izzako/sundanese-pixelgpt huggingface dataset:
Iwal ti éta, etnik ieu ogé geus nerapkeun sistem proto-demokrasi ti mangsa pra-Hindu kalawan ayana kabeungkeut rapetna adat keur nangtukeun hal-hal penting jeung pasualan hukum
Prinsip adat Minangkabau kaserat singkat dina kekecapan "Adat basandi syara', syara' basandi Kitabullah" (Adat sendina hukum, hukum sendina Al-Qur’an) anu artina adatpanutanna ajaran Islam
Urang Minangkabau kacida punjulna dina paniagaan, salaku profesional jeung intelektual
Aranjeunna mangrupa nu turunan agung ti tradisi buhun Karajaan Malayu jeung Karajaan Sriwijaya anu resep dagang jeung dinamis
Hampir satengah jumlah sadaya anggota masarakat ieu aya di parantauan
Lolobana aya di dayeuh badag saperti Jakarta, Bandung, Pekanbaru, Medan, Batam, Palembang, dan Surabaya
Di luar wilayah Indonésia, etnis Minang looba aya di Negeri Sembilan, Malaysia jeung Singapura
Masarakat Minang ngabogaan masakan has anu populer ku sebutan masakan Padang, jeung dipikaresep di Indonesia ogé nepi ka mancanegara
Ngaran Minangkabau asalna ti kecap, "minang" jeung "kabau"
Ngaran ieu dipakaitkeun jeung hiji sasakala has Minang anu dipikawanoh di jero Tambo
Ti tambo éta, ceunah dina hiji mangsa aya hiji karajaan asing (biasa disebut salaku Majapahit) anu datang ti laut anu barik naklukeun
Keur nyegah perang, masarakat ngusulkeun keur ngadu munding
Pasukan asing nyapukan jeung nyadiakeun hiji munding anu badag jeung agresif, sedengkeun masarakat nyadiakeun hiji énéng anu lapar jeung dibéré péso ditandukna
Dina perang, énéng anu lapar éta nyangka munding badang éta indungna
Ku kituna énéng éta lulumpatan néangan susu jeung tandukna nepi ka motong beuteung munding nu badag éa
Punjulna énéng éta ngainspirasikeun masarakat keur maké ngaran "Minangkabau", anu asalna ti ungkara 'Manang kabau' (artina menang kerbau)
Ngaran "Minangkabau" ogé digunakeun keur nyebutkeun hiji nagari, nya éa Nagari Minangkabau anu ayana di kecamatan Sungayang, kabupaten Tanah Datar, provinsi Sumatera Barat
Dina catetan sajarah Karajaan Majapahit, "Nagarakretagama" taun 1365 M, ogé geus aya nyebutkeun ngaran Minangkabwa salaku salah sahiji ti negeri Malayu anu ditaklukeunna
Sedengkan ngaran "Minang" (karajaan Minanga) éta sorangan geus disebutkeun di Prasasti Kedukan Bukit taun 682 Masehi jeung basana Sansekerta
Dina prasasti éta nyebutkeun yén pangadeg Karajaan Sriwijaya anu ngaranna "Dapunta Hyang" angkat ti "Minānga" ... Sababaraha ahli anu ngarujuk ti sumber prasasti éta ngaduga, kecap barik ka-4 (...minānga) jeung ka-5 (tāmvan...) sabenerna kagabung, nrpi ka jadi mināngatāmvan jeung ditransliterasi kalawan ma’na "walungan kembar"
Walungan kembar maksadna dipercaya nunjuk ka papanggihna dua aliran Walungan Kamparm nyaéta "Kampar Kénca" jeung "Kampar Katuhu"
Namung pamadegan ieu ditolak ku Casparis, anu ngabuktikeun yén "tāmvan" teu aya patalina jeung "panggih", sabab kecap "panggih" jeung "muara" ogé kapanggih di prasasti-prasasti titinggal zaman Karajaan Sriwijaya nu séjénna
Ku kituna kecap "Minanga" ngadeg sorangan jeung identik jeung sebutan "Minang" éta sorangan
Ti tambo anu geus ditarima sacara tungturunan, nyaritakeun yén karuhun maranéhna asalna ti Iskandar Zulkarnain
Najan tambo éta teu kasusun sacara sistematis jeung leuwih ka sasakala babanding fakta sarta leuwih ngarujuk ka hiji karya sastra anu geus boga masarakat awam
Masarakat Minang mangrupa bagéan ti masarakat "Deutro Melayu" (Melayu Ngora) anu ngalakukeun migrasi ti daratan China Selatan ka pulo Sumatera di 2.500-2.000 taun baheula
Disawang kelompok masarakat ieu asup ti arah wétan pulo Sumatera, nyusur aliran Kampar nepi ka dataran luhur anu disebut "darek" jeung jadi kampung urang Minangkabau
Sababaraha wewengkon "darek" ieu salajengna ngawentuk samacem konfederasi anu dipikawanoh ku ngaran "luhak", anu disebut ogé ku ngaran "Luhak nan Tigo", anu kasusun ti "Luhak Limo Puluah", "Luhak Agam", jeung "Luhak Tanah Datar"
Dina mangsa pamarétahan Hindia-Walanda, wewengkon "luhak" ieu jadi wewengkon reitorial pamaréntahan anu disebut "afdeling", dipupuhuan ku salah saurang "residen" jeung ku masarakat Minangkabau disebut ku ngaran "Tuan Luhak"
Saluyu jeung kamekaran jeung tumuwuhna masarakat, masarakat Minangkabau sumebar ka kawasan darek nu lian sarta ngawangun sababaraha kawasan anu tangtu jadi kawasan "rantau"
Konsep rantau keur urang Minang mangrupa hiji kawasan anu jadi panto asup ka alam Minangkabau
Rantau ogé boga fungsi salaku tempat néangan kahirupan, kawasan padagangan
Rantau di Minangkabau dipikawanoh ku "Rantau nan duo" kabagi ku "Rantau di Hilia" (kawasan basisir wétan) jeung "Rantau di Mudiak" (kawasan basisir kulon)
Mimitina sebutan urang Minang can dibedakeun jeung urang Melayu, namung ti abad ka-19, sesebutan Minang jeung Melayu mulai dibedakeun ti budaya matrilinéal anu angger babanding jeung patrilinéal anu diagem ku masarakat Melayu umumna
Salajengna nyieun kelompok ieu terus lumangsung keur kapentingan sensus penduduk atawa pulitik
Masarakat Minang kiwari pangagem agama Islam, lamun aya masarakatna kaluar ti agama islam ("murtad"), sacara langsung anu aya patalina dianggap kaluar ti masarakat Minang, dina istilahna disebut "dibuang sapanjang adat"
Agama Islam disawang asup ngaliwatan kawasan basisir wétan, sanajan aya anggapan ti basisir kulon, utamana di kawasan Pariaman, namung kawasan "Arcat" (Aru dan Rokan) sarta Inderagiri anu aya di basisir wétan ogé geus jadi kawasan palabuan Minangkabau, jeung walungan Kampar, sarta Batang Kuantan nu huluna di kawasan alas Minangkabau
Sarta hal ieu ogé dipatalikeun jeung sesebutan "Urang Siak" ngarujuk ka jalma-jalma anu ahli jeung tekun dina agama Islam, masih tetep dipaké di dataran luhur Minangkabau
Sateuacan Islam ditarima sacara luas, masarakat ieu ti sababaraha bukti arkéologis nunjukkeun kungsi ngagem agama Buddha utamana di mangsa Karajaan Sriwijaya, Dharmasraya, nepi ka mangsa pamaréntahan Adityawarman jeung anakna Ananggawarman
Salajengna parobahan struktur karajaan jeung munculna Karajaan Pagaruyung anu geus ngadopsi Islam dini sistim pamaréntahanna, najan nepi abad ke-16, "Suma Oriental" masih nyebutkeun ti 3 raja Minangkabau ngan hiji nu geus ngagem Islam
Adat jeung Budaya
Adat jeung budaya Minangkabau ngaguratkeun ka indung (matrilinéal), pihak awéwé boga hak salaku pawaris harta pusaka jeung duduluran
Nurutkeun tambo, sistim adat Minangkabau nu mimiti diwanohkeun ku dua urang duduluran, Datuk Perpatih Nan Sebatang jeung Datuk Ketumanggungan
Datuk Perpatih ngawariskeun sistim adat Bodi Caniago anu demokratis, sedengkeun Datuk Ketumanggungan ngawariskeun sistim adat Koto Piliang anu aristokratis
Dina lalampahanna, dua sistim ieu dipikawanoh ku "kelarasan" ieu anu silih eusi jeung ngawangun sistim masarakat Minangkabau
Dina masarakat Minangkabau, aya tilu pancang anu ngawangun jeung ngajaga kautuhan budaya sarta adat istiadat
Maranéhna nyaéta alim ulama, cerdik pandai, jeung ninik mamak, anu dipikawanoh ku "Tali nan Tigo Sapilin"
Tilu-tiluna silih lengkepan dina posisi nu sarua luhurna
Dina masarakat Minangkabau anu demokratis jeung egaliter, sakabéh urusan masarakat dimusyawarahkeun ku katilu unsur éta sacara mufakat
Basa Minangkabau mangrupa salah sahiji cabang basa Austronesia
Sanajan aya beda pamadegan ngeunaan patalina basa Minangkabau jeung basa Melayu, aya anu nganggap basa anu dituturkeun masarakat ieu salaku bagéan ti dialék Melayu, sabab lobana sasaruaan wanda kecap jeung wangun tuturan ti jerona, iwal ti éta justru nganggap basa ieu mangrupa basa mandiri anu beda jeung Melayu sarta aya ogé anu nyebutkeun basa Minangkabau mangrupa basa proto-Melayu
Lian ti éta di masarakat panutur basa Minang éta sorangan ogé geus aya sababaraha ragem dialék gumantung ka wewengkonna sewang-sewangan
Masarakat Minangkabau ngabogaan sababaraha ragem atraksi jeung kasenian, saperti tari-tarian anu biasa ditampilkeun dina pesta adat atawa nikahkeun
Di antara tari-tarian éta misalna "Tari Pasambahan" mangrupa tarian anu dipintonkeun boga maksud salaku ucapan pangbagéa wilujeng sumping atawa rasa hormat ka tamu istiméwa anu karek nepi, salajengna "Tari Piring" mangrupa wanda tarian kalawan gerak gancang ti pangibingna baru mawa piring di dampal leungeunna sewang-sewangan, anu dipirig ku lagu nu dipaénkeun ku "talempong" jeugn "saluang"
"Silek" atawa Silat Minangkabau mangrupa hiji senu bela diri tradisional has Minangkabau ieu anu geus mekar ti bahaeula
Iwal ti éa, aya ogé tarian anu campur jeung "silek" anu disebut ku "randai"
Randai biasa pirig ku kakawihan atawa disebut ogé ku "sijobang", dina randai ieu aya seni drama dumasar skenario
Di sagigireun étam Minangkabau ogé punjul dina seni kekecapan
Aya tilu genre seni kekecapan, nyaéta "pasambahan", indang, jeung salawat dulang
Seni kekecapan atawa silat lidah, leuwih munjulkeun kekecapan sindiran, kiasan, ibarat, alegori, metafora, jeung aphorisme
Dina seni kekecapan saurang diajarkeun pikeun mertahankeun kahormatan jeung harga diri tampa ngagunakeun sanjata jeung kontak fisik
Rumah adat Minangkabau disebut "Rumah Gadang", anu biasana diwangun di luhur taneuh kulawarga induk dina adat sacara tuturunan
Imah Gadang ieu dijieun ngawangun opat pasagi panjang jeung dibagi ku dua bagéan hareup jeung tukang
Umumna bahan kayu, jeung saliwat katingal saperti wangun imah panggung kalawan hateup anu has, nonjol saperti tanduk munding anu biasa disebut "gonjong" jeung baheulana hateup ieu bahanna ijuk sateuacan diganti ku hateup seng
Namung ngan awéwé jeung salakina, sarta anak-anakna anu cicing di imah gadang
Sedengkeun lalaki kaum anu geus ngabogaan istri cicing di imah istrina
Lamun lalaki anggota kaum nu teu acan nikah, biasana saré di surau
Surau biasana diadegkeun teu jauh ti komplek imah gadang éta, iwal ti fungdina salaku tempat ibadah, ogé fungsina salaku tempat cicing lalaki nu geus dewasa mung teu acan nikah
Salian éta dina budaya Minangkabau, teu sakabéh kawasan diijinan ngadegkeun "Rumah Gadang", ngan dina kawasan anu geus statusna nagari hungkul, imah adat diijinan diadegkeun
Di adat budaya Minangkabau, nikahan mangrupa salah sahiji kajadian penting dina siklus kahirupan, jeung mangrupa mangsa alihan anu kacida aya artina dina ngawangun kelompok leutik kulawarga anyar ngalanjut tungturunan
Keur lalaki Minang, nikahan ogé jadi proses keur asup ka lingkungan anyar, nyaéta kulawarga istrina
Sedengkeun keur pihak awéwé, jadi salah sahiji proses dina nambahan anggota di komunitas rumah gadang aranjeunna
Dina prosesi nikahan adat Minangkabau, biasa disebut "baralek", boga sababaraha tahapan anu umum dilakukeun
Dikawitan ku "maminang" (ngalamar), "manjapuik marapulai" (ngajemput calon salaki), nepi ka "basandiang" (resepsi)
Sanggeus "maminang" jeung muncul kasapukan "manantuan hari" (nangtukeun poé nikahan), ku kituna salajengna dilanjutkeun ku nikahan sacara Islam anu biasana dilakukeun di Masigit, sateuacan dua calon resepsi
Di nagari nu tangtu sateuacan "ijab kabul" di hareupeun panghulu atawa "tuan kadi", salon salaki bakal dibéré gelar anyar salaku sebutan gaganti ngaran leutikna
Salajengna masarakat bakal nyebutna kalawan gelar anyar
Gelar sebutan éta biasana dimimitian ku "sutan", "bagindo" atawa "sidi" di kawasan basisir
Sedengkeun di kawasan "luhak limo puluah", méré gelar ieu teu lumaku
Bangsa dina tatanan masarakat Minangkabau mangrupa basis ti organisasi sosial sakaligus tempat perang kakawasaan anu fundamental
Wangenan mimiti "suku" dina Basa Minang bisa boga maksud "satu per-empat", nepi ka lamun dipatalikeun jeung nangtungkeun hiji nagari di Minangkabau, bisa disebutkeun sampurna lamun geus kawengku ku komposisi opat suku anu nyicingan tempat éta
Salajengna, unggal suku dina tradisi Minang, diéntép ti gurat pancakaki anu sarua ti indung jeung disawang ti hiji tungturunan karuhun anu sarua
Salain salaku basis pulitik, sélér ogé mangrupa basis ti unit-unit ekonomi
Kabeungharan ditangtukeun ku kapamilikan taneuh kulawarga
Harta, jeung sumber-sumber hasil séjénna anu sakabéhna dipikawanoh salaku harta pusaka
Harta pusaka mangrupa milik babarengan ti sakabéh anggota kaum-kulawarga
Harta pusaka teu bisa dijualbeuli jeung teu jadi milik pribadi
Harta pusaka samacem dana jaminan babarengan keur ngajaga anggota kaum-kulawarga ti kamalaratan
Lamun aya anggota kulawarga anu ngalaman kasusaha atawa meunang bala, ku kituna harta pusaka bisa digadékeun
Sélér kabagi ka sababaraha cabang kulawarga anu leuwih leutik atawa disebut "payuang" (payung)
Aya ogé unit anu pangleutikna sanggeus "sapayuang" disebut "saparuik"
salah sahiji "paruik" (beuteung) biasana cicing di hiji rumah gadang sacara babarengan
Daerah Minangkabau kasusun ti sababaraha nagari
Nagari ieu mangrupa daerah otonomi kalawan kakawasaan luhur di Minangkabau
Teu aya kakawasaan sosial jeung pulitik séjénna nu bisa turut campur adat di hiji nagari
Nagari anu béda bakal ngabogaan sipat adat anu béda
Unggal nagari dipingpin ku salah sahiji dewan anu kawengku ti pupuhu adat ti sakabéh sélér anu aya di nagari éta
Dewan ieu disebut salaku Kerapatan Adat Nagari (KAN)
Jeung hasil musyawarah jeung mufakat dina dewan ieu hiji kaputusan jeung aturan anu ngabeungkeut keur nagari anu dihasilkeun
Faktor utama anu nangtukeun dinamika masarakat Minangkabau nyaéta ayana kompetisi anu konstan antar nagari, kaum kulawarga, jeung individu keur meunangkeun status jeung prestise
Ku kituna unggal sirah kaum bakal lomba keur ngaronjatkeun prestise kaum-kulawargana jeung néangan kabeungharan (dagang) sarta nyakolakeun anggota kaum ka tingkat anu pangluhurna
Dina ngawangun hiji nagari ti baheulana geus dipikawanoh ku istilah wejangan anu aya di masarakat adat Minang éta sorangan nyaéta "Dari Taratak manjadi Dusun, dari Dusun manjadi Koto, dari Koto manjadi Nagari, Nagari ba Panghulu"
Jadi dina sistim administrasi pamaréntahan di Minang dimimitian ti struktur pangrendahna disebutkeun ku "Taratak", salajengna mekar jadi "Dusun", salajengna mekar jadi "Koto" jeung salajengna mekar jadi "Nagari"
Biasana unggal nagari diwangun minimal geus kawengku ku 4 sélér anu ngadomisili kawasan éta
sirah kaum bakal lomba keur ngaronjatkeun prestise kaum-kulawargana jeung néangan kabeungharan (dagang) sarta nyakolakeun anggota kaum ka tingkat anu pangluhurna
Panghulu atawa biasa anu dibéré gelar kalawan datuk, mangrupa pupuhu kaum kulawarga anu diangkat ku anggota kulawarga keur sakabéh problem kaum
Panghulu biasana lalaki anu kapilih di antara anggota kaum lalaki séjénna
Unggal kaum-kulawarga bakal milih lalaki anu mahér dina nyarita, wijaksana, jeung paham ka adat, keur ngadiukan kalungguhan posisi ieu
Hal ieu dilantarankeun anjeunna boga tanggung jawab ngurus sakabéh wakil kaum dina masarakat nagari
Unggal panghulu ngadeg sajajar jeung panghulu nu séjénna, nepi ka dina rapat nagari sakabéh panghulu anu diwakilan unggal kaum boga niléy sarua
Saluyu jeung nambahna anggota kaum, sarta masalah jeung konflik intern anu muncul, ku kitu sakapeung dina hiji kulawarga posisi kapanghuluan ieu dipecah jadi dua
Atawa sabalikna, anggota kaum anu makin saeutik jumlahna, sok bakal ngagabungkeun gelar kapanghuluan ka kulawarga séjénna anu sabangsa
Hal ieu ngakibatkeun robahna jumlah panghulu dina hiji nagari
Ngabogaan panghulu anu ngawakilan sora kaum dina rapat nagari, mangrupa hiji prestise jeung harga diri
Nepi unggal kaum bakal usaha sakuatna keur panghuluna sorangan
Kaum-kulawarga anu gelarna kapanghuluanna geus lila kalipet, bakal usaha ngarojatkeun deui posisina ti néangan kabeungharan keur "meuli" gelar panghuluna anu geus lila runtag
Ngadegna panghulu ngaluar biaya badag, nepi ka tekenan keur ngadegkeun panghulu sok muncul ti kulawarga beunghar
Dina laporan Hubert Joseph Jéan Lambert de Stuers ka pamaréntah Hindia-Walanda, nyebatkeun yén di alas Minangkabau, teu kungsi aya kakawasan paméntahan puseur di handapeun saurang raja
Ngan aya nagari-nagari leutik nu mirip jeung pamaréntahan polis-polis di mangsa Yunani kuno
Mung ti sababaraha prasasti anu kapanggih di alas Minangkabau, sarta ti tambo nu aya di masarakat, etnis Minangkabau kungsi aya di hiji sistem karajaan anu kuat kalawan daerah kakawasaan ngawengku pulo Sumatera ogé nepi ka Semenanjung Malaya
Sababaraha nu aya wewengkon Minangkabau antarana Karajaan Dharmasraya, Karajaan Pagaruyung, jeung Karajaan Inderapura
Minangkabau parantauan mangrupa istilah keur urang Minang anu hirup di luar provinsi Sumatera Barat, Indonesia
Parantauan mangrupa proses interaksi masarakat Minangkabau jeung dunya luar
Kagiatan ieu mangrupa hiji lalampahan pangalaman jeung géografis, kalawan ninggalkeun kampungna keur néangan kahadéan hirup di nagara batur
Kulawarga anu geus heubeul ngabogaan traidisi rantau, biasana ngabogaan dulur di unggal dayeuh di Indonésia jeung Malaysia
Kulawarga anu pangkuatna dina ngamekarkeun tradisi rantau biasana dating ti kulawarga pangrajin-pangrajin, jeung nu nungtut élmu agama
Nu ngarantau biasana geus angkat ngarantau ti umur welasan taun, boh salaku padagang atawa nungtut élmu
Keur sabagéan badag masarakat Minangkabau, ngarantau mangrupa salah sahiji cara anu idéal keur ngahontal kasuksesan
Kalawan ngarantau ogé prestise jeung kahormatan individu di tengah lingkungan adatna
Ti parantauan, unggal nu ngarantau biasana ngirimkeun sabagéan hasilna ka kampongna keur diinvestasikeun dina usaha kulawargana, nyaéta ngalobaan sawah, nyepeng kendali ngolah lahan, atawa ngajemput sawah-sawah anu digadékeun
Artos ti unggal nu ngarantau biasana ogé dipaké keur ngarenovasi sarana-sarana nagari, saperti masigit, jalan, atawa gawir sawah
Etos ngarantau urang Minangkabau kacida luhurna, nepi ka disawang pangluhurna di Indonésia
Ti hasil studi anu kungsi dilakukeun ku Mochtar Naim, ti taun 1961 aya nepi ka 32% urang Minang anu domisilina di luar Sumatera Barat
Salajengna di taun 1971 jumlahna nambah jadi 44%
Dumasar sensus taun 2010, etnis Minang anu dumuk di Sumatera Barat jumlahna 4,2 juta jiwa, kalawan disawang nepi ka sabagéan urang Minang aya di parantauan
Mobilitas migrasi urang Minangkabau kalawan proporsi badag aya di rentang antara taun 1958 nepi ka taun 1978, di dinya leuwih ti 80% parantau anu netep di luar Minang geus kaluar ti Minang ti mangsa colonial Walanda
Nempo data éa, ku kituna aya parobahan nu kacida badag di etos ngarantau urang Minangkabau dibandingkeun sélér nu lian di Indonésia
Sabab nurutkeun sensus taun 1930, parantau Minangkabau ngan 10,5% di handap suku Bawéan (35,9%), Batak (14,3%) jeung Banjar (14,2 %)
Naming teu aya angka pasti ngeunaan jumlah urang Minang di parantauan
Angka-angka anu ditampilkeun dina itungan, biasana ngan ngasupkeun parantau anu lahir di Sumatera Barat
Naming can ngawengku turunan-turunan Minang anu geus sababaraha generasi ngajrek di parantauan
Para parantau Minang, hamper sakabéhna aya di dayeuh-dayeuh badag Indonésia jeung Malaysia
Di sababaraha dayeuh, jumlah urang Minang kacida lobana nepi ka jadi mayoritas
Di Pekanbaru, parantau Minang jumlahna 37,7% ti sakabéh masarakat kota, jeung jadi etnis pangbadagna di dayeuh éta
Jumlah ieu ngalaman panurunan lamun dibandingkeun jeung taun 1971 anu nepi ka 65%
Di dayeuh séjénna, jumlah urang Minangkabau nepi ka 10% atawa leuwih ti sakabéh panduduk dayeuh éta nyaéta Takengon (25,9%), Sigli (25,4%), Tanjung Pinang (20%), Binjai (16,6), Sibolga (16,6%), Sabang (15,9%), Gunungsitoli (14,5%), Tanjung Balai (13,9%), [[Medan] (13,5%), Padang Sidempuan (13,3%), Palembang (10%), sarta Jakarta (10%)
Ngarantau di etnis Minang geus lumangsung geus lila
Sajarah nyatet migrasi nu munggaran di abad ka-7, di mana loba padagang-padagang emas anu asalna ti alas Minangkabau ngalakukeun padagangan di muara Jambi, jeung kalibet di pangwangunan Karajaan Malayu
Migrasi badag kajadian di abad ka-14, di dinya loba kulawarga Minang anu pindah ka basisir wétan Sumatera
Maranéhna nyieun koloni-koloni dagang di Kabupaten batubara, Kabupaten Pelalawan, nepi ka lintas laut ka Penang jeung Negeri Sembilan, [[Malaysia]]
Babarengan jeung ombak rantau Minang loba anu netep di Meulaboh, Aceh tempat tungturunan Minang anu dipikawanoh ku sebutan Aneuk Jamee; Barus, Mandailing Natal, nepi ka Bengkulu
Sanggeus Kasultanan Malaka dicekel ku Portugis di taun 1511, loba kulawarga Minangkabau anu pindah ka Sulawesi Selatan
Maranéhna jadi pangrojong Karajaan Gowa, salaku padagang jeung administrator karajaan
Datuk Makotta jeung istrina Tuan Sitti, salaku cikal bakal kulawarga Minangkabau di Sulawesi
Ombak migrasi salajengna kajadian di abad ka-18, nyaéta nalika Minangkabau ngabogaan hak istimewa keur nyicingan kawasan Karajaan Siak
Dina mangsa panjajagan Hindia-Walanda, migrasi badag deui kajadian di taun 1920, nalika pakebonan bako di Deli Serdang, Sumatera Timur mimiti dinuka
Dina mangsa kamerdikaan, Minang parantauan loba nyicingan dayeuh badag di Jawa, di taun 1961 jumlah parantau Minang utamana di Jakarta ngaronjat jadi 18,7 dibandingkeun jeung tingkat kamekaran panduduk dayeuh nu ngan 3,7 kali, jeung dina taun 1971 etnis ieu disawang jumlahna geus 10% ti jumlah panduduk Jakarta mangsa harita
Kiwari Minang parantauan geus kasebar di nagara-nagara luar nagri
Di ahir abad ka-18, loba mahasiswa Minang anu ngarantau ka Mekkah keur neuleuman agama Islam, di antarana Haji Miskin, Haji Piobang, jeung Haji SUmanik
Nepina di lemah cai, aranjeunna jadi panyokong kuat gerakan Paderi jeung nyebarluaskeun pamikiran Islam anu murni di sakabéh Minangkabau jeung mandailing
Ombak kadua parantauan ka Timur Tengah kajadian di awal abad ka-20, anu dimotoran ku Abdul Karim Amrullah, syékh Tahir Kalaluddin Al-Azhari, Muhammad Jamil Jambek, jeung syékh Ahmad Khatib al-Minangkabawi
Salian Timur Tengah, mahasiswa Minangkabau ogé loba nu ka Eropa
Maranéhna nyaéta Abdoel Rivai, Muhammad Hatta, Sutan Syahrir, Roestam Effendi, jeung Nazir Pamuntjak
Intelektual séjén, Tan Malaka hirup ngumbara di dalapan nagara Eropa jeung Asia, ngawangun jaringan gerakan kamerdikaan Asia
Sakabéh mahasiswa Minang éta, anu ngarantau di Eropa ti abad ka-19, jadi pajoang kamerdikaan jeung nu ngadegkeun Républik Indonésia
Aya loba pedaran dina fenomena ieu, salah sahiji sababna nyaéta sistim matrilinéal
Ku sistim ieu, pangawasaan harta pusaka dicepeng ku kaum awéwé sedengkeun hak kaum lalaki dina hal ieu leutik pisan
Salian ti éta, sanggeus akil baligh lalaki teu meunang saré di imah kolotna, sabab imah ngan keur kaum awéwé jeung salakina, sarta anak-anakna
Unggal nu ngarantau balik deui ka kampungna, biasana bakal nyaritakeun pangalaman ngarantau ka barudak kampungna
Daya irut kahirupan nu ngarantau ieu nu boga pangaruh di masarakat Minangkabau ti leutik kénéh
Saha waé nu teu pernah nyoba ngarantau, ku kituna manéhna sok dihina ku babaturanna
Hal ieu nu jadi sabab lalaki Minang milih ngarantau
Ayeuna awéwé Minangkabau ogé biasa ngarantau
Teu ngan saukur alesan ngilu lalaku, ngan hayang pisan dagang, napakan karier jeung ngalanjutkeun pendidikan
Nurutkeun Rudolf Mrazek, sosiolog Walanda, dua tipologi budaya Minang, nyaéta dinamisme jeung anti parokialisme ngalahirkeun jiwa merdika, kosmopolitan, egaliter, jeung wawasan nu jembar, hal ieu nu nyababkeun kawentukna budaya ngarantau di masarakat Minangkabau
Sumanget keur ngarobah nasib kalawan nyukcruk élmu jeung kabeungharan, sarta wejangan Minang nu nyebutkeun "Karatau madang dahulu, babuah babungo alun, marantau bujang dahulu, di rumah paguno balun" (leuwih hadé angkat ngarantau batan dikampung can aya gunana) ngabalukarkeun lalaki Minang keur angkat ngarantau ti ngora kénéh
[[Gambar:Bamboofabric.gif|thumb|right|200px|Salasahiji motif tenun Songket Minangkabau khas nagari Pandai Sikek]] Faktor ekonomi
Pedaran sanés nyaéta tumuwuhna panduduk anu teu kaaping ku sumber daya alam anu bisa diolah
Lamun baheula hasil tatanén jeung ngebon, sumber nu punjul di tempat maranéhna hirup bisa ngahirupan kulawarga, ku kituna dina mangsa kiwari hasil sumber daya alam anu jadi panghasilan punjul maranéhna éa teu cukup keur méré hasil keur minuhan kabutuhan babarengan, sabab kudu dibagi jeung sababaraha kulawarga
Salian ti éta nyaéta mekarna kasempetan anyar kalawan dibukana daerah pakebonan jeung patambangan
Faktor-faktor ieu anu salajengna ngarojong kana urang Minang kudu angkat ngarantau di nagri batur
Keur kadatangan nu munggaran di lemah rantau, biasana nu ngarantau nganjrek heuka di imah dunsanak anu dianggap salaku induk semang
Nu ngarantau anyar ieu biasana profesina salaku padagang leutik
Salian ti éta, ekonomi masarakat Minangkabau ti baheula geus dirojong ku kamampuan dagang, utamana ngadistribusikeun hasil bumi maranéhna
Kawasan alas Minangkabau, sacara géologis ngabogaan cadangan bahan baku utamana emas, tambaga, timah, seng, merkuri, jeung beusi, sakabéhna bahan éta geus mampu diolah ku maranéhna
nepi ka sebutan "suvarnadvipa" (pulau emas) anu muncul ti carita sasakala di India sateuacan Masehi, mungkin ogé ngarujuk ka Pulo Sumatera sabab hal ieu
Padagan ti Jazirah Arab abad ka-9, geus ngalaporkeun yén masarakat di Pulo Sumatera geus ngagunakeun emas dina padaganganna
Salajengna dilanjutkeun di abad ka-13 dipikanyaho aya raja di Sumatera anu ngagunakeun mahkota emas
Tomé Pires di abad ka-16 nyebutkeun yén emas anu didagangkeun di Malaka, apnchur (Barus), Tico (Tiku) jeung Priaman (Pariaman), asalna ti kawasan alas Minangkabau
Disebutkeun ogé kawasan Indragiri di sehiliran Batang Kuantan di basisir wétan Sumatera, mangrupa puseur palabuan ti raja Minangkabau
Dina prasasti anu ditinggalkeun ku Adityawarman disebut yén anjeunna nyaéta pangawasa bumi emas
Hal ieu jadi hiji sabab, ngarojong Walanda ngawangun palabuan di Padang jeung nepi abad ka-17 Walanda masi nyebut “nu ngawasa emas” ka raja Karajaan Pagaruyung
Salajengna ména Thomas Diaz keur nalungtik hal éta, ti laporanna manéhna asup ka alas Minangkabau ti basisir wétan Sumatera jeung manéhna papanggih jeung saurang raja Minangkabau nalika éta (Rajo Buo), jeung raja éa nyebutkeun yén salah sahiji pagawéan masarakatna nyaéta ngadulang emas
Sementara itu dari catatan para géologi Belanda, pada sehiliran [[Batanghari]] dijumpai 42 tempat bekas penambangan emas dengan kedalaman mencapai 60 m sarta di [[Kerinci]] waktu itu, méré ka masih menjumpai para pendulang emas
Sampai abad ke-19, legenda akan kandungan emas pedalaman Minangkabau, masih mendorong [[Stamford Raffles|Raffles]] untuk membuktikannya, sehingga dia tercatat sebagai orang Eropa pertama yang berhasil mencapai [[Pagaruyung, Tanjung Emas, Tanah Datar|Pagaruyung]] melalui pesisir barat Sumatera
[[Gambar:Tuanku Imam Bonjol.jpg|thumb|left|150px|Tuanku Imam Bonjol, saurang anu jadi pamingpin Perang Padri, nu diilustrasikeun ku Hubert Joseph Jean Lambert de Stuers|de Stuers]] Sababaraha perang ogé nimbulkeun ombak pindahna masarakat Minangkabau utamana ti daérah konflik, sanggeus perang Padri, muncul gerakan barontak ti Batipuh nentang “tanam paksa” Walanda, disusul barontak Siti Manggopoh nangtang "Belasting" jeung gerakan komunis taun [[1926]]-[[1927]]
Sanggeus kamerdikaan muncul PRRI nu ogé nyababkeun munculna eksodus gedé-gedéan masarakat Minangkabau ka daérah séjén
Ti sababaraha perang ieu, nembongkeun yén masarakat Minang nu teu resep panindasan
Maranéhna bakal ngalakukeun palawanan kalawan kakuatan fisik, mung lamun teu mampuh maranéhna leuwih milih angkat ninggalkeun kampungna
Urang sakai dumasar carita tungturunan ti sesepuhna nyebutkeun yén maranéhna asalna ti Pagaruyung
Urang Kubu nyebutkeun yén urang ti Pagaruyung nyaéta dulurna
Kamungkinan masarakat kaasing ieu kaasup masarakat Minang nu ngalakukeun resistansi kalawan ninggalkeun kampung maranéhna sabab teu daék narima parobahan di nagri manéhna
De Stuers sateuacanna ogé ngalaporkeun yén masarakat "Padangsche Bovenlanden" kacida beda jeung masarakat di Jawa, di Pagaruyung manéhna nyaksian masarakatna percaya diri jeung teu minder ka urang Eropa
Manéhna ngarasakeun sorangan, panduduk lokal nu liliwatan di hareupeunna tampa meunang kaistimewaan, malihan aya panduduk nu ménta udud, sarta ménta seuneu keur udud éta
Ngarantau dina sastra
Fenomena ngarantau dina masarakat Minangkabau, loba jadi inspirasi ti seniman
Hamka, dina novelna "Merantau ke Deli", caritan ngeunanaam pangalaman hirup ngarantau Minang ka Deli sarta nikah jeung awéwé Jawa
Novelna nu séjén nyaéta "Tenggelamnya Kapal Van der Wijck" ogé carita ngeunaan anak rantau Minang nu balik ka kampungna
Di kampung, manéhna meunang bangbaluh ti masarakat Minang nu mangrupa "induk bako"na sorangan
Salian novel karya Hamka, novel karya Marah Rusli, "Siti Nurbaya" jeung "Salah Asuhan"na Abdul Muis ogé nyaritakeun carita rantau Minang
Dina novel-novel éta, dicaritakeun ngeunaan pasinggungan lalaki Minang jeung adat budaya Barat
Novel "Negeri 5 Menara" karya Ahmad Fuadi, nyaritakeun parantau Minang nu diajar di Pasantren Jawa nu ahirna jadi urang nu sukses
Dina wangun nu béda, liwat karyana nu judulna "Kemarau", A.A Navis ngajak masarakat Minang keur ngawangun kampungna nu loba ditinggalkeun ku nu ngarantau
Novel nu carita ngeunaan ngarantau Minang éta, biasana eusina krikit sosial jeung panulis ka adat budaya Minang nu kolot jeung katinggaleun
Salian dina wangun novel, carita parantau Minang ogé dicaritakeun dina film "Merantau" karya sutradara [[Inggris]], Gareth Evans
Urang Minangkabau jeung kiprahna
Urang Minang kasohor salaku kelompok nu boga atikan, ku kituna maranéhna sumebar di sakabéh Indonésia ogé nagara-nagara dina sababaraha macem profesi jeung kaahlian, antarana salaku politisi, panulis, ulama, pangajar, jurnalis, jeung padagang
Dumasar jumlah populasi nu relatif leutik (2,7% ti panduduk Indonésia), Minangkabau mangrupa salah sahiji bangsa nu suksés jeung loba nu geus kahontalna
Majalah Tempo dina edisi husus di taun 2000 nyatet yén 6 ti 10 tokoh penting Indonésia di abad ka-20 mangrupa urang Minang
3 ti 4 urang nu ngadegkeun Républik Indonésia nyaéta putra-putra Minangkabau
Kaberhasilan jeung kasuksesan urang Minang loba dihontal nalika di parantauan
Ti baheula geus angkat ngarantau ka sababaraha daerah di [[Jawa]], [[Sulawesi]], semenanjung Malaysia, [[Thailand]], Brunei, nepi [[Philipina]]
Di taun 1390, Raja Bagindo ngadegkeun Kasultanan Sulu di Filipina kidul
Di abad ka-14 urang Minang ngalakukeun migrasi ka Negeri Sembilan, Malaysia jeung ngangkat raja keur nagri anyar éta ti kaum maranéhna
Raja Melewar mangrupa raja munggaran Negeri Sembilan nu diangkat di taun 1773
Di tungtung abad ka-16, ulama Minangkabau Dato Ri Bandang, Dato Ri Patimang, jeung Dato Ri Tiro, nyebarkeun Islam di Indonésia timur jeung ngaislamkeun Karajaa Gowa
Sanggeus huru-hara di Kasultanan Johor, di taun 1723 putra Karajaan Pangaruyung nu gelarna Sultan Abdul Jalil Rahmad Syah I nu sateuacanna ogé mangrupa Sultan Johor ngadegkeun Karajaan Siak di daratan [[Riau]]
Kadatangan reformis Muslim nu nungtut élmu di Kairo jeung Mekkah mangaruhan sistim atikan di Minangkabau
Sakola Islam modérn Sumatera Thawalib jeung Diniyah Putri loba ngalahirkeun aktivis anu loba boga peran dina proses kamerdikaan, antarana A.R Sutan Mansur, Siradjuddin Abbas, jeung Djamaluddin Tamin
Dina periode 1920 - 1960, loba politisi Indonésia boga pangaruh ti ranah Minangkabau
Jadi salah sahiji motor pajoangan kamerdikaan Asia, di taun 1923 Tan Malaka kapilih jadi wakil Komunis Internasional keur wilayah Asia Tenggara
Politis Minang séjénna Muhammad Yamin, jadi pelopor Sumpah Pemuda nu ngahijikeun sakabéh rakyat Hindia-Walanda
Di jero Volksraad, politisi asal Minang nu pangpentingna
Maranéhna antarana Jahja Datoek Kajo, Agus Salim, jeung Abdul Muis
Tokoh Minang séjénna Mohammad Hatta, jadi ko-proklamator kamerdikaan Indonésia
Sanggeus kamerdikaan, opat urang Minangkabau diuk salaku perdana menteri (Sutan Syahrir, Mohammad Hatta, Abdul Halim, jeung Muhammad Natsir), saurang présidén (Assaat), saurang salaku wakil présidén (Mohammad Hatta), saurang jadi pamingpin parlemen (Chaerul Saleh), jeung sababaraha jadi menteri, di antarana nu cukup kawentar nyaéta Azwar Anas, Fahmi Idris, jeung Emil Salim
Emil jadi urang Indonésia panglilana di kamentrian RI
Minangkabau, salah sahiji ti dua etnis salian etnis Jawa, nu ngabogaan wakil ti unggal kabinet pamaréntahan Indonésia
Salian ti pamaréntahan, di masa Demokrasi Liberal parlemen Indonésia didominasi ku politisi Minang
Maranéhna kagabung ka jero aneka macem partéy idéologi, islamis, nasionalis, komunis, jeung sosialis
Di sagigireun ngajabat gubernur Sumatera Tengah/Sumatera Barat, urang-urang Minangkabau ogé diuk salaku gubernur di Indonésia
Maranéhna nyaéta Datuk Djamin (Jawa Barat), Daan Jahja (Jakarta]), Muhammad Djosan jeung Muhammad Padang (Maluku), Anwar Datuk Madjo Basa Nan Kuniang jeung Moenafri (Sulawesi Tengah), Adenan Kapau Gani (Sumatera Selatan), Eni Karim (Sumatera Utara), sarta Djamin Datuk Bagindo (Jambi)
Sababaraha partéy pulitik Indonésia anu diadegkeun ku politisi Minang
Pari jeung Partai Murba diadegkeun ku tan Malaka, Partai Sosialis Indonésia ku Sutan Sjahrir, PNI Baru ku Mohammad Hatta, Masyumi ku Mohammad Natsir, Perti ku Sulaiman ar-Rasuli, jeung Persatuan Muslim Indonésia ku Rasuna Said
Salian ngadegkeun partéy politik, politisi Minang ogé loba ngahasilkeun buku-buku nu jadi bacaan wajib ti aktifis pergerakan
Buku-buku bacaan utamana nyaéta, "Naar de Republiek Indonesia", "Madilog", jeung "Massa Actie" karya Tan Malaka, "Alam Pikiran Yunani" jeung "Demokrasi Kita" karya Hatta, "Fiqhud Dakwah" jeung "Capita Selecta" karya Natsir, sarta "Perjuangan Kita" karya Sutan Sjahrir
Panulis Minang loba mangaruhan kamekaran basa jeung sastra Indonésia
Maranéna namekarkeun basa ngaliwatan sababaraha macem karya tulis jeung kaahlian
Marah Rusli, Abdul Muis, Idrus, Hamka, jeung A.A Navis boga karya ngaliwatan panulisan novel
Nur Sutan Iskandar novelis Minang séjénna, kacatet salaku panulis novel Indonésia nu pang produktif
Chairil Anwar jeung Taufik Ismail karyana ngaliwatan panulisan sajak
Sarta Sutan Takdir Alisjahbana, novelis sakaligus ahli tata basa, ngalakukeun modérnisasi basa Indonésia nepi bisa jadi basa persatuan nasional
Novel-novel sastrawan Minang saperti "Siti Nurbaya", "Salah Asuhan", "Tenggelamnya Kapal Van Der Wijck", "Layar Terkembang", jeung "Robohnya Surau Kami" geus jadi bahan bacaan wajib keur siswa sakola ti Indonésia jeung Malaysia
Salian ngaliwatan karya sastra, ngamekarkeun basa Indonésia ogé dilakukeun ku jurnalis Minang
Maranéhna antarana Djamaluddin Adinegoro, Rosihan Anwar, jeung Ani Idrus
Di sagigireun Abdul Rivai anu disebut salaku Perintis Pers Indonésia, Rohana Kudus nu medalkeun "Sunting Melayu", jadi wartawan sakaligus nu boga koran awéwé munggaran di Indonésia
Di Indonésia jeung Malaysia, disagigireun urang Tionghoa, urang Minang jeung kawentar salaku pangusaha nu punjul
Loba pangusaha Minang sukses bisnis di widang padagangan tekstil, rumah makan, hotel, pendidikan, jeung rumah sakit
Di antarana figur pangusaha sukses nyaéta, Abdul Latief (pemilik "TV One"), Basrizal Koto (nu ngabogaan paternakan sapi pangbadagna di Asia Tenggara), Hasyim Ning (pangusaha ngarakit mobil munggaran di Indonésia), jeung Tunku Tan Sri Abdullah (nu boga "Melewar Corporation" Malaysia)
Loba ogé urang Minang nu sukses di dunya hiburan, ti sutradara, produser, penyanyi, atawa artis
salah sahiji sutradara jeung produser aya Usmar Ismail, Asrul Sani, Djamaludin Malik, jeung Arizal
Arizal nepi ka jadi sutradara jeung produser film nu panglobana ngahasilkeun karya
Sakurang-kurangna 52 film jeung 8 sinetron dina 1.196 episode geus dihasilkeunna
Film-film karya sinéas Minang, saperti "Lewat Djam Malam", "Gita Cinta dari SMA", "Naga Bonar", "Pintar Pintar Bodoh", jeung "Maju Kena Mundur Kena", jadi film panghadéna nu loba ditongton
Pemeran jeung penyanyi Minang nu kawéntar di antarana nyaéta Ade Irawan, Dorce Gamalama, Eva Arnaz, Nirina Zubir, jeung Titi Sjuman
Seniman séjénna, ratu kuis Ani Sumadi, jadi pelopor dunya kuis di Indonésia
Karya-karya manéhna saperti kuis "Berpacu Dalam Melodi", "Gita Remaja", "Siapa Dia", jeung "Tak Tik Boom" jadi salah sahiji acara favorit kulawarga Indonésia
Di sagigireun maranéhna, Soekarno M. Noer sarta putrana Rano Karno, mungkin jadi pagawé hiburan pangsuksesna di Indonésia, salaku aktor jeung sutradara film
Di taun 1993, "Karno's Film" usaha film bogana kulawarga Soekarno, produksi film seri kalawan peringkat pangluhurna sapanjang sajarah film Indonésia "Si Doel Anak Sekolahan"
Di luar negeri, urang Minangkabau ogé dipikanyaho konstribusina
Di Malaysia jeung Singapura, antarana Tuanku Abdul Rahman (Yang Dipertuan Agung munggaran malaysia), Yusof bin Ishak (présidén munggaran Singapura), Zubir Said (komposer lagu kabangsaan Singapura "Majulah Singapura"), Sheikh Muszaphar Shukor (astronot munggaran Malaysia), Tahir Jalaluddin Al-Azhari jeung Adnan bin Saidi
Di nagri Walanda, Roestam Effendi nu ngawakilan Partai Komunis Walanda, jadi hiji-hijina urang Indonésia nu kungsi diuk salaku anggota parlemen
Di [[Arab Saudi]], ngan Ahmad Khatib Al-Minangkabawi, urang non-Arab nu kungsi jadi imam besar Masjidil Haram, Mekkah
Tulisan kandel [[Kategori:Grup étnis di Indonésia]] [[Kategori:Grup étnis di Malaysia]] [[Kategori:Masarakat Muslim]] [[Kategori:Grup étnis di Singapura]] [[Kategori:Minangkabau]] [[Kategori:Sumatra Kulon]]
Ngimpi nyaéta ayana gambar, sora, ideu sarta rarasaan nu kitu waé datangna sarta rarasaan séjén dina waktu saré
Ngimpi mangrupa kaayaan kasadaran anu robah di mana carita ngimpi sarta bayangan anu kainget sacara samentara di luar kanyataan
Wangwangan ngimpi biasana anéh sarta henteu bener, umumna di luar kadali anu ngimpi
Ngimpi téh sok karasa bener caritana
Carita ngimpi téh bisa pikasieunen, bisa ogé éndah caritana atawa biasa-biasa waé
Para ilmuwan geus weruh yén otak henteu eureun kitu waé sabot saré, éta sabenerna malik jadi aktip sabot ngasupan ngimpi
Para ilmuwan ogé ayeuna weruh yén ngimpi téh utamana lumangsung di daérah limbik otak atawa anu nyambung kana daérah émosi dina otak
Dina kamajuan panalungtikan nu anyar-anyar ieu geus ngahasilkeun sawatara téori anu nyobaan pikeun némbalan patalékan ngeunaan ngimpi
Kahiji nyaéta téori ieu ngusulkeun yén ngimpi nyaéta hasil tina kagiatan otak sarta sintésis, sarta ngimpi jeung saré téh lain kagiatan anu sarua, tapi dikadalikeun ku sagala rupa bagian otak
Nu kadua nu nalungtik percaya yén Eugen Tarnow ngimpi nyaéta rangsangan ti mémori jangka panjang anu matak ngabalukarkeun yén ngimpi téh sipatna anéh
Katilu aya ogé panalungtikan dina 2001 némbongkeun yén ngimpi téh hiji hal anu nguatkeun daya sémantik
Kaopat, saurang psikolog di Inggris geus ngarumuskeun téori harepan ngimpi
Nurutkeun téori ieu aya tilu prinsip ngimpi
Ngimpi téh kesan nu métaforis saprak nu ngimpi téh hudang
Ngimpi téh rangsangan ngahasilkeun respon émosional anu henteu terus-terusan dina waktu beurang
Ngimpi ogé nyaéta pikeun ngahubungkeun dina rangsangan émosional sabot nu gimpi hudang tina saréna
Saré di manusa biasana lumangsung siklus, sakitar unggal 24 jam
Siklus ieu disebut irama circadian
Éta ditetepkeun unggal dintenna, faktor singkronisasi anu paling penting nyaéta tingkat pencahayaan
Tingkat konsentrasi protéin gumantung-poto husus gumantung kana siklus alami panerangan
Ngimpi téh Hésé Diinget
Ngimpi téh hésé diingetna lantaran otak téh keur réaksi, sarta parobahan nu kaluar sabot urang keur saré sarta ngamimitian ngimpi
Radikal kimia di otak ngalaman parobahan lantaran otak téh aya nu sabagéan aktip aya ogé nu teu aktip
Salila ngimpi, aya parobahan kimia nu sakitu rupa, ku kituna nu ngimpi gancang kaleungitan naon waé anu geus diimpikeun
Dina dasarna otak manusa henteu dirarancang pikeun nginget ngimpi
Dina hal nu séjénna ogé gambar ngimpi téh hésé diingetna hal ieu disababkeun kurangna puseur rasional utama, anu dieureunkeun salila saré, sarta parobahan kimia anu lumangsung dina impi téa
Dina ngingetan impi urang ngan ukur nyawang sarta nginget-nginget kenangan nu kasampak, nu ngimpi ngan mibanda informasi nu tangtu pikeun nepikeun gambar anu urang tempo
Contona, sabot nu karak hudang bisana ngan laha-loho sarta weruh di mana urang aya sarta naon anu aya di hareupeun, tapi dina ngimpi henteu bisa ngalakonan ieu
Kabéh jalma bisa disebutkeun pernah ngimpi
Sanajan loba jelema henteu nginget ngimpina di isukna deui, bukti-bukti ti panalungtikan saré (RÉM; "rapid eye movement") nyaéta saré dina stadium gerakkan panon nu gancang yén maranéhanana anu henteu nginget ngimpi tétéla ngimpina sarua lobana jeung jelema anu bisa nginget ngimpina
Para panalungtik geus ngusulkeun sawatara hipotésis pikeun ngécéskeun bédana dina kaingetan kana ngimpi
Salah sahiji kamungkinan nyaéta yén jelema anu henteu nginget ngimpina téh leuwih loba mibanda kasulitan dina nginget ngimpina dibanding jeung jelema anu nginget ngimpina
Hipotesis séjén ngungkapkeun yén jelema anu sarena tibra téh sok hésé nginget impina dibanding jeung nu sok lilir, biasana nu sok lilir mah leuwih panjang mémori dina ngimpi
Modél anu leuwih ditarima sacara luas pikeun ngingetan ngimpi ngarojong pamadegan nu tadi nyaéta pangaruhna kaingetan ngimpi téh dina prosés lumangsunga saré si nu ngimpi
Lilana Waktu Ngimpi
Ngimpi téh kasampakna karasa singget
Lilana waktu ngimpi bisa dipikanyaho tina panalungtikan jenis saré REM di mana si palaku dihudangkeun sarta dipénta pikeun nyaritakeun naon anu maranéhanana impikeun
Waktu anu diperlukeun pikeun ngaragakeun ngimpi ampir sok sarua sakumaha urang saré REM, nu nyaturkeun yén kajadian dina ngimpi umumna lumangsung sarua lilana nu dikira-kira dina kahirupan nyata
Jawaban pikeun patalékan ieu nyaéta "sakapeung inget", jelema bisa diajar pikeun mikawanoh yén maranéhanana keur ngimpi, sarta kasadaran maranéhanana henteu ngaganggu aliran ngimpi nu spontan
Sabagian jalma meureun mibanda ngimpi anu jernih (lucid dréam) di mana kajadian nu kasampakna téh normal (euweuh sipat anu anéh sarta henteu logis dina ngimpina) ku kituna maranéhanana ngarasa sadar sarta kahudangkeun
Ngan saprak hudang maranéhanana sadar yén maranéhanana geus ngimpi
Nu ngalaman ngimpi jernih éta ngalaporkeun keur ngalakonan sagala rupa "éksperimen" di jero ngimpi maranéhanana pikeun nangtukeun naha maranéhanana keur hudang naha maranéhanana keur ngimpi
Psikologi bisa ngabuktikeun yén dina kamungkinan ngadalikeun eusi ngimpi kalayan nyieun sugesti si palaku saméméh saré nu saterusna nganalisis eusi ngimpi anu lumangsung saterusna
Dina panalungtikan anu dirarancang sacara taliti ngeunaan sugesti "pra-ngimpi implisit" , para panalungtik ngalakukeun percobaan akibat ngagunakeun kacamata beureum sababaraha jam saméméh saré
Sanajan nu nalungtik henteu méré sugesti nu bener, sarta si palaku henteu nyurtian tujuan éksperimen, loba palaku nu ngalaporkeun yén visual dunya ngimpi maranéhanana boga warna beureum
Dina panalungtikan ngeunaan akibat suugesti pra-ngimpi implisit, si palaku dipénta pikeun nyobaan ngeunaan karakteristik kapribadian anu maranéhanana hayang
lolobana palaku meunangkeun sakurangna hiji ngimpi di mana ciri anu dipiharep bisa dipikawanoh
Sugésti pascahipnotic nyaéta cara séjén pikeun mangaruhan eusi ngimpi
Dina salah sahiji panalungtikan nu sacara lega kalayan ngagunakeunmétodeuieu, naratif ngimpi anu karinci disugestikeun ka pasien hipnotik anu pohara responsitif
Sanggeus sugesti kasebut, palaku langsung sare nepi ka hudang deui dina waktu saré REM
Sawaréh ngimpi anu lumangsung ngagambarkeun aspék tematik sugesti tampa ngawengku loba elemem spesifik, sedengkeun sawaréh ngimpi séjénna ngagambarkeun elemen spesifik sugesti
Impi dina Sato
Saré dina stadium gerakkan panon nu gancang (RÉM; "rapid eye movement") sarta pangabisa pikeun ngimpi kasampak nu baris katelah dina biologi loba organisme anu hirup di Bumi
Kabéh mamalia ngalaman REM, tapi sababaraha bagian mibanda jumlah nu leuwih ti nu sején
Kasampak spésies nu leutik kénéh atawa spesies nu kakara lahir, mibanda REM anu leuwih
Kalayan pamadegan nu sakeudeung yén RÉM sarua kalayan ngimpi, opossum sarta armadilo nyaéta salah sahiji pamingmpi pang produktifna, sedengkeun lumba-lumba ngalakonan nu pohara lueuwih saeutik ti éta, ari kalungguhan REM manusa aya di tengah
Dumasar timuan anyar, studi ti hippocampus (struktur otak anu penting pikeun memori), gerakan panon gancang (RÉM) saré sarta lambak otak disebut ritme theta nu némbongkeun yén ngimpi ngagambarkun aspék penting tina pangolahan mémori
Sacara husus, studi theta ritme dina sato "subprimate" geus nyadiakeun évolusi pikeun pituduna harti ngimpi, panalungtikan ngimpi dina sato kasampak jadi catetan prosés mémori dasar mamalia: sarana sato pikeun stratégi kalumangsungan hirupna
Dina saré aya siklus "saré-saré bolak-gelombang laun" sarta RÉM nu kasampak ayana di kabéh plasenta mamalia nu kantongan
Patali sagala rupa karakteristik mamalia dina REM dititénan ogé dina manusa
Sato ogé bisa ngimpi
Kalayan ngancurkeun neuron di watang otakna anu nyumbat gerakan salila saré, nu nalungtik manggihan yén ucing sok ngoréjat pas saréna disababkeun ucing téh nempo gambar-gambar anu kasampak dina impina, atawa dina ngimpi og sok aya wirahma nu macu pikeun kalangsungan hirupna, contona sabot ucing keur ngudag mangsana, hal éta macu rangsangan otakna salila keur saré nu ngabalukarkeun ucing sok ngoréjat sawaktu saré
Hiji sipat (sato, lalaki sarta wanoja, babaturan, jelema deungeun) dina ngimpi ogé sok aya saruntuy interaksi sosial (agresi, kasoméahan, seksualitas), kagiatan (mikir, nyarita, leumpang), kasuksésan sarta kagagalan, (gumbira, hanjelu, éra), objék (korsi, mobil, jalan-jalan, bagian awak) ,kaayaan nu sipatna robah (luhur, gancang, béngkok), kadaharan jsb
Barudak ngalaman ngimpi pikasieuneun leuwih mindeng batan jelema dewasa, utamana antara umur 3-4 sarta 7-8, alatan umur sakitu téh sabot maranéhanana pahareup-hareup kalayan "separation anxiety"
Ngimpi goréng dina umur sakitu némbongkeun hal normal pikeun nyaghareupan kasieun kawas diudag ku sato
Ieu téh tahap kamekaran anu normal pikeun barudak sarta kudu ditempo kawas kitu
Dina jelema déwasa, kira-kira 50% ngalaporkeun ngalaman ngimpi goréng, sakapeung mah leuwih mindeng lumangsung dina wanoja batan lalaki
Aya sawatara faktor anu ngontribusikeun ngimpi pikasieuneun anu lumangsung dina jelema dewasa: Psikologi
Salaku balukar psikologis anu sarua siga imajinasi nu dialaman ku unggal jalma, boh éta barudak atawa dewasa
Nu ngabedakeunna, ngimpi nu keur dialaman pas saré, sedengkeun imajinasi pas keur beunta, dina kaayaan alam sadar urang
Dina jaman kiwari, ngimpi téh geus aya dina puncak kacanggihan teknologi, hakékatna can kajawab, malahan ngabawa ka pasoalan nu mingkin misterius, ngabawa urang terus ngimpi
Ceuk Freud (2001: 83-98)loba téori ngeunaan ngimpi, sapertos anu dipedarkeun ku: a) J.Delboeuf, "refraksi" alam sadar jeung alam teu sadar salaku paranonia, b) A. Maury, ngurangan kagiatan psikis, salaku amnesia, c) Burdach, mimpi salaku kaulinan bebas sagala tekenan nu dialaman dina kaayaan sadar
dina giliranna sare ngimpi téh dianggep salaku proses nyageurkeun, mimpi salaku kagiatan nu sono pisan, margi disebut keur ngurangan proses kasepuhan
Ceuk Cartwright (2001: 241-242) ngaliwatan kamampuhna dina ngaeksplorasi pangalaman bihari, mimpi téh miboga kagunaan salaku proses diajar
Ngimpi ngawujudkeun maniféstasi kaayaan jalma dina tingkat fisiologis sarta psikologis
Ieu kabéh méré jalma kana sakolébat hal naon-naon anu dipikaresep ku nu ngimpi
Manusa mibanda hal éta dina jero dirina, ngaliwatan kawasa ngimpi sarta ngabayangkeun, bisa asup ka dunya anu euweuh batur sacara nyata, sarta ngan ukur mangpaatkeun dirina salaku subjek anu ngamekarkeunana
Anu penting nyaéta pikeun ngajaga ngimpina sarta nyaho kana sisi mistis dina pangalaman impi dirina sorangan
Wajit kaasup kadaharan amis-amis, dibungkus ku upih atawa kararas, dijieunna tina béas ketan; ngora kokomoh; saterusna kaluah, jawadah, kuled, angléng, dodol; ngaran sarupa kartu leutik
Wajit mangrupa salah sahiji ti sagala rupa oléh-oléh has Bandung anu jadi primadona
Sanajan Wajit ieu asalna ti Cililin wewengkon Kabupatén Bandung Kulon, tapi minat masarakat Bandung sarta luar Bandung dina panganan ieu kitu loba
Ku kituna para distributor kadaharan utamana oléh-oléh has Bandung terus masok Wajit ieu langsung ti produsénna di wewengkon Cililin
Wajit cililin geus henteu deungeun deui pikeun urang Bandung sarta sakurilingna
Kadaharan has Cililin geus kawéntar ka mana-mana, malahan anu nganjang ka bandung pasti aya nu meuli wajit
Ieu geus idéntik kalayan oléh-oléh ti Bandung
Wajit dijieun ti bahan dasar gula, béas ketan, sarta kalapa anu saterusna dibungkus daun jagong
Kumbah ketan tuluy keueum ku cai tiis salila 3 jam
Seupan ketan dina dandang panas salila 30 menit nepi ka satengah asak
Masak gula Jawa, gula pasir,santeun, uyah, sarta daun pandan nepi ka ngagolak
Jerangkeun balik nepi ka panas
Asupkeun ketan satengah mateng, aduk nepi ka santan béak supaya rata jeung ketan
Supan dina dandan panas salila 45 menit nepi ka asak
Siapkeun loyang, alasna daun cau, olésan minyak
Abuskeun ketan kana loyang sarta ratakeun bari deudeut-deudeut nepi ka mundel
Ingkeun nepi ka tiis
Potongan sarta sajikeun
"Tempo ogé Républik Srpska, Kakaisaran Sérbia" Sérbia atawa resmina Républik Sérbia (basa Sérbia: "Република Србија" atawa "Republika Srbija") mangrupa hiji nagara républik di tenggara jeung tengah Éropa