Gw mau tau Zionisme Wiwitan dari Pranyatan Balfour. Jelasin dalam bahasa jawa

Zionisme dikembangaké ing pungkasan abad ka-19 ing reaksi kanggo anti-Semit lan obah-obahan nasionalis eksklusionèr ing Éropa. Nasionalisme roman ing Eropah Tengah lan Wétan kawangun ing tatanan saka Haskalah, utawa "Yahudi Gamblang", nggawé pamisahan ing paguyuban Yahudi antarané wong-wong kang ndeleng Yahudi minangka agama lan wong ndeleng wong minangka kesukuan utawa bangsa. Pogrom anti-Yahudi  ing Kakaisaran Ruslan taun 1881-1884 njurung tuwuhé identitas wong-wong kang ndeleng minangka kesukuan utawa bangsa, asil ing tatanan saka pionir organisasi Hovevei Sion, publikasi saka Autoemancipation karyané Leon Pinsker, lan saiki ilènan utama imigrasi Yahudi ing Palestina – kang kanthi retrospèktip dijenengi "Aliyah wiwitan".