Coba jelasin Ciri has Katem dari Katem dalam bahasa sunda dong

Ngeunaan patalékan naha bet disebut katem anu mangrupa wancahan tina kawih jeung tembang, Nano S hayang leuwih bébas dina nyieun komposisi laguna, boh irama merdika heula boh tandak heula anu saterusna henteu kudu aya salah sahiji ugeran pupuh. Contona dina lagu “Dalem Kaum” anu mangrupa wangun pupuh Kinanti, dina tembang mah cukup lagu Kinanti upamana Jemplang Titi anu dina unggal pada téh kudu sarua. Dina Katem mah hayang leupas, ku sabab jiwa rumpaka mimiti jeung saterusna béda anu geus disanggi deui, teu cara dina tembang. Lian ti éta Nano S boga panginditan hayang béda ti nu séjén, katambah pangarang lagu mah boga kabébasan pikeun nyiptakeun karya naon waé, kaasup ngaranna (judul).

Upama urang ngabandungan tembang, contona Papatet, dina waktu lagu panambihna “Dareuda” di dinya karasa euweuhna kasinambungan, salah sahijina dina wangun eusi sabab ari panambih mah mangrupa lagu kawih anu gunana pikeun ngantebkeun suasana jeung wirahma. Contona: tina lagu tembang anu sasarina mélankolis, upama aya panambihna mah suasana téh bisa jadi hégar gumantung kana lagu anu dibawakeunana. Dina panambih mah upama ditingal sacara rumpaka taya ugeranana, tapi nu écés mah lagu panambih téh parondok. Sedengkeun pikeun wirahmana nyaéta ngantebkeun anu tadina bébas (irama merdika) jadi ajeg (tandak), saterusna upama tembang teu ditungtungan ku panambih sok aya paribasa ”ka Mekah teu ka Madinah”. Keur Nano S mah, nyieun hiji carita dina lagu téh di jerona hayang aya kontékstual atawa hubungan, utamana dina téma.

Jadi dina katem mah antara lagu tembang jeung lagu panambih anu disebutna kawih téh aya hubungan émosionalna, boh dina jiwa lagu boh dina rumpaka sarta nempatkeun laguna bisa tembang heula anu saterusna kawih ogé bisa kawih heula anu saterusna tembang. Béh dituna Nano S nganalisis sababaraha faktor sacara subjéktif salah sahijina nyaéta tempat, ciri tembang nu ayeuna téh umumna klasik dinamis anu hartina bisa mekar, utamana keur garapan kréasi anyar. Nano S ngahartikeun yén ciri tembang di batur (Jawa) anu klasik teu bisa dirobah kudu kitu pandéna, tapi di urang mah (Sunda) henteu. Tina éta ciri, dina tembang anu boga ciri klasik dinamis sabenerna méré lolongkrang pikeun nyieun kréasi anyar, da ti baheula ogé tembang mah loba nu diropéa atawa diraéh deui. Contona tina pupuh Dangdanggula anu diraéh deui jadi lagu séjén.