Jelaskan Pamekaring Budaya Maritim dari Sujarah Maritim Nuswantara dalam bahasa jawa

Kapal utawa prahu kang ana ing Indon'esia sadurungé ana prahu lathu kapérang dadi 2 jinis. Adhedhasar undhagi panggawé mula ana kang sinebut prahu lesung lan prahu papan. Senadyan prahu lesung paling prasaja, nanging cara gawéné merlokaké kaprigelan lan pengalaman kang mligi. Wiwit saka milih kayu kang cocog, cara negor uwit, nganti pagawéan natah kayuné lan dikeruk, para tukang kudu duwé kapinteran kang mumpuni. Kanggo prahu papan, cara panggawéné uga jlimet. Cara gawéné ora mung natah pérangan kayu lan dikeruk. Kanthi mangkono mula jinis lan wujud prahu ana luwih akèh lan ora winates. Ing jaman iki pariundhagi prahu ing Indoésia bisa dikandhakné isih mawa cara tradhisional.

Nanging evolusi pariundhagi prahu bisa tinemu ing Pulo Kei Cilik, sawijining papan kang wis cukup maju undhagi prahuné ing Sulawesi. Tradhisi pariundhagi prahu kanthi nggawé modhèl katir dobel wis cukup kawentar ing lor lan kidul Sulawesi, banjur prahu jinis katir cepet sumebar nganti ing wétan Madagaskar bebarengan kalawan prahu katir tunggal.

Ing jaman Sriwijaya, pariundhagi prahu wis demekaraké kanggo ngawasi dedagangan ing laladan koloniné. Kanggo nempuh samodra, Sriwijaya migunakaké kapal gedhé kanggo jalur dedagangan ing Samodra Hindhia lan Laut Cina Kidul. Bobot kapal Sriwijaya nyandhak 250 nganti 1000 ton, lan dawané 60 mèter. Kapal kasebut bisa ngemot kurang luwih 1000 uwong. Aboté durung kalebu momotan barang, kapal Sriwijaya iki uga tiniru déning Cina ing abad 16.

Wong Maluku gawé prahu kanthi cara ing satengahing lempong digawé sarupa endhog lan kaloro pucuké mlengkung munggah. Kanthi mangkono prahu bisa lelayaran maju lan mundur. Prahu iki ora mawa paku, nanging ditali mawa klaras lumantar bolongan kang digawé ing sapérangan papan. Kanggo nyambung papan migunakaké gagang pèn lan gagang pèn kasebut dilebokaké ing bolongan.

Tekané bangsa Portugis menyang Nuswantara cukup mangaribawani pariundhagi prahu ing Indonésia, Portugis nepungaké prahu jinis Èropa kang wujudé kapal galai kanthi cagak loro kanggo layar. Mirunggané yaiku ana tepas ngarep lan buri, buritan kapal lan senthong kanggo para batur lan bau kasar. Abad 15 ing Maluku wis tinepung jinis prahu Kora-kora kang digunakaké kanggo momot uwong lan barang, jinis iki cukup apik lan naté dadi prahu paling becik ing abad 15.Punjer yasan kapal ing Nuswantara kang paling kaloka yaiku ing pulo Jawa. Galangan kapal iki ing abad 16 wis dadi paling gedhé ing Asia Kidul Wétan. Kaprigelan arsitèk kapal Jawa banget kalokané , nanging prahu-prahu kang digawé ing Jawa winates kanggo prahu cilik kang mligi kanggo kabutuhan perang, nanging ana uga prahu kanggo barang nanging kang mung bisa momot barang kang sethithik. Punjer galangan kapal mau mapan ing Lasem, panggonané antara Tuban lan Jepara lan cerak kalawan alas jati Rembang kang uga masok bahan bakuné.

Ing pérangan pamekaran candhaké, tekané Bangsa Walanda lan Inggris wis ngalami owah-owahan minangka akibat akulturasi kalawan budaya Portugis lan Spanyol. Mangkono uga ing abad 16 uga wis dipangaribawani kapal Gujarat, Parsi, Arab, kahanan kasebut nuduhaké yèn jiwa bahari wis ngasilaké manéka jinis prahu manut kabutuhané.