Jabarkan Pulitik dari Muhammad Yamin dalam bahasa jawa

Karier pulitik Yamin dipunwiwiti nalika piyambakipun taksih dados mahasiswa ing Jakarta. Nalika samanten piyambakipun ndhèrèk organisasi Jong Sumatranen Bond lan ndamel ikrah Sumpah Pemuda ingkang dipunwaos ing Konggrès Pemuda II. Ing salebeting ikrar mau, piyambakipun netepaken Basa Indhonésia, ingkang saking Basa Malayu, minangka basa nasional Indhonésia. Lumantar organisasi Indonésia Muda, Yamin ngupayakaken Basa Indhonesia supaya dados piranti persatuan. Saksampunipun kamardhikan, Basa Indhonésia dados basa resmi sarta basa ingkang utama ing kasusastran Indhonésia.

Taun 1932, Yamin angsal gelar sarjana ukum. Piyambakipun nyabut damel wonten ing pérangan ukum ing Jakarta ngantos taun 1942. Ing taun 1942, Yamin ugi mlebet anggota Partindo. Saksampunipun Partindo bubar, piyambakipun mandhégani Gerakan Rakyat Indonésia (Gerindo) sareng kaliyan Adenan Kapau Gani lan Amir Sjarifoeddin. Taun 1939, piyambakipun kapilih minangka anggota Volksraad.

Nalika pendhudhukan Jepang (1942-1945), Yamin gadhah tugas ing Pusat Tenaga Rakyat (PUTERA), inggih punika organisasi nasionalis ingkang disokong saking pamaréntah Jepang. Ing taun 1945, piyambakipun kapilih minangka anggota Badan Penyelidik Usaha Persiapan Kemerdekaan Indonésia (BPUPKI). Ing sidang BPUPKI, Yamin gadhah peran ingkang kathah. Piyambakipun gadhah panemu bilih hak asasi manungsa saged dipunlebetaken ing konstitusi nagara. Piyambakipun ugi ngusulaken supados ingkang kalebet laladan Indhonesia pasca-kemerdekaan kados ta Sarawak, Sabah, Ujung Malaya, Timor Portugis, sarta sadaya papan Indhiya Nèderlan. Soekarno minangka anggota BPUPKI sarujuk kaliyan penemunipun Yamin. Saksampunipun kamardhikan, Soekarno dados Présidhèn Republik Indhonesia ingkang kaping satunggal, lan Yamin dilantik ing kalenggahan ingkang wigatos ing pamaréntahanipun.

Saksampunipun kamardhikan, kalenggahan ingkang naté dipunlenggahi Yamin inggih punika anggota DPR wiwit taun 1950, Mantri Kehakiman (1951-1952), Mantri Pengajaran, Wiyata, dan Kebudayaan (1953–1955), Mantri Urusan Sosial dan Budaya (1959-1960), Ketua Dewan Perancang Nasional (1962), lan Ketua Dewan Pengawas IKBN Antara (1961–1962).

Nalika lenggah dados Mantri Kehakiman, Yamin miyosaken tahanan pulitik ingkang dikunjara tanpa prosès pangadilan, tanpa grasi lan remisi. Piyambakipun miyosaken 950 tahanan ingkang dicap kuminis utawa sosialis. Amargi kabijakan kasebat, piyambakipun dikritik anggota-anggota DPR. Nanging Yamin wantun tanggel jawab. Nalika lenggah dados Mantri Pengajaran, Pendhidhikan, lan Kabudayan, Yamin njurung miyosaken univesitas-universitas nagari lan swasta ing Indhonesia. Universitas ingkang jumeneng inggih punika Universitas Andalas ing Padang, Sumatra Kulon.