Coba jelasin Penggubalan pindaan undang-undang dari Referendum perlembagaan Kazakhstan 2022 dalam bahasa melayu dong

Masyarakat Kazakhstan secara meluas membincangkan kemungkinan pembaharuan yang boleh dicadangkan oleh Presiden Tokayev. Ahli sains politik, ahli politik dan tokoh masyarakat terkemuka mencadangkan perubahan kepada struktur parlimen, sistem pilihan raya, dan peranan parti pembangkang.     Pada 29 Januari 2022, dalam temu bual dengan Agensi Khabar, Presiden Tokayev mendedahkan bahawa beliau "memikirkan serius" tentang pembaharuan "sistem parlimen dan parti" di Kazakhstan dan berharap dapat berfungsi sebagai "magnet yang membawa kuasa sosial dan politik yang berbeza kepada satu tanda persamaan dalam kedudukan mereka".

Pada awal Februari 2022, dilaporkan bahawa Presiden Tokayev akan mendedahkan pakej pembaharuan politik dalam Ucapan Negara yang dijadualkan lebih awal sekitar pertengahan Mac.   Malah, ucapan Tokayev pada 16 Mac di Parlimen menggambarkan beberapa siri pindaan perlembagaan untuk mendemokrasikan Kazakhstan. Tokayev mencadangkan:

Menyemak semula kuasa presiden dengan peralihan daripada sistem presiden super kepada republik presiden dengan Parlimen yang kuat;

Melarang presiden daripada memegang keahlian dalam mana-mana parti politik semasa memegang jawatan, dan melarang akim dan timbalannya daripada memegang jawatan dalam cawangan parti;

Melarang hakim, wakil Suruhanjaya Pilihan Raya Pusat, jawatankuasa pengauditan negeri, anggota tentera, dan kakitangan keselamatan negara dan agensi penguatkuasaan undang-undang daripada memegang keahlian dalam mana-mana parti politik atau menyokong mana-mana parti politik;

Melarang presiden daripada mengetepikan perintah akim wilayah, bandar utama atau ibu negara;

Larangan ke atas saudara terdekat penyandang presiden memegang jawatan peringkat tertinggi negeri;

Mengurangkan bilangan kerusi yang dilantik oleh presiden di Senat Kazakhstan daripada 15 kepada 10 ahli, dan menambah bilangan kerusi dalam dewan daripada 49 kepada 54, dengan tambahan lima kerusi diputuskan oleh Perhimpunan Rakyat Kazakhstan, sebagai jaminan kehadiran sembilan tempat duduk mereka di dewan rakyat Mazhilis akan dimansuhkan;

Mengurangkan bilangan ahli dalam Mazhilis daripada 107 kepada 98;

Mengurangkan kuasa Senat dalam merangka undang-undang;

Peralihan daripada perwakilan berkadar penuh kepada sistem pilihan raya perwakilan majoriti ahli campuran, dengan 70% Ahli Parlimen Mazhilis dipilih secara berkadar daripada senarai parti dan baki 30% daripada daerah pilihan raya ahli tunggal ;

Pemilihan langsung akim di bandar-bandar utama dan ibu kota (walaupun calon akan dipilih oleh presiden);

Pelantikan presiden akim wilayah akan tertakluk kepada undian dewan wilayah;

Penciptaan tiga wilayah baharu (akhirnya dilakukan melalui dekri presiden di luar proses referendum);  dan