Jabarkan Pengenalan dari Gerakan wajar dalam bahasa melayu

Sepanjang berabad-abad, bintang kelihatan mengekalkan kedudukan yang hampir tetap berkenaan antara satu sama lain, maka mereka membentuk buruj yang sama sepanjang sejarah. Ursa Major atau Crux, sebagai contoh, kelihatan hampir sama sekarang seperti yang muncul ratusan tahun yang lalu. Walau bagaimanapun, pemerhatian jangka panjang yang tepat menunjukkan bahawa buruj berubah bentuk, walaupun sangat perlahan, dan setiap bintang mempunyai gerakan bebas.

Pergerakan ini disebabkan oleh pergerakan bintang berbanding Matahari dan Sistem Suria. Matahari bergerak dalam orbit hampir bulat (bulatan suria) mengelilingi pusat galaksi pada kelajuan kira-kira 220 km/s pada radius  daripada Sagittarius A* yang boleh diambil sebagai kadar putaran Bima Sakti itu sendiri pada jejari ini.

Sebarang gerakan wajar ialah vektor dua dimensi (kerana ia mengecualikan komponen arah garis penglihatan) dan ia mempunyai dua kuantiti atau ciri: sudut kedudukannya dan magnitudnya. Yang pertama ialah arah gerakan wajar pada sfera cakerawala (dengan 0 darjah bermakna gerakan adalah utara, 90 darjah bermakna gerakan adalah timur, (kiri pada kebanyakan peta langit dan imej teleskop angkasa) dan seterusnya), dan yang kedua ialah magnitudnya, biasanya dinyatakan dalam arkasaat setahun (simbol: arcsec/thn, sebagai/thn, ″/thn, ″ thn−1) atau miliarkasaat setahun (simbol: mas/thn, mas thn−1).

Gerakan wajar secara alternatif boleh ditakrifkan oleh perubahan sudut setahun dalam jarak hamal bintang (μα) dan deklinasi (μδ) berkenaan dengan epok malar.

Komponen gerakan wajar mengikut konvensyen dicapai seperti berikut. Katakan objek bergerak dari koordinat (α1, δ1) ke koordinat (α2, δ2) dalam satu jangka masa Δt . Gerakan wajarnya diberikan oleh:

Magnitud gerakan wajar μ diberikan oleh teorem Pythagoras: