Šmaterloki (Lepidoptera - s gr. λεπίς "lepis", dopeuniač gr. λεπίδος "lepidos" - "uōska" i gr. πτερόν "pteron" - "křiduo"; uōskokřidue) – řōnd ôwadōw ukřidlōnych, blisko spokrewńōny s chruścikōma. Zarozki po chřōnščach stanowiōm drōgo pod wzglyndym ličebności grupa ôwadōw. Ôbecniy na świecie žyje ōng. 150 tysiyncy gatōnkōw šmaterlokōw, s čygo we Polsce přez 3 tyśōnce. Wystympujōm na wšyjstkych kōntynyntach, krōm Antarktydy. Šmaterloki noležōm do nojbařij zaawansowanych ewolucyjniy ôwadōw. Jejich ciouo, skuodajōnce sie s sygmyntōw, chrōni chitynowy ôskōrek. Poščygōlne sygmynty pouōnčōne buōniastymi stawōma, ōmožliwiajōm swoboda ruchu. Ôskōrek pokrywo warstwa drobnych uōsek. Budowa šmaterloka. Ciouo šmaterlokōw zbudowane je s třech tajli (tagm): gowy, tōuowia a ôdwuoka. Gowa. Kulisto i wyraźniy ôddzielōno ôd tuōowia powstowa we wyniku zrośńjyńcia 6 sygmyntōw. Na gowie znojduje sie para ôču zuožōnych, para čōukōw a ssōncy aparat gymbowy. Tōuōw. Skuodo sie s třech sygmyntōw. Na tōuowiu znojdujōm sie tři pary ôdnōžy. Sōm smukue a pokryte delikatnymi uōskōma abo wuoskōma. Niykere gatōnki majōm na nich receptory pozwalajōnce ôdbiyrać bodźce chymične. Na tōuowiu šmaterlokōw znojdujōm sie dwie pary křideu s dwuwarstwowyj buōny rozpiyntej na žōukach znojdujōncych sie pōmiyndzy jeji warstwōma. Kštouty a barwy šmaterlockich křiduōw sōm rōžnorodne, tyž jejich proporcyje we stosōnku do wielgości cioua. Uodwuok. Tajla cioua šmaterlokōw ô widočnyj sygmyntacyji. U samic na kōńcu ôdwuoka znojduje sie pokuadeuko teleskopowe suōžōnce do skuodanio jaj. Cykl rozwojowy šmaterlokōw. Šmaterloki sōm ôwadōma, u kerych dokōnuje sie přeobražyniy zupeune. Cykl rozwojowy: jajo gōńsiynica počwarka dorosuy ôwad (imago) Moty