Coba jelasin Réformasi ékonomi jeung  sosial dari Muammar Khadafi dalam bahasa sunda dong

jmpl|300px|Khadafi nyaluuhan rapat puncak Arab di Libya  taun 1969, teu lila  sabada Révolusi Séptémber anu hasil nurutkeun Raja Idris I. Khadafi diuk maké pakéan militér di tengah sarta dikuriling ku   Présidén Mesir Gamal Abdel Nasser (kénca) jeung Présidén Suriah Nureddin al-Atassi (katuhu).

Kawijakan ékonomi DKR mimitina kapangaruhan ku  kapitalisme negara. maranéhna nyieun kawijakan-kawijakan anu boga mangpaat pikeun ngabantu ka sakumna wirausaha Libya. Sagigireun éta ogé nambahan lahan anu sakira bisa di garap, dina Séptémber 1969, pamaréntah ngamandangkeun "Revolusi Hijau" maksudna pikeun ngaronjatkeun produktivitas tatanén sarta ngurangan  impor barang konsumsi. Lahan nganggur kitu deui lahan warga Italia anu geus disita  dibagikeun ka  rakyat. pamaréntah ogé ngawangun irigasi sapanjang basisir kalér jeung sabudeureun.  oasis di di daérah anu nenggang. Tapi, biaya produksi masih kénéh leuwih mahal tibatan harga jual hasil panén, matakna séktor tatanén Libya kacida mikabutuh subsidi ti nagara.

Minyak bumi merupakeun komoditas ékspor pang onjoyna di Libya, kukituna Khadafi satékahpolah ngaronjatkeun beubeunangan dina ieu séktor .  Oktober 1969, Khadafi ngancam bakal ngurangan jumlah  produksi minyakna alatan ngarasa teu adil dina harga anu leuwih nguntungkeun ka parusahaan-parusahaan asing. Bulan Désémber, Jalloud hasil ngaronjatkeun harga minyak Libya. Taun 1970, nagara-nagara OPEC lianna ngalakukeun cara anu sarua, antukna harga minyak dunya jadi naék . DKR ogé ngayakeun babadamian jeung sajumlah parusahaan minyak asing, hasilna nyaéta kasapukan Tripoli  tanggal 20 Maret 1971 anu mana pamaréntahan Libya beubeunangan tina hasil pajak leuwih loba, harga leuwih onjoy, sarta tambahan tina unggal barrel minyak anu di ékspor ti unggal parusahaan minyak. Nya tina ieu kasapukan, Libya nambah  $1 miliar kauntungan  dina  taun anu munggaranana .

DKR nyoba nambahan kakuatan dina ngadalikeun nagara pikeun séktor minyak ku jalan ngalancarkeun program nasionalisasi, dimimitian ku nyita saham British Petroleum ti British Petroleum-N.B. Hunt Sahir Field  Desémber 1971. Dina Séptémber 1973, pamaréntah Libya ngabéwarakeun yén  manéhna baris nganasionalisasi 51% ti kagiatan sakabéh produsén minyak asing di Libya. Pikeun Khadafi, tindakan ieu merupakeun lengkah anu penting pikeun ngawujudkeun sosialisme. Hasilna. Produk doméstik bruto Libya dina taun 1969 kacatet $3,8 miliar, kalawan ngaronjat ngajadi $13,7 miliar dina taun 1974 jeung  $24,5 miliar dina tahun 1979. Kahirupan warga  Libya ogé ngaronjat  pisan dina dasawarsa kahiji  pamaréntah Khadafi. Taun 1951, pendapatan per kapita ieu nagara ngan $40, tapi dina tahun 1979 jumlahna ngaronjat pisan jadi $8.170,  angka ieu aya di luhureun rata-rata nagara-nagara maju seperti Italia jeung Britania Raya.

DKR ogé ngalancarkan réformasi sosial jeung hukum syariah salaku dadasarna. Konsumsi minuman keras dilarang, klub-klub malam jeung gereja-gereja Kristen ditutup, pakéan tradisional Libya dihangkeutkeun, sarta basa Arab ditetepkeun salaku  hiji-hijina basa anu kudu dipaké  enggoning komunikasi resmi jeung di rambu-rambu jalan. DKR naékkeun duakali gajih pagawé, ngaluarkeun paraturan pikeun ngadalikeun  harga-harga, sarta nurunkeun harga séwa  30% nepika  40%. Khadafi ogé hayang ngaleungitkeun watesan sosial pikeun wanoja anu dilarapkeun ku rezim saméméhna, nepikeun ka Libya ngadegkeun Pelatihan Perempuan Revolusioner pikeun ngahangkeutkeun réformasi . Taun 1970, dilaksanakeun hiji undang-undang anu  negeskeun kastaraan  lalaki jeung awéwé ditambah  nungtut kasataraan gaji. Taun 1971, Khadafi ngarojong ngadegna Federasi Perempuan Libya. Taun  1972, dilaksanakeun undang-undang anu ngakriminalisasi awéwé anu kawin tapi umurna tacan nepi ka genep belas taun, sarta undang-undang ieu ogé mastikeun lamun awéwé bisa kawin dimana manéhna geus nembrakeun kasatujuanna. Pamaréntah Khadafi ogé nyayagikeun atikan jeung pagawéan pikeun kaum awéwé, sanajan ieu kawijakan leuwih nguntungkeun sabagian leutik awewe ti kalangan menengah anu dumuk di kota.

Taun 1969 nepi ka 1973, pamaréntah Libya ngagunakeun hasil tina minyak bumi pikeun  ngawaragadan program-program kasejahteraan sosial. Pangwangunan imah-imah ngajadi hiji program sosial anu  diutamakeun kalawan tujuan pikeun nyingareupan tuna wisma jeung nyulap wewengkon kumuh anu aya saméméhna alatan urbanisasi di Libya. Nyadiakeun layanan kasehatan anu terus dironjatkeun. Taun 1978, jumlah rumah sakit di Libya ngaronjat 50% tisaprak taun 1968, sedengkeun jumlah dokter nérékél tina 700 nepika 3000 dina éta dasawarsa . Malaria ditumpes, sawatara éta panyakit trakoma jeung tuberkulosis geus bisa diungkulan . Wajib diajar 6 taun diganti ku 9 taun, sarta pamaréntahan ogé  ngawanohkeun program pikeun ngaronjatkeun tingkat melek hurup dina jalma déwasa katut  nyayagikeun pendidikan gratis di universitas. Universitas Bayda diadegkeun, sagigireun éta Universitas Tripoli katut  Universitas Benghazi dilegaan. Kukituna, pamaréntah méré  jalan pikeun warga miskin pikeun meunang  atikan anu leuwih luhur . Ku sakabeh tindakan ieu  DKR geus hasil ngalegaan sektor publik sarta  nyayagikeun lapangan kerja pikeun rebuan jalma. Program-program sosial ieu meunang sambutan anu hadé ti sakumnan rakyat Libya. Salah sahiji faktor anu ngarojong popularitas ieu tayalian daya tarik pribadi Khadafi, harita manéhna masih ngora sarta mibanda status handap salaku saurang Badawi, ditambah ku  rétorikana anu ngébréhkeun salaku pajuang  anti-Italia Omar Mukhtar.

Pikeun nyingkahan ayana  kakuasaan anu kabeulah  sarta masalah ka daérahan di Libya, DKR ngamandangkeun hiji  gagasan persatuan Libya.

Maranéhna nyoba ngaruksak réputasi sakumna pamingpin suku kujalan ngagambarkeun maranéhna salaku kaki tangan rezim anu tiheula,

Dina  Agustus 1971, pangadilan militér di Sabha ngadilan loba pamingpin ieu étnis ku tuduhan  anti-revolusi. Wates-wates administratif anu geus aya tibaheula dirombak nepika ngaliwatan wates-wates kasukuan, sawatara éta tokoh-tokoh modérn anu pro-revolusi ngagantikeun pamimpin-pamimpin tradisional, tatapi masarakat di daérah maranéhna mindeng posan nolak maranehna. Sabada sadar yén tokoh-tokoh modérn ieu geus gagal, Khadafi ngadegkeun Persatuan Sosialis Arab dina Juni 1971, anu mangrupikeun hiji partai pelopor pikeun ngamobilisasi massal kalawan Khadafi salaku pupuhuna. Ieu partéy ngaku yén  DKR salaku anu mibanda "wewenang pang luhurna", sarta dijieun pikeun  nguatkeun antusiasme kana ayana  révolusi di Libya. Ngan , ieu partéy sipatna birokratis pisan sarta henteu hasil meunang pangrojong anu luyu saperti dipiharep ku   Khadafi.