Jelaskan Janger Banyuwangen dari Banyuwangen dalam bahasa jawa

Drama Rengganis utawa Prabu Roro

Saliyané Janger, kasenian iki uga diarani Dhamarulan utawa Jinggoan. Janger Banyuwangen iki milané saka kagunan drama Andhé-andhé Lumut, nanging samubar iku kesenian Andhé-andhé Lumut iki ing 1920an dipadukaké karo kasenian Jogèd Arja sing digawa saka Pulo Bali.

Kasenian campuran iki banjur diarani Jangeran lan dipentasaké ing panggung-panggung hajatan. Kasenian iki fungsiné tambah manèh ing jaman perang kamardikan, akèh para pejuwang sing nyamar dadi seniman Janger, saliyané supaya Walanda lan para teliksandhiné ora ngonangi, samaran iki mau dianggo dadi cara ngolèhi katrangan-katrangan sing mengkoné disebaraké ning para pejuwang.

Janger utawa Dhamarulan utawa Jinggoan iki banjur kasebar ning saindhenging Banyuwangi. Malahan nganti nyebar tekan tlatah Malang ing taun 1950an disebarké karo para wong Banyuwangi sing pindhah ning tlatah-tlatah mau. Kasenian iki intiné nyritakaké lakon Damarwulan lan Minakjingga. Lakon Minakjingga ing Banyuwangi digambarké dadi raja kang adil, apik tur merjuwangké kamardikané Blambangan saka prabawané Majapait lan uga digambarké nduwé candra kang bagus, ora kaya gambaran Minakjingga saka carita Majapait.

Sing khas saka kasenian iki, ya iku tata busana, tata gamelan, lan basa sing dipituturké. Tatabusanané nganggo tatabusana cara penari Arja saka Bali, gamelané nganggo gamelan Bali nanging lagu sing dipentaské lagu-lagu Banyuwangen, lan pituturané nganggo Basa Jawa alusan sing kerep panjenengan midhanget ing Kethoprak Kulonan.

Lakon Janger iki diwiwiti saka jogèd-jogèd sing asalé saka Banyuwangi utawa Bali. Misalé ana sing mentaské Jogèd Pendhet utawa Legong Kraton, ana manèh sing mentaské Jogèd Gandrung, Punjari utawa Jaran Goyang. Nanging lazimé, nganggo Jogèd Panyembrama. Lumrahé pambukané ana punjul loro jogèd-jogèd, lan sadurungé dibukak karo unjuk-unjuké gunungan lan kéwan-kéwan banjur ganti lakon ditengeri karo suwara mercon banting. Pagelaran Jangeran iki diwiwiti racaké saka jam 9 bengi nganti jago kluruk ing wayah subuh.

Gamelan sing dienggo ning kasenian Janger Banyuwangen iki ora béda karo gamelan Bali, ya ana gong, kecrek, kendhang, kethuk, reong, lan saron. Sok-sok ing sapérangan pertunjukan, ditambahi piyul, jidor utawa angklung.

Janger iki ya ana gara-garané, lha racaké gara-gara iki wujud kagunan lawak kanggo nyegerké kaanan. Lumrahé lawakané nganggo Basa Using utawa campur Basa Indonésia. Salah siji golongan Janger sing paling misuwur ing Banyuwangi ya iku Madyo Utomo sing manggung ing Dusun Banje, Kacamatan Rogojampi lan Patoman sing asalé saka Désa Blimbingsari, Kacamatan sing padha. Saliyané loro iki ana pirang-pirang golongan Janger sing kasebar ing saindhenging Banyuwangi.

Ing jaman biyèn, para lakon wadon ing Janger iki para lanang sing nganggo klambhi wadon, namung saiki para wadon asli wis lumebu ning kesenian iki lan meranké bisa lanang lan wadon.