Coba jelasin Pamekaran dari Tasma dalam bahasa sunda dong

Tasma geus mulai dipikawanoh di Éropa nalika abad ka-13. Namung, ari bangsa Éropa mah maké tasma téh émang pikeun nyékasan panempoan maranéhna. Tasma anu diparaké ku maranéhna masih kénéh sarua siga tasmana bangsa Cina anu dijieunna tina batu kristal atawa batu transaparan.

Tasma anu pangmimitina dipaké ku urang Éropa ngan saukur kaca panggedé anu dicekelan maké hiji leungeun. Tuluy saenggeus éta karék wé muncul lénsa kaca ganda anu dibéré gagang sangkan bisa dikaitkeun kana ceuli. Tuluy gagangna dileungitkeun jeung digantikeun maké pita atawa tambang sangkan bisa dikaitkeun kana sirah. Pikeun sababaraha lila, jelema maké tasma pér, nyaéta tasma anu dijepit maké alat siga paniti ka luhur irung. Ahirna beuki lila, muncul idé pikeun maké kawat béngkok nu diheuraskeun sangkan bisa jadi gagang dina ceuli.

Lénsa anu dipaké pikeun nyékasan panempoan cenah mah dipaké ku Abbas Ibn Firnas  nalika abad ka-9. Abbas Ibn Firnas manggih cara pikeun ngaproduksi lénsa anu hérang pisan. Lénsa ieu dibentuk jeung diasah jadi batu buleud anu bisa dipaké pikeun maca nepi ka dipikawanoh salaku "batu maca".

Nalika tungtung abad ka-13, ahirna kakara kapanggih yén kaca salaku lénsa leuwih alus tibatan maké batu transparan. Hal ieu numutkeun kana panalungtikanna Sir Joseph Needham, salah saurang panalungtik ti Inggris. Panalungtikanna nunjukkeun yén tasma dipanggih 1000 taun ka tukang di Cina nu ahirna sumebar ka saniskara dunya nalika jaman datangna Marco Polo taun 1270. Hal ieu ogé disebutkeun ku Marco Polo na sorangan dina buku éta. Sanajan can tangtu bener, loba jelema nu percaya yén tukang kaca anu jadi inisiator hal ieu.