izzako/sundanese-pixelgpt huggingface dataset:
Cikal bakal Unisba dimimitian ku lahirna "Perguruan Islam Tinggi" (PIT) dina ping 15 Nopémber 1958, anu aya dina panangtayungan "Yayasan Pendidikan Islam" (YPI)
Fakultas anu kahiji diadegkeun nyaéta Fakultas Syari'ah dina taun 1958, saterusna disusul ku Fakultas Ushuluddin sarta Fakultas Tarbiyah dina taun 1961
Saterusna dina taun 1967 PIT dirobah jadi Universitas Islam Kiansantang
Saterusna dina taun 1969 diganti ngaranna jadi Universitas Islam Bandung (UNISBA) sarta satuluyna diadegkeun Fakultas Hukum (1971), Fakultas Élmu Pasti jeung Élmu Alam (1972) ayeuna MIPA, Fakultas Psikologi (1973), Fakultas Téknik (1973), Fakultas Ékonomi (1979), sarta Fakultas Élmu Komunikasi (1982) dina taun 2004 diadegkeun ogé Fakultas Kadokteran
Tujuan atikan di Unisba nyaéta ngawujudkeun mujahid (pajoang), mujtahid (panalungtik) sarta mujaddid ("pembaharu") dina hiji masarakat ilmiah anu Islami
Mangkana dina prosés atikan di Unisba réa dimuat atikan kaislaman nyaéta Atikan Agama Islam saban semester, mentoring Agama Islam, pasantrén mahasiswa sarta sarjana
Sagala rupa sarana katut prasarana atikan, prakték sarta panalungtikan minangka pangrojong prosés atikan di Unisba, disadiakeun sacara pepek, di antarana: laboratorium, pabukon, puseur binaan jeung laboratorium basa, puseur pangolahan data, internet, sarta sagala rupa puseur panalungtikan sarta pangabdian ka masarakat
Pikeun nyumponan tungtutan atikan anu leuwih luhur, saprak taun 1998 Unisba geus muka Program Pascasarjana nyaéta Program Studi Élmu Hukum kalayan konséntrasi dina Hukum Islam sarta Hukum Pidana jeung Program Studi Manajemén Atikan Islam
Kiwari, kalayan idin operasional nomer 2952/D/T/2003, Unisba nambahan Program Pascasarja anyar, nyaéta Program Studi Élmu Komunikasi
Universitas Islam Bandung miboga 10 Fakultas nu ngawengku 18 Program Studi pikeun Sarjana, nyaéta : Pascasarjana
Numutkeun putusan Direktur Direktorat Jenderal Pendidikan Tinggi Republik Indonesia Nomor 235/Dikti/Kep/1998 tanggal 09 Juli 1998, Universitas Islam Bandung atawa UNISBA dibéré kawasa ku pamaréntah pikeun ngabuka Program Magister (S2) Ilmu Hukum Persaingan
Sallian ti éta UNISBA ogé muka sababaraha program studi Magister, di antarana: Ilmu Hukum
Konsentrasi Hukum Islam, Hukum Pidana, Hukum Administrasi
Manajemen Pendidikan Islam
Konsentrasi Manajemen Pendidikan Islam, Pendidikan Anak Usia Dini (PAUD)
Konsentrasi Komunikasi Bisnis, Komunikasi Politik, Komunikasi Dakwah
Konsentrasi Psikologi Klinis, Psikologi Pendidikan
Konsentrasi Keuangan &amp; Perbankan, Kepemimpinan, Kewirausahaan, Rumah sakit
Di handap ieu runtuyan stasion kareta (disebut ogé stasion kareta api) dumasar nagara
List of railway stations
Widang kastabilan léréng nujul kana analisa statis sareng dinamik kastabilitan léréng waduk urugan taneuh sareng batu, léréng dina tanggul, lereng galian sareng léréng alami tina taneuh sareng "batuan lunak"
Sakumaha anu tiasa ditempo dina Gambar 1, éarthen slopes can develop a cut-spherical wéakness zone
Slope stability issues can be seen with almost any walk down a ravine in an urban setting
An example is shown in Figure 2, where a river is eroding the toe of a slope, and there is a swimming pool néar the top of the slope
If the toe is eroded too far, or the swimming pool begins to léak, the forces driving a slope failure will exceed those resisting failure, and a landslide will develop, possibly quite suddenly
Bisma (basa Sansakerta: भीष्म, "Bhīshma") lahir kalayan ngaran Déwabrata (Basa Sansakerta: देवव्रत, "Dévavrata"), nyaéta salah sahiji inohong utama dina wiracarita "Mahabarata"
Manéhna téh anak ti pasangan Prabu Santanu jeung Dewi Gangga
Manéhna ogé mangrupa aki ti Pandawa jeung Kurawa
Sawaktu ngora ngaran manéhna téh Déwabrata, tapi diganti jadi Bisma saprak manéhna sumpah moal kawin saumur hirup
Bisma ahli dina sagala rupa peperangan sarta pohara dipikaajrih ku Pandawa sarta Kurawa
Manéhna gugur dina hiji perang rongkah di tegal Kurusetra ku panah anu dileupaskeun ku Srikandi kalayan bantuan Arjuna
Tapi manéhna henteu langsung perlaya waktu harita; manéhna sempet hirup salila sawatara poé sarta nyaksian kaancuran para Kurawa
Manéhna ngaleupaskeun nafas panungtungan waktu panonpoé aya di kalér ("Uttarayana")
Lol Harti ngaran
Ngaran "Bisma" dina basa Sanskerta hartina "Manéhna anu ngalakonan sumpah beurat", alatan manéhna ngalakonan sumpah nu beurat ("bhishan pratigya") baris hirup lalagasan salawasna sarta moal bakal narima warisan tahta karajaanana ti bapana
Ngaran Déwabrata diganti jadi Bisma alatan manéhna ngalakonan sumpah beurat ieu
Sumpah ieu dilakonan ku Bisma lantaran Bisma henteu hayang aya papaséaan antara manéhna jeung turunan Satyawati, indung téréna
Bisma mangrupa pawujudan salah sahiji ti Dalapan Wasu anu ngalakonan inkarnasi (nitis) salaku manusa anu lahir ti pasangan Dewi Gangga jeung Prabu Santanu
Nurutkeun buku Adiparwa, Dalapan Wasu ngajanggélék jadi manusa alatan kasupata lantaran gawénana anu geus maok sapi sakti milik Resi Wasista
Dina lalampahanana nuju ka bumi, maranéhanana papanggih jeung Dewi Gangga anu ogé rék turun ka dunya pikeun jadi pamajikan putera Raja Pratipa, nyaéta Santanu
Dalapan Wasu saterusna nyieun kasapukan jeung Dewi Gangga yén maranéhanana baris ngajanggélék salaku dalapan putera Prabu Santanu sarta dilahirkan ku Dewi Gangga
Bisma mangrupa pawujudan Wasu kadalapan nu ngaranna Prabhata
Samentara tujuh lanceukna anu geus lahir maot alatan diteuleumkeun ka walungan Gangga ku indung maranéhanana sorangan, Bisma mah bisa salamet alatan polah indungna kaburu kanyahoan sarta dihalangan ku bapana
Satuluyna, Dewi Gangga naék ka surga mawa Bisma anu masih orok ninggalkeun Prabu Santanu sorangan
Sanggeus 36 taun ti harita, Sang Prabu henteu ngahaja manggihan anakna di hilir walungan Gangga
Dewi Gangga satuluyna mikeun éta budak ka Sang Prabu, sarta méré ngaran Déwabrata
Déwabrata satuluyna jadi pangéran anu calakan sarta gagah, ogé dicalonkan salaku pawaris karajaan
Tapi alatan jangjina ka Sang Dasapati, bapana Satyawati (indung téréna), manéhna réla pikeun henteu narima waris tahta sarta henteu kawin saumur hirup sangkan jaga turunanana henteu silih rebut tahta karajaan jeung turunan Satyawati
Alatan keihlasna kasebut, manéhna dibéré ngaran Bisma sarta disinugrahan layeut jeung Sang Déwa Waktu nu temahna manéhna bisa nangtukeun waktu maotna sorangan
Bisma mibanda dua adi téré ti indung téréna (Satyawati) nyaéta Citrānggada jeung Wicitrawirya
Demi kabagjaan adi-adina, manéhna indit ka Karajaan Kasi sarta meunangkeun sayembara antukna hasil mawa balik tilu urang puteri nu masing-masing ngaranna Amba, Ambika, jeung Ambalika, pikeun didahupkeun ka adi-adina
Alatan Citrānggada pupus, mangka Ambika sarta Ambalika ngadahup jeung Wicitrawirya sedengkeun Amba mitresna Bisma tapi Bisma nampik asihna Amba alatan katalian ku sumpah yén manéhna rék lalagasan saumur hirup
Demi usaha pikeun ngajauhkeun Amba ti dirina, henteu kahaja manéhna mentangkeun panah nembus harigu Amba
Ku maotna éta putri, Bisma dibéré nyaho yén jaga Amba bakal nitis réeinkarnasi ka saurang pangéeran anu mibanda sipat kawanojaan, nyaéta putera Raja Drupada anu ngaranna Srikandi
Jaga maotna ogé aya di leungeun Srikandi anu mantuan Arjuna dina perang gedé di Kurusetra
Bisma diajar élmu pulitik ti Brihaspati, élmu Veda sarta Vedangga ti Resi Wasista, sarta élmu perang ti Parasurama (Ramaparasu; Rama Bargawa), saurang satria "legéndaris" sakaligus salah sahiji Chiranjīwin anu hirup langgeng saprak jaman Treta Yuga
Alatan guguru ka manéhna, Bisma jadi mahér dina ngagunakeun sagala rupa pakarang sarta lantaran kapinterna kasebut manéhna dipikasieun ku sakabéh lawanana
Bisma eureun diajar ka Parasurama alatan paadurenyom ngeunaan Amba
Dina waktu éta Bisma ngahaja nyurungkeun Parasurama nepi ka labuh, nya saprak harita Parasurama sumpah moal deui nampa murid ti kasta satria lantaran nyusahkeun.The Mahabharata of Krishna Dwaipayana Wyasa
Buku I: Adiparwa Peran dina Dinasti Kuru
Di lingkungan karaton Astinapura, Bisma pohara dipihormat ku anak-incuna
Henteu ngan alatan manéhna kolot, tapi ogé alatan kamahéranana dina widang militér sarta peperangan
Dina unggal perang, pasti manéhna sok meunang alatan geus pohara boga pangalaman
Yudistira ogé kungsi ngomong, yén euweuh anu sanggup ngéléhkeun Bisma dina perang sanajan lamun laskar Déwa sarta laskar Asura ngagabungkeun kakuatan sarta dipingpin ku Indra, Sang Déwa Perang.The Mahabharata of Krishna Dwaipayana Wyasa
Buku VI: Bismaparwa
Bisma pohara dipikacinta ku Pandawa jeung Kurawa
Maranéhanana ngahormat Bisma minangka saurang aki sakaligus kapala kulawarga anu wijaksana
Kadangkala Pandawa nganggap Bisma minangka bapa maranéhanana (Pandu), anu sabenerna geus pupus
Perang di Kurusetra
Waktu perang antara Pandawa jeung Kurawa bitu, Bisma aya di pihak Kurawa
Sajongjonan saméméh perang, manéhna ngomong ka Yudistira yén dirina geus "diperbudak" ku kakayaan, sarta ku éta kakayaan Kurawa nalikung Bisma
Sanajan kitu, alatan Yudistira geus ngalakonan hohormat saméméh perang, mangka Bisma ngestokeun Yudistira sarta ngadu'akeun sangkan kameunang aya di pihak Pandawa, sanajan Bisma pohara hésé pikeun ditalukkeun
Bisma ogé kungsi ngomong ka Duryodana, yén cacak dirina (Bisma) ngabiluk Kurawa, kameunang geus pasti aya di pihak Pandawa alatan Kresna aya di ditu, sarta di mana waé aya Kresna mangka di dinya aya kabenaran sarta keuntungan sarta di mana waé aya Arjuna, di dinya aya kejayaan.The Mahabharata of Krishna Dwaipayana Wyasa
Dina perang gedé di lapangan Kurusetra, Bisma tarung kalawan hébat
Soldadu sarta satria anu ngalawanana pasti binasa atawa ngalaman tatu parna
Dina kitab Bismaparwa disebutkeun yén di dunya ieu para satria hésé nandingan kakuatanana sarta euweuh anu sanggup ngalawanana sajaba Arjuna – satria tukang panah anu kakoncara – sarta Kresna
Sanajan Arjuna ngabeunangkeun kasempetan pikeun ngalawan Bisma, tapi manéhna mindeng tarung satengah haté, lantara inget yén Bisma téh akina sorangan
Hal anu sarua ogé dirasakan ku Bisma, anu masih nyaah ka Arjuna, incu anu pohara dipikacintana
Kresna anu jadi kusir karéta Arjuna dina peperangan, jadi ambek alatan dangong Arjuna anu ajrih kénéh pikeun nelasan pati Bisma, sarta manéhna nekad rek nelasan Bisma ku leungeunna sorangan
Kalayan panon anu moncorong seukeut mancarkeun kaambek, manéhna muter-muter chakra di luhur leungeunna sarta museurkeun perhatian pikeun ngécéng beuheung Bisma
Bisma henteu nyingkah, tapi malahan bagja lamun bisa gugur di leungeun Madhawa (Kresna)
Nempo hal éta, Arjuna nyusul Kresna sarta usaha metot suku Kresna pikeun ngeureunkeun léngkahna
Bari hanjelu jeung sora nu pegat-pegat, Arjuna ngomong, "Oh akang Kesawa (Kresna), ulah gamparan ngaletak ciduh ucapkan saméméhna
Gamparan geus ngedalkeun jangji yén moal milu perang
Oh akang Madawa (Kresna), lamun akang nuluykeun niat gamparan, jalma-jalma baris ngomong yén gamparan tukang linyok bohong
Kabéh "penderitaan" alatan perang ieu, keun waé dewk anu bakal nanggung
Kuring anu baris nelasan engkong anu dipihormat éta, lamun dwk maehan kolot bakal jadi anak doraka !..."
Kresna henteu némbalan sanggeus ngadéngé kecap-kecap Arjuna, manéhna ngabolaykeun niatna sarta naék balik ka luhur karétana
Saméméh poé maotna, Pandawa sarta Kresna ngadatangan kémahna Bisma dina mangsa peuting pikeun maluruh kalemahna
Bisma weruh yén Pandawa sarta Kresna geus asup kana kémahna sarta manéhna ngabagéakeun maranéhanana kalayan soméah
Sabot Yudistira nanyakeun naon anu bisa dipigawé pikeun ngéléhkeun Bisma anu kacida dipihormat ku Pandawa, Bisma némbalan: Bisma ogé ngomong lamun pihak Pandawa hayang ngéléhkeunana, maranéhanana kudu nempatkeun hiji jalma anu ngajadikeun Bisma sungkan pikeun tarung di hareupeun karéta Arjuna, alatan manéhna yakin ngan Arjuna sarta Kresna anu sanggup ngéléhkeunana dina peperangan
Kalayan nyumput di tukangeun jelema anu ngajadikeun Bisma sungkan jurit, Arjuna kudu sanggup ngalumpuhkeun Bisma ku panah-panahna
Nujul kana katerangan kasebut, Kresna nyadarkeun Arjuna ngeunaan kawajibanana
Sanajan Arjuna ajrih kénéh, tapi manéhna kudu ngaréngsékeun pancén kasebut
Dina poé kasapuluh, Srikandi narajang Bisma, tapi Bisma henteu ngalawan
Di tukangeun Srikandi, Arjuna mentangkeun panah-panahna anu hébat sarta hasil ngalumpuhkan Bisma
Panah-panah kasebut mebes sarta nembus baju beusina, saterusna Bisma lagrag tina karétana, tapi awakna henteu antel kana taneuh lantaran disoko ku puluhan panah anu mebes dina awakna
Tapi Bisma henteu gugur saharitaeun alatan manéhna kaci nangtukeun waktu maotna sorangan
Bisma ngaleupaskeun nafas pamungkasna sanggeus manéhna nyaksian ancurna pasukan Kurawa sarta sanggeus manéhna méré piwejang ka Yudistira sanggeus perang Baratayuda réngsé
Bisma nyaéta anak Prabu Santanu, Raja Astina jeung Dewi Gangga
Waktu leutik ngaranna téh Radén Déwabrata anu hartina turunan Barata anu luhur
Manéhna ogé miboga ngaran séjén nyaéta Ganggadata
Manéhna nyaéta salah sahiji inohong wayang anu henteu kawin anu disebut ku istilah "Brahmacarin"
Dumuk di patapaan Talkanda
Bisma dina pawayangan digambarkan salaku saurang anu sakti, di mana sabenerna manéhna téh mibanda hak kana tahta Astina tapi alatan kahayang anu luhur ti dirina demi nyingkahan "perpecahan" nagara Astina manéhna rela henteu jadi raja
Resi Bisma pohara sakti mandraguna sarta réa anu taluk ka manéhna
Manéhna miluan sayembara pikeun meunangkeun putri pikeun Raja Astina sarta ngaboyong 3 putri
Salah sahiji putri anu dibeunangkeunana nyaéta Dewi Amba
Dewi Amba tétéla mitresna Bisma
Bisma henteu bisa nampa kaasih Dewi Amba alatan manéhna ngan wawakil pikeun ngabeunangkeun Dewi Amba
Tapi Dewi Amba tetep keukeuh ngan daék kawin jeung Bisma
Bisma ogé nyingsieunan Dewi Amba ku pakarang saktina anu malahan henteu ngahaja nelasan Dewi Amba
Dewi Amba anu keur sakarat dikeukeup ku Bisma bari nyarita yén saéstuna dirina ogé mitresna Dewi Amba
Sanggeus roh Dewi Amba kaluar ti jasadnya saterusna ngomong yén manéhna baris mapag Bisma hiji waktu sangkan bisa babarengan di alam séjén sarta Bisma ogé nyangupan
Dicaritakeun yén roh Dewi Amba nitis reinkarnasi ka Srikandi anu baris maéhan Bisma dina perang Baratayuda
Dicaritakeun, waktu manéhna lahir, indungna moksa ka alam baka ninggalkeun Déwabrata anu masih orok
Bapana prabu Santanu saterusna néangan wanoja anu daék nyusuan Déwabrata nepi ka di nagara Wirata papanggih jeung Dewi Durgandini atawa Dewi Satyawati, pamajikan Parasara anu geus ngalahirkeun Resi Abiyasa
Sanggeus Durgandini pipirakan, manéhna dijadikeun permaisuri ku Prabu Santanu sarta ngababarkeun Citrānggada jeung Wicitrawirya, anu jadi baraya Bisma sabapa ngan béda indung
Sanggeus ngadahupkeun Citrānggada jeung Wicitrawirya, Prabu Santanu turun tahta jadi patapa, sarta digantikeun ku anakna
Hanjakal dua anakna saterusna maot sacara runtuy, ku kituna tahta karajaan Astina sarta randa Citrānggada jeung Wicitrawirya dibikeun ka Abiyasa, putra Durgandini ti salaki kahiji
Abiyasa anu saterusna nurunkeun Pandu jeung Dretarata, kolot Pandawa jeung Kurawa
Demi jangjina ngabéla Astina, Bisma mihak ka Kurawa sarta gugur katelasan ku Srikandi dina perang Baratayuda
Bisma mibanda kesaktian nu tangtu, nyaéta manéhna bisa nangtukeun waktu maotna sorangan
Mangka sabot geus sakarat kakeunaan ku panah, manéhna ménta hiji tempat pikeun ngedéng
Kurawa méré tempat saré anu méwah tapi ditolak ku Bisma, tungtungna Pandawa méré ujung panah minangka alas saréna (kasur panah) (sarpatala)
Tapi manéhna tacan hayang maot, hayang nempo ahir tina perang Baratayuda
Sri Jayabupati téh raja Sunda anu nyieun prasasti Cibadak
Dina éta prasasti disebutkeun ngaran katut gelarna kalawan lengkep: "Sri Jayabupati Jayamanahén Wisnumurti Samarawijaya Sakalabhuwanamandaléswaranindita Haro Gowardana Wikramotunggadéwa"
Najan ngaranna sarupa jeung gelar raja Jawa, écés dina éta prasasti disebutkeun yén anjeunna 'Prahajyan Sunda'
Numutkeun salah sahiji naskah Wangsakerta, Sri Jayabupati ngawasa Sunda ti taun 1030 nepi ka 1042, cocog jeung titimangsa dina prasasti Cibadak (12 Parocaang poé Hariang-Kaliwon-Radité, bulan Kartika, 952 Saka, kira-kira meneran 28 Oktober 1030)
Babandingan jeung naskah
Mun dilelebah jeung runtuyan raja-raja Sunda nu disebutkeun dina naskah "Carita Parahiyangan", nu kira-kira samangsa téh nyaéta anu disebut Prebu Ditiya Maharaja anu ngawasa salila tujuh taun
Ieu teu akur jeung pamanggih Saléh Danasasmita nu nyangka Sri Jayabupati sarua jeung Darmasiksa
Ékalaya (Basa Sansakerta: एकलव्य, "ékalavya"), nyaéta saurang pangéran ti kaum Nisada
Kaum ieu téh kaum anu panghandapna dina undakan kasta Hindu nyaéta kaum nu sok moro sato, tapi Ékalaya mibanda pangabisa anu sarimbag jeung Arjuna dina élmu manah
Boga tékad hayang jadi pamanah pangalusna di dunya, manéhna indit ka Astina kalayan maksud hayang guguru ka Bagawan Drona
Tapi hanjakal Bagawan Drona nampik pamaksudan Ékalaya kasebut
Dina basa Sansakerta, kecap "Ékalaya" sacara harfiah hartina "manéhna anu museurkeun pikiranana kana hiji élmu atawa "mata ajar"
Luyu jeung harti ngaranna, Ékalaya nyaéta saurang satria anu museurkeun perhatiannana kana élmu manah
Tampikan Guru Drona
Kahayangna anu kuat pikeun nimba élmu manah leuwih jero, nungtun Ékalaya datang ka Astina pikeun guguru langsung ka Drona
Tapi niatna ditampik lantaran Drona sieun bakal aya nu nandingan Arjuna sabab jangji manéhna hayang ngajadikeun Arjuna hiji-hijina satria pamanah pangpunjulna di jagat raya
Hal ieu ngagambarkeun sisi négatif ti Drona, nyaéta pilih kasih ka murid-muridna, di mana Drona pohara mikadeudeuh Arjuna ngaleuwihan murid-murid anu séjénna
Diajar dibaturan ku bayangan patung Drona
Tampikan sang guru henteu ngahalangan niat Ékalaya pikeun neuleuman élmu kaprajuritan, manéhna satuluyna asup ka leuweung sarta nyieun patung Drona tuluy diajar sorangan bari muja jeung ngahormat éta patung minangka saurang murid anu keur nimba élmu ka sang guru
Berkah kakeyeng dina latihan, Ékalaya jadi saurang prajurit anu gagah kalayan kamampuh anu rongkah dina élmu manah, anu sajajar malah leuwih pinter batan Arjuna, murid kadeudeuh Drona
Hiji poé, ditengah leuweung waktu manéhna keur latihan sorangan, manéhna ngadéngé sora anjing babaung, tanpa nempo heula, Ékalaya nyabut panah sarta mentangkeun gondewah anu ngabelesatkeun panah pas ngeunaan sungut anjing kasebut
Waktu anjing kasebut kapanggih ku para Pandawa, maranéhanana tatanya saha jelema anu sanggup ngalakonan ieu kabéh salian ti Arjuna
Satuluyna maranéhanana nempo Ékalaya, anu ngawanohkeun dirina minangka murid ti Guru Drona
Pangorbanan saurang murid
Ngadéngé pangakuan Ékalaya, timbul kaguligah dina haté Arjuna, yén manéhna henteu deui jadi saurang prajurit pangalusna, atawa satria utama
Rasa guligah Arjuna bisa kabaca ku Drona, anu ogé inget kana jangjina ka Arjuna yén ngan Arjuna hungkul murid anu pangalusna di antara kabéh muridna
Saterusna Drona babarengan Arjuna ngadatangan Ékalaya
Ékalaya kalayan tapis nyembah ka sang guru
Tapi manéhna malah meunang amarah ti Drona, dianggap murid nu teu boga moral, ngaku-ngaku murid Drona sanajan baheula geus kungsi ditampik pikeun diangkat jadi murid
Dina kasempetan éta ogé Drona ménta Ékalaya pikeun ngalakonan "Dakshina", paménta guru ka muridna minangka tanda bakti saurang murid anu geus ngabéréskeun atikan
Drona ménta sangkan Ékalaya motong indung leungeunna, anu tanpa ragu dipigawé ku Ékalaya sarta masrahkeun indung ramo katuhuna ka Drona, sanajan manéhna nyaho yén alatan ti babakti kasebut, manéhna baris kaleungitan pangabisa dina élmu manah
Ékalaya ngahormat sang guru sarta némbongkeun "Guru-bhakti"
Tapi henteu setimpal jeung naon anu dibeunangkeun anu ahirna kaleungitan pangabisa anu diteuleuman ti "Sang Guru"
Drona leuwih mentingkeun dirina sarta égo pikeun ngajadikeun Arjuna salaku prajurit utama anu pangalusna
Pati sang prajurit
Pati Ékalaya dicaritakeun dina Srimad Bhagawatam
Ékalaya turun jurit pikeun Raja Jarasanda dina peperangan ngalawan Sri Kresna jeung Baladéwa, sarta perlaya dina perang kasebut ku pasukan Yadawa
Ékalaya dina vérsi pewayangan Sunda jeung Jawa
Dina pawayangan Sunda jeung Jawa, Ékalaya téh nyaéta Raja nagara Paranggelung
Ékalaya miboga pamajikan anu geulis kawanti-wanti sarta pohara satia nu ngaranna Dewi Anggraéni, puteri hapsari (bidadari) Warsiki
Ékalaya saurang raja satria, anu sok neuleuman olah kaprajuritan sarta ngaleukeunan élmu perang
Manéhna pohara sakti sarta pohara mahér ngagunakeun pakarang panah
Manéhna ogé miboga lélépén pusaka ngaranna Mustika Ampal anu ngahiji jeung indung ramo leungeun katuhuna
Ékalaya miboga watek jujur, satia, leukeun sarta tabah, jeung pohara mitresna pamajikanana
Ékalaya nyaéta hiji jalma anu keyeng dina nungtut élmu
Hiji waktu sabot Prabu Ékalaya meunangkeun harewos goib pikeun neuleuman élmu atawa ajian Danurwénda anu pareng ngan dipiboga ku Resi Drona
Sedengkeun Sang Resi geus jangji moal ngajarkeun élmu kasebut ka batur kajaba ka para Pandawa jeung Kurawa waé
Ku kakeyengna, Prabu Ékalaya diajar sorangan ku cara nyieun patung Sang Resi sarta diajar kalawan soson-soson antukna junun ngawasa ajian kasebut
Geureuha Prabu Ékalaya geulis kawanti-wanti, ku kituna Arjuna kapati-pati boga hasrat ka ieu putri, Dewi Anggraéni ngadukeun hal kasebut ka salakina antukna muncul papaséaan antara Ékalaya jeung Arjuna
Prabu Ékalaya ngabéla hakna, maju tarung jeung Arjuna anu ngabalukarkeun Arjuna perlaya
Ngan Arjuna dihirupkeun deui ku Prabu Kresna Dina papaséaan jeung Arjuna, Ékalaya kapacikeuh pikeun ngarélakeun indung ramo leungeun katuhuna dipotong ku 'patung' resi Drona, anu ngabalukarkeun ajalna alatan lélépén Mustika Ampal leupas tian awakna
Sajeroning sakarat, Ékalaya ngaluarkeun supata baris ngabales patina ka resi Drona
Dina perang Baratayuda, supata Ékalaya jadi kanyataan
Arwahna ngahiji jeung awak Aria Dréstajumena, satria Panchala, anu nunggel janggal megatkeun sirah Resi Drona nepi ka ajalna
Ékalaya jeung vérsi aslina (Vérsi India):
Karna (Sansakerta: कर्ण; "Karṇa") nu boga ngaran landihan Radéa nyaéta salah sahiji inohong dina wiracarita Mahabarata anu kawentar
Manéhna sabenerna mah masih baraya saindung tilu Pandawa, nyaéta Yudistira, Bima sarta Arjuna (Dua Pandawa séjén nyaéta Nakula jeung Sadéwa mah lain baraya langsung Karna, tapi baraya misanana)
Dina basa Sansakerta, ngaran "Karna" sacara harfiah hartina ceuli
Dina harti anu tersirat, kecap "Karna" ogé boga harti "parigel" atawa "pinter"
Karna ogé nyandang ngaran "Radea" waktu keur leutik
Ngaran éta dibikeun ku kolot pulungna, nyaéta Adirata jeung Rada
Ngaran "Radea" sacara harfiah hartina "anak Rada"
Loba nu nganggap cenah kecap "Karna" dipilih sabab manéhna dilahirkan ngaliwatan ceuli, tapi anggapan kasebut henteu salawasna bener sabab sawatara vérsi nyaritakeun yén Karna lahir normal, sarta kaparawanan indungna (Kunti) balik deui sanggeus ngalahirkeun manéhna
Sanggeus Kunti ngalahirkeun orok, éta jabangbayi téh henteu dibéré ngaran sarta dipalidkeun ka walungan Aswa
éta orok kapanggih sarta dipulung ku Adirata sabagé hadiah pikeun Rada
Saprak ti harita, orok anu dipulung ku Adirata dibéré ngaran Radéa
Karna téh mangrupa anak Kunti ti Déwa Surya
Dina Mahabarata dicaritakeun yén dina mangsa ngorana Kunti dibéré hiji kasaktian ku Resi Durwasa sanggup ngagero para Déwa sarta ménta kasinugrahan ti Déwa
Sanggeus nampa kasaktén kasebut, Kunti mecakan ngagero Déwa Surya
Déwa Surya ogé datang ka hareupeun Kunti sarta nanyakeun naon kahayangna
Dewi Kunti nyarita yén manéhna ngan mecakan kasaktén sarta ménta supayah Sang Déwa balik deui ka tempat anjeunna
Tapi Déwa Surya nampik pikeun indit ka kahyangan sabab jampé anu dibikeun ku Resi Durwasa ogé boga fungsi pikeun ménta anak ti déwa anu geus digeroan
Kunti anu henteu nyaho hal kasebut jadi kagét
Manéhna henteu hayang meunang jodo dina umur nu ngora
Ahirna Déwa Surya jangji yén jaga sanggeus Kunti ngalahirkeun anakna, kaparawananana baris balik deui
Satuluyna Déwa Surya méré kasinugrahan mangrupa anak dina kandungan Kunti, sanggeus éta Sang Déwa balik ka asalna
Sawatara lila ti harita, lahir budak lalaki
Tanda-tanda yén jaga manéhna baris jadi satria hébat geus kasampak dina wangun warugana
Ti saprak lahir, Karna geus nampa kasinugrahan mangrupa sapasang pakéan perang, pepek jeung hiji kongkorong anu éndah ngagantung dina beuheungna
Alatan henteu hayang ibur, sanggeus Kunti ngalaan sakabéh pakéan perang anu dipaké ku orokna, Kunti ngasupkeun orok kasebut kana karinjang sarta malidkeun éta orok ka walungan Aswa
éta orok dipulung ku saurang kusir (kasta "Suta") ti karaton Astinapura nu ngaranna Adirata
Saprak ti harita Karna jadi anak Adirata jeung Rada
Alatan diasuh di kulawarga anu boga kasta "Suta", Karna ogé mindeng narima laku pilih kasih
Karna mibanda kamahéran dina élmu manah anu ampir saimbang jeung Arjuna
manéhna mahér perang, tapi bakatna katalikung dina status sosial anu handap
Hal éta ngajadikeun Karna hayang boga status pikeun jati dirina
Sanajan Karna diasuh ku kulawarga anu boga kasta handap, manéhna mibanda dangong salaku satria, sanajan arang anu ngaku hal ieu
Karna dalit jeung Duryodana, anu geus ngangkat manéhna jadi raja di Karajaan Anga, anu naékkeun statusna
Lantaran laku alus nu dipigawé ku Duryodana ka dirina, Karna jangji yén manéhna baris aya di pihak Duryodana
Karna ngarasa Arjuna jadi saingan sarta hayang pisan nelasan Arjuna dina waktu Baratayuda
Saméméh Baratayuda, Kunti datang ka hareupeun Karna sarta nyarita yén manéhna téh indungna nu saéstu
Kunti ngajurung Karna sangkan ngabiluk ka Pandawa
Karna nyarita yén manéhna ngan ngaku Rada minangka indungna sarta tetep ngabiluk ka Kurawa
Karna ogé ngomong, yén manéhna ngan daék maéhan Arjuna, moal maéhan Pandawa anu séjén
Guguru ka Parasurama
Alatan hayang jadi saurang satria, Karna guguru ka Parasurama
Parasurama nyaéta saurang Brahmana-Satriya anu geus boga loba pangalaman dina élmu peperangan, sarta geus kolot pisan, ti jaman Treta Yuga (jaman Ramayana) nepi ka jaman Dwapara Yuga (jaman Mahabarata)
Parasurama pernah boga pangalaman anu goréng jeung kasta satria, sarta saprak ti harita manéhna sungkan pikeun ngajar para satria
Karna anu sabenerna saurang satria, nyamur jadi saurang brahmana sangkan meunang atikan ti Parasurama
Dina hiji poé, waktu Parasurama hayang reureuh, Karna ngaladénanana ku cara ngantep sang guru saré dina pingpingna
Sabot Parasurama keur saré, nya datang hiji lancah ngégél suku Karna
Karna henteu hayang ngagareuwahkeun guruna, mangkana manéhna ngantepkeun lancah kasebut ngégél sukuna
Getih seger ngucur tina suku Karna, tapi manéhna henteu oyag kalinduan
Waktu Parasurama nyaring, manéhna kagét alatan nempo suku Karna réa ngaluarkeun getih
Manéhna saterusna nanya ka Karna naha manéhna henteu ngusir lancah kasebut sarta ngantep éta binatang ngégél sukuna
Karna némbalan, yén manéhna henteu hayang nyaringkeun gurun
Parasurama nyarita, "Kakuatan kawas éta ngan dipiboga ku kaum satria, lain saurang brahmana
Manéh geus bohong ka kuring kalawan nyamur salaku anak brahmana
Kuring ngutuk manéh ambéh jaga sagala élmu anu dibikeun ka manéh moal kapaké waktu keur pohara diperlukeun"
Sanggeus nampa supata kasebut, Karna hanjelu sarta ninggalkeun asrama guruna kalayan haté nu peurih
Sanggeus leumpang tanpa tujuan, Karna diuk di sisi basisir bari ngalamun mikiran jati dirina
Manéhna diuk di dinya pikeun sawatara lila, saterusna nangtung tuluy indit
Sabot manéhna balik ka tempat kasebut, manéhna nempo sahiji sato anu ngaliwat gancang pisan
Alatan manéhna ngarasa yén sato kasebut nyaéta kidang, manéhna nyabut panah sarta mentangkeun gondewa ka arah éta sato
Sabot manéhna ngadeukeutan nu dipanahna, manéhna kagét gening anu dipanahna téh lain kidang, tapi sapi boga saurang brahmana
Karna ménta hampura ka si nu boga sapi sabab manéhna geus lalawora, tapi brahmana éta henteu méré, malah mah sabalikna pohara ambekna
Brahmana kasebut nyarita, "Lamun manéh perang ngalawan satru manéh anu hébat, kikiping karéta manéh baris tikusruk kana taneuh sarta alatan manéh geus maéhan sapi kuring anu keur balangah, manéh ogé baris dipaéhan ku satru manéh mangsa balangah"
Sanggeus ngadéngé supata anu ditujukan ka manéhna, Karna leuleus
Tuluy manéhna balik manggihan Rada, indung kukut nu pohara dipikacintana
Di dinya manéhna nyaritakeun sagala kasedih anu tumiba ka dirina
Tungtungna Karna buleud tékad baris indit ngadu nasib di Astinapura, ibukota karajaan para turunan Kuru
Diistrénan jadi Raja Anga
Di Astinapura diayakeun sayémbara jeung adu kakuatan pikeun némbongkeun yén para pangéran geus hasil meunangkeun atikan
Karna anu percaya diri datang kana panggung tempat adu tnding sarta nangtang Arjuna sabot Arjuna keur némbongkeun kapinteranana dina élmu manah
Para hadirin anu aya dina panggung héran nempo Karna anu wani nangtang Arjuna, satria bangsa Kuru
Waktu nempo Karna, Kunti jadi leuleus
Arjuna nampa tangtangan Karna pikeun némbongkeun saha anu pangalusna
Sabot ieu dua satria sayaga, Krepa naék ka luhur panggung sarta nanyakeun jati diri Karna
Manéhna ogé nyarita yén Karna kaci tanding jeung Arjuna lamun manéhana sadarajat
Sanggeus ngadéngé kecap-kecap Krepa, Karna cicing sarta tungkul, éra, sabab manéhna ngan anak kusir
Duryodana anu simpati, nangtung sarta ngomong, "Guru, kawani lain milik para satria waé
Tapi lamun Arjuna ieu dijadikeun patokan yén saurang satria kudu tarung jeung satria, mangka kahayang anjeun baris katedunan
Kami baris ngistrénan padatang anyar ieu salaku Raja Karajaan Anga, sabab karajaan éta tacan ngabogaan raja"
Tungtungna dina waktu éta ogé, Karna diistrénan jadi Raja Angga
Para brahmana ngabacakeun weda sarta Duryodana méré makuta, pedang, sarta cai penobatan ka Karna
Karna terharu kalawan kemurahan haté Duryodana
Balesan anu dipiharep ku Duryodana ngan saukur jadi sobat nu lana
Saprak kabeungkeutna sosobatan antara Karna jeung Duryodana, Yudistira ngarasa hariwang sabab kakuatan misanana anu jahat (Kurawa) jadi beuki kuat alatan dibantuan ku Karna, satria anu saimbang jeung Arjuna
Mangsa Karna geus cukup dewasa, manéhna miluan hiji sayémbara di Karajaan Pancala
Sayembara kasebut nyayémbarakeun puteri Drupadi
Para Pandawa milu dina ieu sayembara, tapi maranéhanana nyamur kalayan pakéan kaum brahmana
Hiji lalaukan tina kai dipasang dina hiji cakra nu muter dina luhur pakalangan, di handapna aya balong anu mantulkan bayangan lauk kasebut
Para hadirin anu miluan sayémbara kudu manah mata éta lalaukan anu muter ngan ku cara nempo pantulanana di handapeun balong
Réa satria anu gagal ngalakonanana, nepi ka Karna tampil ka hareup
Manéhna museurkeun pikir kana bayangan lalaukan kasebut sarta ngarahkan panahna ka luhur, tapi tetempoanana ka handap, nuju kana bayangan lalaukan anu mantul tina cai balong
Saterusna Karna nyabut sarta mentangkeun panahna nembus panon lalaukan kasebut
Luyu jeung aturan, Karna hasil meunang sayémbara kasebut sarta boga hak ngadahup jeung Drupadi
Tapi Drupadi nampik ieu hasil sayémbara alatan manéhna henteu daék ngadahup jeung Karna anu saurang anak kusir
Ngadéngé hal éta, Karna jadi nyeri haté sanajan nampa kaputusan kasebut
Sawatara vérsi nyaritakeun yén Karna henteu sanggup pikeun meruhkeun tangtangan kasebut, ngan Arjuna anu sangggup ngalakonanana
Peran Karna dina Baratayuda
Kresna nyaho yén Karna téh Pandawa nu cikal, ngan béda bapa
Sedengkeun kabéh ogé nyaho yén Karna hiji-hijina mahluk nu boga Panah Konta
Kresna kungsi hayang ngajadikeun Karna ngabiluk Pandawa dina Baratayuda nu bakal datang sarta manéhna ngarancanakeun hiji pasamoan rusiah antara Karna jeung indungna (Kunti)
Karna ogé ngahelas sanggeus manéhna nempo indungna ceurik, tapi manéhna ménta indungna sangkan tetep teger alatan manéhna ngalakonan kawajiban béla nagara
Manéhna ogé méré nyaho indungna yén sajaba ngorbankeun diri demi nagara, manéhna ogé baris nyalametkeun para Pandawa lima ku cara moal ngagunakeun panah Konta pikeun maéhan Arjuna sarta waktu manéhna jurit jeung Arjuna manéhna mastikeun yén Arjuna moal bakal nyaho yén Karna téh lanceukna sorangan antukna moal asa-asa nelasan patina
Dina perang Baratayuda, manéhna maéhan Gatotkaca sarta ampir maéhan Arjuna
Tapi Arjuna unggul dina jurit sarta Karna gugur
Kakara sanggeus Karna gugur, para Pandawa nyaho asal usul Karna sarta maranéhanana pohara sedih kingkin ku hal ieu
Karna dina pawayangan Sunda jeung Jawa
Karna dina pawayangan Jawa boga sawatara hal nu béda jeung carita aslina ti kitab Mahabarata anu asalna ti India
Sawatara hal kasebut ngawengku ngaran inohong, patempatan, sarta kajadian
Tapi inti caritana sarua
Kunti kungsi mecakan hiji ajian dina mangsa keur leutik pikeun ngagero Déwa
Kabeneran anu digeroanana nyaéta Déwa Surya anu ngabalukarkeun Kunti jadi ngandeg
Puteranya baris kaluar ti ceuli pikeun ngajaga keperawanan Kunti, mangka dingarananana Karna
Ngaran-ngaran Karna séjénna nyambung jeung statusna minangka putera Déwa Panonpoé, nyaéta Arkasuta, Suryatmaja sarta séjén sajabana
Ku indungna, Karna dihanyutkan di walungan nepi ka manéhna kapanggih ku Adirata (saurang kusir Hastinapura) sarta diangkat anak, Ku Adirata, Karna saterusna dibéré ngaran Aradéa
Ngaran éta dipaké Karna nepi ka dewasa, nepi ka manéhna nyaho identitas diri anu saéstuna
Sanajan Karna masih baraya seibu kalawan Yudistira, Werkodara (Bima), sarta Arjuna, tapi para Karna tetep berperang pikeun Kurawa dina Bharatayuddha
Karna pohara mahér ngagunakeun pakarang panah
Kesaktianana saimbang jeung Arjuna
Manéhna miboga panah nu bisa diandelkeun nu ngaranna Kontawijayadanu
Hiji mangsa, sabot lumangsung adu tanding antara Kurawa jeung Pandawa nu murid-murid Drona, Karna hasil nandingan kesaktén Arjuna
Tapi alatan Karna lain raja atawa anak raja mangka manéhna diusir ti pakalangan
Alatan nyaho kesakténna, mangka Duryodana, pupuhu para Kurawa ngangkat Karna jadi Raja Anga
Saprak ti harita Karna sumpah satia ka Duryodana
Pakarang nu diandelkeunna nyaéta panah Konta paméré Batara Narada mangsa éta batara nyangka Karna téh Arjuna lantaran ampir sarupa
Panah kasebut nyaéta pakarang anu pang ampuhna, malah ngaleuwihan kaampuh Cakra milik Prabu Kresna sarta panah Pasupati boga Arjuna, tapi ngan beunang sakali paké
Sarangka panah kasebut direbut ku Arjuna ti Karna keur mangsa ngora sanggeus Narada sadar yén manéhna kaliru sarta méré nyaho Arjuna yén pakarang éta direbut ku Karna
Sarung Konta kasebut satuluyna dipaké pikeun megatkeun ari-ari orok Tutuka landihan Gatotkaca
Karna dilahirkan maké kurabu-kurabu sarta baju kebal paméré bapana (Batara Surya)
Kunti, indungna, mikawanoh dirina waktu adu tanding murid-murid Dorna alatan nempo kurabu-kurabu kasebut
Salila maké ieu dua barang, Karna moal ajal ku pakarang naon ogé
Hal ieu dipikanyaho ku Batara Indra anu pohara mikanyaah Arjuna
Ku alatan éta manéhna ménta barang kasebut kalayan nyamur jadi baramaén
Batara Surya miheulaan manéhna pinkeun nepungan Karna leuwih tiheula sarta ngingetkeun Karna nu bakal kadatangan Batara Indra
Tapi Karna nganggap perlaya dina perang tanding leuwih dipihormat batan panjang umur
Batara Surya satuluyna ngusulkeun Karna pikeun ménta pakarang ampuh minangka gaganti dua barang kasebut
Hal ieu disanggupan ku Karna
Sabot baramaén éta datang, Karna langsung mikawanohna sarta méré hormat sarta baramaén kasebut robah jadi Batara Indra
Minangka gagantina, Batara Indra mikeun pakarang Konta ka Karna
Yudistira (basa Sansakerta: युधिष्ठिर; "Yudhisthira") nyaéta inohong protagonis dina wiracarita Mahabarata
Manéhna téh raja Indraprahasta, nu saterusna maréntah Astina sanggeus meunang dina perang rongkah di Kurusétra
Yudistira mangrupa anak cikal Pandu jeung Kunti
Sawatara sumber nyebutkeun yén manéhna ngabogaan kepinter dina maké pakarang tumbak
Ngaran Yudistira dina basa Sansakerta diejah "Yudhiṣṭhira", anu hartina nyaéta "pengkuh atawa kukuh dina peperangan"
Manéhna ogé dipikawanoh sabagé Darmaraja anu hartina Raja Darma, sabab cenah Yudistira ngalakonan darma sapanjang hirupna
Yudistira boga sababaraha ngaran landihan, nyaéta: Sawatara ngaran landihan ieu ogé dipiboga ku sawatara inohong Dinasti Kuru anu séjén kawas Arjuna, Bisma jeung Duryodana
Kalahiran, kapribadian, jeung atikan
Pandu, kawin ka Dewi Kunti, puteri Raja Suraséna, adi Basudéwa
Sanggeus kawin, tanpa ngahaja Pandu manah saurang Brāhmana jeung pamajikanana, anu dikira kidang nu keur silih simbeuh ku kacinta
Saméméh pupusna, sang brāhmana ngutuk Pandu sangkan jaga manéhna maot lamun keur silih simbeuh ku kacinta jeung pamajikanana
Pandu nampa sumpah kasebut, anu ngabalukarkeunana henteu wani ngalakukeun hubungan sabadan jeung pamajikanana; ku kituna henteu bisa meunang turunan
Kunti, pamajikan Pandu, meunang kesaktian ti saurang resi nu ngaranna Durwasa, pikeun ngagero déwa
Kalawan ngamangpaatkeun pangabisa Kunti kasebut, Pandu jeung Kunti meunang turunan ku cara ngagero sababaraha déwa anu sanggup méré turunan
Maranéhanana ngagero tilu déwa, nyaéta: Yamaraja (Darmaraja, Déwa Darma), Marut (Bayu, Déwa Angin), sarta Sakra (Indra, Raja Kilat)
Yudistira lahir ti Yamaraja, nyaéta Déwa darma (kahadéan), kabeneran, kewijaksanaan sarta kaadilan
Yudistira ngabogaan opat adi, nyaéta: Bima (lahir ti Déwa Bayu), Arjuna (lahir ti Déwa Indra), sarta si kembar Nakula sarta Sahadewa (lahir ti Déwa Aswin)
Karna, mangrupa anak cikal Dewi Kunti anu lahir tanpa ngahaja ménta waktu manéhna parawan
Jadi, Karna mangrupa baraya kolot Yudistira sarta para Pandawa (lima putera Pandu)
Salaku titisan Déwa Darma, Yudistira milampah laku nu hadé sarta boga pangaweruh nu jembar dina widang karohanian
Alatan laku-lampahna anu hadé, Yudistira pantes pikeun narima warisan tahta Astinapura
Tapi hal éta ngabalukarkeun pacéngkadan jeung anak cikal Dréstarastra, nyaéta Duryodana sarta para Kurawa
Yudistira nungtut élmu ageman, sains, jeung élmu perang babarengan jeung dulur-dulurna sarta para Kurawa dina apingan Dronacharya (Bagawan Drona) sarta Kripacharya (Bagawan Krépa)
Manéhna mahér dina ngagunakeun pakarang tumbak sarta meunang gelar "Maharata", nyaéta satria anu sanggup numpes 10.000 satru sakotéap
Yudistira jeung Pandawa séjénna kacida dipikanyaah pinisepuh Wangsa Kuru (kawas Bisma, Drona, Krépa) batan Duryodana sarta para Kurawa alatan kahadéan haté Yudistira sarta rasa hormatna ka pinisepuh kasebut
Waktu Yudistira jeung Pandawa séjénna tumuwuh déwasa, Drétarastra ngalaman konflik batin
Yudistira ngaupakeun pangéran anu pangkolotna dina garis turunan Kuru sarta ngabogaan hak jadi raja, tapi Drétarastra hayang laku adil ogé ka anakna
Ahirna Drétarastra mikeun sawaréh wewengkon Karajaan Kuru, nyaéta hiji wewengkon anu garing kalayan padumuk nu saeutik disebut "Kandawaprahasta"
Kalayan bantuan misanana nu ngaranna Kresna, Yudistira ngalusan wewengkon kasebut
Kresna ngagero Wiswakarma, arsiték para déwa, pikeun ngawangun wewengkon kasebut jadi dayeuh nu megah
Arsiték Mayasura ngawangun baleriung badag anu dipikawanoh sabagé "Mayasabha"
Ahirna Kandawaprahasta jadi dayeuh anu megah sarta baganti ngaran jadi "Indraprahasta" atawa "dayeuh Déwa Indra"
Lila-lila nu nyicingan éta nagri beuki nambahan sarta Indraprahasta jadi dayeuh anu ramé
Mangkat tuluy naék ka surga
Sanggeus mangsa wiwitan Kali Yuga sarta maotna Kresna, Yudistira sadulur léngsér nurunkeun tahta karajaan ka hiji-hijina turunan maranéhanana anu salamet dina perang rongkah di Kurusetra, Parikesit, incuna Arjuna
Kalawan ninggalkeun sagala hal kadunyaan, para Pandawa ngalakonan lalampahan pamungkas maranéhanana ku cara ziarah ka Himalaya
Waktu naék ka punclut, Drupadi jeung Pandawa sadulur hiji-hiji – pupus, kasered ku kasalahan sarta dosa maranéhanana anu saéstuna
Tapi Yudistira sanggup ngahontal punclut gunung, alatan manéhna henteu cacad ku dosa sarta kabohongan
Watek Yudistira anu saéstuna mecenghul waktu ahir Mahabarata
Di luhur punclut gunung, batara Indra datang pikeun mawa Yudistira ka Sawarga jeung karéta kancananna
Waktu Yudistira ngaléngkah ngadeukeutan karéta, sang Indra ngajurungna sangkan ninggalkeun anjing anu jadi batur lalampahanana, alatan mahluk nu teu suci henteu meunang asup ka sawarga
Yudistira mundur ka tukang, nampik pikeun ninggalkeun mahluk anu salila ieu ditangtayunganana
Indra jadi héran – "Manéh sanggup ninggalkeun dulu sarta henteu ngabeuleum layon maranéhanana...tapi manéh nampik pikeun ninggalkeun anjing anu teu nyaho jalan!"
Yudistira némbalan, "Druadi jeung dulur-dulur kuring geus ninggalkeun kuring, lain kuring nu ninggalkeun maranéhanana."
Dina waktu éta kénéh si anjing robah wujud jadi Batara Darma, bapana, anu keur nguji dirina
Yudistira dibawa indit ku karéta Indra
Dina waktu ngahontal sawarga manéhna henteu manggihan dulur-dulurna anu soléh atawa pamajikanana, Drupadi
Tapi manéhna nempo Duryodana katut baladna anu jahat
Sang Batara ngabéjaan yén barayana keur aya di naraka pikeun nebus dosa leutik maranéhanana, samentara Duryodana aya di surga saprak manéhna gugur di pakalangan anu diberkahan, Kurukshetra
Yudistira kalawan ihlas indit ka naraka pikeun nepungan barayana, tapi tetempoan sarta sora anu ngarautan haté jeung getih kentel ngajadikeun manéhna sieun
Waktu "tergoda" pikeun kabur, manéhna ngawasa diri sarta hawar-hawar ngadéngé sora Drupadi jeung barayana nu dipikacinta...nyambat dirina, ngajurungna pikeun cicing di sagédéngeun maranéhanana dina kasangsaraan
Yudistira mutuskeun pikeun cicing di naraka, sarta ngajurung sangkan kusir karétana balik ka sawarga...sabab manéhna milih pikeun cicing di naraka bareng jeung jalma-jalma hadé batan hirup di sawarga jeung jelema jahat
Dina waktu éta tetempoan robah
Saterusna Indra ngomong yén Yudistira keur diuji deui, sarta sabenerna dulur-dulurna geus aya di sawarga
Sanggeus nampa kanyataan kasebut, Yudistira ngalaan warugana sarta nampa sawarga
Yudistira dina vérsi pewayangan Sunda jeung Jawa
Dina carita vérsi Sunda jeung Jawa, Yudistira ngadahup jeung Dewi Drupadi, puteri Prabu Drupada jeung Dewi Gandawati ti nagara Pancala, sarta boga anak lalaki nu dingaranan Pancawala
(Nurutkeun carita India, Drupadi kawin ka lima Pandawa babarengan)
Yudistira téh anak cikal Prabu Pandu raja nagara Astina jeung permaisuri Dewi Kunti, putri Prabu Basukunti jeung Dewi Dayita ti nagara Mandura
Manéhna miboga dua urang adi kandung nu masing-masing ngaranna Bima (Werkudara) jeung Arjuna, sarta dua urang adi kembar béda indung, nu ngaranna Nakula (Pinten) jeung Sadéwa (atawa Sahadéwa kalayan landihanna Tansen), putra Prabu Pandu ti Dewi Madrim, puteri Prabu Mandrapati ti nagara Mandaraka
Lima sadulur ieu disebut Pandawa
Yudistira dianggap minangka turunan (titisan) Déwa Kaadilan, Batara Darma ku alatan éta salah sahiji landihanana téh nyaéta Darmasuta, Darmaputra atawa Darmawangsa
Sajaba ti éta manéhna ogé disebut Puntadéwa atawa Samiaji
Ngaran Yudistira sorangan dicokot alatan dina awakna menunggal arwah Prabu Yudistira, raja jin ti nagara Mertani
Yudistira miboga pusaka karajaan nu wujudna payung nu dingaranan "Kyai Tunggulnaga" sarta hiji tumbak nu dingaranan "Kyai Karawelang"
Manéhna téh raja anu alus
Getih bodas ("Seta ludira") ngocor dina uratna
Teu kungsi murka, teu kungsi tarung, teu kungsi ogé nampik paménta saha ogé, sakumaha handapna tingkatan sang paménta
Waktuna dieusi ku ngumpulkeun kawijaksanaan
Teu kawas satria anu séjén, anu pusaka saktinya mangrupa pakarang, pusaka andelan Yudistira nyaéta "Kalimasada" kalimah ageman
Dasarna, manéhna téh cendikiawan tanpa pamrih, anu maréntah kalayan kaadilan sampurna sarta kamurah haténa anu luhur
Pangadegna anu sama sakali tanpa perhiasan nu nyolok mata, sirah nunduk tandana mawas diri, sarta paroman beungeut keningratan anu lemes, mangrupa gambaran idéal "Pandita Ratu" (Raja Pandita) anu geus nyingkahkeun napsu dunya
Tapi aya ogé kakurangna, nyaéta resep judi
Ku alatan karesep ieu, Yudistira sawatara kali katipu sarta diéléhkeun dina adu judi ku Duryodana, Raja Astina sarta pupuhu Kurawa
Alatan éléh maén dadu, kapaksa Yudistira (sarta Pandawa sakabéhna) mikeun nagarana sarta miceun diri ka leuweung salila 13 taun
Kresna atawa Krisna (Aksara Dewanagari: कृष्ण; diucapkeun "krsna" nurutkeun IAST; dilafalkan 'kresna dina basa Sansakerta) nyaéta salah sahiji inohong dina mahabarata kaasup dina baratayuda, perang rongkah antara kulawarga turunan Barata
Nurutkeun wiracarita "Mahabarata", Kresna asalna ti Karajaan Suraséna, tapi saterusna manéhna ngadegkeun karajaan sorangan anu dibéré ngaran Karajaan Dwaraka
Kresna dipikawanoh salaku raja anu wijaksana, sakti, sarta wibawa
Asal usul ngaran "Kresna"
Dina basa Sansakerta, kecap "Kresna" hartina "hideung" atawa "poék", sarta kecap ieu umum dipaké pikeun ngagambarkeun jalma nu boga kulit warna hideung
Dina buku "Brahma Samita" diwincik yén Kresna mibanda warna kulit hideung semu biru langit
Brahma Samhita 5.30
Ringkesan kahirupan Kresna di handap ieu dicokot tina buku "Mahabarata", "Hariwangsa", "Bagawatapurana", sarta "Wisnupurana"
Patempatan di mana Kresna dicaritakan nyaéta di India Kalér, anu kiwari jadi wewengkon nagara bagian Uttar Pradesh, Bihar, Haryana, Delhi, sarta Gujarat
Kapercayaan tradisional anu dumasar kana data-data dina karya sastra jeung itungan astronomi nyebutkeun yén Kresna lahir dina tanggal 19 Juli taun 3228 saacan Masehi
Kresna lahir ti kulawarga bangsawan di Madura, sarta mangrupa anak kadalapan nu lahir ti puteri Déwaki jeung salakina, Basudéwa
Madura nyaéta ibukota ti bangsa anu mibanda hubungan deukeut jeung bangsa-bangsa Weresni, Andaka, sarta Boja
Maranéhanana biasana dipikawanoh sabagé bangsa Yadawa alatan karuhunna téh nyaéta Yadu, Bangsa Yadawa ogé sakapeung dipikawanoh sabagé bangsa Suraséna
Basudéwa jeung Déwaki kaasup kana bangsa kasebut
Raja Kamsa, lanceuk Déwaki, narima tahta sanggeus ngajebloskeun bapana sorangan, nyaéta Raja Ugraséna, ka pangbérokan
Alatan sieun ku torahan (ramalan) anu nyebutkeun yén manéhna baris palastra ku leungeun salah sahiji anak Déwaki, mangka Kamsa ngajebloskeun pasangan kasebut ka pangbérokan
Kamsa ogé boga rancana baris maéhan kabéh turunan Déwaki anu karék lahir
Sanggeus genep anakna ditelasan ku Kamsa, Déwaki ngalahirkeun Baladéwa jeung Kresna
Alatan hirupna kaancam bahaya mangka Baladéwa (nu boga landihan Balarama) disumputkeun dipiara ku Rohini, pamajikan Basudéwa nu kahiji) sedengkeun Kresna disumputkeun kaluar karaton sarta dirawat ku kolot kukutna nu ngaranna Yasoda jeung Nanda di Gokula, Mahavana
Kresna boga adi awéwé sabapa nyaéta Subadra nu lahir tina beutueng Rohini
Mangsa budak jeung rumaja
Nanda (indung kukut Kresna) mangrupa pamingpin dina komunitas para pangangon sapi di Vrindavana
Kresna hirup dina ieu komunitas
Kresna sok ulin babarengan jeung para "gopi" (pangangon awéwé) di ieu désa, kaasup jeung Radha
Kamsa, anu nyaho yén Kresna geus kabur, tuluy ngirimkeun raksasa (kawas Agasura) pikeun ngabinasakeun Kresna
Sang raksasa éléh ku leungeun Kresna jeung Baladéwa
Kresna Sang Pangéran
Kresna ngora balik ka Madura, sarta ngagulingkan kakawasaan jeung sakaligus maéhan uwana Kamsa
Kresna ngabalikkeun tahta Raja para Yadawa ka, Ugraséna
Kresna sorangan jadi pangéran di karajaan kasebut
Nya dina mangsa ieu pisan manéhna sosobatan jeung Arjuna katut para pangéran Pandawa séjénna ti Karajaan Kuru, anu mangrupa baraya misanana
Karajaan Madura jeung Karajaan Kuru dipisahkeun ku walungan Yamuna
Saterusna, Kresna mindahkeun padumukan para Yadawa ka dayeuh Dwaraka (kiwari disebut Gujarat)
Kresna ngadahup ka Rukmini, puterina Bismaka ti Karajaan Widarba
Nurutkeun sawatara karya sastra, Kresna mibanda 16.108 urang istri, dalapan urang di antarana mangrupa pamajikan nu dipikawanoh, kaasup di antarana Radha, Rukmini, Satyabama, jeung Jambawati
Saméméhna, 16.000 pamajikan Kresna téh urut tawanan Narakasura anu dibébaskeun ku Kresna sanggeus maéhan Narakasura
Nurutkeun talari harita, sakumna wanoja tawanan henteu meunang kawin lamun masih dina kakawasaan Narakasura
Tapi Kresna ngabagéakeun maranéhanana salaku puteri bangsawan di karajaanana
Prabu Basudéwa, bapana Kresna, mangrupa lanceuk Kunti, istrina Pandu anu mangrupa indung para Pandawa
Ku sabab kitu, Kresna mangrupa dulur misan para Pandawa
Dulur misan Kresna anu séjénna nyaéta Sisupala, anakna Srutadéwa nu boga landihan Srutasrawas, adina Basudéwa
Sisupala mangrupa musuh kabuyutanna Kresna anu saterusna ditelasan ku manéhna dina waktu upacara agung nu diayakeun ku Yudistira
Baratayuda sarta Bagawad Gita
Kresna mangrupa dulur misan ti kadua beulah pihak nu perang dina baratayuda, Pandawa jeung Kurawa
Kresna nawarkeun bantuan ka maranéhanana pikeun milih pasukanana atawa dirina
Para Kurawa milih pasukanana sedengkeun para Pandawa milih dirina
Dina mangsa perang kasebut Kresna jadi kusir karéta Arjuna
Saméméh perang dimimitian, Kresna méré piwejang ka Arjuna sangkan ulah hamham dina nyanghareupan baratayuda
Piwejang kasebut disebut "Bagawadgita" Kahirupan sanggeus réngséna baratayuda
Sanggeus baratayuda di Kurusétra, Kresna ngadumuk di Dwaraka salila 36 taun
Saterusna dina hiji parayaan, lumangsung perang di antara para satria bangsa Yadawa, maranéhanana silih musnahkeun
Sanggeus Baladéwa maot, Kresna eureun jadi raja, saterusna indit ka leuweung sarta diuk di handapeun hiji tangkal pikeun ngalakonan tatapa (yoga)