Coba jelasin Biografi dari João Bernardo Vieira dalam bahasa jawa dong

Vieira awalé sianu minangka pawonga ahli listrik, banjur dhèwèké gabung karo Parté Afrika kanggo Kemerdekaan Guinea lan Tanjung Hijau (PAIGC) kang kabawah Amilcar Cabral nalika  1960 lan langsung dadi juru main utama sajeroning perang gerilya ing nagara iku nglawan kekuasaan kolonial Portugal.

Sawentara perang selot panas, Vieira ngatinake kecakapan kang dhuwur minangka pemimpin militèr lan langsung munggah pangkat. Déwéké dikenal déning kanca-kancané minangka "Nino" lan jeneng iki tetep dadi nom de guerre (sesinglon sajrone perang)é suwéné perjuangan.

Sawisé pemilu dewan regional kang dianakaké nalika akir 1972 ing laladan-laladan kang dikuasai déning PAIGC, yang nyebapaké dibentuké salah sijiné dewan konstituensi, Vieira ditunjuk minangka présidhèn Dewan Rakyat Nasional. Nalika 28 September 1978, dhèwèké ditunjuk minangka Mahamantri Guinea-Bissau.

Nalika 1980, kondisi ékonomi wis mudun banget saéngga nyebapaké ora puasé rakyat tumrap pamaréntah. Nalika 14 November 1980, Vieira nggulingaké papréntahan Luís Cabral sajron ésalah sijiné kudeta militèr. Konstitusi dibekukaké, lan salah sijiné Dewan Revolusi militèr kanti 9 anggota diwangun, kanti Vieira minangka ketuané. Nalika 1984, salah sijiné konstutisi anyar disetujoni lan balikaké nagara iku marang papréntahan sipil.

nalika awal 1990-an, Guinea-Bissau, kaya akèh nagara ing Afrika Sub-Sahara malih marang dhémokrasi multiparté. Larangan pambentukan parté pulitik dihapus nalika 1991 lan pemilu anakakè nalika 1994. Sajronè putaran pertama pemilu présidhèn kang dianakakè nalika 3 Juli, Vieira éntuk 46,2% suwara ketimbang 7 calon liyané. Vieira manggoni panggonan pertama, nannging gagal éntuk suwara mayoritas kang dibutuhaké. Amerga iku dhèwèké maju marang putaran kapindho nalika 7 Agustus. Déwéké éntuk 52,02% suwara katimbang karo 47,98% kang diéntuki Kumba Yalá, pawongan bekas dhosèn filsafat lan kandidat saka Parté Pembaruan Sosial (PRS). Para pengamat internasional nganggep kaloro putaran iku lumrahé bébas lan adil. Vieira disumpah minangka Présidhèn Guinea-Bissau kang pertama kali dipilih kanthi dhémokratis nalika 29 September 1994.

Sawisé usaha kudeta kang gagal kanggo nggulingaké pamaréntah nalika Juni 1998, nagara iku dilanda perang saudara kang singkat nanging akèh ngetokaké getih natarané wadyabala-wadyabala kang setia marang Vieira lan dhèwèké kang setia marang pemimpin pambrontak Ansumane Mané. Kaum pambrontak akhiré nggulingaké papréntahan João Vieira nalika  7 Mèi 1999. Vieira golèk perlindungan ing kedutaan besar Portugal lan belakangan lunga saka nagara iku.