Jabarkan Budaya Ngahuma dari Priyantun Baduy dalam bahasa jawa

Wong Baduy olèhé ngarani ladhang iku huma. Bekasé huma diarani jami, lan bekasé huma kang wis suwé diarani reuma. Miturut wong Baduy, jinising huma ana lima, yaiku; huma serang, huma puun, huma tangtu, huma tuladan lan huma panamping.

Huma serang yaiku ladhang adat kang dikuwasani déning kabèh masarakat. Olèhé nggarap ladhang iki dikerjaaké bebarengan déning kabèh masarakat Baduy, bisa Baduy Jero lan Baduy Jaba kang dipandhégani déning Puun (pangarsaning Adat). Huma Serang mung ana ing laladan Baduy Jero, yaiku ing Cikartawana, Cibéo lan Cikeusik.

Huma Puun yaiku ladhang ing panguwasané Puun. Olèhé nggarap uga dikerjaaké berarengan déning masarakat, ananinging ora akèh kaya Huma Serang. Kaya déné Huma serang, Huma Puun uga mung ana ing laladan Baduy Jero, yaiku ing Cikartawana, Cibéo lan Cikeusik. Ladhang mau mung bisa diduwèni karo puun nalika njabat dadi pangarsaning wong Baduy.

Huma Tangtu yaiku ladhang kang dicepakaké kanggé kapreluan masarakat Baduy.

Huma Tuladan yaiku ladhang kang asring dianggo kanggé kapreluan upacara ing laladan panamping.

Huma Panamping yaiku ladhang kanggo kapreluan masarakat panamping, kang dikerjaaké ing pungkasan wektu..

Budaya Ngahuma wong Baduy ora sakarepé dilakokaké, nanging uga kudu njaga imbangé alam. Wong Baduy ora sakarepé dhéwé anggoning ngiwiwiti lan mungkasi ngladhang jalaran wong Baduy duwèni aturan lokal kanggo nemtuaké wektu ngladhang. Nemtuaké wektu kanggo ngwiwiti ngladhang ora nganggo tanggalan masèhi utawa parintah saka dinas tetanèn ing wewengkon kana, nanging nganggo katoné lintang. Miturut panemuné wong Baduy, ngahuma sataun sakali nyokot anggeran ka bentang kang artiné "ngladhang dianakake setaun pisan njukuk pathokan saka lintang". Ing wektu wong Baduy wiwit taram (mbukak ladhang) diandharaké ing tuturan: Mun matapoe geus dengkek ngaler, lantaran jagad urang geus mimiti tiis, tah dimimitan ti wayah eta kakara urang nanggalkeun Kidang, tanggal Kidang mah laju turun kujang, tegesé: "yèn srengéngé wis ana ing sisih lor, buminé awaké dhéwé wiwit adhem, wiwit wektu iku nembé awaké dhéwé neliti wiwité pananggalan lintang Kidang (lintang waluku), kang ing tanggal Kidang mau diwiwiti nganggo kujang (kaya bendho)..