Jabarkan Pembentukan bintang dari Evolusi najam dalam bahasa melayu

Evolusi bintang bermula dengan keruntuhan graviti sebuah awan molekul gergasi (Giant molecular cloud, GMC). GMC yang tipikal berukuran 100 tahun cahaya (9.5×1014  km) lebar dan mengandungi sehingga 6,000,000 jisim suria. GMC berpecah menjadi serpihan kecil semasa ia runtuh.  Di dalam setiap serpihan ini, gas yang menguncup melepaskan tenaga keupayaan graviti dalam bentuk haba.  Apabila suhunya meningkat dan tekanan bertambah, sebuah serpihan itu memampat menjadi sfera gas panas super yang berputar, yang dikenali sebagai protobintang.

Perkembangan lanjut bergantung pada jisim protobintang yang sedang berubah itu; dalam bahagian-bahagian berikut, jisim protobintang dibandingkan dengan jisim suria.  1 jisim suria (1 M☉) ialah lebih kurang dua nonillion (1 nonillion = 1×1030) kilogram.

Bintang kerdil perang dan objek subnajam

Protobintang dengan jisim kurang daripada lingkungan 0.08 jisim suria  (1.6×1029 kg) tidak mencapai suhu yang cukup tinggi yang diperlukan untuk lakuran nuklear hidrogen. Objek-objek ini dikenali sebagai bintang kerdil perang. Definisi bintang kerdil perang Kesatuan Astronomi Antarabangsa (International Astronomical Union, IAU)  ialah bintang yang mempunyai jisim mencukupi bagi melakur deuterium dalam hayat bintang tersebut (13 jisim Musytari, 2.5 × 1028 kg, atau 0.0125 jisim suria). Objek yang kecil daripada 13 jisim Musytari digolongkan sebagai planet. Kedua-dua jenis bintang ini, sama ada jenis yang membakar deuterium atau tidak, mempunyai sinaran malap dan mati perlahan-lahan, beransur-ansur menjadi sejuk dalam tempoh berjuta-juta tahun.