Dezenformasyon Bülteni 114

İddia: “Erzincan’da Altın Madeni Faciasının Yaşandığı Sahaya
Su İçmek için İnen Kuşların Öldüğü Gözlemlendi” İddiası
“Erzincan’da Arama Kurtarma Çalışmaları Demir
Çubuklarla Yapılıyor” İddiası
“Erzincan’daki Maden Kazası Sonrası Malatya’nın İçme
Suyu Kaynakları Kirlendi” İddiası
“Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO),
Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Desteğiyle Manisa’da Hazine
Arazilerinin Suriyeli Sığınmacılara Verilmesini İstiyor”
İddiası
“Erzincan’da Bir Altın Madeninin Alanında Meydana
Gelen Toprak Kayması Sonucu Siyanürlü Toprak Fırat
Nehri’ne Aktı” İddiası
“Mardin’in Bagok Dağı Bölgesinde Çatışma Çıktı ve Çok
Sayıda Yaralı Asker Midyat Devlet Hastanesi’ne Getirildi”
İddiası
“Erzincan’da Göçük Altında Kalan Madencilerin Sayısı
Resmi Rakamın Beş Katı” İddiası
“DEM Parti Diyarbakır Büyükşehir Belediye Başkan
Adayı Doğan Hatun Gözaltına Alındı” İddiası
˿
˿
˿
˿
˿
˿
˿
˿
Sayı: 114
Dezenformasyon
Bülteni
T.C. Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı
Dezenformasyonla Mücadele Merkezi Tarafından
Yayımlanan Dezenformasyon Bülteni
“Facianın Yaşandığı Altın Madenine ‘Kapasite Artırımı
İzni’ Murat Kurum’dan” Başlıklı Haberler
“Göç İdaresi Ülkemize Kaçak Giren Afganlara Geçici
Koruma Statüsü Vermek için 2 Aydır Hukuki ve Siyasi
Çalışmalar Sürdürüyormuş” İddiası
“Erzincan İliç’teki Altın Madeninde Siyanürlü Cevherin
Bulunduğu Baraj Patladı, Göçük Altında En Az 20 İşçi
Var” İddiası
“Hatay Reyhanlı’da Suriyelilerden AK Parti Adayına
Destek Yürüyüşü” İddiası
Bir Televizyon Kanalı Muhabirinin Erzincan İliç’te
DMM İncelemesi: leştirdiği Yayın Sırasında Yaptığı Manipülasyon
Maden Kazası ile İlgili Provakatif Eylem ve Söylemler
Maden Sahasında Meydana Gelen Toprak Kayması
Ardından Alınan Tedbirlerle İlgili Manipülasyonlar
Değerlendirme: Yanlış

İddia: “İsrail, Al-Amal Hastanesi’ne 20’den Fazla Oksijen Tüpü
ve Ek Tıbbi Ekipman Teslim Etti” İddiası
“İsrail, Gazze’ye Gönderilen İnsani Yardımın Naklini
Kolaylaştırıyor” İddiası
˿
˿
˿
˿
˿
˿
˿
˿
˿
Dezenformasyon
Bülteni
“Erzincan’da Altın
Madeni Faciasının
Yaşandığı Sahaya
Su İçmek için İnen
Kuşların Öldüğü
Gözlemlendi” İddiası
Basın yayın organlarından
servis edilen ve sosyal medyada
paylaşılan bazı fotoğraflarla
ilgili, “Erzincan’da altın madeni
faciasının yaşandığı sahaya su
içmek için inen kuşların öldüğü
gözlemlendi” iddiası doğru değildir.

DMM İncelemesi: Bahse konu görüntülerdeki
cisimlerin, jeotekstil adı verilen malzemeyi
sabit tutmak amacıyla kullanılan kum
çuvalları olduğu tespit edilmiştir.
Ayrıca görüntülerdeki alanın siyanürsüz
bölge olduğu, siyanüre bağlı herhangi bir
canlının yaşamını yitirmediği belirlenmiştir.
Kamuoyunda infial oluşturmak amacıyla
paylaşılan iddialara itibar etmeyiniz.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Erzincan’da
Arama Kurtarma
Çalışmaları
Demir Çubuklarla
Yapılıyor” İddiası
Bazı basın yayın organlarında yer
alan, “Erzincan’da arama kurtarma
çalışmaları demir çubuklarla
yapılıyor” başlıklı haberler
manipülasyon içermektedir.

DMM İncelemesi: Erzincan İliç’teki bir maden
sahasındaki yığın liçi alanında meydana
gelen toprak kaymasının ardından henüz
ulaşılamayan 9 işçi için arama kurtarma
çalışmaları titizlikle sürdürülmektedir.
Değerlendirme: Yanlış

İddia: Bazı basın yayın organlarında “sonda tekniği
ile arama” çalışmalarından fotoğraflar
paylaşılarak, “işçiler demir çubukla
aranıyor” şeklinde kamuoyunu manipüle
etmeye yönelik haberler servis edildiği
belirlenmiştir.
İddiaların aksine toprak kaymasının
yaşandığı bölgede tüm teknolojik imkanlar
seferber edilerek; termal ve manyetik
dronlar, toprak altı görüntüleme cihazları,
georadar, drone ile havadan ve karadan
radar sistemleri, karasal radar sistemleri,
arama dedektörleri, yüzeysel fiziksel arama
ve sonda tekniği ile arama kurtarma
çalışmaları yürütülmektedir.
Yukarıda belirtilen yöntemlerden manipüle
edilen “sonda tekniği” yumuşak zeminden
sert ve metal cisimleri bulmak için
kullanılmaktadır. Bu yöntem, dünyadaki
arama kurtarma faaliyetlerinde kullanılan
bir yöntemdir.
Kamuoyunu manipüle etmeye yönelik
haberlere itibar etmeyiniz.
“Erzincan’daki
Maden Kazası
Sonrası Malatya’nın
İçme Suyu
Kaynakları Kirlendi”
İddiası
Bazı sosyal medya hesaplarından
paylaşılan, “Erzincan’daki maden
kazası sonrası Malatya’nın içme
suyu kaynakları kirlendi” iddiası
DMM İncelemesi: değildir.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Birleşmiş Milletler
Gıda ve Tarım
Örgütü (FAO),
Cumhurbaşkanı
Erdoğan’ın
Desteğiyle
Manisa’da Hazine
Arazilerinin Suriyeli
Sığınmacılara
Verilmesini İstiyor”
İddiası
Sosyal medyada paylaşılan ve bazı
basın yayın organlarında yer alan,
“Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım
Örgütü (FAO), Cumhurbaşkanı
Erdoğan’ın desteğiyle Manisa’da
hazine arazilerinin Suriyeli
sığınmacılara verilmesini istiyor”
iddiası doğru değildir.

DMM İncelemesi: Türkiye’de, iddiadaki konuyla
ilgili kurum ve kuruluşların herhangi
birinde böyle bir proje söz konusu
olmamıştır. Birleşmiş Milletler Gıda ve
Tarım Örgütü’nden edinilen bilgiye göre de
kuruluşun ülkemizle ilgili böyle bir projesi
bulunmamaktadır.
Bununla birlikte söz konusu sosyal medya
paylaşımında öne sürüldüğü gibi FAO
Türkiye’nin bugüne kadar ABD’li bir kadın
temsilcisi veya başkanı olmamıştır.
Öte yandan Suriyeliler, 1927 yılında
çıkarılan Mukabele-i Bilmisil Kanunu’ndan
bugüne Türkiye’de ev, arazi gibi taşınmazlar
edinememektedir. 1062 sayılı Kanun
gereğince, Suriyelilerin ülkemizde taşınmaz
edinmesi yasaktır. 1966 yılında çıkarılan
Yönetmelikte, Suriyelilerin başka bir ülkenin
vatandaşlığını kazansa dahi 1062 sayılı
Kanun çerçevesinde getirilen sınırlamalara
tabi olacakları açıkça ifade edilmiştir.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Erzincan’da Bir
Altın Madeninin
Alanında Meydana
Gelen Toprak
Kayması Sonucu
Siyanürlü Toprak
Fırat Nehri’ne Aktı”
İddiası
Sosyal medyada paylaşılan bazı
görüntülerle ilgili, “Erzincan’da bir
altın madeninin alanında meydana
gelen toprak kayması sonucu
siyanürlü toprak Fırat Nehri’ne
aktı” iddiası doğru değildir.

DMM İncelemesi: İddiaya konu görüntüler,
Fırat Nehri ya da herhangi bir baraja değil,
Erzincan’ın İliç ilçesinde bulunan altın
madeninin atık havuzuna aittir.
Ayrıca toprak kaymasının hemen ardından
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği
Bakanlığı merkez ve İl Müdürlüğü Denetim
Ekipleri bölgeye sevk edilerek toprak
kayması sırasında kayan toprağın Fırat
Nehri’ne ulaşmasının engellenmesi amacıyla
Sabırlı Deresi’nin Fırat Nehri’ne ulaştığı
menfezin kapakları kapattırılmıştır.
Nehre herhangi bir malzemenin ulaşması
veya karışması söz konusu değildir. Bölgede
meydana gelen toprak kaymasının, maden
alanındaki atık havuzu ile herhangi bir ilgisi
bulunmamaktadır.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Mardin’in Bagok
Dağı Bölgesinde
Çatışma Çıktı ve
Çok Sayıda Yaralı
Asker Midyat
Devlet Hastanesi’ne
Getirildi” İddiası
Terör örgütünün propaganda
hesaplarından paylaşılan,
“Mardin’in Bagok Dağı bölgesinde
çatışma çıktı ve çok sayıda yaralı
asker Midyat Devlet Hastanesi’ne
getirildi” iddiası doğru değildir.

DMM İncelemesi: İddia edilenin aksine Mardin
Bagok Dağı bölgesinde bir çatışma
yaşanmamış, herhangi bir askerimiz
yaralanmamıştır.
Midyat Devlet Hastanesi ve Nusaybin
Devlet Hastanesi’ne bu süre zarfında tedavi
amaçlı yaralı askeri personel getirilmediği
belirlenmiştir.
Terör örgütlerinin manipülasyonlarına itibar
etmeyiniz.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Erzincan’da Göçük
Altında Kalan
Madencilerin Sayısı
Resmi Rakamın Beş
Katı” İddiası
Bazı basın yayın organlarında yer
alan, “Erzincan’da göçük altında
kalan madencilerin sayısı resmi
rakamın beş katı” iddiası doğru
değildir.

DMM İncelemesi: Erzincan İliç’teki altın madeni
alanında yaşanan toprak kaymasının
ardından yapılan sayımda, maden
sahasında çalışan 667 işçiden 9’una henüz
ulaşılamamıştır. Kayıp işçilerle ilgili arama-
kurtarma çalışmaları titizlikle devam
etmektedir.
Resmi kurum ve yetkililerin dışında yapılan
açıklamalara itibar etmeyiniz.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “DEM Parti
Diyarbakır
Büyükşehir Belediye
Başkan Adayı Doğan
Hatun Gözaltına
Alındı” İddiası
Bazı sosyal medya hesaplarından
paylaşılan, “DEM Parti Diyarbakır
Büyükşehir Belediye Başkan Adayı
Doğan Hatun gözaltına alındı”
iddiası doğru değildir.

DMM İncelemesi: Diyarbakır Valiliğinden yapılan
açıklamada iddiaların asılsız olduğu, Doğan
Hatun’un gözaltına alınmadığı bildirilmiştir.
Kamuoyunu yanlış yönlendirmek amacıyla
yapılan manipülatif paylaşımlara itibar
etmeyiniz.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Facianın Yaşandığı
Altın Madenine
‘Kapasite Artırımı
İzni’ Murat
Kurum’dan” Başlıklı
Haberler
Bazı basın yayın organlarında yer
alan, “Facianın yaşandığı altın
madenine ‘kapasite artırımı izni’
Murat Kurum’dan” başlıklı haberler
manipülasyon içermektedir.

DMM İncelemesi: Çevresel Etki Değerlendirmesi
(ÇED), belirli bir proje veya faaliyetin, çevre
üzerindeki önemli etkilerinin belirlendiği bir
süreçtir.
ÇED’in temel görevi, projelerle ve
gelişmelerle ilgili karar vericilerin daha
bütünsel, yani karara etkileyecek birden
fazla faktörü göz önüne alır bir şekilde
daha sağlıklı karar vermelerini sağlamak
için, onlara projelerden kaynaklanabilecek
çevresel etkileri net bir şekilde göstermektir.
Dolayısıyla kapasite artışlarına ÇED
sürecinde onay verilmesi mevzuat
kapsamında zorunludur ancak tek
başına yeterli değildir. ÇED kararı sonrası
işletmenin bu kapasite artışını hayata
geçirebilmesi için ilgili mercilerden gerekli
izinleri alması gerekmektedir. Yani kapasite
artırılmasına ÇED raporu verilmesi tek
başına bir izin niteliği taşımamaktadır.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği
Bakanlığının maden işletmesinin
kapasitesini artırma gibi bir yetkisi
bulunmamaktadır.
Bahse konu dönemde Çevre, Şehircilik ve
İklim Değişikliği Bakanlığı, işletmenin çevre
mevzuatına uygun iş yapıp yapmadığını
135 kez denetlemiş, maden sahasında 21
Haziran 2022 tarihinde boru hatlarında
yaşanan arıza neticesinde gerçekleşen
çevre kirliliğine istinaden işletmeye en
üst sınır olan 16 Milyon 441 Bin TL idari
para cezası uygulanmış, benzeri olayların
bir daha yaşanmaması için ilave çevresel
tedbirler alınıncaya ve çevresel iyileştirmeler
yapılıncaya kadar faaliyeti durdurulmuştur.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Göç İdaresi
Ülkemize Kaçak
Giren Afganlara
Geçici Koruma
Statüsü Vermek için
2 Aydır Hukuki ve
Siyasi Çalışmalar
Sürdürüyormuş”
İddiası
Bazı sosyal medya hesaplarından
paylaşılan, “Göç İdaresi ülkemize
kaçak giren Afganlara geçici
koruma statüsü vermek için 2
aydır hukuki ve siyasi çalışmalar
sürdürüyormuş” iddiası doğru
değildir.

DMM İncelemesi: İçişleri Bakanlığı Göç İdaresi
Başkanlığının iddia edildiği gibi bir çalışması
kesinlikle söz konusu değildir.
Ülkemizin yasa dışı göçle mücadelesi
kararlılıkla devam etmektedir.
Resmi kurum ve kuruluşların çalışma ve
açıklamalarıyla bir ilgisi bulunmayan asılsız
iddialara itibar etmeyiniz.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Erzincan İliç’teki
Altın Madeninde
Siyanürlü Cevherin
Bulunduğu Baraj
Patladı, Göçük
Altında En Az 20 İşçi
Var” İddiası
Bazı sosyal medya hesaplarında
yer alan, “Erzincan İliç’teki altın
madeninde siyanürlü cevherin
bulunduğu baraj patladı, göçük
altında en az 20 işçi var” iddiası
DMM İncelemesi: değildir.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Hatay Reyhanlı’da
Suriyelilerden AK
Parti Adayına Destek
Yürüyüşü” İddiası
Bazı sosyal medya hesaplarından
paylaşılan görüntülerle ilgili,
“Hatay Reyhanlı’da Suriyelilerden
AK Parti adayına destek yürüyüşü”
iddiası doğru değildir.

DMM İncelemesi: İddiaya konu görüntülerle
ilgili yapılan araştırma sonucunda,
görüntülerdeki kişilerin Reyhanlı’da yaşayan
Şanlıurfalı bazı aileler olduğu, ön plana
çıkarılan kişinin ise bu ailelerin kanaat
önderi olarak bilinen Y. Kılıç olduğu tespit
edilmiştir.
Ayrıca açılan bayraklarda ise Arapça olarak
aşiret isimleri yazdığı bilgisine ulaşılmıştır.
Asılsız iddialara itibar etmeyiniz.
Bir Televizyon
Kanalı Muhabirinin
Erzincan İliç’te
Değerlendirme: Yanlış

İddia: “İsrail, Al-Amal
Hastanesi’ne 20’den
Fazla Oksijen Tüpü
ve Ek Tıbbi Ekipman
Teslim Etti” İddiası
İsrail Savunma Bakanlığının
resmi hesabından paylaşılan ve
propaganda hesapları aracılığıyla
dolaşıma sokulan bazı görüntülerle
ilgili, “İsrail, Al-Amal Hastanesi’ne
20’den fazla oksijen tüpü ve ek
tıbbi ekipman teslim etti” iddiası
DMM İncelemesi: değildir.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “İsrail, Gazze’ye
Gönderilen İnsani
Yardımın Naklini
Kolaylaştırıyor”
İddiası
İsrail’in sosyal medyadaki resmi
ve propaganda hesaplarından
paylaşılan görüntülerle ilgili
“İsrail, Gazze’ye gönderilen insani
yardımın naklini kolaylaştırıyor”
iddiası doğru değildir.

DMM İncelemesi: Bahse konu paylaşımlar
incelendiğinde görüntülerin Rusya-Ukrayna
Savaşı kapsamında, farklı tarihlerde
Ukraynalılara götürülen yardım tırını
ve Ukrayna’dan ayrılan mültecilere ait
Moldova’daki bir çadır kenti gösterdiği tespit
edilmiştir.
Görüntülerin, İsrail’in Gazze’ye yönelik
saldırıları sonrasında bölgeye ulaşan
insani yardımlarla herhangi bir ilgisi
bulunmamaktadır. Cenevre merkezli
Avrupa-Akdeniz İnsan Hakları İzleme
Örgütü (Euro-Med) verilerine göre, İsrail’in
Gazze’ye yönelik saldırılarından önce
bölgeye günlük ortalama 500 tır giriş
yaparken, halihazırda bu sayı İsrail’in
engellemeleri ve hedef gözetmeksizin
devam eden bombardımanı nedeniyle 100
tır, hatta daha altına düşmüştür.

Değerlendirme: Yanlış