Gw mau tau Éwah-éwahan sasampunipun Repolusi Prancis dari Komune ing Prancis. Jelasin dalam bahasa jawa

Ing wekdal punika, wonten ing pamanggihipun tiyang mrika, komune Prancis taksih sami kaliyan ingkang dipundhirikaken ing purwakaning révolusi Prancis. Éwah-éwahan ingkang paling ageng kadadosan ing taun 1831, nalike Parlemèn Prancis damel ulang aturan pokok pamiliyan déwan kotamadya, lan ing taun 1837 nalika komune Prancis dipunpringi kapribadèn kukum ingkang sapunika dipunanggep badan kukum kanthi kapasitas kukum. Pendukung Jacobin ajrih tumrap kekiyatan lokal indepènden, ingkang dipuntingali minangka konservatif lan nantang révolusi, lan ngagungaken pamarèntah punjer ingkang langkung kumawasa. Nalika para révolusionér minangka komune, dèrèng kaparingan "kapribadèn" ukum (tuladhanipun département), kanthi pamarèntah punjer ingkang gadhah "kapribadèn" ukum. Taun 1837 kaanan punika dipunbiwarakaken boten praktis, amargi wali kutha lan déwan kotamadya boten saged kerjasama wonten ing pangadilan. Akibat saking wéah-éwahan punika, puluhan éwu désa ingkang dèrèng naté gadhah "kapribadèn" ukum (sebrangan kaliyan kutha prajanjèn) dumadakan dados badan ukum ingkang angka pisanan sadanguning sajarahipun. Punika taksih dados prakawis dumugi sapunika.

Sadanguning Révolusi Prancis sakitar 41.000 komune dipunbentuk, wonten ing sawijining téritori ingkang ngrujuk dhateng wates nagara nagara Prancis sapunika (cacah 41.000 mau nglingkupi komune wonten ing departemén Savoie, Haute-Savoie lan Alpes-Maritimes ingkang dipunanèksasi taun 1975, nanging boten kalebet departemén wonten ing Bèlgi lan Jerman ing kilèn Rhein, ingkang naté dados péranganing Prancis antawis taun 1795 lan 1815). Kirang saking 60.000 paroki ingkang madeg sadèrèngipun révolusi (wonten ing kutha, paroki kagabungaken dados komune tunggal; ing padésan, sapérangan paroki alit kagabungaken kaliyan ingkang ageng), nanging 41.000 taksih minangka angka ingkang ageng sanget, tanpa perbandingan ing donya nalika punika, kejawi wonten ing kamaharajan Tiongkok (ing mrika, namung tingkat kabupatèn lan ing nggilipun ingkang gadhah administrasi permanen).

Wiwit punika, éwah-éwahan ageng sampun ngéwahi Prancis, ugi sadaya wewengkon ing Éropa: Revolusi Industri, 2 perang donya, lan perpindahan pedalaman, sadayanipun ingkang ngosongaken padésan lan samsaya miyaraken wewengkon kutha. Pamérangan administratif Prancis, taksih kaku lan boten éwah. Dinten punika sakitar 90% komune lan departemèn dipunbentuk sami kaliyan nalika kadadosan Revolusi Prancis langkung saking 200 taun kapungkur, kanthi wates ingkang sami. Akibatipun, komune padésan ingkang boten kaétang lan gadhah atusan penduduk rikala Revolusi Prancis sapunika namung gadhah satunggal atus penduduk utawi kirang. Ing sisih sanès, kutha sampun ngrembaka kanthi rikat déné wewengkon ingkang nindakaken urbanisasi samsaya wiyar langkung saking wates komune ingkang dumadi rikala révolusi. Tuladhanipun inggih punika Paris, ing pundi wewengkon urbanisasi dumugi angka 296 komune.

Paris minangka salah satunggal saking sapérangan komune Prancis ing pundi watesanipun dipunwiyaraken kanggé wewengkon urbanisasi. Komune Paris ingkang énggal lan langking ageng dipunmadegaken ing sangandhapipun parèntah Kaisar Napoléon III taun 1859, nanging sasampunipun 1859 wates Paris boten éwah. Boten kados nagara Éropa ingkang sanès, ingkang nggabungaken komune-nipun kanggé ngirangi kepadatan populasi sapunika (kados ta Jerman lan Italia sakitar taun 1970), kanthi drastis ngirangi cacahing komune wonten ing prosésipun-Gemeinden ing Jerman Barat kirang saking angka 24.400 dados 8.400 kanthi wekdal sapérangan taun-Prancis nindakaken wonten ing pertengahan, lan kathah-kathahipun, sadanguning abad kaping 19. Saking cacah 41.000 komune rikala Revolusi Prancis, cacahipun kirang dados 37.963 taun 1921, lan 36.568 taun 2004 (ing Prancis Metropolitan).

Prancis dados nagara kanthi cacahing komune ingkang kathah piyambak ing Éropa. Kanggé tuladha, Jerman ingkang nyawiji pendudukipun namung sepertiga langkung kathah saking Prancis) namung gadhah 12.291 komune (Gemeinden, tanggal 30 September 2007, sampun kirang, saking 46.300 komune taun 1900 dumugi nyawijinipun Jerman taun 1990), lan Italia (cacah pendudukipun nyelaki Prancis) kanthi 8.101 komune (comuni, miturut sénsus Italia 2001). Wonten ing Éropa, namung Switserlan ingkang gadhah kepadatan komune kados Prancis, lan ugi wonten pergerakan penggabungan ageng ingkang dipunwiwiti sedasa taun pungkasan. Kanggé seserepan ingkang langkung kathah ngèngingi bab cacahing komune wonten ing Prancis, wonten kalih perbandingan: 1-Uni Éropa (15 anggota, sadèrèngipun Mèi 2004) kasusun saking 75.000 komune, lan Prancis Metropolitan piyambak kanthi 35.568 komune, ingkang ateges 47.5% komune ing Uni Éropa wonten ing Prancis Metropolitan (16% penduduk Uni Éropa saking 15 anggota dumunung wonten ing Prancis). 2-Amérikah Sarékat, kanthi tèritori kaping 14 langkung ageng saking Républik Prancis, lan kaping gangsal langkung kathah pendudukipun, gadhah 35.937 kotamadya kagabung lan kotapraja miturut Sensus Pamarèntah 2002, langkung sakedhik saking 36.782 komune kagunganipun Républik Prancis.