Jabarkan Sajarah dari Arménia dalam bahasa sunda

Arménia geus dicicingan ku manusa ti jaman prasajarah. Arménia téh wewengkon kakaisaran nu loba budayana nepi ka ahir abad 1, jeung wewengkonna ngampar ti Laut Hideung nepi ka Laut Kaspia sarta Laut Meditérania dina jaman pamaréntahan Tigranés Ageung. Tapi lokasi stratégis Arménia nu aya di antara dua banua geus jadi magnét ka loloba panjajah, kaasup bangsa Assyria, Pérsia, Yunani, Romawi, Bizantium, Mongol, Arab, Turki Ottoman, jeung Mongolia. Dina 301 M, Arménia jadi nagara kahiji di dunya nu ngakuan Agama Kristen sabagé agama resmi nagara.

Dina taun 1813 jeung 1828, Arménia modérn (diwangun ti Érivan jeung Karabakh nu masih mangrupa wewengkon kasultanan Pérsia) dijadikeun salah sahiji wewengkon Kakaisaran Rusia pikeun samentara. Ayana Révolusi Bolshévik di Pétrograd ngabisaan Arménia jadi républik merdéka dina waktos nu singket, teras jadi bagian ti Uni Soviét deui. Wewengkon Arménia anu diparéntahan ku Uni Soviét teras digabungkeun jeung wewengkon Géorgia jeung Azerbaijan jadi Républik Sosialis Soviét Transkaukasus dina taun 1922 jeung 1936. Teras dina taun 1936 nepi ka 1991, Arménia jadi wewengkon sorangan salaku Arménia SSR sanajan masih bagian ti Uni Soviét.

Arménia masih boga konflik jeung Azerbaijan ngeunaan Nagorno-Karabakh. Ceuk Armenia, Nagorno-Karabakh jadi bagian ti Azerbaijan lantaran kalakua Stalin nu ngasupkeun wewengkon éta jadi bagian ti Soviét Azerbaijan. Konflik militér antara Arménia jeung Azerbaijan dimimitian dina taun 1988, jeung perang muncak waktos kadua nagara merdéka ti Uni Soviét taun 1991. Dina bulan Méi 1994, waktos gencatan sanjata, angkatan perang Arménia bisa nyokot heunteu ngan Nagorno-Karabakh tapi wewengkon séjénna ogé nu dipapaséaan jeung Azerbaijan jeung dibéjaan sabagé hakna.