Dezenformasyon Bülteni 1018

İddia: “Deprem Bölgesinde Arama Kurtarma Çalışması
Yapılmıyor” İddiası
“Deprem Sonrası Malatya’da Kızılay Bölge Kan Merkezi
Tamamıyla Yıkıldı” İddiası
“Malatya Özel Güvenim Bakım Merkezi’ndeki Engelli
Bireyler Sokakta Kalıyor” İddiası
“Sakarya’da 5.5 Büyüklüğünde Deprem Meydana Geldi”
İddiası
“Adana Havalimanı İkinci Bir Karara Kadar Uçuşlara
Kapatıldı” İddiası
”AFAD, Akşam Saatlerinde 8.5 Şiddetinde Deprem
Beklendiğini Açıkladı” İddiası
“Deprem Sonrası Uşak’ta 100 Liralık Battaniye Bir Günde
250 Lira Oldu” İddiası
“Kahramanmaraş’ta Deprem Anı” İddiasıyla Paylaşılan
Bazı Görüntüler
“Samsun’da Bir Saat İçerisinde 6.3 Şiddetinde Deprem
Olacak” İddiası
˿
˿
˿
˿
˿
˿
˿
˿
˿
6 Şubat 2023
Dezenformasyon
Bülteni
“Deprem
Bölgesinde
Arama Kurtarma
Çalışması
Yapılmıyor”
İddiası
Bazı sosyal medya hesapları
tarafından paylaşılan, “Afet
bölgesinde arama kurtarma
çalışmaları yapılmıyor” iddiaları
DMM İncelemesi: dışıdır.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Deprem Sonrası
Malatya’da Kızılay
Bölge Kan Merkezi
Tamamıyla
Yıkıldı” İddiası
”Deprem sonrası Malatya’da Kızılay
Bölge Kan Merkezi tamamıyla
yıkıldı” iddiaları gerçek dışıdır.

DMM İncelemesi: Meydana gelen depremler
sonrası Malatya Kızılay Bölge Kan Merkezi
binasında ufak çaplı hasar meydana
gelmiştir. Hasar, binadaki faaliyetleri
durduracak düzeyde değildir.
Malatya Kızılay Bölge Kan Merkezi,
faaliyetlerine devam etmektedir.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Malatya Özel
Güvenim Bakım
Merkezi’ndeki
Engelli Bireyler
Sokakta Kalıyor”
İddiası
”Malatya Özel Güvenim
Bakım Merkezi’ndeki engelli
bireyler sokakta kalıyor”
iddiasıyla paylaşılan görüntüler
manipülasyon içermektedir.

DMM İncelemesi: Görüntüler söz konusu iddia
ile sosyal medyada paylaşılmış, basın yayın
organlarında habere konu olmuş ve bazı
siyasetçiler tarafından dillendirilmiştir.
Kahramanmaraş-Elbistan merkezli olarak
13:24’te meydana gelen 7.5 şiddetindeki
depremin Malatya’da hissedilmesi sebebiyle,
deprem esnasında Özel Güvenim Bakım
Merkezinde kalmakta olan engelli bireyler
bahçeye ve kurum dışına çıkarılmıştır.
Bu esnada kimin tarafından çekildiği ve
servis edildiği bilinmeyen bir video ile
engelli bireylerin sokakta kaldığı iddia
edilmiştir.
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, Malatya
Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü
ve bakım merkezi ile iletişime geçmiş,
videodaki görüntünün deprem anına ait
olduğu ve binada herhangi bir problem
olmaması sebebi ile engellilerin tekrar
kurum içine alındığı öğrenilmiştir.
Engelli bireylerin dışarıda kaldığı yönündeki
iddialar, tamamen manipülasyon amaçlıdır.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Sakarya’da 5.5
Büyüklüğünde
Deprem Meydana
Geldi” İddiası
Bazı basın yayın organlarında
yer alan, “Sakarya’da 6 Şubat saat
15:03’te 5.5 büyüklüğünde deprem
meydana geldi.” iddiası doğru
değildir.

DMM İncelemesi: Türkiye’de en çok sismik
istasyona sahip AFAD kurumunun
verilerinde böyle bir kayıt bulunmamaktadır.
Kandilli Rasathanesi’nin yanı sıra
uluslararası deprem araştırma
kuruluşlarının da verileri incelendiğinde,
böyle bir depremin söz konusu olmadığı
görülmektedir.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Adana
Havalimanı
İkinci Bir Karara
Kadar Uçuşlara
Kapatıldı” İddiası
Kahramanmaraş’ın Pazarcık
İlçesinde meydana gelen 7.7 ve
7.6 büyüklüğündeki depremlerin
ardından sosyal medyada ve
bazı haber sitelerinde, “Adana
Havalimanı ikinci bir karara kadar
uçuşlara kapatıldı” iddiaları ortaya
atılmıştır.

DMM İncelemesi: Ulaştırma ve Altyapı
Bakanlığı’nın açıklamasına göre, iddialar
tamamen asılsızdır. Adana Havalimanı hava
trafiğine açıktır.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “AFAD, Akşam
Saatlerinde 8.5
Şiddetinde Deprem
Beklendiğini
Açıkladı” İddiası
Bazı sosyal medya hesaplarından
paylaşılan, “AFAD, akşam
saatlerinde 8,5 şiddetinde bir
deprem beklendiğine dair açıklama
yaptı” iddiası doğru değildir.

DMM İncelemesi: AFAD veya herhangi bir
kurumdan böyle bir açıklama yapılmamıştır.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Deprem Sonrası
Uşak’ta 100 Liralık
Battaniye Bir
Günde 250 Lira
Oldu” İddiası
Bazı sosyal medya hesaplarında
yaşanan deprem felaketine atıfla
paylaşılan, “Uşak’ta sabah 100 TL’ye
satılan battaniyeler şimdi 250 TL’ye
satılmaya başlandı” iddiası doğru
değildir.

DMM İncelemesi: Uşak Valiliği tarafından
yapılan basın açıklamasına göre şehirde
üretilen battaniyelerin fiyatları içerdikleri
materyallere göre 100 TL ile 350 TL arasında
değişiklik gösterdiği belirtilmiştir.
Ticaret İl Müdürlüğü tarafından yapılan
çalışmalar kapsamında, deprem öncesi ve
sonrasında herhangi bir fiyat tutarsızlığı
tespit edilmemiştir. Ayrıca Uşaklı
vatandaşlar tarafından 100 bin adet
battaniye, depremin yaşandığı ilk andan
itibaren bağış olarak deprem bölgelerine
gönderilmiştir.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Kahramanmaraş’ta
Deprem Anı”
İddiasıyla
Paylaşılan Bazı
Görüntüler
Sosyal medyada,
“Kahramanmaraş’ın Pazarcık
ilçesinde meydana gelen deprem
anı” iddiasıyla paylaşılan bazı
görüntüler ilgili deprem anına ait
değildir.

DMM İncelemesi: Söz konusu görüntülerin, 30
Ekim 2020’de İzmir’in Seferihisar ilçesinde
meydana gelen 6.6 şiddetindeki deprem
anına ait olduğu tespit edilmiştir.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Samsun’da Bir
Saat İçerisinde
6.3 Şiddetinde
Deprem Olacak”
İddiası
Bazı sosyal medya hesaplarından
paylaşılan bir ses kaydında geçen,
“Samsun’da bir saat içerisinde
6.3 şiddetinde deprem olacak’’
şeklindeki iddia tamamen
asılsızdır.

DMM İncelemesi: Samsun Valiliği’nden yapılan
açıklamada, saat 13:24’te Elbistan merkezli
meydana gelen 7.6 büyüklüğündeki
depremden Samsun’un da etkilendiği
ve şu ana kadar bildirilen herhangi bir
olumsuzluğun bulunmadığı belirtildi.
Açıklamada vatandaşların, “Samsun’da 1
saat içerisinde deprem olacak” şeklindeki
asılsız iddialara itibar etmemeleri ve resmi
kaynakların açıklamalarını takip etmeleri
çağrısında bulunuldu.
# D E P R E M
# D E P R E M

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Afet Bölgelerindeki Arama Kurtarma Çalışmalarında
TSK Devreye Girmedi” İddiası
“TÜBİTAK Depremin Meydana Geldiği Bölgeyle İlgili
Projeyi Reddetti” İddiası
“Depremde Hasar Gören Mersin Şehir Hastanesi
Boşaltılıyor” İddiası
Sosyal Medya ve WhatsApp Gruplarında “AFAD Uyarısı”
Başlığıyla Paylaşılan Bazı İddialar
“Osmaniye’de Deprem Felaketi Yaşanırken MHP
Genel Başkanı Devlet Bahçeli Partisinin Yıldönümünü
Kutluyor” İddiası
”Deprem Sonrasında Atatürk Barajı’nda Çatlaklar
Oluştu” İddiası
˿
˿
˿
˿
˿
˿
7 Şubat 2023
Dezenformasyon
Bülteni
“Afet
Bölgelerindeki
Arama Kurtarma
Çalışmalarında
TSK Devreye
Girmedi” İddiası
Bazı sosyal medya hesaplarından
paylaşılan ve basın yayın
organlarında yer alan, “Afet
bölgesindeki arama kurtarma
çalışmalarında TSK devreye
girmedi” iddiası gerçek dışıdır.

DMM İncelemesi: Türk Silah Kuvvetleri’nin
afet bölgesindeki çalışmalarının bir kısmı
şöyledir:
Arama kurtarma çalışmalarına destek
sağlayan binlerce askerimiz aynı zamanda
arama kurtarma ekiplerinin daha iyi
çalışabilmeleri için ihtiyaç duyulan
noktalarda asayişi sağlama görevi
Değerlendirme: Yanlış

İddia: “TÜBİTAK
Depremin
Meydana Geldiği
Bölgeyle İlgili
Projeyi Reddetti”
İddiası
Yer Bilimci Prof. Dr. Naci Görür’ün
Kahramanmaraş’ta meydana
gelen depremlerle ilgili, “Depreme
ilişkin proje hazırladık. Harita
Genel Müdürlüğü ile valiliklerle,
belediyelerle proje hazırladık.
Devlet Planlamaya, TÜBİTAK’a
sunduk reddedildi” açıklaması
manipülasyon içermektedir.

DMM İncelemesi: 2010 yılında sunulan iddiaya
konu 110G101 numaralı ve “Doğu Anadolu
Fay Zonu Boyunca Güncel Deformasyonun
Ölçülmesi ve Bu Zonda Yer Alan Yerleşim
Alanları İçin Tehlike Analizlerinin Yapılması
(DAFTAP)” başlıklı TÜBİTAK Kamu
Araştırmaları Destek Grubu (KAMAG) 1007
projesi için revize verilmiştir.
Söz konusu projede müşteri kurumlar
olarak Elazığ Valiliği, Elazığ Belediye
Başkanlığı, Bingöl Valiliği, Bingöl Belediye
Başkanlığı, Malatya Belediye Başkanlığı,
Kahramanmaraş Valiliği, Kahramanmaraş
Belediye Başkanlığı yer almaktadır.
Dünyada benzer görevi yerine getiren
muadil kuruluşlar gibi TÜBİTAK da proje
değerlendirme ve destek süreçlerini
yazılı ve açık usul ve esaslar çerçevesinde
yürütmektedir. Projeye, “Valilikler ve/veya
belediyeler, kendi sorumluluk alanı dışında,
ülkenin diğer bölgelerini de ilgilendiren
sorun ve ihtiyaçlara ilişkin projelerde tek
başına müşteri kurum olamaz” koşulunu
yerine getirmediği için revize verilmiştir.
İade sonrası 2010 yılından bu yana herhangi
bir düzeltme veya yeniden başvuruda
bulunulmamıştır.
Ayrıca, Prof. Dr. Naci Görür bugüne kadar
TÜBİTAK’a yürütücü ya da araştırmacı
olarak 1992-2012 yılları arasında 17 proje
sunmuştur. Bu 17 projeden 13 tanesi
desteklenmiştir. Görür’ün yürütücü ve
araştırmacı olarak yer aldığı ve sonuçlanan
10 projesine 2023 sabit fiyatlarıyla yaklaşık
11 milyon TL ödenek aktarılmıştır.
TÜBİTAK, deprem konusunu öncelikli
alan olarak değerlendirerek yapılan proje
başvurularını titizlikle dikkate almakta
ve başvuru yapılması konusunu teşvik
etmektedir.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Depremde Hasar
Gören Mersin
Şehir Hastanesi
Boşaltılıyor”
İddiası
Kahramanmaraş’ta meydana gelen
depremin ardından bazı sosyal
medya hesaplarından paylaşılan,
“Mersin Şehir Hastanesi yeni
yapılmasına rağmen şehirde
çatlayan tek bina o oldu” ve
“Mersin Şehir Hastanesi ciddi
hasar gördü, boşaltılıyor” iddiaları
tamamen asılsızdır.

DMM İncelemesi: Deprem nedeniyle Mersin
Şehir Hastanesi’nin dış cephesindeki fayans
kaplamalarında ufak tefek kırıklar meydana
gelmiştir. Hastane hizmet vermeye
devam etmektedir. Hasta kabulüyle ilgili
herhangi bir sorun yaşanmamaktadır
ve yatan hastaların odalarında tedavileri
sürmektedir.
Herhangi bir hasar veya tahliye söz konusu
değildir.
Sosyal Medya
ve WhatsApp
Gruplarında “AFAD
Uyarısı” Başlığıyla
Paylaşılan Bazı
İddialar
Değerlendirme: Yanlış

İddia: Bazı sosyal medya hesapları ve
WhatsApp gruplarında paylaşılan
“AFAD’dan uyarı” başlıklı iddialar
DMM İncelemesi: dışıdır.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “AFAD ve dış ülkelerin kuruluşlarının
yaptıkları açıklamalara göre, fay hatlarının
Türkiye’ye gittikçe yayıldığı görülüyor
vatandaşlarımızın güvenlik amacıyla bugün
dışarıda kalmaları önemle rica olunur.
Malatya - Ankara, Eskişehir - Afyon, İzmir -
Uşak, Manisa - Çanakkale, İzmit - İstanbul...
Bu illerde yaşayan vatandaşlar gerekli
güvenlik önlemlerini lütfen alsın, özellikle
İzmir ve İstanbul’da yaşayan vatandaşlar
dikkatli olsun” şeklinde yanıltıcı bilgiler yer
almaktadır.
Kahramanmaraş’taki depremler, ‘Doğu
Anadolu Fay Hattı’nda meydana gelmiştir.
Bahsi geçen şehirler, bu fay hattı üzerinde
bulunmamaktadır ve bu fay hattına oldukça
uzaktadırlar. “Fay hattı yayıldı” şeklindeki
ifadeler de hiçbir bilimsel dayanağı
bulunmayan yanıltıcı ifadelerdir.
Öte yandan ne AFAD ne de herhangi bir
uluslararası kuruluşun, bu şekilde bir
açıklaması bulunmamaktadır. Kriz anlarında
resmi açıklamaları takip etmek, sağlıklı
bilgi akışının temel yoludur. Lütfen teyitsiz
bilgilere itibar etmeyiniz.
”Osmaniye’de
Deprem Felaketi
Yaşanırken MHP
Genel Başkanı
Devlet Bahçeli
Partisinin
Yıldönümünü
Kutluyor” İddiası
Bazı sosyal medya hesaplarından
paylaşılan, “Memleketi Osmaniye
depremde yerle bir olan Devlet
Bahçeli, partisinin kuruluş
yıldönümünü kutluyor.” iddiası
toplumun acısını istismar ederek
yapılan açık bir manipülasyondur.

DMM İncelemesi: Milliyetçi Hareket Partisi
Genel Başkanı Devlet Bahçeli TBMM Grup
Toplantısındaki konuşmasında, yegane
gündemlerinin deprem olduğunu belirtmiş
ve toplantının büyük bir bölümünde
Türkiye’deki deprem felaketiyle ilgili
meseleleri konuşmuştur.
Bahçeli, MHP’nin 54’üncü kuruluş yıldönümü
ile ilgili, “Partimizin 54’üncü yıl dönümünü,
yaşadığımız felaketlerden dolayı buruk
bir vicdanla kutluyor, daha nice yıllarda
üç hilalin var olmasını Allah’tan niyaz
ediyorum.” ifadelerini kullanmıştır.
Bahçeli’nin tüm konuşması incelendiğinde,
Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Deprem felaketi önemsenmeden kutlama
yapıldı” algısı oluşturmak için yapılan
paylaşımların kasıtlı manipülasyon içerdiği
tespit edilmiştir.
”Deprem
Sonrasında
Atatürk Barajı’nda
Çatlaklar Oluştu”
İddiası
Bazı sosyal medya hesaplarında
yer alan “Deprem sonrasında
Atatürk Barajı’nda çatlaklar oluştu”
iddiası doğru değildir.

DMM İncelemesi: Cumhurbaşkanı Yardımcısı
Fuat Oktay, depremin ardından yaptığı
açıklamada tüm barajlarımızla alakalı
bölgenin tamamının kontrolden geçirildiğini
ve Malatya Sultansuyu Barajı dışında
herhangi bir barajda sorun yaşanmadığını
ifade etmiştir.
Bölgedeki diğer barajlarda herhangi bir
sorun yaşanmadığıyla ilgili de Şanlıurfa
Valiliği, Malatya Valiliği ve Birecik
Kaymakamlığı resmi sosyal medya hesapları
üzerinden açıklamalarda bulunmuştur.
# D E P R E M
# D E P R E M
# D E P R E M
# D E P R E M “Afet Bölgesine Giden İş Makinaları Engelleniyor” İddiası
Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Milano Başkonsolosluğu, İtalyanlardan Diyanet
Vakfı’na Bağış Göndermesini İstedi” İddiası
“İsrail’den Gelen Yardım Ekibi Bekletiliyor” İddiası
”Hatay Havalimanı’nın Ankara Büyükşehir Belediyesi
Tarafından Onarıldığı” İddiası
“Macaristan’dan Gelen Yardım Ekibi Kötü Muameleye
Maruz Kaldı” İddiası
“HDP’li Ağrı Patnos Belediyesi’nin Deprem Bölgesine
Ulaştırmaya Çalıştığı Yardım Aracına Kaymakamlık
Tarafından El Konuldu” İddiası
“Hatay’da Yıkılan Binaları Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın
Ödül Verdiği Servet Altaş’ın Firması Ser-Al İnşaat Yaptı”
İddiası
˿
˿
˿
˿
˿
˿
˿
8 Şubat 2023
Dezenformasyon
Bülteni
“Afet Bölgesine
Giden İş
Makinaları
Engelleniyor”
İddiası
Bazı sosyal medya hesaplarından
paylaşılan, “Afet bölgesine giden
iş makinaları engelleniyor” iddiası
DMM İncelemesi: dışıdır.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Milano
Başkonsolosluğu,
İtalyanlardan
Diyanet
Vakfı’na Bağış
Göndermesini
İstedi” İddiası
Bazı sosyal medya hesaplarından
paylaşılan ve basın yayın
organlarında habere konu
olan, “Milano Başkonsolosluğu,
İtalyanlardan Diyanet Vakfı’na
bağış göndermesini istedi” iddiası
manipülasyondur.

DMM İncelemesi: Türkiye’nin yurt dışı
temsilciliklerinin hepsi, afetle ilgili aynı
çağrıları paylaşmıştır. Bu çağrılarda, nakdi
yardımların başta AFAD olmak üzere,
Kızılay ve Türkiye Diyanet Vakfı’nın web
sitelerinden yapılabileceği belirtilmiştir.
Milano Başkonsolosluğu’nun resmi
hesapları incelendiğinde; AFAD, Kızılay ve
Diyanet Vakfı’na yardımda bulunabileceği
yönünde paylaşımların yapıldığı
görülmektedir. Bu paylaşımlardan sadece
biri baz alınarak, yapılan çağrılarla ilgili
manipülasyon yapıldığı tespit edilmiştir.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “İsrail’den Gelen
Yardım Ekibi
Bekletiliyor”
İddiası
Bazı sosyal medya hesaplarında
yer alan, “İsrail’den gelen kurtarma
ekibinin bekletildiği” iddiası doğru
değildir.

DMM İncelemesi: İsrail’den gelen yardım ekibi,
diğer ülkelerden gelen yardım birimleri
gibi koordinasyon amaçlı kısa bir süre
bekletilmiştir. Uzun süreli bir bekleyiş ya da
kasıtlı bekletme söz konusu değildir.
Dışişleri Bakanlığı’ndan edinilen bilgiye
göre, gelen yardım ekipleri koordinasyon
ve işlemlerden sonra afet bölgelerine intikal
ettirilmiştir.
İddianın kaynağı olan Fatih Altaylı son
açıklamasında, “İsrailli kurtarma ekibi görev
yerine intikal etmiş.” ifadelerini kullanmıştır.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Hatay
Havalimanı’nın
Ankara
Büyükşehir
Belediyesi
Tarafından
Onarıldığı” İddiası
Deprem kaynaklı hasar gören
Hatay Havalimanı’nın Ankara
Büyükşehir Belediyesi tarafından
onarıldığı iddiası manipülasyon
içermektedir.

DMM İncelemesi: Ulaştırma ve Altyapı
Bakanlığı koordinesinde İGA Airport
ekipleri tarafından havalimanında onarım
çalışmalarına başlanmıştır.
Ankara Büyükşehir Belediyesi’ne ait araçlar,
diğer birçok belediyenin araçları gibi
moloz ve hafriyat atıklarının taşınması için
havalimanında görevlendirilmiştir.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Macaristan’dan
Gelen Yardım
Ekibi Kötü
Muameleye Maruz
Kaldı” İddiası
Bir televizyon kanalında iddia
edilen ve sosyal medyada da yer
alan “Türkiye’ye gelen Macar
kurtarma ekibinin kötü muameleye
maruz kaldığı” iddiaları gerçek
dışıdır.

DMM İncelemesi: Macaristan Büyükelçisi Viktor
Matis, sosyal medya hesabından Macar
kurtarma ekibini taşıyan otobüsün benzini
bitince benzin parasını halktan birinin
ödediğini, poğaça aldıkları yerde dükkan
sahibinin elindeki poğaçaların yarısını
hediye ettiğini açıklamıştır.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “HDP’li
Ağrı Patnos
Belediyesi’nin
Deprem Bölgesine
Ulaştırmaya
Çalıştığı
Yardım Aracına
Kaymakamlık
Tarafından El
Konuldu” İddiası
Bazı basın yayın organlarında
ve sosyal medya hesaplarında
yer alan, “HDP’li Ağrı Patnos
Belediyesi’nin deprem bölgesine
ulaştırmaya çalıştığı yardım
aracına kaymakamlık tarafından el
konuldu” iddiası doğru değildir.

DMM İncelemesi: Ülkemizin her yerinde
olduğu gibi Patnos’ta da deprem bölgesine
gönderilmek üzere yardımlar toplanmıştır.
Patnos Belediyesi’nde toplanan yardımların
yüklendiği bir aracın; trafik sigortası,
muayenesi ve plakası bulunmadığı tespit
edilmiştir.
Ayrıca ilgili araç, uzun yol kış şartlarına da
elverişli olmayışı sebebiyle Patnos Belediye
Başkanı Emrah Kılıç ve beraberindekilerin
kendi rızasıyla, kaymakamlığın yardım
toplama alanına teslim edilmiştir.
Bahse konu yardımlar, yardım toplama
tırlarına yüklenerek AFAD tarafından
Ağrı’daki AFAD Yardım Toplama Merkezi’ne
sevk edilmiştir. Dolayısıyla herhangi
bir şekilde kaymakamlığın yardım
malzemelerine el koyduğu iddiası gerçeği
yansıtmamaktadır.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Hatay’da
Yıkılan Binaları
Cumhurbaşkanı
Erdoğan’ın Ödül
Verdiği Servet
Altaş’ın Firması
Ser-Al İnşaat
Yaptı” İddiası
Anadolu Yayıncılar Derneği’nin
düzenlediği ödül töreninde
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip
Erdoğan’ın elinden ödül alan
Servet Altaş’ın Hatay’da birçok
inşaat projesi olan Ser-Al inşaat
firmasıyla herhangi bir ilişkisi
yoktur.

DMM İncelemesi: Servet Altaş, Ordu’da
yaşayan, Ordu MÜSİAD başkanlığını yapan
ve Hatay’da hiçbir yatırımı olmayan bir iş
insanıdır. Dezenformasyonun sebebinin
isim benzerliği olduğu ve sosyal medyada
yer alan iddiaların gerçeği yansıtmadığı
tespit edilmiştir.
# D E P R E M
# D E P R E M

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Deprem Bölgesinde Millet Cenazelerini Toprağa
Veremiyor, Savcılar Mesai Bitti Diye İşlem Yapmıyor”
İddiası
“Hatay T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda Deprem
Sonrası Yaşanan Olaylarda Kadın Hükümlü ve
Tutuklulara Tecavüz Edildiği” İddiası
“Kızılay’ın Afet Bölgesinde Hiç Çadırı Olmadığı, Kızılay
Başkanı’nın Afet/Yardım Tecrübesi Olmadığı ve İlahiyat
Mezunu Olduğu” İddiaları
“Deprem Bölgesinde Kullanılacak Ekipman ve İş
Makinası Gibi Kritik Araçların Gümrük Vergilerinin
Kaldırılmadığı” İddiası
“Darülaceze Başkanlığı, Deprem Bölgesinden Gelen
Çocuklarla İlgilenecek Gönüllü Anne ya da Abla
Olabilecek Vatandaşlar Arıyor” İddiası
”Gaziantep’te Kız Öğrenci Yurdu Yıkıldı ve Tek Bir Kişi
Kurtuldu” İddiası
“Fenerbahçe’nin Depremzedelere Gönderdiği Yardım Tırı
Yağmalandı” İddiası
“Türkiye’deki Deprem Sırasında Nükleer Santral Patladı”
İddiası
˿
˿
˿
˿
˿
˿
˿
˿
9 Şubat 2023
Dezenformasyon
Bülteni
“Kimliği Tespit Edilemeyen Cenazeler Resmi Verilere
Dahil Edilmiyor” İddiası
“Elektrik Mühendisleri Odası’nın Destek Verme Talebinin
AFAD Tarafından Reddedildiği” İddiası
“Gölbaşı Çocuk Sığınma Evine Deprem Bölgesinden 70
Çocuk Geldi” İddiası
˿
˿
˿
9 Şubat 2023
Dezenformasyon
Bülteni
“Deprem
Bölgesinde Millet
Cenazelerini
Toprağa
Veremiyor,
Savcılar Mesai
Bitti Diye İşlem
Yapmıyor” İddiası
Bazı sosyal medya hesaplarından
paylaşılan “Deprem bölgesinde
millet cenazelerini toprağa
veremiyor. Savcılar mesai bitti
diye işlem yapmıyor.” iddiası doğru
değildir.

DMM İncelemesi: 10 ilimizi etkileyen deprem
felaketinin ardından mevcut savcılara
ilave olarak Hakimler ve Savcılar Kurulu
tarafından deprem bölgesindeki illere 304
ilave savcı görevlendirilmiştir.
Ölü muayene işlemlerinin en kısa sürede
yapılabilmesi için bu illerdeki savcılar, mesai
mefhumu gözetmeksizin 7/24 esasına göre
görev yapmaktadır.
Sağlık Bakanlığına bağlı bölgede görev
yapan hekimlere ilave olarak Adalet
Bakanlığı Adli Tıp Kurum Başkanlığı
tarafından da deprem bölgesindeki ölü
muayene işlemleri için 258 ilave Adli Tıp
Uzmanı ve Teknikeri görevlendirilmiştir.
Yapılan bu görevlendirmeler ile depremde
hayatını kaybeden vatandaşların
cenazelerine ilişkin ölü muayene işlemleri
hızlı bir şekilde yapılmakta ve cenazeler
yakınlarına en kısa sürede teslim
edilmektedir.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Hatay T Tipi
Kapalı Ceza İnfaz
Kurumunda
Deprem Sonrası
Yaşanan Olaylarda
Kadın Hükümlü
ve Tutuklulara
Tecavüz Edildiği”
İddiası
Bazı sosyal medya hesaplarında
yer alan “Hatay T Tipi Kapalı Ceza
İnfaz Kurumunda deprem sonrası
yaşanan olaylarda kadın hükümlü
ve tutuklulara tecavüz edildiği”
iddiası doğru değildir.

DMM İncelemesi: Deprem sonrası bir kısım adli
hükümlü ve tutuklu, firar teşebbüsünde
bulunmuş, ardından yangın çıkarmıştır.
Yasal mevzuat çerçevesinde firar girişimine
gerekli müdahalede bulunulmuş,
firar girişimi engellenmiş ve yangın
söndürülmüştür.
Müdahale sorasında 12 adli hükümlü ve
tutuklu yaralanmış, yaralılardan 3’ünün
vefat ettiği açıklanmıştır. Ceza infaz
kurumunda kadın hükümlü/tutuklulara
tecavüz edildiği gibi iddialar tamamen
asılsızdır. Firar teşebbüsüyle ilgili adli ve
idari tahkikat başlatılmıştır.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Kızılay’ın Afet
Bölgesinde
Hiç Çadırı
Olmadığı, Kızılay
Başkanı’nın Afet/
Yardım Tecrübesi
Olmadığı ve
İlahiyat Mezunu
Olduğu” İddiaları
“Kızılay’ın afet bölgesinde hiç
çadırı olmadığı, Kızılay Başkanı’nın
Afet/Yardım Tecrübesi Olmadığı ve
İlahiyat Mezunu Olduğu” iddiaları
DMM İncelemesi: değildir.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Deprem
Bölgesinde
Kullanılacak
Ekipman ve İş
Makinası Gibi
Kritik Araçların
Gümrük
Vergilerinin
Kaldırılmadığı”
İddiası
Bazı siyasetçiler tarafından
ortaya atılan, “Deprem
bölgesinde kullanılacak ekipman
ve iş makinası gibi kritik
araçların gümrük vergilerinin
kaldırılmadığı” yönündeki iddialar
DMM İncelemesi: dışıdır.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Darülaceze
Başkanlığı,
Deprem
Bölgesinden
Gelen Çocuklarla
İlgilenecek
Gönüllü Anne ya
da Abla Olabilecek
Vatandaşlar
Arıyor” İddiası
Bazı sosyal medya hesaplarından
paylaşılan, “Darülaceze Başkanlığı,
deprem bölgesinden gelen
çocuklarla ilgilenecek gönüllü
anne ya da abla olabilecek
vatandaşlar arıyor” iddiası doğru
değildir.

DMM İncelemesi: Depremzede çocuklar ve
koruma altındaki mevcut çocukların tüm
bakım ve ihtiyaçları Darülaceze Başkanlığı
tarafından karşılanmaktadır. Aile ve
Sosyal Hizmetler Bakanlığı ve Darülaceze
Başkanlığı, koordineli şekilde çalışmalarını
yürütmektedir.
Darülaceze Başkanlığı tarafından herhangi
bir gönüllü annelik veya ablalık çağrısında
bulunulmamıştır. Kurum yalnızca ayni ve
nakdi bağış kabul etmektedir.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Gaziantep’te Kız
Öğrenci Yurdu
Yıkıldı ve Tek Bir
Kişi Kurtuldu”
İddiası
Bazı sosyal medya hesaplarında
ve bazı basın yayın organlarında
paylaşılan “Gaziantep’te kız
öğrenci yurdu yıkıldı ve tek bir kişi
kurtuldu” iddiası doğru değildir.

DMM İncelemesi: Gaziantep’te herhangi bir
öğrenci yurdu yıkılmamıştır.
Gaziantep Kredi ve Yurtlar Kurumu İl
Müdürlüğü’nden alınan bilgiye göre,
kentteki özel yurtlar dahil hiçbir yurdun
yıkılmadığı, 15 bin kişi kapasiteli yurtlarda
tatil nedeniyle sadece 700 öğrenci
olduğu ve onların da geçici konaklama
merkezlerine yerleştirildiği bildirilmiştir.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Fenerbahçe’nin
Depremzedelere
Gönderdiği Yardım
Tırı Yağmalandı”
İddiası
Bazı sosyal medya hesaplarında
yer alan, “Fenerbahçe’nin
depremzedelere gönderdiği yardım
tırı yağmalandı” iddiası gerçeği
yansıtmamaktadır.

DMM İncelemesi: Fenerbahçe SK Genel
Sekreteri Burak Çağlan Kızılhan, hem TIR
şoförüyle hem de iletişime geçilen kişilerle
durumu görüştüklerini ve herhangi bir
yağmanın söz konusu olmadığını açıklamış,
yardım malzemelerinin dağıtımının
Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Türkiye’deki
Deprem Sırasında
Nükleer Santral
Patladı” İddiası
Bazı sosyal medya hesapları
tarafından paylaşılan görüntülerle
ilgili, “Türkiye’deki deprem
sırasında nükleer santral patladı”
iddiası gerçek dışıdır.

DMM İncelemesi: İddiaya konu görüntüler 4
Ağustos 2020 tarihinde, Lübnan’daki Beyrut
Limanı’nda meydana gelen patlamaya aittir.
Lübnan Genel Güvenlik Genel Müdürlüğü,
218 kişinin hayatını kaybettiği patlamanın
yıllar önce el konulan ve limanda depolanan
2 bin 750 ton amonyum nitrata bağlı
olduğunu belirtmiştir.
Türkiye’de henüz faal bir nükleer tesis
bulunmamaktadır. İnşaat halindeki Akkuyu
Nükleer Santrali’nde de herhangi bir hasar
meydana gelmemiştir.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Kimliği Tespit
Edilemeyen
Cenazeler Resmi
Verilere Dahil
Edilmiyor” İddiası
Bazı basın yayın organlarında
habere konu olan, “Kimliği tespit
edilemeyen cenazeler resmi
verilere dahil edilmiyor” iddiası
DMM İncelemesi: değildir.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Elektrik
Mühendisleri
Odası’nın Destek
Verme Talebinin
AFAD Tarafından
Reddedildiği”
İddiası
CHP Grup Başkanvekili Özgür
Özel’in “Elektrik Mühendisleri
Odası’nın destek verme talebinin
AFAD tarafından reddedildiği”
iddiası doğru değildir.

DMM İncelemesi: AFAD Başkanı Yunus
Sezer, böyle bir talebin kendilerine
ulaşmadığını açıklamıştır.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Gölbaşı Çocuk
Sığınma
Evine Deprem
Bölgesinden 70
Çocuk Geldi”
İddiası
Bazı haberleşme uygulamalarında
paylaşılan, “Gölbaşı çocuk sığınma
evine deprem bölgesinden 70
çocuk geldi. Yaşları 8-15 arası
yatacak yerleri ve yemek sorunu
çözüldü. Kıyafet ihtiyacı var
destek olmak isteyenler yardımda
bulunabilir” şeklindeki çağrılara
itibar edilmemelidir.

DMM İncelemesi: Deprem bölgelerinden
gelen 6 tane çocuk, Gölbaşı’ndaki
sevgi evlerinde misafir edilmekte
ve her türlü ihtiyaç ve sağlık
işlemleri Gölbaşı Kaymakamlığı
tarafından karşılanmaktadır.
Çocukların iddia edildiği gibi ne
yemek ne de kıyafet ihtiyaçları
bulunmamaktadır.
# D E P R E M
# D E P R E M

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Barınma Gibi İmkanlardan Yararlanmak İsteyen
# D E P R E M Afetzedelerden Bilgi Kartı İsteniyor” İddiası
# D E P R E M
“İtfaiye Erinin Telefonunu Çalan Suriyeli” İddiası
“Şiddet Uygulanan Çocuğun Depremzede Olduğu”
İddiası
“Tam Enkazdan Çıkarma Aşamasına Gelindiğinde Başka
Bir Ekibin Gelerek Kameralarla Depremzedeyi Enkazdan
Çıkardığı” İddiası
“Depremzedelere Destek ve Tanınacak Diğer
Kolaylıklardan Faydalanmak için AFAD Kaydı Şart
Koşulacak” İddiası
”Ahbap Platformu’nun Çalışmaları Engelleniyor” İddiası
“Arap Ülkelerinden Deprem Yardımı Gelmedi” İddiası
“AFAD’a ‘Kişinin Yaşadığına’ Dair İhbar Gelmedikçe
Arama Kurtarma Çalışması Yapılmıyor” İddiası
“Binlerce Yurttaşın Öldüğü Antakya’da Cenazeler İsim
Yerine Numara Verilerek Gömülüyor” İddiası
“Deprem Mağdurlarına Yardım Yapılmadan Önce GBT
Yapılıyor “ İddiası
˿
˿
˿
˿
˿
˿
˿
˿
˿
˿
10 Şubat 2023
Dezenformasyon
Bülteni
Mersin’deki KYK Yurdu ile İlgili İddialar
“Hatay’da Depremzedelerin Sığınabileceği Çadırlar
Dağıtılmadı” İddiası
“Avusturya Kurtarma Ekibi Bir Çocuğu Kurtaracakken
Türk Ekibi Durdurdu” İddiası
“13-14 Yaşındaki Depremzedeler İstismar Edildi” İddiası
“Hatay’da Baraj Patladı” İddiası
“Kurtarma Çalışmalarını Takip Eden Muhabire Polis
Tekme Attı” İddiası
˿
˿
˿
˿
˿
˿
10 Şubat 2023
Dezenformasyon
Bülteni
“Barınma Gibi
İmkanlardan
Yararlanmak
İsteyen
Afetzedelerden
Bilgi Kartı
İsteniyor” İddiası
Bazı sosyal medya ve haberleşme
platformlarında paylaşılan,
“Barınma gibi imkanlardan
yararlanmak isteyen
afetzedelerden bilgi kartı isteniyor”
iddiası gerçek dışıdır.

DMM İncelemesi: Ayrıldıkları şehir veya
gittikleri şehirlerde afetzedelerden herhangi
bir belge istenmemektedir.
Afetten etkilenen 10 ilimizdeki vatandaşlar,
kendi imkanları veya AFAD’ın koordinesinde
demir yolu, hava yolu, kara yolu ve deniz
yoluyla başka şehirlere gidebilmektedir.
Bölgeden tahliye olmak isteyen
vatandaşlarımız, tahliye merkezlerine
giderek bildirimde bulunabilirler. Bu
bildirimden sonra vatandaşlarımızın
bilgileri, tahliye sonrası barınma
merkezlerindeki komisyonlara iletilmektedir.
Kendi imkanları ile ayrılan afetzedelere,
gittikleri şehirlerde ikamet bilgileri ile
barınma imkanları sağlanmaktadır.
Afetzedelerin AFAD’a müracaat etmeleri ya
da etmemeleri herhangi bir hak kaybına
sebep olmamaktadır.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “İtfaiye Erinin
Telefonunu Çalan
Suriyeli” İddiası
Zafer Partisi Genel Başkanı
Ümit Özdağ’ın Cumhurbaşkanı
Yardımcısı Fuat Oktay açıklama
yaptığı sırada yan ekrandaki
görüntüde “Suriyeli biri itfaiye
erinin cep telefonunu çaldı” iddiası
DMM İncelemesi: dışıdır.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Şiddet Uygulanan
Çocuğun
Depremzede
Olduğu” İddiası
Bazı sosyal medya hesaplarından
paylaşılan görüntülerde, şiddet
uygulanan çocuğun depremzede
olduğu iddiası doğru değildir.

DMM İncelemesi: Görüntülerin sosyal medyada
yayımlanması üzerine, emniyet birimleri
harekete geçmiştir. Görüntülerde küçük
çocuğa şiddet uyguladığı tespit edilen
S.D isimli şahıs, Ankara Etimesgut İlçe
Emniyet Müdürlüğü tarafından 10 Şubat’ta
gözaltına alınmıştır. Koruma altına alınan
kız çocuğunun depremzede olmadığı
belirlemiştir.
Olayla ilgili soruşturma başlatılırken süreç,
ilgili kurumlar tarafından yakından takip
edilmektedir.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Tam Enkazdan
Çıkarma
Aşamasına
Gelindiğinde Başka
Bir Ekibin Gelerek
Kameralarla
Depremzedeyi
Enkazdan
Çıkardığı” İddiası
Bir televizyon kanalında deprem
bölgesinden bilgiler aktaran
muhabirin “Arama kurtarma
çalışmaları esnasında tam
enkazdan çıkarma aşamasına
gelindiğinde başka bir ekip
gelerek kameralarla depremzedeyi
enkazdan çıkardığı” iddiası doğru
değildir.

DMM İncelemesi: Afet kurtarma çalışmaları
sırasında profesyonel ekipler, kurtarma
faaliyetinin en başından en sonuna kadar
belirli bir planlama yapmakta ve süreci
buna göre devam ettirmektedir. Planlama,
enkazın şekli ve müdahale edecek ekiplerin
uzmanlığına göre değişiklik göstermektedir.
Bir diğer önemli ölçüt ise enkaz altındaki
kişinin sağlık durumunun nasıl olduğudur.
Tüm bu koşulları göz önünde bulunduran
arama kurtarma ekipleri, enkaz bölgesinde
koordineli bir biçimde iş bölümü yapmakta,
depremzedenin sağlığını öncelemektedir.
Buna bağlı olarak özellikle kurtarmanın
son aşamasında sağlık ekipleri etkin olarak
görev almaktadır. İddiayı ortaya atan
muhabir de yaklaşık bir buçuk saat sonra
tekrar canlı yayına bağlanarak ifadelerini
düzeltmiş ve kendi iddialarını yalanlamıştır.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Depremzedelere
Destek ve
Tanınacak Diğer
Kolaylıklardan
Faydalanmak için
AFAD Kaydı Şart
Koşulacak” İddiası
Bazı haberleşme uygulamalarında
paylaşılan, “Depremzedeleri AFAD’a
yönlendirip kayıt yaptırmasını
sağlayın. Depremzedelere destek
ve tanınacak diğer kolaylıklardan
faydalanmak için bu kayıt şart
koşulacakmış.” iddiası tamamen
asılsızdır.

DMM İncelemesi: Depremden etkilenen
vatandaşlarımızın yardım ve destekler
için herhangi bir kayıt veya başvuru
yapma zorunluluğu yoktur. Afetten
etkilenen vatandaşlarımız, belirlenen tüm
desteklerden yararlanacaktır.
Bir sonraki aşamada, depremde evleri zarar
gören vatandaşlar, mülkiyet hakları için
başvuracaktır.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Ahbap
Platformu’nun
Çalışmaları
Engelleniyor”
İddiası
Bazı siyasetçiler tarafından ortaya
atılan ve basın yayın organlarında
habere konu olan, “Ahbap
platformu engellendi” iddiaları
DMM İncelemesi: değildir.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Arap Ülkelerinden
Deprem Yardımı
Gelmedi” İddiası
Bazı sosyal medya hesaplarında
yer alan “Arap ülkelerinden
ülkemize deprem yardımı
gönderilmedi” iddiası doğru
değildir.

DMM İncelemesi: Depremin yaşandığı ilk
günden itibaren birçok Arap ülkesinden
Türkiye’ye ayni ve nakdi yardımlar
gönderilmiş ve gönderilmeye de devam
etmektedir.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “AFAD’a ‘Kişinin
Yaşadığına’ Dair
İhbar Gelmedikçe
Arama Kurtarma
Çalışması
Yapılmıyor”
İddiası
Bazı sosyal medya hesaplarında
paylaşılan, “112 ekipleri ve AFAD’a
‘kişinin yaşadığına’ yönelik
ihbar gelmediği sürece enkaz
alanlarında arama kurtarma
çalışması yapılmamaktadır”
iddiası doğru değildir.

DMM İncelemesi: Ekipler enkazlara gerekli tüm
müdahaleyi yapmaktadır.
Resmi kurumların bilgilendirmeleri
haricinde yapılan hiçbir bilgilendirmeye
itibar edilmemesi gerekmektedir. Bu
tarz dezenformasyon içerikli paylaşımlar
yapanlarla ilgili Siber Suçlarla Mücadele
Daire Başkanlığınca gerekli yasal işlemler
yapılacaktır.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Binlerce
Yurttaşın Öldüğü
Antakya’da
Cenazeler İsim
Yerine Numara
Verilerek
Gömülüyor”
İddiası
Bazı sosyal medya hesapları
tarafından paylaşılan ve basın
yayın organlarında habere konu
olan, “Binlerce yurttaşın öldüğü
Antakya’da cenazeler isim yerine
numara verilerek gömülüyor”
iddiası doğru değildir.

DMM İncelemesi: Kahramanmaraş merkezli
depremlerin ortaya çıkardığı yıkıcı etki
nedeniyle hayatını kaybedenlerin en hızlı
şekilde kimliklendirilmeleri yapılmakta ve
naaşları yakınlarına ivedi şekilde teslim
edilmektedir.
Arama-kurtarma çalışmalarında cansız
bedenine ulaşılan ve kimlik tespiti
yapılamayan cenazeler ise teşhise elverişli
fotoğrafının çekilmesi, parmak izi ve DNA
örneği alınarak ve cenazeye bir numara
verilerek kayıt altına alınmaktadır.
Cenazeler, defin ruhsatı düzenlenmesi,
cenazenin defnedildiği yer ve mezarlığın
bu numarayla ilişkilendirilerek tutanakla
kayıt altına alınmasının ardından
defnedilmektedir.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Deprem
Mağdurlarına
Yardım
Yapılmadan Önce
GBT Yapılıyor “
İddiası
Bazı sosyal medya hesaplarında
yer alan, “Deprem mağdurlarına
yardım yaparken önce GBT
yapıldığı ve KHK’lı ise yardım
verilmediği” iddiası doğru değildir.

DMM İncelemesi: Kahramanmaraş merkezli iki
depremden etkilenen 10 ile Türkiye’nin dört
bir yanından yardım gönderilmeye devam
ediyor. Birçok ilde kurulan merkezlerde
toplanan yardımlar AFAD koordinasyonuyla
bölgeye ulaştırılmaktadır.
Deprem bölgesine gönderilen tüm
yardımlar, AFAD koordinesinde hiçbir
depremzede arasında ayrım yapılmadan
dağıtılmaktadır.
Mersin’deki KYK
Yurdu ile İlgili
İddialar
Değerlendirme: Yanlış

İddia: Bazı sosyal medya hesaplarından
paylaşılan, “Mersin’de Kredi Yurtlar
Kurumu yurdunda Suriyeliler
olumsuz görüntülere sebebiyet
verdi” iddiası doğru değildir.

DMM İncelemesi: Depremzedelerin kullanımına
tahsis edilen KYK Mersin Kırkkaşık Kız
Öğrenci Yurdu’na sadece depremden
dolayı mağdur olanlar yerleştirilmiştir.
AFAD koordinesinde ilgili kurumlar
tarafından yaşlı ve çocuklar öncelikli olmak
üzere afetzedelerin yurtta barınmaları
sağlanmıştır.
Yurt yetkilileri, sosyal medyada iddia edildiği
gibi bir durumun söz konusu olmadığını
ve herhangi bir şikayet almadıklarını
belirtmiştir.
CHP Mersin Milletvekili Ali Mahir Başarır,
sosyal medyada yer alan iddialar üzerine
ilgili yurda gitmiş ve odaları tek tek gezerek
herhangi bir olumsuzluğa rastlamadığını
ifade etmiştir. Provokasyon amaçlı sosyal
medya paylaşımlarına itibar edilmemelidir.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Hatay’da
Depremzedelerin
Sığınabileceği
Çadırlar
Dağıtılmadı”
İddiası
Bazı basın yayın organlarında yer
alan, “Hatay’da depremzedelerin
sığınabileceği çadırlar dağıtılmadı,
kurulmadı” iddiası doğru değildir.

DMM İncelemesi: Hatay’da, AFAD koordinesinde
Türk Kızılay ve sivil toplum kuruluşlarının
ekipleri ile askerler ve gönüllüler tarafından
binlerce çadır kurulmuştur.
Deprem felaketinden en çok etkilenen
illerimizden biri olan Hatay’da, şu ana
kadar kurulan çadır sayısı 8 bin 924’tür ve
bu sayı sürekli olarak artmaktadır. Sevkiyat
durumundaki çadırlarla birlikte, ilk aşamada
15 bin çadır kurulması hedeflenmektedir.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Avusturya
Kurtarma Ekibi
Bir Çocuğu
Kurtaracakken
Türk Ekibi
Durdurdu” İddiası
Bazı sosyal medya hesaplarından
paylaşılan, “Avusturyalı arama
kurtarma ekibi, enkaz altındaki
bir çocuğu kurtaracakları esnada
bir Türk ekibinin gelip görevi
durdurduğu” iddiası doğru değildir.

DMM İncelemesi: Görüntülerde, Avusturya
Ordusu Afet Yardım Biriminden (AFDRU)
gelen ekibin Grup Komutanı, nasıl
çalıştıklarını anlatmaktadır. Görüntülerdeki
şahıs, enkaz altında yetişkinlerin ve bir
bebeğin yerinin tespit edildiğini, onlarla
yeniden temas kurmaya çalıştıklarını ve
çalışmaların devam ettiğini bildirmektedir.
Bütün bu operasyonun amacının, enkaz
altından mümkün olduğunca fazla sayıda
insanı canlı çıkarmak olduğunu ifade
etmektedir.
AFDRU ekibinin Grup Komutanının
konuşmaları, kasıtlı bir şekilde yanlış
tercüme edilerek manipülasyon amaçlı
servis edilmiştir.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “13-14 Yaşındaki
Depremzedeler
İstismar Edildi”
İddiası
Zafer Partili Ümit Özdağ’la
görüşen bir vatandaşın, “Hassa’da,
Suriyelilerin sınırdan geçip 13-14
yaşında kızlara tecavüz ettiğini
öğrendik. Olay polis kayıtlarına
geçti. Kızlar şu anda Kuvvet
Komutanlığı’nın korumasında”
şeklindeki iddiaları tamamen
asılsızdır.

DMM İncelemesi: Bölgedeki emniyet
kaynaklarından edinilen bilgiye göre,
kayıtlara geçmiş böyle bir olay söz konusu
değildir.
Değerlendirme: Yanlış

İddia: “İstismar sonrası askerimizce korunmaya
alınan kız çocukları” iddiasının, halkı kin
ve düşmanlığa tahrik amacıyla yapılan bir
manipülasyon olduğu tespit edilmiştir.
“Hatay’da Baraj
Patladı” İddiası
”Hatay’da baraj patladı” iddiası,
afet bölgesindeki afetzedeleri
paniğe sevk etmeye yönelik
manipülasyondur.

DMM İncelemesi: AFAD, Devlet Su İşleri İdaresi
ve bölgede afetle ilgili çalışma yürüten
ekiplerden edinilen bilgilere göre, Hatay’da
meydana gelen herhangi bir baraj patlaması
söz konusu değildir.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Kurtarma
Çalışmalarını
Takip Eden
Muhabire Polis
Tekme Attı”
İddiası
Bazı basın yayın organlarında yer
alan ve sosyal medyada paylaşılan,
“Kurtarma çalışmalarını takip eden
muhabire polis tekme attı” iddiası
DMM İncelemesi: değildir.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Kahramanmaraş’taki Depreme ABD’li Şirketin Açtığı 6
Bin Metrelik Petrol Kuyusu Sebep Oldu” İddiası
”Deprem Bölgesinde İnsansız Hava Araçları
Kullanılmadı” İddiası
“Hatay’da Yapı Denetim Müdürlüğü’ndeki Evraklar Yok
Edilmeye Çalışılıyor” İddiası
“Türkiye-Suriye Sınırındaki Bazı Duvarlar Yıkıldı, Çeteler
Türkiye’ye Giriyor” İddiası
“Mersin’e Gönderilen Akaryakıt Gemisi EPDK Tarafından
Engellendi” İddiası
”Kahramanmaraş’ta Volkanik Hareketlilik Var” İddiası
“Gaziantep’te Yağma Yapmaya Kalkışan Suriyeliler
Tekme Tokat Dövüldü” İddiası
“AFAD’dan Acil Gönüllü Çağrısı” İddiası
”Bu numaralar MÜSİAD Çadır Ekibine Ait” İddiası
“Binayı Yapan Iraklı Bir Müteahhit, Merdiveni Yapan Bir
Japon Şirketi” İddiası
˿
˿
˿
˿
˿
˿
˿
˿
˿
˿
11 Şubat 2023
Dezenformasyon
Bülteni
“Kahramanmaraş’taki
Depreme ABD’li
Şirketin Açtığı 6
Bin Metrelik Petrol
Kuyusu Sebep Oldu”
İddiası
Bazı sosyal medya hesaplarından
paylaşılan ve basın yayın
organlarında habere konu olan,
“Kahramanmaraş’taki depremlere
ABD’li şirketin açtığı 6 bin metrelik
petrol arama kuyusu sebep oldu”
iddiası gerçek dışıdır.

DMM İncelemesi: Kahramanmaraş ili sınırları
dahilinde günümüze kadar 3 adedi
Türkiye Petrolleri A.O. Genel Müdürlüğü
ve 1 adedi özel şirketlerin müştereken
olmak üzere toplam 4 adet sondaj kuyusu
açılmıştır. Bu kuyularda petrol ve gaz
emaresine rastlanılmamıştır. Bölgede, iddia
edildiği gibi 6 bin metre derinlikte kuyu
bulunmamaktadır.
Açılan petrol arama kuyularının çapı
ortalama 24 cm çapında olup, iddiaya
konu görüntülerin petrol kuyularına ait
olması mümkün görülmemektedir. Ayrıca,
Kahramanmaraş ilini kısmen kapsayan
petrol ruhsatları kamu kurumu ve yerli
özel şirkete aittir. Bahse konu kuyular,
gerek çevreye ve gerekse o çevrede
yaşayan insanlara ileride herhangi bir zarar
vermemesi için dünyada kabul görmüş olan
yöntemlerle mühürlenmiştir.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Deprem
Bölgesinde
İnsansız
Hava Araçları
Kullanılmadı”
İddiası
Bir televizyon programında geçen,
“Deprem bölgesinde insansız hava
araçlarımız kullanılmadı” iddiası
DMM İncelemesi: değildir.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Hatay’da
Yapı Denetim
Müdürlüğü’ndeki
Evraklar Yok
Edilmeye
Çalışılıyor” İddiası
Bazı sosyal medya hesaplarından
paylaşılan ve basın yayın
organlarında habere konu
olan, “Hatay’da Yapı Denetim
Müdürlüğü’ndeki evraklar yok
edilmeye çalışılıyor” iddiası gerçek
dışıdır.

DMM İncelemesi: Çevre, Şehircilik ve İklim
Değişikliği Bakanlığı Hatay İl Müdürlüğü
Binasının büyük bir bölümü depremde
hasar görmüş ve yıkılmıştır.
Ağır hasar alan İl Müdürlüğü binasının
hemen yanında bulunan ek hizmet
binasına izinsiz bir şekilde giren şahıslar,
il müdürlüğü ana binasındaki yangın
merdiveninin ek binanın üzerine çökme
riskine karşı çıkarılmıştır. Mukavemet
gösteren kişiler, sosyal medya aracılığıyla
Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Çeşitli evrakların yok edilmeye çalışıldığı”
iddiasını ortaya atmıştır.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği
Bakanlığı, evraklarını matbu olarak tuttuğu
gibi, bütün resmi yazışma ve raporlarını
Belgenet üzerinden dijital ortama anlık
olarak aktarmaktadır. Ek binadaki tüm
evraklar, diğer tüm resmi evraklar gibi İl
Müdürlüğü arşivine taşınacaktır.
“Türkiye-Suriye
Sınırındaki Bazı
Duvarlar Yıkıldı,
Çeteler Türkiye’ye
Giriyor” İddiası
Bazı sosyal medya hesaplarından
paylaşılan, “Türkiye-Suriye
sınırındaki bazı duvarlar yıkıldı,
çeteler Türkiye’ye giriyor” iddiaları
DMM İncelemesi: dışıdır.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Mersin’e
Gönderilen
Akaryakıt Gemisi
EPDK Tarafından
Engellendi” İddiası
Bazı sosyal medya hesaplarından
paylaşılan, “Mersin’e gönderilen
akaryakıt gemisi EPDK tarafından
engellendi” şeklindeki iddialar
gerçeği yansıtmamaktadır.

DMM İncelemesi: Enerji Piyasası Düzenleme
Kurumu’nun, ‘gemileri engelleme’ gibi bir
yetkisi yoktur.
İddiaların aksine, EPDK bölgeye daha fazla
akaryakıt ulaştırılması için azami gayret
göstermektedir.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Kahramanmaraş’ta
Volkanik
Hareketlilik Var”
İddiası
Bazı sosyal medya hesaplarından
paylaşılan ve basın yayın
organlarında yer alan,
“Kahramanmaraş’ta volkanik
hareketlilik var” iddiası doğru
değildir.

DMM İncelemesi: Bölgede herhangi bir lav
akması, volkanik kül, petrol veya gaz çıkışı
söz konusu değildir. Ayrıca bölgede volkanik
patlama oluşturacak kayaç grubu da
bulunmamaktadır.
Görüntülerdeki toz bulutu, deprem etkisiyle
basit bir kütle hareketi sonucu meydana
gelmiştir.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Gaziantep’te
Yağma Yapmaya
Kalkışan
Suriyeliler Tekme
Tokat Dövüldü”
İddiası
Bazı sosyal medya hesaplarından
paylaşılan, “Gaziantep’te yağma
yapmaya kalkışan Suriyelileri
Gaziantepliler tekme tokat dövdü”
iddiası doğru değildir.

DMM İncelemesi: İddiaya konu görüntülerdeki
olayın deprem bölgesiyle herhangi bir ilgisi
bulunmamaktadır.
Görüntülerin 2022 yılının Eylül ayında,
Sakarya’nın Serdivan ilçesinde yaşanan bir
olaya ait olduğu tespit edilmiştir.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “AFAD’dan Acil
Gönüllü Çağrısı”
İddiası
Sosyal medyada “Acil Gönüllü
Çağrısı” başlığıyla paylaşılan, “3
bin kişilik AFAD çadır kentindeki
çalışmalarda yer almak üzere
kadın ve erkek gönüllülere ihtiyaç
vardır” iddiaları asılsızdır.

DMM İncelemesi: AFAD’dan yapılan bir “Acil
Gönüllü Çağrısı” söz konusu değildir. 166
bin 334 arama kurtarma ve destek personeli
afet bölgesinde çalışmalara devam
etmektedir.
İhtiyaç halinde bölgelere personel
sevkiyatı planlama doğrultusunda
Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Bu Numaralar
MÜSİAD Çadır
Ekibine Ait”
İddiası
Bazı sosyal medya hesaplarından
paylaşılan, “MÜSİAD Çadır Ekibi
telefon numaraları” MÜSİAD
ekiplerine ait değildir.

DMM İncelemesi: MÜSİAD’dan yapılan
açıklamada, afet bölgesindeki çalışmalara
ilişkin tüm duyuruların, MÜSİAD’ın resmî
sosyal medya hesaplarından yapılacağı
belirtilerek yanıltıcı bilgilere itibar
edilmemesi gerektiği vurgulanmıştır.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Binayı Yapan
Iraklı Bir
Müteahhit,
Merdiveni Yapan
Bir Japon Şirketi”
İddiası
Bazı sosyal medya hesaplarından,
“Irak’taki deprem sonrası çekilen
fotoğraf: Binayı yapan Iraklı bir
müteahhit, merdiveni yapan bir
Japon şirketi” iddiasıyla paylaşılan
fotoğraf ve iddia gerçek dışıdır.

DMM İncelemesi: İddiaya konu fotoğraf montaj
yöntemiyle manipüle edilmiştir.
Fotoğrafın montajlanmamış orjinal
hali, 2013’te Halep’te yaşanan bir hava
saldırısının ardından AFP muhabiri
tarafından çekilmiştir.
# D E P R E M
# D E P R E M
T.C. Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı
Dezenformasyonla Mücadele Merkezi Tarafından Günlük
Yayımlanan Dezenformasyon Bülteni
Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Kapılar Açıldı, Suriye’den Yüz Binlerce Sığınmacı
Getiriliyor” İddiası
”Hasar Tespit Çalışmalarını Öğretmenler ve İmamlar
Yaptı” İddiası
“Diyanet, Elazığ’daki Harput Külliyesi’ni Depremzedelere
Açmadı” İddiası
“Afet Bölgesinde Yakalanan Yağmacının Kulağını
Kestiler” İddiası
“Yüzlerce Afetzede Ankara Esenboğa Havalimanı’nda
Bekletiliyor” İddiası
”Kızılay’ın Konteyner Üretemeyen Fabrikasını Torpille
Gelen Kebapçı Genel Müdür Yönetiyor” İddiası
“Afetzedeler Çöp Konteynerleri Arasında Yaşıyor” İddiası
“Yakalanan Yağmacı Direğe Bağlandı” İddiası
“Erbil’den Adıyaman’a Gelen İş Makinaları Bekletiliyor,
Engelleniyor” İddiası
“Belediye Başkanı Gelince Kurulan Çadırlar, Başkan
Gidince Toplandı” İddiası
˿
˿
˿
˿
˿
˿
˿
˿
˿
˿
12 - 13 Şubat 2023
Dezenformasyon
Bülteni
“Kapılar Açıldı,
Suriye’den Yüz
Binlerce Sığınmacı
Getiriliyor” İddiası
Bazı sosyal medya hesaplarından
paylaşılan, “Kapılar açıldı,
Suriye’den yüz binlerce yeni
sığınmacı getiriliyor” iddiası
DMM İncelemesi: dışıdır.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Hasar Tespit
Çalışmalarını
Öğretmenler ve
İmamlar Yaptı”
İddiası
Bazı sosyal medya hesaplarında
paylaşılan ve basın yayın
organlarında habere konu olan, “23
Kasım 2022’de Düzce’de meydana
gelen deprem sonrası, hasar
tespit çalışmalarını öğretmen ve
imamlar yaptı” iddiası gerçeği
yansıtmamaktadır.

DMM İncelemesi: Umumi Hayata Müessir
Afetler Dolayısıyla Alınacak Tedbirlerle
Yapılacak Yardımlara Dair Kanun’una
göre, yaşanan doğal afetlerin ardından
hasar tespit çalışmalarını yalnızca
inşaat mühendisleri ve/veya mimarlar
yapmaktadır.
Bu nedenle de Düzce’de yaşanan deprem
sonrası hasar tespit çalışmalarını da iddia
edildiği gibi imamlar ve öğretmenler değil,
inşaat mühendisleri ve mimarlar yapmıştır.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Diyanet,
Elazığ’daki Harput
Külliyesi’ni
Depremzedelere
Açmadı” İddiası
Bazı basın yayın organları ve
sosyal medya hesaplarında yer
alan, “Diyanet Elazığ’daki Harput
Külliyesi’ni depremzedelere
açmadı” iddiası gerçek dışıdır.

DMM İncelemesi: Elazığ Harput Külliyesi’ndeki
Dini İhtisas Merkezi iddianın aksine, deprem
felaketinin hemen ardından kapılarını
afetzedelere açmıştır.
Dini İhtisas Merkezi, şu anda 135 afetzedeye
ev sahipliği yapmaktadır. Merkez, ihtiyaç
durumunda daha fazla depremzedeyi
misafir etmek için hazırlık yapmaktadır.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Afet Bölgesinde
Yakalanan
Yağmacının
Kulağını Kestiler”
İddiası
Bazı sosyal medya hesaplarından
paylaşılan ve kısa sürede viral hale
gelen, “Bir yağmacının kulağının
kesildiği görüntüler” iddiası
manipülasyon içermektedir.

DMM İncelemesi: Söz konusu görüntüler
iddia edildiği gibi Türkiye’de çekilmemiştir.
Görüntünün Ocak 2023 tarihinde
paylaşıldığı ve görüntülerdeki kişinin
İspanyolca konuştuğu tespit edilmiştir.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Yüzlerce Afetzede
Ankara Esenboğa
Havalimanı’nda
Bekletiliyor”
İddiası
Bazı sosyal medya hesaplarından
paylaşılan, “Havayolu şirketlerinin
afetzedeler için ücretsiz bilet
kotaları doldu, yüzlerce afetzede
Ankara Esenboğa Havalimanı’nda
bekletiliyor” iddiası doğru değildir.

DMM İncelemesi: İki havayolu şirketi, yaşanan
afet felaketi sonrası resmi internet
sayfalarından yaptıkları açıklamada,
bölgedeki uçuş seferlerinin ücretsiz
olduğunu ve afet bölgesinden yapılan
uçuşlarda herhangi bir kota sınırlamasının
bulunmadığını duyurmuştur.
İddianın sosyal medyada paylaşıldığı
saatlerde, Ankara Esenboğa Havalimanı’nda
herhangi bir bekleyiş ya da yoğunluğun
olmadığı tespit edilmiştir.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Kızılay’ın
Konteyner
Üretemeyen
Fabrikasını Torpille
Gelen Kebapçı Genel
Müdür Yönetiyor”
İddiası
Bazı basın yayın organlarında
paylaşılan, “Kızılay’ın konteyner
üretemeyen fabrikasını, torpille
gelen kebapçı genel müdür
yönetiyor” iddiaları doğru değildir.

DMM İncelemesi: İddia edilenin aksine Kızılay,
Malatya’da yer alan ve 30 yıldır atıl durumda
olan “vagon fabrikası” alanında eski fabrika
binasını yıkarak yerine Kızılay Sistem
Yapı Fabrikası’nı kurmuştur. Yaklaşık 3 ay
önce resmen açılan fabrika kısmi üretime
başlamıştır.
Fabrikanın 2023 yılı içinde tam kapasite
çalışmaya başlaması ve yılda 65-70 bin
konteyner üretecek kapasiteye gelmesi
planlanmaktadır. Kızılay Sistem Fabrikası,
yaşanan deprem felaketi öncesinde de talep
eden tüm kurum ve kuruluşlar için kısmi
konteyner üretimi yapmıştır.
Yaşanan felaketin ardından, fabrika
çalışanları da afetzede durumuna gelmiş,
Kızılay tüm çalışanlarla iletişime geçerek
aileleriyle birlikte hepsini fabrika binasına
yerleştirmiştir. Bununla birlikte fabrikada
üretim, kaldığı yerden hızla devam etmiştir.
Fabrikanın genel müdürü, iddiaların aksine
Orta Doğu Teknik Üniversitesi mezunudur.
Aynı alanda doktorası bulunan genel
müdürün sektör tecrübesi de 30 yıldır.
Deprem felaketi sonrası afet bölgesine
gelen ve koordinasyon çalışmalarına katılan
Kızılay Genel Başkanı Dr. Kerem Kınık, Kızılay
Sistem Yapı Fabrikasını da ziyaret ederek,
konteyner üretiminin en üst seviyeye
çıkarılması talimatını vermiştir.
NOT: 12-13 Şubat
2023 tarihli Deprem
Dezenformasyon
Bülteni’nde, Kızılay
Genel Başkanı Kerem
Kınık’ın iddialara konu
Kızılay Sistem Yapı
Fabrikası’nı ziyaretiyle
ilgili sehven eski
tarihli bir fotoğraf
paylaşılmıştır. Ancak,
bu durum Kerem
Kınık’ın depremin
ardından fabrikayı ziyaret ettiği ve fabrikada
iddiaların aksine konteyner üretiminin
yapıldığı gerçeğini değiştirmemektedir.
Kınık’ın deprem sonrası ziyaretinin fotoğrafı
yandadır.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Afetzedeler Çöp
Konteynerleri
Arasında Yaşıyor”
İddiası
Bir uluslararası televizyon
kanalının muhabirinin,
“Afetzedeler çöp konteynerlerinin
arasında yaşıyor ve çadırları hala
ulaşmadı” iddiası doğru değildir.

DMM İncelemesi: Muhabirin çöp konteynerleri
arasında yaşadığını iddia ettiği afetzedeler,
muhabire orada kalmadıklarını
söylemelerine rağmen, haber afetzedenin
bu beyanları kesilerek servis edilmiştir.
Afetzede, daha sonra sosyal medya
hesabından, iddianın doğru olmadığını
ve konuşmasının kesilerek röportajın
çarpıtıldığını beyan etmiştir.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Yakalanan Yağmacı
Direğe Bağlandı”
İddiası
Bazı sosyal medya hesaplarında
paylaşılan, “Afet bölgesinde yağma
yapan şahıs yakalanarak direğe
bağlandı” iddiası gerçek dışıdır.

DMM İncelemesi: İddialara konu fotoğraf
Türkiye’de değil, Rusya-Ukrayna savaşı
sırasında Ukrayna’da çekilmiştir. Fotoğraf,
yağma yapan bir şahsın siviller tarafından
yakalanarak direğe bağlandığı olaya aittir.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Erbil’den
Adıyaman’a Gelen
İş Makinaları
Bekletiliyor,
Engelleniyor” İddiası
Bazı sosyal medya hesaplarından
paylaşılan, “Erbil’den Adıyaman’a
yardım için gelen iş makinaları
çalıştırılmıyor, engelleniyor”
iddiası gerçeği yansıtmamaktadır.

DMM İncelemesi: Erbil’den Adıyaman’a gelen
iş makinaları, şu an arama kurtarma
faaliyetleri ve diğer organize edilen
faaliyetler için değil, daha sonraki
aşamalarda kullanılabilecek türden iş
makinalarıdır. İddiaya konu araçlar, ilerleyen
süreçte amaca uygun olarak devreye
girecektir.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Belediye Başkanı
Gelince Kurulan
Çadırlar, Başkan
Gidince Toplandı”
İddiası
Bazı sosyal medya hesaplarından
paylaşılan, “Bu çadırı belediye
başkanı gelince kurdular, başkan
gidince topladılar” iddiası gerçek
dışıdır.

DMM İncelemesi: İddiaya konu çadır,
iş makinalarının çalıştığı bir alana
kurulmuştur. Bölgede çalışan ekipler,
güvenli bir noktada kurulmayan çadırı
taşımıştır. Afet bölgesinde çadırlar güvenli
bir alana ve arama kurtarma çalışmalarını
engellemeyecek şekilde kurulmalıdır.
# D E P R E M
# D E P R E M
T.C. Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı
Dezenformasyonla Mücadele Merkezi Tarafından Günlük
Yayımlanan Dezenformasyon Bülteni
# D E P R E M
# D E P R E M
Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Tayvan Ekibi Tam Enkaz Altındaki Afetzedeye
Ulaşacakken Uzaklaştırıldı” İddiası
“DASK Hasar İhbarı İçin 15 Gün İçinde Başvuru
Zorunluluğu Var” İddiası
“Futbolcu Josef De Souza Bir Afetzede Kız Çocuğunu
Evlat Edindi” İddiası
“Kültür ve Turizm Bakanlığı, Afetzedelerin Otellere
Alınmamasını İstedi” İddiası
“Malatya’da Hasar Tespit Çalışmaları İptal Edildi, Yurt
Dışından Teknik Eleman Bekleniyor” İddiası
“Afet Bölgelerine Yem Gönderilmiyor” İddiası
“Türkiye ve Suriye’yi Vuran Yıkıcı Depremlerden Önce
Gökyüzünde Tuhaf Işıklar Görüldü” İddiası
˿
˿
˿
˿
˿
˿
˿
13 - 14 Şubat 2023
Dezenformasyon
Bülteni
“Tayvan Ekibi Tam
Enkaz Altındaki
Afetzedeye
Ulaşacakken
Uzaklaştırıldı”
İddiası
Bazı sosyal medya hesaplarından
paylaşılan ve basın yayın
organlarında habere konu olan,
“Tayvan ekibi tam afetzedeye
ulaşacakken, Türk ekibi tarafından
uzaklaştırıldı. Bu duruma kızan
ekip, ülkeyi terk etti” iddiaları
asılsızdır.

DMM İncelemesi: AFAD veya yurt dışından gelen
arama kurtarma ekipleri, afet bölgesinde
kurtarma sürecini başlatarak enkaz altındaki
afetzedeye ulaşmaya çalışmaktadır.
Ulaşılan afetzedeyi göçük altından çıkarma
işlemi, gerekli tıbbi süreç nedeniyle Sağlık
Bakanlığı’na bağlı uzmanlardan oluşan
UMKE’nin sorumluluğundadır.
Arama kurtarma ekipleri, hedef
tespiti ardından yol/tünel açmaktadır.
Gerekli önlemler alınarak medikal
müdahale yapılması için işlem UMKE’ye
devredilmektedir.
Tayvan ekibi bunun bilincinde çalışmış,
üstlendiği işleri başarıyla tamamlamıştır.
Ekip, herhangi bir olumsuzluk söz konusu
olmadan ülkesine dönmüştür.
Tayvan ekibi ülkeden ayrılırken Taipei
Ekonomi ve Kültür Misyonu, sosyal medya
hesabından Türkiye ve depremzedeler için
iyi dileklerini paylaşmıştır.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “DASK Hasar
İhbarı İçin 15 Gün
İçinde Başvuru
Zorunluluğu Var”
İddiası
“Afetzedelerin zorunlu deprem ve
afet sigortası hasar ihbarı için 15
gün içinde DASK’a başvuru yapma
zorunluluğu var” iddiası doğru
değildir.

DMM İncelemesi: Doğal Afet Sigortaları Kurumu
(DASK), doğal afet dönemlerinde hasar
ihbarında süre kısıtlaması uygulamamakta
ve sigortalı ihbarını dahi beklemeksizin
hasar ödemelerini gerçekleştirmektedir.
Dolayısıyla 10 ilimizi kapsayan son deprem
felaketinde evleri hasar gören sigortalıların
ihbar için süre kısıtlaması bulunmamaktadır.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Futbolcu Josef De
Souza Bir Afetzede
Kız Çocuğunu Evlat
Edindi” İddiası
Bazı basın yayın organları ve
sosyal medya hesaplarında yer
alan, “ Futbolcu Josef De Souza bir
afetzede kız çocuğunu evlat edindi”
iddiası doğru değildir.

DMM İncelemesi: Aile ve Sosyal Hizmetler
Bakanlığı, deprem sonrası aile ve
yakınlarına ulaşılamayan çocukların
bakım ve ihtiyaçlarını bu aşamada
kendisi karşılamaktadır. Çocukların
biyolojik yakınlarına ulaşılması için il
müdürlüklerinde çalışmalar sürmektedir.
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nın
refakatinde bulunan çocukların, bu
aşamada evlat edinilmeleri mümkün
değildir. İddiaya konu fotoğraf, Josef De
Souza’nın Mersin’e getirilen afetzede
çocuklara moral vermek için yaptığı ziyaret
esnasında çekilmiştir.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Kültür ve
Turizm Bakanlığı,
Afetzedelerin
Otellere
Alınmamasını
İstedi” İddiası
Bazı sosyal medya hesaplarında
yer alan, “Kültür ve Turizm
Bakanlığı, otellere depremzede
misafir kabul etmemelerini iletti
ve otellerde kalanlar yurtlara
gönderildi” iddiası doğru değildir.

DMM İncelemesi: Kültür ve Turizm Bakanlığı, 6
Şubat’ta valiliklere resmi yazı göndererek
bakanlık denetimindeki otellerin ivedilikle
afetzedelere açılması talimatı vermiştir.
Otellere yerleşen afetzedelerin, otellerden
çıkarılması söz konusu değildir.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Malatya’da Hasar
Tespit Çalışmaları
İptal Edildi, Yurt
Dışından Teknik
Eleman Bekleniyor”
İddiası
Bazı sosyal medya hesaplarından
paylaşılan, “Malatya’da hasar
tespit çalışmaları iptal edildi, yurt
dışından teknik eleman gelene
kadar evlere girmeyin” iddiası
DMM İncelemesi: dışıdır.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Afet Bölgelerine
Yem Gönderilmiyor”
İddiası
Bazı sosyal medya hesaplarında
yer alan, “Afet bölgelerine hayvan
yemi gönderilmiyor” iddiası doğru
değildir.

DMM İncelemesi: Tarım ve Orman Bakanlığı,
deprem felaketinden etkilenen illerdeki
hayvan yetiştiricilerine destek için ilk etapta,
bin 716 ton hayvan yemi göndermiştir. Afet
bölgelerine yem tedariki artarak devam
etmektedir.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Türkiye ve Suriye’yi
Vuran Yıkıcı
Depremlerden Önce
Gökyüzünde Tuhaf
Işıklar Görüldü”
İddiası
Bazı sosyal medya hesaplarından,
“Türkiye ve Suriye’yi vuran yıkıcı
depremlerden önce gökyüzünde
tuhaf ışıklar görüldü” iddiasıyla
paylaşılan görüntüler, eski
tarihlidir ve Türkiye’deki depremle
ilgisi yoktur.

DMM İncelemesi: İddiaya konu görüntülerin,
Türkiye ve Suriye’yi etkileyen depremden
uzun süre önce, 25 Eylül 2022’de bir
sosyal medya hesabından paylaşıldığı
tespit edilmiştir. Görüntüleri sosyal
medyada yükleyen kullanıcı, görüntülerin
Kazakistan’ın Balkaş kentinde kaydedildiğini
belirtmiştir.
Araştırmalar, görüntülerin 21 Eylül 2022’de
Baykonur Uzay Üssü’nden fırlatılan Soyuz
MS-22 insanlı uzay aracı ile Soyuz-2.1a
taşıyıcı roketine ait olduğunu göstermiştir.
# D E P R E M
# D E P R E M
T.C. Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı
Dezenformasyonla Mücadele Merkezi Tarafından Günlük
Yayımlanan Dezenformasyon Bülteni
Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Çinli Kurtarıcıyı Yapay Zekayla Müslüman Yaptılar!”
İddiası
İspanya’dan Gelen Arama Kurtarma Ekibinin Röportajına
İlişkin İddialar
“Deliller Toplanmadan Enkazlar Kaldırılıyor” İddiası
“Hakkari Valiliği Afet Bölgesine Yardım Götüren Aracı
Engelledi” İddiası
“Hatay’da ATM’ler Yağmalanıyor” İddiası
“Marmara Denizi’nde Su Seviyesindeki Değişim,
İstanbul’da Depremin Habercisi” İddiası
˿
˿
˿
˿
˿
˿
14 - 15 Şubat 2023
Dezenformasyon
Bülteni
“Çinli Kurtarıcıyı
Yapay Zekayla
Müslüman Yaptılar!”
İddiası
Bazı basın yayın organlarında yer
alan, “Çin’den arama kurtarma
faaliyetleri için Türkiye’ye gelen bir
kişinin, cami ve elindeki Kur’an-ı
Kerim’le çekilen fotoğrafları yapay
zekayla üretilmiş” iddiaları gerçek
dışıdır.

DMM İncelemesi: İddiaya konu haberde geçen
Jun Cang isimli şahıs, arama kurtarma
faaliyetleri için Malatya’ya gelmiştir.
Malatya’nın Yeşilyurt ilçesi yetkililerinden
edinilen bilgiye göre, şahsın camiye gittiği
ve elinde Kur’an-ı Kerim’le fotoğraf çektirdiği
tespit edilmiştir.
İddiaya konu fotoğrafların ham hallerine
ulaşılmış, Jun Cang’la başka görüşmelerden
de fotoğraflar edinilmiştir.
Orta Doğu Teknik Üniversitesi Siber
Güvenlik alanında öğretim üyesi Doç.
Dr. Cihangir Tezcan, elimizdeki ham
fotoğrafları incelemiştir. Bu incelemenin
sonunda, kişilerin fotoğrafa eklenmesinin
olası görünmediğini belirtmiştir. Tezcan,
gönderdiğimiz diğer fotoğrafta ise (basın
yayın organlarında yayımlanan) bariz
oynamaların olduğunu tespit etmiştir.
Manipüle Edilerek Servis
Edilen Fotoğraflar
Ulaştığımız Ham
Fotoğraflar
• Ham
fotoğraflar
incelendiğinde
herhangi bir
Değerlendirme: Yanlış

İddia: “yapay zeka”
ile oluşturulma
söz konusu
olmadığı,
görüntüdeki
bozukluğun
flaş yansıması
ve düşük
ışık kaynaklı
olduğu tespit
edilmiştir.
İspanya’dan Gelen
Arama Kurtarma
Ekibinin Röportajına
İlişkin İddialar
İspanya’dan gelen kurtarma
ekibinin Türkiye’den ayrılmasıyla
ilgili bazı basın yayın organlarında
yer alan, “Dozerler ve iş makinaları
enkaza dalıyor. Kurtarma çalışması
yapılmıyor. O yüzden ülkeyi terk
ettiler” iddiası gerçek dışıdır.

DMM İncelemesi: Bölgede arama kurtarma
faaliyetleri devam etmektedir. İddiaların
geçtiği röportaj afetin 7’nci gününde
yayımlanmıştır. 10’uncu günde arama
kurtarma çalışmaları sonucu enkaz altından
insanların kurtarılması, iddiaları tamamen
çürütmektedir.
İspanya’dan gelen 788 arama kurtarma
personeli bölgelere dağıtılmış, çalışmalarını
tamamlayan ‘hafif arama kurtarma’
ekiplerinden bazıları ülkelerine geri
dönmüştür. İspanya’dan gelen 639 personel
halen çalışmalarına devam etmektedir.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Deliller
Toplanmadan
Enkazlar
Kaldırılıyor” İddiası
Bazı sosyal medya hesaplarından
paylaşılan, “Afet bölgesinde yıkılan
ve hasar gören binalardan deliller
toplanmadan enkazlar kaldırılıyor”
iddiası gerçek dışıdır.

DMM İncelemesi: Bugüne kadar afet bölgesinde
478 Cumhuriyet savcısı geçici yetki ile
deprem bölgesindeki il ve ilçelerde
görevlendirilmiştir. Yıkılan binalarla ilgili
sorumlulukları bulunan kişilerin tespiti
amacıyla ilgili Cumhuriyet Başsavcılıklarınca
derhal soruşturma işlemlerine
başlanılmıştır.
Bu soruşturmalar kapsamında arama
kurtarma faaliyetlerinin tamamlandığı
binalarda Cumhuriyet savcısı nezaretinde
yapılan, bilirkişi ve olay yeri incelemeleri ile
numune alma işlemleri Adana, Diyarbakır,
Şanlıurfa, Gaziantep, Kilis illeri ile Hatay’ın
Reyhanlı ilçesinde tamamlanmıştır.
Deprem bölgesinde bilirkişi incelemesi
ve numune alma işlemlerinde inşaat
mühendisi, mimar, jeoloji mühendisi ile
karot örneği alımı için yaklaşık 600 uzman
bilirkişi görevlendirilmiştir.
Bilirkişi çalışması ve numune alma işlemleri
Cumhuriyet Başsavcılıkları nezaretinde etkin
ve hızlı bir şekilde sürdürülmekte, bilirkişi
incelemesi yapıldıktan sonra enkazlar
kaldırılmaktadır.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Hakkari Valiliği
Afet Bölgesine
Yardım Götüren
Aracı Engelledi”
İddiası
Bazı basın yayın organlarında yer
alan, “STK’ların deprem bölgesine
gönderecekleri yardım aracını
Hakkari Valiliği engelledi” iddiası
gerçeği yansıtmamaktadır.

DMM İncelemesi: İddiaların aksine, yapılan
ve toplanan bütün yardımların güvenli
ve doğru bir şekilde ulaştırılabilmesi
amacı ile yardım tırları; Hakkari Valiliği
AFAD Koordinasyon Merkezi kontrolü
ve koordinesinde deprem bölgelerine
gönderilmiştir.
Bu koordinasyonla 13 kamyon su, 1 kamyon
yakıt dolu tanker, 5 adet konteyner banyo,
7 adet konteyner tuvalet, 8 kamyon mont,
20 kamyon battaniye ve ısıtıcı, 36 kamyon
gıda kolisi ve konserve, 5 kamyon bot
ayakkabı olmak üzere toplam 95 kamyon
insani yardım taşıyan araç, afet bölgesine
ulaştırılmıştır.
Arama kurtarma faaliyetlerinde kullanılacak
çok sayıda iş makinesinin yanı sıra Hakkari
Valiliği tarafından gönüllü ve görevli olmak
üzere toplamda 933 personelin deprem
bölgesine takviyesi sağlanmıştır.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Hatay’da ATM’ler
Yağmalanıyor”
İddiası
Bazı sosyal medya hesaplarından
paylaşılan ve basın yayın
organlarında habere konu olan,
“Hatay’da ATM’ler yağmalanıyor”
iddiası doğru değildir.

DMM İncelemesi: İddiaya konu görüntülerde,
bazı ATM’lerin yerinden söküldüğü,
bazılarının ise hiçbir müdahaleye
maruz kalmamış olup sağlam durduğu
görülmektedir. ATM’ler herhangi bir dış
müdahaleyle deformasyona uğramamıştır.
ATM’ler yüksek güvenlikli ve kameralı
para çekme cihazlarıdır. ATM kasetlerine
ve içlerindeki paralara ulaşabilmek
ise neredeyse imkansızdır. Görüntüler
incelendiğinde ilgili banka yetkililerinin
kendi kasalarını ve mekanizmalarını
söktüğü tespit edilmiştir.
ATM’lerin bir kısmı depremde hasar
görmüş, bir kısmı ise banka görevlileri
tarafından açılarak içi boşaltılmıştır.
ATM’lerin yağmalandığına ilişkin herhangi
bir müracaat bulunmamaktadır.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Marmara Denizi’nde
Su Seviyesindeki
Değişim, İstanbul’da
Depremin Habercisi”
İddiası
Bazı sosyal medya hesaplarından
paylaşılan, “Marmara Denizi’nde su
seviyesindeki değişim, İstanbul’da
yaşanacak büyük bir depremin
habercisi” iddiası doğru değildir.

DMM İncelemesi: Marmara Denizi’nde deniz
suyu seviyesinde meydana gelen değişiklik,
tektonik-deprem kaynaklı olmayıp, basınç
farkından kaynaklı meteorolojik bir olaydır.
# D E P R E M
# D E P R E M
T.C. Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı
Dezenformasyonla Mücadele Merkezi Tarafından Günlük
Yayımlanan Dezenformasyon Bülteni
# D E P R E M
# D E P R E M
Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Depremde Yıkılan Binaların Çoğu Yeni Binaydı” İddiası
”Bağış Tutarı Vergiden Düşecek” İddiası
“İspanya Ordusu İskenderun’da Devriye Görevi
DMM İncelemesi: leştiriyor” İddiası
Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Hazine ve Maliye Bakanı Nureddin Nebati, 14 Şubat’taki
Kabine Toplantısı’na Katılmadı. Bakanlık Sunumu
Yapılmadı” İddiası
“Hatay’daki Yapı Denetim ve Yapı Malzeme Şube
Müdürlüğü’ne Gelen Savcılar İzne Ayrıldı” İddiası
“Toplanan Yardımlara El Koymak İsteyen Kişiler,
Cemevine Silahlı Saldırı Düzenledi” İddiası
“Afet Bölgesi Adıyaman’da Bir Tane Diyanet Görevlisi
Yok” İddiası
˿
˿
˿
˿
˿
˿
˿
15 - 16 Şubat 2023
Dezenformasyon
Bülteni
“Depremde Yıkılan
Binaların Çoğu Yeni
Binaydı” İddiası
Kahramanmaraş’ta meydana gelen
7.7 ve 7.6 şiddetindeki depremlerde
‘yıkılan binaların çoğunun yeni
bina olduğu’ iddiası gerçek dışıdır.

DMM İncelemesi: Deprem felaketinden
etkilenen 10 ilimizde yıkık bina sayısı 14
Şubat itibariyle toplam 9 bin 146’dır. Çevre,
Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı
verilerine göre, bu binaların yüzde 98’i 1999
öncesinde inşa edilmiştir. 14 Şubat 2023
tarihine kadarki hasar tespit çalışmalarında,
depremden etkilenen 10 ilimizdeki yıkık
binalardan;
• Adana’da 13 binanın 12’si eski, 1’i yenidir.
• Adıyaman’da bin 348 binanın bin 315
eski, 33’ü yenidir.
• Diyarbakır’da 52 binanın 52’si de eski
binadır.
• Gaziantep’teki 2 bin 648 binadan 2 bin
622’si eski, 26’sı yenidir.
• Hatay’daki bin 821 binanın bin 780’i eski,
41’i yenidir.
• Malatya’daki bin 124 binanın bin 119’u
eski, 5’i yenidir.
• Kahramanmaraş’taki bin 816 binadan bin
790’ı eski, 26’sı yenidir.
• Şanlıurfa’daki 30 binadan 30’u da eskidir.
Kilis’teki 146 binadan 146’sı da eski
binadır.
• Osmaniye’deki binaların da benzer
şekilde 148’i de eskidir.
Söz konusu meskenlerdeki toplam nüfus 81
bin 168’dir.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği
Bakanlığı Coğrafi Bilgi Sistemi
incelendiğinde, kırmızıyla gösterilen yıkılmış
binalarının çoğunun eski binalar olduğu
görülmektedir.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Bağış Tutarı
Vergiden Düşecek”
İddiası
Bazı basın yayın organlarında yer
alan, “Afet bölgesindeki afetzedeler
için bağışta bulunanların, bağış
tutarları vergiden düşülecek”
iddiası gerçeği yansıtmamaktadır.

DMM İncelemesi: Vergi mevzuatı uyarınca
yapılan bağış ve yardımlar, “vergi
matrahının” tespitinde indirim olarak
dikkate alınabilmektedir. Bu indirim, kanun
hükmü olup tüm vergi mükelleflerinin daha
önce de yararlanabildiği bir düzenlemedir.
Dolayısıyla AFAD veya Türkiye Kızılay
Derneği’ne yapılacak bağış ve yardımlar
da bu kapsamda değerlendirilmekte,
bağış yapan şirketlerin yıl sonunda beyan
edecekleri gelirlerinden indirim konusu
yapılabilecektir.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “İspanya Ordusu
İskenderun’da
Devriye Görevi
DMM İncelemesi: leştiriyor”
İddiası
Değerlendirme: Yanlış

İddia: Bazı sosyal medya hesaplarından
paylaşılan görüntülerle ilgili,
“İspanya ordusu İskenderun’da
devriye görevi gerçekleştiriyor”
iddiası doğru değildir.

DMM İncelemesi: Görüntülerdeki askeri araçlar,
depremin ardından insani yardım için
bölgeye gelen İspanya Silahlı Kuvvetlerine
ait araçlardır. Bu araçların arama kurtarma
bölgesine intikali sırasında çekilen
görüntüler, “devriye” iddiasıyla servis
edilmiştir.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Hazine ve Maliye
Bakanı Nureddin
Nebati, 14 Şubat’taki
Kabine Toplantısı’na
Katılmadı. Bakanlık
Sunumu Yapılmadı”
İddiası
Bazı basın yayın organlarında yer
alan, “Hazine ve Maliye Bakanı
Nureddin Nebati, 14 Şubat’taki
Kabine Toplantısı’na katılmadı.
Bakanlık sunumu yapılmadı”
iddiaları doğru değildir.

DMM İncelemesi: Hazine ve Maliye Bakanı
Nureddin Nebati, afet nedeniyle bulunduğu
Şanlıurfa’dan 14 Şubat’taki Kabine
Toplantısı’na video konferans yoluyla iştirak
etmiş ve sunum yapmıştır.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Hatay’daki Yapı
Denetim ve Yapı
Malzeme Şube
Müdürlüğü’ne Gelen
Savcılar İzne Ayrıldı”
İddiası
Bazı basın yayın organlarında yer
alan, “Hatay’daki Yapı Denetim ve
Yapı Malzeme Şube Müdürlüğü’ne
gelen savcılar izne ayrıldı” iddiası
DMM İncelemesi: dışıdır.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Toplanan
Yardımlara El
Koymak İsteyen
Kişiler, Cemevine
Silahlı Saldırı
Düzenledi” İddiası
Bazı sosyal medya hesaplarından
paylaşılan ve basın yayın
organlarında habere konu olan,
“Depremzedeler için toplanan
yardımlara el koymak isteyen
kişiler, Şahkulu Pendik Cemevi’ne
silahlı saldırı düzenledi” iddiası
DMM İncelemesi: değildir.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Afet Bölgesi
Adıyaman’da Bir
Tane Diyanet
Görevlisi Yok”
İddiası
Bazı basın yayın organlarında yer
alan, “Afet bölgesi Adıyaman’daki
çalışmalarda bir tane bile Diyanet
görevlisi yok” iddiası gerçek dışıdır.

DMM İncelemesi: Kahramanmaraş merkezli
depremlerden etkilenen Adıyaman’da,
Diyanet İşleri Başkanlığı’na bağlı bin 500
görevli, çalışma ve yardım faaliyetlerine
katılmaktadır.
# D E P R E M
# D E P R E M
T.C. Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı
Dezenformasyonla Mücadele Merkezi Tarafından Günlük
Yayımlanan Dezenformasyon Bülteni
Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Diyanet İşleri Başkanı Ali Erbaş’ın 310 Milyon Lira Şahsi
Bağış Yaptığı” İddiası
“Afet Bölgesindeki Yardım Dağıtımında Suriyelilere
Öncelik Veriliyor” İddiası
“Kızılhaç Federasyonu Türkiye’ye deprem yardımı
yapmadı” iddiası
“Cenazeler Kimsesizler Mezarlığına Gömülüyor” İddiası
“Afet Bölgelerine Giden Yardım Tırları Engelleniyor”
İddiası
˿
˿
˿
˿
˿
16 - 17 Şubat 2023
Dezenformasyon
Bülteni
“Diyanet İşleri
Başkanı Ali Erbaş’ın
310 Milyon Lira
Şahsi Bağış Yaptığı”
İddiası
Bazı sosyal medya hesaplarından
paylaşılan, “Diyanet İşleri Başkanı
Ali Erbaş’ın 310 milyon lira şahsi
bağış yaptığı” iddiası doğru
değildir.

DMM İncelemesi: Diyanet İşleri Başkanlığı,
Cuma namazı sonrasında depremden
etkilenen illerimiz için yardım çağrısında
bulunmuş, vatandaşlarımızın yoğun ilgisiyle
toplanan nakdi yardım 310 milyon liraya
ulaşmıştır.
‘Türkiye Tek Yürek’ adlı yardım programına
telefonla bağlanan Diyanet İşleri Başkanı
Ali Erbaş, 310 milyon liralık nakdi yardım
oluştuğunu ve bu yardımları AFAD’a bağış
olarak aktardıklarını açıklamıştır. Erbaş, bu
bağışın toplanan yardım parası olduğunu
özellikle belirtmiş, kendi adına ise 3 maaşını
bağışladığını ifade etmiştir.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Afet Bölgesindeki
Yardım Dağıtımında
Suriyelilere Öncelik
Veriliyor” İddiası
Bazı sosyal medya hesaplarından
paylaşılan, “Afet bölgesindeki
yardım dağıtımında Suriyelilere
öncelik veriliyor” iddiası gerçek
dışıdır.

DMM İncelemesi: AFAD verilerine göre
bakanlıklar, ilgili kurum ve kuruluşlar ile
uluslararası ülke ve kuruluşlar tarafından
afet bölgesine 386 bin 874 çadır sevk
edilmiş olup bunların 172 bin 265’i
kurulmuştur. Bölgeye 3 milyon 282 bin
725 battaniye sevk edilmiştir. Diyanet İşleri
Başkanlığı tarafından 78 bin 500 kişiye
geçici barınma hizmeti, 79 bin 720 barınma
malzemesi verilmiştir.
Beslenme hizmetinin yanı sıra Kızılay,
AFAD, MSB, Jandarma ve Sivil Toplum
Kuruluşlarından, bölgeye toplam 354 mobil
mutfak, 86 ikram aracı, 38 mobil fırın ve 330
hizmet aracı sevk edilmiştir.
Bölgedeki yardımlar konusunda kimseye
öncelik tanınmamakta, depremden
etkilenen tüm afetzedelere yardım
ulaştırma faaliyetleri devam etmektedir.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Kızılhaç
Federasyonu
Türkiye’ye Deprem
Yardımı Yapmadı”
İddiası
Bazı sosyal medya hesaplarından
paylaşılan, “Kızılhaç Federasyonu
Türkiye’ye deprem yardımı
yapmadı” iddiası doğru değildir.

DMM İncelemesi: Uluslararası Kızılhaç ve
Kızılay Dernekleri Federasyonu (IFRC), 7
Şubat’ta depremlerden etkilenen Türkiye ve
Suriye için 70 milyon frank değerinde acil
uluslararası yardım başvurusu başlatmış,
daha sonra bu rakamı 200 milyon franga
çıkarmıştır.
IFRC, 16 Şubat’ta uluslararası acil yardım
çağrısını 200 milyondan 650 milyon
İsviçre Frangı’na çıkardığını duyurmuştur.
Federasyon için toplanan bağışlar Kızılay’a
aktarılmakta ve söz konusu bağışlar
Kızılay’ın deprem kapsamındaki yardım
faaliyetlerinde kullanılmaktadır.
IFRC Genel Sekreteri Jagan Chapagain,
Türkiye için yapılan çağrı ile ilgili, “Bu
depremlerin tam etkisi hala ortaya çıkıyor.
Sahadaki durum çok hızlı değişiyor,
ihtiyaçlar her dakika artıyor. Hayatta
kalanlar için bu süreç hayatlarının en zor
dönemlerinden biridir ve iyileşmeye giden
yol uzun olacak. En acil ihtiyaçlar, barınak,
sağlık, sanitasyon, gıda ve su.” ifadelerini
kullanmıştır.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Cenazeler
Kimsesizler
Mezarlığına
Gömülüyor” İddiası
Bazı basın yayın organlarında
yer alan, “Cenazeler kimsesizler
mezarlığına gömülüyor” iddiası
DMM İncelemesi: değildir.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Afet Bölgelerine
Giden Yardım Tırları
Engelleniyor” İddiası
Bazı basın yayın organlarında yer
alan, “Afet bölgesine gönderilen
yardım tırları engelleniyor” iddiası
DMM İncelemesi: dışıdır.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Deprem Bölgesi Riskli Değilmiş” Başlıklı Haberdeki
İddialar
“Refakatsiz Çocuklar Cemaatlere Veriliyor” İddiası
“Hatay’da Yabancılara Mülk Satılıyor” İddiası
“Gaziantep’teki Mehmet Şahan Camii’nin İmamı
Depremzedeleri Camiden Çıkararak Caminin Kapılarını
Kilitledi” İddiası
“Merkez Bankası Tarafından AFAD’a Bağış Yapıldığı İçin
Yapılacak Harcamaların Sayıştay Denetiminden Muaf
Olduğu” İddiası
˿
˿
˿
˿
˿
17 - 18 Şubat 2023
Dezenformasyon
Bülteni
“Deprem Bölgesi
Riskli Değilmiş”
Başlıklı Haberdeki
İddialar
Bazı basın yayın organlarında,
“Deprem bölgesi riskli değilmiş”
başlığıyla yayımlanan haberdeki
iddialar gerçeği yansıtmamaktadır.

DMM İncelemesi: Yüzde 65’i ruhsatsız
yapılardan oluşan Hatay’ın İskenderun
ilçesindeki Meydan, Esentepe, Cumhuriyet,
Numune, Pınarbaşı ve Modernevler
mahalleleri, Bakanlar Kurulu Kararıyla 2013
yılında riskli alan ilan edilmiştir.
Depreme hazırlık amacıyla yapılan kentsel
dönüşüm çalışmalarına, bazı kesimlerden
itiraz gelmiş ve Bakanlar Kurulu’nun bu
kararı mahkemeye taşınmıştır. Yapılan itiraz
üzerine Bakanlar Kurulu’nun ‘riskli alan’
kararı Danıştay tarafından iptal edilmiştir.
Bunun üzerine alandaki ruhsatsız yapıların
herhangi bir can ve mal kaybına yol
açmaması için Bakanlar Kurulu kararıyla bu
alanlar yeniden riskli alan ilan edilmiştir.
Ancak, aynı kesimler bu kararı da
mahkemeye taşımış ve tekrar iptal edilmesi
üzerine kentsel dönüşüm sürecinin önünü
tıkamıştır.
Sürecin önünü açmak için, bilimsel ve
teknik raporlar da dikkate alınarak alan
bazlı kentsel dönüşüm yerine parsel bazlı
dönüşüm sürecinin başlatılmasına karar
verilmiştir.
Devam eden süreçte Çevre, Şehircilik ve
İklim Değişikliği Bakanlığınca, Hatay’da
TOKİ eliyle yürütülen kentsel dönüşüm
çalışmaları kapsamında, bahse konu
alandaki vatandaşlarımızın yüzde 80’i
ile anlaşılmıştır. 460 konutun ihalesine
başlanmış olup, süreç devam etmektedir.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Refakatsiz
Çocuklar Cemaatlere
Veriliyor” İddiası
“Afetten Etkilenen Refakatsiz
Çocukları Tarikatlar kaçırıyor /
Cemaatlere Veriliyor” iddiası
Bazı basın yayın organlarında
yer alan, “Sahipsiz depremzede
çocukları tarikatlar mı kaçırıyor?”
ve “Depremzede çocuklar
cemaatlere verildi” başlıklı
haberlerde geçen iddialar tamamen
asılsızdır.

DMM İncelemesi: Haberlerde, afetten etkilenen
20 refakatsiz çocuğun, bir yardım kuruluşu
tarafından tutulan evlere yerleştirildiği
ileri sürülmüştür. Belirtilen adrese kolluk
ve Beykoz Sosyal Hizmetler Merkezi (SHM)
ekiplerince hane ziyareti gerçekleştirilmiştir.
Yapılan tespit neticesinde hanede kalan
refakatsiz konumda olan herhangi bir
çocuğa rastlanılmamış olup hanede
kalanların Suriye’deki savaşta eşlerini
kaybeden yabancı uyruklu kadınlar ile
çocukları olduğu tespit edilmiştir.
Ayrıca çocuklar açısından herhangi bir ihmal
ve istismar bulgusuna rastlanmamıştır.
Yapılan araştırmalar sonucunda, daha
önce Hatay Kırıkhan’da Suriyeli annelerinin
refakatindeki yetim çocuklara yardımcı olan
hayırsever bir grup gönüllünün, depremde
evleri zarar gören Suriyeli anneler ve
çocuklarını İstanbul’a getirerek kendi evini
tahsis ettiği anlaşılmıştır.
Kendilerini “Yetim Hamileri” olarak
adlandıran grubun üyesi Aynur Akdeniz,
aile üyeleri, akrabaları ve arkadaşlarından
oluşan grubun, çocuk ve anneler başta
olmak üzere yardıma ihtiyacı olanları
desteklemek için gönüllü çalıştığını
açıklamıştır.
Akdeniz, Suriyeli anneler ve çocuklarıyla 6
yıldır ilgilendiklerini, depremde evleri ağır
hasar görünce, gönüllülerin yazlıklarını bu
ailelere tahsis ettiğini açıklamıştır.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Hatay’da
Yabancılara Mülk
Satılıyor” İddiası
Bazı sosyal medya hesaplarından
paylaşılan ve basın yayın
organlarında habere konu olan,
“Hatay’da yabancılara mülk
satılıyor” iddiası gerçek dışıdır.

DMM İncelemesi: 1980 yılında Hatay’da
yabancılara mülk satışı yasaklanmıştır.
Aynı zamanda Bakanlar Kurulu’nun 2011
yılında aldığı bir karar çerçevesinde hazine
arazilerinden bu tip mülk satışları tamamen
yasaklanmıştır.
Yine Bakanlar Kurulu’nun 27 Ekim 2008
tarihli kararı ile kamu yararı ve ülke
güvenliği gerekçesiyle Hatay, Kilis, Mardin
illerinde yabancıların taşınmaz edinimi
yasaklanmıştır.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Gaziantep’teki
Mehmet Şahan
Camii’nin İmamı
Depremzedeleri
Camiden Çıkararak
Caminin Kapılarını
Kilitledi” İddiası
“Gaziantep’teki Mehmet Şahan
Camii’nin imamı depremzedeleri
camiden çıkararak caminin
kapılarını kilitledi” iddiası gerçeği
yansıtmamaktadır.

DMM İncelemesi: İddiaya konu Mehmet Şahan
Camii’nin kamera kayıtlarına ulaşılmış,
iddia sahiplerinin camide yalnız oldukları ve
kendi iradeleriyle camiden çıktıkları tespit
edilmiştir.
Röportaj yapılan vatandaş da sosyal
medyada dolaşan görüntülerle ilgili,
‘yönlendirildiğini’ ifade etmiştir.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Merkez Bankası
Tarafından AFAD’a
Bağış Yapıldığı
İçin Yapılacak
Harcamaların
Sayıştay
Denetiminden Muaf
Olduğu” İddiası
“Merkez Bankası tarafından
AFAD’a bağış yapıldığı için
yapılacak harcamaların Sayıştay
denetiminden muaf olduğu” iddiası
DMM İncelemesi: değildir.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Kahramanmaraş’ta Salgın Hastalık Başladı, Şehrin
Tahliye Edilmesi Gerekiyor” İddiası
“İstanbul Finans Merkezi 100 Bin Afetzedeyi
Barındıracak Kapasitede” İddiası
İçişleri Bakanı Süleyman Soylu’nun Manipüle Edilen
Konuşması
“Elbistan Belediye Binası Hasarlı Olduğu Gerekçesiyle
Yıkıldı, Resmi Evraklar Enkaz Altında” İddiası
“Diyanet İşleri Başkanı Ali Erbaş, ‘Matematik Dinimizce
Haramdır’ Dedi” İddiası
˿
˿
˿
˿
˿
18 - 19 Şubat 2023
Dezenformasyon
Bülteni
“Kahramanmaraş’ta
Salgın Hastalık
Başladı, Şehrin
Tahliye Edilmesi
Gerekiyor” İddiası
Bazı sosyal medya hesaplarından
paylaşılan, “Kahramanmaraş’ta
salgın hastalıklar başladı, acil
tahliye edilmesi gerekiyor”
iddiaları gerçek dışıdır.

DMM İncelemesi: Kahramanmaraş ya da
depremden etkilenen herhangi bir ilimizde
salgın hastalık söz konusu değildir.
Tahliye edilmesi gereken hiçbir ilimiz de
bulunmamaktadır.
Afet bölgesinde, halk sağlığı için tüm
tedbirler alınmaktadır.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “İstanbul Finans
Merkezi 100
Bin Afetzedeyi
Barındıracak
Kapasitede” İddiası
Bazı basın yayın organlarında yer
alan, “İstanbul Finans Merkezi’nin
100 bin kişi kapasitesi olduğu
ve afetzede vatandaşlarımıza
açılabileceği” iddiası doğru
değildir.

DMM İncelemesi: Dünyanın en önemli ekonomi
merkezlerinden biri olacak İstanbul
Finans Merkezi, içerisinde bulundurduğu
banka binaları dışında henüz kaba inşaat
halindedir.
İnşaat çalışmaları devam eden merkezde
halen 8 bin 207 kişi çalışmakta olup, koşullar
afetzede vatandaşlarımızın barınması için
uygun değildir.
İçişleri Bakanı
Süleyman Soylu’nun
Manipüle Edilen
Konuşması
İçişleri Bakanı Süleyman
Soylu’nun katıldığı bir televizyon
programında, Kahramanmaraş
merkezli depremleri kast ederek,
Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Biz İstanbul için hazırlanmıştık”
dediği iddiası doğru değildir.

DMM İncelemesi: İçişleri Bakanı Süleyman
Soylu’nun konuşmasından bir bölümün
kasıtlı bir şekilde kesildiği ve bağlamından
koparılarak servis edildiği tespit edilmiştir.
Bakan Soylu açıklamasında, “Biz İstanbul
için hazırlanmıştık” diyerek Kahramanmaraş
depreminin beklenmediğini kast etmemiştir.
Sosyal medyada paylaşılan görüntülerin
öncesi ve sonrası izlendiğinde, konuşmanın
manipüle edilerek paylaşıldığı açıkça
anlaşılmaktadır.
AFAD’ın kurulduğu günden beri deprem
hazırlıklarını sürdürdüğünü belirten Bakan
Soylu, kesilen görüntünün devamında şu
ifadeleri kullanmaktadır:
Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Kahramanmaraş’taki hat yani Doğu
Anadolu Fay Hattı da veya İzmir de bizim
için önemli alanlardan bir tanesi. 2019’da
ilk ‘Risk Azaltma Planı’nı Kahramanmaraş’ta
yaptık. Bu planın acilen bütün illerde
başlamasına Kahramanmaraş’ta karar
verdik...”
“Elbistan Belediye
Binası Hasarlı
Olduğu Gerekçesiyle
Yıkıldı, Resmi
Evraklar Enkaz
Altında” İddiası
Bazı sosyal medya hesaplarından
paylaşılan ve basın yayın
organlarında habere konu olan,
“Depremde yıkılmayan Elbistan
Belediye binası hasarlı olduğu
gerekçesiyle yıkıldı. Resmi
evraklar enkaz altında” iddiaları
gerçeği yansıtmamaktadır.

DMM İncelemesi: Çevre, Şehircilik ve İklim
Değişikliği Bakanlığı tarafından yapılan
hasar tespit çalışmaları sonucunda, Elbistan
Belediye binasının hasarlı olduğu tespit
edilmiş ve yıkımına karar verilmiştir.
Ancak, bodrum katta yer alan ‘İmar
Arşivini’nin kurtarılması için, binanın üst
kısmı tıraşlama yöntemi ile yıkılmıştır.
Bodrum kattaki evraklar, Cumhuriyet
savcıları ve emniyet görevlileri eşliğinde
kamera kaydıyla alınmıştır. Ayrıca söz
konusu belgeler, dijital ortamda da
arşivlenmiştir.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Diyanet İşleri
Başkanı Ali
Erbaş, ‘Matematik
Dinimizce Haramdır’
Dedi” İddiası
Bazı sosyal medya hesaplarından
paylaşılan, “Diyanet İşleri Başkanı
Ali Erbaş, “Matematik dinimizce
haramdır, Allah zaten her şeyi en
başından ölçüp, tartıp, biçmiştir.
Bunu halen deşmek kimseye hayır
getirmez” dedi” iddiası tamamen
asılsızdır.

DMM İncelemesi: Diyanet İşleri Başkanı
Prof. Dr. Ali Erbaş’ın geçmişe dönük
açıklamaları incelendiğinde, böyle bir
ifadeye rastlanmamıştır. Diyanet İşleri
Başkanlığını karalama amaçlı üretilen bu
dezenformasyonun, herhangi bir dayanağı
yoktur.
# D E P R E M
# D E P R E M
T.C. Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı
Dezenformasyonla Mücadele Merkezi Tarafından Günlük
Yayımlanan Dezenformasyon Bülteni
Deprem Sırasında Görülen Işımalarla İlgili İddialar
Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Devletin Afetzedelere Yaptığı 10 Bin TL’lik Yardımlara
Vergi Dairelerince Haciz Konuyor” İddiası
“TOKİ’nin Yaptığı Konya Dedemli Evleri Şu Anda Boş
Duruyor ve Depremzedeler Yerleştirilebilir” İddiası
“Asker Depremin Ardından Sokakta Yoktu, Askere ‘Çık’
Emri Geç Verildi” İddiası
20 Şubat’taki Hatay Depreminde Kaydedildiği İleri
Sürülen Görüntüler
“Kızılay’ın Yardım Kolileri Açılıp, İçindeki Malzemeler
Suriyeli Derneğin Kolilerine Yerleştirildi” İddiası
˿
˿
˿
˿
˿
˿
19 - 20 Şubat 2023
Dezenformasyon
Bülteni
Deprem Sırasında
Görülen Işımalarla
İlgili İddialar
Ülkemizde meydana gelen
depremler sırasında görülen kısa
süreli ışımalar, afet sonrası birçok
komplo teorisi ve dezenformasyona
konu olmuştur. Birçok kez bu
ışıkların ‘depremler oluşturan
bir sistem’in işareti olduğu iddia
edilmiştir.
İZAH |
Deprem sırasında gördüğümüz
ışımaların kaynağı nedir?
• Depremi oluşturan enerji birikimi,
kayaçları oluşturan bazı minerallerin
elektriksel özelliklerinde değişime neden
olmaktadır.
• Fayda hareketin başlamasıyla biriken
enerji serbest kalmakta, bir yandan
sarsıntı meydana gelirken diğer yandan
elektriksel değişim parlak ışımalara yol
açmaktadır.
• Depremde gözlemlenen parlak ışımalar
kayaçlardaki mineraller ile ilgili olarak
ortaya çıkmaktadır ve yalnızca belirli
koşullarda oluşmaktadırlar.
• Deprem sırasında görülen ışıklar, yerden
200 metre yüksekliğe kadar çıkabilmekte
ve bazı durumlarda yıldırımlar şeklinde
belirmektedir.
• Mavimsi alevlere ve ışık kürelerine
benzeyen deprem ışıkları, kısa sürede
kaybolmaktadır. Bu ışımalar deprem
sonrasında değil, deprem sırasında
görülmektedir.
“Devletin
Afetzedelere
Yaptığı 10 Bin TL’lik
Yardımlara Vergi
Dairelerince Haciz
Konuyor” İddiası
Bazı sosyal medya hesaplarından
paylaşılan, “Devletin afetzedelere
yaptığı 10 bin TL’lik yardımlara
vergi dairelerince haciz konuyor.”
iddiası doğru değildir.

DMM İncelemesi: Vergi daireleri, depremin
yaşandığı günden bu yana kamu
alacaklarının tahsili için hiçbir haciz
uygulaması yapmamıştır. Ayrıca 8 Şubat
2023 tarihli, 120 sayılı Cumhurbaşkanlığı
Kararnamesi ile vergi daireleri tarafından
yapılanlar dahil tüm icra takipleri
durdurulmuştur.
Deprem tarihinden sonra herhangi bir
şekilde haciz yapılmadığı için daha önce
hesapta haciz olsa dahi bu haciz işlemi,
Devlet tarafından yapılan 10 bin TL’lik
deprem yardımlarına etki etmemektedir.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “TOKİ’nin Yaptığı
Konya Dedemli
Evleri Şu Anda
Boş Duruyor ve
Depremzedeler
Yerleştirilebilir”
İddiası
Bazı sosyal medya hesaplarından
paylaşılan, “TOKİ tarafından
yapılan Konya Dedemli evleri şu
anda boş duruyor ve depremzedeler
yerleştirilebilir” iddiası gerçeği
yansıtmamaktadır.

DMM İncelemesi: Konya’nın Hadim ilçesinde
bulunan Dedemli Mahallesi’nde Bozkır
Barajı’nın inşası sebebiyle mahalle sakinleri
için Meram ilçesi Çarıklar Mahallesi’nde
TOKİ tarafından 428 adet konut yapılmış
ve 4 Eylül 2021’de çekilişle hak sahiplerine
verilmiştir.
İlgili konutların özel mülkiyet olması
sebebiyle, taşınmazların tasarrufu
konut sahiplerine aittir. Bölgede AFAD
koordinasyonuyla herhangi bir tahsis
söz konusu olmamakla birlikte; mahalle
sakinleri şahsi tasarruflarıyla şu anda
yaklaşık 70 konutu depremzedeler için
tahsis etmiştir.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Asker Depremin
Ardından Sokakta
Yoktu, Askere ‘Çık’
Emri Geç Verildi”
İddiası
Bazı sosyal medya hesaplarında
paylaşılan, “Asker depremin
ardından sokakta yoktu, askere
çık emri geç verildi” iddiası doğru
değildir.

DMM İncelemesi: 6 Şubat 04.17’de gerçekleşen
depremin hemen ardından MSB, 04.30’da
Genelkurmay Başkanlığı, Kara, Hava ve
Deniz Kuvvetlerinden rapor isteyerek,
TSK İnsani Yardım Tugayına ‘hazır ol’ emri
vermiştir.
06.00 itibariyle de 2. Ordu Komutanlığı
birlikleri deprem bölgesinde arama
kurtarma çalışmalarına başlamıştır.
20 Şubat’taki
Hatay Depreminde
Kaydedildiği İleri
Sürülen Görüntüler
Değerlendirme: Yanlış

İddia: Bazı sosyal medya hesaplarından,
“Hatay’daki depremde panik
içinde kaçışan yurttaşlar, çöken
bir binanın altında kalmaktan
son anda kurtuldu” iddiasıyla
paylaşılan görüntüler, 20 Şubat’ta
Hatay’da meydana gelen deprem
sırasında kaydedilmemiştir.

DMM İncelemesi: Bahse konu görüntüler, 6
Şubat gecesi Kahramanmaraş Pazarcık
merkezli deprem sonrasında Diyarbakır’daki
kent güvenliği kameralarına yansıyan
görüntülerdir.
Diyarbakır Yusuf İslam Caddesi’nde
kameraların kaydettiği görüntülerde
depremin ardından dışarı çıkan
vatandaşların 12 dakika sonra yıkılan 9 katlı
binadan kaçış anları görülmektedir.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Kızılay’ın
Yardım Kolileri
Açılıp, İçindeki
Malzemeler Suriyeli
Derneğin Kolilerine
Yerleştirildi” İddiası
Bazı sosyal medya hesaplarından
paylaşılan görüntülerle ilgili,
“Kızılay’ın yardım kolileri açılıp,
içindeki malzemeler Suriyeli
Derneğin kolilerine yerleştirildi”
iddiası gerçek dışıdır.

DMM İncelemesi: 26 Eylül 2020’ye ait
görüntüler, manipüle edilmiştir. Suriyelilerin
kendi aralarında kurmuş olduğu dernek,
ellerinde bulunan hurmaları Kızılay
kolilerine koyarak dağıtım gerçekleştirmiştir.
Görüntüler bu çalışmalar sırasında
kaydedilmiştir.
Pandemi döneminde isminin açıklanmasını
istemeyen Ş.K isimli bağışçı, Türkiye’de
bulunan çeşitli milletlerden mültecilere
dağıtılmak üzere Kızılay’a 4 bin 495 paket
gıda kolisi bağışında bulunmuştur.
İddiaya konu görüntüler, bu bağışların
Kızılay kolilerine aktarılması sırasında
kaydedilmiştir.
# D E P R E M
# D E P R E M
T.C. Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı
Dezenformasyonla Mücadele Merkezi Tarafından Günlük
Yayımlanan Dezenformasyon Bülteni
Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Askerler Yardım Aracındaki Kolileri Yağmalıyor” İddiası
“20 Şubat’ta meydana gelen Hatay Depremi Sırasında,
Hatay Adliyesi’nde Duruşmalar Devam Ediyordu” İddiası
“Osmaniye’deki Karaçay Barajı Patladı” İddiası
“Hatay Valiliği, Bodrum Belediyesinin Yardım Çabalarını
Engelledi” İddiası
Hatay’daki Deprem Anında Çekildiği İddia Edilen
Görüntüler
“AFAD İmamoğlu İlçesi İçin Tahliye Uyarısı Yaptı” İddiası
˿
˿
˿
˿
˿
˿
20 - 21 Şubat 2023
Dezenformasyon
Bülteni
# D E P R E M
# D E P R E M
“Askerler Yardım
Aracındaki Kolileri
Yağmalıyor” İddiası
Bazı basın yayın organlarında
yer alan ve sosyal medya
hesaplarından paylaşılan, “Askerler
yardım aracındaki kolileri
yağmalıyor” iddiasıyla paylaşılan
görüntüler doğru değildir.

DMM İncelemesi: Yapılan incelemeler
sonucunda, görüntülerdeki askerlerimizin
Gaziantep Valiliğinden gerekli izinleri alarak
komutanlarının da müsaadesiyle acil yardım
bekleyen vatandaşlarımıza, kendi araçlarını
kullanarak yardım kolilerini ulaştırdığı tespit
edilmiştir.
Söz konusu görüntüler 12 Şubat’ta
Gaziantep ilinin Islahiye ilçesinde kayda
alınmıştır.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “20 Şubat’ta
Meydana Gelen
Hatay Depremi
Sırasında, Hatay
Adliyesi’nde
Duruşmalar Devam
Ediyordu” İddiası
Bazı basın yayın organlarında
yer alan, “20 Şubat’ta yaşanan
Hatay depremi sırasında Hatay
Adliyesi’nde duruşmalar devam
ediyordu.” iddiası doğru değildir.

DMM İncelemesi: Hâkimler ve Savcılar
Kurulunun 6 Şubat 2023 tarihli yazısı
uyarınca Hatay Adalet Sarayı binasında
duruşmalar yapılmamaktadır. Ancak
depremler nedeniyle yıkılan ya da yapısal
değişiklik yapılan binalarla ilgili yürütülen
soruşturmalar kapsamında sadece
tutuklamaya sevk ve sorgu işlemleri
yapılmaktadır.
Kahramanmaraş merkezli iki depremden
sonra yapılan teknik incelemeler sonucunda
Hatay Adalet Sarayı Binasının sağlamlığı
konusunda olumlu rapor verilmiştir.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Osmaniye’deki
Karaçay Barajı
Patladı” İddiası
20 Şubat’ta Hatay’da meydana
gelen depremlerin ardından bazı
sosyal medya hesaplarından
paylaşılan, “Osmaniye’deki Karaçay
Barajı patladı” iddiası doğru
değildir.

DMM İncelemesi: AFAD Genel Merkezi’nde
açıklamalarda bulunan Cumhurbaşkanı
Yardımcısı Fuat Oktay, iddialara ilişkin,
Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Karaçay Barajıyla ilgili bir söylenti yayıldı.
Karaçay Barajı’nı da kontrol ettik. İlgili
bakanlığımız ve ilgili kurumlarımız şu an
itibariyle ön kontrol, ön alınan bilgiler
çerçevesinde henüz teyit edilen herhangi
bir risk olmadığını görmüş bulunuyoruz.”
ifadelerini kullanmıştır.
Tarım ve Orman Bakanı Vahit Kirişçi,
“Hatay merkezli iki depremin ardından DSİ
ekiplerimiz bölgedeki barajlarımızı yerinde
inceliyor. İlk tespitlerimize göre Hatay’daki
Yarseli ve Büyük Karaçay barajlarımızda,
baraj güvenliğini tehdit eden bir durum
bulunmuyor.” açıklamasıyla, iddiaları
yalanlamıştır. Ayrıca Karaçay Barajı
Osmaniye’de değil, Hatay’ın Samandağ
ilçesinde yer almaktadır.
“Hatay Valiliği,
Bodrum
Belediyesinin
Yardım Çabalarını
Engelledi” İddiası
Bazı sosyal medya hesaplarından
paylaşılan, “İskenderun’da
depremzedeler için Bodrum
Belediyesi tarafından kurulan
konteynerler, Hatay Valiliği
tarafından kaldırılmaya çalışıldı”
iddiası doğru değildir.

DMM İncelemesi: Bodrum Belediye Başkanı
Ahmet Aras, şahsi sosyal medya hesabından
yaptığı paylaşımla iddianın tamamen gerçek
dışı olduğunu ifade etmiş ve yardımlar
konusunda Hatay Valiliği ile işbirliği
içerisinde çalışmalarını sürdürdüklerini
açıklamıştır.
Hatay’daki Deprem
Anında Çekildiği
İddia Edilen
Görüntüler
Değerlendirme: Yanlış

İddia: Bazı sosyal medya hesaplarından,
“Hatay Dörtyol’da deprem anına ait
fotokapan görüntüsü” iddiasıyla
paylaşılan görüntülerin, Hatay’daki
depremle herhangi bir ilgisi
bulunmamaktadır.

DMM İncelemesi: Fotokapanla çekildiği iddia
edilen görüntü ilk olarak, 20 Ekim 2018’de
Daniel Holland adlı kullanıcının Twitter
hesabından, “Quebec ormanında yer
nefes alıyor gibi görünüyor” başlığıyla
paylaşılmıştır.
Görüntüler incelendiğinde, kuvvetli rüzgarın
ağaçları ileri-geri salladığı ve ağaç köklerinin
gevşek orman zemininde hareketlere neden
olduğu tespit edilmiştir.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “AFAD İmamoğlu
İlçesi İçin Tahliye
Uyarısı Yaptı”
İddiası
Bazı haberleşme uygulamalarından
paylaşılan, “AFAD, Adana Aladağ
ilçesi Yedigöze Barajı’nın
Hatay’da yaşanan 6.4 şiddetindeki
depremden dolayı ağır hasar
aldığını açıkladı ve İmamoğlu
ilçesi için tahliye duyurusu yaptı”
iddiası doğru değildir.

DMM İncelemesi: İddianın yayılması maksadıyla
AFAD logosu kullanılsa da açıklamanın AFAD
ile bir ilgisi bulunmamaktadır. Yedigöze
Barajı’nda da depremden dolayı herhangi
bir hasar meydana gelmemiştir. Dolayısıyla
AFAD’ın İmamoğlu ilçesiyle alakalı herhangi
bir ikaz veya tahliye kararı yoktur.
# D E P R E M
# D E P R E M
T.C. Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı
Dezenformasyonla Mücadele Merkezi Tarafından Günlük
Yayımlanan Dezenformasyon Bülteni
Değerlendirme: Yanlış

İddia: “RTÜK Eleştirel Yayın Yaptığı İçin FOX TV, Tele1 ve Halk
TV’ye Ceza Kesti” İddiaları
“Türk Silahlı Kuvvetleri’nin Deprem Bölgesinde Hep Bir
Ağızdan Komando Andı’nı Okuduğu” İddiası
“Malikler Yapı Denetim Firmasını Kendisi Seçiyor, Yapı
Denetim Ücreti Yapı Denetim Firmasına Ödeniyor”
İddiaları
“Akkuyu NGS Çalışanları, Deprem Bölgesine Gönüllü
Gittikleri Gerekçesiyle İşten Çıkarıldı” İddiası
“Grand İsias Otel İçin Başlatılan Soruşturma Dosyasına
Gizlilik Kararı Getirildi” İddiası
˿
˿
˿
˿
˿
21 - 22 Şubat 2023
Dezenformasyon
Bülteni
# D E P R E M
# D E P R E M
“RTÜK Eleştirel
Yayın Yaptığı İçin
FOX TV, Tele1 ve
Halk TV’ye Ceza
Kesti” İddiaları
Bazı sosyal medya hesaplarından
paylaşılan, “RTÜK eleştirel yayın
yaptığı için FOX TV, Tele1 ve Halk
TV’ye ceza kesti” iddiaları gerçek
dışıdır.

DMM İncelemesi: RTÜK toplantısında, Halk
TV’nin iki ayrı dosyası görüşülmüştür.
TİP Milletvekili Ahmet Şık’ın Halk TV’deki,
Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Buradaki tablodan sonra herkes şunu
kafasına kazıyabilir. Bu ülkede böyle
bir devletin düşmanı olmak haktır ve
meşrudur” şeklindeki sözleri yayıncı kanala
yaptırım getirmiştir.
Üst Kurul, 6112 sayılı Kanun’un 8’inci
maddesinin birinci fıkrasının (a)
bendinde yer alan “Yayın hizmetleri,
Türkiye Cumhuriyeti Devletinin varlık ve
bağımsızlığına, Devletin ülkesi ve milletiyle
bölünmez bütünlüğüne, Atatürk ilke ve
inkılâplarına aykırı olamaz.” hükmünü ihlal
eden Halk TV’ye üst sınırdan 5 kez program
durdurma ve üst sınırdan idari para cezası
yaptırımı uygulanmasına karar vermiştir.
FOX TV’de Doğan Şentürk’ün, “AFAD
üzerinde bira resmi olan mont yardımını
engelledi” ifadelerini kullanmış, hem AFAD
hem de yardımları engellendiği iddia edilen
kuruluş iddiayı yalanlamıştır.
Yayındaki diğer yorumcuların bilginin doğru
olmadığını belirtmelerine rağmen yanlışta
ısrar eden Şentürk’ün tavrı, 6112 sayılı
Yasa’nın ihlali olarak görüldü. RTÜK, yayıncı
FOX’a üst sınırdan idari para cezası yaptırımı
uyguladı.
Namık Koçak’ın Tele1 yayınındaki,
“Macar kurtarma ekibini Maraş’a taşıyan
otobüsün yolda benzini bitiyor, benzin
parası ödetiyorlar. Su almak istiyorlar
suyun parası isteniyor. “Yanımızda TL yok”
deyince, “Döviz de kabul ederiz” diyorlar.”
iddiası, Macaristan Büyükelçisi Victor Matis
tarafından da yalanlanmış, Türk halkının
kurtarma ekibine çok misafirperver
davrandığı ifade edilmiştir.
Kulaktan dolma bir bilginin yüzde yüz
DMM İncelemesi: miş gibi anlatılması gerekçesiyle,
sorumlu yayıncılık yapmayan Tele 1’e
üst sınırdan idari para cezası yaptırımı
uygulanmıştır.
RTÜK toplantısında, Şirin Payzın’ın Halk
TV yayınındaki, “sistematik yağmacılık
ve hırsızlık yapıldığı” iddiaları da masaya
yatırılmıştır.
Üst Kurul, sözlerin Yasada geçen “Tarafsızlık,
Değerlendirme: Yanlış

İddia: “İnsanlar bile bile bu merkez sağ,
muhafazakâr partilere, gerici partilere oy
vermeye devam ettiler. Gölcük depreminin
nedenini ‘Ya işte oradaki Deniz Kuvvetleri
Komutanlığı’nın, Donanma Komutanlığı’nın
orduevinde dans ediyorlardı, bu yüzden
Allah’ın cezası onları vurdu.’ diyen zihniyet
bugün iktidardır” şeklindeki sözleri de
yayıncılık ilkesi ihlali kabul edildi.
RTÜK, Tele1 hakkında üst sınırdan idari para
cezası ve yine üst sınırdan 5 kez program
durdurma cezası kararı vermiştir.
“Türk Silahlı
Kuvvetleri’nin
Deprem Bölgesinde
Hep Bir Ağızdan
Komando Andı’nı
Okuduğu” İddiası
Bazı sosyal medya hesaplarından
paylaşılan, “Türk Silahlı
Kuvvetleri’nin deprem bölgesinde
hep bir ağızdan Komando Andı’nı
okuduğu iddiası” doğru değildir.

DMM İncelemesi: İddiaya konu görüntülerin
deprem bölgesiyle herhangi bir ilişkisi
yoktur. Görüntüler incelendiğinde 2016
yılının Ekim ayında video paylaşım
sitelerinde yer aldığı ve terör örgütüne
karşı yürütülen operasyonlar sırasında
kaydedildiği tespit edilmiştir.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Malikler Yapı
Denetim Firmasını
Kendisi Seçiyor, Yapı
Denetim Ücreti Yapı
Denetim Firmasına
Ödeniyor” İddiaları
Bazı basın yayın organlarında
yer alan, “Malikler yapı denetim
firmasını kendisi seçiyor, yapı
denetim ücreti yapı denetim
firmasına ödeniyor” iddiaları
gerçeği yansıtmamaktadır.

DMM İncelemesi: Yapı denetim sisteminde,
hangi yapı için hangi yapı denetim
kuruluşunun görevlendirileceği 2019
yılından itibaren elektronik ortamda
belirlenmektedir. Yapı sahibinin,
müteahhidin ya da belediyenin yapı
denetim kuruluşunu belirleme hakkı veya
yetkisi yoktur.
2011 yılından itibaren, 4708 sayılı Yapı
Denetim Hakkında Kanun’un 5’inci
maddesinin 6’ncı fıkrası uyarınca, yapı
sahipleri yapı denetim ücretini Çevre,
Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının
İl Muhasebe birimlerinde açılan emanet
nitelikteki hesaplarına yatırmaktadır.
Yapı denetim kuruluşunca inşaatın o
andaki seviyesine ait hakediş hazırlanarak
belediyeye sunulmaktadır.
İlgili belediye tarafından yerinde yapılan
kontrollerde bu seviyeye ilişkin yapı
denetim kuruluşunun herhangi bir denetim
kusuru ve eksikliği olmaması halinde
tahakkuk evrakları hazırlanarak ödeme
yapılmak üzere İl Muhasebe birimlerine
gönderilmektedir.
Ancak, bu suretle ödemeler
Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Akkuyu NGS
Çalışanları,
Deprem Bölgesine
Gönüllü Gittikleri
Gerekçesiyle İşten
Çıkarıldı” İddiası
Bazı basın yayın organlarında yer
alan ve sosyal medyada paylaşılan,
“Akkuyu NGS çalışanları, deprem
bölgesine gönüllü gittikleri
gerekçesiyle işten çıkarıldı” iddiası
DMM İncelemesi: dışıdır.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Grand İsias Otel
İçin Başlatılan
Soruşturma
Dosyasına Gizlilik
Kararı Getirildi”
İddiası
“Grand İsias Otel için başlatılan
soruşturma dosyasına gizlilik
kararı getirildi” iddiası gerçek
dışıdır.

DMM İncelemesi: Grand İsias dosyasına
yönelik herhangi bir gizlilik kararı
bulunmamaktadır.
Deprem felaketinde yıkılan Adıyaman’daki
Grand İsias Otel ile ilgili başlatılan
soruşturma kapsamında, gözaltına
alınan otelin sahipleri ve yöneticileri
Ahmet, Mehmet Fatih ve Efe Bozkurt,
mahkemece tutuklanarak Siverek Cezaevine
nakledilmiştir. Diğer şüpheliler Ulviye
Bozkurt ve Şule Özbek hakkında ise yurt
dışına çıkış yasağı ve adli kontrol tedbiri
uygulanmasına karar verilmiştir.
# D E P R E M
# D E P R E M
T.C. Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı
Dezenformasyonla Mücadele Merkezi Tarafından Günlük
Yayımlanan Dezenformasyon Bülteni
Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Hatay’da Meydana Gelen Depremin Ardından 112 Acil
Çöktü” İddiası
“TOKİ’nin 250 Bin Yeni Sosyal Konut Projesi’ne 8 Bin Kişi
Başvurdu” İddiası
“Depreme Dayanıksız Olduğu Tespit Edilen Korkmaz
Yiğit Anadolu Lisesi’nin ‘Yeniden Yapılma’ Başvurusu
Reddedildi” İddiası
˿
˿
˿
22 - 23 Şubat 2023
Dezenformasyon
Bülteni
“Hatay’da Meydana
Gelen Depremin
Ardından 112 Acil
Çöktü” İddiası
Bazı sosyal medya hesaplarından
paylaşılan, “112 Acil, Hatay’da
deprem anında çöktü ve 04.17’den
saat 9’a kadar neredeyse kimse
112’ye ulaşamadı” iddiası doğru
değildir.

DMM İncelemesi: Hatay 112 Acil Çağrı Merkezi
personeli, deprem anından saat 10.00’a
kadar olan zaman diliminde toplam bin
891 adet acil çağrı karşılamış, kuyrukta
kapanan bin 702 adet acil çağrıya da geri
dönüş yapmış ve ilgili kurumlara ihbarları
iletmiştir.
Acil çağrı yoğunluğunun artışı sebebiyle
saat 10.00’dan sonra sırasıyla Samsun, Ordu
ve İstanbul 112 Acil Çağrı Merkezlerinden
de destek alınmış, acil çağrıların
karşılanamadığı ve ulaşılamaz olunan
herhangi bir zaman dilimi yaşanmamıştır.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “TOKİ’nin 250 Bin
Yeni Sosyal Konut
Projesi’ne 8 Bin Kişi
Başvurdu” İddiası
Bir televizyon programında geçen,
“TOKİ 250 Bin Yeni Sosyal Konut
Projesi”ne 8 bin başvuru yapıldı,
çoğu başvuru geri çekildi” iddiası
DMM İncelemesi: değildir.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Depreme
Dayanıksız
Olduğu Tespit
Edilen Korkmaz
Yiğit Anadolu
Lisesi’nin ‘Yeniden
Yapılma’ Başvurusu
Reddedildi” İddiası
Bazı basın yayın organlarında
yer alan, “Korkmaz Yiğit Anadolu
Lisesi’nin depreme dayanıksız
çıkması sonrası okulun yeniden
yapılma teklifi Kaymakamlık
tarafından ‘orada okul olmaz’
denilerek reddedildi.” iddiası doğru
değildir.

DMM İncelemesi: Kahramanmaraş merkezli
deprem felaketinin ardından, İstanbul
Valiliği tarafından 18 Şubat’ta riskli
bulunan 93 okulun 76’sının yıkılıp yeniden
yapılmasına ve 17’sinin güçlendirilmesine
karar verilmiştir. Korkmaz Yiğit Anadolu
Lisesi de valilik tarafından yayınlanan bu
listede yer almıştır.
Okulun yıkılıp yeniden yapılması konusunda
kaymakamlığın herhangi bir yetkisi
bulunmamakta, tüm süreci İstanbul Valiliği
yürütmektedir.
# D E P R E M
# D E P R E M
T.C. Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı
Dezenformasyonla Mücadele Merkezi Tarafından Günlük
Yayımlanan Dezenformasyon Bülteni
Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Bankalar, Sermayelerinin Binde Dördünden Fazla Bağış
Yapamayacakları İçin Yaptıkları Bağışlar İptal Edildi”
İddiası
“Haluk Levent, Ankara’dan Üst Düzey Bir Yetkili
Tarafından Arandı ve ‘Sana Gelen Yardımları Bize
Yönlendir’ Dendi” İddiası
“Kayseri’de Meydana Gelen 3,9 Büyüklüğündeki
Depremde, Bir AVM’nin Önündeki Yol Yarıldı” İddiası
“Adıyaman’da Ayakta Kalan Fotoğrafçı Yok Ama Kimlik
İçin Fotoğraf İsteniyor” İddiası
“Google Haritadan Hatay’ı Sildi” İddiası
˿
˿
˿
˿
˿
23 - 24 Şubat 2023
Dezenformasyon
Bülteni
“Bankalar,
Sermayelerinin
Binde Dördünden
Fazla Bağış
Yapamayacakları
İçin Yaptıkları
Bağışlar İptal Edildi”
İddiası
Bazı sosyal medya hesaplarından
paylaşılan, “Bankalar,
sermayelerinin binde 4’ünden
fazla bağış yapamayacakları için
yaptıkları bağışlar iptal edildi”
iddiası doğru değildir.

DMM İncelemesi: Bankacılık Kanunu’nun 59.
maddesi kapsamında, bankalar ve konsolide
denetime tabi kuruluşlarca bir mali yılda
yapılabilecek bağış miktarı, banka öz
kaynaklarının binde 4’ünü aşamamaktadır.
Ancak 17 Şubat 2023’te Resmi Gazete’de
yayımlanan Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi
ile olağanüstü hal süresince, AFAD’a
bankalar ve konsolide denetime tabi
kuruluşlar tarafından yapılacak bağış ve
yardımlar, mevcut sınırlamalardan muaf
tutulmuştur.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Haluk Levent,
Ankara’dan Üst
Düzey Bir Yetkili
Tarafından Arandı
ve ‘Sana Gelen
Yardımları Bize
Yönlendir’ Dendi”
İddiası
Bir televizyon programında geçen,
“Haluk Levent, Ankara’dan üst
düzey bir yetkili tarafından arandı
ve ‘Sana gelen yardımları bize
yönlendir’ dendi” iddiası doğru
değildir.

DMM İncelemesi: Söz konusu iddianın ortaya
atıldığı kanalın canlı yayınına telefonla
bağlanan Haluk Levent, Ankara’dan
herhangi bir üst düzey devlet yetkilisinin
kendisini aramadığını ve toplanan bağışların
AFAD’a verilmesiyle ilgili kendisine herhangi
bir talimat verilmediğini açıklayarak iddiaları
yalanladı.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Kayseri’de
Meydana Gelen 3,9
Büyüklüğündeki
Depremde, Bir
AVM’nin Önündeki
Yol Yarıldı” İddiası
“Kayseri’de meydana gelen 3,9
büyüklüğündeki depremde, bir
AVM’nin önündeki yol yarıldı.”
iddiası gerçeği yansıtmamaktadır.

DMM İncelemesi: Google Haritalar’ın ‘sokak
görünümü’ özelliği ile iddiaya konu alan
incelendiğinde, çatlağın Kayseri’de 23
Şubat’ta meydana gelen 3.9 büyüklüğündeki
depremden 3 ay önce de olduğu tespit
edilmiştir. Ayrıca AVM yönetimi de iddiaların
asılsız olduğunu ifade etmiştir.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Adıyaman’da Ayakta
Kalan Fotoğrafçı
Yok Ama Kimlik İçin
Fotoğraf İsteniyor”
İddiası
Bazı basın yayın organlarında yer
alan, “Adıyaman’da ayakta kalan
fotoğrafçı yok ama kimlik için
fotoğraf isteniyor.” iddiası gerçek
dışıdır.

DMM İncelemesi: Afetzede vatandaşlarımızın
kimlik kartı başvurusu gerekmeden geçici
kimlik belgesini e-Devlet üzerinden temin
edebilmeleri sağlanmıştır.
T.C. kimlik kartını kaybeden afetzede
vatandaşlarımızdan, hangi ildeki nüfus
müdürlüğüne başvurursa başvursun
hiçbir belge, fotoğraf ya da ücret talep
edilmemekte, sadece biyometrik (parmak
izi) doğrulaması ile birkaç dakikada geçici
kimlik belgesi düzenlenmektedir.
Bu kapsamda 97 bin 893 vatandaşımıza
geçici kimlik belgesi düzenlenmiş, 4 bin 381
vatandaşımız ise e-Devlet üzerinden geçici
kimlik belgesi almıştır.
Afet bölgesindeki vatandaşlarımızın
mağduriyet yaşamaması ve kimlik tespitinin
hızlandırılması amacıyla ilk günden itibaren
tüm illerimizde afetzede vatandaşlarımızın
kimlik kartı, pasaport ve sürücü belgesi
başvurularından ücret alınmaması,
sistemde mevcut olması halinde fotoğraf
ve imzanın alınmamasına ilişkin tedbirler
alınmıştır.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Google Haritadan
Hatay’ı Sildi” İddiası
Bazı sosyal medya hesaplarından
paylaşılan, “Google haritadan
Hatay’ı sildi” iddiası gerçek dışıdır.

DMM İncelemesi: Google Haritalar
uygulamasında, Hatay ve Kocaeli gibi
şehirlerin isimleri, depremden önce
görünmemektedir. İddiaya konu
görsellerde görülen ‘Hatay’ ibaresi, montajla
eklenmiştir.
Anadolu Ajansı’nın Google’dan edindiği
bilgiye göre, Hatay ve Kocaeli gibi merkez
ilçesi olan şehirler, Google Haritalar’da
‘province’ şeklinde ifade edilen ve ‘alan-
bölge’ anlamına gelen yerler olarak
kabul edilmektedir. Google Haritalar,
bu gibi alanları haritada isimlendirerek
göstermemektedir.
Bu uygulamada haritalar
yakınlaştırıldığında, bu şehirlerin adlarının
sınır belirlemede kullanıldığı görülmektedir.
# D E P R E M
# D E P R E M
T.C. Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı
Dezenformasyonla Mücadele Merkezi Tarafından Günlük
Yayımlanan Dezenformasyon Bülteni
Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Depremde Yıkılmayan Elbistan Belediye Binası Az
Hasarlı Olmasına Rağmen Yıkıldı, Resmi Evraklar Enkaz
Altında Kaldı” İddiası
“Hasandağı’nda Volkanik Hareketlilik Başladı” İddiaları
“Suriyelilere Dağıtılan Aylık 10 Bin TL Nakit Yardım
Kuyruğu” İddiası
Kahramanmaraş’ta Yıkılan Bir Binaya Ait Olduğu İddia
Edilen Görüntüler
˿
˿
˿
˿
24 - 25 Şubat 2023
Dezenformasyon
Bülteni
“Depremde
Yıkılmayan Elbistan
Belediye Binası Az
Hasarlı Olmasına
Rağmen Yıkıldı,
Resmi Evraklar
Enkaz Altında Kaldı”
İddiası
18-19 Şubat tarihli ‘Deprem
Dezenformasyon Bülteni’mizde
yalanlanmasına rağmen bazı
basın yayın organlarında yer
almaya devam eden, “Depremde
yıkılmayan Elbistan Belediye
binası az hasarlı olmasına rağmen
yıkıldı, resmi evraklar enkaz
altında kaldı” iddiaları, yanıltıcı
bir bilginin devamlı biçimde
kamuoyuna servis edilmesi
hususunda örnek teşkil etmektedir.

DMM İncelemesi: Kahramanmaraş İli Elbistan
İlçesi Köprübaşı Mahallesi No:1 adresinde
yer alan Elbistan Belediyesi Hizmet Binası
6 Şubat 2023 tarihinde meydana gelen
7.6 şiddetindeki depremden ciddi şekilde
etkilenmiştir.
18-19 Şubat tarihli ‘Deprem
Dezenformasyon Bülteni’mizde de
belirttiğimiz gibi Çevre, Şehircilik ve İklim
Değişikliği Bakanlığı Yapı İşleri Genel
Müdürlüğü tarafından yapılan tespit
neticesinde, binanın 38EGF kodu ile “Ağır
Hasarlı” olduğu belirlenmiştir. Binaya giriş
yapılmasının yüksek risk arz ettiği ve mevcut
binanın ivedilikle yıkılması gerektiğine karar
verilmiştir.
Bodrum katında bulunan İmar Arşivi’nin
kurtarılması için hummalı bir çalışma
başlatılmış, binanın üst kısmının traşlama
yöntemiyle yıkılmasının ardından arşivin
kurtarılması kararlaştırılmıştır. Bodrum
kattaki evraklar, Cumhuriyet savcıları
ve emniyet görevlileri eşliğinde kamera
kaydıyla kurtarılmıştır. İmar Arşivi aynı
zamanda dijital ortamda da bulunmaktadır.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Hasandağı’nda
Volkanik
Hareketlilik Başladı”
İddiaları
Bazı sosyal medya hesaplarından
paylaşılan, “Hasandağı’nda
volkanik hareketlilik başladı”
iddiaları doğru değildir.

DMM İncelemesi: TÜBİTAK kapsamında
desteklenen proje ve AFAD desteği ile
Hasandağı ve Tuz Gölü Fay Zonu, toplam
5 GPS istasyonu ve farklı sensörlerle ‘anlık’
olarak takip edilmektedir.
25 Şubat’ta Niğde Altunhisar’da meydana
gelen 5.3 büyüklüğündeki depremin
ardından, Hasandağı’nda herhangi bir
volkanik hareketlilik veya olumsuz durum
söz konusu değildir.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Suriyelilere
Dağıtılan Aylık 10
Bin TL Nakit Yardım
Kuyruğu” İddiası
Bazı sosyal medya hesaplarından
paylaşılan görüntülerle ilgili,
“Suriyelilere dağıtılan aylık 10 bin
TL nakit yardım kuyruğu” iddiası
DMM İncelemesi: dışıdır.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: Bazı sosyal medya hesaplarından
paylaşılan görüntülere
ilişkin, “Deprem sırasında
Kahramanmaraş’ta yıkılan bir bina”
iddiası gerçeği yansıtmamaktadır.

DMM İncelemesi: İddiaya konu görüntüler,
Hindistan’ın Uttar Pradeş eyaletinde yasadışı
olarak inşa edilen 32 katlı gökdelen için
verilen yıkım kararının uygulandığı sırada
kaydedilmiştir.
Ağustos 2022’de kaydedilen görüntülerin,
Türkiye ile herhangi bir ilgisi
bulunmamaktadır.
# D E P R E M
# D E P R E M
T.C. Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı
Dezenformasyonla Mücadele Merkezi Tarafından Günlük
Yayımlanan Dezenformasyon Bülteni
Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Hackerlar, Türkiye’deki Deprem Felaketi İçin New
York’taki Elektronik Billboardları Hackleyerek Yardım
Çağrısında Bulundu” İddiası
Deprem Bölgesinde Muhafaza Altına Alınan Eşyalar
İstanbul Havalimanı’nın İnşaat ve Zeminine İlişkin
İddialar
“Jandarma Türk Bayrağını İndirmeye Çalıştı” İddiası
˿
˿
˿
˿
25 - 26 Şubat 2023
Dezenformasyon
Bülteni
# D E P R E M
# D E P R E M
“Hackerlar,
Türkiye’deki Deprem
Felaketi İçin New
York’taki Elektronik
Billboardları
Hackleyerek Yardım
Çağrısında Bulundu”
İddiası
“Hackerlar, Türkiye’deki deprem
felaketi için New York’taki
elektronik billboardları
hackleyerek yardım çağrısında
bulundu” iddiasıyla paylaşılan
görüntüler gerçek değildir.

DMM İncelemesi: Bazı sosyal medya hesapları,
New York’taki elektronik reklam panolarının
hacklendiğini, hackerların Türk hükümetini
şikayet ederek uluslararası toplumdan
yardım talebinde bulunduğunu ileri
sürmüştür.
Hackerların yazdığı iddia edilen siyah alan
ve yazı, görüntülere sonradan montaj
yoluyla eklenmiştir. İddialar asılsız, görüntü
kurgudur.
Deprem Bölgesinde
Muhafaza Altına
Alınan Eşyalar
11 ilimizi etkileyen deprem
felaketinin ardından, afetzedelerin
enkaz altında kalan eşyaları ile
ilgili çeşitli spekülasyonlar ortaya
atılmıştır.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Jandarma Türk
Bayrağını İndirmeye
Çalıştı” İddiası
Bazı sosyal medya hesaplarından,
“Jandarma Türk bayrağını
indirmeye çalıştı” iddiasıyla
yapılan paylaşımlar, manipülasyon
içermektedir.

DMM İncelemesi: İstanbul ili Çatalca ilçesinde
bin 200 kaçak yapının 22-23 Ekim 2022
tarihinde yıkım kararı üzerine, kolluk kuvveti
bölgeye intikal etmiştir. İddiaya konu
görüntüler, yıkımdan Türk bayrağının zarar
görmemesi için tedbir alınması esnasında
çekilmiştir.
Kolluk kuvveti yıkım esnasında Türk
bayrağının yere düşmemesi ve zarar
görmemesi için çaba göstermiştir.
Görüntülerin deprem bölgesi veya iddia
edildiği gibi bayrak sökme ile herhangi bir
ilgisi bulunmamaktadır.
# D E P R E M
# D E P R E M
T.C. Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı
Dezenformasyonla Mücadele Merkezi Tarafından
Yayımlanan Dezenformasyon Bülteni
Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Prof. Dr. Övgün Ahmet Ercan, Hükümetin Deprem
Politikalarını Eleştirdiği İçin Gözaltına Alındı” İddiası
“Depremde İskenderun Devlet Hastanesinin
Jeneratörleri Çalışmadığı İçin Birçok Hasta Hayatını
Kaybetti” İddiası
“Binaların Yapı Kimlik Belgesinin Olmadığı” İddiası
“Malatya Doğanşehir Erkenek Göleti ve Sulaması
Depremde Gördüğü Zarardan Dolayı Gövde Seti En Az 3
Metre Kaydı” İddiası
Depremin Ardından Türkiye’nin Suriye Sınırı ve
Mültecilerle İlgili Manipülasyonlar
“Diyarbakır’da Bulunan Çadırkentte Uyuz Salgını
Başladı” İddiası
“Afet Bölgesine Gelen Yardımları Stoklayanlar, Bu
Malzemeleri Mersin’deki Mavi Boncuk Parkı’nda Satıyor”
İddiası
“Diyanet 42. İl Müftüleri İstişare Toplantısı’nda, ‘İktidara
Destek Verin’ Uyarısı Yaptı” İddiası
˿
˿
˿
˿
˿
˿
˿
˿
27 - 28 Şubat 2023
Dezenformasyon
Bülteni
# D E P R E M
# D E P R E M
“Prof. Dr. Övgün
Ahmet Ercan,
Hükümetin Deprem
Politikalarını
Eleştirdiği İçin
Gözaltına Alındı”
İddiası
Prof. Dr. Övgün Ahmet Ercan’ın
gözaltına alınmasına ilişkin,
“Hükümetin deprem politikalarını
eleştirdiği için gözaltına alındı”
iddiası tamamen gerçek dışıdır.

DMM İncelemesi: Prof. Dr. Övgün Ahmet
Ercan sosyal medya hesabından, “Deprem
bölgesine ilk iki gün asker inmediği için
korumasız kadınlara tecavüz edilmiş”
şeklinde asılsız iddialarda bulunmuştur.
Ercan, Türk Ceza Kanunu’nun 267 ve 216’ncı
maddeleri kapsamında, “İftira, Halkı Kin
ve Düşmanlığa Tahrik veya Aşağılama”
suçundan hakkında başlatılan soruşturma
nedeniyle gözaltına alınmıştır.
Ercan’ın iddiaları OHAL bölgesinden yayıldığı
için fiil, 2935 Sayılı OHAL Kanunu’nun 25-
a/2 bendinde düzenlenen, Asılsız Haber
Yayma Suçu ve TCK 217/A maddesinde
düzenlenen Halka Yanıltıcı Bilgiyi Alenen
Yayma suçu düzenlemeleri kapsamında
da değerlendirilmektedir. Hukukçular
tarafından, savcılığın soruşturmayı bu
sevk maddeleri üzerinden ilerleteceği, bu
maddelerde ceza üst sınırının 3 yıla kadar
düzenlenmesi nedeniyle hakim tarafından
tutuklamaya dahi hükmedilebileceği
öngörülmektedir.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Depremde
İskenderun Devlet
Hastanesinin
Jeneratörleri
Çalışmadığı İçin
Birçok Hasta
Hayatını Kaybetti”
İddiası
Bazı basın yayın organlarında
yer alan, “Depremde İskenderun
Devlet Hastanesinin jeneratörleri
çalışmadığı için birçok hasta
hayatını kaybetti” iddiası gerçek
dışıdır.

DMM İncelemesi: İskenderun Devlet Hastanesi
depremde yıkıma uğramıştır. Bu nedenle
hastanede can kayıpları yaşanmıştır.
Dolayısıyla can kayıplarının sebebi elektrik
kesintisi değil, hastane binasında meydana
gelen yıkımdır.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Binaların Yapı
Kimlik Belgesinin
Olmadığı” İddiası
Bazı kesimler tarafından
dile getirilen ve basın yayın
organlarında habere konu olan,
“binaların yapı kimlik belgesinin
olmadığı” iddiası gerçek dışıdır.

DMM İncelemesi: 23 Haziran 2021 tarihinde
Resmi Gazetede yayımlanan Yapı Denetim
Uygulama Yönetmeliğinin, “yapılara sertifika
verilmesi konu başlıklı” 31’inci maddesinin
2’nci fıkrasıyla, Bina Kimlik Sertifikası (BKS)
projesi hayata geçirilmiş ve 2021 yılının
ikinci yarısından itibaren uygulamaya
konmuştur.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Malatya Doğanşehir
Erkenek Göleti ve
Sulaması Depremde
Gördüğü Zarardan
Dolayı Gövde Seti En
Az 3 Metre Kaydı”
İddiası
Bazı basın yayın organlarında yer
alan, “Malatya-Doğanşehir Erkenek
Göleti ve Sulaması depremde
gördüğü zarardan dolayı gövde
seti en az 3 metre kaydı” iddiasıyla
yayımlanan haberler gerçek dışıdır.

DMM İncelemesi: Afet bölgesinde bulunan 140
baraj ve gölet, depremin ardından uzman
ekiplerce ivedilikle incelenmiştir. İddiaya
konu Erkenek Göleti ve Sulama Tesisi de
diğer baraj ve göletler gibi yerinde kontrol
edilmiştir.
İncelemeler sonucunda, Erkenek Göleti ve
Sulamasında da gölet gövdesi, dolusavak
yapısı, kret ve vana odasında incelemelerde
bulunulmuş, tehlike arz edecek bir sorun
olmadığı tespit edilmiştir. Su seviyesi
halihazırda minimum düzeyde olan Erkenek
Göleti’nde, çevre güvenliğini tehdit eden bir
sorun bulunmamaktadır.
Depremin Ardından
Türkiye’nin
Suriye Sınırı ve
Mültecilerle İlgili
Manipülasyonlar
Değerlendirme: Yanlış

İddia: Bazı sosyal medya hesaplarından
Türkiye’nin Suriye sınırı ve
mültecilerle ilgili yapılan
paylaşımlar manipülasyon
içermektedir.

DMM İncelemesi: Yapılan paylaşımlarda
iddiaya konu görüntüler, 2021 yılında
Afganistan’dan kaçarak ‘İran toprakları’
içerisinde ilerleyen Afganistanlı mültecileri
göstermektedir. Görüntüler, Türkiye sınırları
içerisinde çekilmemiştir.
Deprem sonrası sınırların açıldığı yönündeki
iddialar da tamamen asılsızdır.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Diyarbakır’da
Bulunan Çadırkentte
Uyuz Salgını
Başladı” İddiası
Bazı basın yayın organlarında
yer alan, “Diyarbakır’da bulunan
Çadırkentte uyuz salgını başladı”
iddiası gerçeği yansıtmamaktadır.

DMM İncelemesi: Afet bölgesinde toplu yaşam
alanlarında kalan vatandaşlarımıza düzenli
olarak sağlık taraması yapılmaktadır.
Ayrıca Birinci Basamak Poliklinik Hizmeti,
Psikososyal Destek Hizmetleri, Aşılama ve
Takip Hizmetleri de verilmektedir.
Uyuz başta olmak üzere herhangi bir
bulaşıcı salgın hastalık durumu söz konusu
değildir. Çadırkent ve diğer toplu yaşam
alanlarında, çok az sayıda bulaşıcı hastalık
tanısı konulan hastalar olmakla birlikte,
bu vatandaşlar ivedilikle Valilik tarafından
tahsis edilen izolasyon bölgelerinde izole
edilmektedir.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Afet Bölgesine
Gelen Yardımları
Stoklayanlar,
Bu Malzemeleri
Mersin’deki Mavi
Boncuk Parkı’nda
Satıyor” İddiası
Bazı sosyal medya hesaplarında
paylaşılan, “Afet bölgesine gelen
yardımları stoklayanlar, bu
malzemeleri Mersin’deki Mavi
Boncuk Parkı’nda satıyor” iddiası
DMM İncelemesi: dışıdır.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Diyanet 42. İl
Müftüleri İstişare
Toplantısı’nda,
‘İktidara Destek
Verin’ Uyarısı Yaptı”
İddiası
“Diyanet 42. İl Müftüleri İstişare
Toplantısı’nda, ‘İktidara destek
verin’ uyarısı yaptı” iddiasıyla
yayımlanan haberler gerçek dışıdır.

DMM İncelemesi: Din hizmetlerinin topluma
daha etkin ve verimli bir şekilde sunulması
amacıyla belirli periyotlarla düzenlenen İl
Müftüleri İstişare Toplantısı’nda, böyle bir
ifade yer almamıştır.
Diyanet İşleri Başkanlığı, 30 Ocak - 2 Şubat
tarihli İl Müftüleri İstişare Toplantısı ile ilgili
asılsız iddialara ilişkin, hukuki girişimler
başlatılacağını duyurmuştur.
# D E P R E M
# D E P R E M
T.C. Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı
Dezenformasyonla Mücadele Merkezi Tarafından
Yayımlanan Dezenformasyon Bülteni
Değerlendirme: Yanlış

İddia: “600 Bin Suriyeli İstanbul’a Götürülüyor” İddiası
“Hatay’daki 659 Yıllık Aziz Georgios Kilisesi İçin Tarihi
Eser Statüsünde Olmadığı Gerekçesiyle Yıkım Kararı
Verildi” İddiası
“Deprem Bahane Edilerek Özellikle Hatay’ın Siyasi
Nüfusunu Değiştirmek Adına Sınır Kapıları Açıldı. Bu
Gerçeği Dile Getirenlere Saldırıldı” İddiası
Türkiye’deki Deprem Bölgesinde Kaydedildiği İddia
Edilen Görüntüler
“TPAO, Şirket Hisselerini Alıp Satarak Haftalık 10 Bin TL
Kazanma Fırsatı Sunuyor” İddiası
“Hatay Altınözü İlçesi Sarıbük Mahallesine Bağlı Firri
Çiftliğinde Yaşayan 60 Kişiye, AK Partili Olmadıkları İçin
Yardım Edilmedi” İddiası
“İskenderun’da Yıkılan Binaların Enkazı Sahile
Dökülüyor” İddiası
“Askeri Hava Araçları Deprem Bölgesi İçin Seferber
Edilmedi” İddiası
˿
˿
˿
˿
˿
˿
˿
˿
1 - 2 Mart 2023
Dezenformasyon
Bülteni
“600 Bin Suriyeli
İstanbul’a
Götürülüyor” İddiası
Bir televizyon programında
geçen, “600 bin Suriyeli İstanbul’a
götürülüyor” iddiası gerçek dışıdır.

DMM İncelemesi: Göç İdaresi Başkanlığı, kamu
kurum kuruluşları, STK’lar ve uluslararası
göç kuruluşlarıyla irtibatlı bir şekilde afet
sürecinde de göç yönetimini kesintisiz bir
şekilde sürdürmeye devam etmektedir.
Söz konusu iddia, afet sürecinde mülteciler
üzerinden oluşturulmaya çalışılan algının
bir parçasıdır. İddia edildiği gibi bir göç
veya mülteci hareketi kesinlikle söz konusu
değildir.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Hatay’daki
659 Yıllık Aziz
Georgios Kilisesi
İçin Tarihi Eser
Statüsünde Olmadığı
Gerekçesiyle Yıkım
Kararı Verildi”
İddiası
Bazı sosyal medya hesaplarından
paylaşılan ve habere konu olan
“Hatay’daki 659 yıllık Aziz Georgios
Kilisesi için tarihi eser statüsünde
olmadığı gerekçesiyle yıkım kararı
verildi” iddiası gerçek dışıdır.

DMM İncelemesi: İddiaya konu kilisenin
korunması ve kültür varlığı olarak tesciline
yönelik tespit çalışması, Kültür ve Turizm
Bakanlığı uzmanlarınca 11 Şubat tarihinde
yapılmıştır. Korunması Gerekli Taşınmaz
Kültür Varlıklarının ve Sitlerin Tespit ve
Tescili Yönetmeliğinin 6’ncı maddesi
gereğince, tespiti yapılan bir yapıya izinsiz
müdahalede bulunulamaz.
Yapılan çalışmalar sonrasında habere konu
kilise, bilimsel yöntemlerle aslına uygun
olarak onarılacaktır.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Deprem Bahane
Edilerek Özellikle
Hatay’ın Siyasi
Nüfusunu
Değiştirmek Adına
Sınır Kapıları
Açıldı. Bu Gerçeği
Dile Getirenlere
Saldırıldı” İddiası
Bazı basın yayın organlarında yer
alan “Deprem bahane edilerek
özellikle Hatay’ın siyasi nüfusunu
değiştirmek adına sınır kapıları
açıldı. Bu gerçeği dile getirenlere
saldırıldı” iddiası tamamen gerçek
dışıdır.

DMM İncelemesi: Milli Savunma Bakanlığı
kaynaklarından edinilen bilgiye göre,
sınır kapılarından herhangi bir geçiş söz
konusu değildir. Türk Silahlı Kuvvetleri,
sınırımızı termal kameralar ve insansız
hava araçları ile 7/24 esasıyla izlemektedir.
Hudutta herhangi bir hareketlilik ve geçme
teşebbüsü söz konusu değildir.
İddia sahibi daha önce de benzer iddialarda
bulunmuş, daha sonra iddiasının doğru
olmadığını açıklamıştır.
Türkiye’deki
Deprem Bölgesinde
Kaydedildiği İddia
Edilen Görüntüler
Değerlendirme: Yanlış

İddia: Bazı sosyal medya hesaplarından
paylaşılan soğukta titreyen
küçük kız çocuğu görüntülerinin,
“Türkiye’deki deprem bölgesinde
kaydedildiği” iddiası gerçek dışıdır.

DMM İncelemesi: İddiaya konu görüntüler,
çocuk yaşta Suriye’deki savaşın
görüntülerini kaydetmeye başlayan ve
halen Suriye’deki olayları sosyal medya
hesabından duyurmaya çalışan Muhammed
Necm’in YouTube kanalından 1 yıl önce
paylaşılmıştır.
Görüntüler, Suriye’deki kamplarda zorlu kış
şartları altında hayata tutunmaya çalışan
insanların dramını anlatmaktadır.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “TPAO, Şirket
Hisselerini Alıp
Satarak Haftalık 10
Bin TL Kazanma
Fırsatı Sunuyor”
İddiası
Bazı sosyal medya hesaplarından
Baykar Yönetim Kurulu Başkanı
Selçuk Bayraktar’ın fotoğrafıyla
paylaşılan, “TPAO, şirket hisselerini
alıp satarak haftalık 10 bin TL
kazanma fırsatı sunuyor” iddiası
DMM İncelemesi: dışıdır.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Hatay Altınözü
İlçesi Sarıbük
Mahallesine Bağlı
Firri Çiftliğinde
Yaşayan 60
Kişiye, AK Partili
Olmadıkları İçin
Yardım Edilmedi”
İddiası
Bazı sosyal medya hesaplarından
paylaşılan “Hatay Altınözü İlçesi
Sarıbük Mahallesine bağlı Firri
çiftliğinde yaşayan 60 kişiye, AK
Partili olmadıkları için yardım
edilmedi” iddiası gerçek dışıdır.

DMM İncelemesi: Depremin ardından Sarıbük
Mahallesi Firri çiftliğine Jandarma ekipleri
tarafından ivedilikle ulaşılmıştır.
İddialar üzerine açıklama yapan çiftlik
sakinleri, yetkililerin depremin ardından
çadır, battaniye, giyim ve gıda malzemeleri
getirdiğini belirtmiş, iddiaları yalanlamıştır.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “İskenderun’da
Yıkılan Binaların
Enkazı Sahile
Dökülüyor” İddiası
Bazı sosyal medya hesaplarından
paylaşılan görüntülerle ilgili,
“İskenderun’da yıkılan binaların
enkazı sahile dökülüyor” iddiası
manipülasyon içermektedir.

DMM İncelemesi: Görüntüdeki moloz
yığını, hemen yan tarafta bulunan
Eda apartmanına aittir. Cengiz Topel
Caddesi’ndeki bina enkazı, arama kurtarma
çalışmalarının yapılabilmesi için yan tarafa
taşınmıştır.
Enkaz, inceleme sürecinin hemen ardından
İskenderun ilçesinde ‘döküm alanı’ olarak
belirlenen cezaevinin arkasındaki 109 bin
m2’lik alana taşınacaktır. Enkazın başka
yerlerden getirilerek sahile döküldüğü
iddiası asılsızdır.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Askeri Hava
Araçları Deprem
Bölgesi İçin Seferber
Edilmedi” İddiası
Bir televizyon programında geçen,
“Askeri hava araçları deprem
bölgesi için seferber edilmedi”
iddiası doğru değildir.

DMM İncelemesi: Depremin yaşandığı bölgeye
Hava Kuvvetlerine bağlı nakliye uçaklarının
yanında; Kara Kuvvetlerine bağlı CH-47 tipi
ağır nakliye helikopterleri ve AS-532 tipi
helikopterlerle intikal etmiştir.
Sisli ve karlı havaya rağmen deprem
bölgesine askerlerimizin intikali ve acil
yardım sevkiyatı için ilk iki günde yüzlerce
sorti yapılmıştır.
TCG GAZİANTEP’e konuşlu SH-70 Sea Hawk
Helikopteri ile çevre hastanelere sıhhi
tahliyeler gerçekleştirilmiştir.
Milli Savunma Bakanlığı bünyesindeki
helikopterler, 1 Mart itibarıyla Adana
İncirlik’ten 4 bin 388 sorti uçuş yapmış ve
1 milyon 603 bin 35 kilo yardım malzemesi
taşımıştır. Durmaksızın çalışan Mehmetçik,
2 Mart itibarıyla 311 köye havadan yardım
malzemesi ulaştırmıştır.
# D E P R E M
# D E P R E M
T.C. Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı
Dezenformasyonla Mücadele Merkezi Tarafından
Yayımlanan Dezenformasyon Bülteni
Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Depremin İlk Günü Asker Yardım İçin Sahaya İnmedi”
İddiaları
“Asker, Depremzedeleri Kurtarmak Yerine, Depremden
Hemen Sonraki Gün Suriye ve Irak’ta Sivilleri Bombaladı”
İddiası
“Hatay’da Çadır Olmaması Sebebiyle Seralarda Kalan
Bazı Vatandaşlar, Sobadan Çıkan Gazdan Zehirlenerek
Hayatını Kaybetti” İddiası
“Hatay ve Adıyaman’da Su Yok” İddiası
Paylaşılan Bir Fotoğrafın “6 Şubat Kahramanmaraş
Depremi Sonrası Bir Depremzedeyi Gösterdiği” İddiası
˿
˿
˿
˿
˿
3 - 4 Mart 2023
Dezenformasyon
Bülteni
“Depremin İlk Günü
Asker Yardım İçin
Sahaya İnmedi”
İddiaları
Bazı basın yayın organlarında
yer alan “Depremin ilk gününde
askerin yardım için sahaya
inmediği” yönündeki iddialar
DMM İncelemesi: dışıdır.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Asker,
Depremzedeleri
Kurtarmak Yerine,
Depremden Hemen
Sonraki Gün Suriye
ve Irak’ta Sivilleri
Bombaladı” İddiası
Bazı sosyal medya hesaplarında
yer alan “Asker, depremzedeleri
kurtarmak yerine, depremden
hemen sonraki gün Suriye ve
Irak’ta sivilleri bombaladı” iddiası
DMM İncelemesi: dışıdır.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Hatay’da Çadır
Olmaması Sebebiyle
Seralarda Kalan
Bazı Vatandaşlar,
Sobadan Çıkan
Gazdan Zehirlenerek
Hayatını Kaybetti”
İddiası
Bazı sosyal medya hesaplarında
yer alan ve habere konu olan
“Hatay’da çadır olmaması sebebiyle
seralarda kalan bazı vatandaşlar
sobadan çıkan gazdan zehirlenerek
hayatını kaybetti” iddiası doğru
değildir.

DMM İncelemesi: Hatay Valiliği söz konusu
iddiaya ilişkin incelemelerde bulunmuş;
emniyet, jandarma ve Sağlık Bakanlığı
sistemlerinde bu yönde bir kayıt
bulunmadığını açıklamıştır.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Hatay ve
Adıyaman’da Su
Yok” İddiası
Bazı sosyal medya hesaplarından
paylaşılan ve basın yayın
organlarında habere konu olan,
“Hatay ve Adıyaman’da su yok”
idddiası gerçek dışıdır.

DMM İncelemesi: İki kentte de deprem
nedeniyle su şebekesinde meydana gelen
arızalar, yoğun çalışmalar sonucunda
giderilmiştir.
Hatay Valiliği ve Adıyaman Valiliği’nden
yapılan açıklamalarda, hijyen amacıyla
şebeke suyunun kullanılmasında herhangi
bir sorun bulunmadığı, içme suyu olarak
damacana ile şişe su kullanılması gerektiği
ve yeterli su stokunun bulunduğu
belirtilmiştir.
Açıklamalarda, AFAD tarafından bölgeye
sürekli olarak su sevkiyatının yapıldığı da
vurgulanmıştır.
Paylaşılan Bir
Fotoğrafın “6 Şubat
Kahramanmaraş
Depremi Sonrası
Bir Depremzedeyi
Gösterdiği” İddiası
Farklı ülkelerdeki sosyal
medya kullanıcı tarafından
paylaşılan bir fotoğrafın, “6 Şubat
Kahramanmaraş depremi sonrası
bir depremzedeyi gösterdiği”
iddiası doğru değildir.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Hatay AFAD Koordinasyon Merkezi’nde Bulunan Çevre,
Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Tırının Altındaki
Çalıntı Televizyon” İddiası
“35 Bin Taraftara Tebligat Gönderildi, 1 Yıl Maçlara
Giremeyecekler” İddiaları
“Depremin Vurduğu Hatay, Antakya ve Gaziantep’te
Tarlalar Suriyelilere Satılıyor” İddiası
TÜİK’in Açıkladığı Verilere İlişkin Spekülasyonlar
Hem SSK Hem de Bağ-Kur Prim Gün Ödemeleri Bulunan
EYT’liler Hangi Statüden Emekli Olacak?
˿
˿
˿
˿
˿
5 - 6 Mart 2023
Dezenformasyon
Bülteni
# D E P R E M
# D E P R E M
“Hatay AFAD
Koordinasyon
Merkezi’nde
Bulunan Çevre,
Şehircilik ve İklim
Değişikliği Bakanlığı
Tırının Altındaki
Çalıntı Televizyon”
İddiası
Bazı sosyal medya hesaplarından
paylaşılan, “Hatay AFAD
Koordinasyon Merkezi’nde
bulunan Çevre, Şehircilik ve
İklim Değişikliği Bakanlığı tırının
altındaki çalıntı televizyon” iddiası
DMM İncelemesi: dışıdır.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “35 Bin Taraftara
Tebligat Gönderildi,
1 Yıl Maçlara
Giremeyecekler”
İddiaları
Bazı sosyal medya hesaplarından
paylaşılan, “35 bin taraftara
tebligat gönderildi, 1 yıl maçlara
giremeyecekler” iddiaları doğru
değildir.

DMM İncelemesi: 25 Şubat’ta Ülker
Stadyumu’nda oynanan futbol
müsabakasında yaşanan olaylarla ilgili
başlatılan soruşturma kapsamında sadece
23 taraftar hakkında işlem yapılıp seyirden
yasaklılık tedbiri uygulanmıştır.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Depremin Vurduğu
Hatay, Antakya
ve Gaziantep’te
Tarlalar Suriyelilere
Satılıyor” İddiası
Bazı basın yayın organlarında yer
alan “Depremin vurduğu Hatay,
Antakya ve Gaziantep’te tarlalar
Suriyelilere satılıyor” iddiası
gerçeği yansıtmamaktadır.

DMM İncelemesi: Hatay’da yabancılara mülk
satışı, 1980 yılında yasaklanmıştır. 27 Ekim
2008 tarihli Bakanlar Kurulu kararı ile kamu
yararı ve güvenliği gerekçesiyle Hatay, Kilis,
Mardin illerinde, yabancıların taşınmaz
edinimi yasaklanmıştır.
Gaziantep’te ise yabancılar, sadece kanuni
sınırlamalara uymak kaydıyla taşınmaz satın
alabilmektedirler.
TÜİK’in Açıkladığı
Verilere İlişkin
Spekülasyonlar
TÜİK’in açıkladığı verilere
ilişkin spekülasyonlar gerçeği
yansıtmamaktadır.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “2008/Ekim öncesi sigortalı
olanlar!” başlığıyla yaptığı duyuru,
bazı sosyal medya hesapları
tarafından farklı anlaşılmalara
mahal verecek şekilde
paylaşılmıştır.

DMM İncelemesi: Söz konusu açıklama,
Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT)
düzenlemesinden yararlanacak, hem SSK
hem Bağ-Kur prim gün ödemeleri bulunan
vatandaşlarımızın durumu ile ilgilidir.
EYT’den yararlanacak vatandaşlarımız, son
yedi yıllık (2 bin 520 gün) fiili hizmet süresi
içerisinde, hizmet süresinin fazla olduğu
statüden (SSK/ Bağ-Kur/ Emekli Sandığı)
emekli olabilecek. Prim gün ödeme süreleri
eşit olması halinde ise tabi olduğu son
statüden emekli olabilecek.
Özetle, EYT’den
yararlanacak çalışan,
son 7 yılda en fazla
hangi statüde
sigorta prim günü
ödemesi yapmış
ise o kapsamda
emeklilik başvurusu
yapabilecek. Prim
ödeme gün sayısı
eşit ise en son tabi olunan sigortalılık
statüsünden emeklilik hakkı kazanabilecek.
Dolayısıyla, “2008/Ekim öncesi tüm
sigortalıların emekli olabileceğine” dair
paylaşımlar asılsızdır.
# D E P R E M
# D E P R E M
T.C. Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı
Dezenformasyonla Mücadele Merkezi Tarafından
Yayımlanan Dezenformasyon Bülteni
Değerlendirme: Yanlış

İddia: “İskenderun’da Kurulan Sahra Hastanesi Çökmüş
Durumda, Bölgede Çadır Yok” İddiaları
“GBT’sine Bakılan Depremzede Aile Yurda Alınmadı”
İddiası
“1999 Sonrası Deprem Zararı için Ayrılan 31 Milyon TL
Ortada Yok” İddiaları
“Şanlıurfa’da Hasarlı Binalarla İlgili ‘Tedbir’ Uyarısı
Yapan İki Kişi Hakkında Soruşturma Başlatıldı” İddiası
“Hazine ve Maliye Bakanlığı Ek Bütçe İhtimalini
Gündemine Aldı” İddiası
“e-Devlet Kapısı Çalışmadığı İçin EYT Başvurularının
Fiziksel Yapılması Gerektiği” İddiası
“Türk Hava Yolları Kadınlar Günü Hediyesi Veriyor”
İddiaları
“Tepki Göstermek için Seçim Pusulasında Oy
Vermediğiniz Adaya Çarpı Koyun” Paylaşımları
“Bazı Memur, Esnaf ve Çiftçiler EYT’de 3 Yıl Kesintisiz
Sigorta Şartına Takıldı” İddiası
˿
˿
˿
˿
˿
˿
˿
˿
˿
7 - 8 Mart 2023
Dezenformasyon
Bülteni
# D E P R E M
# D E P R E M
“İskenderun’da
Kurulan Sahra
Hastanesi Çökmüş
Durumda, Bölgede
Çadır Yok” İddiaları
Bazı sosyal medya hesaplarından
paylaşılan görüntülerle ilgili,
“İskenderun’da kurulan sahra
hastanesi çökmüş durumda,
bölgede çadır yok” iddiaları gerçeği
yansıtmamaktadır.

DMM İncelemesi: İskenderun Devlet
Hastanesi’nde hasar tespit çalışmaları
yapılana kadar, sahra hastanesi olarak
konteynerler kullanılmıştır.
Görüntüler, meteorolojiden yapılan ‘şiddetli
rüzgar uyarısı’ nedeniyle toplanan UMKE
personel barınma çadırını göstermektedir.
Halihazırda hastanenin sağlam blokları
hizmete açıktır.
Ayrıca ‘bölgede çadır yok’ iddiası da
asılsızdır. Bugüne kadar Hatay’da 107 bin
959 adet çadır, 4 bin 115 adet konteyner
kurulmuştur.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “GBT’sine Bakılan
Depremzede Aile
Yurda Alınmadı”
İddiası
“GBT’sine bakılan depremzede
aile yurda alınmadı” iddiası doğru
değildir.

DMM İncelemesi: Haberde ismi geçen
M.Ç. isimli şahıs, ailesi ile birlikte diğer
tüm depremzedelerimiz gibi barınma/
konaklama müracaatlarının alındığı Niğde
Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü’ne bağlı
Sultan 1. Kılıçarslan Yurdu’nda bulunan
KYK görevlilerine 24 Şubat 2023 günü
müracaatta bulunmuştur.
Müracaatın hemen akabinde diğer
depremzede vatandaşlarımızın da
konakladığı Ertuğrul Gazi KYK yurduna
yönlendirilerek aynı gün kayıtları yapılmıştır.
Ancak M.Ç. isimli şahsın, söz konusu yurda
kayıt yaptıktan sonra herhangi bir neden
belirtmeksizin konaklamadan ayrıldığı tespit
edilmiştir.
Ayrıca haberde yer alan Sultan 2. Kılıçarslan
KYK Öğrenci Yurdu nöbetçi yurt olup,
sadece uygulama öğrencilerine hizmet
vermektedir.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “1999 Sonrası
Deprem Zararı İçin
Ayrılan 31 Milyon TL
Ortada Yok” İddiaları
Bazı basın yayın organlarında
yer alan “1999 sonrası deprem
zararı için ayrılan 31 milyon TL
ortada yok” iddiaları gerçeği
yansıtmamaktadır.

DMM İncelemesi: 1 milyon 628 bin 337 dolar,
17 Ağustos 1999 Marmara Depreminden
sonra zarar gören altyapının onarılması için
dış proje kredilerinden ilgili kuruluşlarca
kullanılmış, ancak 2003 yılında yürürlüğe
giren yönetmelik kapsamında gerekli
formlar, Hazine ve Maliye Bakanlığına
ulaştırılmamıştır.
Bu nedenle muhasebe kayıtlarında “Teyitsiz
Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Şanlıurfa’da
Hasarlı Binalarla
İlgili ‘Tedbir’
Uyarısı Yapan İki
Kişi Hakkında
Soruşturma
Başlatıldı” İddiası
Bazı basın yayın organlarında,
“Tedbir istemek suç oldu” başlıklı
haberlerdeki, “Şanlıurfa’da hasarlı
binalar için ‘tedbir’ uyarısı yapan
iki kişi hakkında soruşturma
başlatıldı” iddiası gerçeği
yansıtmamaktadır.

DMM İncelemesi: Haliliye ilçesi Bamyasuyu
Mahallesi 147. Sokak’ta yer alan Stat
Apartmanı’nda; Çevre, Şehircilik ve
İklim Değişikliği İl Müdürlüğü teknik
elemanlarınca hasar tespit çalışması yapılıp
binanın ağır hasarlı olduğu tespit edilmiştir.
Binanın ağır hasarlı olması nedeniyle
elektrik, su ve doğal gazı kesilip bina tahliye
edilerek mühürlenmiştir.
Güvenlik güçlerimiz tarafından da binanın
etrafı bariyerle çevrilerek gerekli güvenlik
tedbirleri alınmıştır.
Bahse konu bina, 5 Mart’ta kendiliğinden
çökmüştür. Çöken binada enkaz çalışması
tamamlanmış ve hiçbir vatandaşımızın
enkaz altında olmadığı tespit edilmiştir.
Sosyal medya hesabından, “Enkaz altında
15-16 kişi var, tedbir almayan yetkiler bu
vebal sizin boynunuzdadır.” ifadelerini
kullanan ve bu ifadeleri paylaşan 2 kişi,
Şanlıurfa Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından
ifadeye çağrılmıştır.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Hazine ve Maliye
Bakanlığı Ek
Bütçe İhtimalini
Gündemine Aldı”
İddiası
Bazı basın yayın organlarında
habere konu olan “Hazine ve
Maliye Bakanlığı ek bütçe
ihtimalini gündemine aldı”
iddiaları doğru değildir.

DMM İncelemesi: Bakanlık, ilgili iddiaların
gerçeği yansıtmadığını ve bakanlığın
gündeminde ek bütçe konusunun yer
almadığını açıklamıştır.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “e-Devlet Kapısı
Çalışmadığı İçin
EYT Başvurularının
Fiziksel Yapılması
Gerektiği” İddiası
Bazı sosyal medya hesaplarından
paylaşılan “e-Devlet Kapısı
çalışmadığı için EYT
başvurularının fiziksel yapılması
gerektiği” iddiaları gerçeği
yansıtmamaktadır.

DMM İncelemesi: Emeklilik hakkı kazanan
vatandaşlar, başvurularını e-Devlet Kapısı
üzerinden sunulan “Gelir, Aylık Ödenek
Talep Belgesinin Verilmesi” dijital hizmeti
üzerinden yapabilmektedir.
Bahse konu hizmette zaman zaman
yoğunluk yaşansa da çalışmaması gibi bir
durum söz konusu değildir.
Fiziksel başvurularda oluşabilecek uzun
bekleme sürelerini önlemek amacıyla, tüm
başvuru süreci hiçbir evrak talep edilmeden
e-Devlet Kapısı üzerinden yürütülmektedir.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Türk Hava Yolları
Kadınlar Günü
Hediyesi Veriyor”
İddiaları
Bazı haberleşme uygulamalarında,
“Türk Hava Yolları Kadınlar Günü
Hediyesi” başlığıyla yapılan
paylaşımlar, dolandırıcılık
amaçlıdır.

DMM İncelemesi: Dolandırıcılar, ‘para ödülü’ gibi
vaatler ve inandırıcılığı artırmak amacıyla
kadınlar günü gibi özel günler belirterek
dikkat çekmeye çalışmaktadır. İddiaya
konu paylaşım ve internet sitelerinin Türk
Hava Yolları A.O. ve iştirak şirketleri ile ilgisi
bulunmamaktadır.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Tepki Göstermek
İçin Seçim
Pusulasında Oy
Vermediğiniz
Adaya Çarpı Koyun”
Paylaşımları
Bazı sosyal medya hesaplarından,
“Tepki göstermek için seçim
pusulasında oy vermediğiniz
adaya çarpı koyun” paylaşımları
oy pusulasını geçersiz hale
getirmek için yapılan kasıtlı
manipülasyonlardır.

DMM İncelemesi: Yüksek Seçim Kurulu
tarafından yayımlanan 135 Sayılı Genelge
ile Sandık Kurullarının Oluşumu İle Görev
ve Yetkileri belirlenmiştir. Genelgenin 42’nci
maddesi uyarınca, üzerinde yer alan matbu
yazıların ve şekillerin dışında yazılar, harfler
veya sayılar yazılmış veya şekiller çizilmiş
olan birleşik oy pusulaları geçerli değildir.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Bazı Memur, Esnaf
ve Çiftçiler EYT’de 3
Yıl Kesintisiz Sigorta
Şartına Takıldı”
İddiası
“Bazı memur, esnaf ve çiftçiler
EYT’de 3 yıl kesintisiz sigorta
şartına takıldı” iddiası doğru
değildir.

DMM İncelemesi: 3 Mart 2023 tarihli Resmi
Gazetede yayımlanan EYT düzenlemesiyle 8
Eylül 1999 (dahil) tarihinden önce çalışmaya
başlayanlardan prim gün ve çalışma
süresini dolduranlar, yaş şartı aranmaksızın
emekli olma hakkına sahiptir.
Emekli Sandığına bağlı çalışanların 23
Mayıs 2002’den önce, Bağ-Kurluların ise
1 Haziran 2002’den önce 3 yıl kesintisiz
sigortalı çalışmış olması şartının getirildiği
iddiası gerçeği yansıtmamakta olup, bu
şartı sağlamayan vatandaşlar da EYT
düzenlemesi kapsamındadır.
# D E P R E M
# D E P R E M
T.C. Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı
Dezenformasyonla Mücadele Merkezi Tarafından
Yayımlanan Dezenformasyon Bülteni
Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Afet Müdahale Planı’na Asker Dahil Edilmemiş” İddiası
“Afet Bölgesindeki İşçilerin Ücretlerinden Vergi Alınıyor”
İddiası
“Afet Bölgesindeki Çadırlara Elektrik Faturası
Düzenlemek Amacıyla Sayaç Takılıyor” İddiası
“Bin 100 Depremzede Çocuk Menzil Cemaati’ne Teslim”
İddiası
“Depremden Etkilenen Adıyaman’a Bağlı Uzunköy’e Bir
Aydır Yardım Gitmedi” İddiası
“TOGG Fabrikasında Çalışan Mühendisler Yurt Dışına
Kaçıyor” İddiası
˿
˿
˿
˿
˿
˿
9 - 10 Mart 2023
Dezenformasyon
Bülteni
# D E P R E M
# D E P R E M
“Afet Müdahale
Planı’na Asker Dahil
Edilmemiş” İddiası
“Afet Müdahale Planı’nda Türk
Silahlı Kuvvetleri ve Milli Savunma
Bakanlığı, çözüm ortakları arasında
yok. Afet operasyonlarının içinde
asker hiç konumlandırılmamış”
iddiası gerçeği yansıtmamaktadır.

DMM İncelemesi: Milli Savunma Bakanlığı
(Genelkurmay Başkanlığı) afet gruplarının 9
tanesinde destek çözüm ortağı olup, illerde
Garnizon Komutanları İl Afet ve Acil Durum
Koordinasyon Kurulu’nun “doğal” üyesidir.
1. AFET HABERLEŞME GRUBU
2. AFET GÜVENLİK VE TRAFİK GRUBU
3. AFET YANGIN GRUBU
4. AFET ARAMA VE KURTARMA GRUBU
5. AFET SAĞLIK GRUBU
6. AFET TAHLİYE VE YERLEŞTİRME
PLANLAMA GRUBU
7. AFET NAKLİYE GRUBU
8. AFET BARINMA GRUBU
9. AFET BESLENME GRUBU

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Afet Bölgesindeki
İşçilerin
Ücretlerinden Vergi
Alınıyor” İddiası
Bazı basın yayın organlarında yer
alan, “Afet bölgesindeki işçilerin
ücretlerinden vergi alınıyor”
iddiası gerçek dışıdır.

DMM İncelemesi: Sadece afet bölgesinde değil,
1 Ocak 2022 tarihinden itibaren tüm asgari
ücretlilerin maaşı vergi dışı bırakılmış ve
asgari ücretin üzerinde ücret alanların da
asgari ücrete isabet eden ücretleri gelir ve
damga vergisinden istisna edilmiştir.
2023 yılında da, asgari ücret istisnası
nedeniyle her bir çalışandan yıllık 17 bin 827
lira vergi alınmamaktadır.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Afet Bölgesindeki
Çadırlara
Elektrik Faturası
Düzenlemek
Amacıyla Sayaç
Takılıyor” İddiası
Bazı basın yayın organlarında
yer alan, “Elektrik faturası tahsil
etmek amacıyla afet bölgesindeki
çadırlara sayaç takılıyor” haberleri
manipülasyon içermektedir.

DMM İncelemesi: Depremzedeler için AFAD
koordinesinde kamu kurum ve kuruluşları,
STK’lar ve vatandaşlarımız tarafından
kurulan çadır/konteyner gibi geçici
barınma alanları için elektrik enerjisi
talepleri, dağıtım şirketleri tarafından
karşılanmaktadır.
Çadır ve konteynerlere takılan sayaçlar,
tamamen elektrik şebekesinin takibi ve
işletilmesi amacına yöneliktir. Bu çadır ve
konteynerlere herhangi bir faturalandırma
yapılması hiçbir şekilde söz konusu değildir.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Bin 100 Depremzede
Çocuk Menzil
Cemaati’ne Teslim”
İddiası
Bazı basın yayın organlarında yer
alan, “Bin 100 depremzede çocuk
Menzil Cemaati’ne teslim” iddiası
DMM İncelemesi: değildir.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Depremden
Etkilenen
Adıyaman’a Bağlı
Uzunköy’e Bir Aydır
Yardım Gitmedi”
İddiası
Bazı basın yayın organlarında
yer alan, “Depremden etkilenen
Adıyaman’a bağlı Uzunköy’e bir
aydır yardım gitmedi” iddiası
DMM İncelemesi: dışıdır.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “TOGG Fabrikasında
Çalışan Mühendisler
Yurt Dışına Kaçıyor”
İddiası
Türkiye’nin yerli otomobili
TOGG fabrikasında işten ayrılan
personelle ilgili haberlerin, bazı
sosyal medya hesaplarından
manipüle edilerek paylaşıldığı
tespit edilmiştir.

DMM İncelemesi: Her şirkette olduğu gibi
TOGG’da da işten ayrılan çalışanlar olmuş,
bu çalışanlar içerisinde yurt dışına gidenler
de olmuştur. TOGG tesislerinde işten
ayrılma oranları, sektör ortalamalarının
altındadır.
2022 yılı başında toplam 664 olan TOGG
çalışan sayısı, 9 Mart 2023 itibarıyla bin
475’tir. 2022 yılı başında 445 olan mühendis
sayısı ise günümüz itibarıyla 680’dir.
Ayrıca TOGG bünyesinde, tersine beyin göçü
ile ülkemize dönen 33 kişi çalışmaktadır.
# D E P R E M
# D E P R E M
T.C. Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı
Dezenformasyonla Mücadele Merkezi Tarafından
Yayımlanan Dezenformasyon Bülteni
Değerlendirme: Yanlış

İddia: “2’nci Ordu Komutanı Gürak Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın
Ziyareti Sırasında Protokole Alınmadı” İddiası
“Deprem Sonrası Adıyaman’a Yapılacak TOKİ Konutları,
AK Parti Adıyaman Milletvekili Ahmet Aydın’ın Tarım
Arazilerine İnşa Ediliyor” İddiası
“Depremzedeler 2,5 Ton Süt Verecek Yer Bulamıyor” İddiası
“Muğla’daki Askeri Kampta Misafir Edilen Depremzede
Vatandaşlar Zorla Çıkarılıyor” İddiası
“YÖK’ün Açıklamasına Göre, Suriyeli Mülteciler
Hiçbir Sınava Tabi Tutulmadan Ülkemizde İstedikleri
Üniversitelere Girebilecek” İddiası
“Türkiye’de Yerin Altından Alevler ve Dumanlar Çıkıyor”
İddiası
˿
˿
˿
˿
˿
˿
11 - 12 Mart 2023
Dezenformasyon
Bülteni
“2’nci Ordu
Komutanı Gürak
Cumhurbaşkanı
Erdoğan’ın Ziyareti
Sırasında Protokole
Alınmadı” İddiası
“Bazı basın yayın organlarında
yer alan, “2’nci Ordu Komutanı
Orgeneral Metin Gürak, ‘isminiz
yok’ denilerek Cumhurbaşkanı
Erdoğan’ın Malatya ziyaretinde
karşılama protokolüne alınmadı”
iddiası doğru değildir.

DMM İncelemesi: 2’nci Ordu Komutanı
Orgeneral Metin Gürak, Cumhurbaşkanımız
Sayın Recep Tayyip Erdoğan’ın 10 Şubat
2023’te Malatya’daki ve 28 Şubat 2023’te
Doğanşehir’deki ziyaretlerine iştirak etmiş
ve bizzat karşılama protokolünde yer
almıştır.
Gürak’ın karşılama protokolündeki
görüntüleri, iddiaların asılsız olduğunu
açıkça ortaya koymaktadır.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Deprem Sonrası
Adıyaman’a
Yapılacak TOKİ
Konutları, AK
Parti Adıyaman
Milletvekili Ahmet
Aydın’ın Tarım
Arazilerine İnşa
Ediliyor” İddiası
Bazı sosyal medya hesaplarından
paylaşılan ve basın yayın
organlarında yer alan, “Deprem
sonrası Adıyaman’a yapılacak
TOKİ konutları, AK Parti Adıyaman
Milletvekili Ahmet Aydın’ın tarım
arazilerine inşa ediliyor” iddiası
gerçeği yansıtmamaktadır.

DMM İncelemesi: İddiaya konu görüntülerdeki
alan, tapu kayıtlarında ‘kıraç ve taşlık arazi’
vasfında olup, tamamen hazineye ait arsa
niteliğindedir. Deprem sonrası hazineye ait
birçok arazi, vatandaşların yararlanacağı
konutların yapılması amacıyla TOKİ’ye tahsis
edilmiştir.
Deprem bölgesinde belirlenen 3 aşamalı
şehirleşme modeli kapsamında zemin
etütleri yapılmış, güvenli ve sağlam
alanlarda çalışmalar başlamıştır.
Zemin etüt çalışmalarında 20 metre derine
inen iş makinalarının kestiği numuneler,
çıkarıldıkları metre ve türüne göre
ayrılarak incelenmeleri için laboratuvarlara
gönderilmektedir. Zemin etüt çalışmaları
tamamlanmayan alanlarda projelendirme
yapılmamaktadır.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Depremzedeler 2,5
Ton Sütü Verecek
Yer Bulamıyor”
İddiası
Bazı basın yayın organlarında yer
alan, “Depremzedeler 2,5 ton sütü
verecek yer bulamıyor” iddiası
gerçeği yansıtmamaktadır.

DMM İncelemesi: Tarım ve Orman Bakanlığı
koordinasyonunda üretici örgütleri ve
özel sektör iş birliğinde, afet bölgesindeki
yetiştiricilerin ürettiği 18 bin ton çiğ süt
toplanarak üretime kazandırılmıştır.
İddialar üzerine Hatay’ın Defne ilçesine
bağlı Çınarlı Mahallesi’ndeki çiftliğe intikal
eden yetkililer, üreticilerin daha önce
ürettikleri sütü özel firmalara sattığını ve bu
firmalarla sorun yaşadıklarını tespit etmiştir.
Öte yandan bölgede aralıksız çiğ süt
toplayan yetkililere, herhangi bir talepte
bulunulmamıştır.
Çiftliğe intikal eden yetkililer, üreticinin
elindeki bin 518 litre sütün Hatay Damızlık
Sığır Yetiştiricileri Birliği tarafından alımını
sağlamış, bundan sonra üretilen sütün
de aynı kuruluş tarafından alınacağı
belirtilmiştir.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Muğla’daki Askeri
Kampta Misafir
Edilen Depremzede
Vatandaşlar Zorla
Çıkarılıyor” İddiası
Bazı haberleşme uygulamalarında
yayılan, “Muğla’daki askeri
kampta misafir edilen depremzede
vatandaşlar zorla çıkarılıyor”
iddiası gerçek dışıdır.

DMM İncelemesi: AFAD yetkilileri Muğla’daki
askeri kampta misafir edilen depremzede
vatandaşların Niğde’ye tahliye edileceklerini
belirtmiş, isteyenlerin de Muğla’da
kalabilecekleri ifade etmiştir. Herkesin
zorunlu olarak gideceğini düşünen
vatandaşlar tepki göstermiş, ancak daha
sonra istedikleri takdirde Muğla’daki kampta
da kalabileceklerini öğrenince sorun
çözülmüştür.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “YÖK’ün
Açıklamasına Göre,
Suriyeli Mülteciler
Hiçbir Sınava
Tabi Tutulmadan
Ülkemizde
İstedikleri
Üniversitelere
Girebilecek” İddiası
Bazı sosyal medya hesaplarından
paylaşılan, “Yükseköğretim
Kurulunun açıklamasına göre,
Suriyeli mültecilerin hiçbir
sınava tabi tutulmadan ülkemizde
istedikleri üniversitelere
girebilecek” iddiası gerçek dışıdır.

DMM İncelemesi: YÖK’ün böyle bir açıklaması
söz konusu değildir. Ayrıca iddia edildiği
gibi, Suriyeli mültecilerin sınava tabi
tutulmadan ülkemizde istedikleri
üniversitelere girmesi de mümkün değildir.
Devlet üniversitelerinde Suriye
uyruklu öğrenciler ile diğer yabancı
uyruklu öğrenciler arasında bir ayrım
yapılmamaktadır. Suriye uyruklu
öğrencilerin, yabancı uyruklu öğrenciler
için istenilen şartları yerine getirmesi
gerekmektedir.
Yükseköğretim Kurulu’nun yabancı
öğrenci kabulüne ilişkin esasları, devlet
üniversitelerinin ve özel üniversitelerin
öğrenci kabul uygulamalarına rağmen,
öğrencilerin moral ve motivasyonunu
etkileyecek manipülatif haberlere itibar
edilmemelidir.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Türkiye’de Yerin
Altından Alevler ve
Dumanlar Çıkıyor”
İddiası
Bazı sosyal medya hesaplarından
paylaşılan bazı görüntülerle ilgili,
“Türkiye’de yerin altından alevler
ve dumanlar çıkıyor” iddiası
gerçeği yansıtmamaktadır.

DMM İncelemesi: İddiaya konu görüntülerin
ilk olarak 7 Haziran 2013 tarihinde
paylaşıldığı tespit edilmiştir. 9 yıl önce
Yemen’in El Hudeyde vilayetinde kaydedilen
görüntülerin Türkiye ile herhangi bir ilgisi
bulunmamaktadır.
# D E P R E M
# D E P R E M
T.C. Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı
Dezenformasyonla Mücadele Merkezi Tarafından
Yayımlanan Dezenformasyon Bülteni
Değerlendirme: Yanlış

İddia: “CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu’nun Hatay
Ziyareti Öncesi Türk Bayrakları Ankara’nın Talimatı İle
Kaldırıldı” İddiası
“Saadet Partisi’nin Malatya’da Kurduğu Aşevi, Malatya
Valiliği Tarafından Kapatıldı” İddiası
“AFAD, Can Pazarında Vinç Ticareti Yapmış: Vatandaşlar
Vincin Çalıştığı Her Saat İçin 10 Bin TL Ödüyor” İddiası
“Orman Genel Müdürlüğü 48 İlde Personel Alacak”
İddiası
“Türkiye’de Ekmek, Makarna, Salça ve Meyve Suyu Gibi
Ürünlere Un Kurdundan Elde Edilen Toz Katılıyor” İddiası
˿
˿
˿
˿
˿
13 - 14 Mart 2023
Dezenformasyon
Bülteni
# D E P R E M
# D E P R E M
“CHP Genel
Başkanı Kemal
Kılıçdaroğlu’nun
Hatay Ziyareti
Öncesi Türk
Bayrakları
Ankara’nın Talimatı
İle Kaldırıldı” İddiası
Bazı basın yayın organlarında yer
alan, “CHP Genel Başkanı Kemal
Kılıçdaroğlu’nun Hatay ziyareti
öncesi Türk bayrakları Ankara’nın
talimatı ile kaldırıldı” iddiası doğru
değildir.

DMM İncelemesi: Kemal Kılıçdaroğlu’nun
ziyareti öncesinde Hatay Büyükşehir
Belediyesi Mezarlıklar Müdürlüğü
tarafından mezarlığa asılan Büyükşehir
flamaları sökülürken, Hatay Valiliğince
yapılan prefabrik mescide asılı Türk
Bayraklarının da söküldüğü tespit edilmiştir.
Durumu fark eden emniyet birimleri olaya
müdahale ederek, Hatay Büyükşehir
Belediyesi personeli tarafından sökülen
Türk Bayraklarını yerlerine asmıştır. Ayrıca
alana asılı Türk Bayraklarını söken Hatay
Büyükşehir Belediyesi personeli hakkında
Hatay Valiliği tarafından soruşturma
başlatılmıştır.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Saadet Partisi’nin
Malatya’da Kurduğu
Aşevi, Malatya
Valiliği Tarafından
Kapatıldı” İddiası
Bazı basın yayın organlarında yer
alan ve sosyal medyada paylaşılan,
“Saadet Partisi’nin Malatya’da
kurduğu aşevi, Malatya Valiliği
tarafından kapatıldı” iddiası
manipülasyon içermektedir.

DMM İncelemesi: Söz konusu alanda geçici iş
yerleri inşa edileceği için aşevi çadırı uygun
başka bir alana taşınacaktır.
Yeni yerinde faaliyetine devam edecek olan
aşevinin kapatılması veya engellenmesi söz
konusu değildir.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “AFAD, Can
Pazarında Vinç
Ticareti Yapmış:
Vatandaşlar Vincin
Çalıştığı Her Saat
İçin 10 Bin TL
Ödüyor” İddiası
Bazı basın yayın organlarında
yer alan ve sosyal medya
hesaplarından paylaşılan, “AFAD,
can pazarında vinç ticareti yapmış:
Vatandaşlar vincin çalıştığı her
saat için 10 bin TL ödüyor” iddiası
DMM İncelemesi: değildir.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Orman Genel
Müdürlüğü 48 İlde
Personel Alacak”
İddiası
Bazı basın yayın organlarında yer
alan ve sosyal medyada paylaşılan,
“Orman Genel Müdürlüğü 48 ilde
personel alacak” iddiası gerçek
dışıdır.

DMM İncelemesi: Orman Genel Müdürlüğü
bünyesinde yapılacak personel alımlarına
ilişkin duyurular Genel Müdürlüğün web
sitesi olan www.ogm.gov.tr adresi üzerinden
yapılmaktadır.
Resmi kanallar dışında yapılan duyuru ve
paylaşımlara itibar etmeyiniz.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Türkiye’de Ekmek,
Makarna, Salça
ve Meyve Suyu
Gibi Ürünlere Un
Kurdundan Elde
Edilen Toz Katılıyor”
İddiası
Bazı sosyal medya hesaplarından
paylaşılan, “Türkiye’de ekmek,
makarna, salça ve meyve suyu gibi
ürünlere un kurdundan elde edilen
toz katılıyor” iddiası gerçek dışıdır.

DMM İncelemesi: Türkiye’de, un kurdunun gıda
olarak kullanımı yasaktır ve izin verilmesine
yönelik bir çalışma bulunmamaktadır.
Avrupa Komisyonu, un kurdu ve çekirgenin
ardından cırcır böceğinin de gıdalarda belli
miktarda kullanılabilmesine onay verse de,
Türkiye’de böyle bir uygulama söz konusu
değildir.
T.C. Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı
Dezenformasyonla Mücadele Merkezi Tarafından
Yayımlanan Dezenformasyon Bülteni
Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Şanlıurfa Büyükşehir Belediyesi Dere Islahı İçin
Japonya’dan Aldığı Krediyi Taliban’a Gönderdi” İddiası
“Şanlıurfa’da Sel Sularının Doldurduğu Abide
Kavşağı’ndaki Alt Geçit, Aralık 2022’de Cumhurbaşkanı
Erdoğan’ın Katıldığı Programla Açıldı” İddiası
CHP Grup Başkanvekili Özgür Özel’in Dezenformasyonla
Mücadele Merkezi’nin Açıklamasına Karşılık
Asılsız İddiaları
“Şanlıurfa’da Fırat Nehri’nin Taşması Üzerine Büyük Bir
Felaket Bekleniyor” İddiası
“Irak’ın Duhok Kentinde Türkiye’ye Ait Helikopter Düştü”
İddiası
“Vakıfbank 2021’de Kambiyo İşlemlerinden 24,3 Milyar
TL Zarar Etti” İddiası
Yıllık Enflasyon Oranı ile Ciro Endeksinin
Yorumlanmasında Manipülasyon
˿
˿
˿
˿
˿
˿
˿
15 - 16 Mart 2023
Dezenformasyon
Bülteni
“Şanlıurfa
Büyükşehir
Belediyesi
Dere Islahı İçin
Japonya’dan Aldığı
Krediyi Taliban’a
Gönderdi” İddiası
Bazı basın yayın organlarında yer
alan ve sosyal medyada paylaşılan,
“Şanlıurfa Büyükşehir Belediyesi
dere ıslahı için Japonya’dan aldığı
krediyi Taliban’a göndermiş.”
iddiası doğru değildir.

DMM İncelemesi: Öncelikle, Japonya
Uluslararası İşbirliği Ajansı ile Şanlıurfa
Büyükşehir Belediyesi arasında dere
ıslahı için değil, toplu taşıma araçlarının
yenilenmesi için kredi anlaşması yapılmıştır.
Anlaşma kapsamında, 7 yıl geri ödemesiz 25
yıllık 0.95 faizle 3 milyar 500 bin Japon Yeni
kredi alınmış, bu kredi tutarıyla 145 adet
muhtelif kapasitede otobüs alımı yapılarak
hizmete sunulmuştur. Ayrıca 16 adet
muhtelif kapasitede üst yapılı itfaiye aracı
alımı için ihale gerçekleştirilmiştir.
Japonya’dan gelen kredinin Taliban’a
gönderildiği iddiası da tamamen asılsızdır.
Kredi kullanımından bağımsız olarak,
Belediye Meclisi Afganistan’daki sivillere
insani yardım yapılması için yetki vermiş,
ancak bu yetki uygulanmamıştır.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Şanlıurfa’da
Sel Sularının
Doldurduğu Abide
Kavşağı’ndaki Alt
Geçit, Aralık 2022’de
Cumhurbaşkanı
Erdoğan’ın Katıldığı
Programla Açıldı”
İddiası
Bazı basın yayın organlarında
yer alan, “Şanlıurfa’da sel sularının
doldurduğu Abide Kavşağı’ndaki
alt geçit, Aralık 2022’de
Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın
katıldığı programla açıldı” iddiası
DMM İncelemesi: değildir.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “İletişim Başkanlığı ile Şanlıurfa
Büyükşehir Belediye Başkanı
birbirini yalanlıyor” iddiası
manipülasyondur.

DMM İncelemesi: Özgür Özel,
Dezenformasyonla Mücadele Merkezince
hazırlanan doğrulama kartındaki metnin
belirli bölümlerini bağlamından kopaarrak
ayrı ayrı okumuş ve manipüle etmiştir.
Özel, “Buarnın iki kez açıldığı itiraf ediliyor…
İki kurum birbirini yalanlıyor… Aslında
İletişim Başkanlığı alt geçidin 2022’de
açıldığını doğruluyor” şeklinde mesnetsiz
iddialarda bulunmuştur.
Daha önce yayınladığımız ve Özgür
Özel’in manipüle ettiği doğrulama kartında;
sel sularının doldurduğu Abide
Kavşağı’ndaki alt geçitle ilgili, “Aralık
2022’de Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın katıldığı
programla açıldı” iddiasının doğru olmadığı
belirtilmiştir.
Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip
Erdoğan’ın 3 Aralık 2022’de Şanlıurf’ada
katıldığı programın, sel altında kalan Abide
Kavşağı’ndaki alt geçidin değil, sel
felaketiyle alakasız olan iki viyadüğün açılış
programı olduğu açıkça ifade edilmiştir.
Sel sularının doldurduğu alt geçidin, 2013
yılında hizmete açıldığı vurgulanmıştır.
Bunların yanı sıra Merkezimizce hazırlanan
Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Şanlıurfa’da Fırat
Nehri’nin Taşması
Üzerine Büyük Bir
Felaket Bekleniyor”
İddiası
Şanlıurfa Valisi Salih Ayhan adına
açılan hesaplardan paylaşılan,
“Şanlıurfa’da Fırat Nehri’nin
taşması üzerine büyük bir felaket
bekleniyor” şeklindeki iddialar
DMM İncelemesi: değildir.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Irak’ın Duhok
Kentinde Türkiye’ye
Ait Helikopter
Düştü” İddiası
Terör örgütü PKK’nın propaganda
hesapları tarafından ortaya atılan,
“Irak’ın Duhok kentinde, Türkiye’ye
ait helikopter düştü” iddiası doğru
değildir.

DMM İncelemesi: Bölgede, Türk Silahlı
Kuvvetlerinin (TSK) helikopter uçuşu yoktur.
Düşen helikopterin AS350 Eurocopter
olduğu açıklanmıştır ve TSK envanterinde,
Airbus tarafından üretilen hafif genel
maksat helikopteri AS350 Eurocopter de
bulunmamaktadır.
Duhok Valisi Ali Teter, bölgede düşen
helikopterde ölen 7 kişinin terör örgütü
PKK mensubu olduğunu açıklamıştır.
Helikopterin AS350 tipi Eurocopter
olduğunu duyuran Irak Kürt Bölgesel
Yönetimi (IKBY) Anti-terör birimi de
helikopterde bulunanların PKK’lı olduğunu
Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Vakıfbank
2021’de Kambiyo
İşlemlerinden 24,3
Milyar TL Zarar Etti”
İddiası
Bazı sosyal medya hesaplarından
paylaşılan ve basın yayın
organlarında habere konu olan,
“Vakıfbank 2021’de kambiyo
işlemlerinden 24,3 milyar TL
zarar etti” iddiası manipülasyon
içermektedir.

DMM İncelemesi: Bankacılık sisteminde
kambiyo işlemleri, kar ve zarar olmak
üzere iki taraflı olacak şekilde ayrı ayrı
muhasebeleştirilmektedir. Bu kapsamda
Vakıfbank’ın söz konusu dönemde kambiyo
zararı hesabı bakiyesi 24,3 milyar TL iken
kambiyo karı hesabı bakiyesi 25,5 milyar
TL’dir.
Bu bilgiler ışığında Vakıfbank, iddia edildiği
gibi 2021 yılında kambiyo işlemlerinden
dolayı zarar etmemiş, nette 1,2 milyar TL
kar elde etmiştir.
Yıllık Enflasyon
Oranı ile Ciro
Endeksinin
Yorumlanmasında
Manipülasyon
Değerlendirme: Yanlış

İddia: Bazı basın yayın organlarında yer
alan, yıllık enflasyon oranı yüzde
55 iken, toplam ciro endeksinin
yüzde 94 olmasının güvensizlik
oluşturduğu iddiası manipülasyon
içermektedir.

DMM İncelemesi: Toplam ciro endeksi; sanayi,
inşaat, ticaret ve hizmet sektörlerinin
yurt içi ve yurt dışı satışları üzerinden
hesaplanmaktadır. TÜFE ise TÜİK tarafından
belirlenen mal ve hizmet sepetindeki fiyat
değişikliğini ifade etmektedir.
Dört farklı sektörün ciro endekslerinin
sadece tüketici fiyat endeksiyle
karşılaştırılarak yorumlanması doğru
değildir.
T.C. Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı
Dezenformasyonla Mücadele Merkezi Tarafından
Yayımlanan Dezenformasyon Bülteni
Değerlendirme: Yanlış

İddia: “DASK’ı Olmayan Depremzedeler, Devletin Yapacağı
Konutlar İçin Hak Sahibi Olamayacak” İddiaları
“Türkiye’de Deprem Enkazında Bulduğu 500 Bin Doları
Çalan Rus Arama Kurtarma Personeli” İddiası
Hatay’da Gıda, Su ve Hijyen Koşulları Nedeniyle Büyük
Bir Salgın Yaşandığı İddiası
“KHK’lılar Deprem Yardımlarından Faydalanamıyor,
Yurtlarda Kalmalarına İzin Verilmiyor” İddiaları
˿
˿
˿
˿
17 - 18 Mart 2023
Dezenformasyon
Bülteni
“DASK’ı Olmayan
Depremzedeler,
Devletin Yapacağı
Konutlar İçin Hak
Sahibi Olamayacak”
İddiaları
Bazı sosyal medya hesaplarından
paylaşılan ve basın yayın
organlarında habere konu olan,
“DASK’ı olmayan depremzedeler,
devletin yapacağı konutlar için hak
sahibi olamayacak” iddiaları doğru
değildir.

DMM İncelemesi: 7269 Sayılı Kanunun Geçici
26’ncı Madde düzenlemesiyle, genel hayata
etkili afet bölgesi kabul edilen alanlarda
DASK ile ilgili muafiyet getirilmekte
ve afetzede vatandaşlarımız mağdur
edilmemektedir.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Türkiye’de Deprem
Enkazında Bulduğu
500 Bin Doları Çalan
Rus Arama
Kurtarma Personeli”
İddiası
Bazı sosyal medya hesaplarından
paylaşılan, “Türkiye’de deprem
enkazında bulduğu 500 bin doları
çalan bir Rus arama kurtarma
personeli, Moskova’daki evine polis
baskın yapınca evdeki paraları
pencereden dışarı attı” iddiası
DMM İncelemesi: değildir.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Hatay’da Gıda, Su
ve Hijyen Koşulları
Nedeniyle Büyük
Bir Salgın Yaşandığı
İddiası
Hatay’da gıda, su ve hijyen
koşulları nedeniyle büyük bir
salgın yaşandığı iddiası doğru
değildir.

DMM İncelemesi: Hatay genelinde yaşam
alanlarının tamamına su verilmektedir.
Şebekeye verilen sularda şok klorlama
işlemleri düzenli olarak yapılmaktadır.
Ayrıca enkaz alanlarının yoğun olduğu
yerlerde de suya erişimin kolaylıkla
sağlanması için 448 adet çeşmenin yapımı
tamamlanmış, bugüne kadar 616 Tır
(yaklaşık 15 milyon litre) su dağıtımı da
yapılmış olup su dağıtımlarına devam
edilmektedir.
Hatay genelindeki çadırkent ve konteyner
kentlerde 3 bin 159 WC, bin 434 duş
konteyneri kurulmuş, bu alanların temizliği
için 163 personel görevlendirilmiştir.
Bunun yanı sıra geçici barınma alanlarında
vidanjör, arazöz, tanker ve benzeri
araçlarla temizlik çalışmalarına destek
sağlanmaktadır. Hatay genelinde 80 araç ve
237 personel ile ilaçlama ve dezenfeksiyon
çalışmaları yapılmaktadır.
Hatay’da gıda güvenliği ve hijyenin
sağlanması amacıyla gerekli tüm
çalışmalar titizlikle yerine getirilmektedir.
Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel
Müdürlüğü ile Tarım ve Orman Bakanlığı
koordinasyonunda, uzman ekiplerce; şahit
numuneler düzenli olarak alınmakta ve bu
numuneler frigolu araçlarda 3 gün boyunca
muhafaza edilmektedir.
Öte yandan Hatay’da il düzeyinde görülen
hasta vaka sayıları geçen yılın sayıları ile
benzer düzeydedir. Dolayısıyla bir salgın söz
konusu değildir.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “KHK’lılar Deprem
Yardımlarından
Faydalanamıyor,
Yurtlarda
Kalmalarına İzin
Verilmiyor” İddiaları
Bazı basın yayın organlarında
yer alan, “KHK’lılar deprem
yardımlarından faydalanamıyor,
yurtlarda kalmalarına izin
verilmiyor” iddiaları doğru değildir.

DMM İncelemesi: Deprem bölgesindeki
afetzedelere tanınan hak ve gönderilen
yardımlarda herhangi bir ayrım
gözetilmemektedir. Hazine ve Maliye
Bakanlığı, Gençlik ve Spor Bakanlığı, AFAD
ve ilgili kurumların afetzedelerin yurtlarda
kalmaması veya yardım almamasına ilişkin
biz düzenleme veya tebliği kesinlikle söz
konusu değildir.
T.C. Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı
Dezenformasyonla Mücadele Merkezi Tarafından
Yayımlanan Dezenformasyon Bülteni
Değerlendirme: Yanlış

İddia: “AFAD Depremden 36 Saat Sonra TSK’dan Yardım İstedi,
Asker Arama Kurtarma Çalışmalarına Geç Müdahale
Etti” İddiası
“Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, Adıyaman’da
Çocukları Kaçıran ‘Beyaz Araba’ İddiasını Doğruladı”
İddiası
“Meclis Genel Kurulu Tutanaklarında Kürtçe, ‘Bilinmeyen
Dil’ Olarak Yazılıyor” İddiası
Gaziantep’te Yaşayan Küçük Belinay ve Ailesiyle İlgili
İddialar
Türkiye’de ‘Vergi Konseyi Olmadığı’na Yönelik İddialar
“Togg Fabrikasına Gazeteciler Götürülmüyor, Üretim
Bantları Gösterilmiyor” İddiaları
˿
˿
˿
˿
˿
˿
19 - 20 Mart 2023
Dezenformasyon
Bülteni
“AFAD Depremden 36
Saat Sonra TSK’dan
Yardım İstedi, Asker
Arama Kurtarma
Çalışmalarına Geç
Müdahale Etti”
İddiası
Bazı basın yayın organlarında yer
alan, “AFAD depremden 36 saat
sonra TSK’dan yardım istedi, asker
arama kurtarma çalışmalarına
geç müdahale etti” iddiası doğru
değildir.

DMM İncelemesi: Depremin hemen ardından
Milli Savunma Bakanlığı ve Genelkurmay
Başkanlığı, askeri birliklerden rapor
istemiştir. Türk Silahlı Kuvvetleri’ne harekete
geçmesi için gerekli talimatlar verilmiş, saat
04.30’da TSK İnsani Yardım Tugayı’na hazırlık
emri verilmiştir.
• Kahramanmaraş’taki 2’nci Zırhlı Tugay
Komutanlığı ile Islahiye’de bulunan 2’nci
Zırhlı Tugay Komutan Yardımcılığı 04.30-
04.35 arasında depremzede vatandaşları
kışla içerisindeki emniyetli bölgeye
almıştır.
• Saat 05.00’te Antakya’daki 2’nci Hudut
Alay Komutanlığı bölgede arama-
kurtarma ve halka yardım faaliyetlerine
başlamıştır.
• Milli Savunma Bakanı Hulusi Akar, saat
05.10’da Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ı
arayarak ilk raporunu vermiş, Hatay’da
bir yıkıntı altında 3 erin şehit olduğunu,
kendisi ve komuta kademesinin Hatay’a
hareket edeceğini arz etmiştir.
• Saat 05.15’te 2’nci Zırhlı Tugay Komutan
Yardımcılığı Islahiye’de arama-kurtarma
faaliyetine başlamıştır.
• Saat 05.45’te Malatya’daki 2’nci Ordu
Komutanlığı personeli vatandaşa
yardım için kışladan dışarı çıkarılmış ve
arama-kurtarma çalışmalarına destek
sağlamıştır.
• Saat 07.00’de 2 adet ambulans uçak
Ankara’da pist başı yapmıştır.
• Doğu Akdeniz’deki iki firkateyn ve
iki helikoptere 07.30’da İskenderun
Körfezine hareket emri verilmiştir.
• Saat 08.00’da da Kayseri’den 3
adet A400M uçağı Ankara, İzmir
ve İstanbul’dan AFAD personeli ve
malzemeleri almak üzere havalanmıştır.
• Depremden kendisi de etkilenen
Antakya’daki 8’inci Komando Tugayı,
10.00’da arama-kurtarma çalışmalarına
başlamıştır.
• Milli Savunma Bakanı Hulusi Akar,
Genelkurmay Başkanı Orgeneral Yaşar
Güler ve Kara Kuvvetleri Komutanı
Orgeneral Musa Avsever, 10.45’te
İnsani Yardım Tugayına bağlı Doğal Afet
Arama ve Kurtarma Taburu ile birlikte
Etimesgut’tan yola çıkmıştır.
• Hatay Havalimanı pisti deprem nedeniyle
kullanılamaz hale geldiği için Akar ve
komutanlar İncirlik’teki 10’uncu Tanker
Üs Komutanlığına inmiş, karayoluyla
Hatay’a hareket etmiştir.
• 2’inci Ordu Kom
Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Aile ve Sosyal
Hizmetler Bakanlığı,
Adıyaman’da
Çocukları Kaçıran
‘Beyaz Araba’
İddiasını Doğruladı”
İddiası
Bazı basın yayın organlarında yer
alan, “Aile ve Sosyal Hizmetler
Bakanlığı, Adıyaman’da çocukları
kaçıran ‘beyaz araba’ haberlerini
DMM İncelemesi: ladı” iddiası doğru değildir.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Meclis Genel Kurulu
Tutanaklarında
Kürtçe, ‘Bilinmeyen
Dil’ Olarak Yazılıyor”
İddiası
CHP Genel Başkanı Kemal
Kılıçdaroğlu’nun dile getirdiği,
“Meclis Genel Kurulu
tutanaklarında Kürtçe, ‘bilinmeyen
dil’ olarak yazılıyor” iddiası doğru
değildir.

DMM İncelemesi: Türkiye Büyük Millet
Meclisi’nde, tutanaklar resmi dil Türkçe ile
tutulmaktadır. Türkçe dışında bir cümle veya
kelime kullanıldığında, tutanağın metnine
yazılmamakta, bir dipnot işareti konularak
‘Hatip Türkçe olmayan kelime veya kelimeler
kullanmıştır’ şeklinde dipnot yazılmaktadır.
Ancak bu, Kürtçe için özel bir uygulama
değildir. İngilizce, Arapça veya İspanyolca
için de aynı durum geçerlidir.
Gaziantep’te
Yaşayan Küçük
Belinay ve Ailesiyle
İlgili İddialar
Değerlendirme: Yanlış

İddia: Bazı sosyal medya hesaplarından
paylaşılan, “Nurdağı’nda 11
yaşındaki Belinay’ın 3 ablasının
cansız bedenine ulaşıldı. Sağlıklı
beslenemiyor, okula gidemiyor.
Depremin üzerinden 1 ay
geçmesine rağmen Keçikuyusu
köyüne hala adım atan yok”
iddiaları doğru değildir.

DMM İncelemesi: Bazı gazetecilerin ulaştığı
küçük Belinay ve ailesi, iddiaların tamamen
asılsız olduğunu belirterek “Çocuklarımızdan
kimse ölmedi, yıkılan ev bizim evimiz
değildi. Devletimizden çok razıyız.”
açıklamasında bulunmuştur.
Gazetecilerin mikrofon uzattığı küçük
Belinay, “Orada yazan her şey yalan. Benim
ablam ölmedi. 8 yaşındayım, yaşını bile
Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Togg Fabrikasına
Gazeteciler
Götürülmüyor,
Üretim Bantları
Gösterilmiyor”
İddiaları
Bazı sosyal medya hesaplarından
paylaşılan, “Togg fabrikasına
gazeteciler götürülmüyor, üretim
bantları gösterilmiyor” iddiaları
DMM İncelemesi: değildir.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “İstanbul Deprem Erken Uyarı Sistemi Kabloları
Balıkçılar Tarafından Koparıldı, Sistem Çalışmıyor”
İddiaları
”Çadırlara Bağlanan Sayaçlar 1 Haziran’dan İtibaren
Geçmişe Dönük Okunacak ve Haziran Ayından Sonra
6 Ay Boyunca Her Ay Faturalara Bu Tutar da Ek Olarak
Yansıtılacak” İddiası
“Atatürk Havalimanı Pistine Cami Yapılıyor” İddiası
“AFAD Personeli Bir Depremzedeye Taciz İçerikli Mesajlar
Gönderdi” İddiası
Kilis ve Gaziantep’te “Süper Hücre Fırtınası” İddiasıyla
Paylaşılan Görüntüler
˿
˿
˿
˿
˿
21 - 22 Mart 2023
Dezenformasyon
Bülteni
“İstanbul Deprem
Erken Uyarı Sistemi
Kabloları Balıkçılar
Tarafından
Koparıldı, Sistem
Çalışmıyor” İddiaları
Bazı basın yayın organlarında
yer alan, “İstanbul Deprem Erken
Uyarı Sistemi kabloları balıkçılar
tarafından koparıldı, sistem
çalışmıyor” iddiaları doğru değildir.

DMM İncelemesi: Kandilli Rasathanesi
tarafından işletilmekte olan İstanbul
Deprem Erken Uyarı Sistemi (İDEUS), sağlıklı
bir şekilde çalışmaktadır.
Öte yandan İDEUS, ‘halka yönelik’ Deprem
erken uyarı sinyaliyle bir radyo istasyonu
gibi yayın yapan bir sistem değildir. Böyle
bir erken uyarı sinyali de maalesef yoktur.
İDEUS, meydana gelen bir deprem
sonrasında ikincil afetlerin (doğal gaz
kaynaklı patlamaların önlenmesi, elektrik
üretim tesislerinin devre dışı bırakılması,
ulaşım sistemlerinin güvenli bir şekilde
durdurulması vb.) önlenmesine yönelik
hizmet vermektedir.
Ülkemizde Kandilli Rasathanesi tarafından
çalıştırılan İstanbul Deprem Erken Uyarı
Sistemi, 2001 yılında Kuzey Anadolu Fay
Zonu yakınlarında, kıyı şeridi boyunca
ve Prens adaları olmak üzere 10 farklı
konuma yerleştirilen ‘kuvvetli yer hareketi’
istasyonlarıyla kurulmuştur.
Bu 10 adet kuvvetli yer hareketi istasyonu
yanında, 5 adet deniz dibi sismograf
sistemi kurulmuş; ayrıca, Marmara Denizi
çevresinde günümüzde deprem erken uyarı
amacıyla kullanılabilen çok sayıda kuvvetli
ve zayıf yer hareketi istasyonu kurulmuştur.
Böylece, Marmara bölgesinde erken uyarı
amacıyla kullanılabilecek kuvvetli ve zayıf
yer hareketi istasyon sayısı 100’e ulaşmıştır.
Bu kapsamda, deprem erken uyarı
sistemindeki istasyonlar gerçek zamanlı
olarak sürekli izlenmektedir. Aynı zamanda,
deprem erken uyarı sistemindeki
veri akışı sürekli denetlenmekte ve
gerekli durumlarda anında teknik
müdahaleler yapılmaktadır. Veri akışının
sürekliliğini sağlamak için yedeklilik
prensibi uygulanmaktadır. Mevcut
sistemin işleyişinde herhangi bir sorun
bulunmamaktadır.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Çadırlara
Bağlanan Sayaçlar
1 Haziran’dan
İtibaren Geçmişe
Dönük Okunacak
ve Haziran Ayından
Sonra 6 Ay Boyunca
Her Ay Faturalara Bu
Tutar da Ek Olarak
Yansıtılacak” İddiası
Bazı sosyal medya hesaplarından
paylaşılan, “Çadırlara bağlanan
sayaçlar 1 Haziran’dan itibaren
geçmişe dönük okunacak ve
haziran ayından sonra 6 ay
boyunca her ay faturalara bu tutar
da ek olarak yansıtılacak” iddiası
DMM İncelemesi: değildir.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Atatürk Havalimanı
Pistine Cami
Yapılıyor” İddiası
Bazı basın yayın organlarında,
“Atatürk Havalimanı pistine
cami yapılıyor” iddiasıyla
paylaşılan görüntüler, gerçeği
yansıtmamaktadır.

DMM İncelemesi: İddiaya konu görüntülerdeki
yapı cami değil, İstanbul Atatürk Havalimanı
Millet Bahçesi proje alanında yapılacak
külliye konseptindeki alanın girişini
göstermektedir.
Kuzey ve güney yerleşkede atölye, sergi
salonları, lokanta, çarşı, millet kıraathanesi,
aşevi gibi donatıların yer aldığı alanda,
külliye konseptiyle geleneksel yaşam biçimi
yeniden canlandırılacaktır.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “AFAD Personeli Bir
Depremzedeye Taciz
İçerikli Mesajlar
Gönderdi” İddiası
Bazı sosyal medya hesaplarından
paylaşılan, “AFAD personeli bir
depremzedeye taciz içerikli
mesajlar gönderdi” iddiası doğru
değildir.

DMM İncelemesi: İddiada ‘AFAD personeli’
olarak anılan şahısla ilgili gerekli tüm
incelemeler yapılmış, bu incelemeler
neticesinde ismi geçen şahsın AFAD
personeli olmadığı, bir üniversite öğrencisi
olduğu tespit edilmiştir.
Kilis ve Gaziantep’te
Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Süper Hücre
Fırtınası” İddiasıyla
Paylaşılan
Görüntüler
Bazı sosyal medya hesaplarından
17 Mart 2023’te paylaşılan
görüntülerle ilgili, “Kilis’te ve
Gaziantep’in bazı bölgelerinde
süper hücre fırtınası yaşandı”
iddiası doğru değildir.

DMM İncelemesi: İddiaya konu görüntülerin,
Eylül 2022’de bazı Rus ve Fransız kullanıcılar
tarafından paylaşıldığı tespit edilmiştir.
Kullanıcılar, görüntülerin “Fransa’nın
Montpellier kentinde çekildiğini” belirtmiştir.
T.C. Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı
Dezenformasyonla Mücadele Merkezi Tarafından
Yayımlanan Dezenformasyon Bülteni
Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Üniversite Mezunu Olmadığı
ve Lisans Diplomasının Bulunmadığına Dair İddialar
Değerlendirme: Yanlış

İddia: “2018 Seçimlerinde Cumhurbaşkanı Adayı İçin İmza
Atmaya Giden Seçmenlerden Ücret Alınıyordu” İddiası
“Türk Askeri Müteahhitleri İnfaz Ediyor” İddiasıyla
Paylaşılan Görüntüler
“Trump Gözaltına Alındı” İddiasıyla Paylaşılan
Fotoğraflar
˿
˿
˿
˿
23 - 24 Mart 2023
Dezenformasyon
Bülteni
Cumhurbaşkanı
Erdoğan’ın
Üniversite Mezunu
Olmadığı ve Lisans
Diplomasının
Bulunmadığına Dair
İddialar
Bazı basın yayın organlarında yer
alan ve sosyal medyada paylaşılan,
“Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın
üniversite mezunu olmadığı ve
lisans diplomasının bulunmadığı”
yönündeki iddialar doğru değildir.

DMM İncelemesi: İddiaları yalanlayan Marmara
Üniversitesi, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip
Erdoğan’ın lisans eğitimi ve okulda kayıt
altında tutulan belgelerle ile ilgili detaylı
açıklama yapmıştır.
Açıklamada Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın
üniversite sınavına giriş puanı, kayıt bilgileri,
1984 yılında aldığı geçici mezuniyet belgesi,
aynı bölümde mezun olanların bulunduğu
kütükteki resmi kaydı ve 1991 yılında
talebi üzerine şahsına verilen diploma ilgili
bilgilere yer verilmiştir.
Üniversitenin açıklamasında,
Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın gerek öğrencilik
dönemlerine ait gerekse de mezuniyetine
ilişkin belge ve dokümanın tüm
öğrencilerde olduğu üniversitede muhafaza
edildiği açıkça belirtilmiştir.
Ayrıca Hürriyet gazetesinin 25 Mart
2023 tarihli baskısında, Cumhurbaşkanı
Erdoğan’ın üniversiteyi kazandığı
belge dahil olmak üzere öğrencilik ve
mezuniyetine ilişkin diploma, geçici
mezuniyet belgesi, askerlik tehiri için yazılan
belgeler gibi birçok belgeyi yayınlamıştır.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “2018 Seçimlerinde
Cumhurbaşkanı
Adayı İçin İmza
Atmaya Giden
Seçmenlerden Ücret
Alınıyordu” İddiası
Bir televizyon programında
geçen, “Seçmenler, 2018’de
aday gösterilmek istenilen
cumhurbaşkanı adayı için notere
giderek imza veriyor ve imza veren
seçmenlerden ücret alınıyordu”
iddiası doğru değildir.

DMM İncelemesi: Genel seçimlerde, aday
gösterilmek istenen cumhurbaşkanı adayı
için imza atacak seçmenler, bağlı oldukları
ilçe seçim kuruluna kimlikleriyle giderek
herhangi bir ücret ödemeksizin imza
verebilmektedir.
2018 yılında yapılan cumhurbaşkanlığı
seçimlerinde de aynı uygulama geçerli
olmuştur. İmza atmaya giden seçmenler
notere gitmemiş, herhangi bir ücret
ödememiştir.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Türk Askeri
Müteahhitleri
İnfaz Ediyor”
İddiasıyla Paylaşılan
Görüntüler
Birçok ülkeden farklı sosyal medya
hesaplarından çeşitli platformlarda
paylaşılan görüntülerle ilgili, “Türk
askeri müteahhitleri infaz ediyor”
iddiası doğru değildir.

DMM İncelemesi: Görüntüler, Suriye’nin Şam
kentinde Nisan 2013’te Esed rejimine bağlı
güçler tarafından sivillerin toplu infaz
edildiği anları göstermektedir. Dünya
kamuoyunun tepki gösterdiği savaş
suçlarından birine ait görüntülerin, Türkiye
ile herhangi bir ilgisi bulunmamaktadır.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Trump Gözaltına
Alındı” İddiasıyla
Paylaşılan
Fotoğraflar
Bazı sosyal medya hesaplarından,
“Trump gözaltına alındı” iddiasıyla
paylaşılan fotoğraflar gerçek
değildir.

DMM İncelemesi: ABD’nin eski başkanı Donald
Trump’ın gözaltına alındığı yönelik iddialar
asılsızdır. İddiaya dayanak olarak gösterilen
fotoğrafların, dijital ortamda oluşturulduğu
ve gerçeklikle bir ilgisi bulunmadığı tespit
edilmiştir. Fotoğraflar detaylı bir şekilde
incelendiğinde, birçok hatanın olduğu
açıkça görülmektedir.
T.C. Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı
Dezenformasyonla Mücadele Merkezi Tarafından
Yayımlanan Dezenformasyon Bülteni
Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Kaydının da Yer Aldığı
Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi
Lisans Diploma Defteri’nden Paylaşılan Belgeyle İlgili
İddialar
Değerlendirme: Yanlış

İddia: “9 Trilyon Dolar Değeri Olan Etibank, ABD’li Şirkete 40
Milyon Dolara Satılıyor” İddiası
“13 Yaşındaki Çocuk Oruç Tutmadığı İçin Darp Edildi”
İddiası
“Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın 29 Ton Altını Var” İddiası
˿
˿
˿
˿
25 - 26 Mart 2023
Dezenformasyon
Bülteni
Cumhurbaşkanı
Erdoğan’ın Kaydının
da Yer Aldığı Marmara
Üniversitesi İktisadi
ve İdari Bilimler
Fakültesi Lisans
Diploma Defteri’nden
Paylaşılan Belgeyle
İlgili İddialar
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip
Erdoğan’ın da kaydının bulunduğu
Marmara Üniversitesi İktisadi ve
İdari Bilimler Fakültesi Lisans
Diploma Defteri’nden paylaşılan
belge ile ilgili, “Diploma kayıt
sırasında 1. kadın 1936 doğumlu,
2. sırada Erdoğan 1954 doğumlu,
3. sıradaki kadın 1939 doğumlu”
iddiası doğru değildir.

DMM İncelemesi: Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın
Marmara Üniversitesi İktisadi
ve İdari Bilimler Fakültesi Lisans Diploma
Defteri’nde yer alan diğer mezunların
doğum tarihleri yanlış aksettirilerek bir algı
oluşturulmaya çalışılmıştır.
Bahse konu belge incelendiğinde, birinci
sırada yer alan mezunun iddia edildiği gibi
1936 değil, 1956 doğumlu olduğu; üçüncü
sırada yer alan mezunun ise yine iddia
edildiği gibi 1939 değil, 1959 doğumlu
olduğu açıkça görülmektedir.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “9 Trilyon Dolar
Değeri Olan Etibank,
ABD’li Şirkete 40
Milyon Dolara
Satılıyor” İddiası
Bazı sosyal medya hesaplarından
organize bir şekilde paylaşılan, “9
trilyon dolar değeri olan Etibank,
ABD’li şirkete 40 milyon dolara
satılıyor” iddiası doğru değildir.

DMM İncelemesi: Etibank, 2 Mart 1998
tarihinde Cavit Çağlar ve Dinç Bilgin’in ortak
girişimcilik şirketi tarafından devralınmış,
bankanın zarara uğratıldığı tespit edilmiş ve
konu yargıya taşınmıştır.
Etibank, 27 Ekim 2000 tarihinde Tasarruf
Mevduatı Sigorta Fonu’na devredilmiş,
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme
Kurumu, 4 katrilyon 465 trilyon lira birikmiş
zararı bulunan bankanın 28 Aralık 2001
tarihinde kapatılmasına karar vermiştir.
Sosyal medya paylaşımlarındaki,
Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Türkiye’nin bor madeni işletmeciliğinin
Etibank tarafından yapıldığı” iddiası da
DMM İncelemesi: değildir.
Türkiye’nin bor madenlerinin üretimi,
işletilmesi ve pazarlanması görevi, kanun
düzenlemeleri ile ETİ MADEN’e verilmiştir.
ETİ MADEN son 20 yılda yaklaşık 1,3 milyar
dolar yatırım yaparak dünyada kurulu bor
üretim kapasitesinin yüzde 50’sine sahip
olmuştur.
ETİ MADEN’in ve bor madenlerinin herhangi
bir ülke, firma ve şahsa satılması veya
devredilmesi gibi bir durum söz konusu
olmayıp, bu konuda yürütülen herhangi bir
çalışma da mevcut değildir.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “13 Yaşındaki Çocuk
Oruç Tutmadığı İçin
Darp Edildi” İddiası
Bazı sosyal medya hesaplarından
paylaşılan, “Eğitim kursuna giden
13 yaşındaki çocuk, oruç tutmadığı
için darp edildi” iddiası doğru
değildir.

DMM İncelemesi: Şanlıurfa Emniyet Müdürlüğü
Çocuk Şubesi tarafından yapılan çalışmalar
neticesinde, olayın mağdurlarının özel bir
eğitim merkezinin öğrencileri R.Y. (14),
M.A.K. (14) ve H.K.A. (14) olduğu tespit
edilmiştir.
Yapılan mülakatta R.Y. isimli mağdur,
M.A.K. isimli arkadaşı ile şakalaştıklarını
ve şakalaşmanın kavgaya dönüştüğünü,
sonradan pişman olup barıştıklarını, ancak
dershaneden kovulma korkusuyla böyle bir
yalan söylediğini beyan etmiştir.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Cumhurbaşkanı
Erdoğan’ın 29 Ton
Altını Var” İddiası
Bazı sosyal medya hesaplarından
paylaşılan “Cumhurbaşkanı
Erdoğan’ın 29 ton altını var” iddiası
DMM İncelemesi: değildir.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Bakanların Milletvekili Adayı Olmaları Halinde,
Anayasanın 76’ncı Maddesine Uygun Olarak Görevden
Ayrılmış Olmaları Gerekir” İddiası
“Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Açılışını Gerçekleştirdiği Bor
Karbür Fabrikası’nda Üretim Yok” İddiası
“Boğaziçi Üniversitesi’nde El Konulan Hayvan Barınağı
Boşaltılıyor” İddiası
“Fransa’da Polis Ülkede Yaşanan Adaletsizliğe Karşı
Kelepçe Atma Protestosu Düzenledi” İddiası
“Ev Kiralarına İl İl Limit Getiriliyor” İddiası
˿
˿
˿
˿
˿
27 - 28 Mart 2023
Dezenformasyon
Bülteni
“Bakanların
Milletvekili Adayı
Olmaları Halinde,
Anayasanın 76’ncı
Maddesine Uygun
Olarak Görevden
Ayrılmış Olmaları
Gerekir” İddiası
“Bakanların milletvekili adayı
olmaları halinde, Anayasa Madde
76’ya uygun olarak görevden
ayrılmış olmaları gerekir” iddiası
DMM İncelemesi: değildir.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Cumhurbaşkanı
Erdoğan’ın Açılışını
DMM İncelemesi: leştirdiği Bor
Karbür Fabrikası’nda
Üretim Yok” İddiası
Değerlendirme: Yanlış

İddia: Bazı sosyal medya hesaplarından
paylaşılan, “Cumhurbaşkanı
Erdoğan’ın açılışını
DMM İncelemesi: leştirdiği Bor Karbür
Fabrikası’nda üretim yok” iddiası
Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Boğaziçi
Üniversitesi’nde
El Konulan
Hayvan Barınağı
Boşaltılıyor” İddiası
Bazı basın yayın organlarında,
“Boğaziçi Üniversitesi’nde
el konulan hayvan barınağı
boşaltılıyor” iddiasıyla yer
alan haberler manipülasyon
içermektedir.

DMM İncelemesi: Boğaziçi Üniversitesi Güney
Kampüsündeki köpeklerin yeni yapılan
hayvan yaşam alanlarına taşınmasının
ardından, iddiaya konu alanda da
incelemeler yapılmış, köpeklere son
derece kötü koşullarda bakıldığı, temel
hijyen kurallarının ihlal edildiği ve kanuna
aykırı olarak veteriner gözetimi olmaksızın
köpeklere enjeksiyonla ilaç tedavisi yapıldığı
ve serum verildiği tespit edilmiştir.
Ormanlık alanda izinsiz ocak yakıldığı,
tehlikeli patlayıcı tüp bulundurulduğu,
yangın riski oluşturulduğu da tutanak altına
alınmıştır.
Ayrıca, bakıcı olduğu iddia edilen kişinin,
hayvan bakımı ile ilgili herhangi bir
eğitiminin olmadığı ve ülkemizde çalışma
izni olmayan bir Moldova vatandaşı olduğu
tespit edilmiştir.
Bu kişinin üniversite ile herhangi bir yasal
bağı olmadığı halde kampüste izinsiz olarak
7/24 yaşamakta olduğu ve iddiada ismi
geçen grup tarafından sigortasız olarak
çalıştırıldığı anlaşılmıştır.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Fransa’da Polis
Ülkede Yaşanan
Adaletsizliğe
Karşı Kelepçe
Atma Protestosu
Düzenledi” İddiası
Sosyal medyada paylaşılan bazı
görüntülerle ilgili, “Fransa’da polis
ülkede yaşanan adaletsizliğe karşı
kelepçe atma protestosu düzenledi”
iddiası doğru değildir.

DMM İncelemesi: Fransız parlamentosunda
oylanmadan kabul edilen emeklilik
reformunu protesto eden vatandaşlar, sert
polis müdahalesi ile karşılaşmıştır. 16 Mart
2023’te patlak veren protestolar devam
etmektedir.
Görüntülerin, ‘Polisin bu
adaletsizliğe karşı kelepçe atma protestosu’
sırasında çekildiği iddiaları doğru değildir.
Haziran 2020’de kaydedildiği tespit edilen
kelepçe atma protestosu, Fransa İçişleri
Bakanı Christopher Castaner’in polis ve
ırkçılık karşıtı gösteriler sırasında yaptığı,
Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Irkçı olduğu belirlenen polisler derhal
açığa alınacak” açıklamasına karşı Paris’in
kuzeydoğu bölgesinde yer alan Bobigny’de
düzenlenmiştir.
Bakanın kendilerini desteklemediğini
savunan tüm polis sendikaları ortak eylem
kararı almış, karakollarının önünde ve
ülkenin önemli noktalarında kelepçelerini
yere atmışlardır.
“Ev Kiralarına İl İl
Limit Getiriliyor”
İddiası
Bazı sosyal medya hesaplarından
paylaşılan, “Ev kiralarına il il limit
getiriliyor” iddiası doğru değildir.

DMM İncelemesi: Hazine ve Maliye Bakanlığı ve
Ticaret Bakanlığı’nın konuyla ilgili herhangi
bir çalışması bulunmamaktadır.
Halihazırda TBMM’nin 8 Haziran 2022
tarihli genel kurulunda kabul edilen
ve 11 Haziran 2022’de Resmi Gazetede
yayımlanan Avukatlık Kanunu ile Türk
Borçlar Kanununda Değişiklik Yapılmasına
Dair Kanun’un 4’üncü maddesinin Geçici
1’inci maddesi gereğince konut kira
sözleşmelerinde kira bedelinin artışına
ilişkin 1 Temmuz 2023’e kadar yüzde 25
oranında üst sınır uygulaması geçerlidir.
T.C. Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı
Dezenformasyonla Mücadele Merkezi Tarafından
Yayımlanan Dezenformasyon Bülteni
Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Terör Örgütü DEAŞ Mensuplarına ‘Müftü’ Referansıyla
Türkiye Cumhuriyeti Vatandaşlığı Verildi” İddiası
“Konya’da Oruç Tutmayan Şahıs Darp Edildi” İddiasıyla
Paylaşılan Fotoğraflar
YSK Tarafından İletildiği İddia Edilen “Seçmen Kaydınızı
Sorgulayın” E-Postası
“Besinlerde İçerik Olarak Dört Tür Böceğin Olmasına İzin
Verildi” İddiası
˿
˿
˿
˿
29 - 30 Mart 2023
Dezenformasyon
Bülteni
“Terör Örgütü DEAŞ
Mensuplarına
‘Müftü’ Referansıyla
Türkiye Cumhuriyeti
Vatandaşlığı Verildi”
İddiası
“Terör örgütü DEAŞ mensuplarına
‘müftü’ referansıyla Türkiye
Cumhuriyeti vatandaşlığı verildi.
Yozgat Valiliği İl Jandarma
Komutanlığı tarafından Yozgat
Göç İdaresine yazılan yazıya
göre; 5 Suriyelinin DEAŞ terör
örgütü üyesi olduğu ortaya çıktı”
şeklindeki iddialar, kamuoyunu
provoke etme amaçlı kasıtlı
dezenformasyonlardır.

DMM İncelemesi: İddiaya konu paylaşımlarda
ismi geçen şahıslar, Yozgat Cumhuriyet
Başsavcılığınca yürütülen soruşturma
kapsamında DEAŞ silahlı terör örgütüne üye
olma suçundan haklarında işlem yapılan ve
halen cezaevinde tutuklu bulunan yabancı
uyruklu şahıslardır.
Yine aynı paylaşımlarda söz konusu 6
yabancı şahısla hiçbir ilgisi olmayan, ancak
DEAŞ terör örgütü üyesi gibi gösterilen
Suriye uyruklu 2 kişinin de Türk vatandaşı
olduğu iddia edilmiştir. Bahse konu
iddialar incelendiğinde adı geçen şahısların
hiçbirinin Türk vatandaşı olmadığı tespit
edilmiştir.
Yozgat İl Jandarma Komutanlığınca Yozgat
İl Göç İdaresi Müdürlüğüne gönderilen
yazı ise DEAŞ’tan haklarında işlem
yapılan 6 yabancı uyruklu şahısla ilgili
gerekli tahdit kodlarının girilmesi ve infaz
süreci sonrasında sınır dışı edilmelerinin
sağlanmasına yönelik olup vatandaşlıkla
hiçbir ilgisi bulunmamaktadır.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Konya’da Oruç
Tutmayan Şahıs
Darp Edildi”
İddiasıyla Paylaşılan
Fotoğraflar
Bazı sosyal medya hesaplarından
paylaşılan fotoğraflarla ilgili,
“Konya’da oruç tutmayan şahıs
darp edildi” iddiası doğru değildir.

DMM İncelemesi: İddiaya konu fotoğraflarla
ilgili yapılan taramalar sonucu, fotoğrafların
ilk olarak 2014’te yayımlanan, “Samsun’da
kaza eylemi kavgaya dönüştü” başlıklı
bir haberde kullanıldığı tespit edilmiştir.
Fotoğrafın Konya veya oruçla ilgili olduğuna
dair iddialar asılsızdır.
Fotoğrafların geçtiğimiz yıllarda da
dezenformasyon amaçlı kullanıldığı tespit
edilmiştir.
YSK Tarafından
İletildiği İddia Edilen
Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Seçmen Kaydınızı
Sorgulayın”
E-Postası
Bazı vatandaşlarımızın e-posta
kutusuna gelen, “Seçmen Kaydınızı
Sorgulayın” başlıklı maillerin YSK
ile bir ilgisi bulunmamaktadır.

DMM İncelemesi: 14 Mayıs’ta yapılacak genel
seçimleri fırsat bilen siber suçlular, oltalama
yöntemiyle bazı vatandaşlarımızın kişisel
bilgilerini ele geçirmeye çalışmaktadır.
Sözde Yüksek Seçim Kurulu adıyla gelen
mailde, sorgulama işleminin yapılması
gerektiği belirtilerek seçmenlerin
yönlendirilen internet sitesine adres
bilgilerini girmesi istenmektedir.
Amaç, e-posta yoluyla seçmenlerin kişisel
bilgilerini paylaşmaya yönlendirmek ve
bunun sonucunda kişilerin para veya kimlik
bilgilerini ele geçirmektir. Söz konusu
mailler tamamen dolandırıcılık amaçlı olup
YSK ile bir ilgisi bulunmamaktadır.
Resmi kurumların isim ve logoları
kullanılarak kişisel bilgilerinizin talep edildiği
SMS veya maillere itibar etmeyiniz.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Besinlerde İçerik
Olarak Dört Tür
Böceğin Olmasına
İzin Verildi” İddiası
Bazı sosyal medya hesaplarından
paylaşılan, “Besinlerde içerik
olarak dört tür böceğin olmasına
izin verildi.” iddiası doğru değildir.

DMM İncelemesi: İddia edildiği gibi herhangi
bir böcek türünün ülkemizde gıda
olarak kullanımı ile ilgili Tarım ve Orman
Bakanlığı’na gelen herhangi bir başvuru
veya alınan izin bulunmamaktadır.
Ülkemizdeki gıdalarda hiçbir böcek ve
larvalarının kullanımı söz konusu değildir.
AB mevzuatı ile uyum kapsamında
hazırlanan yeni gıdalara ilişkin mevzuat
taslağında da böceklerin gıdalarda
kullanımıyla ilgili bakanlığa bir başvuru
yapılamayacağı ve kullanımına kesinlikle izin
verilmeyeceği net olarak belirtilmiştir.
T.C. Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı
Dezenformasyonla Mücadele Merkezi Tarafından
Yayımlanan Dezenformasyon Bülteni
Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Emine Erdoğan New York’ta Lüks Bir Mağazadan
Alışveriş Yaparken Görüntülendi” İddiası
”AK Parti İktidara Geldiği Günden Bu Yana Devraldığı
Borcu 35’e Katladı” İddiası
“RTÜK, Bir Ay Boyunca Dizilerde Yeme İçme Sahnelerini
Yasakladı” İddiası
“Cumhurbaşkanlığı Kararnamesiyle İmam Hatipli
Suriyeli Öğrencilerin Ücretleri YTB Tarafından Ödenecek”
İddiası
˿
˿
˿
˿
31 Mart - 1 Nisan 2023
Dezenformasyon
Bülteni
“Emine Erdoğan
New York’ta Lüks
Bir Mağazadan
Alışveriş Yaparken
Görüntülendi”
İddiası
Birçok sosyal medya hesabından
organize bir biçimde paylaşılan
görüntülerle ilgili, “Cumhurbaşkanı
Recep Tayyip Erdoğan’ın eşi Emine
Erdoğan, New York kentinde
lüks bir markanın mağazasından
alışveriş yaparken görüntülendi”
iddiası doğru değildir.

DMM İncelemesi: Sn. Emine Erdoğan, BM’nin
özel davetlisi olarak 30 Mart Dünya Sıfır
Atık Günü için kızı Sümeyye Erdoğan ve
torunuyla birlikte New York’a gitmiş, “Sıfır
Atık” Projesiyle ilgili BM Genel Kurulu’nda
küresel düzeyde iş birliği çağrısında
bulunduğu konuşmasını gerçekleştirmiştir.
Emine Erdoğan, BM Genel Kurulu öncesi
29 Mart Çarşamba günü kızı ve torunu ile
Central Park’a yürüyüş yapmaya gitmiştir.
İddiaya konu görüntüler incelendiğinde,
Emine Erdoğan’ın arabadan indiği yolun
karşısında “Trump Parc” yazılı bina
bulunduğu fark edilmektedir. Google
Maps’de “Trump Parc” aratıldığında, binanın
Central Park girişinin hemen karşısında
olduğu tespit edilmiştir.
Emine Erdoğan’ın yürüdüğü yöndeki bir
panonun köşesinde, “Central Park South
(Güney)” görülmektedir.
Görüntülerde, Emine Erdoğan’ın ‘lüks bir
mağazaya’ değil, Central Park’a giriş yaptığı
açıkça görülmektedir.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “AK Parti İktidara
Geldiği Günden Bu
Yana Devraldığı
Borcu 35’e Katladı”
İddiası
Bir televizyon programında geçen,
“AK Parti iktidara geldiği günden
bu yana devraldığı borcu 35’e
katladı” iddiası manipülasyon
içermektedir.

DMM İncelemesi: Borç stokuna ilişkin
değerlendirmelerde stokun mutlak
büyüklüğü değil, geri ödeyebilme
gücüne işaret eden “borç yükü” kavramı
kullanılmaktadır. Borç yükünün temel ve
uluslararası göstergesi, borç stokunun milli
gelire oranıdır.
AB Tanımlı Genel Yönetim Borç Stokunun
GSYH’ye oranı 2002 yılında yüzde 71,5
seviyesindeyken, bu oran 2022 yılında yüzde
31,7’ye kadar gerilemiştir.
Söz konusu oran, AB ülkelerinde ise 2022 yılı
itibarıyla ortalama yüzde 85 seviyelerinde
seyretmektedir.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “RTÜK, Bir
Ay Boyunca
Dizilerde Yeme
İçme Sahnelerini
Yasakladı” İddiası
Bazı basın yayın organlarında yer
alan ve sosyal medyada paylaşılan,
“RTÜK, bir ay boyunca dizilerde
yeme içme sahnelerini yasakladı”
iddiası doğru değildir.

DMM İncelemesi: Radyo ve Televizyon
Üst Kurulu’nun bu yönde bir bildirimi
bulunmamaktadır. RTÜK’ün yapımcılara,
Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Ramazan boyunca yemek sahnesi
çekilmeyecek” gibi bir yazı göndermesi söz
konusu değildir.
“Cumhurbaşkanlığı
Kararnamesiyle
İmam Hatipli
Suriyeli Öğrencilerin
Ücretleri YTB
Tarafından
Ödenecek” İddiası
Bazı sosyal medya hesaplarından
paylaşılan, “Cumhurbaşkanlığı
kararnamesiyle imam hatipli
Suriyeli öğrencilerin ücretleri
YTB tarafından ödenecek” iddiası
manipülasyondur.

DMM İncelemesi: 27 Temmuz 2022 tarihli ve
34905 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan
5874 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı’nın
3’üncü maddesinde belirtilen Suriye uyruklu
öğrencilere ilişkin düzenlemeye göre;
Suriye uyruklu olup burslandırması yurt
dışı kuruluşlar tarafından gerçekleştirilen
öğrencilerin, öğrenim ücretleri
burslandırmayı yapan yurt dışı kuruluş
tarafından Yurtdışı Türkler ve Akraba
Toplulukları Başkanlığınca (YTB) hesabına
aktarılır ve YTB tarafından bu öğrenciler
adına ilgili yükseköğretim kurumuna
aktarılır.
Aynı Karar’ın Geçici 1’nci maddesinin ikinci
fıkrasına göre; Burlsandırmaları yurt dışı
kuruluşlar tarafından yapılanlar hariç,
2021-2022 eğitim-öğretim yılından sonra
kayıt yaptıran Suriye uyruklu öğrencilerin
öğrenim ücretleri ise YTB tarafından değil
ilgili öğrenciler tarafından ödenmektedir.
Diğer taraftan, adı geçen Karar’ın 3’üncü
maddesinin dördüncü fıkrası yalnızca
imam hatip okullarını değil, yurt dışında
lise düzeyinde eğitim veren ve Milli
Eğitim Bakanlığı, Türkiye Diyanet Vakfı ve
Türkiye Maarif Vakfına bağlı olarak faaliyet
gösteren eğitim kurumlarından mezun
olan öğrencileri ve faaliyetleri uluslararası
anlaşmalarla (1923 Lozan Barış Antlaşması)
düzenlenen yurt dışındaki Türk azınlık
okullarından mezun olan öğrencileri
ile Müslüman dini idarelere bağlı imam
hatip lisesi mezunu öğrencilerin öğrenim
ücretlerini düzenlemektedir. Kararnameye
göre, adı geçen okullardan mezun olan
ve yurt dışı kabul kontenjanları dahilinde
önlisans ve lisans programlarına kayıt
yaptıran öğrencilerin öğrenim ücretleri
bu öğrenciler adına YTB tarafından
karşılanmaktadır.
T.C. Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı
Dezenformasyonla Mücadele Merkezi Tarafından
Yayımlanan Dezenformasyon Bülteni
Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Cumhurbaşkanı Erdoğan Camiye Ayakkabı ile Girdi”
İddiaları
“Afgan Mültecilerin Ülkemize Doğru Aktığına Dair
Haberler Geliyor” İddiası
“ÖSYM, Ramazan Olduğu için Sınava Giren Adaylara
Verdiği Setin İçine Şeker Koymadı” İddiası
“İstanbul’da Bir Genç, Suriye Uyruklu Bir Adamı
Bıçaklayarak Öldürdü” İddiasıyla Paylaşılan Görüntüler
Togg Plakasına İlişkin İddialar
˿
˿
˿
˿
˿
2 - 3 Nisan 2023
Dezenformasyon
Bülteni
“Cumhurbaşkanı
Erdoğan Camiye
Ayakkabı ile Girdi”
İddiaları
Organize bir biçimde birçok sosyal
medya hesabından paylaşılan
fotoğraflarla ilgili, “Cumhurbaşkanı
Erdoğan camiye ayakkabı ile girdi”
iddiaları doğru değildir.

DMM İncelemesi: İddiaya konu bir fotoğrafta,
eski Kırgızistan Cumhurbaşkanı Sooronbay
Ceenbekov ile Cumhurbaşkanı Recep Tayyip
Erdoğan’ın camiye ayakkabı ile girdiği iddia
edilmiştir.
Fotoğrafla ilgili taramalar neticesinde,
fotoğrafın 2 Eylül 2018’de Kırgızistan’ın
başkenti Bişkek’teki Cumhuriyet Merkez
İmam Serahsi Camii’nin açılış töreni
esnasında çekildiği tespit edilmiştir.
Dar açıyla kesilerek manipüle edilen
fotoğrafın geniş açılı orijinal hali
incelendiğinde, fotoğrafın cami içi değil
dışında çekildiği açıkça görülmektedir.
• Bir diğer fotoğrafta, Cumhurbaşkanı
Erdoğan ile eski ABD Başkanı Barack
Obama’nın ayakkabı ile camiye girdiği
ileri sürülmüştür.
Eski ABD Başkanı Obama 7 Nisan 2009
tarihinde, Ayasofya (2009’da müzedir) ve
Sultanahmet Camii’ni gezmiş, Obama’ya
o tarihte Başbakan olan Recep Tayyip
Erdoğan eşlik etmiştir.
Erdoğan ile Obama ayakkabılarını
çıkardıktan sonra Sultanahmet Camii’ne
girmiştir. Ziyaretle ilgili tüm görüntüler,
iddiaları çürütmektedir.
• Başka bir görsel manipülasyon ise
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın
Suudi Arabistan Veliaht Prensi
Muhammed Bin Selman ile camide
ayakkabı ile namaz kıldığı iddiasıyla
servis edilmiştir.
İddiaya konu görselle ilgili taramalarda,
fotoğrafın 6 Temmuz 2016’da Mescid-i
Haram’da çekildiği, Cumhurbaşkanı
Erdoğan’ın fotoğrafa fotomontaj yoluyla
eklendiği tespit edilmiştir.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Afgan Mültecilerin
Ülkemize Doğru
Aktığına Dair
Haberler Geliyor”
İddiası
Bazı sosyal medya hesaplarında
paylaşılan, “Afgan mültecilerin
ülkemize doğru aktığına dair
haberler geliyor” iddiası doğru
değildir.

DMM İncelemesi: Sınırlarımızda halihazırda
herhangi bir göç dalgası söz konusu
değildir. Hudutlarımız kamera, termal
kamera, radar, dürbün, İHA, foto kapan ve
diğer elektronik sistemler ile her türlü iklim
ve arazi şartlarında 7/24 kesintisiz olarak en
yoğun tedbirlerle gece gündüz korunmakta,
kollanmakta, gözetlenmektedir.
Sosyal medyada ‘mülteci akını’ iddiasıyla
paylaşılan görüntülerin Türkiye ile herhangi
bir ilgisi yoktur.
Hudutlarımız, Mehmetçik tarafından
Cumhuriyet tarihinin en yoğun, en etkili
tedbirleriyle her türlü zorlu iklim ve arazi
şartlarına rağmen 7 gün 24 saat kesintisiz
olarak korunmaktadır. Hudutlarımızın
güvenliğini etkili bir şekilde sağlamak
amacıyla, insan yoğunluklu güvenlik
sistemleri yerine dünya standartlarında ve
teknoloji yoğunluklu sistemlerin projeleri
hayata geçirilmiştir.
Öncelikle Suriye hududunda başlatılan
sınır fiziki güvenlik sistemi çalışmaları,
müteakiben İran ve Irak hudutlarını da
kapsayacak şekilde günümüz ihtiyaçlarına
uygun ve modern olacak şekilde
geliştirilmiştir.
MSB, sınır güvenliği için aldığı tedbirlerle
caydırma, görme, bulma ve engelleme
vazifesini üstlenmektedir. Bu kapsamda İran
üzerinden Türkiye’ye gelebilecek muhtemel
göç dalgasına yönelik, birçok önlem
alınmaktadır.
Hudutlarımız, keşif ve gözetleme vasıtaları
(kamera, termal kamera, radar, dürbün, İHA,
foto kapan ve diğer elektronik sistemler)
ile her türlü iklim ve arazi şartlarında 7/24
kesintisiz olarak gözetlenmektedir.
Hudut hattı boyunca elektro-optik kule/
modüler beton duvar/yüksek güvenlikli
tel çit inşaatları devam etmektedir. İHA/
SİHA/İKU sistemleri ile 24 saat esasına göre
bölgede keşif gözetleme amaçlı uçuşlar
yapılmaktadır.
Hudut emniyetine yönelik üç kademeyi esas
alan bir emniyet sistemi oluşturularak;
1’inci Kademede hudut birliklerince
gözetleme, kontrol, pusu ve devriye,
2’nci Kademede komando unsurları ile
geri bölgede geçişi engelleyecek şekilde
hareketli pusu ve devriye, 3’üncü Kademede
ise kolluk kuvvetleri ile koordinel
Değerlendirme: Yanlış

İddia: “ÖSYM, Ramazan
Olduğu için Sınava
Giren Adaylara
Verdiği Setin İçine
Şeker Koymadı”
İddiası
2023 MSÜ sınavı ile ilgili bazı
sosyal medya hesaplarından
paylaşılan, “ÖSYM, Ramazan
olduğu için sınava giren adaylara
verdiği setin içine şeker koymadı”
iddiası doğru değildir.

DMM İncelemesi: 2 Nisan Pazar günü
düzenlenen Milli Savunma Üniversitesi
Askeri Öğrenci Aday Belirleme Sınavı (2023-
MSÜ) sırasında adaylara verilen setlerde
şeker bulunmamasının nedeni Ramazan ayı
değildir.
Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) hariç,
2019 yılından bu yana adaylara verilen
setlerde şeker bulunmamaktadır. Adaylara
verilen sette kalem, silgi, açacak ve peçete
bulunmaktadır.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “İstanbul’da Bir
Genç, Suriye
Uyruklu Bir Adamı
Bıçaklayarak
Öldürdü” İddiasıyla
Paylaşılan
Görüntüler
Bazı sosyal medya hesaplarından
paylaşılan görüntülerle ilgili,
“İstanbul’da bir Türk vatandaşı,
Suriye uyruklu bir adamı bıçakla
öldürdü” iddiası doğru değildir.

DMM İncelemesi: İddiaya konu görüntülerdeki
olay Aydın’ın Efeler ilçesinde, geçtiğimiz
Şubat ayında yaşanmıştır. Olayın hapisten
yeni çıktığı tespit edilen T.E. ile uyuşturucu
ve diğer suçlar olmak üzere çeşitli
sabıkalarının bulunduğu öğrenilen A.Y.
arasında meydana gelmiştir.
Emniyet Müdürlüğü ekipleri, şüpheli T.E.’yi
kısa sürede yakalayarak gözaltına alırken
yaralanan A.Y. hastaneye kaldırılmıştır. T.E.
çıkartıldığı adli makamlarca tutuklanarak
cezaevine gönderilmiş, yaralanan A.Y.
ise tüm müdahalelere rağmen hayatını
kaybetmiştir. Olaya karışan şahıslar Suriye
uyruklu değildir.
Togg Plakasına
İlişkin İddialar
Türkiye’nin ilk yerli otomobili Togg,
3 Nisan Pazartesi günü Beştepe
Külliyesi’nde Cumhurbaşkanı
Recep Tayyip Erdoğan’ın eşi Emine
Erdoğan’a teslim edilmiştir.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “34 EE 2071” plakanın Togg T10X aracına
kayıtlı olduğu ve 30 Mart 2023 trafiğe çıkış
tarihli olduğu görülmektedir.
T.C. Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı
Dezenformasyonla Mücadele Merkezi Tarafından
Yayımlanan Dezenformasyon Bülteni
“Hatay’da Bir Vatandaşın Tapulu Arazisine Suriyeliler için
Çadır Yerleştirildi” İddiası
“Sınırdan Sığınmacılar Jandarma Gözetiminde Türkiye’ye
Giriş Yaptı” İddiası
“Uluslararası Balkan Üniversitesi’nin Sahibi TBMM
Başkanı Mustafa Şentop. Üniversite Usulsüz Diploma
Dağıtıyor” İddiaları
“Bodrum’da Kürtçe Konuştuğu için Kurtalanlı İşçiler
Saldırıya Uğradı” İddiası
˿
˿
˿
˿
4 - 5 Nisan 2023
Dezenformasyon
Bülteni
“Hatay’da Bir
Vatandaşın
Tapulu Arazisine
Suriyeliler için Çadır
Yerleştirildi” İddiası
Sosyal medyada kasıtlı
dezenformasyon yayan
hesaplardan paylaşılan ve bazı
basın yayın organlarında habere
konu olan, “Hatay’da bir vatandaşın
tapulu arazisine Suriyeliler için
çadır yerleştirildi” iddiası doğru
değildir.

DMM İncelemesi: Afet bölgesinde evsiz
kalan vatandaşlarımızın barınma
ihtiyacının karşılanması için çadırkent ve
konteynerkent oluşturma zorunluluğu
doğmuştur.
Bu amaçla öncelikle kamuya ait araziler
değerlendirilmekte yetmemesi halinde ise
vatandaşlara ait yerler bedeli hesaplanıp
ödenmek suretiyle kullanılmaktadır.
İddiaya konu alan ise üzerinde ve
çevresinde düzensiz çadırların bulunduğu
bir yer olup, sosyal medyada paylaşım
yapan kişinin mülkiyeti değildir.
Şahsın o alanda hayvanlarını otlattığı için
çadırlardan rahatsız olduğu anlaşılmış;
kişiye hayvanlarını otlatacağı kadar alan da
bırakılarak talepleri karşılanmıştır.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Sınırdan
Sığınmacılar
Jandarma
Gözetiminde
Türkiye’ye Giriş
Yaptı” İddiası
Bazı sosyal medya hesaplarından
paylaşılan görüntülerle ilgili,
“Sınırdan sığınmacılar jandarma
gözetiminde Türkiye’ye giriş yaptı.”
iddiası doğru değildir.

DMM İncelemesi: Bahse konu görüntülerin
2021 yılının Temmuz ayında çekildiği tespit
edilmiştir. Görüntüler, sığınmacıların
Kurban Bayramı sebebiyle Hatay’ın Reyhanlı
ilçesindeki Cilvegözü Sınır Kapısı’ndan
Suriye’ye geçtiği anlara aittir.
Sınırlarımızdan ülkemize jandarma
gözetiminde veya izinsiz sığınmacı geçişi
herhangi bir şekilde söz konusu değildir.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Uluslararası Balkan
Üniversitesi’nin
Sahibi TBMM
Başkanı Mustafa
Şentop. Üniversite
Usulsüz Diploma
Dağıtıyor” İddiaları
“Uluslararası Balkan
Üniversitesi’nin sahibi TBMM
Başkanı Mustafa Şentop.
Üniversite usulsüz diploma
dağıtıyor” iddiaları doğru değildir.

DMM İncelemesi: Uluslararası Balkan
Üniversitesi, 26 Mart 2006 tarihinde Kuzey
Makedonya’nın başkenti Üsküp’te Türkiye
ve Kuzey Makedonya’dan hayırseverlerin
kurduğu bir üniversitedir. Sahibi Üsküp
Vakfı ve mütevelli heyetidir.
TBMM Basın Müşavirliği, Mustafa Şentop’un
ilgili üniversiteye Türkiye Cumhuriyeti’nin
kurucu iradesini temsil eden Meclis Başkanı
sıfatıyla manevi destek vermekte olduğunu
ve bunun dışında kendisinin üniversiteyle
herhangi bir organik bağı bulunmadığını
açıklamıştır.
Uluslararası Balkan Üniversitesi Rektörü
Mehmet Dursun Erdem de tamamen
Kuzey Makedonya devletinin kanun ve
yönetmeliklerine uygun yabancı öğrenci
kabulü yapıldığını açıklayarak iddiaların
asılsız olduğunu belirtmiştir.
Üniversitenin mezunlarının ülkemizde
avukatlık, hakimlik veya savcılık mesleklerini
yapabilmeleri için 2 yıl süren programla
fark derslerini vermeleri mecburidir. İlgili
süreçler, tamamen YÖK mevzuatına ve
üniversitelerin akademik gerekliliklerine
uygun yürütülmektedir.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Bodrum’da Kürtçe
Konuştuğu için
Kurtalanlı İşçiler
Saldırıya Uğradı”
İddiası
“Bodrum’da Kürtçe konuştuğu için
Kurtalanlı işçiler saldırıya uğradı”
iddiası doğru değildir.

DMM İncelemesi: 1 Nisan Cumartesi günü
Bodrum’da aynı şantiyede çalışan iki grup
arasında “malzeme taşıma konusundaki
anlaşmazlık” nedeniyle tartışma çıkmış ve
işçiler birbirlerini darp etmişlerdir.
Olayın akabinde Bodrum Cumhuriyet
Başsavcılığı’nın talimatıyla 6 şahıs hakkında
Bodrum Devlet Hastanesi’nde adli rapor
düzenlenerek şahısların ifadeleri alınmış ve
serbest bırakılmışlardır.
T.C. Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı
Dezenformasyonla Mücadele Merkezi Tarafından
Yayımlanan Dezenformasyon Bülteni
Değerlendirme: Yanlış