13 Méi itu apa sih? Jelaskan dalam bahasa sunda ya

13 Méi nyaéta poé ka-133 dina sataun (ka-134 dina taun kabisat) dina kalénder Gregorian, sésana 232 poé.

1515 – Mary Tudor, Ratu Perancis rarabi ka Charles Brandon, Duke ka-1 Suffolk, di Greenwich.

1568 – Pasukan Ratu Mary ti Skotlandia kasoran ku konfederasi Protéstan Skotlandia pingpinan James Stewart, Earl Moray, dulur sambungna.

1779 – Rusia jeung Perancis jadi médiator dina Kongrés Teschen nu ngabadamikeun paréngséan Perang Suksési Bavaria. Dina kasapukanna, Austria meunangkeun deui wilayah-wilayah nu direbut ti dirina.

1787 – Kaptén Arthur Phillip  miang ti Portsmouth, Inggris, dibarengan ku sabelas kapal pinuh ku pasakitan pikeun ngadegkeun koloni pangbuangan di Australia.

1830 – Ékuador meunangkeun kamerdékaanna ti Gran Kolombia.

1846 – Perang Méksiko-Amérika: AS nyatakeun perang ka Méksiko sabada hiji pacogrégan alatan serangan Amérika ka Républik Texas jeung hiji serangan kilat Méksiko.

1861 – Perang Sipil Amérika: Ratu Victoria ti Karajaan Inggris medalkeun “proklamasi nétralitas” nu méré pangakuan ka urang Konféderasi ngeunaan hak nu sarua.

1861 – Komét Agung 1861 katimu ku John Tebbutt ti Windsor, New South Wales, Australia.

1880 – Di Menlo Park, New Jersey, Thomas Edison midangkeun uji coba munggaran rél listrik.

1917 – Tilu budak leutik ngalaporkeun panémbongan munggaran ti Nyonya Fatima di Fatima, Portugal.

1940 – Perang Dunia II: Panalukkan Jérman ka Perancis dimimitian.

1940 – Ratu Wilhelmina ti Walanda miang ka Inggris sabada serangan Jérman. Putri Juliana mawa barudakna ka Kanada, pikeun kasalametan.

1941 – Perang Dunia II: kolonél karajaan Yugoslavia, Dragoljub Mihailović ngamimitian perang ngalawan pasukan Jérman, ngawalan perjuangan Sérbia.

1950 – Puteran kahiji Kajuaraan Dunia Formula Hiji lumangsung di Silverstone.

1952 – Jawaharal Nehru jadi PM India.

1958 – Krisis Méi 1958: Sakelompok pajabat militer Perancis mingpin hiji kudéta di Aljazair nungtut sangkan pamaréntah gabungan diwangun sarta Charles de Gaulle minangka pupuhuna dina raraga ngajaga kakawasaan Perancis di Aljazair.

1958 – Ben Carlin jadi jalma munggaran tur hiji-hijina nu ngurilingan dunya maké kandaraan ampibi, réngsé tutunggangan 17.000 km (11.000 mil) di laut sarta 62.000 km (39.000 mil) di darat salila sapuluh taun lalampahan.

1958 – Rombongan mobil Présidén Richard Nixon diserang massa di Karakas, Vénezuéla; sababaraha staf Nixon cidera.

1967 – Dr. Zakir Husain jadi présidén India. Manéhna minangka Muslim munggaran nu jadi présidén di India, nyepeng jabatan nepi ka tanggal 24 Agustus 1969.

1969 – Insidén 13 Méi di Kuala Lumpur, Malaysia, hiji kaheurasan sektarian.

1971 – Leuwih ti 900 urang Hindu Béngal ditandasa dina pangbantéyan Demra.

1972 – Karusakan listrik micu kana kahuruan di pamintonan kabarét di Osaka. Saratus dalapan welas jalma maraot, loba nu alatan luncat ti gedong.

1972 – The Troubles: Hiji bom mobil di saluareun pub nu ramé di Belfast, micu kana dua poé tétémbakan antara Pasukan Sukwan Ulster, Provisionl IRA jeung Tentara Inggris. Tujuh maraot sarta 66 lianna ciderea.

1979 – Syah Iran, Mohammad Reza Pahlavi jeung kulawargana divonis hukuman mati di Téhéran.

1981 – Mehmet Ali Ağca nyoba nelasan Paus Yohanes Paulus II di Alun-Alun St. Peter, Roma. Paus dibawa ka Poliklinik Universitas Agostino Gemell pikeun dioperasi sarta antukna salamet.

1985 – Pulisi ngabom markas MOVE di Philadelphia pikeun ngaréngsékeun pangepunngan, nelasan genep urang dewasa sarta lima budak, ogé ngancurkeun 250 imah warga.

1989 – Sajumlah gedé mahasiswa nempatan Alun-Alun Tiananmen sarta ngamimitian mogok barang dahar.

1995 – Alison Hargreaves, saurang ibu-ibu Inggris, umur 33 taun, jadi awéwé munggaran nu hasil nalukkeun Gunung Éverest tanpa bantuan oksigén jeung tanpa pamandu.

1996 – Badéy rohaka narajang Bangladésh, nelasan 600 jalma.

1998 – Pakéwuh di Jakarta lumangsung, loba toko nu dijarah.

1998 – India ngajalankeun uji coba nuklir di Pokhran. AS jeung Jepang nerapkeun sanksi ékonomi ka India.

2005 – Pangbarontakan Andijan, Uzbékistan: Tentara némbakan para démonstran; saheunteuna 187 jalma palastra numutkeun pakiraan patugas.

2006 – Kakacoan lumangsung di sababaraha panjara di Brasil.

2011 – Dua bom ngabeledug di Distrik Charsadda, Pakistan, nelasan 98 jalma sarta nyideraan 140 lianna.

2012 – Opat puluh salapan raga meunang nyacag korban kajahatan kartél katimu ku otoritas Méksiko di Jalan Raya Federal Méksiko 40.

2014 – Beledugan di sajeroeun tambang batu bara di béh kidul Turki nelasan 301 panambang.

2018 – Tilu garéja dibom di Surabaya, katambah hiji bom di rusunawa di Sidoarjo sarta hiji bom deui dina poé isukna di Mapolrestabes, 28 palastra kaasup para palakuna, 57 tatu. Palakuna aya pakuat-pakait jeung ISIS.