Jabarkan Étimologi lan werdi dari Ortografi dalam bahasa jawa

Tembung ortografi ing basa Jawa dijupuk saka basa Inggris orthography. Tembung orthography kapisan kacathet ing abad ping 15 kang asalé saka tembung Prancis orthographie, kawuri manèh saka tembung Latin orthographia, kang tumurun saka tembung Yunani ὀρθός orthós, "bener", lan γράφειν gráphein, "nulis".

Ortografi mono racaké ngrembug prakara éjaan lan mligi ngrembug gegayutaning fonem karo grafem ing siji basa. Prakara liyané kang dirembug ya iku hifenasi, kapitalisasi, pamisahing tembung, aksèntuasi, lan tandha waca. Mula, ortografi medhar lan nemtokaké (1) simbul-simbul apa waé kang kena dianggo tumraping siji basa sarta (2) paugeran anggoné ngecakaké simbul-simbul mau.

Pérangan gedhé basa alami (natural languages) ngrembaka saka basa lésan (oral language). Aksara (writing system) banjur diripta utawa diréka minangka sarana kanggo nglambangaké basa caturan. Aturan ngecakaké iku banjur kerep ingaran mbakokaké siji basa, kang banjur ndadèkaké ortografi digawé saya mapan lan adaté banjur ingaran kang "bener". Ing babagan linguistik, istilah ortografi asring kanggo ngarani siji cara nulisaké siji basa, tanpa ananing panemu ngenani bener lan salah, linandhesan pawadan ngèlmiah yèn pambakuning siji basa dumadi saka spèktrum (manéka warna) pasarujukan kang padha kuwaté.

Tembung ortografi asliné ngemu surasa dhikotomi bener lan salah. Panganggoné tembung mau kerep mung mligi kanggo ngarani caraning nulisaké sawijing basa kang baku utawa bener kang prèskriptif. Ngejabakaké surasa iku, ana cara pangeleng etic lan emic: etic iku cara pandeleng kalawan dhèskriptif kang nganggep sawernaning cara panulis kang satemené dienggo padha wigatiné (ora ngabotaké bener lan salah), déné emic iku cara pandeleng kang ngabotaké marang panemuné kang nganggo aksara ngenani endi tatanan kang bener.