Coba jelasin Anggota dari World Trade Organization dalam bahasa sunda dong

jmpl|ka|250px|Upacara panandatanganan aksési Republik Seychelles ka jero WTO dina kaping 10 Désémber 2014.

Dina taun 2016, WTO mibanda 164 anggota anu ngawakilan 99,5% populasi dunya jeung  98% dagangan dunya. Sakumna anggota henteu wungkul ti  nagara-nagara mibanda kadaulatan, tapi ogé ngalimpudan wilayah kapabéanan, tayalian daérah anu bébas ngatur hubungan dagang maranéhna sorangan. Conto wilayah kapabéanan anu jadi anggota WTO teh "Hong Kong, Tiongkok", "Makau, Tiongkok", jeung "Tionghoa Taipei" (dina basa sapopoé "Taiwan"). Sagigireun ieu, WTO ogé mibanda kahususan sorangan ku narima Uni Éropa salaku anggota. Dina waktu anu sarua, nagara anggota Uni Eropa ogé jadi angota WTO, Kukituna unggal nagara ieu kawas mibanda kaanggotaan ganda. Sanajan kitu, dina kanyataanna nya Komisi Éropa anu jadi salaku cukang lantaran Uni Éropa skaligus sakabéh nagara anggotanna dina rapat jeung babalagempagan anu diayakeun ku  WTO.

Aya dua cara pikeun hiji nagara anu hayang aub  jeung jadi anggota WTO.

Cara ka hiji anu disebut "keanggotaan awal" () ngan bisa  digunakeun ku nagara anu kungsi ngagabung jeung GATT 1947 jeung  Komunitas Éropa. Dumasar kana Pasal XI:1 Parjanjian WTO, nagara-nagara ieu bisa ditarima salaku anggota WTO lamun maranéhna narima sakabéh katangtuan kasapukan WTO jeung  parjanjian-parjanjian multilateral anu aya sahandapeunna, jeung dimana méré konsési jeung nyieun komitmen dina widang dagangan barang jeung jasa anu satuluyna dicatet dina daptar séwang-séwangan.

Cara kadua nyaéta ngaliwatan prosedur aksési saperti anu ditetepkeun jeroeun Pasal XII Parjanjian WTO. Nagara atawa wilayah kapabéanan anu hayang ngagabung kudu narima sakabéh katangtuan Parjangjian WTO jeung parjangjian-parjangjian multilateral anu aya di sahandapeunna, ogé tuluy maranéhna kudu ngalakukeun babadamian aksési anu nyoba nangtukeun kasaluyuan undang-undang jeung prakték dagang pianggotaeun jeung aturan WTO jeung léngkah anu bisa dicokot  pikeun nyaluyukeunna, sarta konsési aksés pasar pikeun  widang dagang barang jeung  komitmen widang dagangan jasa anu baris  dicokot ku ieu pianggotaeun.

Tahapanna sacara umum bisa dibagi jadi opat, tayalian:

Tahap "wawanohan": calon anggota ngalaporkeun sakabéh kawijakan dagang jeung ékonomi anu aya patalina jeung kawajiban-kawajiban anggota WTO sarta ngirim mémorandum anu patali jeung ieu hal. Mémorandum ieu baris dipariksa ku kelompok kerja WTO anu ngahaja diadegkeun pikeun kaperluan ieu, pikeun niténan naha undang-undang jeung prakték calon anggota sajalan jeung aturan WTO.

Tahap sawala bilateral ngeunaan konsési aksés pasar jeung komitmen anu baris dicokot, najan kitu pamustungann hasil sawala bilateral ieu kudu lumaku sacara multilateral ka sakabéh anggota WTO luyu jeung asas MFN.

Tahap ngarumuskeun katangtuan kaanggotaan: kelompok kerja WTO baris ngarumuskeun  katangtuan aksési anu dijabarkeun jeroeun laporan kelompok kerja, rarancang protokol aksési, jeung rarancang "daptar barang" jeung "daptar jasa" anu eusina sakabéh konsési aksés pasar jeung komitmen calon anggota. Sakabéh dokumén ieu baris dikirimkeun ka Konférénsi Tingkat Menteri atawa Dewan Umum.

Tahap nyokot  kaputusan: Konférénsi Tingkat Menteri atawa Dewan Umum baris mutuskeun dumasar kana konsénsus naha maranéhna baris narima ieu calon anggota atawa henteu. Dimana lamaran pikeun ngagabung ditarima, pianggotaeun anggota sacara resmi baris ngagabung jeung WTO dina jero waktu tilu puluh poé sabada maranéhna ngirimkeun instrumén ratifikasi protokol aksési.

Jeroeun sajarahna, prosés aksési ka jero WTO ilaharna méakeun  waktu anu lila; sanajan Kirgizstan mangrupakeun nagara panggancangna anu ngagabung jeung WTO (ngan mikabutuh waktu 2 tahun 10 bulan), parundingan aksési jeung Aljazair masih tacan réngsé ti taun 1987. Republik Rakyat Tiongkok sorangan ngabutuhkeun leuwih  ti opat belas taun pikeun ngaréngsékeun prosés aksési, jeung maranéhna sacara resmi ngagabung dina Novémber 2001.

Salian anggota, WTO ogé mibanda sajumlah "panilik". Nagara-nagara anu anyar kénéh meunang status penilik kudu ngamimitian badami pikeun ngagabung jeung WTO dina jero  waktu lima taun. Ieu kawijakan henteu lumaku pikeun Vatikan anu mibanda kadudukan  panilik di WTO. Sagigireun éta, sajumlah organisasi internasional ogé mibanda status panilik permanén, saperti Perserikatan Bangsa-Bangsa, Dana Monétér Internasional, Bank Dunia, Organisasi Pangan jeung Pertanian, Konferensie PBB ngeunaan dagangan jeung Pangwangunan, Organisasi Hak pikeun Kakayaan Intelektual Dunya, jeung Organisasi pikeun gawé bareng jeung  Pangwangunan Ékonomi. Aya ogé organisasi-organisasi internasional anu ngan mibanda status panilik dijero badan WTO anu tangtu luyu jeunh mandat maranéhna, contona téh Komisi Codex Alimentarius (lembaga gabungan Organisasi Pangan jeung Partanian jeung Organisasi Kaséhatan Dunya) anu mibanda status panilik di Komite Tindakan Sanitari jeung Fitosanitari WTO.