Marilyn Monroe, po prowdzie Norma Jeane Mortensen, rodzōno kej Norma Jeane Baker (rodz. 1 čyrwca 1926 we Los Angeles, um. 4 siyrpnia 1962 we Los Angeles) – amerikańsko aktorka filmowo, legynda kina, seksbomba lot 50. a 60. XX wieku. S anfanga bōua modelkōm a prezyntowoua badykostiumy, a we 1946 přiuwožyu ja Howard Hughes, šef RKO Radio Pictures, kery namōwiu ja na aktorstwo. Piyršy kōntrakt podpisoua s wytwōrńōm 20th Century Fox. We lotach 1947-1948 zagroua lo nich we poru filmach, s kerych žody niy ôśōngnou sukcesa, bez cōž niy předužōno ś ńōm kōntraktu. We 1949 pozowou do zdjyńć po nagu, a ukozouy sie ōune we I nōmeře Playboya. We 1952 piyršy roz zagroua kej "platynowo blōndynka", a piyršy sukces ôdniosua we 1953 rolōm we "Gentlemen Prefer Blondes" ("Chopy wolōm blōndynki"). Bōua pora razy hajtniynto, we tym s Arthurym Millerym, lo kerygo zmiyniua wyznaniy na judajizm. Oud pouowy lot 50. začua sprowiać mynga problymōw skiž nadužywanio alkoholu, barbituranōw, popadanio we depresyje a bulimio. Na kōniec, znejdźōno ja mortwo we jeij chaupie ze suchawkōm ôd telefona we rynce. Připuščo sie, aže ôd umřyua ôd předawkowanio střodkōw nasynnych, nale sprawa jeij śmiyrci niy je do dzisiej do kōńca wyjaśńōno. 1947: "Dangerous Years" 1948: "Ladies of the Chorus" 1949: "Love Happy" 1950: "A Ticket to Tomahawk", "The Asphalt Jungle" 1950: "All about Eve" 1951: "Home Town Story" 1952: "Dont Bother to Knock", "Monkey Business" 1953: "Niagara", "Gentleman Prefer Blondes" 1953: "How to Marry a Millionaire" 1954: "Theres No Business Like Show Business" 1954: "River of No Return" 1955: "The Seven Year Itch" 1956: "Bus Stop" 1957: "The Prince and the Showgirl" 1959: "Some Like It Hot" 1960: "Lets Make Love " 1961: "The Misfits" ôficyjolno neczajta IMDB