Coba jelasin Ékoogi manusa dari Ékologi dalam bahasa sunda dong

Ékologi manusa dimimitian dina taun 1920an, ku ayana ulikan ngeunaan parobahan suksési vegetasi di kota Chicago. Saterusna jadi widang ulikan nu béda dina taun 1970an. Ieu nyirikeun munggaran diakuna manusa, nu geus ngeusi satungtung buana dunya, salaku hiji faktor ékologis penting. Manusa kalawan gedé-gedéan ngarobah lingkungan ku ngawangun habitat (utamana tata kota) ku kagiatan éksploitasi nu leket saperti logging jeung fishing, sarta pangaruh séjén agrikultur, pertambangan, jeung industri. Di sagigireun ékologi jeung biologi, disiplin ieu ngawengku ogé élmu alam jeung sosial séjénna, kayaning antropologi jeung étnologi, ékonomi, démografi, arsitéktur jeung tata kota, tatamba jeung psikologi, sarta nu séjénna. Ngembangna ékologi manusa ngajurung  kana ngaronjatna peran élmu ékologis dina rarancang jeung ngokolaan dayeuh.

James Lovelock jeung hipotésis Gaia

Téori Gaia, nu diajukeun ku James Lovelock dina karyana The Earth is Alive, geus ngalegaan sawangan yén Bumi kudu dihargaan salaku hiji makroorganisme tunggal nu hirup. Hususna dina pamadegan yén ensemble sadaya organisme hirup geus ngalaman évolusi antukna mampuh ngatur lingkungan global — ku jalan mangaruhan paraméter fisik penting kayaning wangunan atmosfir, laju penguapan, kimia taneuh jeung sagara — nepi ka bisa mertahankeun kaayaan nu dipiharep pikeun mahluk hirup.

Sawangan ieu geus jadi totondén jaman harita, hususna persépsi nu beuki kuat satutasna  Perang Dunya kadua yén kagiatan manusa kayaning énergi nuklir, industrialisasi, polusi, jeung éksplorasi sumberdaya alami nu kaleuleuwihi, katambah ku pertumbuhan populasi éksponénsial, geus ngancam kaciptakeunana katastrop dina skala planet. Ku ayana kitu, majan kontoversial di kalangan élmuwan, hipotésis Gaia Lovelock geus dirontok ku loba pergerakan lingkungan salaku hiji sawangan nu ngagagas: indung-Bumina, Gaia, "jadi gering alatan manusa jeung kagiatanana".