Coba ceritain soal Liukan paksi dalam bahasa melayu

Dalam astronomi, liukan paksi () atau dikenali sebagaik liukan ekuinoks () ialah perubahan yang disebabkan oleh graviti, perlahan dan berterusan dalam orientasi paksi putaran jasad astronomi. Sekiranya tiada liukan, orbit jasad astronomi akan menunjukkan keselarian paksi. Khususnya, liukan paksi boleh merujuk kepada peralihan beransur-ansur dalam orientasi paksi putaran Bumi dalam kitaran kira-kira 26,000 tahun. Ini adalah serupa dengan liukan gasing yang berputar, dengan paksi membentuk sepasang kon yang dicantum pada puncaknya. Istilah "liukan" biasanya merujuk hanya kepada bahagian terbesar gerakan ini; perubahan lain dalam penjajaran paksi Bumi— penutatan dan gerakan kutub — jauh lebih kecil magnitudnya.

Liukan Bumi secara sejarah dipanggil liukan ekuinoks, kerana ekuinoks bergerak ke arah barat di sepanjang ekliptik berbanding bintang tetap, bertentangan dengan gerakan tahunan Matahari di sepanjang ekliptik. Dari segi sejarah, penemuan liukan ekuinoks biasanya dikaitkan di Barat kepada ahli astronomi abad ke-2 SM Hipparchus. Dengan peningkatan dalam keupayaan untuk mengira daya graviti antara planet pada separuh pertama abad kesembilan belas, diketahui bahawa ekliptik itu sendiri bergerak sedikit, yang dinamakan liukan planet, seawal tahun 1863, manakala komponen dominan dinamakan liukan qamari-suria. Gabungan mereka dinamakan precession am, bukannya liukan ekuinoks.

Liukan qamari-suria adalah disebabkan oleh daya graviti Bulan dan Matahari pada bonjolan khatulistiwa Bumi, menyebabkan paksi Bumi bergerak terhadap dengan ruang inersia. Liukan planet adalah disebabkan oleh sudut kecil antara daya graviti planet lain ke atas Bumi dan satah orbitnya (ekliptik), menyebabkan satah ekliptik beralih sedikit berbanding ruang inersia. Liukan qamari-suria adalah kira-kira 500 kali lebih besar daripada liukan planet. Selain Bulan dan Matahari, planet-planet lain juga menyebabkan pergerakan kecil paksi Bumi dalam ruang inersia, menjadikan kontras dalam istilah qamari-suria berbanding planet  yang mengelirukan, jadi pada tahun 2006 Kesatuan Astronomi Antarabangsa mengesyorkan bahawa komponen dominan dinamakan semula sebagai liukan khatulistiwa, dan komponen kecil dinamakan semula liukan ekliptik, tetapi gabungan mereka masih dinamakan liukan am. Banyak rujukan kepada istilah lama wujud dalam penerbitan sebelum perubahan itu.