Gw mau tau Permulaan keakhiran dari Sejarah Republik Rom. Jelasin dalam bahasa melayu

Persengketaan ekonomi dan politik di Rom

Kejayaan-kejayaan tentera dan diplomatik Rom di sekitar Mediterranean mengakibatkan tekanan-tekanan ekonomi dan politik terhadap negaranya yang tidak diramalkan. Sedangkan persengketaan puak sentiasa merupakan sebahagian kehidupan politik Rom, kepentingan-kepentingan kini adalah jauh lebih tinggi; seorang gabenor wilayah yang korup boleh memperoleh kekayaan yang luar biasa; seorang komander yang berjaya hanya memerlukan sokongan daripada legion-legionnya untuk memerintah wilayah-wilayah yang besar.

Mulai dari Perang-perang Punic, ekonomi Rom mula bertukar, dengan kekayaan ditumpukan dalam tangan hanya beberapa puak yang berkuasa, dan menyebabkan ketegangan politik di dalam Rom.

Kebanyakan daripada wilayah-wilayah yang baru ditaklukkan telah dirampas oleh keluarga-keluarga yang kaya dan berkuasa. Selain itu, oleh sebab hanya lelaki-lelaki yang mampu mempersenjatai diri berlayak untuk berkhidmat dalam legion-legion, kebanyakan askar Rom datangnya daripada pemilik-pemilik tanah kelas menengah yang secara teori akan mempertahankan tanah-tanah sendiri.

Dengan kempen-kempen tentera kini berlangsung selama bertahun-tahun, bukannya hanya beberapa bulan, askar-askarnya tidak dapat kembali ke ladang masing-masing. Dengan ladang-ladang mereka ditinggalkan sebagai tanah-tanah rang, keluarga-keluarga mereka dengan cepatnya mula berhutang, dan tanah-tanah mereka diambil oleh pemberi hutang yang biasanya merupakan pemilik-pemilik tanah kaya yang menggabungkan harta-harta ini untuk dijadikan latifundia yang besar. Bekas askar-askar kelas menengah akan pulang daripada kempen-kempen bertahun-tahun untuk mendapati diri telah merupakan seorang tanpa tanah dan oleh itu, tidak dapat menyarakan keluarga mereka. Secara ironi, mereka tidak boleh mendapat pekerjaan kerana kejayaan-kejayaan legion telah menyebabkan hamba-hamba abdi menjadi satu sumber buruh yang jauh lebih murah.

Menjelang 133 SM, ketakseimbangan ekonomi Rom telah menjadi terlalu serius untuk dibiarkan, tetapi ningrat-ningrat yang kaya serta keluarga-keluarga lama dalam Senat mempunyai kepentingan diri untuk memeliharakan status quo. Pembaharuan tanah melalui saluran-saluran tradisional kelihatan tidak merupakan satu prospek yang mungkin.

Pembaharuan Gracchus (133 - 121 SM)

Pada tahun 133 SM, Tiberius Sempronius Gracchus, seorang  tribun, mencuba untuk memperkenalkan pembaharuan tanah melalui pengagihan semula "tanah-tanah milik awam" kepada askar-askar yang kembali tanpa tanah. Beliau mencadangkan penguatkuasaan satu undang-undang Rom yang mengehadkan penggunaan tanah-tanah awam, tetapi biasanya tidak diendahkan. Sedangkan berdasarkan alasan-alasan teknik, "tanah-tanah" ini dimiliki oleh negara, tanah-tanah ini sering digunakan oleh pemilik-pemilik yang kaya, kebanyakan mereka merupakan senator-senator. Di bawah penguatkuasaan undang-undang ini, kebanyakan mereka akan menghilangkan "harta" mereka.

Oleh sebab Senat kelihatan tidak mungkin akan bersetuju dengan penguatkuasaan undang-undang ini, Tiberius melangkau Senat, dan mencuba untuk meluluskan pembaharuannya melalui Dewan Undangan Marhaen sebagai satu ketentuansuara, dengan menggunakaan prinsip undang-undang Lex Hortensia. Walaupun ini merupakan sesuatu yang sah di sisi undang-undang, perbuatan ini merupakan satu pencabulan adat resam politik, dan menimbulkan kemarahan banyak ningrat. Senat Rom cuba menyekat Tiberius dengan memberikan rasuah kepada tribun yang lain untuk memveto rang undang-undang ini. Tiberius kemudian meluluskan satu rang undang-undang untuk menggulingkan rakan sekerjanya dan dengan itu, mencabul prinsip kekolejan. Dengan veto ditarik balik, pembaharuan tanah diluluskan. Senat yang naik berang enggan membiayai suruhanjaya tanah yang telah ditubuhkan. Tiberius menggunakan Dewan Undangan Marhaen untuk memindahkan wang daripada pendapatan Pergamon untuk membiayai suruhanjaya itu, dan mencabarkan kuasa Senat terhadap kewangan negara dan dasar luar negara. Ketika kebenaran  menjadi jelas bahawa Tiberius tidak mempunyai masa yang mencukupi untuk menghabiskan pembaharuan-pembaharuan tanahnya, walaupun dengan sokongan politik dan ekonomi yang mencukupi, beliau mengumumkan keinginannya untuk melanjutkan tempoh jawatan dan dengan itu, mencabulkan prinsip ketahunan. Ningrat-ningrat habis sabar dan disebabkan ketakutan bahawa Tiberius akan menjadikan diri sebagai penzalim, bertindak balas dengan membunuh beliau bersama-sama dengan 300 orang pengikutnya di jalan raya Rom.

Hampir sepuluh tahun kemudian, adik lelaki Tiberius, Gaius Sempronius Gracchus, mencuba untuk meneruskan pembaharuan-pembaharuan politik dengan menggunakan taktik-taktik yang serupa. Beliau kelihatan lebih merupakan seorang demagog yang mencuba meluluskan banyak undang-undang yang popular untuk memperoleh sokongan popular berbanding menjadi seorang reformis politik dengan agenda yang khusus seperti abangnya. Beliau tidak berjaya atau menjadi popular seperti abangnya tetapi sebaliknya, membuat banyak musuh politik. Ketegangan-ketegangan politik yang semakin bertambah akhirnya meletus sekali lagi dengan keganasan di Bukit Capitoline di mana Gaius Gracchus dan 3,000 orang pengikutnya dibunuh.

Apa-apa sahaja tujuan-tujuan mereka, kerjaya-kerjaya politik adik beradik Gracchus telah menyimpang daripada tradisi-tradisi politik Rom, dan memperkenalkan keganasan gerombolan sebagai satu alat kehidupan politik Rom. Ini merupakan satu perubahan yang Republik Rom tidak dapat memulihkan.