Jabarkan Sajarah dari Kabupatén Pangandaran dalam bahasa sunda

Ngaran Pangandaran miboga tilu harti, nyaéta kecap andar, andar-andar, jeung kadaharan + daharan . Andar-andar, dina basa Sunda, hartina ngumbara atawa migran. Hal ieu lantaran wewengkon éta baheulana mangrupa tempat anu dibuka ku pamayang urang Sunda. Disagigireun ti éta, étimologi kadua, kadaharan + daharan ngandung harti "tempat nafkah", sabab ku jalan indit ka laut maranéhna hirup.

Dina folklor anu diciptakeun ku masarakat Pangandaran, Pangandaran dibentuk nalika Désa Pananjung dibuka ku pamayang Sunda. Pamayang Sunda percaya yén bakal gampang pikeun meunangkeun lauk tempo ombak laut anu tenang. Alesan anu asup akal nyaéta ayana lahan anu nyodor ka laut anu bakal ngaréndéngkeun ombak Samudra Hindia anu bahaya ka basisir. Para pamayang tuluy ngagunakeun andar minangka tempat neundeun parahu. Ahirna matuh jeung jadi kampung nu disebut "Pangandaran".

Nurutkeun Asep Nurdin Rosihan Anwar, sesepuh nyebutkeun wewengkon “Pananjung” lantaran ayana tanjung jeung ogé tempat-tempat karamat. Istilah ieu tuluy dimekarkeun jadi pangnanjung-nanjungna (pangsuburna atawa makmur). Saterusna, Pananjung jadi salah sahiji puseur karajaan anu saumur jeung Karajaan Galuh Pangauban anu puseurna di Putrapinggan kira-kira abad ka-14 Maséhi. sanggeus mecenghulna Karajaan Pajajaran di Pakuan. Dipingpin ku Prabu Anggalarang, hanjakal Karajaan Pananjung ditumpes ku bajak laut sabab karajaan teu daék ngajual pepelakanana ka maranéhna, dina mangsa paceklik. Dina mangsa pamaréntahan Hindia Walanda, Pangandaran jadi bagian ti Kabupatén Sukapura. Dina taun 1922, Y. Everen (Résidén Priangan) nyieun Pananjung taman anyar waktu anjeunna ngaluarkeun banténg, tilu sapi jeung sababaraha peucang. Lantaran miboga rupa-rupa sato jeung spésiés tutuwuhan langka dina raraga ngajaga kalumangsungan habitatna, dina taun 1934 Pananjung dijadikeun cagar alam anu legana 530 ha. Taun 1961, sanggeus kapanggihna Rafflesia patma, status Pananjung robah jadi cagar alam. Ku ngaronjatna kabutuhan wewengkon rékréasi, dina taun 1978 sabagéan legana 37,70 ha dijadikeun taman wisata. Taun 1990 wewengkon perairan sabudeureunana ogé dikukuhkeun minangka cagar alam laut (470 ha) sahingga total luas wewengkon cagar alam jadi 1000 ha.