Jabarkan Kahirupan nu munggaran dari Ki Sarmidi Mangunsarkoro dalam bahasa sunda

Ki Sarmidi Mangunsarkoro gumelar  23 Méi 1904 di Surakarta  Anjeuna digedékeun dina lingkungan kulawarga pagawé Karaton Surakarta. Ki Sarmidi Mangunsarkoro sabada lulus ti  Sekolah Guru "Arjuna" di Jakarta langsung dipercaya jadi guru HIS Tamansiswa Yogyakarta, nya tidieu pisan anjeuna mimiti museurkeun sagala élmu pangaweruh  pikeun ngabdi ka bangsa tur  Nagara.

Nincak taun 1929 Ki Sarmidi Mangunsarkoro meunang kapercayaan ngalungguhan jabatan Kepala Sekolah HIS Budi Utomo Jakarta. Sataun ti harita, meunang kapercayaan ti warga masarakat sabudeureun Kemayoran tur meunang restu ti Ki Hadjar Dewantara, anjeuna  ngadegkeun hiji paguron (Perguruan Tamansiswa) di Jakarta. "Perguruan Tamansiswa di Jakarta ieu sabenerna mangrupa hiji gawé bareng HIS Budi Utomo jeung HIS Marsudi Rukun nu mana duanana ogé aya dina pangaping Ki Sarmidi Mangunsarkoro,  ka dieunakeun ieu paguron "Perguruan Tamansiswa Cabang Jakarta

ngarandapan hiji kamajuan sarta kamekaran nu pohara ngagumbirakeun nepi ka kiwari.

Mangsa Babakti di Taman Siswa

Mangsa panutupan Kongrés atawa Rapat Besar Umum Tamansiswa nu munggaran di Yogyakarta ping 13 Agustus 1930, Ki Sarmidi Mangunsarkoro bareng jeung Ki Sadikin, Ki S. Djojoprajitno, Ki Poeger, Ki Kadiroen sarta Ki Safioedin Soerjopoetro mangrupa wawakil ti Persatuan Tamansiswa seluruh Indonesia nandatangan hiji piagam nu nétélakeun masrhakeun tur narima Piagam Persatuan Perjanjian Pendirian nu asalna ti Ki Hadjar Dewantara, Ki Tjokrodirjo sarta Ki Pronowidigdo geusan ngadegkeun hiji usaha dina widang atikan nu didadasaran kana kahirupan bangsa tur Nagara nu dibéré ngaran Tamansiswa kalayan diadegkeun dina 3 Juli 1922 di Yogyakarta.

Salaku salah saurang nu kapilih ku  Ki Hadjar Dewantara pikeun ngamekarkeun, ngalaksanakeun tur ngamodérnisasikeun Tamansiswa nu didadasaran kana cinta ka Nagara sarta mibanda jiwa nasional, tangtuna Ki Sarmidi Mangunsarkoro mibanda sababaraha pamikiran pikeun ngawujudkeun cita-cita atikan "Tamansiswa".

Nincak taun 1931 Ki Sarmidi Mangunsarkoro meunang pancén pikeun  nyieun  Rencana Pelajaran Baru tur dina taun 1932 disahkeun ngajadi Daftar Pelajaran Mangunsarkoro. Ku ayana ieu pancén   dina taun 1932 anjeuna ogé nulis hiji buku nu judulna Pedoman Pengantar Guru Nasional,  Ieu buku malahan nepi ka di citak deui dina taun 1935.

Dina sajeroeun buku  Daftar Pelajaran Mangunsarkoro nu atra ngébréhkeun  cita-cita Tamansiswa sarta  Pengantar Guru Nasional éta ngagedurna sumanget pergerakan nasional di Indonésia hususna di Asia dina pada umumna. Bisa disebutkeun pamikiranna geus ngawakilan salah sahiji aspék tina hudangna  rasa nasionalisme tayalian aspek kebudayaan, nu sanyatana ieu mangrupa hiji usaha pikeun ngaguar, ngabuktikeun ogé nguji kana  hukum-hukum kasusilaan sarta nebarkeun pirang pirang pamikiran anyar nu saluyu jeung alam sarta zaman. Dua aspék nu séjén tayalian aspek sosial ekonomis hiji tarékah  pikeun ngaronjatkeun darajat sakabéh rakyat kujalan ngudar talikung ekonomi bangsa-bangsa Eropa jeung Barat, sedengkeun dina aspék pulitik tayalian tarékah pikeun ngarebut kakawasaan pulitik tina leungeun pamaréntah kolonialisme Walanda.

Nincak taun 1947 Ki Sarmidi Mangunsarkoro kapapancénan  ku Ki Hadjar Dewantara pikeun mupuhuan panaluntikan geusan ngarumuskeun dasar-dasar perjuangan Tamansiswa, nu didadasaran tina Asas Tamansiswa 1922. Dina gempungan atawa Rapat Besar Umum Tamansiswa Tahun 1947 hasil gawé panitia  Ki Mangunsarkoro nudingaranan Pancadarma ditarima kalawan jadi dadasar  tina Dasar Tamansiswa, Tayalian : Kodrat Alam, Kamerdékaan, Kabudayaan, Kabangsaan, sarta Kamanusaan.