Jabarkan Kasang Tukang dari Perang Surabaya dalam bahasa sunda

Dina tanggal 17 Agustus 1945, Soekarno jeung Hatta ngumumkeun kamerdikaan Indonesia ngaliwatan Proklamasi Kemerdekaan Indonesia di Jakarta, dua poé sanggeus kaisar Jepang taluk ka sekutu. Sajalan jeung berita kemerdakaan ieu nyebar di sakuliah nagri, kabéh rakyat Indonesia nu teu kapangaruhan pangaruh asing ngarasa merdeka jeung ngarojong kana ayana Republik. Dina sababaraha minggu, Indonesia ngalaman kosongna kakawasaan nu asalna ti pihak penjajah pon kitu deui ti pihak republik. Hal ieu ngakibatkeun kaayaan nu teu tangtu, tapi ogé mere kasempetan keur sababaraha oknum. Dina tanggal 19 September 1945, hiji grup internir urang Walanda nu disokong ku Jepang, naekeun bendera Walanda di luar hotel Yamato di Surabaya, Jawa Timur. Hal ieu ngakibatkeun laskar-laskar Indonesia ngamuk nu saterusna nyerang urang Walanda jeung urang Jepang di Hotel éta jeung nurunkeun bendera Walanda nu tuluy warna biruna di soekan jeung ditaekeun deui jadi bendera Indonesia. Pamingpin grup Walanda nyaéta Pluegman kapaehan dina kerusuhan eta.

Komandan senior Jepang di Surabaya, Laksamana Madya Shibata Yaichiro, nyokong ka Republik jeung mere akses senjata keur para laskar. Dina 3 Oktober, anjeunna nyerah ka kapten Angkatan Laut Walanda, minangka perwakilan sekutu nu tiheula datang ka Indonesia. Yaichiro sadar yén réalitasna Indonesia ngontrol kota, manéhna marentahkeun pasukana nyerahkeun senjata ka pasukan Indonesia. Indonesia sabenerna diparentah ogé keur nyerahkeun senjata nu ti Jepang ka sekutu ngan urang Indonesia teu nurut.

Pasukan Inggris datang bari mawa pasukan militer leutik ti Walanda nu ngarana NICA (Netherlands Indies Civil Administration). Pasukan Inggris ngarasa paur, barang apal yén pihak Indonesia beuki wani jeung beuki kuat dina nyerang markas Jepang nu aya di sabudeur nagri maké senjata sederhana jiga regang awi (bambu runcing) keur ngarebur senjata urang Jepang. Tujuan utama Pasukan Inggris di Surabaya téh saenyana mah nyaéta rek nyokot senjata Jepang jeung Indonesia, salian ti éta gé nyaéta rek nyokot tawanan Jepang nu rek dibalikeun deui ka nagrina.

Dina bulan September jeung Oktober 1945, aya kajadian sababaraha insiden nu ngalibatkeun urang Eropa jeung pihak Indonesia. Di akhir bulan Oktober jeung awal Nopember, para pamingpin Nahdlatul Ulama jeung Masyumi, netepkeun yén perang mertahankeun Indonesia kaasup Jihad, sedengkeun Jihad nyaéta kawajiban pikeun tiap muslim. Para Kyai jeung santri ti pasantren-pasantren nu aya di Jawa Timur, mimiti daratang ka Surabaya. Bung Tomo nu kharismatik, ngagunakeun radio lokal keur mere sumanget jeung ningkatkeun patriotisme di sakuliah kota. Genep rebu pasukan Inggris-India (Gurka) dikirim ka kota dina tanggal 25 Oktober keur ngevakuasi tawanan Eropa, tilu poé ti harita, peperangan geus ngamimitian.  Perang ngalibatkeun 20.000 Tentara Kéamanan Rakyat (TKR) jeung 70.000-140.000 laskar rakyat, Inggris menta bantuan ka présidén Sukarno, Wakil présidén MohammadHatta jeung menteri Amir Syarifudin keur nenangkeun rakyat, nu akhirna dina tanggal 30 Oktober diayakeun gencatan senjata.