Jabarkan Mapag nyanghareupan Proklamasi dari Proklamasi Kamerdékaan Indonésia dalam bahasa sunda

Dina tanggal 1 Agustus 1940 hiji bom atom diragragkeun di luhur dayeuh Hiroshima Jepang ku Amérika Serikat anu mimiti nurunkeun moral sumanget soldadu Jepang di sakumna dunya. Sapoé saterusna Badan Penyelidik Usaha Persiapan Kemerdekaan Indonésia (BPUPKI), atawa “Dokuritsu Junbi Cosakai”, ganti ngaran jadi PPKI (Panitia Persiapan Kemerdekaan Indonésia) atawa disebut ogé Dokuritsu Junbi Inkai dina basa Jepang, pikeun leuwih negeskeun kahayang sarta tujuan ngahontal kamerdékaan Indonésia. Dina tanggal 9 Agustus 1945, bom atom kadua digubragkeun di luhur Nagasaki, ku kituna ngabalukarkeun Jepang taluk ka Amérika Serikat sarta sekutuna. Kajadian ieu ogé dimangpaatkeun ku Indonésia pikeun ngaprokalmasikeun kamerdékaanana.

Soekarno, Hatta salaku lulugu PPKI sarta Radjiman Wedyodiningrat minangka urut pupuhu BPUPKI diapungkeun ka Dalat, 250 km di palebah wétan sagara Saigon, Vietnam pikeun papanggih jeung Marsekal Terauchi. Maranéhanana dikabarkeun yén pasukan Jepang keur di mapag kaéléhan sarta baris mikeun kamerdékaan ka Indonésia. Sawatara éta di Indonésia, dina tanggal 10 Agustus 1945, Sutan Syahrir geus ngadéngé warta liwat radio yén Jepang geus taluk ka Sakutu. Para pajoang ngararancang ngaproklamasikeun kamerdékaan RI, sarta nampik  kamerdékaan anu dibikeun minangka kado ti Jepang.

Dina tanggal 12 Agustus 1945, Jepang ngaliwatan Marsekal Terauchi di Dalat, Vietnam, ngomong ka Soekarno, Hatta sarta Radjiman yén pamaréntah Jepang baris sagancangna mikeun kamerdékaan ka Indonésia sarta proklamasi kamerdikaan bisa dilaksanakeun dina sababaraha poé ka hareup, gumantung cara gawé PPKI. Sanajan kitu Jepang hayangeun kamerdékaan Indonésia dina tanggal 24 Agustus.

Dua poé saterusna, mangsa Soekarno, Hatta sarta Radjiman balik ka Indonésia ti Dalat, Sutan Syahrir ngadesek sangkan Soekarno sagancangna ngaproklamasikeun kamerdékaan, alatan nganggap hasil pasamoan di Dalat minangka tipu muslihat Jepang, alatan Jepang saban waktu geus kudu taluk ka Sakutu sarta keur ngahindarkeun pacégkadan di kubu nasionalis, di antarana anu anti sarta pro Jepang. Hatta nyaritakeun ka Syahrir ngeunaan hasil pasamoan di Dalat. Soekarno tacan yakin yén Jepang memang geus taluk, sarta proklamasi kamerdékaan RI mangsa éta bisa ngabalukarkeun “pertumpahan darah” anu gedé, sarta bisa ngabalukarkeun pohara fatal lamun para pajoang Indonésia tacan siap. Soekarno ngingetkeun Hatta yén Syahrir henteu mibanda hak ngaproklamasikeun kamerdékaan alatan éta téh hak Panitia Persiapan Kemerdekaan Indonésia (PPKI). Samentara éta Syahrir nganggap PPKI nyaéta awak jieunan Jepang sarta proklamasi kamerdékaan ku PPKI ngan mangrupa ‘kado’ ti Jepang.