Jabarkan Kudu cetha dari Basa Jawa kang baku dalam bahasa jawa

Basa baku iku kudu cetha teges utawa maknané. Liré, tembung utawa tetembungan kang dianggo kudu tembung-tembung kang tegesé cetha ora mangro. Tembung karo, umpamané, bisa mengku teges "lan", "lan uga", "marang", "tumrap marang", "tinimbang", "srana", "déning", "sinambi", "bebarengan anggoné nindakaké", lan sapituruté. Jalaran darbé teges utawa dasanama pirang-pirang, panganggoné tembung karo banjur sok nuwuhaké kléruning panyurasa. Ukara Siti ora olèh mulih karo Suta, umpamané, bisa disurasa ya iku:

Siti ora olèh mulih dèning Suta.

Siti ora olèh mulih bebarengan Suta.

Tembung karo ing ukara iku bisa diarani mengku teges mangro, ora cetha, temah perlu disalini nganggo tembung kang luwih cetha supaya trep karo kang dikarepaké ing ukara mau. Conto ing ngisor iki bisa kanggo lelimbangan sawatara:

Titikan kang angka loro, anasiring paramasastra tumrap basa baku iku kudu winahya (diwedharaké lan dilairaké), ora kena dicelet. Kanthi mangkono, ing basa baku iku tembung-tembung kang dianggo kudu diwedharaké wutuh (ora dicekak), ater-ater utawa panambangé (yèn ana) uga kudu dilairaké. Semono uga anasiring paramasastra ing tataran ukara, kaya ta jejer, wasésa, lésan, katerangan (yèn ana) kudu diwedharaké. Contoné mangkené:

Tembung utawa tetembungan kang dianggo ing basa baku iku kudu dipilih kanthi tlesih amrih trep utawa pas karo leléwaning basané, laras karo swasanané. Tetembungan ahli waris, upamané, bisa dianggo nyebut keluwarga nalika sesorah ing upacara sripah, nanging ora laras yèn dianggo ing sesorah pahargyan dhauping pangantèn. Kajaba iku, ing basa baku sebisa-bisa aja nganti ketrocoban (kecampuran) tembung-tembung kang mung kaprah dianggo déning masarakat tertamtu inyong "aku", brug "kreteg", belih "ora", "beda", "seje", kaderan "apa iya/apa bener", upamané, kaprah dianggo déning masarakat Kabupatèn Tegal lan sakiwatengené, ananging mèh ora tau dianggo déning masarakat Jawa liyané. Tembung embyah "simbah", kisang, gedhang, kethowok-kethowok, krowok-krowok, blungki, tunggak pring, umpamané, kaprah dianggo déning masarakat Banyuwangi (Osing), ananging uga mèh ora dianggo dèning masarakat Jawa ing papan liya. Tembung-tembung enggon-enggonan kaya mangkono mau ing basa baku perlu disalini nganggo tembung-tembung kang umum.