Jelasin soal Kastrol  dalam bahasa sunda dong

DADANG atawa pariuk nyaéta parabot anu biasa dipaké paranti ngasakan sangu. Dijieun tina beusi, kawas panci, ngan ukuranna leuwih kandel jeung rada beurat. Ari gagangna teu siga panci anu maké jejeber, tapi maké kawat beusi nu dipelengkungkung ti sisi bagéan tengahna sangkan gampang mun dijingjing. Ari sangu nu diasakan maké kastrol disebutna sangu liwet, matak istilah masakna disebut ngaliwet. Mun masak maké kastrol mah gampang pisan teu hésé, sarta ngahémat tanaga jeung waktu. Ari kakuranganana mah hiji, mun seuneu nu dipaké masakna ngagugudag teuing, biasana sok ngerak, malah mah nepi ka tutung jeung pérong, ieu nu ngakibatkeun kastrol sok téréh dobol handapna.

Pamakéan kastrol di pasantrén salaf

Di pasantrén salaf, santri téh sapopoéna masak maké kastrol, ieu geus lumangsung lilana meureun geus ratusan taun. Masing kitu, ayeuna mah loba pasantrén nu mimiti ngarobah pola jeung aturan dahar para santrina. Sawatara pasantrén geus ngalarapkeun aturan dahar nu instan. Atawa mun kudu ngadadak gé para santri ayeuna mah makéna méjikom atawa sajinisna. Sahingga tradisi masak ngaliwet maké kastrol téh geus mimiti ditinggalkeun. Padahal, kastrol geus ruket salaku idéntitas para santri salaf. Hanjakal pisan mun satuluyna kastrol jeung sangu liwetna jadi leungit ku parobahan jaman, nepi antukna leungit ti dunya kasantrian. Mangkaning aya ajén sarta hikmah dina wawarah nu ditandeskeun liwat filosofi masak téh, tangtuna waé bakal leungit. Lantaran santri nu masak maké kastrol téh saenyana lain ngan saukur ngurusan beuteung hungkul, tapina ogé ngalatih kamandirian, digawé nu enya-enya, jeung kabersamaan nu dibangun di antara para santri.

Malah mah kamampuh masak dina kastol téh sakapeung mah jadi tolak ukur ajang sabaraha bisana saurang santri hirup di pondok. Sabab, mun saurang santri masih kénéh gagal dina masak, mangka dipertanyakeun alur kasantrianna. Bisa waé saanggeus kaluar mondok téh dititah mondok deui da masakna teu bisaeun, hususna mah ngaliwet maké kastrol. ku sabab dina dunya pasantrén salaf, disisieun geus bisa dina windang kaélmuan, saurang santri ogé nya kudu geus sampurna ngasaan prosés-prosés masaqot, nyaéta prosés hirup sulit jeung saderhana, anu salah sahijina bisa masak kalawan mandiri unggal poé.