Kraking to je proces, we kerym dōgouańcuchowe čōnstečki ôrganične (np. ciynžke wōnglowodory) sōm ômane na krōtše (np. leke wōnglowodory) bez rozpod wiōnzań wōngel-wōngel. Podle inkšej definicyje, kraking to je rozbicie wiynkšego alkanu na myńšy alkyn i alkan. We 1855 krakinga ropy wynoloz amerikoński učōny Benjamin Silliman Jr. Piyršy termokraking wynoloz ruski inžyniyr Wuodzimieř Šuchow. Zastosōwania. Kraking rafineryjny pozwolo sprowiać „lekki” produkta, na přikuod LPG eli bynzina, ze ciynžkich frakcyje pozostauych po destylacyji ropy naftowyj. Katalityčny kraking fluidalny užywany je do produkcyje LPG a bynziny, kedy hydrokraking to je guōwne zdřōduo produkcyje paliwa ôdřutowego, diesla itp. Chymia procesa. Kraking katalityčny. Kraking katalityčny wykořistowo zeolity kej katalizatory a střednie tymperatury řynda 400-500 °C co by usprawnić rozpod wiynkšych wōnglowodorōw na myńše. Termokraking. Termokraking wykořistuje podwyžšōne tymperatury (kole 800 °C) a ciśniyniy (kole 7MPa), přeto mechanizm je rodnikowy. "Inicjacyjo" to reakcyjo, we kerej jedna čōnstečka sie rozpodo na dwa rodniki. CH3CH3 → 2 CH3• "Transfer protōna" polygo na přeniysiyniu atoma wodora ze jydnyj čōnstečki na drugo. CH3•   CH3CH3 → CH4   CH3CH2• "Rozpod rodnika" polygo na rozpodzie rodnika na dwa čōnstečki: alkyn a inkšy rodnik. Tyn krok ôdpowiado za powstowaniy alkynōw. CH3CH2• → CH2=CH2   H• "Addycjo rodnika" polygo na tym, aže rodnik reagowo s alkynym a dowo nasycōny, duōžšy rodnik. Je to ôdwrotność popřednij reakcyje. CH3CH2•   CH2=CH2 → CH3CH2CH2CH2• "Terminacyjo" polygo na tym, aže dwa rodniki reagujōm a powstowo čōnstečka, kero niy mo rodnikym. Terminacyjo ôdbywo sie na dwa sposoby: při rekōmbinacyji dwa rodniki uōnčōm sie a powstowo dužy wōnglowodōr, a při dysproporcjōnacyji bez přeniesiyniy wodora dostowōmy alkan a alkyn. CH3•   CH3CH2• → CH3CH2CH3 CH3CH2•   CH3CH2• → CH2=CH2   CH3CH3 Hydrokraking