Jabarkan Hisab dari Hisab lan rukyat dalam bahasa jawa

Hisab miturut barès ateges pétungan. Ing donya Islam tembung hisab aseing digunakaké ing ngèlmu falak (astronomi) kanggo ngira-ngira kaanan antarané donya, bulan, lan srengéngé. Panggoné srengéngé iku dadi pathokané agama Islam kanggo salat. Déné panggone bulan iku digunakaké minangka tandha kanggo nemtokaké sasi ing pananggalan Hijriyah. Islam nganggep wigati babagan iki amarga dadi pathokan nemtokaké wiwitané sasi Ramelan nalika wong Idlam pasa, wiwitané Sawal (Idul Fitri), lan wiwitané sasi Dzulhijjah nalika kaji wukuf ing Arafah (9 Dzulhijjah) lan Idul Adha (10 Dzulhijjah).

Ing Al-Qur'an Surat Yunus (10) ayat 5 isiné nerangaké yèn Allah nyiptakaké Matahari lan bulan minangka sarana kanggo ngétung taun lan pétungan liyané. Saliyané iku uga ana ing Surat Ar-Rahman (55) ayat 5 disebutaké yèn srengéngé lan bulan mubeng miturut pètungan.

Amarga ngibadah ing agama Islam ana gegayutane langsung karo bulan lan srengéngé, mula wong-wong Islam awit jaman biyèn wis nyinaoni astronomi. Astronom muslim kang misuwur lan sing ngembangaké carané hisab modèren kaya ta Al Biruni (973-1048 M), Ibnu Tariq, Al Khawarizmi, Al Batani, lan Habash.

Rukyat ya iku aktivitas mengamati visibilitas hilal, yakni penampakan bulan sabit yang pertama kali tampak setelah terjadinya ijtimak. Rukyat dapat dilakukan dengan mata telanjang, atau dengan piranti bantu optik seperti teleskop.