Wilamowsko godka abo tyż wilamowicko ("Wymysöryś") – je to wyspowo godka ze grupy zachodnij godkōw germańskich, kerōm używało sie kożdy dziyń we Wilamowicach (ślōnske wojewōdztwo) zarozki ôd przibycio grupy ludności jako ôsiydlyniy miymiycke na ziymii Polski (a akuratni - ślōnsko-małopolskigo pograniczo). Kej jyno nastōmpiōł anfang XXI stolecio szło godać, co je uōn już bezmała umarty, a to stōnd, co godo po wilamowsku jynoż 70 perzōnōw, ôsobliwie stare ludzie. Miano godki sie wziyno ôde Wilamowianōw - regijōnalnyj skupiny, skiż tygo je to miano barzi preferowane ôd "wilamowicko godka", kero pochodzi ôd miana wilamowiczany - miyszkańcy Wilamowicōw. Roztomajtość godki. Chocoż moge sie wydować, co tako godka, kero je używano jynoż we jydnym mieście a to jedziniy ôd 70 perzōnōw je fest jednolito, je to niyprowda. Wilamowsko godka niyma jednako, inkszość godanio znoleży przede wszyjskim na roku urodzynio. Bez tyn przikłod Wilamowiany urodzōne miyndzy 1913 a 1920 swōj sztad mianujōm "Wymysou", te s miyndzy 1926 a 1935 - "Wymysoü", a ludzie porodzōne miyndzy 1926 a 1935 roku - "Wymysoj". Kryteryjōm rōżnicujōncym godka je tyż geograficzne rozlygowaniy terynu a plac zamiyszkanio Wilamowiana. Do sie wyuodrymnić roztoliczne zorty godki wele zidlōngōw we Wilamowicach - inakszy godo sie we "Ufer Heł", inakszy we "Underum Puś" a jeszcze inkszo godka mo "Ym mytułdiöf". We kożdym zidlōngu je inszy akcynt, słōwka, a niykej tyż cołke ausdruki. Niy idzie skiż tygo smianować jednygo sztandardu wilamowskij godki. Klasyfikacyjo. Godka Wilamowianōw na isto wrachowuje sie do skupiny germańskich godkōw. Wywodzi sie uōna ze trzinastastorocznyj miymczyzny używanyj nad strzodkowōm a dolnōm Wezerōm. Józef Latosiński klasyfikuje wilamowsko godka jako zorta starogōrnomiymieckij godki (Althochdeutsch) ze ajnflusym dolnomiymieckij (Altsächsichsch, Altnordisch). Ze drugij strōny ôbszor kśōnżynstwa Schaumburg-Lippe je wrachowowany we cołkij tajli do sztrefy Plattdeutsch - godki bliżnyj niderlandzkij. Wielostoroczny rozwōj we izolacyji ôd spōlnygo miymieckigo a druk polskigo becyrku sōm prziczynōm stanu, co Miymcy tyż niy poradzōm wilamowskij godki spokopić. Wilamowsko godka przelozła bez procesa na ôdwyrtka ôd ślōnskij miymieckij inzelowij godki do ślōnskij godki - we piyrszym przipadku germańsko godka bōła pod ajnlfusym polskim, a we drugim - słowiańsko godka pomiyńōła sie pod ajnflusym miymieckij. Fōnologijo. Wilamowsko godka posuguje sie 26 spōłgłoskōma (spojstrzōd kerych l we praktyce ôstała blank wyparto ôd ł, pojawiōła sie ale spōłgłoska rz) a 8 samogłoskōma, kere potworziły kupa dyftōngōw, ze kerymi je roz za czas utropa, kej je we szrajbōnku ôznoczać. Fest srogi jawi sie polski ajnflus we wilamowszczyźnie. Wlozła dō ni miyndzy inkszymi samogłoska y wymołwiano kej po polsku. Podaniy na to, ausszpracha głoski z je tyż cołko polsko, niy kej to sie mo we miymczyźnie. Chocioż klangi wilamowskij godki przelozły pod ajnflusym polskij godki sroge porōżniyniy ôd swojich przodkōw, mo we sie ale jake niyuobecne we polskim spōłgłoski a samogłoski. Noleżōm dō nich miyndzy inkszymi: raja ś, ć atd. - sōm to spalatalizowane podniebiynne spōłgłoski, eli /ʃʲ/, /tʃʲ/ atd., a niy polske prepalatalne ś, ć. h – każ je to wierza dźwiynczne [ɦ]. Jako godka typowo germańsko, wilamowski mo fest widzialne samogłoskowe redukcyje, we tym spōminajōnce ynglicki przelyziyniy niyakcyntowanygo (gyszichtowygo) "e" do [ɪ] (we szrajbōnku <y>), a tyż przelyziynia we kerōnku /ə/ przed /r/ a roztajlowaniy na duge a krōtke samogłoski. We szrajbōnku wystympuje ino roztajlowaniy <ao> /ɔː/ od <o>, nale dugich a krōtkich parōw je wiyncy, a sōm uōne wywołowane akcyntym a pozycyjōm. Abecadło. Ze wilamowskōm godkōm je tako utropa kej u ślōnskij - niy mo ino jednygo abecadła. Kożdy, kery kejś pisowoł po wilamwsku używoł niyroz blank inkszygo abecadła, barzi podanego na polski lebo tyż na miymiecki. Abecadło podle Józefa Gary. We teroźnim pisaniu używo sie abecadła Józefa Gary, kery tworzi we nim roztomajte gydichty a pisuje ôzprowki. Mo uōne tako forma: Inksze abecadła. Swojich autorskich abecedōw używali miyndzy inkszymi Herman Mojmir, Florian Biesik, Ludwik Młynek, Tomasz Wicherkiewicz a Adam Kleczkowski. Tyn ôstatni dowoł forszlag uznanio abecedy, kero uddowała fest złożōne fōnologiczne procesa a bōło by ciynżko posugować sie takim alfabetym, skiż tygo, co mioł kupa djakrytykōw. Gyszichta. Gyszichta wilamowskij godki napoczyno sie we drugij połowie XIII stolecio. Tedy po tatarskim nojeździe polski krōl wprowadźōł na prōzne ziymie ôsadnikōw - przodkōw Wilamowianōw. Wroz ś nimi przilozła do Polski kultura, zwyki a godka. We XV stoleciu przibōła drugo wela imigrantōw, wierza ze Szkocyje (pokozuje sie to bez szkocko krata na wilamowskim ôbleczyniu lebo chociożby bez miano Foks). Cołke ludztwo godało tedy po wilamowsku. Jedziniy we urzyndach a kościele roz za kedy stosowano miymiecko godka, podaniy na szula, anle sam trza bōło do bajtlōw po wilamowsku godać, coby uōni spokopili. Cołko sytuacyjo ôdmiyńōła sie we 1847 roku, kej to do urzyndōw wprowadzōno polsko godka – poczōntek polōnizacyje. Bez tyn przikłod we 1880 roku, 92% miyszkańcōw godało wilamowskim jako piyrszōm rzeczōm, a we 1890 już ino 72%, a we 1900 jedziniy 67%. Kulminacyjnym pōnktym polōnizacyje bōł 1946 rok, kej kōmōnistyczny regiyrōnek zakozoł godanio po wilamowsku słowōma "Niniejszym ogłosiłem śmierć języka i kultury Wilamowic" (Wobec ôgłośōłech śmiyrć godki a kultury Wilamowicōw). Po tym używaniy wilamowskij godki, śpiywaniy śpiywkōw lebo chodzowaniy we ludowym wilamowskim ôbleczyniu bōło wroz zgłoszane na milicyjo a ciynżko sztrofowane. Ôjce przestali przekazować godka bajtlōm, co bōło prziczynōm ku jeji wymiyraniu. Niimo uchylynio zakazu we 1956 roku niy poradzōno powstrzimać śmiyrci wilamowskij kultury. Terozki jynoż stare ludzie godajōm po wilamowsku, a pojstrzōd modych niy mo bezma żodnygo zajimanio. Bibljoteka Kōngresu USA, kero nadowo godkōm buchsztabowe abrewiacyje, 18 lipca 2007 roku dała wilamowickymu abrewiacyjo "wym". Wilamowsko godka ôstała zaregistryjrowano (we miyndzynarodowyj normalizacyjnyj ôrganizacyji) pod abrewiacyjōm "wym". Alfabyt wilamowski