Jabarkan Perang Dunia Kedua dari Mohamed bin Hamzah dalam bahasa melayu

Memandangkan dasar Kerajaan Johor menetapkan bahawa semua kakitangan lelaki kerajaan dikehendaki untuk menyertai pasukan tentera kerajaan, Mohamed telah menyertai Askar Sukarelawan Johor pada tahun 1939. Mohamed ditugaskan dalam Pasukan Machine Gun Coy.

Apabila Perang Dunia Kedua bermula dan tentera Jepun hendak menyerang Tanah Melayu, Mohamed ditugaskan untuk mengawal kawasan-kawasan luar bandar bersama tentera dari Australia. Antara tempat-tempat yang dikawal beliau termasuklah Kota Tinggi dan kawasan-kawasan pinggir Johor Bahru.

Mohamed dipuji kerana khidmatnya yang cemerlang dalam Askar Sukarelawan Johor, dan setelah Perang Dunia Kedua tamat, beliau dianugerahkan empat bintang Pingat Pertahanan Perang Dunia Kedua oleh kerajaan United Kingdom kerana jasanya dalam perang menentang tentera Jepun.

Sumbangan terhadap kerajaan negeri Johor

Menyedari bakat dan kebolehan Mohamed, beliau sering diupah oleh Sultan Johor untuk mereka cipta pelbagai grafik bagi kegunaan kerabat diraja dan kerajaan negeri Johor. Sejak zaman pemerintahan Sultan Sir Ibrahim Al-Masyhur Ibni Almarhum Sultan Abu Bakar Al-Khalil Ibrahim Shah, beliau sering dipanggil untuk melukis logo atau lambang diraja, bangunan-bangunan dan sebagainya.

Pada tahun 1960, Mohamed diupah oleh Sultan Sir Ismail ibni Almarhum Sultan Sir Ibrahim Al-Masyhur untuk mereka bentuk kad jemputan kerajaan bagi kemahkotaan Baginda pada 10 Februari 1960. Beliau juga ditugaskan untuk melakar peta laluan bagi Grand Prix Kemahkotaan Johor, mereka cipta Pintu Gerbang Mahkota di Pantai Lido, serta banyak tanda dan hiasan kerajaan lain untuk kemahkotaan Sultan Ismail. Kebanyakan hiasan-hiasan sekitar bandar Johor Bahru ketika itu adalah hasil idea dan reka cipta Mohamed. Sumbangan beliau dalam sambutan Kemahkotaan Sultan Ismail telah dirakam dalam gambar-gambar yang masih disimpan keluarganya sehingga kini.

Minat dan bakat beliau dalam bidang seni lukis juga telah menarik perhatian kerabat diraja Johor. Mohamed telah melukis beberapa potret termasyhur, termasuk potret Tengku Aris Bendahara Johor, Yang Amat Mulia Tengku Abu Bakar Ibni Sultan Ibrahim. Beliau juga telah mereka bentuk jata negeri Johor yang digunakan sehingga kini, dan lambang-lambang kerabat diraja Johor. Selain itu, beliau juga telah diupah melukis potret pegawai tentera British termasuk Corporal Banes, sebelum terbentuk lagi Persekutuan Tanah Melayu.

Di samping itu, Mohamed juga telah dititahkan kedua-dua Sultan Ibrahim dan Sultan Ismail untuk mereka bentuk bintang kebesaran seperti bintang kebesaran sempena ulang tahun pemerintahan Sultan Ibrahim ke-60 yang dikurniakan sekali sahaja kepada orang-orang yang telah berjasa dan memberi sumbangan kepada negeri Johor sepanjang pemerintahan Baginda. Beliau juga telah mereka bentuk Bidang Darjah Ibrahim Kelas Pertama, Kedua dan Ketiga. Kebanyakan daripada lakaran logo, seni bina dan potret Mohamed adalah di bawah simpanan Arkib Negara Johor.

Mohamed mempunyai hubungan rapat dengan istana Johor. Kerana sifat Mohamed yang terpuji dalam disiplin dan perkerjaan, beliau sering dilantik menganggotai Jawatankuasa Protokol dan Jawatankuasa Perhiasan dan Keceriaan Majlis Di-Raja, antaranya Majlis Ulang Tahun Keputeraan Sultan, Istiadat Kemahkotaan, Majlis Perkahwinan Di-Raja, Majlis Tahlil Di-Raja, Majlis Anugerah Kebesaran dan Majlis Jamuan Di-Raja. beliau ditugaskan untuk menentukan tempat duduk jemputan khas dan tetamu kehormat lain, melukis pelan pentas atau Astaka Di-Raja dan memastikannya dibina dan dihias dengan indah.

Mereka bentuk Bendera Persekutuan Tanah Melayu

Ketika Persekutuan Tanah Melayu menggantikan Malayan Union, kerajaan persekutuan melalui Majlis Perundangan Persekutuan membuat satu pertandingan untuk mereka bentuk bendera baharu pada tahun 1949, lapan tahun sebelum pembentukan negara itu. Majlis itu menerima 373 penyertaan, dengan hanya tiga yang diterima dan satu daripadanya merupakan ciptaan Mohamed, yang terdiri daripada latar berjalur biru dan putih, dengan kanton merah yang mengandungi bulan sabit dan bintang pecah lima berwarna putih, yang merupakan kacukan antara bendera negeri Johor dan bendera Kerajaan Majapahit.

Menurut adik bongsu Mohamed, Abu Bakar Hamzah, Mohamed yang berusia 29 tahun ketika itu berputus untuk menyertai pertandingan ini setelah melihat pengumumannya, dan sangat gembira dapat menjadi sebahagian daripada pertandingan ini kerana sifat patriotik dan cintakan negara. Setelah mereka bentuk bendera dalam masa dua minggu, beliau menghantar empat penyertaan, dengan hanya satu dari mereka yang masuk ke dalam senarai tiga finalis yang dipilih oleh kerajaan persekutuan. Majlis Perundangan Persekutuan kemudiannya menyerah pada orang awam untuk memilih daripada tiga reka bentuk tersebut, apabila sebuah akhbar The Malay Mail mengadakan satu undian umum mengenai perkara itu. Hasilnya kemudian diterbitkan pada 28 November 1949, di mana majoriti pengundi memilih reka bentuk yang dicipta Mohamed.

Menteri Besar Johor ketika itu, Dato' Onn Jaafar kemudiannya mengunjungi Mohamed di rumahnya di Jalan Ungku Puan, Johor Bahru untuk berbincang dengannya mengenai reka bentuk bendera. Onn mencadangkan beberapa perubahan, termasuk menukar warna biru dan merah (ke jalur merah dan putih dengan kanton biru), serta menambahkan 6 lagi mata ke bintang 5 di bendera dengan jumlah 11 mata, memandangkan negara pada ketika itu sedang memerangi gerakan komunis, dan bintang pecah lima itu mempunyai kemiripan terhadap simbol komunis. Satu lagi pindaan adalah atas titah cadangan Sultan Badlishah ibni al-Marhum Sultan Abdul Hamid Halim Shah, Sultan Kedah pada ketika itu, yang mencadangkan agar warna putih bulan dan bintang itu diubah menjadi kuning iaitu warna diraja, untuk melambangkan Raja-raja Melayu. Setelah beliau bersetuju dengan pindaan reka bentuk itu, satu reka bentuk muktamad diserahkan kepada Majlis Raja-Raja yang ketika satu persidangan pada 22 dan 23 Februari 1950, memperkenan reka bentuk tersebut. Bendera itu kemudian dikibarkan buat pertama kalinya di Istana Selangor pada 16 Mei 1950.

Pada tahun 1963 ketika Persekutuan Tanah Melayu berubah menjadi Persekutuan Malaysia, reka bentuk bendera tersebut telah dipinda untuk menambah tiga jalur pada latar dan mata pada bintang, menandakan tiga negeri baru yang bergabung dengan persekutuan tersebut iaitu Sabah, Sarawak dan Singapura. Selepas Singapura keluar dari Malaysia, garis dan mata keempat belas itu diubah untuk melambangkan kerajaan persekutuan, dan kemudiannya melambangkan Wilayah-wilayah Persekutuan.

Pencarian pencipta Bendera Persekutuan Tanah Melayu

Selepas Mohamed mencipta Bendera Persekutuan Tanah Melayu, beliau memberitahu adiknya Abu Bakar untuk merahsiakan kisah bahawa beliaulah merupakan insan yang bertanggungjawab dalam mereka bentuk bendera negara.

Namun, walaupun kisah ini tidak diceritakan oleh keluarganya, perkara ini masih diceritakan di luar pengetahuan Mohamed. Yang di-Pertua Dewan Perniagaan Melayu Pahang, Sayed Ali bin Sayed Mohsin pernah menceritakan bahawa beliau pernah bertanya kepada Dato' Onn Jaafar pada tahun 1955 mengenai siapakah pereka cipta Bendera Malaysia ketika mereka bertemu di Kuala Terengganu semasa Dato' Onn bertanding bagi kerusi parlimen Kuala Terengganu Selatan di bawah Parti Negara semasa Pilihan Raya Umum Pertama Tanah Melayu. Maka Dato' Onn menceritakan kisah tersebut kepada umum buat kali pertamanya ketika berceramah semasa majlis kempen beliau itu.

Disebabkan itu, hal ini diketahui oleh sesetengah pihak, dan fakta itu disertakan sekali dalam buku teks mata pelajaran Sejarah Tingkatan 5 tahun 1993 terbitan Dewan Bahasa dan Pustaka dan buku Bendera, Lambang dan Lagu Kebangsaan Negeri-Negeri terbitan Jabatan Penerangan Malaysia, yang mencatat nama Mohamed bin Hamzah sebagai pereka cipta Bendera Malaysia. Walau bagaimanapun, hal itu tidak pernah dapat dibuktikan selain daripada kata-kata Dato' Onn. Hal ini adalah kerana semasa pemilihan bendera Persekutuan Tanah Melayu, pihak Jawatankuasa Khas tidak pernah mencatatkan nama pereka bentuk bendera tersebut. Maka ramai individu telah mengambil kesempatan untuk mengaku diri atau mengaku orang lain sebagai pereka bentuk Bendera Malaysia. Oleh kerana itu, Abu Bakar telah berputus untuk mendedahkan rahsia kisah penciptaan Bendera Persekutuan Tanah Melayu oleh abangnya selepas beliau meninggal dunia.

Oleh itu, akhbar Harian Metro turut mengadakan satu siri liputan khas bertajuk "Menjejak Pencipta Bendera Malaysia" bermula 29 Ogos 2004 sempena sambutan Hari Hebangsaan ke-47. Liputan yang melibatkan seramai 12 wartawan itu bertujuan menjejaki dan mencari kebenaran di sebalik persoalan tersebut. Hal itu telah mendorong kepada pihak Arkib Negara Malaysia untuk membuat penyelidikan bagi mencari siapakah pencipta sebenar Bendera Malaysia. Mereka mendapati bahawa dalam kumpulan rekod Federal Secretariat, 402 pt 2/48 bertajuk 'Suggested Design for flag FMS' (Reka Bentuk Dicadang untuk Bendera Persekutuan Tanah Melayu) lampiran 14, wujud satu surat iringan yang ditulis dan ditandatangani oleh Mohamed bin Hamzah. Dalam surat tersebut, Mohamed memaklumkan bahawa beliau telah mengemukakan empat lakaran reka bentuk bendera Persekutuan Tanah Melayu untuk dipertandingkan dalam pertandingan bendera tersebut. Walau bagaimanapun, lakaran yang dinyatakan tidak ada bersama fail tersebut.

Disebabkan itu, Jabatan Kerja Raya negeri Johor telah memberikan kerjasama untuk mencari lakaran asal yang tersimpan dalam kabinet lukisan pelan yang dihasilkan antara tahun 1940 dan 1960. Sepasukan sukarelawan JKR Johor dianggotai sepuluh orang kakitangan dan bekas kakitangan yang pernah bertugas bersama Mohamed telah mencari semula lakaran tersebut daripada lima ribu lakaran yang tersimpan dalam Stor Kejuruteraan Negeri Johor, Kebun Teh, Johor Bahru. Salah seorang bekas pegawai JKR yang pernah bertugas bersama Mohamed, Encik Shukri bin Abd. Kadir dan seorang pembantu stor JKR, Encik Khamidi Awi telah menjumpai satu salinan lakaran bendera yang dicipta oleh Mohamed Hamzah yang dihasilkan di atas kertas kalis air berukuran A4. Lakaran tersebut merupakan lakaran pindaan bintang pecah lima kepada bintang pecah sebelas seperti yang dicadangkan Dato' Onn Jaafar.

Setelah kajian dijalankan oleh Arkib Negara, mereka mendapati bahawa tandatangan pada lakaran itu adalah sama dengan tandatangan Hamzah pada surat iringan yang mereka telah jumpa sebelum itu, dan Menteri Kesenian, Kebudayaan dan Warisan, Datuk Seri Dr. Rais Yatim telah mengumumkan bahawa hal tersebut telah berjaya disahkan Arkib Negara Malaysia.