Jabarkan 4. Prasasti Muara Cianten dari Kabupatén Lebak dalam bahasa sunda

Kawas titinggaleun jaman sajarah nu laina, Prasasti Muara Cianten kapanggihna di gigireun Walungan Cisadané nu lokasina di Kampung Muara atawa Pasir Muara, Kabupaten Bogor. Kapanggihna ieu paninggalan sajarah, ku urang Walanda kénéh sarua mimitina meunang dilaporkeun ku N.W. Hoepermans harita taun 1864. Ku sabab harita N.W. Hoepermans laporna ka pamaréntah Walanda, cta pamanggihan dituluykeun ku sababarahahiji urang Walanda nu lain, nyaéta G.P. Rouffaer taun 1909, N.J. Krom taun 1915, C.M. Pleyte taun 1906, R.D.M. Verbeek taun 1891 jeung J.F.G. Brumund taun 1868. Kondisi kapanggihna ieu prasasti teu karawat kabéh sisi luar jeung jerona, malah pahatan nu aya di jero lalaunan leungit. Prasasti Muara Cianten miboga bentuk manjang atawa opal téa, lamun jenis batuna nyaéta andesit nu kaasup golongan babatuan beku. Ieu némbongkeun Prasasti Muara Cianten dijieun tina mineral halus anu ceuk basa urang luar mah fine grained.

Ayana Prasasti Muara Cianteun rupina can kénéh dijaga pisan, sedengkeun pahatan anu aya di jerona lalaunan mimiti ngiles. Prasasti Muara Cianteun ngawangun opal atawa batu lonjong, samentara rupi batuna nyaéta batu andesit anu mangrupa batuan beku sarta dijieun ti mineral lemes. Kandungan silica di jerona condong leuwih pendék. Saterusna, batu andesit biasana kacipta ti gunung bitu anu seuneuan sarta ahirna kabentuk di luhur permukaan bumi, sedengkeun eusi ti Prasasti Muara Cianteun acan junun dibaca sarta diartikeun sababaraha inohong sajarah lantaran bentukna anu galing saperti hurup sangkha.

Cacak kitu, ayana Prasasti Muara Cianteun tangtos waé wajib dirawat sarta dilanggengkeun lamun kabetot jang nempo sacara langsung. Sumawonten, saha baé nu rék néang éta batu kudu daék lalampahan sapanjang 19 kilométer ti dayeuh Bogor pikeun bisa nempo prasastina. Saha baé nu boga rencana jang naliti atawa ngadatangana, mangka bisa ngagunakeun tumpakan kikiping dua atawa kikiping opat supados bisa tepi ka Lembur Muara, Kabupatén Bogor demi bisa nempo Prasasti Muara Cianteun kalawan tangtos.

Prasasti perenahna sekitar 600 meter palebah kaler ti Prasasti Kebon Kopi, kalawan keletakan taneuh leuwih pendek 10 meteran. Objek aya keneh di tempat kawit, aya 2 meter ti gawir palebah barat daya Walungan Cisadane, lamun Walungan Cisadane sarta Walungan Cianten keur caah sarta ngaluap, prasasti kakeueum cai walungan sarta mindeng dipake minangka alas jang nyuci baju ku masyarakat sabudureun walungan.

Aliran walungan anu ngabantun keusik atawa batu-batu alit sarta alatan aktipitas jelema ngarusak pisan kaayaan objék ieu. Prasasti ieu luhurna  batu nu geus lemes sabab prosés penghalusan atawa gerusan cai walungan anu teras matak dadas dina wanci anu lami. Perkawis ieu can dipikanyaho sarta peryogi paniten seksama.

Saha waé henteu ngan maké tumpakan pribadi jang bisa anjog di lokasi, nanging ogé jang tumpakan umum anu sadia nanging réngsé aya di wewengkon Lebak tangtos waé panaliti nu rék nénjo batuna wajib neraskeun lalampahan kalawan ngagunakeun transportasi kikiping dua sepertos ojek pikeun bisa datang langsung ka lokasi kapanggihna Prasasti Muara Cianteun. Panaliti nu datang lain saukur nénjo batu ukuranana ageung anu bersejarah, nanging ogé naliti seratan anu aya di jerona anu teu junun diartikeun ku saha ogé tepi ka danget ieu. Eusi ti Prasasti Cianten tacan tiasa dibaca ku para ahli. Perkara kasebat dimargikeun abjad anu aya di batu prasasti ngawangun galing atawa mangrupi abjad Sangkha.

Prasasti dicutat dina hiji batu ukuranana luhur 140 sentimeter, paos 317 séntimeter sarta rubak 148 séntimeter. Prasasti ngandung gambar piktograp dina aksara gurat-gurat galing anu silih ngebeulit sarta geus aus pisan dugi ayeuna can tiasa diartikeun. Prasasti Muara Cianten tacan dipigawé panyalamatan, pamindahan ti keur walungan Muara Cianten ka lokasi anu langkung aman nyaéta di darat. Perlu sagancangna perawatan ka prasasti margi mangrupa salah sahiji prasasti tinggalan disangka asalna ti mangsa Karajaan Tarumanagara.