Jabarkan Sejarah dari Kabupaten Jombang dalam bahasa melayu

Penemuan fosil Homo mojokertensis di lembah Sungai Brantas menunjukkan bahawa sebahagian wilayah yang kini merupakan Kabupaten Jombang diduga telah dihuni sejak ratusan ribu tahun yang lalu.

Pada tahun 929, Raja Mpu Sindok memindahkan pusat Kerajaan Mataram dari Jawa Tengah ke Jawa Timur, diduga kerana letupan Gunung Merapi atau serangan Sriwijaya. Sebilangan kepustakaan mengatakan bahawa pusat kerajaan yang baru ini terletak di Watugaluh di tepi Kali Brantas yang kini merupakan kawasan Kecamatan Megaluh (Kabupaten Jombang). Pewaris Mpu Sindok ialah Sri Isyana Tunggawijaya (947-985) dan Dharmawangsa (985-1006).

Pada tahun 1006, Sriwijaya menghancurkan ibu kota kerajaan Mataram dan membunuh Raja Dharmawangsa. Airlangga, raja mahkota yang ketika itu masih muda, dapat melarikan diri daripada serangan Sriwijaya, dan beliau mengumpulkan kekuatan untuk mengasaskan semula kerajaan yang telah jatuh. Bukti tentang tempat kediaman Airlangga sewaktu mengumpulkan kekuatan dapat dijumpai sekarang di Sendang Made, Kecamatan Kudu (Kabupaten Jombang). Pada tahun 1019, Airlangga mengasaskan Kerajaan Kahuripan yang wilayahnya kemudian merangkumi Jawa Timur, Jawa Tengah, dan Bali. Baginda kemudian mengikat perdamaian dengan Sriwijaya.

Pada masa pemerintahan Kerajaan Majapahit, wilayah yang kini merupakan Kabupaten Jombang ketika itu merupakan gerbang Majapahit. Desa Tunggorono (Kecamatan Jombang) merupakan gerbang barat, manakala Desa Ngrimbi (Kecamatan Bareng) merupakan gerbang selatan. Sehingga sekarang, banyak nama desa dan kecamatan dapat dijumpai  yang berawalan mojo-, antaranya Mojoagung, Mojowarno, Mojojejer, Mojotengah, dan Mojongapit. Salah satu peninggalan Majapahit di Jombang ialah Candi Arimbi di Kecamatan Bareng.