Jabarkan Kesan tragedi dari Letupan kilang mercun Bright Sparklers dalam bahasa melayu

Seramai 26 orang terbunuh dan 103 orang cedera dalam kejadian ini, manakala selebihnya rentung hingga jasad menjadi abu dan tak boleh dikenal pasti. Sebanyak 46 rumah telah musnah dan 149 lagi rosak akibat kesan letupan di kilang bunga api Bright Sparklers. Daripada mereka yang musnah, 28 telah diduduki oleh pemiliknya dan 18 lagi oleh penyewa. Kira-kira 260 orang kehilangan tempat tinggal apabila rumah yang didiami mereka musnah. Daripada jumlah rumah yang rosak, 120 rumah telah didiami oleh pemilik dan keluarga mereka. 29 lagi rumah yang disewakan turut mengalami pelbagai kerosakan. Berikutan insiden itu, dua anak syarikat milik Bright Sparklers yang beroperasi di Rawang dan Hulu Langat telah diarahkan tutup.

Kerajaan Negeri Selangor telah menubuhkan Tabung Bantuan Kebakaran Sungai Buloh dengan peruntukan awal sebanyak RM10,000 bagi membantu keluarga mangsa yang terbabit dalam kebakaran kilang mercun Bright Sparklers. Sehingga 1 Jun 1991, tabung ini telah mengumpul derma berjumlah $833,538.45. Persatuan Bulan Sabit Merah Malaysia (PBSM) telah menubuhkan satu pusat pemindahan di Bukit Komuniti Sungai Buloh bagi membantu mangsa dan penduduk kampung yang terjejas akibat letupan di sebuah kilang bunga api. Pertubuhan Keselamatan Sosial (PERKESO) telah menerima senarai nama kira-kira 150 orang yang bekerja di kilang bunga api Bright Sparklers. Menurut Pengarah Cawangan PERKESO Petaling Jaya, Jothi Kandan, syarikat itu menyerahkan butiran semua pekerjanya ke pejabatnya di Kuala Lumpur yang membabitkan kira-kira 150 nama, termasuk pekerja sementara, tetapi senarai itu tidak menyatakan siapa yang cedera atau terbunuh. PERKESO juga mengumumkan bahawa ia akan membayar pampasan dan faedah pergantungan kepada keluarga mangsa tragedi Bright Sparklers, walaupun nama mereka tidak didaftarkan dengan pertubuhan itu.

Pada Oktober 1991, kejadian letupan dan kebakaran kilang mercun Bright Sparklers yang dirakamkan menerusi video dan foto oleh Jabatan Bomba, ditayangkan kepada umum buat pertama kali sempena Minggu Kempen Memadam Kebakaran. Berikutan insiden ini, kilang-kilang bunga api di seluruh Malaysia terpaksa ditutup akibat pengharaman bunga api. Unit HAZMAT telah diwujudkan pada 29 Oktober 1992. Akta Keselamatan dan Kesihatan Pekerjaan 1994 telah diluluskan di Parlimen.

Siasatan dan maklum balas kerajaan

Sebuah Suruhanjaya Siasastan Diraja (RCI) telah ditubuhkan bagi melakukan siasatan secara menyeluruh terhadap insiden ini. Penemuan daripada laporan siasatan RCI menunjukkan bahawa pengurusan syarikat melanggar peraturan berkanun dan negara melalui pemasangan kilang bunga api di tanah pertanian, dan mengendalikan kilang tanpa lesen pengilangan, mengimport bahan mentah tanpa kebenaran atau lesen sah, menyimpan bahan letupan tanpa lesen, dan mengeksport produk bunga api tanpa lesen. Siasatan juga mendapati kebakaran di kilang mercun itu disahkan berpunca daripada bahagian makmal yang menjalankan kerja-kerja menguji mercun yang siap untuk dipasarkan. Pada masa yang sama, Kementerian Sumber Manusia menyiasat laporan bahawa kilang mercun Bright Sparklers yang musnah akibat letupan itu, mengambil pekerja di bawah umur.

Pada 11 Mei 1991, sekumpulan pegawai Jabatan Alam Sekitar (JAS) memulakan ujian ketoksikan ke atas asap di kawasan sekitar kilang Bright Sparklers. Hasil ujian yang dijalankan oleh JAS menunjukkan asap kimia yang dikeluarkan tidak mendatangkan kemudaratan kepada kesihatan. Kementerian Dalam Negeri (KDN) akan mengetahui pembuatan barangan berbahaya seperti bahan letupan hanya jika permohonan dibuat melalui pihak berkuasa tempatan. Ini kerana wakil daripada Jabatan Polis menduduki lembaga pengarah pihak berkuasa tempatan. Menurut Timbalan Menteri Dalam Negeri ketika itu, Megat Junid Megat Ayob, ketika ditanya sama ada permohonan dibuat untuk pembuatan bunga api oleh Bright Sparklers, berkata beliau tidak pasti tentang perkara ini, namun berpendapat: "Lebih baik jika ia diserahkan kepada Suruhanjaya Siasatan Diraja untuk melakukan siasatan terperinci mengenai kejadian itu supaya akan ada gambaran yang lebih jelas,".

Polis Diraja Malaysia (PDRM) memutuskan untuk 'bergerak perlahan' dalam operasi mencari di kilang bunga api Bright Sparklers berikutan amaran kesihatan mengenai pendedahan bahan kimia toksik. PDRM juga meneruskan siasatan mengenai bilangan pekerja yang terperangkap dalam insiden Bright Sparklers. Pengarah Jabatan Siasatan Jenayah, Mohd Zaman Khan berkata terdapat percanggahan keterangan mengenai jumlah sebenar pekerja di dalam bangunan itu semasa kejadian. Menurutnya, seorang pekerja memberitahu polis terdapat kira-kira 160 orang berada di kilang itu. Beliau juga menambah bahawa pemilik kilang mercun dan bunga api Bright Sparklers mungkin akan menghadapi tindakan undang-undang kerana menyimpan bahan letupan.

Menteri Kehakiman, Syed Hamid Albar memberi jaminan bahawa Kerajaan akan membawa mereka yang bertanggungjawab terhadap kebakaran kilang Bright Sparklers. Beliau berkata rakyat tidak perlu risau tentang penubuhan Suruhanjaya Siasatan Diraja untuk menyiasat kebakaran itu kerana Kerajaan ikhlas menjaga kepentingan mereka. Menurut Syed Hamid, parti pembangkang juga tidak seharusnya mengambil peluang ini untuk meningkatkan pengaruh mereka.

Susulan daripada insiden Bright Sparklers, pada 13 Mei 1991, Persatuan Penjaja dan Peniaga Kecil Wilayah Persekutuan (PPPKWP) meminta Kementerian Dalam Negeri (KDN) untuk menarik balik tindakan mahkamah ke atas peniaga bunga api dan mercun. Seramai 12 peguam telah memfailkan saman bagi pihak mangsa tragedi Bright Sparklers, Kerajaan serta jabatan dan pihak berkuasa lain yang bertanggungjawab dalam tragedi itu. Presiden Parti Rakyat Malaysia (PRM), Syed Husin Ali dalam satu kenyataannya berkata kes terpilih pertama akan difailkan dalam tempoh 15 hari akan datang manakala saman lain akan menyusul. Beliau berkata peguam dari seluruh negara dan menggelarkan diri mereka sebagai "Peguam untuk Kepentingan Awam" (API), telah menawarkan diri untuk mewakili mangsa secara sah.

Pada tahun 2006, kes mangsa terkorban dalam letupan kilang mercun Bright Sparklers telah ditutup selepas 15 tahun. Seramai 118 orang telah tampil untuk memfailkan saman terhadap kerajaan kerana kehilangan ahli keluarga tersayang. Kesemua keluarga mangsa yang terlibat juga telah menjumlahkan kerugian ke atas hartanah sejumlah RM30,000 kepada pemilik kilang Bright Sparklers Sdn. Bhd., Chin Kong Hin. Bayaran global oleh Pengarah Jabatan Tanah dan Galian Selangor, Majlis Daerah Petaling dan Kerajaan Malaysia – defendan kedua, ketiga dan keempat, masing-masing – dibuat tanpa mengaku liabiliti dan sebagai bayaran penuh dan muktamad untuk ganti rugi am dan khas dan kepentingan. Perdana Menteri ketika itu, Mahathir Mohamad telah menggesa kajian semula semua bentuk industri berbahaya, termasuk yang menggunakan bahan toksik dan bahan kimia berbahaya susulan daripada kejadian letupan kilang mercun Bright Sparklers.