Dezenformasyon Bülteni 163

İddia: “Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Bosna
Hersek’te, Hükümetin Kurulma Sürecine Müdahale
Ettiği” İddiası
“TMSF, Mahkeme Kararı Olmadan Şirketlere El Koyacak”
İddiası
“2008’deki Düzenleme ile Birlikte Ölüm Aylığı Alan Kız
Çocuklarının 18-25 Yaşından Sonra Aylığı Kesilecek”
İddiası
“Günlerdir Hastaneden Randevu Almaya Çalışan Kıbrıs
Gazisine Randevu Verilmiyor” İddiası
˿
˿
˿
˿
˿
Sayı: 163
Dezenformasyon
Bülteni
Türkiye’nin Atık Geri
Dönüşüm Çalışmaları
ve Sıfır Atık Hareketi
ile İlgili Manipülasyon
Kampanyası
İngiltere Merkezli The Guardian
gazetesinde yer alan, “Türkiye, “sıfır
atık” bir ülke olacağını söyledi.
Bunun yerine Avrupa’nın çöplüğü
haline geldi” başlıklı haberin algı
amaçlı manipülasyon içerdiği tespit
edilmiştir.

DMM İncelemesi: Türkiye’nin geri
dönüştürülebilir atıklarla ilgili mevzuatı
ve Sıfır Atık Hareketi’nin kazanımları ile
uluslararası alandaki ödülleri, bahse
konu haberdeki kasıtlı manipülasyon ve
propagandayı ortaya koymaktadır.
Haberde, Adana’daki verimli toprakların
çöp yığınına dönüştüğü, plastik atıkların
geri dönüşüme uygun olmayan şekillerde
yakıldığı ileri sürülmüştür.
Türkiye, ekonomik getirisi, geri dönüşüm
sektörü ve hammadde temini açısından
önem arz eden plastik ithalatı yapmaktadır.
Türkiye’de geri dönüşüm tesisleri,
yeterli yerli hammaddeye ulaşmakta
zorlandıkları için ithal edilen plastik atıkları
işlemektedirler. Bu, üretim süreçlerinin
devamlılığı için önemlidir. İthal edilen plastik
atıkların geri dönüştürülmesiyle elde edilen
hammaddeler, çeşitli ürünlerin üretiminde
kullanılmakta ve bu ürünler yurt dışına ihraç
edilmektedir.
Bu süreç, Türkiye’nin dış ticaret dengesine
olumlu katkı sağlamaktadır. Geri dönüşüm
sektörü, ithal edilen atıkların işlenmesiyle
istihdam olanakları sunmaktadır. Bu,
özellikle geri dönüşüm tesislerinde ve
ilgili lojistik sektörlerinde iş imkanları
yaratmaktadır.
• Türkiye, sadece temiz ve geri dönüşüm
verimi yüksek plastik atıkların ithalatına
izin vermektedir.
• Karışık atıkların ithalatı mümkün değildir.
İthal edilecek geri dönüştürülebilir atıkta
yüzde 1’den fazla yabancı malzeme
bulunmaması gerekmektedir.
• Bu zorunluluklar göz önünde
bulundurularak gümrüklerde
ve tesislerde çok sıkı denetimler
yapılmaktadır.
• Yapılan kontrol ve incelemeler
neticesinde ithalata uygun olmadığı
tespit edilen atıklar ilgili ülkeye geri
gönderilmektedir.
• İthal edilen atıklar, gümrükten tesise
varıncaya kadar MoTAT ismi verilen mobil
atık taşıma sistemi ile takip edilmektedir.
• Atıklarla ilgili tüm aşamalar, çok yakından
ve titizlikle takip edilmektedir.
• Ocak 2021 - Şubat 2025 tarihleri
arasında, ‘Atık Bertaraf ve Geri Dönüşüm
Tesisleri’ne yönelik 29 bin 126 denetim
yapılmış, bin 898 adet idari yaptırımda
913 milyon TL’den fazla para cezası
uyg
Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Uluslararası Sıfır Atık Günü” ilan edilmiştir.
30 Mart 2023’te BM’nin New York’taki
Genel Kurul Salonu’nda ilk kez kutlanan
“Uluslararası Sıfır Atık Günü”nde BM Genel
Sekreteri Antonio Guterres, “BM Sıfır Atık
Yüksek Düzeyli Şahsiyetler Danışma Kurulu”
kurulacağını ifade etmiştir.
Sıfır Atık Hareketi kapsamında Eylül 2024
verilerine göre;
• 29,3 milyon ton kağıt-karton, 7,8
milyon ton plastik, 2,9 milyon ton cam,
3,7 milyon ton metal, 16,2 milyon ton
organik ve diğer geri dönüştürülebilir
atıklar olmak üzere toplam 59,9 milyon
ton geri dönüştürülebilir atık ekonomiye
kazandırılmıştır.
• Projenin uygulanmasıyla 498 milyon
ağaç kesilmekten kurtarılırken, 819
milyon metreküp su tasarrufu sağlanmış,
127 milyon varil petrolden tasarruf
edilirken, 5,9 milyon ton sera gazı salımı
önlenmiştir.
• Öte yandan, 2,6 milyar kilovatsaat enerji
tasarrufu sağlanmasının yan sıra, 104
milyon metreküp depolama alanından
tasarruf edilmiş ve geri dönüşümle
185 milyar lira ekonomiye geri
kazandırılmıştır.
Böylesine faydalı bir projenin “çevre
hassasiyeti” algısıyla hedef alınması, kasıtlı
manipülasyon ve propaganda kampanyasını
ortaya koymaktadır.
“Türkiye
Cumhurbaşkanı Recep
Tayyip Erdoğan’ın
Bosna Hersek’te,
Hükümetin Kurulma
Sürecine Müdahale
Ettiği” İddiası
Son günlerde Bosna Hersek’teki bazı
basın yayın organlarında yer alan,
“Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip
Erdoğan’ın, hükümetin kurulma
sürecine müdahale ettiği” yönündeki
iddialar doğru değildir.

DMM İncelemesi: Türkiye, Bosna Hersek’in
egemenliğine, toprak bütünlüğüne ve çok
etnili yapısına saygı çerçevesinde, Bosna
Hersek reform sürecini takip ederek atılan
adımlara katkı sağlamakta ve ülkenin
Avrupa ve Avrupa-Atlantik kurumlarıyla (AB
ve NATO) bütünleşmesini desteklemektedir.
Bosna Hersek’teki meselelere, tüm kesimleri
kucaklayan tarafsız bir bakış açısıyla, samimi
ve yapıcı bir tutumla yaklaşılmaktadır.
Türkiye, Barışı Uygulama Konseyi
Yönlendirme Kurulu üyesi ve EUFOR-Althea
Harekâtı’na katkılarıyla hem Bosna Hersek’in
hem de bölgenin barış ve istikrarına katkı
sağlamaktadır.
Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip
Erdoğan, ülkedeki kararların demokratik
süreçlerle verilmesi ve herhangi bir şekilde
demokratik ilkelere aykırı müdahalelere
izin verilmemesi gerektiğini her fırsatta
vurgulamaktadır.
Türkiye’nin tutumu ile ilgili aksi yöndeki
iddialar asılsızdır.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “TMSF, Mahkeme
Kararı Olmadan
Şirketlere El Koyacak”
İddiası
Bazı basın yayın organlarında yer
alan ve sosyal medya hesaplarında
paylaşılan, “TMSF, mahkeme kararı
olmadan şirketlere el koyacak”
şeklindeki iddialar doğru değildir.

DMM İncelemesi: TMSF’nin (Tasarruf Mevduatı
Sigorta Fonu) herhangi bir şirkete “kayyım”
olarak atanabilmesi için “mahkeme
kararının gerekli olmadığı” yönündeki
iddialar asılsızdır. Suça karışmamış
şirketlere mahkeme kararı olmadan kayyım
tayini söz konusu değildir.
Ayrıca haberlerde iddia edildiği gibi
TMSF’nin hukuken belediyelere de kayyım
olarak atanması mümkün değildir.
4 Şubat 2025 tarihinde Resmi Gazete’de
yayımlanan 7539 sayılı Kanun’un 7.
maddesiyle getirilen düzenleme,
TMSF’nin mahkeme kararıyla kayyım
olarak atandığında, Bankacılık Kanunu
çerçevesinde sahip olduğu mevcut
yetkilerini kullanabilmesini sağlamaktadır.
Kanunda TMSF’ye daha önce
tanımlanmamış yeni yetkiler verilmemiştir.
Yapılan değişiklik, yalnızca TMSF’nin mevcut
yetkilerini (Bankacılık Kanunu kapsamındaki
yetkileri) etkin bir şekilde kullanabilmesi
amacıyla 5 yıl süreli bir düzenleme
getirmektedir.
Kayyım ataması, Ceza Muhakemeleri
Kanunu’nun (CMK) 133. maddesi uyarınca
Değerlendirme: Yanlış

İddia: “kuvvetli şüphe” durumunda yapılmaktadır.
Bu durumda, suçtan kaynaklanan malvarlığı
değerlerini aklama, silahlı örgüt ve silah
sağlama veya terörizmin finansmanı gibi
suçlarla ilişkilendirilen şirketlere kayyım
tayini mümkün hale gelmektedir.
TMSF’nin kayyım olarak atanabilmesi için
her durumda mahkeme kararı gerekmekte
olup, yeni düzenleme yalnızca mevcut yasal
çerçevede şirketlerin etkin yönetimi için
gerekli koşulları sağlamaktadır.
Kamuoyunu manipüle etmeye yönelik asılsız
iddialara itibar etmeyiniz.
“2008’deki Düzenleme
ile Birlikte Ölüm Aylığı
Alan Kız Çocuklarının
18-25 Yaşından Sonra
Aylığı Kesilecek”
İddiası
Bazı basın yayın organlarında yer
alan ve sosyal medya hesaplarından
paylaşılan “2008’deki düzenleme
ile birlikte, ölüm aylığı alan kız
çocuklarının 18-25 yaşından sonra
aylığı kesilecek” iddiası doğru değildir.

DMM İncelemesi: Ölüm aylığı alan kız çocukları
ile ilgili koşullar, gerek 2008 öncesi
gerekse 2008 sonrası düzenlemelerde
benzer niteliktedir. Ölüm aylığı alan kız
çocuklarının, yaş şartını doldurması ile
aylıklarının kesileceği yönündeki iddialar
gerçeği yansıtmamaktadır.
2008 sonrası mevzuatta (5510 sayılı
Kanunun 34 üncü maddesi) ölüm aylığı
alan kız çocuklarının aylıkları; evlenmesi,
çalışmaya başlaması, kendi sigortalılığı
nedeniyle aylık alması hallerinde
kesilmektedir.
Kız çocukları için aylık bağlanmasında veya
kesilmesinde öğrencilik niteliği veya yaş
şartı bulunmamaktadır.
Kamuoyunu manipüle etmeye yönelik asılsız
iddialara itibar etmeyiniz.

Değerlendirme: Yanlış

İddia: “Günlerdir Hastaneden
Randevu Almaya
Çalışan Kıbrıs
Gazisine Randevu
Verilmiyor” İddiası
Bazı sosyal medya hesaplarından
paylaşılan, “Günlerdir hastaneden
randevu almaya çalışan Kıbrıs
gazisine randevu verilmiyor” iddiası
DMM İncelemesi: değildir.

Değerlendirme: Yanlış