Gw mau tau Morfologi jeung kamekaran dari Gegeremet. Jelasin dalam bahasa sunda

Ukuran insékta téh rupa-rupa, ti nu ukur samiliméter nepi ka nu leuwih ti 18 cm. Awakna ruruasan nu dirojong ku éksoskeleton, cangkang nu teuas nu utamana diwangun ku kitin. Awakna dibagi kana tilu bagian: hulu, dada/toraks, jeung beuteung/abdomén. Dina huluna aya anténeu sénsor, sapasang panon majemuk, jeung sungut. Dina dadana aya genep suku (sapasang dina unggal ruasna) jeung jangjang (mun aya). Beuteungna, nu diwangun ku sawelas ruas, mibanda struktur pikeun ékskrési jeung baranahan.

Sistim sarafna dibagi kana uteuk jeung urat saraf véntral. Luyu jeung kapsul hulu nu diwangun ku genep ruas awak anterior, anatomi uteuk insékta ogé ngandung genep pasang ganglia. Tilu pasang nu kahiji ngagabung dina uteuk, sedengkeun tilu pasang nu séjénna ngagabung kana struktur nu disebut subesophageal ganglion. Susunan kieu ogé aya dina dada nepi ka abdomén, iwal yén dina abdomén mah pasangan gangliana téh ukur aya dina dalapan ruas nu di hareup. Loba di antara spésiés-spésiés insékta nu ngurangan jumlah ganglionna ku ngagabungkeun sababaraha ganglion abdominal atawa ngagabungkeun nu na abdomén jeung nu na dada. Misalna cucunguk, na abdoménna téh ukur aya genep ganglion. Ogé dina laleur, ganglion awakna téh digabungkeun jeung ganglion dada.

Insékta mibanda sistim cerna nu lengkep, dina harti boga solobong nu nyambung ti sungut nepi ka bool. Sistim éksrésina ngawengku tubula Malpighi pikeun miceun runtah nu ngandung nitrogén sarta 'peujit tukang' (hindgut) pikeun osmorégulasi. Dina tungtung peujit tukang, insékta bisa nyerep deui cai sarta ion-ion kalium jeung natrium. Ku kituna, insékta mah tara ngaluarkeun cai bareng jeung taina. Prosés nyerap ulang ieu jadi 'bekel' insékta sangkan bisa hirup di lingkungan nu panas tur garing.

Insékta mah lolobana boga dua pasang jangjang nu perenahna dina buku toraks/dada kadua jeung katilu. Mun tina jihat téori évolusi mah, kelompok sato ieu téh mangrupa hiji-hijina kelompok invertebrata nu jangjangan, antukna kacatet salaku kelompok sato nu bisa salamet nepi ka kiwari. Insékta jangjangan jeung dulurna nu teu jangjangan ngahiji dina subkelas Pterygota. Cara hiber insékta can pati kateuleuman. Insékta nu leuwih maju, nyaéta nu kaasup Neoptera, sacara umum, jangjangna téh bosa ditilepkeun dina tonggongna, antukna teu ngaganggu gerakna nalika teu hiber. Dina insékta kitu, jangjangna ieu diatur ku otot hiber-teu langsung ku jalan neken pinding toraks. Otot ieu bisa kontraksi tanpa impuls saraf, antukna jangjangna bisa gerak gancang pisan.

Rorongkong luar insékta nu disebut kutikula/kutikel diwangun ku dua lapisan: (1) épikutikel nu mangrupa lapisan luar nu ipis tur ngandung lilin antukna teu tembus cai, teu ngandung kitin jeung (2) lapisan handapeunana nu disebut prokutikel nu ngandung kitin sarta leuwih kandel batan lapisan luar. Lapisan jero ieu bisa dibagi deui kana dua lapisan: éksokutikel jeung éndokutikel. Éndokutikel ieu weweg tapi ngenyod kawas nu diwangun ku sababaraha lapis, ngandung serat kitin jeung protéin nu disusun silih timpah silang.

Insékta ngagunakeun réspirasi trahéal pikeun ngakut oksigén ka sakujur awakna. Lawang na awakna disebut spirakel nu nyambung ke sistim trahéal tubular. Udara nepi ka jaringan jero ngaliwatan sistim ieu. Moal leuwih ti sapasang spirakel per ruasna, sarta moal leuwih ti dua pasang spirakel dina toraksna (mésotoraks jeung métatoraks), atawa leuwih ti dalapan pasang dina abdoménna (dalapan ruas nu mimiti).

Aya watesan pikeun tekenan anu bisa ditahan ku tabung trachéa tanpa nepi ka peupeus, ieu nu jadi salah sahiji alesan ukuran gegeremet laleutik.

Spirakel téh dilengkepan ku kelép/katup nu diatur ku otot, antukna bisa ditutup nalika perlu (misalna keur na cai atawa ngurangan kalembaban). Pikeun ngahalangan kebul jeung partikel lianna, spirakel téh dilengkepan ku bulu nu bisa nyaring éta gangguan.

Aya sababaraha spésiés insékta, kayaning anggota Chironomidae, nu ngandung pigmén résporatori kawas hémoglobin dina hambalan bilatungna. Dina insékta sarupa kitu mah trahéana téh leutik sabab awakna bisa nyerep oksigén langsung tina cai, antukna bisa hirup dina jero leutak nu kandungan oksigénna saeutik pisan. Tilu pasang spirakel na kutu cai dibungkus ku mémbran nu sénsitip tekenan, sarupa jeung cara gawé jero ceuli manusa.