Jabarkan Dampak dari Perang Tiis dalam bahasa sunda

Saenggeus Perang Tiis, Rusia sebagai ahli waris utama Uni Soviét memotong pengeluaran militer sacara drastis. Restrukturisasi ékonomi ngabalukarkeun jutaan warga di sakabéh Uni Soviét menganggur. Sadengkeun reformasi kapitalis mengakibatkan terjadinya resesi parah, leuwih parah tidina nu dialami ku AS jeung Jerman salila Depresi Besar.

Saenggeus berahir, Perang Tiis masih terus mempangaruhi dunya. Saenggeus pembubaran Uni Soviét, dunya pasca-Perang Tiis sacara luas dianggep sebagai dunya nu unipolar, nyésakeun Amérika Sarikat sebagai satu-satunya nagara adidaya di dunya. Perang Tiis ogé ngabantuan mendefenisikan peran pulitik Amérika Sarikat di dunya pasca-Perang Dunya II: dina taun 1989 AS menjalin kerjasama militer dengan 50 nagara jeung mibanda 526.000 tentara di luar negeri nu tersebar di puluhan nagara, dengan 326.000 terdapat di Éropa (dua pertiganya di Jerman Kulon), jeung sekitar 130.000 terdapat di Asia (terutama di Jepang jeung Koréa Kidul). Perang Tiis ogé menandai puncak pengembangan industri-militer, terutama di Amérika Sarikat, jeung pendanaan militer sacara besar-besaran. Pengembangan industri militer ieu mibanda dampak besar ka nagara nu bersangkutan; ngabantuan nyieun kehirupan kemasyarakatan, kawijakan, jeung hubungan luar negeri nagara éta.

Pengeluaran militer Amérika Sarikat salila berlangsungnya Perang Tiis diperkirakan sekitar $ 8 triliun, sadengkeun hampir 100.000 orang Amérika keleungitan nyawa maranéhna dina Perang Korea jeung Perang Vietnam. Sulit pikeun memperkirakan jumlah korban jeung kerugian ti pihak Soviét, namun jika dinempo ti komparasi produk nasional bruto maranéhna, maka biaya keuangan nu dikeluarkan ku Soviét salila Perang Tiis jauh leuwih besar tidina nu dikeluarkan ku Amérika Sarikat.

Selain leungitnya nyawa warga sipil ku para tentara tak berseragam, jutaan jiwa ogé tewas dina perang proksi antar kadua nagara adidaya di rupa-rupa belahan dunya, terutama di Asia Tenggara. Sebagéan besar perang proksi jeung bantuan pikeun konflik-konflik lokal turut berahir seiring dengan usainya Perang Tiis. Perang antar-nagara, perang etnis, perang Révolusi, sarta jumlah pengungsi menurun tajam dina taun-taun pasca-Perang Tiis.

Di sisi lain, konflik-konflik antar-nagara di Dunya Katilu teu sepenuhnya terhapus pasca-Perang Tiis. Kategangan ékonomi jeung sosial nu dulu dimanfaatkan sebagai "bahan bakar" Perang Tiis terus berlangsung di Dunya Katilu. Kegagalan kontrol nagara di sejumlah wilayah nu dulunya dikuasai ku Pamaréntah komunis telah ngahasilkeun konflik sipil jeung etnis baru, terutama di nagara-nagara bekas Yugoslavia. Berahirnya Perang Tiis telah menghantarkan Éropa Wétan dina éra pertumbuhan ékonomi jeung paningkatan jumlah nagara démokrasi liberal, sadengkeun di bagéan lain dunya, seperti di Afganistan, kemerdekaan diikuti dengan kegagalan nagara.