Jabarkan Arsitektur keagamaan dari Arsitèktur Indonésia dalam bahasa jawa

Kagunan arsitèktur ngrembaka sanget ing Pulo Jawa. Sinkretisasi agama ing Jawa boten namung ngewah-ewahi agama asli ingkang sampun wonten ing Indonésia, nanging ugi mangaribawani gaya-gaya arsitèktur ingkang khas dados titikanipun yasan Jawa kanggé yasan-yasan kanggé ngibadah agama hindhu, Buda, Islam, ugi Kristen.

Sapérangan yasan agama kados candhi, ingkang asring dipundamel kanthi ukuran ageng lan dipundhisen kanthi arsitèktur ingkang kompleks, kathah dipunyasa ing Pulu Jawa ing jaman jumeneng nata kraton Hindhu-Buda Indonésia ing antawisipun abad kaping 8 ngantos abad kaping 14. Candhi-candhi Hindhu ingkang paling sepuh ingkang taksih madeg mapan wonten ing Pegunungan Dieng. Manawi dipuntaksir, wonten ing laladan pagunungan Dieng punika, wonten kirang langkung sekawan atus candhi ing Dieng ingkang sapunika namung kantun wolung candhi.

Candhi Borobudhur ingkang dados monumen umat Buda kalebet wonten ing pratélan Situs Warisan Dunya UNESCO, ingkang dipunyasa déning wangsa Syailendra ing antawisipun taun 750 ngantos taun 850 Masehi, nanging lajeng dipuntilar sekedhap sasampunipun Borobudhur sampun badhé dipunyasa, amargi ningali sampun langkung sakedhik ingkang ngrembakakaken agami Buda lan kakuasaan ing tanah Jawa sampun pindhah mangetan. Borobudhur gadhah sapérangan ageng pahatan-pahatan ingkang narik kawigatosanipun para wisatawan amargi ngandharaken cariyos ingkang wetah lan manunggal manawi dipuntingali saking tingkat paling ngandhap (Kamadhatu), rupadhatu, ngantos tingkat paling nginggil inggih punika, arupadhatu, ingkang punika inggih metafor peralihan pencerahan. Kanthi munduripun Karajan Mataram, ing sisih wétan Jawa ingkang dados punjering arsitèktur keagamaan kanthi gaya ingkang saged narik kawigatosanipun masarakat ingkang minagka gambaraning Siwaisme, Buda lan pangaribawa khas Jawa; satunggaling fusi ingkang nyerminaken karakteristik agama ing sadaya pelosok Jawa.

Ing abad kaping 15, Islam sampun dados agama ingkang nguwaosi Jawa lan Sumatra. Kados déné agama Hindhu lan Buda ingkang sampun mangaribawani yasan-yasan sakiwa-tengenipun, pangaribawa asing ingkang ndhèrèk agami punika ugi dadosaken wontenipun gaya-gaya arsitèktur masjid kanthi khas Jawa.