Coba jelasin Pembangunan Canberra abad ke-20 dari Sejarah Wilayah Ibu Negara Australia dalam bahasa melayu dong

Salah satu kemudahan persekutuan pertama yang ditubuhkan di Wilayah ialah Maktab Tentera Diraja, ditubuhkan atas hartanah Campbells, Duntroon, yang dibuka pada tahun 1911. Sebelum itu tentera Australia kekurangan pegawai terlatih secara rasmi, yang diperlukan kerana perubahan kepada model tentera Australia yang muncul selepas Persekutuan.

Pada tahun yang sama, satu pertandingan antarabangsa untuk merekabentuk ibu negara masa depan telah diadakan, yang dimenangi oleh arkitek Chicago Walter Burley Griffin pada tahun 1912. Cadangan Griffin, yang diberikan oleh arkitek isterinya Marion Mahony Griffin, mempunyai banyak corak geometri, menggabungkan heksagon sepusat dan jalan-jalan oktagon yang berpunca daripada beberapa pusat. Ia mempunyai tasik rumit di bahagian tengah terdiri daripada badan-badan air yang lebih kecil, dengan tumbuh-tumbuhan semulajadi yang banyak di sekelilingnya. Cadangan Griffin adalah "skim yang paling besar dikemukakan, namun ia mempunyai kesederhanaan yang menarik dan kejelasan". Tasik dan geometri sengaja direka supaya orientasi mereka adalah berkaitan dengan pelbagai mercu tanda topografi semula jadi. Ia selanjutnya bermatlamat agar bangunan yang bererti kepada negara dan mercu tanda semulajadi akan sejajar dengan paksi geometri ini. Kemudian, Scrivener, sebagai sebahagian daripada jawatankuasa kerajaan, bertanggungjawab untuk mengubah suai reka bentuk Griffin. Beliau mencadangkan bentuk yang kurang rumit dan geometri, yang Griffin bantah dengan berkata geometri ialah "salah satu daripada raison d'etre perairan hiasan", tetapi beliau telah ditolak. Reka bentuk baru telah dikritik sebagai hodoh.

Penamaan rasmi Canberra berlaku pada  1913, dan pembinaan bermula serta-merta. Selepas tidak dapat membuat keputusan rasmi mengenai rancangan itu, semakan dan pelaksanaannya, Griffin telah dijemput ke Canberra untuk membincangkan perkara itu. Beliau tiba pada  dan dilantik Pengarah Persekutuan Reka Bentuk dan Pembinaan Ibu Negara selama tiga tahun. Perbalahan birokrasi melengahkan kerja Griffin; Suruhanjaya Diraja pada tahun 1916 memutuskan kuasanya untuk melaksanakan rancangan itu telah dirampas oleh pegawai-pegawai tertentu. Griffin mempunyai hubungan yang tegang dalam kerjasama dengan pihak berkuasa Australia, dan kekurangan dana kerajaan persekutuan bermakna pada masa beliau pergi pada tahun 1920, hanya sedikit kerja telah dilakukan di bandar itu. Perdana Menteri Billy Hughes membuang Griffin daripada jawatannya. Pada masa penyingkirannya, Griffin telah menyemak semula rancangannya, menyelia kerja tanah satu jalan utama, dan membentuk Glenloch Cork Plantation.

Selepas pemergian Griffin, Jawatankuasa Penasihat Ibu Kota Persekutuan telah ditubuhkan untuk menasihati kerajaan daripada usaha pembinaan. Jawatankuasa hanya sedikit berjaya memenuhi matlamatnya; bagaimanapun, pengerusi, John Sulman, memainkan peranan penting dalam menggunakan idea-idea gerakan bandar taman kepada pelan Griffin. Jawatankuasa telah digantikan pada tahun 1925 oleh Suruhanjaya Ibu Kota Persekutuan (FCC). Peranan FCC adalah untuk menyediakan Canberra bagi pemindahan Parlimen Komanwel dan perkhidmatan awam dari Melbourne ke Canberra. Kerajaan Persekutuan secara rasmi dipindahkan ke ACT dari Melbourne pada pembukaan rasmi daripada Bangunan Parlimen Sementara pada  1927. Antara tindakan yang pertama di Parlimen baru ialah pemansuhan undang-undang larangan. Pada mulanya perkhidmatan awam kekal berpangkalan di Melbourne, ibu pejabat pelbagai jabatan bergerak secara beransur-ansur bergerak ke Canberra dalam tempoh beberapa tahun. Dari tahun 1938 hingga tahun 1957 Jawatankuasa Perancangan dan Pembangunan Ibu Negara Kebangsaan (NCPDC) terus merancang perkembangan Canberra selanjutnya; bagaimanapun, NCPDC tidak mempunyai kuasa eksekutif, dan keputusan telah dibuat kepada pembangunan Canberra tanpa rundingan Jawatankuasa. Beberapa bangunan utama telah dibina dalam tempoh ini tanggungjawab NCPDC, seperti Memorial Perang Australia, yang dibuka pada tahun 1941. Dengan bermulanya Kemelesetan Besar, diikuti oleh Perang Dunia II, pembangunan ibu negara baru bergerak perlahan, dan dalam dekad selepas akhir perang, Canberra dikritik kerana menyerupai sebuah kampung, dan pengumpulan bangunan tidak teratur dianggap hodoh. Canberra sering dipersendakan digambarkan sebagai "beberapa pinggir bandar untuk mencari sebuah bandar". Perdana Menteri, Robert Menzies, menganggap keadaan ibu negara sebagai memalukan. Lama kelamaan sikapnya berubah dari satu penghinaan kepada memperjuangkan pembangunan. Beliau memecat dua menteri yang dipertanggungkan dengan pembangunan bandar, berasa bahawa prestasi mereka tidak mempunyai intensiti. Menzies berkuasa selama lebih satu dekad dan dalam masa itu pembangunan ibu negara memecut pesat.

Selepas Perang Dunia II terdapat kekurangan perumahan dan ruang pejabat di Canberra, jadi perbicaraan Jawatankuasa Pilihan Khas Senat telah diadakan pada tahun 1954 untuk menangani keperluan pembangunan. Jawatankuasa ini mencadangkan pembentukan sebuah badan perancangan tunggal dengan kuasa eksekutif. Oleh itu, NCPDC telah digantikan oleh Suruhanjaya Pembangunan Ibu Negara pada tahun 1957. NCDC menamatkan empat dekad pertikaian ke atas bentuk dan reka bentuk Tasik Burley Griffin, dan telah siap dibina pada 1964 selepas empat tahun bekerja. Dengan siapnya pusat reka bentuk Griffin itu akhirnya meletakkan platform untuk pembangunan Segitiga Parlimen Griffin. Dalam tempoh empat dekad sejak pembinaan awal tasik, pelbagai bangunan penting negara telah dibina di depan tasik. Mengikut perancangan dasar kerajaan, "Tasik ini bukan sahaja salah satu tunjang rancangan Canberra yang tersendiri, tetapi membentuk latar depan terdekat Kawasan Parlimen Negara." Australian National University yang baru dibina, di pantai utara tasik telah diperluaskan, dan patung-patung dan tugu-tugu dibina.

Penyiapan lembangan pusat meletakkan laluan air antara Bangunan Parlimen dan Memorial Perang dan lebuh hias berlanskap dibina sepanjang paksi tanah. Perpustakaan Negara baru telah dibina dalam Segitiga Parlimen, diikuti oleh Mahkamah Tinggi Australia, Galeri Nasional dan akhirnya Bangunan Parlimen baru pada tahun 1988. Pada tahun 2001, Muzium Negara telah dibina di atas tapak bekas tasik Royal Canberra Hospital.

Secara purata, penduduk Canberra meningkat lebih daripada 50% setiap lima tahun antara 1955 dan 1975 apabila pembangunan ibu negara menjadi lebih bersepadu. Untuk menampung kebanjiran penduduk, NCDC menyelia pelepasan tanah kediaman baru sekalipun penciptaan pusat bandar baru: Woden dibuka pada tahun 1964, diikuti oleh Belconnen pada 1966, Weston Creek in 1969 and Tuggeranong in 1973. NCDC telah dibubarkan pada tahun 1988, pihak berkuasa perancangan dipindahkan kepada kerajaan ACT yang baru diwujudkan dan Lembaga Ibu Negara yang baru, yang ditubuhkan untuk menyelia kepentingan Komanwel dalam pembangunan ibu negara. Canberra terus berkembang dengan pengeluaran selanjutnya tanah kediaman di Gungahlin pada 1990-an.

Pembangunan di luar Canberra abad ke-20

Keutamaan yang besar bagi penubuhan Canberra ialah pembinaan kemudahan simpanan air. Empangan Cotter ialah empangan pertama dibina di atas Sungai Cotter; pembinaan ke atas  empangan graviti konkrit ini bermula pada tahun 1912 dan siap pada tahun 1915. ketinggiannya telah dinaikkan kepada  pada tahun 1951. Pengklorinan air Canberra bermula di Empangan Cotter pada tahun 1955; operasi telah berpindah ke Loji Rawatan Air Gunung Stromlo di .

Dua empangan tambahan telah dibina di atas Cotter: Empangan Bendora, kelengkungan berganda dengan struktur gerbang konkrit, telah siap pada tahun 1961; dan juga Empangan Corin, empangan tambak yang diisi tanah dan batu-batu, telah dibina pada tahun 1968. Pada tahun 1979 Empangan Googong telah dibina di atas Sungai Queanbeyan di New South Wales.

Pengangkutan masuk dan keluar dari ACT merupakan keutamaan pembangunan awal. Pada tahun 1931, Lebuhraya Persekutuan menghubungkan ACT ke Goulburn telah selesai, dan pada tahun 1936 satu lapangan terbang telah dibina di Duntroon. Pada  1940, ketua pegawai tentera Australia dan tiga menteri kanan dalam Kerajaan Menzies, James Fairbairn, Geoffrey Street dan Henry Somer Gullett, telah terbunuh apabila pesawat mereka terhempas di bahagian selatan menuju ke Canberra.

Sebuah  cabang dari landasan kereta api Bombala dibina dari Queanbeyan ke stesen Canberra pada tahun 1914 dan diperluaskan ke Civic pada , tetapi jambatan di atas Sungai Molonglo telah dihanyutkan pada tahun 1922 dan tidak pernah dibina semula. Rancangan untuk membina landasan ke Yass telah ditinggalkan sama sekali. Pembinaan landasan kereta api tolok 1067 mm telah dibina pada tahun 1923 di antara Pembuat Bata Yarralumla dan Bangunan Parlimen sementara. Ia kemudiannya dilanjutkan ke Civic, tetapi seluruh laluan telah ditutup pada . Landasan kereta api menghubungkan Canberra ke Jervis Bay telah dirancang, tetapi tidak pernah dibina. Beberapa kemudahan telah dibina di Jervis Bay termasuk Kolej Tentera Laut Diraja Australia (HMAS Creswell) yang didirikan pada tahun 1913, Pangkalan Udara Jervis Bay dan Taman Botani.

Hutan asli ACT terdiri hampir kesemuanya spesies eucalypt dan menyediakan sumber bagi tujuan bahan bakar dan domestik, terutamanya semasa ledakan ekonomi selepas Perang Dunia II. Pada awal 1960-an, pembalakan telah mengurangkan eucalypt, dan kebimbangan mengenai kualiti air di kawasan tadahan Sungai Cotter membawa kepada kawasan hutan ditutup. Kepentingan dalam perhutanan telah bermula pada tahun 1915, apabila T. C. G. Weston telah memulakan percubaan beberapa spesies termasuk Pinus radiata di lereng Gunung Stromlo. Perladangan hutan bermula secara serius pada tahun 1926 dengan  ditanam setiap tahun di seluruh Uriarra dan Pierce's Creek.

Menjelang 1938 kawasan yang ditanam setiap tahun ialah , dengan manfaat yang menggalakkan mengurangkan hakisan di kawasan tadahan Cotter. Pada tahun 1967 Kerajaan Australia telah meluluskan rancangan untuk sejumlah  ladang di ACT, yang dicapai pada tahun 1970. Kemudahan akses ke ladang-ladang telah menjadikannya kawasan rekreasi popular untuk orang Canberra. Sepanjang abad ke-20, banyak kawasan hutan ladang telah hilang secara berkala disebabkan kebakaran belukar, dengan kebakaran utama berlaku pada tahun 1939, 1952, 1979, 1983, 2001 dan 2003.

Pada tahun 1936 kira-kira  hutan telah dikhususkan untuk mewujudkan Kawasan Simpanan Semula Jadi Tidbinbilla, dan pada tahun 1939, kawasan koala telah dibina oleh Institut Anatomi. Kerajaan memperoleh tanah untuk mewujudkan taman negara dan rizab fauna pada tahun 1962, berkembang kepada  dan kemudian, kepada saiz sekarang iaitu . Pada tahun 1969 paparan hidupan liar yang pertama telah dicipta, dan taman tersebut secara rasmi diwartakan pada tahun 1971. Pada tahun 1984 Taman Negara Namadgi telah diisytiharkan. Ia seluas  dan mengambil kira-kira 46% daripada tanah ACT.

Pada tahun 1911, Gunung Stromlo dinilai sebagai tapak yang mungkin bagi Balai Cerap Suria Komanwel, dan ia menjadi lokasi kemudahan itu pada tahun 1924. Ia telah beroperasi sebagai kemudahan kerajaan Komanwel sehingga tahun 1957, apabila ia telah dipindahkan kepada Australian National University (ANU). Dari 1944 ke tahun 1968 ia juga merupakan tapak perkhidmatan penjagaan masa negara. Pada awal tahun 1980, Gunung Stromlo, bersama-sama dengan Balai Cerap Siding Spring ANU, telah menghasilkan hasil penyelidikan astronomi yang terhebat di Australia.

Kerajaan Australia telah menandatangani perjanjian dengan Amerika Syarikat pada tahun 1960 bagi penubuhan stesen satelit pengesanan di ACT. Hasil daripada perjanjian itu, tiga stesen pengesan telah dibina di ACT oleh NASA. Kompleks Komunikasi Angkasa Canberra telah dibuka secara rasmi pada  1965 oleh Perdana Menteri Menzies, dan satu-satunya stesen masih beroperasi di ACT, berkomunikasi dengan kapal angkasa antara planet.

Stesen Pengesanan Lembah Orroral, untuk satelit sokongan yang mengorbit, dibuka pada  di tempat yang kini sebahagian daripada Taman Negara Namadgi, telah ditutup pada tahun 1985. Stesen Pengesanan Honeysuckle Creek, siap pada , ialah sebuah stesen geganti komunikasi untuk Projek Apollo, Skylab dan kapal angkasa antara planet dari tahun 1967 sehingga tahun 1981, apabila  antena telah berpindah ke Kompleks Komunikasi Angkasa Canberra. Ia telah ditutup pada  dan kini sedang ditanggalkan.