Sojusz Socjalistycznych Sowieckich Republik (ros. "Союз Советских Социалистических Республик", "СССР", trb. "Sojuz Sowietskich Socjalisticzeskich Riespublik"), inakszy SSSR, Sojusz Sowiecki – historyczne kōmunistyczne (socjalistyczne) państwo w pōłnocnyj a schodnij Ojropie a pōłnocnyj a strzodkowyj Azyji. Ôbyjmowało plac kole 22 mln km² ôd Bałtyckigo a Czornego Morza do Pacyfiku (nojsrogsze we historyji nowożytnyj świata), istniało ôd 30 grudnia 1922 do 26 grudnia 1991. SSSR powstoł po swyciynstwie bolszewikōw we dōmowyj wojnie ze „biołymi” (wojskami kōntrrewolucyje) i interwyncyji zagranicznych mocarstw. W latach trzidziestych SSSR zrealizowoł industrializacyjo kraju i stoł sie ekōnōmicznom i wojskowom potyngōm. Trwoł tyż wtynczos ôkres jeszcze siylniyjszych represyjōw i moc ôsōb ôstało skozanych na śmiyrć abo hereszt. Ôkres władze Stalina (umrził w 1953) nazwano było niyskorzij stalinizmym. We 1939 SSSR cuzamyn ze nazistowskimi Miymcami napod na Polska, co bōło poczōntkym drugij światowyj wojny. 22 czyrwnia 1941 miymiecko-sowiecki sojusz skōńczōł sie angrifym nazistōw SSSR, ôdtōnd SSSR bōł jednym z trzech głōwnych aljantōw II światowyj wojny. SSSR ôbrōńōł sie, wygroł wojna i jego armijo zdobōła Berlin. Po 1945 roku SSSR stoł sie jednym z dwōch (społym z USA) światowych potyng. Rywalizowoł z USA ô wpływy na świecie, co nazwano było zimnōm wojnōm. W latach ôziymdzieśōntych XX stolecio SSSR społym z inkszymi regyrōnkami kōmunistōw we schodnij Ojropie wpod w kryzys i na kōniec rozpod sie we 1991 roku, kej jego republiki ôznajmiōły niyzoleżność jak ôsobne państwa. Republiki sojuszu. S kōńcym swojigo istniynio, we 1991, SSSR mioł do kupy piyntnoście republik (Zakałkasko FSSR we 1936 roku podzielōno na Armyńsko SSR, Azyrbejdżańsko SSR a Gruzińsko SSR; Karelo-Fińsko SSR wklōdzono do Ruskij FSSR we 1956 roku). Nojsrogszo s republik, tako skuli ludności, placu, jako siyły polityczno-ekōnōmicznyj, bōła to Rusko FSSR. S kōńcym istniynio tygo państwa we SSSR kole uōnych 15 republik bōło tyż 20 republik autonomicznych, 8 ôbwodōw autonomicznych, 10 ôkryngōw, a jeszcze 6 krajōw a 123 ôbwodōw. ² we 1956 wkludzono do Ruskij FSSR