Dezenformasyon Bülteni 103

İddia: “İsrail Ordusu Han Yunus’ta Çok Sayıda Hamas Üyesini
Yakaladı” İddiasıyla Paylaşılan Görüntüler
“Daha Dün Türkiye’ye Giren Afganları Görüyorsunuz”
İddiasıyla Paylaşılan Görüntüler
“Aile Sağlığı Merkezlerindeki Aşı Takip Cihazları Bozuldu,
İzleme Yapılamıyor” İddiası
“Silahlı Hamas Üyesi” İddiasıyla Paylaşılan Filistinlinin
Görüntüleri
“Medipol Üniversitesi’nde Yabancı Öğrenciler Kılıçla
Geziyor” İddiası
“Gazze’deki İnsani Krizin Nedeni, Hamas’ın Tüm İnsani
Yardımları Çalması” Yönündeki İddialar
“Suriyeliler Türkiye’de Kalsın Genelgesi” İddiası ile
Paylaşılan Haberler
“Filistinliler Sahte Görüntü Kurguluyor” İddiasıyla
Paylaşılan Görüntüler
˿
˿
˿
˿
˿
˿
˿
˿
Sayı: 103
Dezenformasyon
Bülteni
“İsrail Ordusu Han
Yunus’ta Çok Sayıda
Hamas Üyesini
Yakaladı” İddiasıyla
Paylaşılan
Görüntüler
İsrail’in sosyal medyadaki
propaganda hesapları tarafından
paylaşılan bazı görüntülerle ilgili,
“İsrail ordusu Han Yunus’ta çok
sayıda Hamas üyesini yakaladı”
iddiası doğru değildir.

DMM İncelemesi: İsrail, gözaltına alınanların
Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Ulayyan Eczanesinin” Cebeliye Mülteci
Kampı ve El Foqa okulunun karşısında
olduğu tespit edilmiştir. Görüntülerde
üstü çıkarılarak elleri bağlananlardan
birinin El Arabi muhabiri Diaa El Kahlot
olduğu belirlenmiştir. Yayın kuruluşu,
Kahlot’un Beyt Lahya’daki Pazar Caddesi’nde
kardeşleri ve akrabalarıyla birlikte gözaltına
alındığını doğrulamıştır.
Cenevre merkezli Avrupa-Akdeniz İnsan
Hakları İzleme Örgütü (Euro-Med)
Başkanı Ramy Abdu, 7 Aralık’ta gözaltına
alınanların Filistinli siviller olduğunu,
aralarında 15 yaşında çocukların ve 60-65
yaşındaki yaşlıların (isimleriyle) olduğunu
duyurmuştur.
İsrail kaynakları, gözaltına alınanların
Hamas üyesi olduğuna dair herhangi bir
kanıt sunmamıştır. Bu bilgiler ışığında
gözaltı konumunun Gazze Şeridi’nin
güneyindeki Han Yunus değil, kuzeydeki
Cebeliye - Beyt Lahya bölgesi olduğu,
gözaltına alınanların ise bölgedeki kamp
ve okullarda barınan siviller olduğu
anlaşılmaktadır.
“Daha Dün
Türkiye’ye
Giren Afganları
Görüyorsunuz”
İddiasıyla Paylaşılan
Görüntüler
Bazı sosyal medya hesaplarından
paylaşılan görüntülerle ilgili, “Daha
dün Türkiye’ye giren Afganları
görüyorsunuz” iddiası doğru
değildir.

DMM İncelemesi: İddiaya konu görüntülerin
2019’dan beri sosyal medyada dolaşımda
olduğu tespit edilmiştir. İnsan kaçakçılarının
İran topraklarında kaydettiği görüntülerin
provokasyon amaçlı, “Türkiye’de kaydedildi”
şeklinde servis edildiği belirlenmiştir.
Sosyal medyada aynı bölgede kaydedilen
ve sığınmacıların geçtiği benzer görüntüler
incelenmiş ve görüntülerden birinde
yol tabelasının olduğu tespit edilmiştir.
Tabeladaki şehirler ve uzaklıklarından
hareketle, görüntülerin Türkiye ile herhangi
bir ilgisi olmadığı anlaşılmaktadır.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Aile Sağlığı
Merkezlerindeki
Aşı Takip Cihazları
Bozuldu, İzleme
Yapılamıyor” İddiası
Bazı basın yayın organlarında yer
alan, “Aile sağlığı merkezlerindeki
aşı takip cihazları bozuldu, izleme
yapılamıyor” iddiası doğru değildir.

DMM İncelemesi: Bahsi geçen haberlerde
yer alan Sağlık Bakanlığı tarafından yeni
firma ile anlaşıldığı ve yazılım yenilenmesi
sonrasında aksaklık yaşandığı iddiaları
gerçeği yansıtmamaktadır.
Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel
Müdürlüğü tarafından sevk ve idaresi
Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Silahlı Hamas
Üyesi” İddiasıyla
Paylaşılan
Filistinlinin
Görüntüleri
İsrail propaganda hesaplarından
paylaşılan görüntülerdeki kişilerin,
“Silahlı Hamas üyeleri olduğu”
iddiası doğru değildir.

DMM İncelemesi: Avrupa-Akdeniz İnsan
Hakları İzleme Ağı yetkilileri ve bölgedeki
gazeteciler, görüntülerdeki kişinin Gazze
Şeridi’nin kuzeyindeki Beyt Lahya’da
yaşayan ve küçük bir alüminyum dükkanı
işleten Moin Qeshta El Masry olduğunu
Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Medipol
Üniversitesi’nde
Yabancı Öğrenciler
Kılıçla Geziyor”
İddiası
Bazı sosyal medya hesaplarından
paylaşılan, “Medipol
Üniversitesi’nde yabancı öğrenciler
kılıçla geziyor” iddiası doğru
değildir.

DMM İncelemesi: 2021 yılında 17 Kasım
Uluslararası Öğrenciler Günü kapsamında
Medipol Üniversitesi Güney Kampüsü’nde
Uluslararası Öğrenci Festivali
Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Gazze’deki İnsani
Krizin Nedeni,
Hamas’ın Tüm
İnsani Yardımları
Çalması” Yönündeki
İddialar
İsrail Başbakanlık Sözcüsü Ofir
Gendelman’ın Gazze Şeridi’nde
yaşanan “insani krizin nedeniyle”
ilgili, “Hamas’ın tüm insani
yardımları çalması” şeklindeki
iddiası doğru değildir.

DMM İncelemesi: İsrail Başbakanı Binyamin
Netanyahu’nun Sözcüsü Ofir Gendelman,
BBC Arabic’in, “Gazze halkı yiyecek ve ilaç
bulamıyor” başlıklı bir haberini alıntılayarak,
bunun nedeninin “tüm yardımların Hamas
tarafından çalınması” olduğunu ileri
sürmüştür.
• Birleşmiş Milletler’in (BM) Filistinli
mültecilere yönelik kuruluşu UNWRA’ya
göre, 7 Ekim’den bu yana yaklaşık
1,9 milyon insan (Gazze’deki nüfusun
yüzde 85’inden fazlası) yerinden
edilmiştir. Yaklaşık 1,2 milyon yerinden
edilmiş Filistinli, 156 UNRWA tesisinde
barınmaya çalışmaktadır. BM ve ortak 27
insani yardım kuruluşu 7 Aralık’ta ortak
bir bildiri yayımlamış, bildiride Gazze’deki
durum “felaket” olarak nitelendirilmiştir.
Ayrıca, Gazze’de çatışmaların derhal
durdurulması ve insani yardımın
genişletilmesi çağrısında bulunulmuştur.
BM Genel Sekreteri Antonio Guterres,
BM tarihinde ilk kez 99’uncu Maddeye
atıfta bulunarak Güvenlik Konseyi’ni
Gazze’de bir insani felaketin önlenmesine
yardım etmeye çağırmıştır.
• Dünya Gıda Programı (WFP), İsrail’in
saldırılarını artırması nedeniyle
Gazze Şeridi’ndeki aç insanlara
malzeme ulaştırmanın imkansız hale
geldiğini duyurmuştur. WFP Direktör
Yardımcısı Carl Skau, “İhtiyaç duyulan
gıda malzemelerinin çok küçük bir
kısmının gelmesi, ölümcül yakıt
yokluğu, iletişim sistemlerindeki
kesintiler ve personelimiz veya gıda
dağıtımlarında hizmet verdiğimiz kişiler
için güvenliğin olmaması nedeniyle
işimizi yapamıyoruz.” açıklamasında
bulunmuştur.
• Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), Gazze
Şeridi’nde faaliyet gösteren 36
hastanenin yalnızca 18’inin artık faal
olduğunu, bunlardan üçünün yalnızca
temel ilk yardım sağlayabildiğini, geri
kalan hastanelerin ise yalnızca kısmi
hizmet verdiğini duyurmuştur. Hasta
kabul edebilen hastanelerin, amaçlanan
kapasitelerinin çok üzerinde hizmet
vermeye çalıştıkları bildirilmiştir.
DSÖ raporlarına göre hastanelere,
ambulanslara, tıbbi malzemelere 203
saldırı ve sağlık çalışanlarının gözaltına
alınması gibi sağlık sistemine yönelik
benzeri görülmemiş sal
Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Suriyeliler
Türkiye’de Kalsın
Genelgesi” İddiası ile
Paylaşılan Haberler
Bazı basın yayın organları ve
sosyal medya hesaplarında
paylaşılan “Suriyeliler Türkiye’de
Kalsın Genelgesi” başlıklı haber
DMM İncelemesi: değildir.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Filistinliler Sahte
Görüntü Kurguluyor”
İddiasıyla Paylaşılan
Görüntüler
İsrail ordusunun sosyal medyada
propagandasını yürüten
isimlerden Edi Cohen’in paylaştığı
görüntülerle ilgili, “Filistinliler
görüntü kurguluyor” iddiası doğru
değildir.

DMM İncelemesi: İddiaya konu görüntülerin
mizah amaçlı kaydedildiği ve 2 yıl önce
sosyal medya platformlarında dolaşıma
girdiği tespit edilmiştir.

Değerlendirme: Yanlış