Teungku Chik di Tiro itu apa sih? Jelaskan dalam bahasa jawa ya

Teungku Chik di Tiro (cara Acèh, tegesé Imam ulama ing laladan Tiro) utawa ajeneng dawa Muhammad Saman (Tiro, Pidie, 1836 – Aneuk Galong, Januari 1891), iku wira nasiyonal Indonésia saka Acèh.

Teungku Muhammad Saman iku putra saka Teungku Syekh Ubaidillah. Biyungé iku Siti Aisyah, putri Teungku Syekh Abdussalam Muda Tiro. Dhèwèké lair taun 1836, ngepasi taun 1251 Hijriyah ana ing Dayah Jrueng kanagarian Cumbok Lam Lo, Tiro, laladan saka Pidie, Acèh. Cik di Tiro gedhé ana ing kulawarga kang agamané kuwat. Nalika Cik Di Tiro munggah kaji ana ing Mekah, dhèwèké panggah nyinaoni agamané. Saliyané iku, Cik Di Tiro uga nemoni panggedhé-panggedhé Islam kang ana ing Mekah. Amarga iku, Cik Di Tiro ngertèni cara para pangudi Islam kang ana ing Mekah anggoné merangi imperialisme lan kolonialisme. Nganggo ajaran kang diyakini, Muhammad Saman bisa ngorbanaké apa waé kang diduwèni, ya iku bandha, kalungguhan, apa déné nyawa kanggo yasa agama lan bangsa. Kayakinan iki dibuktèkaké lumantar Perang Sabil. Sawisé nglakoni Perang Sabil, siji baka siji bètèng Walanda bisa direbut. Saliyané bètèng-bètèng, uga wewengkon kang sasuwéné iki dikuwasani Walanda bisa direbut. Ana ing wulan Mèi taun 1881, wadyabala Muhammad Saman bisa ngrebut bètèng Walanda Lam Baro, Aneuk Galong, lan liya-liyané. Péhak Walanda pungkasé ngirim panganan kang wis diwisani kanggo neluk wadyabala Muhammad Saman. Tanpa cubriya, Chik di Tiro banjur mangan iku kang njalari patiné ana ing wulan Januari 1891 ing Bètèng Aneuk Galong.