Jabarkan Sajarah dari India dalam bahasa sunda

Zaman batu nu dicirian ku ayana tempat dikumpulkeunana batu sarta lukisan di Bhimbetka perenahna aya di nagara bagéan Madhya Pradesh,  mangrupa léngkah awal kapanggihna kahirupan manusa di India. Padumukan permanen nu munggaran di India geus aya ti 9.000 taun nu geus kaliwat. Tuluy mekar jadi Peradaban Lembah Indus, kurang leuwih 3300 SM di India Kulon. Ieu hal dituturkeun ku peradaban Veda nu ngadadasaran agama Hindu jeung aspek budaya lainna ti masarakat India awal. Kurang leuwih taun 550 SM, loba karajaan independen jeung républik dipikawanoh minangka Mahajanapadas nu diwangun di sakabéh nagara nu ka hareupna bakal ngadadasaran ayana India kuno.

Karajaan nu diwangun ku Dinasti Maurya sahandapeun Kaisar Asoka Agung ngahiji jeung karajaan paling modérén sa-Asia Kidul iwal ti

Karajaan Dravida di beulah kidul. Ti taun 180 SM, aya runtuyan invasi ti Asia Tengah nu dituturkeun ku Indo Yunani, Indo-Scythia, Indo-Partia, jeung Kushan di anak benua India kalér-kulon. Abad katilu, Dinasti Gupta ngurus jeung nalingakeun hiji périodeu nu disebut India Kuno atawa Golden Age. Sedengkeun di bagéan kalér miboga daérah nu leuwih gedé, leuwih saeutik karajaanana. Di beulah kidul aya sawatara dinasti kayaning Chalukya, Rashtrakutas, Hoysalas, Cheras, Chola, Pallavas jeung Pandya kalawan daérah nu béda-béda. Pangaruh politik karajaan beulah kidul kacida rohakana, sanajan aya dina undak nu leuwih handap ti batan karajaan di beulah kalér India nu dilegaan ka daérah Asia Tenggara jeung Sri Lanka nu dipangaruhan ku budaya maranéhanana. Karajaan di beulah kidul leuwih stabil jeung bisa ngayakeun paniagaan maritim nu ngajual rempah-rempah jeung permata ka nagara Saudi Arabia, Cina, jeung Éropa ti jaman kuno. Élmu pangaweruh, téhnik, seni, sastra, matématika, astronomi, agama jeung filsafat tumuwuh mekar di handapeun kapamingpinan raja-raja ieu.

Sanggeus invasi ti Asia Tengah, antara abad ka-10 jeung abad ka-12, loba daérah di India Kalér dikawasa ku Karajaan Délhi. Tuluy Dinasti Mughal nambahan wilayah kakawasaanana ngaliwatan sawatara anak benua India. Tapi ngan sababaraha karajaan pribumi anu tuluy mekar, utamana nu aya di beulah kidul saperti Karajaan Wijayanagara. Ti abad kagenepbelas kabéhdieunakeun, sawatara nagara Éropa kaasup Portugal, Walanda, Perancis, jeung Inggris mimiti datang salaku padagang. Maranéhanana tuluy nyokot kauntungan tina sifat fractious di antara karajaan-karajaan pikeun ngawangun koloni di ieu nagara. Taun 1856, sabagéan gedé wilayah India aya dina kakawasaan British East India Company. Sataun ti harita, pemberontakan nasional gagal nalika rék baruntak ka unit militer jeung karajaan, nu kasohor sacara lokal minangka Perang munggaran kamerdikaan India (dipikawanoh minangka Pemberontakan Sepoy), ngabalukarkeun India aya di handapeun kontrol langsung ti Karajaan Inggris minangka koloni Karajaan Inggris.

Awal abda ka-21 pajoangan nasional keur kamerdékaan diprakarsai ku Kongrés Nasional India jeung sawatara kelompok révolusioner. Ieu gerakan sabagéan gedé dipingpin ku Mahatma Gandhi jeung Gopal Krishna Gokhale, Lala Lajpat Rai, Bal Gangadhar Tilak, Sardar Vallabhbhai Patel, Jawaharlal Nehru, jeung Subhash Chandra Bose miboga kalungguhan nu penting.

Jutaan protés nyampak dina rupa-rupa kampanyeu massa sipil, kalawan komitmen keur ahimsa atawa non-kekerasan. Ahirna, sanggeus kaluar Gerakan India Pembangkangan Sipil salila Perang Dunia II, jeung sajumlahing pemberontakan angkatan bersenjata sanggeus perang, India merdéka tina penjajahan Inggris dina tanggal 15 Agustus 1947. Tilu taun ti harita, dina tanggal tanggal 26 Januari 1950, India nyusun konstitusi anyar sarta robah jadi républik.

Sanggeus merdéka, loba pemberontakan di daérah-daérah. Aya sengketa wilayah jeung China nu encan anggeus, nu ngabalukarkeun ayana Perang Sino- India dina taun 1962; antara India jeung Pakistan, nu antukna nyababkeun perang dina taun 1947, 1965, 1971, jeung perang di Kargil taun 1999. India mangrupa anggota pendiri Gerakan Non-Blok jeung PBB (mangsa harita masih kénéh bagéan tina British India). Dina taun 1974, India ngayakeun uji coba nuklir bawah tanah. Hal ieu dituturkeun ku lima tes lainna dina taun 1998. Reformasi ékonomi anu signifikan dimimitian ti taun 1991 nyababkeun India jadi salah sahiji nagara anu kamekaran ekonomina pangtéréhna di dunya. Angka kamiskinan taun 1996 turun jadi 22% dina taun 2006.