Jabarkan Arsitekturipun dari Masjid Jamik Sumenep dalam bahasa jawa

Arsitektur yasan masjid Jamik Sumenep punika sapérangan ageng kénging pangaribawa saking kabudayan Tiongkok, Éropah, Jawa, saha Madura. Arsitektur kanthi tiitkan punika katingal salah satunggalipun saking lawang gerbang mlebet masjid kanthi corak arsitèktur kabudayan Tiongkok. Lajeng yasan utama masjid saking sedayanipun kénging pangaribawa saking budaya Jawa kanggé atapipun, lan budaya Madura kanggé wernanipun lawang utama saha cendhela masjid. Déné interior masjid ngarah kénging pangaribawa kabudayan Tiongkok ing pérangan mihrabipun.

Masjid punika inggih dipunjangkepi kaliyan wontenipun minaret ingkang desain arsitekturipun kénging pangaribawa saking kabudayan Portugis. Minaretipun gadhah dhuwur 50 mèter ingkang mapan wonten ing sisih kulon masjid, ingkang dipunyasa nalika jumeneng nata Kanjeng Pangeran Aria Pratingkusuma. Ing sisih tengen saha kering pager utama ugi wonten yasan awujud dome utawi kubah.

Déné ing pérangan palataran masjid wonten wit sawo utawi dipunsebat wit Sabu ing basa Madura saha wit tanjung. Kekalih wit kasebat minangka rerenggan ingkang wigati ing palataran masjid amargi gadhah filosofi kados makaten:

Sabu inggih saking tembung ‘’sa’’ saha ‘’bu’’ ingkang ‘’sa’’ ateges salat saha ‘’bu’’ ateges ‘’ja’ bu-ambu’’

Tanjung kapérang saking tembung ‘’ta’’ saha ‘’jung’’, ingkang tegesipun ‘’ta’’ inggih punika ‘’tandha’’ saha ‘’jung’’ ateges ‘’ ajhunjhung’’

saha masjid ateges punjering kagiyatan kanggé nyiaraken agami Allah.