Gw mau tau Républik Arab Libya dari Muammar Khadafi. Jelasin dalam bahasa sunda

Pamaréntahan Raja Idris beuki teu dipikaresep ku rakyatna dina ahir dasawarsa 1960-an. Katugenah rakyat beuki nambah sabada dilakukeunna séntralisasi ka  sistem federal alatan manéhna hayang ngamangpaatkeun minyak bumi di ieu nagara. Korupsi jeunng sistem patronase jadi hiji rereged dina  industri minyak bumi di Libya. Nasionalisme Arab ogé ngajadi ideologi anu beuki kasohor, antukna nepika aya kajadian demonstrasi sabada éléhna Mesir dina Perang Enam Hari ngalawan Israel dina taun 1967. Pamerintahan Idris dianggap pro-Israel alatan manéhna gawé bareng jeung nagara-nagara Kulon. Kaributan anti-Barat aya dimana-mana Tripoli jeung Benghazi, sawatara éta pagawé-pagawé di Libya nutup gaan dépot-dépot minyak salaku lambang solidaritas jeung Mesir. dina taun 1969, Central Intelligence Agency (CIA) geus boga sangkaan yén unsur-unsur dina angkatan bersenjata Libya baris ngalancarkeun kudéta. Sanajan aya pangakuan-pangakuan maranéhna geus nyaho ngeunaan Gerakan Perwira Merdéka anu dipingpin ku Khadafi, CIA ngaku  yén maranéhna henteu nyaho samasakali jeung ngaku yén maranehna naluntik gerak-gerik golongan révolusionér Sepatu Hitam besutan Abdul Aziz Shalhi.

Dina tengah taun 1969, Raja Idris indit ka luar negeri pikeun sukan-sukam  méakeun usum panas di Turki jeung Yunani. Gerakan Perwira Merdéka boga anggapan nya ieu wanci anu mustari  pikeun ngaléngsérkeun sistem monarki, antukna maranéhna ngayakeun "Operasi Yerusalem". Tanggal 1 Séptémber, marao hasil ngawasa bandar udara, pos polisi, stasiun radio, jeung kantor pamaréntahan di Tripoli ogé Benghazi. Khadafi ngarebut kadali  barak Berka di Benghazi, sagigireun éta Omar Meheishi ngarebut barak di Tripoli,  Jalloud ngarebut pertahanan udara di éta kota. Khweldi Hameidi dikirim pikeun néwak putra mahkota Sayyid Hasan ar-Rida al-Mahdi as-Sanussi, sarta ieu  pangéran dipaksa ngaleupaskeun pangakuan  salaku  ahli waris  takhta. Khadafi henteu meunang perlawanan jadina henteu loba maké jalan kasar ka sakumna anu ngadukung  monarki.

Sabada Khadafi ngagulingkeun monarki, anjeunna ngumumkeun ngadegna Republik Arab Libya. Khadafi nepikeun  biantara ka rakyat dina radio sarta  ngumumkeun akhir tina rezim "kolot sarta korup", anu "bauna geus matak pikasebeleun  sarta matak pikasieuneun pikeun urang sararéa ." Kudéta  ieu sama sakali henteu aya anu jadi korban, kukituna ieu kajadian téh mimitina disebut  "Revolusi Putih", tapi kadieunakeun ngaranna diganti ngajadi  "Revolusi Satu September" luyu jeung tanggal lumangsungna. Khadafi keukeuh yén ieu Kudéta anu dilancarkeuna mangrupikeun hiji révolusi anu ngajadi bubuka tida parobahan anu kacida gedé di Libya. Khadafi ngamandangkeun  yén révolusi hartina  "kabébasan, sosialisme, sarta sauyunan", ogé dina taun-taun salajengna, manéhna ngajalankeun sababaraha kawijakan pikeun nedunan anu tadi disebutkeun.