Jabarkan Latar wuri sajarah dari Wong Malta dalam bahasa jawa

Malta iku wis dienggoni wong wiwit kurang luwih taun 5200 SM. Para sing ndunungi awal iki mbokmanawa asalé saka pulo Sisilia. Sawijining kabudayan prasajarah jaman watu sing ditandhani déning yasan-yasan mégalitik ana ing kapuloan iki lan umuré sèwu taun luwih tuwa tinimbang piramida ing Giza. Bangsa Funisia miwiti kolonisasi Malta wiwit kurang luwih taun 1000 SM lan wong-wong iki nganggo kapuloan Malta minangka markas saka ngendi bisa nguwasani lan naklukaké tlatah-tlatah liyané ing Sagara Tengah. Banjur wong-wong Kartago, ya iku panerus wong Funisia iki, diusir déning wong Romawi ing taun 216 SM. Sawisé iku, kapuloan Malta dikuwasani déning Bizantium (abad kaping 4 nganti abad kaping 9), banjur sawisé iku mbokmanawa Malta diserang déning bangsa Vandal lan ditaklukaké wong-wong Arab ing 870. Wong-wong Arab iki cukup toleran marang agama Kristen sing dianut bangsa Malta. Wong Arab uga nepungaké budaya pananduran jeruk lan katun, sarta sistèm irigasi. Pangaribawa budaya Arab isih bisa dideleng ing basa Malta, basa Malta iku siji-siji basa Sémitik sing katulis mawa aksara Latin ing wujud bakuné.

Sawisé iku, saka taun 1090 nganti taun 1530, Malta dikuwasani déning Karajan Sisilia, dadi unsure-unsur sing ndunungi ditambahi karo unsuré Éropah. Banjur ing taun 1798, Malta dikuwasani déning Prancis, nanging rong taun sawisé iku, Britania bisa ngusir wong Prancis. Banjur Malta resmi dadi jajahan Britania ing taun 1814. Pungkasané Malta dadi mardika ing tanggal 2 September 1964. Malta banjur dadi anggota Uni Éropah ing tanggal 1 Mèi 2004 lan banjur dadi anggota Eurozone ing taun 2008.