izzako/sundanese-pixelgpt huggingface dataset:
Dalam kenyataannya banyak teks-teks sahadat dengan judul yang sama digunakan oleh masyarakat Baduy, namun berbéda dengan teks yang digunakan Urang Baduy.Perbédaanbahasa didalam sahadat ini sudah banyak diulas oleh para sastrawan Sunda, seperti Wahyu Wibisana (2000) bahkan mengkatagorikan sahadatkedalam dua wilayah, sesuai dengan asalnya, yakni ajimantra Baduy dan Banten, serta ajimantra Priangan
Ajimantra ti Baduy
Ajimantra dari daerah Baduy dan Banten, sebagai berikut : Pohaci Sanghiyang Asri,Ulah gedérulah reuwas,Ja kami rek nitipkan,Titip ka nu boga bumi,Tema ka nu boga désa
(Pohaci Sanghiyang Asri,Jangan kaget,kami hendak menitipkan,titip kepada pemilik bumi,juga kepada yang mpunya désa)
Sedangkan contoh dari daerah Priangan, sebagai berikut : Asyhadu syahadat Sunda, zama alloh ngan sorangan
Kaduana Gusti Rasul, katilu Nabi Muhammad,Kaopatumat Muhammad
Nu cicingdi bumi angaricing
Nu Calik dina alam keueung
Ngacacang di alam mokaha
Salamet umat Muhammad
(Asyhadu Syahadat Sunda, Zama allah hanya satu
Keduanya para Rasul
Ketiga Nabi Muhammad
Keempat umat Muhammad
Yang tinggal di Bumi yang ramai
Yang duduk di alam takut
Menjelajah alam nafsu
Selamat umat Muhammad)
Perbédaan dari Sahadat tersebutsangat lugas, siapapun akan mengetahui mana yang lebih buhun
Hal ini bisa terjadi akibat pengaruh perkembangan jaman dan penggunaan istilah- istilahyang merupakan eufimisme dari yang disebutkan dalam sahadat tersebut, bahkan orang Baduy menggunakan hal yang sama untuk menerangkannya kepada orang lain, sekalipun dalam bacaan bathinnya masih tetep menggunakan bahasa awalnya
Penggunaan bahasa,seperti untukmenyebutkan nama Batara Cikal digantikan dengan sebutan Adam Tunggal, atau menyisipkan kata Slam (maksudnya Islam) kedalam istilah Sunda Wiwitan.Mungkinpulaciri khas dari keyakinan Sunda Wiwitan yang di katagorikan Sinkretis, sangat terbuka untuk menerima pengaruh agama manapun secara terbuka, bahkanada yang menafsirkan sebagai adaptifnya keyakinan urang Sunda baheula
Untuk memperkuat dan menggambarkan penafsiran dimaksud,dapat disimak keterangan Ayah Mursid, sebagai berikut : Agama nu di agem ku masyarakatBaduy, ngarana Agama Slam Sunda kabagéan parentah shalat seperti dulur- dulur sabab wiwitanAdam tugasna memelihara kasaimbangan ieu alam, teu mibanda kitabna da ajaran neurap jeung alam
Makana agama Slam Sunda Wiwitan ngan ukur keur Baduy
(agama yang diyakini orang Baduy namanya agama Slam Sunda awal
Nabinya Adam Tunggal
Dalam keyakinan Sunda awal, kami tidak kebagian perintah shalat seperti saudara-saudarasebab Wiwitan Adam tugasnya memelihara keseimbangan alam, tidak memilikikitab suci karena ajarannya bersatu dengan alam, makanya agama Slam Sunda Wiwitan hanyadiper-untukan bagi masyarakat Baduy)
Urang Baduy saat ini nampaknya menggunakan bahasa-bahasa yang digunakan masyarakat Sunda beragama Islam, tanpa merobah substansi dari keyakinannya sendiri
Mungkin pula untuk menghindari benturan yang tidak ada manfaatnya, karena méré ka merasa yakin, bahwa tugasnya di bumi ini adalahuntuk menjaga keseimbangan (harmoni) alam.Urang Baduy menyadari adanya désakan yang timbul dari perobahan jaman
Kesadaran demikian diakui oleh Ayah Mursid : “Kami ti jauhna kénéh geus waspada jeung sadar, yen zaman pasti rubah, tantangan keur masyarakat adat mingkin dieu mingkin beurat, ti berbagai sudutperkampungan perbatasan geus teu katadah ku kamajuan hirup, tapi kami tetep teguh patuh keurngalaksanakeun amanat wiwitan jeung kami tetep yakin Baduy tetep ayem tentrem nu penting ulah ngaganggu jeung diganggu jeung ulah ngarugikeun komo deuidirugikeun
Kami siap kerja sama jeung sasaha ogé wae tapi nu aya mangpaatna kana kahirupan balarea, kami mah patuh kana hukum jeung kahayang alam nu diciptakeun kunu maha kawasa
(Sejak awal kami sudah waspada dan menyadari bahwa zaman pasti berubah, tantangan buat masyarakat adat semakin hari semakin berat, dari berbagai perkampungan perbatasan sudahtidak terbendung lagi ada kemajuan pola dan gaya hidup tetapi kami tetap teguh patuh untuk melaksanakan amanat wiwitan dan kami meyakini bahwabaduy aman tentrem, yang penting jangan mengganggu ataudiganggu dan jangan merugikan apalagi dirugikan
Kami siap bekerja sama dengan siapa saja, tetapi yang ada manfaatnya bagikeselamatan hidup semua manusia, kami tetap akan patuh mengikuti hukum dan kehendak alam yang sudah diciptakan oleh Yang maha Kuasa”
Penggunaan istilah-istilahseperti asyhadu, allahuma, bismillah didalam Sahadat buhun sering pula kita temukan
Mungkin saja ini terjadi sebagai adaptasi bahasa atau digunakan oleh parapecinta budaya Sunda yang sudahberagama di luar Sunda Wiwitan namun masih merasa nyaman menggunakan Sahadat Buhun
Jenis sahadat buhun
Sahadat dari daerah Baduy yang pokok tidak kurang dari 20
Sahadat-sahadatdimaksud, antara lainsebagai berikut : Sebagai mana uraian diatas, penggunaan sahadat Baduy disesuaikan dengan maksud dan keperluannya
Dalam upacara perkawinan, pembacaan sahadat dibacakan oleh Puun dari kedua belah pihak sejak acara seserahan atau seserenan.Jenis sahadat yang digunakan adalah Sahadat Wiwitan ; Sahadat Tunggal ; Sahadat Samping ; Sahadat Batin dan sebagai pelengkap dibacakan pula Sahadat Kangjeng Nabi Muhammad
Perkawinan untuk masyarakat Baduy tidak ada perceraian
Dalam istilah sekarangcerai karena mati
Salah satu cara untuk memperkuat keyakinan tersebut, sarta upaya agar perkawinan langgeng maka dibacakan Sahadat Bathin
Selainsahadatdari Masyarakat Baduy, diPrianganterdapat ju ga beberapa jenis
Menurut Wahyu Wibisana (2010), antara lain sebagai berikut : Teks Sahadat Buhun Sahadat menurut ajaranorang Baduy diartikan sebagai rang- kaian kalimat berisi doa– doaatau jampe-jampe yang disampaikan kepada Sang Pencipta Alam sesuai dengan kebutuhan, kegiatan atau masalah yang dihadapi, diucapkantidak sembarangan dan ada kramanya
Jika mencermati keterangan diatas tentu sangat sulit menemukan teks Sahadat Buhun yang asli, mengingat tabu di ucapkan sembarangan
Dalam réalitas sosial, sahadat Buhun dengan judul teks sebagaimana yang ada di kalangan masyarakat Baduy ataupenganut Sunda Wiwitan di luar Baduy banyak ditemukan dikalangan masyarakat maupun sastrawan
Namun telah mengalami trans-formasi makna dan bahasanya, dengan menyelipkan bahasa-bahasa ageman baru
Padahal, untuk kepentingan Sastra atau Ilmiah, tak perlu ada pengkoreksian ataupenyesuaianbahasa, karena dapat merobah originalitas dari kandungan dan maksud Sahadat Buhun itu sendiri
Suatu contoh yang dikemukakan oleh Abdul Rojak didalam bukunya:‘Teologi KebatinanSunda’(2005) menjelaskan, bahwa : “Orang Kanekes Baduy Dalam (Cikeusik, Cikertawana dan Cibeo)juga mengenal istilah syahadat, yang disebut Syahadat Sunda”
Sahadat tersebut tentunya dengan mencantumkan kalimat dari bahasa keyakinan yang telahdisesuaikan
Dalam kesempatan lainnya, Asep Kurnia (2010), menjelaskan sanggahan secara halus dari orang Baduy mengenai teks Sahadat yang bérédar di luarBaduy
Dalam hal ini ada benarnya, bahwa sahadat yang bérédar di luar masyarakat Baduy Kanekes bukanlah SahadatBuhun atau Sahadat Baduy, melaikan Sahadat Buhun yang telah mengalami transformasi daribahasa ajaran yang dipakai para pemeluk ajaranSunda Wiwitan di luar Baduy atau para Sastrawan
Sedangkan masyarakat Baduy dan penganutSunda Wiwitan masih menggunakan bahasa aslinya, bahasa bathin yang memiliki makna khusus dalam hubungannyadengan Yang Maha Keresa, TuhanYang Esa dan alam di mana méré kahidup
Teks-teks Sahadat dimaksud, sebagaimana dimuat dalamSastra Lagu: Mencari Larak dan Lirik, Wahyu Wibasana, Dalam Lima AbadSastra Sunda - 2000, sebagai berikut: Sahadat Sunda Asyhadu syahadat Sunda, zama alloh ngan sorangan
Nu cicingdi bumi anggaricing
(Asyhadu Syahadat Sunda, ZamanAllah hanya satu
Men-jelajah alam nafsu
Sadat Islam Sadat islam aya dua,/ Ngislamkeun badan kalawan nyawa,Dat hurip tanggal iman,Ngimankeunbadan saku- jur,Hudangsubuh banyu wulu/ Parentah kangjeng Gusti, Nabi Adam pang nyampurnakeun badan awaking.Sir suci,Sir Adam,Sir Muhammad,Muhammad Jakalalana Nu aya di saluhuring alam
(Sadat Islam ada duamengislamkanbadan serta nyawa.Dat hurip tanggal imanmengimankanseluruh tubuh,/ bangun subuh dan berwudlu.Perintah dari Tuhan,NabiAdam sempurnakanlah badan kuSir Suci,Sir Adam,Sir Muhammad,Muhammad Jakalalana,Yangberada diatas alam)
Sahadat Jawa Apa pengot surat Raden Angga Keling/Pangeran Angga Warulang/Ratu suluk ajitullah/ Pengersa saNusa Jawa/ PuputraneUlis Akin/Kajayak ngarurug Pajajaran/Tanggal ping opat welas/Nukila dikalimati sahadati/Isun weruh umat Allah dikang Selamat
Sahadat Bawa Ashadu Sahadat Bawa,/Iman jati lulungguhan pulo nyawa,/Roh nyawa intening hurip,/Hurip ieu keuna ku gingsir/Langgeng teu keuna ku owah,/Lailahaileloh Muhamad Rasulullah Sahadat Taraju Ashadu sahadat taraju/Idin imatan warohmatan/Walidatan, wasiratan,/Titikaptan minha yahu/Ya Allah, ya Rasulullah
Sahadat Sayang Ashadu sahadat sayang,/Kuriling ka bale suci/Cat mancet ka jagatmulya,/Tetesen ditetes ku Allah/Ya hu, ya Allah, ya Rasulullah
Sahadat sari Ashadu sahadat sari,/Gegedah wadah humenggang,/Ngebur- ngebur lain ratu,/Ngebyar- ngebarcahyaning pangeran,/ Payung tilu nungku-nungku,/ Payung emas lingga jati,/ Kakayonsabar darana,/-Teteras sekar cendana
Sahadat Adam Ashadu Sahadat Adam/Sah Adam/Ashadu nurputih aliptunggal/ Iman eling kamulya kangkadim,/ Lailahaileloh Muhammad Rasululah
Sahadat Barjah Ashadu sahadat barjah,/Enggon Allah sapatemon,/Sang Mutiara Putih calik di iman,/Patala artu miski aja ningratullah,/Titpan ge- dong kéncana,/Nama Allah Rasulullah,/Lailaha ilaloh
Sahadat Hayun Asahadu sahadat hayun,/Hayun- hayun hurip kang hurip,/Cicipta Gusti Kang waras,/Cicipta Allah cipta rosa kang kawasa,/Ceg badan wujuding Allah Rasulullah/ Nanya badan, ceg badan wujudingmanusa
Sahadat Siluman Heuah balung nangtung tulang/ Tulang muntang
Colok rasa ku buana/Deg kimili rasa/Aingnyaho ratu sia/Anak sia ratu Siti,/Ambu sia ratu neluh ti Galunggung,/ Bapa sia pangulu jin
Sahadat Mustaka rayunan Asahadu mustaka rayunan/ Sahadat permana tunggal,/ Selamlahir, selam bathin,/Selam pinarengin kersa,/Sing waspada kanu ngayuga bumi alam/Aya nusaurang, aya nu sorangan,/ Aingwaspada kepada Allah,/Allah waspada ka kaula./Tenget gemereng-ereng,/Raraga gemetruhiat,/Terusning Allah terusning rasa/Pani-pani langgengtetep,/Langgeng agama Islam
Sahadat Ganda Ashadu ganda ingsun,/Turun saking sawarega,/Ningal ganda ningsunan sampurna,/Ganda ningsunan handiri,/Kamar langit karaton
Cag heula, mangga urang korehan deui (***)
Ta’if (الطائف aṭ-Ṭā’if) nyaéta kota di Provinsi Mekkah, Arab Saudi nu aya luhur ketinggian 1.700 m di lereng Pagunungan Sarawat
Kota ieu ngabogaan populasi 521.273 penduduk (sensus 2004)
Unggal usum panas, Pamaréntah Saudi pindah ti panasna Riyadh ka Ta'if
Kota ieu ogé mangrupa pusat aréa agrikultur anu katelah ku anggur jeung maduna
Makan Konaté (lahir 10 Nopémber 1991; umur 24 tahun) nyaéta pamaen bal ti Mali anu ayeuna nguatan Pérsib Bandung di Liga Super Indonésia
Anjeunna ngamimitian karir jadi pamaén bal di Indonésia jeung PSPS Pekanbaru taun 2012
Sanggeus sataun, PSPS Pekanbaru ngalaman krisis keuangan klub, pihak psps kudu ngalepaskeun sawaréh pamaén keur ngurangan beuratna krisis klub
Konaté téh salasahiji pamaén nu kudu dileupas PSPS Pekanbaru, ayeuna anjeunna cicing di PS Barito Putera
Sanggeus di PS Barito Putera anjeunna pindah ka Persib Bandung di tengah Musim 2013
Adab nyaéta norma atawa aturan ngeunaan sopan santun dumasar kana aturan agama, utamana Agama Islam
Norma ngeunaan ieu adab dipaké dina hirup kumbuh atawa kahirupan antara manusa jeung manusa, manusa jeung tatangga, ogé kaum jeung kaum
Sebutan jalma mibanda adab saényana ngandung harti yén jalma éta nyaho kana aturan ngeunaan adab atawa sopan santun anu ditangtukeun ku Agama Islam
Tapi, dina prak-prakana mah, kecap mibanda adab jeung teu mibanda adab dipatalikeun jeung segi kasopanan ku cara umum jeung teu husus digabungkeun dina Agama Islam
Gunung Puntang nyaéta gunung nu ayana di sabudeureun Banjaran, Bandung Kidul
Sasakala Gunung Puntang
Nurutken sesepuh di dinya, Gunung Puntang téh hiji tempat nu dipaké muntang ku Prabu Siliwangi waktu diudag-udag ku Prabu Kéansantang nu jadi anakna
Maksud Kéan Santang ngudag-ngudag ka Prabu Siliwangi téh, sangkan Prabu Siliwangi lebet agama Islam
Basisir Parangkusumo mangrupa objék wisata alam nu perenahna di Kabupatén Bantul, Propinsi DIY, sabudeureun tilu puluh kilométer kiduleun kota Yogyakarta
Ieu basisir pagigir-gigir jeung Basisir Parangtritis katut Basisir Dépok
Atraksi katut Daya Tarik
Nu daratang bisa nyawang éndahna basisir kidul Pulo Jawa nu galurana gedé
Di ieu basisir aya patilasan nu dipercaya mangrupa tapak sajarah Panembahan Sénopati
Di masarakat Yogyakarta aya carita rahayat ngeunaan papanggihna Panembahan Sénopati jeung Kanjeng Ratu Kidul
Unggal taun, Karaton Yogyakarta ngayakeun upacara labuhan di ieu basisir, marengan miéling kalahiran sultan nu keur ngawasa
Ieu basisir bisa dihontal ku kandaraan roda opat ti Yogyakarta atawa Bantul
Bisa ogé dihontal ku cara leumpang ti terminal Parangtritis
Ku sabab pagigir-gigir jeung Basisir Parangtritis, mangka loba kasayagakeun akomodasi di ieu basisir
Basisir Parangtritis () nyaéta salah sahiji objék pelesir di basisir kidul pulo Jawa nu perenahna Kecamatan Kretek, Kabupaten Bantul, Daerah Istimewa Yogyakarta
Parangtritis nyaéta objék pelesir nu kasohor di Yogyakarta lian ti objék pelesir lianna saperti Samas, Baron, Kukup, Krakal katut Glagah
Bulgogi (basa Koréa: 불 api, dan 고기 daging) nyaéta olahan daging asal Koréa
Daging anu digunakeun di antarana daging sirloin atawa bagian daging sapi pilihan
Bungbu bulgogi nyaéta campuran kécap asin jeung gula ditambah bungbu rempah lain gumantung kana resép jeung daérah di Koréa
Sateuacan dituang, daun salada digunakeun pikeun ngabungkus bulgogi jeung kimchi, bawang bodas, atawa bungbu penyedap lain
Di Jepang, kadaharan nu sarupa téh disebut Yakiniku
Dibandingkeun jeung Yakiniku, bungbu daging keur bulgogi dijieunna leuwih amis
Cai keur bungbuna cukup loba nepi ka daging teu dipanggang dina plat besi (teppan), tapi dina panci datar
Sangsakala gunung puntang
Prabu Kéansantang atawa Radén Sangara atawa Syéh Sunan Rohmat Suci, nyaéta putra Prabu Siliwangi atawa Sri Baduga Maharaja Raja Pakuan Pajajaran jeung Nyi Subang Larang, anu dinikahkeun ku Syékh Quro Karawang
Ti Nyi Subang Larang, Prabu Siliwangi boga anak tilu nyaéta Walangsungsang (Pangeran Cakrabuana), Rara Santang (indungna Sunan Gunung Jati) jeung Prabu Kéansantang
Dongéng Prabu Kéansantang
Prabu Kéansantang nyaéta hiji tokoh légéndaris nu di anggap ngaislamkeun urang Sunda
Anjeunna téh putra Prabu Siliwangi, ti Karajaan Pajajaran anu sakti mantraguna
Euweuh saurang gé, anu bisa ngéléhkeun kasaktianana
Kaasup ramana, Prabu siliwangi
Dina hiji poé prabu kéan santang téh hayang bisa ningali getihna sorangan
Ku lantaran sakti téa, manéhna teu bisa ngaluarkn getih tina awakna sorangan
Sabab taya hiji ogé anu bisa ngaraheutan dirina
Ku lantaran kitu, prabu kéan santang ngadatangan hiji Wiku
Ceuk éta Wiku, prabu kéan santang kudu indit ka Mekah, nepungan Bagénda Ali
Ku keyeng mah, prabu kéan santang indit ka Mekah,nu maksudna salian ti rék nepungan Bagénda Ali téh, manéhna ogé hayang guguru deuih
Di Mekah téh prabu kéan santang hésé piran hayang patepung jeung Bagénda Ali
Ku sebab Bagénda Ali teu bisa sagawayah narima sémah, upama euweuh perjangjian heula mah
Nya tepung wé jeung Bagénda Ali
Sabada tepung prabu kéan santang ngarasa bungah nu taya papadana
Ningali Bagénda Ali téh asa ajrih kacida
Prabu kéan santang nepikeun maksudna,nyaéta hayang guguru ka Bagénda Ali
Teu bisa kitu waé, Bagenda Ali téh nyanggupan
Komo kapan agama nu di anu ku kéan santang mah lain islam. "
Héy ki silah, saha ngaran andika?"
ceuk Bagenda Ali
"Sim kuring téh téh prabu warta mah kéan santang,ti nagara pajajaran
Gaduh maksad bade guguru ka dampal salira
Kumaha kahoyong sim kuring naha bakal di tampi, Bagénda?"
tanya prabu Kéan santang
"Bisa andika jadi murid kaula
Ngan aya saratna
Ari saratna mah gampang kacida
Andika kudu asup kana agama kaula
Kumaha andika sanggup?"
ceuk Bagénda Ali bari neuteup kana raray prabu kéan Santang
Teu mikir panjang dua kali, ku lantaran keukeuh dina haténa hayang jadi muridna Bagénda Ali
Atuh sagala sarat kumanéhna di tarima
Ayeuna mah kéan santang geus nambahan kasaktianana
Ku sabab lian ti sakti téh, ngawasa ngeunaan bag-bagan kaislaman ogé, geus kacangkem
Guguruna geus réngsé
Malah menang pancén husur ti Kanjeng Rosul
Ari pancéna nyaéta kudu nyebarkeun agama islam sarta ngislamkeun jalma-jalma di Tanah Jawa
Ku prabu kéan santang di sanggupan
Ceuk dina haténa, "moal hésé ngislamkeun jalma-jalma di Tanah jawa mah, kapan kuring anak Raja Pajajaran
Atuh méméh rahayat pajajaran asup isla, nya kulawarga karajaan heula anu kudu nganut theula"
"Kumaha kéan santang,naha andika sanggup ngislamkeun jalma-jalma di Tanah Jawa?"
tanya kanjeng Rosul
"Insyaalloh,kanjeun, miwah Bagénda Ali
Sim kuring ayeuna neda widi bade mulang deui ka Pajajaran
Atuh sim kuring gé jangji, baris ngaislamkeun jalmi-jalmi di Tanah Jawa
Hal ieu téh badé di kawitan ti kulawarga karajaan heula
Sim kuring neda pidu'ana, mudah mudahan rahayat katv kulawarga di karaton ngaragem Agama Islam",ceuk Prabu Kéan Santang
"Jig ayeunah manéh mulang heula ka Pajajaran
Islamkeun jalma-jalma di Tanah Jawa
Tapi omat teu meunang ngagunakeun kakerasan
Ku cara anu lemah lembut wé
Kade anjeun teu meunang maksa mirusa jalma anu embung asup Islam
Tah sagala caritaan kaula téh kudu anjeun tengetkeun", ceuk Bagénda Ali ka Prabu Kéan Santang
Teu kacaritakeun di jalana
Ayeuna Prabu Kéan Santang geus aya deui di nagara Pajajaran
Mimitina mah teu némbongkeun diri, yén manéhna geus asup Islam
Dina hiji poé, Prabu Kéan Santang ngadantangan ramana di karaton
Ngarasa héran ogé ayeuna mah ningali parobahan anu aya dina diri Prabu Kéan Santang
"Radén ditingali-tingali ku Ama, loba pisan parobahan anu aya dina diri hidep ayeuna
Cik sugan hidep bisa ngadongéngkeunana ka Ama
Sabab sabalik ti Mekah, cenah ayeuna mah hidep téh geus ngagem Agama Islam
Naha bener étatéh anaking?"
tanya Prabu Siliwangi
"Ama hatur nuhun pisan tuang putra gasik ditaros
Leres pisan éta cariosan téh
Tuang putra ayeuna mah tos ngagem agama Islam
Margi tos maca dua kalimah sahadat, sareng ngajalankeun sagala hak sinareng kawajiban anu aya dina Agama irlam
Misalna waé, kiwari tuang putra téh tos macakeun 2 kalimah sahadat,ngajalankeun solat nu lima waktu,jakat,solat sareng puasa
Malih kamari mah di Mekah, tuang putra téh tos ngajalankeun ibadah haji sagala, di sarengan ku Bagénda Ali, kuitu tah ama ayeunamah tuang putra téh", jawab Prabu Kéan Santang nu di barengan ku sikep teuneung leudeung, taya saeutik gé ngagambarkeun rasa kasieun jeung kahariwang
Gebeg téh manah Prabu siliwangi ngagebeg, reuwas kacida
Gening gamcran wiku téh bener
Anak pituin, pasti bakal maksa nitah asup kana agamana
Tapi éta kahariwang téh teu di tembongkeun ka anakna
Tuluy Prabu Siliwangi nanya deui ka anakna
Pindang mangrupa hasil olahan lauk ku cara dikulub maké uyah
Ngahasilkeun produk lauk nu awét tapi kadar uyahna leutik
Nurutkeun Kamus Besar Bahasa Indonesia, pindang miboga harti lauk anu diuyahan jeung dibumbuan tuluy dihaseupan atawa dikulub nepi ka garing sangkan awét"
Sanggeus diolah, biasana wadah masak lauk sok langsung dipaké jadi wadah neundeun jeung ngangkut pindang
Pindang miboga rupa, rasa, tékstur, jeung kaawétan anu has jeung loba variasina luyu jeung jinis lauk, kadar uyah, jeung lila ngulubna
Lauk anu umumna dipindang nyaéta lauk-lauk pelagis siga lauk layang, selar, japuh, lauk tembang, lamburu, lauk kembung, tuna, cakalang, jeung tongkol
Olahan séjén anu dihasilkeun tina lauk pindang nyaéta petis lauk
Béda jeung lauk asin, cara ngolah pindang anu maké uyah dibarung ku prosés pemanasan ngahasilkeun pindang miboga karakteristik anu unik
Lauk anu leutik dipindang dina kayaan utuh sedengkeun lauk anu garedé dipindang sanggeus dipotongan heula
Pais nyaéta cara ngolah kadaharan anu umum hampir aya di daérah Indonésia
Cara mais biasana ngagunakeun daun cau keur ngabungkus lauk sarta bungbuna
Cara nyieunna ku cara bungbu jeung rempah diréndos sarta ditambah daun surawung, tomat, jeung cabé dibalurkeun kana lauk anu geus bérésih
Sanggeus kitu dibungkus ku daun cau disemat ku nyéré tungtungna
Bungkusan tuluy dibeuleum (dipais) ku seuneu atawa ruhak tina areng nepika garing
Gumantung daérah séwang-séwangan, pais miboga rupa-rupa ngaran
Di Tatar Sunda disebut pais, sedengkeun di Palémbang jeung Jawa disebut brengkes
Loba masarakat Indonésia anu resep kana olahan anu dijieun pais
Lantaran pais geus umum jadi menu kadaharan di kulawarga-kulawarga masarakat Indonésia
Koderan mangrupa salah sahiji kaulinan tradisional Indonesia
Ieu kaulinan tujuana pikeun ngalatih kréativitas, kacerdasan, jeung kaakraban
Cara maénkeun ieu koderan nyaéta ku cara nyieun wangun bunderan
Pamaén ngeusi bunderan ku kaléci salaku cobaana
Tina garis start anu jarakna sababaraha léngkah ti bunderan, si pamaén ngalungkeun gacoanna
Saupama gacoanna beunang ngaluarkeun kaléci tina jero bunderan yén bakal boga kawasa pikeun "ngahakan" kaléci séjénna
Kaléci anu kaluar tina bunderan lantaran témbakan ka hiji diasupkeun deui ka jero bunderan
Saupama témbakan kaléci lésot mangka bagéan babaturana anu némbak
Pamaén anu meunang nyaéta pamaén anu panglobana meunangkeun kaléci
Porssad nyaéta kapéndékan tina Poros Siswa Disiplin, mangrupa kasatuan siswa kapilih ngaliwatan pangujian husus anu kagabung dina Organisasi Kasiswaan
Porssad dibentuk di SMK Putra Kabandungan dina Tanggal 13 Maret 2013 ku Hendrik Yuliandara jeung D Erysandi Arwadiwinata alatan dasar kapadulian kana kadisiplinan siswa jeung neruskeun cita-cita salah sahiji organisasi anu aya di SMK Putra Kabandungan waktu harita nyaéta Siswa Pasukan Khusus anu disingget ngajadi Wapassus anu mangrupa ektra kurikuler diwidang kadisiplinan anu pusatna di Batu Jajar Bandung dina panangtayungan Kopassus Referensi
Karéta api Argo Wilis (Aksara Sunda Baku: ) nyaéta karéta api kelas éksekutif argo anu ngahubungkeun Stasion Bandung jeung Stasion Surabaya Gubeng liwat Banjar-Kroya-Kutoarjo-Madiun
Karéta api Argo Wilis dioperasikeun ku Daop 2 Bandung
Karéta ieu kaasup kana karéta éksprés lantaran lamun aya pasilangan, Argo Wilis nu diheulakeun ti batan karéta nu séjénna
Di patengahan taun 2018, karéta api Argo Wilis meunang rangkéan karéta éksekutip kaluaran panganyarna (K1 18 BD), ngagantikeun rangkéan anu geus heubeul
Asalna, karéta ieu jadi hiji-hijina karéta argo anu teu ngalayanan Stasion Gambir
Ngan, ti saprak lumakuna Grafik Perjalanan Kereta Api (GAPEKA) 2019 ti tanggal 1 Désémber 2019, ruteu KA Argo Wilis dipanjangan nepi ka Stasion Gambir
Tuluy per tanggal 1 Séptémber 2020, rute KA Argo Wilis dipondokan ngan nepi ka Bandung deui saperti harita
Ieu kawijakan téh lumaku ogé di GAPEKA 2021 per tanggal 10 Pébruari 2021
Ngaran "Argo Wilis" téh diwangun ku dua kecap nyaéta Argo jeung Wilis
Argo téh nyaéta "brand image" kelas éksekutip, Wilis nyaéta ngaran gunung di wewengkon Nganjuk, Jawa Wétan
Stasion nu dilayanan
Stasion nu dilayanan ku Argo Wilis nyaéta: Jadwal
Argo Wilis diberangkatkeun ti Bandung isuk-isuk, nepi ka Surabaya Gubeng peuting, jeung sabalikna
Waktu nu diperlukeun kira-kira ngan 11 jam
Situs resmi PT KAI
Pésmol nyaéta wanda olahan Indonésia anu teu bireuk deui di tatar Sunda anu bahan utama lauk
Lauk anu umum dipésmol biasana lauk émas
Tapi lauk cai séjén ogé saperti nila, mujaér, guramé, patin, jeung sajabana mindeng dijadikeun bahan utama pésmol
Anu dimaksud pésmol nyaéta bumbu konéng tina bungbu anu rupa-rupa, di antarana nyaéta konéng, muncang, jahé jeung sajabana
Ku lantaran kitu rasa pésmol didominasi ku rasa gurih, anu asalna tina bungbu jeung sari laukna sorangan
Pésmol anu kakoncara di tatar Sunda nyaéta pésmol Cianjur
Cara nyieun olahan pésmol henteu hésé
Lauk anu disiapkeun dikumbah bérésih tuluy digoréng garing
Sanggeus kitu bungbu rempah anu geus disiapkeun diréndos tuluy ditumis dina minyak panas sacukupna
Tumisan bungbu dicaian sacukupna sarta dibéré samara uyah jeung gula sacukupna, sakapeung mah sok aya anu maké cipati sangkan leuwih gurih
Sanggeus samara karasa karak lauk anu geus digoréng diasupkeun, digolakkeun nepika samara nyerep kana lauk
Semur nyaéta olahan daging anu dikulub ti Indonésia miboga kuah anu warna coklat lantaran dina prosés ngolahna maké kécap amis, bawang beureum, bawang bombay, pala jeung cengkéh
Kécap amis anu dijieun tina kedelé hideung mangrupa bahan penting dina prosés ngolah semur lantaran méré cita rasa anu has dina olahan semur
Ku kituna kualitas kécap jadi bungbu anu nangtukeun cita rasa semur
Bahan anu bisa dijieun semur lain ngan saukur daging sapi hungkul
Lantaran kiwari semur geus loba variasina luyu jeung kamekaran jaman jeung kahayang masarakat kana kadaharan anu tuluy ngalaman kamekaran
Dumasar kana daérah di Nusantara ngaran semur sok disebut dumasar daérahna, saperti semur Betawi, semur Manado, semur Malbi, semur Lidah ti Bali, semur Daging ala Aceh, semur Goreng ti Samarinda, semur Ternate, semur Santan Maluku, jeung sajabana
Sedengkeun bahan séjén anu sok remen dijieun semur salian ti daging loba rupana, di antarana semur tahu, semur témpé, semur endog, semur kentang, semur jéngkol, semur cumi, semur bandeng, semur cékér, jeung réa-réa deui
Semur mangrupa olahan hasil akulturasi budaya lokal jeung budaya Walanda anu jaman baheula asup ka Nusantara
Kecap semur asalna tina basa Walanda nyaéta "Smoor" anu hartina olahan anu kulub daging maké tomat dan bawang dina seuneu leutik
Olahan semur, numutkeun pakar kulinér Chef Ragil Imam Wibowo, mangrupa persépsi bangsa Indonésia tina olahan tradisional Walanda anu ngaranna "hachee"
"Hachee" mangrupa olahan daging kulub anu dipotong leutik, bisa ogé maké lauk, daging manuk, jeung sayur
Samarana maké bawang jeung rasa haseum (biasana tina cuka atawa "wine")
Sarta maké cengkéh jeung daun salam ditambahkeun kana kuah kaldu anu kentel
Urang Sunda jeung Basa Sunda, mangrupa salah sahiji buku karangan Ajip Rosidi anu medal taun 2007 (Januari)
Pamedalna Kiblat Buku Utama (Bandung) sarta kandel ieu buku 184 kaca
Ajip Rosidi mangrupa pangarang anu produktif
Ajip Rosidi lain ngan sakur pangarang basa Sunda tapi ogé sastrawan Indonésia, budayawan, dosén, ngadegkeun sarta redaktur sababaraha pamedal, nu ngadegkeun jeung ketua Yayasan Kebudayaan Rancagé
Buku "Urang Sunda jeung Basa Sunda", mangrupa hiji bukti tina réana préstasi jeung éksisténsi Ajip Rosidi di dunya litérasi
Buku "Urang Sunda jeung Basa Sunda" mangrupa kumpulan tulisan meunang Ajip Rosidi ngeunaan basa jeung urang Sunda anu medal dina majalah bulanan "Cupumanik" salila tilu taun
Disusunna ieu buku ku lantaran pikeun ngumpulkeun réa-réa isu anu kudu dipikanyaho tur dipikiran ku urang Sunda
Tujuanna sangkan sing saha baé anu kataji kana masalah-masalah ngeunaan basa Sunda kiwari bisa niténan tina ieu buku
Ieu buku kawangun ku 38 subbab anu dibagi jadi opat bagéan
Bagéan kahiji, muka paradigma ngajak sangkan urang Sunda reueus jadi urang Sunda
Bagéan kadua, ngadadarkeun kaayaan tradisi maca buku Sunda
Bagéan katilu, ngaguar ngeunaan undak-usuk Basa Sunda, sarta bagéan kaopat mérédih ngarah urang Sunda daék ngagunakeun basa Sunda di mana baé
Singgetna tulisan-tulisan anu aya dina buku "Urang Sunda jeung Basa Sunda" niténan kaayaan urang Sunda kiwari anu geus réa pada embung nyarita ku basa Sunda
Kahudang ku sikep urang Sunda anu kanyaahna kana basa Sunda mingkin tumpur
Utama pikeun barudak ngora anu baris jadi ahli waris manjangkeun umur basa Sunda sangkan waluya
Dina bagéan eusi ieu buku ngajak supaya urang Sunda miboga sikeup reueus jadi urang Sunda anu cageur, bener, pinter, tur parigel
Ngabudayakeun urang Sunda sangkan jadi kaum literat, ku cara nyieun tradisi maca buku basa Sunda
Masalah undak-usuk basa anu sok jadi kahariwang maké basa Sunda ogé dipedar
Sarta dina ahir buku pangarang méré léngkah-léngkah praktis sangkan bisa ngagunakeun basa Sunda di mana baé
Ovivar dihartikeun salaku baranahan sato ku cara endogan
Endog éta disireungleuman nepi ka megar
Biasana, éta endog katutupan ku cangkang nu teuas, pikeun mastikeun ngajaga fisik pikeun émbrio nu keur mekar
Zoologi mangrupa hiji widang élmu atawa cabang biologi anu ngulik ngeunaan sasatoan
Elmu ieu mangrupa studi ilmiah ngeunaan sagala hal nu patali jeung sasatoan, kawas botani anu ngulik kana tutuwuhan
Zoologi mangrupa bidang gedé nu nyakup klasifikasi unggal sasatoan di bumi sarta rupa-rupa widang nu leuwih lega tina ékspérimén jeung panalungtikan nu patali jeung kahirupan sato
Karajaan sato mangrupa salah sahiji tina saeutikna lima karajaan dina organisme dibagi
Nu séjéna nyaéta tutuwuhan, fungi, protista, jeung monéra
Dua karajaan pangtungtungna mah ngan ukur diwangun ku organisme uniseluler
Narkolépsi mangrupa gangguan saré kronis nu dicirian ku rasa tunduh dina waktu beurang anu banget jeung panarajang saré anu jadi ujug-ujug
Nu katarajang narkolépsi bakal ngarasa tunduh sapanjang poé, jeung dina kasus narkolépsi nu beurat, manéhna teu sadar bakal saré sababaraha kali dina sapoé
Boéh nyaéta lawon (bodas) paranti mungkus mayit
Laksa mangrupa olahan anu teu ngan sakur kakoncara di Indonésia, tapi ogé kawentar di Asia Tenggara siga di Singapur, Malaysia, jeung Thailand
Laksa nyaéta olahan tina emih anu dibéré samara luyu jeung budaya peranakan campuran tina budaya Tiongkok jeung Melayu
Ngaran laksa mangrupa serepan tina basa Sanskerta nyaéta "laksha" anu hartina "loba", atànàpi ribu/ribuàn
Maksudna yén laksa dijieun ngagunakeun loba bungbu
Laksa miboga sababaraha wanda, anu paling kakoncara nyaéta Laksa Penang
Laksa penang nyaéta laksa anu emihna buleud bodas sarta leuwih kandel
Sedengkeun laksa anu paling umum kapanggih jaman kiwari nyaéta laksa Bogor jeung laksa Betawi
Bédana, kuah laksa Betawi biasana maké udang rebon, sedengkeun laksa Bogor kuah kentalna maké oncom
Dina segi eusina gé béda, laksa Betawi biasana dieusi endog, kupat, togé, surawung, jeung kucai didahar jeung semur Betawi