sastra tapi kasastraan'
Kalawan kalimah nu séjén, "literariness" nyaéta fitur anu ngabédakeun antara karya sastra jeung karya nu séjénna sabab ajén ngan ukur nu aya dina basa
Basa éta méngpar tina basa anu biasa, saperti dijéntrékeun ngaliwatan konsep "ostranenie," defamiliarisasi, jeung deotomatisasi
"literariness" mupuskeun bébédaan antara wangun jeung eusi anu geus ngawarnaan paham ngeunaan hakékat sastra salila mangabad-abad saacana
Sastra mah dinami, karya kalayan anu teu bisa di cangkem samata-mata kalawan pakakas basa
Formalisme jeung struktrualisme digantikeun ku sistim tanda (sémiotika), diteruskeun kalawan interteks minangka paham postruktrualisme
Monolog nyaéta kekecapan sorangan anu kalawan jeung dialog, omongan antawis dua jalmi, atawa leuwih
Sacara praktis, dina dasarna monolog moal mungkin jadi sabab nalika salah sahiji tokoh ngobrol nu pasti jeung kudu aya jalmi jeung pihak kadua salaku lawan, nu ngadéngé, nu nanggep, jeung sajabana
Boh dina genre drama boh seni pentas nu umumna, kitu ogé fiksi nu séjén, digigir monolog gén dipikawanoh kecap monolog jero (monologue interior), arus kasadaran (stream of consciousness),soliloquy (Yunani, solus, sorangan jeung loqui, ngobrol), jeung sanandika
Kaarifan lokal (Inggris, local widsom genius, kabijaksanaan satémpat), anu di dihatikeun jang cirining khas anu dipiboga ku sakumpulan, sakaligus ngabedakeun jeung sakumpulan sejen
Cirining anu disebutkeun umumna nu ditarima ku turun-tamurun, dina revitalisasi ngepas jeung parkembangan zaman, contona: "tepok saliro(Jawa), karma phala" jeung "tri hita karana ("Bali), "alam takambang jadi guru" (Minangkabau), jeung sajabarna
Ngahiji kami nangtung cerai tatarucingan runtuhna, gotong royong jeung sajabarna anu didasarkeun mangrupa kaarifan lokal anu ayeuna geus dikukut jadi kaarifan Nasional jang bangsa Indonesia
kode sastra téh nyaéta sababaraha wangun aturan, karya sastra anu kudu dipaham ku pamaca nalika maca karya sastra
Kumaha kode bisa dipungsikeun kalayan maksimal tangtu ngabutuhkeun bantuan ti bidang nu séjén, misalna téori semiotika, konsep-konsep séjén saperti hakékat karya sastra salaku "fiksi, imajinasi", "makna ganda", "dunia dalam kata" jeung nu séjénna
Kalayan singkat, kode sastra kaitung lega jeung rupa-rupa
Lega ku sabab patali jeung sastra lisan ogé tulisan, buhun jeung modern, aliran jeung angkatan
Rupa-rupa ku sabab karya sastra ngabogaan jenis,genre, di jerona aya bébédaan hakékat anu kacida seukeut
Maca mangrupa hiji puisi anu ngawengku tina babaraha baris teu sarua jeung novél anu kawengku tina ratusan malah rébuan halaman
Proses pamacaan kahiji ngabutuhkeun inténsitas pamacaan tina basa
Mimésis (Yunani, "miméisthai, meniru)," dihartikeun ogé salaku séntasi, mimikri, tindakan éksprési, tindakan nu niru-niru, jeung répréséntasi urang
Mimésis dasarna aya dina diri manusa
Kusabab kitu, teu kudu dihartikeun nu cirén négatif
Kalawan kitu ogé, "mimésis" mangrupa akar kamajuan budaya
Urang sadaya nurutan kusabab batur nu jadi modél
Dina studi sastra dihartikeun salaku pembayangan, sikap tuladan ngagunakeun kecap-kecap, paripolah jeung rupa-rupa wangun aktifitas kultural séjénna
Mimiti jorojoy tina pikiran Plato (428-348 SM) tina bukuna anu jejerna "Ion" jeung "Républic."
Teeeuw (1988: 221-222) ngajelaskeun padungdengan antara Plato jeung Aristotélés
Ceuk Plato seni saukur nurutan alam sangkan kualitasna leutik, sabalikna ceuk Aristotélés (384-322 SM) seni téh kualitasna alusna, boh ti nurutan ogé maparkeun dunyana sorangan
"Mimésis" kaitanna jeung "mimé", wangun drama dina palakuna nyaritakeun hiji kajadian ngaliwatan gerak
Di Indonésia disebut pantonim
Kumpulan puisi "Mimpi jeung Pretensi" nu dikarang ku Toeti Heraty Noerhadi,babar di Bandung,Jawa Barat,kaping 27 Novémber 1933
Tina sajumlah vignet nu dibéré ku pelukis Salim,kumpulan puisi medal mimiti dina taun 2000,ngaliwatan pamedal Balai Pustaka,Jakarta
Éta kumpulan ngawengku 64 puisi nu dibedakeun jadi lima bagéan(Sajak-Sajak 33,Dua Wanita,Dunia Nyata,Siklus,jeung Manifésto)
Jejer kumpulan diangkat ngagunakeun tema puisi ka-28 nu jejerna "Terbangun" jeung puisi ka-43 nu jejerna "Pretensi" éta ogé
"Lubdhaka (Siwaratrikalpa)" nyaéta kitab anu disanggi ku Mpu Tanakung dina ahir abad ka-15, ogé dina ahir jaman Majapahit
Sanggian Mpu Tanakung nu lian nyaéta "Wrettasancaya."
Eusi singgetna, aya hiji paninggaran nu kapeutingan di leuweung
Pikeun ngajauhkeun manéh tina sakur sato nu galak, manéhna nyumput di luhur tangkal "wilma."
Ngarah teu kasaréan, sapeupeuting manéhna metikan dangdaunan, nepi ka maruragan kana luhureun patung Lingga, nu magrupa pamujaan Déwa Siwa
Ku kabeneran éta peuting téh mangrupa peutingna Déwa Siwa, keur yoga dina wangun nu lain
= Riwayat = Dina hiji sisi, manéhna kudu asup naraka da tukang maéhan sato, namung manéhna gé kudu asup sawarga da mihormat ka Déwa Siwa
Sabada paéhna, Lubdhaka pada mangrebutkeun ku Déwa Yamadipati jeung Déwa Siwa, nu dimeunangkeun ku Déwa Siwa
Anu tungtungna Déwa Yamadipati ménta dihampura ka Déwa Siwa: “"apan tuhu salah temen gati palik prabhu lumarani LubdhakatmakaI” (ku sabab abdi rumasa salah nyiksa roh Lubdhaka) (Wirama 34:7)."
Di Bali naskah "Lubdhaka" miboga harti ma’na anu has, dipiéling dina sasih ka tujuh taun Caka (museur dina Januari-Fébruari), dipikawonoh ogé ku poé "Siwaratri" (malam Siwa)
Numutkeun sababaraha sumber, "Lubdhaka" gé dipikawanoh dina sastra Barat, saurang paninggaran nu ngaranna Béri, ku sabab kapeutingan tuluy térékél naék kana tangkal "cuola" ("wilwa"), metikan jeung muragkeun daun kana luhureun "Zuivelingga" (Siwalingga), nepi ka manéhna meunang anugerah ti "ixora" (Iswara)
Mitos ("mythos)" sok dipatalikeun jeung mite ("myth)."
Bener ceuk (Dhavamony, 1995:147), sacara historis duanana mekar tina istilah nu sarua nyaéta "nuthos" (Yunani), anu hartina kecap, ujaran, tapi dina téori kontémporér, tapi sanggeus diserep kana sastra Indonésia dua kecap éta miboga harti nu béda
Mitos nyaéta carita, wiracarita, plot, struktur dasar nu ngahasilkeun ma'na, sadengkeun mite nyaéta dongeng ngeunaan para déwa, alam gaib nu séjénna
Upamana Nyi Roro Kidul, Aji Saka jeung sajabana
Mite ngabogaan sipat hayalan, sadengkeun mitos mangrupa kanyataan
Dina sastra, mite salaku hayalan (dongéng) nu dipasalingsingkeun jeung kanyataan anu sabenerna, sadengkeun mitos, salaku wacana fiksional nu dipasalingsingkeun jeung "logos
"Salaku kecap sipat mitos jadi mitologis, sadengkeun mite jadi mitis
Tapi salaku élmu pangaweruh duanana disebut mitologi
Onomatope (basa Yunani: "onomatope"), nyaėta salah sahiji istiliah kabasaan anu patali jeung asal-usulna ngaran hiji hal, pamakėan kekecapan pikeun nurutan sora anu tangtu
Aya sangkaan yén sababaraha kecap dina hiji basa téh mangrupa hasil tironan tina sora
Onomatope digunakeun sapanjang abad, Conto onomatope dina basa Sunda kaunggel ieu di handap
Monogram ( Yunani,monos,satu,gramma,huruf ), tanda atawa huruf-huruf nu digabungkeun jadi hiji, biasana ngagunakeun huruf-huruf awal pikeun nunjukeun identitas hiji jalma,organisasi,lembaga jsb
Monogram dibedakeun jeung monograf, tulisan patali jeung hiji bagian dina pasoalan tinangtu
Monogram ogé dibedakeun jeung Kaligram jeung intensitas estetis, saperti puisi,sedengkeun monogram dina identitas ēta sorangan
loba istilah jeung akar kecap 'mono' pamilon oposisina, sapertos:monogami jeung poligami,monogenesis jeung poligenesis,monoteisme jeung politeisme,monolog jeung dialog, monologis jeung dialogis, monisme jeung dualisme jsb
Konkretisasi nyaéta dijieun tina kecap "concretization" tina akar kecap "concretus" (Latin) mibanda harti, nyaéta ngajadikeun teks panaluktikan leuwih jélas sakaligus leuwih lega jeung kalayan leuwih mangpaat
Istilah konkretisasi mimitina diintroduksi ku Roman Ingarden (Teeuw,1998:190), dimekarkeun leuwih jauh ku Wolfgang Iser, Jan Mukarovsky, jeung Felix Vodicka
Dasar nyangkeumna, nyaéta ti hiji pihak karya sastra miboga struktur anu objektip, tina pihak séjén struktur karya sastra éta sorangan ogé teu lengkep, loba ruang kosong
Témpat-témpat anu dimaksud éta nu dieusi ku pambaca, nyaéta salaku konkretisasi
Perbedaan, konkretisasi, réalisasi nurutkeun pemahaman Iser, Mukarovsky, jeung Vodicka
Ignatius Nasu Kleden nyaéta babar di Walibalun, Larantuka, Flores Timur, Nusa Tenggara Timur, 19 Mei 1948, maot di Jakarta, 22 Januari 2024, nikah jeung Ninuk Probonegoro (1980)
Pendidikan terahir Doktor Sosiologi Universitas Biefeld, Jerman (1995)
Hahargaan nu kungsi di hontal nyaéta "Achmad Bakrie Award" (2003)
Kungsi jadi wartawan majalah "Tempo," editor Yayasan Obor", Yayasan Ilmu-ilmu Sosial, Society For Political Economic Studies," staf panuktik LP3ES"," salaku pamadeg "Go East (Pusat Pengkajian Indonesia Timur)."
Karya penting nu geus dihasilkeun, dina wangun kritik ": Sikap Ilmiah dan Kritik Kebudayaan (1988), Menulis politik : Indonesia sebagai Utopia (2001), Sastra Indonesia dalam Enam Pertanyaan (2004), Masyarakat dan Negara: Sebuah Persoalan (2004)," jeung hiji kumpulan carpon jejerna "Anjing-anjing Menyerbu Kuburan (1997)."
"("Baca ogé "Sastra Indonesia dalam Enam Pertanyaan)."
Opera Sabun ("soap opera") nyaéta di Indonesia umumna disaruakeun jeung sinétron atawa télénovéla kalayan tinimbangan aspék téhnis upamana pintonan anu ngaruntuy, nyaéta puluhan, ratusan, malah mah rébuan épisode
Kitu ogé eusi jeung tujuan komérsial sarta ngairut minat saloba-lobana, jadi kirang diperhatoskeun aspék pangajaranna
Luyu jeung istilahna, beda jeung sinétron atawa télénovéla opera sabun mibanda harti sorangan, nyaéta prosés kalahiranna di Amérika Serikat, dijieun ku Irna Phillips (Danesi, 2010:352) nu disponsoran ku pausahaan 'sabun' détergén.Kalayan ayana diménsi komérsial, waktu pintonan, tujuan nu kudu dihontal geus ditangtukeun saméméhna, misalna nu dilakukeun bada soré nalika ibu-ibu rumah tangga keur istirahat
Matérialisme Historis nyaéta salah sahiji istilah nu dikedalkeun ku Karl Max (1818 - 1883)
Dumasar kana istilahna, matérialisme historis téh mangrupa interprétasi matérial tina dasar sajarah
Matérialisme di dieu lain ditilik tina harti filosofis, lain ogé tina kayakinan yén réalitas téh mangrupa materi, tapi mangrupa faktor anu nangtukeun sajarah, jeung gedé pangaruhna kana ékonomi masyarakat
Matérialisme nyaéta gawé sosial, naon anu di produksi jeung kumaha cara ngaproduksina
Sabalikna, sajarah nyaéta "perjuangan kelas," kumaha cara ngajalankeun produksi nepi ka kahontal parobahan ngaliwatan produksi éta
Dina hubungan ieu Marx (2004 ; 130)
Ngedalkeun dua konsep kelas sakaligus jadi konsep materialisme kultural, nyaéta ; infrastruktur material (teknologi, ekonomi, ekologi, jeung demografi) jeung superstruktur ideologis (ideologi, elmu pangaweruh, agama, jeung kasenian) , ku salah sahiji proposisi ; sumebarna komoditas mangrupa titik tolak kapital
Konsep Marx satuluyna ku Louis Althusser (1918 -1990) jeung Marvin Harris (1927 - 2001)
Pamekaran pamungkas ngeunaan materialisme budaya prak-prakana dina ulikan budaya (Barker, 2004 ;9)
Maésénas nyaéta jalma beunghar nu ngarojong kana kabudayaan
Istilah Maésénas,hususna dina widang sastra dianggap bersinonim sareng patronasi,nu ngajaga,pangrojong dina proses kréatip
Sapertos nu dipikaapal,salaku hakékat kréatipitas imajinatif kalahiran karya sastra dianggap ngan rojongan pribadi,ku kituna ngalaman masalah tinda widang pinansial
Misalna ngeunaan biaya hirup
Tina hubungan ieu dibutuhkeun pihak nu séjén,nyaéta anu ngarojong "keuangan" éta sorangan
TIna hubungan ieu ogé bijil ngaran Gaius Cilnius Maecenas (70-8 SM),saurang panaséhat kaisar jaman Romawi (Caesar Augustus) nu ngabantos seniman-seniman sapertos Virgil,Propertius,Varius Rufus,Valgius Rufus,Plotius Tucca,Domitius Marsus jeung sajabana
Istilah maesenas,patronasi dominan abad Pertengahan dan Renaissance
Tina danget ieu (Holman, 1980:338-339) ogé bijil istilah pangarang resmi (poetlauréate)
Mochta,Toha nyaéta salah saurang inohong nu babar 17 Séptember 1926 di Ngadiwuluh,Kediri,Jawa Wetan,kawin sareng Tjitjih Sudarsih(1955).Mochtar lestari 17 Mei 1992 di Jakarta.Nénéh:Badarijah U.P.,Matuléssy,M.Léssy,Tati Mochtar,Élly,Gutomo,Wahyudi,jeung Ridwan.Atikan panungtung SMA dI Kediri(1947) nepi kelas dua.Karya sastra nu dihasilkeun,dina wangun novél,diantawisna :Pulang(1958),Daerah Tak Bertuan(1963),Kabut Rendah(1968),Bukan karena Kau(1968),jeung Antara Wilis dan Gunung Kelud(1969).Mochtar ogé panulis novel nonoman jejerna Pembebasan(1980) jeung carita dongeng jeung carita barudak jejerna Jayamada,(dkk.,1971)jeung Si Belang(1993)
Johan Hendrik Caspar Kern (Prof. Dr.) Tempat ping gumelar 6 April 1833 di Purworejo, pupus di Utrecht, Belanda 4 Juli 1917 dina yuswa 84 taun
Kern téh nyaéta jalma anu orientalis, ahli dina basa Sansekerta, Melayu, dan Polinesia, sareng ogé agama Budha
Jeung Herman Neubronner van der Tuuk, dianggap salaku nu ngadekkeun Studi Oriental di Belanda
Numutkeun Zoetmulder (1985: 58) Kern téh mangrupa sarjana paripurna, pinuh dedikasi, jadi hésé ngéléhkeunna
Kamampuan éta dituduhkeun ngaliwatan karya anu ageungna nyaéta "Wrettasancaya, Oud-Javaans Leerdicht over Versbouw" (1875)
Klasisisme (classicus, Latin), ageung, agung, uvinersal
Nurutkeun shipley (1962: 59-61) sateuacan éta dipikaharti yén anggapan klasik tina dunya Kulon pisan lega ngawengku hiji bentang ti Homer (abad ka-9 SM) nepi ka abad ka-18, saméméh Umur Romanesque
Dina literatur aliran klasik ieu diwatesan salaku kacenderungan ka ngahargaan karya-karya Yunani jeung Romawi kuno nu dilakukeun dina pertengahan khususna "Renaissance," tur ku sorangan ngalibatkeun loba panulis saperti: Niccolo Machiavwelli, Moliere (Jéan-Baptiste Poquelin), Jéan Racine, Giovannni Boccaccio, Prancésko Petrarca, dan Miguel de Cervantes Saavreda, pelukis sapertos Raphael Sanzio dan Leonardo da Vinci, musikus kawas Franz Joseph Haydn jeung Wolfgang Amaddeus Mozart
Kitab nyaéta ("kitab,Arab" ) hartina buku
Istilah ieu ogé dipikawanoh dina Basa Pérsia, Hindi, Urdu, Punyab, Nepal jeung Turki
Kitab Allah, Kitab Allah, Al-Qur'an.Di Indonesia Alkitab ukur nujul kana Injil.Menurut Fang (2011: 380) éta satstra kitab kacida legana
Dina karya sastra Melayu diartikeun salaku carita heubeul patali sareng agama Islam, kaasup masalah moral, hukum, tata nagara, zikir, doa, tasawuf, jeung saterusna
ku ayana hartos kitab salaku buku, mineng tumpang tindih jeung rakyat
Beda hikayat ngenaan kahirupan hiji jalma, ktab ngeunaan kaagamaan
contoh kitab, di antarana: "Kitab al_Aghani,Tajussalatina, Bustanussalatina", sarta sagala rupa wangun buku undang-undang séjénna
Mabébasan nyaéta asal kecapna tina basa Bali nyaéta kecap "basa" anu hartina bahasa
Harti gemblengna "mabébasan" t hpikeun ngabasakeun, ngajéntrékeun sacara lisan kana hiji karya sastra
Ciri khas "mabébasan" nyaéta mintonkeun anu dipigawé ku nu maca kalawan jéntré
Kelompok "mabébasan" disebut ogé "pasantian."
Pamekaran tradisi "mabébasan" di Bali kiwilang gancang, katulis aya 3.148 kelompok, jauh ngaleuwihan désa "pakraman" anu jumlahna 1.488 kelompok
Aya anggapan éta kamekaran dimimitian ku ngadegna Widyasabha, di jerona dipigawé narjamahkeun jeung nyalin lontar kakawin kana buku
Mimitina mabébasan kawatesanna ogé dilakukeun ku kelompok bangsawan, hususna ti brahmana, leuwih husus deui ku pupuhu éta kelompok
Karya sastra anu dibawana ngan kakawin
Tapi ayeuna mabébasan dipigawé ku sakabéh golongan masarakat, boh ku kolot, boh ku rumaja
Matu Mona nyaéta ngaran pena Hasbullah Parinduri, babar di Medan, Sumatra Utara, 21 Juni 1910, wafat di Jakarta, 8 Juli 1987, dina umur 77 taun
Pendidikan terakhir St. Anthony's Boys School di Medan (1930)
Pernah jadi wartawan Pewarta Deli, rédaktur "Panji Pustaka," pimpinan mingguan "Penyebar", pimpinan harian "Tegas" Banda Aceh, majalah "Selecta" di Jakarta, pendiri koran "Perjuangan Rakyat" di Garut
Ogé kungsi jadi pimpinan sandiwara Ratu Timur, rombongan sandiwara Cahaya Timur jeung Dewi Mada, anggota Badan Penerangan Divisi Surakarta, sarta dibuikeun di Sukamiskin, Bandung
Karya sastra anu geus dihasilkeun dina wangun novél : "Harta Terpendam (1931), M. Yussyah Journalist (1992), Panggilan Tanah Air (1994), Spionase Dienst (Pacar Merah Indonesia, 1934), Rol Pacar Merah (1938), Zaman Gemilang (1936), Ja Umenek Jadi-jadian (1937), Akibat Perang (1950), Putra Ja Umenek (1961)," jeung "Pacar Merah Indonesia" I sarta II (2010)"."
Dina wangun biografi : M. Husni Thamrin (1940) jeung W.R. Supratman (1940)
(Baca ogé Pacar Merah Indonesia I jeung II)
Mihardja, Achdiat Karta
Luka Bunga téh nyaéta kumpulan puisi "Luka Bunga" (vii+108 kaca
), dijieun ku Slamet Sukirnanto (3 Marét 1941-23 Agustus 2014), medal mimiti taun 1991 ngaliwat penerbit Balai Pustaka, Jakarta
Dina kumpulan aya 81 puisi, anu dibedakeun jadi 3 jenis anu jejerna Bunga Batu, Luka Bunga, jeung Bahtera Arwah
Jejer kumpulan "Luka Bunga" di cokot tina salasahiji puisi anu jejerna sarua, "Luka Bunga":/ /luka bunga//disaksikan batu dan cahaya/ /pada danau berkata/ /tampunglah perihnya/ /
Dina rangka "bhinneka tunggal ika" Sukirnanto saolah-olah hayang ngarékam sabagian gedé wilayah lemah cai, saperti : Kupang, pantai Sanur, Cipanas, sungai Musi, sungai Kapuas, pantai Bengkalis, Danau Toba, sungai Rokan, jeung sajabana
(Maca ogé Sukirnanto, Slamet)
Aman Datuk Madjoindo nyaéta salah saurang inohong nu babar di Supayang,Payung Sekaki, Solok, Sumatra Barat pupus di Sirukan, Payung Sekaki, Sumatra Barat, 5 September 1969 dina umur 73 taun.Sumber séjén nétélakeun yén Madjoindo pupus di Jakarta 16 Desember 1969.Atikan pamungkas Sekolah Bumi Putra Kelas II,Inlansche School (1911)
Mnemonic nyaéta salaku istilah menemonic asalna tina Dewi Yunani kuno Menmosyne, dewa memori
Memori dianggap salaku pangabisa mental kolot dina sejarah kahirupan manusa
Istilah mnemonic tos umum diwanoh dina ilmu matematika, malah mah ku rupa rupa téknik, sapertos: imajinasi, asosiasi, lokasi kata kunci, irama, akronim, akrostik, jeung sajabana
Dina kahirupan sapopoe mineng ogé disebut titian kata atawa jembatan keledai kawas cara-cara jeker nginget keun warna pelangi ("mejikuhibiniu)"
Dina kajian sastra heubeul istilah "mnemonic" nu sok dipaké ku babarengan ku formula
Boh formula atawa "mnemonic" dianggap salaku dua cara nu dilakukeun ku tukang carita pikeun ngungkapkeun deui tradisi lisan
Bedana, formula dipaké pikeun ngungkapkeun deui carita panjang sapertos "Illiad" jeung "Odyssey, mnemonic" pikeun carita-carita, masala nu relatif pondok
(Baca ogé Akrostikon; Formula; Kelisanan)
Moenir Darman nyaéta salah saurang inohong nu babar di Sawah Tangah, Pariangan, Tanah Datar, Sumatera Barat ping 27 Juli 1952, nikah ka Daharna Bakar H.B Jassin
Atikan Pamungkas Sarjana Bahasa Inggris, Sekolah Tinggi Bahasa Asing Prayoga, Padang (1989)
Kungsi miluan Hari Sastra di Ipoh, Malaysia (1980), "Assian Writers Conference" di Manila, Pilifina (1981), "International Writing Program" di Lowa City (1988) jadi Pupuhu Produksi Bumi teater, Padang
Karya - karya nu geus dihasilkeun, dina wangun novel: "Gumam" (1976), "Bako" (1983), "Dendang" (1988), "aku, Keluargaku, dan Tetanggaku" (1993), Krit &amp; Sena (2010), Andika Cahaya (2012)
Dina wangun novel barudak: "Surat dari Seorang Prajurit 45 kepada Cucunya", "Di Lembah Situjuh Batur, Tiga Cerita Anak - anak, Ingin Jadi Pak Habibie, Adiknya Bertanya tetang Laut," dan "Dongeng Kisah dari Minangkabau"
Dina wangun kumpulan puisi nu mobiga jéjér "Kenapa Hari Panas Sekali" (1975) dan "Tanpa Makna" (1977)
Salah sahiji kumpulan cerpen nu miboga jéjér "Jelaga Pusaka Tinggi" (1997) jeung salah salah sahiji novel terjemahan nu miboga jéjér "Negeri Hujan" (Kénging Pira Sudham, 1999)
Model sastra Abrams nyaéta cara - cara analisis karya sastra anu ngalibatkeun kabéh aspek nu relevan, nyaéta: nu nulis (ekspresif), semestaan (mimetik), karya sastra éta sorangan (objéktif}, nu maca (pragmatik)
Omongan aspek - aspek anu dipimaksud diungkapkeun ku M.H
Abrams tina buku anu judulna "The Mirror and the Lamp: Romantic Theory and the Critical Tradition," medal munggaran taun 1953
Nurutkeun Abrams (1976: 3-29; Teeuw, 1988: 50-52) cariosan anu kaopat ospek tiasa dilaksanakeun babarengan tapi ku cara méré aspek nu intensitas ka aspek anu pang pentingna akur jeung situasi jeung kondisi
Pameurekan ekspresif, misalna dominan dina zaman Romantik, objéktif dina teori - teori strukturalisme, mimetik dina kelompok Marxis, sedengkeun pragmatik dina teori - teori anu ngalibatkeun nu maca
Teeuw ogé ngaitkeun jeung kaayaan di Indonesia nyaéta Pujangga Baru anu ciri - ciri ekspresif nu diwakilan ku Tatengkeng jeung Alisjahbana nu ciri pragmatik
Salajeungna Lekra tiasa dikaitkeun ku ciri mimetik, sedengkeun Rawamangun objéktif
Olenka nyaéta novel anu dikarang ku Budi Darma (vii + 232 kaca) medal munggaran taun 1983
Meunang hadiah saembara ngarang roman Dewan Kesenian Jakarta (1980, 1983)
Novel Olenka diwengku 5 bab, dipamungkas ku coda (panutup hiji karangan), dilengkepan ku dua bab tambahan, nyéta Asal-usul Olenka jeung catetan
Mangrupa karya fiksi,dua bab dina dasarna teu mungsi sabab aya ogé catetan di jerona, jadi karya anggeur mangrupa fiksi
Oermarji, boen s téh nyaéta salah sahiji inohong nu babarkeun di jakarta 11 desember 1940, anjeunna wafat kaping 11 oktober 2011 di jakarta, di yuswa 71 taun
anjeunna menangkeun gelar Doktor di Universitas Leyden, Belanda (1972)
teu mung éta hungkul anjeunna ogé ngamenangkeun Anugrah Seni Pemerintah RI (1971)
anjeunna ogé kungsi jadi rédaktur majalah "Basa jeung sastra."
"karya nu penting na aya di jero ngawangun kritik;"
Mangsi nyaéta bahan pawarna anu ngandung "pigmén" warna anu di gunakeun pikeun ngawarnaan
Mangsi paltot,jeung pulpén bisa digunakeun keur nulis jeung ngagambar
Panon majemuk nyaéta panon nu boga rébuan reséptor warna individual
Gambar nu dicandak mangrupa kombinasi input tina rébuan omatidia nu aya dina permukaan konveks, nu maneuh ka arah nu beda-beda
Ku sabab eta, pohara téh gancang pisan leumpang jauh lamun kuurang hayang dicekel
Dibandingkeun panon biasa, panon majemuk bisa moto gambar dina jihat sawangan nu leuwih lega, jeung bisa gancang ngadétéksi gerakan, jeung dina sababaraha kasus bisa nempo polarisasi cahya
Sabab lénsa individual anu leutik pisan, pangaruh difraksi ngawates resolusi nu dicandak
Ieu bisa nungkulan ku ngaronjatna jumlah jeung ukuran lénsa
Panon majemuk bisa digolongkeun jadi dua golongan: panon oposisi, nu kabentuk sababaraha gambar tibalik, jeung panon superposisi, nu ngabentuk kalangkang nu orientasina tegak tunggal
Panon majemuk nu ilahar aya dina artropoda, jeung anu hadir dina anelida jeung sababaraha moluska bivalvia
Panon majemuk saperti dina artropoda bisa tumuwuh ku panambahan omatidia anyar
Bangklung nyaéta "hélaran", iring-iringan ku nyorakeun "terebang" jeung angklung, nu ayana di daérah Subang,pikeun ngaramékeun hajat budak nu geus di sunatan
"Terebang" aya 9 anu kabagi jadi 3 kelompok
Kelompok anu kahiji disebut "bawa," kelompok anu kadua nyaéta "ngikut" (nuturkeun); jeung kelompok anu pamungkas disebut "nyeling" (nyelingan)
Angklung fungsina keur mawakeun mélodi jeung ngiringan lagu
Bangsal nyaéta paré nu geus leupas tina cangkangna, anu janteun paré nu geus siap ditutug jeung digiling jadi béas
Dina béas atawa dina sangu téh aya ogé sababaraha siki béas anu teu katutug
Bangsal nu kitu téh disebatna sérah
Ti sababaraha tempat téh bangsal disebatna "masus" atanapi "sagon"
Lamun di Banjaran, Bandung Kidul mah osok disebut "marus."
Balubur nyaéta ngaran daérah (distrik) di puseur Kota atawa Kabupatén jaman baheula, hususna di daérah Priangan saacan "Reorganisasi Priangan" "(Preanger Reorganisatie)" taun 1871.Baheula Balubur nyaéta ngaran daerah anu langsung aya handapeun kakawasaan Bupati
Daérah éta biasana dipaké pikeun padumukan para anggota kulawarga Bupati, lantaran lokasina alus keur ukuran baheula
Di daérah éta euweuh gawé wajib pikeun melak kopi, jeung gawe wajib nu séjénna pikeun pangawasa Kolonial
Jeung deui, Balubur nyaéta "Daérah Istiméwa" jaman baheula
Ngaran distrik kitu ogé, upamana, aya di Kabupatén Limbangan (ayeuna Kabupatéen Garut) nyaéta distrik Balubur Limbangan (ayeuna Kecamatan Limbangan)
Bétét Héjo nyaéta salah sahiji lagu Sebrakan sa acan lagu anu séjéna, upamana Lara Tangis dipintonkeun, Larasna SALÉNDRO ukuran SURUPAN na 1 (da) = (Barang)
Minemonic mangrupa istilah "mnemonic" kawit ti nami Déwi Yunani kuno Mnemosye,déwi mémori
Mémori diaku salaku kaparigelan méntal buhun dina sajarah kahirupan manusa
Istilah "mnemonic" tos dikenal dina élmu matématika, ogé ku loba téknik, sapertos : imajinasi,asosiasi,lokasi,kecap konci,irama,akronim,akrostik,jeung sajabina
Dina kahirupan sapopoé sok disebut titian kecap atawa jambatan keledai sapertos cara-cara kanggo émut warna palangi (mejikuhibiniu)
Dina kajian sastra lila istilah "mnemonic" sok dipaké babarengan jeung formula
Boh formula ogé mnemonic diaku salaku dua cara anu dilakonan ku tukang ngadongéng jeung ngungkapkeun deui tradisi lisan
Bédana,formula dipaké pikeun ngungkabkeun deui eusi panjang upama "illiad" jeung "odyssey, mnemonic" jang carita carita, masalah anu rélatif déét
Bangsul Agung nyaéta Rohangan nu ngabogaan mimbar, éta rohangan aya dina wangunan inti KARATON KASEPUHAN
Ayana di belah kidul BANGSAL PRABAYAKSA
Wangunan nu disebut ogé "bangsal panembahan" éta diwangun husus pikeun Gusti Panembahan nu rék méré paréntah keur menterina
Dipatalikeun jeung tangga ka bangsal prabayaksa
Sisi-sisi éta tangga dihias opat kembang taraté beureum nu mangrupa "candrasangkala" sadana "bata winata" "bungawari wong" nu nilaina 1451
Ku kituna bisa diartikeun yén bangsal éta téh diadegkeun dina tahun 1451 S. Atawa 1529
Angkatan muda siliwangi nyaéta organisasi massa pamuda di Jawa Kulon nu diadegkeun kaping 10 november 1966 di Bandung ku 20 urang tokoh pamuda nu dirojong ku Kodam VI Siliwangi
Nu ngadegkeun éta di antarana nyaéta alm
Cécé Hidayat Padmadinata, Tatto S. Prajamanggala, Gani Kusumah Subrata, Li Muhdiyin Wiranatakusumah, Acil BIMBO, jeung nu lianna
Céce kapilih minagka pupuhu nu mimiti
Angkatan Muda Siliwangi (AMS) ogé jadi anggota Golkar jeung jadi mesin politik Golkar nu meunang pamilu di Jawa Kulon
Ti pamilu 1971, wakil-wakil AMS dicalonkeun pikeun ngalungguhan korsi-korsi DPR-RI atawa DPRD disakabéh Jawa Kulon sarta hasil menangkeunana
Crét mangrupa salah sahiji waditra gamelan Sekatén di Cirebon
Gunana ieu waditra pikeun ngajaga, ngajéntrékeun irama lagu, miboga pungsi ogé ketuk tina gamelan pélog-saléndro
Waditra ieu dijieun tina parunggu ukuran diameterna 18 cm, alis/mukana 1,5 cm, jeung jangkungna 5 cm
Cara maénkeunana ditakol ku alat paragi nakolna
Bangbalikan nyaéta Sisisndiran ti Banten Selatan jeung Sukabumi,atawa sacara leuwih khusus pikeun bagian kahiji dina bait sisindiran (pantun) anu bahasa Indonesia disebat sampiran
Bagian kadua disebat "eusina" (isi)
Bangbalikan ditembangan ku ronggeng jeung aya ogé di Carita Pantun
C.M.Pleiyte ("Badoejsche Geetskinderen", TBG no
54 th.1912:25-261) nu eusina sajumlah bangbalikan anu dicatet ti Baduy
M.A Salmun dina "Pamendak Anyar" anu diseratna pikeun pangjajap buku Sisindiran jeung Wawangsalan ti Mas Adinata sareng R.E
Bratakusuma anu judulna di robah ku anjeunna jadi Sisindiran (1950), maké istilah bangbalikan anu diartikeun sarua jeung Wawangsalan anu aya dina jero Dngding
Pandapat ieu loba dituturkeun,sanajan anu benerna mah henteu ngadasar jeung rancu
Anak Muda nyaéta lalakon utama lalaki dina sandiwara Sunda
Biasana manéhna jadi putera mahkota nu kudu néangan élmu, bari ngumbara
Salilana manéhna dijaga ku panakawan atawa judgul
Hasil tina kadarianana, manéhna meunangkeun élmu jeung kasaktian lian ti calon permaisuri (Sripanggung)
Sanggeus kawin, manéhna dinobatkeun jadi raja ngaganti ramana
Nu dipilih jadi anak muda biasana anak wayang nu umurna ngora, boga benget kasép sarta lincah nu dipikaresep ku awéwé nu lalajo
Angeun haseum lamun dina basa Indonésia mah nyaéta sayur anu eusina aya rupa-rupa sayur jiga waluh siem, térong, kacang panjang jeung aya ogé anu nambahkeun maké engkol, buah jeung daun tangkil, jagong ngora, jeung kéréwédan (danging ipis nu kénéh dililitan ku kulit ari, biasana nu dileupaskeun tina tulang dada atawa iga)
Lamun di Priangan sambarana teu dibalurkeun ngan éta sambara téh diplungkeun langsung nalika cai angeun keur ngagolak, sabab warna na éta kaciri kénéh hérang, jeung teu maké suuk, jagong, jeung kéréwédan
Di Jakarta mah éta sambara téh dibalurkeun heula jeung sok maké kéréwédan, jagong, jeung suuk
Disebut angeun haseum sabab miboga rasa anu haseum seger, anu asal na tina buah asem nu dijadikeun salah sahiji sambara dina éta angeun
Di jaman ayeuna urang Sunda gé geus biasa ngajieun angeun haseum cara Jakarta
Anglo nyaéta hawu (perapian) leutik tina gagarabah, digunakeun kanggo masak nu bahan bakarna tina arang awi
Biasa dipaké ku urang kota baheula saacan aya kompor minyak taneuh
Padagang kadaharan di sisi jalan, nu biasa masak kadaharan di tempat dagang téh lobana teu ngagunakeun anglo gagarabah tapi anglo hasil rakitan tina bahan-bahan séng jeung semén
Lain deui jeung hawu nu ngabutuhkeun songsong jang ngahurungkeun seuneu, jang anglo mah nu digunakeuna hihid
Ti saprak digunakeun kompor minyak taneuh, anglo kaasup parabot langka
Inget kana lambang sorana, aya kemungkinan anglo berasal ti basa Cina
Babancik atawa "t"angga imah panggung nyaéta tangga naék-turun dina waktu asup-kaluar imah
Dijieun tina suluh atawa lolobana tina awi
Dina usum hujan, jalma ngarumbah suku dina "babancik" atawa "papanggé"
Lamun maké Gamparan,Bakiak,Tarumpah atawa dadampar séjénna, ku kituna nu maké dadampar ngarasa kudu ngaleupaskeun dadampar dina "babancik" saméméh asup ka imah
Barudak lembur katingali suka bungah lamun aya dina "babancik," maranéhna diuk bari kakawihan
Rumaja desa mimiti bégér nalika diuk dina "babancik," kairut ku babaturanna nu diariuk dina "babancik."
Cokcang mangrupa salah sahiji kakawihan barudak anu dilakonan di buruan imah
Anu jadi ucing nyaéta budak anu meunangkeun kecap pamungkas dina kawih éta
Rumpaka kawihna nyaéta : Cang cing si pencok si kacang si niti anggolati dog clo bo lo nyon
Aarcaan nyaéta kaulinan barudak, nurutan atawa niru-niru patung, biasa dilakukeun di buruan imah atawa di lapang, ieu kaulinan téh aya na di Cigoléndang, Malangbong, Kabupatén Garut
Nu biasa ngalakukeun kaulinan ieu nyaéta budak awéwé nu umur na 6-10 taun tur jumlahna 6-14 urang
Dibagi jadi dua kelompok, misalna kelompok A jeung kelompok B. Anggota masing-masing kelompok jumlah na sarua
Salah saurang jadi pamingpin anu dipilih ku anggota kelompokna
Cara milihna nyaéta dikocok
Kelompok nu meunang tuluy asup ka jero opat pétak persegi panjang nu ukuranna 6x3m, sedengkeun nu éléh bagéan jaga di luarna
Pamingpin kelompok anu meunang kocokan atawa undian (A), asup dituturkeun anggota kelompok na nu baris ditukangeunana
Kelompok lawanna (B) dibagi dua, nu kahiji aya dua urang (B1 jeung B2) sedengkeun nu lianna (B3, B4, jeung B5) siap ngaheureuyan atawa ngagoda A1, A2, A3, A4, jeung A5, éta gé lamun geus lolos ti B1, B2
Cara maénna nyaéta: A1 kudu bisa ngaliwatan logodoran leungeun B1 jeung B2 nu cingogo
Lamun A1 ngajleng, B1 jeung B2 kudu usaha pikeun noél suku atawa awak A1, lamun beunang hartina A1 kudu balikan deui nganjleng na jeung mundur ka tukangeun A5 pikeun ngadagoan giliran, tapi lamun teu beunang hartina manéhna lolos jeung boga kawasa nangtung di tengah
A1 kudu nangtung jiga patung (arca)"," nahan godaan B3 jeung nu lian
Lamun seuri atawa oyag saeutik hungkul, A1 kudu balik deui ka tukangeun A5 tuluy diganti ku A2, kitu ogé lamun A2 seuri atawa oyag saeutik kudu diganti ku A3 jeung saterusna
Lamun kelompok A meunang jadi aarcaan kalayan teu kagoda ku kelompok B, hartina kelompok A meunang
Abah Sepuh alias "Ajengan Godébag" nyaéta Kiai anu ngadegkeun jeung anu mingpin Pasantrén Suryalaya,Pagerageung,Tasikmalaya, guru jeung pamingpin "Tariqat Qadariyyah" "Naqsabandiyyah" (TQN)
Abah Sepuh boga ngaran asli nyaéta Syéh Abdullah Mubarrok (Cicalung, Tarikolot, 1846-Tasikmalaya,1956)
Tikeur leutik diajar ngaji ka bapana sorangan nyaéta, R.Nurapraja (R.Noerapradja), anu gawé salaku UNPAS Kacamatan
Tuluy dikirim pikeun diajar di Pasantrén Sukamiskin, Bandung, jeung di ajar Tariqat ka Syéh Tolhah di Trusmi, Cirebon, jeung Syéh Kholil di Bangkalan
Nalika balik ka kampungna, Abdullah Mubarrok hirup salaku patani
Kakarak dina taun 1890
Batu Acéh mangrupa ngaran sabangsaning batu paranti ngasah
Béda jeung batu asahan paranti ngasah bedog, péso, jsb., Batu Acéh leuwih lemes jeung wangunna leuwih leutik; kagunaana husus ogé, nyaéta pikeun ngasah péso jeung gunting cukur
lian ti kitu pikeun nguji karat emas
Angklung anu disarengan jeung tarian, dipaénkeun pas keur upacara "nadran, ngunjung" ka Gunung Jati jeung Sedekah Bumi, jeung "kaulan"(nazar), ayana téh di desa Bungko anu prenahna di perbatasan Cirebon jeung Indramayu (25 km ti kota Cirebon di basisir Laut Jawa)
"Nadran" nyaéta upacara tradisional masarakat pamayang anu biasana diayakeun unggal taun
Dina kasempetan éta angklung bungko miboga peran anu penting ti awal upacara ti basisir dugi ka tengah tuluy balik deui ka basisir
Angklung bungko téh aya tilu rupa anu ku sabab kolotna (anu umurna 600 taun) geus teu nadaan deui jadi geus teu kapaké, ngan diunggal pasanggiri kudu aya, tapi waditra nu séjénna miboga tilu rupa tabeuhan, hiji gong gedé, jeung hiji kendang gedé
Tarian anu dipirig di antarana nyaéta tari "manji", "bontoloyo, ayam alas," jeung "bébék ngoyor"
Kabéh nu ngibingna lalaki
Maranéhna ngabaris lurus ngagunakeun iket tina batik, kaos oblong bodas, Keris, kaén batik, jeung Sodér
Ibinganna téh luwes jeung "statis" matak pitenangeun, ari tabeuhanna mah sawaktu-waktu aya sora gumuruh
Cilosari nyaéta mangrupa hiji wahangan anu ngamuara kalaut jawa jeung cilosari ogé mangrupa wahangan anu jadi wawates daerah Jawa Kulon jeung Jawa Tengah di bagean kaler, kusabab éta,t epi kulon ayana di Kabupatén Cirebon, jeung tepi wetan mangrupa daerah Kabupaten Brebes.Bagean hulu wahangan ieu aya di daerah kabupaten Kuningan nu ku masarakat disebut wahangan Cisanggarung.Wahangan ieu ngaliwatan daerah Kabupaten Cirebon bagéan wetan
Di daerah sabudeureun wahangan loba masarakat anu jadi pamayang neangan lauk di wahangan
Di daerah ieu ogé loba carita rahayat anu ngalagena salasahijina nyaéta carita Sangkuriang
Abay D. Subarna lahir di Limbangan, Garut, 11 Désémber 1940, nyaéta salah saurang juru lukis, dosén, ahli kaligrafi jeung kasenian Islam
Anjeuna lulus di Departemén Senirupa ITB (1969) anu skripsina "Kaligrafi Islam di Indonesia," Abay jadi staf pangajar di Almamaterna
Terus anjeuna meunang kasempetan ngajalankeun program Doktor di Universitas Sorbonne (1976-1983) jeung nulis dibarengan ngeunaan Senirupa jeung Arsitéktur Islam di Indonésia dina période awal ("contribution a I'etude de I'art et de I'architecture de Ia premiere periode d'islamisation en Indonesie)."
Loba ngalakukeun panalungtikan ilmiah jeung ngébréhkeun makalah dina rupa-rupa seminar di jero jeung di luar nagri, utamana anu aya patalina jeung kasenian Islam
Kiai Haji Tubagus Muhammad Falak (1258 H/1842-1392 H/1972) nyaéta nu ngadegkeun Pasantrėn Pagentongan, Dėsa Gunung Batu, Kacamatan Ciomas, Kabupatėn Bogor
Dibabarkeun di Dėsa Sabi, Pandėglang, ku nigaran Bungsu, putra Kiai Tubagus Abbas jeung incu Kiai Tubagus Mu'min Abbas Abdul Hamid
Aranjeunna téh nyaéta ulama kasohor di Banten
Sanggeus réngsé dicangkem dasar-dasar agama Islam ti bapa jeung akina, dina umur 15 taun (1857), Bungsu dikirim pikeun diajar ka Mekkah
Salila 21 taun di Mekkah jeung Madinah, diajar ka ulama-ulama asal Indonésia anu élmu luhurna diaku di Tanah Suci, nyaéta Syékh Nawawi Al-Bantani, Syékh Mansyur Madani, Kiai Abdul Halim Tanara, jeung Kiai Ahmad Baarum, dua ulama asal Abessinia (Ethiopia), Syékh Umar Bejened, asal Mekah
Pangabisa Bungsu di widang élmu-élmu agama kalintang matak pikareueuseun guru-guruna
Dina umur 36 taun, Bungsu bener-bener geus ngawasaan élmu-elmu tafsir Al-Qur'an, Hadits, Fiqih, Saraf, Nahwu (gramatika), Balaghah (susastera), Hikmah, Tashawuf, jsb
Tapi anu leuwih punjul kaparigelanna di widang élmu astronomi (Falak)
Ku kituna, gelar "Falaky" (ahli Falak) geus napel ngagantikeun ngaran Bungsu
Badingdut nyaéta lamban kaén mozaik dijieun tina bahan jeung warna kaén matukang tonggong nu dijait di sambung-sambungkeun
Asalna tina guntingan kaén sésa ngaput
Tina kaén "badingdut" bisa dijieun salasahiji nu guna keur nu nyieunna, saperti simbut, taplak méja, sepré, wadah surat, tutup poci
Di padésaan "badingdu"t ilaharna dipaké simbut, jeung bahanna téh lain tina guntingan bahan kaén sesa nu anyar kénéh, tapi tina kaén urut baju jst
Nu geus heubeul ("lalamakan")
Abas Alibasyah nyaéta miboga garan aslina Alibasyah Natapriyatna
Gumelar a di Purwakarta, 1 Maret 1928, dan pupusna dina yuswa 91 taun di RS Fatmawati, Jakarta tanggal 11 Mei 2016
Anjeunna téh salah saurang palukis jeung dosen
Dina mangsa panjajahan Walanda, Abas kantos diajar di HIS, dina mangsa Jepang anjeunna ngalanjutkeun ka Shihangakko (Sakola Guru)
Ti dinya Abas téh ngamimitian diajar ngalukis nu diayakeun ku Keimin Bunka Shidósho (Pusat Kebudayaan Rakyat) Bandung nu diaping ku Héndra Gunawan, Barli Sasmitawinata, jeung Kerton Sujana
Abas wawanohan jeung palukis nu kasohor upamana Affandi jeung Héndra nu satuluyna ngadegkeun sanggar Pelukis Rakéyat
Saenggeus réngsé SMA, Abas asup ASRI nu nembé diadegkeun dina taun 1950
Saenggeus réng ti ASRI Abas dipénta ngawulang di dinya
Taun 1965, ASRI dirobah jadi STSRI jeung Abas salaku pupuhuna
Abdullah bin Nuh (Cianjur, 30 Juni 1905-Bogor, 26 Oktober) nyaéta Ulama, panyair dina basa Arab, dosén, panyiar radio, pangarang buku dina basa Arab, Indonésia, jeung Sunda
Meunang atikan ti bapana, K.H
Radén Nuh nu ngawangun sakola I"'Anat at-Talib al-Miskin""," ku kituna manéhna bisa ngawasaan basa Arab dina yuswana nu anom kénéh
Salian ti éta manéhna ngatikan basa Walanda jeung Inggris sacara otodidak
Keur yuswana 17 taun (1922) manéhna ngajar di "Hadramaut School" di Surabaya bari jadi rédaktur minggonan basa Arab "Hadramaut"
Taun 1926 manéhna indit ka Mesir pikeun diajar di Fakultas Syari'ah Universitas Al-Azhar salila 2 taun
Nalika balik ka lemah cai, manéhna ngajar di Cianjur jeung Bogor
Keur jaman Jepang (1942-1945), manéhna jadi anggota PETA
Sanggeus proklamasi kamerdekaan mingpin BKR nu satuluyna jadi TNI
manéhna kapilih jadi anggota KNIP nu peranna jadi lembaga legislatif di Yogyakarta, bari jadi Pupuhu Séksi Siaran Basa Arab RRI Yogyakarta jeung dosén basa Arab di UI
Sanggeus Walanda ngaku ka kadaulatan RI jeung ibu kota pindah ka Jakarta deui
Abdullah pindah ka Jakarta jadi Pupuhu Séksi Siaran Basa Arab RRI (1950-1964)
Tuluy jadi dosén basa Arab FSUI, Jakarta (1964-1967)
Taun 1969, manéhna ngawangun Majelis Al-Ghazali jeung Pesantrén Al-Ihya di Bogor, tempat manéhna ngadidik calon-calon ulama
Salaku ulama manéhna dihormatan ku kalangan intéléktual
Abdullah nulis buku dina basa Arab, contona a.l "Al'Alam al-Islami" (Dunia Islam)
Badaya nyaéta babagian tina komposisi "karawitan" pikeun mirig pagelaran "wayang golék", utamana bagian t"opéng" "badaya"
Anu dimaksud "topéng badaya" nyaéta "wayang" husus minangka penari topéng awéwé, pikeun ngahibur raja, sanggeus jeung saacan dalang beres murwa
Ki dalang biasana méré panganteur ka"w"as kecap - kecap : "éh... aladria batur," "topéng wadon jatiswara!"
Kiwari pagelaran topéng dina wayang jarang dipintonkeun, gagantina juru sekar kawih atawa tukang nyindén sabebasna
Dina kamékaranna "badaya" dipaké dina "tari rampak puteri", salaku tanda hormat ka tatamu nu disebut tari badaya
Abdul Halim (Jatiwangi, Majalengka, 17 Juni 1887-7 Mei 1962) nyaéta salah saurang Kiai Haji, ulama, guru
Ngaran saacan naék hajina nyaéta Otong Syatori, anakna Muhammad Iskandar, panghulu kawedanan Jatiwangi
Ti keur leutik geus ngaji agama kanu jadi bapana, terus pundah-pindah ka sababaraha pasantrén
Di unggal pesantrén anjeunna diajar sataun nepi 3 taun
Mimitina di pasantrén Ranji Wétan, Majalengka, pimpinan K.H
Anwar, teras pasantrén Lontangjaya, Leuwimunding, pimpinan K.H
Abdullah; Pasantrén Bobos, Sumber, Cirebon, pimpinan K.H
Sujak (Sudjak); Pasantrén Ciwedus, Cilimus, Kuningan pimpinan K.H
Ahmad Sobari; Pasantrén Kedungwuni, Pakalongan pimpinan K.H