Jabarkan Meritokrasi dari Ketuanan Melayu dalam bahasa melayu

Sebelum meletak jawatan, Mahathir mengutuk orang Melayu kerana bergantung pada keistimewaan mereka. Ini ditegaskan lagi oleh Abdullah yang memberikan amaran kepada kaum Melayu supaya belajar hidup tanpa tongkat atau akhirnya naik kerusi roda. Pentadbiran Abdullah memulakan amalan meritokrasi yang pernah seketika diusulkan oleh Mahathir, maka terhapusnya kuota kemasukan universiti. Bagaimanapun, sesetengah pihak mendakwa bahawa ini tidak menghapuskan diskriminasi dalam pendidikan. Aliran pra-universiti terbahagi kepada dua; iaitu satu kursus yang disiapkan untuk pelajar untuk peperiksaan terselaras Sijil Tinggi Persekolahan Malaysia (STPM) selama dua tahun, dan satu lagi yang berbentuk pelbagai kursus matrikulasi yang dinilai oleh pensyarah seorang demi seorang selama lebih kurang setahun.

Para pengkritik membidas amalan meritokrasi ini sebagai kepura-puraan atas hujah bahawa adalah tidak adil untuk menyamatarafkan kedua-dua aliran itu untuk tujuan kemasukan ke institusi. Sungguhpun kononnya terbuka kepada bukan Bumiputra, namun para pengkritik itu mendakwa bahawa rata-rata penuntut matrikulasi berketurunan Melayu.

Dahulu sekali, keselarasan kursus matrikulasi untuk Melayu atau Bumiputera sahaja dengan perlembagaan sering dipertikai kerana pindaan terhadap Perkara 153 melarang penolakan kemasukan pelajar atas sebab perkauman semata-mata. Natijahnya, kursus matrikulasi terbuka kepada bukan Bumiputera. Bagaimanapun, sesetengah ahli UMNO menganggap meritokrasi itu terlalu keras terhadap pelajar Melayu luar bandar kerana merugikan mereka berbanding dengan pelajar bandar, di samping menggesa supaya kuota dipulihkan untuk mengelakkan "padang persaingan tak rata".

Di Perhimpunan Agung UMNO 2004, Timbalan Pengerusi Tetap Datuk Paduka Badruddin Amiruldin mengungkit semula Peristiwa 13 Mei dengan amaran bahawa pada tahun 1946, semua kaum pernah mencapai kata sepakat yang mana orang Melayu membenarkan kaum-kaum lain untuk 'menumpang' di Tanah Melayu. Tambahnya, kaum lain tidak boleh sesekali mempertikai hak Melayu di tanah ini, lebih-lebih lagi soal agama kerana demikianlah hak Melayu di tanah ini. Menteri Pelajaran Tinggi ketika itu, Shafie Salleh juga berikrar di perhimpunan tersebut bahawa bukan Bumiputera tidak akan sesekali dibenarkan memasuki Universiti Teknologi MARA (UiTM) yang terbuka kepada Bumiputera sahaja: "Saya tidak akan berkompromi tentang hal itu."

Kemudian di Perhimpunan Agung 2005, Menteri Pelajaran dan Ketua Pemuda UMNO Hishammuddin Hussein — anak kepada Tun Hussein Onn — menjulang keris sambil menggesa supaya DEB dikembalikan untuk Dasar Pembangunan Negara (DPN) yang dilancarkan oleh Mahathir. Menurut Hishammuddin, keris berkenaan melambangkan peranan Pemuda UMNO dalam memperjuangkan bangsa Melayu. Sementara itu, timbalannya, Khairy Jamaluddin — menantu Abdullah — membincangkan pembangkitan DEB dalam bentuk berlainan yang bergelar Agenda Nasional Baru (ANB). Kemudian, Hishammuddin menyifatkan keris sebagai "lambang perpaduan" dengan kenyataan bahawa golongan muda zaman sekarang tidak lagi memandang keris sebagai lambang untuk mendukung ketuanan Melayu."