Tolong jelaskan mengenai Skandal 1MDB dari Kontroversi Najib Razak dalam bahasa melayu

1Malaysia Development Berhad (1MDB) telah ditubuhkan pada 2009 oleh Najib. Pada tahun 2015, selepas hanya enam tahun operasi, 1MDB dilaporkan telah menanggung hutang sebanyak MYR 42 bilion (kira-kira USD 11.1 bilion), mendorong unjuran negatif terhadap pertumbuhan ekonomi negara. Pada 2 Julai 2015, The Wall Street Journal menjalankan satu pendedahan mendakwa bahawa MYR 2.672 bilion telah disalurkan dari 1MDB ke akaun bank peribadi Najib, mencetuskan panggilan meluas untuk meletak jawatannya. Najib bertindak balas terhadap tuduhan rasuah dengan mendakwa bahawa RM 2.6 bilion adalah derma politik, dan menggantikan Timbalan Perdana Menteri Malaysia, Muhyiddin Yassin, serta Menteri-Menteri lain yang kritis terhadap kepimpinannya. Najib menyatakan bahawa sebabnya adalah untuk mewujudkan lebih banyak "pasukan bersatu".

Polis Hong Kong telah memulakan siasatan berhubung deposit cawangan Credit Suisse bernilai AS$ 250 juta di Hong Kong yang dikaitkan dengan Najib dan 1MDB. Polis Singapura membekukan dua akaun berkaitan 1MDB.

Pada bulan Julai 2015, Kerajaan Malaysia mengadakan beberapa langkah kawalan seperti menyekat portal berita Sarawak Report dari terus boleh diakses di Malaysia. Sarawak Report sebelum ini telah melaporkan beberapa berita sensasi berkenaan dakwaan salah laku 1MDB dan kaitannya dengan Najib, sekali mencetuskan pelbagai reaksi dari para pengguna internet. Malah dalam tempoh beberapa bulan yang lepas, Kerajaan malaysia turut menggantung lesen penerbitan akhbar kewangan dan berita The Edge, yang turut melaporkan tentang skandal 1MDB.

Perkhidmatan Abdul Gani Patail sebagai Peguam Negara ditamatkan mulai 27 Julai 2015 atas sebab-sebab kesihatan. Mohamed Apandi Ali dilantik sebagai Peguam Negara berkuat kuasa pada tarikh yang sama. Sementara itu, Abdul Gani memberitahu Malaysiakini bahawa beliau tidak tahu mengenai keputusan penamatan khidmatnya sebagai Peguam Negara. Ditanya sama ada ia ada kena mengena dengan siasatan isu 1MDB, Abdul Gani juga enggan mengulas.

Pada 1 Ogos 2015, Najib menujukan delegasi UMNO di Seremban dan di dalam rujukan jelas kepada Sarawak Report, meminta "orang putih" (Clare Rewcastle Brown) keluar daripada hal ehwal Malaysia.

Pada 3 Ogos 2015, Suruhanjaya Pencegahan Rasuah Malaysia (SPRM) memaklumkan dana RM2.6 bilion yang didakwa dimasukkan ke dalam akaun peribadi milik Najib adalah dana sumbangan penderma dan bukannya dari 1MDB.

Pada 8 Ogos 2015, seorang anggota Wanita Umno Anina Saaduddin membuat ucapan berapi-rapi itu tersebar meluas di Internet, walaupun Najib sebelum ini berkata tidak akan berundur daripada kedudukannya kerana tiga juta anggota Umno berdiri di belakangnya. Dalam ucapan keras dan bernada tinggi itu, Anina, tuan punya badan berkata tiga juta anggota Umno kini menjadi mangsa “kencing” Najib.

Pada 26 Ogos 2015, bekas perdana menteri Mahathir bin Mohamad yakin bahawa wang RM2.6 bilion yang dimasukkan ke akaun Najib dikaitkan dengan dana 1MDB. Beliau tetap beranggapan sedemikian walau SPRM mengisytiharkan bahawa wang tersebut adalah sumbangan derma dan tiada kaitan dengan 1MDB. Mahathir juga mengulangi bahawa penjelasan mengenai derma itu tidak dapat dipercayai memandangkan jumlahnya terlalu besar.

Pada 28 Ogos 2015, satu saman difailkan seorang ahli Wanita UMNO  Anina Saaduddin terhadap Najib di Mahkamah Tinggi Kuala Lumpur. Anina ketika ditemui berkata, beliau tidak gentar jika dikenakan tindakan oleh parti. Anina turut berkata beliau mengambil tindakan itu demi kepentingan tiga juta ahli parti dan bagi pihak rakyat Malaysia.

Pada 18 September 2015, Anina terus mengasak Najib di Mahkamah. Beliau memfailkan permohonan perintah injuksi mareva untuk membekukan aset Najib.

Pada 3 Oktober 2015, bekas Presiden MCA Ling Liong Sik menyambut Mahathir bin Mohamad supaya Najib meletakkan jawatan. Kata Ling itu, Najib harus berundur daripada jawatan perdana menteri kerana "mengambil duit orang lain" dan memasukkannya ke akaun peribadi. Pada 27 Oktober, Najib memfailkan saman mendakwa Ling Liong Sik ada mengeluarkan kenyataan fitnah dan diterbitkan melalui portal Malay Mail Online. Najib bagaimanapun menarik balik saman itu pada 22 Mei 2018.

Pada 12 Oktober 2015, selepas mesyuarat agung tahunan (AGM) Pemuda MCA, Najib dan skandal RM2.6 bilion sekali lagi menjadi isu panas di AGM MCA. Seorang perwakilan menggesa kepimpinan MCA untuk secara terbuka menggesa peletakan jawatan Najib, manakala seorang lagi bertanya sama ada MCA mendapat bahagiannya dari "dana politik" RM2.6 bilion itu.

Pada 13 Oktober 2015, Peguam Negara Mohamed Apandi Ali menutup siasatan BNM ke atas 1MDB atas alasan tiada bukti baharu yang dikemukakan BNM.

Pada 23 Oktober 2015, Anggota parlimen pembangkang menyambut pembentangan belanjawan 2016 Najib dengan mempamerkan plakad bertulis “mana 2.6 bilion?” Ia bertujuan menyindir isu dana RM2.6 bilion yang dimasukkan ke dalam akaun peribadi Najib.

Pada 12 November 2015, Najib berkata beliau akan memberi kenyataan kepada Suruhanjaya Pencegahan Rasuah Malaysia (SPRM) dalam masa terdekat berhubung kes sumbangan dana politik berjumlah RM2.6 bilion.

Pada 5 Disember 2015, Suruhanjaya Pencegahan Rasuah Malaysia (SPRM) mengambil keterangan daripada Najib berhubung isu SRC International dan dana RM2.6 bilion di Putrajaya. SPRM dalam satu kenyataan berkata pertemuan itu berlangsung selama dua setengah jam dan Najib memberi kerjasama dengan baik kepada SPRM.

Pada 7 Disember 2015, Timbalan Presiden Parti UMNO yang juga bekas Timbalan Perdana Menteri Muhyiddin Yassin menggesa supaya Najib bercuti semasa penyiasatan 1MDB bagi memastikan penyiasatan dapat dilakukan secara “bebas”. Pada 12 Disember, Muhyiddin menegaskan beliau tidak akan minta maaf kepada Najib kerana perselisihan faham antara mereka bukan menyentuh soal peribadi tetapi semata-mata atas dasar prinsip.

Pada 8 Disember 2015, sebuah video bertajuk ’51 Dalil Mengapa Perdana Menteri Najib Razak Sudah Tidak Layak Jadi Perdana Menteri’ mula menjadi‘viral di media sosial. Antara dalil itu ialah Najib tidak berupaya mengawal isterinya yang boros bebelanja; kos sara hidup rakyat meningkat; syarikat 1MDB berhutang hingga RM42 bilion; menjual aset strategik negara; pentadbiran mengamalkan rasuah; memecat orang yang menyiasat beliau; menghabiskan berbilion ringgit untuk konsultan ‘separuh masak’; mempunyai barisan menteri kabinet yang lesu dan bercakap seperti orang bodoh; terima RM2.6 bilion secara peribadi tetapi tidak beri bukti siapa bagi dan untuk apa ia dibelanjakan; membelakangkan titah Raja-raja Melayu untuk mempercepatkan siasatan salah laku 1MDB; Malaysia menjadi antara negara paling korup dalam dunia; reputasi Malaysia jatuh dan dipandang hina oleh masyarakat dunia kerana masalah yang diciptanya sendiri.

Pada 4 Januari 2016, Suruhanjaya Pencegahan Rasuah Malaysia (SPRM) berkata, hanya nama individu yang didapati bersalah akan dimasukkan dalam senarai pesalah rasuah. Justeru, permintaan penasihat DAP Lim Kit Siang supaya nama Najib dimasukkan dalam pangkalan data itu tidak boleh dilaksanakan.

Pada 17 Januari 2016, bekas ahli UMNO Anina Saadudin menyifatkan Najib sebagai Perdana Menteri paling gagal dalam sejarah negara kerana dakwanya pemimpin nombor satu negara ini telah bertindak menjual kepentingan negara kepada syarikat asing demi menyelamatkan 1MDB.

Pada 26 Januari 2016, Peguam Negara (AG) Mohamed Apandi Ali memegang carta aliran semasa sidang media, mengumumkan bahawa tiada pertuduhan akan dikenakan terhadap Najib berdasarkan siasatan yang dijalankan Suruhanjaya Pencegahan Rasuah Malaysia (SPRM). Kenyataannya membangkitkan kemarahan ramai. Pada 15 Mac, Badan Peguam memfailkan semakan kehakiman di Mahkamah Tinggi terhadap keputusan Apandi.

Pada 29 Februari 2016, bekas Perdana Menteri Mahathir bin Mohamad mengisytiharkan keluar Umno sebagai tanda protes terhadap Najib. Beliau berkata membuat keputusan itu kerana Umno bukan lagi Umno dan hanya menjadi parti untuk mempertahankan Najib sebagai presidennya. Mahathir antara pemimpin yang lantang mengkritik pentadbiran Najib, terutamanya dalam 1MDB yang sarat hutang.

Pada bulan Mac 2016, speaker Dewan Rakyat, Pandikar Amin Mulia mengeluarkan perintah melarang Dewan Rakyat berbincang mengenai 1MDB dan derma RM2.6 bilion. Ini menyebabkan Dewan Rakyat mendapat kritikan kerana dianggap membisukan anggota parlimen daripada menimbulkan isu-isu kepentingan awam. Pada 2 Ogos 2018, speaker Mohamad Ariff Md Yusof menarik balik perintah larangan itu.

Pada 4 Mac 2016, Mahathir mengetuai 57 individu dari pembangkang dan NGO menandatangani Deklarasi Rakyat bagi mendesak peletakan jawatan Najib. Antara yang menyertai Deklarasi itu adalah bekas Timbalan Perdana Menteri Muhyiddin Yassin, pemimpin DAP Lim Kit Siang, Timbalan Presiden PKR Azmin Ali, bekas Presiden MCA Ling Liong Sik dan orang yang lain-lain. Tinjauan media sosial yang dilakukan Malaysiakini mendapati bahawa terdapat sokongan padu rakyat terhadap Deklarasi Rakyat dan peranan yang dimainkan Mahathir dalam gerakan tersebut. Pada 15 September, Mahathir menyerahkan petisyen yang didakwa ditandatangani lebih sejuta rakyat Malaysia kepada Agong di Istana Anak Bukit, Alor Setar.

Pada 13 Mac 2016, dua wartawan Australia yang ditahan polis di Sarawak kerana bertanyakan soalan sensitif Najib berhubung isu derma RM2.6 bilion.

Pada 17 Mac 2016, akibat skandal kewangan 1MDB, Malaysia disenaraikan di antara lima negara yang mempunyai masalah rasuah paling besar di dunia.

Pada 28 Mac 2016, Dokumentari Australia - Four Corners memamparkan laporan apa yang didakwanya sebagai butiran akaun bank peribadi Najib. Menurut program terbitan, Australian Broadcasting Corporation (ABC) itu, kru penerbitannya telah melihat dokumen-dokumen bank yang dibekalkan oleh 'sumber pada peringkat tertinggi’ yang tidak dinamakan.

Pada 30 Mac 2016, The Wall Street Journal (WSJ) melaporkan bahawa Najib membelanjakan sehingga AS$15 juta (RM58.1 juta) untuk percutian dan barang-barang mewah di kedai-kedai di Amerika Syarikat, Malaysia, Itali dan di tempat lain, berdasarkan siasatan yang dilakukan terhadap rekod perbankan peribadi beliau.

Pada 19 April 2016, WSJ mendakwa bahawa sebahagian wang daripada syarikat palsu Aabar Investments PJS berakhir di Tanore Finance Corp yang juga berpangkalan di Kepulauan British Virgin, entiti sama yang memindahkan AS$681 juta ke dalam akaun bank peribadi Najib. Berhubung jumlah dana yang amat besar itu berasal dari penderma Arab Saudi, bekas Presiden Majlis Peguam Ambiga Sreenevasan secara berterus terang menggambarkan mereka yang menyokong teori itu sebagai "bodoh atau tidak jujur".

Pada 1 September 2016, Menteri di Jabatan Perdana Menteri, Abdul Rahman Dahlan secara rasmi mengesahkan bahawa Malaysia Official 1 (MO1) yang dirujuk sebanyak 36 kali dalam saman sivil Jabatan Keadilan (DOJ) Amerika Syarikat berkaitan penyelewengan dana 1MDB adalah Najib. BBC

memetik beliau sebagai berkata, dalam sebuah artikel yang bertajuk 'Who is Malaysian Official 1?  Case Closed' yang disiarkan di laman webnya.

Pada 15 November 2016, Najib berkata, isu 1MDB telah terlalu dipolitikkan dan pihak tertentu dalam Malaysia cuba mengeksploitasinya untuk kepentingan politk peribadi mereka. Katanya, mereka ini yang telah "menyalurkan kepada pihak berkuasa asing maklumat yang adakalanya salah atau tidak lengkap."

Pada bulan Mei 2017, majalah Time yang berpengkalan di New York menamakan Najib dan Amerika Presiden Donald Trump sebagai antara pemimpin dunia yang memiliki `rating’ terburuk. Time turut mengaitkan Najib dengan 1MDB dan kemasukan wang berbilion ringgit ke dalam akaun peribadinya yang dikatakan daripada kerabat diraja Saudi.

Pada 30 Oktober 2017, Menteri di Jabatan Perdana Menteri Azalina Othman berkata Peguam Negara (AG) Mohamed Apandi Ali pada 24 Oktober lalu, sekali lagi mengarahkan pihak polis supaya menjalankan siasatan lanjut berhubung kes 1MDB.

Pada 28 Februari 2018, Indonesia merampas sebuah kapal mewah di Bali yang sedang dicari DOJ sebagai sebahagian daripada siasatan 1MDB.

Pada bulan Mac 2018, skandal 1MDB dipaparkan dalam majalah hal ehwal semasa Indonesia, Tempo.

Pada 23 Mac 2018, Najib menjelaskan bahawa laporan siasatan Jawatankuasa Kira-kira Wang Negara (PAC) mengenai 1MDB membuat kesimpulan bahawa beliau tidak melakukan sebarang kesalahan.

Pada 3 Mei 2018, Mahathir pula sekali lagi membangkitkan soal hutang negara dan isu 'derma' RM2.6 bilion. Beliau berkata, "RM2.6 bilion dalam akaun peribadinya. Ketika ditanya dari mana, dia kata derma daripada Arab.""Arab mana yang cukup gila untuk buat demikian? Bill Gates pun tak beri sebanyak itu."

Pada 5 Mei 2018, Presiden 1MDB Arul Kanda Kandasamy berkata 1MDB tidak pernah memindahkan wang ke dalam akaun peribadi Najib.

Pertama kali Najib dihadapkan ke Mahkamah Sesyen Kuala Lumpur pada 4 Julai 2018 atas tiga pertuduhan pecah amanah dan satu pertuduhan menyalahgunakan kedudukan. Pada 8 Ogos 2018, Najib sekali lagi dihadapkan ke Mahkamah Sesyen atas tiga pertuduhan pengubahan wang haram membabitkan wang sama. Perbicaraan bermula pada 3 April 2019 dengan pendakwaan memanggil 57 saksi sebelum menutup kesnya pada 27 Ogos tahun sama. Pada 28 Julai 2020, Najib dijatuhkan hukuman penjara selama 12 tahun berserta denda RM210 juta.

Pada 23 Ogos 2022, Mahkamah Persekutuan mengekalkan sabitan dan hukuman penjara 12 tahun serta denda RM210 juta yang dijatuhkan ke atas Najib bagi kesalahan menyeleweng RM42 juta dana SRC International.

Dalam kalangan enam bekas perdana menteri Malaysia, Najib adalah yang pertama menghadapi dakwaan jenayah.

Secara keseluruhan, beliau berdepan 42 pertuduhan. Ini adalah skandal kleptokrasi terbesar di dunia.