Jabarkan Kimia dari Gula dalam bahasa sunda

Dina biokimia, gula mangrupa molekul pang basajanna nu bisa diidéntifikasi salaku karbohidrat, nu ngawengku monosakarida jeung disakarida, trisakarida jeung oligosakarida, nyaéta gula nu diwangun ku hiji, dua, tilu unit atawa leuwih. Gula ngandung gugus aldehid (-CHO) atawa keton (C=O), nu duanana ngandung beungkeut ganda karbon-oksigén, antukna gula téh réaktif. Gula lolobana nedunan rumus (CH2O)n , nu n-na antara 3 jeung 7. Nu teu cocog, di antarana déoksiribosa, nu ngaranna nunjukkeun "leungit"na hiji oksigén. Lian ti dikelompokkeun dumasar gugus réaktifna, gula ogé dikelompokkeun dumasar jumlah karbon nu dikandungna. Turunan triosa (C3H6O3) mangrupa antara dina glikolisis. Pentosa (gula 5 karbon) nu ngawengku ribosa jeung déoksiribosa, aya dina asam nukléat. Ribosa ogé mangrupa komponén sababaraha bahan kimia nu penting dina prosés métabolisme, kayaning NADH jeung ATP. Héksosa (gula 6 karbon), di antarana glukosa nu mangrupa substrat universal pikeun ngahasilkeun énérgi dina bentuk ATP. Dina potosintésis, tutuwuhan ngahaslikeun glukosa nu lajeng dirobah pikeun simpenan salaku cadangan énérgi dina bentuk karbohidrat lianna kayaning aci, atawa salaku sukrosa dina tiwu jeung bit.

Pentosa jeung héksosa loba nu bisa ngabentuk struktur cingcin. Dina bentuk nutup modél kieu, gugus aldehida atawa ketonna jadi teu bébas, sahingga loba réaksi nu jadi ciri gugus-gugus ieu teu bisa metu. Glukosa dina leyuran lolobana aya dina bentuk cingcin dina kasatimbangan, nu ngandung molekul ranté-muka kurang ti 0,1%.

Monosakarida dina bentuk ranté-nutup bisa ngabentuk beungkeut glikosida jeung monosakarida lianna, ngabentuk disakarida, samisal sukrosa, jeung polisakarida, samisal aci. Saméméh dipaké dina métabolisme, beungkeut glikosida ieu kudu dihidrolisis atawa dipegatkeun ku énzim nu tangtu. Sanggeus dicerna sarta diserep, monosakarida utama nu aya dina getih jeung jaringan jero, nyaéta glukosa, fruktosa, jeung galaktosa.

Istilah "gliko-" nunjukkeun ayana gula dina zat non-karbohidrat, contona glikoprotéin: protéin ngabeungkeut gula.

Nu kaasup gula basajan, di antarana sukrosa, fruktosa, glukosa, galaktosa, maltosa, laktosa, jeung mannosa. Golongan disakarida nu paling ilahar téh sukrosa (gula tiwu atawa bit - diwangun ku hiji glukosa jeung hiji fruktosa), laktosa (gula susu - diwangun ku hiji glukosa jeung hiji galaktosa), jeung maltosa (diwangun ku dua glukosa). Rumus disakarida ieu nyaéta C12H22O11.

Sukrosa bisa dirobah ku dihidrolisis jadi sirop fruktosa jeung glukosa, ngahasilkeun naon nu disebut invert sugar. Sirop ieu leuwih amis batan sukrosa aslina, sarta leuwih kapaké di industri pangan, sabab teu gampang ngalaman kristalisasi antukna produk ahirna leuwih lemes.