9 Méi itu apa sih? Jelaskan dalam bahasa sunda ya

9 Méi nyaéta poé ka-129 dina sataun (ka-130 dina taun kabisat) dina kalénder Gregorian, sésana 236 poé.

1386 – Inggris jeung Portugis sacara rasmi ngasahkeun pasukutuanna ku nanda tangan Perjangjian Windsor, minangka pasakutuan diplomatik pangkolotna di dunia nu masih kénéh lumaku.

1502 – Christopher Columbus miang ti Spanyol pikeun kaopat kalina (pamungkas) pikeun nyaba ka Dunia Anyar.

1763 – Pangepungan Darmaga Detroit ku urang Indian Pontiac dimimitian nalika Perang Pontiac ngalawan pasukan Karajaan Inggris.

1864 – Perang Schleswig Kadua: Angkatan laut Dénmark ngéléhkeun angkatan laut Austria jeung Prusia dina Patempuran Heligoland.

1865 – Présidén Andrew Johnson ngaluarkeun proklamasi nu nyatakeun pajoang basanjata ti Kidul geus nyata-nyata lekasan; hal ieu sacara umum ditarima minangka tanggal ahir tina Perang Sipil Amérika.

1877 – Mihail Kogălniceanu macakeun Déklarasi Kamerdékaan Rumania di hareupeun Déwan Perwakilan. Poé ieu dianggap minangka Poé Kamerdékaan Rumania.

1877 – Lini 8,8 Mw narajang basisir Péru, nelasan 2.541 jalma kaasup nu jarauh ti Hawaii jeung Jepang.

1887 – Pintonan Wild West Buffalo Bill Cody dibuka di London.

1904 – Karéta uap Kota Truro jadi mesin uap munggaran di Éropa nu bisa nembus kacepetan 100 mil per jam (160 km/j).

1915 – Perang Dunia I: Patempuran Artois Kadua antara Jérman jeung Perancis.

1918 – Perang Dunia I: Jérman ngagalkeun usaha kadua Inggris pikeun ngepung Darmaga Ostend, Bélgia.

1922 – Paguyuban Astronomi Internasional sacara rasmi ngadopsi sistém klasifikasi béntang Annie Jump Cannon. Nepi ka kiwari ngan ngalaman saeutik parobahan.

1920 – Perang Polandia-Soviét: Tentara Polandia pingpinan Jéndral Edward Rydz-Śmigły ngarayakeun kameunanganna ngarebut Kiev ku hiji pawéy kameunangan di Khreshchatyk.

1926 – Admiral Richard E. Byrd jeung Floyd Bennett ngaku geus ngapung ngaliwatan Kutub Kalér (kadieunakeun buku harian Byrd ngabolékérkeun karaguan ngeunaan pangakuanna).

1936 – Italia sacara rasmi nyaplok Éthiopia sabada ngarebut ibu kota Addis Ababa dina tanggal 5 Méi.

1940 – Perang Dunia II: Kapal selam U-9 Jérman nilemkeun kapal selam Perancis, Doris, di deukeut Den Helder.

1941 – Perang Dunia II: Intél Inggris di Bletchley Park mecahkeun kode spionase Jérman sabada ngarebut mesin Énigma dina saluhureun kapal cuaca Muenchen.

1942 – Pasukan SS nelasan 588 urang Yahudi pangeusi Kota Podolian, Zinkiv.

1945 – Perang Dunia II: Instrumén ahir tina panyerahan Jérman ditéken di markas Soviét di Bérlin-Karlshorst.

1949 – Rainier III jadi Pangéran Monako.

1950 – Robert Schuman nyérénkeun proposal pangadegan hiji Éropa nu katata, nu numutkeun dirina teu bisa dipisahkeun lamun hayang ngajaga hubungan daméy. Proposal ieu nelah “Déklarasi Schuman”, diangkeuh ku sawatara jalma minangka cikal bakal pangadegan Uni Éropa.

1955 – Perang Tiis: Jérman Kulon gabung ka NATO.

1960 – Enovid jadi pél munggaran nu disatujuan minangka pél KB.

1970 – Perang Viétnam: di Washington D.C., 75.000 nepi ka 100.000 para pamoha, démonstrasi di sahareupeun Gedong Putih.

1977 – Hotel Polen di Amsterdam kahuruan, 33 maot sarta 21 urang tatu parna.

1979 – Pangusaha Yahudi Iran, Habib Elghanian, ditémbak mati, ngakibatkeun éksodus massal urang Yahudi ti Iran.

1980 – Di Florida, pasawat freighter Liberia, MV Summit Venture neunggar Jambatan Skyway di Teluk Tampa, ngakibatkeun sabuku jalan nu panjangna 1.400 suku rebah. Tilu puluh lima jalma dina jero genep mobil jeung hiji beus murag 150 suku ka leuwi sarta maraot.

1980 – Di Norco, California, lima jalma basanjata nu diteregos ngarampog Bank Security Pasific, nungtun kana tétémbakan jeung udag-udagan pangrohakana dina sajarah California. Dua rampog jeung saurang patugas polisi maraot sarta tilu puluh genep kandaraan pulisi jeung sipil raruksak balas udag-udagan.

1987 – Pasawat LOT nomer 5055 Tadeusz Kościuszko murag sabada leupas landas di Warsawa, Polandiia, nelasan sakabéh 183 jalma sajeroeunna.

1992 – Pasukan Arménia ngarebut Shusha, nandaan hiji titik balik penting dina Perang Nagorno-Karabakh.

2001 – Di Ghana, 129 bobotoh ménbal palastra dina kajadian nu nelah ku insidén Stadion Accra Sports. Diakibatkeun tina kakacoan sabada wasit nyieun putusan kontrovérsi.

2002 – Pangepungan 38 poé di Garéja Nativity di Bethlehem lekasan nalika urang Palestina di sajeroeunna satuju sangkan 13 urang di antara maranéhna didéportasi ka sababaraha nagara nu baréda.

2012 – Pasawat Sukhoi Superjét 100 murag ka Gunung Salak di Jawa Kulon, nelasan 45 jalma.

2015 – Pasawat transportasi militer  Airbus A400M Atlas murag di deukeut Kota Sevilla, Spanyol, tilu jalma sajeroeunna palastra.

2015 – Rusia medarkeun parade militer panggedéna di Alun-Alun Beureum, Moskow, dina raraga pangeling-ngeling 70 taun Poé Kameunangan.

2018 – Barisan Nasional Malaysia kasoran pikeun kali kahijina dina pamilu ti saprak nagara éta merdéka taun 1957.

2018 – Bendungan Patel di Solai, Kénya, pejah, nelasan 48 jalma sarta ngungsikeun 2.000 urang lianna.

2019 – Saheunteuna 65 migran tilelep di leupas basisir Tunisia nalika parahuna tibalik sabada miang ti Lybia, numutkeun katerangan PBB.