Pengeboman kemanusiaan itu apa sih?

Pengeboman kemanusiaan adalah frasa yang mengacu pada pengeboman NATO di Republik Federal Yugoslavia 1999 (24 Maret – 10 Juni 1999) pada masa Perang Kosovo. Frasa ini digunakan oleh para penentang pengeboman sebagai oksimoron yang ironis terhadap tujuan resmi NATO, yaitu melindungi etnis Albania Kosovo, dan intervensi militer lainnya yang dilatarbelakangi alasan hak asasi manusia. Frasa perang kemanusiaan juga muncul ke permukaan pada waktu yang sama.

Meski Ruth Wedgwood pernah menulis frasa ini dalam artikel tentang Perang Kosovo di New York Times edisi 4 April 1999, frasa ini konon diciptakan oleh Václav Havel, Presiden Republik Ceko yang mendukung intervensi dan mengkritik rezim Slobodan Milošević. Namun demikian, Havel membantah hubungan antara dirinya dengan frasa ini pada Mei 2004. Ia bahkan menyebut calon anggota Parlemen Eropa Richard Falbr (yang mengkritik Havel karena menciptakannya) seorang pembohong: "Bukan saja tidak menciptakan istilah 'pengeboman kemanusiaan' yang tidak jelas, saya bahkan tidak pernah dan tidak akan menggunakan istilah itu karena, perlu diakui, saya punya selera yang bagus."

Frasa ini secara luas diyakini berasal dari artikel Havel di harian Le Monde edisi 29 April 1999. Ia menggunakan dua bagian frasa ini dengan kaitan yang longgar:

Bahasa Prancis: "Dans l'intervention de l'OTAN au Kosovo, je pense qu'il y a un élément que nul ne peut contester: les raids, les bombes, ne sont pas provoqués par un intérêt matériel. Leur caractère est exclusivement humanitaire: ce qui est en jeu ici, ce sont les principes, les droits de l'homme auxquels est accordée une priorité qui passe même avant la souveraineté des Etats. Voilà ce qui rend légitime d'attaquer la Fédération yougoslave, même sans le mandat des Nations unies."

Bahasa Indonesia: "Saya percaya bahwa semasa intervensi NATO di Kosovo ada satu elemen yang tak mungkin lagi dipertanyakan oleh siapapun: serangan udara, pengeboman, tidak dipicu oleh kepentingan materi. Semuanya bersifat kemanusiaan saja: Hal yang penting di sini adalah prinsipnya, hak asasi manusia yang tergolong prioritas utama yang berada di atas kedaulatan negara sekalipun. Ini berarti serangan ke Federasi Yugoslavia itu sah, meskipun tidak ada mandat dari Perserikatan Bangsa-Bangsa."

Bahasa Ceko: "Domnívám se, že během zásahu NATO na Kosovu existuje jeden činitel, o kterém nikdo nemůže pochybovat: nálety, bomby, nejsou vyvolány hmotným zájmem. Jejich povaha je výlučně humanitární: to, co je zde ve hře, jsou principy, lidská práva, jimž je dána taková priorita, která překračuje i státní suverenitu. A to poskytuje útoku na Jugoslávskou federaci legitimitu i bez mandátu Spojených národů."

Frasa "pengeboman kemanusiaan" dan "perang kemanusiaan" dengan cepat mencuat ke media massa. Para penentang perang mengkritik frasa ini sebagai propaganda perang atau ironi. Mereka juga menggunakan frasa ini dengan nada ironis untuk mengkritik kampanye perang-perang selanjutnya.