Saya mau tau jmpl|kiri|250px|Pangwangunan Sungai Buatan Raya dari Muammar Khadafi. Jelaskan dalam bahasa sunda

Libya geus lila  ngadukung milisi FROLINAT di Chad, jeung dina Désémber 1980, Libya  nyerang deui Chad tina pamenta ti   pamaréntahan GUNT anu dikadalikeun ku FROLINAT pikeun mantuan manéhna nyingareupan  perang sadudulur;  Januari 1981, Khadafi ngusulkeun dihijikeunna  Chad jeung Libya. Organisasi Kesatuan Afrika nolak hal ieu malah ménta  pasukan Libya ditarik ti Chad, sarta Libya ngalaksanakeun hal éta dina  Novémber 1981. Perang sadulur tuluy lumangsung, antukna Libya ngirimkeun deui pasukanna ka Chad sarta bantrok jeung pasukan Prancis anu ngadukung pasukan Chad di kidul. Loba nagara Afrika anu geus teu kuat nahan kana kalakuan  Libya anu sok ilubiung kana urusan nagari manéhna, antukna taun 1980, salapan nagara Afrika megatkeun hubungan diplomatik maranéhna jeung Libya, sawatara éta dina taun  1982, Organisasi Kesatuan Afrika ngabolaykeun rancana Konférénsi di Tripoli sangkan Khadafi henteu bisa jadi pupuhu. Khadafi tuluy ngusulkeun ngahijikeun manéh jeung Maroko, sarta dina bulan Agustus 1984, Khadafi ogé Raja Maroko Hassan II nandatangan kasapukan Oujda anu ngahijikeun Arab-Afrika; ieu kasapukan téh kacida ahéngna alatan geus loba anu nyaho kadua pamaréntahan ieu geus gétréng ti baheula kénéh, katambah kaduana ogé béda dina sistem pulitikna.  Angger waé gening, hubungan di antara kadua nagara ieu teudaék hadé, hususnya alatan hubungan hadé Maroko jeung  Amérika Serikat ogé Israél; bulan Agustus 1986, Hassan ngabubarkeun ieu kasapukan .

Dina taun 1981, Présidén Amérika Serikat anu anyar, Ronald Reagan, mutuskeun pikeun  nyokot cara anu  heuras dina ngadeukeutan  Libya, malahan manéhna nyaho cenah Libya téh tayalian bonéka Uni Soviet. Salaku gantina, Khadafi ngaronjatkeun hubungan dagangna jeung Uni Soviet, sarta manéhna balik deui ngajugjug Moskwa dina bulan April 1981 jeung 1985. Sanajan kitu, Uni Soviet ogé waspada ka Khadafi téh alatan manéhna dianggap salaku saurang ékstremis anu teu bisa disangka-sangka . Sawatara éta, Amérika Serikat mimiti ngalaksanakeun latihan militér di Teluk Sirte (wewengkon laut anu di aku ku  teritorial Libya), kalawan dina bulan Agustus 1981, maranéhna nembak nepi ka murag dua pesawat Su-22 boga Libya. Reagan nutup kadutaan besar Libya di Washington, D.C. Sarta manéhna  gawawadian parusahaan-parusahaan Amérika Serikat anu ngajalankeun usaha di Libya sangkan ngurangan  personil Amérika anu ditugaskeun di éta nagara .  Maret 1982, Amérika Serikat mimiti ngalaksanakeun embargo minyak ka Libya, Satuluyna Januari 1986, maranéhna maréntahkeun  sangkan sakabéh parusahaan Amérika ngeureunkeun kagiatanana di Libya, sanajan ratusan pagawé masih kénéh di Libya saméméhna pamaréntahan  nagara ieu nikel naékkeun gaji maranéhna. Hubungan diplomatik jeung Britania ogé jadi goréng sabada diplomat-diplomat Libya dituduh nelasan  Yvonne Fletcher, saurang polwan Britania Raya anu keur tugas di luar kedubes Libya di London, dina bulan April 1984. Dina usum semi taun 1986, Angkatan Laut Amérika Serikat ngamimitian deui latihan di Teluk Sirte; militér Libya ngalakukeun balesan, tapi maranéhna gagal alatan Amérika Serikat hasil neuleumkeun sababaraha  kapal Libya.

Sabada Amérika Serikat nuduh Libya salaku dalang anungabom diskotik Berlin 1986 anu ngabalukarkeun  dua tentara Amérika jadi korban, Reagan mutuskan pikeun ngalakukan balasan sacara militér. CIA kacida teu panuju kana ieu tindakan, alatan ceuk maranéhna Suriah anu jadi ancaman  leuwih gedé  jeung serangan ieu baris nambah  kuat reputasi Khadafi. Ngan waé, Libya dianggap salaku "sasaran anu hipu." Reagan didukung ku Britania Raya, tapi meunang panolak ti sekutu-sekutu Amérika di Eropa, anu boga tasa ieu tindakan  ngalanggar hukum internasional. Sajeroning Operasi El Dorado Canyon anu dilaksanakeun dina 15 April 1986, pesawat-pesawat militér AS ngalancarkeun sababaraha serangan udara di Libya. Maranéhna ngabom instalasi-instalasi militér di sababaraha tempat anu ngabalukarkeun korban urang Libya 100 jalma, kaasup warga sipil di jerona. Salah sahiji sasaranna téh imahna Khadafi. Ari Khadafi mah salamet, tapi dua putrana ngarandapan tatu, sarta manéhna ngaku yén putri anu dikukutna, Hanna, jadi korban tina éta serangan, sanajan ayana budak ieu téh rada cangcaya. sabadana ieu kajadian, Khadafi mundur ka wewengkon gurun pikeun  sembahyang, samentawis kajadian bentrok antara pendukung Khadafi sareng perwira angkatan darat anu hoyong ngaragragkeun  pamaréntahan. Sanaja ieu tindakan Amérika Serikat meunang panolak ti dunya internasional, popularitas Reagan beuki ngaronjat di jero nagaramah. Khadafi sorangan nyacampah kana imperialisme Amerika di hareupeun umum, tangtuna reputasina salaku inohong anti-imperialis beuki kuat di jero negeri kitu deui di nagara-nagara Arab.

"Révolusi di jero Révolusi": 1987–1998

Dina panungtung dasawarsa 1980-an, Libya mimiti ngalancarkeun réformasi ékonomi liberal pikeun nambah-nambah alatan morosotna  beubeunangan tina minyak. Bulan Méi 1987, Khadafi ngabéwarakeun dimimitianna  "Révolusi di jero Révolusi ", anu dimimitian ku  réformasi kana industri jeung tatanén  ogé dibukana deui  usaha-usaha leutik . Kagiatan Komite-Komite Révolusionér ogé mimiti dikurangan; bulan Maret 1988, diadegkeun Kamenterian Mobilisasi Massal jeung Kapaminhpinan Révolusionér anu ngawatesan pamakéa kekerasan jeung peran kehakiman ieu komite-komite , samentara dina bulan Agustus 1988, Khadafi sacara terang-terangan ngikritik/maido  komite-komite ieu.

Dina bulan Maret, ratusan tawanan pulitik dibébaskeun, sarta Khadafi nyebut keun anu sabenerna salah yén geus teuaya deui tawanan pulitik. Dina bulan Juni, pamaréntah Libya ngaluarkeun Piagam Hijau Agung ngeunaan Hak Asasi Manusa dina Zaman Rakyat, kalayan 27 pasal anu ngagambarkeun tujuan, hak, jeung jaminan anu dimaksudkeun pikeun  ngoméan kaayaan  hak asasi manusia di Libya, ngawatesan dikaluarkeunna putusan  hukuman mati, sarta umajak sangkan hukuman kawas kieu engkéna dileungitkeun. Loba tindakan anu diusulkeun ku piagam ieu anu  satuluyna dilaksanakeun  dina taun saterusna, tapi anu séjénna tetep  teu dilaksanakeun. Sagigireun éta , dina taun 1989, pamaréntah Libya mimiti maparin Pangajén Internasional Al-Khadafi pikeun Hak Asasi Manusa ka inohong-inohong ti Dunya katilu  anu geus bajuang ngalawan kolonialisme jeung impérialisme; anu munggaran narima pangajén dina ieu taun tayalian  pegiat anti-apartheid asalna ti Afrika Kidul, Nelson Mandela. Ti taun 1994 nepi ka 1997, pamaréntah mimiti  ngagagas komite-komite pikeun numpes  korupsi, hususna di séktor ékonomi i.

Sabadana serangan Amérika Serikat dina taun 1986, angkatan darat dibersihkeun tina  jalma-jalma anu disawang henteu satia, ogé dina tahun 1988, Khadafi ngumumkeun diadegkeunana milisi rakyat pikeun ngagantikeun angkatan darat jeung pulisi. Dina taun 1987, Libya mimiti ngahasilkeun gas mustard di hiji fasilitas di Rabta, sanajan manéhna  nampik yén maranéhna  keur nunda pakarang kimia. Libya ogé nyoba nyieun  sanjata nuklir, tapi maranéhna teu  hasil. Dina mangsa éta, perlawanan ti golongan Islam di jero nagri ogé beuki  nguatan, hususna ti Ikhwanul Muslimin jeung Golongan Tempur Islam Libya. Sababaraha upaya pikeun nelasan Khadafi hasil digagalkeun, sarta satuluyna dina taun 1989, patugas kaamanan nyerang masjid-masjid anu dianggap salaku puseur dakwah anti-revolusi. Bulan Oktober 1993, sababaraha anggota angkatan darat di Misratah ngayakeun kudéta ngan gagal, sawatara éta dina bukan Séptémber 1995, golongan Islamis ogé ngabarontak di Benghazi, antukna bulan Juli 1996, aya kaributan  anti-Khadafi di Tripoli. Komite-Komite Révolusionér nguniang deui pikeun nyingareupan  kaum Islamis.

Dina taun 1989, Khadafi ngarasa bagja alatan ngadéngé béja ngadegna  Persatuan Maghrib Arab anu taya lian mangrupakeun hiji  kasapukan gawé bareng widang ékonomi antawis  Libya jeung Mauritania, Maroko, Tunisia, katut Aljazair. Khadafi sorangan percaya ieu  mangrupakeun léngkah munggaran pikeun ngadegna  Pan-Arab anu anyar . Sawatara éta, Libya terus nambah dukunganna ka militan-militan anti Barat saperti Tentara Républik Irlandia Sementara, jeung dina tahun 1988, Pan Am Penerbangan 103 ngabeledug di awang-awang Lockerbie di Skotlandia, anu balukarna  243 panumpang jeung 16 kru, ditambah ku 11 urang di darat. Dumasar kana hasil panalungtikan  pulisi Britania Raya, dua urang Libya anu ngaranna  Abdelbaset al-Megrahi katut Lamin Khalifah Fhimah ditetepkeun  salaku tersangka utamana, jeung dina Novémber 1991, maranéhna ménta sangkan Libya nyerahkeun éta dua jalma téa. Sabadana Khadafi nolak kalayan ngagunakeun Konvensi Montreal salaku dalihna, Perserikatan Bangsa-Bangsa (PBB) ngaluarkeun Résolusi 748 dina bulan Maret 1992 anu ngamimitian hukuman  ékonomi ka Libya. Balukarna, Libya disawang ngarandapan karugian  $900 juta. Libya balik deui mumusuhan jeung Barat diba Januari 1989, sabadana dua kapal perang Libya ditembak ku Amérika Serikat di laut Libya. Loba nagara Afrika anu ngikritik hukuman anu ditetepkeun ku  PBB, kitu ogé Mandela harita anjeun keur ngadatangan  Khadafi dina bulan Oktober 1997; salila di Libya, manéhna muji Libya alatan geus milu bajoang ngalawan apartheid, sarta  manéhna maparin Ordo Harapan ka Khadafi. Hukuman ti PBB ieu mimiti di eureunnan dina taun 1998 sabadana Libya nepikeun kasadiaan pikeun nyerahkeun kadua téa ka Pengadilan Skotlandia di Belanda, kalawan  dina prakna sapanitenan Mandela.