Jabarkan Diangkat jadi Pangéran dari Pangéran Kornél (Pangeran Kusumadinata ) dalam bahasa sunda

Alatan jasa – jasana éta pisan mangka manéhna saterusna diangkat jadi Pangeran sarta ngaranna robah jadi Pangeran Kusumah Dinata. Di sagigireun éta manéhna ogé nampa ogé medali emas kalawan ukiran kecap-kecap : “Atas nama Sri Maharaja, medali ini diberikan oleh Komisaris Jenderal kepada Pangeran Kusurnah Dinata, bupati Sumedang, sebagai ganjaran atas keberanian dan kesetiaannya.”

Kawani sarta kasatiaan éta dipintonkeunana ogé minangka manéhna babarengan jeung bupati-bupati Karawang, Subang sarta Cirebon mingpin pasukan anu mantuan pasukan Kompeni pikeun mareuman pambarontakan anu lumangsung di Jatitujuh, anu dipingpin ku Alus Rangin kira-kira taun 1806. Pambarontakan éta alatan rahayat wewengkon Cirebon henteu kuat deui hirup dina pamerasan jalma-jalma Cina anu nampa hak-hak istiméwa alatan geus nyéwa désa-désa minangka taneuh partikelir, sarta ogé alatan prosés ditéwakna Raja Kanoman anu dicinta rahayat. Prosés néwak éta dipigawé Walanda maké hiji muslihat, sanggeus karusuhan – karusuhan mucunghul di sakumna wewengkon Cirebon saprak taun 1802, alatan Walanda ngangkat Pangeran Surantaka anu henteu sohor keur gaganti Sultan Kanoman anu maot dina taun 1798. Pangeran Surianagara atawa Raja Kanoman anu leuwih ngabogaan hak luhur kalungguhan sultan kasingkir ti karaton barengan jeung dua urang barayana anu séjén, nyaéta Pangeran Kabupatén sarta Pangeran Lautan. Katiluna gura-giru meunang simpati rahayat anu geus lila kateken sarta ngarasa henteu sugema, sarta nagalalakon jadi pupuhuna. Dina taun 1805 Walanda ngondang katiluna pikeun ngariung di Betawi. Tapi sabot katiluna anjog di ditu, maranéhanana ditéwak sarta diasingkeun ka Ambon. Pambarontakan Bagus Rangin mangrupa hanca susulan ti lalawanan anu saméméhna dipingpin ku katilu pangeran ti Kanoman éta.

Pasukan Bagus Rangin anu ditingker ti sagala arah, bisa diéléhkeun. Tapi Walanda ogé gura-giru mulangkeun Raja Kanoman ti pengasingan sarta ngangkat anjeuna janten sultan, sedengkeun jalma-jalma Cina henteu diidinan deui cicing di jero pilemburan.

Anu matak jadi alus di dieu nyaéta alatan nurutkeun Pangeran Kusumah Dinata sorangan, pemberontakan rahayat di wewengkon Cirebon anu ngarémbét nepi ka wates Sumedang, ku alatan kacida mohakana lampah para pangawasa kolonial sorangan. Di wewengkon Sumedang aya saurang komisaris Walanda, Lawick van Pabst, anu nyiksa saurang cutak ti Conggéang, ku kituna cutak anu ngaranna Baen éta milu ngagabungkeun jeung para pemberontak babarengan. Kabéhanana aya 77 urang anu ngilu.

Hal éta keur némbongkeun yén Pangeran Kusumah Dinata téh saurang anu réalistis, anu yakin yén rahayat moal ngaberontak ka saluhureunana lamun waé maranéhanana diperlakukan kalawan alus. Para pajabat sakuduna jadi nu ngajaga sarta jadi pamingpin rahayat sarta lain jadi pameres atawa panindasan maranéhanana. Anjeuna sorangan salaku bupati ngarasa boga kawajiban pikeun nangtayungan sarta ngabela rahayatna ti pamolah anu henteu ilahar. Hal éta dibuktikeunana sorangan dina kajadian anu lumangsung mangsa nyieun jalan raya Anyer – Banyuwangi.