izzako/sundanese-pixelgpt huggingface dataset:
Puitisna, Azerbaijan disebut ogé "Odlar Yurdu" ("Nagara Seuneu (Abadi)")
Azerbaijan kabagi kana 10 wewengkon ékonomi, 66 rayon ("rayonlar", tunggal "rayon"), jeung 77 kota ("şəhərlər", tunggal "şəhər") nu mana 11 di antarana diparéntah langsung ku républik
Di Azerbaijan, aya ogé Républik otonom ("muxtar respublika"), nyaéta Nakhchivan
"Catetan: Kota anu diparéntah langsung ku nagara dicitak miring"
Azərbaycan Marşı ("Azərbaycan Respublikasının Dövlət Himni") téh lagu kabangsaan ti Azerbaijan, judul aslina Mars Azerbaijan ("Azərbaycan marşı")
Rumpakana diserat ku bujangga Ahmad Javad, jeung musikna disanggi ku komposer Azeri, Uzeyir Hajibeyov
Lagu kabangsaan ieu diadopsi dina taun 1918 jeung bagian ti "On the State Hymn of the Republic of Azerbaijan"
Sabagian ti lagu kabangsaan ieu dimuat dina bagian hareup uang 5 manat Azerbaijan dikaluarkeun ti 2006
Azərbaycan!&lt;br&gt; Ey qəhrəman övladın şanlı Vətəni!&lt;br&gt; Səndən ötrü can verməyə cümlə hazırız!&lt;br&gt; Səndən ötrü qan tökməyə cümlə qadiriz!&lt;br&gt; Üç rəngli bayrağınla məsud yaşa!&lt;br&gt; Üç rəngli bayrağınla məsud yaşa!&lt;br&gt; Minlərlə can qurban oldu,&lt;br&gt; Sinən hərbə meydan oldu!&lt;br&gt; Hüququndan keçən əsgər!&lt;br&gt; Hərə bir qəhrəman oldu!&lt;br&gt; Sən olasan gülüstan,&lt;br&gt; Sənə hər an can qurban!&lt;br&gt; Sənə min bir məhəbbət&lt;br&gt; Sinəmdə tutmuş məkan!&lt;br&gt; Namusunu hifz etməyə,&lt;br&gt; Bayrağını yüksəltməyə,&lt;br&gt; Namusunu
Namusunu hifz etməyə,&lt;br&gt; Bayrağını yüksəltməyə,&lt;br&gt; Namusunu hifz etməyə,&lt;br&gt; Cümlə gənclər müştaqdır!&lt;br&gt; Şanlı Vətən
Şanlı Vətən!&lt;br&gt; Azərbaycan
Mantra nyaéta salah sahiji karya sastra wangun puisi heubeul nu dianggap miboga kakuatan gaib kalawan henteu bisa dipaké sagawayah
Kecap mantra asalna tina basa Sansekerta nu hartina jampé-jampé; kekedalan nu ngandung kakuatan gaib jeung dipercaya ku jalma baheula
Ditilik tina eusina, mantra dibagi jadi genep rupa nyaéta jangjawokan, asihan, jampé, ajian, singlar, jeung rajah
Jangjawokan dipapatkeun upama rék milampah hiji pagawéan, anu dipalar téh sangkan kahontal pamaksudan kalayan hasilna nyugemakeun tur anu ngalampahkeunana aya dina karahayuan
Upamana rék turun, leumpang, diuk, nangtung, midang, nganjang, masamoan, keupat, seuri, neuleu, nyiuk béas, ngisikan, dahar, nginum, nyeupah, jeung sajabana
Pupur aing pupur panyambur&lt;br&gt;Panyambur panyangling rupa&lt;br&gt;Nyalin rupa ti déwata&lt;br&gt;Nyalin sari ti widadari&lt;br&gt;Nya tarang lancar mentrangan&lt;br&gt;Nya halis katumbirian&lt;br&gt;Nya irung kuwung-kuwungan&lt;br&gt;Dideuleu ti hareup sieup&lt;br&gt;Disawang ti tukang lenjang&lt;br&gt;Ditilik ti gigir lenggik&lt;br&gt;Mangka welas mangsa asih ka nu dipupur&lt;br&gt;Diténjo ku saider buana kabéh
Asihan atawa pélét dipapatkeun keur ngawasa sukma nu lian sangkan bogoheun jeung anu mapatkeun éta asihan téh punjul kakasépan atawa kageulisanana nepi ka saréréa padaasih, padanyaah, padaresep, upamana awéwé ku lalaki atawa lalaki ku awéwé, ku atasan, atawa ku dunungan
Asihan si Burung Pundung
Asihan kuring si burung pundung maung pundung datang amum badak galak datang depa oray laki datang numpi burung pundung burung cidra ku karunya malik welas malik asih ka awaking
Ajian dipapatkeun keur ngadatangkeun kakuatan, kabedasan, meunang karahayuan jiwa, raga jeung pakaya, gedé kawani, ludeungan, henteu keuna ku rupa-rupa balai, jeung wisaya, bedas, awét ngora
Dampal suku ngabatu datar&lt;br&gt;Bitis ngabatu wilis&lt;br&gt;Nyurup ka badanna&lt;br&gt;Nyurup ka sungsumna&lt;br&gt;Getih sabadan&lt;br&gt;bédas ngala ka aki
Singlar dipapatkeun keur nyinglar atawa nyingkahkeun hal-hal anu teu dipikahayang, saperti kasakit, siluman, jurig, kuntilanak, lelembut, jeung mahluk lianna anu sakirana sok ngagangu ka manusa
Singlar ka Musuh
Curulung cai ti manggungBarabat ti awang-awangCai tiis tanpa bisiMun deuk nyatru ka si ituMun deuk hala ka si étaAnaking palias teuing
Jampé biasana dipapatkeun keur ngubaran atawa ngaleungitkeun kasakit, kanyeri, kacilakaan
Upamana baé kabeureuyan, dicoco kala, katerap kasakit puru rawit, jéngkoleun, jsb
Jampe Ngarah Calakan
Bismillah Otak éncér lir paser jamparing Panon seukeut lir panon heulang Haté ngagebray caang lir srangéngé Biwir matuh saciduh metu saucap nyata Bray paningal pinuh ninditu ka awaking Rajah
Rajah biasana dipapatkeun keur kasalametan, henteu kakeunaan ku hal-hal anu teu dipikahayang
Baheula mah rajah sok dipaké paranti ngambah tempat nu sanget, rék muka pihumaeun, nyieun babakan, rék nyicingan hiji tempat, rék migawé kai pibahaneun, nalukkeun siluman, nulak gawé anu jail, paranti ngaruat, paranti caah atawa hujan, paranti pamunah impian goréng, dijauhkeun tina gangguan rupa-rupa dedemit jeung siluman
Rajah Citra Kasunyian
Hong citra kasunyianHong citra kasundulanJleg bumiJleg manusaJleg sétanManusa wisésaSétan sampurnaSampurna kersaning AllohAsahadu Alla Illaha IlallohWaashadu Anna Muhammadar Rasululloh
Bahrain (, ) (, '), resmina Karajaan Bahrain (, ') nyaéta hiji nagara kapuloan nu aya di Teluk Pérsia
Wewengkonna ngawengku 33 pulo, nu panggedéna nyaéta Pulo Bahrain
Arab Saudi aya di kuloneunana sarta dihubungkeun jeung Bahrain ku Jalan Raya Raja Fahd
Iran aya aya di kaléreunana, di peuntas Teluk Pérsia
Semenanjung Qatar aya di kidul-wétaneunana di peuntas Teluk Bahrain
Aya rancangan Jalan Raya Qatar Bahrain nu rék nyambungkeun Bahrain jeung Qatar sarta jadi jalan raya laut nu pangpanjangna sadunya
Bahrain dibagi kana 5 kagubernuran, nu mana unggalna miboga gubernurna
Kacapi indung nyaéta salah sahiji wangun waditra kacapi dina karawitan Sunda anu kaasup kana kelompok alat musik string
Ilaharna kacapi indung dipaké pikeun mirig tembang Cianjuran atawa mamaos
Laras anu dipaké dina kacapi indung ilaharna pélog-degung, madenda, saléndro jeung mandalungan
Kacapi indung dijieun tina bahan kai (albiso/jéngjén, campaka, kananga jrrd.)
Wangun Kacapi Indung
Wangun kacapi indung méh sarupa jeung parahu alatan kitu kacapi indung sok disebut ogé kacapi parahu atawa kacapi gelung alatan wangun tungtung sisi-sisina méh sarupa jeung gelung, Iwal ti éta kacapi indung ogé sok disebut kacapi pantun alatan sakapeung sok dipaké mirig seni carita pantun
Warna kacapi indung umumna hideung
Senar atawa kawat kacapi indung jumlahna 18 anu dijieun tina bahan kuningan
Éta senar téh tuluy dipantengkeun ngaliwatan tumpangsari tuluy kana inang-inang dikaitkeun kana pureut sangkan ngahasilkeun nada anu tangtu jeung bisa dirobah (di-tune/disetém) ku cara muterkeun pureut saarah muterna jarum jam
Kacapi Indung asup kana klasifikasi chordophone, sub klasifikasi zither anu wangun résonansina pasagi (kotak), board zither
Upama ditilik tina cara maénkeunna, Kacapi Indung asup kana kelompok plucked chordophone
Aya sabahabaraha cara nabeuh (nyorakeun) kacapi indung jeung kagunaanana
cara nabeuh kacapi indung aya anu dipaké pikeun mirig tembang (bébas wirahma) jeung mirig kawih (wirahma tandak)
mirig maké kacapi indung disebut ngindungan, ana pon mirig maké Kacapi Rincik disebut ngarincik
Dina kacapi indung, aya opat laras anu dipake, nyaéta laras degung, madénda, mandalung, jeung saléndro
Umumna cara nabeuh kacapi indung tiap laras sarua, ngan mibanda sora anu béda-béda
Juru Kacapi Indung (inohong)
Di handap ieu sababarha urang juru kacapi Indung anu fokus dina widangna, di antarana: Rujukan
Kacapi laras salendro : http://www.youtube.com/watch?v=Z-kXy83DMxY Conto tabeuhan kacapi indung (pangapungan) : http://www.youtube.com/watch?v=H91YxEeOH7Y
Butan (Dzongkha: ; Alihaksara Wylie: "ʼbrug-yul""Druk Yul"), resmina Karajaan Butan, nyaéta hiji nagara nu dilingkung di Asia Kidul, aya di wewengkon wétan Himalaya
Butan wawatesan jeung Cina di kalér sarta India di kidul, wétan, jeung kulon
Leuwih ka kulonna aya Nepal, dipisahkeun ku nagara bagian India, Sikkim
Leuwih ka kidulna aya Bangladés, dipisahkeun ku nagara bagian India, Assam jeung Benggala Kulon
Ibu kota Butan sareng kota panggedéna nyaéta Thimphu
Butan aya salaku wewengkon ti sababaraha karajaan nepi ka awal abad ka-17 nalika Lama sarta pamingpin militér Shabdrung Ngawang Namgyal nu kabur ti panarajangan kaagamaan di Tibét, ngahijikeun wewengkon Butan sarta melak hiji cicirén Butan nu béda
Teras dina awal abad ka-20, Butan tepang jeung Kakaisaran Britania sarta miboga hubungan bilateral nu kiat jeung India sanggeus kamerdikaanna
Dina taun 2006, dumasar kana survéy sadunya, "Business Week" nyimpen Butan salaku nagara nu pangbagjana sa-Asia sarta ka-8 sadunya
Lemah Butan kasusun ti dataran subtropis di kidul nepi ka daratan luhur Himalaya sub-alpen di kalér, di mana sababaraha titik miboga kaluhuran leuwih ti
Lega wewengkonna dilaporkeun kira-kira taun 1997 and in 2002
Agama nasional Butan nyaéta Budha Vajrayana sarta pangeusina, diperkirakeun jumlahna méh 750.000 jiwa, utamina ngagem Budha
Hindu mangrupa agama nu panggedéna kadua
Taun 2008, Butan ngarobih wangun nagara ti monarki absolut ka monarki konstitusional jeung miboga pamilihan umum kahijina
Butan mangrupa anggota ti Pasarikatan Bangsa-Bangsa sareng Asosiasi Asia Kidul pikeun Sabilulungan Wewengkon (SAARC) sarta minangka tuan rumah pikeun Patepungan SAARC XVI dina April 2010
Kecap nu mirip jeung Butankaasup "Bottanthis", "Bottan", jeung "Bottanter"mimiti muncul dina peta Éropa sabundeureun 1580-an
"Six Voyages" taun 1676 beunangna Jean-Baptiste Tavernier minangka nu kahiji anu nyutat ngaran "Boutan"
Tapi, dina sadaya kasus, katingalna ngaran-ngaran ieu dipaké sanés pikeun Butan modéren ieu tapi pikeun Karajaan Tibét
Bébéda modéren antara duanana mimiti ku ékspedisi Bogle taun 1774sadar kana bébéda antara 2 wewengkon éta, ogé budayana jeung pamaréntahanna
Teras laporan ahirna pikeun East India Company (EIC, Pasarikatan Dagang Inggris di Hindia Wétan) sacara resmi ngajukeun ngaran karajaanna Druk Desi salaku "Boutan" sarta nu Panchen Lama salaku "Tibét"
Survéyor jéndral EIC, James Rennell, kahijina nga-Inggris-keun ngaran Perancis éta kana "Bootan" sarta teras ngapopulérkeun yén Butan jeung Tibét téh béda
Asal ngaran "Butan" sacara pastina heunteu terang, sanajan kamungkinan gedéna, ngaran ieu diturunkeun ti éndonim dina basa Tibét Heubeul, "Bod", dipaké pikeun Tibét Raya
Sacara tradisional, ngaran éta dipaké dina basa Sangsakarta "Bhoṭa-anta" (भोट-अन्त, "ahir Tibét"), nunjukkeun lokasi Butan di wewengkon pakidulan plato jeung kabudayaan Tibét
Sacara lokalna, Butan kawanoh dina loba ngaran
Cutatan di Dunya Kulon nu pangkolotna ngeunaan Butan, "Relação" 1627 Yésuit Portugis Estêvão Cacella jeung João Cabral, nyutat ngaranna dina raloba rupa salaku "Cambirasi" (di antara Koch Bihar), "Potente", jeung "Mon" (éndonim pikeun Tibét beulah kidul)
Kahiji kalina hiji Karajaan Butan nu bener muncul dina peta urang Kulon, dina ngaran lokalna nyaéta "Broukpa"
Ngaran lian misalna "Lho Mon" ("Pakidulan Poék"), "Lho Tsendenjong" ("Pakidulan Cypress"), "Lhomen Khazhi" ("Pakidulan 4 Padeukeutan"), sarta "Lho Men Jong" ("Pakidulan Ubar Hirup")
Pakakas, pakarang, gagajahan, sarta wangunan tina batu ngabuktikeun yén Butan dieusian kira-kira saprak taun 2000 SM, sanajan euweuh cutatan ti jaman éta
Sajarawan miboga téori yén nagara "Lhomon" ("poék kidul"), atanapi "Monyul" ("Lemah Poék", sesebutan nu ngarah kana Monpa, urang pribumi Butan) bisa jadi enggeus aya antawis 500 SM jeung 600 M. Ngaran "Lhomon Tsendenjong" (Nagara Cendana), jeung "Lhomon Khashi", atanapi Mon Kidul (nagara 4 padeukeutan), dipanggih dina hikayat-hikayat Butan jeung Tibét kuna
Agama Budha kahiji kalina disebarkeun di Butan dina abad ka-7 M. Raja Tibét, Songtsän Gampo (maréntah 627–649), nu pindah agama ka Budha, ngalegakeun Kakaisaran Tibét nepi ka Sikkim jeung Butan, maréntahkeun diwangunna 2 kuil Budha, di Bumthang di Butan bagian tengah sarta di Kyichu (deukeut Paro) di Lebak Paro
Agama Budha disebarkeun luas dina taun 746 jaman pamaréntahan Raja Sindhu Rāja ("ogé" Künjom; Sendha Gyab; Chakhar Gyalpo), saurang raja India dina pangasingan nu ngawangun pamaréntahan di Bumthang jeung Istana Chakhar Gutho Palace
Ulama Budha Padma Sambhava (kawanoh ogé salaku Guru Rinpoche) sumping ka Butan dina taun 747
Sajarah awal Butan kalobaanana teu terang ku sabab raloba cutatan sajarah ancur nalika ibu kota heubeul, Punakha, kaduruk dina taun 1827
Di abad ka-10, kaayaan pulitik Butan loba dipangaruhan ku sajarah kaagamaanna
Rupa-rupa aliran Budha muncul nu didukung ku rupa-rupa pamingpin militér Mongol
Sanggeus teuleumna Dinasti Yuan dina abad ka-14, aliran-aliran ieu silih sihung pikeun dominasi sacara pulitik jeung kaagamaan, nu teras ngarah kana unggulna aliran Drukpa di abad ka-16
Nepi ka awal abad ka-17, Butan aya salaku wewengkon ti sababaraha karajaan leutik, nepi ka dihijikeun ku Lama Tibét sarta paminpin militér Shabdrung Ngawang Namgyal nu kabur ti panarajangan kaagamaan di Tibét
Pikeun ngalindungan nagarana ti panarajangan Tibét, Namgyal ngawangun hiji jaringan "dzong" (bénténg), jeung nyusun Tsa Yig, hiji undang-undang nu nyieun raja-raja lokal aya dina pangawasaan séntral
Loba "dzong" masih aya jeung minangka puseur kaagamaan sarta pamaréntahan distrik
Yésuit Portugis Estêvão Cacella jeung João Cabral kacutat minangka urang Éropa kahiji nu sumping ka Butan, dina lalampahan ka Tibét
Aranjeunna tepang jeung Ngawang Namgyal, ningalikeun pakarang seuneu, mésiu, hiji téléskop, sarta nawiskeun pitulunh dina perang ngalawan Tibét
Nanging Shabdrung teu nampi tawaran éta
Sanggeus ngawengi méh 8 bulan, Cacella nyerat hiji surat nu panjang ti Kuil Chagri ngeunaan lalampahan anjeunna
Surat ieu mangrupa hiji ti saeutik cutatan ngeunaan Shabdrung
Sanggeus maotna Ngawang Namgyal taun 1651, warta ngeunaan maotna éta dirusiahkeun pikeun 54 taun
Teras sanggeus ngagabung sajaman, Butan peupeus kana papaséaan jero nagri
Taun 1711, Butan perang jeung Kakaisaran Mughal sarta Subedarna, nu ngarebut Koch Bihar di kidul
Nalika karusuhan sanggeusna, Tibét teu hasil narajang Butan taun 1714
Dina abad ka-18, Butan narajang jeung ngajajah Karajaan Cooch Behar di kidul
Taun 1772, Cooch Behar mundut ka Sarikat Dagang Hindia Wétan Britania nu teras nulungan dina ngusir Butan sarta narajang Butan dina taun 1774
Hiji pajangjian karapihan ditandatanganan di mana Butan satuju pikeun mulih deui ka wewengkonna saméméh taun 1730
Tatapi, karapihan kaayaanna leuleus
Patempuran perwatesan jeung Britania lanjut sababaraha taun senggeusna
Patempuran-patempuran ieu ahirna ngarah ka Perang Duar (1864–1865), ngarebutkeun kadali kana Duar Benggala
Sanggeus Butan éléh dina perang éta, Pajangjian Sinchula ditandatanganan antawis India Britania jeung Butan
Salaku bagian ti pamulihan paska-perang, Duar dibéré ka Britania pikeun dana injeuman Rs
Pajangjian ieu ngeureunkeun sagala karusuhan antawis India Britania jeung Butan
Dina taun 1870-an, papaséaan antawis Paro jeung Tongsa ngarah ka perang sadulur di Butan, sarta teras diangkatna Ugyen Wangchuck, "ponlop" (gubernur) Tongsa
Ti basis kakiatanna di Butan bagian tengah, Ugyen Wangchuck ngéléhkeun musuh pulitikna sarta ngahijikeun nagara dina sababraha perang sadulur jeung pemberontakan taun 1882–1885
Dina taun 1907, taun nu penting pikeun nagara Butan, Ugyen Wangchuck dipilih salaku raja ku hiji majelis ti pandita-pandita luhur Budha, pajabat pamaréntahan, jeung pamingpin-pamingpin kulawarga ageung
Pamaréntah Britania gancang ngakuan kadaulatan monarki anyar ieu, sarta teras dina taun 1910, Butan nanndatanganan Pajangjian Punakha, pakta aliansi nu méré Britania kakawsaan kana hubungan luar nagri Butan
Hartina, Butan diperlakukeun salaku nagara bagian kabangsawanan India
Dina praktikna, pajangjian ieu boga pangaruh nu saeutik, ku Butan ogé dumasar sajarahna sipatna teu gaul jeung dunya luar, sarta katingalna heunteu mangaruha hubungan tradisional antawis Butan jeung Tibét
Sanggeus Sarikat India miboga kamerdikaan ti Britania Raya dina 15 Agustus 1947, Butan mangrupa salah sahiji ti nagara-nagara kahiji nu ngakuan kamerdikaan India
Dina 8 Agustus 1949, hiji pajangjian nu mirip jeung Pajangjian Punakha ditandatanganan bareng India
Taun 1953, Raja Jigme Dorji Wangchuck ngadegkeun badan législatif nagara mangrupa Majelis Nasional kalawan 130 anggota dina tujuan pikeun ngawangun pamaréntahan nu leuwih démokratis
Dina taun 1965, anjeunna nyusun hiji Déwan Panaséhat Karajaan, sarta taun 1968 anjeunna ngawangun hiji kabinét
Taun 1971, Butan gabung ka Pasarikatan Bangsa-Bangsa, sanggeus nyekel status anggota panénjo dina 3 taun
Dina bulan Juli 1972, Jigme Singye Wangchuck naék tahta dina yuswa 16 taun sanggeus ramana, Dorji Wangchuck, maot
Réformasi pulitik jeung modérenisasi
Raja Jigme Singye Wangchuck mikawanohkeun sababaraha réformasi pulitik, mindahkeun raloba kakawasaan pamaréntahanna ka Déwan Mentri Kabinét sarta ngijinkeun ayana pamakzulan Raja ku 2 per 3 anggota Majelis Nasional
Dina taun 1999, pamaréntah ngahupus larangan dina televisi jeung Internét, nyieun Butan salah sahiji ti nagara nu karak mimiti maké televisi
Dina biantarana, anjeunna nyarios yén televisi mangrupa léngkah penting dina modérenisasi Butan sarta mangrupa panyumbang gedé pikeun Kabagjaan Nasional Bruto nagara (Butan mangrupa sahiji-hijina nagara nu ngukur kabagjaan), tatapi miélingkeun yén "panyalahgunaan" televisi bisa ngahupus ajén-ajén tradisi Butan
Hiji undang-undang dasar nu anyar dipikawanohkeun dina awal taun 2005
Dina bualn Désémber 2005, Raja Jigme Singye Wangchuck ngabéwarakeun yén anjeunna badé masihan tahtana ka putrana dina taun 2008
14 Désémber 2006, anjeunna ngumumkeun yén abdikasi badé dilaksanakeun dina wanci deukeut
Hal ieu dimiluan ku pamilihan umum parlemén nu kahiji dina bulan Désémber 2007 jeung Maret 2008
Dina 6 Nopémber 2008, Jigme Khesar Namgyel Wangchuck, putra pangluhurna ti Raja Jigme Singye Wangchuck, diangkat minangka Raja
Pulitik jeung pamaréntahan
Sistim pulitik Butan geus robah ti monarki absolut kana monarki konstitusional
Taun 1999, Raja Butan ka-4, Jigme Singye Wangchuck, nyieun hiji lembaga nu ngaranna Lhengye Zhungtshog (Déwan Para Mentri)
"Druk Gyalpo" (Raja Druk Yul) minangka pupuhu nagara
Kakawasaan éksekutif dilaksanakeun ku Lhengye Zhungtshog, déwan para mentri
Kakawasaan législatif dilaksanakeun ku pamaréntah jeung Tshogdu (Majelis Nasional)
Dina kaping 17 Désémber 2005, Raja Jigme Singye Wangchuck ngabéwarakeun yén pamilihan umum nu munggaran bakal dilaksanakeun taun 2008 jeung anjeunna badé masihan tahtana ka putra makutana nyaéta putrana nu pangluhurna
Raja Jigme Khesar Namgyal Wangchuck nampi tahta dina kaping 14 Désémber 2006
Anjeunna dipaparin Makuta Gagak Butan dina upacara di Thimphu kaping 6 Nopémber 2008, ku kitu janten pamingpin monarki nu panganomna sadunya
Sistim pulitik nu anyar miboga majelis luhur jeung majelis handap, nu saterasna miboga dasar kana afiliasi partéy pulitik
Pamilihan umum pikeun majelis luhur (Déwan Nasional) dilaksanakeun kaping 31 Désémber 2007, samentara pamilihan umum pikeun Majelis Nasional (majelis handap) dilaksanekun kaping 24 Maret 2008
2 partéy pulitik, Partéy Démokrasi Rahayat (PDR) nu dipingpin ku Sangay Ngedup, sareng Partéy Druk Phuensum Tshogpa (DPT) nu dipingpin ku Jigmi Thinley, marebutkeun 47 korsi di Majelis Nasional
Druk Phuensum Tshogpa unggul dina pamilihan umum, ngawasaan 45 ti 47 korsi di majelis
Kakawasaan yudikatif dilaksanakeun ku Mahkamah Butan
Hakim Agungna nyaéta pupuhu administratif lembaga yudikatif nagara
Hak asasi manusa
Taun 1990-an, Butan ngusir atanapi maksa méh 1 per 5 pangeusina ku alesan pikeun ngajaga idéntitas budaya Budha Mahayana Tibét-na, nyebut yén maranéhna anu diusir téh pangeusi ilégal
Kaputusan ieu boga dasar yén étnis minoritas Nepal nu tumuwuhna gancang bisi ngawasaan nagara, ngulang kajadian nu sarua nu nyababkeun bubarna Karajaan Sikkim taun 1975
Lhotshampas, pihak nu teu satuju kana pamikiran éta, diperkirakeun jadi tujuan panyiksaan jeung panahanan, ngakibatkeun unjuk rasa dina 1990-an
Saterasna, pasukan kaamanan Butan mimiti ngusir urang-urang sanggeus nyieun maranéhna ngabatalkeun klaim imah jeung lemburna
Ku lantaran karusuhan nu lumangsung, Urang Butan katurunan Nepal, mayoritasna ngagem agama Hindu, kaluar
Numutkeun UNHCR, langkung ti 107.000 Pangungsi Butan ngeusi 7 kémah pangungsian di Nepal beulah wétan sarta geus didokuméntasi dina taun 2008
Ngeunaan bener heunteuna sadaya pangeusi kémah téh pangungsi diragukeun sabab UNHCR heunteu mariksa pangeusi-pangeusi awal sacara bener
Sarana di jero pangungsian, nu kacutat leuwih alus ti batan wewengkon sabundereunana, ngarojong masarakat Nepal asup ka pangungsian
Sanggues raloba taun di pangungsian, raloba pangeusi ayeuna pindah ka nagara lian saperti Kanada, Norwégia, Britania Raya, Australia, jeung Amérika Sarikat salaku pangungsi
Amérika Sarikat nyutat 30.870 pangungsi ti taun kauangan 2008 nepi ka 2010
Pamaréntah heunteu ngijinkeun dibéréna status kawarganagaraan pikeun pangungsi Butan, ku kituna raloba pangungsi heunteu miboga status kawarganagaraan
Urusan birokrasi nu riweuh dipaké alesan pikeun ngahalangan kulawarga maranéhna miboga kartu idéntitas jeung hak sora
Butan nganggap partéy pulitik ti pangungsi-pangungsi ieu heunteu sah sarta mangrupa kelompok téroris
Kelompok hak asasi manusa nyebutkeun yén pamaréntah mangaruhan hak asasi individu ku cara ngaatur yén sadaya warga, kaasup anggota étnis minoritas ieu, maké pakéan tradisionalna étnis mayoritas di tempat umum
Nanging, pamaréntah sacara kawates nerapkeun aturan ieu ukur di wangunan kaagaamaan Budha, kantor pamaréntahan, sakola, pajabat pamaréntah, sarta parayaan-parayaan umum
Budha Mahayana mangrupa dasar warisan kaagamaan nagara, tapi undang-undang ngarojong kabébasan agama
Militér jeung hubungan luar nagri
Angkatan Pakarang Karajaan Butan mangrupa angkatan pakarang Butan
Lembaga militér ieu ngawengku Pangaman Karajaan sareng Kapulisian Karajaan Butan
Kaanggotaan militér sipatna sukaréla
Yuswa minimal pikeun asup ka militér nyaéta 18 taun
Jumlah personil kira-kira 16.000 urang, nu dilatih ku Angkatan Darat India
Angkatan Pakarang Karajaan Butan miboga dana alokasi taunan kira-kira $13,7 yuta (1,8% PDB)
Minangka nagara nu dilingkung, Butan heunteu miboga angkatan laut
Butan ogé teu boga angkatan udara atanapi korps udara angkatan darat
Angkatan pakarangna ngandalkeun Komando Udara Wétan ti Angkatan Udara India pikeun pitulungan
Butan miboga hubungan ékonomi, stratégi, jeung militér nu kiat jeung tatanggana, India
Taun 2007, Butan jeung India nandatanganan hiji pajangjian anyar ngijinkeun Butan ngawasaan hubungan luar nagrina
Pajangjian ieu ngahupus kaayaan nu diakibatkeun ku pajangjian satacanna taun 1949
Pajangjian nu satacanna éta ayuen kadang-kadang ogé dijadikeun alesan pikeun kadali India kana hubungan luar nagri Bhutan, nanging pamaréntah Butan ngadali sadaya hubungan luar nagrina, kaasup sababaraha maslaah di mana India miboga perhatosan, kawas status wates Butan jeung Cina
Butan miboga hubungan diplomatik sateng 21 nagara sarta Uni Éropa sarta mibboga misi di India, Bangladés, Thailand, jeung Kuwait
Butan miboga 2 misi PBB, hiji di New York sarta hiji di Jénéwa
Ngan India jeung Bangladés nu miboga kadutaan pangeusi di Butan, samentara Thailand miboga kantor konsulat di Butan
Ku hiji pasatujuan nu lila, warga nagara India jeung Butan tiasa sumping ka masing-masing nagara tanpa paspor atanapi visa, ukur butuh kartu idéntitas nagarana
Warga Butan ogé tiasa gawé di india tanpa palarangan hukum
Butan teu boga hubungan diplomatik resmi jeung tatangga kalérna, Républik Rahayat Cina, sanajan paturakan kunjungan dina raloba tingkat pernah aya
Pasatujuan bilateral nu kahiji antawis Cina jeung Butan ditandatanganan dina taun 1998
Butan ogé miboga konsulat husus di Makau jeung Hong Kong
Wates Butan jeung Cina kalobaanana heunteu didémarkasi sarta ku kituna aya papaséaan di sababaraha tempat
Kira-kira 269 kilométer pasagi aya dina sawala antawis kadua nagara
Dina 13 Nopémber 2005, prajurit Cina asup ka wewengkon papaséaan antara Cina jeung Butan, sarta mimiti ngawangun jalan jeung sasak
Perdana Mentri Luar Nagri Butan, Khandu Wangchuk ngomongkeun masalah ieu jeung pamaréntah Cina sanggeus masalah ieu diomongkeun di parlemén Butan
Balesanna, Juru Carios Kamentrian Luar Nagri Cina, Qin Gang nyebatkeun yén wates éta masih aya dina papaséaan sarta kadua pihak tetep ngalajengkeun diskusi nu rapih jeung hadé pikeun nangtukeun solusina
Pajabat intélijen India nyebatkeun yén délégasi Cina di Butan nngomong ka Butan yén Butan téh ""overreacting"."
Hiji koran Butan "Kuensel" nuliskeun yén Cina bisa maké jalanan éta pikeun alesan klaim Cina sapanjang wates éta
Dina 8 Pébruari 2007, Pajangjian Kasababaturan India-Butan dirévisi
Pajangjian 1949, Pasal 2 nyebtkeun: "Pamaréntah India heunteu ngalaksanakeun sagala campur tangan dina administrasi jero nagri Butan
Pamaréntah Butan salaku bagianna, satuju pikeun dipandu dina naséhat Pamaréntah India ngeunaan hubungan luar nagrina."
Dina pajangjian nu enggeus dirévisi ayeuna katulis "Pikeun ngajaga hubungan sababaturan jeung sabilulungan nu parantos aya antawis Butan jeung India, Pamaréntah Karjaaan Butan sareng Pamaréntah Républik India bakal gawé bareng sacara husus dina masalah perkawis kaayaan nasionalna
Kadua pamaréntah heunteu tiasa mangpaatkeun wewengkonna pikeun kagiatan anu ngancem kaamanan jeung kaayaan nasional kadua nagara."
Pajangjian nu enggeus dirévisi ieu ogé ngawengku kalimah pamuka ieu: "Negaskeun kamerdikaan, kadaulatan, sarta intregitas nasional masing-masing pihak", hiji kaayaan nu euweuh dina vérsi saméméhna
Pajangjian Kasababaturan India-Butan 2007 negaskeun status Butan salaku nagara nu merdika jeung daulat
Butan miboga hubungan diplomatik sareng sababraha nagara Asia jeung Éropa, Kanada, jeung Brasil
Nagara lian, saperti Amérika Sarikat jeung Britania Raya, heunteu miboga hubungan diplomatik resmi jeung Butan, tapi miboga hubungan teu resmi (informal) langkung kadutaan masing-masing nagara di New Delhi sarta konsulat husus Butan di London jeung Washington, D.C. Géografi
Butan aya di léréng kidul jeung wétan Himalaya, dilingkung ku Wewengkon Otonom Tibét, Cina di kalér jeung nagara bagian Sikkim, Benggala Kulon, Assam, jeung Arunachal Pradesh, India di kulon jeung kidul
Butan aya di antara gurat lintang 26° sarta 29°N, serta 88° sarta 93° méridian wétan
Wewengkonna ngawengku utamina pagunungan diliwatan ku walungan, nu ngawangun lebak nu jero
Tingkat kaluhuran antara di suku pasir di pakidulan nepi ka leuwih ti
Karagaman géografis ieu ditambih jeung karagaman iklim miboga pangaruh kana ralobana karagaman hayati jeung ékosistem Butan
Wewengkon kalér nagara diwangun ti hiji wilayah Padang jukut jwung rungkun alpen Hiimalaya Wétan, ngaluhur ka pagunungan glasial kalawan iklim nu tiis pisan di titik-titik puncakna
Raloba titik puncak di kalér aya dina kaluhuran leuwih ti ti beungeut laut
Titik pangluhurna di Butan nyaéta Gangkhar Puensum dina , nu mana minangka puncak pangluhurna nu teu pernah didaki sadunya
Titik panghandapna nyaéta , di lebak di Drangme Chhu, di mana aya walungan nu misahkeun Butan jeung India
Kalawan walungan nu ngalir ti salju, lebak alpen di wewengkon ieu nyadiaakeun padang jukut pikeun angon, dipiara ku masarakat pangangon ngumbara nu nyumebar
Pagunungan Hideung di bagian tengah Butan ngawangun hiji wates antara 2 walungan utama Butan: Walungan Mo Chhu sarta Walungan Drangme Chhu
Puncak-puncak Pagunungan Hideung aya antara nepi ka luhureun beungeut laut
Leuwung di pagunungan Butan beulah tengah kasusun ti leuweung koniféra sub-alpen Himalaya Wétan di beulah luhur sarta leuwung tutuwuhan kembang Himalaya Wétan di beulah handap pagunungan
Leuwugn di wewengkon tengah nyadiakeun mayoritas produksi leuweung Butan
Walungan Torsa, Raidak, Sankosh, jeung Manas mangrupa walungan-walungan utama Butan, ngalir ngaliwatan wewengkon ieu
Kalobaannana warga ngeusian daratan luhur bagian tengah
Di beulah kidul, aya Papasiran Shiwalik nu ditutupan ku leuweung tutuwuhan kembang sub-tropis Himalaya nu padet, lebak walungan aluvial, sarta pagunungan nepi ka luhureun beungeut laut
Bagian handap pasir turun nepi ka dataran sub-tropis Duars
Kalobaannana bagian Duars aya di India, sanajan hiji sela kalawan lébar nepi ka manjang nepi ka Butan
Duars di Butan dibagi kana 2 bagian: kalér jeung kidul
Duars kalér, nu wawatesan jeung suku papasiran Himalaya, rupana kagurat, ngawangun léréng-léréng, jeung taneuh nu saat jeung ngabeulah kalawan tutuwuhan nu padet sarta raloba margasatwa
Duars kidul taneuhna subu5, kalawan sabana, leuwung nu padet, sarta cinyusu
Walungan-walungan, nu sumberna ti salju atanapi hujan muson, ngalir ka Walungan Brahmaputra di India
Data nu dirilis ku Kamentrian Tatanén némbongkeun yén Butan miboga tutupan leuwung saluas 64% dina Oktober 2005
Iklim di Butan dipangaruhan ku kaluhuranana
Ti iklim sub-tropis di kidul nepi ka iklim sedeng di daratan luhur sarta iklim jenis kutub, kalawan salju sapanjang taun di kalér
Butan miboga 5 rupa usum: panas, muson, gugur, tiis, jeung semi
Butran beulah kulon miboga hujan muson nu leuwih loba
Butan beulah kidul miboga usum panas nu lembap jeung panas sarta usum tiis nu tiis
Butan beulah tengah jeung wétan iklimna sedeng sarta leuwih saat ti batan beulah kulon, kalawan usum panas nu haneut sarta usum tiis nu tiis
Butan nanda tanganan Konvénsi Kaanékaragaman Biologi dina 11 Juni 1992, sarta jadi bagian ti konvénsi éta dina 25 Agustus 1995
Butan teras nyieun hiji Rancangan Aksi jeung Stratégi Kaanékaragaman Hayati Nasional, kalawan 2 révisi, nu mana nu panganyarna ditarima ku konvénsi dina 4 Pébruari 2010
Butan miboga rupa-rupa primata, saperti spésiés langka kawas langur emas
Hiji varian makaka Assam, nu dianggaep ku sababaraha otoritas salaku hiji spésiés anyar, "Macaca munzala", kacutat di Butan
Lodaya Benggala, badak India, macan dahan, kelenci Assam, jeung ontohod sloth hirup di daratan handap tropis jeung leuwung kai kandel di kidul
Di wewengkon iklim sedeng, langur kulawu, lodaya, maung tutul India, goral, jeung serow tiasa dipanggih dina leuwung campuran koniféra, camara, jeung tutuwuhan kembang
Tutuwuhan buah jeung awi nyadiakeun habitat pikeun ontohod hideung Himalaya, panda beureum, bajing, uncal sambar, bagong, jeung mencek
Wewengkon alpen di Pagunungan Himalaya di kalér mangrupa habitat pikeun maung tutul salju, domba paul, marmot, ajag Tibét, antelop, uncal kasturi Himalaya, jeung sato nasional Butan, takin
Munding cai liar ngeusian Butan beulah kidul kalawan populasi nu saeutik
Leuwih ti 770 spésiés manuk enggeus kacutat hirup di Butan
Spésiés kaancem, meri jangjang bodas, karak sababaraha taun ditambahkeun ka daptar manuk di Butan
Himalaya Wétan kawanoh salaku titik puncak biodivérsitas sarta mangrupa salah sahiji ti 234 wewengkon ékologi istiméwa sadunya ti analisis WWF antara taun 1995 jeung 1997
Butan dianggep salaku modél inisiatif konsérvasi
Nagara ieu enggeus pernah narima pujian internasional ti usaha ngamumulé kaanékarupaan hayatina
Butan nangtukeun yén saeutikna 60% wewengkon daratna katutup ku leuweung, kalawan 40% wewengkon nagarana pikeun taman nasional, suaka alam, jeung wewengkon tangtayungan lianna
Sanajan kaayaan alam Butan ralobana masih alus, pamaréntah ngumumkeun yén konsérvasi masih kénéh dipertimbangkeun sarta mangrupa salah sahiji tujuan nasional pikeun sababaraha taun jagana
Anceman pikeun kahirupan alam di Butan enggeus mimiti katingal, saperti tekenan pangeusi, modérenisasi tatanén, moro tanpa ijin, pawangunan PLTA, tambang, industrialisasi, urbanisasi, panataan limbah jeung runtah, pariwisata, papaséaan lemah pikeun pawangunan jalan sarta pangaruh infrastruktur sosial jeung ékonomi lianna
Dina kanyataanana, wates wewengkon tangtayungan jeung wewengkon pamukiman anu pacampur-campur ngarah kana masalah lian
Sasatoan kalindung asup ka lemah tatanén warga, ngaruksak tatangkalan jeung maéhan angon
Ku kituna, Butan nyieun hiji rancangan pawangunan pager alarm tanaga surya, munara panénjo, jeung lampu sorot, sarta nyadiakeun pangan sasatoan jeung tempat uyah di luar pamukiman warga sangkan sasatoan heunteu asup
Harga pasaran supa "Ophiocordyceps sinensis" anu dicandak ti alam nyababkeun pamangpaatan leuwih anu sesah diorganisasikeun
Mata uang Butan nyaéta Ngultrum, nu peunteunna disaruakeun jeung Rupee India
Rupee India ogé ditarima salaku alat tukeur sah di Butan
Sanajan ékonomi Butan mangrupa salah sahiji anu pangleutikna sadunya, ékonomi Butan enggues tumuwuh dina sababaraha taun ieu, 8% dina 2005 sarta 14% dina 2006
Taun 2007, ékonomi Butan mangrupa anu ka-2 panggancangna tumuwuhna sadunya, kalawan tingkat tumuwuh ékonomi taunan 22,4%
Kaayaan ieu disababkeun utamina ku proyék agung PLTA Tala
Nepi ka Maret 2006, pamasukan per kapita Butan nyaéta US$1,321
Ékonomi Butan utamina aya dina kagiatan tatanén, kaleuweungan, pariwisata, jeung panjualan tanaga hidroéléktrik ka India
Kagiatan tatanén mangrupa pagawéan utami ti leuwih ti 80 persén wargi Butan
Kagiatan agrarisna utamina mangrupa tatanén subsistén jeung kaingonan
Karajinan leungeun, utaminan tinunan jeung banda kaagamaan, mangrupa industri désa leutik
Wewengkon anu robah-robah ti pasir jeung pagunungan nyababkeun pawangunan jalan jeung infrastruktur lianna sesah jeung awis
Hal ieu ditambah ku euweuhna aksés sagara nyababkeun Butan hésé miboga kauntungan signifikan ti padagangan banda produksina
Butan heunteu miboga karéta, sanajan Indian Railways ngarencanakeun nyambungkeun wewengkon Butan beulah kidul jeung jaringan karéta di India dina hiji pasatujuan anu ditandatanganan dina Januari 2005
Butan jeung India nandatanganan hiji pasatujuan 'dagang bébas' dina 2008, anu ngijinkeun impor jeung ékspor Butan ti jeung ka nagara lian tiasa transit di India tanpa béa cukai
Butan miboga hubungan padagangan jeung wewengkon Tibét nepi ka taun 1960, nalika Butan nutup watesna jeung Cina sanggeus raloba pangungsi anu asup ka Butan
Pamasukan leuwih ti Nu 100.000 per taun dikeunakeun pajak, tapi ngan saeutik wajib pajak anu minuhan sarat éta
TInkgat inflasi Butan diperkirakeun aya dina tingkat 3% dina taun 2003
Butan miboga Produk Doméstik Bruto kira-kira $AS 2,913 milyar
Pamasukan per kapita kira-kira $1.400
Pamasukan pamaréntah totalna $272 yuta, sanajan pangaluaranna sagedé $350 yuta
60 persén pangaluaran nagara, dibayar ku Kamentrian Luar Nagri India
Ékspor Butan, utamina tanaga listrik, kapulaga, gips, kai, karajinan, semén, bubuahan, batu mulia, jeung rempah, total €128 yuta (perk
Sanajan kitu, tingkat imporna nyaéta €164 yuta, ngarah kana défisit
Komoditas impor utama ngawengku béngsin jeung minyak bumi, pangan, mesin, kandaraan, kaén, jeung béas
Mitra utama ékspor Butan's nyaéta India, ngawengku 58,6% ti total éksporna
Hong Kong (30,1%) jeung Bangladés (7,3%) nyaéta 2 mitra ékspor salajengna
Ku sabab watesna jeung Tibét ditutup, padagangan antara Butan jeung Cina ayeuna méh euweuh
Butan dibagi kana 20 "dzongkhag" (distrik), diparéntah ku hiji lembaga anu disebut "Dzongkhag Tshogdu"
Di sababaraha "thromde" (kalurahan), tingkat adiministrasi di handapeunana aya kahubung langusng jeung administrasi Dzongkhag
Kalobaanana daérah, "gewog" padésaan (blok désa) diparéntah ku hiji lembaha anu disebut "Gewog Tshogde"
Thromde (kalurahan) milih "Thrompon" salaku pamingpin sarta wakil Thromde éta di Dzongkhag Tshogdu
Gewog ogé milih pamingpin anu disebut "gup", wakilna disebut "mangmi", anu ogé minangka wakil di Dzongkhag Thshogdu
Pikeun perkawis pamilihan umum, daérah pamilihan di Butan nyaéta "chiwog", babagian ti gewog anu ditangtukeun ku Komisi Pamilihan Umum
Urang Butan utamina disusun ku Urang Ngalop (Butan Kulon) jeung Sharchop (Butan Wétan)
Urang Lhotshampa (urang kidul) nyaéta kelompok urang anu hétérogén kalawan komposisi utama urang katurunan Nepal
Urang Lhotshampa dianggep ngawasaan 45% total pangeusi Butan dina sénsus taun 1988
Dina awal jaman 1970-an, pernikahan campuran antawis Urang jeung and masarakat Butan utama dirojong ku pamaréntah
Tatapi dina ahir jaman 1980-an, pamaréntah Butan ngaluarkeun kira-kira 108.000 Urang Lhotshampa ti wewengkonna ka kémah-kémah pangungsian
Tingkat beunta hurup di Butan nyaéta 59,5%
Butan miboga yuswa médian 24,8 taun
Tingkat harepan hirup nyaéta 62,2 taun (61 lalaki, 64,5 awéwé)
Rasio jenis kelamin nyaéta 1.070 lalaki per 1.000 awéwé
Diperkirakeun antawis dua per tilu jeung tilu per opat populasi Butan ngagem Buddha Vajrayana, nu mangrupa agama nagara
Kirang leuwih saperopat nepi ka sapertilu populasi ngagem Hindu
Pangagem agama lian ngawengku kirang ti 1% populasi
Aturan undang-undang anu ayeuna ngarojong kana kabébasan agama; tatapi proselytism dilarang ku hiji kawijakan pamaréntah sarta tina interpretasi yudikatif Undang-Undang Dasar Butan
Agama Buddha dipikawanohkeun ka Butan dina abad ka-7 maséhi
Raja Tibét Songtsän Gampo (ngajabat 627–649), maréntahkeun diwangunna 2 wihara Buddha, di Bumthang Jampa Lhakhang di Butan bagian tengah jeung di Kyichu Lhakhang (di deukeut Paro) di Lebak Paro
Basa resmi nagara nyaéta Basa Butan (Dzongkha), salah sahiji ti 53 basa di rungkun basa Tibét
Aksarana anu disebut "Chhokey", sarungkun jeung aksara Tibét klasik
Di sakola-sakola, Basa Inggris mangrupa basa panganteur pangatikan sedengkeun Dzongkha diajar salaku basa nasional
Ethnologue nulis 24 basa anu kiwari dipaké di Butan, sadayana mangrupa bagian tu rungkun basa Tibet-Burma, iwal Basa Nepal anu asup kana rungkun basa Indo-Arya
Nepi ka taun 1980-an, pamaréntah ngarojong pangajaran Basa Nepal di sakola-sakola di Butan beulah kidul
Tapi, sanggeus karusuhan pakarang, Basa Nepal dikaluarkeun ti kurikulum
Saméméh 1980-an, Lhotshampa (masarakat panyatur Basa Nepal), utamina ngeusian Butan beulah kidul, ngawengku kira-kira 30% populasi Butan
Butan miboga loba budaya khas anu sacara umum masih asli lantaran isolasi Butan ti dunya luar nepi ka awal 1960-an
Tradisi Butan patali jeung pangaruh agama Buddha
Hindu mangrupa agama dominan anu kadua di Butan, utamina di pakidulan
The government is incréasingly making efforts to preserve and sustain the current culture and traditions of the country
ku sabab kaayaan alam jeung warisan budayana anu saeutik kapangaruh ti luar, Butan disebut ogé salaku "Shangri-la Pangahirna"
Sangu, soba, jeung jagong mangrupa kadaharan utama dina kulinér Butan
Kadaharan lianna aya ogé saperti daging daging babi, sapi, yak, hayam, jeung domba
Produk susu, saperti mantéga and kiju ti yak jeung sapi, ogé populér
Inuman populér contona entéh mantéga, entéh, "ara", jeung bir
Butan mangrupa nagara kahiji di dunya anu ngalarang dijualna bako liwat UU Bako 2010
Arsitéktur Butan mangrupa arsitéktur karuhun anu khas
Arsitéktur tradisionalna heunteu maké paku boh rangkay beusi dina ngajieunana
Salah sahiji wangunan cicirén Butan nyaéta wangunan bénténg anu disebut "dzong"
Ti jaman kuna, dzong dipaké salaku puseur pamaréntahan jeung kaagamaan di wewengkonna
Universitas Texas El Paso ti Amérika Sarikat maké gaya arsitéktur Butan dina wangunan kampusna, kitu ogé ku sababaraha wangunan lian di kota El Paso
Butan miboga loba poé peré, kalobaanana mangrupa parayaan tradisional usuman, sékulér, jeung kaagamaan
Di antarana saperti titik balik panonpoé (kira-kira 1 Januari, dumasar kalénder bulan), Taun Anyar (kalénder bulan, Pébruari atanapi Maret), tepang taun Raja, sarta poé pangistrénana, ahir resmi usum muson (22 Séptémber), Poé Nasional (17 Désémber), sareng rupa-rupa parayaan Buddha jeung Hindu
Musik Butan sacara umum dibagi kana varian tradisional jeung modéren
Musik tradisional mangrupa musik kaagamaan jeung rahayat, saperti "zhungdra" jeung "boedra"
Musik modéren saperti "rigsar" dimaénkeun ku alat musik campuran antara instrumén tradisional jeung organ listrik, nu tiasa ditulusuran balik ka jaman awal 1990-an
Musik ieu némbongkeun pangaruh ti musik populér India, hiji campuran ti musik tradisional jeung pangaruh musik populér Kulon
Dina kulawarga Butan, warisan ilaharna dipasihan ka gurat katurunan awéwé ti batan ka lalaki
Budak awéwé bakal diwariskeun imah kolotna
Budak lalaki dipiharep sangkan tiasa nyieun kahirupanna sorangan sarta remenna pindah ka imah pamajikanana
Nikah ku bogoh ilahar di wewengkon kota, tapi tradisi perjodohan masih kénéh umum di wewengkon désa
Sanajan teu umum, poligami dianggep biasa, malah ogé sok janten cara pikeun ngajaga harta tetep dina kulawarga
Raja saméméhna, Jigme Singye Wangchuck, anu ngabdikasi taun 2006, miboga 4 prameswari, anu sadayana sadulur
Raja anu ayeuna, Jigme Khesar Namgyel Wangchuck, nikah jeung Jetsun Pema, 21, masarakat biasa sarta putrina saurang pilot
Olahraga nasional Butan nyaéta panahan, sarta pasanggiri dilaksanakeun sacara régulér ku raloba désa
Panahanna béda jeung standar olimpiade saperti panempatan sasaran sarta kaayaan sakurilingna
2 sasaran ditempatkeun kapisah 100 méter
Pamaén manah ti hiji ujung lapangan ka ujung lianna
Unggal pamaén dina hiji tim manah 2 panah per babak
Panahan tradisional Butan mangrupa acara masarakat sarta pasanggiri diatur antara désa, kota, jeung tim
Usaha pikeun ngaganggu musuh saperti nangtung di deukeutna sasaran atanapi moyokan pamanah
"Khuru" mangrupa olahraga lian anu ogé populér, di mana anak panah kai kalawan ujung mangrupa paku 10 cm dialungkeun ka sasaran 10 nepi ka 20 méter jauhna
Olahraga tradisional lianna nyaéta "Digor"
Olahraga lian saperti krikét miboga popularitas di Butan, utamina sanggeus dipikawanohkeunana saluran televisi ti India
Tim nasional krikét Butan mangrupa salah sahiji ti tim afiliasi anu suksés
Conto lianna di antarana maén bal
Taun 2002, tim nasional maén bal Butan maén ngalawan Montserrat, nu disebut salaku Final nu Lian; pertandinganna dilaksanakeun dina poé anu sarua jeung pertandingan Brasil ngalawan Jérman dina final Piala Dunya
Pertandingan éta dilaksanakeun di Stadion Changlimithang di Thimpu
Butan miboga hiji universitas kalawan 11 kampus konstituén anu kasebar sanagara, Universitas Karajaan Butan
Patalimarga jeung Angkutan
Bandar Udara Internasional Paro nyaéta bandar udara internasional sahiji-hijina di Butan
Aya ogé bandar udara doméstik saperti Bandar Udara Yongphulla di Trashigang nu mimiti dirénovasi taun 2010
Aya rancangan pikeun ngawangun sababaraha bandar udara doméstik deui di Butan saperti di Bathpalathang, Distrik Bumthang jeung di Gelephu, Distrik Sarpang
Rél jeung karéta
Butan heunteu miboga angkutan rél
Sanajan kitu, Butan enggeus nyieun hiji pasatujuan jeung India dina ngahubungkeun Butan beulah kidul jeung jaringan rél India kalawan ngawangun rél karéta , trak India, antara Hashimara di Benggala Kulon jeung Toribari di Butan
Konstruksi rél ngaliwatan Satali, Bharna Bari, jeung Dalsingpara dibayar ku India
Jalan Lateral mangrupa jalan utama nu ngahubungkeun Butan beulah wétan jeung kulon, nyambungkeun Phuentsholing di kidul-kulon ka Trashigang di wétan
Di antarana, Jalan Lateral ngaliwatan Wangdue Phodrang, Trongsa, sarta puseur pamukiman lianna
Jalan Lateral ogé miboga cabang ka Thimphu sarta kota utama lianna saperti Paro jeung Punakha
Jalan Lateral jeung jalan lianna di Butan miboga kualitas anu kirang ku lantaran kaayaan permukaannana, gawir, tikungan, cuaca, jeung longsor
"Géorgia ogé mangrupa ngaran nagara bagian di Amérika Sarikat, tempo Géorgia, Amérika Sarikat."
Géorgia (საქართველო Sakartvelo dina basa Géorgia; dikenal ti 1990 nepi ka 1995 sabagé Républik Géorgia) mangrupa hiji nagara transbanua di wétan Laut Hideung di kidul Kaukasus antara banua Éropa jeung banua Asia
Bekas républik di Uni Soviét ieu tepung wates jeung Rusia di kalér, Turki di kidul-kulon, Arménia di kidul sarta Azerbaijan di wétan
Lega wewengkon Géorgia 69.700 km², populasina 4,4 yuta (teu kaasup Abkhazia jeung Ossétia Kidul), 84% ti populasina étnisna Géorgia
Dina sajarah, Géorgia ditalukan ku karajaan-karajaan Muslim sababaraha kali
Tbilisi (ibu kota) ditalukan ku urang-urang Arab dina abad ka-8 jeung masarakat Muslim nyicing di ditu
Dina abad ka-8, Turki Ottoman jeung Iran Safavi (urang-urang Pérsia) maréntahan Géorgia
Dina éra Soviét, Undang-undang Islam (Syariah) jeung Pamaréntahan dihupus dina taun 1926
Tapi ngedéukeutan taun 1930, hiji kompromi nu diboga méréan urang-urang Muslim kamerdékaan nu pasti
Dina Perang Dunya II, Pamaréntah Soviét ngawangun Déwan Agama Muslim pkeun ngadalikeun umat Muslim di sapanjuru wewengkon éta
Sababaraha urang Muslim didéportasi (dumasar kana étnisna) jeung déportasi éta sabenerna lumangsung nepi ka ahir abad ka-20
Aya 3 kalompok populasi Muslim utama: étnis Azeri (di wewengkon-wewengkon pijeroan jeung Tbilisi), étnis Muslim Géorgia di Ajara (di bagian Kidul-Kulon), jeung étnis Chécén Kists di kalér-wétan
Saban séké utama ieu miboga hiji kasang tukang sajarah nu béda
Islam masih mibanda pangaruh gedé di wewengkon éta
Aya tujuh Madrasah (sakola agama Islam) di Géorgia
Sababraha mangrupa Shi'ite, dibiayaan ku kalompok-kalompok agama Islam, teras anu séjénna mangrupa Suni jeung dibiayaan ku kalompok-kalompok Turki
Géorgia dibagi kana 53 propinsi, 11 kota, jeung 2 républik otonomi: Géografi
Kota-kota gedé di Géorgia di antarana: Simbul-simbul heubeul
Bandéra lami Géorgia digunakeun ti 1991 nepi ka 25 Januari 2004
Éta ogé pernah digunakeun ti 1918 nepi ka 1921
Lambang lami digunakeun ti 1918 nepi ka 1921 jeung ti 1991 nepi ka 2004
Géorgia Sirilik 93%; Rusia 7%
Kuwait mangrupa nagara monarki nu aya di basisir Teluk Pérsia, Wétan Tengah
Nagara ieu tepung wates jeung Arab Saudi di kidul jeung Irak di kalér
Ngaran 'Kuwait' asalna ti kecap dina Basa Arab nu hartina "bénténg nu diwangun deukeut cai"
Kuwait dibagi kana 6 kagubernuran ("muhafadhah"):
Kyrgyzstan (Basa Kyrgyz: Кыргызстан) nu baheula, saméméh misah ti Uni Soviét dikenal salaku Kirgisia mangrupa hiji nagara nu aya di Asia Tengah
Tepung wates jeung Républik Rahayat Cina, Kazakhstan, Tajikistan, jeung Uzbékistan
Ibu kotana aya di (baheula Frunze)
Kyrgyzstan dianéksasi ku Kakaisaran Rusia dina 1864; nagara ieu miboga kamerdékaanna dina 1991
Dina pamaréntahan Uni Soviét, Kyrgyzstan jadi Républik Sosialis Soviét dina 1937 eujeung ngaran lengkep Républik Sosialis Soviét Kirgizia (atawa RSS Kirgizia)
Dina taun 2005, aya karusuhan di Kyrgyzstan nu ngarah kana labuhna présidén Askar Akayévich Akayév
Dina taun-taun kahiji kamerdékaan pinuh Kyrgyzstan, Présidén Akayév katempo daria mibanda komitmen dina prosés réformasi
Tapi sanajan mibanda pitulung anggaran ti Kulon, kaasup Dana Monetér Internasional, Kyrgyzstan geus ngalaman kahéséan ékonomi ti mimitina
Ieu diakibatkeun ku pamisahan ti blok dagang Soviét, nu ngalangan transisi Kyrgyzstan nuju ka ékonomi pasar bebas
Révolusi Tulip geus ngasilan nurunkeun présidén Akayév dina taun 2005 lantaran ayana katimpangan kamekaran ékonomi wewengkon antara kalér jeung kidul
Hal ieu aya sabab Akayév jeung kulawarga asalna ti wewengkon kalér nu nyababkeun wewengkon kidul terus labuh ékonomina
Posisi Présidén teras dilajengan ku Kurmanbek S. Bakiyév anu nawarkeun Révolusi Warna nyaéta ngarepan pamaréntahan nu démokratis
Bakiyév nutup basis militér Amérika Sarikat di Kyrgyzstan taun 2009
7 April 2010, posisi Bakiyév diturunkeun jeung digentosan ku Roza Otunbayéva, nu saméméhna téh menteri luar nagri Kyrgyzstan
Dina paalihan kapamingpinan kali ieu geus ménta korban 68 urang maot jeung 400 urang luka di propinsi Osh
"Paperangan" nambah parah sabab aya unsur étnis nyaéta étnis Uzbék jeung Kyrgyz
Évakuasi massal ku étnis Uzbék nandaan heunteu hasilna pamaréntah dina kaamanan jeung stabilitas jero nagri
Roza pernah ménta pitulung ka Rusia nu ditanggapan "tiis" jeung bakal ngan ngintun pitulung kamanusaan wéh
Roza sadia nganégo jeung Bakiyév dina nanganan masalah ieu, nepi ka ayeuna, Bakiyév ngasingan déwék ka Bélarusia
Kyrgyzstan dibagi kana 7 "oblast" (jamak: "oblasttar"; ti basa Rusia nu hartina wewengkon atawa propinsi) jeung 1 kota ("shaar")
Salian Bishkék, ibu kota propinsi Osh, Osh, ogé boga status "shaar"
Katujuh "oblast" jeung dua "shaar" éta nyaéta (disartaan ngaran ibu kota dina kurung): Oblast teras dibagi deui kana "raions" (distrik), nu diparéntah para pajabat nu diistrénan ku pamaréntah pusat
Komunitas luar kota, nu jumlahna nepi ka 20 wewengkon leutik, miboga kakawasaan sorangan eujeung wali kota jeung déwan kota
Kyrgyzstan aya di runtuyan pagunungan Tian Shan
Issyk Kul mangrupa dano panggedéna di Kyrgyzstan jeung dano pagunungan panggedéna kadua di dunya saenggeus Dano Titicaca
Républik Maladéwa mangrupa hiji nagara kapuloan nu diwangun ti kumpulan atol di Samudra Hindia
Maladéwa aya di kidul - kidul-kulon India, kira-kira 700 km kidul-kulon Sri Lanka
Nagara ieu miboga 26 atol nu kabagi kana 20 atol administratif jeung 1 kota
Républik Arab Mesir, leuwih dikenal salaku Mesir, (, "Miṣr") mangrupa hiji nagara nu kalobaannana wewengkonna aya di Afrika bagian kalér-wétan
Lega wewengkonna kira-kira 997.739 km² Mesir nyapluk Samananjung Sinai (dianggap sabagé bagian ti Asia Kidul-Kulon), teras kalobaannnana wewengkonna aya di Afrika Kalér
Mesir tepung wates jeung Libya di kulon, Sudan di kidul, jalur Gaza jeung Israél di kidul-wétan
Watesna jeung cai nyaéta liwat Laut Tengah di kalér jeung Laut Beureum di wétan
Mayoritas populasi Mesir nyicingan di sisi Sungai Nil (kira-kira 40.000 km²)
Kalobaannana daratan mangrupa bagian ti sagara keusik Sahara nu jarang dicicingan