Saya mau tau Garis Besar dari Évolusi. Jelaskan dalam bahasa jawa

Évolusi njelasaké sajarah makluk urip, kéwan, tetuwuhan, jamur (fungi), mikroba.  Bukti panyengkuyungé akèh banget lan asalé saka manéka warna cabang biologi: hiérarki taksonomi kaya kang katemokaké Linnaeus lan para panerusé, fosil-fosil kang nunjukaké manawa kauripan ing mangsa biyèn béda wanguné karo kauripan mangsa saiki, nganti bukti génétika kang nunjukaké pepadhan antarané manéka warna makluk urip.  Saiki évolusi bisa dikandhakaké wis dadi téyori sentral ing biologi modhérn—ora luput manawa ahli génétika Theodosius Dobzhansky ngendika, "Nothing in biology makes sense except in the light of evolution".

Cucuk manuk finch (sakjinis manuk manyar) dadi topik pamikiran Darwin kang ndhasari évolusi téoriné (priksani gambar). Nalika manggon ing kapuloan Galapagos, péranganing ekspedhisi HMS Beagle, Darwin mriksani manawa cucuk manuk finch béda-béda, gumantung saka pulo ngendi asalé. Iki salah siji conto kepriyé manuk finch nyesuèkaké dhiri karo kondhisi pulo kang béda-béda. Contoné, ing pulo sijiné, cucuk manuk finch kuwat lan cendhak lan cocog kanggo mecah kulit kacang sing atos. Ing pulo liyané, cucuk manuk finch luwih dawa sithik lan luwih tipis, cocog kanggo ngisep jinis panganan kang ana ing pulo iku. Perkara iki njalari Darwin mikir siji kamungkinan manawa manuk finch ora kaciptaaké mangkono waé, nanging ngliwati prosès adhaptasi.

Wektu iku faktor wigati ing évolusi. Prosès évolusi merlokaké wektu kang suwé banget. Miturut Darwin, ana loro mekanismé kang ndhasari évolusi. Angka siji, prosès évolusi nggawa spésies kang ana duwé interaksi karo kondhisi ékologiné. Contoné, amarga asil évolusi, sapérangan manuk duwé cucuk kang mung bisa dinggo ngisep madu kembang. Sakwéné kembang iku isih sumadya, manuk iku bakal urip. Nanging, manawa kembang iku, amarga ana sebabé, cures, manuk iku kamungkinan gedhé bakal cures uga. Mékanisme kang angka loro ya iku kalairan spésies anyar saka asil variasi ing spésies kang ana. Iki dumadi manawa siji grup mahluk urip dadi kapisah lan ing pungkasané duwé gaya urip kang béda banget. Conto klasik ya iku manuk finch ing dhuwur. Asal mulané, nénék moyang manuk saka manéka warna pulo ing Galapagos iku asalé saka dharatan Amérika Kidul. Amarga mencar ing manéka warna pulo, manuk iku pungkasané ngembangaké gaya urip kang béda-béda. Wéktu (ngliwati akèh génerasi manuk) lan perjuangan kanggo urip (survival) iku rong prakara kang dibutuhaké kanggo nglairaké génerasi anyar manuk finch. Wektu kang luwih dawa manèh lan ngliwati prosès sing padha, miturut Darwin bakal bisa njelasaké évolusi saka kabèh mahluk urip ing muka bumi kang asalé saka siji "common ancestor".

Sapérangan Salah Paham bab Evolusi

Évolusi dudu, kaya kang dikira akèh wong, nelaaké manawa 'manungsa asil évolusi saka munyuk'. Nanging, manungsa lan munyuk kang ana saiki duwé "moyang sing padha". Pangertèn "moyang" iki kudu dipahami kanthi moyang kanthi fisik, dudu spiritual, paling ora nganti saiki.

Évolusi ora duwé pangertèn nggawé makluk urip tambah apik utawa tambah intelèk. Contoné, ula iku asil évolusi prosès saka sakjinis kadhal kang wis ora merlokaké 'tangan' lan 'sikil'.

Évolusi ora duwé tujuan tinentu. Organismé iku asil saka mutasi kang suksès, utawa gagal, gumantung saka kondhisi lingkungan wektu iku.

Manungsa ora duwé papan kang mirunggan ing "wit évolusi". Kita namung salah siji cabang saka wit iku.

Évolusi ora mandheg. Évolusi iku prosès basis saka bilogi lan terus berlangsung.

Akèh sing ngandhakaké manawa ora ana bukti-bukti évolusi. Evolusi wis akèh ditliti/diobservasi ing laboratorium utawa saka bukti-bukti fosil.