izzako/sundanese-pixelgpt huggingface dataset:
Kostaman, kendatipun kesehariannya disibukan dengan pekerjaan sebagai redaktur, akan tetapi beliau tidak melupakan pengabdiannya sebagai Karyawan Radio Republik Indonesia (RRI) Bandung yang di tekuninya sejak menjadi pembantu siaran pada tahun 1956
Beliau selalu tetap eksis nebgabdikan dirinya menyusun berita berbahasa Sunda dan komentar siaran padalangan untuk RRI Bandung
Setelah 5 tahun H. KS
Kostaman mengabdikan dirinya menjadi tenaga honor sebagai Karyawan RRI Bandung, terhitung semenjak menjadi pembantu siaran pada tahun 1956, barulah ia diangkat menjadi Pegawai Negeri Sipil (PNS) pada tahun 1961, dan purna tugas pada tahun 1987
Salahsatu buah penanya yang paling memikat hati pembaca, yakni ketika H. KS
Kostaman menjadi Redaktur Harian Bandung Pos
Ia selalu menuangkan tulisannya pada surat kabar tersebut dengan rubriknya berjudul Catatan Sang Redaktur Harian Bandung Pos
Ternyata tulisan-tulisannya yang dituangkan pada rubrik tersebut, pada jaman itu selalu menjadi tauladan bagi mereka yang berprofesi sebagai wartawan khususnya, umumnya bagi para pembaca
Selain itu, semasa hidupnya, H. KS
Kostaman di tengah sibuknya menekuni dunia jurnalistik, dan bekerja sebagai karyawan RRI Bandung, Ia aktif diberbagai organisasi, diantaranya Organisasi Persatuan Wartawan Indonesia (PWI), Ikatan Seniman Sunda Indonesia (ISSI), dan Yayasan Padalangan Jawa Barat (YPJB)
Semasa dirinya bergabung dalam Yayasan YPJB, dan selama berganti kepemimpinan di yayasan tersebut, dari R.A. Darya diganti R.U
Parta Suwanda, lantas diangkat M. Suhaya Atmadja, sosok H. KS
Kostaman tetap dikukuhkan memangku jabatan sebagai Sekretaris Yayasan Padalangan Jawa Barat hingga menjabat selama 14 tahun
Sayangnya H. KS
Kostaman yang telah mengabdikan dirinya selama 45 tahun di dalam dunia penerbitan pers, juga dikenal sebagai tokoh pedalangan dan penyiar RRI Bandung yang akrab disapa “Mang Koko Kostaman” serta begitu familiar di panggil “Ua Kostaman” oleh rekan-rekan wartawan dan tokoh pedalangan, kini Sang Jurnalis tempo dulu sebagai karuhun para wartawan Cibatu itu, telah tiada pada 12 Desember 1995
Tentunya kehadiran dari kedua wartawan tempo dulu, Achdiat Karta Mihardja dan H. KS
Kostaman yang terkenal dengan karya tulisnya itu benar-benar menjadi suatu kebanggaan yang luar biasa bagi setiap insan pers
Terutama bagi insan pers yang ada di wilayah Cibatu
(℗ Darma-dari berbagai sumber)/https://www.raksagarutnews.com/2019/05/wartawan-ternama-jaman-dahulu-dari-cibatu.html
Tubagus Dédi Gumelar (gumelar di Leuwidamar, Lebak, 27 April 1958) nyaéta palawak nu sok dipikawanoh salaku Mi'ing dina grup lawak Bagito
Mi'ing nu tamatan STM ieu geus mikaresep widang seni ti mimiti sakola di SLTP
Mi'ing jeung adina, Tubagus Zaénal Abidin (leuwih dipikawanoh salaku Didin), ngamimitian manggung jang ngalawak
Sanggeus tamat STM, Mi'ing pernah jadi pagawé di Tegal, salajengna diteruskeun di Pémda DKI Jakarta nepi ka mimiti taun 1980
Mung, kahayang jang ngalawak teu pareum kitu waé
Maranéhna nyieun grup lawak di tanggal 28 Oktober 1978, ngan can bisa berhasil
Maranéhna nguatkeun grup lawakna ku cara nambahan personil nu ngarana Unang
Taun 1985, nalika ngadaptarkeun grupna jang miluan pasanggiri lawak Jakarta, Mi'ing kabingungan ku sabab grup lawakna can boga ngaran
Kris Biantoro nu kabeneran jadi panata calagara pasanggiri éta méré saran, "Geus ngaranan wé Bagito, nu artina rejeki dibagi rata"
Kukita dina pasanggiri éta Bagito nu jadi juarana
Ku kituna, "Bagito" karék kasohor sanggeus siaran ngaliwatan radio swasta Suara Kejayaan
Nalika éta ogé Mi'ing miluan magang dina grup lawak senior nu keur jaya, nyaéta grup Warkop Prambors nu ngarana jadi Warkop DKI (Dono, Kasino, Indro)
ku kituna grup "Bagito" dipikawanoh ku balaréa, dina taun 1988 pernah ngalakonan tilu filem, nyaéta "Bayar Tapi Nyicil" (1988), "Barang Titipan" (1989), jeung "Tiga Dalam Satu" (1992)
Filem-filem éta teu payu di pasaran, ku sabab dina filem loba diatur, pangabisa Mi'ing jeung babaturana teu bisa maksimal
Maranéhna bisa leuwih berhasil nalika tampil dina télévisi dinu acara "Ba-sho" jeung dina taun 1999 suksés di acara "Gebyar BCA" di Indosiar
Nalika umur 17 taun, terbit buku ngeunaan grup Mi'ing: "" (1995)
Nalika ulang taun ka-21, 28 Oktober 1999, Bagito ngayakeun seminar nu ngabahas lawak dina sagala pandangan
Ali Satramijaya (gumelar di Bandung, 27 Oktober 1935) nyaéta salah sahiji pamerhati Kabudayaan Sunda
Anjeuna kantos nyukrih élmu di SD, SMP, SMA, ogé kantos ngiringan kursus Manajemén di Bandung
Taun 1959, anjeuna angkat ka Walanda kanggé nyukrih élmu pendidikan téhnik, tapi teu lami mung satahun tos uih deui ka Indonésia, anjeuna sadar yén pendidikan téhnik anu tos diajarkeun di Walanda téh teu tiasa dikembangkeun deui di Indonesia, lantaran moal bisa bersaing jeung nagara maju nu séjén
Anjeuna teu kahaja diajar karawitan Sunda, anjeuna ngamanfaatkeun elmu téhnik anu tos diajarkeun di Walanda
Anjeuna nyusun laras jeung rakitan dina wangun tabél anu eusina angka-angka, teras angka-angka éta di teurapkeun kana Kacapi anu disada aya 3 laras
Anjeuna nyieun kacapi 3 laras anu dilengkeupan ku mékanik sederhana, anu nyieun bisa ngarobah laras ku cara muteurkeun tombolna
Dumasar kana hasil pamanggih kacapi nu dijieun, anjeuna janteun anu ceramah di Asti anu judulna "Kecapi 3 Surupan dan Waditra 10 Nada" (1971)
Ti harita anjeuna sok disungkeun kanggo ngawulang di Asti dugi ka anjeuna ngundurkeun diri (1981)
Lantaran pangalaman anu geus jauh, anjeuna jadi serius kana diajar karawitan Sunda jeung sagala hal anu katalian ngeunaan kana kabudayaan Sunda sapértos sajarah, aksara, naskah, jeung pananggalan (kalénder)
Anjeuna tuluy aktif dina Proyek Panunjangan Kabudayaan Jawa Kulon kanggo ngeumpeulkeun data ngeunaan kasenian Sunda di lapangan, ogé kerja sama jeung Atik Supandi
Anjeuna meunang payusun "Daftar jeung Péta Kasenian Jawa Barat" anu dipedalkeun di "Buletin Kebudayaan Jawa Barat" (1977)
Anjeuna ogé jadi penceramah ngeunaan "Musik Daerah Jawa Barat" di Taman Ismail Marzuki (TIM) di Jakarta (1977)
Sanggeus bisa ngagunakeun komputer, anjeuna bisa ngalakukeun kagiatan panelitian ngeunaan kabudayaan Sunda
Panelitian ieu ogé dilengkeupan ku panulisan buku basa Sunda anu judulna "Karawitan Sunda"
Numutkeun hasil foto warna tina naskah-naskah kabuyutan Ciburuy, jeung ngagunakeun komputer anjeuna nyobian mindahkeun aksara-aksara dina naskah éta kana huruf latén, jeung numutkeun Naskah-Naskah Pangéran Wangsakerta anjeuna bisa nyusun sajarah numutkeun tahun kajadian anu kajadian dina pananggalan kalender Sunda
Panelitian ngagunakeun komputer téh nyéépkeun waktos dugi ka 9 taun jeung anu tos ngahasilkeun naskah basa Sunda anu judulna "Kalangider" nu jumlahna aya 9 kaca, anu aya dina naskah éta téh ngeunaan Caka, Maséhi, Caka Sunda, sarta Caka Jawa dina wangun tabél mingguan ti tahun 0001 nepi ka 210 Caka Sunda
Panémuan ngeunaan karawitan Sunda, aksara Sunda, jeung kalénder Sunda tos didaftarkeun hak cipta na ka Direktorat Jenderal Hak Cipta, Patén, dan Mérek Departemén Kehakiman RI (1991) ogé dimuat dina warta "Agara" (1992)
Kaboel Suadi () nyaéta pagawé seni utamana dina seni lukis tur grafis ogé dosén seni rupa
Anjeuna sanggeus tamat sakola di SD jeung SMP di Cirebon tur SMA di Jakarta nuluykeun nyuprih élmu di Jurusan Seni Rupa ITB Bandung, tamat dina taun 1964, tuluy anjeuna ngawulang di almamaterna
Tuluy anjeuna nuluykeun nyiar élmu di "Hochschule fur Bulderkenden Kunste", Berlin Barat dina taun 1968 nepi 1969
Kungsi jadi dosén tamu di Jurusan Seni Rupa Institut Kesenian Jakarta dina taun 1970 nepi ka 1979, jeung di bagéan Seni Rupa Universitas Trisakti, Jakarta
Kaboel Suadi mindeng nyalagarakeun paméran bareng tur tunggal anu dilaksanakeun di jero nagri atawa di luar nagri, nalika anjeuna masih jadi mahasiswa
Paméran lukisan tunggalna diayakeun di sababaraha tempat, nyaéta di Jakarta (dina taun 1972, 1993, jeung 1996) sarta di Bandung
Salian ti nyalagarakeun paméran lukisan, anjeuna ogé nyalagarakeun paméran skétsa anu diayakeun di Bandung (taun 1988), Braunchweig, Jerman (taun 1990), Jakarta (taun 1996), jeung di Yogyakarta (taun 1997)
Paméran anu anjeuna ngilu aub nyaéta di Bandung (dina taun 1960, 1971, 1987, 1989, 1990, 1992, 1993), Jakarta (dina taun 1966, 1979, 1974, 1975, 1976, 1985, 1989, 1990, 1991, 1992), Dénpasar (taun 1964), Rio de Janeiro (1964), Bérlin (taun 1968, 1969), New York (1970), Amsterdam (1970), Fukuoka (1981, 1993), Dakka (1981), Cirebon (1991), ogé di Hokkaido (1991)
Skétsa anu dijieun nyaéta nalika anjeunna diajar di Berlin anu di pedalkeun ku judul Berlin Barat dina taun 1968 nepika 1969 ku Ikatan Alumni ITB (1994)
Darna Koesoemah () nyaéta salah sahiji panaratas kamerdikaan Républik Indonésia
Anjeunna datang ti lingkungan kulawarga pamong praja
Saanggeus lulus ti HBS di Jakarta dina 1899, anjeunna digawé di lingkungan pajabat kungsi nurunkeun diri utamana ngalawan Walanda, dina taun 1906 kaluar tina hiji pos ti perwira kabupaten
Taun handap anjeunna digawé di parusahaan Walanda
Lila-kalilaan suasana nu teu katuhu dina pribumi, sanajan terpelajar, salawasna karasa
Lajeng dina taun 1912, gawé dina parusahaan Walanda ieu ditinggalkeun
Anjeunna lajeng milih jadi anggota kapamimpinan Indische Partij Dr. Setiabudi, bari magang jadi "aj
boekhouder on" salah sahiji kantor dagang di Surabaya
Dina 1914, anjeunna pindah ka Bandung pikeun janten anggota koran redaksi "De Express" milik Indische Partij
Ku sabab eusi loba ngritik pamaréntah kolonial Walanda, "De Express" tungtungna dilarang naék
Saanggeus kaluar ti redaksi "De Express", anjeunna indit ka Semarang di luhur ngaran Indische Partij mun nyebarkeun koran "Goentoer" dina basa Melayu sarta Walanda
Di dieu anjeunna sering kakeunaan persdelik bahkan dipanjara di imah panjara Semarang ku sabab tulisan dina koran Guntur ngandung kritik seukeut kanggo pamaréntah
Di Semarang, bari mingpin Guntur, anjeunna digawé minangka kuncén tina kareta api jeung trém (VSTP)
Dina 1915, anjeunna indit ka Singapura pikeun ngabéla pangadilan Singapura ngalawan Dr. Setiabudi nu direbut Britania pikeun disangka "interfering" jeung gerak Pan-Islamisme
Balik ti Singapura ka Bandung pikeun gabung staf rédaksi tina poéan "Kaoem Pemoeda" pingpinan Abdul Muis
Dina 1917, di luar "Kaum Pemuda", anjeunna medalkeun majalah pertimbangan nu eusi jeung tujuanna ngamajukeun ékonomi jeung dagang
Bangsa Walanda jeung babaturanana nalika di HBS, di Bandung anjeunna ngadegkeun "Volks Onderwijs" anu néangan ngadegkeun sakola swasta HIS
Tapi dina waktu revolusi, nalika anjeunna ngungsi, sakola ieu téh geus ngarobah leungeun milik Bandungse Schoolvereniging
Dina 1918 pikeun kahiji kalina aya Déwan Kota Praja Bandung, anjeunna kapilih jadi anggota
Saterusna anjeunna ogé geus jadi "wethouder"
Nepi taun 1942 anjeunna janten pegawai Kabupatén Bandung
Dina waktu ngawasaan, anjeunna janten hiji pagawé di Departemén Kauangan Nagara Pasundan
Teras anjeunna aktif di Parindra
Daéng Sutigna, dipikawanoh Éclé atawa Étjlé (), nyaéta salah sahiji guru nu leuwih kasohor salaku panyipta angklung diatonis
Karya anjeunna nu bisa ngadobrak tradisi, nyieun waditra tradisional Indonésia jeung tiasa maenkeun musik-musik Internasional
Anjeunna ogé aktip dina pintonan orkes angkulung di sagala wewengkon di Indonesia
Pendidikan jeung karier
Indung jeung bapana Daéng Soetigna mangrupa bangsawan Sunda
Anjeunna baruntung tiasa ngalaman pangajaran jaman Walanda nu saat éta masih kawates pisan keur pribumi
Anjeunna kungsi diajar di Sakola HIS Garut (1915-1921) sarta Sakola Raja (Kweekschool) Bandung (taun 1922–1928)
Saatos tamat ti HIK, Daéng Soetigna janteun guru di "Schakelschool" Cianjur (1928), HIS Kuningan (1931), Pupuhu Sakolah Rakyat (1942), sarta SMP Kuningan
Taun 1948, Daéng pindah ka Bandung janteun pupuhu sekolah SD sareng ditempatkeun kana Jawatan Kabudayaan Provinsi Jawa Barat
Taun 1950, diangkat janten Panilik Sakola dina bagian kursus-kursus dina Kementerian Pendidikan jeung Kabudayaan Jakarta
Keur leutik Daéng resep mainkeun angklung, nalika ngajar di Kuningan, manéhna diajar sekeseler angklung, kaasup pembutanna, ti jalma nu namina Djaya
Nalika Daéng diajar di Kweekschool diajar musik barat, nyobian ngajieun angklung diatonis jeung ngajarkeun ka murid-muridna
Anjeunna nganggap angklung diatonis leuwih komunikatif pikeun diajarkeun ka budak leutik
Mung angklung tradisional mangrupa angklung rénténg nu dimainkeun ku nyalira, angklung nu dijieun dimainkeun ku sasarengan, unggal jalma ngabunyikeun ngan hiji nada, Dina taun 1950-an manéhna nyebarluaskeun angklung dina kalangan masarakat ku kituna dina taun 1950 angklung janten kasohor
Dina pertunjukan Konferensi Asia-Afrika dina taun 1955, angklung Daéng janten salah sahiji nomor acara
Nalika éta angklung diatonis mineung ditampilkeun dina acara-acara resmi, sapertos dina acara World Fair di New York dina taun 1964, Daéng mingpin kasenian éta di Pavilyun Indonesia, kaasup Angklung, salila 8 bulan
Salajengna di Perancis jeung Belanda ngayakeun ogé kasenian angklung
Dina taun 1960 anjeuna janten Direktur Konservatori Karawitan (KOKAR) Bandung dugi ka taun 1964
Taun 1967 kasenian angklung teras diayakeun di nagara-nagara nu sanesna sapertos Malaysia
Anu dilakukeun ku Daéng ieu diturutan ku murid-muridna, sapertos Anjar (Andjar) Sumyana, Agam Ngadimin, Hidayat W, Sanu'i (Sanoe'i), Opan Sopandi, Yahya Érawan, Udjo Ngalagena, jsb
Panghargaan nu ditarima ku Daéng di antawisna: Saatos ngantunkeun, Daéng masih narima panghargaan, di antawisna:
Prebu Maharaja nyaéta raja Sunda anu maréntah salila tujuh taun (1350-1357)
Dina taun 1357, bareng jeung anak nu cikalna nyaéta Puteri Dyah Pitaloka atawa Citraresmi ogé para ponggawana indit ka Karajaan Majapait pikeun ngawinkeun Puteri Dyah Pitaloka jeung Raja Majapait nyaéta Hayam Wuruk, anu saméméhna geus ngirimkeun lamaranana ka Karajaan Sunda
Ku sabab tipu muslihat Patih Gajahmada, éta paniatan anu hadé téh barobah jadi peperangan anu kacida rongkahna di Palagan Bubat, atawa dipikawanoh salaku Pabubat atawa Pasundabubat (nurutkeun "Pararaton")
Dumasar kana naskah Pangéran Wangsakerta, Prebu Maharaja atawa nu biasa disebut Prabhu Linggabuanawisésa dipikawanoh ku sebutan Sang Mokténg Bubat ("Yang mendiang di Bubat")
Paristiwa Bubat ngabalukarkeun Prebu Maharaja gugur salaku pahlawan anu mertahankeun kamerdékaan jeung harga diri nepi ka dipikawanoh salaku Prebu Wangi, nyaéta ngaran nu seungit ku sabab kasinatriaanana
Sanggeus Raja Linggabuana gugur di Palagan Bubat, pamaréntahan Karajaan Sunda nu sakuduna digantikeun ku anak bungsuna nyéta Nisakala Wastu Kancana nu harita hirup kénéh ku sabab teu ngilu ka Palagan Bubat, digantikeun heula ku adina Prabu Maharaja nu ngaranna Rahyang Bunisora Suradipati salaku wakil nagara salila 14 taun (1357-1371), nu engkéna lamun Niskala Wastu Kancana geus gedé miboga hak kana tahta karajaanana
Rakhmat Mulyono Sastrasenjaya Karana (gumelar di Cijulang, Ciamis, 8 Désémber 1942) mangrupa salah sahiji panyair jeung pamedal buku-buku Sunda
Anjeuna kungsi nyuprih élmu di SGB nu satuluyna ka SGPD, mung leuwih muserkeun kana kasusasteraan jeung kasenian
Nalika anjeuna jadi siswa SGPD, anjeuna geus ngamimitian nulis jeung aktif dina organisasi Kujang Putra
Sajak-sajakna nu kungsi dimuat dina majalah "Kalawarta Kudjang", "Langensari", "Manglé", "Mingguan Sunda", jeung sajabana
Kungsi gawé di rédaksi "Kalawarta Kudjang", "Langensari", jeung "Mingguan Sunda", ogé kungsi jadi sekretaris rédaksi majalah "Budaya Jaya" jeung mingpin rédaksi mingguan "Fusi"
Nalika pamedal Dunia Pustaka Jayamuka cabang di Bandung, anjeuna diangkat jadi kepala perwakilan
Tuluy anjeuna ngadegkeun pamedal, ti mimiti Mitra Kencana, tuluy Rahmat Cijulang anu husus medalkeun buku basa Sunda
Anjeuna ogé kungsi jadi sekretaris anu satuluyna jadi ketua di PPSS
Karya-karya anjeuna salain sajak anu maké basa Sunda, ogé aya sajak anu maké Indonésia
Kumpulan sajak anu geus dipedalkeun nyaéta "Ombak Laut Kidul" , "Tepung Di Bandung", jeung "Surat Panjang Ti Cijulang"
Ku sabab karyana anu kawéntar, anjeuna meunang hadiah sastera Piagem Moh
Ambri (1967) ti PPSS keur bukuna nyaéta "Ombak Laut Kidul"
Ngaran samarana nyaéta Nandang K. Sum.. Salain nyieun sajak jeung buku basa Sunda, anjeuna ogé kungsi ngajieun carita pondok anu judulna "Abunawas Saémbara"
Adjam Djamaluddin Sjamsupradja
Upama aranjeun cicing di wewengkon Jawa Kulon atawa malah jalma ti Suku Sunda, mangka tangtu aranjeun pernah maca atawa ngadangu hiji falsafah anu nyoara,“Silih Asah, Silih Asih, Silih Asuh.” Falsafah atawa tetempoan hirup éta henteu luput ti kahirupan masarakat Sunda
Falsafah ieu boga maksud alus dina hubungan jalma sarta sabenerna jeung sakuduna sakumna masarakat di Indonesia nyekel panceg falsafah ieu
Supaya teu aya anu éwed kana maksud tina “Silih Asah, Silih Asih, Silih Asuh”, hayu urang pedar hiji-hiji sarta nerapkeunana dina kahirupan urang sapoé-poé
Silih Asah anu hartina silih ngasah atawa nyeukeutkeun
Lain silih nyeukeutkeun bedog pikeun ngadék hiji jalma, tapi silih ngasah élmu atawa pangabisa sarta kacerdasan
Henteu ngan dina lingkungan sakola atawa kampus wungkul, mikeun élmu bisa ku urang di pigawé di mana waé, contona nyaéta dina média sosial
Biasana henteu carang aya hiji jalma anu nanyakeun hiji perkara, atawa kabingungan ngeunaan perkara anu keur dijalanina, mangka sakuduna urang mikeun élmu anu dipikanyaho samampu urang
Urang ngasah jajatén batur sabab jajatén urang geus leuwih tiheula diasah
Upama tiap masarakat seukeut élmu sarta kacerdasanna, mangka karaharjaan bisa ningkat sabab batur bakal leuwih kapaké kalawan élmu na
Silih Asih anu ngabogaan harti silih pikanyaah atawa pikadeudeuh
Lamun urang ningali masarakat poé ieu, meureun urang bakal ningali kaijidan di mana-mana, atawa hiji jalma anu pinuh amarah nungguan kasempetan pikeun bales dengdem
Ieu pisan sababna masarakat silih mikangéwa, henteu silih pikaresep jeung nu lianna
Tapi, upama masarakat bisa silih pikanyaah, mangka masarakat anu tengtrem bakal kacipta ku sorangan
Ieu pisan anu sakuduna ku masarakat di anut dina prinsip hirupna
Lain ngan saukur silih pikanyaah jeung pasangan, kulawarga atawa hiji jumplukan, tapi pikeun sasama jalma sarta jumplukan lianna
Rasa silih pikanyaah lain seperti nunjukkeun rasa deudeuh ka pasangan, tapi tenggang rasa, toleransi sarta silih bantuan bakal beuki nguatkeun hubungan masarakat nu hiji jeung nu lianna
Silih Asuh kalawan hartina silih ngabingbing atawa ngasuh
Anu merlukeun bimbingan lain ngan saukur budak waé, tapi jalma sawawa sarta leuwih deui rumaja-rumaja anu sanggup néangan jati diri ieu perlu pisan pikeun dibingbing
Bisa disebutkeun néangan jati diri ieu dipaké pikeun ngalégalkeun hiji perkara anu goréng
Kolot ngabingbing budak ngora pikeun hirup angger dina kahadéan sarta sabalikna, budak ngora ngabingbing kolot pikeun angger dina kasaéan deui
Sasama tatangga silih bingbing, sasama masarakat sarta para wawakil rahayat sakedahna silih bingbing
Silih pikanyaah, silih ngasah, sarta silih bingbing bakal leuwih alus lamun dipigawé dina kahirupan masarakat sapopoé
Leuwih deui upama ningali kaayaan masarakat anu lolobana teu pageuh pamadegan saperti poé ieu, mangka ku silih asah, silih asih, silih asuh bakal ngajadikeun masarakat balik deui kana kualitas anu pernah leungit ku robahna jaman
Bobokong nyaéta bagian tonggong antara cangkéng jeung bujur
Stasion Lemahabang (LMB) (Aksara Sunda: ) nyaéta stasion karéta api kelas III/leutik anu perenahna di Simpangan, Cikarang Utara, Bekasi
Stasion anu aya dina tingkat kaluhuran +16 m ieu kaasup ka Daérah Operasi I Jakarta
Ngaran stasion ieu asalna tina kampung tempat ieu stasion diadegkeun
Stasion ieu aya di peuntaseun pasar jeung Jalan Pantura
Stasion ieu miboga opat jalur kalawan jalur 2 jeung 3 minangka jalur lurus
Panjang péron stasion ieu ngan tilu parapat panjang péron ilaharna, lantaran di beulah kulon stasion aya palintasan sawidang
Ku sabab kitu, karéta api anu eureun dina ieu stasion bakal nutupan jalan
Kiwari geus aya rencana yén bakal diwangun jalan layang atawa "underpass" sangkan henteu ngaganggu lalu lintas
Kiwari proyék "underpass" geus asup "masterplan" Pamaréntah Kabupatén Bekasi
Ti jalur 4 stasion ieu aya pacabangan ka Palabuan Daratan Cikarang (Cikarang "Dry Port") anu dipiboga ku Jababéka pikeun angkutan peti kemas ti Stasion Pasoso, Sungai Lagoa, atawa JICT Tanjung Priok
Karéta api ieu geus dioperasikeun mimiti ahir taun 2012
Baheula stasion ieu miboga percabangan ka Cibarusah
Jalur ieu geus ditutup, sésa-sésana ogé saeutik pisan
Stasion Kedunggedéh (KDH) (Aksara Sunda: ) nyaéta stasion karéta api kelas III/leutik anu perenahna di Bojongsari, Kedungwaringin, Bekasi
Di wétaneun stasion ieu aya walungan Citarum
Ping 3 Nopémber 2009 jam 22.30, KA Argo Bromo Anggrék mogok di Stasion Kedunggedéh
Ku sabab kitu, ratusan panumpang kaantepkeun salila 2 jam
Stasion Karawang (KW) (Aksara Sunda: ᮞ᮪ᮒᮞᮤᮇᮔ᮪ ᮊᮛᮝᮀ) nyaéta stasion karéta api kelas I anu perenahna di Nagasari, Karawang Barat, Karawang
Mimitina stasion ini mangrupa tutuluyan ti jalur karéta api Jakarta–Kedunggedéh anu geus diwangun ku "Bataviasche Oosterspoorweg Maatschappij" (BOS) di taun 1887
Ti saprak jalur ieu diambil alih ku Staatsspoorwegen (SS) di tanggal 4 Agustus 1898, SS tuluy ngawangun stasion anyar di Kota Karawang
Ngan jalur ti Karawang ieu kakara dibuka tanggal 2 Méi 1906 lantaran pangwangunan kakara dilakukeun sabada BOS diakuisisi
Kamekaran stasion ieu dicatet ku "De Stoomtractie op Java en Sumatra" karya J.J.G
Oegema di taun 1982
Trém Karawang mimiti diinisiasi di taun 1911 kalawan lébar sepur 600 mm ku SS
Sanajan teu loba anu ngabahas jalur trem ieu, "verslag" anu dijieun SS nyaritakeun yén jalur trem ieu kabagi dua bagian, nyaéta Cikampék–Wadas, diresmikeun di tanggal 15 Juli 1912 jeung Lamaran–Wadas, diresmikeun di tanggal 9 Pébruari 1920
Ti Lamaran tuluy dijieun jalur trém cabang nepi ka Réngasdengklok di tanggal 15 Juni 1919
Ngan jalur ieu dinonaktipkeun di taun 1981–1984 lantaran éléh saing jeung mobil pribadi atawa angkutan umum, sarta aksés ka stasion anu leuwih babari sanajan teu kudu naék trém
Kelas campuran éksekutip-ékonomi AC plus
Singasari, jurusan Jakarta jeung jurusan Blitar liwat Cirebon-Purwokerto-Yogyakarta-Madiun Kelas ékonomi AC plus
Jayabaya, jurusan Jakarta jeung jurusan Malang liwat Cirebon-Tegal-Semarang-Bojonegoro-Surabaya (kadang ditambahan kelas éksekutip) Tingali ogé
Réog dongkol mangrupa kasenian ti luluhur orang Sunda anu di gelarkeun di masyarakat Kota Banjar
Keur harita, réog dongkol nyaéta di jadikeun alat hiburan saentas ngalaksanakeun panen
Bangsa Patani karumpul di tempat anu ges di tangtukeun sambari hareureuy
Dina kagiatan éta biasana sok diiringan ku tatabuhan anu miboga irama
Sairingna waktu, kagiatan ieu sok di sampurnakeun jeung alat kasenian (waditra) dogdog, angklung jeung gong
Saluyu jeung zaman jeung kréativitas manusa, kasenian réog henteu waé ngagunakeun waditra dogdog aya ogé anu ngagunakeun lodong jeung kohkol
Wangeunan dongkol sorangan nyaéta mangrupa singkatan tina lodong jeung kohkol
Réog dongkol mimitina miara ngaran kasenian Réog atawa Ogel
Réog nyaéta sajenis kasenian tradisional anu ngabogaan anu mikaresep husus jeung dihargaan ngajadi seni budaya anu komunikatif, dialog jeung p yuasemoan anu di jieun-jieun, éféktifngalewatan dinamika sapertos tabuh dogdog, seni sora, karawitan, bodor anu seger,jeung tema mangrupa sempel goyun anu pada umumna miwarakeun program pamwangunan, dian cara ngabantu pamarentah sacara luwes ku palantaraan dialog hirup sanajan hnte maké pidato dipaksakeun
Ngaléan, nyaéta mitembayan atawa ngawitan barang laku,gagawe, atawa ngabuat raraméan
Ngaléab tina kata ale anu dipigawe ku pemilik atawa panggarap sawah
Bisa ogé di bantuan ku budakna atawa ku dulurna
Anu gunana jang nyieun bibinih atawa anu biasa disebut indung pare
Biadana anu sok di awurkeun dina tanéh anu nang ngalelemah atawa bisa di sebut tanéh rata
Ngaelan osok di lakuken samemeh di pelak kurang leuwih 2-3 poé ka arek di pelak
Undung pare biasana sok di keêm dina cai minimal 2 poé samemeh di pelak
Omongan ngaléan geus asing geus tara dipaké ku kolot-kokot urang, jeung geus tara dipaké deui ku sababa geus tara biasa nepi ka jaman kiwari
Kiai Haji E. Abdurrahman (gumelar di Cianjur, Jawa Kulon, 12 Juni 1912 nyaéta dosén, ulama, jeung pernah jadi ketua Persis
Anjeunna kénging khataman Al-Quran nuju umur 7 tahun, diajarna di Madrasah Nahdlatul Ulama Al-Ianah di Cianjur, saatos réngséna janten guru agama
Dina tahun 1934, anjeunna ngagabung sareng Pendidikan Islam (Pendis) nu dipingpin ku M. Natsir di Bandung
Dina tahun 1959, anjeunna diangkat janten dosén di UNISBA sareng dina tahun 1967, diangkat janten dosén di IKIP Bandung
Anjeunna ngabina sareng mingpin pasantrén Persis Bandung dugi ka puput umur
Sok nyerat ngeunaan masalah agama jeung fiqih dina basa Sunda sareng Indonésia
Dina basa Indonésia, seratanna dibukukeun dina "Recik-Recik Dakwah"
Ahmad Nu'man (lahir di Garut, 10 Oktober 1926, tilar dunya tanggal 4 April 2016) nyaéta arsiték kakoncara Indonésia anu dipikawanoh ngabaktikeun hirupna pikeun ngawangun masjid sarta geus meunang jujuluk "Arsitek Seribu Masjid" jeung "Maéstro Arsitéktur Masjid Indonésia"
Ahmad Nu'man nyaéta salah saurang pangadeg jeung pangurus Yayasan Pendidikan Islam UNISBA
Saenggeus tamat HIS, Ahmad ngalanjutkeun ka MULO di Garut, tapi ditamatkeun di SMP Muhammadiyah Yogyakarta, terus asup SMT-RI di Jakarta
Taun 1945-1948 kadaftar jadi mahasiswa Jurusan Sipil Fakultas téhnik UI di Bandung
Tapi taun 1949 manéhna lebet Dinas Militer (CPM) nu ditinggalkeunna saenggeus dibuka Jurusan Arsitektur di Fakultas téhnik UI di Bandung anu ayeuna jadi ITB
Ahmad Nu'man nu ngahasilkeun rancangan wangunan pikeun atikan, perkantoran, perumahan jeung masjid
Nu'man ngenalkeun masjid hateup horisontal, jeung deui manéhna leuwih loba ngarancang masjid hateup horisontal dibandingkeun masjid konvénsional atawa masjid kubah nu di anggap ciri khas masjid
Prof. Ahmad Noe'man ngarintis karya munggaran desain Masjid Salman ITB kalayan persetujuan ti Kepala Nagara Indonésia harita, Ir
Karya éta miboga orisinalitas anu luhur, malah kaluar tina garis pamikiran sacara umum waktu éta sarta geus jadi trén nepi ka ayeuna
Hasil desainna ayeuna jadi saksi dedikasina ka Indonésia malah pikeun dunya dina widang arsitéktur
Karyana masih karasa nepi ka ayeuna
Masjid Salman misalna nyaéta masjid munggaran anu maké hateup horisontal jeung rohanganna taya tihang anu matak teu ngaganggu ka jamaah
Ahmad Nu'man ogé mikaresep seni ragam hias Islami ti sababaraha daérah di Indonesia, anu matak ngalahirkeun gagasan manéhna pikeun ngarancang mushaf Al-Qur'an khas Indonésia
Nyebarkeun Karya ka Sadaya Pelosok Du'nya
Pangabdian élmu jeung waktu dina hirupna dina ngararancang masjid di Indonésia jeung di mancanagara geus karasa ku réa jalma
Teu bisa dipungkir, Noe'man nu ngarintis pangwangunan masjid tanpa kubah, salah sahijina Masjid Salman ITB
Anjeunna ogé salah sahiji nu ngadegkeun Ikatan Arsitek Indonésia
Sanggeus ngararancang Masjid Salman ITB, Noe'man mimiti aktip ngararancang arsiték rupa-rupa masjid séjénna di Indonésia, malah di dunya
Saprak harita, desain arsitéktur masjid has Noe'man geus sumebar ka sagala rupa wewengkon saperti Acéh, Bontang, jeung Ujung Pandang
Masjid Agung Pati, Masjid Taman Ismail Marzuki Jakarta, Masjid IPB Al-Ghifari Bogor, Masjid PT Pupuk Kujang, Masjid Al-Furqan UPI Bandung, jeung Masjid Komplek Perumahan Pramuka Cibubur di Kota Sukabumi, mangrupa sababaraha karya Noe’man
Karya Noe'man séjénna nyaéta Masjid Attin anu diwangun pikeun miéling Tien Soeharto jeung Masjid Al-Markaz al-Islami di Ujung Pandang, Sulawesi Selatan
Karya arsitékturna di luar negeri
Di mancanagara, Noe'man ogé kacatet salaku désainer mimbar Masjid Al Aqsa di Palestina ti taun 1993 nepi ka 1994
Anjeunna ogé désainer Masjid Syekh Yusuf di Cape Town, Afrika Kidul
Prestasina anu luar biasa nyababkeun Noe'man janten anggota Dewan Kurator nalika diadegkeun Bayt Al Qur'an sareng Museum Istiqlal TMII Jakarta
Henteu ngan éta, anjeunna ogé nampi pangajén salaku panulis Khat Kufi ti Istanbul, Turki
Karya séjénna nyaéta Masjid Muhammad Soeharto di Sarajevo, Bosnia, karya monumental anu dipidangkeun ku masarakat Indonésia anu cukup jadi sorotan dunya waktu éta (kacaritakeun ti salmanitb.com)
Prestasi Noe'man mangrupi inspirasi anu kedah dicontoan
Kontribusi ngaliwatan kapasitas pribadi kalawan dedikasi luhur pikeun Indonésia sarta dunya
Pelopor masjid tanpa kubah
Saméméh jadi dosén, ieu urang Garut kungsi jadi asisten dosen
Dina mangsa éta, Noe'man nimbulkeun ide pikeun ngawangun masjid di wewengkon kampus ITB
Alesanana basajan, waktu éta murid kudu leumpang 2,5 kilométer
Nya nepikeun usul ka Kokasih nu harita jadi rektor ITB, Sayang Kokasih nolak usul Noe’man ku lantaran sieun nimbulkeun rasa sirik ka dosén agama séjén
Noe'man teu nyerah
Anjeunna masih nyobian ngawujudkeun gagasan na
Lalakon mimiti kabuka ngaliwatan muridna, Ajat Sudrajat, anu boga paman di tentara anu pangkatna mayor ngaranna Sobur
Ngadéngé béja éta, Sobur nu harita keur ngawawaas Présidén Soekarno jeung pasukan Tjakrabirawa, langsung nepikeun béja ka Ir
Bung Karno ngabagéakeun éta béja sarta ngajak Noe'man jeung lanceukna Achmad Sadeli
Noe'man nepungan Bung Karno anu diiring ku Mentri Agama di Istana Negara
Anjeunna langsung nepikeun ide pikeun ngawangun masjid lengkep sareng gambar-gambar anu katingalina parantos digarap dua taun ka pengker
Tanpa pikir, Bung Karno langsung satuju kana éta ide
Présidén kahiji RI ogé nyumbangkeun ngaran pikeun masjid buatan Noe'man, nyaéta Masjid Salman
Ngaran Salman sorangan dicokot tina Salman Al Farisi, panglima perang calakan di jaman Nabi Muhammad
Pangwangunan Masjid Salman dimimitian dina taun 1964 sarta diresmikeun dina taun 1972
Ieu masjid cukup unik sabab teu saperti lolobana masjid di Indonésia, Masjid Salman dijieun tanpa kubah jeung tihang
Sakumaha biasa, hal anyar sok aya pro jeung kontra
Teu saeutik anu ngritik desain Noe'man
Tapi arsiték teu hariwang
Anjeunna ngajelaskeun yén Al-Quran henteu meryogikeun masjid pikeun ngagaduhan kubah
Salian ti éta, ogé aya alesan téknis
Kubah beurat jeung kudu didukung ku pos rojongan
Sajumlah pilar ieu pasti kudu ditempatkeun di tengah-tengah anu tungtungna ngahalangan shaf (barisan jalma anu sholat) sareng ogé ngahalangan pandangan Jama'at ka Khatib
Dina yuswa 91 taun, Noe'man masih katingali pas
Anjeunna ngaku yén kaséhatanna teu tiasa dipisahkeun tina kabiasaan olah raga dina umur ngora
Anis Johanis Djatisunda (gumelar di Sukabumi, Jawa Kulon, 7 Méi 1939) nyaéta seniman, pangarang lagu, jeung tokoh budaya Sukabumi
Aktif di lebet sandiwara, karawitan, musik, pencak, jeung kasenian rakyat tradisional
Karya tulisna mangrupaning artikel nu bahasanna sering dimuat dilebet majalah "Manglé", buku bacaan masarakat kanekes (1984)
Iwal ti éta, anjeunna nulis naskah pikeun gending aransemén, sendratari ramayana, téater rakyat, jeung sajabana
Anjeunna sering ogé ngiringan sawala, seminar, jeung saraséhan seni budaya Jawa Kulon
Dodong Djiwapraja, SH
(Banyuresmi, Garut, 25 Sep 1928 )
Penyair, pensiunan Perwira TNI Angkatan Udara, guru, dosen, panalungtik, panarjamah
Nalika kajadian révolusi 1945., Anjeunna sakola kénéh di SMP
Sareng sawaréh babaturan sakelasna, anjeunna milu ngabantuan perjuangan ngalawan walanda, mimitina asup BKR, terus TKR
kaluar ti TKR balik deui ka sakola miluan ujian ahir
Saenggeus lulus (1946) manéhna indit ngumbara ka Solo jang ngalanjutkeun sakola ka sakola SMT (sekolah menengah tinggi ), tapi namatkeun SMA-na di Jakarta (1950)
Kaayaan revolusi harita ngajadikeun anjeunna teu betah cicing lila di antara tembok -tembok sakola, ku lantaran anjeunna asup rombongan PALANG MERAH PELAJAR, anu mangkat ti Solo ka Purwakarta, Jawa Barat
Dina waktu eta, anjeunna ngawitan nulis sajak
Sajak-sajak Dodong dicandak ku Princen ka Jakarta (1948)
Khairil Anwar ngamuat salah sahiji sajak Dodong dina Gema Suasana, majalah anu dipimpinna
Tari Umbul nyaéta tarian anu asalna ti Désa Situraja, Kacamatan Situraja, Kabupatén Sumedang
Dumasar carita anu dituturkeun ku tokoh tari umbul, Darmansyah, kasenian ieu mimitina aya di Dusun Parugpug kira-kira taun 1940-an, sumping ti wewengkon Indramayu ka Sumedang
Dina pagelaranana, anu ngaribing salian ti mawa lalaguan "Umbul atawa adem ayem" ogé ngaribing silih gantian
Samentara anu naronton salian nyaksikeun kaéndahan tarian, ogé ngincer dibéré tanda karémbong (saléndang), kopéah, jeung sarung
Pamentasan tari umbul mimitina dilakukeun sacara nguriling ti kampung ka kampung anu teu maké panggung, mung dina kamekaranana ditampilkeun deui dina panggung
Pagelaran dilaksanakeun ku gending bubuka (tabuhan pambuka), tuluy anu ngaribing arasup ngabentuk ngajajar bari lempeng, bari ngabawakeun lagu silih gentian
Tari umbul ngabogaan nilai jeung makna salaku kedalna rasa babarengan antarjalma dina ngawujudkeun kaharmonisan rasa babarengan, jeung kakompakan dina gotong royong, nepi ka napel sipat silih asih ka papada manusa
Mimitina pagelaran tari umbul pikeun seni patunjukan anu ngabentuk hélatan (arak-arakan) anu dilakukeun di jalan di wewengkon Sumedang, ayeuna mah tari umbul téh atos mekar
Tari umbul kiwari ngagaduhan kagunaan henteu ngan saukur disajikeun di acara nikahan, sunatan, nyambut tamu, féstival, jeung hiburan acara nasional, tapi tos jadi tarian babarengan dina tungtung pagelaran
Sangkan tarian langkung dinamis, variatif, jeung menarik, dimekarkeun koréografi, karawitan, jeung tata busanana
Tari kedempling nyaéta salah sahiji seni anu asalna ti utara Kabupatén Majaléngka, tepatna di wewengkon Ligung, Jatitujuh, jeung Randegan.Tari kedempling kira-kira mimiti aya taun 1938 muara di komunitas ronggéng dogér anu biasana péntas di hiji tempat ka tempat lain
Dina taun 1940-an, komunitas ronggéng dogér eureun
Jalan jeung waktos, komunitas ieu muncul deui, tapi alat musikna henteu ngagunakeun dogdog, diganti ku kacapi, ketuk, goong, jeung kendang, nepi ka namina dirobah jadi ronggéng kacapi
Mekarkeunna tari topéng di wewengkon Cirebon nepi ka Majaléngka, akhirna nu ngibing ronggéng kacapi mimiti diajar gerak tari topéng khususna topéng tumenggung jeung pangaruh anu kuat tina gerak, pakéan, jeung alat musik anu ngiringan tari topéng, ngawujudlah Ronggéng Kedempling
Gerakan tari kedempling nyaéta gerakan gedut, jalak pateuh, koma, oyag bahu, jangkung, ilo, ngayun satengah keupat, barongsay, ngincek, pakbang, jeung ngongkrak panjang
Aya ogé pakéan anu dianggo dina tarian ieu, leuwih basaja ti tari topéng tumenggung diaéhkeun jeung dasi, tutup dada, sabuk, jeung kaca mata sarta ditambah ogé kéris
Kagunaan tari kedempling mimitina nyaéta keur kagiatan babarang (ngamén) di tempat anu kabuka saperti lapangan jeung sajabana
Ti taun 1957, loba masarakat anu ngundang tari kedempling keur tampil boh dina acara boboran, khitanan, atawa haul acara nikahan
Sacara nilai jeung maknana, nilai-nilai babarengan dina gerakan tari kedempling ningalikeun kalemesan paripolah, kaéndahan karakter, jeung kakompakan masarakatna
Salain éta, tarian ieu ngagaduhan peranan dina minuhan pangabutuh ékonomi anu ngaribing jeung panabuh gamelan di komunitasna
Ngaran kedempling dicokot tina ngaran jenis gamelan nu teu boga bentuk penclon (di wewengkon Cirebon jeung Indramayu disebutna gamelan téras alit/sundari) nu dipaké minangka gamelan pikeun marengan tarian ieu
Tari kedempling mimiti mekar di Kabupatén Majalengka kalér saperti wewengkon Ligung, Jatitujuh jeung Randegan
Diperkirakeun kasenian ieu mimiti mekar dina taun 1938
Biasana tarian ieu dipentaskeun ti hiji tempat ka tempat séjén atawa disebut babaran (ngamen)
Salian ti éta, kasenian ieu biasana dipidangkeun ku ondangan pagawé kontrak perkebunan minangka sarana hiburan peuting sanggeus sadidinten di kebon
Samentara éta, penari kedempling asalna penari doger anu robah profesi kalawan alesan yén seni doger waktu éta geus teu populer di kalangan masarakat
Robah profesi ieu ti penari doger jadi penari kedempling ngan dibekelan ku kaparigelan nari anu bisa, alias teu diajar ti saha wae
Sanajan kitu, gabungan tari tumenggung gaya Cirebonan jeung tari tayub gaya Priangan jadi daya tarik tari kedempling ronggeng
Salian ti éta, tokoh-tokohna geus rada kolot, saperti Sukarta Candra Muda (Aki Karta) anu umurna 69 taun, Meri atawa Ma Ér anu umurna 72 taun, jeung Ayinan (Ma Inah) anu umurna 88 taun
Sedengkeun nu séjénna ngora kénéh
Anwar Isnudikarta nyaéta salah saurang politikus ogé penyair anu di babarken di Cibeber, Cianjur, 10 mar 1923-Bandung 24 mei 1985)anjena nyerat dina dua bahasa nyaéta sunda sareng bahasa Indonésia anjena seueur ngango nami landian a.l purwa atmaja (atmadja)muhammad santosa,sareng anu sanes sanesna deui anjena namaten sakola HIS,MULOsareng middel bare landbouwschool dina tahun 1941 sareng sakola pertanian menengah tinggi dina tahun 1945 saatosna tamat ti
dina tahun 1945 saatosna tamat ti MLSanjena janten guru pertanian di indaramayu,salajengna ngalih ka jawatan penerangan keresidenan cirebon nyaéta dina taun 1945 dugkia tahun1947 nyaéta salami dua tahun .malihan anjena aktip janten anggkatan pemuda Indonésia (API)sareng pemuda sosialis Indonésia (PESINDO)nyaéta dina jaman revolusi sareng aktif janten anggota partai sosialis Indonésia (PSI) dugia di bubarkeun pamimpin redaksi sadidinten barisan rayat di cirebon dina tahun 1945dugia
rayat di cirebon dina tahun 1945dugia tahun 1947 .sal;ajengna dina tahun 1947di tawan ku belanda dugia tahun 1949 dina salami ditawan ku belanda anjena nyerat sajak anu di pedalken dilebet majalah ngango nami samaran purwa atmaja salajengna di bukeun ngange judul GELORA dina tahun 1961 anjena ogé nyerat buku perkawis politik anu judulna TUJUAN BERJUANG dina taun 1949anjena ngajanten kepala jawatan penerangan keresidenan cirebon
ngajanten kepala jawatan penerangan keresidenan cirebon dina tahu 1949 dugika tahun 1950 dina tahun 1950 nanjerken seriat buruh tenunanu di pasihan nami perbuti (persatuan buruh tenun Indonésia .dina tahun 1955anjena apilih janten anggota DPRD jawa barat tina partai PSI .dina tahu 1967gerakan tani Indonésia (GTI) anu tempatna di bandung sajak sajakna di npedalkeun dina majalah pembaharuan ngange nami samaran deui nyaéta purwa atmaja upami
samaran deui nyaéta purwa atmaja upami saja na anu ngango bahasa sunda di pedalken dina MAJALAH SUNDA dinamian éta majalah ku nami muhammad santosa
Radén Ariffien (gumelar di Cimahi, Jawa Kulon, 23 Juni 1902 – tilar dunya 28 Désémber 1976 dina umur 74 taun) nyaéta wartawan, sutradara, jeung pamaén filem Indonésia
Mimitina anclub kana sandiwara dina rék kajadian Perang Dunya II
Sareng Andjar Asmara, Bahtiar Effendi, jeung Suska ngadirikeun sandiwara "Bolero" nu tos ngurilingan Sumatra jeung Singapura
Salian ti sandiwara, anjeunna ogé sok nulis artikel nu disebarkeun ka kota-kota gedé di Indonésia dina waktu panjajahan Jepang
Seueur pangalaman anu dijalankeun ku anjeunna, di antarana pernah jadi pingpinan rédaksi majalah hiburan "Varia" saanggeus pupusna Andjar Asamara
Seueur pisan filem anu disutradai anjeunna
Atjé Bastaman (gumelar di Padahérang, Ciamis, 8 Agustus 1912) nyaéta pangusaha jeung wartawan Sunda
Saanggeus tamat Schkal School di Ciamis, Atjé ngalanjutkeun sakola ka MULO di Bandung, terus pindah ka Bogor
Saanggeus tamat, Atjé nuluykeun deui ka AMS di Jakarta
Karesepna kana widang pérs tos kaciri ti baheula, maklum anjeunna tinggal di imah mamangna anu langganan koran "Parahiangan" jeung "Sipatahoenan"
Di MULO Bandung, Atjé aktif jadi anggota Indonésia Muda, pakumpulan nu diresmikeun di Solo, jeung mangrupa puseur organisasi kapamudaan nu sipatna kadaérahan
Atjé ogé kantos jadi pamingpin pakumpulan Indonésia Muda cabang Bogor nu tos medalkeun majalah sorangan, "Garoeda" (1930-1932)
Mamangna Atjé nawarkeun gawé jadi wartawan "Sipatahoenan" nu harita tos medal unggal poé di Bandung
Ku sabab saméméhna Atjé sok ngabantuan éta koran basa di Ciamis, antukna gampang wé Atjé ditarima ku éta parusahaan koran
Dina wanci panjajahan Jepang, di Bandung ngan koran "Cahaya" ("Tjahaja") hungkul anu diijinkeun medal, harian ieu dipimpin ku Otto Iskandardinata (nu saméméhna pingpinan ti harian "Sipatahoenan")
Babareungan jeung wartawan nu séjén di, Atjé milu nimrung jeung ngalola harian "Suara Merdeka" ("Soeara Merdeka") anu mimitina di Bandung, tapi pas Agrési Militer Walanda 1 Juli 1947 "ngungsi" ka Tasikmalaya
Saanggeus Parjanjian Renville, Atjé babarengan sareng R.S Suradireja jeung Swarha Hasan Wiratman (1948) medalkeun deui harian "Sipatahoenan"
Ngamimitian Atjé ngajabat jadi pingpinan rédaksi, salajeungna ngarangkap jadi pamingpin umum
Salaku wartawan, Atjé pernah menang uleman ka Amérika Sarikat jeung Éropa (1953)
Seni Bebegig nyaéta penjaga alam sakuliring
Bebegig téh mimiti kasohorna di palihan Kaler Desa Sukamantri, nyaéta Tawang Gantung, ti bukit anu sok dianggap keramat ku masyarakat
Lembur ie dianggap ku masyarakat satempat dipercaya tilas karajaan anu di piboga ku Prabu Sampulur anu kasohor sakti jeung pinter
anu ngadogaan luas kira-kira 3,5 ha, jeung luhurna 950 M DPL jeung kaasup leweng kalu lain (HAKL)
Lembur kawas nu di luhur mah moal kapanggih di lembur batur, di handap aya lereng terjal anu disebut ku masyarakat dengan nama Panggeleseran
Di handap Penggelesaran aya walungan anu cainateh meni jernih ti cai nu aya di daerah eta
Prabu Sampulur nyaéta jalma anu berkuasa di daerah Tawang Gantungan, anu dikenal sakti jeung pinter
Tah ku kapinteranna manéhna jang nyingsieunan jalema nu boga niat jahat ka karajaan, di jieun we topeng tina kulit kai anu di bentuk jiga beungeut anu pikasieuneun
rambutna téh dijienna tina injuk kawung anu ges mirip pisa jeung rambut anu dilekapan ku atribut mahkota anu dijienna tina kembang bubuay jeung daun waregu anu ges disusun rapih di luhuren hulu topengna, ditambah dei hihias kembang hahapaan jeung daun pipicisan
Atribut éta asalna tina tatangkalan liar anu tumuwuh subur didaerah Tawang Gantung, nyaéta anu bisa dipasang dina topeng, padahalmah aya artibut anu boga harti jeung filosofi kehidupan anu jero pisan
Kasohor ku rakyat pami aya nu niat goreng téh ku kasaktian prabu pas ninggal éta topeng téh ku jiga mahluk anu gedé jeun jangkung heg pikasieuneun
Prabu Sampilur sok terus masihan daun Waregu Pancawarna jeung Kembang Bubuy
Duan Wargu Pancawarna lain berarti setiap daunna warna warni, daun waregu puncawarna bisa bisebut simbol kabungahan
Sedangken bunga anu kalur tina tatangkalam sejenina nyaéta rotamn anu disebut bubuay téh aya filosofi kehidupanna anu pengaruh pisan kana kahirupan, ani ditingali tina bentuk kembang anu ges disusun rapih, annu simbolna runtut raut, sauyuna, sislih asih,silih asah,silih asuh
salajengnna topeng-topeng kulit kai anu dijien ku Prabu Sampulur diterapken dina tatangkalan badag anu aya di daerah Tawang Gantungan, sakingku saktina saha waé jalma anu arek niat goreng, lamun nempo éta tatanggalan badag pasti katempona siga makhluk badak,hideng jeung pika sienen
Bebegig dijien aya gunana jeung éta bebegig engges jadi salah satu budaya anu aya di sunda
Ngabungbang, disebut ogé ngabungbang batulawang, nyaéta kagiatan budaya anu tos lumangsung di masarakat Désa Batulawang, Kacamatan Pataruman, Kota Banjar
Ieu kasenian sok dilaksanakeun dina waktu peuting anu dimimitian ku pamapag para inohong, di antarana nyaéta ti unsur muspida, pamangku adat, jeung pamangku seni anu aya di sabundeureun Kota Banjar
Numutkeun salah sahiji sesepuh adat, ngabungbang téh nyaéta hiji kagiatan tradisi urang Sunda anu dilaksanakeun dina waktu peuting di handapeun cahaya bulan purnama, tepatna tanggal 14 Mulud
Atawa, ngabungbang téh hartin cicing di luar imah dina kaayaan henteu saré sapeupeuting
Ngabungbang asalna tina rucatan kecap "nga" hartina ngahijikeun tur "bungbang" hartina miceun atawa ngabersihkeun
Saanggeus henteu sare sapeupeuting, kagiatan ngabungbang dilanjutkeun kana mandi
Kolécér nyaéta sajénis kaulinan pang kasohorna di wewengkon Sunda
Kaulinan ieu téh teu dipaénkeun ku barudak leutik hungkul, tapi ogé dipaénkeun ku remaja jeung déwasa
Di Kabupatén Subang, dipendakeun kolécér nu panjangna dugi ka 6-8 méter jeung pas nincak usum angin, hampir sadaya jelema masang-masangkeun kolécér
Di ieu wewengkon loba tempat nu dinamian pasir kolécér, nyaéta bukit tempat kolécér éta dipaenkeun
Di ieu wewengkon ogé aya kolécér nu mangrupa warisan turunan
Pangeusi anu digawé di luar wewengkon ieu biasana pas nincak kana usum angin balik heula pikeun masangkeun kolécér
Tatanan atawa unsur kaulinan nu dipibanda tina kolécér nyaéta sora anu dihasilkeun atawa nu dikaluarkeun tina puteran kolécér
Dina istilah basa Sunda, "nyeguk", tekanan angin nu tarik, muterkeun kolécér éta dugi ngalengkung ka tukang jeung pas waktu angin éta teu tarik deui, puteran kolécér balik deui kasentek ka payun bari kasada "wuuk"
Beuki kasada sora nu dihasilkeun, beuki saé kualitasna tina kolécér eta
Karesep masyarakat kana kolécér nyebabkeun kaulinan ieu ngagaduhan tahapan pikeun ngabuat kolécér nu sampurna
Badud nyaéta kasenian tradisional anu asalna ti Dusun Margajaya, Désa Margacinta, Kecamatan Cijulang, Kabupatén Pangandaran
Lokasi utamana aya di sisi ngarai, di gigireun pangkal rawayan gantung anu manjang luhureun walungan
Éta wewengkon dijadikeun Kampung Budaya atawa mindeng disebut Kampung Badud
Seni Badud mimiti diciptakeun taun 1868 anu didadasaran kasieun masarakat jeung ku sasatoan leuweung waktu rék ngala paré atawa panén
Ku kituna, dijieun alat anu ngaranna dogdog, dijieun tina awi anu dijadikeun alat musik pamirig kasenian badud
Dina taun 2013, seni badud ngalaman tumpur jeung kakara ahir taun 2014 mimiti dimekarkeun deui kalayan alpukah ti padepokan seni badud
Sanggeus kitu, pamarintah Désa Margacinta mimiti museurkeun paniténna kana ieu kasenian buhun ku cara dijadikan kagiatan ekstrakurikuler di sakola di sabudeureun Désa Margacinta
Pargelaran seni Badud dijieun pikeun ngareuah-reuah ritual panén di sawah
Konsép peran anu ditampilkeun nyaéta pamaén maké atribut kedok sasatoan anu wujudna monyet, lutung, jeung maung anu dijieun tina bahan basajan luyu jeung kamampuh patani
Para pamaén ngalakukeun gerakan luyu jeung karakter kedok anu dipakéna, rombongan pamaén seni badud leumpang ngareuah-reuah rombongan patani anu mawa hasil panén anu bakal diasupkeun kana lumbung di désa
Salian ti éta, seni badud ogé mangrupa salah sahiji cara ngusir hama anu bakal ngarusak paré
Ieu hal dilakukeun waktu usum nuar tatangkalan jeung melak binih paré anu dimimitian ku bacaan du'a, mantra jeung rupa-rupa sasajén
Pagelaran kasenian Badud lumangsung sapoé sapeuting
Saacan ieu seni dimimitian, dijieun heula sasajén keur ngahargaan para karuhun anu geus tilar dunya atawa rupa-rupa kakuatan anu nangtayungan masarakat sabudeureun Margacinta
Sasajénna ngawengku parupuyan atawa menyan, rujak kembang ros, endog, rujak cau, daging atah, gula batu, roko bangjo, roko surutu, jeung roko warna coklat dua batang
Waktu lakon pagelaran rék dimimitian isuk, sasajén anu geus kakumpul diteundeun di tengah-tengah tempat pagelaran
Lamun aya pamaén anu kaancikan jeung hayang wanda dahareun tinggal nyokot dina tempat éta sasajén
Sakabéh pamaén anu geus kaancikan bakal mikahayang kadaharan anu béda-béda
Contona maung anu geus kaancikan bakal milih daging atah, lamun barongsay atawa ébég bakal milih rupa-rupa wanda rujak
Kabéh pamaén ngalakukeun kabéh gerakan di luar kadalina sabab geus kaancikan
Kasenian Badud dina wangun kasenian koléktif kawangun din seni musik, seni tari, jeung seni maén peran atawa drama
Alat musik anu digunakeun nyaéta dalapan angklung laras saléndro ti mimiti panghandapna nepi ka nada pangluhurna
Ieu angklung dipaénkeun kalayan cara dicekel hiji éwang ku nu maénna
Wanda angklung anu dipaké ngawengku angklung roel hiji, roel dua, aclik, sorolok, ambruk satu, ambruk dua, penerus, jeung jenglong
Alat musik angklung miboga peran salaku melodi rumpaka lagu anu dipaénkeun
Salian ti éta, aya genep dogdog anu dipaénkeun ku genep urang kalayan nada anu pangluhurna nepi ka anu panghandapna
Dina kasenian Badud, kurang némbongkeun gerak atawa tari sabab harita pertunjukan kasenian Badud masih dipintonkeun dina bentuk kasenian helaran ataw iring-iringan masarakat minangka salah sahiji prosesi neundeun paré kana lumbung désa
Para pamaén nari dina kaayaan kancikan, nepi ka anu katempo ku nu nongton mah gerakan-gerakan sasatoan atawa gerak imitasi kalakuan sasatoan anu luyu jeung kostum anu dipakéna
Lolobana desain gerak tari anu digunakeun nyaéta kalincahan gerak-gerak langkah suku jeung gerak leungeun salaku panyaimbang
Dina pertunjukan nu nari nurutan gerak sasatoan anu diselang ku gerak atraksi ngajleng jeung gugugulingab nepi ka nu nonton kataji jeung resep
Seni drama anu aya dina badud tujuanana nyaéta sangkan nu nongton bisa seuri jeung kahibur, saperti waktu nu merankeun aki dan nini muncul keur muka acara ku bobodoran anu khas
Lian ti éta, aya operan jeung "bloking" waktu muncul pamaén anu ngagunakeun kostum sasatoan diaping ku aki jeung nini
Adegan tadi bisa jadi plot atawa galur cerita
Sanajan ieu hal teu kapikiraj ku seniman nu nyiptakeunana