Jabarkan Kolese Xaverius dari Albertus Soegijapranata dalam bahasa jawa

Taun 1909 Soegija miwiti sinau ing Kolese Xaverius ing Munthilan, yaiku sekolah asrama kanggo calon guru. Sakangkatané dhèwèké ana 54 murid. Bocah-bosah iku nglakoni jadwal kang padhet. Ésuk-ésuk dhèwèké kabèh kudu mèlu wulangan, awané kanggo kagiyatan liya kaya nggarap kebon, lan dolanan sekak. Bocah-bocah Katulik uga diwajibaké supaya sregep ndonga. Sanajan kolese iku ora majibaké muridé dadi Katulik, Soegija ngrasa diincim déning kanca-kancané. Amerga iku, kerep ana tukaran. Rikala Soegija sambat marang guruné, Pater L. Van Rijckevorsel yèn pastor Walanda padha karo bakul Walanda ing kutha, yaiku mung mikiraké dhuwit, romo iku mangsuli yèn dhèwèké kabèh diupah lan mung ngarepaké kang paling apik kanggo murid-muridé. Iki nggawé Soegija dadi luwih ngajèni para guru, lan rikala van Rijckevorsel ngandhani murid liya yèn Soegija ora kepéngén dadi Katulik, bocah-bocah iku ora ngincim Soegija manèh.

Taun sabanjuré Soegija njaluk supaya bisa mèlu wulangan agama Katulik. Miturut dhèwèké, iki supaya bisa nggunakaké kabèh fasilitas sekolah. Guruné, Pater Mertens, ngendika yèn Soegija butuh idin saka wong tuwané sadurungé bisa nggabung. Sanajan wong tuwané ora mangèstoni, Soegija tetep diidinaké mèlu wulangan. Soegija dadi seneng babagan Tritunggal, lan njaluk diterangaké déning guru-guru kang ana ing kono. Van Lith njupuk saka tulisané Thomas Aquinas, éwadéné Mertens ngrembug Tritunggal dhedhasar tulisané Agustinus saka Hippo. Mertens duwé panemu yèn manungsa ora dimaksud tenanan dadi Gusti, amarga kawruhé manungsa ana watesané. Soegija kang saya suwé saya seneng njaluk supaya dibaptis, dhèwèké njupuk saka carita Kristus lan para Dhokter kanggo nuduhi kena apa dhèwèké ora merlokaké pangèstu saka wong tuwa. Para romo nyarujuki lan Soegija dibaptis tanggal 24 Dhésèmber 1910, dhèwèké njupuk jeneng baptis Albertus, dhedhasar jeneng Albertus Magnus. Rikala prèinan Natal, Soegija nyritakaké iki marang kulawargané. Sanajan bapak lan ibuné bisa nampa lan mangèstoni, nanging kulawarga kang liyané ora gelem duwé urusan karo dhèwèké manèh.

Soegija banjur nerusaké anggoné sinau ing Xaverius. Miturut Pater G. Budi Subanar, dhosèn ngèlmu téologi ing Univèrsitas Sanata Dharma, ana ing mangsa iki salah siji guru ngajaraké préntah kaping papat saka Angger-Angger Sepuluh Préntahing Gusti yaiku kudu ngurmati bapak lan ibu kandhung lan kabèh mbah-mbahé, iki mènèhi teges nasionalis marang siswa. Ana ing kalodhangan iki, Xaverius ditekani déning misionaris Kapusin kang nggawé Soegija mikir-mikir kanggo dadi pastor, kang banjur bisa ditampa déning wong tuwané. Taun 1915 Soegija lulus saka Xaverius, banjur dadi guru ing kana setaun. Taun 1916 dhèwèké ing seminari Xaverius; ana rong bocah asli Jawa kang lumebu seminari taun iku. Soegia lulus taun 1919, sawisé sinau basa Prancis, Latin, Yunani lan sastra.