Jabarkan --> dari Pattimura dalam bahasa sunda

Saméméh ngayakeun parlawanan ka gorombolan VOC, Pattimura téh saurang sersan Militér Inggris.

Dina taun 1816 pihak  Inggris nyerahkeun kakawasaanna ka Walanda Satuluyna  Walanda ngalaksanakeun pulitik monopoli, pajak taneuh (landrente), mindahkeun rahayat turta ngayakeun  Hongi (Hongitochten), malahanmah teu ngawaro kana  Traktat London I saperti dina pasal11 aya katangtuan yén Residén Inggris di Ambon kudu ngayakeun padungdengan heula ngeunaan mindahkeun  koprs Ambon jeung Gubenur dina jéro éta pasini disebutkeun ogé   kalawan jéntré di mana pamaréntah Inggris réngsé di Maluku maka sakabéh soldadu Ambon kudu dibébaskeun dina harti meunang hak pikeun milih naha asup  kana dines militer pemérintah nu anyar  atawa kaluar tina dines militer, ngan dina prakna mah mindahkeun dinas militer ieu téh malah jadi hiji paksaan.

Mangsa kolonial Walanda datang deui taun 1817 téh, ayeunamah meunang panangtang ti sakabéh rahayat. Ieu balukar tina kaayaan ékonomi jeung pulitik sarta hubungan hubungan kamasarakatan nu goréng salila dua abad katukang.  Rahayat Maluku tungtungna ngayakeun perlawanan ka Walanda nu dipingpin ku Kapitan Pattimura, mangsa kajadian peperangan jeung Walanda taun 1817, Raja-raja Patih, Para Kapitan, kokolot adat sarta rahayat ngadeudeul Patimura geusan mingpin peperangan atawa jadi panglima perang kualatan pangalamana sara mibanda sipat-sipat satria (kabaressi).  Pattimura kalawan dibantuan ku baturnan geus hasil ngaheuyeuk pamaréntahan, mingpin rahayat, ngatur dina widang atikan, nyadiakeun kabutuhan sapopoé sarta ngadegkeun  bénténg-bénténg pertahanan. Wibawana sarta komara dina prakna mingpin geus diaku ku Raja-raja katut sakabéh rahayat. Palebah bajuang nyingareupan kolonial Welanda Pattimura ngayakeun gawé bareng jeung karajaan-karajaan:  Ternate jeung Tidore, raja-raja di Bali, Sulawesi jeung Jawa.

Perang Pattimura nu ukuranna Nasional ieu disingareupan ku Walanda kalayan nurunkeun kakuatan militér nu gedé tur kuat kalawan nurunkeun langsung Laksamana Buykes, tayalian salah saurang Komisaris Jénderal pikeun nyingareupan Patimura.

Peperangan rongkah ngalawan koloni Walanda nu di darat jeung dilaut  dikoordinasikeun ku Kapitan Pattimura nu dibantuan ku para panglima : Melchior Kesaulya, Anthoni Rebook, Philip Latumahina jeung  Ulupaha. Peperangan nu kacatet ngancurkeun pasukan Walanda kalawan hasil ngarebut  bénténg Welanda Duurstede di Saparua, perang di basisir  Waisisil jeung  jasirah Hatawano, Ouw- Ullath, Jazirah Hitu di Pulo Ambon jeung Seram Kidul.

Ngan hanjakal perang Pattimura ieu pareum bisa dieureunkeun ku Walanda ngagunakeun pulitik adu domba, tipu muslihat jeung  bumi hangus dilakukeun ku kolonila Walanda. Tungtungna para pajuang katéwak ku Walanda kalawan menang hukuman gantung dina tanggal 16 Desember 1817 di kota Ambon. Pikeun ngahormat kana ieu jasa-jasa sarta pangorbanana Kapitan Pattimura dileler jadi Pahlawan perjuangan kamerdékaan ku pamaréntah Republik Indonésia. Pahlawan Nasional Indonesia.