Jabarkan Resènsi Jatiswara dari Serat Jatiswara dalam bahasa jawa

Resènsi punika boten dados resènsi ingkang kawitan piyambak. Resènsi A punika taksih mlebet sajeroning urut-urutaning syair Jawi sadèrèngipun, gampilipun turunan paling cerakipun inggih punika saking Jawa tumuju ing Sasak. Amèh kémawon resènsi A punika taksih kathah kasimpen wonten ing Lombok; ing pulo punika sastra Jawa ingkang kala rumiyin dipunimpor nalikaning abad kaping-17 ugi sabibaripun taksih diremeni dumugi sapunika. Sawalikipun wonten ing tanah Jawi, namung ing Universitas ingkang wonten jurusan sastra Nusantara kémawon ingkang taksih nguri-nguri karya sastra tinggalanipun mbah-mbah kita punika, ing sajawinipun universitas punika sampun boten wonten tiyang ingkang nyamdhak utawi ngremeni manuskrip punika, gampilipun saged dipunwastani sampun pejah. Kathah sanget manuskrp Lombok punika ingkang katulis mawi aksara Bali. Sayektinipun resènsi A punika taksih wonten gayutipun kalian tèks-tèks ingkang sumebar wonten ing pasisir lèr pulo Jawi punika ing abad kaping-17.

Resènsi Lompok punika endah ugi narik kawigatèn tumrap sedaya kémawon wit saking komposisi métrumipun. Senadyan dumadi langkung kathah saking 10000 gatra ing sajeroning gurit, syair punika boten kabagi-bagi dados pupuh sajeroning manéka warna mantra. Sedaya karya saben guritipun dipunanggit mawi métrum tembang Dhandhanggula. Resènsi Lombok ugi dipunwastani resènsi ingkang unik, unik amargi kagungan kadhar variasi utawi manéka warna ingkang awujud ing antrawisipun manuskrip-manuskripipun. Manéka warna variasi punika dipunsebat "Sub-resènsi". Sub-resènsi saged dipuntlisik saking alur kisahan utawi kadadèan prastawa saha tingkat kasepadanan ing sajeroning pada.

Wekdal dipunkintenaken resènsi Lombok punika mlebet ing Lombok inggih punika kinten-kinten ing taun 1650, prosès nganggitipun kinten-kinten setunggal punapa déné kalih gerenasi sadèrèngipun. Kurun wekdal kontak langsung antawisipun Jawa kalian Lombok ingkang bekta kathah panyampuring budaya, kasebar sapajangipun abad kaping-16 saha kaping-17. Sunan Giri utawi Sunan Prapèn punika ingkang dipunpitados sanget ingkang bekta agami Islam saking Jawa tumuju ing Sasak. Nadyan boten kedah pitados kalian pamanggih punika, ananging bukti sanèsipun inggih punika dhaérah pasisi lèr pulo Jawi paring dayang ingkang kiat dhumateng manéka warna bab tumrap masyarakat Sasak.

Tèks Jatiswara kasebar wonten ing saben désa. Kolèksi manuskrip Lombok ingkang kawitan sanget ing Éropah (1874) jumlahipun namung 21 manuskrip, ananging sampun nyakupi syair Jatiswara. Manuskrip ingkang utami punika kasimpen wonten ing kolèksi umum, kirang langkung wonten 21 manuskrip miturut kode manuskripipun antawisipun punika:

A1   Leiden University Library, Oriental manuscript 3608.

A1a Leiden University Library, Oriental manuscript 4206.

A2   Leiden University Library, Oriental manuscript 2216.

A3   Leiden University Library, Oriental manuscript 4202.

A4   Leiden University Library, Oriental manuscript 4205.

A5   Leiden University Library, Oriental manuscript 5060.

A6   Leiden University Library, Oriental manuscript 5072.

A7   Leiden University Library, Collection Teeuw 12.

A8   Koninklijk Instituut voor de Tropen, 1330/396.

A9   Musiyum Nasional, lontar BG 40.

A10  Musiyum Nasional, lontar BG 47.

A11  Musiyum Nasional, lontar BG 60.

A12  Musiyum Nasional, lontar BG 103.

A13  Musiyum Nasional, lontar BG 358.

A14  Musiyum Nasional, lontar BG 542.

A15  Musiyum Nasional, lontar BG 543.

A16  Musiyum Nasional, lontar BG 545.

A16a  Musiyum Nasional, codèk Br. 47.

A17   Fakultas Sastra Universitas Indonesia, Kolèksi Pigeaud NR 388.

A18   Musiyum Negeri Nusa Tenggara Barat 3681.