Jabarkan Sajarah dari Samudera Pasai dalam bahasa sunda

Kasultanan Samudera Pasai disawang geus aya ti taun 1128 kalawan ngaran Karajaan Samudera. Pangadegna nyaéta Nasimuddin al-Kamil ti Mesir. Sabab puseur pamaréntahanana dipindah ka Pasai, saterusna diganti jeung disebut Samudera Pasai. Dina kamekaranana kasultanan ieu ngalaman parobahan sanggeus Dinasti Fatimah diéléhkeun ku dinasti Mamaluk. Dinasti Fatimah anu alirana Syi'ah sedengkeun dinasti Mamaluk alirana Syafi'i. Kasultanan Samudera Pasai ogé ngalaman parobahan ti mimitina Islam Syi'ah jadi Islam Syafi'i nalika Samudera Pasai dipingpin ku Sultan Malik al-Saléh (1285-1297).

Sanggeus Sultan Malik al-Saléh tilar dunya, Samudera Pasai diparéntah ku Malik al-Zahir I (1297-1326). anjeunna sakapeung disebut Sultan Muhammad. Di mangsa pamaréntahanana, teu loba anu disabdakeun jeung dilakukeun. Saterusna tahta diganti ku Ahmad anu boga gelar Al-Malik az-Zahir II. Mangsa pamaréntahan Al-Malik az-Zahir II, Samudera Pasai didatangan ku Ibnu Batutah, utusan ti Délhi nu keur ngayakeun lalampahan ka Tiongkok tuluy nyimpang di Samudera Pasai. Numutkeun Ibnu Batutah, Samudera Pasai mibanda armada dagang anu kuat. Baginda raja anu boga Madhab Syafii pohara kuat imanna nepi ka hayang ngajadikeun Samudera Pasai minangka puseur agama Islam nu madhabna Syafi'i.

Samudera Pasai mangrupa palabuan penting anu terus didatangan ku padagang ti sakuliah dunya, misalna Gujarat jeung Persia. Ngalantarankeun pangaruh India jeung Persia kacida gedéna di lingkungan kasultanan jeung masarakat. Barang utama anu didagangkeun di Samudera Pasai nyaéta lada anu jadi bahan utama ékspor nagara. Samudera Pasai ngamangpaatkeun Selat Malaka anu ngahubungkeun Arab-India-Cina pikeun ngagedékeun pangaruh dina paniagaan. Samudera Pasai ogé nyiapkeun bandar-bandar dagang anu digunakeun nambah pabekelan pikeun lalayaran, nguruskeun masalah kapal, ngumpulkeun barang dagangan anu bakal dikirim ka luar negeri jeung nyimpen barang dagangan saméméh dianteur ka sababaraha daérah di Indonésia. Dina abad ka-14, Samudera Pasai dijadikeun puseur studi Islam jeung tempat kumpulna ulama. Kasultanan ieu ngalaman kamunduran nalika Karajaan Malaka abad ka-15 ngadeg sabab padagang Islam pindah museurkeun puseur paniagaanana ka Malaka. Dina awal abad ka-16 M disebut jadi puncak kaagungan kasultanan Samudera Pasai sakumaha diémbarkeun ku Tomé Pires (1512-1515) yén Samudera Pasai keur ngalaman kamajuan dina widang politik pamaréntahan, widang kaagamaan, utamana di widang ékonomi jeung paniagaan.