Jabarkan 2) Doktrin Nur Muhammad. dari Islam di Asia Tenggara dalam bahasa melayu

4) Perayaan-perayaan yang berkaitan dengan fahaman Syi`ah seperti perayaan 10 Muharram dan lain-lain.

Golongan Syi`ah memang dikenali kerana mereka mempercayai para Imam mereka mempunyai keutamaan dan kedudukan yang tinggi berbanding dengan manusia biasa yang lain kecuali Nabi Muhammad (s.a.w).

Imam pertama yang diagungkan ialah `Ali bin Abi Thalib dan keturunannya yang dikenali sebagai Ahl al-Bayt.

Sebenarnya, keutamaan dan kedudukan mereka memang diperkuatkan dengan bukti-bukti yang disepakati oleh para ulama Islam.

Namun begitu, kebanyakan pengkaji Islam khususnya di Nusantara tidak meneliti persoalan ini secara mendalam sebaliknya mereka mengambil sumber-sumber daripada golongan penentang Syi`ah (khususnya terhadap Syi`ah Imamiyyah Ithna-`Asyariah).

Mereka mengatakan hadith-hadith yang dipercayai oleh golongan Syi`ah adalah hadith-hadith palsu terutamanya yang menyentuh keutamaan dan keunggulan Ali bin Abi Thalib.

Hadith-hadith yang dikatakan palsu, tidak hanya mengenai keutamaan `Ali, bahkan juga meliputi doktrin Nur Muhammad sebagai ajaran kosmologi Syi`ah yang utama dalam sejarah doktrin ini yang dibawa oleh orang-orang Syi`ah, kemudian pada abad ke-6H/13M, barulah dipopularkan oleh orang-orang sufi.

Dari segi pengkelasan hadith, hadith-hadith mengenai Nur Muhammad dikatakan palsu kerana antara para perawinya, terdapat nama Ka`ab al-Ahbar yang dikenali kerana banyak memasukkan dongeng Isra'iliyyat dalam Islam.

Bagaimanapun, sumber-sumber mengenai Nur Muhammad banyak ditemui dalam kitab-kitab besar tulisan para ulama Islam yang ulung daripada mazhab Sunni sendiri.

Orang-orang Syi`ah menyakini kebenaran Nur Muhammad (primordial light) dengan mengambilnya daripada sumber-sumber riwayat yang sahih.

Mereka mempercayai Nur itu memancar atau menitis kepada para Imam mereka yang bermula daripada `Ali bin Abi Thalib dan terus berlanjutan pada diri para Imam mereka yang lain.

Kesan daripada kehadiran cahaya yang qadim (primordial light) itu di dalam dirinya menjadikan Imam mereka memiliki kemampuan untuk tidak melakukan kesalahan (`ismah) dan dosa.

Konsep cahaya yang qadim daripada orang-orang Syi`ah telah mempengaruhi golongan sufi sehingga doktrin Nur Muhammad menjadi terkenal di kalangan mereka.

Orang pertama dikatakan memasukkannya ke dalam ajaran tasawwuf ialah Sahl al-Tustari (282H/896M).

Mengenai doktrin Nur Muhammad di Nusantara, dikatakan pada tahun 560H/1165M, mubaligh sufi bernama Syaikh `Abdullah `Arif yang menyebarkan Islam di Sumatera pada masa pemerintahan Sultan Kamil (Nur al-Din) (550 - 606H/1155 - 1210M) dan telah banyak menulis kitab ajaran sufi tetapi yang ditemui ialah kitab Bahr al-Lahut.

Dalam kitab ini, kupasan secara mendalam tentang kejadian Nur Muhammad yang berasal daripada pengaruh Syi`ah dijelaskan.

Kandungan secara ringkas daripada kitab itu menyebutkan, di antaranya: “`Arasy, kursi, tujuh langit dan bumi dan tiap-tiap isinya kesemuanya Allah yang menjadikannya dari Nur Muhammad. Sesungguhnya Nur Muhammad itu besarnya lima puluh ribu tahun perjalanan. Demikianlah kebesaran Muhammad dalam kebesaran Allah."

Seterusnya, pengaruh ini dapat dilihat dengan jelas dalam sebuah hikayat bertajuk Inilah Hikayat Nur Muhammad, Hikayat Kejadian Nur Muhammad.

Dalam hikayat ini diceritakan bahawa selepas terjadinya Nur Muhammad, Allah menjadikan seekor burung dengan kepalanya ialah `Ali, kedua-dua matanya ialah putera-puteranya, Hasan dan Husain, lehernya ialah Fatimah al-Zahra'.

Kedua-dua sayapnya ialah Abu Bakr al-Siddiq dan `Umar al-Khattab, ekornya ialah Amir Hamzah bin `Abd al-Muttalib, belakangnya ialah `Abbas dan kakinya Khadijah.

Selepas itu barulah dijadikan makhluk-makhluk lain. Pengaruh ajaran Nur Muhammad juga terdapat dalam kitab Qisas al-Anbiya' (Kisah para nabi).

Berhubung dengan persoalan di atas, ternyata cerita Nur Muhammad di dalam hikayat tersebut bukanlah seperti yang ditemui dalam hadith-hadith Nabi (s.a.w) yang sahih, diriwayatkan oleh tokoh-tokoh ulamak Islam yang ulung dalam kitab-kitab hadith yang muktabar.

Ini menunjukkan konsep Nur Muhammad dalam kitab-kitab Melayu memang mempunyai asasnya dalam sumber-sumber Islam tetapi perbezaannya adalah terletak kepada kandungannya yang ternyata bertentangan dengan keterangan hadith-hadith yang sahih.

Hubungan tasawwuf tariqat dengan ajaran dan pengaruh Syi`ah terbukti menerusi konsep salasilah, rijal al-ghaib, Imam al-Mahdi, wali dan karamah.

Berhubung dengan konsep salasilah, dikatakan telah menjadi sifat bagi tasawwuf tariqat untuk menghubungkan syaikh-syaikh mereka dengan `Ali bin Abi Talib, Imam pertama Syi`ah.

Sebagai contoh, tariqat Syattariyyah dikatakan diasaskan oleh `Abdullah Syattar, namun masih dihubungkan salasilahnya sampai kepada tokoh-tokoh sufi yang terkenal seperti Yazid al-Bistami, Ja`far al-Sadiq dan Muhammad al-Baqir.

Muhammad al-Baqir mengambil tariqat ini daripada Zayn al-`Abidin dan Zayn al-`Abidin menerimanya daripada ayahnya, iaitu Hussain al-Syahid (a.s)

Hussain pula mendapat anugerah daripada Imam `Ali bin Abi Thalib yang menerimanya secara langsung daripada Nabi Muhammad (s.a.w). Nabi Muhammad pula langsung menerimanya daripada malaikat Jibril (a.s).

Contohnya, tariqat Naqsyabandiyyah menghubungkan silsilah keturunan kerohanian mereka kepada Nabi Muhammad (s.a.w) menerusi `Ali (a.s).

Bentuk ini dikatakan adalah daripada versi Syi`ah ataupun yang diterima oleh kelompok Syi`ah.

Tariqat `Alawiyyah yang wujud di Malaysia agak berbeza dengan tariqat-tariqat lain. Keutamaan mereka adalah silsilah keturunan sayyid yang berasal daripada `Ali seterusnya kepada Nabi Muhammad (s.a.w).

Pada hakikatnya, kebanyakan pengasas tariqat termasuk `Alawiyyah adalah terdiri daripada keturunan sayyid.

Berhubung dengan konsep rijal al-ghaib, kepercayaan ini dikatakan timbul setelah golongan Syi`ah gagal merebut kekuasaan daripada Kerajaan Bani Umaiyyah lalu mereka membentuk kerajaan batin sementara menunggu kedatangan Imam al-Mahdi.

Sebagai sebuah kerajaan halus, ia juga mempunyai hierarki kepimpinan menurut susunan tertentu seperti terdapatnya orang-orang yang disebut Qutb, Ghawth, `Abdal, Awtad, Nujaba' dan lain-lain.

Kepercayaan ini juga menjadi pegangan para pendokong tasawwuf tariqat di Aceh seperti Nur al-Din al-Raniri, `Abd al-Rauf Fansuri, Jalal al-Din al-Tursani.

Di Kelantan, Tariqat Syaziliyyah yang disebarkan oleh Wan `Ali bin `Abd alRahman al-Kelantani (1253 - 1330H/1837 - 1912M) selaku pengasasnya di Kota Bharu, dalam kitabnya Majmu` al-Qasa'id wa al-Awaid, turut mengupas kedudukan dan tugas para wali yang merupakan rijal al-ghaib.

Perkara ini mungkin juga bertitik-tolak daripada fahaman Syi`ah tentang Imam yang ghaib. (Di Sumatera, dikatakan pengaruh tentang Imam al-Mahdi yang akan datang sebagai penyelamat agama daripada keturunan `Ali bin Abi Thalib telah pun wujud).

Mengenai konsep perantaraan manusia dengan Allah serta tentang kedatangan penyelamat yang dinanti-nantikan adalah sangat penting.

Oleh kerana itu, selepas Nabi (s.a.w) harus ada para Imam yang bertindak sebagai orang perantara di antara manusia dengan Allah daripada generasi selepasnya.

Kemudian harus ada pula seorang penyelamat atau al-Mahdi yang akan menyelamatkan dunia daripada kesesatan dan dia merupakan Imam ke-12 yang masih berada di alam ghaib.

Dalam persoalan berkait dengan konsep wali dengan segala keistimewaannya juga dapat dihubungkan dengan kedudukan Imam bagi golongan Syi`ah.