Jabarkan 5. Prasasti Pasir Awi dari Kabupatén Lebak dalam bahasa sunda

Prasasti Pasir Awi nyaéta salah sahiji ti tujuh prasasti patilasan karajaan pangkolotna di kulon Pulo Jawa. Prasasti ieu geus ditangtukeun robah kaayaan ku Benda Cagar Budaya jadi peringkat nasional. Béda kalawan kagenep prasasti lianna anu ampir sakumna aya di deukeut aliran walungan, lokasi prasasti ieu malahan aya di pabukitan. Benerna di palebah kidul Pasir Awi (± 559 mdpl) di wewengkon leuweung, di pabukitan Cipamingkis, Kabupatén Bogor. Jang bisa tepi ka lokasi prasasti, urang tiasa ngaliwatan Jalan Sukaraja Dayeuh. Saterusna asup ka jalan babatuan kalawan médan anu ngahésékeun tumpakan anu ngaliwatana. Réngsé jalan berbatuan diliwatan, saha baé anu kaditu bakal nyanghareupan undakan anak tangga anu saeutik nangtawing.

Prasasti Pasir Awi henteu sepertos kaopat prasasti patilasan Tarumanagara lianna. Akses jalan ka lokasina ge ngaprihatinkeun. Jalanan berbatu kalawan tatangkalan rindang sarta semak belukar anu sepertos anyaman alam di sisi-sisi na mikeun gambaran sanes. Wanci ngaliwatan na sepertos nuju naekan gunung anu sepi. Euweuh pasilitas nu bisa dipanggihan, teu aya deui pitunjuk ka arah patilasan bersejarah ieu. Prasasti Pasir Awi tara dilirik ku wisatawan atawa panaliti. Padahal prasasti ieu ngabogaan peunteun jang elmu kauninga, atikan sarta kabudayaan.

Kapanggihna prasasti ieu teu pisan loba diungkap. Ngan waé di mana ayana geus dipikanyaho saprak 1864. Kapanggih kali kahiji ku saurang arkéolog kawit Walanda, ngarana N.W. Hoepermans. Dina prasasti ieu aya pahatan sapasang dampal suku anu ngadep ka arah kalér sarta wétan. Pahatan sarua ogé kapanggih di Prasasti Ciaruteun sarta Prasasti Keusik Jambu anu tempatna di Kacamatan Cibungbulan sarta Kacamatan Nanggung, Kabupatén Bogor. Pahatan dampal suku kasebat dianggap minangka dampal sukuna Sri Purnawarman raja ti Karajaan Taruma atawa Tarumanegara. Karajaan ieu kungsi jaya dina abad ka-4 dugi abad ka-7 Maséhi.

Teu kawas prasasti lainna, pahatan suku di prasasti Pasir Awi mah henteu kapanggih kitu kaayaanana aksara anu bisa dibaca. Saperti anu aya di Prasasti Ciaruteun sarta Pasir Jambu. Tapi aya piktograf anu ngagambarkeun sabatang dahan kalawan regang-regang dangdaunan sarta bungbuahan. Nurutkeun Rogier Diederik Marius Verbeek piktograf kasebat ngagambarkeun angka warsih. Nanging tepi ka ayeuna can aya  panaliti anu bisa maos sarta ngahartikeun sacara tangtos. Sajaba ti éta, enya gé geus dibéré cungkup, lokasi prasasti anu aya di perbukitan kalawan jangkungna 559 mdpl ieu kaitung kénéh kurang karawat.

Aset berharga nu nagara boga ieu bisa dimangpaatkeun minangka objék wisata anu mending. Bisa ngamajukeun perekonomian balaréa di kira-kira lokasi ayana Prasasti Pasir Awi. Dumasar statusna minangka Cagar Budaya, sumawontén geus robah kaayaan peringkat nasional, geus sawajarna Prasasti Pasir Awi meunang perhatian leuwih jero. Dibéré catatan atawa papan inpormasi ngeunaan prasasti, leuwih alus deui mangrupa déskripsi, sajarah barang sumawonten dugi sajarah kapanggihna nyaéta lengkah mimiti anu bisa dipigawé supados prasasti ieu barobah kaayaan miboga nilai minangka artépak budaya.