Jabarkan Pamérangan gaya Jawa dari Aksara Carakan dalam bahasa jawa

Basa Jawa bisa dipérang dadi pirang-pirang jinis.

Ing aksara Carakan, aksara nglegena cacahé ana 20. Aksara iki kabèh nglambangaké foném-foném basa Jawa.

Sandhangan swara iku ngowahi swara saka foném /a/ ing aksara nglegena ing swara liyané.

Wulu ngowahi swara dadi /i/

Suku ngowahi swara dadi /u/

Pepet ngowahi swara dadi /ə/

Taling ngowahi swara dadi /e/

Taling tarung ngowahi swara dadi /o/

Sandhangan panyigeging wanda iku sandhangan kang nggawé sigeging wanda utawa matèni swara. Sandhangan iki ana: layar, wignyan, cecak lan patèn.