Coba jelasin Sajarah dari Piyul dalam bahasa jawa dong

Miturut cathetan \bkuna\b bangsa Aria ing India, Raja Ravana saka nagari Sri Lanka nyiptakaké sawijiningé piranti musik kang nganggo senar-busur kang diarani Ravanastron, 5000 taun kapungkur. Nalika abad 1, Ravanastron nyebar nganti tekan Afghanistan lan Pèrsi. Nalika jaman karajan Tokharistan ing Afghanistan, wujudé Ravanastron malih dadi wujud Pipa (piranti musik petik saka Tiongkok), papan ndhuwure rata, gegere asalé saka kayu wutuh kang diukir cekung, rada alus titi larase lan resonansine rada gedhé. Nalika abad 7, ravanastron nyebar nganti Arab lan nalika jaman Islam ravanastron jenengé malih dadi Rebab.

Piyul kang wujudé kaya saiki (moderen) diwiwiti saka nagara Italia, pase ing Italia lor nalika abad angka 16, ing kutha plabuhan Venice lan Genoa kang dadi dalan tumuju Asia Tengah liwat dalan lor.

Wujudé piyul kang modhèren wis kena prabawa saka piranti-piranti musik, mligi saka nagara-nagara Arab. Ana telung warna piranti musik kang dianggep dadi bibite piyul, ya iku rebec, vielle (piyul abad Renaisans), lan lira da braccio. Salah siji carita prakara piyul, kalebu kepriye carané nyetel, ana ing Epitome musical karangane Jambe de Fer, kang diterbitake ing Lyon nalika taun 1556. Saya  suwé  piyul nyebar ing Éropa.

Piyul kang tuwa dhéwé tinemu migunakaké patang senar, kaya piyul modhèren kang digawé déning Andrea Amati nalika taun 1555. Piyul kang mung nggunakaké telung senar diarani violetta. Piyul jaman biyèn rikat banget anggoné misuwur, amarga gampang dikenal déning para bangsawan lan para pamusik ing dalan, utawa pengamèn. Kasunyatan, raja Prancis Charles IX ngutus Amati kanggo gawé 24 piyul nalika taun 1560. Piyul tuwa dhéwé kang ana nganti saiki iku saka 24 piyul kang digawé déning Charles IX, lan dijenengi "Charles IX", digawé ing Cremona taun 1560. Pyul jaman Renaisans kang paling apik amarga ana ukirané ya iku Gasparo da Salò (1574) kang dinduwèni Ferdinand II, Adhipati Agung Ostenrik, banjur wiwit 1841, piyul iku musuwur karo virtuoso Nurwègen Ole Bull, kang nggunakak piyul iku nganti patang puluh taun lan èwunan pentas. Saiki piyul mau disimpen ana ing Vestlandske Kustindustrimuséum ing Bergen, Nurwègen.The Messia utawa Le Messie (uga dikenal minangka Salabue) kang digawé déning Antonio Stradivari nalika taun 1716 durung tau digunakaké. Piyul mau ana ing Musiyum Ashmolean ing Oxford.

Abad angka 18, piyul digawé béda banget karo sadurungé, mligi ing ukuran dawa lan pojok ing gulu piyul. Wujud kang saiki dadi standar wujud piyul sadonya. Bedane wujud piyul jaman biyèn lan saiki ndadèkaké suwara kang dumadi uga  béda, nanging kang dianggo pathokan utawa standar wujud piyul ya iku wujud piyul kang saiki.

Nganti saiki piranti musik kang digawé déning Stradivari lan Guarneri del Gesù, dadi piranti musik kang dadi incceran déning para kolektor utawa pandhemen lan pamusik piyul. Paling dhuwur rega piyul kang digawé Stradivari nganti AS $3.544.000 ing lélang nalika tanggal 16 Mèi 2006. Kabèh piyul duwé jeneng kang béda karo loyané, piyul kang paling larang Stradivari duwé jeneng Hammer (menthik) kang digawé taun 1707.