izzako/sundanese-pixelgpt huggingface dataset:
Pulus kaasup tutuwuhan Terna bisa hirup nahun anapon "perenial", Saperti kalolobaan tutuwuhan tina kulawargga "Urticaceae" ciri mandiri tayalian Mibanda bulu anu bakal karasa nyeureud mangsa paantel jeung kulit
Jangkung tangkalna kurang leuwih 80 cm, kembangan bulan Juni-Juli sarta buahna asak di bulan Agustus-Séptembér
Aya kana 22 rupa genus tina ieu tutuwuhan spésiés, kaasup : Sebelumnya masuk ke genus ini:
Ki congcorang; "Quassia amara" nyaéta hiji tutuwuhan anu asalna tina kulawarga "Simaroubaceaenama"
Ki congcorang geus dimangpaatkeun pikeun ubar, ku ayana kandungan zat "fitokimia" dina ieu tutuwuhan
Ieu tutuwuhan asalna ti Amérika tropis tuluy sumebar ka daérah tropis lianna
Di Indonésia ieu tangkal kapanggih hirup di Sumatera, Kalimantan, Jawa, Sulawesi, Maluku nepi ka Irian Jaya
Ki congcorang aya dua rupa: "Quassia Suriname" (rungkun Quassi Amara) sarta "Quassia Jamaica" (tina tangkal Picrasma excelsa)
Ciri anu mandiri tina tangkal ki congcorang, kaina mun dikeueum baris ngaluarkeun rasa pait
Tatangkalan ieu tumuwuh diwewengkonLaut Karibia
Tumuwuh mangrupa rungkun, jangkungna 2 - 3 m, tangkalna buleud, ajeg, kelirna coklat
Dahanna simpodial, kulitna kasar, bodas kotor
Daun majemuk "nyirip ganjil", ngéntép dina séri gantian, gagang: 7-9 cm "petiole", botak, lemes, héjo, ngagurilap; wujudna lonyod, 5 - 7 x 3 - 5 cm, dasar buleudan, tungtung daun rata, duanana permukaan bulistir, lemes, héjo kolot aya ogé héjo ngora, ngagurilap; tulang daun ditempo ti luhur semu ngahelob ka jero, tapi mun ditempo ti handap wujudna ngajendul; urat daun henteu jelas
Kembangna "majemuk", dina "tandan";rantuy, kaluar dina tungtung dahan, dina sarantuy: 10-25 cupat kembang; kembang nu mangkak ngawangun béntang, handapeun cupat kelir héjo semu bodas, kelopak beureum, panjangna 4 mm; corolla nangtung, buleud, 5 lambar, beureum di luar, bodas dina jero; benang sari 10, buleud panjang (silindris), leuwih panjang tibatan makuta, dasarna lemes ngagulung, buluan; pistil silinder, panjangna 1 cm; ovule 5, leupas, tungtungna mencos
cm; ovule 5, leupas, tungtungna mencos dipulas janten hiji péstil
Buahna buleud sagedé kaléci, 1-4, napel, lonyod, kelir bungur nepi ka hideung, sikina buleud, bodas
Ieu tutuwuhan geus lila dipelak salaku pepelakan hias, ngarekahkeun ku jalan dipelakeun sikina, tisaprak ceb dipelakeun taneuh kudu di gemuk sangkan nambahan kasuburanna
Melak dilakukeun dina mimiti usum hujan atawa di panungtungan usum halodo
Geus ti baheula mula tangkal ki congcorang jadi tutuwuhan anu diajén pikeun ubar, ubar anu dijieun dina wadah tina kai ki congcorang jadi leuwih mujarab
Cai anu dicicikeun kana wadah anu dijieun tina kai ki congcorang teu lila ti harita baris mibanda rasa pait, ieu dimangpaatkeun pikeun ngubaran gangguan padaharan sarta sistim pencernaan lianna
Kiwari ki congcorang dimangpaatekun ogé pikeun ngubaran galingging, batuk, salésma jeung "flu"
Kaina ogé bisa dipaké ngubaran kasakit reumatik, nyeri sandi, bareuh, cacingeun, malahan ym ngubaran anu kacanduan alkohol
Di suriname ki congcorang disebutna "Quassia" ieu kawasna dumasar kana ngaran hiji jalma anu mimitina manggihan tur ngamangpaatkeun tangkal ki congcorang pikeun ngubaran kasakit galingging
nu Manéhna ngabejakeun ieu pamanggihna ka ahli Sajarah Swédia, Daniel Rolander dina taun 1756
Kepoh ; koléangka; "kelumpang" ("Sterculia foetida") nyaéta hiji tangkal kai anu asalna tina kulawargga "Malvaceae"
Baraya leuir jeung tangkal kapuk randu, loba kapanggih hirup di leuweung-leuweung anu perenahna deukeut jeung basisir laut, Di Bali jeung di Jawa, ieu tangkal loba kapanggih hirup di jero pajaratan
Ngaran marganya "Sterculius" ; "Sterquilinus", tayalian tina ngaran déwa dina mitologi Romawi hartina déwa gemuk (pupuk )
Kitu deui jeung ngaran spésiésna "foetida" hartina bau mabek; bau nu teu pikangeunaheun, dina ngaran ilmiahna ogé nujul kana bau nu teu pikaresepeun utamana dihasilkeun tina bau kembangna mangsa sumedeng ligar
Tangkal kepoh mibanda ngaran daérah "(vernakular)": Ciri mandiri
Tangkalna jangkung leceng ka luhur, bisa nepi ka 40 méter kalawan buleudan tangkalna bisa nepi ka 3 méter
Dahan bijil tina tangkal ngumpul dina palebah jangkungna anu padeukeut, ngawangun undakan anu rapih
Mangsa kembangan, lain seungit ilahar tina kembang, malahan ngaluarkeun bau anu teu pikaresepeun, anu dihasilkeun tina kembangna
Nincak usum halodo, daunna ragrag ngarangrangan nepi ka bulistir euweuh salambar - lambar acan
Daun-daun majemuk ngaramo, cupatna 12,5–23 cm, ngumpul dina régang palebah tungtung, anak daun 7-9 lambar, lonyod méncos ka tungtung, panjang 10–17 cm
kembang majemuk bijil dina tungtung régangna, panjang 10–15 cm, héjo aya ogé bungur semu pias; mahkota kembang kabagi-5 kawas mahkota, "taju" = 1,3 cm, kelirna oranye
Buah bumbung gedé, gendut lonyod, 7,6–9 x 5 cm; kulit kandel, beureum méncrang; ngagunduk di jero sarangka anu wujudna kawas béntang
Dijero buah aya siki 10-15, kelirna semu hideung, napel kana kana cangkang siki kelir "aril" kunéng, panjangna 1,5–1,8 cm
Tangkal kepoh kapanggih hirup timimiti Afrika wétan , Asia Kidul , Asia Tenggara, Kapuloan Nusantara nepi ka Australia, dipercaya ieu tangkal pituin ti Afrika tropis
Képoh remen kapanggih hirup di leuweung daérah landeuh nepika nonggoh dina palebah 500 m dpl., utamana di wewengkon anu rada garing sarta usum halodo leuwih panjang
Tangkalna ngahasilkeun kai anu mibanda sipat hampang kelirna bodas, ilahar bisa dipaké pikeun nyieun peti, hordéng, hateup, korék api, parahu, jeung parabot séjén, hanjakal teu bisa dipaké bahan bangunan alatan teu mibanda kakuatan dina waktu lila utamana gampang kaserang rinyuh
Daun-daunna geus dimangpaatkeun dipercaya pikeun ngubaran galingging, gaganti sampoo dipaké diangir, ogé ngurangan rasanyeri mangsa nyageurkeun cilaka potong tulang
Kulit kai ogé bisa dimangpaatkeun, kujalan ditinyuh ari hasiatna pikeun ngagugurkeun kandungan ("abortivum")
Siki kepoh mibanda kandungan minyak 40%, minyak konéng ngora anu henteu gampang ngagaringan, bisa dimangpaatkeun pikeun minyak lampu, minyak goréng, malam paragi ngabatik, jeung sajabana
Siki-siki ieu disangrai dimangpaatkeun pikeun bahan nyieun sambel jeung bahan nyieun jajamu
Di Indonésia hususna di Jawa Kulon, minyak siki kepoh geus dimangpaatkeun pikeun bahan industri saperti kosmétik, sabun, sampoo, "pelembut"/ngaleuleuskeun lawon, cét, jeung plastik
Pikeun kualitét tangkal képoh anu aya di Jawa Kulon leuwih hadé tibatan daérah séjén
Dumasar kana "analisa" tina hasil panalungtikan anu geus dilakukeun di laboratorium meunang hiji pamanggih, minyak anu dipibanda dina siki kepoh di NTT leuwih loba = 44,36% batan daérah di jawa kulon = 42,6%
Ngan dina palebah "kualitas" minyak kepoh anu dihasilkeun di jawa kulon leuwih hadé batan minyak ti NTT
Panalungtikan geus dilakuken kana tangkal képoh salahsahijina "biofuél", anu dina prakna ngaliwatan hiji prosés anu disebut "alkoholisis" sanajan masih kénéh dina ukuran "laboratorium" tacan dijieun dina ukuran loba atawa produksi industrii
Dina pelebah "standardisasi" pikeun hasil olahan siki kepoh, "standar" anu dipaké tayalian standar SNI
Sababaraha kaayan anu perlu diperhatikeun saperti "viskositas" (kuled atawa éncérna) minyak, tangtu ieu baris méré pangaruh kana kaayan mancerna minyak dina mesin "diesel", "viskositas" ogé mangaruhan kana waktu "penguapan";ngagaringan, "épisiénsi" waktu "pembakaran" sarta "faktor" ékonomi séjéna
Satuluyna anu aya patula patalina "dénsitas" jeung "vikositas", ari "densitas" tayalian "volume massa per unit"
"Dénsitas fluida" dianggap "kuantitas" "volumenya massa fluida" unggal unitna
Dénsitas tina "fluida" bakal méré pangaruh sahenteuna pikeun gedéna gaya atawa "stress" digawé di jero "fluida" mangsa keur ngocor, sedengkeun "viskositas" dihartikeun pikeun babanding/"rasio" tina "shear stress" pikeun laju "deformasi" tina "shear" sapanjang "fluida"
"Viskositas" bakal robah-robah gumantung kana "temperatur", alatan kadua paraméter ieu "dénsitas" jeung "viskositas" nyepeng pangaru penting dina tingkah laku "fluida", ku kituna duanana bisa ditulis dina kalimah "kneatik" saperti V=μ/ρ
Pihartieuna mingkin leutik niléy "viskositas" minkin gedé dénsitasna, nya kitu deui lumaku pikeun kayaan sabalikna
Paraméter ka tilu anu baris méré pangaruh kana "standardisasi biodiesel" tayalian niléy ngeunaan "asam" anumana mingkin luhur niléy "asam" bakal ngabalukarkeun ngagancangan lumangsungna karahaan (korosi), ka dituna baris ngurangan umur tina pamakéan mesin
Sabadana niténan rupa-rupa paraméterna tuluy diakurkeun jeung SNI-04-7182-2006
Niléy "asam" pang luhurna 0,8 mg KOH/g, dénsitas dina "suhu" 40oC = 850–890 kg/m3, viskositas dina suhu 400C = 2,3-6,0 cSt, sarta bakal ka duruk dina tempat anu ditutup dina kaayaan panas 100oC
Panaluntikan ngeunaan "metabolomik" anu geus dilakukeun kana siki buah kepoh, sanyawa "antiradikal" bébas dina minyak siki kepoh
Sacara umum siki kepoh mibanda sababaraha rupa "asam lemak : asam sterkulat, asam oleat, asal linoleate, asam palmitat, asam miristat, sarta asam jenuh" séjéna
Pikeun mikanyaho kana kandungan "asam lemak" anu aya dina siki kepoh bisa ngagunakeun "spektroskopi massa"
Tina panaluntikan saméméhna sari pati ("ekstrak") "n-heksana" jeung sari pati étanol dikanyahokeun siki kepoh mibanda sanyawa "triterpenoid"
Tuluy dipecakan maké réaksi Willstater ogé ngébréhkeun ayana kandungan "flavonoid", ieu dua sari pati mun seug dikocok jeung cai ngahasilkeun ayana budah anu tina réaksi "sapinin"
Geus dilaksanakeun ogé panaluntikan munggaran pikeun mikanyaho kana "aktivitas antijamur", "antibakteri", "uji toksisitas" jeung "anti radikal bebas" kana sari pati "n-heksana" jeung sari pati "étanol n-heksana" kitu deui sari pati "étanol n-heksana" jeung sari pati étanol
Nalika uji "aktivitas antibakteri", henteu ngébréhkeun "zona hambat" kana n-heksana kitu deui étanol, "uji toksisitas" kana larva hurang "Artemia salina"
beunang peunteun LC50 pikeun sari pati "n-heksana" daging siki kepuh = 380,198 tina hasil sari pati étanol beunang peunteun LC50 = 13,904 ppm
Tapi dumasar kana "paper" anu dijadikeun contona, hasil ieu masih kénéh nguciwakeun alatan ayana minyak anu dipibanda dina sari pati n-heksana jeung sari pati étanol daging siki kepuh anu nutupan cai nepika larva hurang "Artemia salina" paéh, alatan kurang oksigén
Sedengkeun dina uji "aktivitas antiradikal bebas", kana sari pati "n-heksana" daging siki kepuh salila 5 menit meunang peunteun 22,74% sarta 1 jam meunang peunteun 36, 55%
Dina sari pati étanol daging siki kepuh dikanyahokeun "aktivitas" kana "radikal bébas" salila 5 menit = 55,07% sarta 1 jam = 85,05%
Panaluntikan anu dilaksanakeun pikeun mikanyaho kandungan sanyawa dina minyak daging siki kepoh anu aktip "anti radikal bebas" sarta mikanyaho konséntrasi bébas sarta mikanyaho komponén sanyawa dina minyak daging siki kepoh sacara "kualitatif" anapon "kuantitatif" ku "kromatografi" gas jeung "spektrometri massa" (GC-MS)
Niléy hasil uji coba dipibanda ngagunakeun "analisis kualitatif" jeung "kromatografi Gas-spektrometri Massa" lobana 1µL minyak sari pati étanol daging siki kepoh diéncérkeun maké étanol dina wadah ukur 10 ml, minyak tina sari pati étanol anu geus diéncérkeun tuluy hasilna dianalisis maké GC-MS. Hasil "spektrum massa" tuluy diakurkeun jeung "spektrum" conto anu geus diprogram dina GC-MS. Satuluyna "analisis kuantitatif" GC-MS, kujalan tipung "asam" "palmitat" ditimbang
GC-MS, kujalan tipung "asam" "palmitat" ditimbang lobana 0,1 gram tuluy dileyurkeun maké "kloroform" di jero wadah ukur 10 ml, dilelempeng nepika konséntrasina ngajadi 1 ppm
Nangtukeun spéktrum standar dilakukeun kujalan nyuntikeun larutan standar 1 ppm kana alat GC lobans 1 µL
Catet waktu "retensi" katut lega aréana
Tina 1 µL minyak sari pati étanol daging siki kepuh diéncérkeun jeung étanol dina wadah ukur 10 mL, tuluy lobana 0,1 mL "larutan standar" 100 ppm, asupkeun kana wadah ukur 10 ml
Tuluy tambahkeun minyak sari pati étanol anu geus diéncérkeun nepika tanda watesna
Nangtukeun "spektrum" minyak sari pati étanol anu geus ditambahkeun "standar" kana alat GC lobana 1,0 µL
Catet waktu retensi kitu deui lega aréana
Satuluyna kadar sanyawa standar anu aya di jero conto diitung sacara "kuantitatif", nepika dikanyahokeun "konsentrasi relatif" sanyawa-sanyawa anu aya dina minyak sari pati étanol daging siki kepuh
Sari pati minyak "n-heksan" jeung sari pati minyak étanol anu dipibanda dicoba "aktivitas antiradikal" bebasna dina sababaraha undakan, 0,08 gram conto anu dipibanda diéncérkeun ku étanol dina wadah ukur 10 µL hartina = 8000 ppm
kristal DPPH ditimbang lobana 0,0004 gram baris dileyurkeun dina étanol kalawan ngagunakeun wadah ukur 10 mL hartina = 0,004%(b/v)
Larutan blanko yang digunakan adalah metanol
Hasil anu dicatet kana niléy "absorbansi" dina Panjang gelombabng 497 nm, 517 nm, jeung 537 nm pikeun DPPH
Lobana 1 mL conto anu diéncérkeun diasupkeun kana kuvet tuluy ditambahkeun kana 2mL larutan DPPH 0,004%
Tuluy éta dua campuran téh dikocék nepika rata kalayan ngagunakeun pipet
"Larutan blanko" dina conto tayalian metanol
Dina menit ka-5 jeung ka-60 sabada lumangsung réaksi, dicatet niléy "absorbansi" dina "Panjang gelomban"g 497, 517, jeung 537 nm
Tuluy waé nepika hiji kacindekan, minyak tina étanol daging siki kepoh bisa dimekarkeun pikeun "agen antiradikal" bébas dina waktu menit ka-5 = 55,07% dina menit ka-60 = 85,05%
Kitu deui dina kacindekan panaluntikan kualitét dumasar kana GC-MS ngébréhkeun yén sari pati étanol minyak daging siki kepoh dipercaya mibanda 8 komponén utama tayalian: "metil palmitat, asam palmitat, etil palmitat, etil okta deka, metal nonadeka, etil stereatm pentadeka diena, sarta etoksi metoksi oktadeka."
Ki cacangkir; ("Abroma augusta" (L.) L.f.) nyaéta tutuwuhan anu asalna tina kulawargga "Malvaceae"
Tangkal ki cacangkir hirup nyebar ti mimiti India, Asia Ngidul, Tiongkok kidul, ngaliwatan Nusantara nepi ka Pasifik
Dina basa Inggris, Ki cacangkir disebutna "Devil’s cotton", "perennial Indian hemp", atawa "cotton abroma"
Ngaran daérah ki cacangkir aya sababaraha rupa, kayaning: Ciri mandiri
Rungkun anu ajeg ngawujud tangkal leutik, jangkungna bisa nepi ka 10 m; tapi anu remen katempo 2–3 m. Tangkal sareng régang baruluan anu matak ateul mun keuna kana kulit
Daun-daun tunggal, selang-seling, gagang daun panjang, puhuna kawas jantung, tungtungna méncos; deukeut puhu régang buleud kentob 3-5, lk
20–37 cm garis tengahna, sareng anu deukeut tungtung régang buleud endog panjang kalawan tungtungna rérégéan
Kembang ngumpul di jero wadah anu wujudna kawas cangkir ("cyme") ditungtung régran atawa pasingareup-singareup jeung daun, eusina 1-4 kuntum, cupat cangkir lk
1–3 cm, daun panyalindungna (braktea) 6–8 mm
Kembangna ngagantung, diaméter 3–5 cm, "kelamin" "ganda", lobana-5, gagangna panjang 1–3,5 cm
Kelopak kembang "bertaju"-5 bagéan dalam, menyegitiga, 15–20 mm × 6 mm, semu héjo
Daun mahkota 5 lambar, wujudna sendok, 2–3,5 cm × 1 cm; bungur kolot, beureum atawa konéng kalayan puhuna celong jeung bodas; leuleus ngagantung
Tempat benang sari wujudna kawas pariuk, putik sari 15, pajulang-jaling unggal 3 putik sari jeung 1 "staminodium"
Buah wujud locéng atawa aseupan tibalik, jangjangna 5, engkéna baris meleték muka sorangan milu kan sikatanna
4–5 cm × 3–4 cm
Biji buleud aya agé anu lonyod kawas endog, 3–4 mm × 2 mm
Ki cacangkir nyebar ti mimiti India, Asia Tenggara, ka wétan Tiongkok kidul jeung Kepuloan Solomon, jeung ka kidul nepi ka Australia kalér
Di Asia Tenggara, ki cacangkir aya hirup kapanggih di Thailand, Vietnam, Malaysia, Indonesia, jeung Pilipina
Di India, Asia Tenggara, jeung Afrika (Kongo katut Uganda) ngahaja dipelak pikeun diarah haramayna
Rungkun ki cacangkir remen katempo hirup di sisi susukan, ogé di leuweung anu caang, di tegalan; anu perenahna 5-1.100 m dpl
aya ogé hirup liar dina taneuh anu teu kaurus, sisi kampung , sarta sisi jalan karéta api
Wilayah nyebarna ka daérah anu kaayaan suhuna lk
27–30 °C dina usum halodo tarik, rata-rata turun hujan sahenteuna 1500 mm dina satauna
Tina "pepagan";kulit jerona ngahasilkeun harambay;selulosa, anu kasebut leuleus pikeun digintir dijieun tali (benang) useup, jaring lauk, jaring tempat saré (kulambu), tambang, jeung bahan pakéan
Ieu harambay ki cacangkir mibanda kualitét anu alus pikeun dijieun bahan kabutuhan sapopoé
Di Lampung, harambayna dimangpaatkeun pikeun nyieun buuk palsu bakat ku alus leuleus liat
Pikeun ngarah harambay ki cacangkir, numutkeun "Rumphius" urang Bali dimimitian neukteukan heula tangkan ki cacangkir, tuluy dikeueuman heula 2 nepi ka 3 poé sangkan rada buruk jadi leuwih gampil migawéna, kakara kulit luarna dikerok, bakal katembong harambay anu bersih bodas tulu baé disuay-suay sangkan bisa diarah harambayna
"Rumphius"nyebut kana ki harambay "capas antu" (Lat
: "Gossypium daemonis", atawa Bld
: "Duivels cattoen")
Timimiti akar, tangkal, daun jeung anu séjén dimangpaatekun pikeun ubar
Ki cacangkir digunakeun ubar tradisional di India jeung Bangladesh pikeun ngubaran gangguan mangsa datang haid, pikeun ubar (afrodisiak) sarta anti-kesuburan, nyageurkeun kasakit kencing nanah (gonore) jeung kencing manis (diabetes), kitu deui bisa ngubaran penyakit kulit
Di zaman Rumphius, akarnya dipergunakan sebagai obat kudis
Ki cacangkir sakapeung ngahaja dipelakeun pikeun pepelakan hias, mapaés buruan sangkan tambah éndah
Tangkolo; katimahar (Kleinhovia hospita) nyaéta hiji tutuwuhan anu asalna tina kulawarga "Malvaceae", tina spésiés marga Kleinhovia.. Tangkolo hirup liar, saperti Indonesia, Malaysia jeung nagara séjén di Asia
Tangkal kawilang sarwa guna ieu, mibanda ngaran daérah anu béda - béda , saperti : "katimahar, kinar" (Amb
); "tangkélé, tangkolo" (Sd
); "katimåhå, timåhå, katimångå, timångå, kayu tahun" (Jw
); "mangar" (Lamp
); "mangar" (Md
); "katémaha" (Kang
); "katimaha" (Bl
); "kadanga" (Fl
); "nundang" (Sumba); "bintangar, bintanga, bintang, bitangal, bintana, wintangar" (aneka bahasa di Sulut); "ngĕdédo, ngĕdédoro, dédoro, ngaru" (aneka bahasa di Malut); "kayu paliasa, kauwasa" (Mak
); "aju pali, wéu" (Bug
); dan lain-lain.Dina basa Inggris disebut "guest tree"
Dina dunya ilmiah, déskripsi tangkolo anu pangkolotna sarta diaku balaréa, tayalian anu dipedar ku Carolus Linnaeus dina taun 1763
Sanajan saméméhma 70 tahun katukang Rumphius geus leuwih ti heula nuliskeun déskripsi anu leuwih lengkep (malahan geus ditambah gambar sagala rupa) dina bukuna anu dijieun dina taun 1690
Ngaran "genus" ieu tutuwuhan, "Kleinhovia", dicokot tina ngaran saurang dokter bangsa Jerman, C. Kleynhoff (pupus 1777)
Rumphius sorangan méré ngaran "Catti marus", bahasa Latin ngaran tina basa Melayu-Ambon, "katimahar"
Tangkal leutik nepika sedeng, jangkungna 5-20 m. "Pepagan":kulit tangkal kelirna kulawu, kitu deui régangna kulawu semu héjo aya buluan tapi carang
Daun-daun gagangna panjang, 3-5,5(-10) cm
Wujudna lambaran daun kawas jantung, rubak 4,5-27 × 3-24 cm, dina palebah puhuna tulang daun ngaramo
Kembang ngumpul dina cupatna ngaranggeuy; malai bijil tina tung-tung régang, buluan lemes; daun panyalindungna buleud endog
Kelopak kembang garangkadak juru;taju-5, lanset, 6-10 mm, beureum (beureum jambu), sisi luar berambut bintang; daun mahkota 5 lambar, anu opat lambarna kawas pita rubak, palebah puhu
Wujud kawas kantong, panjang 6 mm, beureum, anu ka-5 leuwih pondok, lonyod, palebah tung-tung nikel ka jero kalayan napel jeung anu séjén, tung-tungna konéng
Benang sari dina 5 tempat tilu-tilu di tungtung
Buah kotak wujud buah pir, "bertaju" 5, panjang lk
2 cm, muka kumaha tempat; beureum jambu semu héjo jeung ngagantung
siki méh buleud, garis tengahna 1,5-2 mm, hideung aya ogé anu coklat kolot
Agihan jeun ékologi
Tangkal tanhkolo loba kapanggih hirup di Asia tropis, mimiti ti India, Burma, Indocina, Thailand, Semenanjung Malaya, Indonesia, Filipina, nepika Papua Nugini
Ka kalér nepi ka Taiwan jeung Hainan di Tiongkok; ke timur hingga Fiji dan Polinesia di Pasifik; sarta ka kidul nepi ka Queensland di Australia
Tangkal ieu loba kapanggih hirup di sisi leuweung, tegalan, sarta lahan-lahan anu henteu kaurus, dina palebah mdpl 0—200(—500) m. Sakapeung loba kapanggih hirup sia susukan; utamana di wilayah-wilayah anu Mibanda usum halodo leuwih panjang
Sakapeung kapanggih hirup paselang jeung tangkal jati
Di Tiongkok, tangkolo tumbuh di hutan-hutan perbukitan dan pegunungan
Tangkolo ngahasilkeun kai anu kawilang hampang, hipu, kelirna (coklat-konéng pias beureum-jambu, tékstur rada lemes, kurang awet; Sok sanajan kitu di mana geus garing kaina, gampil dipigawé gampil ogé dipernisna
Pakékép kaina kurangleuwih 0,34-0,61 (rata-rata 0,49) g/cm³
Kai tangkolo henteu dimangpaatkeun pikeun nyieun pakakas alatan ukuranna henteu sabaraha gedé
Kajaba pikeun sababaraha kagunaan, kaina anu pareng keuna ku panyakit atawa hama, katembong kelirna béda tinu séjén, kitu deui urat kai katembong semu hideung malahan pangajina leuwih mahal ieu mangrupa bahan pikeun nyieun rupa-rupa karajinan
Kai samodél kie dingaranan "pelet", baheula kai nu kieu hargana mahal engkéna dimangpaatekun pikeun nyieun sarangka keris
keris, gagang pakarang, koropak leutik, jeung sajabana
kai anu diarah tina palebah puhu tangkal anu deukeut kana akar, mibanda urat anu pajurawet, padet kaina, sarta mibanda sipat liat, ieu bisa dimangpaatekun pikeun nyieun gagang parang atawa péso
Di kawasan Pasifik, kayu tangkolo dimanpaatkan pikeun suluh
Énergi anu dihasilkeunna kurang leuwih 19.000 kJ/kg
Tina kulitna dihasilkeun harambay;rambat anu bisa dimangpaatkeun pikeun nyieun tali, sanajan hasilna kurang mibanda kakuatan
Tangkal tangkolo gancang ngagedéan tisaprak dipelak, ku kituna remen dimangpaatkeun pikeun pager hirup
Watek ékologisna pikeun ngawangun vegetasi sekunder tangkal ieu loyog dipelak pikeun tutuwuhan penghijauan atawa reforestasi
Ranggeuyan kembangna mangsa keur mangkak ligar ngajadikeun tangkal tangkolo mibanda ajén pikeun tutuwuhan hias
Tutuwuhan ieu ogé bisa dimangpaatekun sabagé mulsa, ngaronjatkeun kasuburan taneuh ngajaga tina rempag, ngurangan ngagelebugna angin, sarta jadi tempat sato séjén hirup (pembentukan habitat)
Daun-daunna geus ilahar dimangpaatekun pikeun bungkus
Daun-daun ieu, sarta kulit tangkalna, mibanda bahan racun bisa dimangpaatekun pikeun ngabasmi kutu dina sirah
Sari pati daunna mibanda khasiat antioksidan sarta mibanda poténsi pikeum ngalawan tumor jeung kanker hate
Cikoru cekru; Puspa ; "Schima wallichii" nyaéta hiji tangkal kai anu asalna tina kulawarga "(Theaceae)"
Loba kapanggih hirup kalawan nyebar ti mimiti Nepal, ngaliwatan Asia Tenggara, nepika Papua Nugini
Sok disebut "“medang gatal”" ku lantaran tangkalna mibanda "miang" di handapeun kulit tangkalna, miang ieu baris yambuang mangsa diragaji lamun seug keuna kana kulit baris ngabalukarkeun arateul
Ngaran spésiésna mangrupa panghormatan ka N. Wallich (1786 – 1854), tayalian inohong tur ahli botani urang Denmark anu mana geus gedé jasana dina ngadegkeun sarta ngamajukeun "kebon raya" di Kalkuta
Ieu tangkal mibanda ngaran daérah, seperti "simartolu" (Bat
); "medang miang" (Mink
); "mĕdang sĕru, sĕru" (Bk
); "kĕmĕtru" (Lamp
); "huru batu, huru manuk, puspa" (Lamp
); "cikoru, cekru" (Sd
); "puspa" (Jw.)
Di Kalimantan Kulon , ieu tangkal katelahna "penaga"
Tangkal tara ngarangrangan atawa dauna héjo sapanjang taun, ukuran sedeng nepika gedé, jangkungna bisa nepika 47 m. tangkal buleud, buleudanna 250 cm malahan bisa leuwih gedé; kulit tangkalna karadak rorombeheun, coklat semu beureum nepika abu-abu kolot; saméméhna kulitna semu beureum, kalawan dilimpudan ku ‘miang’ anu matak ateul kana kulit
Daun bijil tina cupat ngurilingan regangna, panjang cupatna 3 mm; Daun wangunna lonyod, 6–13 × 3–5 cm, Tungtung daunna mencos, sisi daunna rérégéan
Kembang tunggal bijil tina sela-sela cupat daun jeung tungtung regang, mibanda dua daun salumpit;"pelindung", kelopakna kaluar -5; ieu kelopak bakan napel nepika kembang jadi buah; mahkota bodas, Narapel dina puhuna; benangsari ngaronyok loba, kelirna konéng
Daun anu anyar merentis atawa pucukna, kelirna semu beureum deukeut ka wungu
Habitat jeung senyebaran
Cikoru bisa hirup dina rupa-rupa kaayaan taneuh, iklim, jeung habitat
Loba kapanggih hirup di leuweung tropis nepi ka pigunungan, tegala, sarta leuweung-leuweung sekunder
Bisa hirup dina tempat anu palebahna 3.900 m dpl., cikoru bisa hirup dina taneuh anu kaayaan kurang subur, Sanajan kitu tangkal cikoru bisa hirup kalawan subur dina taneuh anu jemlek, malah di daérah rawa/embel jeung sisi susukan bisa leuwih subur
Cikoru mangrupa salah sahiji tutuwuhan asli ti India, Nepal, Burma, Cina, Vietnam, Laos, Thailand, Malaysia, Indonesia, Brunei, Filipina, dan Papua Nugini
Cikoru mibanda niléy ékonomi anu gedé, ieu alatan kai na bisa dimangpaatkeun pikeun nyieun imah
Utamana dipaké nyieun balok tihang, jambatan, tapi kurang alus lamun dijeun papan, alatan melengkung jeung marieus.. Kai cikoru hadéna dipaké handapeun hateup, saperti jang tihang, balok tunjel, kusén-kusén panto kitu deui jendéla, lantai imah, pakakas jeung perabotan imah, pakakas tatanén, peti kai, triplék, papan tulis, mun geus diawét bisa dijieun bantalan rel kareta api
kai kelirna coklat semu beureum aya ogé coklat kulawu; kai jerona kelir na lewih ngora sarta henteu katempo wates anu jelas jeung kai luarna
Teksturna lemes sarta karasa lunyu mun diusap, kagolongkeun kai teuas kurang leuwih 0,45 (subsp
"noronhae") nepika 0,92 (subsp
"oblata"), kai cikoru kaasup kai teuas kelas II
Kai cikoru digolongkeun kana kai kelas III
Kawilang kuat mangsa nyanghareupan serangan rinyuh (kelas II), hanjakal kurang kuat lamun diserang ku supa jeung lingkungan jemlek ( III-IV)
Sanajan ti kitu, ieu kai kagolong gampang nalika diawét keun
Kai cikoru kagolong gampang mangsa dipigawéna, dibubut, disugu, dibor, dihamplas, ogé dipolitur kalawan hasil anu nyugemakeun
Bisa ogé dijieun venir kalawan henteu kudu diropéa saméméhna, hanjakal venirna kurang kuat lila tempo a geus garing sok malelenting
Kai cikoru geus pada mikanyaho hésé garingna, kitu deui tempo mangsa geus garing sok rajeun rengat, melenting, malahan aya ogé anu rengat palebah sékéna
Kaina ogé ngarandapan deformasi; méotan 7–4,8%, nepika 8,6–10,6%
Cikoru kaina ogé alus pisan dipaké pikeun suluh, énergi anu dihasilkeunna kurang-leuwih 19.980 kJ/kg
Bisa ogé dimangpaatkeun pikeun nyieun pulp jeung kertas
Geutah kulit tangkalna ngahasilkeun huji zat anu dimangpaatekun pikeun nyieun kelir (pewarna)
Tanin anu dipibanda di jerona dimangpaatekun ogé pikeun nyamak kulit
Dipakai untuk menuba ikan di Jawa Barat; dilaporkan bahwa pepagan puspa mengandung semacam glikosida seperti saponin
Di Nepal, daunna dimangpaatkeun pikeun parab ingon-ingon
Kembangna dimangpaatkeun pikeun bahan nyieun jamu, saméméhna digaringkeun heula (dipoé)
Di India wétan, tangkal cikoru dipelak tumpang sari jeung kapulaga dina hiji sistem wanatani pikeunmiara lemah caina
Di ieu nagara, cikoru ogé dimangpaatkeun pikeun tangkal pangiuh di kebon kopi
Di Indonesia, nagara urang tangkal cikoru ngahaja dipelak pikeun ngajaga leuweung sangkan henteu gundul sagigireun tangkal damar
Ku nempo pasipatan hirupna, cikoru ogé loyog dipaké dina waktu ngayakeun "program" réklamasi lahan jeung réboisasi di daérahna "tangkapan air"
Hantap; Tongtolok (Pterocymbium tinctorium) nyaéta hiji tangkal kai anu asalna tina kulawargga "Malvaceae", masih kénéh barayana "Sterculioideae" (méméhna, suku Sterculiaceae)
Tangkal hantap kasohor ngahasilkeun kai anu hadé, hirup nyebar di Asia Tenggara jeung Kapuloan Nusantara beulah kulon
Garan-ngaran daérahna, saperti: "gelumbah" (Sum
); "tongtolok, beurih, hantap heulang" (Sd
); "tolok, winĕng, wining, wunung, munung, sriwil" (Jw
); "barih, binéng" (Md
); "tolutu" (Sulw
); "taluto" (Fil
); "teluto" (Sabah), jeung sajabana
Tangkal mibanda ukuranna gedé nepi ka sedeng; jangkung nepika 40(-50) m, tangkalna leceng ka luhur 30 m buleudan tangkalna bisa nepika 90 cm
Kulit palebah luar kulawu pias nepika rada oranyeu, lemes, dibarung ayana anu ngajarendil kawas kutil, kelirna poék kalawan sumebar rata; kulitna karadak
kulit jerona hipu, beureum daging gugururatan bodas, geutah semu konéng
Daun ngentep dina régang, ngurilingan, gagangna anu panjang
Rubak daun ngawujud écéng aya ogé anu kawas endog , méncos ka tungtung, palebah luhurna lemes, palebah handapna buluan lemes, dina puhuna mibanda 5-7 tulang daun ngaramo
Kembang wujudna ngaranggeuy;"malai" bijil tina kélék daun atawa tungtung dahan, ngagantung saeutik
kembang "berkelamin" tunggal, bilangan-5; kelopakna ngawujud locéng, tungtungna buluan, panjang "taju" sahenteun setengah tina panjang buleudan kelopak kembangna, semu héjo nepika wungu atawa beureum, henteu coplok nepikeun ka jadi buah; mahkota teu aya
Buah 4-5 di jero hiji gagang "(kelopak)", pipinding na ipis kawas kertas, muka hiji sisina saméméh asak, wujud parahu nangkub congona ngajendul bari nikel; siki sahiji di puhuma, buleud henteu jangjangan
Hantap loba kapanggih hirup ti mimiti Burma, Thailand, Indocina, Semenanjung Malaya, Sumatra, Kalimantan, Jawa, Nusa Tenggara, Sulawesi, dan Filipina
Ieu tangkal ilahar kapanggih hirup di daérah "aluvial"; ogé kapanggih hirup di leuweung-leuweung anu héjo, leuweung anu sok ngarangrangan, ogé di leuweung anu caang, di daérah anu sakapeung sok kahalodoan, taneuh luhur anu tonghona di palebah 1.000 m dpl
Hantap kagolong tangkal anu rangsog atawa gancang ngagedéan
Di hiji leuweung anu aya di nagara Pilipina tangkal hantap anu umurna 11 taun, rata-rata jangkungna 25,4 m, dahanna 17,6 m, kalayan buleudana 35,2 cm
Dilaporkeun ogé cenah diaméter rata-rata 2 cm sataun dina waktu 30 taun
Hantap ngahasilkeun kai anu kawilang hampang (beurat jinisna 0,25-0,41, rata-rata 0,31 g/cm³), dimangpaatekun pikeun nyieun korék api, papan cor ("begisting"), kukumbul jaring, sampan, peti-peti wadah, "karajinan tangan", jeung sajabana
Bisa dimangpaatekun pikeun nyieun venir, tripleks, ogé bubur kertas pulp
Dina kagiatan balantik kai ieu dipiwanoh ku ngaran amberoi
Kulitna dimangpaatekun pikeun nambahan kelir hideung kana lawon katun
Kitu deui harambayna dimangpaatkeun pikeun nyieun tambang
Bisa waé aya parobahan, sahenteuna kiwari aya tilu variétas "Pterocymbium tinctorium": Dalah tikitu para ahli tacan sapuk sagemenglengna ngeunaan éta taksa
sawaréhna boga pamanggih yén "P. javanicum" aya dina golongan spésiés
Masih diperlukeun panalungtikan leuwih jero pikeun manggihan kacindekanna
Kota New York (New York City atawa NYC), biasa disebut New York hungkul, nyaéta kota nu boga pangeusi panglobana di Amérika Sarikat
Boga pangeusi nu dikira-kira sajumlah 8.336.817 dina taun 2019 jeung kasebar dina lega wewengkon , Kota New York ogé jadi kota géde pangpadetna di Amérika Sarikat
Perenahna di ujung kidul Nagara bagéan New York, ieu kota jadi puseur wewengkon métropolitan New York, wewengkon métropolitan panggedéna di dunya dumasar ka lega kota
Miboga pangeusi hampir 20 juta jelema dina wewengkon statistik métropolitan jeung kira-kira miboga pangeusi 23 juta jelema dina wewengkon statistik gabungan, ieu kota jadi salah sahiji mégakota nu boga pangeusi panglobana di dunya
Kota New York disebut-sebut salaku puseur dayeuh kabudayaan, finansial, jeung média, mangaruhan pisan dina hal komérsial, hiburan, panalungtikan, téknologi, pendidikan, politik, wisata, seni, mode, jeung olahraga
Jadi tempat Markas Gedé Pasarikatan Bangsa-Bangsa, New York mangrupa puseur penting pikeun diplomasi internasional
Ki hiang nyaéta hiji tangkal kai anu asalna tina kulawargga Fabaceae
Loba kapanggih hirup ti mimiti India kulon , Asia Tenggara, Tiongkok kidul, Nusantara, nepika Australia kalér
Dina basa Inggris dipiwanoh sabagé "white siris, forest siris, tall albizia" atawa "brown albizia"; ieu tangkal ogé mibanda ngaran séjén, saperti: "oriang" (Mal
), "akleng parang" (Fil
), "thington, suan" (Thai), "sit, kokko-sit" (Burma), jeung réa-réa deui
Sebutan dina basa daérahna kayaning: "ki hiang" (Sd
); "weru, wangkal" (Jw
); "beru, bangkal" (Md.)
"Epitet" spesifikna, "procera", asalna tina basa Latin "procerus" anu hartina “jangkung”, dumasar kana dedegan ieu tangkal ki hiang
Tangkal anu ukuran sedeng, jangkungna nepika 30 m kalayan buleudan tangkalna 35(–60) cm
Dahan heunteu aya régang, panjang nepika 9 m, lempeng aya ogé anu ngeluk
Kulit tangkal lemes, di luarna kulawu héjo pias, coklat semu konéng, nepika semu coklat, ngarangkadak, kulit sakapeung molotok wujud aripis; bagéan jerona oranyeu, tukuy héjo, jeung konéng jarami atawa beureum jambu di bagéan jerona
Régang - régang buleud jeunng dugul
Daun majemuk "menyirip berganda", kalayan 2–5 pasang cécépét anu méh pasingareup-singareup; tulang daun utama 10–30 cm, gundul, aya "kelenjar" 1–2,5 cm di luhur puhu gagang daun; kelenjar wujudna lonyod ngaleutikan ka tungtung, panjang 4–10 mm, napel,katempona rata tapi aya ogé anu kewung
Cécépét 12–20 cm panjangna, gundul, aya 5–11 pasang anak daun, gagangna pendék 2 mm; anak daun pasingareup-singareup, buleud endog "asimetris" malahan aya anu ampir kawas kupat dibeulah, 2–4,5(–6) cm x 1–2,2(–3,2) cm, kawas kertas anu jegjreg atawa rada heureut jangat, aya bulu lemes saeutik
Kembang "majemuk" dina bongkol, gagangna (0,8–)1,5—2(–3) cm, aya 15–30 kuntum kembang napel dina pendulna
Kembang-kembang "berkelamin" dua, bilangan-5; kelopak ngawujud pipa atawa corong purek, 2,5–3 mm, gundul, héjo ngora, taju juru tilu méncos; mahkota kawas corong, 6–6,5 mm, bodas semu héjo, kalawan tabung gundul, "taju" jorong runcing 2–2,5 mm; benangsari loba, ngahiji dina puhuna wujudna tabung anu leuwih panjang tibatan tabung mahkota
Buah wujudna polong lempeng, ipis rata, saperti pita kertas, 11,5–20 cm × 2–2,5 cm, gundul, coklat kolot aya ogé semu beureum, dina palebah anu aya sikian katempo béda, meleték sorangan
Siki gepéng, wujudna lonyod aya ogé buleud, 7,5–8 mm × 4,5–6,5 mm × 1,5 mm
Ki hiang menyebar utamana di leuweung, tegalan, lahan taneuh nu teu dipiara "pirogenik", nepi ka leuweung rawa leutik anu usum-usuman
Tangkal ieu ogé loba kapanggih di leuweung sekunder anu teu pati kékép sarta di wewengkon anu usum halodona leuwih lila
Sanajan kitu ieu tangkal bisa hirup kalawan subur di daérah anu turun hujanna leuwih ti 2.500 mm dina sataun tur rata-rata suhu dina 21–32 °C
Ki hiang bisa ngababadeg di tegalan ("Imperata cylindrica")
Ki hiang nyebar ku manéh di Nepal, India, Burma, Thailand, Kamboja, Laos, Tiongkok, Taiwan, Vietnam, Malaysia, Indonesia, Brunei, Filipina, Papua Nugini, jeung Australia
Ieu tangkal "diintroduksi" ka Amerika Tengah (Panama, Puerto Rico, Bahama, Barbados, Haiti, Jamaica, Kuba, Republik Dominika, Trinidad dan Tobago dll.)
katut Afrika (Sudan, Tanzania, Zimbabwe)
Kai ki hiang kagolong kana kai sedeng nepikeun ka beurat, kalayan dénsitas 600–950 kg/m³ dina kadar cai 15%, kuat, awét, jeung tahan tina serangan rinyuh
Kelir kaina coklat aya ogé coklat ngora, katempo gurat caang jeung poék; hésé mun diragaji alatan ayana haramay kai anu ngagunduk
Heyne nulis yén kai ki hiang mibanda beurat sedeng nepi ka rada beurat, rada teuas, rada padet, "berserat kasar", coklat ngagurilap nepi ka coklat semu hideung, sarta kualitét lumayan (kaasup kelas kuat II jeung kelas awét II)
Di Pilipina aya hiji parcobaan ngubur kai "A. procera" tahan nepika 10 taun, kai "A. saponaria" (langir) tahan 3 taun jeung kai "A. chinensis" (séngon ) ngan nepi 16 bulan
Di Jawa, kai ki hiang dipuji alatan sipat anu awét, kakuatan, kitu deui kaéndahana; dipikaresep pikeun nyieun parabot rumah tangga, wangunan imah jeung jambatan, pakakas tatanén jeung sajabana
Kai ki hiang ogé dipaké pikeun nyieun keréta, roda, parahu, mebel, peti, tihang, jeung ukiran; bisa ogé pikeun bubur kertas/ pulp jeung kertas anu hadé kualitétna
"A. procera"remen dipelak pikeun tangkal sarwaguna: pangiuhan, parab ingon-ingon, suluh, areng, tangtuna kai bahan bangunan jeung mebel
Ki hiang bisa dipelak pikeun tangkal pangiuh dina perkebunan teh
Daun-daun jeung régangna dimanfaatkeun pikeun héjoan anu loba mibanda protein parab ingon-ingon saperti sapi, munding, domba, onta, jeung ogé gajah, di Asia Selatan jeung Pilipina; ngan di Nusa Tenggara daun-dauna ieu langka dimangpaatkeun
Ki hiang ogé dipelak pikeun ngahias jalan, nahan gelebugna angin, sarta pikeun ngarehabilitasi lahan-lahan anu kritis jeung ngarandapan erosi
Sagigireun ti kitu dipaké ngiuhan tankal ntéh jeung kopi
Akarna bisa nunda nitrogen sarta ngaronjatkeun kasuburan taneuh, sarta nahan cai jero taneuh
Pikeun parab ingon-ingon, daun-dauna mibanda loba serat/"fiber" sarta lignin, ngajadikeun ieu daun hésé dicerna ku ingon-ingon
Kandungan nutrisi anu cukup: N, K, Ca jeung Mg, ngan kurang dina unsur Na jeung P; anu matak kudu dicampur jeung bahan pakan anu séjén
Salian ti éta, niley énérgi ki hiang pikeun suluh nunjukeun 20.500–21.000 kJ/kg
Kosambi (Schleichera oleosa) nyaéta hiji spésiés tangkal ti kulawarga "Sapindaceae"
Di Jawa, kosambi umumna aya di dataran handap, tapi tiasa hirup dugi ka tonggoh luhurna 1.200 m dpl., hujan kurang leuwih 750–2.500 mm dina sataun
Tangkal ieu ogé kapendak hirup liar di tegalan, leuweung tropis, sareng leuweung jati
Daun kesambi ngarangrangan dina usum halodo, sanaos ngan sakedap waktos henteu aya daunna
Sababaraha ngaran daérah, diantarana "kasambi"/"kosambi" (Sd
); "kesambi, kusambi, sambi", "kecacil" (Jw., Bal
); "kasambhi" (Md
); "kusambi, usapi" (Tim
); "kasembi, kahembi" (Sumba); "kehabe" (Sawu); "kabahi" (Solor); "kalabai" (Alor); "kule, ule" (Rote); "bado" (Mak
); "ading" (Bug.)
Ngaran-ngaran ieu mirip sareng naon anu disebatna di India, tempat asal tutuwuhan ieu, contona: "kosam, kosumb, kusum, kussam, rusam, puvam"
Tangkal ieu dingaranan "Cussambium" (Coessambi-Boom) ku Georg Eberhard Rumpf, Élmuwan Jérman-Belanda anu cicing 45 taun di Ambon.. Dina basa Inggris kisambi katelah "gum-lac tree, Indian lac tree, Malay lac tree, Macassar oil tree, Ceylon oak," jeung sajabana
Ngaran-ngaran ieu ngarujuk kana produk anu dicandak tina tangkal ieu, sapertos "lak" sareng minyak Makassar
Tangkal ngagaduhan dua imah (dioesis), kokoh, sering ogé tangkalna béngkok, jangkungna dugi ka 40 m sareng batangna dugi ka 2 m, sanaos kalolobaanana alit
Kulit tangkal;"pepagan" kulawu
Daun majemuk nyirip genap; kalayan mibanda 4–8 anak daun wujudna jorong manjang, sakapeung buleud endog aya ogé buleud endog sungsang, 4,5—18,5(—25) x 2,5—9 cm, panggedéna, lemes, kawas kertas atanapi sapertos kulit, anu ngora kelirna jambon
Kembang ngumpul dina malai ngawujud tandan, 6–15 cm, pajejel dina puhu régang anu ngora, remen nyagak pendék
Kembang teuaya mahkotana; kelopak 4—5, ngahiji dina puhuna, taju buleud endog aya ogé juru tilu; segi tilu, 1—1,5 mm, aya buluan ipis di kadua sisina, konéng semu héjo
Benang sari 4—9
Buah wujudna rada buleud, 1,5—2,5 x 1–2 cm, tungtungna méncos, lemes sakapeung aya cucuk napel sakedik, konéng l. siki 1—2 ésé, wujudna
Ampir buleud, lk
12 x 10 x 8 mm, coklat, disimutan ku pelok; salut biji semu konéng, ipis, haseum amis
Distribusi sareng ékologi
Asal sumebarna ti handapeun gunung Himalaya sareng Dataran luhur Dekkan beulah kulon buana India, terus ke Srilangka nepi ka Indocina
Tiasa waé dina jaman baheula tutuwuhan ieu dibawa ka daérah éta Malesia, kalebet Indonesia, terus liar di dinya
Di Indonésia umumna aya di daérah anu usum halodo leuwih lila, mimiti ti belahan wétan Jawa, Bali, Nusa Tenggara, Sulawesi, Maluku (Seram sareng Kapulouan Kai); liar aya ogé dipelak
Kai kosambi, utama kai terasna, padet, abot, kalawan teuas pisan; kelirna beureum ngora nepika kulawu
Kai ieu kuat tahan banting, sarta tahan kana kaayaan baseuh atawa garing, janten kapungkur sering dianggo salaku jangkar pikeun parahu
Henteu gampang nyerep cai, kai kosambi sering dianggo ngadamel pestle, silinder dina panggilingan, sareng alat-alat rumah tangga umum
Niléy energi anu dipibanda 20.800 kJ/kg kaétang luhur, kayu ini disenangi sebagai kayu bakar dan bahan pembuatan arang
Pepagan kosambi dimanfaatkan pikeun menyamak kulit, bahan kelir lawon batik, campuran cai nira supados henteu haseum nalika difermentasi, kitu deui campuran kanggo lulur
"Pepagan" anu dibebek lembut teras dicampur minyak, dimangpaatekun kanggo ubar kudis
Daun ngorana, atah atanapi diléob, didahar salaku salad
Buah asak tina kesambi didahar seger, atanapi, atah didamel asinan
Sikina, dibeuleum sakedap, diteken atanapi dipeureut pikeun kéngingkeun minyakna
Minyak kesambi ieu (Jw., " Kecacil ") ngandung sajumlah alit asam sianida, sareng dianggo pikeun ngubaran kudis sareng tatu
Di Sulawesi Selatan, minyak kosambi ieu diasakan ku sababaraha rempah sareng seungit, didamel kana sababaraha rupa minyak ubar; kalebet "minyak Makasar" (" minyak Macassar ") anu kasohor ngubaran rambut
Minyak ieu, saatos dicampur sareng bahan-bahan sanésna, sapertos tipung apu , tiasa dianggo salaku salep ubar atanapi kanggo nambalan sela (palu, dempul) parahu
Baheula, minyak kosambi ogé dianggo salaku minyak lampu, minyak anu tiasa didahar sareng bahan pikeun ngadamel sabun
Daun, pucuk régang, sareng pamiceunanna siki (limbah) dianggo salaku pakan pikeun ingon-ingon
Samentawis dina industri kehutanan, tangkal kesambi mangrupikeun salah sahiji tangkal host/inang anu paling penting pikeun kutu (" Laccifer lacca ")
Lak sareng syelak (" shellac "), résin cepel anu dianggo salaku pewarna, mengkilatkeun tuangeun, sareng varnish, utamina dihasilkeun ku India
Di Indonesia, shellac dihasilkeun ku Perhutani di Probolinggo
Kamekaran Poténsial di Indonésia
Ngawangkong ngeunaan poténsi pikeun ngembangkeun produk anu didamel tina bibit kesambi di Indonésia, tutuwuhan ieu ngagaduhan ciri anu gampang adaptasi sahingga ngandung kauntungan sarwaguna sareng ngagaduhan nilai ékonomi sareng poténsial pisan dimekarkeun
Salah sahiji poténsial pepelakan ieu nyaéta ngagunakeun daging siki kesambi anu tiasa dijantenkeun bahan baku dina ngadamel biodiesel
Di Indonésia, kosambi tiasa tumuwuh saé di Pulo Jawa, Bali, NTT, Sulawesi sareng kapuloan Maluku
Kukituna, poténsi ieu nyababkeun bibit kesambi dianggo salaku komoditi kalayan mibanda nilai ékonomi anu luhur pikeun dikembangkeun di Indonésia
Kualitas produk anu diolah ku siki kosambi sapertos minyak biodiesel ogé ngagaduhan kagumantungan anu patali sareng profil metabolit anu dihasilkeun
Sajauh ieu, teu acan aya panilitian anu aya hubunganana sareng metabolomik anu dilaksanakeun pikeun objék kajian di kosambi
Nanging, sababaraha panilitian parantos dilakukeun kana bibit minyak anu ngaoptimalkeun pamutahiran kualitas anu aya hubunganana sareng profil "métabolik"
Kualitas minyak anu saé ngagaduhan paraméter anu tangtu sapertos "viskositas", kakuatan bahan bakar, warna sareng sajabana
Produksi minyak tina siki ieu gumantung kana produk "métabolik" anu tiasa ngaganggu produk akhir
Kusabab kitu, perlu dilaksanakeun analisa "metabolisme" pikeun nangtoskeun "metabolit" anu ngagaduhan peran dina fénoména gangguan ieu sareng ningkatkeun "metabolit" anu dipikahoyong sapertos "trigliserida", asam lemak sareng sajabina
Bogem ; "Sonneratia caseolaris" nyaéta hiji tangkal anu asalna tina kulawargga "Lythraceae"
Bogem ilaharna hirup di rawa, sisi susukan, jeung leuweung babakoan
Bogem beureum taya lian bogem anu remen kapanggih hirup, Ieu tangkal sok disebut bogem wungkul
Bogem mibanda ngaran daérah liannya, saperti: "alatat" (Sim
); "berembang" (Mly
); "pedada, perepat merah, rambai" (Banjarm
); "bogem" (Sd
); "betah, bidada, bogem, kapidada" (Jw
); "bhughem, poghem" (Mad
); "wahat merah, warakat merah" (Amb
); "posi-posi merah" (Ternate) jeung réa-réa deui
Ogé "hikau-hikauan, ilukabban, palapat, palata, pagatpat, payar, pedada" (Fil
); "bãn sé" (Viet
); "lam phu, lampoo" (Thai
); "ampou-krohom" (Kamb
); serta "mangrove apple" (Ingg.)
Ciri mandiri botanis
Tangkal leutik dugi ka sedeng, jangkungna kurang leuwih 15 m sareng jarang nepika 20 m. "Tajuk" rapuh sareng dahan ngagantung tina tungtung
Sareng kalayan seueur akar gantung barijil tina sakurilingna, sakapeung nepi ka sababaraha méter jauhna tina tangkal
Daun-daun tunggal, pasingareup-singareup, buleud endog aya ogé anu lonyod, 5–13 cm × 2–5 cm, puhuna ngawangun baji sarta tungtungna bulenek atawa mintul
Cupat daun pendék kalayan remen katempo semu beureum
Kembang bijilna aya anu ngan hiji aya ogé anu ngaranggeuy 3 kuntum di tungtung régan
Kelopak bertaju 6 (jarang 7–8), méncos, panjang 3–4,5 cm mibanda tabung kelopak ngawujud mangkok déét di handapna, héjo di bagéan luar sarta bodas semu héjo atawa semu konéng di di jerona
Daun mahkota beureum, heureut, 17-35 mm × 1,5-3,5 mm
Benangsari loba pisan, panjang 2,5–3,5 cm, bodas kalayan puhu semu beureum, gancang marurag
Gagang putik gedé tur panjang, napel nepika jadi buah
Buah mibanda siki anu loba di jerona, héjo, 5–7,5 cm diameterna sarta jangkung 3–4 cm, napel di luhur taju "kelopak" anu ampir datar
Daging buah semua konéng, rasana haseum, bauna teu pikaresepun (bau buruk)
Bogem beureum remen kapendak di leuweung babakoan anu "salinitasna" kurang sareng leutakna jero; sapanjang sisi walungan sareng di rawa-rawa anu masih katarajang cai pasang ti laut
Buah Bogem ngarambang nya ku cai laut ieu buahna bisa nepi ka tempat anu jauh Tangkal bogem, mangsa kembangna mangkak ligar ngondang malam hari
Loba mibanda nektar, anu dipikaresep ku lalay jeung gegeremet, sakalian ngabantu lumangsungna "penyerbukan"
Pidada merah berbunga dan berbuah sapanjang tahun
Buahna bisa didahar, kitu deui pucuk jeung daun ngorana, remen dipaké lalab
Buah ieu ogé bisa didahar atahna, atawa diasakan pikeun campuran lauk
Kaina kurang alus, sakapeung dimangpaatkeun pikeun suluh
Kai napasna hipu sarta lobamibanda lolongkrang renik di jerona, remen dipaké nyieun gabus pikeun nyieun tutup botol, kok, ogé bagéanjero sol sapatu
Bogem di pikanyaho hirup, ti miti Sri Lanka di kulon, Asia Tenggara (Kamboja, Vietnam, Thailand, Malaysia, Singapura, Indonesia, Brunei, Filipina, Timor Timur, Papua Nugini, nepi ka Australia, Kepulauan Solomon jeung New Hebrides
"Diintroduksi" ka Cina selatan
Dipiwanoh hasil tina kawin silang "Sonneratia caseolaris" jeung "Sonneratia alba" di Papua Nugini, anu ingaranan "Sonneratia X gulngai"
Widara (Ziziphus mauritiana) nyaéta hiji tangkal anu asalna tina kulawargga "Rhamnaceae"
Mangrupikeun jenis tangkal leutik anu ngahasilkeun buah anu tumuwuh di daérah garing
Tutuwuhan ieu ogé dipikawanoh ku sababaraha rupa ngaran daérah sapertos "widara" (Sd., Jw.)
atanapi disingget janten "dara" (Jw
); "bukkol" (Md
); "bĕkul" (Bal
); "ko" (Sawu); "kok" (Rote); "kom, kon" (Timor); "bĕdara" (Alor); "bidara" (Mak., Bug
); "rangga" (Bima); serta "kalangga" (Sumba)
Sebutan di nagara sanés di antawisna: "bidara, jujub, epal siam" (Mal
); "manzanitas" (Fil.)
"zee-pen" (Burma); "putrea" (Kamboja); "than" (Laos); "phutsaa, ma tan" (Thai); "tao, tao nhuc" (Vietnam)
Dina basa Inggris disebutna "Jujube", "Indian Jujube", "Indian plum", atawa "Chinese Apple"; sarta "Jujubier" di basa Prancis
Rungkun atanapi tangkal leutik, biasana béngkok, jangkungna nepi ka 15 m sareng buleud gagangna 40 cm
Dahan nyagak sumebar sareng sering katempo ngagantung, kalayan dahan anu pajurawet kawas buuk aya anu pondok
Salawasna héjo atanapi satengah héjo
Daun-daun penumpu wujudna cucuk, tunggal sareng lempeng (5–7 mm), atanapi dina wujud pasangan "dimorfis", di mana anu kadua langkung pondok sareng melengkung, sakapeung teuaya cucuk
Daun "singel" tempatna silih ganti
Lambaran daun wujudna buleud "endog" semu lonyod aya ogé anu lonyod, 2–9 cm x 1.5–5 cm; sisina rata gundul jeung hérang di sisi luhur, jeung bulu kempa semu bodas di sisi handapeunana; kalayan tilu tulang daun utama anu jelas bujur sajajar; pondok gagang 8–15 mm
Kembang berbentuk payung menggarpu bijil di handapeun dsun
panjang 1–2 cm, aya kana 7–20 kuntum
kembang Laleutik bergaris tengah antara 2–3 mm, kekuningan, rada seungit, cupatna 3–8 mm; kelopak taju 5 wujudna "delta" (tilu juru ), buluan di luar sarta dugul di jerona; mahkota 5, rada siga "spatula", kentob sareng melengkung
Buah wujudna buleud aya ogé buleud endog, nepi ka 6 cm × 4 cm dina "kultivar-kultivar" anu dibudidayakeun, kalolobaan ukuranana leuwih leutik tibatan tangkal anu hirupna liar; kulit aya anu lemes aya ogé anu kasar
Ngagurilap, ipis semu konéng, daging buah bodas
siki aya di jero batok teuas anu wujudna reregetan, eusina 1-2 siki kelirna coklat lonyod
Buah bidara "kultivar" unggul dijual beulikeun mangrupi buah seger, dituang langsung atanapi didamel inuman seger
Di sababaraha tempat, ieu buah ogé digaringkeun, didamel manisan
Buah ngora dituang sareng uyah tiasa ogé dirujak
Buah tina tangkal anu hirupna liar rasana rada pait sarta ukuranna laleutik
Buah bidara mangrupi sumber karoten, vitamin A sareng C, ogé lemak
Daun-daun anu ngora tiasa dijantenkeun sayuran
Daunna anu tos kolot dianggo parab ingon-ingon
Cai godogan tina daunna tiasa diinum kanggo jamu
Daun-daun ieu ngabudah sapertos sabun umpama digesek dina cai, ogé tiasa dimangpaatkeun kanggo ngamandian jalma anu nuju galingging panas tiris
Di Jakarta, daun-daun bidara dimangpaatkeun kanggo ngamandian layon