Coba ceritain soal Dalai Lama ping 14 dalam bahasa jawa

Dalai Lama ping 14 (jeneng agamawi: Tenzin Gyatso, dicekak Jetsun Jamphel Ngawang Lobsang Yeshe Tenzin Gyatso, jeneng lair Lhamo Thondup, 6 Juli 1935) iku Dalai Lama saiki. Dalai Lama iki pandhita wigati saka ajaran Gelug. Gelug mono aliran anyar saka agama Buda Tibèt sing kapandhéga déning Ganden Tripa. Kawit mangsané Dalai Lama ping 5 tekan taun 1959, papréntahan punjer ing Tibèt, ya iku Ganden Phodrang, Dalai Lama tinanggenah tumraping prakara kadonyan.

Dalai Lama ping 14 lair ing Désa Taktser (kanthi administratif kalebu Provinsi Qinghai, Républik Cina), Amdo, Tibèt. Dhèwèké kadhapuk tulku tumrap Dalai Lama ping 13 nalika taun 1937 lan resmi kapatah dadi Dalai Lama ping 14 sajeroning maklumat umum ing candhaké Kutha Bumchen nalika taun 1939. Upacara jumenengan Dalai Lama ping 14 diadani ing Lhasa rikala 22 Fèbruari 1940. Dhèwèké tembé mlunthuh kajibah tugas kadonyan (pulitik) rikala 17 Novèmber 1950, nalika umur 15 taun, sawusé Cina nginvasi Tibèt. Papréntahan ajaran Gelug mangku Laladan Swatantra Tibèt. Laladan iku ing tembé arep dikendhalèni papréntahan punjer nagara RRC sing tembé lair.

Nalika ana kadadéan kraman ing Tibèt taun 1959, Dalai Lama iki ngungsi menyang Indhiya. Dhèwèké nampa Bebungah Katentreman Nobel nalika taun 1989. Dalai Lama ping 14 wis ngideri bumi lan nyruwé babagan karaharjané wong Tibèt, lingkungan, ékonomi, hak wanita, nir-rodapeksa, sesambungan antar-kapitayan, fisika, astronomi, Buda lan sains, néurosains kognitif, kasarasan réprodhuktif, lan sèksualitas, sarta manéka bab Mahayana dalah Wajrayana.