Talmud itu apa sih? Jelaskan dalam bahasa jawa ya

Talmud (basa Ibrani: תלמוד) ya iku cathetan kang isiné ngeneni rembugan para rabi kang ana gandhèngané karo hukum Yahudi, etika, pakulinan lan sajarah. Talmud dibagi dadi rong komponèn: Mishnah, kang awujud kumpulan Hukum Lisan Yudaisme pisanan kang ditulis ; lan Gemara, diskusi ngenani Mishnah lan tulisan-tulisan kang kaitane karo Tannaim kang sok mbahas topik-topik liya lan njabarake Tanakh. Istilah Talmud lan Gemara racaké dinggo ora bareng. Gemara ya iku dhasar kabèh aturan saka hukum rabinik lan akèh dikutip ana ing literatur rabinik kang liyané. Keseluruhan Talmud racaké uga dirujuk dadi (singkatan basa Ibrani kanggo shishah sedarim, utawa "enam tatanan" Mishnah).