Serbiô (téż Serbskô, serb. Србија / Srbija) – strzódlądowé państwò w pôłniowi Eùropie, na westrzédnëch Bałkanach. Òd nordë grańczi z Madżarską, òd nordowégò pòrénkù z Rumùnią, òd pôłniowégò pòrénkù z Bułgarią, na pôłnim z Albanią (greńca kòntrolowónô przez Kòsowò, jaczé Serbiô ùwôżô za swòje teritorium) i Nordową Macedonią, na zôpadze z Chòrwacją i Bòsnią, na pôłniowim zôpadze z Czôrnogórą. Stolëcą Serbie je Belgrad, jeden òd nôstarszich i nôwikszich gardów w pôłniowòpòrénkòwi Eùropie. Serbiô mô dwie aùtonomiczné prowincje: "Wojwodinã" na nordze i "Kòsowò i Metochiã" na pôłnim. W 2008 rokù Kòsowò ògłosëło samòstójnotã òd Serbsczi, chtërny Serbiô nie ùznôwô. Geògrafiô. Pòłożenié. Leżi w pôłniowi Eùropie, na westrzédnëch Bałkanach, pòmidzë Madżarską i Nordową Macedonią, ni mô przëstãpù do mòrza. całownô: 88.499 km² môl na swiece wedle wiéchrzëznë: 111. òglowô długòsc wszëtczich grańców: 2.027 km państwa, z jaczima mô grańce: Albaniô 115 km (greńca kòntrolowónô przez Kòsowò), Bòsniô i Hercegòwina 302 km, Bùłgariô 318 km, Chòrwacjô 241 km, Madżarskô 151 km, Nordowô Macedoniô 221 km (159 km greńcë pòd kòntrolą Kòsowò) , Czôrnogóra 203 km (79 km greńcë pòd kòntrolą Kòsowò), Rumùniô 476 km Brzegòwô liniô. Serbiô je państwã strzódlądowim. Klimat. Na nordze Serbii wastëje kòntinentalny klimat (z chłodną zëmą i gòrącym, mòkrim latã). W pòòstałim dzélu Serbie klimat kòntinentalny abò strzódzemnomòrsczi (dosc chłodno i baro snieżësto òb zëmã, gòrąco i sëchò òb lato i jeséń). Ùsztôłcenié terenu. Ùsztôłcenié terenu Serbie je baro teritorialno zróżnicowóné. Na nordze Serbie nalézemë òbrodné równiznë. Na pòrénkù kalkòwé górsczé rédżi i kòtlënë. Na pôłniowim pòrénkù stôré górë i pògórza. strzédnô wësokòsc: 442 m n.r.m. nôniższô wësokòsc: 35 m n.r.m. (rzéczi Dunaj i Timok) nôwëższi czëp: ùwzglãdniającë Kòsowò: 2,656 m n.r.m. (Djeravica) nôwëższi serbsczi czëp pòza Kòsòwã: 2,169 m n.r.m. (Midżur) rolné gruńtë 57,9 % (w tim 33,7% òrnëch gruńtów) lasë 31,6% (w 2011) wielëna lëdztwa: 7 041 599 (wôrtoscë szacowóné na 2016, bez Kòsowò i Metohie) môl na swiece wedle wielënë lëdztwa: 98. Lëdze i spòlëzna. Etniczné karna. Serbòwie są nôwikszim etnicznym karnã w Serbie (83% mieszkańców, bez ùwzglãdnieniô Kòsowò i Metohie). Drëdżim co do wialgòscë karnã są Madżarzë. Madżarama je 3,9% mieszkańców Serbie (i 14,3% mieszkańców Wojwodinë). Wedle òglowégò spisënkù z 2011 rokù w Serbie (bez Kòsowò i Metohie) mieszkô 1 135 393 przedstôwców nôrodnëch miészëznów. Jãzëczi. Òficjalnym jãzëkã je serbsczi w cyrilicznym pisënkù, rodny dlô 88% lëdztwa. Na òbéńdze gminów z wiôlgą lëczbą przedstôwców nôrodnëch miészëznów mògą bëc òficjalnô brëkòwóné miészëznowé jãzëczi. W westrzédny Serbie wnet wszëtczé gminë brëkùją òficjalnô leno serbsczi jãzëk. Jinszô sytuacjô je w prowincje Wojwodina, gdze òficjalny status dostałë téż madżarsczi, słowacczi, rumùńsczi, chòrwacczi i rusyńsczi jãzëk. Religijné karna. Wedle òglowégò spisënkù z 2002 rokù w Serbie (bez Kòsowò i Metohie) mieszkô: prawòsławnëch — 6 371 584 (85,0 % lëdztwa), katolëków — 410 976 (5,5 % lëdztwa), mùzułmanów — 239 658 (3,2 % lëdztwa), protestantów — 80 837 (1,1 % lëdztwa). mieskô pòpùlacjô: 56,1% (w 2018 r.) wikszé miesczé westrzódczi : Belgrad (stolëca) mô 1,389,000 mieszkańców (2018 r.), wiãcy jak 100 tës. mieszkańców mają téż Novi Sad, Niš, Kragujevac, Subotica. Nôwikszim gardã pòd kòntrolą Kòsowò je Prisztina (204 tës. mieszkańców w 2016). òficjalnô pòzwa: Repùblika Serbiô (serb. "Република Србија") pòliticzny ùstôw: parlamentarnô repùblika stolëca: Belgrad czasowô cona: UTC+1 państwowé swiãto: 15 gromicznika (Dzéń Państwòwòscë) nôrodny himn: „Bože pravde” ("Bòże Sprawiedlëwòtë") prezydent Aleksandar Vučić (òd 31 maja 2017) premier Ana Brnabić (òd 29 lëpińca 2017) Pòliticzny system. Ùstawòdôwczô władza. Władzã ùstawòdôwczą sprôwiô jednojizbòwi parlament – Nôrodné Zéńdzenié (serb."Narodna Skupština"), jaczi skłôdô sã z 250 nôleżników wëbiérónëch na sztërëlatną kadencjã. Serbiô w „The World Factbook”