izzako/sundanese-pixelgpt huggingface dataset:
Kelopak kembangna kelirna héjo gundul, dibungkus jeroeun gagang kelenjar, panjang tabung mahkota 1,7-2,6 cm, ceulina 0,6–1 cm x 0,3-0,5 cm, bodas kalawan ngaluarkeun bau
Benang sarina wungu, pibuaheun jeung gagang putik gundul
Buahna leutik, buleud manjang, héjo mangsapentil kénéh kalawan baris robah jadi coklat mangsa geus kolot
Sikina leutik, gedéna 6 mm x 2 mm, kelir coklat kolot
Ki éncok kapanggih hirup kalawan lega di Afrika nepika India, Palebah wétanna nepi ka Indochina, ka kidulna nepi ka Asia Tenggara, ogé nepi ka Indonésia
Biasana Tutuwuhan ieu aya di Asia tropis, jeung Pasifik
Tapi, tutuwuhan ieu katempo ogé hirup di wewengkon sub-tropis
Ilaharna, tutuwuhan dipiara/dibudidayakeun pikeun ubar ogé Tutuwuhan hias
Tacan aya kalaporkeun ieu tutuwuhan hirup di pulo Maluku jeung Kalimantan
Tutuwuhan ieu hirup liar di Jawa Tengah jeung Timur, Madura, ogé Bali
Ki éncok ngan bisa kapanggih di "habitat" "antopogen" nu nembrak saperti: Tegalan "(padang rumput)", sisi leuweung jeung huma anu tacan ipelakan, irup dina taneuh anu tonggoheun 1000 mdpl
Ngarekahkeun tutuwuhan ku jalan dipelak sikina atawa seték
Sagigireun éta , tutuwuhan ieu hirup di tegalan, sisi cai, atawa ngahajadipelak di buruan pikeun pager hirup
Daun ki éncok mibanda "plumbagin", 3-3-"biplumbagin"," 3-kloroplum-bagin", "khitranon" (3-6-"biplumbagin"), katut "droseron" (2-"hidroksiplum-bagin")
Zat anu mibanda hasiat ngaranna "plumbagin" racunna kuat kalawan dina pamakéan kana kulit bisa ngabalukarkeun kulit boléksék kawas kabeuleum
Sagigireun kitu, sari pati kasarna tina "plumbagin" ogé kapanggih tina akar
"Naftokuinon" "plumbagin" yang terdiri atas "naftokuinon" jeung "plumbagin" ogé kapanggih tina akarna
Selain itu, ditemukan pula 3-biplumbagin, kloroplumbagin, khitranon, elipton, komarin seselin, 5-metoksisilin, suberosin, dan xantiletin
Mangsa dipaké ubar, ki éncok dina mangsa dipaké ngubaran henteu matih kawas akar binasa tapi mibanda kagunaan "fitoterapi"
Di Indonésia, remen dimangpaatkeunpikeun ubar luar, yakni bar nyeri sirah
ulah lila-lila, alatan ngabalukarkeun kulit tutung
Sari pati métanol tina pepelakan ieui tiasa salaku "antimikrobial" sareng "antijamur"
"Zona inhibisi" pang luhurna dina meruhkeun "Vibrio cholerae"
Katempo ogé, yén saripati atahna tina pepelakan ieu tiasa ngalawan baktéri "gram positip" sareng négatip
Dina dosis leutik, tutuwuhan ieu ngarangsang sistem saraf pusat
Samentawis éta, dosis ageung tiasa nyababkeun maot kusabab gagal "pernafasan"/gambekan tur ngabalukarkeun kalumpuhan
Tutuwuhan ieu gébréhkeun "abortif" jeung "anti-implantasi" kana beurit
Dina "dosis" saeutik, tutuwuhan ieu ibanda "sifat anti-mitokik" anu hasiatna sarua jeung "kolcikhina"
"Dosis" loba ogé sifatna nukleotoksik jeung "sitotoksik"
Dina ngubaran "Ayurweda" jeung "Sidda", Tutuwuhan ieu dianggo pikeun "formulasi" ubar
Di India, ramuan ieu dipaké kana muriang, diaré, masalah "pencernaan", salésma, masalah kulit seperti kusta/lepra, dan malaria
Di Nepal, tumbuhan ini digunakan untuk antivirus, dan di Taiwan, dapat digunakan untuk aktivitas anti-Heliobakteri
Di Madras, tumbuhan ini digunakan untuk antioksidan
Di Ethiopia, Tutuwuhan ieu dianggo pikeun masalah lambung, dan di Nigeria, tumbuhan ini digunakan untuk penyakit parasit, dan scabies
Syarifah Veryal Eisha Aqila Zulfikar Basyaiban langkung dikenal salaku Veve Zulfikar (; ) nyaéta saurang penyanyi, aktris, qari'ah, dan hafizah Indonésia
Walungan Citanduy nyaéta hiji walungan anu aya di pulo Jawa, Indonésia
Pas dék ka muhara, ieu walungan jadi wates antara Propinsi Jawa Kulon jeung Propinsi Jawa Tengah
Ieu walungan aya di 270 km beulah kidul-wétaneun Jakarta, sarta jadi batas pikeun tilu kabupatén, nyaéta Kabupatén Ciamis, Kabupatén Tasikmalaya, sarta Kabupatén Cilacap
Sawaréh walungan ieu jadi wates wewengkon alami antara Jawa Kulon jeung Jawa Tengah
Sirah caina aya di antara Gunung Sawal sarta kompléks Gunung Galunggung, Gunung Talaga Bodas, Gunung Cakrabuana jeung Gunung Sadakeling
Muarana aya di deukeut kota Cilacap ka Samudra Hindia ngabentuk hiji délta anu disebut "Muara Citanduy."
Di deukeut walungan Citanduy di sabudeureun aréal pangwangunan Bendungan Leuwikeris di daérah Kaluruhan Benteng, Kacamatan Ciamis, Kabupatén Ciamis kapanggih hiji batu anu mirip jeung tapak suku jelema
Diduga éta batu aya patalina jeung titinggal karajaan Bojong Galuh nepi ka karajaan Galuh di jaman kuna anu ngadeg sapanjang ieu walungan
Hiji tank baja titinggal tentara Walanda kapanggih kakubur keusik salila 70 taun di Walungan Citanduy, pasna di Lingkungan Parungsari, Kalurahan/Kacamatan Purwaharja, Kota Banjar, katingali nalika cai walungan eukeur surut
Diduga kandaraan tempur ieu kajebak dina pertempuran nalika rék ka Yogyakarta waktu perang kemerdékaan 1945-1949
Di taun 2012, aya tarékah pikeun ngangkat tank éta tina jero keusik jeung tumpukann batu, tapi gagal ku lantaran hujan gedé anu matak cai Citanduy naék deui
Jotang leutik ("Acmella uliginosa") nyaéta hiji tutuwuhan anu asalna tina kulawarga "Asteraceae"
Kasebut tutuwuhan terna tina marga "acmella" lianna, kembang jeung daun jotang leutik dimangpaatkeun pikeun ubar nyeri huntu
Dipiwanoh ogé ngaranna "jotang" atawa" jocong leutik"
Dina basa Inggris disebutna : "Marsh Para Cress"
Kagolongkeun tutuwuhan terna sausum, tangkalna nangtung ka luhur sakapeung ogé aya anu nguyupuk tina palebah puhu tangkalna, jangkung nepika 1 m. Tangkalna buleud, baruluan
Daun-daun bijil pasingareup-singareup, panjang cupat daunna 2 cm
Lambaran daun wujudna lonyod, jarang katempo buleud endog, 1–10 × 0,5–6 cm
kembang majemuk bijil dina pendulna anu kawas aseupan nangkub, bijil sa gagang sakapeung aya dua, ajeg bijil tina tungtung /(terminal), konéng, gagangna panjang nepika 12 cm, semu nyiku, baruluan kalawan mingkin kandel ka palebah tungtung
"Bongkol" mimitina pendék, lalaunan manjangan dibarengan ku kembangna anu ligar, nepika ukuranna 5–6 × 7–11 mm
Daun pamungkusna 5–7, dina sakuriling, 2–3,5 mm
Kembang ditungtungna biasana 5, kelirna konéng walirang, panjangna 2–2,5 mm
Kembang cakramna loba, padet pajejel-jejel 1,3–1,5 mm, tajuna-4 ya ogé 5
Buah teuas ("achene") lonyod, 1–1,5 mm, katempo kawas 2 jarum pondok di tungtungna
Tutuwuhan ieu kagolongkeun kana gulma mikaresep daérah jemlek jeung baseuh, sanajan kitu bisa waé hirup dina taneuh anu garing
Di pasawahan, sisi susukan, kebon anu jemlék taneuhna, tegalan berawa-rawa
Kapanggih hirup nepi ka daérah tonggoh anu perenahna dina 3.100 mdpl
Jotang leutik ditaksir pituin ti Brasil jeung Karibia
Kiwari kapanggih hirup di sakuliah Nusantara, kajaba di Papua
Sanajan kagolongkeun kana Gulma Tapi henteu pati hésé dirabut
Guna jeung mangpaatna
Jotang leutik remen dikonsumsi mangrupa lalaban anu dipikaresep di daérah Jawa Kulon, bisa di atah atawa dikulub heula
Kawas baraya deukeutna, jotang ("A. paniculata"), pendul kembang jeung daunna mibanda rasa lada/haneut bisa dimangpaatkeun pikeun ngubaran barusuh dina biwir jeung nyeri huntu
Walungan Cilutung nyaéta hiji walungan nu panjangna 416.20 m, nu ayana di Désa Cikidang, Kecamatan Bantarujeg, Majaléngka, Jawa Barat
Walungan Cilutung atawa DAS (D"aérah Aliran Sungai") Cilutung mangrupa salah sahiji anak walungan Cimanuk, sedengkeun Walungan Cimanuk boga tilu anak walungan nyaéta Cilutung, Cipelas jeung Cikeruh
Hulu cai walungan Cilutung téh aya di Kabupatén Kuningan, di tutugan gunung Ciremai
Darul Hikmah, Aceh Jaya
Indra Jaya, Aceh Jaya
Jaya, Aceh Jaya
Krueng Sabee, Aceh Jaya
Panga, Aceh Jaya
Pasie Raya, Aceh Jaya
Sampoiniet, Aceh Jaya
Setia Bhakti, Aceh Jaya
Teunom, Aceh Jaya
Walungan Cimandiri nyaéta salah sahiji walungan anu aya di Sukabumi
Ieu walungan ngabogaan ciri has lamun ditingali tina jenis caina
Walungan Cimandiri mangrupa habitat kangge rupa-rupa lauk jeung udang
Sabab ieu walungan caina hasil campuran tina cai walungan anu tawar jeung cai laut anu asin
Hasil campuran caina ngabogaan gaya hidrolik cai walungan jeung pasang surut cai laut
Lamun diteliti deui, rupa-rupa lauk jeung udang anu aya dinu ieu walungan beda-beda unggal usumna sabab boh laukna ogé udangna aya anu musiman, aya ogé anu netep
Cai Walungan Cimandiri ngabogaan karakteristik anu beda tina walungan biasa tina hasil pacampuran cai laut tadi, ku kituna kahirupan sosial, ekonomi, jeung budaya warga sabudureun walungan milu kapangaruhan
Walungan Cimandiri ngaliwatan Kelurahan Cikundul, Kecataman Lembursitu, Sukabumi
Dina liwatan walungan eta, warga boga acara anu disebut Ngubeuk Lauk
Kreatipitas jeung Tradisi Budaya
Ngubeuk Lauk nyaéta salah sahiji acara anu rutin diayakeun ku warga sabudureun walungan
Warga neangan lauk anu disebar ka walungan rereongan
Ieu acara didukung ogé ku pamarentah sangkan potensi wisata Walungan Cimandiri kajaga
Danau Paris, Aceh Singkil
Gunung Meriah, Aceh Singkil
Kota Baharu, Aceh Singkil
Kuala Baru, Aceh Singkil
Pulau Banyak, Aceh Singkil
Pulau Banyak Barat, Aceh Singkil
Simpang Kanan, Aceh Singkil
Singkil, Aceh Singkil
Singkil Utara, Aceh Singkil
Singkohor, Aceh Singkil
Suro Makmur, Aceh Singkil
Banda Mulia, Aceh Tamiang
Bandar Pusaka, Aceh Tamiang
Bendahara, Aceh Tamiang
Karang Baru, Aceh Tamiang
Kejuruan Muda, Aceh Tamiang
Kota Kualasinpang, Aceh Tamiang
Manyak Payed, Aceh Tamiang
Rantau, Aceh Tamiang
Sekerak, Aceh Tamiang
Seruway, Aceh Tamiang
Tamiang Hulu, Aceh Tamiang
Tenggulun, Aceh Tamiang
Atu Lintang, Aceh Tengah
Bebesen, Aceh Tengah
Bies, Aceh Tengah
Bintang, Aceh Tengah
Celala, Aceh Tengah
Jagong Jeget, Aceh Tengah
Kebayakan, Aceh Tengah
Ketol, Aceh Tengah
Kute Panang, Aceh Tengah
Laut Tawar, Aceh Tengah
Linge, Aceh Tengah
Pegasing, Aceh Tengah
Rusip Antara, Aceh Tengah
Silih Nara, Aceh Tengah
Baiturrahman, Banda Aceh
Banda Raya, Banda Aceh
Jaya Baru, Banda Aceh
Kuta Alam, Banda Aceh
Kuta Raja, Banda Aceh
Lueng Bata, Banda Aceh
Meuraxa, Banda Aceh
Syiah Kuala, Banda Aceh
Ulee Kareng, Banda Aceh
Babul Makmur, Aceh Tenggara
Babul Rahmah, Aceh Tenggara
Babussalam, Aceh Tenggara
Badar, Aceh Tenggara
Bambel, Aceh Tenggara
Bukit Tusam, Aceh Tenggara
Darul Hasanah, Aceh Tenggara
Deleng Pokhkisen, Aceh Tenggara
Ketambe, Aceh Tenggara
Lawe Alas, Aceh Tenggara
Lawe Bulan, Aceh Tenggara
Lawe Sigala-Gala, Aceh Tenggara
Lawe Sumur, Aceh Tenggara
Leuser, Aceh Tenggara
Semadam, Aceh Tenggara
Tanoh Alas, Aceh Tenggara
Baktiya, Aceh Utara
Baktiya Barat, Aceh Utara
Banda Baro, Aceh Utara
Cot Girek, Aceh Utara
Dewantara, Aceh Utara
Geuredong Pase, Aceh Utara
Kuta Makmur, Aceh Utara
Langkahan, Aceh Utara
Lapang, Aceh Utara
Lhoksukon, Aceh Utara
Matangkuli, Aceh Utara
Meurah Mulia, Aceh Utara
Muara Batu, Aceh Utara
Nibong, Aceh Utara
Nisam, Aceh Utara
Nisam Antara, Aceh Utara
Paya Bakong, Aceh Utara
Pirak Timur, Aceh Utara
Samudera, Aceh Utara
Sawang, Aceh Utara
Seunuddon, Aceh Utara
Simpang Kramat, Aceh Utara
Syamtalira Aron, Aceh Utara
Syamtalira Bayu, Aceh Utara
Tanah Jambo Aye, Aceh Utara
Tanah Luas, Aceh Utara
Tanah Pasir, Aceh Utara
Banda Alam, Aceh Timur
Birem Bayeun, Aceh Timur
Darul Aman, Aceh Timur
Darul Falah, Aceh Timur
Darul Ihsan, Aceh Timur
Idi Rayeuk, Aceh Timur
Idi Timur, Aceh Timur
Idi Tunong, Aceh Timur
Indra Makmur, Aceh Timur
Julok, Aceh Timur
Madat, Aceh Timur
Nurussalam, Aceh Timur
Pante Bidari, Aceh Timur
Peudawa, Aceh Timur
Peunaron, Aceh Timur
Peureulak, Aceh Timur
Peureulak Barat, Aceh Timur
Peureulak Timur, Aceh Timur
Rantau Peureulak, Aceh Timur
Rantau Selamat, Aceh Timur
Serbajadi, Aceh Timur
Simpang Jernih, Aceh Timur
Simpang Ulim, Aceh Timur
Sungai Raya, Aceh Timur
Babul Makmur, Aceh Kidul Wétan
Babul Rahmah, Aceh Kidul Wétan
Babussalam, Aceh Kidul Wétan
Badar, Aceh Kidul Wétan
Bambel, Aceh Kidul Wétan
Bukit Tusam, Aceh Kidul Wétan
Darul Hasanah, Aceh Kidul Wétan
Deleng Pokhkisen, Aceh Kidul Wétan
Ketambe, Aceh Kidul Wétan
Lawe Alas, Aceh Kidul Wétan
Lawe Bulan, Aceh Kidul Wétan
Lawe Sigala-Gala, Aceh Kidul Wétan
Lawe Sumur, Aceh Kidul Wétan
Leuser, Aceh Kidul Wétan
Semadam, Aceh Kidul Wétan
Tanoh Alas, Aceh Kidul Wétan
Baktiya, Aceh Kalér
Baktiya Kulon, Aceh Kalér
Banda Baro, Aceh Kalér
Cot Girek, Aceh Kalér
Dewantara, Aceh Kalér
Geuredong Pase, Aceh Kalér
Kuta Makmur, Aceh Kalér
Langkahan, Aceh Kalér
Lapang, Aceh Kalér
Lhoksukon, Aceh Kalér
Matangkuli, Aceh Kalér
Meurah Mulia, Aceh Kalér
Muara Batu, Aceh Kalér
Nibong, Aceh Kalér
Nisam, Aceh Kalér
Nisam Antara, Aceh Kalér
Paya Bakong, Aceh Kalér
Pirak Wétan, Aceh Kalér
Samudera, Aceh Kalér
Sawang, Aceh Kalér
Seunuddon, Aceh Kalér
Simpang Kramat, Aceh Kalér
Syamtalira Aron, Aceh Kalér
Syamtalira Bayu, Aceh Kalér
Tanah Jambo Aye, Aceh Kalér
Tanah Luas, Aceh Kalér
Tanah Pasir, Aceh Kalér
Banda Alam, Aceh Wétan
Birem Bayeun, Aceh Wétan
Darul Aman, Aceh Wétan
Darul Falah, Aceh Wétan
Darul Ihsan, Aceh Wétan
Idi Rayeuk, Aceh Wétan
Idi Wétan, Aceh Wétan
Idi Tunong, Aceh Wétan
Indra Makmur, Aceh Wétan
Julok, Aceh Wétan
Madat, Aceh Wétan
Nurussalam, Aceh Wétan
Pante Bidari, Aceh Wétan
Peudawa, Aceh Wétan
Peunaron, Aceh Wétan
Peureulak, Aceh Wétan
Peureulak Kulon, Aceh Wétan
Peureulak Wétan, Aceh Wétan
Rantau Peureulak, Aceh Wétan
Rantau Selamat, Aceh Wétan
Serbajadi, Aceh Wétan
Simpang Jernih, Aceh Wétan
Simpang Ulim, Aceh Wétan
Sungai Raya, Aceh Wétan
Johan Pahwalan, Acéh Kulon
Blang Pidie, Acéh Kidul Kulon
Jeumpa, Aceh Barat Daya
Kota Cot Glie, Acéh Besar
Setia Bhakti, Acéh Jaya
Pasi Raja, Acéh Kidul
Tapaktuan, Acéh Kidul
Kota Kualasinpang, Acéh Tamiang
Laut Tawar, Acéh Tengah
Rantau Peureulak, Acéh Wétan
Geuredong Pase, Acéh Kalér
Peusangan Selatan, Bireuen
Blangjerango, Gayo Lues
Blangpegayon, Gayo Lues
Kutapanjang, Gayo Lues
Puteri Betung, Gayo Lues
Teripe Jaya, Gayo Lues
Seunagan Timur, Nagan Raya
Mutiara Timur, Pidie
Jangka Buaya, Pidie Jaya
Batang Asam, Tanjung Jabung Barat
Betara, Tanjung Jabung Barat
Bram Itam, Tanjung Jabung Barat
Kuala Betara, Tanjung Jabung Barat
Merlung, Tanjung Jabung Barat
Muara Papalik, Tanjung Jabung Barat
Pengabuan, Tanjung Jabung Barat
Renah Mendaluh, Tanjung Jabung Barat
Seberang Kota, Tanjung Jabung Barat
Senyerang, Tanjung Jabung Barat
Tebing Tinggi, Tanjung Jabung Barat
Tungkal Ilir, Tanjung Jabung Barat
Tungkal Ulu, Tanjung Jabung Barat
Berbak, Tanjung Jabung Timur
Dendang, Tanjung Jabung Timur
Geragai, Tanjung Jabung Timur
Kuala Jambi, Tanjung Jabung Timur
Mendahara, Tanjung Jabung Timur
Mendahara Ulu, Tanjung Jabung Timur
Muara Sabak Barat, Tanjung Jabung Timur
Muara Sabak Timur, Tanjung Jabung Timur
Nipah Panjang, Tanjung Jabung Timur
Rantau Rasau, Tanjung Jabung Timur
Sadu, Tanjung Jabung Timur
Kacang parang; "k. prasman" ("Canavalia ensiformis") nyaéta hiji tutuwuhan anu asalna tina kulawarga Fabaceae
Kaasup kana jinis polong-polongan anu dipelak pikeun kaperluan dahareun sapopoé pangan
Sikina loba mibanda protéin , tapi masih kénéh sahandapeun kadelé
Di Indonésia, kacang parang dipikawanoh ngarana "kara kaji" (Indonésia), "kacang parang" (Melayu), "kara bědog", "k. měkah", "k. prasman" (Sunda), "kar
bĕnda", "koro bĕndo", "kor
pědang", "kara pědang", "krandhang" (Jawa), "kar
ortel", dan juga "kar
Aya anu nyebutkeun da gé tina sikina anu geus kolot, anu mana siki ieu kudu diasakan 2 kali anu butuh waktu sababaraha jam ari maksudna sangkan racunna palid
Siki kacang parang ogé bisa diolah dijieun témpé non-kedelai
Kacang parang tangkalna ngarungkun, ngarambat panjangna nepi ka 10 m. Dimana mun geus kolot, tangkalna anu tadina hipu jadi neuasan/ngahasilkeun kai
Régangna bijil tina buku-buku anu di handap kénéh
Kelir tangkalna héjo tur baruluan
Daunna aya cupatna, kalayan mibanda 3 lambar anak daun
Daun ieu kagolongkeun majemuk, gasal, selang-seling, puhuna bulenek, tungtungna rata, ukuran 7,5–15 cm × 5–10 cm, tulangna melengkung, buluan, kelirna héjo
Kembang wujudna kawas kukupu, kelir beureum ngora nepika sakapeung semu bodas
Kacang parang kembangna majemuk, bijil tina kélék daun (deukeut cupat daun) , panjang 7,5-20 cm, mahkota kembang kawas kukupu, kelirna bungur /wungu, ari panjangna 2–4 cm
Buahna wujud polong
Sikina lonyod, kelirna gading semu bodas, hilum coklat panjangna 6–9 mm
Unggal polong eusina 20 siki
Panjang sikina ± 2,5 cm
Akarna tunggang, kelirna bodas kotor
Tempat asal kacang parang téh ti Amerika Kidul jeung Tengah
Di Amerika Serikat bagian kidul, geus dibudidayakeun ti mangsa zaman pra-sejarah
Geus aya buktina yén di Meksiko ieu tutuwuhan dibudidayakeun tisaprak 3000 SM
Di Pulo Jawa, tutuwuhan ieu kapanggih di leuweung-leuweung di daérah landeuh nepika tonggoh 1000 mdpl
Remen dipelak masyarakat pikeun bahan pangan tambahan
Bengkulu ogé aya poténsi pikeun usaha budi daya ieu Tutuwuhan, lantaran aya dina palebah cuaca jeung iklim anu merenah sarta nonggoh tempatna dina 2.500 méter tina beungeut cai laut kalayan suhu 26,3 darajat Celcius
Kacang parang tumbuh di dua hemisfer
Tapi sanajan kitu, Karel Heyne ngutip kana Backer anu nyebutkeun yén kacang parang hirup di palebah 2000 mdpl
Remen ngahaja dipelakeun aya ogé anu hirup liar, ceuk Backer sakumaha anu dikutip Heyne
Numutkeun PROSEA, tutuwuhan ieu aya nepi ka palebah 1800 mdpl
Ngan taneuh anu kagaringan, sarta mikabutuh ci hujan kurang leuwih 700-2400 mm
Tutuwuhan ieu mikabutuh cahaya panonpoé sanajan kitu masih kénéh bisa hirup di handapuen tangkal séjén atawa anu kahieuman
Taneuh subur atawa taneuh haseum, ieu tutuwuhan tetep hirup kalawan subur
Teupati kapangaruhan ku cai naneum ogé salinitas dibandingkeun jeung polong-polongan séjén
Tasikmadu nyaéta salah sahiji kacamatan di Kabupatén Karanganyar, Propinsi Jawa Tengah , Indonésia
Hulusungkai, Lampung Kalér
Ajibata, Toba Samosir
Balige, Toba Samosir
Bonatua Lunasi, Toba Samosir
Borbor, Toba Samosir
Habinsaran, Toba Samosir
Laguboti, Toba Samosir
Lumban Julu, Toba Samosir
Nassau, Toba Samosir
Parmaksian, Toba Samosir
Pintu Pohan Meranti, Toba Samosir
Porsea, Toba Samosir
Siantar Narumonda, Toba Samosir
Sigumpar, Toba Samosir
Silaen, Toba Samosir
Tampahan, Toba Samosir
Uluan, Toba Samosir
Ampék Nagari nyaéta salah sahiji kacamatan di Kabupatén Agam, Propinsi Sumatra Kulon, Indonésia
Kabupatén Toraja Utara
Walungan Ciujung nyaéta salah sahiji walungan anu aya di Provinsi Banten, tepatna di Kampung Muara Ciujung Kota Rangkasbitung Kacamatan lebak
Walungan Ciujung, asalna dimangpaatkeun pikeun kahirupan warga Desa Tengkurak, Kacamatan Tirtayasa, Kabupatén Sérang
Ti mimiti mandi, nyeuseuhan, ngingu lauk, nyaian sawah jeung sajabana
Hanjakal, kiwari mah sigana hal anu pamohalan sabab warna cai walunganna ogé geus hideung sarta ngaluarkeun bau anu kacida sukeutna
Damaskus (basa arab: دمشق, basa ibrani: דמֶשֶׂק) nyaéta puseur dayeuh Suriah ti taun 538 SM nalika Kaisar Pérsia Cyrus Agung ngabébaskeun Damaskus jeung wilayah Suriah jeung Paléstina ti bangsa Babilonia
Permata Timur nyaéta ngaran sebutan keur Damaskus nalika jaman Umar bin Khattab
Ngaran jeung Étimologi
Ti basa Ibrani, damaskus nyoko kana kecap adama jeung shikoi anu sacara umum hartina nyaéta dayeuh anu loba caina jeung taneuhna warna beureum
Dina sajarah mesir, disebatkeun yén Damaskus mangsa harita boga ngaran ta-ms-qu, ieu diébréhkeun ku cutatan lalampahan Pharaoh Thutmose III nalika lalampahan ka kalér ti Paléstina pikeun perang jeung Mitanni (dina mangsa kuartal katilu abad ka 15 SM)
Lalampahanna ka kalér ngaliwatan désa ta-ms-qu
Ti seratan éta mimiti Damaskus disebut dayeuh
Damaskus nyaéta salasahiji dayeuh pangkolotna di dunya anu geus ditempatan ti leuwih rébuan tahun saméméh maséhi
Kajayaan Damaskus nepi ka puncakna di tahun 1000 saméméh maséhi nalika jadi puseur dayeuh karajaan Aramaic-Suriahc nyaéta bangsa nu sanggeus éta netep di sakuliah Suriah jeung Mésopotamia kalawan ngaran wewengkon di mangsa harita nyaéta Dar Misk anu dina basa Aramaic kuno hartina dayeuh nu seungit
Sabab wewengkona nu stratégis di jalur utama padagangan dunya nyaéta di deukeut basisir Levantina (Méditerania Wétan), Damaskus kungsi dkawasaan ku sababaraha imperium dunya nyaéta Akkadia, Ibrani, Babilonia, Persia, Yunani, Romawi, jeung Arab-Islam
Kiwari dayeuh ieu boga popuplasina kurang leuwih 2,000,000 jelema
Kolampis (Acacia tomentosa) nyaéta hiji tutuwuhan anu asalna tina kulawarga "fabaceae"
Kolampis hirup di daérah garing atawa rada garing, buahna ngawujud (Leguminosae, polong-polongan) hirup di tegalan, leuweung jati aya ogé di leuwueng anu garing
Tangkal kawilang leutik ieu kapanggih nyebar mimiti ti India, Asia Tenggara, nepika Indonesia
Kolampis mibanda ngaran séjén kayaning : "klampis" (Jw
); "kolampis" (Sd
); "klampés, longghay" (Md
); "ai kendara, ai kĕndarĕ, manggalawa" (Sumba)
Sedengkeun di nagara-nagara lian dipikawanoh ngarana: "krathin-phiman, khaya, nam khao" (Thai), "böröbu" (Vietnam), jeung sajabana Ciri mandiri
Tangkal leutik nepika sedeng, jangkungna 5–10(–18) m, buleudan tangkalna nepi ka 50 cm; daunna ngarangrangan
"Tajuk" kawas payung; régang - régang ngorana buluan konéng , rapet; carucukan paranjang ("Acacia": cucukan, "tomentosa": "uluna" rekep)
Kulit tangkal/Pepagan coklat poék , rarengat/rorombéheun
Daun panumpu wujudna cucuk, lempeng, panjang nepika 4,5 cm
Daun-daun majemuk kawas cécépét kénca katuhu , selang seling, kalawan cupat daun 0,6–1 cm jeung "rakis" (2,5–)3–9 cm; mibanda hiji "kelenjar" perenahna di handap tutumbu cécépét panghandapna, wujudna lonyod/"jorong", lk 1–2,5 mm, rata aya ogé rada maringkel; hiji-dua kelenjar anu lain di palebah tungtung "rakis", bulenek, lk 0,8 mm
"Sirip-sirip" (7–)12–25 pasang, 0,9–2,5 cm; anak daun 12–50, ngéntép pasingareup - singareup, naplok, lambaran kawas kertas, aya gurat, 1–4 × 0,4–1 mm, puhuna henteu simétris, tungtung mintul, buluan lemes di sisi handap jeung di tungtungna, atawa ampir gundul
Kembang majemuk wujudna bongkol-bongkol cupatna lk 2,5 cm, 1–7 pendul/bongkol ngumpul dina kélék daun deukeut tungtung regangna
Kembang naplok, bodas atawa bodas semu konéng, bilangan–4 atawa –5
"Kelopak" lk 0,9–1,2 mm, "tabungna" gundul kajaba palebah tungtung dina anu rérégéan buluan
Benang sari loba, panjang lk 5 mm; bakal buah gundul, 0,8–1 mm, duduk
Buah polong coklat poék, ipis rata, rada ngajendul dina siki , aya anu lempeng aya ogé anu bengkung, 9–18 cm × 0,8–1 cm
Siki ipis, lonyod, 6,5–9 × 4–5,5 mm
Ieu tangkal remen katempo hirup di tegalan, sisi leuweung, daérah anu deukeut ka basisir, aya ogé ngahaja dipelak di sisi jalan
Jeung dina galengan-galengan sawah
Oge tempat séjén anu perenahna dina sabudeureun 500 m dpl
Di Jawa Wétan katempo kapanggih hirup di leuweung usum-usuman
Kembangna bijil dina bulan-bulan Juni nepika Oktober
Kolampis hirup liar di India kidul, Srilanka, Benggala, Burma, Thailand, Vietnam, jeung Indonesia; utamana di Jawa, Madura, Sumbawa, Sumba, jeung Sulawesi
Kolampis dipiara pikeun diarah kaina bahan pisuluheun
Kaina ogé bisa dimangpaatkun pikeun nyieun doran pacul ogé gagang arit
Kayu "A. tomentosa" kagolongkeun kana kai anu mibanda beurat sedang, kalayan dénsitasna 580–670 kg/m³ dina kadar cai 15%
Kulit tangkalna pait tur ka angseu teu pikaresepeun, dimangpaatkeun pikeun ngubaran kuda
Harambay atawa rambat tina Kulitna dimangpaatkun pikeun nyieun tali atawa tambang, atuh geutah na dimangpaatkun pikeun nyieun mangsi /tinta
Pucuk jeung daun ngorana dipikaresep ku ingon-ingon, sanajan carucukan ogé
Sagigireun ti éta, daun ieu bisa dimangpaatkun pikeun gemuk sangkan tutuwuhan subur
Pendopo nyaéta hiji wangunan tambahan tina wangunan utama anu maké hateup tapi teu maké pipinding jadi atra katempo tihang-tihang panunjelna
Pendopo ilaharna opat juru, perenahna di hareupeun imah, karaton (baheula) atawa kiwari kantor pamaréntahan, paranti ngabagéakeun sémah ngayakeun gempungan, jeung sajabana
Di sababaraha tempat, malah Pendopo téh bisa dieusian ku tamu anu jumlahna rébuan
Dina basa Madura pendopo disebut "mandapa" asal tina kecap "mandap" anu hartina handap, jadi pimaksudeunna kana saurang pamingpin kudu mibanda sikep handap asor sarta deukeut ka rahayatna
Pendopo mibanda rupa-rupa kagunaan utamana anu aya patula patalina jeung pangbagéa ka sémah, ku kituna diwangun dipapantes boh tina hateup, tihang kitu deui jeung bahan séjén anu aralus
Jampang pait; "Axonopus compressus" nyaéta tutuwuhan anu asalna tina kulawarga "poaceae"
Ieu tutuwuhan kagolongkeun kana jujukutan (gulma) loba katempo hirup di tegalan-tegalan, hirup ngampar nutupan taneuh, sisi jalan, galengan sawah, jeung daérah séjén anu teu kaurus
Jukut ieu dauna pendék pisan hésé diarit, ku kituna remen dimangpaatkeun pikeun jukut lapang, alun-alun jeung parab ingon-ingon
Jampang loba kapanggih hirup liar di wewengkon Asia, Méksiko, Amérika Tengah, Amérika tropis Kidul sareng kapuloan Karibia (Hindia Kulon)
Sanajan mikaresep hirup dina taneuh jemlék, tapi jukut ieu henteu bisa hirup upama kakeueum atawa kabanjiran
Jampang pait dina basa Inggris disebut : "carpet grass", basa Indonésia disebut "rumput gajah"
(sinonim: "Axonopus compressus" (Sw.) P.Beauv
"australis" G.A.Black, "Milium compressum" Sw., "Paspalum compressum" (Sw.) Nees, "Paspalum platycaule" Willd
ex Steud., "Paspalum platycaulon" Poir
Dasasila atawa Dasasila Bandung nyaéta 10 poin hasil ti Konperénsi Asia-Afrika (KAA) nu dilaksanakeun ti kaping 18 nepi ka 24 April taun 1955
10 poin éta ngawengku prinsip - prinsip dasar nu dijadikeun pituduh jeung acuan pikeun hubungan antar bangsa
Sumanget Bandung anu kawéntar di luar nagri dipikawanoh ku istilah "Bandung Spirit" nyaéta kumpulna bangsa-bangsa nu ahirna ngarumuskeun Dasasila Bandung kalawan Indonésia salaku panata calagarana
Leuwih ti dinya, Indonésia ngaliwatan wawakilna P.M. Ali Sastroamidjojo S.H.jadi pamingpin konperensi sarta ketua
Iwal ti dinya Menlu Roeslan Abdulgani salaku Sekretaris Jenderal
Minangka délégasi Indonésia, dipingpin ku Menlu Sunarjo S.H
KAA kaping 18 nepi ka 24 April taun 1955 disebutna KAA ka- I. Prinsip utamana Dasasila Bandung ieu nyaéta ngaku jeung ngahargaan béla-diri nagara-nagara Asia-Afrika sacara nagara atawa sacara koléktip jeung nagara-nagara séjén kaasup jeung nagara adikawasa
Dina pelaksanaanana, KAA ka-I diluuhan ku 29 nagara Asia-Afrika sakumaha list di handap: Dina KAA ka-I diulem 30 wawakil nagara di Asia-Afrika
Ti jumlah éta, ngan Rhodesia (kiwari disebutna Zimbabé) nu teu bisa ngaluuhan éta uleman
Sabab harita Rhodesia masih diéréh ku Perancis
Eusi Dasasila Bandung
Sumanget nu dikedalkeun di KAA ka-1 nyiptakeun 10 poin sakumaha list di handap:
Bawang batak ("allium schoenoprasum"; ) nyaéta hiji tutuwuhan anu asalna tina kulawarga "amaryllidaceae"
Bawang batak wujudna sarua baé jeung bawang daun atawa bawang kucay, pédah palebah puhu tangkal leuwih panjang sarta kelir leuwih bodas ditambah daunna leuwih leutik tur leuleus
Bawang batak "(lokio)" masih barayana bawang beureum, pedah rasana teupati nyereng ngan kaangseuna leuwih kuat
Remen dimangpaatkeun pikeun olahan sambel, utamana sabangsaning lauk pikeun ngurangan bau hanyir
Bawang batak remen dimangpaatkeun pikeun bahan campuran asinan, sambel jeung réa-réa deui
Ieu sayur sok disebut lokio, tapi aya ogé anu nyebutkeun sayur bawang batak
Bawang ieu disebut bawang batak alatan loba kapanggih dipaké dina olahan-olahan has Batak, contona "arsik"
Tapi ka dieunakeun ku majuna zaman, lokio atawa bawang batak ogé dipaké dina olahan séjén, kayaning ngagoréng hayam, lauk, daging, jeung sajabana
Sikina dihasilkeun dina kapsul leutik, tilu klep, anu asak dina usum panas
Kembang ligar ti bulan April dugi ka Méi di beulah kidul "zona habitat" na sareng Juni di beulah kalér
Daun bawang ieu mangrupi hiji-hijina spésiés " Allium " anu asli tina Anyar sareng Dunya buhun
Sakapeung, tutuwuhan anu aya di Amérika Kalér digolongkeun kana " A. schoenoprasum " var. "
sibiricum ", sanaos ieu dibantah
Bedana spésimén penting
Hiji conto kapanggih di beulah kalér Maine anu tuwuh nyalira, ogé nunjukkeun kembang kulawu anu surem
Daun bawang batak arang langka kaserang ku hama alatan ngahasilkeun sanyawa walirang anu teu dipikaresep ku hama, tapi kembangna dipikaresep ku nyiruan, ku kitunaieu tutuwuhan remen ngahaja dipiara pikeun nyayagikeun néktar pikeun nyiruan piaraan atawa gegeremet séjéna
Kabupatén Simalungun nyaéta kabupatén nu aya di Sumatera Kalér, katelahna kabupatén pangluasna katilu sanggeus Kabupatén Mandailing Natal jeung Kabupatén Langkat
Luas wewengkon Kabupatén Simalungun nyaéta 4.372,5 km2
Kabupatén Simalungun disusun ku 32 kacamatan kalawan Kacamatan Hatonduhan minangka kacamatan pangluasna
Kabupatén Simalungun kawilang wewengkon nu kacida stratégisna sarta aya di kawasan wisata Danau Toba - Parapat
Iwal ti Kacamatan Hatonduhan minangka kacamatan pangluasna, kacamatan pangleutikna nyaéta Haranggaol Horison kalawan rata-rata jarak ka puseur dayeuh kabupatén nyaéta 30 km
Titik pangjauhna nyaéta Kacamatan Silou Kahéan nyaéta 127 km jeung Kacamatan Ujung Pandang 113 km
Kabupatén Simalungun kawengku ku 32 kacamatan nyaéta: Lambang
Dumasar kana Peraturan Daérah Kabupatén Simalungun Nomor 5 Tahun 1960, lambang Kabupatén Simalungun kawengku ku sababaraha simbol nyaéta:
Ménak nyaéta sebutan pikeun jalma anu pangkatna luhur, anu boga gelar paling handapna Radén di jaman Walanda
Menak ogé sebutan ka sékésélér Bupati-bupati Sunda anu medal sabada Karajaan Sunda bubar, ieu Bupati-bupati téh lain Raja sanyatana sanajan kitu dina konsép pribumi kalungguhanna disaruakeun jeung Raja
Panggih jeung menak kudu rengkuh, mun pareng keur udud kudu dipiceun, lamun surutu cukup dicekel waé ulah di gegel baé, di mana geus deukeut brek diuk rada ngijing madep ka ménak tawis tanda narima
Sababaraha mentri jeung urut mentri kabinét anu sekeselerna terah menak : Prof. Dr. Mochtar Kusumaatmaja, S.H., L.L.M
(mantan Menlu RI), Ir
Sarwono Kusumaatmaja (Mentri Negara Lingkungan Hidup RI) anu tayalian raina Mochtar Kusumaatmaja, sekeselerna ti menak Sukapura; Prof. Dr. Ir Ginanjar Kartasamita "(Mentri Negara Perencanaan Pembangunan Nasional)"
Jeung réa - réa deui
Stasion Parungpanjang nyaéta stasion nu lokasina di Parung panjang, Kabupatén Bogor
Dina rohang pagawéana Stasion Parungpanjang ayana di km 41+463
Dina mangsa bangsa Indonésia masih diéréh ku bangsa Walanda, stasion ieu dijieun minangka stasion pikeun ngangkut pibekeleun sabab harita aya di tengah antara Mérak jeung Batavia atawa Jakarta mangsa kiwari
Mangsa harita stasion ieu stasion gedé leuwih gedé tibatan Stasion Tanahabang
Stasion ieu geus teu jadi titik pamungkas stasion nu geus diéléktrisasi sabab ruteuna geus dipanjangkeun nepi ka Stasion Maja
Stasion ieu aya di hareupeun Pasar Parung Panjang
Ruteu jalana teu jauh ti jalan gedé Curug - Parung Panjang - Lebakwangi, hal ieu nu ngalantarankeun loba panumpang nu asalna ti Curug turun di stasion ieu
Rasamala (basa Latin: "Altingia excelsa") nyaéta hiji tutuwuhan anu asalna tina kulawarga Altingiaceae
Di Indonésia tangkal ieu tumuwuh di sababaraha wilayah di Jawa, Bali, jeung Sumatra dina élévasi antara 500-1700 m. Ieu tutuwuhan leuweung, hirup di alam liar jangkungna bisa 40 nepi ka 60 méter
Rasamala mibanda niléy ekonomi alatan kaina kuat sarta ngahasilkeun geutah/ damar anu meleber seungit, dimangpaatkeun pikeun campuran bahan seuseungitan
Daun ngorana mibanda kelir beureum bisa dilalab, disayur, ogé pikeun ubar batuk
Kaina teuas tur kuat, remen dijieun bahan nyieun jambatan, bantalan rél karéta api, lantai, nepika parahu
Geutah pait anu disebut "storax" anu asalna tina kulit kai nu dipotong ieu digunakeun keur sababaraha pangobatan saperti bisa nurunkeun panas, ningkatkeun gairah, sarta ngubaran leukoderma, bronkitis, panyakit empedu, batu kandung kemih, jeung arateul
Sedengkeun dina prakték Unani, geutah ieu dianggap mibanda hasiat minangka tonik, ngurangan gas dina pencernaan, ngaleungitkeun dahak, sarta ngubaran nyeri tikoro
Kabupatén Bireuen nyaéta salasahiji kabupatén nu aya di Provinsi Acéh, Indonésia
Bireuen minangka puseur dayeuh ti Kabupatén Bireuen
Kabupatén Bireuen mimitina nyaéta bagéan ti Kabupatén Acéh Kalér
Dina catetan sajarah, Kabupatén Bireuen dipikawanoh ogé ku Jeumpa
Taun 1934 Kabupatén Bireun asup ka Afdeeling Nord Kust van Aceh minangka Onder Afdeeling Bireuen
Kabupatén Bireuen dibéré sesebutan minangka Kota Juang
Kabupatén Bireuen kungsi jadi puseur dayeuh Indonésia nalika Yogyakarta kaéréh ku Walanda di kaping 18 Juni 1945 kalawan mangsa pamaréntahana ukur saminggu
Ti sénsus 2020, jumlah penduduk di Kabupatén Bireuen nyaéta 436.418 penduduk kalawan lalaki 215.282 jeung awéwé 221.136
Di taun 777 M (abad ka-8/156 H) Karajaan Islam munggaran ngadeg di Acéh kalawan ngan karajaan nyaéta Karajaan Jheumpa
Lokasi persis Karajaan Jheumpa aya di Désa Blang Seupeung, Kacamatan Jeumpa, Kabupatén Bireuen kiwari
Karajaan ieu geus ngadeg saméméh Islam jadi ageman
Karajaan mimitina ngagem agama lokal (animismeu-dinamismeu) nu dipingpin ku Meurah
Jeumpa nu geus ngadeg di taun 7 M geus boga hubungan padagangan jeung Cina, India, Arab jeung sajabana
Asupna Islam munggaran ku lantaran datangna Syahrianshah Salman/Sasaniah Salman
Tokoh nu tungturunan Persia ieu jatukrami jeung putri istana Jeumpa, Mayang Seludang kalawan sanggeus éta Salman teu milu rombongan niaga Persia pikeung ngalanjutkan palayaran ka Selat Malaka
Rombongan Salman datang ka puseur karajaan di Blang Seupeung kalawan kapal niaga pikeun badagang sanajan misi utamana nyaéta da'wah
Informasi alternatif nyebutkeun yén kadatangan Salman minangka kaburna sacara politik sabab diudagna ku kaum dzurrian (aliwiyyin) ku pangawasa Dinasti Umayyah
Salman asuk ka nagara Blang Seupeung ngaliwatan laut liwat Kuala Jeumpa
Di lokasi ieu Salman ngajrék tuluy nyiarkeun Islam
Rahayat nagara éta geus narima Islam kusabab paripolah, sipat, jeung karakter Salman nu sopan jeung ramah
Sabab éta, Salman diangken jadi minantu nu satuluyna diistrénan jadi raja jeung dibéré kakawasaan kalawan ngaran Karajaan Jeumpa
Di tahun 1511 M, Portugis datang ka Malaka anu disusul ku Walanda
Sacara "de facto" Walanda ngawasaan Acéh di taun 1904 nalika Walanda ngawasaan bénténg Kuta Glee di Batee Iliek bagéan kulon Kabupatén Bireuen
Sanggeus éta kalawan SK Vander Guevernement General van Nederland Indie kaping 7 September 1934 dibagi ku genep Afdeeling (kabupatén) nu dipingpin ku Asistén Résidén
Salasahijina nyaéta Afdeeling Noord Kust van Acéh (Kabupatén Acéh Kalér) nu dibagi ku tilu Onder Afdeeling (kawedanan)
Kawedanan dipingpin ku Countroleur (wedana) nyaéta: Onder Afdeeling Bireuen (kiwari Kabupatén Bireuen), Onder Afdeeling Lhokseumawe (kiwari Dayeuh Lhokseumawe) jeung Onder Afdeeling Lhoksukon (kiwari jadi Kota Acéh Kalér)
Iwal ti Onder Afdeeling éta, aya ogé sababaraha Ulee Balang (Zelf Bestuur) nu bisa maréntah sacara mandiri wewengkon jeung rahayatnya nyaéta Ulee Balang Keureutoe, Geureugok, Jeumpa jeung Peusangan nu dipingpin ku Ampon Chik
Dimangsa éréhan Jepang, istilah Afdeeling diganti ku Bun, Onder Afdeeling diganti ku Gun, Zelf Bestuur disebut Sun
Sedengkeun mukim sebut Kun jeung gampong diganti ku Kumi
Mangsa Sanggeus Kamerdikaan
Sanggeus Indonésia merdika di taun 1945, Acéh Kalér disebut Luhak nu dipingpin ku Kepala Luhak nepi ka taun 1949
Sanggeus Walanda ngaku kadaulatan Indonésia ngaliwatan Konperénsi Méja Bundar di kaping 27 Désémber 1949, diadegkeun Nagara Républik Indonésia Sarékat (RIS) kalawan sababarahan nagara bagéan
Salasahijina nyaéta nagara bagéan Sumatéra Wétan, Acéh jeung Sumatera Kalér nu digabungkeun di Provinsi Sumatera Kalér
Kalawan ngaliwatan Undang-undang Darurat nomor 7 taun 1956 ngeunaan Pembentukan Daérah Otonom Setingkat Kabupatén di Provinsi Sumatera Utara, ti dinya diadegkeun Daerah Tingkat II Acéh Kalér
Di kaputusan éta, kawedanan Bireuen diwengku ku 6 wewengkon nyaéta Samalanga, Djeunieb, Peudada, Djeumpa, Peusangan jeung Gandapura
Ayana Acéh di Provinsi Sumatera Kalér nimbulkeun rasa teu puas ti masarakat Acéh
Tokoh Acéh nungtut sangkan Acéh jadi propinsi sorangan
Hal éta ngalantarankeun pemberontakan Darul Islam/Tentara Islam Indonésia (DI/TII) taun 1953
Pemberontakan ieu bisa ditumpes sanggeus kaluar Kaputusan Perdana Menteri Républik Indonésia kalawan Nomor 1/Missi/1957 ngeunaan Pembentukan Provinsi Daérah Istiméwa Acéh jeung Acéh Kalér sebagai Salah Satu Daerah Tingkat Dua, Bireuen asup ka wewengkon Kabupatén Acéh Kalér
Di taun 1999 ngaliwatan Undang Undang Nomor 48 taun 1999 Bireuen jadi Kabupatén nu leupas ti Acéh Kalér minangka kabupatén induk
Kabupatén Bireuen merenahna di jalur Banda Acéh - Médan nu dihapit ku tilu kabupatén nyaéta Kabupatén Bener Meriah, Kabupatén Pidiy Jaya jeung Kabupatén Acéh Kalér nu ngajadikeun Bireuen minangka wewengkon transit nu maju
Kabupatén Bireun boga luas wewengkon 1.798,25 km2 atawa 3,16% ti luas Provinsi Acéh
Ti taun 2004, sacara administratif Kabupatén Bireuen miboga 17 kacamatan nu ngawengku 609 désa jeung 75 kemukiman kalawan watesna sakumaha ieu di handap: Kacamatan
Kacamatan Peudada mangrupa kacamatan nu pangluasna kalawan luas wewengkon 312,81 km2 sedengkeun kacamatan pangleutikna nyaéta Kacamatan Kota Juang nu luas wewengkona nyaéta 16,91 km2
Kalawan Bireuen minangka puseur dayeuh Kabupatén Bireuen jeung puseur pamaréntahan sarta puseur padagangan jeung bisnis di Kabupatén Bireuen
Kacamatan di Kabupatén Bireuen sakumaha ieu di handap: Iklim
Kabupatén Bireuen boga karakter iklim nu unik sabab salila taun 2020, suhu di Kabupatén Bireuen aya di skala 21,2oC - 34,6oC
Sacara umum, rata-rata hujan nu pangluhurna di Kabupatén Bireuen salila taun 2020 nyaéta di bulan Méi nyaéta 344 mm kalawan jumlah poé turun hujan panglobana nyaéta bulan Désémber nyaéta 15 poé
Bajing taneuh; "Lariscus hosei"; "Bajing tanah bergaris empat" nyaéta hiji sato endemis Kalimantan anu asalna tina kulawarga "Sciuridae"
Bajing taneuh kagolongkeun kana "Mammalia" atawa sato anu ngalahirkeun anak
Dimana tempat hirupna/habitat ruksak, populasi bajing ieu pasti bakal tumpur
Ieu sato masih kénéh sa "ordo" jeung beurit: "Rodentia" taya lian hewan "pengerat"
Kelasna "Sciuridae" tina genus "Lariscus"
Bajing taneuh kapanggih hirup di wewengkon Serawak, Sabah, jeung Kalimantan
Hirup di jero leuweung, dina tempat anu perenahna sabudeureun 1000 méter di luhureun beungeut cai laut
Hirup di tropis garing jeung leuweung subtopis
Sagigireun kapanggih di Indonésia jeung Malaysia, ogé kapanggih di Thailand
Bajing taneuh kagolongkeun sato anu diriksa kalumangsungan hirupna/"dilindungi", alatan geus kawilang langka
Lobana leuweung anu dibabad dijieun lahan perkebunan anu ngabalukarkeun habitat asli bajing taneuh jadi ruksak
Dimana habitatna ruksak, populasi bajing taneuh ogé bakal ruksak tur tumpur
Bajing taneuh wujudna sarua jeung bajing séjéna, anu ngabédakeun taya lian ayana gurat-gurat anu jumlahna opat dina tonggongna
Kelir buluna coklat dina palebah beuteungna rada oranye
Bajing taneuh jangkungna 189 mm sedengkeun anu jaluna 181 mm
Beurat rata-rata bajing taneuh kurang leuwih 215 gram
Kabupatén Pidie nyaéta kabupatén nu asup ka wewengkon propinsi Acéh
Puseur dayeuh Kabupatén Pidie nyaéta Sigli
Kahirupan Mangsa Pedir / Poli
Numutkeun M. Junus Jamil dina bukuna "Silsilah Tawarick Radja-Radja Kerajaan Acéh" nyebatkeun ogé ngeunaan sajarah Nagara Pidie / Sjahir Poli
Karajaan ieu digambarkeun minangka dataran handap nu luas kalawan taneuhna nu subur, nepi ka kahirupan di sakuliah nagara makmur
Wates karajaana sorangan ngawengku: Dina kisah lalayaran bangsa Portugis, maranéhna nyebut Pidie téh Pedir
Sedengkeun dina kisah lalayaran bangsa Tiongkok nyebut Pidie téh Poli
Asumsi mangsa harita nyaéta urang Tiongkok teu bisa nyebutkeun kecap Pidie sakumaha urang nyebutkeun
Dina catetan Tiongkok disebutkeun yén Karajaan Pedir luasna 100 x 200 mil atawa 50 poé lamun lalampahan ti wétan ka kulon jeung 20 poé lamun lalampahan ti kalér ka kidul
Dina buku ogé disebutkeun yén séké sélér nu nempatan karajaan éta nyaéta asalna ti Mon Khmer nu datangnna ti Asia Tenggara nyaéta ti nagara Campa
Séké sélér ieu datang ka Poli sababaraha abad saméméh maséhi
Rombongan ieu dipingpin ku Sjahir Pauling nu saterusna dipikawanoh ku Sjahir Poli
Maranéhna tuluy ngahiji jeung masarakat nu leuwih tiheula nempatan wewengkon éta
Sanggeus balabuh jeung netep di wewengkon éta, Sjahir Poli tuluy ngadegkeun karajaan nu dingaranan Karajaan Sama Indra
Mangsa harita maranéhna masih ngagem ageman Budha Mahayana atawa Himayana tuluy disebutkeun ti agama éta asup ogé pangaruh Hindu
Sanggeus éta Karajaan Sama Indra runtag jadi sababaraha karajaan leutik salasahijina Karajaan Indra Purwa (Lamuri) jadi Karajaan Indrapuri, Indrapatra, Indrapurwa jeung Indrajaya nu dipikawanoh minangka karajaan Panton Rie atawa Kantoli di Lhokseudu
Mangsa harita Karajaan Sama Indra boga musuh Karajaan Indrapurba (Lamuri) di beulah kulon jeung karajaan Plak Plieng (karajaan Panca Warna) di belah wétan
Di abad ka-14 maséhi masarakat karajaan Sama Indra geus pindah ageman ti kawitna Hindu Buddha jadi Islam sanggeus karajaan diserang ku karajaan Acéh Darussalam nu dipingpin ku Sultan Mansyur Syah (1354 - 1408 M)
Saterusna pangaruh Islam nu dibawa ku urang karajaan Acéh Darussalam terus ngagerus kayakinan ageman Hindu jeung Buddha di wewengkon éta
Nalika karajaan Sama Indra taluk ka karajaan Acéh Darussalam, Sultan Mahmud II Alaiddin Johan Sjah ngangkat raja Husein Sjah minangka sultan ngora di nagara Sama Indra nu statusna otonom di handap karajaan Acéh Darussalam
Karajaan Sama Indra tuluy ganti ngaran jadi Karajaan Pedir anu kalilaan jadi Pidie sakumaha nu dipikawanoh ayeuna
Sanajan minangka karajaan otonom, peran raja nagara Pidie bisa disebut penting pisan
Ieu dibuktikeun yén unggal kaputusan Majelis Mahkamah Rahayat Karajaan Acéh Darussalam, sultan moal méré cap Geulanteu (stempel halilintar) saméméh meunang kasatujuan ti Laksamana Raja Maharaja Pidie
Maharaja Pidie jeung Ulee Balang Syik di Karajaan Acéh Darussalam boga hak ngatur wewengkon kakawasaanna numutkeun putusan balé rahayat nagarana séwang-séwangan
Prof. D. G. E Hall ti Inggris ngaliwatan bukuna "A History of South East Asia" ngagambarkeun Pidie minangka hiji nagara nu maju di ahir abad ka-15
Hal éta dumasar ana catetan urang Portugal Ludovico di Varthema nu kungsi datang ka Pidie di ahir abad ka-15
Dina catetan Varthema sakumaha disalin ku Muhammad Said (Pangarang Buku Acéh Sapanjang Abad) dina "Wajah Acéh dina Lintasan Sajarah" di abad éta Pedir masih disebut nagara Pedir nyaéta salasahiji nagara maju nu unggal tahun didatangan sakurang kurangna 18 nepi ka 20 kapal asing pikeun ngangkut lada nu saterusna diangkut ka Tiongkok
Ti palabuan Pedir ogé diekspor menyan jeung sutra produksi masarakat Pidie dina jumlah nu loba
Sabab éta ogé, loba nu datang ti bangsa asing pikeun badagang ka palabuan Pedir
Hal éta nu ngalantarankeun ngaronjatna ékonomi warga palabuan mangsa harita
Varthema ngagambarkeun yén di jalan deukeut palabuan Pedir aya 500 urang nu bisa nukeur mata uang asing.“So extensive was it's trade, and so great the number of merchants resorting there, that one of it's street contain about 500 honderd moneychanger,”-VarthemaVartema ku Muhammad Said disebutkeun sarua siga Snouck Horgronje sabab agemana Islam pikeun tujuan panalungtikan ngeunaan dunya Muslim
Saméméh ka Pedir, manéhna ogé geus diajar élmu kaislaman di Mekkah
Dina catetana Varthema nyebutkeun ahéng ka nagara Pedir mangsa harita sabab geus maké duit emas, pérak jeung tambaga minangka alat jual jeung meuli, sarta aturan hukum nu geus jalan kalawan hadé nu disebutna "Strict Administration of Justice"
Iwal ti éta Varthema ogé nuliskeun ngeunaan kapal-kapal pamayang gedé disebutna tongkang nu boga dua kamudi
Manéhna ogé nalungtik kalawan rinci ngeunaan kaahlian di widang industri rahayat Pedir nu geus bisa nyieun sanjata api
Dina riwayat Tiongkok disebutkeun yén taun 413 Maséhi, musafir Tiongkok Fa Hian ngadatangan Yeep Po Ti jeung singgah di Poli
Fa hian nyebutkeun yén Poli téh nagara makmur, rajana boga kendaraan gajah, boga pakéan sutra kalawan mahkota emas
Pikeun ngajalin hubungan diplomatik jeung Tiongkok, Raja Poli di taun 518 maséhi ngirimkeun utusana ka Tiongkok
Hubungan ieu terus lumangsung nepi ka taun 671 maséhi, I Tsing ti Tiongkok ngadatangan Poli
Disebutkeun dina catetan manéhna cicing di nagara éta salila lima taun jeung cicing di genep karajaan basisir Sumatera ngawitan ti Karajaan Lamuri (Acéh Besar), Poli (Pidie), Samudra jeung Pasai (Acéh Kalér), Pereulak (Acéh Wétan) jeung Dangroian
Poli minangka Pidie mangsa kiwari numutkeun H. M. Zainuddin dina bukuna "Tarikh Acéh jeung Nusantara" disebutkeun ku ahli sajarawan kuno Winster minangka hiji nagara nu makmur jeung jaya
Numutkeun manéhna sanggeus Sriwijaya jeung Pasai, Poli minangka bandar palabuan nu kawéntar, Palabuan Poli disebut boga bentuk genting atawa ku H. M. Zainuddi disebutna muhara nu ayeuna dipikawanoh ku Kuala Batee
Numutkeun Varthema sumber Portugis nyebutkeun yén Sultan Ma'ruf Syah Raja Pidie (Pedir, Sjir, Duli) kungsi ngaéréh Acéh Besar di taun 1479
Mangsa harita diangkat dua wawakil ti Acéh nu hiji di Acéh sedengkeun nu hiji deui di Daya
Mimitina Pidie diéléhkeun ku Raja Acéh Besar jeung di éréh ku Wali Nagara (Gubernur) di Pidie nyaéta Raja Ali jeung adina Ibrahim
Tuluy Raja Ibrahim nu jadi Wali Nagara Raja Acéh di Pidie
Kalawan paréntah lanceukna, nyerbu bénténg Portugis nu karek pisan diwangun di Kuala Gigieng
Carita séjén nyebutkeun yén Kuta Asan Pidie nyaéta urut dayeuh nu diwangun ku Portugis
Saterusna kalawan sanjata nu dicokot ti Portugis, Raja Pidie nyerang Raja Acéh Besar taun 1514 kalawan Sultan Salahuddin Ibnu Muzzaffar Syah diturunkeun ti tahta
Raja Ali naék jadi raja kalawan gelar Sultan Ali Mughayat Syah jeung adina Raja Ibrahim jadi Laksamana
Aspek Sosial Ekonomi
Kahirupan mangsa harita nyaéta tatanén kalawan panén lumangsung dua kali sataun
Disebutkeun ogé nagara ieu subur dibuktikeun ku tumuwuhna tangkal kayu nu héjo
Nagara ieu ngahasilkeun ogé jenis batu mulia nu ku urang Tiongkok disebut ku istilah kampara
Laut di nagara Poli loba ngahasilkeun jenis kerang jeung lauk
Hasil istiméwa nu kungsi dibawa ka Tiongkok nyaéta manuk béo nu dingaranan manuk Siri ("gracula religiosa")
Pasar dibuka nepi ka peuting jeung jalan di nagara ieu luas jeung bersih
Papakéan nu dipaké rahayatna nyaéta kupa (kapas) kalawan pakéan nu alus disebut "t'iek"
Ti jenis upeti nu dikirim ka nagara Tiongkok ku raja Poli kalawan ngaran Pin-ka di taun 523 dipikawanoh ogé hasil séjén ti Poli nyaéta manuk kakatua bodas, parabot imah ti gelas, pakéan katun, cangkir nu dijieun ti karang laut, minyak seungit, obat jeung sajabana
Luas jeung Wates Wewengkon
Luas wewengkon Kabupatén Pidie nyaéta 3.567,14 km2
Kalawan wates wilayahna sakumaha ieu di handap: Kacamatan
Kacamatan di Kabupatén Pidie nyaéta 23 kacamatan kalawan daptarna sakumaha ieu di handap:
Ungkut-ungkut ("Psilopogon haemacephalus"), crimson-breasted barbet atawa coppersmith (ing), nyaéta hiji manuk anu asalna tina genus "Psilopogon"
Bulu palebah luhureun pamatuk jeung palebah beuheungna beureum, pareng disada sorana kawas tukang patri tikajauhan keur nakolan kaléng
Éta manuk cicingna di India sareng bagéan Asia Tenggara
Nyieun sayang kujalan molongoan tangkal, gedé liangna saawakeun manéhna
Kahakananna sabangsaning gegeremet, sireum, hileud , utamana rinyuh anu aya dina tatangkalan
Aya bulu beureum dina tarangna palebah luhureun pamatuk katempo kawas maké "(barét)" , polét beureum ogé aya dina palebah beuheung deukeut kana hariguna
Bulu luhureun panon sarta beuheung hareup kelirna konéng, sedengkeun palebah pundukna hideung
Cekerna beureum, kukuna sekeut kelirna coklat kolot
Pangawakan panjang jeung beurat
"Bucco haemacephalus" tayalian ngaran ilmiah anu diusulkeun ku Philipp Ludwig Statius Müller 1776 pikeun Ungkut-ungkut ti Pilipina
"Bucco indicus" Geus diusulkeun ku John Latham dina taun 1790 pikeun anu polet beureum ti India kalayan sirah hideung sareng tarang beureum
"Bucco roseus" geus diusulkeun ku Charles Dumont de Sainte-Croix dina taun 1816
Ungkut-ungkut Asia disimpen dina genus "Megalaima" diusulkeun ku George Robert Gray dina taun 1842 anu nyarankeun pikeun nganggo nami ieu tibatan "Bucco"
"Xantholaema intermedia" diusulkeun ku George Ernest Shelley dina taun 1891 éta ti Negros sareng Cebu islands dina kumpulan tina British Museum
"Megalaima haemacephala delica" diusulkeun ku Carl Parrot dina taun 1910 éta opat barbit ti "Deli" jeung Sumatra dina "Bavarian State Collection of Zoology"
"Megalaima haemacephala mindanensis" diusulkeun ku Austin L. Rand dina taun 1948 ieu kapanggih ti "Mount Apo" di Mindanao
"Megalaema haemacephala celestinoi" diusulkeun ku Ernest Thomas Gilliard dina taun 1949 ieu kapanggih ti Samar kapuloan anu aya di Pilipina
"Megalaema haemacephala cebuensis" jeung "Megalaema haemacephala homochroa" diusulkeun ku Victoria Dziadosz ogé Kenneth Parkes dina taun 1984 ieu kapanggih masing-masing ti Toledo, Cebu jeung pulo Tablas,
"Molecular phylogenetic" hasil panalungtikan ngébréhkeun "Megalaima" spésiés tina "clade", ogé kaasup di jerona "fire-tufted barbet", ngan wungkul spésiés anu aya dina genus "Psilopogon" mangsa harita
Ungkut-ungkut ti Asia digolongkeunkana "Psilopogon", baheulana mah
"The coppersmith barbet" baheulana "Asian barbets" bagian tina genetic divergence ogé spésiés
Aya salapan subspésiés manuk ungkut-ungkut nu geus dicatet kalawan digolongkeun dina taun 2014: Sebaran sareng habitat
Habitan hirupna, éta nyicingan kebon, tegalan sareng leuweung leuweung anu henteu pati kekep