Napoleōn Bōnaparte, fr.: "Napoléon Bonaparte", it.: "Napoleone Buonaparte", Napoleōn I, rodz. 15 siyrpnia 1769 we Ajaccio na Korsyce, um. 5 maja 1821 we Longwood na Wyspie Świyntyj Helyny) – piyrszy kōnsul Francuskij Republiki 1799-1804, cysorz Francuzōw we lotach 1804-1814 a 1815, prezydynt (1802-1805) a krōl Italiji we lotach 1805-1814. Wkludźōł we 1804 do prawnygo systymu cywilny kodeks, kery przewidywoł miyndzy inszymi cywilne śluby a rozwody. We tym samym roku koronowoł sie na cysorza Francuzōw, a 26 maja 1805 na krōla Italiji. Prowadźōł wojny we cołkij Ojropie, prziłōnczōł do Francyji Belgijo, Niiderlandy, miymiecke prowincyje nad Pōłnocnym Morzym, a srogo tajla Italije, wroz ze Rzimym. Niyskorzi losy wojnōw sie zwyrtły a 31 marca 1814 Paryż znod sie pdoe ôkupacyjōm. Bestōż 6 kwietnia Napoleōn abdykowoł. Niyskorzi zesłano go na wyspa Elba. Citnōł ś nij 26 lutygo 1815, wrōćōł nazod do Francyje, a bez 100 dńōw wojowoł na nowo, aże do bitwy pod Waterloo, po keryj go internowano zaś a zesłano dali, aże na Wyspa Świyntyj Helyny. Żōł sam jeszcze bez 6 lot, po śmiyrci jygo cioło przekludzōno do Paryża.