Coba ceritain soal Deobandi dalam bahasa melayu

Deobandi ialah sebuah gerakan kebangkitan Islam Sunni berasaskan mazhab Hanafi yang dibentuk pada akhir abad ke-19 di sekitar Madrasah Darul Uloom di Deoband, India, asal nama, oleh Muhammad Qasim Nanautavi, Rashid Ahmad Gangohi, dan beberapa yang lain, selepas Pemberontakan India pada 1857–58. Pergerakan ini mempelopori pendidikan keilmuan agama melalui Dars-i-Nizami yang dikaitkan dengan ulama Firangi Mahal yang berpangkalan di Lucknow dengan matlamat untuk memelihara ajaran Islam dalam pemerintahan kolonial. Sayap politik pergerakan Deobandi, Jamiat Ulema-e-Hind, ditubuhkan pada tahun 1919 dan memainkan peranan utama dalam gerakan kemerdekaan India melalui penyebaran doktrin nasionalisme komposit.

Secara teologi, golongan Deobandi menjunjung doktrin taqlid dan berpegang kepada mazhab Hanafi. Pengasas sekolah Deobandi Nanautavi dan Gangohi mendapat inspirasi daripada doktrin agama-politik ulama Islam Asia Selatan yang terkenal dan pengislah sufi Shah Waliullah Dehlawi (1703–1762 M / 1114–1175 H). Pada tahun-tahun awalnya, sekolah Deobandi terlibat dalam perdebatan antara agama dengan ulama Kristian dan Hindu secara aman, dan ahli falsafah Deobandi bercakap tentang perpaduan Hindu-Muslim, pelbagai budaya dan penentangan terhadap pembahagian India.

Sejak 1979, gerakan ini telah dipengaruhi oleh gerakan Salafi dari Amerika Syarikat dari Arab Saudi, khususnya di Afghanistan dan Pakistan. Dari awal 1980-an hingga awal 2000-an, beberapa Deobandi dibiayai banyak oleh kerajaan Saudi. Pemerintah Pakistan memupuk militan Deobandi untuk memerangi Kesatuan Soviet di Afghanistan dan India di Kashmir. Wang dan senjata yang dibekalkan kemudiannya mencetuskan konflik sivil. Pergerakan ini telah merebak dari India, Pakistan, Afghanistan dan Bangladesh ke United Kingdom, dan mempunyai kehadiran di Afrika Selatan. Cawangan Pakistan dan Afghan serta seminari asal India mempunyai hubungan yang jauh lebih sedikit sejak Pemisahan India, atas sebab politik berkenaan sempadan India-Pakistan. Pengikut pergerakan Deobandi sangat pelbagai; sesetengah menolak kekerasan manakala sebilangan lagi merupakan militan.