Kamu bisa jelasin ke aku soal Hak ekonomi, sosial dan budaya dalam bahasa melayu?

Hak ekonomi, sosial dan budaya, (ESCR) ialah hak asasi manusia sosio-ekonomi, seperti hak untuk pendidikan, hak untuk perumahan, hak untuk taraf hidup yang mencukupi, hak untuk kesihatan, hak mangsa dan hak untuk sains dan budaya . Hak ekonomi, sosial dan budaya diiktiraf dan dilindungi dalam instrumen hak asasi manusia antarabangsa dan serantau. Negara anggota mempunyai kewajipan undang-undang untuk menghormati, melindungi dan memenuhi hak ekonomi, sosial dan budaya dan dijangka mengambil " tindakan progresif " ke arah pemenuhannya.

Perisytiharan Hak Asasi Manusia Sejagat mengiktiraf beberapa hak ekonomi, sosial dan budaya dan Perjanjian Antarabangsa mengenai Hak Ekonomi, Sosial dan Budaya (ICESCR) ialah sumber undang-undang antarabangsa utama bagi hak ekonomi, sosial dan budaya.  Konvensyen Mengenai Hak Kanak-kanak dan Konvensyen Mengenai Penghapusan Segala Bentuk Diskriminasi Terhadap Wanita mengiktiraf dan melindungi banyak hak ekonomi, sosial dan budaya yang diiktiraf dalam ICESCR berhubung dengan kanak-kanak dan wanita. Konvensyen Mengenai Penghapusan Segala Bentuk Diskriminasi Kaum melarang diskriminasi berdasarkan asal usul kaum atau etnik berhubung dengan beberapa hak ekonomi, sosial dan budaya. Konvensyen Mengenai Hak Orang Kurang Upaya juga melarang semua diskriminasi atas dasar ketidakupayaan termasuk penolakan penginapan munasabah yang berkaitan dengan kenikmatan penuh hak ekonomi, sosial dan budaya.

Instrumen hak asasi manusia antarabangsa dan serantau

Hak ekonomi, sosial dan budaya diiktiraf dan dilindungi dalam beberapa instrumen hak asasi manusia antarabangsa dan serantau.

Instrumen hak asasi manusia antarabangsa

Perisytiharan Hak Asasi Manusia Sejagat (UDHR), yang diterima pakai oleh Perhimpunan Agung PBB pada tahun 1948, merupakan salah satu sumber terpenting hak ekonomi, sosial dan budaya. Ia mengiktiraf hak untuk keselamatan sosial dalam Perkara 22, hak untuk bekerja dalam Perkara 23, hak untuk berehat dan beriadah dalam Perkara 24, hak untuk taraf hidup yang mencukupi dalam Perkara 25, hak untuk pendidikan dalam Perkara 26, dan hak mendapat faedah sains dan budaya dalam Perkara 27.

Perjanjian Antarabangsa mengenai Hak Ekonomi, Sosial dan Budaya (ICESCR) ialah sumber undang-undang antarabangsa utama bagi hak ekonomi, sosial dan budaya. Perjanjian itu mengiktiraf dan melindungi hak untuk bekerja dan kepada keadaan kerja yang adil dan menggalakkan dalam Perkara 6 dan 7, hak untuk menyertai kesatuan sekerja dan mengambil tindakan buruh kolektif dalam Perkara 8, hak untuk keselamatan sosial dalam Perkara 9, hak untuk perlindungan keluarga, termasuk perlindungan untuk ibu dan anak, dalam Perkara 10, hak untuk taraf hidup yang mencukupi, termasuk hak untuk makanan dan hak untuk perumahan, dalam Perkara 11, hak untuk kesihatan dalam Perkara 12, hak untuk pendidikan dalam Perkara 13, serta hak untuk mengambil bahagian dalam kehidupan budaya dan hak untuk faedah sains dan budaya dalam Perkara 15. Perjanjian Antarabangsa mengenai Hak Sivil dan Politik, yang diterima pakai pada masa yang sama dengan ICESCR, mengiktiraf dan melindungi beberapa hak ekonomi, sosial dan budaya teras, termasuk hak untuk menyertai kesatuan sekerja dalam Perkara 22, dan hak etnik, agama. atau minoriti linguistik untuk melibatkan diri dalam budaya mereka, mengamalkan agama mereka dan menggunakan bahasa mereka dalam Perkara 27.

Sebilangan instrumen hak asasi manusia antarabangsa utama yang lain mengandungi peruntukan yang berkaitan dengan hak ekonomi, sosial dan budaya. Konvensyen mengenai Hak Kanak-kanak mengiktiraf dan melindungi banyak hak ekonomi, sosial dan budaya yang diiktiraf dalam ICESCR berhubung dengan kanak-kanak. Termasuk hak untuk kesihatan dalam Perkara 24, hak untuk keselamatan sosial dalam Perkara 25, hak untuk taraf hidup yang mencukupi dalam Perkara 27, hak untuk pendidikan dalam Perkara 28, dan hak untuk perlindungan daripada eksploitasi ekonomi (lihat buruh kanak-kanak ) dalam Perkara 32.  Konvensyen Mengenai Penghapusan Segala Bentuk Diskriminasi Kaum melarang diskriminasi berdasarkan asal usul kaum atau etnik berhubung dengan beberapa hak ekonomi, sosial dan budaya. Konvensyen Mengenai Penghapusan Segala Bentuk Diskriminasi Terhadap Wanita mengesahkan pelbagai hak ekonomi, sosial dan budaya kepada wanita. Konvensyen ILO Pertubuhan Buruh Antarabangsa (ILO) melindungi pelbagai hak ekonomi, sosial dan budaya berkaitan kerja.  Piawaian global biasa telah dipersetujui oleh kira-kira 195 negeri dalam Syor Sains dan Saintifik melindungi dan menegaskan semula kebebasan saintifik, hak saintis, dan hak subjek penyelidikan, dan hak semua orang terhadap sains.

Instrumen hak asasi manusia serantau

Piagam Afrika mengenai Hak Asasi Manusia dan Rakyat melindungi hak untuk bekerja dalam Perkara 15, hak untuk kesihatan dalam Perkara 16, dan hak untuk mendapat pendidikan dalam Perkara 17. Piagam Sosial Eropah melindungi pelbagai hak ekonomi, sosial dan budaya, termasuk hak untuk bekerja, kepada keadaan kerja yang menggalakkan, hak untuk menyertai kesatuan sekerja dan untuk mengambil tindakan buruh kolektif dalam Perkara 1 hingga 10, hak untuk kesihatan dalam Perkara 11, hak untuk keselamatan sosial, termasuk hak untuk bantuan perubatan dan hak untuk perkhidmatan kebajikan sosial, dalam Perkara 12 hingga 14, perlindungan terhadap kumpulan yang sangat terdedah termaktub dalam Perkara 15 hingga 17 dan 19, dan hak untuk perumahan dalam Perkara 31. Protokol San Salvador melindungi pelbagai hak ekonomi, sosial dan budaya dalam sistem hak asasi manusia Antara-Amerika.