Jabarkan Kerohanian lwn Kebendaan dari Ramayana dalam bahasa melayu

Seperkara perlu diingati sebelum membaca atau mengaji mahakarya ini. Penulis mahakarya ini, Valmiki ialah seorang Rishi yang telah melepaskan segala nikmat duniawi dan menjalani kehidupan rohani demi kebaikan dunia dan untuk mencapai Tuhan. Matlamat utama mahakarya Valmiki ialah untuk menunjukkan bahawa evolusi moral dan rohani adalah kemajuan sebenar manusia dan bukannya pencapaian material atau kemajuan saintifik. Kemajuan sebenar manusia adalah di dalam dirinya sendiri dan bukan di luar. Di luar, seseorang mungkin kelihatan kasar, primitif dan kolot, tetapi di dalam, mungkin dia mempunyai moral dan etika yang tinggi. Watak-watak seperti Hanuman, Jambavan, dan Jatayu  nampaknya memberikan kita mesej ini. Meskipun dari segi penampilan, watak-watak ini kelihatan seperti binatang, namun mereka penuh dengan sifat-sifat terpuji seperti kesetiaan, persahabatan, kesanggupan untuk berkorban demi kebaikan orang lain. Satu lagi kemuliaan watak-watak ini ialah kebolehan mereka untuk mengenali dan menghargai kebaikan, kebenaran dan kerohanian.

Sebaliknya, seseorang yang lain, mungkin kaya-raya, berdarah bangsawan, mahir dalam segala seni dan sains, dan berpendidikan tinggi, tetapi sikapnya mungkin masih primitif dan seperti binatang. Inilah gambaran yang diperolehi daripada watak-watak Ravana dan Indrajit.

Maka, falsafah Ramayana, secara ringkas ialah bahawa kekayaan, kekuatan fizikal atau kekuasaan tentera tidak boleh menyelamatkan seorang individu atau sebuah negara. Kepercayaan dan amalan Satya (kebenaran) dan Dharma (Kebaikan) yang melindungi manusia dan negara!

Mahakarya ini memberikan kita semua ideal-ideal dalam  sebuah masyarakat dan kebudayaan yang tertinggi. Rama ialah seorang lelaki, suami, anak, abang, sahabat, dan raja atau pemerintah yang ideal. Dewi Sita ialah seorang wanita ideal yang tiada tandingan dan menjadi simbol kewanitaan yang mulia. Keluarga Dasaratha menjadi sebuah keluarga yang ideal di mana setiap ahli mengutamakan kebaikan orang lain. Ramayana juga memberikan adik-beradik ideal, kawan-kawan ideal dan pekerja ideal. Contoh sebuah kerajaan yang ideal diberikan melalui Ramarajya.

Dalam kata lain, mahakarya ini memberikan segala idea dan ideal kehidupan yang mulia yang boleh dicontohi dan diikuti oleh seluruh umat manusia dalam semua zaman. Ramayana bukan sebuah mitologi yang penuh dengan cerita dongeng. Ia adalah khazanah ilmu ketamadunan dan kebudayaan tertinggi yang telah mempengaruhi dan memperkayakan arus pemikiran, kreatif, agama dan kerohanian dunia.