Jelaskan (Cina: 麻里予兒) - Ma-li-yu-er dari Etnik Melayu dalam bahasa melayu

(Cina: 巫来由) - Oo-lai-yu (dikesan daripada sumber tulisan sami Xuan Zang)

Ayat berikut dipetik daripada catatan Babad Dinasti Yuan (dalam bahasa Cina): Babad Yuan Mongol

(Bahasa Melayu: Permusuhan terjadi antara Siam dan Ma-li-yu-er (Melayu) dengan kedua-duanya berbunuhan antara satu sama lain...)

Petikan di atas berkemungkinan besar merujuk kepada berkurun-kurun lamanya permusuhan antara entiti Thai di utara dan negeri-negeri Melayu di semenanjung Tanah Melayu seperti kerajaan Pattani, kerajaan Kedah, dan kesultanan Melaka.

Pengembara dari Venice yang masyhur Marco Polo (1254–1324) dalam bukunya Pengembaraan Marco Polo ada menyebut tentang sebuah kerajaan bernama "Bentan" yang menurutnya terletak di bahagian selatan semenanjung Asia.

Pada masa kesultanan Melaka menjadi kuasa utama di semenanjung malaya pada abad ke-15, perkataan "Melayu" dimasyhurkan bagi menerangkan perbezaan budaya antara orang Melayu dengan orang-orang asing dari rantau yang sama, terutamanya Orang Minang dan Orang Siam. Melaka bukan sahaja menjadi pusat perdagangan utama serantau, tetapi juga sebuah pusat budaya Melayu yang terpenting, berpengaruh dalam membentuk institusi politik dan budaya tradisional Melayu dalam abad-abad yang seterusnya.

Ketika zaman kolonialisme Eropah, perkataan "Malay" diadaptasi ke dalam bahasa Inggeris daripada perkataan Belanda "Malayo", yang juga diadaptasi daripada perkataan Portugis "Malaio", yang berasal daripada perkataan bahasa Melayu "Melayu".