Jabarkan Dipaliré Budayawan dari Mimi Rasinah dalam bahasa sunda

Minat golongan pamerhati kasenian kasebut anu boga tékad merevitalisasi kasenian Tari Topeng Indramayu nyambuangkeun amisna ogé pikeun Rasinah. anjeunna ogé dipénta pikeun nari di sagala rupa tempat. Lain saukur panggung-panggung hajatan di kampung-kampung. Tapi, kaasup ogé péntas-péntas di gedong-gedong kasenian di dayeuh, di jero sarta luar nagari. Kacida Rongkah.

Saung anu tadina ampir runtuh alatan henteu kungsi meunang perhatian, lalauna dibangun deui ku anjeunna. Komo, anjeunna ogé junun ngawangun sanggar basajan di salah sahiji juru imahna. Batur latihan anjeunna ogé lain ngan Aerli, incuna. Tapi, barudak séjén rajol pikeun ménta ogé “harta karun” anu dipibogana. Bareng kalawan éta, ondangan pikeun nari ogé henteu kungsi deui ngandeg.

Mangka, Rasinah anu ku murid-muridnya digeroan Mimi (nini) geus meunang pangajén anu taya babandingna di mangsa sepuhna. anjeunna bisa imut bagja nalika ngayakineun yén kateguhanana neuleuman Tari Topeng Indramayu ngabuahkeun panén anu gedé. anjeunna bisa seuri atoh waktu nyukuran yén kapancegan haté pikeun ngawal kasenian tradisional éta mikeun mangpaat taya papadana. Ku kituna, anjeunna ogé bisa mopohokeun kapeurih sarta dodoja anu salila ngalalakon dina kasenian sarta kahirupan nyatana.

Urang bisa cumarita, naon anu lumangsung ka Mimi Rasinah alatan kapaksa. anjeunna kapaksa cicing dina kamiskinan sarta katungggaraanana salaku seniman tradisional, alatan anjuna henteu mibanda pangabisa séjén. anjeunna terus neuleuman Tari Topeng Indramayu alatan euweuh pilihan séjén. Pamadegan éta henteu salah. Namung, fakta ogé nyarita, ku kamiskinan sarta katunggaraan éta malahan anjeunna terus nari. Padahal anjeunna henteu deui meunang panggero sarta mibanda panggung tetep. anjeunna nari pikeun dirina sorangan sarta di “panggung” anu kacida heureut di jero saungna. anjeunna ogé nari bari ngabagi “kasenimanana” ka jalma pangdeukeutna. Kadua hal éta mangrupa patanda kapancegnana pikeun ngabéla hirup sarta salawasna babagi.

Rasinah lir ibarat sagagang jukut. Jukut henteu ngarasula kana kamiskinan, katunggaraan, sarta kanyataan diri, anu saenyana salawasan aja di handap. anjeunna terus sumanget, soson-soson, sarta tawakal, pikeun ngamimitian ngeusian wanci isuk. Komo, reujeung “panggung” anu kacida basajan, manéhna terus “berkesenian”. Sarta, dibarengan suka-cita, rona héjo diawurkeun ka sakurilingna. anjeunna panceg sarta mikeun. Hiji ajaran asih anu kacida jerona, anu henteu deui mikir ngeunaan ayana diri sarta imbalan luhur nebarkeun asih éta sorangan.

Anu dipigawé Rasinah mangasa pasualan-pasualan hirup moro manéhna taya eureunna nyaéta masrahkeunana ka Anu Maha Ngabagi. Ngarasula, kaduhung, pegat asa, apatis nyanghareupan hirup, malahan ngan baris ngurangan sumanget panceg sarta keur mikeun. Ku kituna, teu maké proklamasi sarta émbaran anu kaleleuwihan, anjeunna memang némbongkeun nguliatna minangka Khalifah, anjeunna ngalakonanana kalawan istiqomah.

Nguliatna éta sorangan henteu kawas buronan anu rungkeb ku masalah atawa mandegna karier. Tapi, “pribadi nan tercerahkan” nyaéta pilihan séjén ti hirup ieu. Saha ogé kaci hirup kalawan pilihan séwang-séwangan. Teuing kudu terus ngapungkeun sumanget ngimpi, kahayang, cita-cita, sarta ambisi, pikeun ngahontal kabagjaan duniawi. Atawa, mecakan ngahontal udagan kabagjaan di alam séjén.

Dina 1994, Endo Suanda sarta saurang baturna sasama dosen di STSI Bandung, Toto Amsar Suanda, nepungan Rasinah. Tarian Topeng Kelana anu dipintonkeun Rasinah nyieun duanana kataji. Aura magis anu aya, sarta sipat anu tuluy robah luyu kalawan sipat 8 topeng anu aya, ti mimiti topeng panji nepi ka kelana, nyieun aranjeunna kataji. Sabot éta ogé sumanget Rasinah pikeun nari ngoréjat deui, sarta Rasinah mimiti deui bisa manggung boh di jero nagari ogé luar nagari.

Kaseriusan Mimi Rasinah dina neuleman kasenian ieu dibuktikeun kalawan ngabéla talari/tardisi tari ieu, ku kituna loba anu nyebutkeun anjeunna klasik. Mimi Rasinah ogé aktip ngajarkeun tari topeng ka sakola-sakola anu aya di Indramayu.