izzako/sundanese-pixelgpt huggingface dataset:
salah sahiji dodol garut nu kasohor nyaéta dodol méré k Picnic
Dodol Picnic diproduksi sacara modérn ku PT Herlina Cipta Pratama di hiji pabrik nu kawilang gedé di daérah Pasundan Garut
Ieu dodol teu saukur dijual di sakuliah nusantara tapi dijual ogé ka luar nagri
Dodol Picnic khas Garut ieu bisa kasohor nepi ka luar nagri alatan tarékah jeung usaha Haji Iton, nu miboga pabrik dodol picnic
Dina sajarahna, dodol Picnic kungsi sababaraha kali ganti ngaran jeung bungkus luar (kemasan) alatan pangaruh pasar sarta saingan jeung pihak lianna
Mimiti medal ieu dodol maké méré k Halimah
taun 1950 diganti jadi dodol Fatimah
Tuluy taun 1954 ganti deui jadi dodol Purnama
Kitu ogé jeung bungkus nu dipakéna ngalaman parobahan, ti mimiti keretas biasa tuluy diganti ku kertas minyak jeung plastic PVC
Tina dodol Purnama ganti deui jadi dodol Herlina, bungkusna mimiti ngagunakeun kertas duplék
Ieu mérek Herlina teu lana diganti deui ku dodol Picnic nu dipaténkeun tanggal 14 Juli 1959 tug nepi ka kiwari kasohor ka mana-mana
Domba Garut nyaéta salah sahiji jenis domba nu asalna ti daérah Garut perenahna ti kacamatan Limbangan nu tuluy sumebar ka sakuliah Jawa Barat ogé ka sakuliah Nusantara
Tagogna kacida gagah tur pinuh ku wawanén tapi katingalina mah kalem
Alatan éta ogé, domba Garut lolobana dijadikeun domba adu daripada domba angonan
Domba Garut nu geus gedé hargana bisa kana puluhan juta nepi ka ratusan juta lantaran nepi ka kiwari domba Garut masih kénéh jadi domba unggul dibandingkeun domba lianna
Domba nu kasohor ku masarakat ku sebutan domba Garut ieu, katelah ogé ku sebutan domba Priangan
Domba Garut nu dina basa Laténna disebut "ovis aries" mangrupa campuran antara domba lokal jeung domba jenis "capstaad" ti Afrika Selatan sarta domba "merino" ti Australia
Domba capstaad leuwih ti heula aya di Garut sedengkeun domba merino didatangkeun ka Garut dina abad ka-19
Tina tilu jinis domba éta ngalahirkeun variétas anyar nu disebut domba Garut
Daérah-daérah nu kasohor jadi sentra domba Garut nyaéta Banyuresmi, Wanaraja, Singajaya, Banjarwangi, jeung Bungbulang
Sanajan kitu dina kanyataanana, kiwari domba Garut ogé loba di daérah lain
Nalika aya acara adu domba atawa pasanggiri domba hias, nu jadi jawara téh domba Garut nu dipiara di luar daérah
Nepi ka taun 1999 waé, tina 329.975 populasi domba nu aya ngan 30% nu mangrupa domba Garut sedengkeun domba Garut unggul lolobana mah aya di daérah Bogor, Bandung, jeung Sukabumi
Ieu pasanggiri mangrupa tempat kumpulna jalma-jalma nu miboga minat leuwih kana domba, ti mimiti nu boga domba, nu ngurusna, tokoh domba Garut sarta paguyuban organisasi profesi nu dihimpun dina HPDKI (Himpunan Peternak Domba Kambing Indonesia)
Miara domba Garut minangka domba nu parigel (domba laga) geus lila dilakukeun ku masarakat Garut
Biasana nu boga éta domba disebut juragan
Nu miara domba Garut kudu miboga jiwa seni nu husus sarta bisa akrab jeung éta domba
Loba tarékah nu dilakukeun ku para pamilik jeung nu ngurus domba sangkan bisa ngahasilkeun domba nu unggul, lantaran ieu patalina jeung harga jual domba éta sorangan
Lantaran miara domba Garut asup kana bagéan miara seni, aya kabungah ti diri pamilik domba nalika domba manéhna nu tandang di lapang mintonkeun hiji kaparigelan saluyu jeung wirahma ketukan kendang
Dina seni kaparigelan domba Garut ieu diajén ku sawatara jalma di antarana: Domba garut minangka domba laga ngawengku sababaraha kelas di antarana: Aya ogé nu disebut kelas pasangan nyaéta kelas dumasar sasaruaan cicirén nu husus
Kelas pasangan diayakeun pikeun domba nu mibanda ciri nu sarua, misalna waé tina warna bulu, wangun tandukna, beuratna, jangkungna, jeung réa-réa deui
Kagiatan jeung usaha dina widang pembatikan di Garut mangrupa warisan ti karuhun nu lumangsung turun temurun sarta geus mekar lila saméméh merdéka
Dina taun 1945 Batik Garut beuki sohor ku sebutan Batik Tulis Garutan nu ngalaman kajugalaanana antara taun 1967-1985 nu ngawengku 126 unit usaha
Dina mekarkeun Batik Tulis Garutan, hasil produksi Garutan ngalaman turun
Hal ieu alatan ku beuki melesatna batik printing, kurangna kahayang “ generasi penerus” dina usaha batik tulis, sarta kurangna bahan jeung modal/waragad ogé kurangna cara/ stratégi dina masarkeunana
Batik Garutan umumna digunakeun pikeun kaén sinjang, tapi bias ogé dipaké pikeun nyumponan kabutuhan sandang liana
Wentuk Motif Batik Garutan ngagambarkeun ciri tina kahirupan sosial budaya, falsafah hirup sarta adat istiadat urang sunda
Sababaraha wujud Batik Garut sacara Visual bisa digambarkeun ngaliwatan motif jeung warnana
Dumasar kana pamikir jeung ide kaciptana batik garutan, motif-motif nu digambar wentukna géométrik nu ngagambarkeun minangka ciri has rupaning pamaésna
Wentuk-wentuk liana tina motif Batik Garut di antarana flora jeung fauna
Wentuk géométrik umumna ngajugjug kan garis diagonal, wentuk kawung atawa belah ketupat
lolobana warnana gading dipapaés ku warna nu leuwih kolot atawa kontras liana nu mangrupa karakteristik has batik garutan
Kiwari pengolahan batik garutan puseurna aya di Garut kota
Kapasitan produksi pertauna rata-rata 1.296 potong
Buntiris; Basa Indonésia "(Cocorbebek)" "Kalanchoe pinnata Pers."
kalebet kana kulawarga Crassulanceae nyaéta salah sahiji tutuwuhan ubar
Jangkung tangkal buntiris dugi 0,3 - 2 méter
Tutuwuhan buntiris aslina ti nagara Madagaskar
Ieu tutuwuhan biasana hirup di alam tropis, buntiris ogé katélah ku masarakat pikeun ubar alternatif, sabab buntiris ngandung magnesium malat
Abdas disawang tina jihat étimologis (Arab: الوضوء al-wuū ("ku wāwu nu dhammah") mangrupa ngaran kecap tindakan
wadhū ("ku wāwu nu fathah") mangrupa ngaran pikeun tujuan nu dimaksud kana tindakanana, Persian: "آبدست" ābdast, Turkish: abdest, Urdu: وظو wazū)
Numutkeun jihat istilah mibanda dua harti
Nu kahiji bersih, bersih tina sagala hadas leutik atawa najis nu ngabalukarkeun kana teu sahna ibadah nu dilakonan ku urang
Nu kadua éndah, éndah saluyu kana enas-enas nu aya dina syariat Islam, nyaéta nutup aurat
Disawang tina unsur syara' hartina ngabersihkeun awak atawa anggahota awak tina hadas leutik misalna jiga ka cipratan ku ciompol, boh dihaja atawa teu dihaja
Paréntah abdas dibarengan ku ayana paréntah ngalaksanakeun solat, nu matak abdas jadi syarat sahna ibadah solat.Allah SWT
negeskeun dina Al-Quran surat Al Ma'idah ayat ka-6 nu hartina "Hey jalma-jalma nu ariman
Lamun maranéh rék ngerjakeun solat mangka kumbah baeunget maranéh, jeung leungen maranéh nepi ka siku, jeung baseuhan sirah maranéh, jeung kumbah suku maranéh nepi ka mumuncangan, jeung di mana maranéh junub mangka kudu mandi(Al-Maidah:6)"
Leuwih ti éta Rosululloh SAW
ngawuwuhan dina sawatara hadist soheh nu diriwayatkeun ku Bukhori jeung Muslim di antarana waé ngeunaan jalma nu sok abdas, dina poé kiamah bakal sing marahmay
(إِنَّ أُمَّتِى يَدْعُوْنَ يَوْمَ الْقِيَا مَةِ غُرٌّا مُحَجَّلِيْنَ مَنْ آ ثَارِ الْوُضُؤ فَمَنِ اسْتَطَاعَ مِنْكُمْ أَنْ يُطِيْلَ غُرَّ تَهُ فَلْيَفْعلْ (رواه البخارى مسلم "Satemena ummat kaula (ummat Islam) bakal digero-gero dina poé kiamah kalayan rarai nu marahmay tina patilasan abdasna
Sing saha jalma diantara maranéh nu bisa sumeringah (dina abdasna) pikeun salawasna, mangka pék laksanakeun
Bukhari-Muslim)" Dina hadist séjen aya katerangan nu nyebutkeunn, yén abdas téh bisa mupus dosa jeung sagala kagoréngan
(مَنْ تَوَضَّأَ فَأَحْسَنَ الْوُضُوْءَ خَرَجَتْ خَطَايَاهُ حَتَّى تَخْرُجَ مِنْ تَحْتِ أَظْفَارِهِ (رواه مسلم "Sing saha jalma nu abdas kalayan saalus-alusna, mangka bakal leungit kagoréngan-kagorénganana katut dosana nu laleutik nu aya di jero kuku-kukuna
Muslim)" Abdas salian ti sarat pikeun ngalaksanakeun ibadah ogé jadi ubar atawa tamba gering
Rosululloh réa maparin umatna ku élmu pangaweruh, salah sahijina ngeunaan tarékah pikeun ngubaran sajabaning panyakit
Tarékah nu ku Rosululloh diajarkeun téh nyaéta ku cara abdas
Katerangan ieu sumebar ku ayana hadis riwayat ngeunaan jelema lolong nu ménta tulung ka Rosululloh sangkan ngubaran panona nu teu bisa nempo
Rosululloh tuluy ngajarkeun du'a ka éta jalma, ngan Rosululloh teu nitah maca éta du'a, Rosululloh mung nitah sangkan éta jalma ngaimimitian ku abdas
Hartina abdas minangka bubuka pikeun ngubaran sagalarupa panyakit
Niat ieu dilakonan nalika ngumbah pameunteu kalawan ngucap nu di handap ieu bari jeung ngedalkeun hartina dina haté
نَوَيْتُ الْوُضُؤَ لِرَفْعِ الْحَدَثِ الْاَصْغَرِ فَرْضًا لِلٰهِ تَعَالٰى "Niat kaula abdas ngaleungitkeun hadas leutik fardhu lillahita'ala"
Jeung nalika ngumbah niat urang kudu panceg pikeun ngaleungitkeun hadas, atawa niat pikeun ngalakonan hiji hal nu miboga sarat abdas (contona abdas pikeun solat), atawa niat susuci tina hadas, jadi upamana urang teu boga niat kitu, abdasna teu sah
Bakat ku pentingna niat, Islam méré nahkeun tatapakanana dina hadist arba'in no hiji, di mana niat téh mangrupa sarat nu pangpentingna dina sarupaning kagiatan hirup manusa, salah sahijina Rosululloh negeskeun dina sempalan hadist nu diriwayatkeun ku Abu Hafsh Umar bin al-Khatab
إِن مَا الْأَعْمَالُ بِالنٌِيَاتِ "sagala rupa nu digawé ku urang gumantung niatna"
Jadi niat téh sarat fardhu abdas nu dina enas-enasna mah mangrupa sarat ditarima henteuna amal nu dipigawé ku urang
Gurat badag dina niat téh nyaéta di mana urang niat "lilllahi ta'ala", mangka niat urang bakal ngadatangkeun ganjaran, nu matak saurang mukmin dipaparin ganjaran dumasar kana niatna
Hakékat niat numutkeun syara' nyaéta boga maksud bari dibarengan ku digawéna, upama teu dibarengan jeung digawéna mangka disebut "'azam"
Ngumbah Pameunteu Tilu kali
Ngumbah pameunteu tilu kali, disimeuhkeun ti mimiti jadina buuk nepi ka handapeun dago, tuluy nepi ka ngusap ceuli beulah kénca nepi ka katuhu
Du'a nalika ngumbah pameunteu sabada niat nyaéta اللٌٰهُمٌَ بَيٌِضْ وَجْهِيْ يَوْمَ تَبْيَضٌُ وُجُوْهُُ وَ يَوْمَ تَسْوَدٌُ وُجُوْهُُ "Ya Allah, jadikeun pameunteu abdi bodas bengras nalika poé di mana aya pameunteu nu bodas bengras jeung di mana aya pameunteu hideung cakueum"
Salian ti du'a éta, Rosululloh ngawuwuhan hadits nu aya dina kumpulan hadits "Riyādash-Shālihīn II:141" nu hartina "...Lamun ngumbah pameunteu, manéhna ningali sakabéh dosana kaluar babarengan jeung nyakclakna cai...(HR Muslim)" Ngumbah Dua Leungeun nepi ka Siku Tilu kali
Ngumbah dua leungeun nepi ka siku tilu kali
Fungsina pikeun ngabersihkeun kokotor nu aya dina sela-sela leungeun jeung sela-sela kuku nu bisa ngahalangan cai nepi ka éta sela-sela kuku jeung sela-sela leungeun
Du'a nalika ngumbah leungeun nyaéta: اَللٌٰهُمٌَ لَا تُعْطِنِيْ كِتَابِيْ بِشِمَالِيْ "Ya Allah, ulah maparinan ka kami catetan amal ngaliwatan panangan kénca kami"
Salian ti du'a éta, Rosululloh ngawuwuhan hadits nu aya dina kumpulan hadits "Riyādash-Shālihīn II:141" nu hartina "Lamun manéhna ngumbah dua leungeuna, dosa-dosa nu pernah dilakonan ku leungeuna bakal kaluar babarengan jeung nyakclakna cai"
Ngusap Sabagéan tina Hulu atawa Buuk
Ngusap sabagéan tina hulu atawa buuk
Sunatna mah ngusap sakabéhna, sakumaha dicontoan ku Rosululloh saw
dina hadits riwayat Jamā'ah nu dicutat dina kitab Nail al-Authar I:225 nu hartina "Anjeuna (Rosululloh) mimiti ngusapkeun dua panagana ti bagian hareup mastaka nepi ka punduk, tuluy dibalikeun deui nepi ka bagian tempt anjeuna ngamimitian
Du'a saméméh ngusap mastaka nyaéta اَللٌٰهُمٌَ حَرٌِمْ شَعْرِيْ وَ بَشَرِيْ عَلَى النٌَارِ وَ اَظِلٌَنِيْ تَحْتَ عَرْشِكَ يَوْمَ لَا ظِلٌَ اِلَّا ظِلٌُكَ "Ya Allah, haramkeun buuk jeung kulit kami tina seuneu naraka, sarta tangtayungan kami di handap 'Arasy anjeun dina poé nu taya panangtayungan salian ti panangtayungan anjeun (poé Kiamat)"
Ngumbah Dua Suku nepi ka Mumuncangan
Ngumbah dua suku nepi ka mumuncangan
Leuwih nyunat upama ngumbah sela-sela ramo sukuna dikosokan ku cingir belah kénca ti mimiti suku belah katuhu nepi ka belah kénca.Du'a nalika ngumbah suku nyaéta اَللٌٰهُمٌَ ثَبٌِتْ قَدَمِيْ عَلَى الصٌِرَاطَ "Ya Allah,pancegkeun suku kami di luhur sirāth."
Tartib, mangheulakeun nu kudu di tiheulakeun jeung nungtungan nu kudu ditungtungkeun
heulakeun nu katuhu ti batan nu kénca
Sakabéh kudu dilakonan kalayan tinurut
Do'a-do'a dina Abdas
Do'a-do'a nu aya pikeun jadi babacaan nalika abdas, henteu hiji-hiji acan ngarujuk kana hadits Nabi saw
Do'a-do'a kasebut sumberna ti para ulama salaf kalayan versi nu mangrupa-rupa
Anapon kitu, para ulama sapamadegan yén maca du'a-du'a kasebut nyaéta sunnah
Éta diterangkeun ogé ku Imam Nawawī dina kitab "al-Adzkār"
اَللّٰهُمَّ اسْقِنِيْ مِنْ حَوْضِ نَبِيِّكَ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَ سَلَّمَ كَأْسًا لَا اَظْلَمَأُ بَعْدَهُ اَبَدًا "Ya Allah, paparinan cai leueut ka kami tina leuwi Nabi anjeun saw
nu sagelasna kami bakal moal haus deui salawasna" Du'a ngingsreuk (istinsyāq)
اَللّٰهُمَّ لَا تَحْرِمْنِيْ رَائِحَةُ نَعِيْمِكَ وَ جَنَّاتِكَ "Ya Allah, tong anjeun haramkeun kami ngambeu seungitna nikmat jeung Surga anjeun" Du'a ngumbah ceuli
اَللّٰهُمَّ اجْعَلْنِيْ مِنَ الَّذِيْنَ يَسْتَمِعوْنَ الْقَوْلَ "Ya Allah, jadikeun kami sabagéan tina jalma-jalma nu mirengkeun piwuruk"
Téngkor salah sahiji téknologi kemasan urang Sunda ngagunakeun daun cau pikeun mungkus dahareun boh atah boh asak saperti rujak uleg, sangray suuk, jeung sajabana
Carana daun cau nu sedeng kolotna, ditilepkeun ngawangun aseupan
Kadaharan diasupkeun ka jerona
Aya anu tuluy dibunikeun, ditutup ku sésa daun, aya anu diantep bolongor
ka dieunakeun téngkor sok dijieun tina bungkus sangu buatan pabrik
Sangray salah sahiji cara ngolah dahareun urang Sunda, ngagoréng teu maké minyak
Dahareun diasupkeun kana katél ditagogkeun luhureun hawu atawa kompor
Dikurah-koréh maké cocolék sangkan asakna rata
Anu biasa disangray nyaéta kakacangan saperti suuk, jaat, roay; asin teri, jeung lianna
Adat ngurus orok ilaharna ku paraji salila 40 poé nalika utun atawa inji kaluar tina beuteung indungna, tuluy éta orok téh ditangkarakeun anu asal posisina nangkub sanggeus kitu orok téh di teundeun dina nyiru tuluy di tutupan ku samping (tina beuheung nepi ka sukuna)
Sanggeus kitu paraji tatahar ngurus indung éta orok (Adat Ngaraksa Nu Ngajuru)
Di tuluykeun kana ngurus orok, samping anu tadi di paké nutupan téh dibuka tuluy paraji ngaracek bali jeung ngurut éta tali ari-ari, sabeulahna bagianana diurut kana arah beuteung éta orok jeung sabeulah deui kana arah bali
Sanggeus kitu éta ari-ari téh di talian ku bola tilu kali beungkeutan
Beungkeutan kahiji jarakna 2 ramo tina beuteung orok, beungkeutan kadua jarakna 2 ramo tina beungkeutan nu kahiji, beungkeutan katilu, 3 ramo tina beungkeutan nu kadua jeung
Sanggeus kitu maké landasan konéng temen jeung duit récéh di handapna, tali ari-ari nu tadi di teukteuk ku hinis
Bagian anu di teukteuk nyaéta antara bagian anu kadua jeung nu katilu
Duit anu dijadikeun landasan nyaéta duit ringgit atawa duit emas
"Landasan" éta miboga udagan sangkan éta orok ka hareupna bakal jadi budak gedé milik jeung séhat
Sanggeus tali ari-ari diteukteuk, éta orok dimandian ku cai haneut kuku
Sanggeus bérés éta orok di teundeun dina palupuh tuluy ditenjrag nyaéta suku paraji téh digentakan tilu kali di luhur palupuh, mimiti di belah luhur pas mastaka, kadua di belah katuhu, kadilu di belah kénca
Lamun imahna lain panggung biasana lain di tenjrag tapi digebrag, carana numbuk-numbukeun alu kana pangrih lobana tilu kali
Najan béda tapi tujuana mah sarua sangkan éta orok téh teu jadi budak anu reuwasa
Saeuncan ditenjrak atawa digebrag paraji osok macakeun runtuyan poé, tapi anu mimiti disebut poé kalahiran éta orok tuluy ngurut tina poé kalahiran orok contona orok téh lahir poé Ahad jadi paraji macakeuna Ahad, Senen, Salasa, Rebo, Kemis, Juma’ah, Sabtu anu di barengan ku jampé
Sanggeus kitu éta orok dibalur ku konéng anu geus di réndos, tujuana sangkan éta orok kulitna lemes
Sanggeus kitu diteundeun deui dina nyiru bari di salimutan
Tuluy di adzanan di Beulah katuhu jeung qomat di Beulah kénca
Tuluy paraji mawa éta orok ka hareupeun hawu, tuluy mawa wadah tarasi, tuluy éta orok diparancahan ku kekecapan jiga kieu “Utun (lamun lalaki) Inji (lamun awéwé) mangka ati-ati!ceuli ulah sadéngé-déngénaari lain déngéunana, pamon ulah sok saténjo-ténjona, ari lain ténjoeunana, irung ulah saambu-ambeuna ari lain ambueunana, sungut ulah saomong-omongna ari lain omongkeunana, suku ulah satincak-tincakeunana ari lain tincakeunana, leungeun ulah sok sacokot-cokotna ari lain cokoteunana.”
ulah sok sacokot-cokotna ari lain cokoteunana.” Tuluy leungeun orok diasupkeun kana wadah tarasi, sanggeus paraji macakeun deui mantra-mantra, tuluy éta orok di bawa deui ka tempat anu tadi, tuluy halis éta orok di balur ku sasihung bawang bodas, maksudna sangkan halisna alus melengkung lir bawang bodas
Dina bahamna ditendeun gula atawa dibalur ku madu, sangkan éta orok téh amis budi
Sanggeus kitu biwirna di balur ku bawang beureum sangkan alus seurina, Tungtungna éta biwir orok téh dirapetkeun ku tapok jambé atawa cupat jambé maksudna sangkan biwirna teu jeubew
Sanggeus kitu dipaké keun tameuh atawa gurita, sanggeus tali pusar diobatan ku konéng tuluy dibedong jeung mastakana di kerudungi ku daun taleus hideung sangkan mastakana teu benjol
Sanggeus kitu mah éta orok téh di golérkeun deukeut indungna, sedengkeun deukeut mastakana disimpen aseupan butut di tonggengkeun jeung di corétan ku apu seupah sedengkeun di unggal sisi éta orok téh ditendeunan 2 bebegig anu dijieun tina sapu, anu hiji disebut Aki Maranak jeung hiji deui Nini Maranak
Tuluy dina piring aya puncak manik, endog hayam hiji, uyah guluntungan, cabé
Tuluy aya kanjut kundang, baréra, kisi, jeung peso
Di belah tungtung suku orok di teundeun dammar
Unggal poé, isuk-isuk jeung sore orok dimandian ku cai haneut, tuluy dibalur ku konéng anu geus di rendos nepika lemes
Sedengkeun bujalna dibalur ku mehong sangkan sésa tali ari-ari anu masih rapet téréh garing
Lamun bujal éta leupas, mangka diayakeun salametan anu disebut puput puser ilaharna mah di antara 4 atawa 5 poé ti mimiti lahir
Nalika katujuh poéna diayakeun salametan anu disebut nurunkeun, nyaéta mawa orok ka luar imah ku upacara halaman
Dina 10 atawa 15 poé, orok dimandikeun ku cai anu ditendeun toléngkar anu dibeuleum saméméhna jeung daun bacang jeung kalakay daun cangkring, maksudna sangkan ngaleungitkeun bulu hiang orok anu jadi ti mimit lahir
Seni Tari, Igel nyaéta ékspresi jiwa nu diébréhkeun ku wangun-wangun gerak ritmis nu éndah
Seni tari mangrupa gerakan nu éndah sarta boga wirahma nu boga dua unsur penting nyaéta gerak jeung wirahma
Gerak nyaéta gejala primér sarta wangun nu spontan dina kahayang jiwa
Sedengkeun wirahama nyaéta sora nu kaatur nu milu gerak kasebut
Macem atawa Sipat Seni Tari
Seni tari digolongkeun jadi opat golongan, nyaéta: Ragem Tari Mancanegara
Tari nu mekar di India jeung sababaraha nagara Asia nu séjéna nyaéta Tari Odissi
Tari ieu kabagi jadi sababaraha bagéan jeung biasana dilakukeun ku awéwé di pelataran kuil
Samentara éta di Mongolia aya tari Bielgee (tari awak)
Tari ieu kawas pantomim, Nu ngigelna mintonkeun adegan sapopoé nu ngumbara, saperti merah sapi, masak, sarta moro
Di wilayah Jepang diwanoh féstival O-bon waktu masarakatna Jepang méré hormat ka karuhun nu geus maot
Sedengkeun di Korea loba pisan ragem tarian, sabagéan gedéna mangrupa gerak ngadalikeun awak bagéan luhur
Nu ngigel biasana awéwé jeung biasana maké han bok (pakéan tradisi Koréa) sarta mak karémbong di leungeunna, Salah sahiji tarian Koréa nu kasohor nyaéta Tari Kipas
Eropa, Amérika, Australia
Tari ieu sipatna sosial jeung mibanda ajén seni anu basajan
Tari tradisional biasana dipirig ku pakakas musik nu tradisional saperti kendang, suling, jsb
Conto tarina nyaéta Minuét ti Prancis, Waltz ti Jerman, Mazurka ti Polandia, jeung tari hujan ti Amerika Serikat
Balét nyaéta ragem tari nu lahir di Prancis di jaman Raja Louis XVI, anu terus mekar ampir di sakumna dunya
Balét atau ba'la asalna ti basa Italy ("ballaré") nu hartina ngigel téa
Balét nyaéta tarian ku tradisi, téhnik, jeung wangun gerakan nu boga ciri mandiri, jeung béda jeung wangun gerakan téater séjéna
Dansa kagolong tari nu pasangan atawa jumplukan
Nepi abad ka-19 dansa diragakeun sacara jumplukan, saterusna lahir wangun dansa/tari waltz salaku tari nu pasangan nu dilakukeun ku dua urang (awéwé jeung lalaki)
Dansa aya dua macem, di antarana dansa rohangan pésta jeung dansa modérn
Salsa nyaéta salah sahiji tarian Latin nu jadi inspirasi tarian di dunya
Tari Salsa dipirig ku musik Salsa nu asalna ti Son Kuba
Musik Saslsa mangrupa gabungan antara musik tradisional Afrika, Kuba, sarta wirahma Amérika Latin
Tari tap dicokot tina sora ketukan atawa gentakan nu asalna tina piringan logam leutik nu ayana dina sapatu nu nari dina luhur lanté nu tarik
Tari Kontemporer nyaéta hiji tarian nu mekar di jaman kiwari, gerakan-gerakanna diciptakeun ku seléra jaman kiwari
Contona gerakan nu ngaliuk-liuk bagéan tutuwuhan nu katiup angin, salaku gambaran kahirupan manusa jaman kiwari nu keur kauji ku masalah hirup sarta ékonomi
Daptar Tari Nusantara
Tari Saman biasana dimimitian kalayan salam bubuka ti syékh (pemuka adat atawa lulugu ti tari Saman)
Saterusna, ditepikeun naséhat-naséhat ngeunaan ngajalankeun kahirupan di dunya
Tarian ieu dipigawé saeutikna ku dalapan urang
Sakapeung, dipigawé ku 17 jelema
Jaipong nyaéta seni tari nu gelar dina kréativitas saurang seniman asal Bandung, Gugum Gumbira
Karya jaipongan nu mimiti dipikawanoh ku masarakat nyaéta tari "Daun Pulus Keser Bojong jeung Rendéng Bojong"
Duanana mangrupa ragem tari wanoja jeung tari pasangan (lalaki jeung awéwé)
Tatakrama Basa Sunda
Gaya Basa (Sunda)
Sajarah Basa Sunda
Sajarah Éjahan Basa Sunda
Awug nyaéta kadaharan khas urang sunda anu dijieunna tina tipung béas, tipung kétan, gula beureum, kalapa parud jeung bentukna krucut
Baheulana mah dijieunna dina pas usum panén hungkul tapi kiwari mah geus henteu
Lain ngan saukur urang Sunda wungkul nu mikaresep awug téh, tapi kiwari loba salian ti urang Sunda nu resep awug, loba nu mikaresep kadahareun ieu ku sabab ngeunah jeung rasana unik kadang mah sok dibawa pikeun oleh-oleh ti Bandung
Awug ogé bisa disebut tipung béas anu dilapis-lapis ku gula beureum daharna dibeulahan siga meulahan roti terus dipurulukan ku kalapa parud Adonan tipung béas anu diseupan bareung jeung gula beureum.. Awug biasa di Bahan-bahanna
250 gr tipung béas, 250 gr tipung béas kétan, 500 cc cai,uyah sacukupna,sabatok kalapa, diparud,250 gr gula beureum,daun cau sacukupna cara nyieun awug
Campur tipung béas, tipung kétan, cai jeung uyah nepi ka rata, tuluy kalapa diparud
adonan dieusi ku 1/2 sendok gula beureum di tengahna terus bungkus ku daun cau seupan nepi ka asak terus angkat terus dipurulukan kalapa parud kandungan gizi dina awug
energi 87,9 kkal, protein 1, 4 g, lemak 0,9 g, karbohidrat 18,3 g, kalsium 2,8 mg, fosfor 29,1 mg, besi 0,6 mg, vitamin A 0,1 RE, vitamin C 0,2 mg,
Kalimah (Basa Sunda)
Kecap (Basa Sunda)
Kecap Bilangan (Basa Sunda)
Kecap Rundayan (Basa Sunda)
Klausa (Basa Sunda)
Antropologi asalna tina basa Yunani, nyaéta "anthropos" anu hartina 'manusa', jeung "logos" anu hartina 'élmu pangaweruh'
Jadi, antropologi téh nyaéta salah sahiji 'élmu pangaweruh' (sains/science) nu maluruh, ngabahas, jeung nalungtik ngeunaan manusa
Objek anu nyampak dina antropologi téh nyaéta manusa anu geus jadi masarakat atawa sélér bangsa, kabudayaan katut paripolahna
Budaya asalna tina basa sansakerta hasil ringkesan dua kecap 'budi' jeung 'daya' anu hartina tarékah, tanaga, karep, pikiran, jeung rasa jalma
Lamun kabudayaan mah mangrupa hasil tanaga, karep, pikiran sarta perasaan jalma guna nambahan kasugemaan jeung kanikmatan ku rupa rupa akal jalma
Kabéh élmu sosial budaya pasti nalungtik kahirupan manusa
Unggal cabang élmu budaya (sosiologi, psikologi, hukum,sastra,sajarah,pulitik, komunikasi,ékonomi, arkéologi, jeung linguistik) boga puseur kajian séwang-séwangan
Antropologi boga puseur kajian dina kabudayaan nu dipiboga ku kelompok masarakat
Hubungan antara manusa jeung lingkungan hirupna anu cukang lantaranana nyaéta kabudayaan
Disawang tina ieu segi, kabudayaan bisa disebut sipatna téh adaptip lantaran ngalengkepan manusa ku cara méré nahkeun diri dina kabutuhan-kabutuhan pisiologis tina awak manéhna sorangan, méré nahkeun dina lingkungan anu sipatna pisik-géograpis, boh lingkungan sosialna
Nyatana loba kabudayaan anu aya kénéh malah nambahan mekar, éta téh nunuhkeun yén kabiasaan-kabiasaan nu aya di hiji masarakat masih dipaké, kalungguhanana sarua jeung kabutuhan-kabutuhan anu tangtu ti lingkunganana
William A. Havilan
Antropologi nyaéta studi ngeunaan umat manusa, tarékah pikeun nyusun generalisasi nu mangpaat ngeunaan manusa jeung perilakuna sarta pikeun meunangkeun wangenan anu lengkep ngeunaan kahirupan manusa anu variatif
Antropologi nyaéta salah sahiji élmu anu medal tina rasa hayang nyaho anu tan wates wangen ngeunaan manusa
Antropologi nyaéta salah sahiji élmu anu maluruh manusa sacara umum atawa wangun fisik masarakat sarta kabudayaan anu dihasilkeunana
Rupa-Rupa Jinis Cabang Disiplin Élmu Anak Turunan Antropologi
Zhengzhou(Basa Cina: 郑州; Pinyin: Zhéngzhōu;, kota di kalereun China, nyaéta ibukota HenanRepublik Rakyat Cina (RRC)
Wayang mangrupa wangun téater rahayat ti Indonésia
Réa jalma sok makaitkeun kecap "wayang" jeung "bayang" atawa kalangkang, sabab dina pagelaran wayang kulit digunakeun layar anu warnana bodas jadi jalma anu dilalajoan téh kalangkang di tukangeunana
Tapi, aya ogé nu boga pamadegan yén ku urang lalajo wayang saenyana mah jalma keur nalingakeun kalangkang hirup manusa nu ka gambar dina lalakon wayang
Di Jawa Barat wayang aya anu ngagunakeun bonéka (tina kulit jeung tina kai) jeung aya ogé nu dipaénkeun ku manusa (wayang orang)
Anu maké bonéka tina kulit disebut wayang kulit sedengkeun anu maké tina kai disebut wayang golék
Wayang kulit umumna nyokot lakon tina Mahabarata atawa Ramayana, boh Galur boh Carangan, ayana di daérah kabudayaan Cirebon jeung daérah kabudayaan Batawi
Di daérah Cirebon ngagunakeun basa Cirebon dipirig ku gamelan Cirebon pélog, sedengkeun di daérah kabudayaan Batawi ngagunakeun basa Batawi dipirig ku gamelan Sunda (saléndro)
Wayang golék aya dua rupa, nyaéta Wayang Golék Purwa di daérah Sunda ngagunakeun basa Sunda anu dipirig ku gamelan Sunda, jeung Wayang Golék Papak atawa wayang golék cepak nu ngagunakeun basa Cirebon dipirig ku gamelan Cirebon
Wayang anu dipaénkeun ku manusa anu ngagunakeun pakéan jeung panutup hulu wayang nu niron wayang kulit, tapi antawacana dilakukeun ku dalang
Dalang nyaéta pamingpin pagelaran wayang, manéhna nu ngamaénkeun wayang, nembangkeun suluk, nyoarakeun antawacana, ngatur gamelan, ngatur lagu, jrrd
Wayang Bendo nyaéta salah sahiji wayang anu dijieun tina kai (saperti wayang golék purwa) maké mahkota satria saperti bendo sumberna tina Wayang Papak, Cirebon
Carita anu dilalakonkeun; carita babad (Babad Banten, Babad Cirebon), carita Amir Hamzah, Malik Sep Bin Yazin, jrrd, sarta dipirig ku gamelan pélog
Ayana wayang bendo di Bandung téh ku alpukah Bupati Bandung Wiranatakusumah III anu dina taun 1892 ngondang dalang M. Usup ti Losari, Cirebon dina acara khitanan anakna (Aom Nuharam)
Tuluy maréntahkeun M. Usup supaya ngalatih ngamaénkeun wayang bendo ka dalang-dalang di Bandung
Saterusna M. Usup pindah ka Bandung
Ti mimiti harita wayang bendo kasohor di Bandung
Kaparigelan salaku dalang wayang bendo diwariskeun kadua anakna anu ngarana Ratim jeung Rasta, sarta ka muridna anu ngarana Karim
Wayang bendo beuki lila beuki dipikaresep, leuwih-leuwih saengges aya dalang Emon
Wayang golék modérn
Wayang golék modérn nyaéta wayang anu "jagatna" siga panggung sandiwara jeung ngagunakeun trik dina pagelaranna di antarana aya permainan listrik, salila kurang leuwih 2 jam, dipaénkeun ku leuwih ti saurang dalang anu teu katempo ku panongton, nepi ka wayang golék bisa gerak "simultan"
Anu ngawanohkeunana nyaéta R. U. Partasuanda nu hayang nyaluyukeun pagelaran wayang golék jeung kahirupan modérn
Ku sabab isukana jalma kudu mangkat ka kantor jadi pagelan wayang disingget nepi ka teu ngaganggu kana pagawéan sapopoé
Minangka daya pangirut, sok aya sababaraha trik paméntasan anu ngagunakeun listrik, misalkeun trik nalika perang
Ieu trik tuluy leuwih dimekarkeur sacara inténsif ku dalang Asep Sunandar Sunarya dina dasawarna 1970-an jeung 1980-an
Wayang golék modérn salian ti Bandung, pernah dipintonkeun di Jakarta, Yogyakarta, jrrd
Tapi jenis wayang golék ieu teu pernah popular
Mimiti diwanohkeun dina taun 1950-an, dina dasawarsa saterusna geus (hampir) teu pernah katempo deui aya pagelaranana
Wayang golék papak
Wayang golék papak disebut ogé wayang golék cepak
Meureun pédah huluna sakabéhna papak (rata)
Wayang golék anu popular jeung sumebar di daérah Cirebon, ngagunakeun basa Cirebon dipirig ku gamelan pélog saperti wayang kulit Cirebon
Lakon anu dipaénkeun nyaéta babad atawa legenda satempat, umumna pakait jeung Babad Cirebon, saperti Babad Dermayu, Ilangé Mémolo Mesjid Agung (Hilangnya Kubah Masjid Agung), Pangeran Walangsungsang, Babad Japura, Babad Karangsuwung, Babad Jatisura, Sayembara Nyi Mas Gandasari, jrrd
Atawa lakon-lakon tina siklus Serat Menak, nyaéta kisah-kisah Wong Agung Amir Ambyah (Hamzah), Umar Maya, jrrd
Nepika aya sebutan wayang golék Menak
Di sagigireun éta wayang golék papak dipaké keur maénkeun lakon-lakon Panji saperti Panji Asmarabangun, Jaransari, Damarwulan, jrrd
Numutkeun leluri, dina mangsa Cirebon diparéntah ku Panembahan Adiningrat Kusumah (1649-1655), saurang senapati kasultanan Cirebon anu ngarana Pangeran Sutajaya anu gelarna Pangeran Papak, ngahadiahkeun saperangkat wayang golék ka Ki Prengut, dalang nu kasohor basa harita
Ti harita wayang paméré Pangeran Papak dipaké ngawayang ku Ki Prengut jeung disebut wayang golék papak
Diperkirakeun wayang golék papak ieu leuwih ngora tibatan wayang kulit purwa, sabab bentuk wayang golék papak ngagambarkeun tironan tina wayang kulit, suluk jeung antawacanana ogé nurutan wayang kulit, sedengkeun lakonna ngaorientasi ka jaman saengges aya pangaruh Islam
Lamun dina wayang kulit atawa wayang golék aya panakawan Semar, Cepot, Dewala jrrd, dina wayang golék cepak panakawan nu pasti aya téh Lamsijan
Dalang wayang golék papak anu kasohor di antarana Ali Wijaya (Sindanglaut), Tayut jeung Tarkam (Junti), Kamaruddin, Marta (Kapétakan), Warsad jeung Royani (Gadingan)
Salian ditanggap ku jalma-jalma boga hajat, wayang golek papak ditanggap ogé nalika Sedekah Bumi (di makam), ngunjung, nadran, taun anyar Cina (di klenténg)
Ku sabab ka dieunakeun masarakat leuwih resep nganggap tongtonan lian (tarling, masrés, wayang kulit, band), jadi nasib wayang golék papak beuki kapopohokeun
Wayang golék purwa
Wayang golék purwa nyaéta wayang anu lakon-lakonna boh galur boh carangan, dumasar kana Mahabarata atawa Ramayana, ngagunakeun basa Sunda dipirig ku gamelan saléndro nu ngawengku dua saron, peking, selentem, bonang, saperangkat bonang rincik, saperangkat kenong, sapasang gong (kempul jeung goong), ditambah saperangkat gendang (gendang indung jeung tilu kulantér), gambang, jeung rebab
Salila pagelaran nu jadi pamingpin téh dalang
Manéhna anu maénkeun wayang, nembangkeun suluk, nyoarakeun dialog (antawacana), méré aba-aba ka nayaga pikeun ngatur lagu gamelan
Ku lantaran éta dalang peranna sentral pisan
Ti mimiti taun 1920-an, salila pagelaran wayang golék dipirig ku sindén
Pernah popularitas sindén ngéléhkeun dalang
Nyaéta nalika Upit Sarimanah jeung Titim Patimah aya dina puncakna (sakitar taun 1960)
Lamun diajak lalajo wayang golék téh, jalma lain nanya saha dalangna tapi saha sindénna
Dina wayang golék, lakon anu sering di pentaskeun nyaéta carangan
Ngan kadang aya baé lakon galur dipaénkeun
Para dalang siga diukur dina kamahéranna nyiptakeun lakon carangan anu alus jeung matak ngirut
Dalang wayang golek anu kasohor di antarana Tarkim, R.U
Partasuanda, Abeng Sunarya, Entah, Apek, Asep Sunandar Sunarya, Cecep Supriadi jrrd
Wayang golék di pentaskeun lamun aya anu nyunatan atawa nikahan, ruatan boh diayakeun di buruan imah boh di jero gedong
Wayang kulit anu aya di Jawa Kulon, boh di wilayah budaya Cirebon boh di wilayah budaya Batawi, nyaéta wayang kulit purwa, anu lakon-lakonna dumasar Mahabarata jeung Ramayana
Tapi anu sok dipentaskeun mah lakon-lakon Carangan, saperti wayang golék purwa, sarta kahebatan dalang utamana ditangtukeun ku kaparigelan jeung kréatifitas nyiptakeun lakon
Ngan hanjakal lolobana lakon ngan dijieun ukur dipaénkeun dina sakali pagelaran, jadi loba nu teu kacatet
Tapi teu loba ogé dalang anu enya-enya kréatif nyiptakeun lakon anu tahan uji, sanajan aya lakon-lakon anu jadi popular sacara anonim, saperti Ceblok Melahirkan (meureun diilhami ku bentuk wayang Ceblok anu bucitreuk siga keur kakandungan), Arjuna Kembar (dituturkeun ku Gatotgaca Kembar, Semar Kembar jeung sarupana), Semar Mantu
Anu kasohor alatan kaparigelan ngadalang jeung nyiptakeun lakon nyaéta dalang Abyor, sabab lakon-lakon ciptaanna loba nu ngabahas masalah-masalah agama jeung katuhanan
Dina wayang kulit Cirebon, jumlah panakawan lain 4 siga dina wayang kulit Yogya-Solo (Semar, Garéng, Pétruk, Bagong) atawa wayang golék Sunda ( Semar, Cépot, Déwala, Garéng), tapi aya 9 (Semar, Sekarpandan atawa Curis, Bagong atawa Astrajingga, Ceblok, Cungkring atawa Pétruk, Udawala atawa Dawala, Bitarota, Garéng, jeung Bagalbuntung)
Wawacan Wayang Purwa, lakon wayang purwa anu ditulis dina wangun danding ku M. Winata Hardja, diwengku ku sababaraha jilid
Jilid kahiji diterbitkeun ku pangurus Paguyuban Pasundan cabang Tasikmalaya minangka tarékah ngumpulkeun dana keur ngadegkeun wangunan H.I.S Pasundan, tapi jilid-jilid saterusna mah teu jelas saha nu nerbitkeunana, aya anu dicetak di Tasikmalaya, Bandung, aya ogé anu ditambahan katerangan dina jilidna yén nu boga hak cipta (hak nu ngarang) buku téh nyaéta M. W. Elil, Indihiang
Anu ayeuna bisa kapanggih ngan nepika jilid VII A nyaéta nalika Arjuna panggih jeung Subadra basa nongton sayembara marebutkeun Drupadi
Ku sabab Arjuna main mata jeung Subadra, Arayana (Kresna) jadi ambek tuluy nangtang Arjuna gelut
Numutkeun panulisna dina bubuka jilid kahiji, wawacan téh ditulis dumasar pakem ti Tegal, nurutan dalang Jayaatmaja
Teu jelas naha dalang Jayaatmaja téh dalang Wayang Kulit atawa Wayang Golék
Ku lantaran dumasar kana versi wayang, Wawacan Wayang Purwa ieu béda jeung Mahabarata nu ditulis ku R. Memed Sastrahadiprawira spk
Di jerona aya tokoh Semar jeung anak-anakna.Ki Umbara nyieun versi prosa tina ieu wawacan, dijeun bersambung dina majalah Manglé
Wayang wong (topéng)
Wayang wong atawa wayang topéng nyaéta pagelaran sarupa wayang anu ngagunakeun kedok nu baheula sok dipintonkeun di daérah kabupatén Cirebon, Indramayu, Majalengka
Lakonna lain baé lakon wayang purwa
Salah sahiji lakon anu kasohor nyaéta Jaka Bluwo anu nyaritakeun karajaan Majapahit
Ku sabab para pamaén kudu ngagégél tali kedokna sewang-sewangan, iwal Semar anu maké kedok satengah, teu bisa ngalakukeun dialog
Antawacana atawa dialog diucapkeun ku dalang siga pagelaran wayang kulit
Kedok nu kudu disadiakeun keur pagelaran wayang topéng, jauh leuwih loba tibatan topéng babakan, nyaéta saluyu jeung jumlah tokoh anu aya dina pagelaran
wayang topéng Cirebon bisa disebut geus euweuh, ku tilar dunyana dalang Kandeg Padmawiyata
Rombongan wayang topéng nu dipingpin ku Kandeg Padmawiyata téh anu pamungkas
Kandeg pernah mentaskeun wayang topéng di Taman Ismail Marzuki, Jakarta
Gitar atawa hitar nyaéta alat musik anu kawéntar di sakuliah dunya
Alat musik ieu dipaénkeun ku cara anu béda-béda numutkeun tipe atawa jenisna
di antara sakian loba tipe gitar, jenis gitar klasik nyaéta salah sahiji alat musik anu digunakeun utamana mah pikeun ngahaleuangkeun karya-karya solo musik klasik
Gitar nyaéta alat musik tradisional di daérah Spanyol, matakna alat musik ieu dipercaya asalna daérah Spanyol
Ngan aya nu nyebutkeun yén sajarah Gitar dimitian saméméh maséhi, nyaéta Zaman Babilonia
Awalna, alat musik ieu bentukna leutik jeung deuih miboga opat petikan hungkul
Masing-masing dawai éta miboga pasangan
Aya ogé nu nyebutkeun yén gitar asalna kapanggih ku manusa purba anu ngadéngé sora (anu ayeuna jadi nada) tina tali panah anu biasa dipaké moro
Kaaslian gitar henteu bisa ditempo ti kaantikanna
Sawatara ahli ngarasa pakakas ieu asalna ti Benua Afrika, di mana loba Réplika modérn dina wangun kotak buleud kawas kulit kerang jeung Gut / benang-benang sutera, di wewengkon benua éta
Ahli séjén manggihan pakakas ieu dina wangun kaca di rélief-rélief batu kolot di jaman Asia Tengah sarta Asia Kuno
Bahan pamikiran séjén ogé timbul kalayan kapanggihna vas-vas Yunani Kuno anu miboga corak
Greek Strings meureunan nyaéta pakakas kahiji anu dikatagorikeun minangka gitar
Gitar modérn kamungkinan akarna ti gitar Spanyol, tapi sagala rupa jenis gitar kawas instrumén-instrumén anu urang bisa saksian dilukisan-lukisan dina jaman Medieval sarta Rénaiassance anu loba aya disakumna Éropa
Kamekaran gitar di Wétan
Dipercaya yén sajarah gitar asalna ti belahan wétan
Di ditu para archéolog manggihan instrumén sarta barang-barang anu aya sangkut pautna jeung éta minangka patokan dina dunya asalna gitar anu tacan dipikawanoh
di antara barang-barang sajarah anu kapanggih di Babylonia, anu pang rélevan nyaéta Plaques anu dijieun ti taneuh liat (1900-1800 B.C
), di mana dipintonkeun sosok-sosok bugil anu keur maénkeun instrumén-instrumén musik
Sawatara ti instrumén-instrumén éta miboga persamaan umum anu sarua jeung gitar
Analisa saterusna ngabuktikeun yén aya béda antara "body" sarta "neck" gitar
Bagian tukang ti gitar éta pohara datar; di mana bagian tukang gitar kasebut dina harigu saurang pastur
Ieu cukup ngabuktikeun yén euweuh kamungkinan instrumén kasebut ngawangun "Bowl-shaped" / mangkok
Pohara écés kasampak yén leungeun katuhu keur metik senar / tali-tali
Hanjakalna jumlah senar-senar kasebut henteu kasampak écés
Tapi di Plaques séjénna saeutikna aya 2 senar
Aya Bukti ti instrumén-instrumén anu nyarupaan gitar geus kasampak; Syria, Susa (hiji dayeuh kuno di Kalér Teluk Persia: ibukota ti karajaan Pérsia)
Mesir sarta Romawi
Dina awalna, hiji-hijina instrumén musik anu miboga senar di Mesir nyaéta Harpa anu ngawangun busur/ "Bow-shaped"
Sawatara lila saterusna, instrumén anu miboga beuheung anu ditandaan jeung Frets, sarta dijieun bisa ti benang-benang sutera/ Gut anu digantungkeun dina beuheung
Dina pamustunganana sawatara bagian sarta karakteristik anu baris jadi hiji instrumén anu nyambung jeung gitar sarta ogé kabéh instrumén-instrumén anu miboga senar tur miboga beuheung, kalayan padika petik sarta nundukeun sirah
Perkembangan saterusna nyieun instrumén ieu leuwih madanan wangun gitar
Instrumén-instrumén ti jaman Romawi (30 B.C – 40 A.D) kabéhanana dijieun ti kai anu saméméhna dijieun ti kulit embé
Instrumén ieu mibanda 5 bagian liang sora anu leutik
Ciri-ciri ieu lumaku nepi ka abad 16
Hiji instrumén kapanggih dikuburan Coptic di Mesir, di mana dipintonkeun wangun dasar gitar, aya lekukan-lekukan anu cukup dina dina kurva-kurva disampingna jeung bagian tukang anu pohara datar
Permukaan hareup sarta tukangeunana dihijikeun ku potongan-potongan kai anu nyieun bagian gigireun / sabeulah instrumén ieu
Ciri has ieu bisa kapanggih nepi ka ayeuna
Pertengahan Abad di Éropa
Instrumén kahiji di Éropa anu miboga senar dimimitian dina abad 3 A.D. Analisa ti abad ka 3 ngabuktikeun yén instrumén ieu miboga kotak sora anu buleud menyambung ka beuheung anu rubak
Instrumén tipe ieu terus dipaké nepi ka mangsa anu lila
Aya ogé déskripsi instrumén séjénna dimimitian di Jaman Dinasti Carolingian anu meureun asalna ti Perancis atawa Jerman
Instrumén ti Carolingian ieu ngawangun pasagi opat, kira kira miboga panjang anu sarua kalayan beuheungna, tungtung beuheungna saeutik lebar sarta miboga pangikeut senar-senar anu leutik / "Small Pegs"
Dina ilustrasi séjénna, instrumén-instrumén ieu miboga 4 Pegs sarta 5 Pegs instrumén séjénna
Jumlah senar-senar ieu babarengan sarta dipetik kalayan 2 cara: ku ramo atawa ngagunakeun Pléctrum/ pakakas pametik senar
Instrumen "Carolingian" ieu henteu robah nepi ka abad ka-14
Aya béda antara Guitarra Latina sarta Guitarra Morisca
Kecap Morisca dibawa ku jelema-jelema turunan Arab
Kotak sorana ngawangun oval sarta miboga loba liang sora
Dina waktu lalampahanana ngaliwatan mesir, lolobana jelema ti Afrika sarta Spanyol nyebarkeun ciri-ciri utama ti désain gitar ieu ka nu nyieun instrumén-instrumén di Éropa Kulon
Kamungkinan anu sarua nyaéta yén gitar Spanyol anu kahiji nyaéta jieunan Éropa
Ngan anu pasti nyaéta pangaruh Arab di Spanyol mimiti ti mecenghulna gitar
"The Guitarra Latina" miboga sisi anu bingkeng, anu kira-kira datang ka Spanyol ti sawatara nagara di Éropa
Wangun kasebut nyaéta tipe anu dimekarkeun jadi gitar modérn
Kasuksésan gitar aya hubunganana jeung sipat-sipat para pangumbara suku Troubadours
Dina lalampahan gitar nuju Catalonia ngaliwatan Spanyo ngaliwatan Suku Troubadours
Suku Troubadours dibagian Éropa ngayakeun wisata sarta pintonan, sarta ngabengharkeun kabudayaan musik sacara lega sarta méré pangaruh badag dina nyebarkeun gitar di benua ieu
Nepi ka dina abad pertengahan informasi-informasi anu penting ngeunaan gitar sarta silsilahna geus dilukiskeun dina angka-angka sarta gambar dina rélief-rélief
Éta jadi hiji kayakinan luhur pakta anu henteu langsung sarta henteu bisa disingkahan
Dimimitian dina abad ka-16, wangun instrumén-instrumén anu aya ayeuna ieu mangrupa pakta-pakta langsung
Gitar-gitar dina abad 16 didistribusikeun minangka "The Vihuela" ti jaman Luis Milan, Rizzio Guitar ti Perancis sarta Guitarra Battente ti Italia
The Vihuela asalna ti Spanyol, di mana instrumén ieu mangrupa 4 Vihuela leutik anu dihijikeun sarta miboga senar 5 Guitarra
Dina waktu anu sarua muncul pakakas kakara nyaéta Lute
Instrumén anu dipikaresep ku kaum bangsawan diampir sakumna daratan Éropa
Spanyol nyaéta pangecualian husus
Lute ogé geus jadi hiji jeung jelema-jelema turunan Arab anu nangtukeun aturan-aturan maén sorangan
Alatan kitu kaum bangsawan ngarasa ka hina alatan instrumén kasebut ogé dipaké ku bangsa pendatang
Saterusna kaum bangsawan ngapopulerkeun Guitarra kalayan 4 senar anu sarua / Double-strings
Kalayan perkembanganna, gitar 4 senar éta digedéan sarta dibikeun 6 senar anu sarua / "Double-strings"
Aturan kaulinanna sarua sarta kalayan pangecualian ti senar ka tiluna, anu tone-na turun satengah
salah sahiji pamaén "Vihuela" anu kaceluk nyaéta Luis Milan, lahir dina taun 1500
Dina taun 1535 Luis Milan medar hiji buku anu dijudulna "Libro de Musica de Vihuela de Mano Intitulalo “El Maestro”"
Buku ieu mangrupa karya anu pangpentingna pikeun Milan
Data pamungkas Vihuela taun 1700 anu ngawakilan pamustunganana kamekaran péntas instrumén
Instrumén ieu dijieun ti ukiran logam, Vihuela mibanda lengkungan sapanjang sisi sarta liang sorana ngawangun oval
Kapopuléran instrumén ieu téh bukti ti kuantitas musik anu masih aya
Ditulis dina tablatur instrumén ieu, saban ngawakilan senar sarta dina tablatur Spanyol sarta Italia
Samentara di Inggris sarta Perancis senar-senar "Vihuela" dina tablatur, peunteun notna nunjukkeun macem-macem tipe not sarta aya dijajar pangluhurna
Macem-macem not ieu jiga kalayan not anu aya ayeuna
Mimiti dipublikasikeun karya tablatur Vihuela Spanyol ku Luis de Milan taun 1535, Luis de Narvaez taun 1538, Alonso de Mudarra taun 1546
Koléksi Tablatur ieu diwangun ti komposisi instrumén pangalusna dina jaman Renaissance dina abad 16, nyaéta mangsa kaemasan pikeun musik Vihuela Spanyol
Gitar 4 senar asalna ti Mesir, salah sahijina datang ti éropa sarta ngalaman loba parobahan wangun sarta variatif; miboga senar 3, 4 sarta 5 senar
Gitar bersenar ieu pangpopulérna nepi ka ahir abad pertengahan
Gitar 4 senar di Italia miboga nada G, C, E, A. Sarta béda di Spanyol notasi nadana nyaéta G, D, F#, B. Dipertengahan Jaman, éksisténsi gitar miboga rsenar 3, 4, sarta 5 sacara babarengan mimitian kasampak
Dina abad 15, instrumén kalayan senar 4 double-strings melejit popularitasna
Gitar 5 senar "double-strings" anu kahiji kapanggih dina hiji ukiran di Italia
Sebutan sarta jenis ti gitar 5 senar ieu téh "Guitarra Battente" anu miboga ciri has bagian tukangeunana bingkeng kaluar
Tuning pikeun instrumen ieu téh A, D, G, B, E. Abad ka-17
Raja Louis XIV ti Perancis bisa maénkeun gitar sarta ngakuna gitar minangka instrumén pavoritna
Guru anjeunna nyaéta salah sahiji pamaén gitar Perancis anu kaceluk; Robert de Visee (1650-1725)
Jean Baptise Lully nyaéta saurang komposer anu kaceluk dina waktu éta
Manéhna maénkeun gitar sarta ngakomposisikeun musik pikeun instrumén kasebut
Ngaran-ngaran ti pamaén gitar dina mangsa Baroque di Perancis geus kacatet dina sajarah, contona Rene Voboam anu ngawakilan penclut pembuatan instrumén Perancis dina abad ka-17
Manéhna nyieun gitar dina taun 1641 anu nempokeun tempat nyieun instrumén gitar anu leuwih berornamén
Alexandre Voboam sarta anakna Jéan ogé nyieun gitar anu bernuansa abad ka-17
Pangaruh di Jerman
Di Éropa Kalér di Jérman, instrumén gitar ngahontal penclut popularitasna; Heinrich Schutz (1585-1672), Samuel Scheidt (1587-1654) sarta Johann Hermann Schein (1586-1630)
Conto gitar kahiji Jerman anu masih éksis nepi ka poé ieu dijieun ku Jacobus Stadler dina taun 1624
Manéhna miboga lengkungan anu has sarta bagian tukangeunana polos sarta ogé nempokeun pangaruh badag désain Itali
Hiji gitar abad 17 anu dijieun ku saurang pendéta, John ti Apsom miboga désain anu pohara béda ti gitar séjénna
Bagian tukang gitar ieu dipapaésan jeung gambar-gambar "“Crucifixion”"
Nu nyieun gitar Éropa anu pangkawentarna nyaéta Joachim Tielke ti Hamburg (1641-1719)
Gitar jieunanana dipapaésan ku bahan-bahan ivory, tortoise shell, ebony, gold sarta silver, mother-of-pearl, jarcanda wood
Hasil karyana sok miboga kualitas pangluhurna sarta konsistén
Gigireun/sabeulahna aya hasil karyana anu dijieun ti ivory kalayan ukiran gambar Genesis
Pangaruh di Éropa Wétan
Di Cekoslovakia, Czech ‘Luthier’ mecakan pikeun adaptasi jeung gitar tipe Battente
Sajaba ayana 5 double-strings kawas gitar Battente anu pituin, gitar Czech aya tambahan hiji single-string anu dipaké pikeun maénkeunn ‘Melodic Line’
Gitar gitar anu dijieun ku Andrees Ott, saurang pakar nu nyieun instrumén ti Prague nempokeun pangaruh ti Italia
Sajarah gitar Polandia diwakilan ku Jakob Kremberg, penyair, panyanyi, sarta komposer ti Warsaw
Pentingna hasil karya Kremberg ogé méré urang informasi anu penting ngeunaan tuning instrumén gitar, nyaéta 1 tone leuwih pendék batan "tuning" ti instrumén-instrumén mangsa kiwari
Spanyol sarta Portugal
salah sahiji gitaris anu prominent dina taun éta téh Francisco Corbera
Manéhna ngadédikasikeun hasil karyana anu ngaranna "Guitarra y sus differencias de sonos" pikeun Philip IV, raja Spanyol ti taun 1621 nepi ka 1665
Tapi gitaris Perancis anu pang kawentarna di abad 17 nyaéta Gasper Sanz
Sanz diajar gitar di Italia sarta organ ngeunaan sajarah musik
Manéhna jadi organisator di "King’s Chaples di Naples"
Dina waktu manéhna balik ka Spanyol, manéhna medar 3 buku musik ngeunaan gitar di taun 1674, 1675 sarta 1697
Buku-buku ieu muat ajaran-ajaranana anu éksténsif dina improvisasi sarta pérforma, kalayan ngagunakeun 2 padika: Strumming sarta Plucking
Manéhna percaya téhnik Strumming pohara cocog pikeun musik dansa
Tuning anu dipaké nyaéta A, D, G, B, E. Pangaruh di Italia
Paktor utama anu ngapopulérkeun gitar di Italia sarta anu ngabengharkeun pustaka gitar nyaéta diwanohkeunana gaya petik gitar ti Spanyol
Alatan éta gitar di Italia ogé dipikawanoh minangka Chitaria Spagnuola
Gaya petik diwariskeun ti téhnik Vihuela anu diadaptasikeun ku urang Spanyol pikeun gitar maranéhanana
"Chitaria Spagnuola" nyaéta téhnik umum dina abad 17 sarta pamakéan "“Spanish Guitar”" nerus nepi ka poé ieu minangka terusan pamakéanana ti abad 17
Dua téhnik kaulinan gitar ieu pohara béda dina téhnik Strumming sarta Plucking anu éksis babarengan di Italia dina abad 17
Téhnik petik ieu diéksprésikeun dina wangun notasi tablatur
"Strumming of Chords" didédikasikeun ku notasi spésial anu dimekarkeun ku komposer- komposer Italia ti abad 16 sarta abad 17
Dina abad ka-18, kanaékan jumlah gitaris sarua kalayan jumlah komposer
Sedengkeun sawatara komposer anu kaceluk dina waktu éta antara séjén; Johanas Arnold (1773-1806), Friedrich Baumbach (1753-1813), sarta Johann Christianfranz (1762-1814)
Aspék pangpentingna dina musik gitar di Jerman dina abad ieu ngagunakeun instrumén gitar dina variasi kombinasi "“ensemble”"
Contona; gitar sarta Flute, gitar sarta bass, gitar, biola sarta bass
Salah sahiji komposerna nyaéta Trille Labarre, manéhna ngarang komposisi pikeun gitar solo, gitar sarta biola, gitar sarta nyanyian
Komposer séjénna nyaéta; Antonie Lemoine (1763-1877) saurang "“Virtuoso”" kaceluk anu ngakomposisikeun sarta maénkeun kalayan biola
B. Vidal miboga peran minangka pamaén, guru sarta komposer
Manéhna nulis "Nouvelle Methode"
Gitar bersenar 6 mangrupa inovasi anu asalna ti abad ka-18
Gitar kasebut asalna ti Italia sarta pohara dipikaresep sarta pohara populér
Alasana nyaéta; Abad ka-19
Dina mimiti pertengahan abad ka-19, minat anyar pikeun instrumén ieu dipuseurkeun di dayeuh Vienna