Jabarkan Sajarah dari Sepur dalam bahasa jawa

Sajarah sepur kaya déné sajarah piranti transportasi lumrahé kang diwiwiti kanthi panemuan rodha. Wiwitané ditepungi kréta jaran kang mung dumadi saka siji kréta (rangkéan), banjur digawé kréta jaran kang narik punjul siji rangkéan sarta lumaku ing jalur tartamtu kang kagawé saka wesi (ril sepur) lan dijenengaké sepur. Iki dipigunakaké mligi ing laladan pertambangan, papan anané lori kang dirangké lan ditarik nganggo jaran.

Sawisé James Watt nemu mesin uwab, Nicolas Cugnot gawé kendharaan roda telu kanthi bahan bakar uwab. Wong-wong nyebut kendharaan iku minangka jaran wesi. Banjur Richard Trevithick gawé mesin lokomotif kang dirangké nganggo kréta lan dituduhaké marang masarakat umum. George Stephenson nyampurnakaké lokomotif kang menang ing lomba balap lokomotif lan dipigunakaké ing jalur Liverpool - Manchester. Wektu iku lokomotif uwab kang dipigunakaké mawa konstruksi walang. Panyampurnan banjur dianakaké supaya ngasilaké lokomotif uwab kang luwih èfèktif, kanthi daya gedhé, lan bisa narik kréta luwih akèh.

Panemon listrik déning Michael Faraday agawé sawatara panemon piranti listrik kang diiloni panemon motor listrik. Motor listrik banjur dipigunakaké kanggo gawé trèm listrik kang dadi cikal bakal sepur listrik. Banjur Rudolf Diesel munculaké sepur mawa mesin diesel kang luwih duwé tenaga lan luwih èfisièn tinimbang lokomotif uwab. Sairing karo ngrembakane tèknologi listrik lan magnèt kang luwih maju, banjur digawé sepur magnèt kang duwé kacepetan sadhuwuré kacepetan sepur biyasa. Jepang sajeroning dasawarsa 1960-an ngoperasèkaké KA Super Ekspress Shinkanzen kanthi rute Tokyo-Osaka kang wusanané dikembangaké manèh saéngga nggayuh amèh kabèh tlatah Jepang. Prancis banjur ngoperasèkaké sepur kanthi jeneng TGV.