Jabarkan Definisi dan pengesahan dari Bahasa purba dalam bahasa melayu

Lazimnya, bahasa purba tidak dapat diketahui kewujudannya secara langsung. Ia mengikut takrifan rekonstruksi linguistik yang dirumuskan melalui kaedah perbandingan terhadap sekumpulan bahasa yang mempunyai ciri-ciri yang serupa.  Pepohon bahasa yang terhasil ialah pernyataan terhadap persamaan beberapa bahasa yang dijumpai, dengan hipotesis bahawa persamaan itu terhasil kerana bahasa-bahasa tersebut berketurunan daripada bahasa yang sama.

Kaedah perbandingan menggunakan proses pemotongan yang bermula dengan satu kumpulan ciri-ciri atau aksara yang terdapat dalam bahasa-bahasa nyata tersebut. Jika keseluruhan kumpulan itu boleh dijelaskan melalui pewarisan dari sesuatu bahasa purba yang mesti mengandungi bentuk-bentuk purba ditunjukkan oleh bahasa-bahasa tersebut, pepohon atau filogeni bahasa yang terhasil melalui penjalinan bahasa turunan dan bahasa purba dianggap sebagai penjelasan lengkap dan berkredibiliti menutur prinsip pisau cukur Occam.

Tiada pepohon bahasa termasuk juga sekecil mana dahan-dahan bahasa tersebut yang dianggap sempurna, kerana semua bahasa berevolusi melalui pemindahan melintang dengan bahasa-bahasa jirannya. Biasanya, kredibiliti diberikan kepada hipotesis yang mempunyai keserasian tertinggi. Perbezaan dalam keserasian mesti dijelaskan oleh pelbagai aplikasi model gelombang. Tahap lengkap rekonstruksi bahasa yang boleh dicapai adalah berbeza-beza, bergantung pada seberapa lengkap bukti daripada bahasa-bahasa turunan, dan pada rumusan watak oleh ahli bahasa yang mengusahakannya. Tidak semua aksara sesuai untuk kaedah perbandingan. Contohnya, item leksikal yang merupakan pinjaman daripada bahasa yang berbeza tidak menggambarkan filogeni yang akan diuji, dan, jika digunakan, akan menjejaskan keserasian. Mendapatkan set data yang betul untuk kaedah perbandingan ialah tugas utama dalam linguistik sejarah.

Beberapa bahasa-bahasa purba yang diterima sejagat ialah bahasa Afroasia Purba, bahasa Indo-Eropah Purba, bahasa Uralik Purba, dan bahasa Dravidia Purba.

Dalam beberapa contoh kebetulan yang telah digunakan untuk mengesahkan kaedah dan model, sejarah bertulis yang wujud seawal beberapa milenium yang lalu, membolehkan keturunan sesuatu bahasa purba dapat dikesan secara terperinci. Bentuk awal bahasa-bahasa turunan, dan termasuk bahasa purba itu sekali, mungkin dapat ditentusahkan dari peninggalan bertulis yang masih wujud. Contohnya, bahasa Latin ialah bahasa purba kepada keluarga bahasa Romawi, yang merangkumi bahasa-bahasa moden seperti bahasa Perancis, bahasa Itali, bahasa Portugis, bahasa Romania, bahasa Katalan dan bahasa Sepanyol. Begitu juga dengan bahasa Norse Purba yakni bahasa leluhur kepada semua bahasa-bahasa Scandinavia moden dapat dibuktikan, walaupun dalam bentuk serpihan, dalam aksara Futhark Kuno. Walaupun tidak ada batu-batu bersurat Indo-Arya yang lebih awal lagi, bahasa-bahasa Indo-Arya di negara India moden semuanya disusurgalur ke bahasa Sanskrit Veda (atau dialek-dialek yang sangat berkait rapat dengannya), yang telah terpelihara dalam bentuk tulisan dan diturunkan secara tepat melalui warisan lisan dan bertulis selama berabad-abad lamanya.

Orang pertama yang menawarkan rekonstruksi sistematik bahasa purba yang belum ditentusahkan ialah August Schleicher; dia berbuat demikian untuk bahasa Indo-Eropah Purba pada tahun 1861.

Bahasa X Purba atau bahasa Pra-X

Biasanya, istilah "bahasa X purba" merujuk kepada leluhur bersama terdekat bagi sekumpulan bahasa, kadangkala dapat dibuktikan tetapi kebiasaannya direkonstruksi melalui kaedah perbandingan, seperti yang berlaku pada bahasa Indo-Eropah Purba dan bahasa Jermanik Purba. Peringkat yang lebih awal kepada satu bahasa X, direkonstruksi melalui kaedah rekonstruksi dalaman, dipanggil "bahasa Pra-X", seperti dalam Bahasa Pra-Jepun Kuno. Rekonstruksi dalaman juga boleh digunapakai terhadap bahasa purba sehingga mendapatkan bahasa pra-purba, seperti bahasa Pra-Indo-Eropah Purba.

Kedua-dua awalan tersebut kadangkala digunakan untuk peringkat belum ditentusahkan sesuatu bahasa tanpa merujuk sama ada kaedah rekonstruksi itu ialah kaedah perbandingan atau kaedah dalaman. "Bahasa Pra-X" kadangkala juga digunakan untuk substratum yang dipostulatkan, seperti bahasa-bahasa Pra-Indo-Eropah yang dipercayai telah dituturkan di Eropah dan Asia Selatan sebelum kedatangan bahasa-bahasa Indo-Eropah di sana.

Apabila beberapa peringkat sejarah bagi sesuatu bahasa wujud, peringkat tertua yang ditentusahkan kewujudannya biasanya dipanggil sebagai "bahasa X Kuno" (cth. bahasa Inggeris Kuno dan bahasa Jepun Kuno). Dalam beberapa kes lain, seperti bahasa Irish Kuno dan bahasa Norse Kuno, istilah tersebut merujuk kepada bahasa tulisan terketara yang paling tua diketahui. Setiap bahasa-bahasa ini mempunyai peringkat yang lebih lama (iaitu bahasa Irish Primitif dan bahasa Norse Purba) yang hanya serpihan daripada unsur bahasanya ditentusahkan.