Dezenformasyon Bülteni 190

İddia: “Büyük Marmara Depremi Tatbikatı, İçişleri Bakanlığı
Tarafından İptal Edildi ve Hazırlıklar için Harcanan
Milyonlarca Lira Boşa Gitti” İddiası
Ayasofya-i Kebir Camii’ndeki Restorasyon Çalışmalarına
İlişkin “Zeminin Tahrip Edildiği” ve “İş Makineleriyle
Yapıya Zarar Verildiği” İddiası
“Küresel Organize Suç Endeksi’nde Türkiye’nin 10’uncu
Sırada Yer Aldığı” İddiası
“Türkiye’nin ABD ile LNG Anlaşması Yaptığı için Rus Gazı
Alımının Sona Ereceği ve Bu Nedenle Enerji Krizinin
Kapıda Olduğu” İddiası
“Afgan, Iraklı ve Suriyeli Suçlular Avrupa’dan Uçaklarla
Türkiye’ye Gönderiliyor” İddiası
˿
˿
˿
˿
˿
Sayı: 190
Dezenformasyon
Bülteni
“Büyük Marmara
Depremi Tatbikatı,
İçişleri Bakanlığı
Tarafından İptal
Edildi ve Hazırlıklar
için Harcanan
Milyonlarca Lira
Boşa Gitti” İddiası
Bazı basın yayın organları ve
sosyal medya hesaplarında “Büyük
Marmara Depremi Tatbikatı,
İçişleri Bakanlığı tarafından iptal
edildi ve hazırlıklar için harcanan
milyonlarca lira boşa gitti” şeklinde
dolaşıma sokulan iddialar asılsız
olup dezenformasyon niteliği
taşımaktadır.

DMM İncelemesi: AFAD Başkanlığı
tarafından Türkiye Afet Müdahale
Planı (TAMP) kapsamında görevli
birimlerin müşterek çalışma
yetkinliğini artırmak üzere planlı
faaliyetler yürütülmekte olup, bu
çerçevede 2025 yılı içerisinde 12’si
bölge, 28’i yerel düzeyde olmak
üzere toplam 40 tatbikat başarıyla
icra edilmiştir.
26 Kasım 2025 tarihinde Marmara
Bölgesi’nde yapılması planlanan
Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Ulusal Afet Tatbikatı”nın,
paydaş kurumlarla yapılan
istişareler sonucu, ileri bir tarihte
yapılması kararlaştırılmıştır.
Tatbikatın planlama sürecindeki
çalışmalar için de herhangi bir
harcama veya satın alma işlemi
DMM İncelemesi: leştirilmemiştir.
Kamuoyunun manipülatif içeriklere
itibar etmemesi, yalnızca resmi
kurumlarca yapılan açıklamaları
esas alması önem arz etmektedir.
Kamuoyuna saygıyla duyurulur.
Ayasofya-i Kebir
Camii’ndeki
Restorasyon
Çalışmalarına
İlişkin “Zeminin
Tahrip Edildiği” ve
Değerlendirme: Yanlış

İddia: “İş Makineleriyle
Yapıya Zarar
Verildiği” İddiası
Bazı basın yayın organlarında
ve sosyal medya hesaplarında,
Ayasofya-i Kebir Camii’ndeki
restorasyon çalışmalarına ilişkin
“zeminin tahrip edildiği” ve “iş
makineleriyle yapıya zarar
verildiği” şeklinde paylaşılan
iddialar dezenformasyon
içermektedir.

DMM İncelemesi: Ayasofya’nın gelecek
nesillere sağlam şekilde aktarılması
amacıyla 2023’te başlatılan restorasyon
süreci, Vakıflar Genel Müdürlüğü
koordinasyonunda ve Bilim Heyeti ile
Koruma Kurulu’nun bilimsel raporları
ve teknik onayları doğrultusunda
yürütülmektedir.
Deprem güvenliğini artırmak için
ana kubbenin kurşun kaplamalarının
yenilenmesine ve iç mekânın korunması
için kubbenin geçici çelik konstrüksiyonla
kapatılmasına Bilim Heyeti tarafından
karar verilmiştir. Bu sistemi taşıyacak 43,5
metre yüksekliğindeki dört ana kolonun
yerleşimi de yine bilim heyeti tarafından
belirlenmiştir.
Çelik malzemelerin taşınması için iş
makinesi kullanımının zorunlu olduğu Bilim
Heyeti tarafından tespit edilmiş; zemin için
statik hesaplar, yükleme testleri, zemin
sınıfı analizleri ve georadar taramaları
yapılmıştır. Zemin taşıma kapasitesi m²
başına 25 ton olarak ölçülmüş; bunun
üzerine m² başına 30 ton taşıyabilen özel
bir sistem kurulmuştur. Çalışmalarda
kullanılacak en ağır aracın zemine
uyguladığı yük ise sadece 6 tondur,
hazırlanan zemin bu yükü fazlasıyla
taşımaktadır.
Girişten harime kadar özgün mermerleri
korumak için prekast, ahşap ve çelik
elemanlarla güçlendirilmiş platform
yapılmış; harimde mermer döşemeler
belgelenmiş ve tüm zemin testleri
tamamlanmıştır.
İş makinelerinin hareket edeceği alanlarda
yükü yayarak mermeri koruyan çok
katmanlı geçici döşeme sistemi Bilim
Heyeti’nin belirlediği teknik esaslara
göre uygulanmış; zemine keçe, kum,
kontra, ahşap karkas, xps, ses şiltesi ve
baklava sac yerleştirilmiştir. Egzoz gazının
yayılmaması için duman emici sistemler
kullanılmaktadır.
Ayasofya-i Kebir Camii’nde yürütülen
tüm çalışmalar, yapının güvenliğini ve
özgünlüğünü korumak amacıyla Bilim
Heyeti’nin denetimi altında, bilimsel
yöntemlerle ve yüksek hassasiyetle
yürütülmektedir. Yapılan işlemler
Ayasofya’ya zarar değil, Ayasofya’nın
güçlendirilmesi ve korunması içindir.
Kamuoyuna saygıyla duyurulur.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Küresel Organize
Suç Endeksi’nde
Türkiye’nin 10’uncu
Sırada Yer Aldığı”
İddiası
Bazı haberlerde ve sosyal medya
paylaşımlarında, sözde “Küresel
Organize Suç Endeksi Raporu”nda
Türkiye’nin 193 ülke arasında
suçta 10’uncu sırada yer aldığı ve
dayanıklılık sıralamasında 131’inci
sıraya düştüğü şeklinde dolaşıma
sokulan iddialar, Türkiye’yi hedef
alan ve uluslararası kamuoyunu
manipüle etmeyi amaçlayan
organize bir dezenformasyon
kampanyasının parçasıdır.

DMM İncelemesi: Türkiye; insan ticareti,
uyuşturucu, kaçakçılık, organize suç
ve yasa dışı göçle mücadelede BM,
INTERPOL, EUROPOL ve UNODC başta
olmak üzere uluslararası kuruluşlarla
dünya genelinde en yoğun iş birliği yapan;
operasyon hacmi, kapasitesi ve etkinliği en
yüksek ülkeler arasında yer almaktadır.
GI-TOC ise kurucu üye ve yayıncı kadroları
arasında FETÖ mensuplarının yer aldığı
bilinen Cenevre merkezli bir dernek olup,
hazırladığı endeksin herhangi bir resmî
veya bağlayıcı niteliği bulunmamaktadır.
Bu dernek, ülkelerden doğrudan veri
toplamamakta; ulusal istatistikler, adli
veriler veya operasyon rakamları yerine
büyük ölçüde yorum ve algıya dayalı
göstergeler kullanmaktadır.
GI-TOC’un yayınlarında Terör Örgütü FETÖ
mensuplarının analizlerine yer verilmesi de
endeksin objektiflik ve bilimsel tarafsızlık
iddiasını ciddi biçimde zayıflatmaktadır.
Sonuç olarak, söz konusu endeks resmî
nitelik taşımayan, yöntemsel açıdan
sorunlu, objektif verilerden uzak, bilimsel
temelden yoksun ve FETÖ irtibatlı bir STK
raporudur.
Türkiye’ye ilişkin söz konusu iddialar,
uluslararası düzeyde algı operasyonu
yürütmeyi hedefleyen, somut temele
dayanmayan maksatlı ve mesnetsiz
yorumlardan ibarettir. Kamuoyuna
saygıyla duyurulur.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Türkiye’nin ABD
ile LNG Anlaşması
Yaptığı için Rus
Gazı Alımının
Sona Ereceği ve
Bu Nedenle Enerji
Krizinin Kapıda
Olduğu” İddiası
Bazı basın yayın organlarında
“Türkiye’nin ABD ile LNG anlaşması
yaptığı için Rus gazı alımının
sona ereceği ve bu nedenle
enerji krizinin kapıda olduğu”
şeklinde dolaşıma sokulan iddialar
dezenformasyon ürünüdür.

DMM İncelemesi: Türkiye, sahip olduğu boru
hatları, LNG ve depolama altyapısıyla
arz güvenliği konusunda bölgesinin en
güçlü ülkelerinden biridir. Ne bugün ne de
yaklaşan kış dönemine ilişkin herhangi bir
doğal gaz arz güvenliği sorunu veya enerji
krizi riski söz konusu değildir.
Türkiye’nin Rusya Federasyonu’ndan doğal
gaz tedariki ise ilgili kurumlar arasında
yürürlükte bulunan uzun vadeli sözleşmeler
çerçevesinde planlandığı şekilde ve
kesintisiz olarak devam etmektedir.
Bununla birlikte Türkiye’nin ABD,
Azerbaycan, İran, Cezayir, Umman, Katar
gibi çoklu kaynaklardan boru gazı ve
LNG tedarik etmesi ise arz güvenliğini
çeşitlendirmeye, rekabeti artırmaya ve
tedarik esnekliğini güçlendirmeye yönelik
teknik bir tercihtir.
Enerji arzı çoklu kaynaklarla güvence
altına alınmış olup, öne sürülen
kriz senaryosunun hiçbir gerçekliği
bulunmamaktadır. Kamuoyunun bu tür
yanıltıcı haber ve paylaşımlara itibar
etmemesi, kurumların resmî açıklamalarını
dikkate alması önemle rica olunur.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Afgan, Iraklı ve
Suriyeli Suçlular
Avrupa’dan
Uçaklarla Türkiye’ye
Gönderiliyor” İddiası
Bazı basın yayın organlarında
ve sosyal medya hesaplarında
“Afgan, Iraklı ve Suriyeli suçlular
Avrupa’dan uçaklarla Türkiye’ye
gönderiliyor” iddiası tamamen
dezenformasyondur.

DMM İncelemesi: Türkiye’nin, üçüncü ülke
vatandaşlarını başka ülkelerden kabul
etmesine yönelik herhangi bir uygulaması
yoktur. Suç kaydı bulunan ya da yasal
ikamet hakkı olmayan yabancıların
Türkiye’ye iadesi, mümkün değildir.
Türkiye yalnızca kendi vatandaşlarına
ilişkin işlemleri, uluslararası hukuk
çerçevesinde ve gerekli inceleme–itiraz
süreçleri tamamlandıktan sonra bireysel
düzeyde yürütmektedir. Üçüncü ülke
vatandaşlarının toplu veya bireysel şekilde
Türkiye’ye gönderilmesi söz konusu değildir.
Söz konusu dezenformasyon içerikli
paylaşımlar hakkında, ilgili kurum
tarafından 5237 sayılı Türk Ceza
Kanunu’nun 217/A maddesi kapsamında
‘Halkı Yanıltıcı Bilgiyi Alenen Yayma’
suçundan Cumhuriyet Başsavcılığı’na suç
duyurusunda bulunulmuştur.
Kamuoyunun resmi makamlarca yapılan
açıklamaları dikkate alması, kaynağı
belirsiz bu tür dezenformasyonlara
itibar etmemesi önem arz et etmektedir.
Kamuoyuna saygıyla duyurulur.

Değerlendirme: Yanlış