Coba jelasin Prasajarah dari Gada dalam bahasa sunda dong

Gada diropéa salila mangsa Paléolitik luhur tina asalna mah panakol kohkol biasa, ku cara nambahkeun ruruhit rijang atawa obsidian.

Di Éropa, ruruhit gada rijang pikeun sérémonial téh diukir sacara rumit, ieu mangrupa salah sahiji artéfak nu kapanggih mangsa ngali gundukan Néolitik di Knowth Irlandia, sarta loba manggihan pependul gada nu liangan nu asalna ti zaman parunggu.

Di Ukraina kuna, nu mimiti dipaké téh gada pependul batu, kraung leuwih dalapan rébu taun ka tukang. Nu séjénna kapanggih aya nu pependulna cakram batu wangunna ahéng lempeng kana panyekelanna.

Masalah dina gada baheula nyaéta pependul batuna nu gampang ancur  sarta hésé dioméanana disambungkeun deui kana panyekelanana. Urang Mesir nambahan bentuk disk dina mangsa pra-dinasti (kurang leuwih 3850-3650 SM) pikeun nambahan fungsi pikeun motong, ngan ieu mangrupa ropéaan jangka pondok.

Wangun buleud dina pependul gada ngaganti nu wangun cakram dina période Naqada II di Mesir Kuna pra-dinasti (3600-3250 SM) sarta dipaké sapanjang périodeu Naqada III (3250-3100 SM). Pependul gada nu sarupa ogé dipaké di Mésopotamia kurang leuwih 2450-1900 SM. Urang Asyur ngagunakeun gada kira-kira abad ka-19 SM. Harita gada dijieun tina batu atawa marmer sarta dilengkepan ku emas atawa logam lianna, ngan jarang dipaké dina patempuran iwal mun ngalawan infantri lapis waja.

Nu pangpentingna mah, ropéaan pependul gada nu maké logam pikeun komposisina. Ku bijilna pependul gada tambaga, ieu leuwih hadé, lantaran teu gampang ancur sarta cocog pisan ditapelkeun kana iteuk kai, sarta jadi kaideuan pikeun ngabentuk gada congcot kalawan panyekelna anu nyungcung.

Shardanas atawa pajuang ti Sardinia nu merjuangkeun Ramses II ngalawan Hittities dibekelan pakarang gada nu mangrupa iteuk kayu dipependulan parunggu. Loba tapékong parunggu kuna nu némbongkeun pajuang Sardinia nu mawa pedang, gondéwa jeung gada.