Jabarkan 17 Sulawesi—Manado dari Kepulauan Melayu (karya) dalam bahasa melayu

Wallace melawat Manado yang terletak pada pantai timur laut Sulawesi. Orang-orang wilayah Minahasa berkulit putih, berlainan daripada penduduk-penduduk lain gugusan kepulauan itu.  Beliau tinggal berdekatan dengan ladang-ladang kopi di tanah tinggi dan sering kesejukan, akan tetapi beliau mendapati binatang-binatang di sana tidak berbeza daripada binatang di tanah rendah.  Hutan penuh dengan orkid, bromeliad, paku ranih (Lycopodium spp.) (Inggeris:clubmosses) dan juga lumut. Beliau mengalami gempa bumi, akan tetapi rumah-rumah rendah yang berangka kayu terselamat tanpa banyak kerosakan. Beliau kemudiannya mendapati para penduduk, di bawah pengawasan para mubaligh, merupakan penduduk yang paling rajin, aman dan beradab di seluruh kepulauan.  Beliau menperoleh tengkorak babi rusa (dengan membelinya) dan sapiutan (kerbau hutan yang kecil).

18 Sejarah Semula Jadi Sulawesi

Beliau memerikan julat spesies dalam setiap gugusan dengan terperinci, dan membuat kesimpulan bahawa burung-burung di sini tidak sama dengan burung-burung wilayah-wilayah jiran akan tetapi berhubung kait dengan tempat-tempat berjauhan seperti New Guinea, Australia, India dan Afrika; beliau berfikir tidak ada tempat lain di mana terdapat banyak spesies yang hadir pada satu tempat. Sama juga halnya dengan Nymphalidae (beliau menyebut ahli Inggeris, kupu-kupu purple emperor ("maharaja ungu", Apatura iris), terdapat 48 spesies dan 35 daripadanya endemik pada Sulawesi. Beliau membuat rumusan bahawa gugusan Sulawesi merupakan bahagian fauna besar buat gugusan kepulauan.