Jabarkan Dolanan Bocah dari Ki Hadi Sukatno dalam bahasa jawa

Miturut Ki Hadi Sukatno dolanan bocah kang tradhisional bisa kapérang adhedahasar tegesé:

Pisanan, dolanan kang asipat nirokake gawéyane wong diwasa, tuladhané: pasaran, mantenan, dayoh-dayohan, gawé omah saka watu lan pasir, gawé klambi bonékah saka dluwang, gawé wayang saka janur utawa suket, lan liya-liyané. Dolanan iki ditindakake kanthi seneng, kaya-kaya bocah ngrasakake pagawéan kang nyata.

Kapindho, dolanan kanggo nyoba kakuwatan lan kacakapan. Dolanan iki kanthi ora disadari déning bocah-bocah duwé teges nggladhi kakuwatan lan kacakapan jasmani. Tuladhané: tarik-tinarik, guling-guling, gulat, gudak-gudakan, gobaksodor, gobak-bunder, bengkat, benthik-uncal, jetungan, genukan kanthi gendongan, obrok, tembung, bandhulan, lan isih akèh manèh kang wis ora misuwur manèh déning génerasi saikine.

Ke tiga, permainan melatih panca-indera. Dalam permainan ini kalebu latihan kecakapan meraba dengan tangan, menghitung bilangan, memperkirakan jarak, menajamkan piranti penglihatan dan pendengaran, menggambar, dan lain sebagainya. Permainan semacam ini, misalnya: gatheng, dakon, macanan, sumbar-suru, sumbbarmanuk, sumbar-dulit, kubuk, adu-kecik, adu-kemiri, main kelereng, jirak, bengkat, paton, dekepan, menggambar di tanah, main petak umpet, main bayang-bayangan, serangserongan, dan lain sebagainya. Permainan jinis ke dua dan ke tiga ini raket sekali hubungannya dengan kagiyatan ulah raga.

Kapapat, dolanan kanthi nggladhi basa, yaiku dolanan bocah wujud paclathon. Saben bocah-bocah nglumpuk, lumrahé tansah katon sajeroning parembagan ngenani dongèng, carita pengalaman utawa teangka teki, kang nwuhake fantasi. Lumrahé tansah tampil sawijining bocah kanthi teangka tekine, kang candhaké dieloni bocah liyané, nalika sawijining bocah ora mung pasif mbedèk, nanging uga males mbedèkaké teangka tekine dhéwé. Iki ora winates ing teangka teki kang wis umum waé, kaya ta: pitik-walik saba kebon, pong-pong bolong, nanging bisa tuwuh teangka teki gawéan dhéwé kang asli. Ing kéné tuwuhe kecakapan basa lan kecerdasan utek.

Kalima, dolanan kanthi lagu lan wirama. Ngandarake dolanan bocah kanthi lagu lan obah wirama, kang akèh ragame, tuladhané: jamuran, cublak-cublak suweng, bibi tumbas timun, manuk-manuk dipanah, tokung-tokung, blarak-blarak sempal, demplo, bang-bang-tut, pung-irung, bethu-thonthong, kidang-talun, ilir-ilir karya Sunan kalijaga, lan liya-liyané.