Saya mau tau Banda Cagar Budaya dari Kabupatén Lebak. Jelaskan dalam bahasa sunda

20. Kosala dan Salak Batak

23. Punden Berundak Lebak Sibedug

28. Prabu Dalem Wong Sagati

29. Ki Buyut Hadas Buana

30. Ki Buyut Dalem Hadi

31. Ki Buyut Prabu Agung Wasiat

33. Ki Buyut Mbah Jangkung

35. Prabu Jaya Kawasa (Goa Indihiang)

38. Bangunan Administratur Perkebunan Cisalak

40. Tilas Imah Panyicingan Residen Mr. Soetadisastra

41. Tilas Gedung DPRD-GR Kabupaten Lebak

42. Gedung Negara dan Pendopo Kabupaten Lebak

43. Gedung DPRD Kabupaten Lebak

44. Gedung Kantor PDAM Rangkasbitung

45. Gedung Kodim 0603 Lebak

46. Rumah Kepala Personalia Perkebunan Cikadu

47. Gedung Lembaga Pemasyarakatan Rangkasbitung

50. Masyarakat Adat Kaolotan Citorék

51. Masyarakat Adat Kaolotan Cibedug

52. Masyarakat Adat Kaolotan Ciherang

53. Masyarakat Adat Kaolotan Ciusul

54. Masyarakata Adat Kaolotan Cisitu

55. Masyarakat Adat Kaolotan Guradog

Masyarakat adat ieu boga susunan pamingpin nyaéta Bapak Gédé nu sarua jeung ketua adat. Geus aya ketua adatna, dituluykeun di handapeun aya wakil ketua adat, tuluy aya jaro, penggiwa, jeung barisan kolot. Balaréa Kasepuhan Guradog ngajéntrekeun istilah “guradog” anu dipaké minangka wasta lembur asalna ti sanggem “mantog”. Mangsa harita cenah baheulana sabot nu nyicingan ditu nuju pilari wasta kanggo lemburna, maranéhanana pilari kaditu kadieu nanging henteu bisa tepi kapanggihna, geus kitu maranéhanana mantog (balik). Kungsi sababarahahiji warga kaditu kadieu néangan ngaran, nanging teu beubeunangan tuluyna mantog, geuning ahirna ngaran mantog téh dipake keur ngaran anu ditéangan téa éta guradog wé nepi ka ayeuna.

Istilah “mantog” beuki kadieu disampurnakeun jang ngarobah kaayaan “guradog” anu maranéhanana ngajdikeun minangka wasta lembur nyaéta Lembur Guradog. Wasta lembur anu ngarujuk kana imah di Guradog ngabogaan sasaruaan boh wangun atawa bahan nyaéta hateup anu bahana ti injuk atawa daun kawung. Dinding ti bilik atawa anyaman awi, tihang sarta palang ti kai sarta awi, sarta titincakeun dijieun ti palupuh nyaeta bilah awi anu dibelah saterusna diratakeun. Kabehna ieu nyieun imah tradisional. Tuluy kira-kira warsih 1980-an lumangsung kahuruan anu matak tutung sakumna wangunan. Ka hareupna pangwangunan di Lembur Guradog teu aya keharusan ngawangun imah kalawan arsitektur tradisional. Warga dibéré kabébasan ngawangun imah luyu kahayangna séwang-séwang. Ngan hiji imah anu henteu meunang robah kaayaan permanén atawa bergaya modern nyaéta imah wawakil pupuhu adat.

Ceuk pupuhu adat kabéh imah meunang robah iwal imahna sorangan, kudu angger sapertos tiheula saeutikna jiga. Imah kasebat dijieun ti kai sarta awi kalawan dinding sarta langit-langit ti bilik sarta hateup ti hateup, jandela kaca, sarta haturan jabi atawa golodognya sapalih ditembok. Lembur Guradog ayeuna ieu jabi ngabogaan sistem pamaréntahan pormal ogé ngabogaan sistem pamaréntahan inpormal. Pupuhu adat pancéna nyaéta tanggel walon ka sadaya kagiatan adat istiadat anu aya di wilayah Lembur Guradog, wawakil pupuhu ngabogaan tugas minangka pelaksana poéan anu sok ngalaporkeun ka pupuhu adat. Penggiwa ngabogaan tugas minangka panengah jang nepikeun atawa mikeun wartos ti pupuhu adat ka kabéh wargi adat atawa anu nyalabarkeun lamun bade aya hiji acara atawa kagiatan. Jajaran kolot nyaéta para pelaksana di lapang anu ngajalankeun kagiatan-kagiatan adat, contona dina penggarapan adat atawa palaksana upacara Ngarengkong.

Pamilon pupuhu adat dicokot dumasar gurat turunan ti sepuh kalawan génder lalaki. Kitu deui kalungguhan kanggo jajar kolot beunang sacara turun temurun ti kolotna. Pamingpin informal atawa pangurus adat ngabogaan serang adat kajaroan anu lega na kirang langkung hiji palih héktar. Sérang adat disambut ku jajaran kolot salila hiji minggu, hasilna mangrupa kaduh adat anu dipaké jang kaperluan adat sarta ngabantuan wargi anu nuju ngalaman kahese pangan. Kenging panén ditunda di lumbung adat anu jumlahna aya lima. Tilu di deukeut Lembur Babakan Keusik Nangka anu tempatna di palebah kaler puseur Lembur Guradog, sarta dua deui sumebar hiji-hiji di Lembur Guradog.

56. Masyarakat Kaolotan Gunung Tilu