Crash – talyrz perkusyjny, idjofōn ô niyuokryślōnyj wysokōści dźwiynku, jedyn ze elemyntōw ôbycznygo szlagcojgu. Miano "crash" bōło piyrszy roz użyte bez fyrma "Zildjian" we 1928. We Ojropie piyrszy roz pojawiōły sie we Strzednich Storoczach, pochodzōm ôd karatali – tradycyjnych insztrumyntōw używanych we Indyji a Bangladyszu. Na crashu moge sie groć pałkōma szlagcojgowymi kej elemynt szlagcojgu, abo ryncznie bez sklapywanie dwōch takich jednakowych talyrzy (talyrze ôrkestrowe). Szrajbōnek crasha na nutach lo szlagcojgu je zależno ôde autora nutōw, niy ma jednorakigo szrajbōnku, skiż tygo autor nutōw piyrwy przedstawio swojo lygynda. Nojczynści sōm to niyskorzi nuty nojwyżij rozlygowane na piynćōlini, skuli wysokego klangu. Pozycyjo. We szlagcojgu crash stoji na szpecjolnym statywie lo talyrzy szlagcojgowych. Ôd spodu a wiyrchu przilego do niego szpecjolny matyrioł, a całość zakrynco sie szrałbōm. Crash bezma zowdy je umiejscowiōny po lewyj zajcie zestawu, zdebko ôbok tom-tomōw, coby dobrze sie groło na nim prawōm rynkōm. Nale leworyncznym ajnfakszyj gro sie lewōm rynkōm. Skiż tygo uōni ustowiajōm tyn talyrz miyndzy a nad tom-tomami. Profysjonalnie praworynczne szlagcojgery kej używajōm wiela crashōw to ustowiajōm te nojciyńsze i nojmajse po lewyj zajcie, a te srogsze po prawyj. Właściwości a klang. Crash je ôkryngiym. Jigo miara szyrzki to nojczynści ôd 14 do 18 cali. Sōm tyż czasym take, kere majōm nowet 24 cale, sōm robiōne ekstra coby mioły ciynższy klang a dużyj brzmioły. Rube talyrze sōm przeznaczone lo muzyki hewimetalowej a hard rokowyj, atoli ciyńsze lo spokojnygo roka. Take talyrze, kere majōm mniyjse szyrzki mianujōm sie zwykle splashōma. Crash je wroz ze hi-hatym nojpopulaniyjszym talyrzym perkusyjnym, kery do sie wysznupać we kożdyj skupinie muzycznyj. Crashe lepszyj jakōści sōm zrobiōne s stopu brōnzu a inksze s mesingu. Jigo dźwiynk je agresywny, wysoki a robi sroge larmo dugo brzmiōnce. Dziynki tym właściwośćōm je uōn używany lo akcyntowanio poczōntku frazy. Im majsy talyrz tym szybciyj wybrzmiywo i tyż do sie go używać we barzi niytypowym rytmie. Roz a kedy, coby skrōcić czas brzmiynio tłumi sie go kciukym i palcym wskazujōncym. Dźwiynk kopułki talyrza je bardzo ciyńki, choby ôd szolki. Terozki coroz czynściej zaczyno sie używać crashe ze dziurōma. Daje to ôstry, jescze krutsy klang, we som roz lo gibkich akcyntōw. Zorty talyrzy bez rubość. Miana rubości ôd nojciynszyj: paperthin thin medium thin medium medium heavy heavy Talyrze ôrkestrowe. Talyrze ôrkestrowe to bezma zowdy gynał take same talyrze kej crashe szlagcojgowe (roz a kedy je używany tyż talyrz china), ino s skōrzanymi uchwytōma na rynce. Trzimane sōm piōnowo na wysokości kej piyrsi, po zderzyniu natychmiost sie je ôtwiyro, coby niy stłumić. Wykorzistuje sie je głōwnie we ôrkestrze symfōnicznyj a ôrkestrze dyntej we marszach, kōncyrtach a paradach militaryjnych. Popularne sōm trzi zorty takich talyrzy: "Miymiecke" abo "Wagnyrowe" - sroge a ciynżke "Wiedyńske" - zdebko majse a lekse "Francuske" - nojmajse a kupa cichse Talyrze perkusyjne