ihanif/pashto-wikipedia-corpus huggingface dataset:
جنسي بريد

جنسي بريد هغه عمل دی چې په هغه کې یو شخص په قصدي توګه او پرته له اجازې بل کس د جنسي خوښۍ لپاره لمس کوي، یا هغه مجبوروي چې د هغه د خوښې خلاف جنسي عمل ترسره کړي. جنسي تیري د جنسي تیري یوه فرعي کټګورۍ ده، کوم چې پخپله جنسي تاوتریخوالی کې شامل دي: جنسي تیري په جبري اندام ، مقعد ، یا د خولې ننوتل یا د مخدره توکو په واسطه د جنسي تیري اسانتیا، ټوخی کول ، د ماشومانو جنسي تیري ، یا جنسي شکنجه. سرچينې ج جنسي تېری
د هورمون بدیل درملنه

د هورمون بدیل درملنه د مینوپاز د علامتي درملنې لپاره کارول کیږي. دا طریقه د مینوپاز اختلاطاتو مخنیوي لپاره یو له لارو څخه دی. په دې جانبي عوارضو کې کېدای شي ګرمې څپې ، د اندامونو وچوالی ، د پوستکي ګړندۍ وېښتان، د اندام لندبل ، د عضلاتو کمزوری، جنسي کمزوری ، او اوستیوپوروسس شامل وي. سرچينې انګليسي ويکيپېډيا . ۱۸ نومبر ۲۰۲۰. انساني سکليټ انساني جوړښت
د میندوارۍ ضد ګولۍ

د میندوارۍ ضد ګولۍ ممکن لاندې څخه یوه ته اشاره وکړي: لوونورژسترول ميفپريستون
له زېږون وروسته دوره

د زیږون وروسته دوره د ماشوم د زیږون سمدستي وروسته او تر زیږون وروسته تر شپږو اونیو پورې وخت ته اشاره کوي. د ماشومتوب دوره یا د بلوغ دوره د دې دورې لپاره لږ عام نومونه دي. د روغتیا نړیوال سازمان دا دوره د میندو او ماشومانو په ژوند کې ترټولو مهم پړاو بولي، چې په ورته وخت کې لږ اهمیت ګڼل کیږي او له پامه غورځول کیږي؛ په داسې حال کې چې د میندو او ماشومانو د مړینې تر ټولو زیات شمیر په دې دور کې دی. د زیږون څخه وروسته دوره کې، د مور بدن د امیندوارۍ دمخه کچې ته راستنیږي، په شمول د هورمون کچه او د رحم اندازه. دا د امیندوارۍ پرمهال د اندامونو رطوبت ته اشاره کوي، کوم چې وینه، بلغم او د رحم نسج لري. اړوندې پوښتنې ښځینتوبزچه ګي د مور شېدې ورکول زېږون نوزېږی ساه کښ زېږوني درملنه له زېږون وروسته خپګان حوالې انګليسي ويکيپېډيا . ۲۲ ډېسمبر ۲۰۱۴.
محمدرضا صولتی

محمدرضا صولتی ، د لوبگر فلم لوبګر دی.
د اچابود او ښاغلي ټوډ سفرونه (۱۹۴۹ فلم)

د اچابود او ښاغلي ټوډ سفرونه د امریکایی متحرک انتولوژی فلم دی چې د والټ ډیزني پروډکشن لخوا تولید شوی ، د راډیو پکچرز لخوا خپور شوی او د کلیډ ګیرونیمي ، جیک کیني او جیمز الګار لخوا د بین شارپسټین سره د تولید څارونکي په توګه لارښود شوی. د ډیزني انیمیشن کینن کې م متحرک فلم، دا دوه برخې لري: لومړی د برتانوي لیکوال کینیت ګراهام لخوا د د ماشومانو ناول ، او دوهم د لنډې کیسې پر بنسټ والړ دی. د امریکایی لیکوال واشنګټن ایروینګ لخوا. امریکایی فلمونه انیمیشن فلمونه
AirPods or AirPods Pro

تاسو نشئ کولی خپل ځای ته ځئ ، کافي ځای ته لاړ شئ ، یا د ټریک پاکولو لپاره د ټیک کنسول ته لاړشئ کله چې تاسو د آپیل سوداګریز نښه سپین ډډونه ونه ګورئ. که څه هم دا د ریښتیني بې سیم ایربډز بازار ته ناوخته ننوتل و ، ایپل بې له شکه غوره دی - او تاسو به دلته زموږ د په اړه پوښتنه وکړئ ، دا ستاسو هڅه رهبري کوي. وو ولې د د ایر پوډز پرو څخه غوره دي؟ ډیر پلور تل غوره شی ندی. د یا د لومړي نسل واخلئ. ګروپونه ډیر ګران دي او هغه چا ته ښه خدمت کوي چې دمخه د آپیل ایکوسیستم سره علاقه لري ، مګر د سیالانو کرښه کولی شي تاسو ویره کړي او دوی د اعتبار وړ دي ، هدف یې د ارزانه معاملې څخه لوړ دی. مګر ماکا او معیاري ماډلونه عالي آډیو او شور انزوا وړاندیز کوي معاملې وګورئ ایا د آپیل ایر پوډز دریم نسل د شور منسوخ کول لري؟ مګر د آپیل ایر پوډز دریم سره ، ایپل په نهایت کې خوږ ځای ته رسیدلی. د ښه آډیو فعالیت او د بیټرۍ ښه ژوند سره، د مالګې ځانګړتیا، او د لوړ غږ جلا کول، د ایپل ایر پوډز دریم سندره ریښتیا ده. زموږ بشپړ او پراخه بیاکتنه ولولئ ولې د آپیل ایر پوډز دریم ډیر ګران دی؟ د آپیل ایر پوډز د ریښتیني بې سیم ایربډ بازار ګران اړخ کې پاتې دی ، مګر پدې سخت اقتصادي چاپیریال کې ، د دې غوره ماډلونو لپاره د ثابت نرخونو ساتل د حیرانتیا وړ دي لکه څنګه چې یې ستاینه کیږي.
اشتراکي مالکيت

مشترک مالکیت د مالکیت یو سیسټم دی چې په کمونیستي ټولنه کې رامینځته کیږي. اشتراکي مالکیت ، یا په واضح ډول، د تولید د وسیلو مشترکه مالکیت د تولید د وسیلو کارول، مدیریت او کنټرول او په وینا، د ټولنې لخوا تولید شوي محصولات. د تولید د وسیلو مشترکه مالکیت د شوراګانو په نوم د ادارو لخوا او د شوراګانو په پیوستون او همغږۍ سره پلي کیږي. په دې توګه، ګډ ملکیت د نورو ډولونو مالکیت سیسټمونو څخه توپیر لري، د بیلګې په توګه خصوصي ملکیت، دولتي ملکیت، او کوپراتیف مالکیت يانې مشترکه مالکيت په دې مانا دی چې په يوه توليدي دستګاه او کارځای کې چې څومره کسان کار کوي، که هغه په جګ بست وي يا ټيټ بست ټول د دې کارځای په ونډه کې شريک دي او دغه د شراکت ونډې او سيستمونه د مالکيت د شورا له خوا پرمخ وړل کيږي او پلي کيږي. شاليد د انسان د ټولنیز تکامل په لومړیو پړاوونو کې او کله چې انساني ټولنو لا تر اوسه اضافي تولید نه و ترلاسه کړی، یانې په چین کې ښکاري انسان د انساني تمدن په لومړيو پړاوو کې په کرنه بوخت چې مارکس یې ابتدايي کمونیزم بولي، د شریک مالکیت تاسیس شوی یو ابتدايي مثال. د تاریخ په دې دوره کې خلکو خپل اړتیاوې په ډله ییزه توګه تولید او مصرفولې. د طبقاتي امتیازاتو او استحصال خبره پکې نه وه او تولید دومره محدود و چې د ټولنې د یوې برخې لپاره دا ممکنه نه وه چې د یوې واکمنې طبقې په تخته کې راښکاره شي او د ټولنې اضافي تولید مناسب کړي. سرچينېې
نړيوال انقلاب

نړیوال انقلاب يو مارکسیستي مفکوره ده چې په ټولو هېوادونو کې د منظم کارګر طبقې لخوا د شعوري انقلاب د عمل له لارې د پانګوال نظام ړنګولو ته اشاره کوي. اړينه نه ده چې دا انقلاب دې په يوه وخت کې په ټولو ځايونو کې په منظم ډول راپېښ يا رامنځته شي، بلکې مهمه دا ده چې کله او چېرې سیمه يیز شرایط د انقلابي ګوند لپاره چمتو شي،ترڅو په بریالیتوب سره د بورژوازي مالکیت او قانون بدل کړي او د خلکو د مالکیت پر بنسټ د تولید یو سوسیالیستي حکومت رامینځته کړي. اړوندې پوښتنې انقلابي سوسیالیزم پرولتاری انقلاب سرچينېې انګليسي ويکيپېډيا . ۳۰ مارچ ۲۰۱۶.
طبقاتي شخړه

-- -::: -:-:-:-: : - -: : - طبقاتي شخړه هغه مبارزه ده چې د استحصالي طبقې او استحصال شوې طبقې تر منځ په مختلفو شکلونو کې تر سره کېږي او د دواړو طبقو د ګټو د نه پخلاکيدونکي ماهيت څرګندونه کوي. طبقاتي شخړه په ټولو ټولنو کې بنسټیز ځواک دی چې په جګړه مارو طبقو ویشل شوي، د بیلګې په توګه د غلامۍ ، فیوډالیزم او پانګوالۍ دورې. د طبقاتي او طبقاتي مبارزې کشف د مارکسیزم له ظهور څخه مخکې شوی و او حتی بورژوا تاریخ پوهانو، اقتصاد پوهانو او ټولنپوهانو په ټولنه کې د طبقو شتون او د هغوی تر منځ طبقاتي مبارزه درک کړې وه، خو د طبقاتي مبارزې علمي تیوري د کارل له خوا جوړه شوه. مارکس او فریډریک انګلز او اهمیت یې د هغو ټولنو د محرک ځواک په توګه ثابت کړ چې په جګړه مارو طبقو ویشل شوي وو او دا یې وښودله چې بالاخره د سوسیالیستي انقلاب او د پرولتاریا د دیکتاتورۍ د رامنځ ته کیدو له لارې دغه مبارزه د ټولو طبقو د تباهۍ او تباهۍ لامل کیږي. د بې طبقې ټولنې جوړول، یعنې د کمونیستي ټولنې جوړول. کرونولوژي په دې کې د ملتپالنې شالید سره فسادونه شامل نه دي. کلاسیک لرغونتوب ګراګوس وروڼه ټولنیز جنګ ، - . م د ګالیک جنګونه او د جولیوس سیزر وژنه د مایکل پیرینټي لخوا د امرونو تناقض د روم د غلامانو جنګونه دستار زرد بغاوت ، ۱۸۴-۲۰۵ ع په فلورېنس کې ، په انګلستان کې د بزګرانو بغاوت ، د پیړۍ په فرانسه کې د جاکلین بغاوت د سینټ جورج د شپې پاڅون عصري عصر د راهیسې د آلمان د مضامینو جګړه د شیمابارا بغاوت ، - د انګلیسي کورنۍ جګړه ، - له ۱۷۸۹ کال راهیسې د فرانسې انقلاب د زوړ قیمت فساد ، په لیون کې د څخه د کانوټ پاڅونونه ، ډیری وختونه د عصري کارګر غورځنګ پیل ګڼل کیږي. د جون بغاوت ، د ګالیشین قتل عام ، په فرانسه او نورو کې د انقلابونه . نیوپورټ رایزینګ ، په کې یو سیاسي بغاوت د چارټیسټانو لخوا رهبري شو پاریس کمیون ، ۱۸۷۱ د جانسن کاونټي جنګ ، - د ډبرو سکرو جنګونه ، - په کوریا کې د دونګک بزګر انقلاب ، په روسیه کې د انقلاب د ۱۹۰۷ کال د رومانیا د بزګرانو پاڅون د مکسیکو انقلاب له راهیسې د اکتوبر انقلاب په کې شوروي لیمریک په آیرلینډ کې، په آلمان کې د جنوري پاڅون ، په سیټل کې د سیټل عمومي اعتصاب په هسپانیه کې د عمومي اعتصاب وینیپګ عمومي اعتصاب ، په آلمان کې د روهر پاڅون ، د کرونسټاد بغاوت ، د ماونټ بلیر جګړه ، د هامبورګ پاڅون ، ۱۹۲۳ د برتانیا عمومي اعتصاب په لویدیځ ساحل برید د هسپانیې کورنۍ جګړه ، - د ماو زیډونګ د ځمکې د خاوندانو ډله ایزه وژنه ، - په میانمار کې کمونیستي بغاوت ، - په کې په ختیځ آلمان کې پاڅون د تلنګانه بغاوت د کیوبا انقلاب ، - د هنګري انقلاب ، د کار شورا تاسیس په کې د پوزنا احتجاج د نکسالی - ماویست بغاوت ، تر اوسه د می ، په فرانسه کې د پیښې په ایټالیا کې د ویل جیولیا جګړه ، په فیلیپین کې کمونیست بغاوت ، تر پورې په لویدیځ آلمان کې وحشي پیشوګانې ، په برتانیه کې د ډبرو سکرو د کان کیندونکو لخوا څو اعتصابونه ۱۹۶۹ ز ۱۹۷۲ ۱۹۷۴ ز ۱۹۸۴-۸۵ د ناخوښۍ ژمی د نیکاراګوان انقلاب په روسیه کې د اساسي قانون بحران د سیټل احتجاج د مکسیکو په اواکاکا کې په کې لاریونونه د بولیوریا انقلاب په کې د یونان پاڅون په کې د قرغزستان انقلاب په کې د مصر انقلاب په کې د انګلستان فسادونه نړیوال ټولنیز فورم نړیوال اقتصادي فورم د وال سټریټ قبضه کول د جسیک پیښه د سوریې په کردانو سیمو کې نښتې روانې دي په فرانسه کې د ژیړ واسکټ غورځنګ ، اوس په چیلي کې د لاریونونه سرچينې
مساوات غوښتنه

-- -::: -:-:-:-: : - -: : - مساوات يا مساوات غوښتنه يا برابري هغه اصل دی چې په ساده ډول وايي: ګټه او تاوان په مساوي ډول ووېشئ او ټولو ته یو شان ونډه ورکړئ. د مساوات اصول هغه وخت ترسره کېدی شي کله چې تاسو پوهیږئ چې تاسو باید څومره ووېشئ فرض کړئ چې دا په شمیرو او ارقامو کې کیدی شي او د چا ترمنځ باید وویشل شي. ټول هغه څه چې تاسو یې باید وکړئ دا اندازه د هغه خلکو په شمیره ویشئ چې دا به یې شریکوي. د خلکو، د هغوی د شخصیت، د هغوی د اړتیاوو او د هغوی د غوښتنو په اړه هیڅ شی ته اړتیا نشته. ټول هغه څه چې باید ترسره شي د ټولو سره مساوي چلند کول دي. په دې نظر کې، د ګټې او تاوان ویش په مساوي توګه دا معنی لري چې تاسو د خلکو سره ورته چلند کوئ. مساوات د مساوات څخه توپیر لري. کله چې خلک د مساوات په اړه خبرې کوي، دوی اکثرا یو بل اصل معنی لري، هغه دی، مساوات. په شلمه پیړۍ کې، د شتمنۍ او تولید په ویش کې د مساواتو یو نوی اړخ وړاندیز شوی. لکه څنګه چې تاریخي تجربې ښودلې، د یو ډول نابرابرۍ له منځه وړل کولی شي د نورو نابرابریو لپاره لاره هواره کړي. ځکه سیاسي، ټولنیز او اقتصادي نابرابري په یو ځای او په یوه لوري نه زیاتیږي او نه کمیږي، بلکې په ډیرو نظامونو کې د اقتصادي برابرۍ په نوم د فرد ټول سیاسي حقونه او په پریکړو کې د هغه د ګډون حق تر پښو لاندې کیږي. برابري برابري یو مفهوم دی چې مساوات ته نږدې دی، مګر دا د هغې څخه توپیر لري. برابري، د مساوات د اصولو په څېر، موږ ته وایي چې د ټولو سره برابر چلند وکړو؛ خو په داسې حال کې چې له دې قاعدې څخه د برابرۍ مانا دا ده چې د اړتیاوو، غوښتنو، استحقاقونو، وړتیاوو، ارزښتونو او نورو شیانو په پام کې نیولو پرته باید هرچا ته ګټې او زیانونه ووېشل شي، مساوات د دې اړتیا لري چې د وېش اغیزې ګټې او زیانونه په خلکو باندې وي. ډاډ ترلاسه کړئ چې دا چلند وېش مساوي دی. د مثال په ډول: که د ځينو خلکو له وسه زياته وي او نور وږي وي، هر يوه ته يوه ډوډۍ ورکول د مساواتو د اصولو اړتيا پوره کوي، خو د برابرۍ د اصولو اړتيا نه پوره کوي. دا ځینو ته ډیر څه ورکوي او ځینو ته ډیر لږ. لکه څنګه چې ځینې خلک صحتمند وي او نور ناروغه او ضعیف وي، له هر یو څخه د سخت کار غوښتنه کول به په منطقي توګه د دې لامل شي چې ځینې خلک ډیره انرژي مصرف کړي او نور لږ انرژي. ورته چلند چې مساوي چلند ته اړتیا لري لازمي نه ده چې مساوي چلند د مساواتو څخه راځي. اړوندې پوښتنې برابري پايليکونه سياسي هڅوب
بې توپيره ټولنه

بې طبقې ټولنه يا بې توپيره ټولنه هغه ټولنه ده چې په هغه کې هیڅوک یوازې د کورنيو شرایطو له امله د ټولنیزې طبقې غړی نه ګڼل کیږي. په دې ټولنه کې په شتمنيۍ، عاید ، تعلیم ، کلتور یا ټولنیز شبکه کې توپیر یوازې د شخصي تجربو یا لاسته راوړنو له لارې ترلاسه کېدی شي. يانې هيڅوک له بل چا څخه يوازې په دې خاطر ښه شخص يا د احترام وړ نه ګڼل کيږي چې د حاجي صيب، خان صيب يا پوهاند صيب زوی دی، محترميت او په درنه سترګه کتل او له نورو قابل د احترام ګڼلو لپاره بايد شخص داسې کار ترسره کړي چې ټولې ټولنې ته يې ګټه ورسيږي. اړوندې پوښتنې بورژوازی د پایلې مساوات منځنۍ طبقه پرولتاريه ټولنیز مساوات ټولنیز سازمان ټولنیز بنسټ سوسیالیزم انارکو-کمونیزم کاري ټولګی سرچينې انګليسي ويکيپېډيا .۱۷ جنوري ۲۰۲۱.
د ليبرال ګوندونو نړيواله ټولنه

د آزادۍ غوښتونکو ګوندونو نړیوال اتحاديا د لېبرال ګوندونو نړيواله ټولنه په ټوله نړۍ کې د آزادۍ غوښتونکو سیاسي ګوندونو اتحاد دی. د دې دنده په نړیواله کچه د دې ډول آزادۍ او تش په نامه آزادۍ پالیسي هڅول دي. د ملي آزادۍ کنوانسیون کې، د آزادۍ ملي کمیټې پخوانی رییس جیف نیل ټاکل شوی و چې د نړیوال آزاد ګوندونو ایتلاف جوړولو کې مرسته وکړي. د کال د مارچ په نیټه نړیوال اتحاد د لسو بنسټ ایښودونکو غړو سره جوړ شو. د پورې، دا غړي لري. برخې هغه هېوادونه چې د بنسټ ایښودونکي غړي یې استازیتوب کوي. اړوندې پوښتنې د آزادو سیاسي ګوندونو لیست په متحده ایالاتو کې لیبرتاریزم سرچينې
د افغانستان په جګړه کې ملکي مرګ ژوبله (۲۰۰۱ – ۲۰۲۱)

د افغانستان د جګړې په اوږدو کې، د جګړې د لګښتونو پروژې د معلومات پر بنسټ، په افغانستان کې جګړې ۱۷۶۰۰۰ کسان ووژل، چې ۴۶۳۱۹ ملکیان، ۶۹۰۹۵ پوځیان او پولیس او لږ تر لږه ۵۲۸۹۳ یې مخالف وسله وال وو. خو د مړینې شمېر ښایي لوړ وي ځکه چې د جګړې په پایله کې د ناروغیو؛ خوړو، اوبو، زیربناوو ته د لاس رسي بایلل اویا د جګړې د نورو غیر مستقیمو پایلو له امله نورې مړینې نه دی حساب شوې. د اپسالا د نښتو د ډېټا پروګرام د معلوماتو پر بنسټ، په نښتو کې ۲۱۲۱۹۱ کسان وژل شوي دي. په ۲۰۱۵ کال کې د جګړې لګښت، پروژې اټکل وکړ چې هغه شمېر کسان چې د جګړې اړوند د غیر مستقیمو لاملونو له امله وژل شوي، ښایي په اوسنیو نښتو کې د غیر مستقیمو او مستقیمو مړینو د نسبت له مخې تر ۳۶۰۰۰۰ نور هم لوړ وي. د تلپاتې آزادۍ د عملیاتو تر نوم لاندې جګړه چې د متحده ایالاتو له لوري په ۲۰۰۱ کال کې په لاره واچول شوه، لومړۍ په هوایي بریدونو پیل شوه چې سمدلاسه یې د ملکي افغانانو د مرګ ژوبلې په اړه اندیښنې راپورته کړې. په افغانستان کې د ملګرو ملتونو د مرستندویه پلاوي یوناما له قوله، هر کال د ملکي مرګ ژوبلې لویه برخه د طالبانو او نورو مخالفو ډلو له اړخه وي، چې دا شمېرې هر کال د ۶۱٪ څخه تر ۸۰٪ وي. د جګړې په وروستیو کلونو کې د ملکي مرګ ژوبلې کچه لوړه وه، چې په ۲۰۱۵ او ۲۰۱۶ کلونو کې په پرله پسې ډول د کلنۍ ملکي مرګ ژوبلې ریکارډ مات شو. ملکي تلفات د ۱۹۸۰ کلونو د شوروي افغان جګړې د لوړې مرګ ژوبلې او له هغې وروسته د کورنیو جګړو د دریو دورو: ۱۹۸۹۱۹۹۲ کلونه، ۱۹۹۲۱۹۹۶ کلونه، او ۱۹۹۶۲۰۰۱ د مرګ ژوبلې دوام دی. اټکلونه له ۲۰۰۱ کال وروسته د جګړې له امله د وژل شویو ملکي وګړو د مجموعي شمېر په اړه رسمي ارقام نشته، خو د مشخصو کلونو یا مودې محاسبات د یو شمېر خپلواکو ادارو له خوا خپاره شوي او په لاندې جدول کې۲۱ وړاندې شوي دي. زیاتره بنسټونه، خو ټول نه، وایي چې د دوی محاسبات ښایي کم اټکل شوي وي. د مرګ ژوبلې عمومي مجموع یادونه: د یوناماد افغانستان د بشري حقونو خپلواک کمیسیون په میتودولوژي کې، د موجودو شواهدو له ارزونې کله چې څرګنده نه شي چې آیا قرباني ملکي وګړی دی او که نه، د یوناماد افغانستان د بشري حقونو خپلواک کمیسیون نوموړی قرباني د احتمالي ملکي مرګ ژوبلې په توګه نه شمېري. د دې ډول قربانیانو شمېر نه ورکول کېږي. سرچينې
په افغانستان کې د کوېډ-۱۹ وبا

په افغانستان کې د کوېډـ۱۹ - وبا د نړۍ په کچه په ۲۰۱۹ کال کې د کورونا ویروس ناروغۍ یوه برخه ده، چې د کورونا ویروس ۲ د سخت تنفسي علایمو -- له امله رامنځته کېږي. د دې ویروس خپرېدل په افغانستان کې هغه وخت تصدیق شو، کله چې د ۲۰۲۰ کال د فبروري په ۲۴ په هرات کې د دې لومړۍ پېښه تائید شوه. د ۲۰۲۳ کال د اپریل تر ۲۷ نېټې پورې ۲۱۴،۱۱۲ مثبتې او ۷،۸۸۸ مړینې پېښې تائید شوې وې. د ۲۰۲۱ کال د سپټمبر تر ۱۳ نېټې پورې ۱۱۸،۱۸۰ کسان ورغېدل. په افغانستان کې د کوېډ-۱۹ تر ټولو زیاتې پېښې کابل وې چې شمېر يې ۱۸۸۹۶ ؤ، ورپسې هرات کې ۹۳۴۳ پېښې او بلخ کې ۳۴۳۱ پېښې وې. که څه هم د ۲۰۲۰ کال د اګست په ۵ د عامې روغتیا وزارت د یوې رسمي سروې په راپور راغلي وو چې د هېواد نږدې دریمه برخه نفوس یا نږدې ۱۰ مېلیون خلک په کوېډ-۱۹ اخته شوي وو. مخینه ریښې د روغتیا نړیوال سازمان د ۲۰۲۰ کال د جنورۍ په ۱۲ تائید کړه چې د چین د هوبي په ووهان کې د خلکو په یوه ډله کې یو نوی کورونا ویروس د تنفسي ناروغۍ لامل و، چې راپور یې د ۲۰۱۹ کال د دسمبر په ۳۱ نېټه ته ورکړل شو. د کوېډ-۱۹ د مړینو سلنه د ۲۰۲۳ کال په پرتله خورا ټیټ ؤ، خو سرایت یې ډېر لوړ ؤ او ټولو مړینو شمېر يې زیات ؤ. د افغانستان د موډل پر بنسټ مشهابت کونه څرګندوي چې د وخت توپیر لرونکي تکثیر شمېر لپاره ۹۵٪ د باور انتروال له ۰،۱ څخه ټیټ ؤ او د ۲۰۲۲ کال له نومبر څخه تر د ۲۰۲۱ کال فبروري پورې راټیټ شو. له ایران څخه ډله ییز راستنېدونکي د ۲۰۲۰ کال په مارچ میاشت کې په ټول ایران کې د وبا د خپرېدو له امله لږ تر لږه ۱۵۰ زره افغانان له دې هېواد څخه د هرات ولایت اسلام قلعه پولې ته راستانه شول. د یوې میاشتې په اوږدو کې هره ورځ تر ۱۰۰۰ ډېر کسان له پولې تېرېدل. په هرات ولایت کې د ۲۰۲۰ کال د مارچ او اپریل ترمنځ د پېښو شمېر ۲۰۰ ته پورته شو. د چمن او تورخم په پوله په دریو ورځو کې څه باندې ۶۰ زره افغانان له پاکستانه راستانه شوي دي. د ۲۰۲۰ کال فبروري میاشت د فبرورۍ په ۲۳ لږ تر لږه د هرات درې اوسېدونکي چې په هغه وروستیو کې د ایران له قم څخه راستانه شوي وو، شکمن وو چې په کوېډ-۱۹ ناروغۍ اخته وي. د وینې نمونې یې د نورو ازموینو لپاره کابل ته واستول شوې. افغانستان د کوېډ-۱۹ لومړۍ پېښه تائید کړه چې په هرات کې له درېیو کسانو څخه یو یې ۳۵ کلن سړی ؤ. د ۲۰۲۰ کال مارچ میاشت د مارچ له ۱ څخه تر ۱۴ پورې لومړنۍ خپرېدنه په هرات ولایت کې درې نوې پېښې د مارچ په ۷ ثبت شوې، چې په دې سره په افغانستان کې د ټولو مثبتو پېښو شمېر څلورو ته لوړ شو. د مارچ په ۱۰ د هرات ولایت څخه بهر په سمنګان ولایت کې لومړۍ پېښه ثبت شوه، په دې معنی چې په افغانستان کې ټولټې پنځه پېښې ثبت شوې. ماښام خوا ته دا شمېر اوو ته لوړه شو. د مارچ په ۱۴ نېټه لسمه مثبته پېښه تائید شوه. د افغانستان د عامې روغتیا وزارت اعلان وکړ چې په بلخ او کاپیسا ولایتونو کې لومړۍ مثبتې پېښې ثبت شوې دي. سمنګان کې هم د کرونا ویروس وبا دریمه مثبته پېښه ثبت شوه. په همغه ورځ یوولسمه پېښه هم اعلان شوه. د بلخ ولایت ناروغ له مثبتې ازموینې وروسته تښتېدلی ؤ. د مارچ په ۱۴ په افغانستان کې له کرونا ویروس څخه لومړۍ رغېدلی کس په هرات کې د یوه ناروغ په توګه ثبت شو، چې دا لومړۍ مثبته پېښه هم وه. سرچينې
میدانښار

میدانښار یا په ساده ډول میدان، د افغانستان د مرکزي ولایت، وردګو مرکز دی. په ۲۰۰۳ کال کې یې نفوس ۳۵۰۰۸ تنه اټکل شوی ؤ چې زیاتره یې پښتانه، هزاره او تاجک دي. د ۲۰۲۱ کال د اګست په ۱۵ میدانښار د طالب جنګیالیو له خوا ونیول شو او ۲۷م ولایتي مرکز ؤ چې د طالبانو د ۲۰۲۱ کال په پراخو بریدونو کې ونیول شو. شرح میدانښار ۱۴۲۶۵ تنه نفوس لري. دا ښار ۴ ولسوالۍ او ټول ۳۳۴۷ هکتاره مساحت لري. په میدان ښار کې مجموعاً ۱۵۵۸ استوګنخایونه شته دي. ظریفه غفاري په ۲۰۱۹ کال کې ښارواله شوه، نوموړې یوه له څو افغان ښځینه ښاروالانو او تر ټولو ځوانه ښارواله ده چې په ۲۶ کلنۍ کې وټاکل شوه. هغې په افغانستان کې د ښځو د حقونو د پیاوړتیا په برخه کې د خپلو هڅو له امله جایزې ګټلې دي. اقلیم میدانښار د کوپین د اقلیم په طبقه بندۍ کې د ګرم اوړي مرطوب براعظمي اقلیم څرګند کړی. دا ښار تود او وچ اوړي، سوړ او واورین ژمی لري. په میدانښار کې د تودوخې منځنۍ درجه ۷،۶ سانتي ګراد ده، په داسې حال کې چې کلنی ورښت په اوسط ډول ۵۵۸ ملي متره دی. جولای د کال تر ټولو ګرمه میاشت ده، چې په اوسط ډول د تودوخې درجه ۲۰،۸ سانتي ګراد وي. جنوري تر ټولو سړه میاشت ده چې د تودوخې منځنۍ درجه په کې ۷،۴ـ سانتي ګراد وي. میدانښار میدانښار یو ښاري کلی دی چې د کابل لوېدیځ ته په ۴۰ کیلومترۍ کې پروت دی. د ځمکې ډېره برخه د بې حاصله ځمکې او خالي پلاټونو له خوا قبضه شوې نه ده او یا هم نه کارول کیږي چې ټولې ځمکې ۸۱ سلنه کارول کېږي. اداري ځمکه دوهمه لویه جوړه شوې ځمکه ده ۲۲٪. استوګنځایونه په ۱ او ۲ ناحیو کې ټول شوي دي. میدانښار د وردګو میدانښار د وردګو ولایت په شمال ختیځ کې پروت دی. دا ښار د کابل ولایت د ارغندۍ او پغمان غرونو او د وردګو ولایت د جلریز او نرخ ولسوالیو په وسیله چاپېر شوی دی. دا ځای ۳۴۵ کیلومتر مربع مساحت لري. د بحر له سطحې څخه ۲،۲۲۵ متره لوړوالی لري. دا ولسوالي له ۵۹ اصلي کلیو او ۱ فرعي کلي څخه جوړه ده. میدانښار د میدانښار اکثره خلک په کرنه، مالدارۍ، باغدارۍ او سوداګرۍ بوخت دي. په ټوله کې د میدانښار د خلکو اقتصادي وضعیت خراب دی. ټولیز په دې ښار د ۲۰۰۸ کال تر پایه په ټولیز ډول ۱۴ ښوونځۍ موجودې وې، چې نږدې ۹۲۶۸ زده کوونکي ته د خدمت جوګه دي. شاوخوا ٢٧٥ ښوونکي په دغو ښوونځيو کې درس ورکوي. سرچينې
استبداد ضد

د استبداد ضد ، د استبدادي حکومت سره مخالفت د ټولنیز سازمان یوه بڼه ده چې واک ته د تسلیمېدو له مخې مشخص کیږي، او د بشپړ اطاعت او د فردي آزادۍ په اړه واک ته تسلیمېدل او د استبدادي حکومت تعریف به وي. د استبداد ضد سیاست اکثرا د قانون په وړاندې په بشپړ مساوات او قوي مدني آزادیو باور لري. ځینې وختونه دا اصطلاح د انارشیزم پر ځای کارول کیږي، کوم چې د واک یا سلسلې سازمانونو او میکانیزمونو په څیر د حکومتي سازمانونو په څیر د واک سره په مخالفت کې ایډیالوژي ایډیالوژي ده. ليدلوری او تګلار آزاد فکر یو فلسفي نظر دی چې په دې باور دی چې نظرونه باید د منطق ، استدلال ، او تجربې پر بنسټ جوړ شي، نه د واک ، دود یا نورو عقیدې پر بنسټ. د دې لید ادراکي تطبیق ته آزاد فکر ویل کیږي او هغه څوک چې پدې ډول فکر کوي آزاد فکر بلل کیږي. واک ته استدلال په لاتین : د استدلال یوه عامه بڼه ده چې کله ناوړه ګټه اخیستل د ساختماني غلطۍ لامل کیږي. په غیر رسمي استدلال کې، واک ته استدلال د استدلال یوه بڼه ده چې موخه یې د احصایوي پرتله کول دي. د واک حواله په لاندې ډول کار کوي: په یوه ځانګړې موضوع کې واک دی د دې مسلې په اړه بیان ورکوي نو ځکه سمه ده وخت له دویمې نړیوالې جګړې وروسته په اروپا کې د فاشیزم ضد تجربې پر بنسټ د زورواکۍ ضد احساسات موجود وو. دا احساس د اشغال په وړاندې قوي دریځ او د زبرځواکونو د پراخیدو له امله رامینځته شوي ویره ته منسوب شوی و. حاکمیت هم د کلتوري او بوهیمیا ضد حرکتونو برخه وه. په لسیزه کې، د بیټ نسل له سیاسي پلوه افراطي و، او تر یوې اندازې پورې د دوی د استبدادي ضد چلند د فعالینو لخوا په کلونو کې کارول کیده. هپیانو او د لسیزې لوی کلتور ضد حرکتونو د ژوند طرز او فعالیت غوره کړ چې په ایډیالوژیکي لید کې یې د حاکمیت ضد عدم تشدد وسیلې کارولې. د دې غورځنګ په اړه چلند په لاندې ډول و: هیپيان د ټولو ظالمانه سلسلې ځواک جوړښتونو سره مخالف وو ځکه چې دا سازمانونه د هپیانو د اهدافو خلاف دي چې سوله، مینه او آزادي دي. هیپیان خپل باورونه په نورو باندې نه مجبوروي. بلکه، دوی هڅه کوي نړۍ د حکمت او خپل ژوند ښودلو له لارې بدله کړي. په لسیزه کې، استبداديزم د پنک فرعي کلتور سره تړلی شو. اړوندې پوښتنې انارشیزم همغږي مدني ازادي فاشیست توهین د بیان ازادي انفرادیت ازادی غوښتونکی ازاد سوسیالیزم حوالې
Ps.

. د انټرنېټ يو شپول دی چې د فلسطین هېواد ته ځانګړی شوی دی په دې مانا چې د هرې وېبپاڼې پای په . پای ته رسېدلی وي، دا يو فلسطينۍ وېبپاڼه ده. سرچينې د ويکيپېډيا مرسته کوونکي، . ويکيپېډيا، وړيا انسايکلوپيډيا، د مارچ ، ته رسېدلی. فلسطين وېبپاڼه
پي اېس (يونيکس)

يا پي اېس يونيکس په يونيکس شبه کې په ډېری عامل سيستمونو کې يو تګلار ده چې د هغې په وسيله تر جريان لاندې پروسې سملاسي چاپوي. د عملیاتي سیسټمونو لپاره یو بله پرمختللې وسیله د متن چاپېریال کې شتون لري، چې ټاپ نومیږي، چېرې چې د پروسو ليست په هر وخت کې تازه کیږي. د دې کمانډ عمل په مایکروسافټ وینډوز کې سره ورته دی. نمونه :: :: :: لکه څنګه چې پورته لیدل شوي، دلته د په نوم پروسه هم چاپ شوې ده ځکه چې دا هغه وخت روانه وه. د یوې ځانګړې پروسې چک کولو لپاره، تاسو کولی شئ د پایپ کولو او ګریپ څخه کار - . . : : - . . : : - اړوندې پوښتنې سرچينې انګلیسي ویکیپیډیا. بهرنۍ لینک
د اسد غالب حسن پرستي

د اسد غالب حسن پرستي پياوړی شاعر هغه وي چې بې حده مبالغه يا د پيښورو په اصطلاح حد په شعر يا شاعري کې وکړي، د هندوستان د شاعر اسد غالب ترجمه مې څو کاله پخوا لوستې وه، خو څه شعرونه يې زما اوس هم ياد دي، د غالب په اړه ادب پوهان وايي چې د نويو ترکیبونو شاعر دی ، خو زه يې چې ځانته ډېر متوجو کړم هغه دده په حسن پرستي کې بې حده مبالغه ده، هسې خو د شاعرانو په اړه منل شوی تاثر دا دی چې دی به حسن پرسته وي او چې څومره ډېر دی حسن پرسته وي، دغسې به يې شعر هم خوږ وي، د رحمان بابا په اړه که عامه رايه هر څه ده خو ماته يې هغه خبرې خوند راکوي چې وايي په صورت مې نري تبه ولاړه شي چې ته دواړه سترګې تورې کړې يا زما زړه هغو نجونو نری کړو چې ملا يې د ويښته په دود نرۍ ده، يا د شمعې تور په فانوس نه پټیږي تا ولې د خيال نرۍ جامې اغوستي، دغسې بيا ته چې ائينه په لاس کې واخلې ځانته حيرانه شې نو زه صبر څنګه راوړم، داسې نور ډېر. او خوشحال خټک خو بيا په حسن پرستي کې تر ټولو مخکې دی هغه د محبوبې په پالنګ ورخيژي او هغه مئين هيڅ هم نه ګني چې په محبت کې تر سره تير نه شي، د شها د حسن صفت چې کله کوي د يو يو اندام خبره يې کوي شونډې،تورې سترګې، باريکه ملا، پستې ګوتې، غونډه پوزه ، نرمه مهينه سينه لکه اويزاندې پاغوندې په نري تار وي داسې نور خواږه له جمالياتو ډک اشعار. خو د هند د کلاسيک شاعر استاد اسد غالب بيا ځانګړتيا په دې کې ده چې دی هيڅ باک نه محسوسوي او وايي کله څکو ته وينځم چې د هغه ګل بدن پښې ضد کوي را کاږي په څو څو وار د لګن پښې يعنې زه هغه اوبه څکم کومې چې زما د محبوب د پښو د خيرو وي، خو هغه ضد کوي د خنک يا لګن نه پښې باسي. بل ځای کې بيا وايي ما ولې نه پرېږدې چې پستې پښې دې لږې ښکل کړم؟ دا ولې د اسمان هم برابر نه يمه زه دلته بيا غالب حد کوي او هغه حدونه کراس کوي چې نور ترينه عاجزه دي د غالب چې څنګه په عقيده شکونه ډېر دي دغسې دده د نګار په اړه هم سړی شکمن کېږي چې دده محبوب به په ريښتيا هم څوک انسان و؟ او هغه به لا څنګه ښکلی و. غالب که پکې نه وي خير دی هيڅ خبره نه ده دنيا دې وي ودانه ربه تل مې دې باچا وي
ايا ژوند په ريښتيا هم يوه لويه ډرامه ده. ارواپوهنه

ژوند په ريښتيا يوه لويه ډرامه دی. ارواپوهنه
شعرونه

غزل د غنم رنګ کوچی شپه ده شپه ده او په شپه کې رڼايي ده ستا د حسن په خيمه کې رڼايي ده له د جاله سره ډېر خلک ولاړ دي وايي ټول د ده څيره کې رڼايي ده زه په دې لارې روان يم ته په بله لارې دوه دي په يوه کې رڼايي ده ده تياره او زه په ماته بيړۍ ناست يم هغې پورې جزيره کې رڼايي ده دا سپوږمۍ را کوزه شوې له اسمانه ستا د کور په دروازه کې رڼايي ده د کوچي په وطن کوم ماتم تېر نه شو ښار تياره دی، هديره کې رڼايي ده
مونږ او نړۍ

د انسان د ژوند په آغاز کې يو وخت د ځنګله ميوې خوړل و، په ځنګلونو کې ژوند و، يو وخت خوراک د ښکار غوښې وې او ژوند به يې په غارونو کې کولو، پسته پسته يې چې څومره شعور بيداريدلو له غرونو، غارونو يې فکر د مځکې زراعت ته شو، د يو بل په وژلو يې لاس پورې کړ، هر باچا دغه هڅه کوله چې خواران مسکينان له ستوني تېر کړي ، خپل سرحدونه پراخه کړي، چې په دغه لغاو ترغاو کې بې حسابه انسانان ووژل شول، بيا چې ژوند جديد شو انسانانو د خپلې دفاع لپاره رنګ رنګ وسلې جوړې کړې، غرب لويدلي هيوادونه غلامان کړل او عربو بيا له دين نه په استفادي نور مسلمانان ګروي کړل غلامان يې کړل ، مزدوري مسلمانان کوي د خپلې برخې ګټه ترينه عرب باداران اخلي دغسې،عرب کې اوس هم د ختيځ مسلمان غلام دی، خولې به دی تويوي ګټه به يې عرب شيخ اخلي، لويديځ بيا ټوله نړۍ د خپلو وسلو او اقتصاد په زور غلامه کړه ، اوس چې ژوند له جديد دور څخه په مابعد جدت ورګډيږي، د پرمختګ وسيله ساينس ټيکنالوژۍ ده او د ژوند اسانتياوې به په ريموټ د مصنوعي انسان روبوټ په لاس مخته وړل کېږي، په داسې وخت کې پښتانه د سترو قوتونه په اشاره له زده کړو هم بې برخې دي او سيمه يې هم جنګ ته ور ټيل وهل کېږي، پښتون په يو او بل نوم وژل کېږي له پرمختګ پاتې دی ،حقوق ترينه اخيستل شوي، پخپلو مادنونو کې حق نه ورکول کېږي، په پښتونخوا کې خلک خپله برق نه لري خو پنجاب يې رڼا کړی، دغسې مادنونه يې پنجاب ته شپه او ورځ چليږي، د کرک ګيس د وزيرستان کرومايټ هم پنجاب ته روان دي، د ملاکنډ بريښنا هم پنجاب ته لاړه ده.دلته بيا سترو قوتونو امريکه، برطانيه، جرمنيانو خپل غلامان شل کاله واکمن کړل ، ټوله شتمني يې له دې سيمې په پټه خپلو هيوادونو ته انتقال کړه، ، هغوي چې لاړل بله ډله يې واکمنه کړه،شايد موده پس نور راولي، ټول انساني حقوق تر پښو لاندې شول، اوس ګاونډيان لګيا دي چې له غرب پاتې شوي زخيرې چور کړي، څوک مادنونه وړي، څوک بيا اوبه غواړي د ځينو سترګې بيا په ليتم،ګاز،تيل،زوغال، او طلا ته دي، په منځ کې برباد د دې سيمي ولس دی نه په خيټه موړ دی نه يې هم د ژوند اسانتياو ته لاس رسی شته، يا به په يو او بل نوم وژل کېږي، یا به يې اروپا ته په لار د سمندر کبان خوري يا به د عرب د شيخانو غلامي کوي، خو حل لاره داده که امکان ولري په ډليزه توګه له دې خطې وتل پکار او انساني حقوق جرم دی، د يو ښه ژوند تش تصور کول هم له زاڼو کټوري غوښتل دي. د پرديو په دې جنګ کې ای درويشه زه دې خوا ته زما ورور دی هغه خوا ته غنم رنګ کوچی
شعرونه.

سپرلی خو نه يم چې دا ونه له ما پاڼې غواړي ما چې اغوستې ده څرمنه له ما پاڼې غواړي غوښتنه دومره لويه نه ده خو پوره دې شولی د موسمونو ارمان جنه له ما پاڼې غواړي په دې وطن کې څه نا اهلو واکمني کړې ده د چمن هره يوه غنه له ما پاڼې غواړي هيله زما داسې وړه ده او معصومه هم ده حنايي خال چې ږدي په زنه له ما پاڼې غواړي زړه داسې ځوان ښه دی او لاس بايد ازاد وساتې کوچيه دا خالي چپنه له ما پاڼې غواړي غنم رنګ کوچی
که مطالعه ونکړئ

که مطالعه ونه کړئ، دا ۳۴ زیانونه به ووینی. ۱- خلکو او ټولنې سره به یې پېژندلګلوي کمه وي ۲- پر ځان او نفس به باور نه لري ۳- تکراري خبرې به کوي ۴- د لغتونو زېرمه به یې کمه وي ۵- له ډار او بې باورۍ سره به ژوند کوي ۶- ذهني وړتیا به نه لري ۷- له عقلې اړخه به کمزوري وي ۸- پر خپل خبرو به باور نه لري ۹- د نورو خبرو ته به په غوږ نیولو نه پوهیږي ۱۰- د دروغو او رښتیا ترمنځ به توپیر نشي کولی ۱۱- د خلکو په ځانګړنو به نه پوهیږي ۱۲- په اسانۍ به څه نشي زده کولی ۱۳- د ژوند په پرېکړو به نه پوهیږي ۱۴- پخپله ګټه او تاوان به نه پوهیږي ۱۵- په سیاست او نور روان ژوند به نه پوهیږي ۱۶-په مجلس کې به خبرې نشي کولی ۱۷- په مشوره اخېستلو به نه پوهیږي ۱۸- ژوند به یې ګډوډ وي ۱۹- ښه ملګري به نشي پیدا کولی ۲۰- سرګردان به وي ۲۱- ژر به غوسه کیږي ۲۲-له خپل او د نورو له حقوقو به خبر نه وي ۲۳- له فکري او شخصي پوهې به لرې وي ۲۴- په هر ځای کې به له اجازې پرته خبرې کوي ۲۵- نورو خلکو ته به ژر ښکنځلې کوي ۲۶- د پوهې او نا پوهۍ تر منځ به توپیر نشي کولی ۲۷- د ژوند په نزاکتونو به نه پوهیږي ۲۸- ورځنۍ چارې به یې بې نظمه وي ۲۹- حافظه به یې کمزورې وي ۳۰- د پوهې کچه به یې کمه وي ۳۱- بې جُرأته به وي ۳۲- په ډېره وړه خبره به وار خطا وي ۳۳- ژر به د نورو خلکو تر اغېز لاندې راځي ۳۴- ژوند کې به تل ناکامه او وروسته پاتې وي معلم الله محمد سلطانی پکتیکا سروضه
اکینوبو اوکادا

اکینوبو اوکادا یو متقاعد مسلکی بیسبال لوبغاړی او د نیپون مسلکی بیسبال د هانشین ټایګرز لپاره مدیر دی. اوکاډا د څخه تر پورې د هانشین ټایګرز لپاره د دوهم بیس مین په توګه لوبه وکړه ، په کې د کال مرکزی لیګ روکی وګټله. په کې، هغه د ته وپلورل شو. هغه تر ۱۹۹۵ کال پورې هلته لوبې کولې. هغه له ۲۰۰۴ کال څخه تر ۲۰۰۸ کال پورې د هانشین پړانګان لوبډلې اداره کوله. هغه یو ځل بیا د فصل دمخه د هانشین مدیر په توګه دنده ترسره کړه. اوکاډا په کې ساحې ته راستون شو ، له څخه تر پورې د اویکس بفیلو اداره کول. بهرنی پیوندونه د څارنې معلومات جاپان
شعرونه د کوچي

پوی خو به شمه که مطلب ته د خبرې لاړ شم ستا په سندره کې دې يو ځل زه تر لرې لاړ شم تمنا لاره ګورې نه چې له خطر ډکه ده له تاسره به په قدم قدم سيل ګرې لاړ شم په سمندر کې به روانې بيړۍ هم ډوبې شي د خوف ناره که شمه زه لږ په ژورې لاړ شم داسې خو نه وي چې بدل بيا په سرو زرو شمه زه که په خيال کې يو ساعت د جادو ګرې لاړ شم سيلۍ مې خود وړي ما جامې کړې له وريځو نه دي په دې شجر کې به اوبه لکه د سرې لاړ شم کوچيه تشې اوښکې نه دي چې له سترګو څاڅي زړه وايي زه دې په قيمت د مرغلرې لاړ شم غنم رنګ کوچی
د افغانانو کلتور

د افغانانو کلتور افغانان هم د نورو ټولنو په څېر ځانته یو بېل کلتور لري. اتڼ اتڼ د افغانانو د کلتور برخه ده مېلمه پالنه مېلمه پالنه د افغانانو د کلتور برخه ده.
اوستایي جغرافیه

د اوستا جغرافيه په اوستا کتاب کې د سیمو د نومونو د پلټنې په اړه او د نړۍ له اصلي جغرافیایي ځایونو سره د هغوی د نښلولو د هڅو په اړه معلومات وړاندې کوي. له همدې امله په اوستا کې د نړۍ پېژندنې د نړۍ د پیدایښت ډول ډول بڼې وړاندې وشوې، چې په کې د ځای نومونه، افسانوي پېښو یا د نړۍ د پیدایښت نظم ته اشاره کوي. د دې ډول اړیکو پېژندل د اوستایي خکو په اړه مهمې دي او له همدې امله د زردشتیزم او ایراني خلکو د لومړني تاریخ د پوهېدو لپاره خورا ارزښتناک ګڼل کېږي. د دې ډول جغرافيايي سرچینو منابع په ځانګړې توګه اوستایي ژبې د نوې برخې په متن کې، په ځانګړي ډول په وينديداد او څو نورو ياشتي سرودونو کې موندل شوې. له اصلي ځایونو سره د دې اوستایي ځایونو د نومونو تشخیص زیاتره په وروستیو ایراني منابعو کې د راوړل شوو سرچینو سره په مقایسه ملاتړ کېږي. د دې اړیکو د رامنځ ته کولو پر وړاندې یو لوی خڼډ دا دی چې ایرانیان زیاتره ورته نومونه د نورو ځایونو لپاره کاروي. په پایله کې، د ټولو اوستایي ځایونو نومونه د اوسنیو ځایونو لپاره په کره ټوګه نه شي تشخیص کېدای او له همدې امله لانجمنه موضوع پاتې کېږي. خو معاصره پوهه په دې هوکړه لري چې په اوستا کې د ځایونو نومونه د لوی ایران په ختیځو سیمو کې د هند-ایران تر پولې متمرکز دي. وېندیداد سرچینې د جغرافیایي ګټو اصلي اوستایې متن د ویندیداد لومړی څپرکی دی په اوستایي ژبه: ..، چې معنی یې د دیواس د رد قانوندی. په دې کې د شپاړسو غوره ځمکو اساه او هېوادونو سویرا نوملړ دی چې د آهورا مزدا له خوا رامنځ ته شوی. هر هېواد په یو کرښه کې معرفي کېږي چې د هغه د آهورامزدیا ځانګړنه بیانوي، ورپسې، د انګرا مینیو له خوا د ورته نوم ضد پیتیارا وړاندې کېږي. په نوملړ کې یوازینۍ استثنا لومړی او یوولسم هېواد دي چې دوه کرښې د دوی اهریمانیک متضاد تشریح کوي: لومړی هغه غوره ځمکې او هېوادونه چې ما، آهورا مزدا رامنځ ته کړل د دایتیا د غوره سیند په غاړه ایریانیم ویجه و. ورپسې انګرا مینیو راځي، چې ټول مرګ دی، او هغه په متضاد کې په سیند او ژمي کې لوی مار وړاندې کوي، چې د دیوا اثر دی. هلته د ژمي لس میاشتې دي، دوه د اوړي میاشتې؛ او دا د اوبو لپاره سړې دي، د ځمکې لپاره سړې دي، د ونو لپاره سړې دي. هلته ژمی له ټولو کړاوونو سره راځی. دوهم هغه غوره ځمکې او هېوادونه چې ما آهورا مزدا رامنځ ته کړل هغه ګاوا وه چې سوګدیان په کې مېشت وو. ورپسې انګرا مینیو راځي، چې ټول مرګ دی، او هغه په متضاد ډول ملخان رامنځ ته کوي، چې څارویو او نباتاتو ته مرګ راوړي. شپاړسمه غوره ځمکه او هېوادونه چې ما آهورا مزدا را منځ ته کړل، هغه ځمکه وه چې د رنګا تر سیلابونو لاندې وه، چې داسې خلک په کې اوسېږي چې هېڅ مشر نلري. ورپسې انګرا مینیو راځي، چې ټول مرګ دی، او هغه د ژمي متضاد راوړي، چې د دیوا اثر دی. وېندیداد ۱.۲ ۱.۴، ۱.۱۹ د جېمز دارمستر له خوا ژباړل شوی سرچينې
د شهید شیرودي لوبغالي

د شهید شیرودي لوبغالی یا امجدیه لوبغالی د تهران په مفتاح کوڅه کې د ورزشکارانو یو لوبغالی دی چې د تهران لومړنی لوبغالی او د فوټبال تر ټولو لوی لوبغالی و چې د ازادي د سټډیوم له جوړېدو مخکې د ایران د ملي لوبډلې او د دوو سترو لوبډلو کورنی لوبې وې. په هغه کې د پلازمېنې تاج او شاهین غونډې ترسره شوې خو د تهران په لوېدیځ کې د ازادي سټډیوم په جوړېدو سره دغه لوبغالی خپله پخوانۍ هوساینه له لاسه ورکړه، تر دې چې د امنیتي ستونزو د ښار په مرکز کې د موقعیت له امله چارواکو د فوټبال د مهمو لوبو د ترسره کېدو اجازه ورنکړه. په هغې کې دا لوبغالی د تهران په شهید شیرودي سپورټس کمپلیکس او امجدیه کوڅه کې موقعیت لري. تر انقلاب وړاندې د دغه ورزشي کمپلکس نوم د تهران امجدیه و. پدې کمپلیکس کې ۳ سر پټی حوضونه او یو سر خلاصی حوض شامل دی چې د سیالیو لپاره مناسب دی. دا د فوټبال دوه ډګرونه هم لري، د غېږ نيونې، کراټې، او د سوک وهنې روزنې او سیالۍ سالونونه.
کیوومیزو - دیره مندر

د کییومیزو - ډیرا معبد د جاپان په کیوتو کې یو معبد دی. په ۷۷۸ کې تاسیس شوی. جاپان کیوتو
ويښته

بټنوکد انسان ویښته په، ۲۰۰ ځله لوی ښکارېدنې سره . ويښته یا جزوی پوښونکی ویښتان په تی لرونکو کې دی . ویښتان درلودل د تی لرونکو موجوداتو یو له ځانګړتیاوو څخه دی، که څه هم ځینې ډولونه د خپل ژوند په دوره کې بې ویښتان دی. او ځینې یې له زیږون له پيل څخه ویښتان لري.
قسنطینه

قُسَنطینه په عربي قسنطینةکې د قُسَنطینه ولایت یو ښار دی چې د الجزایر په هیواد کې موقعیت لري چې په ۱۹۹۸ میلادي کال کې یې ۴۶۲٫۱۸۷ نفوس درلود او په ۲۰۰۵ کې یې نفوس ۵۰۷٫۲۲۴ ته ورسید.
ډاکټر محمد نعیم وردګ

محمد نعیم وردګ ۱۹۸۵ د ۲۰۲۰ کال راهیسې د قطر په دفتر کې د طالبانو له اوسنیو ویاندانو څخه دی. نوموړي تر دې وړاندې هم له ۲۰۱۳ تر ۲۰۱۵ کال پورې په همدې دفتر کې کار کړی دی.
د افغانستان بودایي او هندو میراث

د اوسنې افغانستان په خاوره کې بېلابېلو مذهبي او توکمیزو ټولنو ژوند کړی. د اسلام له فتحې وړاندې، د هندوکش په سوېلي برخو کې زونبیل او کابل شاهان واکمنان وو. کله چې د ۳۹۹ او ۷۵۱ زېږدیزو کلونو ترمنځ چینايي سیلانیانو فکسیان، سونګ یون، شوان ژانګ، وانګ هایون-تسو، هوان چاو او وو کانګ افغانستان ته سفر وکړ، دوی یادونه وکړه چې په شمال کې د آمو سیند او په سوېل کې د اندوس سیند ترمنځ په بېلابېلو سیمو کې هندوییزم او بودیزم رواج و او عملي کېده. د دوی د سفرونو پر مهال دا خاوره د کوشانیانو او ورپسې د هپتالیانو تر واکمنۍ لاندې وه. ویل کېږي چې هپتالیان د هندو خدای سوریا سر سخت او لېواله پیروان وو. مهاجمو عربو مسلمانو په ۶۵۳ ۶۵۴ زېږدیزو کلنو کې د زمینداور هلمند ولایت زنبیل پاچا ته اسلام ور معرفي کړ، ورپسې، مخکې له دې چې په لوېدیځ کې مسلمان شوي زرنج ښار ته را ورګرځي، همدا پیغام یې کابل ته راوړ. معلومه نه ده چې څو کسانو نوی دین قبول کړ، خو کابل شاهان د زرنج صفاري مسلمانانو ته په ۸۷۰ زېږدیز کال د کابل تر بایللو پورې غیر مسلمان پاتې شول. وروسته په شمال کې د بخارا له لوري سامانیانو په سیمه کې خپل اسلامي نفوذ پراخ کړ. ویل کېږي چې له غزني څخه د غزنویانو تر راتګ وړاندې هم مسلمانان او غیر مسلمانان په کابل کې څنګ په څنګ اوسېدل. کابل یوه کلا لري چې د خپل ځواک له امله شهرت لري، چې د لاس رسي یوازې یوه لاره لري. د ننه په کې مسلمانان دي او یو ښارګوټی لري چې د هند کافران په کې اوسېږي. اصطخري، ۹۲۱ زېږدیز کال په افغانستان کې د هندو لومړۍ یادونه په ۹۸۲ زېږدیز کال کې په حدود العالم کې راغلی، چې په ننهار ننګرهار کې د یوه پاچا په اړه وایي، چې په اسلام د مشرف کېدو لپاره عامه ننداره په لاره اچوي، همدارنګه، نوموړي له ۳۰ زیاتې ښځې درلودې چې مسلمانې، افغانې او هندو مېرمنې یادې شوې دي. زیاتره دا نومونه د عربو له خوا د جغرافيائی اصطلاحاتو په توګه کارول کېدل. د بېلګې په توګه، هندو یا هندوستاني له تاریخي اړخه د هغو کسانو د توصیف لپاره د جغرافیایي اصطلاح په توګه کارول شوی چې د هند په نوم د سیمې بومي اوسیدونکي وو، او افغان هغه چا ته کارول کېده چې د باختر په نوم د سیمې اوسیدونکی و. لرغون پوهنه سرچينې
شادمهر عقیلی

شادمهر عقیلی ، د ۱۹۷۳ سندرغاړی او کمپوزر دی. سرچینې زېږېدنې
په ۲۰۲۳ کال کې د ټایټان اوبتل پېښه

د د جون په ، د کاناډا د نیوفونډلینډ ساحل ته څیرمه د شمالي اتلانتیک بحر کې په نړیوالو اوبو کې د اوشینګیټ لخوا چلول شوي د ټایټان سره اړیکه له لاسه ورکړه. دغه اوبتل چې د بیړۍ د لیدلو لپاره په یوه سیاحتي سفر کې له پنځو کسانو سره وو، د ډوبې شوې سیمې ته له غورځیدو ۱ ساعت او ۴۵ دقیقې وروسته له اوبتل سره اړیکه پرې شوه او کله چې بیرته راښکاره نه شوه، چارواکو ته خبر ورکړل شو. په هغه ورځ وروسته وخت. ما د متحده ایالاتو ساحل ساتونکي ، د متحده ایالاتو بحري او د کاناډا ساحل ساتونکي په مشرۍ د یوې نړیوالې ډلې څخه د لټون او ژغورنې ډیری عملیات ترسره کړي دي. د شاهي کاناډا د هوايي ځواک الوتکې او د متحده ایالاتو د هوايي ملي ګارد، د شاهي کاناډا د سمندري ځواکونو یوه کښتۍ، څو سوداګریزې او څیړنیز کښتۍ او له لیرې چلول شوي وسایط هم په لټون کې مرسته وکړه. ټیټان ټایټان یوه پنځه کسيزه کښتۍ وه چې د لخوا پرمخ وړل کیده. د دې په وینا، دا د متر فټ په ژوره کې ډوبولو لپاره ډیزاین شوی و ترڅو د سایټونو سروې او معاینه وکړي، د معلوماتو څیړنه او راټول کړي، فلمونه او رسنۍ تولید کړي، او د ژور سمندر هارډویر او سافټویر ازموینه وکړي.
يونايټېډ ايرلاينز

یونایټیډ ایرلاین یو امریکایی هوایي شرکت دی چې د یونایټیډ کانټینینټل هولډینګ شرکت يوه فرعي څانګه ده. یونایټیډ ایرلاین په کې تاسیس شوی او اوس دا شرکت کارمندان لري، د هغې هوایي بیړۍ الوتکې لري چې ډیری یې بوینګ او بیا ایربس دي . سرچينې انګليسي ويکيپېډيا ۲۱مارچ ۲۰۱۳. بهرنۍ لینک د متحده ایالاتو رسمي ویب پاڼه
څېړنيزه څارونکي

د ګډون کوونکي مشاهده د ګډون کوونکي څارونکي میتود هم ویل کیږي د انتروپولوژي، ټولنپوهنې ، او تعلیمي اروا پوهنې کې د مطالعې مېتود دی چې د شلمې پېړۍ په لومړیو کې د برانسلاو مالینوسکي او جان لیارډ لخوا اختراع شوی و. دا طریقه په میلانیسیا ټولنه کې د څو کلونو څېړنې له لارې راڅرګنده شوې. د الین تورین په وینا، دا طریقه په عامو شرایطو کې د ګډون بل پوهولو مانا لري. دا افراطیت له امریکا څخه په بشری رسنیو کې د تکامليزم د هر اړخیز شتون په شرایطو کې، کوم چې د دې موقف د افراطیت لامل شوی دی: پايليکونه
دوامداره پانګه

دوامداره پانګه په سیاسي اقتصاد کې، دا هغه پانګې ته اشاره کوي چې د تولید په ډګر کې پانګونه کیږي. مستحکمه سرمایه د متغیرې پانګې برعکس ده، او د دوی ترمنځ توپیر د نوي اضافه شوي ارزښت په رامنځته کولو کې د تولید فکتورونو اقتصادي رول اړخ ته راځي. د پایښت وړ پانګې يا دوامداره پانګې مفهوم د لومړی د کارل مارکس لخوا وړاندیز شوی و او ډېری وختونه د مارکس د سیاسي اقتصاد په ښوونځي کې کارول کیږي. اړوندې پوښتنې د کار ویش د تولید عوامل سرچينې انګليسي ويکيپېډيا ۱۸ می ۲۰۱۹.
د تبادلې ارزښت

په سیاسي اقتصاد او په ځانګړې توګه مارکسيستي اقتصاد کې، د تبادلې ارزښت جرمني: د اجناسو له څلورو اصلي ځانګړتیاوو څخه یوه ته اشاره کوي، د بېیلګې په توګه، یو توکی یا خدمت چې د بازار لپاره تولید او پلورل کیږي. نور درې اړخونه فعال ارزښت، اقتصادي ارزښت او قیمت دي. له همدې امله، یو محصول کې لاندې برخې شاملې دي: یو ارزښت په یاد ولرئ چې دا ارزښت غیر مارکسي تعریف سره تړاو لري یو فعال ارزښت د تبادلې ارزښت قیمت کېدای شي د پلور حقیقي قیمت وي یا یو مثالي نرخ ته منسوب شي دا څلور مفکورې د ارستو څخه تر ډیویډ ریکارډو پورې د انسانانو په باورونو کې خورا اوږد تاریخ لري . اړوندې پوښتنې د کار د ارزښت نظریه ارزښت وکاروئ د ارزښت بڼه مارکسزم ریښتیني نرخونه او مثالي نرخونه په اقتصاد کې ارزښت د ارزښت قانون د تولید قیمتونه طبیعي اقتصاد غیر مساوي تبادله یادښتونه انګلیسي سرچینې کارل مارکس، داس کپیټل ، لومړۍ برخه، . ۱ . ماکوتو اتوه، د سرمایه داری اساسی تیوری . الکساندر ګرش، د تبادلې ارزښت په تیوري کې . ډیویډ ریکارډو، د سیاسي اقتصاد او مالیې اصول . جیمز هارټفیلډ، د وخت اقتصاد
پانګساتنه

د پانګې جمع کول يا پانګساتنه د پانګوال اقتصادي سیسټم اساس دی چې په هغه کې اقتصادي فعالیت د پانګې د راټولولو په شاوخوا کې رامینځته کیږي، کوم چې پانګه اچونه د مالي ګټې ترلاسه کولو لپاره تعریف کیږي. په دې شرایطو کې، پانګه د پیسو یا مالي زیرمو په توګه تعریف شوې چې د ډیرو پیسو د ترلاسه کولو لپاره پانګه اچونه کیږي که د ګټې، کرایه، سود، د ګډون حق ، د پانګې لاسته راوړنې يا د بېرته راستنېدو په بڼه کې. حوالې انګليسي ويکيپېډيا ۱۳ اکتوبر ۲۰۱۴. اړوندې پوښتنې د سوداګرۍ دوره فنډ سرمایه داری سرمایه کتاب پانګه اچونه د میتیو کار د پانګونې بیرته راستنیدل خیریه چارو بهرنۍ لینک
د توليد وسايل

په اقتصاد او ټولنپوهنه کې، د توليد وسيلي فزیکي او غیر انساني توکي دي چې د پانګې زېرمو په شمول ټول د شتمنیو تولید لپاره کارول کیږي لکه ماشینونه، وسایل او فابریکې، چې د زیربنا پانګه او طبیعي پانګه شامل دي. پدې کې د تولید فکتورونه شامل دي چې په کلاسیک اقتصاد کې بیان شوي پرته له مالي پانګه او بشري پانګې . د تولید د وسایلو مالکيت او د دوی په کارولو سره تولید شوي اضافي محصول باندې کنټرول د اقتصادي سیسټمونو په ډلبندۍ کې يو مهم عامل دی. اړوندې پوښتنې فنډ د معلوماتو انقلاب ملي کول ملکیت شخصي ملکیت خصوصي کول فوټ نوټ سرچينې د شوروي اتحاد د علومو اکاډمۍ د اقتصاد انستیتوت . سیاسي اقتصاد: یو درسي کتاب . لندن: لارنس او ویشارټ.
د کاپیسا پاچاهي

د کاپیسا پاچاهي په معاصر چینایي سرچینو کې چینایي: ګڼل کېږي، او په چینایي ژبه: په نوم ېادېږي، یو لرغونۍ افغان دولت وو چي د زېږدیزې لومړۍ زریزې په وروستیو کې یې په اوسني افغانستان کې موقعیت درلود . پلازمېنه یې د کاپیسا ښار و. دا پاچاهي په شمال کي له هندوکش څخه، په لوېدیځ او سوېل کې تر بامیان او کندهار پورې، په ختیځ کې د اوسني جلال آباد تر ښار پورې غځېدلې وه. له تاریخي اړخه، د کاپیسا نوم د دې سیمې لپاره له تاریخ نه وړاندې د پخواني نوم سنسکریت شوې بڼه ښکاري. له میلاد نه مخکې په ۳۲۹ کال کې د لوی سکندر له خوا د دې سیمې له فتحې وروسته، په یوناني نړۍ کې دا سیمه په قفقاز کې د اسکندریې په نوم یادېده، خو داسې برېښې چې پخوانی نوم یې پاتې شوی وي. چینایي بودايي راهب ژوان ژانګ په ۶۰۰ زېږدیز کال کې، د کاپیسا څخه ليدنه وکړه، او هلته یې د وریجو او غنمو د کښت او د سولي قوم د پاچا په اړه خبرې وکړې. هغه په خپلو تاریخي پېښو کې لیکي چې په کاپیسا کې له ۶۰۰۰ څخه زیات د بودیزم د مهایانا عقیدې راهبانو شتون درلود. د سویي کتاب په نوم د اوومې پېړۍ په چینایي تاریخ ليکنه کې، کاپیسا د کاو پاچاهي په چینایي: په توګه معرفي شوې ده. په نورو چینایي آثارو کې جیبین په چینایي: یاده شوې ده. دا قلمر د اوومې او نهمې پېړۍ تر منځ د ترک شاهي کورنۍ تر واک لاندې و. په یو وخت کې یې بګرام د پاچاهۍ پلازمینه وه، په داسې حال کې چې په اوومه پېړۍ کې له کاپیسا څخه د واک مرکز کابل ولېږدول شو. کاپیسي کاپیسا کاپیسي، په چینایي: یا کاپیسا، د کاپیسا د پاچاهي پلازمینه وه. لکه څنګه چې د دې قلمرو نوم په افغانستان کې د اوسني کاپیسا ولایت لپاره کارول کېږي، د کاپیسا لرغوني ښار د اوسني بګرام په شاوخوا کې یا په پروان ولایت کې موقعیت درلود. د کاپيسا په اړه لومړنۍ سرچینې د پنځمې زېږدیزې پېړۍ د هندي عالم اچاريا پانیني په ليکنو کې څرګندېږي. پانیني د کاپيسي ښار ته، د کاپیسا د پاچاهي د یو ښار په توګه اشاره کوي. پانیني همدارنګه کاپيسایانا ته، د کاپیسا د مشهورو شرابو په توګه اشاره کوي. د کاپيسي ښار د اپولودوتسایوکراتیدس په هند-یوناني سکو کې، او همدارنګه د د نزاک هونانو په سکو کې د کاویسي په بڼه راڅرګند شوی. د لرغون پېژندنې کشفونو په ۱۹۳۹ کال کې تایید کړه چې د کاپیسا ښار د کاپیسایانا شرابو لوی بازار، چې زیات د ښیښې بوتلونه، د کب په څېر د شرابو جګونه، او د شرابو پیالې چې د هغه وخت د شرابو سوداګري په ګوته کوي. د سیمې انګور کاپیسایاني درکشا او شراب کاپیسایاني مدهو د هند د لرغونو ادبیاتو په څو آثارو کې یاد شوي دي. مهابارتا په ښار کې د غلامۍ د عام دود یادونه هم کړې ده. د بگرام عاج، تزئینات چې د سوځېدلې فرنیچر څخه پاتې شوي، ارزښتناکه هنري موندنې دي. په ورپسې وختونو کې، داسې ښکاري چې کاپیسا د یوې داسې پاچاهۍ برخه وه چې د بودا پاچا کشتریا تر واک لاندې وه او د چینایي زیارت کونکي شوان زانګ له قوله چې په ۶۴۴ ز کال کې یې له دې سیمې لیدنه کړې وه، د لامپاکا، ناګارهارا، ګندهارا او بنو په ګډون لس ګاونډي دولتونه یې تر واک لاندې وو. شوان ژانګ له سيمې څخه د شین نسل آسونو يادونه کړې، د ډول ډول حبوباتو او مېوو د توليد يادونه یې هم کړې، همدارنګه، د يو-کين په نوم د بوی لرونکې ريښې يادونه یې هم وکړې ده. سرچينې
تحليلي مارکسيزم

تحلیلي مارکسیزم د مارکسیزم د فلسفې یوه تګلاره ده چې د لسیزې په اوږدو کې د انګلیسي ژبو فیلسوفانو او ټولنیزو ساینس پوهانو ترمنځ مشهوره وه. دا کار په عمده توګه د سپتمبر ګروپ د اکادمیکانو سره تړاو درلود، نو د سپتمبر په دوه کلنو غونډو کې دوی د هغه څه په اړه بحث وکړ چې جیرالډ کوهن د بې معنی مارکسیزم په توګه بیان کړ، دا ډله د ډیویډ میلر په کلمو کې د پوښتنو په اړه وايي. ایډیالوژي د می په میاشت کې راپورته کیږي. دا به روښانه شي د دې ښوونځي غړي د کارل مارکس او د هغه د جانشینانو د تیوریو په تشریح کولو کې د عصري ټولنیزو ساینسي وسیلو لکه د عقلي انتخاب تیوري سره د تحلیلي فلسفې تخنیکونو کارولو هڅه کوي. عمومي توافق شته چې د تحلیلي مارکسیزم درې مخکښ استازي فیلسوف ګیرالډ کوهن ، ټولنیز ساینس پوه جان ایلسټر او اقتصاد پوه جان رومر دي. د کوهن کتاب، د کارل مارکس د تاریخ تیوري: یوه دفاع ، په عمومي توګه د مارکسي تحلیلي تګلارې پیل ګڼل کیږي. په دې کتاب کې، کوهن هڅه کړې چې د تاریخ د ماديزم په اړه د مارکس د مادي مفکورې په تشریح او دفاع کې د منطقي او ژبني تحلیلونو وسیله وکاروي. په نورو مشهور تحلیلي مارکسیستانو کې ټولنپوه ایریک الن رایټ او سیاسي ساینس پوه ادم پرزورسکي شامل دي. نسب تحلیلي مارکسیزم د کارل مارکس د تاریخ تیوري: یوه دفاع د جیرالډ کوهن لخوا د خپرولو سره رامینځته شوی. د کوهن کتاب له پیل څخه د تاریخي ماديزم د دفاع په توګه ټاکل شوی و. کوهن په ډیر زحمت سره د کارل مارکس د متنونو د احتیاط سره لوستلو له لارې تاریخي مادیالیزم بیا رغاوه، چې هدف یې د ممکنه ترټولو همغږي حساب چمتو کول دي. د کارل مارکس لپاره، ماديزم خورا مهم دی، او د کوهن لپاره، تخنیکي تعدیل ، چې هغه د تولید اړیکو او د تولید د ځواکونو فعالیت تشریح کوي، د اقتصاد، سیاسي او قانوني بنسټونو سپرسټرکچر په دې تشریح کې. د تولید د اړیکو په فعالیت پورې اړه لري تشریح شوي. بنسټ . د یو تولید میتود بل ته لیږدول د تولیدي ځواکونو د پراختیا لپاره د غوښتنې له امله رامینځته کیږي. دا ښیي چې د دوی نا رضایتي لاملونه لري. کوهن د انساني ډولونو منطقي ځانګړتیا ته په اشارې سره دا تمایل ثابتوي: چیرې چې د لا ډیر تولیدي ټیکنالوژۍ غوره کولو فرصت شتون لري او په دې توګه د کار بار کموي، انسانان د هغې کارولو ته لیوالتیا لري؛ له همدې امله، د انسان تاریخ د منطقي ګامونو د یوې ټولګې په توګه لیدل کیدی شي چې د انسان تولیدي ځواک زیاتوي. نظریه په ورته وخت کې چې کوهن د کارل مارکس د تاریخ تیوری لیکلی و، امریکایی اقتصاد پوه جان رومر د مارکسیستي مفکورې د استحصال او طبقاتي فاصلې د دفاع لپاره نیوکلاسیک اقتصاد کارولی و، رومر په خپل کتاب عمومي تیوري کې استحصال او طبقه بندي ته اشاره کړې وه. او د لوبې تیوري دا وښيي چې څنګه د کار په بازار کې استحصال طبقاتي تشې رامینځته کوي. رومر بیا د استحصال او طبقې د تشریح کولو لپاره د ارزښت د کار تیورۍ اړتیا رد کړه. د دې پر ځای چې په ځانګړي ډول د مجسمو کار لخوا تشریح شي، ارزښت په اصولو کې د هر ډول داخلي توکو لکه غوړ، غنم او داسې نور په توګه تشریح کیدی شي. رومر دې نتیجې ته ورسید چې استحصال د تولید په ډګر کې نه بلکې د بازار په تبادله کې طبقه رامینځته کوي، یادونه یې وکړه چې په بشپړه توګه د نه منلو وړ کټګورۍ په توګه، استحصال تل د اخلاقي غلطۍ معنی نلري. اړوندې پوښتنې د فرانکفورت ښوونځی حوالې مارکسيزم مارکس
توليدي اړيکې

توليدي اړيکې هغه اړيکې دي چې په طبیعت کې د انسانانو د عمل په جریان کې د انسانانو ترمینځ رامينځته کيږي او دا ښیې چې د کار او تولید وسیلې د انسانانو ترمینځ څنګه وېشل کیږي. يانې توليدي اړيکې هغه اړيکې دي چې د انسانانو ترمنځ د کار د جريان له کبله رامنځته کيږي. تولیدي اړیکې په جرمني ژبه: یو مفهوم دی چې ډېری وختونه د کارل مارکس او فریدریش انګلز لخوا د تاریخي ماديزم په تیوري او د پانګې کتاب کې کارول شوي. د فلسفې فقر په لومړي ځل د مارکس په خپاره شوي کتاب کې په ښکاره توګه کارول شوی و، که څه هم مارکس او انګلس لا دمخه د آلمان په ایډیالوژی کې اصطلاح تعریف کړې وه. سرچينې پانګه کارل مارکس
ګټه (اقتصاد)

د نوي کلاسیک مایکرو اقتصاد په تیوري کې ګټه دوه اړونده مګر جلا ماناوې لري. اقتصادي ګټه د محاسبې ګټې ته ورته ده، مګر کوچنۍ ده ځکه چې دا د پانګه اچوونکي لپاره د خطر ټول فرصت لګښت دواړه ښکاره او ناښکاره منعکس کوي. عادي ګټه هغه حالت ته اشاره کوي چېرې چې اقتصادي ګټه صفر وي. یو اړوند مفهوم، کله ناکله په ځینو شرایطو کې د ګټې سره برابر ګڼل کیږي، کرایه ده. اړوندې پوښتنې د مصرف کونکي اضافي کرایه اړخيزه اغېزه د محاسبې ګټه سرچينې انګليسي ويکيپېډيا ۱۳ اکتوبر ۲۰۱۴. وټپوهنه اقتصادپوهنه مارکسيستي اقتصاد
دولتي انحصاري پانګوالي

د دولتي انحصاري سرمايه دارۍ نظريه د دویمې نړیوالې جګړې وروسته یو له مشهور مارکسیستي نظریو څخه و. لینن ادعا وکړه چې لومړۍ نړیوالې جګړې په انحصاري سرمایه دارۍ بدله کړې وه، خو په دې اړه یې هېڅ نظریه نه ده خپره کړې. اصطلاح هغه چاپیریال ته اشاره کوي چیرې چې حکومت په اقتصاد کې مداخله کوي ترڅو د کوچنیو شرکتونو څخه د سیالۍ څخه د شرکتونو انحصار یا انحصاري ساتنه وکړي. سرچينې اقتصادپوهنه پانګوالي مارکسيستي اقتصاد
استحصال

استحصال ، مېوه اخيستنه یا استثمار د بل د کار د ثمرې کارولو مانا لري. استحصال په مختلفو ټولنیزو-سیاسي سیسټمونو کې مختلف شکلونه لري. لکه څنګه چې د فیوډالیزم په دوره کې، استثمار د مالکانو لخوا په ځمکو کې د بزګرانو د کار د میوو راټولول شامل وو. او په سرمایه دارۍ نظام کې استحصال د سرمایه دارانو یا د تولید د وسیلو د خاوندانو لخوا د کارګرانو لخوا تولید شوې شتمنۍ د راټولولو په شکل کې دی. او دا د استعمار څخه ډېر توپیر لري. کارل مارکس د استثمار لومړنی او تر ټولو اغېزمن تیوریست ګڼل کېږي. مارکس د کارګرانو کارګرانو استثمار د اخلاقي بې انصافۍ په توګه پیژني، مګر په اقتصادي بې انصافۍ یې ډیر ټینګار وکړ، د تولید شوي ارزښت په پرتله د تادیاتو ریاضياتي بې عدالتۍ ټینګار وکړ. اقتصاد پوهان د استثمار په شننه کې د مارکس او ادم سمیټ د څرګندونو په اړه د قدرت د استثمار په اړه سره ویشل شوي دي. د مارکس په څیر، سمت په ځینو اقتصادي سیسټمونو کې استحصال ته د سیسټمیک او اصلي پیښې په توګه نه، بلکې د اختیاري اخلاقي بې عدالتۍ په توګه لیدلی. اړوندې پوښتنې استعمار ظلم کار دلچسپي پايڅوړ ټولنيزې پوهنې مارکسيستي اقتصاد
د توليد تګلار (مارکسيستي اقتصاد)

د تاریخي ماديزم په مارکسيستي تيورۍ کې د توليد تګلار له لاندې برخو څخه جوړه شوې ده: تولیدي قوتونه يا توليدي ځواک: په دې قوه کې د انسان کار او د تولید وسایل وسایل، ماشینونه، فابریکې ودانۍ، زیربنا، تخنیکي پوهه، خام مواد، نباتات، حیوانات، د استخراج وړ ځمکې شامل دي. د تولید ټولنیزې او تخنیکي اړیکې : په دې اړیکو کې د مالکیت، واک او کنټرول اړیکې قانوني قانون چې د ټولنې د تولید وسیله اداره کوي، د کوپراتیف کاري اتحادیې، د خلکو او د دوی د کار د شیانو ترمنځ اړیکې، او د ټولنیزو طبقو ترمنځ اړیکې. مارکس په دې باور وو چې د یو شخص تولیدي وړتیا او په ټولنیزو اړیکو کې ګډون د ټولنیز تولید دوه اساسي ځانګړتیاوې دي، او د پانګوالي تولید په طریقه کې د دې ټولنیزو اړیکو ځانګړې طریقه د انسان د تولیدي وړتیاو د تدریجي ودې سره په ټکر کې ده. یو ډیر تاریخي او پرمختللی مفهوم د ادم سمېت د ژوند کولو طریقه وه، کوم چې د ټولنې د مختلفو ډولونو پراختیا د ټولنې د اتباعو د مادي اړتیاوو د برابرولو پر بنسټ په ګوته کوي. اړوندې پوښتنې تقسیم کار نظام اقتصادی ابزار تولید روابط تولید شیوه تولید سوسیالیستی نظام اجتماعی سرچينې د نورو لوستلو لپاره پیري انډرسن، له لرغونتوب څخه فیوډالیزم ته تیریږي. پیری انډرسن، د مطلقیت دولت سلسله. ، په لرغوني یونان کې د ټولګي مبارزه: د لرغوني دور څخه د عرب فتحو ته. کریس هارمن، د نړۍ د خلکو تاریخ. بیري هینډیس او پاول کیو هیرسټ، د تولید دمخه د پانګوالۍ طریقې. لندن: روټلج، ۱۹۷۵. لارنس کراډر، د تولید آسیایی حالت؛ د کارل مارکس په لیکنو کې سرچینې، پراختیا او انتقاد. ارنسټ منډیل، مارکسیستي اقتصادي تیوري. ایلن میکسین ووډ، د پانګوالۍ اصل: یو اوږد لید. جورج نوواک، د تاریخ پوهه: مارکسیستي مقالې. ، د اندونیزیا ټولنیز تکامل: د تولید آسیایی حالت او د هغې میراث. . د تولید زاړه طریقې او د سرمایه دارۍ تجاوز. چارلس وولفسن، د کلتور د کار تیوري. هارولډ ولپ، ایډ. د تولید د طریقو بیانول. مایکل پیرلمن، دا نظر غلا کړئ: د فکري ملکیت حقونه او د تخلیقیت کارپوریټ ضبط.