Jabarkan Keurajeun Mongol dari Mongolia dalam bahasa aceh

Bak prang di abad 12, sidroë ulèëbalang nan Temüjin dudoë jeut geupeusaboh sukèë-sukèë bansa Mongol nibak Manchuria trôk Gunong-gunong Altai. Bak 1206, jih ngon lakab Genghis Khan, jak geupimpén padum boh prang nyang geujampôh le wilayah Asia, ngon geupeudong Keurajeun Mongol, keurajeun nyang tanohjih meuhubông paléng rayek lam taréh dônya. Diyub aneuk cucoëjih keurajeun meuluwah nibak Polandia di barat u Korea di timu, nibak Siberia di barôh u Lhôk Oman ngon Vietnam di tunong, deungon luwah 33.000.000 km2, (22% nibak tanoh bumoë) ngon ureuëng duëk leubèh nibak 100.000.000 droë.

Aleuh Genghis Khan mangkat, keurajeun geuplah jeuët keu peuët keurajeun atawa Khan, nyang aleuh Möngke mangkat bak 1259, meuhië dong keudroë-droë. Saboh nibak Khan nyan, “Khan Rayek” nyang wilayahjih tanoh Mongol away ngon China jeuët keu kuwasa Masa Yuan diyub Kublai Khan, cucoë di Genghis Khan. Jih geupeudong nang nanggroë di tanoh Beijing jinoë deungon nan Dadu. Aleuh leubèh si’abad, Yuan rhöt ngon geupeugantoë lé kuwasa Masa Ming bak 1368, ngon ulèëbalang Mongol pluëng u barôh. Teuntra Ming geu’usé awak Mongol u tanoh sot, geupeuhancô nang nanggroë Mongol di Karakorum ngon banda-banda la’én, ngon geu’apoih mandum tamadôn ngon reusam Mongol nyang ka hayeu di jameun keurajeunjih, ngon geupuduëk lom sukèë Mongol u prang sabé droëjih.