Coba ceritain soal Perang Paregreg dalam bahasa jawa

Perang Paregreg (Jawa Kuna: parĕgrĕg) iku perang sadulur ing Majapait kang kadadéané ing taun 1404-1406. Perang iki minangka perang rebutan panerus kaprabon antarané praja kulon kang dipandhégani Wikramawardhana, karo praja wétan kang dipandhégani Bhré Wirabhumi. Perang iki njalari pepeteng (bencana), krisis, éwuhing praja, kurasing bandha, lan marlesuning praja, kang dinuga njalari susuté prabawaning Majapait ing taun-taun candhaké.

Pamérang dadi praja kulon lan praja wétan

Karajan Majapait diyasa ing taun 1293 déning Radèn Wijaya kang dibantu Arya Wiraraja (Bupati Madura). Awit saka pambiyantuné, ing taun 1295 Radèn Wijaya mènèhi Arya Wiraraja sapérangan Jawa Wétan kang sisih wétan, kalebu wewengkon Blambangan, déné Lumajang dadi kutha krajané. Sasuwéné Radèn Wijaya kuwasa, Arya Wiraraja maréntah wewengkon sisih wétan mau kanthi tentrem minangka wewengkon bawahané Majapait, nanging uga duwé hak-hak tinamtu. Ing taun 1316, Jayanagara minangka putra lan turunané Radèn Wijaya kasil nglerem ontran-ontran kang didhalangi Nambi ing Lumajang. Nambi mono panerusé Arya Wiraraja. Saleremé ontran-ontran mau, wewengkon kulon lan wewengkon wétan ing Jawa Wétan manunggal manèh.

Miturut Pararaton, ing taun 1376 njedhul "sawijining gunung anyar" kang mratandhani wetuning karaton (punjering pamaréntahan) anyar minangka tandhinganing punjering pamaréntahan Majapait kang wis ana. Miturut babad saka Cina Ming, ing taun 1377 ana karajan swatantra cacah loro ing Tanah Jawa. Saben karajan mau ngirim caraka menyang Praja Ming. Praja kulon diratoni Wu-lao-po-wu lan praja wétan diratoni Wu-lao-wang-chieh.

Wu-lao-po-wu iku pocapan cara Cina saka Bhré Prabu, kang tegesé Hayam Wuruk (miturut Pararaton), déné Wu-lao-wang-chieh tegesé Bhré Wengker utawa Wijayarajasa, garwané  Rajadéwi (buliké Hayam Wuruk). Wijayarajasa katon duwé pepénginan dadi ratuning Majapait. Sasurudé Gajah Mada, Tribhuwana Wijayatunggadéwi, lan Rajadéwi, dhèwèké mbangun praja wétan kang anyar ing Pamotan, mula ing Pararaton dhèwèké ajejuluk Bhatara Parameswara ring Pamotan.

Rebutan antarané Bhré Wirabhumi lan Wikramawardhana

Perang Paregreg iku digasah déning Bhré Wirabhumi. Jeneng asliné Bhré Wirabhumi ora dingertèni, déné Bhré Wirabhumi mono mung jejuluk kang tegesé Bhré saka Wirabhumi, sawijining praja bawahané Majapait kang mèmper karo laladan Blambangan ing "pojok kulon" Pulo Jawa. Miturut Pararaton, dhèwèké putrané Hayam Wuruk karo seliré, lan diangkat anak déning Bhré Daha (Rajadéwi), garwané Wijayarajasa. Ing tembé, Bhré Wirabhumi dhaup karo Bhré Lasem sang Alemu, putra èstriné Bhré Pajang (saduluré wadon Hayam Wuruk).

Miturut Nagarakretagama, garwané Bhré Wirabhumi nama Nagarawardhani, putra èstriné Bhré Lasem utawa uga tinelah Indudéwi. Indudéwi mono putra èstriné Rajadéwi lan Wijayarajasa. Mungguh ing bab iku, Nagarakretagama luwih mitayani tinimbang Pararaton amarga ditulis ing mangsané Bhré Wirabhumi isih urip. Ing jamané Hayam Wuruk lan Wijayarajasa madeg ratu, kekadangané praja kulon lan wétan digambaraké ora jenjem lan akèh pakéwuhé amarga Wijayarajasa minangka bapak maratuwané Hayam Wuruk.

Sasédané Hayam Wuruk ing taun 1389, kaprabon diterusaké déning ponakané uga mantuné nama  Wikramawardhana. Ing praja wétan, sasurudé Wijayarajasa ing taun 1398, kaprabon diterusaké déning anak angkaté nama Bhré Wirabhumi kang uga garwané putuné wadon. Wirabhumi maréntah Karajan Blambangan déné Lumajang minangka kutha krajané. Sasédané Indudéwi, kalungguhané Bhré Lasem diwènèhaké marang putrané èstri nama Nagarawardhani, nanging Wikramawardhana uga maringaké gelar Bhré Lasem marang garwané nama Rani Kusumawardhani. Mulané, ing Pararaton ana Bhré Lasem cacah loro, ya iku (1) Bhré Lasem sang Alemu (Bhré Lasem kang Lemu) minangka garwané Bhré Wirabhumi lan (2) Bhré Lasem sang Ahayu (Bhré Lasem kang Ayu) garwané Wikramawardhana. Rebutan gelar Bhré Lasem iki njalari tuwuhé sulaya antarané praja wétan lan kulon nganti taun 1400 nalika Nagarawardhani lan Kusumawardhani séda. Wikramawardhana sakala nanggenah mantuné wadon dadi Bhré Lasem kang anyar, garwané Bhré Tumapel.