Coba jelasin Sajarah dari Maén bal dalam bahasa sunda dong

Aya sababaraha bukti yén maén bal datangna ti perang-perang jaman baheula. Baheulana méngbal téh olahraga anu ahéng tur pikasieuneun ku sabab encan ayana peraturan FIFA. Para pamaéna osok silih serang anu teu kabendung anu balukarna anarkis. Kaulinan nu aya najong balna geus dimaénkeun di  raloba nagara di rupa-rupa jaman. Dumasar FIFA, "wangun pangawalna kaulinan nu mana aya bukti ilmiahna nyaéta hiji latihan ti hiji manual militér ti abad ka-2 jeung ka-3 SM di Cina", nu mana kawanoh salaku cuju. Lain di Cina wungkul tapi di Jepang ogé tapi béda ngarana méngbal di Jepang disebut Kemari. Jadi dina hakékatna mah olahraga méngbal téh mimitina di daérah Asia namung kamekarana jeung sumebarna méngbal Éropa anu ngamimitian ngamodifikasi méngbal jadi olahraga modéren anu dieuyeuban ku ayana peraturan dina maénna.  Aturan maén bal modérn dumasar kana usaha patengahan abad ka-19 pikeun ngastandarisasi rupa-rupa wangun maén bal nu dimaénkeun di sakola-sakola di Inggris. Sajarah maén bal di Inggris bisa ditéangan balik ka saheunteuna abad ka-8.

Aturan Cambridgekahiji dirancang di Universitas Cambridge dina 1848miboga pangaruh husus kana pamekaran aturan-aturan nu salajengna, kaasup maén bal. Aturan Cambridge ditulis di Kampus Trinity, Cambridge, dina hiji panglawungan pawakilan sakola saperti Eton, Harrow, Rugby, Winchester, jeung Shrewsbury. Aturan éta teu diadopsi sadunya. Dina 1850-an, raloba klub nu teu kahubung jeung sakola atanapi universitas dibentuk di sapanjuru dunya panyatur basa Inggris, pikeun maénkeun rupa-rupa wangun maén bal. Sababaraha di antawisna ahirna miboga aturanna sorangan nu béda, cotona Sheffield F.C., nu dibentuk ku urut murid sakola dina 1857, nu mana nuju ka dibentukna Sheffield FA dina 1867. Dina 1862, John Charles Thring ti Sakola Uppingham ogé manggihan sababaraha sét aturan nu boga pangaruh.

Usaha-usaha ieu mangaruhan dibentukna The Football Association (Asosiasi Maén Bal, The FA) dina 1863, nu mana kahiji patepung dina 26 Oktober 1863 di Freemasons' Tavern (Warung [miras] Freemason) di Jalan Great Queen, London. Sahiji-hijina sakola nu diwakilkeun di panglawungan ieu nyaéta Charterhouse. Freemason's Tavern jadi patempatan pikeun 5 panglawungan salajengna antawis Oktober jeung Désémber, nu mana ngahasilkeun sét aturan komprehénsif kahiji. Di panglawungan ahir, panata harta kahiji FA, wakil ti Blackheath, kaluar jeung klubna ti FA ku lantaran dihupusna 2 konsép aturan ti panglawungan saméméhna: nu kahiji, ngijinkeun mawa bal jeung leungeun; nu kadua pikeun ngahalangan, lumpat misalna, ku cara najong sampéanna), néngklasanna, jeung nyekelannana. Klub rugbi football Inggris nu lian mimiliuan ieu jeung teu ngagabung ka FA, atawa ninggalkeun FA jeung teras dina 1871 ngawangun Union Rugbi Football. 11 klub sésana, dina kaluluguan Ebenezer Cobb Morley, ngesahkeun 13 aturan asli kauliinan. Sheffield FA maén kalawan aturana sorangan nepi ka 1870-an bari FA nyerep sababaraha aturan éta nepi bédana ngan saeutik.Laws of the game ayeuna ditangtoskeun ku Badan Asosiasi Maén Bal Internasional (IFAB). Badan éta ngadeg taun 1886 sanggeus hiji panglawungan di Manchester antawis The Football Association, Asosiasi Maén Bal Skotlandia, Asosiasi Maén Bal Wales, sarta Asosiasi Maén Bal Irlandia. Kompetisi maén bal nu pangkolotna sadunya nyaéta Piala FA, nu diwangun ku C. W. Alcock jeung geus dilombakeun antawis tim-tim Inggris saprak 1872. Patandingan maén bal internasional resmi nu kahiji lumangsung dina 1872 antawis Skotlandia jeung Inggris di Glasgow. Inggris minangka imah pikeun liga maén bal nu kahiji di dunya, nu diwangun di Birmingham dina 1888 ku diréktur Aston Villa, William McGregor. Wangun aslina miboga 12 klub ti Midlands (Daratan Tengah) jeung Inggris Kalér. FIFA, badan maén bal internasional, diwangun di Paris dina 1904 jeung nyebutkeun bakal satia ka Laws of the Game-na Football Association. Tumuwuhna popularitas patandingan internasional ngarah ka pangakuan pawakilan FIFA ka Badan Asosiasi Maén Bal Internasional dia 1913. Badan éta ayeuna miboga 4 wakil ti FIFA jeung 1 ti unggal opat asosiasi ti Britania.

Kiwari, maén bal diulinkeun dina hiji tingkat profésional di sakuliah dunya. Jutaan jalmi biasa angkat ka stadion maén bal pikeun nongton tim dukunganna, samentara milyaran lianna nongton patandingan di televisi atanapi di Internét. Aya loba ogé nu maén bal dina tingkat amatir. Dumasar hiji survéy FIFA, dibéwarakeun dina 2001, leuwih ti 240 juta urang ti leuwih ti 200 nagara régulér maén bal. Maén bal miboga panongton televisi sadunya nu panglobana dina olah raga.

Tim nasional maén bal Basisir Gading ngabantos ngamankeun gencatan pakarang di Perang Sadulur Basisir Gading dina 2006 jeung leuwih tebih ngirangan tegangan antawis pamaréntah jeung nu berontak dina 2007 langkung tanding maén bal di ibu kota pamberontakan, Bouaké. Bandinganna, maén bal kawanoh kalawan luas salaku pertimbangan sabab ayana Perang Maén Bal dina Juni 1969 antawis Él Salvador jeung Honduras. Olah raga ieu ogé miburukan tegangan dina awal perang Yugoslav dina 1990-an, nalika patandingan antawis Dinamo Zagreb jeung Red Star Belgrade jadi karusuhan dina Maret 1990.