Jabarkan Organisasi sosial dari Tarumanagara dalam bahasa sunda

Dina jaman prasajarah mah sistim organisasi sosial téh masih kénéh basajan, wujudna samar-samar. Tapi dina mangsa Karajaan Tarumanagara mah geus ngaganggélék jadi karajaan anu wewengkonna leuwih lega, anggota masarakatna leuwih loba, jeung susunan organisasina leuwih loba unak-anikna (kompléks). Kitu deui pamingpinna geus jinek kalungguhan, pancén, wewenang, hak, jeung cara milihna. Pamingpinna disebut raja ari organisasi sosialna disebut karajaan. Hiji anggota masarakat disebut raja ku lantaran kaunggulan dirina, boh kapinteranana, kakuatanana, kakayaanana, pangalamanana, boh loba nu nganutna. Tapi sanggeus jadi raja, turunanana terus nyekel kalungguhan raja. Jadi, saterusna sistim gunta-ganti raja dumasar konsép turunan.

Ti harita muncul puseur dayeuh minangka puseur nagara (karajaan), puseur pamaréntahan. Raja tetep-tumetep di puseur dayeuh, nyicingan hiji wangunan nu dianggap lambang puseur nagara. Eta wangunan disebut karaton. Eta anggapan téh dumasar kana konsép yén karajaan téh mangrupa mikrokosmos tina makrokosmos buana pancatengah, puseur dayeuh mangrupa mikrokosmos tina makrokosmos karajaan, sarta karaton mangrupa mikrokosmos tina makrokosmos puseur dayeuh karajaan.

Lantaran aya tingkatan sosial tangtu aya hancengan pagawéan di masing-masing anggota masarakatna. Lian ti éta aya ogé stratifikasi sosial dumasar luhur-handapna kalungguhan jeung pagawéanana, nyaéta nu disebut kasta. Antara kasta téh henteu bisa pacampur hirup kumbuhna. Eta kasta téh nyaéta:

Kasta brahmana anu ngawengku kaom agama anu hirup kumbuhna sagemblengna pikeun kapentingan katut anu aya patalina jeung kahirupan agama;

Kasta ksatria, anu nyekel tur ngatur kakawasaan atawa pamaréntahan;

Kasta wésya, anu ngawengku rayat nu miboga pacabakan nu mandiri, jeung

Kasta sudra, anu henteu miboga hak hirup sacara wajar tegesna masarakat butitina.