Tolong jelaskan mengenai Ngarebut Yerusalem dari Kholid bin Walid dalam bahasa sunda

Ku dihantem jeung diburantakkeuna pasukan Byzantine, pasukan Muslim gancang ngarebut deui wilayah-wilayah nu geus ditalukkeun méméh Yarmuk. Pasukan Muslim maju ngidul ka bénténg pamungkas Byzantine, Yerusalem, di mana réa sésa-sésa pasukan Byzantine nu saralamet ti Yarmuk nyaralindung. Pangepungan Yerusalem lumangsung opat bulan semet ka kota éta satuju pikeun sumerah tapi kudu ka khalifah ku anjeun sacara pribadi. Amru bin Ash, salah sahiji ti opat panglima, nyarankeun sangkan Khalid dikirim salaku khalifah, sabab Khalid sarimbag pisan jeung Khalifah Umar. Tapi Khalid kanyahoan, antukna Umar sumping sarta Yerusalem sumerah dina bulan April 637. Réngsé ti Yerusalem, pasukan Muslim kapecah deui. Korps Yazid datang ka Damaskus jeung ngarebut Béirut. Korps Amru jeung Shurobil miang pikeun nalukkeun sésa-sésa Paléstina, sedeng Abu Ubaidah jeung Khalid, mingpin 17.000 pasukan tohaga laju ngalér keur nalukkeun sakabéh Syria Kalér.

Panalukan Syria Kalér jeung Levant

Sanggeus Emesa aya na leungeun, Abu Ubaidah jeung Khalid maju ka Chalcis, nu ngabogaan harti paling stratégis pikeun Byzantine. Ngaliwatan Chalcis, Byzantine bisa ngajaga Anatolia, Armenia, tanah asalna Heraclius, sarta puseur zona Asia Antioch. Abu Ubaidah ngirim Khalid jeung pangawal gerak cepet elitna ka Chalcis. Bénténgna dijagaan ku pasukan Yunani dina kapamingpinan Menas, nu kabéjakan boga posisi luhur, jalma kadua sanggeus kaisar ku anjeun. Menas nyinglarkeun taktik heubeul Byzantine, mutuskeun pikeun nyanghareupan Khalid jeung ngancurkeun élemén pamandu dina pasukan Muslim di Hazir, 5 km wétaneun Chalcis, saméméh pasukan utamana bisa ngagabung. Pasukan Romawi bener-bener ancur dina Perang Hazir, nu ngajurung sanajan Umar ogé  pikeun muji Khalid minangka jénius militér. Umar kacaritakeun nyarios: “Khalid téh hiji panglima sajati, mugia Alloh ngabarokahan ka Abu Bakar. Anjeuna leuwih hadé dina nganilai jalma tibatan kuring.”

Abu Ubaidah tuluy ngagabung ka Khalid di bénténg Chalcis nu katempona siga moal bisa diéléhkeun, tapi antukna sumerah di bulan Juni 637. Ku kameunangan stratégis ieu, wilayah Chalcis kalér ngaboléklak pikeun pasukan Muslimin. Khalid jeung Abu Ubaidah satuluyna ngarebut Aleppo ti pasukan Byzantine nu geus peunggas hareupan di bulan Oktober 637. Tujuan satuluyna nyaéta kota éndah Antioch, puseur kota zona Asia tina Kakaisaran Byzantine. Méméh ngajorag ka Antioch, Khalid jeung Abu Ubaidah mutuskeun pikeun nutup kota ti Anatolia; hal ieu karéngsékeun ku ngarebut sakabéh bénténg nu méré pertahanan stratégis keur Antioch, utamana A’zaz di timur laut Antioch. Dina raraga nyalametkeun kakaisaran tina kaancuran, hiji perang nu tanpa harepan dijalankeun ngalawan pasukan Muslim ku para ponggawa Antioch di luar kota deukeut leuwi Orontes, populer ku sebutan Perang Jambatan Beusi. Sanggeus diéléhkeun, urang-urang Byzantien malundur ka Antioch sarta pasukan Muslim ngepung kota. Ku leutikna pangharepan bakal meunang pitulung ti kaésar, Antioch nyerah dina tanggal 30 Oktober 637 ku prasarat yén sakabéh pasukan Byzantine dibéré jalur aman ka Konstantinopel.

Abu Ubaidah ngirim Khalid ngalér, sedeng dirina ngangkeuy ngidul sarta ngarebut Lazkia, Jabla, Tartus jeung aréa-aréa basisir kulon ti pagunugan Libanon Wétan. Khalid maju ngalér jeung nyerang wilayah ka luhur ka Leuwi Kizil (Kizilirmak) di Anatolia. Kaésar Heraclius geus ninggalkeun Antioch ka Edessa saméméh kadatangan kaum Muslimin. Manéhna nyusun kaperluan-kaperluan pertahanan di Jazira jeung Armenia sarta miang deui ka puseur dayeuh Konstatinopel. Dina lalampahan ka Konstantinopel manéhna méh-méhan teu bisa lolos waktu Khalid, sanggeus ngarebut Marash, keur ngidul nuju ka Manbij. Heraclius buru-buru nyokot jalur pagunungan sarta ngaliwatan ka Gerbang Cilician, kabéjakeun nyarita:

Ku ancur-ancuranna dina Perang Yarmuk, kakaisaranna bener-bener rangu pikeun serangan kaum Muslimin. Ku ngan sawatara leutik sumber-sumber militér nu nyésa manéhna heunteu aya deui dina posisi pikeun usaha-usaha militér balik ka Syria. Keur meunangkeun waktu pikeun persiapan pertahanan sésa-sésa kakaisaranna, Heraclius néang bantuan ka Arabs Karésten di Jazirah nu ngumpulkeun hiji pasukan gedé sarta ngajorag ka Emesa, markas Abu Ubaidah. Abu Ubaidah narik kabéh pasukanna ti Syria Kalér ka Emesa. Arab Karésten ngepung wakul Emesa. Khalid geus dina posisi pikeun perang kabuka di saluareun bénténg, tapi Abu Ubaidah milih nyérénkeun masalah ieu ka Umar, nu sacara cerdas méréskeun ieu. Umar ngirim pasukan Muslim ti Irak pikeun nyerang Jazirah, lemah cai Arab Karésten, ti tilu rute nu béda. Katambah deui pasukan séjénna dikirim ka Emesa ti Irak dina pingpinan Qa’qa bin Amru, saurang véteran Yarmuk nu dikirim ti Irak keur Perang al Qodisiyah. Umar ku anjeun miang ti Madinah mingpin 1.000 urang. Urang-urang Arab Karésten, meunang respon gegedéan kieu, ngabatalkeun pangepungan sarta gura-giru mulang ka Jazirah. Dina nalika éta Khalid katut ponggawa gerak cepetna kaluar ti Emesa sarta ngancurkeun pasukan musuh, nyerang ti satukangeun. Ieu téh minangka usaha ahir Heraclius pikeun balik deui ka garis Syria.

Kampanye di Armenia jeung Anatolia

Sabada éta perang, Umar maréntahkeun panalukan Jazirah nu réngsé dina sajeroning usum panas 638. Sanggeus nalukkeun Jazirah, Abu Ubaidah ngirim Khalid jeung Iyad bin Ghonam (panakluk Jazirah) pikeun nyerang wilayah Byzantine di kaléreun Jazirah. Maranéhna miang ngabandaleut sewang-sewangan sarta ngarebut Edessa, Amida (Diyarbakir), Malatya jeung nyerbu Armenia Byzantine ka luhur ka daérah Ararat sarta ogé kacaritakeun nyerbu puseur Anatolia. Heraclius geus ti heula ninggalkeun kabéh bénténg antara Antioch jeung Tartus pikeun nyieun zona panyangga atawa daérah tanpa jalma antara aréa nu dikontrol ku Muslim jeung tanah utama Anatolia. Umar harita ngeureunkeun pasukanna tina maju terus ka Anatolia, sarta maréntahkeun Abu Ubaidah, nu geus jadi gupernur Syria, pikeun nerapkeun aturan-aturanna di tanah panalukan Levant. Mangsa harita Umar kabéjakeun nyarita: “Kaula ngaharepkeun aya témbok seuneu antara urang jeung Romawi, hingga maranéhna teu bisa asup ka wilayah urang sarua jeung urang teu bisa asup ka tanah maranéhna.” Lantaran dibébastugaskeunna Khalid tina katentaraan sarta kalaparan jeung wabah di taun hareupna, pasukan Muslim ditahan dina nyerang Anatolia. Ékspédisi ka Anatolia jeung Armenia nandaan ahir karir militér Khalid.