Coba jelasin Anatomi luar okulus dari Penglihatan burung dalam bahasa melayu dong

Mata burung adalah lebih menyerupai mata reptilia. Tidak seperti mata mamalia, ia tidak berbentuk sfera dengan bentuk yang lebih leper yang membolehkan medan penglihatannya berada dalam keadaan fokus. Satu bulatan plat bertulang, cecincin sklerotik yang mengelilingi mata burung membuatkan mata itu dalam keadaan tegar. Tetapi, suatu peningkatan pada mata reptilia yang juga ditemui pada mata mamalia ialah kanta mata mereka lebih menonjol ke hadapan yang mampu meningkatkan saiz imej pada retina.

Kebanyakkan burung tidak boleh menggerakkan matanya, melainkan beberapa spesies seperti burung dendang air. Burung dengan mata yang berada di sisi kepalanya mempunyai medan penglihatan yang luas di mana ia berguna dalam mengesan pemangsa manakala burung dengan mata yang terletak di hadapan kepala pula seperti burung hantu mempunyai penglihatan dwimata dan boleh menganggar jarak ketika berburu. Burung dari spesies Scolopax minor mungkin mempunyai medan penglihatan terbesar dalam kalangan kumpulan burung iaitu 360° pada satah mendatar dan 180° pada satah menegak.

Kelopak mata burung tidak digunakan untuk berkelip, sebaliknya mata burung dilincirkan dengan membran kelipan iaitu kelopak mata ketiga yang mengusap secara mendatar ke seluruh mata seperti pengelap cermin depan. Membran kelipan juga meliputi mata dan ia bertindak sebagai kanta sentuh bagi burung-burung akuatik apabila mereka berada di bawah air. Ketika tidur, kelopak mata bawah akan terangkat ke atas untuk menutup mata bagi kebanyakan burung kecuali burung hantu tanduk di mana kelopak mata atas yang bergerak. Mata burung dibersihkan dengan rembesan air mata daripada kelenjar lakrima dan dilindungi oleh suatu bahan berminyak daripada kelenjar Harder yang menyaluti kornea bagi mengelakkan kekeringan.

Burung memiliki mata yang lebih besar untuk saiz tubuh mereka berbanding kumpulan-kumpulan haiwan yang lain walaupun sebahagian besar mata tersorok di dalam tengkorak. Mata burung unta adalah yang terbesar dalam kalangan vertebrat darat dengan panjang paksi sekitar  iaitu dua kali lebih besar berbanding saiz mata manusia. Saiz mata burung mempunyai kaitan dengan jisim mereka. Satu kajian terhadap lima jenis burung (nuri, merpati, petrel, burung pemangsa, burung hantu) menunjukkan bahawa mata burung berkadar kepada jisim tubuh. Seperti yang diharapkan daripada tabiat dan ekologi penglihatan mereka, burung hantu dan burung pemangsa mempunyai mata yang agak besar untuk jisim badan mereka.

Kajian mengenai tingkah laku menunjukkan bahawa banyak spesies burung fokus pada objek yang jauh terutamanya dengan daya penglihatan sisian dan ekamata di mana burung akan mengorientasikan diri mereka ke sisi untuk memaksimumkan leraian penglihatan. Bagi burung merpati, leraian penglihatan sisinya dua kali lebih baik berbanding dengan penglihatan hadapan, sedangkan bagi manusia, hal tersebut berlaku sebaliknya.

Prestasi mata burung dalam cahaya malap bergantung kepada jarak di antara kanta dengan retina dan burung-burung kecil terpaksa menjadi burung siang kerana mata mereka tidak cukup besar untuk melihat pada waktu malam. Walaupun kebanyakkan spesies burung berhijrah pada malam hari, mereka sering berlanggar dengan objek-objek terang seperti rumah api atau pelantar minyak. Walaupun mempunyai mata yang besar, burung pemangsa merupakan burung siang kerana mata mereka dioptimumkan untuk memberikan leraian ruangan secara maksimum, sehinggakan mata mereka juga tidak berfungsi dengan baik dalam cahaya malap. Kebanyakkan burung mempunyai struktur mata asimetri yang membolehkan mereka untuk fokus pada ufuk dan sebahagian besar kawasan tanah secara serentak. Penyesuaian ini mungkin disebabkan oleh rabun jauh di bahagian bawah medan penglihatan mata mereka.

Burung dengan mata yang secara relatifnya lebih besar berbanding dengan jisim badan mereka seperti burung Redstart dan Robin Eropah akan berkicau lebih dahulu pada waktu fajar daripada burung dengan saiz yang sama dan burung yang lebih kecil. Walau bagaimanapun, jika burung yang mempunyai saiz mata yang sama tetapi jisim badan yang berbeza, burung dengan saiz lebih besar akan berkicau kemudian berbanding dengan spesies yang lebih kecil. Ini mungkin disebabkan burung yang lebih kecil perlu memulakan hari mereka lebih awal kerana kehilangan berat badan dalam masa semalaman. Burung malaman pula mempunyai mata yang dioptimumkan untuk kepekaan pada visual dengan kornea yang secara relatifnya lebih besar berbanding dengan panjang mata manakala burung siang mempunyai mata yang secara relatifnya lebih besar berbanding panjang mata untuk memberikan ketajaman visual yang lebih besar.

Maklumat tentang spesies yang telah pupus boleh disimpulkan daripada ukuran cecincin sklerotik dan kedalaman orbit mata. Bagi melakukan aktiviti mengukur, fosil tersebut mestilah memiliki bentuk tiga matra yang kekal. Oleh itu, aktiviti mengukur pada spesimen yang telah leper seperti Archeopteryx tidak dapat dilakukan kerana ketiadaan kedalaman orbit walaupun ia mempunyai cecincin sklerotik yang lengkap.