Gw mau tau Tarung ngalawan Liston dari Muhammad Ali. Jelasin dalam bahasa sunda

Dina panungtungan taun 1963, Clay geus jadi panantang pangluhurna pikeun gelar Sonny Liston. Patarungan geus ditetepkeun dina tanggal 25 Pébruari 1964 di Miami Beach. Liston miboga kapribadian nu borongongong, patarung nu dominan tur boga sajarah kriminal sarta patali jeung mafia. Dumasar kana pidangan Clay nu teu ngayakinkeun ngalawan Jones jeung Cooper dina dua patarungan saméméhna sarta rubuhna manten juara kelas beurat Floyd Patterson nu dua kali KO di ronde kahiji ku Liston, Clay teu diunggulkeun ku bandingan 7-1. Najan kitu Clay ngalédék Liston nalika pasamoan méméh tarung, Clay ngalandi Liston minangka “beruang badag goréng patut’, nyarita “Malahan mah Liston bauna gé siga beruang,” sarta ngakukeun “sanggeus ngéléhkeun manéhna kuring bakal nyumbangkeun manéhna ka kebon binatang.” Kereteg jantung Clay harita diitung 120 (per menit), leuwih ti dua kali kaayaan normalna, 54. Loba pamiarsa harita nyangka yén kalakuan Clay téh pikeun nutupan kasieun, sarta sawatara koméntator panasaran lamun Clay bakal datang kana laga engké.

Hasil patarungan bener-bener teu disangka. Nalika bél bubuka, Liston nyuruntul ka Clay, katempo ambek jeung hayang geura-geura nga-o. Najan kitu, katanginasan jeung usikna Clay mampu nyingkahan Liston, ngajadikeun si juara nyamos jeung katempo kaku. Dina tungtung ronde kahiji, Clay ngalancarkeun serangan sarta neunggeulan Liston mangkali-kali ku jéb. Liston tarung rada hadé dina ronde kadua, tapi di awal ronde katilu Clay neunggeul Liston ku sababaraha teunggeulan kombinasi nu matak Liston tikusruk tuur sarta soéh sahandapeun panon kéncana. Ieu téh mimiti pisan pikeun Liston nandangan tatu. Dina tungtung ronde kaopat, Clay balik ka juruna nalika manéhna mimiti ngarasakeun kasakit dina panonna nepi ka teu bisa nempo sarta ménta palatihna, Angelo Dundee, pikeun anggeusan. Dundee nolak hal éta. Pada ngangkeuh cenah masalah nu karandapan ku Clay téh alatan salep nu dipake ngolés kana tatu Liston sacara ngahaja dibalurkeun kana asbokna. Sanajan teu kungsi dikonfirmasikeun, sajarawan tinju Bert Sugar nyarita yén dua lawan Liston saméméhma ogé ngaku nandangan hal sarupa ngeunaan panonna nu “asa kaduruk”.

Sanajan ketak Liston pikeun ngarubuhkeun Clay nu geus teu nempo, Clay masih bisa batahan di ronde kalima nepi ka karinget jeung cipanon ngirid paradangan dina panonna. Dina ronde ka genep, Clay ngadominasi, neuggeulan Liston sababaraha kali. Liston teu menyat nalika bél ronde katujuh sarta Clay dinyatakeun meunang ku TKO. Liston ngaku yén alesanna eureun téh alatan tatu dina taktakna. Sabadana meunang, Clay nu bungah kacida muru ka tungtung ring sarta nunjuk ka wartawan lebah sisi ring bari ngagero “Hakan tah omongan maranéh!” Manéhna nambahkeun, “Kuring pangjagona! Kuring ngendag-ngendag dunya. Kuring mahluk pangalus-alusna nu kungsi hirup.”

Dina pasamoan sabada tarung, Clay katempo teu yakin yén patarungan dieureunkeun alatan ciderana taktak Liston, nyarita yén hiji-hijina tatu Liston téh ngan “panon nu kabuka, kabuka alatan soéh gedé!” Nalika dibéjaan ku Joe Louis yén ciderana téh nyaéta “leungeun kénca nu leupas tina cacantélna,” Clay ngajejeléh, “Nya heueuh, ngababukan angin waé, rék saha nu teu kitu!”

Ku meunangkeun patarungan ieu dina umur 22 taun, Clay jadi tukang tinju pangorana nu ngarebut gelar ti juara batahan kelas beurat. Najan kitu, Floyd Patterson tetep juara dunia kelas beurat pangorana dina umur 21 taun nalika periode sistem gugur alatan mundurna Rocky Marciano. Mike Tyson mecahkeun kadua rekor tadi di taun 1986 dina umur 20 taun nalika ngéléhkeun Trevor Berbick pikeun meunangkeun gelar juara kelas beurat.

Teu lila ti saprak patarungan ngalawan Liston, Clay ngaganti ngaranna jadi Cassius X, tuluy ganti deui jadi Muhammad Ali nalika asup Islam sarta gabung ka Bangsa Islam (Nation of Islam). Ali tuluy nyanghareupan tanding ulang ngalawan Liston nu dijadwalkeun di bulan Méi di Lewiston, Maine. Tadina mah rék di Boston dina bulan Nopémber saméméhma, tapi dipundurkeun genep bulan alatan tilu poé saméméhna Ali kudu dioperasi darurat gara-gara hérnia. Patarungan lumangsung kontroversial. Di tengah-tengah ronde kahiji, Liston dirubuhkeun ku hiji teunggeulan nu tan katingalan nu nelah di kalangan wartawan ku sebutan “teunggeulan jurig’. Wasit Jersey Joe Walcott teu geura-geura ngitung sabada rubuhna Liston lantaran Ali teu daék mundur ka juru netral. Liston cengkat sanggeus ngajupruk salila 20 detik, sarta patarungan lumangsung deui. Najan kitu, sababaraha waktu ti harita, Walcott nu dibéjaan kutukang ngitung waktu yén Liston geus ngagolér dina itungan 10, ngeureunkeun laga sarta nyatakeun Ali meunang ku cara KO. Patarungan éta réngsé kurang ti dua menit.

Jalma-jalma pada ngakeuh yén Liston ngahaja ngagubragkeun manéh. Motivasi nu dituduhkeun kaasup di antarana nyawana diancam ku Nation of Islam, masang tarohan pikeun dirina sorangan sarta ngahaja “teuleum” pikeun mayar hutang-hutangna. Tayang ulang gerak lambat nunjukkeun yén Liston kahanca ku gitikan ngepang leungeun katuhu Ali, ngan teu jelas naha teunggeulan éta téh nyata-nyata nu matak ngarubuhkeun manéhna.