Jabarkan Kes Duluan Mahkamah dari Kebebasan berpersatuan di Malaysia dalam bahasa melayu

Prinsip kebebasan berpersatuan dapat dirujuk dalam kes Nordin bin Salleh v Dewan Undangan Negeri Kelantanyang disahkan di Mahkamah Persekutuan. Plantiff merupakan wakil di Dewan Undangan Negeri Kelantan sewaktu pilihanraya umum telah mencabar peruntukan tersebut dalam Perkara XXXIA Bahagian 1 Perlembagaan Kelantan tidak sah dan terbatal kerana ia melanggar Perkara 10(1)(c) Perlembagaan Persekutuan yang menjamin hak asasi berpersatuan. Perkara XXXIA Perlembagaan Kelantan telah mengenakan sekatan atas penggunaan hak berpersatuan responden kerana responden telah dijatuhkan penalti kehilangan kelayakan terus menjadi ahli dewan perundangan negeri susulan menggunakan hak berpersatuan mereka, yang termasuk hak me dari sesuatu persatuan, dengan memberhentikan penganggotaan satu parti politik untuk menyertai parti yang lain.

Menurut Gunn Chit Tuan HMA"Di Malaysia, kebebasan berpersatuan adalah satu hak asasi yang dijamin oleh perkara 10(1)(c) Perlembagaan Persekutuan dan hanya boleh disekat atas alasan yang ditentukan dalam perkara 10(2)(c) dan (3), iaitu, untuk kepentingan keselamatan peratau sebarang bahagiannya, ketenteraman awam atau akhlak."Mahkamah memutuskan Perkara XXXIA Perlembagaan Kelantan tidak konsisten Perlembagaan Persekutuan yang merupakan undang-undang utama Malaysia, maka ia adalah tidak sah (ultra vires) di bawah perkara 4(1) Perlembagaan Persekutuan. Mahkamah mengesahkan hanya Parliamen boleh mengenakan sekatan yang dirujuk dalam perkara 10(2), (3) dan (4) Perlembagaan Persekutuan. Sekatan yang dikenakan oleh perkara XXXIA Perlembagaan Kelantan biarpun sah (yang mana ia bukan) tidak boleh dikuatkuasakan kerana ia diluluskan oleh badan perundangan negeri, oleh itu perkara XXXIA haruslah dibatalkan.

Keputusan ini turut dirujuk dalam kes Khaliq Mehtab Mohd Ishaq & Anor v Dewan Undangan Negeri Pulau Pinang & Anor, yang melibatkan pemfailan saman semula oleh plaintiff untuk mendapatkan pengisytiharan bahawa perkara 14A Perlembagaan Negeri Pulau Pinang adalah terbatal dan tidak sah di bawah perkara 4(1) Perlembagaan Persekutuan (‘PP’) kerana ia bercanggah dengan perkara 10(1)(c) PP.

Tindakan pemfailan saman semula ini berikutan terhadap tindakan defendan kedua memperkenalkan usul untuk mengenakan undang-undang anti-lompat menurut perkara 14A Perlembagaan Negeri Pulau Pinang dan supaya kerusi plaintif disifatkan kosong dan seterusnya pilihan raya kecil diadakan (‘usul’). Mahkamah Persekutuan dalam penghakiman bertarikh 3 Ogos 2022 telah pun memutuskan bahawa Perkara 14A Perlembagaan Negeri Pulau Pinang tidak bercanggah dengan perenggan (c) Fasal (1) Perkara 10 Perlembagaan Persekutuan kerana Badan Perundangan Negeri mempunyai kuasa untuk membuat undang-undang mengenai larangan melompat parti yang menyentuh kelayakan seseorang ahli Dewan Undangan Negeri dan keupayaan seseorang ahli Dewan Undangan Neger untuk menukar parti politik adalah tidak tergolong dalam hak seseorang warganegara untuk membentuk persatuan yang dinyatakan dalam perenggan (c) Fasal (1) Perkara 10 Perlembagaan Persekutuan.

Pengesyoran kebebasan berpersatuan di Malaysia

Gerakan persatuan di Malaysia mengangkat hak kebebasan berpersatuan adalah untuk membanteras isu buruh paksa atau diskriminasi berlaku dalam masyarakat.

Bagi meningkatkan keahlian kesatuan sekerja dalam kalangan pekerja tempatan dan migran, Persatuan Strategi MTUC menggalakan ahli-ahli untuk mempraktikkan hak kebebasan berpersatuan dalam sektor kelapa sawit. Hal ini akan membawa kepada penghapusan buruh paksa, buruh kanak-kanak dan diskriminasi dalam pekerjaan yang juga merupakan prinsip dan hak asasi di tempat kerja  dan hak untuk berunding secara kolektif.