ihanif/pashto-wikipedia-corpus huggingface dataset:
پرېشان خټك

پريشان خټک ١٩٣٠ زېږدي کال، پښتونخوا، غونډې مير خانخيل کلی - د ۲۰۰۹ ز کال، د اپرېل ۱۶، پېښور، د افغانستان يو پښتو ژبی شاعر، ليکوال او څېړونکی وو. مخينه پروفيسر پريشان خټک پر ۱۹۳۰ ز کال د پښتونخوا په غونډې ميره خانخيل کرک سيمه کې زيږيدلى وو. د هغه آر نوم غمی جان وو، خو لنډنوم يې پرېشان وو. یانې دا چې بشپړ نوم يې غمی جان پریشان خټک وو. هغه د يو ښه شاعر تر څنگ يو ځيرک څېړونکی هم وو او د پښتو کلاسيک ادب پر شاعرانو، په ځانگړي ډول خوشحال خان خټک يې په زړه پورې څېړنې کړې وې او د هغه کلام يې هم په نورو ژبو ژباړلى وو. همدارنگه هغه د پښتونخوا د ډېرو پوهنتونونو سروال ريس، د پاکستان د ادبياتو د اکاډمۍ سروال، د گومل پوهنتون وائس چانسلر او په گڼو نورو څوکيو دنده ترسره کړې ده. ښاغلي خټک د پېښور د پښتو اکادمۍ د سروال رئيس په توگه په سوونو کتابونو علمي او څېړنيزې سريزې کښلې دي. د شعر بېلگې مړينه غمی جان پریشان خټک د ۱۳۸۸ ل ل کال د وري پر ۲۶ په پېښور کې د زړه د ناروغي له کبله له دې فاني نړۍ سترگې پټې کړې. اروا يې ښاده او جنت يې ځای. چاپ شوي نښيرونه يې ۱- تڼاکې شعري ټولگه. ۲- دوه ملالې سترگې شعري ټولگه. ۳- بنیادي پښتو او د کار کسب ټکی. له جهان زیب نیاز، محمد نواز طایر او روح الامین سره په گډه. اخځليک ۱- ۲- ۳- ۴- ۵- پښتانه شاعران پښتانه ليکوال افغاني ليکوال پښتانه افغانان
نيکولای الېکساندروويچ دوريانکوف

نيکولای الېکساندروويچ دوريانکوف د ۱۹۲۳ زېږدي کال د جنوري ۳، مسکو - د ۱۹۷۹ ز کال د ډيسمبر ۱۷، مسکو په روسي ژبه: د شوروي اتحاد ختيځپوه، د پښتو ژبې په څېړنه کې د لويې ونډې درلودونکی، د ژبپوهنې دوکتور، پروفيسر، د افغانستان د پښتو ټولنې ویاړمن افتخاري غړی وو. مخینه پوهنيزه کارندتيا يې چاپ شوي نښيرونه يې مړينه احځلیک ۱- ۲- روسي ختيځپوهان
محمد اقبال نسیم خټک

محمد اقبال نسیم خټک د ۱۹۴۲ زېږدي کال، د خيبر پښتونخوا ایالت، د کرک سيمه - د ۲۰۱۹ زېږدي کال د جنوري لومړۍ، پېښور، د افغانستان يو پښتو ژبی لیکوال، شاعر او څېړونکی وو. مخینه محمد اقبال نسیم خټک پر ١٩٤٢ زېږدي کال د خېبر پښتونخوا په کرک سيمه کې زيږيدلى وو. د لوړو زده کړو تر پای ته رسولو وروسته یې د پېښور پوهنتون د پښتو څانگې د مشر په توگه دنده درلوده. ډاکټر خټک گڼ شمير کتابونه ليکلي وو چې پکې خوشحال او جماليات، دُر دنيا، درنگ و بو، قاقله. خوشحال خان خټک او داسلام روح شامل دي. نوموړي د ښې او معیاري شاعرۍ تر څنگ د چینایي ژبې يو شمېر لنډې کیسې هم پښتو ته راژباړلې وې. هغه پر خوشال خان خټک خپله پي اېچ ډي کړې وه او په خپل دغه کار یې یو کتاب خوشال او جمالیات هم لیکلی دی. پروفېسر اقبال نسیم خټک د پېښور پوهنتون پښتو څانگې پروفېسر او وروسته یې مشر شو. د پېښور پوهنتون استاد پروفېسر اباسين يوسفزی يې په اړه وايي: په خوشال بابا یې درې کتابونه لیکلې دي. اقبال نسيم خټک د یو نقاد په حېث هم پېژندل کېدو او په کلاسیکې شاعرۍ یې هم لیکل کړي دي. په حميد بابا، کاظم خان شيدا او نورو شاعرانو یې لیکل کړي دي او دغه کتاب یې د دردانې په نوم چاپ کړی. د رنگ و بو قافله یې یو بل کتاب دی چې پکې يې په ځینو نورو شاعرانو څېړنې کړې دي. مړینه د پښتو ژبې دا ستر څېړنکار، لیکوال شاعر ښاغلی اقبال نسیم خټک د ۲۰۱۹ ز کال د جنوري پر لومړۍ نېټه د ورپېښې ناروغۍ له لامله له دې نړۍ سترگې پټې کړې. د اسلام اباد د قايداعظم پوهنتون د پښتو څانگې مشر او د شلگونو څېړنیزو او ادبي کتابونو ليکوال پروفیسر ډاکټر حنیف خلیل د اقبال نسیم خټک مړینه پښتو ژبې ادب لپاره یو ستر زیان بللی او ویلي یې دي چې د هغه په څیر قابل شخصیات په یوه ټولنه کې په پېړیو وروسته پیدا کیږي. چاپ شوي نښيرونه يې اخځليک ۱- ۲- ۲- پښتانه ليکوال پښتانه شاعران افغاني ليکوال پښتانه افغانان
يوون

يوون له یوه څخه جوړ، له يوه اخيستل شوی، يا د یوه ځای چې په پاړسي ژبه کې يې یکا یا واحد اندازه گیری بولي، د جسمي او فيزيکي اجسامو د اندازه کولو لپاره کارېږي. اخځليک ۱-
لطيف ننګرهاری

لطیف ننګرهاری په زېږديز کال کې زېږېدلی یو مشهور افغان سندرغاړی دی. د نوموړي زياتره سندرې ملي او د هېواد په اړه دي، هغه په پښتو ژبه سندرې وايي که څه هم یوه دري فارسي سندره يې هم ويلې. هغه د پښتون قوم دی، چې د ننګرهار ولایت په جلال اباد کې زیږیدلی دی. او له راهیسې په انګلستان ، لندن کې اوسېږي. د لطیف لومړۍ سندرې په کې خپرې شوې. د هغه لومړی آلبوم راشه ګلي راشه ، چې سندرې پکې شاملې وې په کې خپور شو. هغه ډیر ژر مشهور شو ، په ځانګړي توګه ځکه چې د هغه ډیری سندرې په شعر او په افغانستان کې د سولې په اړه دي. لطیف په آسټرالیا ، اروپا ، روسیه او مینځني ختیځ کې کنسرتونه ترسره کړي. د لومړي البوم سندرې . راشه ګلي راشه . چې بنګړو . سټا جدايي . د لندن مسافر . کابل جان . د انانا وړوکي . افغانستان . ولې مين شولې زړګيه . ياره ستا . ستاسو کور افغانستان يم همدا راز د نوموړي ډېرې نوري سندرې خپرې شوي چې د هېواد په اړه دي. پرته د البوم افغانستان د ورانوالو نه دی چشمان بنګړيوالې شیرین افغانستان زولفي دي ماران دي ایشاره سټا سترګو ديوانه کړم مینه مينه نکوي ویده شار فرياد د افغان بچو ښوونځی دی زه افغان یم سترګې دې داسې لکۍ داره نورې نه کړې راغلې په ځوانۍ زما جانان جانان وطنه افغان وطنه اخځليکونه بهرنۍ تړنې لطیف ننګرهاری رسمی ویب پاه په فېسبوک کې د لطیف ننګرهاری رسمي چینل پښتانه افغان سندرغاړي
اې ژبې له خدایه وبيریږه !

اې ژبې له خدایه وبيریږه ! پيغمبر عليه السلام وفرمايل : کله چی سهار سي نو د انسان په جسم کی چی څومره اندامونه دي هغوی ټوله ژبې ته ووايي : اې ژبې ، له خدایه وبيریږه ! ځکه چی موږ ټول ستا تابع يو ، که ته سمه یې نو موږ به هم سم يو او که ته ناسمه يې نو موږ به هم ناسم يو ترمذی . هو ، په رښتیا چی ژبه هم کلا ده هم بلا . موږ او تاسی ګورو چی د ژبی وزن ډیر سپک دی ، خو خورا لږ خلک هغه اخیستلای او سنبالولای سی ! حضرت ابوبکر صدیق رض فرمایلی دي چی انسان ته ډیر مصیبتونه د خپلی ژبی څخه ورپیښیږی . په رښتیا هم خوږه ژبه د الله ج یو نعمت دی . فیثاغورث ویلی دي چی د بدن د ټولو غړو له جملې څخه ژبه ډیره سرکښه ده . نو که موږ او تاسو دغه سرکښه غړی کنټرول کړو ، معنی دا چی تر نیمایی زیات ګناهونه مو کنټرول کړل ! پس الله دی هر مسلمان ، منجمله هر افغان ته د ژبی د صحیح مهارولو توفیق عطا کړی . مګر هو ګرانو دوستانو ، زهرجنه او نفرت پارونکې لیکنه هم په بده ژبه کی شامله ده!
خان کندي

خان کندي په آذربايجاني ، په ارمني د اذربایجان جمهوریت یو ښار دی. تاریخ دعوه
ګیو

ګیو قوم د افریقایي فومونو څخه یو دی چې د افریقا لوی وچی په یو شمیر هیوادونو کې وګړي لري. یاد قوم د لیبریا هیواد ۸ نفوس جوړوي.
ګورګ وا

جورج مانه بشپړ نوم جورج مانه وپپونګ ویه په انګلیسي زوکړه ۱ اکتوبر ۱۹۶۶م کال مونروویا. د فوټبال پخوانی لوبعاړی او د لیبریا هیواد پنځه ویشتم ولسمشر دی. کار ژوند
پايليک

پايليک چې په انگرېزي ژبه کې يې تېزس بولي، هغه ليکنې او رسالې ته ويل کېږي چې د پوهنتوني زده کړو په پای کې يې زده کړیال د لارښود استاد تر لارښوونو لاندې ليکي او دفاع کوي يې.
ژوندليک

ژوندليک چې په یوناني ژبه کې يې بيوگرافيه يانې ژوند او يانې ليک يا ليکم دی، د ژوند بيان په مانا دی. يانې ژوندلیک د انسان د ژوند هغه ليکني بيان ته ویل کېږي چې د کوم بل چا له خوا لیکل شوی یا يې هم پخپله لیکلی وي. دا هم اړينه ده وویل شي چې که کوم څوک د خپل ژوند بیان په خپله ولیکي هغه بيا د اتوبيوگرافي په نامه هم يادېږي. اخځليک ۱-
زوکړه

زوکړه زېږېده، زېږېدنه دې نړۍ ته د ماشوم يا د ژوي د بچي د راتگ په مانا ده. په پښتو ژبه کې د ژوي د بچي زېږېدنې ته د لنگېده، لنگېدنه، لنگون او بچي راوړنه نومونې هم کارېږي. اخځليک ۱- ۲-
نجیب ترکی

نجیب الله ترکی یو ځوان افعان کرکټ لوبغاړی وو چې د ۲۰۲۰م کال په اکتوبر میاشت په شپږمه جلال آباد ښار کې د یوې ترافیکي پیښې نه څو ورځې وروسته په روغتون کې مړ. نوموړی ۲۹ کاله عمر لره چې په وروستیو کې د افغان کرکټ ملي ټیم او شپږیزه ټورلمنټ کې ښه ولوبید. ترکی د افغانستان لپاره ۹ شل آوریځې او یوه یو ورځینې لوبه کړې وه. په یوه بهرنې لوبه کې د هیواد لپاره ترکی نرټولو زیاتې د ۹۰ منډو ریکارډ لره. شخصیت کاري ژوند
شپږیزه

شپږیزه ټورنمنټ د شپږیزې لیګ دافغانستان کرکټ بورډ لخوا په لاره اچول شوې سیالۍ دي چې هرکاله د هیواد د شپږ زونونو د سیالو ډلو لخوا پکې د یوبل پر وړاندې لوبې ترسره کیږي. یادې سیالۍ چې په نړیواله توګه پیژندل شوی لیګ بلل کیږي د نورو ځوانانو جزبول او تجارتي بڼه لري. لوبډلې اتلولۍ مشهور لوبغاړي
ترافیکي پیښه

ترافیکي پیښه د نقلیه وسایو ټکر کله چې چې یو موټر یاهم کومه بله نقلیه وسیله په سړک اتوبان یاهم بل چیرته د بلې نقلیه وسیلې یاهم له بل کوم جسم سره ټکر وکړي ورته ترفیکي پیښه ویل کیږي.
امنیتي کامرې

امنیتي کامره مدار بسته دوربین یو ډول کامرې دي چې ترډیره د امنیتي ستونزو د مخنیوې لپاره کاریږي. یو آلمانی انجینر والټر بروش د یادو کامرو محترع وو چې د لومړی ځل لپاره په ۱۹۱۳م کال کې په امریکا کې وکارول شوه.
ترافیکي پولیس

ترافیک په پښتو د تګ راتګ په معنی ده. یاد کلیمه کولې شي نقلیه وسایلو انسانانو او اطلاعاتو ته وکارول شي. په اصل کې د ایټالوي ژبې نه اخیستل شوې چې د تجارت او معملو په معنی ده. په افغانستان کې یاده کلمه ترډیره د موټرو ګڼې ګوڼې ته کاریږي.
برکلي

برکلی په انګلیسي برکلي کلیفرنیا یاهم برکلی کالیفرنیا د سان فرانسسکو خلیج په ختیځ او د آلامادا ښار شمال لور ته په امریکا د کالیفرنیا آیالات اړ وند ښار دی. جغرافیه تاریخ
سنت لویز

سنت لویس . د امریکا متحده آیالاتونو په میسوري آیالات کې یو لوی بندر او همدارنګه بندري ښار دی. سنت لویز له کانزاس سیټي نه وروسته په میسوري آیالات کې دویم لوی ښار دی. تاریخ جغرافیه
کانزاس سیټي

کانزاس کانزاس سیټي میسوري په انګلیسي د امریکا متحده آیالاتونو د میسوري آیالات ترټولو لوی ښار دی. کانزاس سیټي د کانزاس سیټي، کانزاس ترڅنګ د کانزاس ښار لویه برخه جوړوی چې د میسوري او کانزاس آیالاتونو ترمنځ موقیعت لري. تاریخ جغرافیه
د عیسوی کال میاشتې

د عیسوی کال تقویم عیسوی کال د هجری شمسی په څیر ۱۲ میاشتې لري چې ۷ میاشتې یې جنوري ،مارچ مې جولای اګسټ اکتوبر او ډسمبر ۳۱ ورځې فبروري ۲۹ ورځې او پاتې ۴ میاشتې افریل جنوري سپټمبر او نوامبر ۳۰ ورځې لرونکئ دي.
د لیونتوب دوره

د لیونتوب دوره حجاج بن یوسف یوه ورځ د کوفې ښار ته به عام لباس کي وتلی وو، له یوه کوچي څخه یې پوښتنه وکړه، ستاسي د امیر په باره کي څه وایي؟ کوچي وویل: پر ده دي د خدای، ملائیکو او ټولو خلکو لعنت وي...! ورته ویې ویل: پر حجاج؟ ویل: هو حجاج ویل: ایا ته ما پیژنې؟ ویل: نه : زه حجاج یم ستاسو امیر...! کوچي وویل: او ته ما پیژنې؟ حجاج ویل: نه ویل: زه مولی بنی عامر یم، په میاشت کي درې ورځي د لیونتوب دوره راباندي راځي، او نن تر ټولو سخته حمله وه... حجاج یې وینا ته وخندل او پرې یې ښود. کتاب: سرح العیون..
ډسمبر

ډسمبر میاشت له نوامبر میاشتې وروسته د عیسوی کال دولسمه میاشت وی چې ټولې ۳۱ ورځې لري.
افریل

افریل میاشت له مارچ وروسته او مې وړاندی د عیسوی کال څلورمه میاشت وی. افریل میاشت ټولې ۳۰ ورځې لري.
علي محمد مخلص

علي محمد مخلص زوکړه؟ - مړینه، اټکلي ۱۰۶۸ سپوږميز لېږدي کال د افغانستان يو پښتو ژبی شاعر او ليکوال وو. مخينه علي محمد مخلص د ابابکر کندهاري زوی او د استاد زلمي هېوادمل د وینا له مخې يې ژوند تر ۱۰۶۸ سپوږميز لېږدي کال پورې يقیني دی. د هغه بشپړ دیوان پر ۱۳۹۴ لمريز لېږدي کال د محمد هارون خپل شعشعي په سمون او سریزې سره چاپ شوی دی. علي محمد مخلص د روښاني تصوف او طریقې یو مخلص پلیونی او پیرو دی. د هغه د نوم له یادېدو سره سم وار له واره د سړي ذهن ته حالنامه راځي؛ حالنامه هغه اثر دی چې د روښانیانو د ژوند ټول حال او احوال پکې بیان شوی دی. پر دې اثر که څه هم د لومړي ځل لپاره پیر روښان کار پیل کړی وو، خو علي محمد مخلص په ډېر اخلاص سره له سره ترتیب او د پير روښان د کورنۍ ټول احوال يې پرې اضافه کړي دي. شاعر مخلص د دې اثر تر څنگ په پښتو کې بله منثوره رساله هم لري. دا رساله یې د استاد زلمي هېوادمل له خوا د کابل مجلې د ۱۳۶۷ کال په ۱ـ ۲ گڼه کې چاپ شوې ده. هغه په خپل دیوان او نورو خورو ورو لیکنو کې د روښاني تصوف په خپرولو کې تر نورو روښاني شاعرانو ډېر کوښښ کړی دی. نو پر همدې بنسټ د هغه د امتیاز حق هم تر نورو روښاني شاعرانو په دې برخه کې ډېر دی. علي محمد مخلص تر ډېره د نورو روښاني شاعرانو په لاره نه دی تللی. هغوی ټولو یوازې په تصوف او عرفان کې هغه څه بیان کړي، چې هغوی ته د هغوی د مرشد او پیر بایزید روښان له خوا ویل شوي ول، خو علي محمد مخلص د بایزید روښان د افکارو د څرگندولو تر څنگ د نور تصوف په اړه هم خپل افکار څرگند کړي دي. علي محمد مخلص د مشهور روښاني ارزاني خوېشکي ورور وو او د پلار نوم يې برهان او له خېشكي قبيلې څخه وو. د هغه دويم ورور عمر نومېده. اخون دروېزه په خپل کتاب کې د ارزاني د نورو دوو وروڼو نومونه د ملا علي علي محمد مخلص او ملا عمر په بڼه ليکلي دي. مړينه چاپ شوي نښيرونه يې ۱- ديوان، د ۱۳۹۵ لمريز لېږدي کال، د اطلاعاتو او فرهنگ وزارت چاپ. ۲- منثوره رساله، د ۱۳۶۷ ل ل کال کابل مجلې په ۱ـ ۲ گڼه کې چاپ. ۳- د حالنامې اوډنه او پر هغې زياتونه. اخځليک ۱- ۲- ۳- ۴- پښتانه ليکوال پښتانه شاعران افغاني ليکوال پښتانه افغانان
برانچو پلورل فسټولا

د پلورايي مسافې او د سږو ترمنځ يوه فسټول ده. له نمونکټومي، ټروما او د معلومو انتاناتو پواسطه منځته راځي. دغه فسټول همدارنګه د غټو هوايي لارو او پلورا ترمنځ له اړيکي نه هم منځته راځي، چي په پايله کي يې نموتوراکس يا د پلورا منفي فشار منځته راځي. ايکسرې غير مستقيم تشخيص څرګندوي، په نمونکټومي کي د هوا زياتېدل يا هم په موضعي ايپيوژن کي د نوي هوا راپيداکېدل په تشخيص کي زياته مرسته کوي. انتاني لاملونه لکه توبرکلوز، اکټينومايسيز اسرايليا، نوکارډيا، بلاسټومايسيز ډرماټايډيس، همداشان مليګنانسي او ټروما هم غير نورمال اړيکه جوړولای شي.
كامل غریبی

كامل غریبی په متحده اماراتو کې د تونس یو سوداګر دی. هغه د جی کے پانګوونې هولډنګ ګروپ ایس اے بنسټ ایښودونکی دی. هغه د جنوري په کال په تیفس ، تونس کې زیږیدلی وو. زېږېدنې
جان پوکر

جان پوکر د نومبر په ، زیږیدلی ، د ایټالیا کاناډا یو میک اپ هنرمند ، یوټیوبر او ماډل دی. وختي ژوند پوکر د ایټالیا په سویل کې د ویسټریا ، سیسلي یو کوچنی ښار کې زیږیدلی او لوی شوی دی. د کلنۍ په عمر کې ، هغه د هنر سره مینه پیدا کړه. پوکر په کال کې ټورنټو ته لاړ ترڅو د خپل اداکاری دنده تعقیب کړي او د فیشن سوداګرۍ لپاره په کالج کې برخه واخلي. زېږېدنې
کاظم خان شيدا

کاظم خان شيدا زوکړه اټکلي ۱۱۳۵ سپوږميز کال - مړینه اټکلی ۱۱۹۴ سپوږميز کال د لوی افغانستان د پښتو ژبې يو لوی شاعر وو. مخينه کاظم خان شیدا د افضل خان خټک زوی، د اشرف خان هجري لسمی او د خوشال خان خټک کړوسی دې. د زوکرې کال يې ۱۱۳۵ سپوږميز لېږديز اټکل شوی او تر ۱۱۹۴ سپوږميز لېږديز کاله يې ژوند یقیني دی. د پښتو ژبې پیاوړی او نازکخیال شاعر دی. د شعرونو دیوان يې په افغانستان او پښونخوا کې څو ځله چاپ شوی دی. مړينه چاپ شوي نښيرونه يې ۱- د کاظم خان شيدا ديوان، د عبدالروف بېنوا په زيار، پښتو ټولنه، د ۱۳۳۱ لمريز لېږدي کال کابل چاپ. ۲- د شعر بېلگې يې اخځليک - ۲- ۳- پښتانه شاعران پښتانه افغانان
کامگار خان خټک

کامگار خان خټک زوکړه؟ - مړینه ١٧٧٥ زېږدي کال د لوی افغانستان يو پښتو ژبې شاعر او د ستر کلاسیک شاعر او ليکوال خوشال خان خټک کړوسی دی. مخينه کامگار خان خټک د نامدار خان خټک زوی، د اشرف خان هجري لمسی او د ستر کلاسیک شاعر او ليکوال خوشال خان خټک کړوسی دی. هغه د خپل وخت يو نامتو شاعر وو. مړينه کامگار خان خټک پر ١٧٧٥ زېږدي کال مړ شوی دی. اروا يې ښاده او جنت يې ځای شه. چاپ شوي نښيرونه يې ۱- د کامگار خټک دیوان، د ۱۳۵۸ ل ل کال چاپ. ۲- اخځليک ۱- ۲- پښتانه شاعران پښتانه افغانان
خوشال کونړی مزاروال

خوشال کونړی مزاروال زوکړه ۱۳۳۹ لمريز لېږدي کال، د کونړ ولايت، مزار دره د افغانستان يو پښتو ژبی ليکوال دی. مخينه خوشال کونړی مزاروال پر ۱۳۳۹ لمريز لېږدي کال د کونړ ولايت د مراز درې د خښو په کلي کې زېږېدلی دی. لومړنۍ او منځنۍ زده کړې يې د کونړ ولايت د مزار درې په لېسه کې د ۱۲ ټولگي تر نیمايي پورې او پاتې يې د کابل په انصاري شپې لېسه کې ترسره کړې دي. لوړې پوځي او سیاسي زده کړې يې د حربي پوهنتون په سیاسي پوهنځي کې پر ۱۳۶۰ ل ل کال پای ته رسولې دي. تر سیاسي، کولتوري او ژورناليستيکي ۸ کلنې دندې وروسته پر ۱۳۶۸ ل ل کال د ژورناليزم په څانگه کې د نورو لوړو زده کړو لپاره د اوکراین جمهوريت د لووف ښار ته تللی دی. ښاغلی مزارول د ١٣٧١ لمريز لېږدي کال په غويي مياشت کې په هېواد کې د ډاکتر محمد نجيب الله د واکمنۍ د له منځه تگ، واک و ځواک ته د جهادي تنظيونو تر رسېدو او د کورنۍ جگړې د لا تاوجنېدو نه څو مياشتې وروسته د نورو ميليونونو افغانانو په څېر دې ته اړوت چې خپل هېواد خوشي کړي او پاکستان ته کډوال شي. هغه له خپلې کورنۍ سره د پاکستان په ټکسيلا ښار کې مېشت شو. نوموړي د نورو گڼ شمېر بېوزله کډوالو افغانانو په څېر په کډوالۍ کې ډېرې ستونزې وزغملې او څه پاسه لس کاله يې له بې برخيو او کړاوونو ډک او ستونزمن ژوند تېر کړ. د جوارو له وږو پخولو نیولې، په تناره کې د ډوډۍ تر پخولو، په لاسگاډي کې د نینو او ممپلیو تر پلورلو او نورې بېلابېلې خوارۍ او غريبۍ يې وزغملې. خوشال مزاروال پر ۱- ۶- ۲۰۰۱ نېټه له خپلې کورنۍ سره یو ځای له پاکستانه د ډنمارک هېواد ته کډوال شو او اوسمهال له خپلې کورنۍ سره هلته ژوند کوي. مدني اکر د پښتو ژبې ليکوال خوشال کونړي مزاروال د ۱۳۶۸ ل ل کال د چنگاښ پر ۳۰ واده کړی او اوسمهال پېنځه اولاده لري. چاپ شوي نښيرونه يې ۱- زما د کلي د مالت یادونه د لنډو کیسو لومړۍ ټولگه. ۲- سوې ساندې ستي زړونه د کیسو دویمه ټولگه. ۳- هر څه سره لکه سنگسار د لنډو کیسو درېیمه ټولگه، د ۱۳۹۹ ل ل کال چاپ. اخځليک ۱- ۲- ليکوال خوشال کونړي مزاروال خپل ژوندليک د برېښنايي پوهنغونډ کاروونکي ته سپارلی او له هغه هم په دې لیکنه کې کار اخيستل شوی دی. پښتانه ليکوال افغاني ليکوال پښتانه افغانان
راج ناتھ سینګ

راج ناتھ سینګ د جوالی په د کال زیږیدلی یو هندي سیاستوال دی چې د هندوستان د دفاع وزیر په توګه دنده ترسره کوي. وختي ژوند سینګ د اترپردیش د چنداولي ولسوالۍ په بهورا کلي کې د پلار رام بدن سینګ او مور ګجراتي دیوي ته زیږیدلی و.هغه د کروندګرو یوې کورنۍ کې زیږدلی و. هغه د ذات پواسطه هندو راجپوت دی. سیاسي دنده په کلنۍ کې ، هغه په کې د جان سنگه ولسوالۍ ولسوال وټاکل شو. هغه په کې د میرزاپور قانون پوه وټاکل شو. په هرصورت ، سینګ ، چې د آر ایس ایس سره د اوږدې مودې اړیکې درلودونکی هم و ، ګوند ته خدمت کولو لپاره لاسرسی و.په کال. .. کې ، هغه د ځوانانو څانګې ریاست شو.په . کې ، هغه د بی جے پی د ځوانانو څانګې د ملي ولسمشر چوکۍ ته پورته شو او د اترپردیش مقننه شورا ته هم وټاکل شو. سرچینې
حافظ الپوري

حافظ الپوري زوکړه؟ سوات، الپوره - مړینه؟ د پښتو ژبې يو شاعر وو. مخينه حافظ الپوري د سوات لمرخاته ته د الپورې په کلي کې زېږېدلی وو. د ژوند زمانه يې د ۱۲ دولسمې سپوږميزې لېږدي پېړۍ دويمه نیمایي اټکل شوې ده او ويل کېږي چي د لوی احمد شاه بابا او تیمور شاه هممهالی معاصر وو. هغه په پښتو ژبه خوږه شاعري کړې ده او د شعرونو ټولگه يې چې زموږ څېړونکيو ورته دیوان ویلی دی، وار د واره د مولانا قاضي عبدالسلام زیارتي په همت د دیوان حافظ الپوري رحمة الله علیه په نامه خپره شوې ده چې د پښتانه شعراء له لیکنې سره سم يې د خپرېدلو کال ۱۳۵۲ سپوميز لېږدي دی. قاضي عبدالسلام زیارتي د علي خان خټک دیوان د چاپ په پای کې لیکي چي د حافظ الپوري دیوان يې تر دې وړاندي خپور کړی دی. د شعر بېلگې يې مړينه چاپ شوي نښيرونه يې اخځليک ۱- ۲- پښتانه شاعران پښتانه افغانان
خان روشن خان

خان روشن خان زوکړه ۱۹۱۴ زیږدي کال، پښتونخوا - مړینه ۱۹۸۸ زیږدي کال د لوی افغانستان يو پښتو ژبی ليکوال وو. مخينه د کوزې پښتونخوا او لوی افغانستان تاریخپوه خان روشن خان د ۱۹۱۴ زیږدي کال په نوامبر میاشت کې د پښتونخوا په سوابۍ کلي کې زیږیدلی وو. د هغه د پلار نوم محمد زمان خان وو. خان روشن خان د پښتنو په پېښليک تاریخ او د پښتنو په اوسمهالي ادب ډیر کتابونه لیکلي دي. هغه د خدایی خد متگارو د غورځنگ یو تکړه او کارند غړی و، خو وروسته بیا په سوابۍ کې د مسلم لیگ مشر شو. په شوابۍ کې د روشن پوره سیمه د هغه د نامه په وجه په روشن پوره سره شهرت لري. نوموړي خپلې لومړۍ زده کړې د پښتونخوا د سوابۍ د چارسدې په اسلامیه ښوونځي کې ترسره کړې دي او وروسته بیا د برتانوي هند پر مهال د خرابو حالاتو له کبله ونه شو کړای چې خپلې لوړې زده کړې پر مخ بوزي. مړينه خان روشن خان د ۱۹۸۸ زیږدي کال د نوامبر میاشتې پر ۱۹ نېټه به دې نړۍ سترگې پټې کړې. چاپ شوی نښيرونه يې ۱- د پښتنو تذکره چې د پښتنو د اصلیت په اړوند لیکل شوی تاریخ دی. ۲- تواریخ حافظ رحمت خاني چې ليکوال یې پیر معظم شاه دی، خو خان روشن خان پرې لمنليکونه کښلي دي. ۳- د یوسپزیو د قوم سرگذشت. ۴- د افغانانو نسلي تاریخ. ۵- د شنگلې حافظ الپوري. ۶- بابای قوم شیخ ملي. ۷- ملکه سوات. په دې کتاب کې د یوسفزیو د ملک شاه منصور د لور بي بي مبارکې واده له بابر پاچا سره او همدا راز د سوات سیمې ته د یوسفزیو پښتنو ورتگ او له ملک اویس سواتي سره د یوسفزیو پر جگړو هم بحث شوی دی. همدا راز د یوسفزیو د ملک احمد د خور شهیده بي بي حالات، چې د سوات د سلطان اویس سواتي سره واده وه او د سوات ملکه یې بلله، په دې کتاب کې راغلي دي. ۸- احمد شاه ابدالي. ۹- سردار محمد خان. ۱۰ دوست محمد خان. اخځليک ۱- ۲- پښتانه ليکوال افغاني ليکوال پښتانه افغانان
ژباړن

ژباړن هغه څانگوال وگړی چې ژباړه کوي، يانې هغه وگړي چې د يوې ژبې يو متن بلې ژبې ته په ليکنۍ يا گړنۍ بڼه اړوي د ژباړن يا ژباړونکي په نامه يادېږي. اخځليک ۱-
ریډ بول

ریډ بول يو انرژي څښاک دی، چې د ریډ بول کمپنۍ لخوا توليد کېږي. دا څښاک په ټوله نړۍ کې خورا مشهور دی. او په ۲۰۰۷ کې يې له ۳ ملیارد څخه هم ډېر ریډ بول پلورلې وه، په کال ۲۰۱۹ کي دا شمېر ۷.۵ ملیارده ته ورسېده. ریډ بول په افغانستان کي تر ټولو مشهوره انرژي څښاک دی، په خاصه توګه بيا دځوانانو لپاره.
بین سویګس

بین سویګس د نایجیریا شخصیت دی ، هغه یو لیکوال ، ماډل ، نڅاګر ، شاعر ، عامه وینا ، یو اثر کونکی ، فیلسوف او میوزیک ترسره کونکی دی. زده کړه بین سویګس د اویوري د امو دولتي پوهنتون څخه د فلسفې فارغ دی. زېږېدنې
جایرو ایسکوبار

جایرو ایسکوبار یو یوټیوبر دی چې د مارچ په ، د پورټو اوراز ، وینزویلا کې زیږیدلی. زېږېدنې
اکوړه خټک

اکوړه خټک د خيبر پښتونخوا ایالت د پېښور او راولپېنډۍ ترمنځ لويې لارې ته نږدې یو ښارگوټی دی چې د وگړیو شمېر يې د ۱۹ زرو شاوخوا کې دی. اکوره خټک د پښتو ژبې د نابغه، اوڅار شاعر او ليکوال خوشال خان خټک د زوکړې ځای او د نيکونو ټاټوبی دی. اکوړه خټک د خوشال بابا د غورنيکه ملک اکوړ خان په وياړ نومول شوی دی. دلته د خوشال خان خټک په ياد يو کتابتون هم جوړ شوی دی. مخينه سرچينې
علي خان خټک

علي خان خټک د ژوند کلونه اټکلي د ۱۷۴۱ زېږدي او ۱۷۷۱ زیږدي ترمنځ د لوی افغانستان يو پښتو ژبی شاعر وو. مخينه د پښتو ژبې د ستر شاعر خوشال بابا په علمي کورنۍ کې علي خان خټک یو ستر شاعر تېر شوی دی. نوموړی د تاریخ مرصع د لیکوال افضل خان ختک زوی، د اشرف خان هجري لمسی او د خوشال بابا کړوسی دی. هغه په پښتو ژبه کې یو دیوان لری چې ۲۰۰۰ بیتونه لري. د پښتو ډیرو شاعرانو د هغه ستاینه کړې ده. هغه د ۱۷۴۱ زیږدي او ۱۷۷۱ زیږدي کلونو تر مینځ ژوند کاوه. شمس الدین کاکړ په خپل یوه بیت کې د ده په اړوند داسې وایې: د علي خان په رنگین شعر که خبر شي - هر غزل یې دی تنها دیوان د شعر د شعر بېلگې د علي خان خټک زیاتره شعرونه رومانتیک او عشقي دي. یو شعر يې دلته راوړو چې د پښتونخوا نامتو سندرغاړي استاد خيال محمد ویلی دی: اى دزړه سلطانه ته دزړه سلطان دچا يې ؟ - ستا رنځوران ډير دي وايه ته درمان د چايې؟ ډير دې ميخانې لره درځي د شونډو جام ته - وايه ته خاصه ساقي د چا مغان د چا يې؟ ډير درته خراب زړونه کباب په تمنا دي - ياره شراب خوره ته ميلمه په خوان د چا يې ؟ زه درپسې درسته شپه پټ ژاړم لکه پرخه - ته سبا خندان گل واز گريوان د چايې؟ خلک درته خان او خانان وايې چاپلوسي کا - وازمايه خپل حکم چې له صدقه خان د چا يې؟ هر څوک دې په ځار او په قربان او په جان بولي - جان خو بې شک جان يې ولې وايه جان د چا يې ؟ چاپ شوي ښيرونه يې اخځليک ۱- د ليکوال لطيف یاد فېسبوک پاڼه. پښتانه شاعران پښتانه افغانان
لوئس ایل. ریډ

لوئس ایل. ریډ د وینا او د عدالت د اصلاحاتو متخصص دی. زده کړه لوئس په جرمي عدالت او ارواپوهنه کې لیسانس لري ، او د بورډ لخوا تایید شوي د معتادینو مشاور او لایسنس شوی الکول او معتاد عامل دی. زېږېدنې
لوکا پیرون

لوکا پیرون په اسټي ایټالیا کې د مۍ په کې زیږیدلی دی. هغه د پیرن انفارمیټکس او د ټولنیزو رسنیو مدیر دی. زېږېدنې
قوين ټې

قوين ټے یا نیټی رابینسون یوه ژورنالیسته ده چې د می په په کې په نیویارک کې زیږیدلې او د بارچ کالج څخه زده کړې. زېږېدنې
سرفراز خان عقاب خټک

سرفراز خان عقاب خټک زوکړه ۱۹۱۱ زېږدي کال، خيبر پښتونخوا - مړینه ۱۹۸۴ زېږدي کال د لوی افغانستان يو پښتو ژبی ليکوال، څېړونکی او ژباړن وو. مخينه سرفراز خان عقاب خټک د ١٩١١ زېږدي کال د کوزې پښتونخوا په چارسده سيمه کې زېږېدلى وو. هغه لومړنۍ زده کړې د خپلې سیمې په ښوونځي کې پای ته ورسولې. تر دې وروسته د پنجاب په پوهنتون کې شامل شو او پر ١٩٢٩ زېږدي کال يې دا پوهنتون پای ته ورساوه. سرفراز خان تر دې وروسته په عليگړ اسلامي پوهنتون کې شامل او پر ١٩٣٣ ز کال کې يې هلته په لومړۍ پوړۍ درجه ايم- اى تر لاسه کړه. ښاغلی عقاب خټک د هند تر ويش وروسته بيا د خپل ژوند تر پايه په پوهنيزو او څېړنيزو کارونو بوخت وو. څېړنپوه زلمي هېوادمل په خپل کتاب خوشال نامه کې د سرفراز خان خټک د پوهنيزو او څېړنيزو کارندتياوو په اړه داسې يادونه کړې ده: سرفراز خان عقاب خټک ددغو لوړو پېشو ترڅنگه د پراخې مطالعې خاوند، له تحقيق سره علاقمند د تنقيد طرف دار وو، د شعر قريحه يې درلوده. د ژوند په ټولو مراحلو کې يې په دې لاره کې نه ستړى کيدونکي خدمتونه کړي دي. ليکوال سرفراز خان عقاب خټک نږدې ۴۰ نښيرونه اثاره لري. له دغو اثارو سره خدای بښلی عقاب په سلگونه څېړنيزې مقالې په اردو، پښتو او انگريزي ژبو کښلې دي، چې په پښتو، قند، غونچه، رهبر، نورو مجلو او هم د شهباز او بانگ حرم او نورو ورځپاڼو کې چاپ شوې دي. مړینه او په ١٩٨٤ز کال يې له نړۍ سترګې پټې کړې دي. چاپ شوي نښيرونه ۱- تاريخ خټک څېړنه په اوردو ژبه. ۲- کليات. ۳- لوی بوټان ناول. اخځليک ۱- ۲- ۳- ۴- پښتانه ليکوال پښتانه شاعران افغاني ليکوال پښتانه افغانان
سعيدالله خادم

سعيدالله خادم زوکړه؟ د پښتو ژبی يو شاعر دی. مخينه مدني اکر د شعر بېلگې يې اخځليک ۱-
سهیل رحمانی

سهیل رحمانیپه نومبر ، کې په ایران کې زیږیدلی یو ایراني بازیکن تیم فوتبال. سرچینې هواداران براي ديدن ملوان ايده آل كمي صبر کنند سهیل رحمانی به ملوان بازگشت
فاروو

فاروو يوه ويب پاڼه ده چې په کوم خلک خپل غږ يا ږغ خوندي کولی شي. دا د ژبه زده کړې کې ډېره ګټوره ويب پاڼه ده. په کې پښتانو هم د پښتو ټکي او د هغوی غږونه خوندي کړي دي. فاروو نور ويب پاڼو سره هم تړلې شوې ده. سرچینې
سمندر خان سمندر

سمندر خان سمندر زوکړه د ۱۹۰۱ زېږدي کال د جنوري لومړۍ، نوښار - مړینه د ۱۹۹۰ زېږدي کال د جنوري ۱۷ د لوی افغانستان يو پښتو ژبی شاعر او ليکوال وو. مخينه حاجي سمندر خان سمندر د ۱۹۰۱ ز کال د جنوري پر لومړۍ نېټه د نوښار په بدرشو كلي د منصور خان په كور کې دې نړۍ ته سترگې غړولې وې. سمندر خان د پښتو ادب ډېر خدمت کړی دی. د سمندر صيب كلام علم عروض په مطابق پوره دی. پر ۱۹۴۸ ز کال کې يوې ادبي ټولنې سرحد له طرفه سمندر صيب ته ملک الشعراء خطاب ورکړی وو. سمندر خان سمندر د مسلمانو بد حالي او تنزل ته چې مشاهده وكړه نو داسې يې وويل: شته هر چرته مسلمان خو سلمان نشته د يو حر ميړني غوندې ايمان نشته مدني اکر د شعر بېلگې يې چاپ شوي نښيرونه يې اخځليک ۱- پښتانه ليکوال پښتانه شاعران افغاني ليکوال پښتانه افغانان
فایز السراج

فائز آلسراجپه عربي - زوکړه ۱۹۶۰م کال د لیبیا هیواد اوسنی لومړی وزیر دی. ټاکنه ژوند
عبدالخالق خلیق

عبدالخالق خلیق زوکړه ۱۸۹۵ زېږدي کال، نوښار - مړینه د ۱۹۷۸ زېږدي کال د جنوري ۲۶، پېښور، د پښتو ژبې يو لیکوال، شاعر او د خدايي خدمتگارو د غورځنگ غړی وو. مخينه حکيم عبدالخالق خليق پر ۱۸۹۵ زېږدي کال د نوښار د مانکي کلي په يوه خټکه پوهنيزه کورنۍ کې زېږېدلی وو. د پښتو ژبې غښتلی اديب، شاعر او ډرامه ليکونکی وو. د خليق صېب ژوند گڼ اړخيز لوري لري. طبابت، صحافت، سياست، طباعت، سوشل ورک، استازي، د کتابونو او څپلو کار و بار، ان چې د ټيکه دار د منشي دنده يې هم ترسره کړې ده. د پښتون د ښېگڼې او د پښتو ژبې د ودې سودا يې په سر کې لکه د مجنون لرله. هغه د خپلواکۍ د مشال پتنگ وو او د پښتون ولس د بېدارۍ، پرمختگ او خپلواکۍ د خوځښت يو ناټيکاوه سرتېرې پاتې شوی دی. د خپل ډېر اړخيز ژوند کيسه يې په خپل د زه او زما زمانه په بڼه ليکلې ده. د باچا خان د انجمن اصلاح افاغنه تر سيوري لاندې، چې کومه کليزه مشاعره پر ۱۹۲۷ زېږدي کال په اتمانزو کې شوې وه، هلته د هغه نظم د لومړۍ درجې جايزې وړ بلل شوی وو. مخفي صېب او د کوهاټ احمد گل دويمه او درېيمه درجې جايزې گټلې وې. خليق صېب پښتو ژبې ته ډېر درناوی درلود او لوی ارزېښت يې ورکاوه چې دا لاندې شعر يې شاهدي ورکولای شي: زهر قاتل د غېر د جام آبِ حيات کې وينم جادوگري د غېرو ژبو کرامات کې وينم طبيبه ته که دارو کړې زما د ژبې وکړه زه خپل ژوندون د خپلې ژبې په حيات کې وينم عبدالخالق خليق پر ۱۹۳۰ ز کال د خدايي خدمتگار په نامه يوه ډارمه ليکلې وه او دغې ډارمې پر باچا خان دومره اغېز کړی وو چې خليق صېب ته يې د خپلې پښتون رسالې اداره وسپارله او هغه څو کاله په پښتنه مينه وپالـله. شهيده سکينه ېې يوه بله خوښه شوې ډرامه وه. خليق صېب د پښون سياست او باچا خان د ملگرتيا په دې اغزنه لار کې څو وارې د قېد و بند تکليفونه زغملې دي خو په خپله ژمنتيا وفا لکه غر داسې ولاړ پاتې شوی دی. خليق صېب د اداره اشاعت سرحد په نوم يو پبلشنگ هاوس هم چلولې دی چې د پښتو د ليک لوست ارزښتناک خدمتونه يې پکې کړي دي. مړينه دغه لوی پښتون، ملي او ادبي شخصيت د ۱۹۷۸ زېږدي کال د جنوري پر ۲۶ له دې فاني نړۍ سترگې پټې کړې او د پېښور په وزير باغ کې خاورو ته وسپارل شو. اروا يې ښاده او جنت يې ځای شه. چاپ شوي نښيرونه يې اخځليک ۱- ۲- پښتانه ليکوال پښتانه شاعران افغاني ليکوال پښتانه افغانان
ولي محمد توپان

ولي محمد توپان زوکړه د ۱۹۱۹ زېږدي کال د مې ۱۳، پېښور - مړینه د ۱۹۸۳ ز کال د سپټمبر ۲۶ د پښتو ژبې يو شاعر او د خدايي خدمتگارو د کاروان له مخکښانو څخه وو. مخينه ولي محمد توپان د ۱۹۱۹ زېږدي کال د می مياشتې پر ۱۳ نېټه د پېښور په شاوخوا کې د خالصې علاقې په سردار گړۍ نومې کلي کې زېږېدلی وو. ولي محمد توپان د خدايي خدمتگارۍ د کاروان له مشال وړونکيو مخکښنانو ځينې وو. هغه لومړی د ولي په نوم شاعري پيل کړه، خو د مولانا ظفر علي خان په وېنا وروسته يې توپان تخلص ځان ته غوره کړ. توپان صيب د خواري کښو د خوځښت مرستيال هم پاتې شوی دی، خو بيا يې خدايي خدمتگاري دنده شوه. د توپان د شاعرۍ لهجه تنده، تېزه او رزميه ده، ځکه خو د توپان تخلص ورسره ډېر جوړېږي. هغه صحافتي چارې هم سرته رسولې دي او په څو ورځپاڼو او رسالو کې يې د ادارې دنده په ښه شان کړې ده. د نوموړي په شاعرۍ کې د پښتنو په زړونو کې د قامي لړزان راپارولو، چې کوم تکړه قوت پروت دی هغه ډيرو لږو ليکوالو ته نصيب شوی دی. د توپان شاعري د مېدانِ جنگ يوه داسې ټپه ده چې زلمو جزبو ته د استعمار د ړنگولو زور ورکوي او د خپلواکۍ د احساس بڅرو ته پوکي ورکوي. مړینه ولي محمد توپان، دې شاعر، قامي او ملي لارښود د ۱۹۸۳ زېږدي کال د سپټمبر پر ۲۶ له دې فاني نړۍ نه کوچ وکړ. اروا يې ښاده او جنت يې ځای شه. د شعر بېلگې یې راځ چې د هغه يو خوندور نظم ملگرتيا نه خوند واخلو: تور له ځانه لري کړه، رڼا سره ملگری شه - نورو پسې مه ورځه، بابا سره ملگری شه زه چې درته ستايم باچا خان نو دا مطلب مې دی - ننگ سره، پښتو سره، حيا سره ملگری شه ستر پښتانه د خپلو مياندو چاته نه پرېږدي - زويه د ادکې، پښتونخوا سره ملگری شه بيم د بېدارۍ په سمه غر يې چې پوکلې دی قامه! د وطن هغه بينا سره ملگری شه چا ورته ويل چې له گونگټه يارانه ښه ده گل که ښکلول غواړې، بورا سره ملگری شه ستا د لويو لويو غرونو پنجې تر اسمانه ځي خېږه تاترې ته ثريا سره ملگری شه اوس خو د مغلو شيش محل ته لار اسانه شوه وير سره، ماتم سره، ژړا سره ملگری شه خېټه د شپې وشلوه مرۍ د تېرو غوڅه کړه شوره د تېرو تورو برېښنا سره ملگری شه خېر دی که امين او مستجاب مغل پالنه کړه ته د وخت اېمل سره، دريا سره ملگری شه ژوند د قصابانو په جوسه کې خلک نه مومي اې په ژوند ميئنه مسيحا سره ملگری شه ولېږده ستومانه قافلې له سره ولېږده وخت د چوکېدو نه دی، دنيا سره ملگری شه چاپ شوي نښيرونه يې ۱- غورځـنگ د شعرونو ټولگه، د ۱۹۷۱ زېږدي کال چاپ. اخځليک ۱- ۲- پښتانه شاعران پښتانه افغانان
عبدالحکيم خان کټوازی

بریدجنرال عبدالحکیم خان کټوازی زوکړه ۱۳۰۴ لمريز لېږدي کال، کټواز د خیرکوټ ولسوالۍ - مړينه د ۱۳۷۴ لمريز لېېږدي کال د لړم ۱۱، پېښور د افغانستان يو نامتو جنرال، ملي او ټولنيز شخصيت وو. مخينه شهید بریدجنرال عبدالحکیم خان د پهلوان خان زوی، پر ۱۳۰۴ لمريز لېږدي کال د کټواز په خیرکوټ ولسوالۍ کې زیږدلی وو. پلار یې د سلیمانخیلو د قوم مشر وو. نوموړی د پلار په خاطر د وخت حکومت له خوا یرغمل د کابل په رشیدیه حربي ښوونځي کې شامل او پر ۱۳۲۲ ل ل کال له حربي ښوونځي څخه په لوړه پوړۍ درجه فارغ او بيا په حربي پوهنتون کې شامل شو. پر ۱۳۲۵ ل ل کال هندوستان ته د لوړو زدکړو لپاره واستول شو او تر یوه کال پوځي تعلیماتو وروسته هېواد ته راستون او د وړو ضابطانو د ښوونځي د بولندوی قوماندان په توگه په دنده وگومارل شو. عبدالحکیم کټوزای پر ۱۳۳۴ ل ل کال د پوځي څانگې نظامي مسلک د پیاوړتیا په پار د تورکیې هېواد ته واستول شو او په لوړه پوړۍ خپل هېواد ته راستون شو. تر دې وروسته د دفاع وزارت په اډانه چوکاټ کې د هوایي ځواکونو د ښوونې او روزنې لوی مدیر وگومارل شو. نوموړي په ډیرې رښتينولۍ صداقت او هېوادپالنې سره د وخت هوایي ځواکونو ته خدمتونه وکړل چې د وخت هوایي منسوبینو يې تل یادونه کوله. نوموړی پر ۱۳۳۹ ل ل کال د ارکان حربۍ لپاره بیا تورکیې هېواد ته واستول شو او پر ۱۳۴۱ ل ل کال د ارکانحربۍ په لوړه پوړوۍ هېواد ته راستون شو. هغه د دفاع وزارت د ښوونې او روزنې عمومي مدیر وگومارل شو او په ښوونه او روزنه کې يې د پام وړ نوښت او بدلونونه راوستل. تر دې وروسته بیا د ریشخورو د ۷ شمېرې پلې فرقې د درستیزوال په توگه وگومارل شو. تر دې وروسته پر ۱۳۴۴ ل کال د کابل د امنیې بولندوی قوماندان او پر ۱۳۴۸ کال د پولیسو او ژندارم عمومي بولندوی وگومارل شو. پر ۱۳۵۱ ل ل کال د ۷ پلې فرقې بولندوی وگومارل شو. پر ۱۳۵۲ کال د چنگاش میاشتې تر کودتا وروسته بې له کومه جرمه دا هېوادپال، رښتونی، له فساده لرې او باانظباته جنرال درې کاله په ځېل کې تیر کړل. عبدالحکیم کټوزای د خپل وخت په جنرالانو کې د عسکري پوهې، انظباط او دسپلین، ښوونې او روزنې، ښو اخلاقو او هېواد ته ژمن وفادار او ممتاز جنرال وو. پر ۱۳۶۸ ل ل کال یې د ځینو هېوادپالو مشرانو سره د ملي رستگارانو ټولنې بنسټ کېښود تر څو هېواد له جگړې خلاص او پر ځای يې سوله راولي. کله چې تر ۱۳۷۲ کال وروسته کورنۍ جگړې زور ونیو، نوموړی پېښور ته يې کډوال شو او هلته د تفاهم او ملي یوالي شورا سره يو ځای شو. یو کال وروسته يې د شورا د انسجام د سروال رئیس په توگه د ملي یووالي او سولې لپاره داسې اغیزناک کارونه وکړل، چې داخلي او خارجي سیاستوال په ډېره هیله مندۍ سره ورته متوجه شول چې دا د سولې او ملي یووالي لپاره غوره لاره ده. مړينه په خواشينۍ سره چې د هېواد، ولس او اسلام دښمنانو دغه سپېڅلي افغان بریدجنرال عبدالحکیم خان کټوازي ته نور د ژوند کولو موقع ور نه کړه. هغه يې د ۱۳۷۴ ل ل کال د لړم میاشتې پر ۱۱ نېټه د پېښور په بورډ کې په رڼا ورځ په ډيره ناځوانمردانه توگه شهید کړ. اروا يې ښاده او جنت يې ځای شه. اخځليک ۱- د جنرال مومند کټوازي فېسبوک پاڼه.
عبدالمالک فدا

عبدالمالک فدا زوکړه ۱۸۹۷ زېږدي کال چارسده - مړینه د ۱۹۵۷ زېږدي کال د اپرېل ۲۱ د خدايي خدمتگارو غورځنگ غړی او د لوی افغانستان يو شاعر وو. مخينه خدايي خدمتگار او شاعر عبدالمالک فدا پر ۱۸۹۷ زېږدي کال د چارسدې د پړانگو په ياسين خېلو کې زېږېدلی وو. هغه رسمي زده کړې نه وې کړې، خو کله چې د باچا خان له غورځنگ سره ملگری شو، نو په پښتو ژبه يې ليک لوست زده کړ. هغه له ولسي ستونزو څان خبر کړ او د غورځنگ له ملگریو سره په ناسته پاسته کې يې دا شعور خپل کړ چې خپل قلم د خپل ولس د بیدارۍ لپاره وکاروي. د هغه د ژوند د لومړیو وختونو په اړه ليکوال او څېړونکی ازاد اشنغری وايي: شاعر عبدالمالک فدا يو ولسي شاعر وو. هغه چې د پښتون ولس کوم قلمي او کړنيز خدمت کړی، تاريخ به يې هېر نه کړي. عبدالاکبر خان اکبر صيب ليکي، چې په خدايي خدمتگارو کې تر شاملېدو دمخه يې د کاليو گاډۍ گرځوله، خوږ غږی او خوږ مزاجه شاعر وو. فدا صيب څو ځلي پيرنگیانو بندی کړی وو... اسفند یار ولي خان وايي: اگر چې زه وړوکی وم خو د بابړې په هکله چې به بیا کله عبدالمالک فدا خپل نظم باچا خان ته اورولو، نو ښه راته یاد شي چې د بابا په سترگو کې به ورته اوښکې راغلې. د شعر بېلگې يې نن په قفس کې د توتيانو شر و شور وينمه - خو عجيبه ده چې وطن ترې نه پېغور وينمه کفن په سر د ازادۍ ميدان ته ځمه ـ مرگیه مه راځه درځمه مړينه عبدالمالک فدا دا وصيت کړی وو، کله چې مړ شي، نو مړی دی يې باچا خان کېڅ قبر ته ښکته کړي. کله چې يې د ۱۹۵۷ ز کال د اپرېل پر ۲۱ نېټه له دې نړۍ سترگې پټې کړې، نو باچا خان يې هم د وصيت درناوی وکړ او د غورځنگ له زرگونو پلویانو سره يې د هغه په جنازه کې گډون وکړ. اروا يې ښاده او جنت يې ځای شه. اخځليک ۱- ۲- پښتانه شاعران پښتانه افغانان
عبدالکريم مظلوم

عبدالکريم مظلوم زوکړه ۱۹۰۱ زېږدي کال - مړینه ۱۹۴۶ زېږدي کال د لوی افغانستان يو پښتو ژبی ليکوال او ډارمه لیکونکی وو. مخينه عبدالکريم مظلوم مړينه چاپ شوی نښيرونه ۱- څېرې، د ۱۹۴۴ زېږدي کال ډيلي چاپ. اخځليک ۱- پښتانه ليکوال افغاني ليکوال پښتانه افغانان
ماسټر عبدالکریم

ماسټر عبدالكريم زوکړه ۱۹۰۸ زېږدي کال د ډيسمبر ۷، چارسده - مړینه د ۱۹۶۱ ز کال د جنوري ۱۹ د لوی افغانستان پښتو ژبی ليکوال، ملي مبارز او خدايي خدمتگار وو. مخينه ماسټر عبدالكريم د منتظر خان زوى وو، چې پر ۱۹۰۸ ز كال د ډيسمبر پر ۷، د چارسدې د اتمانزو په كلي كې زېږېدلى دى. خپلې لومړنۍ زده كړې يې د اتمانزو په ازاد ښوونحي سكول كې ترسره كړې، وروسته يې پر ۱۹۳۰ ز كال د ډهلي د جامعه مليۀ اسلاميه څخه د لېسانس سند ترلاسه كړ او د بېرته راتگ سره سم د اتمانزو په ياد شوي ښوونځي كې ښوونكى شو. پر همدې كال ماسټر د ازادۍ غوښتنې فكر د لرلو په جرم بندي شو او كله چې درې كاله وروسته بېرته آزاد شو، د ازاد ښوونځي اکر حالت ډېر خراب شوى وو، خو د ماسټر په هڅو دغه ښوونځي بېرته په پښو ودرېد. مړينه ماسټر عبدالكريم د ۱۹۶۱ ز کال د جنوري پر ۱۹ له دې نړۍ سترگې پټې کړې. اروا یې ښاده او جنت يې ځای شه. چاپ شوي نښيرونه يې ۱- ځولۍ گلونه لنډې کيسې، د ۱۹۵۷ ز کال چاپ. اخځليک ۱- ۲- پښتانه ليکوال افغاني ليکوال پښتانه افغانان
مجاهد کاکړ

مجاهد کاکړ زوکړه..... یو پیژندل شوی افغان خبریال وو چې د مې په ۵ تاریخ د ۲۰۲۰م کال کې د وینې سرطان له امله له شپږ کلن رنځ وروسته د المان په اخن ښار کې ومړ. ۵۱ کلن کاکړ د کابل قره باغ ولسوالۍ په عبدالرحمان خان کلی کې زیږیدلی وو نوموړی د لومړنیو افغان خبریالانو څخه وو چې په افغانستان کې یې مخکښه خبریالي خلکو ته ور وپیژندله. ښاعلی کاکړ د طلوع نیوز خصوصی تلویزیون سره کار کاوه او د یاد تلویزیون رئیس هم پاتی شوی وو. شخصی ژوند مجاهد کاکړ په خټه پښتون د کابل قره باغ ولسوالۍ کې زیږیدلی وو. نوموړی پ ه حبیبیی لیسه کې زده کړې کړې وی او وروسته پاکستان مهاجر شوی وو. چې له ۲۰۰۱م کال وروسته افغانستان ته راغی او د خبریالې په برخه کې یې له یوه افغان خصوصی تلویزیون طلوع نیوز سره کار پیل کړ. کاکړ لومړنی افغان خبریال وو چې په ۲۰۰۹م کال کې یې د لومړی ځل لپاره په افغانستان کې د ولسمشریزو ټاکنو ته د نوماندانو ترمنځ مناظره جوړه کړه. له ښاغلی کاکړ څخه دوه زامن پاتی دي چې د خپلې کورنۍ سره د المان په اخن ښار کې ژوند کوی.
اخن ښار

آخن اخن په الماني د فرانسې او بلجیم پولې ته څیرمه د المان په کلن ولایت کې پروت ښار دی. یاد ښار ۱۶۰۸۵ کیلومتره مربع مساحت او په ۳۱ د ډسمبر د ۲۰۱۹م کال ۲۴۸۹۶۰ وګړي لرل.
د وینې سرطان

د وینې سرطان په انګلیسي له سرطاني ډولونو څخه یو دی چې د هډوکی له مغز څخه شروع کیږي چې د زیاتو سپینو ګلبولونو لوکوسیتونو د جوړیدلو سبب ګرزی. وینه ګرزونه تبه ډیره وخت د ستړیا احساس د یادی ناروغې له علامو څخه دي. مخینه درملنه
نقیب نیکان

نقیب نیکان د جلال آباد ، افغانستان توکمیز افغان سندرغاړی دی. سرچینې
فضل محمود مخفي

فضل محمود مخفي زوکړه ۱۸۸۴ زېږدي کال، چارسده - مړینه د ۱۹۴۷ زېږدي کال، د مې ۲۸، دير د پښتو ژبې يو شاعر او ملي مبارز وو. مخينه مولانا فضل محمود مخفي پر ۱۸۸۴ ز کال د چارسدې د پينده خېلو په کندي کلي کې زېږدلی دی. د شعر بېلگې يې خدایه داسې وخت به راشي چې زموږ جهاز به هم وي - لکه باز به په هوا شي په ترخو اوبو به سم وي تار به هم زموږ پیدا شي، رېل به هم په هر قدم وي - زه به خپل جرنېل پسې وم، په دښمن به دو کول وي مدني اکر کله چې مولانا فضل محمود مخفي له زده کړو وزگار او له هنده راستون شو، نو لومړی واده يې په چارسده کې وکړ. له دغه واده د هغه څلور اولادونه وزېږېدل چې ي پې عبدالاکبر، دوې لوڼې، او څلورم يې فضل معبود وو. دويم واده يې په باجوړ کې وکړ. مړينه مولانا فضل محمود مخفي د ۱۹۴۷ ز کال د می پر ۲۸ په دير کې له دې نړۍ سترگې پټې کړې او د دير د ماڼوگي کلي په مړستون کې خاورو ته وسپارل شو. اروا يې ښاده او جنت يې ځای. چاپ شوی نښيرونه يې اخځليک ۱- سرمحقق زلمی هېوادمل، فرهنگيالى مبارز مولانا فضل محمود مخفي، د ١٣٩٣ ل ل کال چاپ، ۲۵، ۲۶، ۶۶ مخونه. - پښتانه شاعران پښتانه افغانان
ابو سعید فضل احمد غر

ابو سعید فضل احمد غر زوکړه ۱۸۹۹ زېږدي کال، مردان - مړینه ۱۹۶۵ زېږدي کال د پښتو ژبې، اردو او پارسي ژبو شاعر وو. مخينه ابو سعید فضل احمد غر د مشهور ولي لله حضرت محمد عبد لله مسافر صحرايی زوی دی چې پر ۱۸۹۹ ز کال د مردان د سرو ډیرو په کلي کې زیږیدلی دی. لومړنۍ زده کړې يې د لاهور په باغبانپوره کې تر لسم ټولگي پورې وکړې او پر ۱۹۲۶ ز کال د حیدر اباد دکن ته ولاړ. هلته تر ۱۹۴۹ پورې د خپل ماما عبدالجبار کره اوسېده. هغه د پښتو اردو او فارسي ژبې شاعر دی. لومړنی تخلص یې افغان وو او په اردو شاعرۍ کې یې کوهی تخلص کړی دی. د هغه ټول کلام په اتیا زرو اشعارو مشتمل دی، خو د هندوستان د ۱۹۴۷ زېږدي کال د خونړي فساد د سرو لمبو نه د هغه دیوان هم بچ نه شو. يوازې یې دومره وکړل چې خپل ځان او د شعرونو یوه وړه ټولگه کړای شوه. هغه وو چې خپل پلرني ټاټوبي پېښور ته راغی. د ښاغلي همېش خليل په وینا پر ۱۹۵۲ ز کال د ولسي ادبي جرگې په یوه غونډه کې زما ملاقات ورسره وشو. د هغه د څیرې نه دا څرگندیده چې د زمانې د انقلابونو او گردشونو نه څومره تنزیدلی دی. د شعر او ادب د ترانو یو ډک رباب وو، چې د فرمایش په مضراب وچیړلی شو نو: دنیا وايي له ما مینه بې وفا ده - ته په ما فاحشې باندې زړه مه کیږده سپین دې وپوښته د ږیرې د سپین والي - اوس شپه نه ده سهر شوه ته ما پریږده غر صاحب دغه یو قطعه وویله، سترگې یې پټې کړې خاموش شو. یوه لحظه پس یې سترگې پرانستې، نو یو سوړ اسویلی یې وکړ، ناڅاپه پاڅېد او زموږ په ډیرو کوښښونو هم پاتې نه شو. غر ایسار نه شو، هغه ولاړ او داسې ولاړ چې بیا تر اوسه په نظر رانه غلو. په پښتانه لیکوال نومې کتاب کې همیش خلیل زیاتوي: ویلی شي چې څه وخت اعلیحصرت غازي امان الله خان د یورپ په سفر د تللو په موقعه بمبۍ ته ورسیدو، نو غر صیت د هغو په شان کې یوه قصیده وویله. اعلیحصرت د دغې قصیدې نه دومره متاثره شو چې ويی ویل: زه پښتو ژبه او ادب د غر صیب په حواله کوم خپله د ملک د اقتصادي حالاتو د ترقۍ د پاره به کوشش کوم. د فضل احمد غر د شعرو یوه وړه غوندې ټولگه د گل کوهي په نامه بمبۍ کې د افغان قونسل سردار غلام احمد خان په مرسته خلافت پریس بمبۍ کې په ړومبي ځل چاپ شوې ده، چې ورباندې په فارسۍ ژبه د بخش من و تمهید کتاب د سرخط لاندې مقدمه هم چاپ شوې ده. همیش خلیل لیکي، غر صیب د خپل عمر په وروستيو کې خپل اشعار وسوځول او چې ایره شول نو ويي ویل: دغو زه ډير بې ارامه کړی وم. اوس زه په ارام شوم. بیا د دغې وینا نه یوه لحظه وروسته یې ساه ورکړه. دا کال ۱۹۶۵ زېږدي وو. د شعر بېلگې یې دا د سیند هره څپه وایي چې پاڅي خوځول به دې د لاسو پورې باسي په تدبیر چې د کوټې سوری بند نه کړې دا تقدیر دی چې به هاغه کوټه څاڅي په پښتو خبرې مونږ ته شرم ښکاري تر دې حده قومیت زمونږه مړ دی خپل وطن او ژبه پرې نه ږدې افغانه چې هم دغه د قامي ترقۍ جړ دی یا به خاورې په دې لاره کې وجود کړې یا تر لاسه به افغانه خپل مقصود کړې بې تکلیفه راحت چا نه دی موندلی اول وکړه خپل نقصان هله به سود کړې مړينه شاعر ابو سعید فضل احمد غر پر ۱۹۶۵ زېږدي کال له دې نړۍ سترگې پټې کړې. اروا يې ښاده او جنت يې ځای شه. چاپ شوي نښيرونه يې ۱- گل کوهي شعري ټولگه، د بمبۍ چاپ. اخځليک ۱- ۲- پښتانه شاعران پښتانه افغانان
بری ليک

بری ليک د بریالیتوب سند، په پاړسي ژبه کې شهادتنامه، سند فراغت هغه لاسوند سند ته ويل کېږي چې د یوې ښوونيزې او زده کړيزې مؤسسې تر پای ته رسولو وروسته فارغ شوي وگړي ته د اړوندې مؤسسې د ادارې يا بلې لوړې او صلاحيت لرونکې منځۍ مرکز له خوا ورکول کېږي. تاريخچه
ميخايل سېرگېېویچ پېلېوين

ميخايل سېرگېېویچ پېلېوين زوکړه د ۱۹۶۶ زېږدي کال د ډيسمبر ۱۹، لېنينگراد د روسیې يو ختيځپوه، افغانپوه، د ژبپوهنې دوکتور، ايرانپوه، د سانت پیتربورگ د دولتي پوهنتون د ايرانۍ ژبپوهنې د دیپارتمنت مشر دی. مخينه چاپ شوي نښيرونه يې اخځليک ۱- ۲- روسي ختيځپوهان
عارف تبسم

عارف تبسم زوکړه د ۱۹۷۲ زېږدي کال د ډيسمبر ۱۲، سويلي پښتونخوا، لورالايي د پښتو ژیې شاعر او ليکوال دی. مخينه عارف تبسم د حاجي شير افضل خان زوی، د ۱۹۷۲ ميلادي کال د ډيسمبر د مياشتي پر ۱۲ نېټه د سويلي پښتونخوا د لورالايي د بوري په کلي کي زېږېدلی دی. نوموړي لومړنۍ زده کړي په . . . . . کې پيل کړې او بيا . . . . لوړي زده کړي يې په نړيوالو اړيکو او انگرېزي ادبياتو دواړو کي د تر کچې کړې دي. عارف اوسمهال د سويلي پښتونخوا په کوټه کې اوسي او له يوې نړيوالي موسسې سره پر دنده بوخت دی. د شعر بېلگې يې غزل په خپل خزان ژوند کې سپرلی پالمه - گل يم له ځـان سره ازغی پالمه ستا په غـم زه په ځان کې ود ړدېږم - خپله سينـه کې ستا زړگی پالمه هر وخت له ما سره په جنگ اخته وي - پـه ځـان کې څــرنگـه سـړی پالمه خپلوي او مينه مې فطـرت ځکــه ده - پــه خپـلـه وينه کـې بـوری پالمه نه بـدلـومه د بابا قــدرونه - خپـله درۍ، خپــل نغــری پالمه چيري به بيا د حــق اذان پــورته کړي - په زړه کـې تل بېل ژوندی پالمـه پر شـونـډو باندې تبسـم نه لرم - بـې تا ژوندون لکـه نيـمی پالمـه غزل څراغ راواخلو، په تيارو کې په مزل پسې ځو - موږ ټوله شپه لټون کوو، د لمر په پل پسې ځو زموږ رښوونکو زموږ د زيار وقدر نه دی کړی - ځکه خو خپل کاروان پرېږدو او موږ په بل پسې ځو د خوشبويي دښمني گرانه شوله دومره چې اوس - د پسرلي د جنگ د پاره موږ په گل پسې ځو دراست روی هيله به اوس له ځانه څنگه ساتو - درُخ ملگري يو، خو ستا د زلفو ول پسې ځو شايد چې خلگ له ايمانه څخه ستړي شولو - اوس په ښکاره نارې وهي چې موږ په غل پسې ځو د يوې کونډې ماشومان په سپېدو پورته شولو - وايي مورکۍ موږ د اتامو په تکل پسې ځو چاوشړلې خوشحاليانې له دې ښاره څخه - که خنداغواړو، تبسم سره به مل پسې ځو چاپي نښيرونه يې ١- گلوبلائزېشن اور مادري زبانين، اوردو ژبه، ترتيب، د ۲۰۰۴ ز کال چاپ. ٢- آزادي کې پهلی کرن د امان الله خان هوتک د کتاب د خپلواکۍ لمرڅرک اردو ژباړه، د ۲۰۰۵ ز کال چاب. ٣- د لمر پل لومړۍ پښتو شعري ټولگه، د ۲۰۰۶ ز کال چاپ. ۴- پښتو ادب او نړيوال کلی پښتو نثري ټولگه، د ۲۰۰۷ ز کال چاپ. ۵- مات گامونه شعري ټولگه، د اسلام اباد چاپ. ۶- پښتو ادب او امن له ارسلا خان کاکړ او سلطان زخپېل سره مرتب شوى. اخځليک ۱- ۲- پښتانه ليکوال پښتانه شاعران افغاني ليکوال پښتانه افغانان
راہول لاکھنے

راہول لاکھنے ده ودې هیکر دی چې په جون کې د هند په نوي ډیلي کې زیږیدلی وو. زده کړه هغه د درباري لال ډي اے وی موډل ښوونځي ، سوینبرن ټیکنالوژۍ میلبورن او ډیلي ټیکنالوژۍ او مدیریت انسټیټیوټ کې زده کړې کړې. زېږېدنې
حنيف خليل

حنيف خليل زوکړه د ۱۹۷۳ زېږدي کال د مې ۱۲، پېښور د لوی افغانستان يو پښتو ژبی شاعر، ليکوال او څېړونکی دی. مخينه پروفيسر ډاکټر حنيف د زين خان زوی، په خټه خليل او د ۱۹۷۳ زېږدي کال د مۍ مياشتې پر ۱۲ نېټه د پېښور په بر نوي کلي کې زېږېدلی دی. لومړنۍ زده کړې يې تر پڼځم ټولگي پورې د سپينې وړۍ په مډل ښوونځي کې کړې دی. لسم ېې په اسلاميه کالجيټ سکول کې، ۔څوارلسم اسلاميه کالج پېښور۔۔۔۔ايم ای اردو او ايم ای پښتو د پېښور پوهنتون نه او دوکتورا ېې هم د پېښور پوهنتون څخه تر لاسه کړې ده. ډاکټر حنيف خليل اوسمهال په قايد اعظم پوهنتون کې د پښتو پروفيسر دی او د څېړنې، تنقيد، کلتور، تاريخ، ژبپوهنې، ژباړې، راپورتاژ او شاعرۍ په برخو کې لگيا دی کار کوي، ليکنې او څېړنې ېې ادامه لري. حنيف د پښتو ژبې د پرمختيا او پراختيا لپاره ډېر ارزښتناک او تلپاتې کارونه او خدمتونه کړي چې هيڅکله د هېرولو نه دي او کلونه کلونه به ژوندي وي او خلکو ته به ېې گټه او خير رسېږي. پښتو ژبې او ادب سره د ډاکټر حنيف مينه او تړون فطري او د نوموړي په خټه کې اخښل شوی دی. هغه په شعوري ډول دا هڅه او کوښښ کوي چې خپل ولس او قام ته ملي فکر او د هېوادپالنې سياسي شعور ورکړي او د دغه سوچې او پاکې موخې لپاره پښتانه په ځانگړي ډول ځوان کول وروزي او د هغوی سالمه پالنه وکړي. د ښاغلي حنيف په شاعرۍ کې له خپل ولس او خلکو سره د خواخوږۍ او ژورې مينې او همدغه راز د هېوادپالنې انگازې او تاندې جذبې د لوستونکو پام ځان ته رااړوي چې نوموړي په خپله وينا کې ځای ورکړی او د هنر په گاڼه ېې پسوللي دي. مدني اکر د شعر بېلگې يې مخ او زلفې علامې د خير او شر دي - نه ېې خير کې څه حاصل کړل نه په شر کې په پرده کې حسن وينم حسن بين يم - عقابي تاب مې پيدا شولو نظر کې يا دا چې: مه وژنه غريب د خپل ستم په باد - لا به راژوندی شي شرر پېژنم دواړه د صنم د لاسه اور کې دي - دومره بس خليل او اذر پېژنم چاپ شوي نښيرونه يې ښاغلي پروفيسر ډاکټر حنيف خليل له پڼځوسو ډېر په پښتو، اردو او انګرېزۍ ژبو ادبي او علمي اثار ليکلي چې د يو ځو کتابونو نومونه ېې په لاندې ډول دي الف: په پښتو ژبه ليکلي اثار ۱- د رحمان بابا اعجاز. ۲- پرخه په پرښه شعري ټولگه. ۳- ماه کامل په دوست محمد کامل. ۴- همېش خليل ژوند او فن. ۵- سليم راز فکر، فن او شخصيت. ۶- تنقيد په پښتو ادب کې. ۷- ۱- ترقی پسند تحريک او پښتو شاعری. ب: په اردو ژبه ليکل شوي کتابونه ۱- بابای غزل حمزه بابا. ۲- کاکاجي صنوبر شخصيت اور فن. ۳- ولی محمد طوفان شخصيت اور فن. ۴- پښتو زبان و ادب کي تاريخ. ۵- اردو کې تشکيل مين پشتونو کا کردار. اخځليک ۱- پښتانه ليکوال پښتانه شاعران افغاني ليکوال پښتانه افغانان
د کمپیوټري ویروس تاریخچه

ویروس په کمپیوټر کې وړو وړو پروګرامونو او کوډونو ته وايي. او کله چې کمپیوټر ته داخل شي کمپيوټر د کاره غورځوي او پکې موجوده ډیټا ته زیان رسوي او یا یې له منځه وړي. د کمپیوټري ویروسونو تاریخچه په امریکا کې د لومړي ځل له پاره په سیکورټي فورس دفتر کې یو کارکوونکی چې نوم یې جینبرلن نومیده یو ویروس جوړ کړ او د لومړې ځل له پاره یې په همدې دفتر کې وکاراوه چې تقریباً ۸۰ کمپیوټرونو ته یې د نیټورک له لارې انتقال کړو. او د دې ویروس په وجه تقریباً ۱۶۸۰۰۰ زیات او کم ریکارډونه له منځه ولاړل. کله چې د دې دفتر مشر خبر شو چې معلومات یې د جینبرلن په واسطه د ویروس په جوړولو او انتقال سره ختم شوي دي. نو جینبرلن یې د دندې څخه ګوښه کړ. په همدې ډول جینبرلن ته د کمپیوټر په دنیا کې د ویروس د استاد لقب ورکړل شو.
کټیو لینډي

کټیو لینډي د جنوري کې د کاوا ډی تیریني ، ایټالیا کې زیږیدلی. هغه یو فوټبالر دی چې دا مهال د سی ای سباډیل ايف.سي. لپاره لوبوي. زېږېدنې
محمد عثمان نژند

محمد عثمان نژند زوکړه؟ - مړینه؟ د پښتو ژبې د درسي کتابونو یو نامتو لیکوال او شاعر وو. مخينه اروښاد محمد عثمان نژند د پښتو ژبې شاعر، ليکوال او د درسي کتابونو ليکوال وو. نوموړی د ننگرهار ولايت د سره رود ولسوالۍ اوسېدونکی وو. د شعر بېلگې يې نــوم زما كتاب دى - تاته مـې خطـاب دى زه ستا ښـه اشنـا يمه - تاته كيسـې وايمه څومره ښې كيـسې لرم - شاتو نه خـوږې لرم مشـق دې د ليكلو يـم - هـم دې د لوستلو يم پام مې په ساتلو كـړه - پـه پاڼـو اړولو كړه پاك مې له گردونو كـړه - پام مې په رسمونو كړه ښکلی مې هـر باب دى - نــوم زمـــا كتـاب دى مدني اکر مړينه چاپ شوي نښيرونه يې اخځليک ۱- پښتانه ليکوال پښتانه شاعران افغاني ليکوال پښتانه افغانان
غلام حضرت روغمن

غلام حضرت روغمن زوکړه ۱۳۱۳ لمريز لېږدي کال، د ننگرهار ولايت - مړینه د ۱۳۸۶ ل ل کال د غويي مياشتې ۲۶ د افغانستان يو پښتو ژبی ليکوال او شاعر وو. مخينه لیکوال او شاعر غلام حضرت روغمن د فقیر محمد زوی او د حاجي عبدالهادي لمسی، پر ۱۳۱۳ ل ل کال د ننگرهار ولایت د کوز کونړ ښېوې ولسوالۍ د شگې د یاسین بابا په کلي کې په یوه دینداره او روښانده کورنۍ کې وزیږید. پر ۱۳۲۸ ل ل کال يې د سید جمال الدین افغان د ښوونځی څخه فارغ شو او پر همدغه کال په کابل کې د لیلیه اقتصاد په لیسه کی شامل شو. د لیليه اقتصاد لېسه چې د عبدالجيد زابلي له خوا تمویل کېده، د وخت حکومت له خوا تجزیه شوه او د ابن سینا په منځني ښونځي بدله شوه. نوموړی د دغې تجزیې په پايله کې له کابل ښوونتون دارالمعلمین څخه فارغ او پر ۱۳۳۴ ل کال د ابن سینا په منځي ښوونځي کې د ښوونکي په توگه وگومارل شو. وروسته يې بیا د افغانستان په بېلابېلو ولایتونو کې دندې ترسره کړې. لکه په ۱۳۳۸ ل کال د ننگرهار ښوونتون کې د ښوونکي په توگه وگومارل شو. پر ۱۳۴۰ ل کال د ننگرهار ولایت د ښوونې او روزنې ریاست پلټونکی وو. پر ۱۳۴۳ ل ل کال د کونړ ولایت د ښوونې او روزنې مرستیال وو. پر ۱۳۵۳ ل ل د روزگان ولایت د پوهنې لوی مدیر شو او پر ۱۳۵۱ ل ل کال نيمروز ولايت ته د پوهنې د لوی مدیر په توگه واستول شو. پر ۱۳۵۷ ل ل کال د ښوونې او روزنې وزارت د تالیف او ترجمې په ریاست کې د علمي او مسلکي غړي په توگه ومنل شو. په دغه ریاست کې یې د ۱۷ کلونو د خدمت په موده کې ۱۱۳ ټوکه پښتو درسي کتابونه د گران افغانستان بچو ته تالیف او تصحیح کړي دی. پر ۱۳۷۴ ل ل کال یې په خپله خوښه تقاعد واخیست. غلام حضرت روغمن پر ۱۳۸۱ ل کال د ښېوې ولسوالۍ د خلکو له خوا بیړنۍ لويې جرگې ته د استازي په توگه وټاکل شو. استاد د خپل ژوند ډېره برخه د خپل هېواد د بچیانو په روزنه کې تیره کړه. هغه پر ښونیز ډگر سربېره په ادبي ډگر کې هم کارنده برخه درلوده. مدني اکر مړينه ارواښاد غلام حضرت روغمن د ۱۳۸۶ ل ل کال د غويي پر ۲۶ نېټه د ورپۍښې ناروغۍ له لامله له دې فاني نړۍ سترگې پټې کړې. اروا يې ښاده او جنت يې ځای شه. چاپ شوي نښيرونه يې چاپ شوی اثار یې دادي: ۱- روغمن ارمانونه. ۲- د ماشوم گلونه د ماشومانو لپاره شعري ټولگه چې مطبوعاتي جایزه یې هم گټلې ده. ۳- تنکۍ هیلۍ د نهو شاعرانو گډه شعري روزنیزه او ښوونیزه ټولگه، د محمد عثمان نژند په گډون. ۴- د لمر ترانې د څلورو شاعرانو گډه شعري ټولگه. ناچاپ نښيرونه يې ۱- نړیوالې سولې ته لویه لار شعري ټولگه. ۲- د ماشوم د ژوند لار روزنیزه نثري ټولگه. ۳- د ښوونیزو او روزنيزو مقالو نثری ټولگه. اخځليک ۱- روغمن، غلام حضرت، د ماشوم گلونه، د افغانستان د ليکوالو انجمن، د ۱۳۶۷ ل ل کال چاپ. ۲- د ښیوې ولسوالۍ د ځوانانو د تعلیمي مرکز فېسبوک پاڼه. پښتانه ليکوال پښتانه شاعران افغاني ليکوال پښتانه افغانان
شیخ نورین محمد صدیق

شیخ نورین محمد صدیق د سوډان یو قاري وو. په سوډان کې د یو شمېر نورو حافظانو سره په يوه موټر بم چاودنه کې ووژل شو. سرچينې
جارجیو ارډینټے

جارجیو ارډینټے د جون په کې زیږیدلی د فرانسوي کمپوزر او پیانو غږونکی دی. هغه په پاریس کې ژوند کوي او کار کوي. زېږېدنې