Jabarkan Monosakarida dari Karbohidrat dalam bahasa sunda

Monosakarida bisa dibagi jadi aldosa, nu mibanda gugus aldehid na atom karbon kahiji, sarta ketosa, nu husus mibanda gugus keton na atom karbon kadua. Bisa ogé dibagi-bagi jadi triosa, tétrosa, péntosa, héksosa, jeung saterusna gumantung jumlah atom karbon nu dipimilikna. Conto gampang, glukosa mangrupa aldohéksosa, fruktosa mangrupa ketohéksosa, sedengkeun ribosa mangrupa aldopéntosa.

Salajengna, ungal atom karbon nu boga gugus hidroksil (iwal nu mimiti jeung panungtung) boga sipat aktif optis, antukna karbohidrat bisa dibédakeun deui sanajan struktur dasarna sarua. Misal, galaktosa mangrupa aldohéksosa, tapi boga sipat nu béda ti glukosa sabab susunan atom-atomna teu sarua.

Struktur ranté-lempeng nu digambarkeun di dieu ukur salah sahiji tina bentuk monosakarida nu bisa jadi. Gugus aldehid atawa keton bisa meungkeut gugus gugus hidroksil ti atom karbon nu séjén ngabentuk hémiasétal atawa hémiketal, nu dina kasus ieu aya sasak oksigén antara dua atom karbon, ngabentuk cingcin hétérosiklik. Cingcin nu diwangun ku lima jeung genep atom disebut bentuk furanosa jeung piranosa, nu aya dina kasatimbangan jeung bentuk ranté-lempeng.

Kudu ditengetkeun yén bentuk cingcin mibanda hiji deui karbon nu optik aktif batan bentuk ranté-lempeng, sarta ogé mibanda bentuk alfa jeung béta nu bulak-balik dina kasatimbangan. Ngan, mun aya réaksi karbohidrat jeung alkohol jadi asétal atawa ketal, dua bentuk éta jadi béda. Ieu mangrupa tipe dasar tumbu antara unit-unit monosakarida tina karbohidrat nu leuwih gedé.