Saya mau tau Jalaran kutha ditinggal wargané dari Kutha mati. Jelaskan dalam bahasa jawa

Sabab-sabab kang njalari kuta ditinggal wargané ya iku entèké sumber daya alam, kagiyatan ékonomi kang ngalih ing panggonan liya, ril lan ratan (dalan gedhé) kang ora ngambah kutha, campur tangan manungsa, bencana, panumpesan, perang, lan owah-owahan pulitik utawa bedhahing praja. Siji kutha uga bisa ditinggal wargané yèn minangka péranganing laladan èsklusi (exclusion zone) amarga bencana alam utawa bencana jalaran manungsa.

Kagiyatan ékonomi ngalih ing panggonan liya

Kutha mati bisa dumadi amarga siji kagiyatan utawa sumber daya kang nuwuhé kutha dadakan (upamané, pamelikan (mine), panggilingan (mill), utawa pasanggrahan (résor)) wis entèk utawa ékonominé ngalami gagal (contoné, anjlogé rega sumber daya kang njalari kasangsaran). Gedhéné kutha-kutha dadakan uga bisa susut dadakan kaya déné anggoné tuwuh kang dadakan. Kadhang kala, kabèh utawa mèh kabèh warga banjur ninggal kutha mau, kang njalari dadi kutha mati.

Bubaré kutha-kutha dadakan racaké bisa kabadhé (kabedhèk). Pambudidayan pamelikan (mining company) ing dinané iki bakal nggawé padunungan kanggo sawatara mangsa (tèmporèr) ing sana pamelikan, mbangun manéka panginepan, toko, lan layanan kabutuhan kang banjur kabedhah samangsa sumber daya kang kapelik wis entèk. Yeyasan modhular bisa kanggo nggampangaké prosèsé.  Kagiyatan beburu emas (gold rush) kerep njalari siji désa ngalami undhakan ékonomi kang dhuwur tur sadhéla, kang banjur dadi kutha mati nalika sumber dayané entèk.

Ing sawenèh kadadéan, manéka sabab bisa njalari ilangé kagiyatan ékonomi warga; sawenèh kutha pamelikan ing Rute 66 AS ngalami tutup nalika sumber dayané entèk lan Rute 66 kaénggokaké ngadoh saka panggonan-panggonan kaya ta Oatman, Arizona lan dadi dalan kang langsungan.

Ing kadadéan liyané, kutha ditinggal wargané bisa amarga ékonomi kutha ngalih ing panggonan liyané kang cedhak.  Kadadéan mangkéné kalakon ing Collingwood, Queensland ing Outback, Ostrali nalika Winton kang kapernah sacedhaké ngungkuli Collingwood minangka punjering indhustri raja-kaya. Dalan sepur ngambah Winton ing taun 1899, kang ngubungaké kutha iki karo manéka panggonan ing Queensland, déné Collingwood banjur dadi kutha mati ing taun candhaké.

Ing Wétan Tengah, ana akèh kutha mati kang dumadi amarga owah-owahan pulitik utawa bedhahing praja kang njalari ékonomi lan masarakat ing kutha-kutha krajan padha ora giyat manèh. Contoné ya iku Ctesiphon.

Undhaking invèstasi kondhominiyum kang njalari plembung papan yasan (real estate bubbles) uga njalari kutha mati nalika rega papan yasan mundhak tur omah kang bisa tinuku sansaya suda. Conto mangkono ya iku Cina lan Kanadha, kang kerep tinemu omah kang mung kanggo invèstasi tur dudu kanggo papan padunungan.