Używo sie dwōch przodnich zort klasyfikacyji godkōw - klasyfikacyjo gynetyczno a strukturelno. Czasym używo sie tyż roztōmajtych klasyfikacyjōw funkcyjonalnych. Klasyfikacyjo gynetyczno. Klasyfikacyjo gynetyczno, je to ukodaniy godkōw podug ich pokrewiyństwa. Tajlōng tyn, ôbyjmuje wiync ino godki naturalne, roz a kedy godki sztuczne, choby esperanto, volapük, czy quenya. Tajlōng na godki naturalne a sztuczne je skiż tygo tajlōngym nadrzyndnym nad tajlōngym gynetycznym. Problymatyczne sōm godki kryolske, kere to sōm miszungym roztōmajtych godkōw, zwykle ojropejskich ze godkōma ludzi miyszkajōncych we kolōniach a godkōma afrykōńskich plymiōn, ze kerych pochodzōły czornoskōre niywolniki. Do dzisiej doło sie powywodzić godki ôd wspōlnych pragodkōw , we kerych sie godało ôkoło 9-10 tyśōncōw lot nazad. Terozki naukowce sztarujōm sie przekroczyć tyn rant ich mogebnośćōw, atoli dowo to raczyj wōntpliwe wyniki. Nojwiynkszym wspōłczysnym problymym we tyj klasyfikacyje je stwiyrdzynie, co je ôsobnōm godkōm a co je ino djalyktym, abo gwarōm. Na uznaniy jakigoś djalyktu za sōmodziylno godka majōm niyroz ajnflus raczyj wpływy polityczne, niźli czysto godkoznawcze. Lo bajszpila ślōnski je uważany za djalykt (abo raczyj skupina djalyktōw) polskigo, krōm tygo aże wiela barzi podobne djalykty syrbskochorwackij godki sōm uznowane za godki nacyjne (poszczygōlne tajle djalyktolne chorwackego barzi sie ôd sia rōżniōm, niźli sztandardowy chorwacki ôd sztandardowygo syrbskego). makrofyla fyla subfyla makrogałyńź gałyńź podgałyńź familijo podfamilijo makrozorta zorta podzorta godka skupina djalyktōw (klaster djalyktalny) djalykt gwara Klasyfikacyjo strukturolno. Czyli inakszyj typoligijo godkōw. Je to tajlōng, kery tajluje godki podug ich roztōmajtych cechōw. Nojczyńścij stosowane to: godki bogate we fōnymy (>50) godki strzydnio bogate we fōnymy godki bidne we fōnymy (<20) godki spōłgoskowe (>70% spōłgoskōw) godki sōmogoskowe (>30% sōmogoskōw) godki prozodyjne ze niystałym akcyntym ôporte na iloczosie ôporte na intōnacyje godki niyprozodyjne Kryteryjōm morfologiczne. Godki izolujōnce. We tych godkoch wiynkszość morfymōw moży bōć sōmodziylnymi sowōma. Stosunki gramatyczne sōm wyrażane bez roztōmajte przimiana, przisōwka a formy czasōwnikōw posiłkowych. Godki syntetyczne. Tukej pojawio sie już zdecydowany tajlōng miyndzy morfymym a sowym. Zauobycz na sowo składo sie morfym gramatyczny a jedyn abo kilka morfymōw gramatycznych a sowotwōrczych. Np. zdaniy: "Robotniki lezōm." robot- morfym leksykolny, ôznaczo robota. -nik morfym sowotwōrczy, ôznaczo wykonowca czynności. -y morfym gramatyczny, ôznaczo liczba mnogo. Sōłgoska <k> we poprzydnim morfymie wymuszo alternacyjo y>i. lez- morfym leksykolny, ôznaczo iście kajś. -ōm morfym gramatyczny, ôznaczo 3.uos. liczby mnogij. Godki syntetyczne dzielymy na fleksyjne - morfymy gramatyczne spyłniajōm zwykle wiyncyj niż jydno funkcyjo a spyłniajōm jōm ino przi ôkryślonyj grupie sōw, a mogōm wymuszać zmiany fōnetyczne we innych morfymoch. aglutynacyjne - morfymy gramatyczne spyłniajōm zwykle ino jydno funkcyjo a sowo bazowe niy mo wiynkszygo znaczynio przi ich wybieraniu. alternacyjne - funkcyjo morfymōw leksykolnych pyłńōm rdzynie spōłgoskowe a rola morfymōw gramatycznych pyłńōm przirostki a alternacyje sōmogoskōw we rdzyniu. Godki polisyntetyczne. We tych godkoch rozmywo sie zaś rōżnica miyndzy sowym a zdaniym. Morfymy łōnczōm roztōmajte funkcyje a niy mo ścisłyj kategoryje czyńści godki. Kryteryjōm syntaktynczne - wykłodniki syntaktyczne. Godki pozycyjne. Decyduje szyk sōw we zdaniu. Np. englicke Percy loves Annabeth vs. Annabeth loves Percy. Szyk czasym decyduje tyż we ślōnskim: Muter kocho Ana vs. Ana kocho muter. Te godki sōm zwykle izolujōnce. Godki przipadkowe. Decyduje forma sōw ôkryślajōncych. Np. ślōnske Maks ubił lwa vs. Lew ubił Marka. Te godki sōm zwykle syntetyczne. Godki inkorporujōnce (kōncyntryczne). Decyduje forma sōw okryślajōncych. Np. we godce odżibwe Nen-tawēmā u-kī-ness-ā-n wāwāškēššu-wan - Mō bracikuōn-ubić-jōm sarna - Mōj bracikubił sarna. Take kōnstrukcyje sōm tyż we ślōnskim: Berg zasłanio familoki vs. Familoki zasłaniajōm berg. Te godki sōm zwykle polisyntetyczne. Kryteryjōm syntaktyczne - szyk sōw we zdaniu. We wiynkszości godek istniejōm zdania, kere mogymy podzielić na pōdmiot (S ôd łać. "subiectum") ôrzeczyniy (V ôd łać. "verbum") a dopyłniyniy (O ôd łać. "obiectum"), choć rzadko zdanie mo je wszyjske, np. podmiot moży bōć wyrażōny formōm czasownika. Klasyfikacyjo ta tajluje godki, podug szyku (to je kolyjności) tych trzych przodnich elymyntōw zdania. We godkoch izolujōncych a czyńści polisyntetycznych szyk tyn je twordo przestrzegany, atoli we godkoch syntetycznych a wiynkszości godkōw polisyntetycznych możno go dość swobodniy miynić. Istniejōm wiync nostympujōnce szyki zdania: SVO SOV VSO VOS OSV OVS Strukturolne rozrōżniyniy argumyntōw predykałōw. We godkoch, kere majōm przipadki stosunki miyndzy agynsym (A) – wykōnawcōm czynności przi czasowniku niyprzechodnim pacyjynsym i (P) – odbiōrcōm czynności a doznajōncym (D) – wykōnowcōm czynności przi czasowniku niyprzechodnim. Godki nōminatywne. Doznajōncy a agyns wyrażane Mianownikiym, pacjyns Biyrnikiym. Godki ergatywne. Agyns wyrażany Ergatywym, doznajōncy a pacjyns Absolutywym. Godki transytywne. Doznajōncy wyrażany jydnym przipadkiym, agyns a pacjyns drugim. Godki dyrektywne. Wszyjske trzi sōm wyrażane jydnym przipadkym - Dyrektywym. Godki trōjdziylne. Kożdy elymynt je wyrażany innym przipadkim. Godki aktywne. Majōm dwie klasy rzyczownikōw - aktywne a pasywne a dwa przipadki morfosyntaktyczne - Ergatyw a Biyrnik. W zalyżności ôd rzyczownika używo sie ôdpowiydniygo przipadka. Klasyfikacyje funkcyjonolne. Czosym używo sie tyż pozalingwistycznych klasyfikacyjōw funcyjonolnych, kej tajlōng na godki martwe, żywe, wegetujōnce a umarte; wehikulorne, nacyjne a etniczne; piśmiynne a niypiśmiynne; zworte a rozproszōne atp. Alfred F. Majewicz, "Języki świata i ich klasyfikowanie", Warszawa 1989. Anna Kozłowska, Klasyfikacja języków