Saya mau tau Sajarah dari Priyang dhénggé. Jelaskan dalam bahasa jawa

Dengue pertaman kali ditulis taun-taun kang wis lumantar. Ensiklopedia medis china saka Dinasti Jin (kang berjaya saka 265 kanthi 420 AD) nyritaake tentang wong kang kaya ta kena dengue. Buku mau nyritaake tentang “racun banyu” kang ana hubungane karo gegremet kang mabur. Uga ana cathetan katulis saka abad ke-17 (1600an) tentang apa kang mungkin dadi epidemik dengue (ya iku nalika lelara nyebar kanthi rikat ing waktu kang singkat). Lapuran-lapuran kang paling énggal tentang kemungkinan epidemic dengue ya iku saka taun 1779 lan 1780. Lapuran iki nyritaake tentang epidemic kang nyapu Asia, Afrika dan Amérika Utara. Sejak wektu iku kanthi 1940, ora akèh manèh epidemic.

Ing 1906, para ilmuwan mbuktiake manawa manungsa kainfeksi saka lemud “Aedes”. Ing taun 1907, para ilmuwan nemuake manawa virus kang njalari dengue. Dengue ya iku lelara kaping pindho kang ketok manawa lelara iki disababake déning virus. (Sadurungé para ilmuwan wis mbuktiake manawa virus uga kang njalari lelara kuning)

John Burton Cleland lan Joseph Franklin Siler terus neliti virus dengue, lan ngerti cara dhasar virus nyebar.

Dengue wiwit nyebar dengan luwih rikat selama lan sawisé Perang Dunia kaping pindho. Iki diperkiraake amarga perang mau ngubah lingkungan nganggo cara kang  béda.. Jinis dengue berbeda uga nyebar menyang kaanan anyar. Kanggo kapisan kaline, manungsa wiwit ngrasa demam berdarah. Wujud lelara kang parah iki kaping pisan di lapurakake ing Filipina ing taun 1953. Ing 1970an, demam berdarah wis dadi penyebab utama kematian ing kalangan bocah-bocah cilik. Lelara mau uga wiwit kadadéan ing wewengkon Pasifik lan Amérika. Demam berdarah dengue lan sindrom renjat dengue kaping pisan dilapurakake ing Amérika Demam berdarah lan sindrom renjat dengue kaping pisan dilapurakake ing Amérika Tengah lan Kidul ing 1981. Waktu iku, profésional pelayanan keséhatan mengetahui bahwa wong kang nandhang virus dengue jinis 1 nandhang jinis 2 sawisé pirang-pirang taun.

Ora ana kejelasan saka basa apa asalé tembung “dengue”. Sapérangan wong due penemu tembung mau saka frasa “angka dinga pepo” (basa Swahili, Swahili)> Frasa iki nyritaake lelara mau disebabaké déning arwah ala.Te,bung Swahili “dinga” diperkiraake asalé saka tembung”dengue”(basa spanyol, spanyol)> Tembung iki due arti “kang ati-ati”. Tembung iku mungkin sadurungé di nggunakaké kanggo nggambaraké wong kang nandhang nyeri balung amarga demam mriyang dengue, nyeri iku bakal njalari penandhang lumaku ati-ati. Nanging, kemungkinan uga saka tembung basa spanyol mau saka tembung basa Swahili, lan dudu sawalike.