Jabarkan Bukti Ilmiah dari Kaldéra dalam bahasa sunda

Dina taun 1939, géolog Belanda Van Bemmelen ngalaporkeun yén Dano Toba anu panjangna 100 km jeung lébarna 30 km dikurilingan ku batu apung titinggal tina bituna gunung. Lantaran éta, Van Bemmelen nyindekkeun yén Toba mangrupa hiji gunung api. Kadieunakeun, sababaraha panalungtik lain manggihan lebu rhyolit anu saumur jeung batuan Toba di Malaysia, nepi ka 3.000 km ka beulah kalér tepi ka India Tengah.

Sababaraha ahli kalautan ogé ngalaporkeun geus manggihan tapak-tapak batuan Toba di Samudra Hindia jeung Teluk Bengal. Para panalungtik awal, Van Bemmelen ogé Aldiss & Ghazali (1984) ngira-ngira yén Toba kacipta ngaliwatan hiji letusan anu kacida gedéna. Tapi panalungtik lain saperti Vestappen (1961), Yokoyama jeung Hehanusa (1981), jeung Nishimura (1984), boga pamadegan yén éta kaldéra kacipta ngaliwatan sababaraha kali bitu. Panalungtik anu leuwih anyar, Knight saparakanca (1986) jeung Chesner jeung Rose (1991) méré pamadegan anu leuwih rinci nyaéta kaldéra Toba kacipta ngaliwatan tilu letusan raksasa.

Panalungtikan ngeunaan Toba nepi ka ayeuna masih kénéh dikeureuyeuh. Salah sahiji panalungtik Toba entragan panganyarna nyaéta Fauzi ti Indonésia, séismolog di Badan Météorologi jeung Géofisika. Sarjana Fisika ti Universitas Indonésia lulusan 1985 ieu meunang gelar PhD ti Renssealer Polytechnic Institute, New York, dina taun 1998 keur panalungtikanana ngeunaan Toba.

Aya di Tilu Lémpéng Téktonik

Posisi Gunung Toba (ayeuna: Dano Toba) di Indonésia kaasup kana daérah nu rawan mamala. Ieu hal patali jeung posisi Indonésia anu aya di tengah-tengah tempat panggihna tilu lémpéng téktonik nyaéta Aurasia, Indo-Australia, jeung Lémpéng Pasifik. Kurang leuwih 80% ti wilayah Indonésia aya di lémpéng Aurasia anu ngawengku Sumatera, Jawa, Kalimantan, Sulawesi, jeung Banda.

Lémpéng benua ieu hirup, lémpéng Indo-Australia misalna nubruk lémpéng Aurasia anu jauhna 7 cm per taun, atawa lémpéng Pasifik anu ngagésér sacara rélatif ka lémpéng Aurasia anu jauhna 11 cm per taun. Hal éta ngabalukarkeun ayana rangkéan gunung, kaasup gunung api Toba. Lamun aya tubrukan, lémpéng lautan anu ngandung lapisan sédimén nyulusup di handapeun lémpéng benua. Ieu prosés dingaranan subduksi.

Gunung hasil subduksi salah sahijina Gunung Toba. Sanajan ayeuna wangunna geus henteu mangrupa gunung, sésa-sésa bituna masih katingali tepi ka ayeuna. Bagéan anu kaalungkeun akibat bituna éta gunung nepi ka 100 km x 30 km pasagi. Daérah anu nyésa tuluy ngawangun kaldéra. Di tengah-tengahna tuluy bijil pulo Samosir.