Coba ceritain soal Alun-alun Garut dalam bahasa sunda

Alun-alun Garut mangrupa puseurna kota Garut. Miboga pola nu sarua jeung alun-alun di tempat lianna kayaning aya masjid agung, pangbérokan, pendopo, tangkal caringin, sarta sabudeureunana diwatesanan ku jalan.

Di kiduleun alun-alun aya pendopo nu pungsina minangka imah dines Bupati Garut sarta tempat bupati ngayakeun lawungan-lawungan jeung para pajabat nu aya sahandapeunana atawa tempat narima tatamu jeung gegedén.

Di hareupeun pendopo aya babancong. Ieu wangunan mirip jeung pasanggrahan nu wangunna panggung. Dina tata kota tradisional di Tatar Sunda, babancong mangrupa bagéan tina alun-alun perenahna dikiduleun alun-alun. Jaman baheula babancong miboga pungsi minangka tempat para gegedén ningali raraméan nu aya di alun-alun atawa dipaké tempat biantara.

Di ieu babancong, présidén munggaran RI, Soekarno nyebutkeun yén Garut téh kota intan, ku lantaran kaayaan di Garut nu kacida bérésihna.

Babancong miboga kolong nu jangkungna kurang leuwih 2 méter. Tangga jeung panto asup babancong alun-alun Garut aya di tukang. Éta tangga bisa katingali ti hareupeun pendopo tapi teu katingali ti alun-alun. Nepi ka kiwari ogé babancong masih kénéh dipaké tempat diuk para pajabat nalika di alun-alun dilaksanakeun rupa-rupa upacara.

Di kuloneun alun-alun aya Masjid Agung Garut nu kacida agréngna. Baheula ieu masjid dingaranan masigit. Kuloneun masjid agung aya makam para bupati Garut saperti makam gegedén Limbangan R.H.Moehamad Moesa, jeung R.A.A. Wirata-nudatar sarta garwana Radén Ayu Lasminingrat.

Di kaléreun alun-alun aya Kantor Pembantu Gubernur Wilayah Priangan (Bakorwil). Éta kantor mimitina mah Kantor Asistén Résidén Belanda keur daérah Priangan. Sedengkeun di wétaneun alun-alun aya pangberokan nu kiwari masih kénéh dipungsikeun minangka Lembaga Permasyarakatan (LP).

Di ieu pangberokan sawatara pajoang Garut boh di jaman Walanda boh di jaman Jepang diasingkeun lantaran nangtang kana pamaréntahan kolonial sarta tuluy tinuluy ngusahakeun kamerdekaan. Salah saurang nu mindeng diasupkeun ka ieu pangberokan nyaéta K.H. Musatafa Kamil, ulama Garut nu mindeng ngalawan kana kawijakan pamaréntahan kolonial.

Baheula, di kaléreun alun-alun aya hiji monumén nu diwangun pikeun miéling hiji inohong nu gedé pangaruhna dina pangwangunan Garut, Karel Frederik Holle, sobatna Moehamad Moesa. Dina salah sahiji sisina aya relief gambar Holle jeung sawatara kekecapan nu ngébréhkeun jasa-jasana. Éta monumén dirugrugkeun nalika pamaréntahan Jepang.

Kiwari, alun-alun dijadikeun sarana umum. Salian ti digunakeun minangka  tempat upacara kanagaraan, loba jalma nu ngamangpaatkeun alun-alun minangka tempat ngaso atawa tempat olahraga.