Jabarkan Acèh dari Daerah Khusus dalam bahasa jawa

Acèh yaiku laladan provinsi kang minangka nyawijining masarakat hukum kang asipat istimewa lan diwènèhi kewenangan mirunggan kanggo ngatur urusan papréntahan lan kepentingan masyarakate dhéwé jumbuh karo peraturan perundang-undangan ing sistem lan prinsip Nagara Kesatuan Républik Indonésia dhedhasar Undang-Undang Dasar Nagara Républik Indonésia Taun 1945, kang dibawahi sawijing Gubernur.

Pengakuan Nagara awit keistimewaan lan kekhususan laladan Acèh pungkasan diwènèhake lumantar Undang-undang Nomor 11 Taun 2006 ngenani papréntahan Acèh (LN 2006 No 62, TLN 4633). UU papréntahan Acèh iki ora bisa uwal saka Nota Kesepahaman (Memorandum of Understanding) antarané pamaréntah lan Gerakan Acèh Merdeka kang ditandatangani tanggal 15 Agustus 2005 lan minangka sawijining wujud rekonsiliasi kanthi bermartabat tumuju pembangunan sosial, ékonomi, sarta pulitik ing Acèh kanthi sinambungan. Babagan-babagan paling dhasar kang dadi isi UU papréntahan Acèh iki ing antarané:

Papréntahan Acèh yaiku papréntahan laladan provinsi ing sistem NKRI dhedhasar UUD Taun 1945 kang ngadani urusan papréntahan kang ditindakake déning Papréntahan Laladan Acèh lan Dewan Perwakilan Rakyat Laladan Acèh jumbuh karo fungsi lan kewenangane dhéwé-dhéwé.

Tatanan otonomi saamba-ambané kang diterapake ing Acèh dhedhasar UU Papréntahan Acèh iki minangka subsistem ing sistem papréntahan kanthi nasional.

Pengaturan ing Qanun Acèh utawa Kabupatèn/Kota kang akèh diamanatake ign UU Papréntahan Acèh minangka wujud nyata tumrap anané kewajiban konstitusional ing pelaksanaan papréntahan mau.

Pengaturan perimbangan keuangan pusat lan laladan katon lumantar pawehan kewenangan kanggo pemanfaatan sumber pendanaan kang ana.

Implementasi formal penegakan syari’at Islam kanthi asas personalitas ka-Islaman marang saben wong kang ana ing Acèh tanpa mbedakake kewarganagaraan, kalungguhan, lan status ing wewengkonjumbuh karo watesing laladan Provinsi Acèh.

Pengakuan sipat istimewa lan mirunggan déning Nagara kepada Acèh sejatine wis lumantar dawaning wektu. Kacathet saora-orane ana telung peraturan wigati kang tau dikanggokake tumrap keistimewaan lan kekhususan Acèh yaiku Dudutan Nayakotama Républik Indonésia Nomor 1/Missi/1959 ngenani Keistimewaan Provinsi Acèh, UU 44/1999 ngenani Penyelenggaraan Keistimewaan tumrap Provinsi Laladan Istimewa Acèh, lan UU 18/2001 ngenani Otonomi Khusus tumrap Laladan Istimewa Acèh minangka Provinsi Nanggroe Acèh Darussalam. Kanthi anané UU papréntahan Acèh, ing pangajab digunakaké sagedhe-gedhene tumrap kesejahteraan ing Acèh kanggo minangka kesejahteraan kang mawa keadilan lan keadilan kang nyejahterakake ing Acèh.