Jabarkan Sajarah dari Topèng ireng dalam bahasa jawa

Asal usulipun sinten ingkang nyiptakaken kesenian Topèng Ireng ingkang sepisanan dèrèng dipunmangertosi dumugi jaman samenika. Nanging, miturut cariyos ingkang sampun kawentar ing masarakat, kesenian Topèng Ireng sepisanan ngrembaka inggih wonten ing masarakat lèrèng Merapi Merbabu nalika taun 1960-an. Ing wekdal menika, manawi umat Islam yasa masjid utawi langgar, sadèrèngipun mustaka utawi kubah dipunpasang, mila mustaka menika dipunarak rumiyin ngiteri désa wau.Kirab menika dipunwonteni déning sadaya masarakat ing sakireng tengenipun mesjid mawi jejogèdan ingkang dipuniringi rebana lan sair puji-pujian. Salajengipun tradisi jogèd kala wau kawentar dados kesenian Topeng Ireng.

Kajaba kanggé siar agami Islam, pagelaran Topeng Ireng ugi nyariosaken kados pundi pagesangan masarakat désa ingkang mapan wonten ing pèrèng Merapi Merbabu. Saking cara obahing awak ingkang teteg punika nedahaken kakiyatan fisik ingkang dipungadhahi masarakat désa nalika perang kaliyan kéwan-kéwan ing alas saha kekancan kaliyan alam kanggé njagi gesangipun piyambak.

Saderengipun misuwur kanthi namaTopeng Ireng, seni pagelaran punika dipunwastani kesenian Dayakan. kesenian menika dipunwastani dayakan amargi nyocokaken kaliyan busana ingkang dipunagem déning para penari. Busana pérangan ngandhap saking para penari inggih kados busana adat suku Dayak. Ing taun 1995, tembung Dayakan dipunanggep ngemot unsur SARA, mila namanipun dipun-gantos dados kesenian Topeng Ireng. Nanging, wiwit taun 2005, nama Dayakan misuwur malih, saéngga kesenian punika kawentar kanthi kalih nama inggih, Topeng Ireng lan Dayakan.