Makutha Rama itu apa sih? Jelaskan dalam bahasa jawa ya

Makutha Rama inggih punika satunggaling lampahan wonten ing salebeting cariyos pewayangan. Makutha Rama kadadosan saking kalih tembung inggih punika Makutha tuwin Rama. Makutha tegesipun ageman ratu ingkang mapan wonten mustaka, déné Rama punika kapendhet saking asma salah satunggaling naléndra saking nagari Ayodya garwanipun Dèwi Shinta. Saéngga tembung Makutha Rama manawi dipujarwakaken ngemu suraos kados makaten: Pakarti utama ingkang kedah dipuntindakaken déning ratu minangka pamimpin kados ingkang sampun dipunlampahi tuwin dipuntindakaken déning Prabu Sri Ramawijaya wonten ing Praja Ayodya. Lampahan Makutha Rama sapérangan ageng wosipun nyariosaken prekawis wejangan utawi piwucal kapamimpinan ingkang kapacak wonten ing Hastha Brata.

Hastha Brata punika minangka wolu tumindak utawi pakarti ingkang kapendhet saking watakipun alam donya. Wolu kalawau antawisipun kisma (Indonésia: bumi, Inggris: earth), tirta (Indonésia: air, Inggris: water), samirana (Indonésia: angin, Inggris: wind), samodra (Indonésia: laut/samodra, Inggris: ocean), chandra (Indonésia: bulan, Inggris: moon), baskara (Indonésia: srengéngé, Inggris: sun), dhahana (Indonésia: api, Inggris: fire), kartika (Indonésia: bintang, Inggris: stars). Piwucal Hastha Brata punika rumiyin naté dipunwucalaken déning Ramawijaya dhumateng ingkang rayi nenggih Radèn Bharata ing Ayodya ugi Radèn Gunawan Wibisana nalika badhé jumeneng nata ing Ngalengka. Kajawi punika, wonten lampahan Makutha Rama, piwucal Hastha Brata dipunwucalaken déning Begawan Kesawasidi dhumateng satriya Madukara nenggih Radèn Janaka utawi Arjuna. Begawan Kesawasidi sajatosipun panjalmanipun saking Prabu Kresna..

Piwucal Gunawan Wibisana Salebeting Makutha Rama

Kajawi nyariosaken Hastha Brata, wonten ing salebeting lampahan Makutha Rama ugi nyariosaken prekawis piwucal Gunawan Wibisana dhumateng putranipun nenggih Radèn Bisawarna. Rikala samanten wonten ing Pertapan Candramanik, Raden Gunawan Wibisana dipunadhep ingkang putra nenggih Radèn Bisawarna sasampunipun dipunparingi keprabon nagari Singgelapura kanthi jejuluk Prabu Bisawarna. Prabu Bisawarna lajeng nyuwun pitedah dhumateng ingkang rama Gunawan Wibisana, supados saged ngreksa kedhaton Singgelapura kanthi saé. Wekasan Gunawan Wibisana maringi ular-ular utawi piwucal ingkang awujud sapta prekawis (Indonésia: tujuh hal), ingkang kedah dipunlampahi déning satunggaling nalendra. Sapta prekawis punika inggih punika beciking kelakuwan/tumindak, ngakehi kapinteran, pakolehing kagunan, sugih, ngudi singgih, buntasing seserepan, sarta landheping panggraita. Gunawan Wibisana ngendika bilih lakuning urip satunggaling pamimpin pamoring pamardi lan pamarsudi mau dadiya pangudi. Ingkang sapisan beciking kelakuwan, liripun kedah ngagem kanthi sarana hanggulang welas asih, nancepakén raos tresna asih. Ingkang kaping kalih nenggih ngakehi kapinteran. Prekawis punika werdinipun kedah saged nlateni anggènipun pasionan tuwin boten ajrih pitaken marang tiyang sanès. Kaping tiganipun pakolèhing kagunan, mengku suraos saksaged-sagedipun kedah ngulintenaken panggarap sarta nengkarakén pangupakara. Salejengipun angka sekawan sugih. Supados ngagem sarana kanthi ngagengaken panggaotan kanthi gemi, surtiti ngati-ati tuwin tumungkul pamikiripun. Gunawan Wibisana ngendika malih ingkang angka gangsal inggih punika ngudi singgih. Liripun kanthi sarana ingkang kedah manggung angudi seserepan tuwin kawruh pangreh praja, sarta nuntuni tata tentrem, tata patrape wong omah-omah tentrem jenjeming manah. Ingkang angka nem inggih punika buntasing seserepan. Buntasing seserepan punika werdinipun kanthi sarana kedah gegosokkan pamanggih, tuwin tansah anggilut dhumateng surasanipun basa. Lajeng ingkang pungkasan utawi angka pitu nenggih landheping panggraita. Suraosipun kanthi sarana kedah ngulataken cipta sasmita. Tegesipun mawas dhumateng raosipun patrap tumindak tuwin pangucap menapa déné kedhep sasmita miwah ulat liring ngantos saged anampeni raosipun tiyang sanès ingkang boten kawedhar utawi nampekaken raosipun piyambak dhumateng tiyang sanès.