Jabarkan Miturut kapitayan Islam dari Ujung (Tradhisi) dalam bahasa jawa

Kanggoné umat Islam kang nembé nindakaké ngibadah pasa Ramelan sewulan nutug, tekane dina Riaya Idul Fitri minangka tanda kamenangan anggoné gladhi meper hawa nepsu kanthi lair dadi manungsa anyar kang resik saka sakabehing dosa kaya déné bayi manèh.  Sajeroning keyakinan agama Islam, leburing penggawéan dosa kang ditindakaké déning manungsa ana loro syaraté amrih bisa lebur. Syarat kang angka sapisan ya iku kudu dikanthèni rasa taubat ana ing pangarsané Allah, kanthi niyat kang temenan ora bakal mbalèni laku tindak dosa mau. Syarat kang angka loro, yèn penggawéan dosa mau ana gandhèng cenengé karo sesrawungan karo sapadha-padhaning manungsa ana ing saktengahing bebrayan agung utawa masarakat kudu dikanthèni panyuwunan pangapura karo liyan kang disalahi mau.

Kanthi mangkono syaraté dosa bisa lebur, kudu ngupaya leburing dosa rong dhimènsi urip ya iku dhimènsi vertikal tumrapé Kang Hakarya Jagad (hablu minnallah) lan dhimènsi horisontal tumrapé sak pepadhaning urip (hablu minnannas). Prasyarat warna loro mangkono ngemu teges amarga penguripané manungsa ing donya iki ora bisa uwal saka sesrawungan karo manungsa liya amarga manungsa minangka makluk sosial kang tansah mbutuhaké bebantuané masarakat.

Kanthi dhedhasar rong prakara ing ngarep, mula ana ing ajaran agama dituntunaké sawisé ngibadah pasa sewulan nutug kanggo ngupadi pengampunané saka Kang Gawe Urip, manungsa banjur kudu nyuwun pangapura karo manungsa liyané. Mula banjur ana acara halal bi halal kanggo nglebur dosa marang liyan kanthi wujud sungkeman marang kang luwih sepuh utawa salaman tumrapé kang sejajar umur.

Ing sakperangané masarakat Jawa, ana tradhisi kang diwarisaké saka para leluhur minangka sarana kanggo nguripaké halal bi halal lan uga semangat silaturahmi mau kanthi tradhisi ujung.