Gw mau tau Perbendaharaan kata dari Tatabahasa bahasa Esperanto. Jelasin dalam bahasa melayu

Sila lihat senarai perkataan-perkataan bahasa Esperanto dan perkataan-perkataan bahasa Esperanto daripada Universala Vortaro di Wiktionary, kamus bebas dan projek kembar Wikipedia.

Perbendaharaan kata teras untuk bahasa Esperanto telah ditakrifkan dalam Lingvo internacia, sebuah buku yang diterbitkan oleh Zamenhof pada tahun 1887. Perbendaharaan kata itu mengandungi 900 kata akar yang dapat diperkembangkan untuk menjadi berpuluh-puluh ribu perkataan melalui penggunaan awalan dan akhiran, serta pemajmukan. Pada tahun 1894, Zamenhof menerbitkan kamus bahasa Esperanto pertama, Universala Vortaro, dengan set kata akar yang lebih besar. Bagaimanapun, peraturan-peraturan bahasa itu membenarkan penutur untuk meminjam kata akar ketika diperlukan dan sebagai panduan, hanya mencadangkan bahawa mereka mencari bentuk-bentuk yang paling sejagat, dan kemudian memperoleh maksud yang berkaitan daripada bentuk-bentuk itu.

Sejak masa itu, banyak perkataan telah dipinjam, khususnya tetapi bukan semata-matanya daripada bahasa-bahasa Eropah barat. Walaupun bukan semua perkataan pinjaman yang dicadangkan telah diterima, ada banyak juga yang telah diserapkan, khususnya istilah-istilah teknik dan sains. Sebaliknya, istilah-istilah untuk kegunaan harian cenderung dicipta daripada kata-kata akar yang sedia ada — umpamanya komputilo (komputer) daripada penggabungan komputi (mengira) dan akhiran -ilo (alat) — atau daripada peluasan maksud perkataan-perkataan yang sedia ada (umpamanya, muso (tikus) kini juga bermaksud peranti input komputer, seperti dalam bahasa Inggeris). Sering kali, terdapat banyak perdebatan antara penutur-penutur bahasa Esperanto mengenai adakah penggunaan sesuatu perkataan pinjaman mempunyai alasan yang kukuh, atau keperluan itu dapat dipenuhi dengan mencipta atau meluaskan makna perkataan-perkataan yang sedia ada.

Selain daripada kata-kata akar dan peraturan-peraturan untuk menggabungkan kata-kata akar itu, seorang pembelajar bahasa Esperanto harus mempelajari beberapa kata majmuk idiomatik yang tidak begitu jelas dan mudah. Umpamanya, eldoni (secara harfiahnya bermakna "memberikan") telah  digunakan untuk perkataan "menerbitkan" (perkataan-perkataan pinjam terjemah daripada beberapa bahasa Eropah yang mempunyai terbitan yang sama), dan vortaro (secara harfiahnya bermaksud "himpunan perkataan") bermaksud "glosari" atau "kamus". Bentuk-bentuk ini telah  ditiru daripada bahasa-bahasa Eropah etnik, dan penutur-penutur bahasa yang lain mungkin berpendapat bahawa bentuk-bentuk ini tidak logik.

Terbitan bentuk renta yang diwarisi daripada bahasa-bahasa sumber Esperanto mungkin serupa kabur, seperti perkaitan kabur antara kata akar centralo ("stesen kuasa")  dengan centro ("pusat"). Kata majmuk dengan -um- adalah terang-terangan sembarangan, dan harus dibelajar satu demi satu, kerana -um- tidak mempunyai makna tertakrif. Umpamanya, imbuhan itu mengubahkan dekstren ("ke kanan") menjadi dekstrumen ("ikut arah jam)", dan komuna ("sama/berkongsi") menjadi komunumo ("komuniti").

Bagaimanapun, tidak terdapat banyak perkataan idiomatik atau slanga dalam bahasa Esperanto berbanding dengan bahasa-bahasa etnik, kerana penggunaan perkataan-perkataan itu menyebabkan komunikasi antarabangsa menjadi lebih sukar dan oleh itu, adalah bertentangan dengan matlamat utama bahasa Esperanto.