Jabarkan Kehidupan awal dari Rais Yatim dalam bahasa melayu

Dilahirkan di Jelebu, Negeri Sembilan. Rais lahir daripada pasangan asal Minangkabau, Mohammad Yatim alias Jatin bin Tahir gelar Pandeka Takue (bapa) dan Siandam (ibu). Bapanya merupakan seorang pedagang yang berasal dari Palupuh, Agam, Sumatera Barat. Pada tahun 1920-an, bapanya pergi merantau ke Klang dan terus ke Gagu. Sedangkan ibunya, Siandam, berasal dari Kampung Sipisang, Palupuh, Agam. Ketika berumur belasan tahun, ibunya pergi merantau ke Sungai Serai, kemudian Kampung Katub, Lenggeng dan akhirnya di Jelebu. Rais mempunyai 3 adik-beradik yang lebih tua iaitu Naam (lahir 1927), Suri (lahir 1932) dan paling bongsu iaitu Atan (lahir 1934).

Ibunya meninggal dunia pada 31 Januari 1954 iaitu ketika Rais baru memasuki usia 12 tahun (tetapi masih berumur 11 tahun 9 bulan, sebab peristiwa sedih itu berlaku 3 bulan lebih sebelum hari ulangtahun kelahirannya) akibat diserang demam panas secara tiba-tiba walaupun adik-beradiknya yang lebih tua sudah beranjak usia dewasa muda iaitu ketika berumur 27, 22 dan 20 tahun. Bapanya pula meninggal dunia 32 tahun kemudian iaitu pada 20 Mei 1986 ketika berumur 82 tahun (semasa Rais menjadi Menteri Penerangan). Semasa usia kanak-kanak dan remajanya, Rais banyak bergaul dengan masyarakat Cina sehingga memungkinkan beliau mampu bertutur dialek Kantonis dengan baik.

Rais melalui pendidikan awal Darjah I dan II di Sekolah Melayu Triang (sekarang Sekolah Kebangsaan Triang), kemudian beralih pula ke Sekolah Melayu Gagu dan seterusnya terpilih memasuki kelas Special Malay Class (SMC) aliran Inggeris di Government English School (GES) Jelebu di Kuala Klawang. Semasa di GES, kemahiran menulis menggunakan unsur seni dan bahasa-bahasa indah serta minat membaca Rais mula dibentuk, yang menjadi identiti kepada gaya penulisan dan pengucapannya kini. Beliau didedahkan kepada dialog Shakespeare terutamanya King Henry V, Hamlet, Midsummer Night Dream, Romeo and Juliet dan lain-lain.

Selepas lulus Sijil Persekolahan Senior Cambridge (CSC), Rais bertugas sebagai guru sementara di Sekolah Kebangsaan Astana Raja, di Rembau. Pada 1963, Rais diterima masuk ke Maktab Penguruan Bahasa (LI) sebagai guru pelatih selama 2 tahun. Semasa di LI, selain tugasnya sebagai guru pelatih, Rais banyak menghasilkan rencana yang disiarkan Utusan Zaman, Dewan Masharakat, Mastika dan Dewan Bahasa.

Pada 1965 hingga 1966, Rais dan beberapa guru pelatih LI telah dihantar ke Amerika Syarikat (AS) untuk mengajar bahasa Melayu kepada sukarelawan American Peace Corps di Universiti Northern Illinois DeKalb, dekat Chicago dan di Hilo, Hawai. Semasa di Hilo, Rais bertindak sebagai Language Co-Ordinator. Sekembalinya daripada AS, Rais mengajar bahasa Inggeris, Sejarah, Sains dan Lukisan di Sekolah Menengah Undang Jelebu dan kemudian pada tahun 1967, beliau ditugaskan pula di Sekolah Menengah Bandar Tinggi.

Ketika menjadi guru di Sekolah Menengah Bandar Tinggi (SMBT), Rais mendaftar di Stamford Collage dan kemudiannya melanjutkan pelajaran di Universiti Singapura dalam jurusan Undang-Undang. Di Universiti Singapura, antara tokoh yang menjadi rakan kuliah beliau adalah Ramachandran Naidu (bekas jurubahasa mahkamah di Kuala Lumpur), Sulaiman Abdullah (peguam terkenal) dan Dr. Chandra Muzafar (bekas Naib Presiden PKR).

Rais sangat aktif mengambil bahagian dalam pertandingan debat serta pidato semasa di Universiti Singapura dan sering bertembung dengan Chandra dalam pertandingan berkenaan. Beliau memenangi anugerah Beasley Shield untuk kategori pidato umum, manakala Chandra memenangi pertandingan debat.

Beliau menerima Ijazah Sarjana Muda Undang-Undang LL.B (Hons.) pada tahun 1973 dan mendapat markah A dalam kertas “Comparative Law” yang memperhalusi tentang perbandingan Adat Perpatih dengan Common Law. Rais kemudian menyambung pengajian peringkat Sarjana Undang-Undang LL.M di universiti sama.

Semasa dalam pengajian di Universiti Singapura, Rais juga pernah bertugas sebagai penterjemah di Dewan Bahasa dan Pustaka (DBP) pada tahun 1971 selain menjadi pensyarah sambilan dalam jurusan Undang-Undang Perdagangan di Institut Teknologi Mara (kini UiTM).

Pada 1973 beliau menjadi peguam dan peguamcara di Mahkamah Tinggi Kuala Lumpur dan kemudiannya pada 1998 menjadi peguam di Singapura. Pada tahun yang sama juga, Rais menubuhkan firma guaman Ram Rais & Yap. Beliau seterusnya memperolehi ijazah kedoktoran (Ph.D) undang-undang dari King’s College University of London pada 1994 dan tesisnya adalah Rule Of Law and Executive Supremacy in Malaysia.