izzako/sundanese-pixelgpt huggingface dataset:
S nyiptakeun lagu kalawan intro jeung aransemén sorangan, sababaraha karyana anu direkam dina bentuk kasét suksés di Pasaran, di antarana Panglayungan (1977), Puspita (1978), Naon Lepatna (1980), Tamperan Kaheman (1981), Anjeun (1984) jeung Kalangkang nu dikawihkeun ku Nining Meida jeung Barman Syahyana (1986) Béda jeung mangsa awal (taun 1950an) harita mah jurukawih degung lolobana ti kalangan jurukawih gamelan pélog saléndro (pasindén; ronggéng), jurukawih taun
pélog saléndro (pasindén; ronggéng), jurukawih taun 1970-an lolobana ti kalangan mamaos tembang Sunda Cianjuran, boh lalaki boh wanoja
Juru kawih anu kasohor ti kalangan mamaos dianatarana: Euis Komariah, Ida Widawati, Teti Afienti, Mamah Dasimah, Barman Syahyana, Didin S. Bajuri, Yus Wiradiredja, Tati Saléh
Gamelan Degung kaayeunakeun mah sok dipaké pikeun mirig lagu non-klasik dina acara-acara ririaan (hajatan)Pikeun pola lagu atawa nabeuhna loba maké polanu diadaptasi tina kiliningan
Misal gending catrik, kulu-kulu, Cirebonan, Banjaran, Jipang lontang
Sedengkeun pikeun lagu-lagu klasik mah jarang pisan dibawakeun, aya kamungkinan ieu hal disababkeun alatan para pangrawit degung loba anu henteu apal lagu-lagu klasik
Salian ti éta musik degujng ogé biasa kapireng dina upacara adat Sunda, féstival jeung pintonan seni
Anu ironis nyaéta kurangna minat generasi ngora dina ngokolakeun katut ngamumulé ieu budaya, anu malah leuwih dimekarkeun ku pihak asing
Salah sahiji Universitas nu geus lila boga gamelan degung nyaéta Universitas nu aya di Santa
Harita, nalika taun 1990-an aya rombongan pengajar ti Santa Cruz datang ka Bandung terus tepung jeung Wali kota Bandung, Ateng Wahyudi
Harita pa Ateng masihan saperangkat gamelan degung, saluyu jeung paménta maranéhna
Sawo ngaran sarupaning buah, ari bangunna jeung gedéna saperti endog meri Sajarah singget
Sawo anu disebut neesbery atawa sapodilas nyaéta pepelakan buah mangrupa anu asalna ti Guatemala (Amérika Tengah), Mexico sarta Hindia Kulon
Tapi di Indonésia, pepelakan sawo geus lila dipikawanoh sarta loba dipelak mimitian ti tempat anu dataranna handap sarta jangkungna 1200 m dpl, kawas di Jawa sarta Madura
Mangpaat pepelakan sawo nyaéta minangka kadaharan buah seger atawa bahan olahan kawas és krim, selai, sirop atawa diferméntasi jadi anggur atawa cuka
Sajaba ti éta, mangpaat séjén pepelakan sawo dina kahirupan manusa nyaéta: Séntra Tanaman
Pengembangan budidaya sawo geus ngalegaan ampir di sakumna Indonésia
Dina taun 1990 aréal penanaman sawo aya di 22 propinsi, kajaba N.T.T, Maluku, Irian Jaya, sarta Timor Wétan
Propinsi anu kaasup katagori lima badag sentra produsén sawo dina taun 1993 nyaéta Jawa Kulon, Jawa Tengah, Jawa Wétan, D.I.Yogyakarta, sarta Kalimantan Kulon
Dapur (basa wewengkon brebes: goah) atawa pawon nyaéta rohangan imah nu di tukang, paranti mirun seuneu, masak, nyangu jsb
Baheula mah dapur biasana mangrupa "sorondoy" atawa "sosompang" tina badan imah panggung
Bagian-bagian dapur aya parako jeung hawuna, para seuneu sarupa lalangit pikeun neundeun hasil palawija nu digaringkeun
Sacara tradisi rohangan dapur ngahiji jeung goah
Nalika beurang supaya rohangan dapur caang dibéré "tidak" (hiji atawa opat kenténg dibuka supaya cahaya matapoé asup) atawa maké sababaraha kenténg kaca
Dina kamekaranana, dapur biasa maké gandela eram kawat, atawa "sarigsig" keur tempat asup kaluar; aya ogé anu hateupna maké badak heuay
1.Dapur baseuh, jenis dapur ieu dipiboga ku sakabéh imah
Ciri-ciri dapur baseuh di antarana;a) miboga rohangan anu leuwih lega jeung biasana aya di béh tukang, b) deukeut jeung sumber cai atawa tempat husus keur kukumbah, c) aya parabot masak jeung parabot dapur anu lengkep saperti kompor jeung parabot masak lianna, d) jenis dapur baseuh ieu fungsina keur tempat ngolah kadaharan, kukumbah, sarta prosés masak, e) jenis dapur baseuh leuwih babari kotor jeung baseuh
Dapur garing,Teu sakabéh imah miboga jenis dapur garing
Salian ngabutuhkeun rohangan tambahan, pikeun nyieun jenis dapur garing ogé diperlukeun biaya leuwih nalika nyieun désain jeung bentuk tina jenis dapur ieu
Saenyana fungsi utama tina dapur garing ieu rada sarua jeung rohangan makan
Ngan bédana, dina jenis dapur garing ieu aya parabot ringan lianna siga "pamanas makanan" atawa "microwave", kompor induksi atawa parabot keur nyieun inuman
Jenis dapur garing ieu lain keur tempat ngolah kadaharan atawa masak
Jenis dapur gering ieu leuwih sering digunakeun keur tempat kumpulna sakabéh kulawarga
Angeun nyaéta kadaharan anu aya kuahan nu biasana dijadikeun batur sangu nalika dahar
Jalma mikawanoh rupa-rupa angeun, nu popular di antarana; angeun lodéh jeung angeun haseum
Di kalangan patani Priangan, angeun nu popular nyaéta angeun kacang jeung angeun oncom
Di pilemburan, gulé jeung opor disebut "angeun gulé" jeung "angeun opor"
Pokona lamun ya kuahan disebut angeun
Jadi, teuing naon hubunganna, lamun eusina daging disebut angeun daging
Dahar sangu dicampur angeun disebut "nguah" atawa "ngokoh" (dikokoh)
Nyieun angeun disebut "ngangeun"
Angeun haseum nyaéta angeun anu bahanna rupa-rupa sayuran saperti potongan waluh siem, terong, kacang panjang, jeung aya ogé anu ditambahan ku engkol, tangkil jeung daun tangkil, jagong ngora, sarta aya anu maké kéréwédan
Di Priangan bungbuna henteu digerus heula tapi potongan bungbu éta diasupkeun kitu baé nalika cai angeun keur ngagolak, ku sabab éta warnana masih katempo bening, ogé teu maké suuk, jagong jeung kéréwédan
Di Jakarta digerus heula, ogé seringna maké kéréwédan, jagong, jeung suuk
Disebut angeun haseum lantaran rasana asem seger, anu asalna tina asem anu dijadikeun salah sahiji unsur bungbuna
Ayeuna urang Sunda ogé geus umum nyieun angeun haseum cara Jakarta
Angeun kacang nyaéta angeun anu bahanna kacang beureum atawa kacang galing (sarupaning kacang beureum tapi leuwih leutik jeung rupa-rupa warnana)
Samarana basajan salian ti gula beureum jeung uyah biasana ditambahan laja, daun salam, saeutik tarasi, tomat, kiamis, jeung combrang (kembang honjé), sarta daun walang
Bungbuna teu digerus tapi diasupkeun kana cai angeun nu keur ngagolak
Tapi, di kota bungbuna digerus heula, dihijikeun jeung bawang beureum nu sarua digerus, sarta jarang maké combrang
Aya ogé angeun kacang panjang anu bahanna tina kacang panjang
Angeun lodéh nyaéta angeun anu bahanna aya rupa-rupa sayuran teu jauh béda jeung eusi angeun haseum, ditambahan ku daun tangkil nu masih ngora, tapi henteu jeung tangkilna, ogé henteu maké jagong
Hal utama anu ngabédakeun nyaéta angeun lodéh mah maké cipati sedengkeun angeun haseum mah henteu
Aya ogé anu dicampur témpé atawa oncom anu dipotongan laleutik kotak-kotak
Henteu maké kéréwédan siga angeun haseum
Angeun lodeh siga angeun haseum, popular pisan disakabéh kalangan masarakat Sunda
Angeun oncom nyaéta angeun anu bahanna aya oncom (biasana disiksikan parasagi) ditambah cabé héjo, maké cipati
Samarana uyah, gula, asem, maké cikur
Point Reyes nyaéta tanjung nu katelah di basisir Samudra Pasifik di Kalifornia kulon, Amérika Sarikat
Aya di Marin County kira-kira 30 mil (48 km) kulon-kulon-kalér San Francisco
Istilah ieu sering ditujukeun ka Samenanjung Point Reyes, tanjung nu diwatesan ku Teluk Tomales di wétan-kalér jeung Laguna Bolinas di kulon-kidul
Tanjung ieu dilindung salaku bagian Basisir Nasional Point Reyes
Jéan Merilyn Simmons (lahir 31 Januari 1929) mangrupa hiji aktris Inggris nu meunangkeun nominasi Oscar salaku aktris pangalusna
Anjeunna babar di Crouch Hill, London
Anjeunna mimiti mibanda karier di dunya film ti taun 1944
Panggang hayam atawa manuk nyaéta sangges dipeuncit jeung dicabutan bulu-buluna, remen ogé huluna jeung cékérna dipiceun ogé, tuluy dibeulah tina bagian dadana terus ka bagian beuteungna nepi ka buntutna
Hayam nu dibeulah éta tuluy dibébérkeun nepi ka mébér ngagunakeun cocolok anu rada gedé jeung panjang tina awi supaya hayam terus mébér
Diasakan ku cara didéangkeun nepi ka rada konéng atawa coklat di luhureun api nu rada panas
Bakakak biasana dijieun keur hidangan nalika kenduri, dujieun husus keur budak nu karek disunatan minangka hidangan pemanja, atawa dijieun keur pangantén, dijadikeun kadaharan keur rebutan dina upacara adat nu disebut huap lingkung
Di kalangan masarakat pilemburan, bakakak bisa ogé dijadikeun kadaharan anteuran tinu ngagarap sawah kanu boga sawah nalika usum panén
Aseuk atawa asetik nyaéta alat tatanén anu dijeun tina leunjeuran dahan kai nu lempeng, dipaké pikeun nyieun logak/liang na taneuh kebon atawa huma anu geus siap ajang dipelakan ku binih sisikian
Sisikianna biasana mah anu sakali panén kayaning jagong, paré, jeung suuk
Melak siki pepelakan ka jero liang ku ngagunakeun aseuk disebutna ngaseuk
Ngaseuk dipigawé nalika mimiti usum ngijih
Anu gawé nyieun liang maké aseuk leumpangna mundur ngan sagaris
Kagiatan ngaseuk beuki ka dieunakeun beuki euweuh
Adipati Ewangga nyaéta anak Sinuhun Gunung Jati ti Putri Onti Nio
Sangges dewasa anjeunna diangken jeung dinobatkeun jadi pamingpin pamaréntahan jeung pasukan Kadipatén Kuningan nu wates daérah kalér kadipatén Cirebon, Beulah wétan jeung kadipatén Gebang
Sedengkeun Beulah kidul jeung kulon watesna jeung Galuh
Anjeunna teu mingpin pamaréntahan di Kuningan wungkul, tapi ogé pasukanna anu jadi andalan ti Sinuhun Gunung Jati dina raraga mekarkeun daérah jeung pamaréntahan Cirebon
Pasukan kontingen ti Kuningan salaku utusan ti Cirebon di bawah pingpinan umum Fatahillah turut ngéléhkeun bénténg Portugis di Sunda Kalapa jeung turut ogé ngadegkeun pamaréntahan Jayakarta
Kontingén ti Kuninngan teu kabéh balik ka Kuningan, tapi aya anu cicing di Jayakarta anu ayeuna ngarana Kampung Kuningan di Jakarta Selatan jeung aya karuhun Kuningan
Anjeunna ogé salaku empu jeung sebutanana Empu Ewangga
Sangges anjeunna tilar dunya, ajnjeunna dimakamkeun di Panepen deukeut jung sumber cai nu gedé tur jernih
Masarakat Winduherang unggal bulah Syura ngayakeun pesta rahayat jeung bentuk Babarit nyaéta mieling poé dinobatkeunana pangeran jadi Adipati Kuningan ku dibéré gelar Pangeran Aria Adipati Ewangga
Gedong Saté ayeuna Kantor Kepala Daerah Tingkat I Jawa Kulon (ayeuna Jalan Diponégoro) Bandung, palebah wétan Gedong Saté ayeuna ditempatan ku Kantor Pusat Pos sarta Giro (baheula PTT) sedengkeun wangunan tambahan palebah kulon mangrupa Gedong DPRD Provinsi Jawa Kulon
Dina hakékatna ieu gedong mangrupa bagian leutik (± 5%) tina komplék puseur perkantoran instansi pamaréntahan sipil Hindia Walanda nu nempatan lahan Bandung Kalér salega 27.000 m², anu disadiakeun ku Gemeente Van Bandung liwat Raadbesluit sarta disahkeun 18 Desember 1929
Gedong Saté mangrupa karya monuméntal arsiték Ir.Gerber
Gaya arsitékturna mangrupa gabungan pola arsitéktur tradisional Indonésia sarta téknik konstruksi Kulon, ku kituna disebut "Indo-Eropeesche Architectuur Stiil"
Masih aya opat wangunan sejénna di Bandung anu gaya arsitékturna sarua, nyaéta "De Javasche Bank" (Bank Indonésia Bandung), Toko "Van Dorp" (Landmark), Bioskop Majestic ("Gedong Asia Afrika Cultural Centre"—AACC), "Tehnisce Hoogeschool" (Institut Téknologi Bandung—ITB)
Gedong Saté diwangun taun 1920-1924 di Wilhelmina Boulevard, nu ngalepas batu mimiti nyaéta ku Nona Johana Catherine Coops, budak awéwé cikal Walikota Bandung B.Coops jeung Nona Petronella Roelofden nu ngawakilan Gubernur Jénderal Hindia Walanda di Batavia
Jaman baheula gedong ieu disebut gedong "Gouvernements Bedrijven" (GB)
Gedong Saté mimitina nyaéta kantor pamaréntah Hindia Walanda di wilayah Priangan
Anu kaasup Priangan téh nyaéta Cianjur, Bandung (Deyeuh Kolot), Sumedang, Limbangan (Garut), Sukapura (Tasikmalaya)
Pusat pamaréntah Jawa Barat téh mimitna di Cianjur, teras dialihkeun ka Bandung, kusabab éta diwangun Gedung Sate
Baheula téh Dayeuh Kolot kaasup pusat pamaréntahan, teras dialihkeun ka Alun-Alun Bandung
Gedong ieu meunangkeun ngaran Gedong Saté tina wangun hiasan di puncak heteup "tumpak" kasebut
Ayeuna Gedong Saté jadi Kantor Gubernur Jawa Kulon sarta jadi ikon Dayeuh Bandung hususna sarta Jawa Kulon dina umumna
Arsitéktur gedong saté dirancang ku tim anu diketuai ku Ir
J. Gerber, Eh
De Roo, jeung G. Hendriks, sarta pamaréntah kota Bandung anu diwakilkeun ku V.L Sloors
Gaya arsitéktur anu jadi ciri husus Gerber nyaéta aya gabungan antara unsur Neoklasik jeung unsur "art deco" anu karasa modérn dina zama éta
Panwangunan gedong saté mangrupa bagéan ti program pengalihan pusat militer pamaréntah Hindia Belanda ti Meester Cornelis ka wilayah Bandung.Basa éta, Gedong Saté nyaéta gedong kantor Department Verkeer en Waterstaat (Departemen Pekerjaan Umum dan Pengairan) jeung di belah wétan ka kalér aya gedong Hoofdbureau Post Telegraaf en Telefoondienst (Pusat Pos, Telegraf, dan Telepon)
Gaya arsitéktur Gedong Saté mangrupa gabungan gaya arsitéktur Italia jeung "Moor" di jaman Rénaisans kalayan gaya arsitektur Hindu sarta Islam
Di bagian handap gedong, aya hiasan nu cirina tradisonal saperti dina candi Hindu, sedengkeun di bagian tengah aya menara umum nu gayana arsitéktur Islam, hateupna "tumpak" saperti "meru" di Bali
Faktor iklim tropis diperhatikeun pisan ku cara méré teritis ("overstek") nu lega sarta ayana tepas dina lanté handap pikeun sirkulasi hawa sarta sinar panonpoé bisa asup ka jero wangunan sacara hadé
Hateup "meru" (atap tumpuk) diwangunan utama mangrupa unsur kuat ("vocal point") wangunan ieu
Hareup wangunan leuwih didominasi ku rincian (detail) arsitéktur Kulon saperti pelengukng dina jandéla, tihang leutik nu maké order klasik
Dr. H. P. Berlage (1923) saurang arsiték nu kasohor ti Walanda, ngajén Gedong Saté mangrupa "een groots werk" (hiji karya nu gedé)
Di belah wétan dan kulon aya dua rohangan ageung nu sok dipaké pikeun acara resmi
Di bagéan pangluhurna, aya lantai nu disebat Menara Gedong Sate, lantai ieu teu bisa ditingal ti handap, kudu naék tangga atawa ngagunakeun lift
Gedong Sate ditambihan ku gedong anyar nu mirip jeung gedong sate hasil karya arsiték Ir
Sudibyo anu diwangun dina taun 1977
Gedong anyar éta digunakeun ku Pimpinan jeung Anggota Dewan Perwakilan Daerah Provinsi Jawa Barat dina ngalaksanakeun tugas salaku lembaga legislatif daérah
Tusuk saté anu aya dina luhureun gedung tek teu saukur hiasan
Tusuk saté éta téh aya fungsina pikeun ngajaga gedong tina kilat
Fasad ieu diwangun kedah taliti ku sabab ngikutkeun sumbu kalér-kulon, jeung gedong ieu téh nyanghareupan Gunung Tangkuban Perahu di belah kalér
Dina bagian tengah fasad, aya ornamen anu mirip jeung bentuk candi nu kontras jeung menarik
Bentukna nu mirip gunung disebat Kori Agung
Ornamén ieu disebatna Paduraksa nu digunakeun pikeun pangwates sarta penghubung di antawis bangunan-bangunan aynu aya dina jero gedong
Aya dua bentuk hateup anu digunakeun di Gedong ieu
Dina luhureun hateup aya ornamen nu jadi ciri khas wangunan agama Hindu, Budha, jeung aya pangaruh ti India
Hateup nu paling luhur tur nonjol, bentukna mirip jeung gaya hateup pura/tumpang di Bali atawa Pagoda di Thailand
Rancangan hateup magrupa usaha ngasupkeun unsur lokal dina wangunan
Dina puncak hateup tumpak aya hiasan nu wangunna kalayan genep buleudan nu sarua jeung wangun tusukan saté salaku lambang waragad pangwangunan Gedong Sate nu gedéna 6.000.000 Gulden
Dina luhureun gedong ogé aya dua rohangan rahsia jeung sirineu janten pananda aya musuh anu bakal nyerang gedong
Salah sahiji rohangan rahsia éta téh ayeuna janten gudang
Lamun badé ka menara puncak dina luhureun gedong, urang éh kudu ngaliwatan 64 anak tangga ti lantai dua
Jandéla Gedong Saté niru gaya Moor Spanyol
Bentuk jandélana kawas busur anu dijieun tina material bata jeung dilengkepan ku kaca anu kusenna tina kayu dina bagian jerona
Batana dikur dumasar kana bentuk busurna
Bagian luhur jandéla dipangaruhan ku gaya wawangunan Hindu-Budha anu bentukna mirip kawas Gupta, ngan ukiranana leuwih basajan
Keur mimimiti diwangun dina taun 1920, aya hiji rohangan pikeun pabukon anu dingaranan "De Centrale Bibliotheek" anu aya di belah kulon, nyanghareupan kota
Pakubon éta miboga 250.000 buku, sumbangan ti kantor karéta api, palayanan pos, palayanan telepon, sarta kantor pertambangan
Pabukon ieu dianggep pabukon nu pangageungna di Hindia Belanda keur kategori élmu pangaweruhan, mung keur kategori umum, pabukon ieu nyaéta pabukon nu ageung kadua saangeus "Bataviaasch Genootschap."
Salah sahiji koleksi pabukon nu penting nyaéta buku ngeunaan hewan di Ambon karya Georg Ebenhard Rumphius anu judulna Amboinsche Rariteitkamer (Buku kotak keajaiban Pulau Ambon) anu eusina téh gambar-gambar pepelakan sarta binatang laut nu aya di pantai Pulau Ambon
Aya ogé buku "The History of Java" karya Thomas Stamford Raffles
Supados gampil milarian buku, pabukon Gedong Saté nerapkeun sistem Klasifikasi Desimal Dewey
Pabukon ieu buka ti tabuh 8 nepi ka jam 1 siang, mung dina dinten Saptu, nepi ka jam 12 siang
Ku sabab bukuna lengkep sarta loba, urang Walanda nyebatnya harta karun
Tradisi tilawatan nyaéta tradisi nu aya di masarakat désa Cikeléng, kacamatan Japara, kabupatén Kuningan miboga tradisi karuhun anu teu meunang dirempak
Tradisi anu geus turun-tumurun éta lamun dirempak bakal nimbulkeun mamala
Boh keur calon pangantén boh keur budak anu dikhitan (sunatan)