Jabarkan Tiori Victor Papanek dari Undagi dalam bahasa sunda

Victor Papanek dina The Green Imperative, Ecology and Ethics in Design and Architecture (1995) nétélakeun yén arsitéktur vérnakular dumasar kana pangaweruh praktis jeung téhnik tradisional nu biasana diwangun ku sorangan dibantu ku tatangga atawa baraya jeung tukang bas ti lembur éta. Masing-masing némbongkeun pangabisa nu pangpunjulna. Struktur imah tradisional umumna gampang kaharti jeung gampang ditalungtikna. Matrial nu dipaké kalolobana matrial alam nu aya ti sabudeureun lembur. Satuluyna Papanek nyieun genep tiori ngeunaan arsitéktur tradisional:

Tiori Métodologi atawa Tata Cara

Tina soal rupa jeung matrial nu dipaké, imah tradisional téh minangka solusi nu cocog mun diténjo tina widang ékologi. Hartina cocog jeung kaayaan iklim, lingkungan, jeung hirup masarakatna. Imah-imah tradisional teu némbongkeun karep pribadi tapi nyaluyukeun diri jeung lingkungan alam ogé imah-imah sabudeureunana. Tina soal ukuran, biasana imah tradisional maké skala manusiawi, prosés ngawangun imah sarua pentingna jeung hasil ahirna.

Imah-imah tradisional Sunda maké matrial nu masing-masing boga ciri nu mandiri jeung maké alat husus dina ngolahna luyu jeung sipat matrial jeung kamampuh alat. Misalna rupa-rupa awi dipaké keur bagian imah dumasar sipat kakuatan jeung ukuranana. Aya awi nu dipaké dina rupa golondongan cara pikeun kaso, aya nu dibeulah heula pikeun eréng, aya nu diratakeun pikeun lantéy cara awi gombong pikeun palupuh, awi tali dianyam dijadikeun bilik jeung satuluyna.