Coba jelasin Sejarah dari Situs Gunung Susuru dalam bahasa sunda dong

Situs Gunung Susuru mangrupa patilasan kerajaan Galuh Kertabumi anu diadegkeun ku Putri Tanduran Ageng, putri ti Raja Galuh Salawé anu ngaran Sanghyang Cipta. Inyana kawin jeung Rangga Permana, kaponakan Prabu Geusan Ulun, nu ngawasa karajaan Sumedang Larang. Wilayah ieu téh mangrupa hadiah perkawinan ti bapana. Sabada perkawinan lumangsung, Rangga Permana diparéntah ku Sanghyang Cipta Permana Prabu Di Galuh sangkan mingpin di Kertabumi anu masarakatna masih kénéh ngagem agama Hindu. Parétah éta diéstokeun ku Rangga Permana, sarta pusat kakawasaanna aya di Gunung Susuru. Ku lantaran lokasina aya di sisi walungan Cimuntur, Rangga Permana kawentar ngaranna jadi Prabu Di Muntur, anu diistrénan jadi raja dina taun 1585 M. Ku ayana ieu kalungguhan, agama Islam bisa leuwih sumebar di tatar Galuh Kertabumi. Prabu Di Muntur nyekel kalungguhan di Kertabumi nepi ka taun 1602 M, anu satuluyna diganti ku anakna, nu nelah Sang Raja Cita. Katelah ogé ngaran Wiraperbangsa atawa Singaperbangsa.

Anapon jujutanna nyaéta, Gunung Susuru téh mangrupa patilasan Karajaan Galuh Kertabumi, karajaan vasal ti Karajaan Galuh Pangauban anu diadegkeun ku Prabu Haur Kuning ti Putrapinggan Kalipucang, kira-kira 150-1580 M. Nurutkeun riwayat nu sumebar ti wilayah Talaga, Prabu Haur Kuning mangrupa generasi ka opat Prabu Siliwangi. Ramana Prabu Haur Kuning nyaéta Rangga Mantri atawa Sunan Parung Gangsa (Pucuk Umum Talaga) anu kawin jeung Ratu Parung (Ratu Sunyalarang atawa Wulansari). Rangga Mantri nyaéta putra Prabu Munding Surya Agung, salah sahiji putra Prabu Jayadéwata ti Déwi Rajamantri. Rangga Mantri mimitina ngagem agama Buddha, tuluy asup Islam sanggeus ditalukkeun ku Cirebon dina 1530 M.

Prabu Haur Kuning, anu keur leutikna boga ngaran Ujang Ayem, ninggalkeun karajaan ramana néangan tempat panyalindungan (pangauban) anu jauh tina jangkowan Cirebon sabab dirina hayang ngadegkeun karajaan penerus Pajajaran anu kaancam runtuh, sakaligus mawa misi pikeun ngahudang deui pamor Galuh. Dina mangsa harita Karajaan Galuh anu dipingpin ku Jayaningrat (1528 M), ngalaksanakeun eksodus (ninggalkeun tempat asal) ti Kawali ka Rajagaluh, perang jeung Cirebon, sarta éléh dina taun éta kénéh.

Dina taun 530 M, pasukan gabungan Pakungwati, Demak jeung Kuningan ngalaksnaakeun "pembersihan" kana sésa-sésa pasukan karajaan Galuh, anu nagen di Talaga. Ahirna dina taun 1531 wilayah Galuh aya dina kakawasaan pakungwati Cirebon, dina taun éta ogé lumangsungna perjangjian daméy antara Pabu Surawisésa jeung Sunan Gunung Jati pikeun silih aku kadaulatan. Teu silih serang jeung leuwih ngaraketkeun rasa duduluran salaku papada turunan Prabu Siliwangi.

Dumasar kana data silsilah Sajarah Galuh nyabutkeun yén putrana Prabu Haur Kuning téh aya tilu, nyaéata Maharaja Upama, Maharaja Sanghyang Cipta, jeung Saresepan Agung. Tiluanana diperkirakeun ngagem agama Hindu-Budha anu diwarisakeun ti Prabu Haur Kuning.

Salaku anak pangkolotna, Maharaja Upama ngawaris karajaan Galuh Pangauban ti Ramana. Maharaja Sanghyang Cipta dibéré wilayah Salawé (Cimaragas),sarta ngadegkeun Karajaan Galuh Salawé. Sedengkeun Sareuseupan Agung jadi raja di wilayah Cijulang. Maharaja Sanghyang Cipta ngabogaan anak tilu nyaéta, Tanduran Ageung, Cipta Permana, jeung Sanghyang Permana.

Satuluyna, Tanduran Ageung nikah ka Rangga Permana nu dina sababara sumber disebut-sebut salaku anakna Prabu pikeun Ulun ti Sumedang. Padahal, nurutkeun katerangan ti sumber Sumedang nyebutkeun yén Prabu pikeun Ulun ngabogaan tilu urang istri nyaéta Nyimas Cukang Gédéng Waru putrana Sunan Pada, nu ka dua Harisbaya ti Cirebon, ka tilu Nyimas Pasaréan.

ti tilu istri éta, pikeun Ulun gaduh putra 15 urang, di antara anu 15 éta teu aya ngaran Rangga Permana, sabab Rangga Permana mah putra ti Kyai Rangga Haji, sedengkeun Rangga Haji nyaéta putra ti Pangéran Santri hasil pernikahan jeung Ratu Pucuk Umun. Rangga Haji anak ka dua ti genep sadulur, lanceuk pangkolotna nyaéta Radén Angkawijaya nu kawentar ngaran pikeun Ulun. Jadi, Rangga Permana téh kaponakan Prabu pikeun Ulun. Wilayah Kertabumi diwariskeun ku Maharaja Sanghyang Cipta ka Tanduran Gagang dina taun 1585 M, anu mangrupa hadia perkawianana jeung Rangga Permana. Rangga Permana salaku putra Kyai Rangga Haji, jadi pangawasa muslim anu munggaran di wilayah Galuh, nalika ngantunkeunna jasadna Rangga Permana dilarung d walungan Ciputrapinggan, dianteur iring-iringan parahu nepi ka laut Kidul (Pangandaran), dina tradisi has Galuh kuno ritual éta disebut nerebkeun.

Adina Tanduran Ageung, nyaéta Cipta Permana dibéré wilayah kawasaan Banjarsari anu ngadegkeun karajaan Galuh Kawasan, sedengkeun Sanghyang Permana nuluykeun karajaan bapana di Galuh Salawé (Cimaragas) kalayan gelar Prabu Digaluh. Mangsa ngadegna karajaan Galuh Kertabumi mangrupa mangsa mekarkeun agama Islam ti Cirebon jeung Sumedang ka wilayah Galuh, ku kituna ku ayana tali kakulawargaan jeung kasadaran kana pangaruh Islam sarta hangkeutna da'wah-da'wah ulama Islam, ahirna Prabu Haurkuning teu ngalakukeun perlawanan.