Coba ceritain soal Mayas dalam bahasa sunda

Mayas/mawas (Dayak), atawa Orang utan (urang leuweung) nujul ka tilu spésiés kera gedé ku kawentar ku kapinteranana, panjang leungeun jeung bulu coklat semu beureum. Ieu sato pituin ti Indonésia jeung Malaysia, hirupna ngan di leuweung hujan di pulo Kalimantan jeung Sumatra, najan aya ogé fosilna nu kapanggih di Jawa, Viétnam, jeung Cina. Tilu spésiés ieu mangrupa sésa ti genus Pongo jeung subfamili Ponginae (nu ogé ngawengku genera Gigantopithecus jeung Sivapithecus nu geus lastari). Sebutan 'orang utan' asalna tina basa Malayu.

Orang utan mangrupa kera gedé nu paling arboréal, sapanjang hirupna ampir salawasna cicing dina tatangkalan. Unggal peuting maranéhna nyieun sayang tina catang jeung dangdaunnan pikeun saré. Hirupna nyorangan leuwih ti kera lianna, jalu jeung bikangna ukur panggih dina mangsa kawin. Anak orang utan diasuh terus ku indungna nepi ka disapih umur 6-7 taun. Tina dedeganana, jalu jeung bikang bisa dibédakeun. Nu jalu jangkungna bisa nepi ka 1,8 m kalawan beurat 100 kg, sedengkeun nu bikang leuwih leutik: jangkungna 1,3 m, beuratna 45 kg. Jalu nu geus kolot bisa kaciri tina pipina nu mébér jeung buluna nu leuwih paranjang.