Wielge Morawy – drōgie (piyrsze bōło Państwo Samōna) strzedniowiyczne słowiańske państwo. Bōło rozlygowane na teroźnich terynach Madziarōw, Słowacyje i Czychōw, a jigo stolicōm bōł Velehrad. Gyszichta. Bezmała we 805 roku cesorz Karol Wielgi podbiōł wandrowne plymiōna Awarōw we Ojropie Strzodkowyj. Wuōnczas polityczno sytuacyjo sie sam uspokojōła, co doło hilfa słowiańskemu ksiyńciowi Mojmirowi do utworzynio kole 820 roku swojigo państwa, kere sie mianowało Wielge Morawy. Te Wielge Morawy tyż, za rzōndōw ksiyńćp Świyntopełka, zawojowoły kole 875 roku Ślōnska i Małopolski. Bezmała tedy Morawioki zburzōły niykere ślōnske grodziska, kej lo bajszpila we Lubomi kole Racibōrza. Wielge Morawy niy szafły by ôbstoć, atoli by niy przijynto krześcijaństwa. Nojprzōd we 822 roku wstympniy przyjyli je we ceremōniji rzimskij ôd Wschodnich Frankōw, niyskorzi zaś, coby sie ôd frankońskigo kamracynio wyswobodzić, to wziynli zaś we 863 roku krzest we greckij ceremōniji ôd Wschodnigo Cesarstwa. We tych latach mioł tyż być ôkrzczōny noleżōncy do Morawiokow wuōnczas Ślōnsk. Juzaś blank niyskorzij skiż frankońsko-miymieckich biskupōw poleku zaczli przeuōnaczać sie na ceremōnijo rzimsko. Te sroge Wielge Morawy, krōm tygo aże sie ćōngnyły ôd Wrocławio do Budapesztu a ôd Pragi do Krakowa, to niyskorzi ôstoły blank zburzōne we 907 roku skuli angrifōw madziarskich wojokōw. Skuli tych wojyn Ślōnsk przeloz spod morawskij pod czesko władza. "Morawioki na Ślonsku" Marek Szołtysek