Jelasin soal Faktor daya  dalam bahasa sunda dong

Faktor daya dina sistim daya listrik AC nyaéta rasio (babandingan) antara daya nyata jeung daya nu katempo, niléyna antara 0 tepi ka 1 (sakapeung ditulis dina perséntase, contona .5 pf = 50% pf). Daya nyata nyaéta kapasitas sirkuit keur ngalakukeun pagawéan dina hiji wanci tinangtu. Daya nu katempo nyaéta hasil tina ngalikeun arus jeung tegangan sirkuit. Alatan énergi nu disimpen dina beban sarta malik deui kana sumberna, atawa alatan beban non linier nu ngaruksak wangun gelombang arus nu asalna tina hiji sumber, daya nu katempo bisa leuwih gedé ti batan daya nyatana. Beban nu faktor dayana leutik nyababkeun ngaronjatna karugian dina sistim distribusi daya sarta nyababkeun naékna ongkos énergi.

Faktor daya dina sirkuit linier

Dina hiji sirkuit AC resistif murni, wangun gelombang tegangan jeung arus baris saléngkah (safase), ngarobah polaritasna babarengan dina unggal siklusna. Nalika aya beban reaktif, saperti lamun maké kapasitor atawa induktor, nyimpen énergi dina beban ngahasilkeun béda wanci antara wangun gelombang arus jeung tegangannana. Énergi nu disimpen ieu malik deui kana sumberna sarta henteu tepi kana beban. Hiji sirkuit nu faktor dayana leutik bakal maké arus leuwih gedé keur mindahkeun sajumlah daya nyata ti batan sirkuit nu faktor dayana gedé.

Sirkuit nu ngandung élemén panas résistif murni (lampu filamén, pamanas strip, kompor listrik, jeung sajabana) boga faktor daya 1.0. Sirkuit nu ngandung élemén induktif atawa kapasitif (ballast lampu, motor, jsb.) mindeng boga faktor daya sahandapeun 1.0. Contona, dina sirkuit lampu listrik, ballast faktor daya normal (normal power factor, NPF) ilaharna boga niléy (0.4) - (0.6). Ballast nu faktor dayana leuwih gedé ti batan (0.9) dianggap ballast faktor daya luhur (high power factor ballasts, HPF).

Pentingna faktor daya téh alatan kanyataanana yén pausahaan utilitas nyadiakeun daya ka konsumen dina volt-ampere, padahal ngitung tagihannana dina watt. Faktor daya sahandapeun 1.0 nyababkeun perluna ngabangkitkeun leuwih tina volt-ampere minimum nu perlu keur nyadiakeun daya nyata (watt). Hal ieu nambah ongkos keur ngabangkitkeun jeung transmisi. Contona, lamun faktor daya bebanna 0.7, daya katempona bakal 1.4 kalieun daya nyata nu dipaké ku beban. Arus line dina sirkuit ogé bakal 1.4 kalieun arus nu diperlukeun lamun power faktorna 1.0, sahingga karugian dina sirkuit bakal ngalipet dua (sabab proporsional jeung kuadrat arus). Minangka alternatif, sakabéh komponén sistim siga generator, konduktor, transformator, jeung switchgear bakal nambah ukuran (jeung ongkosna) pikeun mawa arus nu leuwih gedé.

Faktor daya nu hadé dianggap leuwih gedé batan 90 tepi ka 95%. Pausahaan nu nyadiakeun daya biasana nambahkeun ongkos ka nu marake nu faktor dayana sahandapeun wates tinangtu, nu ilaharna 90 tepi ka 95%. Insinyur mindeng katarik ngeunaan faktor daya dina hiji beban minangka salah sahiji faktor nu mangaruhan efisiensi transmisi daya.