Gw mau tau Tuntutan ukum dari Agen Oranye. Jelasin dalam bahasa jawa

Taun 1984, pabrik-pabrik Agen Oranye mbayar marang sapérangan veteran Australia, Kanada lan Niu Selan ing sawijining pangrampungan ganti rugi sanjaban pangadilan.

Tuntutan ukum aksi kelas warga Vietnam kurban AS

Tanggal 31 Januari 2004, sawijining golongan pambela hak asasi manungsa para kurban Agen Oranye, Perhimpunan Vietnam kanggo Para Kurban Agen Oranye/Dioxin (VAVA), ngajokaké tuntutan ukum ing sawijining Pangadilan Distrik Federal AS ing Brooklyn, New York, marang sapérangan perusahaan AS, amarga njalari kacintrakan pribadi, kanthi ngembangaké lan mrodhuksi bahan kimia iku. Dow Chemical lan Monsanto iku loro prodhusén gedhé dhéwé Agen Oranye kanggo militèr AS, lan ingaran ing tuntutan iki bebarengan kaliyan puluhan perusahaan liyané (Diamond Shamrock, Uniroyal, Thompson Chemicals, Hercules, lsp.). Sapérangan tuntutan ukum déning wadya Amérika dirampungaké sanjaban pangadilan – tanpa pangakuan luput déning pihak perusahaan-perusahaan kimia iku – ing taun-taun sawisé Perang Vietnam. Taun 1984, sapérangan perusahaan kimia kang mprodhuksi Agen Oranye mbayar AS$180 yuta dana kanggo para veteran Amérikah Sarékat sawisé sawijining tuntutan ukum.

Tanggal 10 Maret 2005, hakim pangadilan distrik, Jack Weinstein – kang naté mbela para veteran AS kurban Agen Oranye –nolak tuntutan iku, lan nelakaké yèn para panuntut ora duwé dhasar ukum kanggo klaim-klaimé. Hakim nyimpulaké yèn Agen Oranye ora dianggep racun ing sangisoré undang-undang internasional nalika dat iku dipigunaaké déning AS; lan yèn AS ora dilarang migunakaké minangka herbisida; sarta perusahaan-perusahaan kang mrodhuksi dat iku ora bisa dikenani tuntutan kanggo métodhe panggunaané déning pamaréntah. Pamaréntah  AS ora dadi péranganing tuntutan iku, amarga klaimé marang kakebalan amarga kadhaulatan é.

Tanggal 30 September 2005, wong-wong Vietnam para kurban Agen Oranye ngajokaké bandhing marang Pangadilan Bandhing Sirkuit Kaloro. Diprayogakaké yèn Pangadilan Bandhing iki bakal mbukak sawijining argumen lésan ngenani bab iki ing Usum Gugur 2006. Ing wektu iku, bandhing bakal dipusataké ing tekan ngendi kasus iki bisa diuripaké manèh lan bakal diajokaké menyang pangadilan.

Kanggo nulung wong-wong kang kena dhampak Agen Oranye/Dioxin, pamaréntah  Vietnam wus maujud "Désa perdamaian", kang saben désa nampung antarané 50 tekan 100 kurban, mènèhi wong-wong mau bantuan medhis lan psikologis. Taun 2006, ana 11 désa perdamaian kaya mangkono iku, kang mènèhi pangreksan sosial marang ora nganti 1000 wong kurbané. Para veteran AS saka perang ing Vietnam, LSM lan pribadi-pribadi kang sadhar lan duwé simpati kaliyan dhampak Agen Oranye uga wus njurung program-program iki ing Vietnam. Sawijining golongan internasional Veteran saka AS lan sekuthu-sekuthuné suwéné Perang Vietnam makarya bebarengan kaliyan tilas mungsuh-mungsuhé – para veteran saka Perhimpunan Veteran Vietnam – ngedegaké Désa Persahabatan Vietnam  kang papané sanjaban Hanoi. Pusat iki mènèhi perawatan medhis, réhabilitasi, lan pelatihan karya kanggo anak-anak lan para veteran saka Vietnam kang kena prabawa Agen Oranye.

Dhépartemèn Urusan Veteran AS wus ndaftaraké kanker prostat, kanker saluran ambegan, myeloma dhobel, diabetes jinis II, lelara Hodgkin, limfoma non-Hodgkin, sarkoma jaringan lembut, chloracne, porphyria cutanea tarda, neuropati periferal, lan spina bifida ing kalangan anak-anak para veteran kang kapapar déning Agen Oranye minangka dampak saka herbisida iku.

Tuntutan ukum ing Koréa Kidul

Ing taun 1999, sakiwa-tengené 20.000 wong Koréa Kidul ngajokaké loro tuntutan ukum kang kapisah marang perusahaan-perusahaan AS, kanthi ganti rugi gedhéné punjul $5 milyar. Sawisé kalah ing kaputusan ing taun 2002, wong-wong mau ngajokaké bandhing.

Ing wulan Januari 2006, Pangadilan Bandhing Koréa Kidul mréntahaké Dow Chemical lan Monsanto mbayar $62 yuta minangka ganti rugi marang sakiwa-tengené 6.800 wong. Kaputusan iku ngakoni yèn "pihak kang dilapuraké gagal mesthèkaké kaamanan dat defolian kang diprodhuksi amarga nduwé tingkat dioxin kang luwih dhuwur tinimbang kang baku," lan, sambi ngutip lapuran Akademi Èlmu Pangetauan Nasional AS, nelakaké yèn ana "gegandhéngan sebab-akibat" antarané Agen Oranye lan 11 lelara, kalebu kanker paru-paru, tenggorokan lan prostat. Nanging sanajan mangkono, para hakim gagal ngakoni "gegandhéngan antarané dat kimia iku kaliyan peripheral neuropathy, lelara kang paling wiyar tinemu ing antarané para kurban Agen Oranye" miturut Mercury News.

Wadya Koréa Kidul iku kontingen asing gedhé dhéwé saka sekuthu AS ing Vietnam, kanthi nyumbang sakiwa-tengené 320.000 wadyabala. Koréa Kidul kélangan 5.077 wadya sauntara 10.962 lara tatu-tatu, mangkono Mercury News.