izzako/sundanese-pixelgpt huggingface dataset:
Seni parebut sééng mangrupa pidangan anu sipatna éstétis
Idé garapanana dikasangtukangan ku ayana upacara adat parebut sééng anu sipatna ritual
Runtuyan prosési Parebut sééng anu dilaksanakeun di Alun-alun Tanjung Salikur di kawasan Kampung Budaya, Kampung Pasir Eurih, Désa Taman Sari Kacamatan Taman Sari, Bogor, dina poé Minggu, tanggal 22 Mei 2011: Dina awal prosési Parebut Sééng, aleutan rombongan lalaki datang nyampeurkeun ka tempat aleutan awéwé anu nungguan di tungtung alun-alun Tanjung Salikur beulah kidul
Sanggeus témpas sindir, aleutan pangantén lalaki mawa seserahan mangrupa saniskara hasil panén anu digotong dina dongdang sarta domba pikeun dipasrahkeun ka kolot calon pangantén awéwé
Teu lila, sanggeus masrahkeun seserahan, srog jawara-jawara burey maju ka tengah alun-alun
Kalawan parigel, jawara-jawara anu barurey kénéh téh mimiti ijén marebutkeun sééng, parabot pikeun nyangu anu ditalikeun dina tonggong jawara séjénna
Sanggeus réngsé ijén antarjawara burey, dituluykeun ku sapasang jawara déwasa maké pirigan gendang penca ngamimitian ijén adu jurus, satékah polah ngarebut jeung mertahankeun sééng
Dina ijén patutunggulanana, maranéhna silihteunggeul jeung silihtajong pikeun ngalumpuhkeun lawan supaya bisa ngarebut sééng ti jawara anu mawana
Waktuna lima menit pikeun ngarebut jeung mertahankeun sééng
Dina éta ijén, anu dipeunteun téh opat rupa nyaéta wiraga (gerakan silat), wirasa (Neleban, ngalenyepan), wirahma (gerakan saluyu jeung pirigan gendang penca), wira cipta (kréasi ngarebut sééng)
Balubur Limbangan nyaéta ngaran hiji kacamatan di Kabupatén Garut
Ieu tempat miboga sajarah nu kalintang gedéna, lantaran Balubur Limbangan kungsi dijadikeun ibukota kabupatén Garut dina mangsa nu kaitung lilana
Cindekna bisa disebutkeun yén Limbangan téh mangrupa tuturus ayana Garut ayeuna
Sakumaha nu kacatet dina sajarah, mimitina mah Limbangan téh bagéan tina karajaan Sunda
Aya ogé nu nyebutkeun yén Limbangan téh geus jadi daérah otonom nalika Karajaan Sunda kabagi dua, Galuh jeung Sunda
Harita ngaranna masih kénéh Rumenggong nu asalna tina kecap ‘rumenggang’ hartina jauh lantaran aya di antara Galuh jeung Sunda
Pangawasana kasohor ku sebutan Sunan Rumenggong
Sanggeus karajaan Sunda runtag, daérah ieu dikawasa ku Sumedang Larang
Tanggal 24 Maret 1706, Limbangan nu asalna ngan mangrupa distrik di handapeun Kabupatén Sumedang, ku VOC (Verenigde Oost Indiche Compagne-Kongsi Dagang Walanda) statusna dirobah deui jadi kabupatén nu mandeg mandiri kalawan Rangga Mertasinga salaku bupatina
Ampir saabad lilana Limbangan jadi kabupatén, nepi ka tanggal 2 Maret 1811, Gubernur Jenderal Daendels ngabubarkeun Kabupatén Limbangan lantaran sawatara alesan
Nalika Inggris ngawasa, Gubernur Jendral Raffles nu ngawakilan kakawasaan Inggris malikkeun deui status Limbangan jadi kabupatén di Karesidénan Priangan dina tanggal 16 Pebruari 1813 kalawan Tumenggung Adiwidjaja salaku bupatina
Tapi ibukota kabupatén nu awalna di Balubur Limbangan dipindahkeun ka Distrik Suci tuluy dipindahkeun deui ka kota Garut nu ayeuna nepi ka kiwari
Rosélla téh ngaran tutuwuhan nu asalna ti India, tapi aya ogé nu nyebutkeun asalna ti Afrika Kulon
Ngran latinna "Hibiscus sabdariffa"
Rosella nyaéta jenis pepelakan hérbal anu dipikawanoh minangka pepelakan rukmi dunya alatan mibanda mangpaat pikeun pengobatan anu hadé
Rosélla di masarakat Indonésia geus lila dipaké minangka ubar tradisional
Sarta ayeuna loba pakar atawa ahli kaséhatan dunya anu ngalakonan panalungtikan ngeunaan mangpaat Rosélla pikeun kaséhatan
Rosella ngandung elemen penting nu alus pikeun kaséhatan
Kandungan ti unggal 100 g ekstrak Rosella nyaéta Kalori 147,12Kcal, Lemak 0 g, jumlah lemak jenuh (lemak jenuh) 0 g, Kolésterol 0 mg-Sodium 21,89 mg, total karbohidrat 36,64 g, Serat 0 g-Gula 34,48 g, Protéin 0,14 g-Vitamin A 113,46 mg, Vitamin C 214,68 mg, Kalsium 13,06 mg. Rupa Rosella
Tangkalna téh jangkungna 2 meteran, warnana coklat semu beureum
Watangna ngarancabang loba pisan
Ari daunna, paranjang rada lencop kacongonakeun
Kembangna tumuwuh handapeun puhu daun, napel dina watang
Bagéan anu bisa dimangpaatkeun nyaéta kongkolak kembangna
Warna beureum, wangunna kawas mahkuta raja
Katempona kandel jeung heuras
Sedengkeun daun jeung dahan ngorana bisa dijadikeun lalab
Rosella téh sohor pisan di Malaysia
Sanajan kitu, di Indonésia gé geus dibudidayakeun saperti di Siduarjo Jawa Timur sarta di Kulonprogo Yogyakarta
Ieu tutuwuhan téh bisa dimangpaatkeun ogé pikeun ngubaran panyakit
Hasil panalungtikan para ahli, Rosella téh ngandung 214,68 mg vitamin C tina 100gr kongkolak kembang
Sedengkeun vitamin C téh gunana pikeun ngundakkeun daya tahan awak urang tina panyakit
Di antara rupa-rupa produk Rosella, saperti anu ditataan di luhur , sirop sari kembang Rosella kaitung pangsohorna
Ieu sirop lain ukur inuman wungkul, tapi ngandung hasiat pikeun ngubaran darah tinggi
Nurutkeun para ahli, zat anu dikandung ku sari Rosella téh saperti asam organik, polisakarida, jeung flavonoid bisa ngabantu ngalancarkeun aliran getih ku cara ngurangan darajat kentelna getih
Ku cara kitu, gawé jantung mompa aliran getih leuwih énténg
Hasiat séjénna, sari kongkolak kembang Rosella téh bisa ngubaran kasakit kanker, TBC, katarak atawa osteoporosis
Baluntas nyaéta ngaran tutuwuhan anu biasa dimangpaatkeun pikeun ubar
Tangkalna ajeg, jangkungna 2 m atawa leuwih
Régangna loba sarta aya bulu lemesan
Tumuwuh liar di taneuh nu garing atawa di pakarangan minangka pager
Tangkai daunna pondok, cicingna sisilangan, wangunna lonjong, sisina regé-regé warna héjo
Kembangna warna ungu
Buahna siga panggal kelirna coklat
Baluntas dikembangbiakkeun ku cara seték (ditancebkeu tangkalna)
Baluntas ngandung alkaloid, flavonoida, tanin, minyak atsiri, asam chlorogenik, natrium, kalium, aluminium, kalsium, magnesium, jeung fosfor
Daun baluntas biasana dimangpaatkeun pikeun ubar panas, bau awak, nyeri awak, keputihan, nyeri cangkéng, reumatik, nyeri beuteung, ubar scabies, jeung TBC kelenjar
Salian ti éta, daun baluntas ogé miboga potensi minangka ekstrak anu boga fungsi pikeun ngawétkeun kadaharan, alatan kamampuhna pikeun ngahambat tumuwuhna baktéri-baktéri nu ngalantarankeun karacunan kadaharan sarta baktéri nu ngalantarankeun karuksakan kadaharan
Lian ti éta ogé kamampuhna minangka "radical scavenging activity" bisa dipaké pikeun sanyawa antioksidan ogé dipaké minangka ubar radang ("inflamasi") sarta ubar ngising waé alatan pangabisana pikeun menghambat tumuwuhna baktéri "S. aureus" sarta "E. coli"
Ebiet G. Adé () nyaéta saurang penyanyi sarta panyipta lagu anu geus ngalégenda
Ngaran Ébiet G Adé nyaéta modifikasi ti Abid Ghoffar AD (Aboe Dja'far) sarta AD-na dimamanis ku sorangan jadi Adé
Ebiet G. Ade muka karir musikna dina taun 1975, waktos umurna anyar 20 taunan
Dina waktu éta, Ebiet nu soméah deukeut jeung tilu seniman sastra budayawan Yogyakarta, Émha Ainun Najib, ÉH Kertanegara sarta Éko Sirung
Maranéhanana neuleuman sastra, sarta Ebiet ngahususkeun diri dina nulis puisi
Nalika ngamimitian ngamusikalisasi puisina jeung gitar sarta sorana anu halimpu, jelema nganggap Ebiet mimiti leumpang di dunya pop tapi palebah séjénna dina dunya sastra ogé
Boga untung manéhna junun ngajual albeum serial ‘Camellia’-na kalayan ka luar jutaan copy peralbum antara 1979 - 1983, sawatara albeum réka manana nepi ka nampa pangajén BASF Awards, AMI Awards, sarta Planét Muzik Awards di Singapura pikeun katégori musik Country /Balada, hiji segmen musik anu kaasup ‘heureut rohang déngéna’.. Lalaki anu leuwih resep disebut minangka penyair éta, mimitina ngan nembang ngan ukur konsér di
ngan nembang ngan ukur konsér di Jawa Tengah sarta DIY, ngamusikalisasikeun puisi-puisi sarta ngan nganggap hal éta minangka hobi wungkul
Tapi alatan dorongan sobatna Ebiet daék ogé maju ka dunya musik Nusantara
Ebiet salila lima taun kungsi laér tina édaran sarta anyar deui dina 1995, dirina ngaluarkeun albeum KUPU-KUPU KERTAS (dirojong ku Ian Antono, Billy J. Budiardjo, Purwacaraka, sarta Erwin Gutawa) sarta CINTA SEBENING EMBUN - PUISI-PUISI CINTA
Dina 1996 Ebiet ngaluarkeun albeum AKU INGIN PULANG - 15 Hits Pangpopulérna
Dua taun saterusna manéhna ngaluarkeun albeum GAMELAN anu ngasupkeun lima lagu heubeul anu diaransemen deui jeung musik gamelan
Henteu sakumna albeum anu dikaluarkeun Ebiet G. Ade ngeusi lagu anyar
Dina taun-taun pamungkas, Ebiet mindeng ngaluarkeun deui tembang-tembang hebeulna, boh kalayan aransemen nu pituin boh kalayan aransemen deui
Sarta dina taun-taun pamungkas Ebiet loba milih kolaborasi kalayan musisi-musisi nu parigel
Jumlah albeum kompilasina anu dikaluarkeun ngaleuwihan albeum studiona
Sajauh ieu aya saeutikna 25 albeum kompilasi anu dipedar ku sagala rupa pausahaan rekaman
Romania (ogé diéja Rumania atawa Roumania; ) nyaéta nagara nu aya di Éropa Tenggara, di bagian kalér Samenanjung Balkan jeung tepung wates sareng Laut Hideung
Méh sakabéh délta walungan Donau aya di wewengkon Romania
Nagara ieu tepung wates sareng Hungaria jeung Sérbia di kulon, Ukraina jeung Moldova di wétan-kalér, jeung Bulgaria di kidul
Sajarah nyatetan yén bangsa Dacia, Kakaisaran Romawi, Kakaisaran Bulgaria, Karajaan Hungaria, jeung Kasultanan Utsmaniyah pernah ngawasaan wewengkon ieu
Salaku hiji nagara, Romania diwangun dina taun 1859 ti panghijian wewengkon Moldavia jeung Wallachia, nu miboga pangakuan internasional dina taun 1878
Dina taun 1918, Transilvania, Bukovina, jeung Bessarabia ngadéklarasikeun ngagabung sareng Romania
Dina ahir Perang Dunya II, Uni Soviét ngawasaan sabagian daérahna (kira-kira ngawengku sakabéh daérah Moldova ayeuna) jeung Romania minangka anggota Pakta Warsawa
Kalawan labuhna Tirai Beusi dina taun 1989, Romania ngamimitian réformasi politik jeung ékonomi
Dina ngalawan masalah ékonomi pasca-révolusi, nagara ieu maké pajak handap dina taun 2005 jeung ngagabung ka Uni Éropa dina 1 Januari 2007
Sanajan tingkat pamasukan Romania kaasup salah sahiji nu panghandapna di Uni Éropa, réformasi geus ningkatkeun kamekaran ékonomina
Romania kiwari kaasup nagara nu miboga pamasukan nengah ka luhur
Romania mangrupa nagara kalawan téritori nu pangluasna ka-9 jeung jumlah padumuk nu panggedéna ka-7 di Uni Éropa
Ibu kota jeung kota nu panggedéna nyaéta kota Bukares (), nu ogé mangrupa kota nu panggedéna ka-6 di Uni Éropa
Sibiu, hiji kota di Transilvania, dina taun 2007 kapilih minangka Ibu kota Kabudayaan Éropa
Romania gabung ka NATO dina kaping 29 Maret 2004, jeung ogé mangrupa anggota ti Uni Latin, Francophonie, OSCE, jeung CPLP
Nagara ieu méangrupakeun nagara kahijian semi-présidénsial
Sésa-sésa manusa modérn nu pangkolotna di Éropa geus dipanggih di "Peştera cu Oase", Romania
Titiinggalan éta kira-kira umurna 42.000 taun, jeung meureunan téh sésa-sésa "Homo sapiens" awal nu asup ka buana Éropa, tapi bukti tinulis kahiji ngeunaan manusa nu ngadumuk di wewengkon Romania asalna ti Herodotus, nu dina bukuna Historia volume IV dina taun 440 SM nulis ngeunaan kaayaan séké-séké Getae
Bangsa Dacia, nu dianggap bagian ti Getae, mangrupa cabang ti bangsa Trakia nu nyicingan wewengkon Dacia (aya di Romania modérn, Moldova, jeung Bulgaria kalér)
Karajaan Dacia miboga puncak kajayaanna dina jaman Raja Burebista kira-kira taun 82 SM
Sanggeus Dacia narajang propinsi Moesia Romawi dina taun 87, Kaisar Trajanus ngayakeun Perang Dacia nu réngsé kalawan meunangna bangsa Romawi taun 106
Akibat kameunangan éta, Dacia robah kana propinsi Dacia Romawi
Lobana bijih beusi, emas, jeung pérak nu dipanggih di propinsi éta ngakibatkeun bangsa Romawi ngalaksanakeun kolonisasi kana wewengkon Dacia
Prosés kolonisasi mawa sarta basa Latin Vulgar nu nyababkeun dimimitianna période romanisasi, nu salajengna bakal ngahasilkeun basa proto-Romania
Dina abad ka-3 séké-séké pangumbara kawas bangsa Goth loba ngalaksanakeun invasi, jadina maksa bangsa Romawi kira-kira taun 271 mundur ti Dacia, jeung nyieunanna propinsi kahiji nu ditinggalkeun ku Romawi
Sanggeus Romawi ninggalkeun Dacia, wewengkon éta, sacara tumurut, ditarajang ku séké Goth, teras ku séké Hun dina abad ka-4, jeung dipipilu ku séké-séké nomaden nu séjén kawas séké Gepid, Avar, Bulgar, Pecheneg, jeung Cuman
Bangsa Romania salajengna kabagi dina tilu wewengkon kapangéranan nu béda: Wallachia (), Moldavia (), jeung Transilvania
Transilvania jadi bagian ti Karajaan Hongaria dina abad ka-11, jeung miboga kamerdékaanna salaku Kapangéranan Transilvania ti abad ka-16 nepi ka taun 1711
Kapangéranan Romania lianna ngalawan ancaman Kasultanan Utsmaniyah dina abad ka-14
Dina taun 1541, sakabéh samenanjung Balkan jeung méh sakabéh Hongaria jadi bagian ti Kasultanan Utsmaniyah
Sabalikna, Moldavia, Wallachia, jeung Transilvania jadi bagian ti "suzerainty" Utsmaniyah, kalawan hak otonomi internal
Kapangéranan Wallachia, Moldavia, jeung Transilvania dipingpin ku pangéran Wallachia, Mihai Viteazul, dina taun 1600
Mihai Vitéazul nyobian rék ngahijikeun tilu kapangéranan éta, tapi kasempetan unifikasi hancur ku sabab rajapati Mihai ku tentara Austria
Sanggeus pupusna, salaku nagara "vassal", Moldavia jeung Wallachia geus miboga otonomi internal pinuh, nu ahirna leungit dina abad ka-18
Dina taun 1699, Transilvania jadi daérah kakaisaran Austria sanggeus meunangna Austria ti Turki dina Perang Turki Raya
Austria ngalaksanakeun paluasan kakawasaan lianna ka wewengkon Wallachia jeung Moldavia, jeung Kakaisaran Rusia ngawasaan Bessarabia taun 1812
Kamerdékaan jeung Monarki
Dina période kakawasaan Austria-Hongaria di Transilvania, jeung "suzerainty" Utsmaniyah di Wallachia jeung Moldavia, status bangsa Romania nyaéta padumuk kelas dua (atawa malah sanés padumuk) di wewengkon tempat bangsa aranjeunna jadi bangsa mayoritas
Di sababraha kota di Transilvania, kawas Braşov, bangsa Romania dilarang tinggal di jeroeun témbok kota
Sanggeus gagalna Révolusi 1848, nagara-nagara gedé teu ngadukung usaha unifikasi Romania, jadina aranjeunna kapaksa joang sorangan ngalawan Kasultanan Utsmaniyah
Éléktor di Moldavia jeung Wallachia milih Alexandru Ioan Cuza minangka pangéran ("Domnitor" dina basa Romania) dina taun 1859
Pamilihan Alexandru Ioan Cuza minangka "domnitor" hasil ngahijikeun Wallachia jeung Moldavia minangka Romania, tapi Transilvania masih encan kénéh kaasup kana wewengkon Romania
Di Transilvania, bangsa Hungaria aya di kelas luhur, jadina bangsa Romania ngamimitian palawanan ka Hongaria
Dina kudéta taun 1866, Cuza diasingkeun jeung digantikeun ku Pangéran Karl ti Hohenzollern-Sigmaringen, nu katelah minangka Pangéran Karol ti Romania
Dina Perang Rusia-Turki 1877-78, Romania ngadukung Rusia, jeung dina Traktat Berlin 1878, kamerdékaan Romania diakuan
Gagantina, Romania méré tilu distrik kidul di Bessarabia ka Rusia jeung meunangan wewengkon Dobrogea
Dina taun 1881, kapangéranan robah kana karajaan
Période 1878-1914 mangrupa période kastabilan jeung kamajuan pikeun Romania
Dina Perang Balkan Kadua, Romania ngagabung jeung Yunani, Sérbia, Monténégro, jeung Turki ngalawan Bulgaria, jeung dina Traktat Bukares (1913), Romania miboga kakawasaan dina wewengkon Dobrogea Kidul
Dina Agustus 1914, basa Perang Dunya I, Romania ngumumkeun nétral
Dua taun saterasna, dina tekenan Sakutu (utamana Perancis nu hayang muka front anyar), dina 14/27 Agustus 1916, Romania gabung ka Sakutu jeung ngadéklarasikeun perang ka Austria-Hongaria
Lantaran kitu, liwat konvénsi militér rahasia, Sakutu jangji méré dukungan ka Romania dina usaha ngahijikeun sadaya rahayat Romania
Kampanye militér Romania ahir kalawan karusuhan pikeun Romania sabab Blok Séntral nalukkeun 2/3 téritori Romania dina wanci opat bulan, tapi Moldavia tetep aya dina kawasa Romania sanggeus invasi eureun dina taun 1917
Dina ahir perang, Austria-Hongaria jeung Kakaisaran Rusia ngalaman disintegrasi, jadina Bessarabia, Bukovina, jeung Transilvania ngadéklarasikeun panghijian jeung Karajaan Romania
Dina Perang Dunya Kadua, Romania ngadéklarasikeun nétral deui, tapi dina 28 Juni 1940, Romania narima ultimatum ti Uni Soviét
Dina tekenan Mosow jeung Bérlin, Romania kapaksa mundur ti Bessarabia jeung Bukovina Kalér pikeun nyingkahan perang
Kajadian ieu, ditambih ku sababaraha faktor nu lian, nyieunan pamaréntah Romania gabung ka Blok Poros
Akibat kaputusan blok Poros, Dobrogea kidul dibéré ka Bulgaria, samentara Hongaria miboga Transilvania Kalér
Dina perang, Romania mangrupa sumber minyak nu penting pikeun Nazi, jadina Sakutu ngalaksanakeun pamboman
Sanggeus invasi Jérman ka Uni Soviét, Romania ngarebut deui Bessarabia jeung Bukovina Kalér ti Soviét
Sanggeus Raja Mihai I ti Romania diistrénan jeung ngalabuhkeun Ion Antonescu, Romania ngagabung ka Sakutu, tapi lakuannna dina nalukkeun Jérman Nazi teu diakuan ku Konferénsi Parapihan Paris taun 1947
Wates kulon Romania balik deui kawas saméméhna, tapi Bukovina Kalér jeung Bessarabia tetep dikawasaan ku Soviet
Dina taun 1947, kaum komunis maksa Raja Mihai I lungsur jeung angkat ninggalkeun nagara
Romania diproklamasikeun minangka républik rahayat
Romania tetep aya dina panjajahan militér jeung kontrol ékonomi Uni Soviét nepi ka ahir taun 1950-an
Dina période ieu, sumber daya Romania diserep ku pausahaan Soviét-Romania (SovRoms)
Pamaréntahan komunis ngawangun rézim nu utamana dilaksanakeun liwat Securitate (pulisi rasiah anyar)
Aranjeunna ngalaksanakeun kampanye pikeun maraéhan "musuh nagara", jadina aya rajapati atawa ditangkepna individu-individu ku alesan politik jeung ékonomi
Hukuman ngawengku déportasi, pangasingan internal, gawé paksa, atawa dipanjarakeun
Catetan sajarah nyatet rupa-rupa kasus panyiksaan jeung rajapati, boh ka musuh politik atawa rahayat biasa
Dina taun 1965, Nicolae Ceauşescu mimita ngawasa jeung ngalaksanakeun kawijakan indepénden, kawas jadi sahiji-hijina nagara Pakta Warsawa nu teu satuju kana invasi Soviét ka Cékoslowakia taun 1968, neruskeun hubungan ka Israél sanggeus Perang Genep Poé tahn 1967, sarta muka hubungan diplomatik jeung ékonomi sareng Jérman Kulon
Romania ogé miboga hubungan nu deukeut kalawan nagara-nagara Arab, nyieun Romania maénkeun laku penting dina prosés parapihan Israél–Mesir jeung Israél–Paléstina
Ku sabab hutang luar nagri Romania naék drastis antara taun 1977 nepi ka 1981 (ti 3 nepi ka 10 miliar dollar AS), pangaruh organisasi monetér internasional kawas IMF jeung Bank Dunya ningkat, nu teu cocog jeung kawijakan autarki Nicolae Céauşescu
Anjeunna ngusahakeun mayar hutang kalawan netepkeun kawijakan nu miskinkeun rahayat jeung nyieun ékonomi Romania leuleus
Salian ti éta, anjeunna ngaluasan kakawasaan Securitate
Akibatna, popularitas Céauşescu ngirang, nu ahir kalawan labuhna Céauşescu dina Révolusi Romania 1989
Sanggeus Perang Tiis ahir, Romania mekarkeun hubungan nu leuwih deukeut sareng Eropa Kulon
Romania ngagabung ka NATO dina taun 2004, jeung jadi tuan bumi patepungan puncak NATO di Bukares taun 2008
Romania ogé gabung ka Uni Éropa dina 1 Januari 2007
Sabab kahéséan hirup sanggeus déprési ékonomi taun 1990-an, muncul diaspora gedé Romania
Tujuan émigrasi utama nyaéta Spanyol, Italia, Austria, Jérman, Britania Raya, Kanada, jeung Amérika Sarikat
Konstitusi Romania dijieun dumasar kana Konstitusi Perancis jeung ditarima liwat réferéndum nasional dina 8 Désémber 1991
Hiji panyandakan sora nu diayakeun dina Oktober 2003 narima 79 amandemén konstitusi, nyieunannna cocog jeung législasi Uni Éropa
Romania téh mangrupa républik démokratis multipartéy
Fungsi éksekutif dilaksanakeun ku présidén jeung perdana menteri
Présidén Romania dipilih liwat pamilihan umum saban lima taun
Présidén nunjuk perdana menteri, nu mingpin pamaréntahan
Présidén hirup di Istana Cotroceni, samentara Perdana Menteri jeung pamaréntahan Romania kantorna di Istana Victoria
Cabang législatif pamaréntahan Romania, nu kawanoh minangka Parlemén ("Parlamentul României"), diwangun ti dua majelis, "Senat" (Sénat), nu miboga 137 anggota (dina 2005), jeung "Camera Deputaţilor" (majelis handap), nu miboga 332 anggota (dina 2004)
Anggota ti dua majelis ieu dipilih saban opat taun
Institusi nu pangluhurna dina sistem hukum Romania nyaéta Pangadilan Luhur Kasasi jeung Kaadilan ("Înalta Curte de Casaţie şi Justiţie"), nu mangrupa mahkamah ageung Romania
Sistem hukum di Romania loba kapangaruh ku hukum di Perancis
Ti Désémber 1989, Romania terus ngiatan hubungan sareng Kulon, utamana jeung Amérika Sarikat jeung Uni Éropa
Romania ngagabung ka "North Atlantic Treaty Organisation" (NATO) dina 29 Maret 2004, Uni Éropa dina 1 Januari 2007, Dana Monetér Internasional jeung Bank Dunya dina taun 1972, jeung ngagabung ogé ka World Trade Organization
Pamaréntah Romania ayeuna ngusahakan ngiatan hubungan jeung nagara-nagara Eropa Wétan (utamana Moldova, Ukraina, jeung Géorgia)
Romania ogé ngadéklarasikeun dukunganna ka Turki, Kroasia, jeung Moldova pikeun gabung ka Uni Éropa
Dina Désémber 2005, Présidén, Traian Băsescu, jeung Sekretaris Nagara Amérika Sarikat, Condoleezza Rice, nandatanganan pasatujuan nu ngijinkeun hadirna militér AS di sababaraha fasilitas Romania, utamana di bagian wétan nagara
Dina Méi 2009, Sekretaris Nagara AS, Hillary Clinton, nyebutkeun yén "Romania mangrupa salah sahiji batur nu paling dipercaya jeung paling dihormat ku Amérika Sarikat"
Hubungan diplomatik antara Romania jeung Moldova jadi istiméwa sabab duanana miboga basa jeung sajarah nu sarua
Gerakan pikeun unifikasi Romania jeung Moldova muncul dina awal taun 1990-an sanggeus kadua nagara bébas ti kakawasaan komunis, tapi leungit sabab pamaréntah Moldova nu anyar hayang tetep merdika ti Romania
Romania katarik jeung Moldova jeung sacara resmi nolak Pakta Molotov-Ribbentrop, pajangjian nu nyababkeun direbutna sabagian wewengkon Romania ku Uni Soviét
Tapi dua nagara ieu teu bisa tepung ka pasatujuan dina pajangjian bilateral
Angkatan Pakarang Romania diwangun ti angkatan darat, laut, jeung udara, jeung dipingpin ku panglima pangluhurna
Présidén Romania mangrupa panglima nu pangluhurna ti angkatan pakarang dina masa perang
Romania miboga 90.000 tentara
Romania miboga anggaran patahanan 2.05% ti PDB, nyaéta kira-kira 2.9 miliar dollar, tapi tentara Romania bakal ngagunakeun kira-kira 11 miliar dollar dina 2006 2011 pikeun modérnisasi jeung akuisisi palengkepan anyar
Angkatan pakarang Romania geus kalibet dina sababaraha perang, kawas misi NATO di Apganistan
Romania dibagi kana 41 "judeţe", sarupa propinsi, ditambih munisipalitas Bukares (Bucureşti)
Saban judeţe miboga déwan judeţe ("consiliu judeţean"), nu boga tanggung jawab pamaréntahan daérah
Judeţe dibagi kana kota (tung
"oraşe") jeung komune (tung
Aya 319 kota jeung 2686 komune di Romania
Saban kota jeung komune miboga walikota ("primar") jeung déwan daérah ("consiliu local")
Ieu daptar judeţe/propinsi Romania (alfabétis): Géografi
Kalawan téritori saluas , Romania mangrupa nagara nu pangluasna di Eropa Tenggara jeung nu panggedéna ka-12 di Éropa
Kalobaannana ti wates Romania jeung Serbia sarta Bulgaria diwangun ti Walungan Donau
Walungan Donau ngalir ka Laut Hideung liwat wewengkon Romania, ngawangun Délta Donau, délta nu panggedéna kadua di Éropa, nu jadi Situs Warisan Dunya UNESCO
Walungan penting lian nyaéta Siret, Olt jenung Mureş
Topografi Romania dibagi antara pagunungan, papasiran, jeung dataran handap
Pagunungan Carpathia ngadominasi puseur Romania, kalawan 14 puncakna nu nepi ka kaluhuran leuwih ti 2.000 méter
Gunung nu pangluhurna di Romania nyaéta Puncak Moldoveanu ()
Di Romania kidul bagian tengah, pagunungan robah ka papasiran
Divérsitas géografi nyababkeun divérsitas flora jeung fauna di Romania
47% wewengkon Romania diwangun ti ékosistem natural jeung semi-natural
Ku sabab méh saparo leuweung di Romania (13% téritori) geus diatur pikeun konsérvasi Daérah Aliran Walungan tinimbang produksi, Romania miboga salah sahiji wewengkon leuweung nu panggedéna di Éropa
Aya kira-kira wewengkon nu dilindung di Romania
Cagar Biosfer Donau mangrupa komplék lahan baseuh nu panggedéna jeung paling saeutik diruksak di Éropa, ngawengku wewengkon saluas
Pentingna biodivérsitas di Délta Donau geus diakuan di dunya, jadina didéklarasikeun minangka Situs Warisan Dunya UNESCO dina Désémber 1991
Aya dua cagar biosfer lian di Romania, nyaéta Taman Nasional Retezat jeung Taman Nasional Rodna
Flora jeung fauna
Di Romania aya 3.700 spésiés tutuwuhan
23 geus disebutkeun minangka monumén alam, 74 spésiés hilang, 39 spésiés kaancam, 171 spésiés pikacilakaeun, jeung 1.253 spésiés dianggap langka
Tilu zona végetasi utama di Romania nyaéta zona alpine, zona leuweung, jeung zona stépa
Végetasi nyebar dumasar kana karakteristik taneuh, iklim, jeung kaluhuran
Fauna di Romania diwangun ti 33.792 spésiés, 33.085 spésiés mangrupa invértébrata jeung 707 spésiés mangrupa vértébrata
Spésiés vértébrata diwangun ti 191 spésiés lauk, 20 spésiés ampibi, 30 spésiés réptil, 364 spésiés manuk, jeung 102 spésiés mamalia
Fauna nyebar dumasar kana rupa végétasi di mana maranéhna aya
Romania miboga iklim transisional antara iklim sedeng jeung kontinéntal
Rarata suhu di Romania nyaéta 11 °C (52 °F) di kidul jeung di kalér
Suhu pangpanasna nu pernah dicatet nyaéta di Ion Sion 1951 jeung suhu pangtiisna nu pernah dicatet nyaéta -38.5 (−37 °F) di Bod 1942
Di Romania aya opat usum, nyaéta usum semi, panas, gugur, jeung tiis
Usum panas biasana haneut pisan atawa panas, kalawan rarata suhu dibukares kira-kira
Usum semi boga ciri isuk jeung peuting nu tiis, jeung siang nu haneut
Usum gugur boga ciri garing jeung tiis, upami usum tiis miobga rarata suhu nu pangpanasna teu leuwih ti
Rarata curah hujan di pagunungan kulon Romania nyaéta per taun
Di wewengkon kidul bagian tengah (sakurilingeun Bukares), tingkat curah hujan nepi ka , ari di Délta Donau, curah hujan leutik pisan, kalawan rarata 370 mm
Dumasar kana sénsus taun 2002, Romania miboga populasi 21.698.181 jeung kira-kira bakal ngirang
89.5% padumuk Romania mangrupa bangsa Romania
Étnis minoritas nu panggedéna nyaéta Hungar, nu ngawangun 6.6% populasi jeung Rom nu ngawangun 2.46% populasi
Dumasar kana sénsus resmi, 535.250 urang Rom tinggal di Romania
Hungar, nu mangrupa minoritas di Transilvania, jadi mayoritas di county Harghita jeung Covasna
Bangsa Ukraina, Jérman, Lipovan, Turki, Tatar, Sérbia, Slowakia, Bulgaria, Kroasia, Yunani, Rusia, Yahudi, Céko, Polandia, Italia, Arménia, jeung sababaraha grup étnis lianna ngawangun 1.4% populasi
Basa resmi Romania nyaéta basa Romania
Basa Romania mangrupa basa asli pikeun 91% padumuk Romania, jeung basa Hongaria sareng Rom minangka basa minoritas nu pangpentingna, dipaké ku 6.7% jeung 1.1% padumuk
Di tempat étnis minoritas ngawangun 20% populasi, basa minoritas éta bisa dipaké dina administrasi jeung hukum
Basa Inggris jeung Perancis mangrupa basa asing utama nu diajarkeun di sakola-sakola
Basa Inggris digunakeun ku 5 yuta padumuk Romania, Perancis ku 4–5 yuta["nu bener?"]
padumuk, jeung Jérman, Italia, jeung Spanyol dipaké ku 1–2 yuta padumuk
Saméméhna, basa Perancis mangrupa basa asing utama di Romania, tapi basa Inggris geus ngagantina
Basa Jérman diajarkeun di Transilvania lantaran kakawasaan Austria-Hongaria di propinsi ieu sebelumnya
Romania mangrupa nagara sékulér, jadina teu boga agama nasional
Agama nu loba diagem nyaéta Garéja Orthodox Romania (86.7%)
Agama penting lianna nyaéta Katolik Roma (4.7%), Protéstan (3.7%), Péntakosta (1.5%), jeung Garéja Katolik-Yunani Romania (0.9%)
Islam ogé diagem jeung museur di Dobrogea
Salian ti Islam, agama Yahudi ogé diagem ku sabagian padumuk Romania
Ti Révolusi Romania 1989, sistem atikan Romania terus diréformasi
Dumasar kana Undang-Undang Atikan nu dipaké dina taun 1995, sistem atikan diatur ku Kamentrian Atikan jeung Panalungtikan
TK mangrupa atika opsional pikeun barudak nu yuswana 3 nepi ka 6 taun
Sakola dimimiti dina yuswa 7 taun (kadang-kadang 6), jeung wajib nepi ka kelas 10 (dina yuswa kira-kira 16 atawa 17)
Dumasar kana Academic Ranking of World Universities, dina taun 2006 euweuh universitas di Romania nu asup ka 500 universitas nu pangalusna di dunya
Dilaporkeun yén universitas nu pangalusna di Romania, Universitas Bukares ngan miboga peunteun saparo ti universitas nu miboga tingkat ka-500
Kalawan PDB $264 miliar jeung PDB per kapita (PPP) $12.285 dina taun 2008, Romania mangrupa nagara kalawan pamasukan nengah ka luhur jeung geus jadi bagian ti Uni Éropa ti 1 Januari 2007
Sanggeus rézim komunis labuh dina taun 1989, nagara ieu ngalaman dékade panurunan jeung kateustabilan ékonomi, disababkeun ku labuhna basis industri jeung kirangnya réformasi struktural, tapi ti taun 2000, ékonomi Romania robah kana ékonomi kalawan kastabilan ékonomi makro, jeung ciri kamekaran ékonomi luhur, tingkat pangangguran handap jeung ngirangna inflasi
Dina taun 2006, Romania nyitak kamekaran ékonomi 7.7%, salah sahiji nu panggedéna di Éropa
Kamekaran ékonomi turun ka 6.1% dina taun 2007, tapi nepi ka 8.9% dina salapan bulan awal taun 2008
Kamekaran ékonomi labuh ka 2.9% dina triwulan ka-4 jeung kamekaran ékonomi Romania dina taun 2008 jadi 7.1%
Hal ieu disababkeun ku ayana krisis finansial global
Romania miboga tingkat pangangguran 3.9% dina Séptémber 2007, nu lumayan handap lamjun dibandingkeun jeung nagara Éropa lianna, kawas Polandia, Perancis, Jérman, jeung Spanyol
Utang luar nagri Romania ogé lumayan handap, kalawan jumlah 20.3% ti PDB
Tingkat ékspor Romania ogé terus ningkat dina sababaraha taun ieu, kalawan komoditas nu diékspor nyaéta tékstil, mesin industri, pakakas éléktronik, produk métalurgi, bahan atah, mobil, pakakas hipu, farmasi, bahan kimia, jeung produk agrikultur (bungbuahan, sayur, jeung kembang)
Romania loba ngalaksanakeun dagang sareng nagara-nagara Uni Éropa, kalawan Jérman jeung Italia salaku mitra dagang nu panggedéna, tapi Romania ngalaman défisit dagang nu gedé, nu ningkat 50% dina taun 2007
Sanggeus privatisasi jeung réformasi dina ahir taun 1990-an jeung awal 2000-an, intervénsi pamaréntah dina ékonomi Romania leuwih handap dibandingkeun nagara-nagara Éropa lianna
Dina taun 2005, pamaréntah ngagentos sistem pajak progrésif Romania jadi sistem pajak tetep 16%, jadina Romania miboga tanggung jawab fiskal nu panghandapna di Uni Éropa, faktor nu ngabantu tumuwuhna séktor swasta
Ékonomi Romania leuwih ngagantung dina jasa (55% ti PDB), sanajan industri (35% ti PDB) jeung agrikultur (15% ti PDB) ogé boga pangaruh
Salian ti étu, 32% padumuk Romania gawé dina séktor agrikultur jeung produksi
Ti taun 2000, Romania geus narik perhatosan invéstor ti luar nagri jeung jadi tujuan invéstasi nu panggedéna di Éropa Tengah jeung Tenggara
Dina taun 2006, jumlah total arus asup "foreign direct investment" di Romania nyaéta €8.3 miliar
Ku lantaran lokasina, Romania mangrupa simpangan pikeun patukeran ékonomi internasional di Eropa, tapi lantaran kirangna invéstasi, pangurusan jeung paropéaan infrastruktur transportasi Romania teu minuhan kabutuhan pasar jeung katinggal ti Eropa Kulon
Tapi, kondisi ieu terus ngabener jeung standar jaringan transportasi Trans-Eropa terus diudag
Sababaraha proyék geus dimimitian kalawan dana ti Instrument for Structural Policies for Pre-Accession (ISPA) jeung injeuman ti International Financial Institutions (Bank Dunya, IMF, jsb.)
Bank Dunya ngira-ngira yén jaringan rél karéta api nu aya di Romania dina taun 2004 nepi ka 22.298 km, nyieunanna jaringan karéta api nu panggedéna ka-4 di Éropa
Romania miboga budaya nu unik, nu kacipta ti géografi jeung sajarahna
Idéntitas Romania mimiti kawangun ti pangaruh budaya Romawi jeung Dacia
Ti abad patengahan, pangaruh budaya muncul ti bangsa Slavia nu migrasi di deukeut Romania
Budaya modérn Romania mekar dina pangaruh budaya Kulon, utamana Perancis jeung Jérman
Seni jeung sastra
Sastra Romania mimiti évolusi sanggeus révolusi Wallachia 1848
Murid Romania mimiti neuleuman di Perancis, Italia, jeung Jérman
Filsafat Jérman jeung budaya Perancis kaintegrasi kana sastra Romania modérn jeung muncul inohong kawas Mihai Eminescu, George Coşbuc, jeung Ioan Slavici
Sanajan aranjeunna kirang kasohor di luar Romania, aranjeunna diapresiasikeun pisan di Romania sahah nyieun sastra Romania
Di antara aranjeunna, Eminescu dianggap salaku panyair Romania nu pangpentingna, jeung karyana masih dipikaresep, utamana puisi "Luceafărul"
Panulis lian nu méré kontribusi dina abad ka-19 nyaéta Mihail Kogălniceanu, Vasile Alecsandri, Nicolae Bălcescu, Ion Luca Caragiale, jeung Ion Creangă
Awal abad ka-20 dianggap minangka jaman kajayaan budaya Romania
Inohong penting nu geus mangaruhan budaya dunya nyaéta Constantin Brâncuşi, figur utama gerakan modérn, panaratas abstraksi jeung panganyar skulptur dunya
Salah sahiji karyana, "Bird in Space" , kajual $27.5 yuta dina taun 2005
Dina période antar perang dunya, inohong kawas Tudor Arghezi, Lucian Blaga, Eugen Lovinescu, Ion Barbu, Liviu Rebreanu ngusahakeun nyinkronisasikeun sastra Romania jeung sastra Éropa
George Enescu, panembang Romania nu kasohor, ogé asalna ti période ini
Sanggeus perang dunya réngsé, komunisme mawa panyénsoran gedé
Kabébasan nepikeun pamikiran dilarang, tapi inohong kawas Gellu Naum, Nichita Stănescu, jeung Marin Sorescu hasil lolos ti panyénsoran, jeung mangrupa pamingpin "Renaissance" leutik pikeun sastra Romania
samentara teu loba karya nu hasil lolos ka dunya internasional lantaran panyénsoran, karya figur kawas Constantin Noica, Paul Goma, jeung Mircea Cărtărescu dipublikasikeun di luar nagri sanajan aranjeunna dipanjarakeun lantaran rupa-rupa alesan politik
Sababaraha senima milih ninggalkeun nagara jeung nyumbang karyana dina pangasingan, kawas Eugen Ionescu, Mircea Eliade, jeung Emil Cioran
Comunidade dos Países de Língua Portuguesa (Komunitas Nagara-nagara Pamaké Basa Portugis, disingket CPLP) mangrupa hiji organisasi nu boga anggota nagara-nagara nu boga basa Portugis minangka basa resmina
CPLP resmina diwangun dina kaping 17 Juli 1996 jeung aya di Lisbon, Portugal
Ayeuna CPLP boga anggota dalapan nagara daulat nyaéta: Nagara panénjo
Ayeuna aya tilu nagara nu boga status minangka panénjo ("observer") saenggeus diayakeun Konferénsi Tingkat Luhur CPLP VII di Lisbon dina 2008, nyaéta:
Puisi nyaéta karangan anu basana dirakit pinuh ku wirahma, kauger ku wangun jeung diksi, ungkara kalimahna henteu lancaran atawa cara basa sapopoé
Puisi Sunda dina wangun heubeul aya : (1) Nungawujud carita, hartina teksna dina wangun puisi tapi eusina ngawujud carita, naratif, saperti pantun jeung wawacan sedengken (2) Teu ngawujudna carita nyaéta mantra ngawengku rajah, singlar, asihan, jampé, jangjawokan, jeung ajian, sisindiran ngawengku paparikan, rarakitan, jeung wawangsalan, kakawihan, sa'ir ngawengku pupujian jeung sawér, pamungkas pupuh anu ngawengku dangding jeung guguritan
Puisi téh kauger ku wangunna jeung ku diksina; lain dina ungkara kalimah cara dina basa sapopoé atawa cara wangun prosa
Lamun ngutamakeun diksi, aya istilah diksi puisi anu ngandung harti yén puisi téh ngagunakeun basa anu has, ngurung pilihan kecap, frasa, babandingan anu tara kapanggih dina basa paguneman (sapopoé), ngagedékeun konotasi, nyipta gabungan-gabungan (frasa) anyar, irit ku kecap, ukur déskripsi (dina sajak) nepi ka mindeng ngalantarankeun samar
Ku lantaran carita drama ogé pagunemanana téh aya anu dirakit dina wangun puisi, timbul istilah drama puisi
Lian ti éta, timbul istilah "licencia poetika" anu ngagambarkeun yén dina makéna wangun kecap téh keur panyajak mah diwenangkeun "ngarempak" anu ilahar
Kabeungharan puisi Sunda réa rupana, aya anu kagolong puisi heubeul (buhun, tradisional) jeung aya anu kagolong kana puisi anyar
Puisi heubeul aya anu ngawujud carita, naratif (carita pantun, wawacan)
Aya anu henteu ngawujud carita: rupa-rupa puisi mantra (jangjawokan, singlar, jampé, asihan), sisindiran (rarakitan, paparikan, wawangsalan), kakawihan (barudak), sa’ir (pupujian, sawér, jsté
), pupuh (dangding, guguritan)
Nu kaasup puisi anyar sajak (kiwari pangproduktipna)
Ieu di handap salah sahiji puisi Sunda karyana Chye Retty Isnendes
ngudag-ngudag mangsa jeung rasa Hirup téh tunggara upama tresna kalid sulaya Hirup téh seuneu nu ngaduruk lulurung sukma Hirup téh ibadah rela ihlas ngumawula Hirup téh aci-acining: Bagja
Conto lianna: hiji lalaki nyangcang parahu di basisir bulan Geus jauh lalakonna Manéhna pamayang terahing bumi Hiji lalaki nincak latar emas tanah bulan Geus panceg haténa Demi asih nu sumirat ka bumi Ku manéhna baris ditigas singsakur gulang-guling Nu ngajagang ngahalangan jalan Demi asih urang ka bumi Nini Antéh Hamo teurak sagala supata Urang sorot bumi jeung bulan ku Sajatining Cahaya Keur ngaberesihan reueuk-reueuk
ku Sajatining Cahaya Keur ngaberesihan reueuk-reueuk wasangka Nu nyangcang parahu di basisir Lain nu musapir Moal nyingkir ku pangusir
Prosa nyaéta karangan dina rakitan basa sapopoé; lancaran, tanpa ngolah atawa ngatur intonasi anu matok
Wanda prosa aya nu heubeul jeung aya nu anyar
Karya sastra anu heubeul dina wangun prosa nyaéta Dongéng
Dongéng rupa-rupa pisan jenisna
Aya Fabel, Farabel (Pamuk, jalma-jalma teu ilahar, mite, sage, legenda jeung jurig)
Karya sastra anu kaitung anyar nyaéta carita pondok, roman jeung novél
Wanda karangannana tangtu waé lisan
Carita pondok ogé aya anu disebut carpon ("short story"), carita pondok pisan ("short short story"), jeung carita pondok nu panjang ("long short story")
Wanda karanganna nu ieu mah sumebarna ngaliwatan tulisan, aksara, teks
Nu disebut carita pondok di urang ilaharna panjang karanganna 4-6 kaca 1,5 spasi
padahal di Barat mah éta kaasupna "short short story" ( carita pondok pisan )
Upama maké standar Manglé nu disebut carita tilu bagian téh ilaharna 10-15 kaca, carita dua bagian téh biasana 7-10 kaca
Carita dua bagian ieu nu meujeuhna disebut "short story"di Barat, sedengkeun Cartibag éta leuwih méré nah disebut "long short story" ( malah di leuwih ti 15 kaca, meureun nepi ka 20 kaca )
Kitu deui novél tangtu baé panjang pisan
Novél-novél aripis dina karya sastra Sunda nu umumna 60-100 kaca, éta méré nah disebut "Novellet",novél-novél pondok
Wangenan novél jeung Roman,ku Wellek jeung Warren dibédakeun hartina dumasar kana pamanggih Clara Reeve
Novél mah réalistis, Roman mah puitis jeung epis sipatna leuwih mitos
Basisir Palabuhanratu atanapi langkung kasohor Basisir Pelabuhan Ratu nyaéta mangrupa salah sawiosna tempat pelesir nu aya di kabupatén Sukabumi
Kasohor ku alamna nu éndah, hawana nu seger tur amparan basisir nu kacida legana
Alatan kaéndahanana nu béda jeung tempat lianna, Presiden Soekarno ngawangun hiji tempat istirahat dina taun 1960 di Tenjo Resmi
Salian ti éta, Soekarno ogé ngawangun Samudera Beach Hotel, salah sahiji hotél nu agréng nu aya di Indonesia bareng jeung diwangunna Hotel Indonesia jeung Bali Beach Hotel
Salian ti alamna nu éndah, basisir Palabuhanratu ogé kawentar ku sawatara mitos jeung ritual-ritual hasna saperti hajat laut jeung upacara ngabungbang
Mitos nu raket pisan jeung ngaran Palabuhanratu nyaéta ngeunan Nyi Roro Kidul nu dipercaya jadi pangawasa di Laut Kidul
Sedengkeun hajat laut nu mangrupa ritual rutin, aya patalina ogé jeung Nyi Roro Kidul
Hajat laut nyaéta ngalungkeun hulu munding jeung sasajén lianna ka tengah laut minangka ucapan sukur masarakat ka Nyi Roro Kidul réhna geus dipaparin kalancaran nalika ngala lauk di laut
Ieu tradisi dilaksanakeun sataun sakali unggal tanggal 5 April
Biasana ieu hajat dibarengan ku acara baksos, pasanggiri-pasanggiri, pintonan hiburan (wayang, dangdut, "drumband", ibing, jeung sajabana)
Salian ti hajat laut, aya ogé tradisi séjén nu disebut ngabungbang
Kecap ngabungbang asalna tina “Nga” nu hartina ngahijikeun jeung “bungbang” nu hartina miceun atawa ngabérésihan
Jadi, sacara umum ieu ritual miboga harti mandi suci pikeun ngaleungitkeun hal-hal nu goréng atawa miceun sial
Ieu ritual ogé minangka sarana dina ngadu’a kanu Kawasa
Dimimitian ti jam 12 peuting tanggal 14 Mulud nu tempatna di walungan Cisukawayana, Basisir Palabuhanratu
Numutkeun masarakat satempat, ieu tradisi diciptakeun ku Raja Hyang Brahma ti Karajaan Medang Gali (Galuh) dina taun 175 M-205 M nu dituluykeun ku Prabu Siliwangi ti Karajaan Pajajaran tur mekar nepi ka kiwari
Kumis ucing atawa Orthosiphon aristatus kaasup tuwuhan ti kulawarga Lamiaceae/Labiatae
Kumis ucing téh ngaran tutuwuhan anu kembangna siga kumis ucing
Ieu tutuwuhan téh tumuwuh ajeg, watangna pasagi, dina buku-bukuna aya akaran tapi teu siga akar nu di jero taneuh, tangkal kumis ucing téh jangkungna biasana nepi ka 2m
Wangun daunna lonjong, tungtungna léncop, ukuranana ti 1 nepi ka 10 cm
Makuta kembangna warna bungur ngora atawa bodas panjangna 13 – 27mm, di bagian luhur ditutupan ku bulu nu parondok warnana bungur atawa bodas
Benang sari ukuranana leuwih panjang batan tabung kembang sarta ngaleuwihan biwir kembang bagian luhur
Kumis ucing rasana rada pait, asin, kesed, tur rada tiis
Kumis ucing ngandung zat samak, minyak asiri, "ortholiphonglikosida", minyak lemak, "saponin", "sapofonin", uyah kalium, jeung "myoinositol"
Daun kumis ucing biasa dimangpaatkeun pikeun ubar rupa-rupa kasakit
Di Indonésia daun anu garing dipaké minangka ubar pikeun ngalancarkeun kahampangan ("diuretik") sedengkeun di India pikeun ubar reumatik
Kumis ucing digunakeun ku masarakat minangka ubar tradisional pikeun batuk, nyeri cangkéng, asup angin sarta hésé ngising ("sembelit")
Salian ti éta kumis ucing ogé biasana dimangpaatkeun pikeun ubar radang ginjal, wawatu, diabétés, albuminuria, sarta kasakit syphilis
Kumis ucing mangrupa tuwuhan ubar nu miboga watang baseuh jeung ajeg
Tuwuhan ieu miboga sababaraha ngaran saperti: "kidney téa plants/java tea" (Inggris), "giri-giri marah" (Sumatera), "remujung" (Jawa Tengah dan Jawa Wétan) jeung "songot koneng" (Madura)
Tuwuhan kumis ucing asalna ti wilayah Afrika tropis, tuluy sumebar ka wilayah Asia jeung Australia
Kumis ucing miboga watang tegep, akaran dibagéan buku-bukuna jeung jangkungna nepi ka 2 meter
Watangna segi opat aya buluan parondok atawa gundul
Wangun daun na buleud atawa lonjong atawa buleud endog ti mimiti puhuna
Ukuran daun panjangna 1 – 10 cm jeung lebarna 7.5 mm – 1.5 cm
urat daun sapanjang sisina buluan ipis atawa gundul, luhur daunna biasan téh totol-totol kusabab miboga loba "kelenjar", panjang watang daun 7 – 29 cm
Ciri khas tuwuhan ieu aya dibagéan kongkolak kembang, urat jeung puhu daunna pondok sarta buluan
Biwir kembang, makuta nu sipatna terminal atawa puseur nyaéta mangrupa tandan nu kaluar ti tungtung cabang nu panjangna 7–29 cm, miboga ukuran panjang 13 – 27mm, di bagéan luhurna katutupan ku bulu pondok nu warnana bungur, nu tuluy jadi bodas, panjang watang 10 – 18mm, panjang biwir 4.5 – 10mm, lambaran kembangna léncop jeung buleud
Benang sari ukuranna leuwih pangjang ti watang kembang jeung ngaleuwihan biwir kembang bagéan luhur
Buah gelukna miboga warna coklat kolot, nu panjangna 1.75 – 2mm, gagangna pondok buluan jeung coréngcang, panjangna 1 mm nepi ka 6 mm
Sumebarna kumis ucing nyaéta di : Kagunaan sacara émpiris
Daun kumis ucing nu baseuh atawa garing digunakeun pikeun ngubaran rupa-rupa panyakit
Di Indonesia daun nu garing dipaké keur ubar ngalancarkeun saluran kemih (diuretik), di India mah dipaké pikeun ngubaran rematik
Masarakat ngamangpaatkeun kumis ucing jadi ubar tradisional pikeun panyakit batuk, éncok, abus angin, jsb
Salian ti éta daun kumis ucing ogé miboga mangpaat pikeun ngubaran radang ginjal, batu ginjal, kencing manis, albuminuria, syphilis, reumatik jeung nurunkeun kadar glukosa dina getih
Salian miboga sipat diuretik, kumis ucing ogé dipaké pikeun antibakteri
Kumis ucing ijeu téh biasana tumuwuh di daérah nu: Tempat Tuwuhna
Tempat tuwuh nu alus pikeun ieu tuwuhan, ditempat nu jangkungna 500 - 1.200 m dpl
Hama jeung panyakit
Salila ieu acan aya hama nu bener-bener ngarusak tuwuhan ieu salian ti kutu daun jeung hileud daun
Panyakit nu biasana narajang kumis ucing, biasana diakibatkeun ku jamur upas ("Upsia salmonicolor" atawa Corticium salmonicolor)
Jamur ieu ngakibatkun watang jeung dahan tuwuhan ieu teuas kawas kai
Insomnia nyaéta gangguan anu bisa nyieun hésé pikeun sare, hésé pikeun tetep saré, atawa duanana
Kalayan insomnia, manusa biasana dina hudang ngarasa teu seger, anu nyokot kabéh dina pangabisa manusa pikeun boga fungsi di aktu beurang
Insomnia bisa nguras tingkat énérgi sarta kahayang manusa tapi ogé kaséhatanna, gawéna sarta kualitas hirup
Sabaraha loba saré anu cukup variatif ti jelema ka jelema
Lolobana jelema déwasa merlukeun tujuh nepi ka dalapan jam sapeuting
Loba jelema déwasa ngalaman insomnia di sawatara titik, tapi sawatara urang mibanda jangka panjang (kronis) insomnia
Républik San Marino mangrupa salah sahiji nagara nu aya di buana Éropa
Dikurilingan ku Italia pasna di beulah kalér tepung wates jeung propinsi Rimini, daérah Emilia-Romagna jeung di beulah kidul propinsi Pesaro jeung Urbino, daérah Marche
San Marino mangrupa nagara républik konstitusional nu pangkolotna di dunya, diwangun dina 3 Séptémber 301 ku Santo Marinus ti Rab, hiji tukang batu Kristiani nu mabal basa pérsekusi agama ku Kaisar Romawi Diocletian
Konstitusi San Marino dipaké dina 1600, mangrupa konstitusi nu pangkolotna di dunya nu masih dipaké
Dumasar kana tradisi, Santo Marinus ninggalkeun pulo Rab di Kroasia bareng baturna Léo jeung angkat ka Rimini minangka tukang batu
Sanggeus pérsekusi lantaran anjeunna ngawulang Kristiani, anjeunna mabal ka Monte Titano, di mana anjeunna ngawangun garéja leutik jeung ngawangun kota jeung nagara San Marino
Kaping resmi pawangunan Républik ieu nyaéta 3 Séptémber 301
Dina tetengahan abad ka-5, hiji komunitas diwangun, lantaran lokasina nu hésé jeung kamiskinanna, nagara ieu hasil ngalindungan kamerdékaanna sanajan kalawan saeutik gangguan
Dina 1631 kamerdékaanna diakuan ku Nagara-nagara Kapausan
Dina jaman Unifikasi Italia di abad ka-19, San Marino minangka tempat pangungsian pikeun raloba jalmi nu dipérsekusi lantarab ngadukung unifikasi
Ku bantosan ieu, Giuseppe Garibaldi narima paméntaan San Marino sangkan teu dihijikeun ka nagara Italia nu anyar
Napoléon nolak ngarebut nagara ieu
Jeung basa ditaros naha, anjeunna ngoméntar "Naha
Nagara ieu mangrupa hiji modél républik!"
Dina Perang Dunya I, Italia ngumumkeun perang ka Austria-Hungaria dina 23 Méi 1915
San Marino tetep ngajaga sikap nétral jeung Italia nyandak sikap musuhan, ngaduga San Marino ngalindungan mata-mata Austria nu bisa diberé aksés ka stasion radiotélégrafnya nu anyar
Italia nyobian pikeun ngawangun détasemén Carabinieri sacara paksa dina wewngkonna jeung teras nolak hubungan télépon sareng Républik nalika nagara ieu teu satuju
Dina Perang Dunya II San Marino tetep ngajaga sikap nétral
Tapi dina 26 Juni 1944 nagara ieu dibom ku RAF, nu percaya yén nagara ieu diparéntah ku pasukan Jérman jeung digunakeun pikeun numpuk pakarang
Genep puluh urang pupus dina operasi éta
San Marino dieusi rébuan pangungsi nu néangan kaamanan basa pasukan Sakutu ngaliwat Gothic Line
San Marino jadi anggota Majelis Éropa dina 1988 jeung anggota PBB dina 1992
Nagara ieu sanés anggota Uni Éropa, tapi ngadopsi mata uang Euro sabab sistem kauanganna kaintegrasi jeung Italia
San Marino mangrupa hiji énklave di jeroeun talia, tepung wates jeung région Emilia-Romagna jeung Marche
Topografina didominasi ku Pagunungan Apennine
Titik nu pangluhurna di nagara ieu nyaéta Gunung Titano, aya dina 749 m dipl
San Marino mangrupa nagara nu pangleutikna ka-3 di Éropa sanggeus Vatikan jeung Monako
San Marino teu boga taneuh nu datar, 100% nagara ieu aya di pagunungan
Nagara ieu miboga padumuk kira-kira 30.000 urang, kaasup 1.000 urang asing, nu kalobaannana mangrupa urang Italia
Kirang leuwih 5.000 padumukna aya di luar nagri, kalobaannana tinggal di Italia
Basa nu dipaké di nagara ieu nyaéta basa Italia
Dumasar kana CIA World Factbook, rarata jangka hirup lalaki nepi ka 78.52 taun ari awéwé nepi ka 85.72 taun
San Marino teu miboga bandara sorangan, tapi miboga hiji landasan hélikopter nu aya di Borgo Maggiore
Bandara nu pangdeukeutna aya di kota Rimini, Italia, nyaéta [[Bandara Internasional Federico Fellini
Sanajan San Marino sanés mangrupa anggota [[Uni Éropa]] tpai [[euro]] jadi mata uang resmi nagara ieu
Industri utama di nagara ieu aya dina widang [[bank]], [[éléktronik]], dan [[keramik]]
Produksi [[agrikultur]] utama nyaéta [[anggur]] jeung [[keju]]
[[Kategori:San Marino| ]]
Hurang nyaéta sato anu hirup di cai hususna walungan, sagara, atawa dano
Hurang bisa kapanggih di ampir kabéh "kuyumbang" cai anu ukuranana gedé boh cai tawar, cai payau, boh cai asin dina jejero variatif, ti deukeut pabeungeutan nepi ka sawatara rébu méter di handapeun pabeungeutan
Hurang dawam dijadikeun kadaharan sagara ("seafood")
Hurang jerbung disebut ogé hurang bodas “ "White Shrimp" “
Ciri-cirina antara séjén: kulitna ipis sarta leueur, warna bodas rada konéng jeung bintik héjo sarta aya anu boga warna konéng kabeureum-beureuman
Hurang ieu miboga jenis-jenis séjén kawas: Hurang Peci, Hurang Awi, Hurang Banana
Hurang ieu boga warna héjo semu hideung jeung gurat coklat, kulit sarta sukuna rada beureum, corak warnana kawas kembang
Hurang ieu kulitna kandel sarta teuas, boga warna héjo semu biru jeung gurat anu leuwih poék, aya ogé anu boga warna rada beureum jeung gurat coklat beureum
Hurang ieu téh hurang cai tawar