izzako/sundanese-pixelgpt huggingface dataset:
Di jalur tengah sarta kidul Pulo Jawa batik diproduksi di Mojokerto, Tulungagung, Trenggalek, Ponorogo, Pacitan, Wonogiri, Klaten, Banyumas, sarta Tasikmalaya
Golongan pangusaha ti Solo, sarta Yogyakarta ogé nyieun batik pikeun didagangkeun
Baheula, Garut, Ciamis, Lampung sarta Jambi ngahasilkeun batik minangka pakasaban
Di wewengkon-wewengkon kasebut, aya cukup loba masarakat pengrajin batik, sarta maranéhanana ngagunduk di désa-désa nu tangtu
Maranéhanana saterusna ngamotivasi tumuwuhna dunya batik pikeun aktivitas perdagangan, boh perdagangan lokal, boh mancanagara
Wirausahawan anu ancrub dina perdagangan batik umumna asalna ti golongan sosial ékonomi tengahan, nyaéta disebutna haji
Jenis sarta corak batik tradisional téh kawilang loba pisan, tapi corak sarta variasina luyu jeung filosofi sarta budaya unggal wewengkon anu rupa-rupa
Khasanah budaya bangsa Indonésia anu beunghar geus nyorong lahirna sagala rupa corak, sarta jenis batik tradisional kalayan ciri kahususanna sorangan
Umumna, ngaran ragam hias batik basisir kalér Jawa asalna ti ngaran barang, mitologi, do'a, harepan, sarta kajadian
Ngaran barang loba dipaké pikeun méré ciri ngaran wanda hias
Barang kasebut umumna aya di lingkungan kira-kira sarta geus akrab dina kahirupan maranéhanana
Ngaran wanda hias anu asalna tina pepelakan, contona "kembang kapas, kembang waluh, pacar cina, lung-lungan, sulur-suluran, sekar jagat, kawung, kembang seruni, kembang mawar, cempaka kantil, cau bali, ganggeng," sarta sajabana
Ngaran wanda hias anu asalna tina sato, contona "urang ayu, iwak etong, kotok alas, dara kipu, sawat gunting, gemek setekem, manuk branjangan," jeung sajabana
Ngaran wanda hias anu asalna tina alam barang contona "mega mendung, wadasan sunyaragi, piring aji, kapal kandas", sarta sajabana
Ngaran wanda hias anu asalna tina wangun géometris sarta nyarupakeun anyaman, contona, "banji, krompol, kijing doyong, nitik," sarta sajabana
Ngaran wanda hias tina wangun manusa jarang dipaké pikeun wanda hias batik basisir jawa, iwal ti wayang
Mitologi dianggap minangka hiji carita anu narik ati, ku kituna mindeng diomongkeun
Ngaran wanda hias anu asalna tina mitologi ti antarana "naga seba, paksi naga liman, burak, gua sunyaragi, sangkuriang," jeung sajabana
Doa mangrupa harepan anu dipanjatkeun ka pangéran anu maha kawasa
Sacara simbolik, pamaké sandang anu bersangkutan nampa panangtayungan ti pangéran
Ieu kawas harepan masarakat pikeun nyatujuan ngaran lawon batik, contona, "sidamukti, sidamulya, sidaluhur, nurlaila," jeung sajabana
Hiji kajadian dianggap mibanda ajén memori anu dina ku kituna pikeun diabadikeun jadi ngaran lawon batik, contona "granat muncrat, usdek," jeung sajabana
Longsér nyaéta salah sahiji kasenian nu méntaskeun carita nu miboga nilai-nilai luhur nu raket jeung kahirupan masarakat
Nilai-nilai nu aya dina carita longsér téh bakal dipangaruhan ku jejer nu geus ditangtukeun
Longsér diwangun ku sababaraha bagian penting nu jadi ciri tina kasenian éta
Pagelaran longsér téh biasana dibarung ku nayaga, pamaén, jeung bodoran nu miboga daya tarik sorangan keur panongton
Salian ti éta, pagelaran longsér ilaharna mineng dipidangkeun peuting-peuting
Lamun pagelaran nu dipidangkeunna siang disebutna lontang
Longsér mangrupa salah sahiji téater rahayat Tatar Sunda nu hirup di daérah Priangan, pernahna di Bandung Kidul Daérah Ranca Manyar Kacamatan Pameungpeuk
Pakakas pikeun nyaanganana disebut oncor nu miboga sumbu tilu atawa lima
Disimpen di tengah-tangah, sedengkeun gamelan disimpen di tukang sakalian pikeun tempat para anggota rombongan ngaganti raksukanana
Raksukan Awéwé jeung Lalaki
Para pamaén nu awéwé disebut Ronggéng anu salah sahijina disebut Sripanggung
Raksukan Ronggéng ilaharna nyaéta dikabaya, dikarémbong ("selendang)," disanggul anu dipakékeun manglé, tuluy maké hiasan saperti subang, kalung, gelang, cincin, jeung bros. Sedengkeun pamaén lalaki ngagunakeun raksukan jawara saperti sarung, kamprét, iket barangbangsémpak bari mawa golok anu diselipkeun kana sabuk kulit anu lébar, mamaké gelang akar bahar, batu ali nu gararedé
Biasana dina prak-prakan pagelan longsér téh sok dimimitian ku wawayangan atawa mamarung, para ronggéng ngibing bari hahaleuangan pikeun ngirut ati panongton
Biasana éta ronggéng-ronggéng téh sok maké ngaran-ngaran lauk saperti Si Jelér, Si Tawés, Si Sepat, Si Kumpay, jsb
Para panongton anu bisa makékeun sarung, kopéah, arloji, kacamata, saputangan, jsb ka ronggéng anu dipilihna
Saréngséna ngibing, éta barang-barang téh dibalikeun deui ka nu bogana tur dibarengan ku tebusan duit
Ti dinya, kakara wéh muncul banyolna, anu dipingpin ku éta rombongan nu ngucapkeun hatur nuhun ka para panongton bari ngawanohkeun rombongan jeung Sripanggung sarta ronggéng-ronggéng bari ngabanyol
Acara dituluykeun ku ngibing sacara papasangan antara sripanggung jeung jawara, tuluy diturantan ku para ronggéng
Républik Hungaria mangrupa hiji nagara di Éropa tengah
Tepung wates jeung Austria di kulon, Slowakia di kalér, Ukraina di wétan, Romania di tenggara, jeung Kroasia sarta Sérbia di kidul
Dina basa lokal, nagara ieu dikenal salaku "Magyarország" nu hartina wewengkon Magyar
Hungaria ngawangun grup Visegrád sareng Polandia, Slowakia, jeung Céko
Dina wanci Kakaisaran Romawi, urang Romawi nyebut wewengkon ieu Pannonia (kuloneun Walungan Danube)
Senggeus Roma labuh dina migrasi séké-séké Jérmanik jeung tekenan bangsa Karpia, Période Migrasi masih kénéh ngadatangkeun raloba panarajang
Awalna datang urang Hun, nu ngawangun hiji impérium nu kiat dina paréntah Attila
Ngaran "Hungaria" meureun kapangaruh ku bangsa Hun, sanajan meureun ogé ngaran éta asalna ti ngaran aliansi Turkis dina abad ka-7 nu disebut Onogur
Saenggeus pamaréntahan urang Hun tileuleup, séké-séké Jérmanik nu séjén, nyaéta urang Lombardi jeung Gepid ngawasaan Pannonia dina kira-kira 100 taun
Dina période éta ogé saréké Slavia mimiti migrasi ka kidul
Dina taun 560-an, maranéhna digantian ku Avar nu engké ngawasaaan nagri éta dina leuwih ti dua abad
Urang Prancis dina kawasa Charlemagne ti kulon jeung urang Bulgar ti tenggara ahirna geus hasil ngéléhan urang Avar dina awal abad ka-9
Teras, urang Frankia tileuleup, jeung karajaan Slavonik Moravia Raya sarta Kapangéranan Balaton ngawasaan kalobaan Pannonia nepi ka ahir abad éta
Ahirna, bangsa Magyar migrasi ka Hungaria dina ahir abad ka-9
Tradisi nyebutkeun yén bangsa Magyar (Hungaria) diwangun ku Árpád, nu mingpin bangsa Magyar ka dataran Pannonia saenggeus taun 895
Karajaan Hungaria diwangun dina taun 1000 ku Raja Szent István I. Awalna, sajarah Hungaria mekar dina hiji segitilu-sajarah antara Polandia jeung Bohémia, kalawan loba hubungan jeung para paus sarta kaisar ti Kakaisaran Romawi Suci
Antara 1241–1242, sabagian Hungaria ancur jeung loba korban ku tentara Mongol (Tatar) ti Batu Khan
Lalaunan, Hungaria dina pamaréntahan dinasti kulawarga Árpád ngarobah kana hiji karajaan nu indepénden
Karajaan Hungaria nu diparéntah ku kulawarga Angevins ti 1308, dina waktos nu singket ngalegaan kakawasaanna kaa Wallachia jeung Moldova
Raja Matthias Corvinus anu heunteu ngawangun dinasti, murangkalihna János Hunyadi, maréntah Karajaan Hungaria ti 1458 nepi ka 1490
Anjeunna ngiatan Hungaria jeung pamaréntahanna
Dina pamaréntahanna, Hungaria (utamana bagian-bagian kalér, sabagian ayeuna aya di Slowakia kiwari) minangka puseurna seni jeung kabudayaan Éropa nu penting dina période Rénaisan
Kamerdékaan Hungaria réngsé wanci nagara éta ditalukkeun ku Kasultanan Ottoman dina awal abad ka-16; bagian-bagian Hungaria nu teu ditalukan ku Ottoman, dianéksasi ku Austria (nu pangawasana ogé waktos éta nyaéta raja-raja Hungaria) di bagian kulon, jeung jadi Kapangéranan Transilvania nu indepénden di wétan
Saenggeus 150 taun, Austria jeung sakutu-sakutu Kristenna ngawasaan deui wewengkon nu disebut Hungaria ayeuna dina ahir abad ka-17 ti Karajaan Ottoman
Dina ahir tileuleupna urang-urang Turki, mimiti pajuangan antara bangsa Hungaria jeung raja-raja Habsburg pikeun mibanda palindungan tina hak-hak para bangsawan (kalawan kitu ngeukeuhkeun otonomi Hungaria)
Pajuangan ngalawan absolutisme Austria dina pajuangan kamerdékaan rahayat dipingpin ku hiji bangsawan Transilvania, Ferenc II Rákóczi, antara 1704 jeung 1711
Révolusi jeung perang 1848–1849 ngupus pabudakan jeung ngasilkeun hak-hak sipil
Urang Austria ahirna hasil meunang ukur lantaran dibantos Rusia
Ku sabab kameunangan ngalawan Austria ku koalisi Prancis-Itali (Peperangan Solferino, 1859) jeung Prusia (Peperangan Königgratz, 1866), Hungaria ahirna, dina 1867, hasil jadi bagian otonom ti Kakaisaran Austro-Hungaria (lihat Ausgleich)
Saenggeus miboga status ieu, pamaréntah Hungaria ngusahakeun sangkan karajaan étu ngahiji kalawan Magyarisasi sababaraha kumpulan kabangsaan nu séjén
Hal ieu lumangsung nepi ka ahir Perang Dunya I, wanci kakaisaran Austro-Hungaria labuh
Dina 16 Novémber 1918, hiji Républik Hungaria nu indepénden diproklamasikeun
Dina Maret 1919, komunis nyokot kakawasaan, jeung dina bulan April, Béla Kun mroklamasikeun Républik Soviét Hungaria
Pamaréntahan ieu, kawas nu ngaheulaanna, kabukti pondok umurna; sanggeus sababaraha kameunangan militér ngalawan soldadu Cékoslovakia, urang-urang Rumania narajang pikeung ngahalangan peperangan di Transilvania
Dina Agustus, leuwih ti satengah wewengkon Hungaria ayeuna, kaasup Budapest, dikawasaan Rumania, nu lumangsung nepi ka Novémber
Kakiatan militér tengen, nu dipingpin ku Admiral Miklós Horthy ti bekas Austro-Hungaria, asup ka Budapest wanci pasukan Romania badé angkat jeung ngeusian kosongna kakawasaan
Dina Januari 1920, pamilu diayakeun pikeun hiji parlemén hiji kamar, jeung Admiral Horthy dipilih minangka Pangawasa, jeung kalawan kitu resmi mulihkeun Hungaria minangka Karajaan, sanajan euweuh deui raja-raja Hungaria, sanajan bekas Raja Habsburg ngusahakeun sangkan ngawasaan deui
Horthy teras ngawasa kalawan kakawasaan otokratik nepi ka 1944
Dina Juni 1920, Pajangjian Trianon ditandatanganan jeung netepkeun wates Hungaria
Dibanding jeung karajaan saméméh perang, lega jeung populasi Hungaria nu anyar ieu dikirangan dua pertiluna
Kira-kira sapertilu ti padumuk Magyar jadi minoritas di nagara-nagara tatanggi
Ku lantaran kitu, politik jeung budaya Hungaria ti waktos antara-paperangan diwarnaan kalawan irredentisme jeung révisionisme (pamulihan "Hungaria raya" ti wanci abad ka-19 ku cara naon baé)
Horthy ngayakeun pasakutuan jeung Jérman Nazi dina taun 1930-an, jeung ngarep pikeun mulijkeun wewengkon nu geus leungit saenggeus Perang Dunya I. Aliansi ieu mémang hasil mulihkeun sababaraha wewengkon ka Hungaria dina dua Hadiah Wina
Hungaria teras ngabantos pangawasaan Jérman kana Karajaan Yugoslavia, langsung ngawasaaj Banat saenggeus éta, jeung ahirna milu dina Perang Dunya II dina 1941, utamina ngalawan Uni Soviét
Dina Oktober 1944, Hitler ngagentos Horthy jeung kolaborator Nazi Hungaria Ferenc Szálasi jeung Partéy Salib Panahna pikeun nyegah robahna Hungaria ka pihak Sakutu, nu teterusan ngancam ti panarajangan sakutu kana Italia
Hungaria ngagunakeun sababaraha undang-undang anti-Semit dina taun 1920-an jeung 1930-an, jeung sababaraha pajagalan kana urang Yahudi ku pasukan Hungaria aya dina awal Perang Dunya II, tapi Hungaria awalna nolak pikeun ngadéportasi padumuk Yahudina
Tapi ahirnya, dina wanci pangawasaan Jérman, Partéy Salib Panah jeung para pajabat pamaréntah milu sapinuhna dina Holocaust: dina Méi jeung Juni 1944, polisi Hungaria ngadéportasi kira-kira 440.000 urang Yahudi dina leuwih ti 145 karéta api, kalobaannana ka Auschwitz
Ahirna, leuwih ti 533.000 urang Yahudi di Hungaria dipaéhan dina wanci Holocaust, ditambih ogé kalawan sababaraha puluh rébu urang Roma
Saenggeus éléhna Jérman Nazi, Hungaria minangka bagian ti wewengkon pangarah Soviét jeung dijieunan kana hiji nagara komunis sanggeus hiji période démokrasi nu singket dina 1946–1947
Sanggeus pamingpin Komunis 1948, Mátyás Rákosi, ngawangun hiji pamaréntahan Stalinis di nagara éta, nu ampir teu bisa ditanggung ku nagara nu ancur ku paperangan
Hal ieu ngakibatkeun Révolusi Hungaria 1956 jeung Hungaria disebutkeun kaluar ti Pakta Warsawa
Hal ieu dijawab ku intervénsi militér gedé ku Uni Soviét
Ti taun 1960-an nepi ka ahir 1980-an, Hungaria miboga status husus salaku "barak nu pangbahjana" di lingkungan blok Wétan, dina pamaréntahan pamingpin komunis nu kontrovérsial, János Kádár, nu nganggo pamaréntahan nu otokratis dina waktos ieu
Dina ahir période 1980-an, Hungaria mingpin gerakan pikeun ngabubarkeun Pakta Warsawa jeung ngalih ka démokrasi multi-partéy jeung ékonomi nu ngorientasi kana pasar
Saenggeus labuhna Uni Soviét dina 1991, Hungaria mekarkeun patalian nu leuwih pageuh jeung Éropa Kulon, ngagabung ka NATO dina 1999 jeung Uni Éropa dina 11 Méi 2004
Présidén, nu dipilih ku parlemén saban 5 taun, umumna kagungan peran ukur sérémonial, tapi kawasana ogé kaasup milih perdana menteri
Perdana Menteri milih menteri-menteri kabinét jeung kagungan hak éksklusif pikeun ngereunkeunnana
Masing-masing calon anggota kabinét muncul di payun hiji atanapi nu leuwih komite parleménter dina acara dangu pamikiran kabuka nu sipatna konsultatif jeung kedah formal disatujuan ku présidén
Déwan Nasional ("Országgyűlés"), parlemén hiji kamar nu anggotana 386 urang, mangrupa institusi kakawasaan nagara pangluhurna jeung ngusulkeun sarta nyatujuan undang-undang nu disponsoran ku perdana menteri
Pamilihan umum parleménter nasional dilaksanakeun saban 4 taun
Hiji Pangadilan Konstitusional kalawan 11 anggota mibanda kawasa pikeun nantang undang-undang lamun kaanggap heunteu konstitusional Wewengkon
Administratifna, Hungaria kabagi kana 19 kabupatén
Tapi salian ti éta, aya ogé hiji ibu kota ("főváros"): Budapest
Aya 23 kabupatén kota (wangun tunggal: "megyei jogú város") di Hungaria, nyaéta: Géografi
Lanskap Hungaria kawangun ti taneuh nu rata jeung dataran nu ngampar ti Basin Karpati, kalawan papasiran jeung gunung-gunung nu handap di kalér sapanjang wates jeung Slowakia (titik pangluhurna: Kékes dina 1.014 m)
Hungaria kabagi dua ku aliran walungan utamana, Walungan Danube ("Duna"); walungan-walungan gedé nu séjén kaasup Tisza jeung Dráva, ari bagian kulon miboga Dano Balaton, hiji dano utama
Dano haneut panggedéna di dunya, Dano Hévíz (Hévíz Spa), aya di Hungaria
Hungaria miboga iklim buana, kalawan usum tiis nu tiis jeung usum panas nu haneut nepi ka panas
Suhu taunan rata-rata nyaéta 9,7 °C
Suhu nu ékstrem nyaéta kira-kira 38 °C di usum panas jeung −29 °C di usum tiis
Suhu rata-rata di usum panas nyaéta 27 nepi ka 32 °C, jeung di usum tiis 0 nepi ka −15 °C
Rata-rata curah hujan per taun kira-kira 600 mm
Hiji wewengkon leutik di bagian kidul nagara ieu (deukeut Pécs) miboga iklim Meditérania
Babarengan jeung Slovénia jeung Céko, Hungaria masihan salah sahiji standar hirup pangluhurna di antara nagara-nagara Éropa Wétan
Séktor swasta ngawakilan leuwih ti 80% PDB
Hungaria miboga ampir sapertilu ti sakabéh invéstasi asing langsung nu ngalir ka Éropa Tengah
Pibogaan asing ti pausahaan-pausahaan Hungaria jeung invéstasina kacida legana, jeung invéstasi langsung asing kumulatif nepi ka leuwih ti 23 milyar dolar AS ti 1989
Sambetan pamaréntah Hungaria ditingkatkeun dina taun 2000 nepi ka kadua pangluhurna di antara sadaya ékonomi transisi Ékonomi Tengah
Inflasi jeung panganggurandua-dudana mangrupa kapadulian utama dina 2001geus loba ngirang
Pamaréntah Hungaria geus ngabéwarakeun yén badé nganggo mata uang euro dina 2010, tapi mata uang ieu digunakeunnana ayeuna masih dina tahap parancangan awal
Kira-kira 95% padumuk Hungaria mangrupa urang Hungaria, basa indung aranjeunna nyaéta basa Hungaria, hiji basa Fino-Ugrik nu teu boga pakaitan nanaon jeung basa naon ogé nu aya di nagara-nagara tatanggina
Sababaraha kumpulan étnis minoritas ogé aya di nagara ieu, nyaéta Roma (2%), Jérman (1,2%), Romania (0,8%), Slowakia (0,4%), Kroasia (0,2%), Serbia (0,2%), jeung Ukraina (0,1%)
Kumpulan agama panggedéna di Hungaria nyaéta Katolik – Katolik Roma jeung Ortodoks Yunani – (kira-kira 50% ti sadaya populasi), kalawan minoritas Calvinis (kira-kira 30%) jeung Lutheran (5%)
Urang Yahudi ayeuna kira-kira 1% ti sadaya populasi
Tapi angka-angka resmi ieu teu sakabéhna répréséntatif, sabab rahayat Hungaria teu religius; teu leuwih ti 25% aktip ngalaksanakeun agamana
Leuwih lajengna, panindésan kana agama ku rézim Komunis dina 50 taun geus nyieun agama kalobaannanan diagem ukur ku sesepuh nu heunteu kagungan risiko dina rupa-rupa kasempetan di masarakat
Urang-urang Roma mibanda masalah husus di Hungaria
Ayeuna, leuwih ti 70% barudak Roma ngaréngsékeun atikan dasar (SD) tapi ngan sapertilu nu neruskeun édukasina ka tingkat sakola nengah
Ieu leuwih handap tinimbang 90% proporsi barudak non-Roma nu neruskeun édukasina ka tingkat nengah
Kirang ti 1% urang-urang Roma mibanda ijasah atikan luhur
Musik Hungaria umumna kawangun ti musik rahayat jeung musik ku para komponis Romantik jeung Barok kondang misalna Ferenc Liszt, Béla Bartók, jeung Zoltán Kodály (sanajan Kodály utamana ngarang musik kalawan unsur-unsur tradisional)
Musik tradisional Hungaria kalobaannana miboga irama dactyl nu kiat, sapertos basana ogé nu biasana méré tekanan séké kecap kahiji dina kecap
makanan-makanan tradisional misalna "goulash", hiji ciri utama ti makanan Hungaria
Makanan mindeng dibéré bumbu paprika
Sup daging mindeng miboga unsur-unsur nu has, kawas daging babi atawa daging sapi, misalna sup daging "pörkölt"
Hungaria ogé miboga conto inohong matematika anu kondang, misalna Pál Erdős, John von Neumann, Eugene Wigner, jeung sajabana
Bangsa Hungaria ogé miboga rupa-rupa pamanggihan, kawas holografi, korék api, téori ngeunaan bom hidrogén, bolpén, kubus Rubik, jeung basa pamrograman BASIC
János Bolyai, hiji matematikawan Hungaria miboga peran gedé dina pamanggihan géometri non-Euclidea
Sastra Hungaria ogé beunghar
Conto pujangga Hungaria János Arany, Sándor Márai, jeung Imre Kertész
Kertész geus meunangkeun Aprésiasi Nobel pikeun sastra
Tokoh historis jeung legéndaris di wewengkon kabupatén Kuningan ti jaman peralihan antara pangaruh Hindu ka Islam
Kisahna dipakaitkeun jeung Sunan Gunung Jati, salah sahiji wali nu jadi tokoh utama nu nyebarkeun agama Islam di Cirebon
anjeunna salaku nu ngadegkeun jeung mingpin wewengkon Kuningan nu sakti jeung boga tutumpakan kuda nu bisa hiber (kuda sembrani) nu ngarana Si Windu
Pernah tanding jeung tokoh ti daérah Rajagaluh (Majalengka) nu masih ngagem agama Hindu sarta meunang
Dina tandingna éta Arya Kamuning kajebak ku tangkal lopang nu ngarambat jeung disalametkeun ku sato uncal, ku lantaran éta urang Kuningan (baheula) dipahing ngadahar sayur lopang jeung daging uncal saluyu jeung nu diamanatkeun ku karuhun
Dipercaya makam Arya Kamuning ayana di désa Winduhérang, kurang leuwih 1 km beulah kulon kota Kuningan jeung diabadikeun minangka ngaran jalan
Satacan Islam asup ka Kuningan, di Padukuhan Winduhérang geus aya sesepuh nyaéta Ki Gedeng Kuningan
anjeunna nu mimiti asup Islam sarta anjeunna deukeut jeung Sinuhun Gununng Jati
anjeunna boga anak anu ngarana Amung Gegetuning Ati nu engkéna jadi Pangeran Aria Kamuning
Ki gedéng Kuningan pupus, tuluy layonna jadi kembang malati nu seungit pisan
Sangges Pangéran Adipati Ewangga dinobatkeun jadi Adapati Kuningan, Pangeran Aria Kamuning lain baé ngaping diwidang pamaréntahan, tapi di medan tempur ogé manéhna maturan
Sangges wafat Aria Kamuning di Cipicung, komplék Makam Gede di kalurahan Kuningan kacamatan Kuningan
Unggal poé jadi Kuningan diayakeun jiarah akbar di makamna
Ngaran Aria Kamuning diabadikeun ogé ku Batalyon Infantri 203/Arya Kamuning BrigifI/Jaya Skti Kodam Jaya
Di Konoha, Klan Uchiha nyaéta klan élit anu loba ngalahirkeun ninja-ninja jénius tur hébat
ku sabab réputasina éta, klan Uchiha dijadikeun pasukan polisi / kaamanan Konoha
Dina manga jeung animé Naruto dicaritakeun, yén klan Uchiha téh téréh lastari, ku sabab ampir sakabéh anggota klan ieu dipaéhan ku Uchiha Itachi, iwal Uchiha Obito, Uchiha Madara, ogé adina Uchiha Sasuké
Sajarah Klan Uchiha: Warisan Darah Téngu
Klan Hyuga nyaéta salah sahiji klan anu paling lila cicing di Désa Konoha, klan ieu geus aya di Konoha ti mimiti lahirna Désa Konoha
Jaman baheula aya hiji awéwé ti klan Hyuga anu bogoh ka hiji lalaki asing (Sojobo), nepi ka ahirna awéwé éta nikah jeung lalaki asing éta, nu sabenerna lalaki éta téh lain jelema biasa, malah lain jelema tapi Raja Téngu
Singket carita, sangges 2 taun nikah si awéwé hamil tur boga anak lalaki nu dibéré ngaran Uchiha Madara, tah kecap "Uchiha" téh miboga harti kipas atawa hihid, nu engké na jadi lambang klan Uchiha
Sanggeus gedé, Madara tuwuh jadi shinobi nu kuat, ku sabab ngawarisan panon Byakugan (ti indungna) anu nyampur jeung getih Téngu nu matak ngarobah rupa panon Byakugan jadi panon nu lewih kuat nyaéta Sharingan, nu jadi salah sahiji jurus has klan Uchiha
Panon ieu miboga 2 tingkatan nyaéta Sharingan normal jeung Mangénkyou Sharingan, Madara ngamekarkeun 3 jurus panon mangénkyou sharingan nu dibéré ngaran "Tsukiyomi", "Amatérasu", jeung "Susanoo"
Teu lumangsung lila, sanggeus Madara gedé udagan Sojobo mulai katempo, Sojobo ngawinan awéwé ti klan Hyuga lain ku sabab bogoh, tapi ku sabab manéhna hayang miboga awak nu sampurna pikeun wadah nu engkéna bakal nambahan kakuatanna
Teu lila Madara ogé sadar, yén manéhna bakal dipaéhan ku Sojobo Bapana sorangan, ahirna Madara nyieun perjanjian jeung Kyuubi sangkan meunang batuan kakuatan pikeun ngéléhkeun Sojobo
Ahirna Madara nu dibantuan ku Kyuubi gelut jeung Sojobo salila 7 poé 7 peuting
Sanajan maké jurus amatérasu tur dibantuan ku Kyuubi, Madara ngan ukur bisa nyabak buuk na Sojobo, ku sabab teu bisa ngéléhkeun Sojobo, Madara ngan bisa ngurung ku ségel husus, nu bisa dibuka ku kakuatan Kyuubi, jeung 3 urang Uchiha nu boga Mangénkyou sharingan
Kapungkur dina jaman peperangan nagara shinobi pikeun ngadominasi nagara-nagara shinobi nu séjén, aya dua klan anu katélah klan paling kuat dina éta jaman, nyaéta Klan Sénju anu di pimpin ku Hashirama sénju, jeung Klan Uchiha anu di pimpin ku Uchiha Madara
Dicaritakeun yén Hashirama sénju mineng gelut jeung Madara sacara pribadi, ku sabab capé gelut waé hashirama ngadatangan klan Uchiha pikeun ngayakeun perdamaian, anu ahirna Hashirama jeung Madara babarengan nyieun désa "Konohagakuré" nu osok disabat Konoha, lila-lila désa nu dijieun ku Hashirama jeung Madara jadi salah sahiji tina 5 désa shinobi nu gedé
Tuluy, Madara indit ti Konoha sabada nyokot panon adina sorangan, tina kajadian éta ngakibatkeun Hashirama jeung Madara gelut deui di Lembah ahir atawa "Valley of The End", nu ahirna di meunangkeun ku Hashirama
Pikeun mieling kajadian éta, ahirna dijieun patung Hashirama jeung Madara, kadua patung éta dijieun ngahapit curug sabari pahareup-hareup
Ancurna Klan Uchiha
Dina carita manga jeung animé Naruto, dicaritakeun yén klan Uchiha téh hampir punah lantaran sakabéh anggotana dibantai ku Uchiha Itachi, iwal Sasuké adina
éta kajadian téh teu di caritakeun kunaon panyebabna, mung dina komik aya 2 alesan kunaon Uchiha Itachi maéhan kabéh anggota klanna iwal Sasuké, nyaéta: Itachi ogé nyebutkeun yén manéhna maéhan klan Uchiha ku sabab manéhna meunang misi ti pamaréntah Konoha anu nyaho yén klan Uchiha rék ngayakeun kudéta di Konoha anu di pingpin ku Madara
Jurus Has Klan Uchiha
Jurus istimewa nu dikawasaan ku klan Uchiha nyaéta jurus élemén seuneu, sapertos Goukakyuu no Jutsu, jurus ieu pikeun ngetés kamampuh anggota klan
Klan Uchiha ogé miboga kamampuh ngamanipulasi jurus panon/doujutsu jeung jurus sharingan anu ngan dikawasaan ku klan Uchiha
Salian ti jurus panon sharingan, aya deui anu leuwih kuat nyaéta mangénkyou sharingan, nu bisa dibangkitkeun ku sababaraha urang ti klan Uchiha kaasup Sasuké, Itachi, Madara, Jeung Izuna
Sarat pikeun ngabangkitkeun mangénkyou sharingan nyaéta pangguna sharingan kudu maéhan babaturan deukeutna pikeun ngawasaan jurus ieu
Aya deui nu ngaleuwihan mangénkyou sharingan,nu ngawasaan jurus ieu ngan Madara, ku sabab panon mangénkyou sharingan dipaké tutuluyan nu matak ngajadikeun Madara lolong, ahirna Madara maéhan adina Izuna tuluy dicokot panon mangénkyou sharinganna pikeun dicangkok kana panon manéhna, nu ahirna jadi éthernal mangénkyou sharingan (mangénkyou sharingan permanén)
Sharingan nyaéta salah sahiji tina tilu doujutsu anu dipiboga ku sakabéh anggota klan Uchiha
Kamampuan utama nu kasohor tina sharingan nyaéta pikeun nurutan tehnik atawa jurus nu pernah ditingali langsung ku sharingan
Salian nurutan téhnik musuh, sharingan ogé bisa dipaké pikeun ngahipnotis
Sharingan teu kaluar di anggota klan Uchiha ti mimiti gumelar, tapi biasana sharingan kaluar pas dina kaayaan pamakéna keur kaancam, di mana sharingan bisa nyalamatkeun pamakéna
kakuatan sharingan bisa ditingali tina lobana "tomoé" nu aya dina panonna, nu disebut "ségel tomoé"
Sharingan Sasuké nu mimitina ngan aya 1 tomoé dina panonna, tuluy nambahan jadi 2 tomoé, nu ahirna basa gelut jeung naruto tomoéna jadi 3 atawa sampurna
Mangénkyou sharingan nyaéta tingkatan pangluhurna ti sharingan, mangénkyou sharingan boga panampilan nu béda ti sharingan, jeung deui béda ti pamaké mangénkyou sharingan nu lianna, contona mangénkyou sharingan Sasuké béda jeung mangénkyou sharinganna Itachi
Piekun meunangkeun mangenkyou sharingan, diperlukeun pangorbanan nu gedé, nyaéta kudu maéhan sobat dalitna
Jatayu atawa biasa disebut Jetayu nyaéta salah sahiji tokoh anu kalintang penting dina wiracarita Ramayana, Jatayu nyaéta putra bungsu Garuda Brihawan, Manuk raksasa tutumpakan Déwa Wisnu ieu téh boga dulur ngaranna Garuda Sempati
Jatayu gugur nalika merangan Rahwana anu nyulik Sinta
Jatayu kasohor alus budi, jeung jadi mahluk anu dipikanyaah ku Prabu Dasarata, Bapana Rama
Nalika masih ngawujud endog, Jatayu diangkat anak ku Dewi Ngruna, istrina Batara Surya
Jatayu kawin jeung Dewi Jatawati, putriPrabu Sangkanturunan, Raja Parangsari
Papanggihna Rama jeung Jatayu nyaéta nalika Rama ngajalankeun Paréntah Maharesi Agastya sangkan nganjrék di Pancawati
Harita Rama rék nyieun pondok keur Sinta, terus Manéhna ningali burung anu gedé, ti dinya Jatayu nyarita yén Manéhna babaturan Bapana
Nalika Jatayu keur hiber, manéhna ngdéngé sora awéwé anu ngajerit-jerit
Jatayu nempo Prabu Dasamuka keur mawa Sinta, minantuna Prabu Dasarata
Jatayu ngadeukeutan maranéhna, terus nyerang Dasamuka
Tapi Dasamuka teu bisa paéh, lantaran kasakténna
Sabenerna Jatayu geus bisa nyalametkeun Sinta, tapi nalika Jatayu rék mawa Sinta ka darat, Sinta ngomong cenah manéhna embung dipigarwa ku Rakhsasa komo dicekel ku manuk
Harita kénéh Sinta leupas tina cepengan Jatayu sabab Jatayu reuwaseun ngadéngé omongan Sinta
Teu lila Rahwana hiber ngarah ka Jatayu, terus nebas jangjang Jatayu maké Candrasa, jadi Sinta bisa direbut deui ku Rahwana
Dina Ramayana versi india, Sinta teu nyarita siga kitu, malah mah nalika Jatayu perang campuh jeung Rahwana, Sinta mah ningalikeun bari ceurik
Dina carita versi India, dicaritakeun yén Jatayu ngancukeun karéta perang Rahwana nepi ka Raja Aléngka téh labuh ka darat
Teu lila Rama jeung Lesmana datang, maksudna mah rék néang Sinta anu ngaleungit ti tempat cicingna
Di dinya maranéhna manggihan Jatayu anu sakarat, Rama nyangka yén anu nyulik Sinta téh Jatayu, malah mah Jatayu rék dipaéhan, tapi ditahan ku Lesmana
Saencan paéh, Jatayu sempet méré nyaho Rama yén anu nyulik Sinta téh nyaéta Dasamuka
Ti Jatayu ogé Rama apaleun yén Sinta diculik ka Aléngka
Jatayu ahirna moksa terus paéh sacara sampurna lantaran dibantuan ku Rama
Upacara adat nikahkeun
Sajak nyaéta sastra wangun ugeran (puisi) anu teu kauger ku patokan-patokan
Sajak henteu kauger ku masa si bero padalisan (baris, jajaran) dina sapadana, jumlah engang dina unggal pada (bait) atawa sora tungtung dina unggal padalisan (jajaran) upama rék nulis sajak kudu nangtukeun jejer milih kecap nu luyu, jeung maké basa nu singget sarta jelas
Nurutkeun "Kamus Umum Basa Sunda", sajak téh asalna tina basa malayu
Ari hartina, guguritan sarupaning sa'ir, tapi sapadana henteu matok opat jajar
Sajak téh mikabutuh kakuatan basa anu rohaka keur nepikeun ma'na anu dimaksud ku pangarang
Ku kituna, sajak téh kudu ngandung tilu unsur nyaéta, kecap, harti kecap, jeung sora atawa wirahma Dina wangun kasusastraan Sunda, Sajak téh kaasup dina katégori Sastra Modéren
Mun mapay lalakon umur tina runtuyan sajarahna, Sajak Sunda geus lumayan kolot umurna téh
Sanggeus sawatara waktu kamerdikaan nagara urang (1946) nepi ka ayeuna, "kitu sotéh mun diukur ti mimiti Kis
(Kiswa Wiriasasmita) nulis sajak", kitu pisaur Pa "Abdullah Mustappa"
Aya deui KTS (Kadir Tisna Sudjana) dina sastra Sunda nu nuturkeun nulis ditéma ku polémik, ngeunaan hak hirup sajak, anu harita mah dianggapna injeuman ti deungeun
Ti saprak harita, Sajak Sunda anak-baranahan nepi ka kiwari
Ku lantaran kitu, dina mangsa awal gelarna sok disebut sajak bébas,kungsi ogé disebut sanjak
Disebut bébas téh saenyana mah rélatif, nyaéta lamun dibandingkeun jeung puisi-puisi saheulaeunana, utamana upama dibandingkeun jeung dangding anu kabeungkeut pisan ku patokan guru wilangan jeung guru lagu
Saenyana mah sajak ogé mageuhan kénéh rupa-rupa konpénsi puisi, upamana lebah diksina jeung rakitan ungkarana
Ari Taufik Faturohman mah nyindekkeun yén nu disebut sajak téh nyaéta karangan ugeran anu ngébréhkeun pangalaman batin panyajakna
Gelarna Sajak Sunda
Sajak (nyaéta sajak bébas téa) gelarna téh béh dieu, dina jaman sanggeus urang merdéka
Éta wangun sajak téh mimitina mah henteu ujug ditarima da pagar lain wangunan sastra Sunda
Padahal kakawihan ogé anu wangunanana mah teu béda ti sajak, geus aya dina sastra Sunda
Sajak Sunda gelar dina sabudeureun taun 1950
Ti taun 1946 kénéh geus aya nu nulis dina wangunan sajak, nyaéta Kis WS.. Sajak téh saméméh dibukukeun jadi kumpulan sajak, sok dimuat heula dina sawatara media massa saperti majalah jeung surat kabar
Sawatara majalah jeung surat kabar basa Sunda anu sok remen ngamuatkeun sajak Sunda téh di antarana: Sipatahunan, Warga, Sunda, Kujang, Kiwari, Sari, Langensari, Hanjuang, Mangle, Galura, Giwangkara,jrrd..Buku kumpulan sajak nu munggaran terbit nyaéta Lalaki di Tegalpati karya Sajudi (1963)
Ka béhdieunakeun dituturkeun ku kumpulan sajak liana, saperti Ombak Laut Kidul karya Rachmat M Sas Karana (1966), Jante Arkidam karya Ajip Rosidi (1967), Surat Kayas karya Surachman R.M
(1967), Tepung di Bandung karya Rachmat M Sas Karana (1972), Katiga karya Yayat Hendayana (1975), Nu Ngarongheap Mangsa Surup karya Eddy D Iskandar (1978), Sabelas Taun karya Usep Romli HM (1978), Jagat Alit karya Godi Suwarna (1979), jeung Nu Mahal ti batan Inten karya Yus Rusyana (1980)
Polemik Sajak Sunda
Dina mangsa mimiti gelarna sajak Sunda, anu ditaratas ku Kis WS dina taun 1946, waktu anjeunna ngajapapang dina ranjang SR Cideres Majalengka, timbul réaksi anu henteu satujueun kana wangun sajak, da cenah anu asli puisi Sunda mah ngan dangding wungkul
Nya harita timbulna nu disebut “Polemik Sajak” utamana dina surat kabar Sipatahoenan
Di dinya pisan polemik ngeunaan hak hirupna sajak Sunda anu munggaran teh
Hiji jalma anu nyumput satukangeun ngaran Ki Sunda nganggap yén wangun puisi urang Sunda titinggal karuhun anu kudu didama-dama mah dangding, anu dianggap wangunan puisi anu pangsampurnana jeung pangendahna
Tangtu baé sikep kitu téh nembongkeun yén manéhna henteu kungsi diajar sajarah bali pikeun ngajadina, nepi ka henteu terangeun yén dangding téh lain warisan karuhun Sunda pituin, tapi pangaruh tina sastra basa Jawa
Nepi ka timbul polemik teh, nya ku lantaran réa anu henteu satujueun kana pamadegan Ki Sunda
Henteu satujueun dangding dianggap hiji-hijina warisan karuhun Sunda
Henteu satujueun sajak disieuhkeun tina kahirupan sastra Sunda
Tapi réa deuih anu sapamadegan jeung Ki Sunda oge
Sora-sora anu kontra, anu nolak kana ayana sajak Sunda utamana datang ti kalangan sastrawan entragan kolot
Sabalikna, ti kalangan sastrawan entragan ngora muncul sora-sora anu pro, anu ngadukung sangkan sajak meunang tempat dina kandaga sastra Sunda Polemik ka-II
Lantaran ayana sora anu pro jeung kontra téa, nya muncul polemik deui antara sastrawan ngora ngalawanan sastrawan kolot, masualkeun hak hirupna sajak dina kasusastran Sunda
Cara polemik anu munggaran dina Sipatahoenan, ngeunaan hak hirupna sajak dina basa Sunda anu ditolak ku Ki Sunda saparakanca ti golongan sastrawan kolot, polemik anu kadua ogé anu pangpangna lumangsung dina majalah Warga anu dibobotohan ku Yuyu Yuliati anu nolak sajak jeung Wahyu Wibisana saparakanca, ti kalangan sastrawan ngora anu ngabela sajak, henteu nepi ka jadi hiji kasimpulan anu cindek, sanajan leuwih rame tur
anu cindek, sanajan leuwih rame tur jalma anu milu makalangana ogé leuwih réa
Lamun polemik kahiji mah lumangsung dina awal taun 1950-an,polemik kadua mah lumangsung dina mangsa pertengahan taun 1950-an kira-kira dina mangsa taun 1955 tur henteu ngan wungkul dina majalah Warga wungkul tapi ogé dina majalah jeung surat kabar séjénna ogé ngamuat karangan boh anu pro kana sajak, boh ti anu henteu satujueun éta wangunan miboga hak hirup dina sastra Sunda
Jumlah anu ngabela hak hirup sajak Sunda dina polemik nu kadua mah beuki réa sabab harita geus renung barudak ngora anu narulis dina basa Sunda anu leuwih réa nuturkeun sastra basa Indonesia manan macaan wawacan atawa dangding dina basa Sunda anu harita geus hésé kapanggihna ku sabab geus geus langka pisan pamedal anu ngaluarkeun buku basa Sunda
éta barudak ngora téh lian ti nembongkeun wawasan anu leuwih jembar ngeunaan sastra Indonesia, aya ogé nu nembongkeun leuwih wanoh kana kabeungharan sastra karuhunna, saperti carita pantun, sisindiran, jangjawokan, kakawihan, jsb
Ti kalangan sastrawan ngora téh di antarana Wahyu Wibisana, Rukasah SW, Kusnadi PS, Eddi Tarmidi, E. Permana, Hato’an Wangsasendjaja, jeung réa-réa deui
Ari pangarang nu teu kungsi pipilueun polemik, tapi sajak-sajakna nembongkeun ajén puisi anu luhur, anu nembongkeun yén basa Sunda mampuh digunakeun pikeun nulis sajak, atawa leuwih merenah: wangun sajakna téh payus tur kupu ditulis dina basa Sunda oge
Hartina hak hirup wangunan sajak dina basa Sunda kudu diaku
Wangunan sajak kudu ditarima
Dina sajak-sajakna Sajudi nembongkeun yén salian ti ayana pangaruh tina sastra Indonésia,inyana ogé pageuh ngakar kana tradisi puisi Sunda kayaning anu sok kapanggih dina carita pantun, sisindiran atawa kakawihan
Waktu sajak-sajakna dikumpulkeun tur dibukukeun dina Lalaki di Tegalpati anu mangrupa kumpulan sajak munggaran dina basa Sunda – geus taya anu misoalkeun deui ngeunaan hak hirup sajak dina basa Sunda
Ku medalna éta buku khazanah sastra Sunda jadi leuwih beunghar,lain baé jumlah buku basa Sunda nambahan, tapi pangpangna mah ku lantaran sajak-sajak anu dimuat dina éta buku téh miboga ajén puisi anu luhur, nepi ka aya nu ngabandingkeun ajén puisi Sajudi jeung puisi Chairil Anwar dina basa Indonésia
Pangarang Sajak Sunda
Wangunan sajak dina sastra Sunda kiwari, kacida mekarna jeung kacida pentingna
Nu raresep kana sajak, hususna di kalangan para rumaja, prah di mana-mana
Kagiatan-kagiatan sabangsaning maca sajak nu diayakeun ku siswa-siswa sakola lanjutan atawa nu diayakeun ku pakumpulan-pakumpulan kasenian di masrakat geus jadi kailaharan
Kitu deui aktifitas kana nulis sajak
Sirung-sirung nu aya karep jeung aya pangaresep kana nulis sajak, renung di mana-mana
Ti taun 1950-an kénéh, anu nulis sajak terus nambahan tug nepi ka kiwari
Ti taun ka taun, ti generasi ka generasi nu narulis sajak beuki nambahan, beuki ngalobaan
Aya nu terus mayeng ngarang nepi ka katelah jadi pangarang sajak, aya ogé nu nungtut marekplekan ninggalkeun
Nu narulis sajak dina rupa-rupa majalah jeung surat kabar téh karyana kadokumentasikeun dina sawatara buku
Anu geus réa ngahasilkeun sajakna sok terus dikumpulkeun jadi buku kumpulan sajak sarta diterbitkeun
Atuh anu teu kungsi ngumpulkeun, kapilih tur kapeting ku éditor buku nu nyusun antologi, boh antologi puisi wungkul, boh antologi prosa jeung puisi
Ti entragan taun 1950-an diterbitkeun dina antologi Kanjut Kundang, beunang nyusun Ajip Rosidi jeung Rusman Sutiasumarga
Ti harita lila taya nu nerbitkeun deui, jebulna deui the dina taun 1992, dina raraga mieling 46 taun sajak Sunda nyaéta dina buku antologi Saratus Sajak Sunda, anu dipilih jeung dikumpulkeun ku Abdullah Mustappa
Tilu taun ti harita, taun 1995 terbit antologi sajak dina raraga mapag 50 taun Indonésia merdeka dijudulan Sajak Sunda Indonesia Emas
Ajip Rosidi gé ngusahakeun ngumpulkeun jeung narjamahkeun kana 3 basa Indonesia, Inggris, jeung Perancis dina raraga ngabagéakeun Konferensi Internasional Budaya Sunda (KIBS) taun 2001, terbit Puisi Sunda Modern dalam Dua Bahasa
Disusul ku seri medalna buku antologi panglengkepna anu ngawengku ti awal gelarna sajak tug nepi ka jaman mutahir, taun 2007
Sataun ti harita, Jurusan Pendidikan Bahasa Daerah (Sunda) FPBS Universitas Pendidikan Indonésia (UPI) Bandung, nerbitkeun antologi prosa jeung puisi Lir Cahya Nyorot Eunteung, anu ngamuat husus karya-karya alumni jurusan Sunda ti éta paguron luhur
Dumasar dokumentasi eta, ieu di handap kapidangkeun ngaran-ngaran pangarang sajak Sunda ti awal gelarna tug dugi ka kiwari
Sutan Takdir Alisjahbana dibabarkeun di Natal, Tapanuli, 11 Pébruari 1908
di Bandung taun 1928 langsung ditempatkeun di Palémbang janten guru Schakelschool (Sakola Sambungan)
Taun 1930 pindah gawé jadi pupuhu redaktur di Balai Pustaka
Bari sambian digawé, ogé ngiringan kuliah-kuliah di Sekolah Hakim Tinggi,tamat taun 1942
Sutan takdir alisjahbana
Campaka, aslina mah ditulis maké ejahan heubeul Tjampaka, ngaran salah sahiji majalah basa Sunda anu medal di Bandung taun 1965
Dina awal penerbitanana, mimitina mah bulanan,ka behdieunakeun medal sabulan dua kali atawa tengah bulanan,diterbitkeun ku Yayasan Campaka
Dina karedaksianana, ieu majalah téh ngalaman robah-robah redaksi, Girang rumpaka ngarangkep pananggung jawab redaksi nu pangpandeurina téh nyaéta S.A. Warsoma
Ieu majalah basa Sunda anu sifatna umum téh utamana ngamuat carita pondok jeung carita nyambung, boh karangan asli beunang pangarang Sunda, boh tarjamahan tina basa deungeun
Lian ti éta ngamuat ogé sajak Sunda, artikel kaagamaan, artikel kasehatan, jeung lulucon
Teu kacatet sabaraha eksemplar oplah unggal bulanna,umur majalah ngan lumangsung dua taun,dina taun 1967 ngeureunkeun penerbitanana
A. Taun 1965 (Awal) B. Taun 1967 (Ahir)
Candra, aslina mah ditulis maké ejahan heubeul Tjandra, nyaéta salah sahiji majalah bulanan anu terbit di Bogor dina taun 1954
Nomer nu munggaran maké titimangsa bulan Méi 1954
Di handapeun ngaran majalah diembohan ku katerangan "Majalah Bulanan Roman Sunda Populer"
Kecap roman dina katerangan jilid henteu nuduhkeun roman nu mangrupa carita panjang sabangsa novel, tapi leuwih deukeut kana maksud carita pondok
Pingpinan umum atawa istilahna "Pangasuh" dicepeng ku S. Eeng Natadipura, ari redaksina diaping ku M.A
Dina nomer edisi munggaran,pingpinan umum nembrakkeun yén eusi majalah moal pipilueun kana masala-masalah atawa urusan pulitik, tapi ngan wungkul seja ngalilipur nu maca ku mangrupa bacaan "carios-carios pondok roman" nu luyu jeung kaayaan jaman harita
Lian ti eta, dimuat ogé carita wayang, lulucon-lulucon pondok, anu maksudna estuning ngan keur panglipur wungkul
Tapi enggoning kitu lain hartina henteu merhatikeun ajen-inajen carita, tetep éta ogé diperhatikeun dina raraga ngamumulé basa, sastra,katut budaya Sunda
Salmun salaku pangaping redaksi nembrakkeun yén dipakéna ngaran "Candra" téh ngandung ma’na perlambang pikeun nyaangan kahirupan, lain rek nambah-nambah kaayaan harengheng, balukar tina kaayaan pulitik jaman harita
Demi karangan-karangan anu dimuatna umumna mangrupa karya kréatif ("carios") sanes bahasan-bahasan atawa artikel paelmuan
Dina nomer-nomer ka hareupna,lian ti ngamuat carita pondok jeung carita nyambung téh ogé dimuat sajak, guguritan, jeung carita drama
Dina mangsa-mangsa awal terbit, ieu majalah kungsi ngayakeun pasanggiri nulis carita pondok, tapi kurang meunang pangbagéa ti para pangarang, utamana mah réa karangan anu kurang nyumponan sarat, nepi ka kudu diperpanjang waktu daftarna
Kiwari téh ngaran majalah bulanan basa Sunda anu diterbitkeun di Jakarta taun 1957
Kiwari digelarkeun ku R.B
Ardiwisastra jeung Rukasah S Wirasasmita
Tujuan diterbitkeunana ieu majalah nyaéta pikeun nyumponan katineung urangSunda nu hayang nenjo Sunda komaraan deui
Diterbitkeun ku hiji pakumpulan (studie club) nu disebut Badan Pangulik Budaya (BPB) Kiwari
éta pakumpulan seniman budayawan Sunda téh nerbitkeun majalah kalawan daria turta estuning hiji-hijina majalah budaya Sunda anu munggaran ngahususkeun diri udaganana daria
Eusina ngamuat tulisan-tulisan perkara seni budaya Sunda, saperti kasusastran, filsafat, kasenian, basa, jeung budaya umum
Girang rumpakana dicepeng ku Rukasah SW. Demi anu jadi kontributor tulisan nyaéta para seniman budayawan nggota BPB Kiwari, saperti Olla S Sumarnaputra, Ajip Rosidi, Achdiat K Mihardja, Moh
Amir Sutaarga, Dodong Djiwapradja, Ramadhan K.H.,Tatang Sastrawiria, Boeyoeng Saleh Poeradisastra, Utuy T Sontani, Ismail Wiriadinata, Rusman Sutiasumarga, Mh
Rustandi Kartakusumah, jsb
Dina salah sahiji tulisan panjang beunang Dodong Djiwapradja, ditembrakkeun konsép kumaha kalungguhan jeung fungsi budaya daerah dina lingkungan budaya Indonésia katut kumaha cara mekarkeunana
éta tulisan nu judulna “Dasar Pamadegan BPB Kiwari” téh dimuat kalawan gembleng dina hiji penerbitan husus, dina majalah Kiwari nomer 7/8 Taun I, tanggal 6 Desember 1957 – Januari 1958
Nomer-nomer munggaran mah terbitna the mayeng unggal bulan, tapi ka behdieunakeun beuki henteu puguh, kalan-kalan terbit dua nomereun disakalikeun, malah nepi ka eureunna dina taun 1958
Jadi umurna the estuning pondok pisan,ngan kuat sataun (1957 – 1958)
Alamat Direksi/Redaksi/Administrasi di Jl.Kubis IV No 131 Blok A II Kebayoran Baru Jakarta
Kutawaringin téh ngaran majalah bulanan basa Sunda anu dierbitkeun di Subang dina taun 1966
Majalah Kutawaringin diterbitkeun ku Yayasan Kutawaringin Subang
Panangkes dicepeng ku AHS Armin Asdi, ari girang rumpaka dicepeng ku Agus Sur
Ngaran Kutawaringin dicokot tina kasang tukang sajarah di dinya
Di wewengkon Cimerta Subang, kungsi ngadeg karajaan leutik Kutawaringin Subanganten atawa Kutawaringin Subanglarang
Lamun nilik eusina, ieu majalah kaasup kana golongan majalah umum, sabab eusina sifatna umum
Dina awal terbit, dimuat carita pondok, carita nyambung (novel), sajak, artikel kaagamaan, artikel seni jeung budaya, katut pangaweruh umum liana
Hanjakal umur ieu majalah henteu lana, da ukur terbit sawatara nomer bae, teu nepi ka sataun-sataun acan
Panghegar téh ngaran rubrik maneuh basa Sunda,mangrupa implik-implik atawa suplemen tina koran basa Indonésia Pikiran Rakyat, terbit munggaran taun 1952
Ka behdieunakeun robah format jadi koran mingguan dina taun 1955, tapi ngan kuat sataun
Dina taun 1956 ieu koran mingguan Sunda téh ngeureunan penerbitanana
Eusina lian ti ngamuat carita pondok, sajak jeung artikel seni budaya, ogé ngamuat artikel-artikel umum bacaeun balaréa
Pelet, nyaéta salah sahiji majalah basa Sunda, anu husus ngamuat carita pondok, terbit di Bandung taun 1966
Sangkuriang téh ngaran salah sahiji majalah bulanan basa Sunda
Sari téh majalah bulanan basa Sunda anu diterbitkeun ku Bale Kasenian Sunda ti mimiti bulan Nopember 1962
Sesepuh jeung pananggungjawabna R.Ondo Kartadinata
Ieu majalah nyebut manéh majalah kasenian jeung panglipur, di jerona dimuat rupaning carita pondok, carita nyambung, sajak, artikel-artikel kasenian, pendidikan, olah raga, bahasan elmu pangaweruh umum, lulucon, carita wayang,pangalaman, dangding, sajak,jeung laporan jurnalistik
Rengrengan redaksi ieu majalah téh nyaéta: Tb.O
Salmun, R. Supyan Iskandar, R. Muh
Affandi, D. Rachman Sainan, Koko Koswara, S. Aditirta, R.A. Affandie (RAF), Pepe Sjafei R.A.Eddi Koswara, Apung S. Wiratmadja jeung Yaya Sunarya
Najan kaasup majalah umum, tapi di jerona réa ngutamakeun ngamuat karya sastra jeung artikel-artikel seni budaya
Salmun saliana midang dina unggal nomer kalawan maké rupa-rupa sandiasma saperti Hajati, Dulacis,Narayana, Abracadabra, jeung inisial M.A.S
Ieu majalah terbit nepi ka taun 1967
Langensari nyaéta majalah bulanan, anu ka béhdieunakeun robah jadi tengah bulanan, diterbitkeun ku CV Langensari, Bandung
Lantaran kaasup kana majalah umum, majalah Langensari réa ngamuat carita-carita panglipur mangrupa carita pondok jeung carita nyambung, kitu deui dangding jeung sajak
Pamingpin umum dicepeng ku TS
Subary, ari pamingpin redaksina dicepeng ku P.Nataprawira jeung wakilna ku Drs
Dina réngréngan rédaksina mindeng gunta-ganti tara lila, di antarana nu kungsi jadi redaksina téh nyaéta Caraka, S.M.E
Permana, Sunarya PK, ari sekretaris redaksi dicepeng ku Memed Erawan ti mimiti awal terbit tug dugi ka eureun dina taun 1968
Ieu majalah téh loba méré kasempetan pikeun pangarang-pangarang anyar makalangan, anu engkéna malah jadi pangarang anu kawentar saperti Sunarya PK, Min Resmana, Rahmat M Sas Karana, jeung réa-réa deui.Caraka réa ngamuat karya-karya mangrupa carita pondok jeung carita nyambung dina ieu majalah, di antarana nyaéta anu ka behdieunakeun medal mangrupa buku judulna Sripanggung jeung Menak Baheula
Ari Min Resmana,pangarang golongan muda, réa ngamuat carita pondok jeung carita serial Si Kabayan nu medal unggal nomer, anu eusina réa nyindiran kana kahirupan masarakat mangsa harita, anu sawareh mah dipilih jeung dikumpulkeun jadi buku judulna Si Kabayan Tapa
Cahara Bumi Siliwangi téh salah sahiji majalah basa Sunda anu diterbitkeun ku Universitas Pendidikan Indonésia
Turus nyaéta salasahiji subbidang nu ngawadahan minat jeung bakat mahasiswa Sunda hususna dina widang kasusastraan ogé Jurnalistik
Tangtuna waé kagiatan maca, jeung nulis, raket patalina jeung Subbidang Turus
Miboga buletin salaku majalah nu medal taunan, Turus ngawadahan karya-karya mahasiswa Pendidikan Bahasa Sunda dina widang jurnalistik jeung sastra
Buletin aya nu medal sacara "online", aya ogé nu sacara citak
Balebat téh ngaran majalah basa Sunda
Cakakak téh ngaran majalah humor basa Sunda
Balingbing nyaéta tutuwuhan penghasil buah, anu wangunna has anu asalna ti Indonésia, India, sarta Sri Langka
Ayeuna, balimbing geus sumebar ka penjuru Asia Tenggara, Republik Dominika, Brasil, Peru, Ghana, Guyana, Tonga, sarta Polinésia
Usaha penanaman sacara komérsial dipigawé di Amérika Sarikat, nyaéta di Florida Kidul sarta Hawaii
Di Indonésia, buah ieu jadi ikon dayeuh Dépok, Jawa Kulon, saprak taun 2007
Déskripsi tangkal sarta sumebarna
Tangkal ieu mibanda daun majemuk anu panjangna bisa ngahontal 50 cm, kembang boga warna beureum ngora anu umumna mecenghul di tungtung dahan
Tangkal ieu mibanda cabang loba sarta bisa tumuwuh nepi ka ngahontal 5 m. Henteu saperti pepelakan tropis séjénna, tangkal balingbing henteu merlukeun loba sinar panonpoé
Sumebarna tangkal balingbing pohara lega, alatan binihna disebarkeun ku lebah
Buah balingbing boga warna konéng kahéjoan
Waktu kakara tumuwuh, buahna boga warna héjo
Lamun seug balingbing diteukteuk, ieu panampang buahna ngawangun wujud béntang
Siki leutik sarta boga warna coklat
Buah ieu rangu pas didahar, rasana amis sarta saeutik haseum
Buah ieu ngandung loba vitamin C. Wangun buahna anu unik jeung rasa amis sarta bisa dikokolakeun jadi rupa-rupa sajian, balingbing bisa dibédakeun jadi 2 macem
Anu rasana amis jeung wangun béntang dipikawanoh minangka balingbing amis (Averrhoa Carambola) sedengkeun jenis kadua nyaéta balingbing sayur atawa balingbing wuluh (Averrhoa bilim) anu rasana haseum, mindeng dipaké pikeun samara masakan, utamana pikeun méré rasa haseum dina masakan
Salah sahiji wewengkon anu kaceluk baris produksi balingbing nyaéta DépokJawa Kulon, Demak, Jawa Tengah sarta Blitar Jawa Wétan
Balingbing geus ditetepkeun ku pamaréntah wewengkon Dépok minangka simbol has Dayeuh Dépok
Balingbing miboga loba "sari" (cai), nepi ka bisa dijieun "wine" buah
Di Myanmar, balingbing digunakeun pikeun acar téh
Salian ti éta, pamakéan balingbing minangka ubar getih luhur pohara populér di masarakat
Henteu saeutik urang anu langsung ngonsumsi balingbing boh daun boh buahna mangsa nyaho tekenan getihna luhur
Sacara émpiris, balingbing ogé dipaké pikeun nurunkeun kolésterol, ngalancarkeun pencernaan, anti kanker, ubar sariawan, nyeri beuteung, panas, batuk rejan sarta éncok
Buah balingbing miboga kandungan gizi cukup luhur anu méré mangpaat pikeun awak
Dina 100 gram buah balingbing anu asak ngandung:
Sharingan(万華鏡) nyaéta jurus panon nu dikawasaan ku klan uchiha, ieu jurus nyaéta salah sahiji tina tilu doujutsu nu hadé (diantawisna byakugan jeung rinnegan)
Samangka ("Citrullus lanatus") nyaéta bungbuahan anu tangkalna ngarambat siga Bonténg jeung Mélon kaasup kana kulawarga "Cucurbitaceae"
Samangka wangunna buleud, daging buahna ngandung cai, warnana rupa-rupa, aya beureum; beureum ngora; oranyeu; konéng; aya ogé anu bodas, cangkangna kandel tur heuras warnana héjo ngora tur aya belangan warna héjo kolot atawa héjo ngora aya belangan warna bodas
Samangka mimiti kapanggih di wewengkon Afrika beulah kidul