Jelaskan gu-me-lar dari Éjaan Basa Jawa dalam bahasa jawa

Aksara kapital, aksara miring lan aksara cithak kandel

Aksara kapital (aksara gedhé) dianggo minangka aksara pisanan ing wiwitan ukara.

Aksara kapital dianggo minangka aksara pisanan ing petikan langsung

Aksara kapital dianggo minangka aksara pisanan ing ungkapan sing magepokan karo jeneng Tuhan

Aksara kapital dianggo minangka aksara pisanan ing jeneng gelar kaurmatan, katurunan lan kagamaan sing dibanjuraké jeneng wong. Tuladha: Pangeran Puger; Mangkenagara VII; Kyai Maja.

Aksara kapital dianggo minangka aksara pisanan ingunsur jeneng jabatan lan pangkat sing dibanjuraké jeneng wong utawa sing dianggo minangka sesulih jeneng wong tinamtu, jeneng instansi utawa jeneng panggonan. Tuladha: Patih Suwanda; Walikutha Kuthamadya Yogyakarta; Bupati Semarang.  Aksara kapital ora dianggo minangka aksara pisanan jeneng jabatan lan pangkat sing ora dibanjuraké jeneng wong, instansi utawa panggonan. Tuladha: Sapa sing dadi patih?; Dadi bupati iku ora gampang.

Aksara kapiltal dianggo minangka aksara pisanan ing unsur jeneng wong. Tuladha: Martaatmaja; Sudatya Cakra Siswara.

Aksara kapital dianggo minangka aksara pisanan ing jeneng bangsa, suku lan basa. Tuladha: bangsa Walanda; suku Asmat; basa Jawa. Aksara kapital ora dianggo minangka aksara pisanan ing jeneng bangsa, suku lan basa sing dianggo minangka wangun dhasar tembung turunan. Tuladha: dijawakaké, kumlanda-landa.

Aksara kapital dianggo minangka aksara pisanan ing jeneng taun, sasi, dina, wuku, dina riyaya lan prastawa sajarah. Tuladha: taun Alip, ; sasi Sura; dina Selasa; riyaya Paskah; wuku Sungsang; perang Bubad.

Aksara kapital dianggo minangka aksara pisanan ing jeneng géografi. Tuladha: Asia Kidul; Gunung Semeru; Kali Brantas.  Aksara kapital ora dianggo minangka aksara pisanan jeneng géografi sing dianggo minangka jeneng jinis. Tuladha: gula jawa; jambu bangkok; saté madura.

Aksara kapital dianggo minangka aksara pisanan ing kabèh unsur jeneng nagara, lembaga pamaréntah, katatanagaraan sarta jeneng dhokumèn resmikajaba tembung tugasé (yèn ana). Tuladha: Balai Panelitèn Basa ing Yogyakarta; Undhang-Undhang Dhasar 1945. Aksara kapital ora dianggo minangka aksara pisanan tembung sing dudu jeneng resmi nagara, lembaga, pamarentah, ketatanagaraan, badan sarta jeneng dhokumen resmi. Tuladha: Bangsa Indonesia wis duwé undhang-undang dhasar; Iran wis dadi nagara republik.

Aksara kapital dianggo minangka aksara pisanan saben unsur wangun ulang sampurna sing ana ing jeneng badan, lembaga pamaréntah, ketatanagaraan, sarta dhokumèn resmi. Tuladha: Perserikatan Bangsa-Bangsa; Undhang-Undhang Dhasar 1945.

Aksara kapital dianggo minangka aksara pisanan ing kabèh tembung (klebu unsur tembung ulang sampurna) ing sajroning jeneng buku, kalawarti, koran, lan judhul karangan kajaba tembung tugasé (yèn ana). Tuladha: Kidung Wengi ing Gunung Gamping; Mekar Sari; Kedhaulatan Rakyat; Tunggak-Tunggak Jati.

Aksara kapital dianggo minangka aksara pisanan unsur cekakan jeneng gelar, pangkat  lan sapan. Tuladha: Prof.; Letkol.; Ny.;Tn.; R.M.

Aksara kapital dianggo minangka aksara pisanan tembung penunjuk hubungan kakrabatan kaya bapak, ibu, kakang, paman sing dianggo nyapa. Tuladha: “Mangga, Bu, pinarak ing ngajeng.”; Lho, Paman, sampun rawuh. Aksara kapital ora dianggo minangka aksara pisanan tembung panunjuk hubungan kakrabatan sing ora dianggo sapan. Tuladha: Anak kudu tansah bekti marang bapak lan ibuné.

Aksara kapital dianggo minangka aksara pisanan jeneng gelar utawa jabatan sing didhisiki déning tembung ganti utawa sapan. Tuladha: Bapak Lurah; Ibu Camat.

Aksara kapital dianggo jroning cekakan sing dumadi saka aksara-aksara wiwitan tembung jeneng badan, lembaga papréntahan, ketatanagaraan, lembaga nasional lan internasional, sarta jeneng dhokumèn resmi. Tuladha: SMA; MPR; PBB; UUD 1945.

Aksara kapital dianggo minangka aksara pisnan akronim jeneng badan, lembaga papréntahan, ketatanagaraan, sarta prastawa wigati sing magepokan karo pamaréntah lan ketatanagaraan. Tuladha: Pangestu (Paguyuban Ngesti Tunggal); Pemilu (pemilihan umum).