Listopad to je jedynŏsty miesiōnc w roku. Podle gregoriańskigo kalyndŏrza mŏ 30 dni. Listopad je miesiōńcem podzimnym na pōłnocnyj pōłkuli, a jŏrnym na połedniowyj. Jego miano, podanie jak ôstanych miesiyncy (z wyjōntkym marca i mŏja), je ôd charakterystycznych cech, zwiōnzanych z tŏwarziszōncymi tymu miesiōncowi zjawiskami przirodniczymi abo z taktym wykōnowanych w tym czasie robot na roli. Miano miesiōnca (podle Brücknera) je ôd ôpadajōncych podzimym listkōw. Łacińske miano "November" ôstało wziynte bez wiynkszość ojropejskich gŏdek. 7.XI.1741 – hołd ślōnskich stanōw przed Fryderykym II; 12.XI.1757 – zdobycie Świdnicy bez Austryjŏkōw; 24.XI.1757 – kapitulacyjŏ Wrocławia przed austryjŏckimi wojskami; 10.XI.1796 – piyrszy wytop surōwki przi użyciu koksu we Krōlewskij Ôdlewni Żelazła w Gliwicach; 2.XI.1806 – piyrsze wojska Napoleōna wchodzōm na Ślōnsk; 30.XI.1806 – napoczyńcie ôblynżyniŏ Gogowa bez francuske wojska; 10.XI.1807 – Prusy przekazujōm Ksiynstwu Warszawskimu tm. Nowy Ślōnsk; 2.XI.1810 – industryjalny ôrdōnek snoszōncy ukrōcyniŏ w zakresie handlu i posug; 18.XI.1817 – na Uniwerzytecie Wrocławskim powstŏwŏ zrzeszynie polskich sztudyntōw „Polonia”; 12.XI.1848 – w Bytōmiu powstŏwŏ Tŏwarzistwo Robiōncych dlŏ Ôświaty Ludu Gōrnoślōnskigo; 29.XI.1910 – we Wrocławiu powstŏwŏ Wyższŏ Szkoła Technicznŏ; 8.XI.1914 – we Wrocławiu powstŏwŏ jedyny w Prusach Kōmitet Ôrganizacyje Pōmocy Legiōnōm; 9.XI. 1918 – w Bytōmiu ôrganizuje sie piyrszŏ na Gōrnym Ślōnsku Dorada Robotniczo-Wojskowŏ; 15.XI.1918 – prezydynt ôpolskij rejyncyje von Miquel trefiŏ sie z duchowiyństwym gōrnoślōnskim coby kludzić dyskusyjõ nt. „polskij sprawy”; 22.XI.1918 – gliwickŏ Kōnferyncyjŏ Rad Gōrnoślōnskich; 24.XI.1918 – we Ôpolu powstŏwŏ Spōlnota Roboczŏ dlŏ Gōrnego Ślōnska, niyskorniyjszy Ferajn Gōrnoślōnzŏkōw Wiernym Zajtōm Familijnym (VHO); 27.XI.1918 – we Raciborzu tworzi sie separatystyczny Kōmitet Gōrnoślōnski; 28.XI .1918 – 117 dywizyjŏ infanteryje pod jynerołym Hoeferym przibywŏ na Gōrny Ślōnsk; 8.XI.1919 – wydanie ôrdōnku ô ôrganizacyji Prowincyjŏ Gōrny Ślōnsk; 6.XI.1920 – ukazuje sie piyrszy numer cajtōngu autōnōmistōw „Wolne Słowo – Das Freie Wort” Teofila Kupki; 21.XI.1920 – kardynoł Bertram zakazuje działalności politycznyj bez podległych jymu ksiynży; 27.XI.1920 – przijyńcie artykułu 167 Kōnstytucyje Republiki Weimarskij przizwŏlajōncego na dostanie bez Gōrny Ślōnsk statusu samodzielnego miymieckigo krŏju z włŏsnym grōmadōm krajowõ i ôbywatelstwym; 8.XI.1921 – w Katowicach ôstŏwŏ założōny Gōrnoślōnski Ferajn Chopski Polskigo Ślōnska do Ôchrōny Praw Myńszości (niyskorniyjszy Niymiecki Ferajn Chopski dlŏ Polskigo Ślōnska DVB); 23.XI.1921 – napoczyńcie polsko-miymieckich ôsprŏwek we sprawie umŏwy dlŏ Gōrnego Ślōnska; 7.XI.1922 – Pius XI powołuje Administracyjõ Apostolskõ Ślōnska Polskigo ôbyjmujōncõ teryny prziznane Polsce; XI.1945 – we wrocławskim „Pafawagu” powstŏwŏ piyrszy wagōn towŏrowy; 13.XI. 1945 – powstŏwŏ Ministerstwo Ziym Ôdzyskanych; 20.XI.1945 – Sojuszniczŏ Rada Kōntrole zarzōndziyła wysiedlynie cołkij miymieckij ludności Ślōnska; 20.XI.1945 – likwidacyjŏ Ôboza Roboty we Świyntochlowicach; 20.XI.1958 – bōrtã mōntażowõ Fabryki Aut Dostawczych w Nysie ôpuszczŏ piyrszŏ „nysa”; 14.XI.1990 – Polska i Miymcy podpisujōm ugŏdã potwierdzajōncõ granice na Ôdrze i Nysie Łużyckij; 28.XI.2005 – bana z Prudnika do Gogolina ôstŏwŏ zawrzitŏ 21.XI. 2006 – abszus metanu we KWK „Halemba”. Zginyło 23 grubiŏrzy. 11.XI.1918 – abszlus piyrszyj światowyj wojaczki; 28.XI.1095 – w Irlandyji powstoła partyjŏ Sinn Féin. 15.XI.1519 – Johann Crato von Krafftheim (um. 19.X.1585) medyk, humanista; 21.XI.1768 – Friedrich Schleiermacher (um. 12.I.1834) protestancki teolog, filozof i pedagog; 8.XI.1781 – Karol Godula (um. 6.VII.1848) gyszefciŏrz; 22.XI.1801 – Samuel Fränkel (um. 28.VI. 1881) gyszefciŏrz; 15.XI.1862 – Gerhart Hauptmann (um. 6.VI.1946) dramaturg i pisŏrz, laureat Nadgrody Nobla; 30.XI.1864 – Andrzej Mielęcki (um. 17.VIII. 1920) polski działŏcz ôbywatelski i polityczny na Ślōnsku, medyk; 15.XI.1867 – Emil Krebs (um. 31.III.1930) poliglota, prŏwnik, diplōmat; 9.XI.1885 – Theodor Kaluza (um. 19.I.1954) matymatyk, fizyk, spōłtwōrca teoryje Kaluzy-Kleina; 24.XI.1879 – Jan Reginek (um. 1941) dŏchtōr geologije, spōłzałożyciel Kōmitetu Gōrnoślōnskigo dopōminajōncego sie prziznaniŏ Gōrnymu Ślōnskowi samodzielności politycznyj i neutralności, zginōł w Auschwitz; 10.XI.1887 – Arnold Zweig (um. 26.XI.1968) pisŏrz, pacyfista; 18.XI.1892– Józef Gawlina (um. 21.IX.1964) biskup polowy II Korpusu Polskigo w Italiji; 4.XI.1925 – Aleksandra Śląska (um. 18.IX.1989) aktorka tyjatralnŏ i filmowŏ; 3.XI.1942 – Gerard Bernacki (um. 21.XII.2018), wikariusz gyneralny katowskij dyjecezyje, dŏchtōr teologije. 17.XI.1624 – Jakub Böhme (nar. 1575) mistyk i filozof; 16.XI.1831 – Carl von Clausewitz (nar. 1.VII.1780) teoretyk wojaczki, jyneroł i pisŏrz; 12.XI.1833 – Johann Gottlob Worbs (nar. 7.V.1760) duchowy, historyk; 26.XI.1857 – Joseph von Eichendorff (nar. 10.III.1788) poeta; 22.XI.1862 – Carl Ferdinand Langhans (nar. 14.I.1782) architekt; 14.XI.1872 – Maria Merkert (nar. 21.IX. 1817) elżbietanka; 17.XI.1889 – Juliusz Ligoń (nar. 23.II.1823) działŏcz ôbywatelski, publicysta i poeta; 13.XI.1891 – Paweł Stalmach (nar. 13.VIII.1824) awisŏrz, publicysta; 11.XI.1917 – Jan Kudlich (nar. 23.X.1823) prŏwnik, filozof, deputyrowany, twōrca Ferajnu Austryjŏckich Ślōnzŏkōw; 20.XI.1920 – Teofil Kupka (nar. 22.VIII.1885) założyciel Gōrnoślōnskigo Kōmitetu Absztimōngowego; 5.XI.1943 – Bernard Lichtenberg (nar. w 1875) ksiōndz katolicki; 29.XI.1954 – Arkadiusz Bożek (nar. 12.I.1889) działŏcz polski na Ôpolskim Ślōnsku, wicewojewoda ślōnsko-dōmbrowski; 26.XI.1968 – Arnold Zweig (nar. 10.XI.1887) pisŏrz, pacyfista; 4.XI.1972 – Franz Wosnitza (nar. 3.X.1902) ksiōndz, wikariusz gyneralny katowskij dyjecezyje we ôkresie ôkupacyje hitlerowskij, zmuszōny do wyjŏzdu ze Ślōnska, patrōn wysiedlyńcōw; 20.XI.1985 – Jerzy Ziętek (nar. 10.VI. 1901) wicewojewoda ślōnsko-dōmbrowski, wojewoda katowski, jyneroł Wykŏz dni w roku Zdarzyło się w listopadzie – śląskie kalendarium, wachtyrz.eu [dostymp 2021-04-24]