Coba ceritain soal Siklus karbon dalam bahasa jawa

Siklus karbon minangka siklus biogeokimia, perputeran karbon ing wilayah biosfer, pedosfer, geosfer, hidrosfer, lan atmosfer Bumi. Karbon minangka komponén utama senyawa biologis uga komponén utama akèh mineral kayata watu gamping. Bebarengan karo siklus nitrogen lan siklus banyu, siklus karbon kalebu urutan kedadéyan sing dadi kunci supaya bumi bisa urip. Iki nggambaraké gerakan karbon amarga didaur ulang lan digunakaké manèh ing saindenging biosfer, uga prosès jangka dawa karbonisasi lan mbebasaké saka karbon kependhem. Karbon kependhem ing daratan lan samodra saiki njupuk udakara seperempat emisi karbon antropogenik saben taun. Manungsa wis ngganggu siklus karbon biologis nganti pirang-pirang atus taun kanthi modifikasi panggunaan lahan, lan malih karo penambangan karbon fosil skala industri (batu bara, èkstraksi minyak bumi lan gas, lan pabrik semen) saka geosfer. Karbon dioksida ing atmosfer mundhak meh 52% tinimbang level pra-industri ing taun 2020, meksa panas lan permukaan bumi luwih gedhé dening srengéngé. Peningkatan karbon dioksida uga nambah asem ing permukaan sagara udakara 30% amarga karbon dioksida larut, asem karbonat lan senyawa liyané, lan dhasar bisa ngganti kimia laut.  Mayoritas karbon fosil wis diekstrak sajroné setengah abad kepungkur, lan béya sansaya akèh kanthi cepet, nyumbang kanggo owah-owahan iklim sing disebabaké dening manungsa. Konsekuensi paling gedhé kanggo siklus karbon, lan biosfer sing kritis nyebabaké peradaban manungsa, isih bisa diwiwiti amarga inersia gedhé ing Bumi sing durung diwatesi. Balèkné keseimbangan sistem alam iki minangka prioritas internasional, sing dijlentrehaké ing Perjanjian Iklim Paris lan Ancas Pambangunan Berkelanjutan 13.