Gw mau tau Yunjing dari Bahasa Cina Pertengahan. Jelasin dalam bahasa melayu

Kamus Yunjing (c. 1150 M) merupakan jadual rima yang tertua dan menyediakan analisa fonologi yang lebih terperinci mengenai sistem yang terdapat dalam Qieyun. Harus diingatkan bahawa Yunjing dikarang berabad-abad selepas Qieyun, apatah lagi para pengarang Yunjing cuba mentafsirkan sistem fonologi yang agak berbeza dengan loghat Bahasa Cina Pertengahan Akhir yang dituturkan oleh mereka. Mereka memang sedar akan hakikat ini, dan cuba menyusun semula fonologi Qieyun sebaik-baiknya dengan menganalisa secara teliti kelaziman-kelaziman yang ada dalam sistem dan hubungan penyebutan bersama antara awalan dan akhiran yang dinyatakan oleh aksara-aksara fanqie. Bagaimanapun, analisa ini tidak terlepas daripada sedikit pengaruh daripada Bahasa Cina Pertengahan Akhir yang perlu diambil kira ketika mentafsirkan aspek-aspek yang rumit dalam sistem ini.

Yunjing disusun kepada empat bahagian, satu untuk satu nada, mengikut sistem empat nada tradisional. Dalam setiap bahagian ada 43 jadual, setiap satu mengandungi 4 baris dan 23 lajur. Setiap petak dalam jadual mengandungi satu aksara yang berpadan dengan kelas homofon tertentu dalam Qieyun, jika wujudnya aksara sedemikian. Daripada susunan ini, setiap kelas homofon boleh digolongkan dalam kategori-kategori berikut:

Nada ( shēngdiào "laras bunyi"), iaitu sistem empat nada tradisioal yang mana akhiran yang ditutup dengan /p/, /t/ atau /k/ merupakan bentuk nada masuk bagi akhiran yang ditutup dengan /m/, /n/ atau /ŋ/, bukannya akhiran yang berasingan pun.

Nombor jadual (1 hingga 43). Setiap jadual berpadan dengan mana-mana daripada 95 kelas rima Qieyun, dan tidak satu kelas rima pun yang dipecahkan kepada dua jadual. Harus diingatkan bahawa 34 daripada 95 kelas rima Qieyun berakhir dengan /p/, /t/ atau /k/, oleh itu dianggap oleh Yunjing sebagai lainan nada, bukan akhiran yang berasingan; iaitu akhiran-akhiran dalam kelas ini terletak dalam bahagian nada masuk, dalam jadual yang sama dengan kedudukan akhiran berpadan yang ditutup dengan /m/, /n/ atau /ŋ/ untuk tiga nada yang lain. Penjadualan 64 kelas rima yang selebihnya terdapat dua cara, iaitu:

menggabungkan perihal-perihal yang mana dua kelas rima berbeza pada penengahnya sahaja; selalunya, kelas rima Qieyun sudah pun mengumpulkan akhiran mengikut penengah.

mengumpulkan kelas-kelas rima yang serupa vokal utamanya (cth. , , ) yang tidak disebut bersama awalan yang sama, supaya konflasi (penggabungan) homofon tidak terjadi. (Hal-hal sebegini sering mencerminkan situasi yang mana satu vokal dalam bahasa Cina Lama kemudiannya berpecah.) Perhatikan juga bahawa kelas-kelas rima yang berbeza pada kehadiran atau ketiadaan pembundaran bibir penengah (cth. /w/ lwn tiada /w/, atau /y/ lawan /i/) tidak sesekali digabungkan dalam jadual yang sama.

Gred ( děng "pangkat"), iaitu I, II, III atau IV, sepadan dengan baris. Kategori ini berkaitan dengan perbezaan pada pempalatalan awalan suku kata (cth. gelungan lwn. lelangit lwn. gusi) atau penengah (cth. /i/, /j/, /ji/ atau tiada, mengikut transkripsi Edwin Pulleyblank). Namun demikian, kepentingan sebenar kategori ini sukar untuk ditafsirkan dan amat dipertikaikan; rujuk di bawah.

Awalan ( shēngmǔ "ibu bunyi"), sepadan dengan lajur. Perhatikan bahawa Yunjing membezakan 36 awalan tetapi hanya menggunakan 23 lajur setelah menggabungkan konsonan lelangit, gelungan, dan gusi di bawah lajur yang sama. Ini tidak menyebabkan adanya dua kelas homofon yang dikonflasi, kerana gred-gred (baris-baris) disusun agar semua bakal pasangan minimum yang dibezakan dengan aksara awalan "gelungan lwn lelangit lwn gusi" diletakkan dalam baris-baris yang berbeza.

Setiap awalan dikelaskan lagi seperti berikut: