25 Nopémber itu apa sih? Jelaskan dalam bahasa sunda ya

25 Nopémber nyaéta poé ka-329 dina sataun (ka-330 dina taun kabisat) dina kalénder Gregorian, sésana 36 poé.

1491 – Panyerbuan Granada, panyerbuan ka bénténg pamungkas Kaum Moor di Spanyol, réngsé ku Kasapukan Granada.

1510 – Angkatan Laut Portugis dina pimpinan Afonso de Albuquerque, babarengan jeung prajurit bayaran lokal nu garawé pikeun Timoji, ngarebut Goa ti Kasultanan Bijapur, ngabalukarkeun 451 taun pangjajahan Portugis.

1667 – Lindu maut ngeundeuk-ngeundeuk Shemakha di Kaukasus, nelasan 80.000 jalma.

1678 – Palawanan Trunajaya: Sabada parade panjang jeung meakeun biaya gedé, gabungan pasukan Mataram jeung VOC hasil nyerang bénténg Kediri.

1759 – Lini di Méditerania ngancurkeun Béirut jeung Damaskus sarta nelasan 30.000 – 40.000 jalma.

1783 – Perang Révolusionér Amérika: Pasukan Inggris pamungkas ninggalkeun Kota New York tilu bulan sabada ditandatanganna Pasini Paris.

1833 – Hiji lini sahandapeun laut nu rohaka, kira-kira 8,7-9,2 Mw, ngoyagkeun Sumatra, ngahasilkeun tsunami nu tohaga di sakabéh basisir Indonésia.

1839 – Hiji angin puyuh ngabaruntakkeun India kidul-wétan, dibarengan angin nu luhur jeung badéy 40 kaki ngancurkeun Koringa. Ombak laut narajang ka darat, bari ngirid 20.000 kapal jeung rébuan jalma. Kurang leuwih 300.000 korban jiwa diakibatkeun ku éta bencana.

1917 – Perang Dunia I: Pasukan Jérman ngéléhkeun kurang leuwih 1.200 pasukan Portugis di Negomano di wates daérah nu kiwari nelah ku Mozambik jeung Tanzania.

1941 – HMS Barham nu Karajaan Inggris dilelepkeun ku torpédo Jérman dina Perang Dunia II.

1950 – Badéy Appalachian Rohaka dina bulan Nopémber 1950 narajang 22 nagara bagéan Amérika Sarikat, nelasan 353 jalma sarta natuan leuwih ti 160, ogé karugian karusakan sajumlah AS$ 66,7 juta (dolar harita).

1952 – Perang Koréa: Sabada tempur salila 42 poé, Patempuran Pasir Segi Tilu réngsé ku kameunangan China. Amérika jeung Koréa Kidul ngabatalkeun usahana ngarebut “Segi Tilu Wesi”.

1964 – Paguyuban Guru Républik Indonesia (PGRI) ngadeg.

1970 – Di Jepang, panulis Yukio Mishima jeung saurang batur juangna ngalakukeun ritual seppuku sabada gagal nyieun kudéta.

1975 – Suriname meunang kamerdékaan ti Walanda.

1977 – Manten Sénator Benigno Aquino, Jr., diputuskeun salah ku Komisi 2 Militer Philipina sarta dikeunaan hukuman tembak mati. Manéhna tuluy ditelasan di taun 1983.

1987 – Topan Nina ngawut-ngawut Philipina ku angin kategori 5 165 mpj sarta badéy nu ngancurkeun sakabéh désa-désa. Saheunteuna 1.036 perlaya alatan badéy éta.

1992 – Majelis Féderal Cékoslowakia réngsé pamilihan sora nu misahkeun nagri éta jadi Céko jeung Slowakia, nu mimiti éféktif dina 1 Januari 1993.

1996 – Hiji badéy salju narajang puseur AS, nelasan 26 jalma.  Angin tohaga nembrag Florida sarta tiupan angin kacepetanna leuwih ti 90 mil per jam, nyabutan tatangkalan jeung malik-malikkeun gerbong.

1999 – Budak leutik urang Kuba umur 5 taun, Elian Gonzales, disalametkeun ku nalayan nalika keur apung-apungan dina jero tabung béh ditueun basisr Florida.

2000 – Lini Baku, 7,0 skala Richter, ngalatankeun 26 jalma palastra di Baku, Azerbaijan, sarta mangrupa lini pangtohagana di wilayah éta dina 158 taun.

2008 – Angin puyuh Nisha narajang Sri Langka kalér, nelasan 15 jalma jeung  ngakibatkeun ngarungsina 90.000 jalma bari jeung nandangan hujan panggedé-gedéna dina salapan dékade ka tukang.

2009 – Banjir Jéddah: Hujan nu gedéna tohaga pisan ngabanjirkeun Kota Jéddah, Arab Saudi, wanci ibadah haji. Tilu rébu mobil paralid sarta 122 jalma maraot kakeueum, katambah 300 séjénna teu katimu.