Jabarkan Pemangku Adat dari Musiyum Pura Pakualaman dalam bahasa jawa

Wiwitan Puro Pakualaman minangka lembaga Pura ingkang ngurus raja saha kulawarganipun kejawi dados pusat pamaréntahan Kadipaten Paku Alaman. Sabibaring Kadipaten Paku Alaman sesarengan kaliyan Kasultanan Yogyakarta dipunewahi statusipun saking nagara dados Laladan Istimewa setingkat Provinsi kanthi resmi ing taun 1950, Puro Paku Alaman wiwit dipunpisahaken saking PAmarentahan Laladan Istimewa lan dipundepolitisasi saéngga namung dados sawijining Lembaga Pemangku Adat Jawa mliginipun garis/gaya Paku Alaman Yogyakarta. Fungsi Puro Paku Alaman éwah dados palindhung lan penjaga identitas budaya Jawa mlihinipun gaya/gagrak Paku Alaman Yogyakarta. Budaya Jawa gaya Paku Alaman punika kirang katingal prabawaipun ing Yogyakarta mengeti wewengkon Kadipaten Paku Alam ingkang alit lan dumunung tebih ing pasisir kidul Kabupatèn Kulon Praga sapunika.

Nanging wonten bedanipun antawising Puro Paku Alaman Yogyakarta kaliyan Pura kraton-kraton Nuswantara ingkang sanès. Sri Paduka Paku Alam kejawi minangka "Yang Dipertuan Pemangku Tahta Adat /Kepala Puro Paku Alaman" ugi gadhah kalungguhan ingkang mligi babagan babagan pamaréntahan minangka wujud keistimewaan laladan Yogyakarta. Saking wiwitan DIY jumeneng (de facto 1946 lan de yure 1950) dumugi taun 1998 Sri Paduka Paku Alam kanthi otomatis dipunangkat minangka Wakil Gubernur/Wakil Kepala Laladan Istimewa ingkang boten kaiket kaliyan ketentuan masa kalungguhan, syarat, lan cara pengangkatan Wakil Gubernur/Wakil Kepala Laladan sanèsipun (UU 22/1948; UU 1/1957; Pen Pres 6/1959; UU 18/1965; UU 5/1974). Antawis taun 1988-1998 Wakil Gubernur/Wakil Kepala Laladan Istimewa dipuntunjuk minangka penjabat kalungguhan Gubernur/Kepala Laladan Istimewa. Sabibaring taun 1999 keturunan Sri Paduka Paku Alam mau ingkang saged jangkepi syarat dados prioritas saperlu dipunangkat dados Wakil Gubernur/Wakil Kepala Laladan Istimewa (UU 22/1999; UU 32/2004). Sapunika ingkang dados Yang Dipertuan Pemangku Tahta inggih punika Sri Paduka Paku Alam IX.