Jabarkan Perjuangan dari Sugondo Djojopuspito dalam bahasa jawa

Sumpah Pemuda "28 Oktober 1928"

Ing wekdal sadaya tiyang ndhèrèk ing organisasi nom-noman, nom-noman Sugondo mlebet ing PPI (Persatuan Pemuda Indonésia-lan boten mlebet ing Jong Java). Ing taun 1926 saat Konggres Pemuda I, Sugondo ndhèrèk sarta ing kagiyatan mau. Taun 1928, manawi badhé wonten Konggres Pemuda II 1928, mila Sugondo kapilih dados Ketua atas persetujuan Drs. Mohammad Hatta dados ketua PPI ing Negeri Walanda lan Ir. Sukarno (ingkang naté serumah ing Surabaya) ing Bandung. Punapa Sugondo kapilih dados Ketua Konggres, amargi beliau inggih punika anggota PPI (Persatuan Pemuda Indonésia-wadhah nom-noman independen ing wekdal punika lan boten dhedhasar kesukuan.

Ing wanci puniks Mohammad Yamin inggih puniks salah satunggaling kandidat sanès dados ketua, nanging piyambakipun saking  Yong Sumatra (kesukuan), pramila dipunangkat dados Sekretaris. Manawi dipunmangertosi Moh. Yamin inggih punika Sekretaris lan ugi salah satunggaling peserta ingkang mahir berbasa Indonésia (sastrawan), pramila hal-hal ingkang mbetahaken dipunterjemahaken ing Basa Indonésia ingkang leres boten dados hambatan (kados ta dipunmangertosi manawi notulen rapat dipunserat ing basa Walanda ingkang taksih dipunsimpen ing musiyum).

Masa Penjajahan Dai Nippon 1943-1945

Ing masa penjajahan Jepang, bekerja dados punggawa Shihabu (Kepenjaraan) ingkang berkantor ing Jl. Cilacap Jakarta Pusat, lan manggèn ing Jl. Serang No. 13, Jakarta Pusat.