Coba jelasin Sajarah dari Basa Èslan dalam bahasa jawa dong

Tulisan abasa Èslan paling lawas kang kasil kaupakara ditulis watara taun 1100 AD. Akèh-akèhé tulisan iku dhedhasar kidung lan kukum kang adaté diuri-uri kanthi lésan. Tulisan kang paling kaloka, kang ditulis ing laladan Èslan kawit abad ping 12, ya iku saga-saga Èslan. Tulisan-tulisan iku nglimputi karya-karya sujarah lan kidung Édda.

Basa kang dianggo ing saga iku basa Èslan Kuna, minangka dhialèk kulonan saka basa Norse Kuna. Nalika Èslan kabawah papréntahan Dhénemarken saka taun 1380 tekan 1918, basa Èslan sithik owahé lan panggah dadi basa padinan wargané. Sanajan isih luwih arkais tinimbang basa Jermanik liyané, owahing basa Èslan kaciri ing cara pangucap saka abad ping 12 tekan ping 16, mligi ing babagan wuni swara (mirunggan á, æ, au, lan y/ý).

Alfabèt Èslan modhèren tumuwuh saka bebaku kang dipikukuh nalika abad ping 19, mligi déning linguis Dhénemarken Rasmus Rask. Bebaku iku banget dhedhasar ortografi ing wiwitan abad ping 12 kang kapacak ing babon nyalawadi aran Paramasastra Wiwitan anggitané wong anonim, kang nuli dijuluki Juru Paramasastra Wiwitan. Bebaku kang disusun Rasmus Rask mono gawéan ulang saka paramasastra kuna ika dikanthèni sawenèh owahan saperlu minangkani samaya Jermanik kang ana, kaya ta panganggoné k kang èksklusif timbangané c. Manéka fitur arkais, kaya déné huruf ð, durung dianggo nganti tumekané abad-abad kèri iki. Bebaku Rask mono ndhasari owahan gedhé ing praktèké. Owahan kang tembé dumadi nalika abad ping 20 contoné panganggoné é lowung je lan pambusaké z saka alfabèt Èslan ing 1973.

Sajabané panambahing kosa anyar, basa Èslan tulis ora akèh owahé kawit abad ping 11, ya iku nalika tulisan-tulisan wiwitan ginurit ing vèlum. Panyatur ing wektu iki bisa mangertèni saga lan Édda asli kang tinulis watara wolung atus taun kapungkur. Saga-saga iku racaké diwaca mawa éjaan anyar lan cathetan sikil nanging saliyané iku wutuh (saèmper pamacaning Shakespeare sarana basa Inggris anyar). Akèh wong Èslan ora patia kangèlan saperlu mangertèni babon-babon asli iku.