Coba jelasin Wilayah Prijedor dari Perang Bosnia dalam bahasa melayu dong

Pada 23 April 1992, SDS memutuskan inter alia iaitu kesemua unit-unit Serb dengan segera akan bersedia untuk mengambil alih perbandaran Prijedor melalui JNA. Menjelang penghujung bulan April 1992, sejumlah balai polis Serb rahsia ditubuhkan di perbandaran ini dengan lebih daripada 1,500 orang Serb bersenjata telah bersedia untuk mengambil bahagian dalam pengambilalihan ini.

Sebuah pengistiharan pengambilalihan telah yang disediakan oleh para ahli politik Serb dari SDS telah dibaca di Radio Prijedor pada hari pengambilalihan yang diulang-ulang sepanjang hari. Pada malam 29–30 April 1992, pengambilalihan ini terjadi. Para pekerja di stesen keselamatan awam dan polis simpanan telah berhimpun di Cirkin Polje, yang mana merupakan sebahagian daripada bandar Prijedor. Hanya etnik Serb yang hadir dan ada antara mereka yang memakai seragam tentera. Orang-orang ini telah ditugaskan untuk mengambil alih kuasa di perbandaran dan yang mana dipecahkan kepada lima buah kumpulan. Setiap kumpulan seramai dua puluh orang memiliki seorang ketua yang setiap kumpulan telah diarahkan untuk menguasai beberapa bangunan tertentu. Sebuah kumpulan bertanggungjawab untuk bangunan Perhimpunan, sebuah untuk bangunan polis, sebuah untuk mahkamah, sebuah untuk bank dan terakhir sekali pejabat pos.

Pihak berkuasa Serb telah mewujudkan kem tahanan dan mengenal pasti siapa yang akan bertanggungjawab untuk menjaga kem-kem ini. Kilang Keraterm telah ditukar menjadi sebuah kem pada atau sekitar 23–24 Mei 1992. Kompleks lombong Omarska terletak sekitar 20 km daripada bandar Prijedor. Kumpulan pertama tahanan telah dibawa ke kem ini sekitar akhir bulan Mei 1992 (antara 26 dan 30 Mei). Berdasarkan dokumen pihak berkuasa Serb di Prijedor, 3,334 orang telah ditahan di kem ini bermula pada 27 Mei sehingga 16 Ogos 1992. 3,197 orang darinya adalah Bosniak (iaitu Muslim Bosnia), dan 125 orang adalah etnik Croat. Kem Trnoplje telah dibina di kampung Trnoplje pada 24 Mei 1992. Kem ini telah dikawal di semua penjuru oleh tentera darat Serb. Terdapat kubu-kubu mesingan dan pos-pos bersenjata yang mengacu senjata mereka ke aras kem. Beribu-ribu prang telah ditahan didalam kem ini. Majoriti besar adalah Muslim Bosnia; dan beberapa etnik Croat.

ICTY menyimpulkan bahawa pengambilaihan oleh Serb adalah coup d'état yang tidak sah, yang mana telah dirancang dan diatur buat sekian lama dengan tujuan utama untuk mewujudkan sebuah perbandaran Serb sepenuhnya. Rancangan-rancangan ini tidak pernah disembunyikan dan dilakukan dalam satu tindakan yang diatur oleh polis, tentera dan ahli politik Serb. Salah seorang perancang utama adalah Milomir Stakić, yang mana telah memainkan peranan penting dalam politik di perbandaran ini.

Tentera JNA yang berada di bawah kawalan Serbia menguasai sekurang-kurangnya 60 peratus kawasan Prijedor sebelum berundur secara rasmi pada 19 Mei bagi semua askar bukan Bosnia. Kejayaan ini banyak di sebabkan ia dilengkapi dengan persenjataan yang lebih baik dan tersusun berbanding tentera Bosniak dan Croat Bosnia. Mereka menyerang kawasan-kawasan yang memiliki komposisi etnik bercampur-campur. Doboj, Foča, Rogatica, Vlasenica, Bratunac, Zvornik, Prijedor, Sanski Most, Ključ, Brčko, Derventa, Modriča, Bosanska Krupa, Bosanski Brod, Bosanski Novi, Glamoč, Bosanski Petrovac, Čajniče, Bijeljina, Višegrad, Donji Vakuf, dan sebahagian Sarajevo merupakan kawasan di mana dikuasai oleh etnik Serb dan menghalau keluar Bosniak dan Croat. Kawasan-kawasan dengan majoriti sebuah etnik sahaja terselamat dari pertempuran besar seperti Banja Luka, Bosanska Dubica, Bosanska Gradiška, Bileća, Gacko, Han Pijesak, Kalinovik, Nevesinje, Trebinje, dan Rudo di mana penduduk bukan etnik Serb dihalau keluar. Wilayah di tengah Bosnia dan Herzegovina (Sarajevo, Zenica, Maglaj, Zavidovići, Bugojno, Mostar, Konjic, dsb.) melihat penghijrahan keluar etnik Serb ke kawasan-kawasan yang dikuasai oleh Serb di Bosnia dan Herzegovina.

Majlis Pertahanan Croat mengambil alih tengah Bosnia

Tekanan yang diberikan oleh tentera Serb yang bersenjata berat di Bosnia-Herzegovina dan Croatia, tentera utama Croat – HVO (Majlis Pertahanan Croatia) mengalih fokus mereka dari mempertahankan wilayah-wilayah mereka di Bosnia daripada etnik Serb kepada usaha untuk menawan wilayah-wilayah yang masih berada dalam tangan Tentera Darat Bosnia. Bagi menjayakannya, tentera HVO mesti mematahkan tentangan kumpulan bersenjata sederhana Pasukan Pertahanan Croatia (HOS) dan mengalahkan Tentera Darat Bosnia, oleh kerana wilayah yang dimahukan oleh HVO berada dalam kawalan kerajaan Bosnia. HVO, dengan sokongan padu daripada tentera Croatia telah menyerang penduduk awam Bosniak di Herzegovina dan tengah Bosnia yang mana memulakan pembersihan etnik di kawasan yang didiami oleh penduduk Bosniak.

Persetujuan Graz pada Mei 1992 menyebabkan perpecahan yang lebih besar di dalam komuniti Croat dan menguatkan kumpulan pemisah, yang mana mengakibatkan konflik dengan Bosniak. Salah seorang daripada pemimpin utama Croat yang pro-kesatan adalah Blaž Kraljević, pemimpin dalam Tentera Pertahanan Croatia (HOS) yang mana juga mempunyai agenda nasionalis Croatia tetapi tidak seperti HVO, ia menyokong kerjasama dengan Bosniak. Pada Jun 1992, fokus berpindah ke Novi Travnik dan Gornji Vakuf di mana usaha-usaha Majlis Pertahanan Croat (HVO) untuk mendapat kawalan ditentang. Pada 18 Jun 1992, pasukan Pertahanan Wilayah Bosnia di Novi Travnik menerima sebuah ultimatum daripada HVO yang mana termasuk tuntutan untuk menghapuskan institusi Bosnia dan Herzegovina, mewujudkan pihak berkuasa dalam Komuniti Croat di Herzeg-Bosnia dan memberi kesetiaan kepadanya, penyerahan diri Pertahanan Wilayah kepada HVO dan mengusir pelarian Muslim, kesemuanya dalam masa 24 jam. Serangan telah dilancarkan pada 19 Jun. Sekolah rendah dan pejabat pos telah diserang dan dirosakkan.

Tentera Bosnia yang kekurangan senjata, bertempur di dua perbatasan, di mana berjaya mengundurkan Croat dan mendapat semula wilayah. Pada masa ini, di sebabkan kedudukan geografi mereka, Bosnia telah dikepung oleh tentera Croat dan Serb di semua arah. Tiada cara untuk mengimport senjata atau makanan. Apa yang menyelamatkan Bosnia pada waktu ini adalah kompleks industri berat yang mampu diubah ke kompleks pengeluaran peralatan ketenteraan. Pada Ogos 1992, pemimpin HOS Blaž Kraljević telah dibunuh oleh tentera HVO, yang mana melemahkan kumpulan sederhana yang berharap kerjasama di antara Bosniak dan Croat dapat dikekalkan.

Pada Oktober 1992, tentera Croat menyerang Bosniak di Prozor, membunuh penduduk awam dan membakar rumah. Berdasarkan pada pendakwaan rasmi ICTY ke atas Jadranko Prlić, tentera HVO membersihkan hampir kesemua Muslim daripada bandar Prozor dan beberapa kampung sekitarnya.