Jabarkan Asal lan tumangkaré dari Wong Dongxiang dalam bahasa jawa

Wong Dongxiang isih seduluran karo wong-wong Mongol liyané kaya ta wong Monguor lan wong Bonan. Para sujana ngira-ngira yèn jatiné wong Dongxiang minangka golongan ètnik kang ndhèwèki thukul amarga sesrawungané karo wong-wong Asia Tengah, kang njalari wong Dongxiang padha nggilut agama Islam nalika abad angka 13.

Dipercayani yèn wong Dongxiang iki turunané prajurit Mongol kang dipapanaké ing laladan Hezhou déning Genghis Khan (taun 1162-1227 Masèhi) nalika nglembara mengulon, banjur awor karo wong Sartha kang teka merdagang saka Asia Tengah. Saliyané iku, ana pangira-ngira liyané yèn wong Dongxiang iku blèsterané manéka golongan wong, kaya ta wong Mongol, Han, lan Tibèt.

American Asiatic Association mbabar kaca bab asal mulané wong Dongxiang ing kaca "Asia, Volume 40".  Salah sawijiné wong Mongol Muslim, Ma Chuanyuan, kang mimpin limang kecamatan, diwawancara, lan nyritakaké bab asal usul bangsané. Lumebu Islamé salah siji klan turunan saka Genghis Khan marai nelangsa sadhuluré kang akiré mindahaké dulur klan kang dadi Muslim iku ing tlatah wétané Linxia. Kedadéan iki pramula ing jaman tumekané dinasti Yuan. Linxia wétan dicritakaké tlatah kang garing lan warnané kuning. Panulis ngira-ngira yèn ana 100.000 wong Mongol Islam. Wong-wong iku mitutur basa Mongol, nanging kabèh tuna aksara. Tulisan iku nyritakaké wong Dongxiang minangka kumpulan kang cacahé satus èwu wong, trah Mongol , agamané Islam lan budhayané Cina. Akèh-akèhané mung bisa sabasa.

Wong Dongxiang uga diarani wong Santa (San-t'a), dicritakaké yèn wong Dongxiang akèh kang dadi anggota pasukané Jenderal Ma Fuxiang kang saka Hui. Malah ana kira-kira yèn Ma Fuxiang dhéwé sajatiné turunan Santa, kang mbawur dadi wong Hui.

Jeneng liya wong Dongxiang ya iku, sarta, uga mbingungaké bab asal mulané : tembung kang padha Sart mbiyén digawé ing Asia Tengah kanggo ngarani para sambéwara Arab , lan sabanjuré menyang pendhudhuk kutha kang akèhané panyatur basa Turkik. Jeneng Dōngxiāng kang artiné "désa-désa wétan" mula saka kasunyatan yèn papan panggonan wong Mongol Islam iku ana ing wétané kampung-kampung wong Han.

Kaya Muslim liyané ing Cina, wong Dongxiang uga akèh lumebu militèr Cina. Wong Dongxiang lan Salar diwènèhi "jatah mangan", tetembungan ing dunya militèr.

Tentara Dongxiang, Baoan, lan Hui ana ing ngisoré Jènderal Ma Fulu lan Ma Fuxiang ing Pembrontakan Boxer, ngalahaké bala sekutu wolung bangsa ing Perang Langfang. Ma Fulu lan 100 prajurit Dongxiang lan Hui lelayu ing perang sengit ing Tratak Zhengyang ing Beijing nglawan wadyabala sekutu amarga padha tarung nganti mati kanggo nahan sekutu ing sagara.

Pasukan Dongxiang, Baoan, Hui, Salar, lan Tibet uga dadi prajurité  Ma Biao ing Perang Cina-Jepang kaloro nglawan Jepang.