Jabarkan Sajarah dari Haji dalam bahasa sunda

Jalma-jalma Arab dina jaman jahiliah geus mikawanoh ibadah haji ieu anu maranéhanana warisi ti nini moyang tiheula kalawan ngalakonan parobahan disana-sini. Tapi, wangun umum palaksanaanana masih tetep aya, kawas thawaf, sa'i, wukuf, sarta melontar jumrah. Ngan waé palaksanaanana réa anu henteu luyu deui jeung saréat anu sabenerna. Ku kituna, Islam datang sarta ngabenerkeun sagi-sagi anu salah sarta tetep ngajalankeun nanaon anu geus luyu kalawan petunjuk syara' (saréat), sakumaha anu diatur dina al-qur'an sarta sunnah rosul. Kasang tukang ibadah haji ieu ogé didasarkan dina ibadah sarupa anu dilaksanakeun ku nabi-nabi dina ageman Islam, utamana Nabi Ibrahim (nabina ageman Tauhid). Ritual thawaf didasarkan dina ibadah sarupa anu dilaksanakeun ku umat-umat saméméh nabi Ibarahim. Ritual sa'i, nyaéta lumpat antara pasir Shafa sarta Marwah (wewengkon rada luhur di kira-kira Ka'bah anu geus jadi hiji kahijian Masjid Al Haram, Makkah), ogé didasarkan pikeun mengenang ritual pamajikan kadua nabi Ibrahim sabot néangan susu pikeun anakna nabi Ismail. Samentara wukuf di Arafah nyaéta ritual pikeun mengenang tempat paamprokna nabi Adam sarta Siti Hawa di beungeut bumi, nyaéta asal mula ti kalahiran sakumna umat manusa.