Jabarkan Wiwitaning Urip dari Louis XII saking Prancis dalam bahasa jawa

Louis dilairaké ing tanggal 27 Juni 1462 , ing Château de Blois, Blois, Touraine (ing njero kontemporer Départemen Loir-et-Cher). Putra Charles, duc d'Orléans lan Marie saka Cleves, panjenengané nggantèkaké bapaké minangka Adipati Orléans ing taun 1465 .

Ing taun 1480 Louis anggoné mèlu ing Perang Edan nglawan otoritas kraton. Gabung karo sekuthu Francis II, panjenengané ngadepi wadyabala kraton ing medan Perang Saint-Aubin-du-Cormier (1488), nanging panjenengané dikalahaké lan ditangkep. Diwènèhi pangapura telung taun salanjuté, Louis gabung karo seduluré Raja Charles VIII ing pirang-pirang kampanye ing Italia .

Kabèh anaké Charles VIII, ya iku papat, tilar donya nalika isih enom. Terjemahan Prancis Hukum Salik ngijinaké manawa warisan tahta Prancis mung kanggo keturunan lanang para panguasa Prancis. Babagan iki nggawé Louis, buyut Raja Charles V, pewaris kang paling senior kang dai pewaris Charles VIII. Louis salanjuté éntuk tahta sawisé raja tilar donya.

Kawicaksanan njero kaliyan njaba nagari

Sanadyan panjenengané teko telat  (lan ora dikira-kira) munggah tahta, Louis timindak kanthi semangat, ngreformasi sistem hukum Prancis, ngurangi pajek lan ndandani pamaréntahan, kaya ta kang digagas déning Henry VII ing Inggris. Panjenengané uga trampil nalika ngatur kebangsawanané, kalebu fraksi Wangsa Bourbon kang nduwé kuasa, kang akèh nyumbang kanggo stabilitas pamaréntahan Prancis. Ing njero Ordonansi Blois nalika taun 1499 lan Ordonansi Lyon ing taun 1510, panjenengané ngembangaké kakuasaan hakim kraton lan nduwé upaya kanggo ngekang korupsi ing njero pranatan hukum. Hukum adat Prancis kang komplèks banget kudu disusun lan disahaké déning proklamasi kraton.

Ing salah sijining upaya kanggo ngentukaké kendali Wewengkon Adipati Milan, kang warisané panjenegané entukaké kanthi hak saka éyang paternale Valentina Visconti, Louis mangkat ing Perang-perang Italia. Ing medan Perang Italia 1499–1504, panjenengané wes kasil ngamanake Milan nalika taun 1499 saka musuhé, Ludovico Sforza, lan wewengkon mau mapan ing njero kakuasaan Prancis sasuwené 12 taun. Suksesé kang gedhé kethok nalika  Perang Liga Cambrai, kanthi kamenangan ing medan Perang Agnadello nalika taun 1509. Kaanan dadi saya abot kanggo panjenengané saka taun 1510 munggah, luwih-luwih sawisé Julius II, paus pejuang kang elok, ngendalekaké Vatikan lan mbentuk "Liga Suci" kanggo nentang ambisi-ambisi Prancis ing Italia. Prancis akhiré diusir saka Milan déning Switserlan nalika taun 1513.

Louis uga nguyak warisan kang kapungkur langsung saka Karajan Napoli karo Ferdinand II, Raja Aragon saking Wangsa Trastámara. Panjenengané loro kabèh setuju kanggo mmbagi kraton Neapolitan ing Perjanjian Granada (1500), nanging akhire congkrah déning kondisi pérangan wilyah mau, lan ing taun 1504 Prancis kelangan pérangan Napoli.

Louis kabukti dadi salah sijining raja kang populer. Ing pungkasana pamerintahané, defisit makutha ora luwih gedhé saka nalika panjenengané nggantekaké Charles VIII ing taun 1498, sanadyan panjenengané nglakoni sapropirané kampanye larang ing Italia. Reformasi fiskalé ing taun 1504 lan 1508 diperketat lan ditingkataké proseduré kanggo mungut pajek. Panjenengané patut éntuk jejuluk Bapak Rakyat ("Le Père du Peuple") kang diwènèhaké kanggo panjenengané nalika taun 1506.