Dezenformasyon Bülteni 199

İddia: “Diyarbakır’da Bir Hastanede Vatandaşlara İhtiyaç
Olmadığı Halde Ameliyatla Platin Takıldığı” İddiası
Türkiye’yi Somali’deki Enerji Alanında Tek Taraflı Kazanç
Elde Eden Bir Ülke Gibi Konumlandırmaya Çalışan İddialar
“CİMER’de 90 Bin Kişinin Görev Yaptığı” İddiası
TÜİK ile Göç İdaresi Verileri Arasında “Kayıp Yabancı
Nüfus” Olduğu İddiası
CİMER Başvurularının “Baskı Aracı” ve “İhbar Kültürü”
Oluşturduğu İddiası
Büyükbaş Hayvan Sayısına İlişkin “Hayalet Artış” Yapıldığı
İddiası
˿
˿
˿
˿
˿
˿
Sayı: 199
Dezenformasyon
Bülteni
“Diyarbakır’da
Bir Hastanede
Vatandaşlara
İhtiyaç Olmadığı
Halde Ameliyatla
Platin Takıldığı”
İddiası
Bazı sosyal medya hesaplarında
yer alan “Diyarbakır’da bir
hastanede vatandaşlara ihtiyaç
olmadığı halde ameliyatla platin
takıldığına” dair paylaşımların
çarpıtılarak yeni bir gelişmeymiş
gibi dolaşıma sokulduğu tespit
edilmiştir.
DMM İncelemesi: Söz konusu hususlara ilişkin
olarak 2024 yılında Sağlık Bakanlığı
tarafından resen inceleme başlatılmış;
yürütülen soruşturmalar kapsamında da
ilgililer hakkında devlet memurluğundan
çıkarılma dahil gerekli ceza ve yaptırımlar
uygulanmıştır.
Dolayısıyla göz ardı edilen ya da yeni
ortaya çıkan bir durum bulunmamaktadır.
Tamamlanmış bir sürecin çarpıtılarak
yeniden servis edilmesi kamuoyunu
yanıltmaya yönelik kasıtlı bir
manipülasyondur.
Türkiye’yi
Somali’deki Enerji
Alanında Tek
Taraflı Kazanç Elde
Eden Bir Ülke Gibi
Konumlandırmaya
Çalışan İddialar
Değerlendirme: Yanlış

İddia: Bazı sosyal medya hesaplarında
Türkiye’yi Somali’deki petrol
aramaları başta olmak üzere
enerji alanında tek taraflı
kazanç elde eden bir ülke gibi
konumlandırmaya çalışan iddialar
açık bir dezenformasyon olup
Türkiye–Somali arasındaki karşılıklı
iş birliğini hedef alan kasıtlı bir
çarpıtmadır.
DMM İncelemesi: TPAO ile Somali Petrol
Otoritesi arasında imzalanan anlaşma,
doğal kaynakların Somali halkına ait
olduğunu açıkça hükme bağlamaktadır.
Türkiye–Somali ilişkileri iki egemen, dost ve
kardeş ülke arasında karşılıklı iş birliğiyle
devam etmektedir. Her geçen gün birçok
alanda güçlenmekte olan bu dayanışmayı
hedef alan kara propaganda niteliğindeki
dezenformasyonlara itibar edilmemesi
önemle rica olunur.
Değerlendirme: Yanlış

İddia: “CİMER’de 90
Bin Kişinin Görev
Yaptığı” İddiası
Bazı sosyal medya hesaplarında
yer alan “CİMER’de 90 bin kişinin
görev yaptığı” iddiası doğru
değildir.
DMM İncelemesi: Cumhurbaşkanlığı İletişim
Merkezi’nde 90 bin kamu personeli
istihdamı söz konusu değildir. Ortaya atılan
iddialar, sistemin işleyişine dair yanlış
yorumdan kaynaklanmakta ve kamuoyunu
yanıltıcı nitelik taşımaktadır.
CİMER, başvuruların ilgili kurumlara
yönlendirildiği bir mekanizma olup, her
kamu kurumunda bu sürece de destek
veren o kurumdan sorumlu bir personel
bulunmaktadır.
Kamuoyunun kasıtlı oluşturulan yanıltıcı
içerik ve paylaşımlara karşı dikkatli olması
önem arz etmektedir.
TÜİK ile Göç İdaresi
Verileri Arasında
Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Kayıp Yabancı
Nüfus” Olduğu
İddiası
Bazı sosyal medya
paylaşımlarında, TÜİK ile Göç
İdaresi Başkanlığı verileri arasında
“kayıp yabancı nüfus bulunduğu”
ve çok sayıda kişinin kayıt dışı
olduğu yönündeki iddialar gerçeği
yansıtmamaktadır.
DMM İncelemesi: Aradaki sayısal fark,
herhangi bir “kayıp nüfus” durumundan
değil; veri kapsamı ve istatistik
üretim yöntemlerindeki farklılıktan
kaynaklanmaktadır. İddia edildiği gibi bir
kayıp nüfus söz konusu değildir.
TÜİK’in Adrese Dayalı Nüfus Kayıt
Sistemi’ne (ADNKS) dayalı olarak
yayımladığı istatistikler, yasal olarak
ikamet eden yabancı uyruklu kişileri
kapsamaktadır. Bu kapsamda ikamet
izni ve çalışma izni ülkemizde bulunan
yabancılara ek olarak; uluslararası koruma
altında bulunan yabancılar ile izinle
Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlığından
çıkıp ülkede ikamet eden kişiler de
değerlendirilmektedir. Göç İdaresi
Başkanlığı tarafından açıklanan
istatistikler ise sadece ikamet izni sahibi
yabancılara aittir.
Bu nedenle söz konusu karşılaştırmada
kullanılan veriler, kapsam ve uygulama
yöntemi açısından farklılık göstermektedir.
Resmi verilerin üretim sürecinde var
olan kapsam ve yöntem farkları dikkate
alınmaksızın oluşturulan gerçek dışı ve
yanıltıcı paylaşımlara kamuoyunun itibar
etmemesi önemle rica olunur.
CİMER
Başvurularının
Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Baskı Aracı” ve
“İhbar Kültürü”
Oluşturduğu İddiası
Bazı basın yayın organlarında
ve sosyal medya mecralarında
yer alan, CİMER başvurularının
kamu çalışanları üzerinde “baskı
aracı” oluşturduğu ve sistemin
“ihbar kültürü” yarattığı yönündeki
iddialar doğru değildir.
DMM İncelemesi: Cumhurbaşkanlığı İletişim
Merkezi (CİMER), vatandaşların talep,
öneri ve şikayetlerini doğrudan kamu
kurumlarına iletebildiği bir başvuru ve geri
bildirim mekanizmasıdır. CİMER’e yapılan
her başvuru otomatik olarak disiplin işlemi
ya da yaptırım anlamına gelmemektedir.
Başvurular, ilgili kurumlarca mevzuat
çerçevesinde değerlendirilir ve
sonuçlandırılır.
5690 sayılı CİMER Yönetmeliği uyarınca
Değerlendirme: Yanlış

İddia: “yalnızca tahmine veya zanna dayalı
ifadeler içeren ve başvuru içeriğinde
herhangi bir somut bilgi ya da belge
bulunmayanlar” ile “başvuru amacı
ve konusu anlaşılır nitelikte olmayan”
başvurular ise işleme alınmamaktadır.
Dünyanın en büyük katılımcı demokrasi
mekanizmalarından birisi olan CİMER’in
işlevsiz ya da baskı aracı gibi gösterilmesi
açık bir manipülasyon amacı taşımaktadır.
Kamuoyunu yanıltmaya yönelik bu tür
iddialara itibar edilmemesi rica olunur.
Büyükbaş Hayvan
Sayısına İlişkin
“Hayalet Artış”
Yapıldığı İddiası
Bazı basın yayın organlarında
ve sosyal medya mecralarında
yer alan, büyükbaş hayvan
sayısına ilişkin “hayalet artış”
yapıldığı iddiası açık bir
dezenformasyondur.
DMM İncelemesi: Hayvan varlığına ilişkin
istatistikler, Resmi İstatistik Programı
kapsamında; Tarım ve Orman Bakanlığı
tarafından idari kayıtlara dayalı olarak
yılda iki kez derlenmekte; söz konusu
veriler Türkiye İstatistik Kurumu tarafından
yayımlanmaktadır.
Bu bağlamda 2025 yıl sonu itibarıyla
büyükbaş hayvan varlığı bir önceki yıla
göre yüzde 4,3 artarak 17 milyon 709 bin
baş olarak açıklanmıştır.
İddiaya konu karşılaştırma unsuru yapılan
Türkiye Damızlık Sığır Yetiştiricileri Merkez
Birliği verileri ise tüm hayvan varlığını
kapsayan ulusal kayıtlar değil; suni
tohumlama, soy takibi ve verimlilik gibi
amaçlarla tutulan özel amaçlı soy ve ön soy
kütüğü kayıtlarına dayanmaktadır.
Kamuoyunun, bağlamından koparılarak
servis edilen manipülatif iddialara itibar
etmemesi önemle rica olunur.
Değerlendirme: Yanlış