Jabarkan Sijarah dari Lambah Harau dalam bahasa minangkabau

Manuruik kaba carito nan bakambang di masyarakaik, Lambah Harau daulunyo babantuak lautan. Pado maso itu ado sabuah istano rajo nan tagak di ateh tabiang-tabiang tinggi. Konon kabanyo, lambah ko barubah manjadi daratan dek sang rajo mangariangkan aia lauik guno mancari anaknyo nan bunuah diri ka dasa lauik. Anak rajo tasabuik bunuh diri dek karano rajo mamasonyo  untuak manikahi laki-laki nan indak inyo sukoi. Kudian sasudah aia lauik dikariangkan hinggo sampai manjadi daratan, tatap juo putinyo indak ditamuan.

Manuruik kaji ilimu bumi, Lambah Harau tabantuak dari proses pangangkatan batuan nan basamoan jo tajadinyo erosi. Tabiang-tabiang batu nan ado tasusun dek endapan dataran randah nan kudian samakin maninggi. Panaliti-panaliti manamukan juo batuan nan manganduang fosil lingkungan lauik nan manandokan baso dahulunyo daerah iko ado di lingkuangan lauik. Salain itu, tabantuaknyo lambah dek adonyo patahan turun atau block nan turun nan kamudian mambantuak lambah nan cukuik laweh jo data. Di antaro tando adonyo patahan adolah adonyo aia tajun atau sarasah nan taseba di lambah ko.

Pado taun 1980, Tim Geologi Jerman (Barat) manyurvei sarato maniliti batuan nan barado di Lambah Harau ko. Dari hasil survei tasabuik, tim kudian manyimpulkan, batuan nan ado di tabiang-tabiang tu adolah jinih batuan breksi jo konglomerat nan marupoan jinih babatuan nan umumnyo ado di dasa lauik.