Jelaskan 1980–1984: Puncak populariti dari Sudirman (penyanyi) dalam bahasa melayu

Dalam tahun 1980, Sudirman merakamkan dua album serentak. Dua albumnya ialah Anak Muda (dikeluarkan pada 3 April) dan Lagu Anak Desa (dikeluarkan pada 7 Ogos). Diterbitkan oleh S. Atan, kedua-dua album ini mendapat sambutan yang baik di pasaran sekaligus melayakkan Sudirman menerima dua keping rekod emas. Penjualan untuk Anak Muda telah melebihi 25,000 unit manakala Lagu Anak Desa telah mencapai jualannya sebanyak 32,000 unit.

Pada 15 April 1981, Sudirman melancarkan album kelimanya, Lagu Dari Kota. Bagi mempromosikan album ini, dua lagu telah dikeluarkan sebagai single – "Chow Kit Road! Chow Kit Road!" dan "Ayah & Ibu". Ini kemudian diikuti oleh album bahasa Inggeris sulungnya, Twinkle Twinkle Little Star yang dikeluarkan pada September 1981.

Pada 6 Februari 1982, Sudirman kemudian melancarkan album patriotik, Abadi yang memuatkan lagu-lagu patriotik seperti "Warisan", "Punch Card", "Kehadiranku", "31 Ogos" dan "Tegakkan Bendera Kita". Bagaimanapun, album itu tidak mendapat sambutan sebagaimana album komersilnya yang lain. Pada Mac tahun yang sama, Sudirman bersama Saloma menerima kontrak menyanyi ikut Orkestra Tentera Darat mengelilingi seluruh Malaysia.

Sudirman turut berkecimpung dalam bidang lakonan, dengan membintangi filem Kami arahan Patrick Yeoh. Ia mengisahkan tentang dua anak yatim, Tookoo dan Din yang meninggalkan kampung halaman mereka untuk ke Kuala Lumpur bagi meneruskan kelangsungan hidup. Lagu tema filem ini, "Pelangi Petang" ciptaan Kassim Masdor dan lirik oleh Sudirman sendiri, menjadi siulan peminat. Filem ini turut dibintangi oleh bekas pelakon kanak-kanak, Zul Zamrin Zamanhuri. Skrip filem ini pada asalnya ditulis dalam bahasa Inggeris, namun Sudirman menterjemahkan skrip itu dari bahasa Inggeris kepada bahasa Melayu kerana beliau mahukan loghat Pahang dan cadangannya dipersetujui oleh pengarahnya, Yeoh. Sudirman menyifatkan filem ini sebagai karya peribadinya. Ditayangkan pada 17 Mei 1982, Kami merupakan satu kegagalan komersial dan menerima ulasan negatif daripada pengkritik filem yang membandingkannya dengan gaya filem Hindi biasa. Filem ini melayakkan Sudirman menerima pencalonan dalam kategori Bintang Harapan di Festival Filem Malaysia ke-3, tetapi tidak berjaya memenangi pertandingan tersebut.

Sudirman juga merupakan penyanyi Malaysia pertama membuat persembahan di The Paddock di Hilton Kuala Lumpur pada tahun 1983 dan pernah menjadi duta nyanyian untuk syarikat seperti  Proton, Malaysia Airlines, Honda dan ahli kad perintis yang dihormati dengan Hong Leong Bank.  Beliau terkenal dengan kepelbagaiannya dan menyanyikan lagu-lagu Melayu, India, Cina dan Inggeris dengan koreografi yang luar biasa. Malah beliau terkenal dengan melakar potret peminatnya sambil menyanyi.

Pada tahun 1984, Sudirman telah menerima undangan menjayakan Konsert Aidilfitri yang berlangsung di Pusat Dagangan Dunia Putra (PWTC). Ia turut dijayakan oleh Anita Sarawak dan penyanyi Indonesia, Hetty Koes Endang. Artis lain yang turut terlibat ialah Rahimah Rahim, Elmi Salleh, Ali Ahmed Anuar, Halil Chik dan Broery Marantika.

1985–1992: Kejayaan berterusan dan penghujung kerjaya

Beliau pernah menyertai World ABU Song Contest yang diadakan di Singapura pada tahun 1985. Beliau mewakili Malaysia dan hanya berjaya mendapat tempat ke-5 daripada 14 peserta yang bertanding. Para peserta terdiri daripada 14 buah negara di seluruh dunia termasuk Amerika Syarikat, Indonesia, Korea, Australia, Sweden, Fiji dan beberapa negara yang lain. Beliau juga diiringi oleh komposer, Manan Ngah. Beliau membawakan lagu ‘‘Pesta Dunia’’, sebuah lagu ciptaan Manan Ngah manakala liriknya pula ditulis oleh Habsah Hassan. Perkara ini juga membawa kepada tercetusnya idea Habsah Hassan untuk menghasilkan lirik lagu ‘‘Salam Terakhir’’ apabila Sudirman meluahkan rasa hatinya dengan menyatakan bahawa dia tidak mungkin hidup lama.

Beliau juga telah terpilih sebagai Penghibur Nasional 1985 oleh Persatuan Penerbit, Artis dan Karyawan Filem Nasional (PAKAR). Kemudian, Sudirman muncul dengan album duet bersama Noorkumalasari bertajuk Wajah.

Pada tahun 1986, Pelancongan Malaysia telah melantik beliau sebagai "Duta Nyanyian Pelancongan Malaysia". Semasa Persidangan Pelancongan Asia Pasifik (PATA) yang ke-35 di Kuala Lumpur, beliau menyanyikan lagu "Cintai Malaysia, Kenali Malaysia" (To Know Malaysia Is To Love Malaysia) ciptaan Carol Connors dari Amerika Syarikat. Lagu ini juga menjadi lagu tema semasa kempen Tahun Melawat Malaysia.

Pada 15 April 1986, Sudirman menempa nama di dalam The Malaysia Book of Records setelah mengadakan konsert gergasi percumanya di Jalan Chow Kit, Kuala Lumpur. Beliau telah berjaya memikat serta memukau hampir 100 ribu warga kota untuk berpusu-pusu membanjiri jalan itu. Lagu yang dinyanyikan oleh beliau ialah "Chow Kit Road! Chow Kit Road!" dan diakhiri dengan lagu patriotik sambil memakai bendera Malaysia.

Jalan Chow Kit pada era Sudirman ialah tempat untuk golongan marhaen dan menjadi simbol untuk orang-orang kebanyakan yang juga peminat beliau. Maka, konsert jalanan secara percuma adalah sebagai tanda terima kasih kepada para peminatnya yang tidak mampu menyaksikan persembahan di hotel atau dewan untuk suatu konsert. Perkara ini juga telah memberitahu kita bahawa beliau bukan seorang yang materialistik. Mohd Zaman Khan, Ketua Polis KL ketika itu, kemudiannya berkata: "Orang ramai sangat banyak sehinggakan kami berdoa di pejabat supaya keadaan terkawal". Beberapa peminat pengsan di tengah-tengah orang ramai, ada yang lemas dan dikejarkan ke hospital. Peminat dilihat bukan sahaja di jalan tetapi di atas bumbung dan pokok. Akhbar tabloid Inggeris The Star, menulis bahawa "Kuala Lumpur terhenti dan ia tiada kaitan dengan kemelesetan, tetapi dengan seorang lelaki, penghibur terkemuka Malaysia, persembahan yang menggembirakan dan malam yang paling diingati".

Sudirman merupakan antara barisan penyanyi-penyanyi terkenal yang membuat persembahan di Konsert Pop, Pesta Hari Kebangsaan, di Kallang dari 7 hingga 10 Ogos 1987. Beliau yang diundang khas oleh Persatuan Rakyat (PA), menyanyikan beberapa lagu pada hari kedua konsert dengan iringan daripada pemuzik dan penyanyi latar daripada kumpulannya sendiri.

Pada 19 Mac 1989, Sudirman telah dinobatkan sebagai "Penghibur Nombor 1 Asia" di Asian Popular Music Awards. Acara anugerah ini diadakan bersama-sama dengan Anugerah Festival Muzik Saleem yang berlangsung di Royal Albert Hall, London. Beliau merupakan penyanyi yang pertama dari Malaysia yang pernah memenangi anugerah tersebut. Sudirman telah mengalahkan 8 orang peserta dari negara-negara Asia termasuk Hong Kong (Leslie Cheung), Filipina (Kuh Ledesma), Singapura (Anita Sarawak), China, Taiwan, Jepun, Korea Selatan dan Thailand. Dalam pertandingan tersebut, beliau telah menyanyikan dua buah lagu Inggeris "One Thousand Million Smiles" dan "Send In The Clown" dengan menggayakan aksi lucu ala-ala Charlie Chaplin yang cukup mempesonakan serta membolehkan beliau mengalahkan wakil-wakil dari negara lain yang lebih hebat popularitinya.

Lagu "One Thousand Million Smiles" dirakamkan dalam bentuk single dan dipasarkan di Eropah. Proses rakaman lagu itu dibuat di Studio Abbey Road, tempat rakaman album bagi penyanyi berpengaruh seperti The Beatles. Lagu ini dipilih sebagai lagu tema Malaysia semasa Hari Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu. Album studio terakhirnya, Asia’s No. 1 Performer dikeluarkan tidak lama kemudian. Diterbitkan bersama oleh M. Nasir, Manan Ngah, Fauzi Marzuki dan Michael Veerapen, album ini mengandungi 10 lagu termasuk sebuah lagu duet bersama Anita Sarawak bertajuk "Bercanda di Pasrian Pantai".

Setahun sebelum pemergian beliau ke Rahmatullah, Sudirman sempat mengadakan konsert sempena sambutan Hari Kemerdekaan pada 9 Mac 1991 di Melaka. Konsert patriotik ini sungguh istimewa di mana selain menyampaikan lagu-lagu patriotik, Sudirman yang berkebolehan menyanyikan pelbagai bahasa mempersembahkan koreografi menarik yang turut dijayakan oleh para peminat pelbagai bangsa ketika menyampaikan lagu Kantonis yang bermaksud "I’m A Singer", dan lagu Tamil bertajuk "Puthiya Vaanam". Pada Julai 1991, Sudirman mengadakan konsert terakhirnya di Butterworth, Pulau Pinang.

Beliau pernah bercita-cita untuk menjadi seorang penerbit filem. Menjelang penghujung usianya, Sudirman memberitahu bahawa beliau telah menyiapkan skrip filem Primadona dan bercita-cita untuk menjadi penerbit dan pengarahnya. Malangnya, hasratnya itu tidak kesampaian.