Stŏwarziszynie Ôsōb Nŏrodowości Ślōnskij to je ôrganizacyjŏ, co skupiŏ ôsoby, co deklarujōm m.in. chyńć roboty na rzecz rozbudzaniŏ i ugruntowowaniŏ świadōmości nŏrodowyj Ślōnzŏkōw, ôdrodzyniŏ kultury ślōnskij, propagowaniŏ wiedzy ô Ślōnsku jak tyż formowaniŏ postrzōd ludności Ślōnska postawy ôbywatelskij. Śtŏwarziszynie to ôrganizacyjŏ, co niy mŏ na cylu profitu, i ôpiyrŏ swojã działalność na robocie ôbywatelskij czōnkōw. Powstanie. Stŏwarziszynie było powołane 15 marca 2011 roku na zgrōmadzyniu założycielskim w Ôpolu ôd grupy ôziymnŏściorga miyszkańcōw wojewōdztwa ôpolskigo. Piyrszŏ prōba registracyje w KRS trefiyła ze strōny Gyrichtu Rejōnowego w Ôpolu żōndanie wychrōniyniŏ ze statutu ôdwołań do nŏrodowości ślōnskij, a było to motywowano niyistniyniym nŏrodu ślōnskigo. Ôrganizacyjŏ ôdkŏzała zrobiyniŏ takigo kroku, gyricht tōż ôdkŏzoł registracyje. Władze stŏwarziszyniŏ ôdwołały sie ôd takij decyzyje bez ôparcie sie na Ôrdōnku z dnia 4 marca 2010 r. ô nŏrodowym spisie powszechnym ludności i pōmiyszkań w 2011 r., co w pōnkcie 6. artykułu 2. gŏdŏ ô nŏrodowości we syńsie "przinŏleżności nŏrodowyj abo etnicznyj – rozumie sie bez to deklaratywnõ, ôpartõ na subiektywnym ôdczuciu, indywidualnõ cechã kożdego czowieka, co wyrażŏ jego zwōnzek ymocyjōnalny, kulturowy abo zwiōnzany z pochodzyniym ôjcōw, ôkryślōnym nŏrodym abo spōlnotōm etnicznōm". Protest bōł rozsōndzōny pozytywnie i 21 grudnia 2011 r. SONŚ znŏd sie w KRS pod numerym 0000405947. 12 stycznia 2012 roku Prokuratura Rejōnowŏ w Ôpolu słożyła apelacyjõ do Gyrichtu Rejōnowego w Ôpolu, czym zaskarżyła decyzyjõ gyrichtu I instancyje i padała, iże ôrdōnek, co na niego powołowało sie stŏwarziszynie to ôrdōnek "ô naturze epizodycznyj, kategoryje nŏrodowości w nim wymianowane sużyły ino potrzebom spisu. W ôrdōnku ô myńszościach nŏrodowych i etnicznych i jynzyku regiōnalnym niy wystympuje pojyńcie nŏrodowości ślōnskij". Rozsōndkym z dnia 7 września 2012 r. Gyricht Rejōnowy w Ôpolu ôddalōł apelacyjõ prokuratury przi dowodzyniu: "Po ôdzyskaniu ôd Polski połnyj suwerynności, jak stała sie państwym w połni dymokratycznym, ôbywatele mogōm fungować wszyńdzie tam, kaj prawo tego niy zakazuje. [...] A swoboda jednostki to swoboda stŏwarziszaniŏ sie. [...] Ôdchodzi sie ôd pozytywistycznego myślyniŏ na rzecz jednostki. Beztōż stŏwarziszynie niy musi udowadniać, iże jego cyle sōm zgodliwe z prawym. Trza radszyj wykŏzać, iże niy sōm z nim zgodliwe". Skuli skargi kasacyjnyj wniysiōnyj ôd Prokuratora Rejōnowego w Ôpolu Gyricht Nojwyższy rozsōndkym z dnia 5 grudnia 2013 r. ôdkŏzoł rozsōndek Gyrichtu Rejōnowego i przekŏzoł mu sprawã do rozpoznaniŏ na nowo. 13 siyrpnia 2013 Gyricht Rejōnowy w Ôpolu nakŏzoł wykryślynie SONŚ z regestu stŏwarziszyń. Działŏcze stŏwarziszyniŏ zapowiedzieli pożałowanie sie w Europejskim Trybunale Praw Czowieka we Strasburgu, a tyn przijōn sprawa do rozsōndzyniŏ. Cyle stŏwarziszyniŏ. Cyle ferajnu ôstały ôkryślōne w jego statucie. Sōm to: Rozbudzanie i ugruntowowanie świadōmości nŏrodowyj Ślōnzŏkōw. Ôdrodzynie kultury ślōnskij. Propagowanie wiedzy ô Ślōnsku. Formowanie i rozwijanie postrzōd ludności Ślōnska aktywnyj postawy ôbywatelskij, co sprzijŏ powstaniu poczuciŏ połnego regyrowaniŏ i spōłôdpedzialności za swojã ôjczyznã. Spōłuczestniczynie we terŏźnyj integracyji wszyjskich grup ludności, co zamiyszkujōm Ślōnsk. Trzimanie kōntaktōw kulturowych miyndzy Ślōnzŏkami bez zglyndu na plac zamiyszkaniŏ jak tyż pōmoc ôsobōm chyntliwym do powrotōw z ymigracyje zarobkowyj. Prōmocyjŏ i formowanie pozytywnego ôbrazu Ślōnska i Ślōzŏkōw. Dbanie ô zachowanie materyjnyj i duchownyj erbzny Ślōnska. Udzioł w parlamyntarnych welōnkach. Stŏwarziszynie podle swojigo statutu niy może brać udziału w Welōnkach do Syjmu i Synatu Polskij Republiki. Kōntrowersyje. Legalność i syns istniyniŏ Stŏwarziszyniŏ Ôsōb Nŏrodowści Ślōnskij były pŏrã razy kwestiōnowane ze strōny prawicowych politykrōw i publicystōw. Deputyrowani Solidarnyj Polski pedzieli, iże czōnkami ôrganizacyje "sōm zaôbycz znani z pogardliwych wypowiedzi na tymat Polski i Polŏkōw działŏcze Ruchu Autōnōmije Ślōnska", i że "podle Gyrichtu Nojwyższego w Polsce niy ma nŏrodowości ślōnskij". Sławomir Kłosowski z Prawa i Sprawiedliwości pedzioł, iże SONŚ to Ruch Autōnōmije Ślōnska ze umiyniōnym mianym. Portal wPolityce.pl napisoł, iże "Sankcjōnowanie idée fixe działŏczōm RAŚ ôd Państwa Polskigo, jeźli użyć terminologije fuzbalowyj, je samobōjym".