ihanif/pashto-wikipedia-corpus huggingface dataset:
کانډنسر

کاندنسر یو لاتیني ټکی دی چې د كښېكاږونکی مانا ورکوي. دا نوم اړوند لري په هغه چارچ چې د لوحو په منځکې كښېكاږل کېږي. کاندنسر هغه اله ده چې برښنایي چارجونه زیرمه کوي. دا اله د دوو موازي برېښنا لېږدونکو لوحو څخه جوړه شوې ده. دغه لېږدونکي د نه لېږدونکي توکونو او یا د هوا په مرسته یو له بله جلا کېږي. کله چې لوحې یوه مثبت او بله منفي چارچ شي نو منفي چارچونه د نه لېږدونکي له لارې مثبتې لوحې ته خوځېږي. د کاندنسر وسه هر کاندنسر خپله د ساتلو وسه لري. د ده وسه د چارچونو د کچې سره په نیغه او د لوحو تر منځ د پوتنشیل د توپیر سره چپه تړنه لري. که د کاندنسر وسه په ، د چارچونو کچه په او د پوتنشیل توپیر په نو دا فورمول به په لاس راشي: د کاندنسر د وسې واحد د کاندنسر د وسې واحد فاراد دی. چې په لنډه یې نښه ده. یو فاراد هغه وسه ده چې یو کولمب چارچ د یوه کاندنسر د لوحو تر منځ یو ولت د پوتنشیل توپیر منځ ته راوړي. د کاندنسر ډولونه نه بدلېدونکی هغه کاندنسر ته وایي چې د وسپنې د لوحو څخه جوړ شوی دی او د لوحو تر منځ نه لېږدونکي توکي لکه ابرک، اېښودل شوې دي. دا ټولو ته یو پلاستیکي پوښ وراغوندي. د دې کاندنسر وسه او توان نه بدلېدونکی وي. کړندی هغه کاندنسر دی چې د دوو ډولو لوحو څخه جوړ شوی وي. یوه خوا کړندۍ او نورې یې کلکې وي. کړندی په یوې میلې پورې تړلې وي چې د میلې د تاو او راتاو سره کړندۍ لوحې په کلکو کې ننوځي او بېرته راوځي. د دې کاندنسر وسه هغه وخت لوی حد ته رسي چې خوځېدونکې لوحې په کلکو کې په بشپړه توگه وردننه شي. سرچينې د ښوونې او روزنې د فزیک کتاب فزیک برښنا برښنایي توکي کاندنسر
ټرام

ټرام په انگرېزي: د ریل د مسافروړونکي موټرانو څخه دي چی د ښارونو په عمومی ترافیک ترانسپورت کی کارېږي. د تراموای د حمل و نقل ظرفیت د سویس او ترالي بس څخه زیاتره ده. د تراموی نوم د انگرېزي څخه اخیستل شوي دي چی د ترام گاډۍ او وای لاره په پښتو کی معني لري. تاریخ لمړنی ترامویونه په ۱۸۲۸ کال کی د بالتیمور په ښار کی جوړ شول او د آسونو په مرسته کش شول. په ۱۸۸۱ کال کی لمړنی تراموایونه چی برقی برېښنا محرک درلودل، جوړ شول. په اوس وخت کی تراموی د ښارونو په عصري ترافیک ترانسپورت کی مهم رول لوبوي. ټرامونه ترافيک ترانسپورت
غلام فاروق اعظم

دوکتور غلام فاروق اعظم د ۱۹۴۳ زېږدي کال د ډيسمبر ۱۳، کندهار په انگرېزي: د افغانستان د سوله ايز بدلون د ټولنې مشر، د افغانستان د ښوونې او روزنې او د کډوالو د چارو پخوانی وزير، د پښتو ژبې شاعر، د انگزرېزي، عربي، او پاړسي ژبو لیکوال دی. مخينه غلام فاروق اعظم په کندهار کې پيدا شوی دی. هغه دافغانستان د مطالعاتو د مرکز مشر هم پاتې شوی. نوموړی د لندن په پوهنتون کې د اوبو د کشالو د څېړونکې ډلې غړی، زده کړې هغه د کابل پوهنتون د اقتصاد له پوهنځي نه لېسانس اخيستی بيا يې په لېبنان کې د امريکا د بېروت له پوهنتون نه د ساينسي علومو په څانگه کې ماسټري ترلاسه کړې. تر دې وروسته يې برتانيې د لندن له پوهنتون نه د اوبو سرچينو د رغونې په څانگه کې دوکتورا اخيستې. همداراز يې د مصر په الازهر پوهنتون کې د عربي ژبې او حديث زده کړې بشپړې کړي. دندې ليکلي آثار د افغانستان د بحران سياسي حل مشر هم خندا کوی کشر هم خندا کوی افغان مجاهدين ولې بې اتفاقه دي؟ باندنۍ تړنې سرچينې پښتانه شاعران پښتانه ليکوال افغاني ليکوال پښتانه افغانان افغان وزيران
سردار سلطان محمد خان

سردار سلطان محمد خان طلايي ۱۷۹۵ ز. - ۱۸۶۱ ز. د افغانستان وزير اعظم و. همداراز هغه د پېښور، کوهاټ او کابل والي هم پاتې شوی و. مخينه سردار سلطان محمد خان طلايي د سردار پاينده خان پينځلسم ځوی او د سردار محمد فتح خان، سردار يار محمد خان او سردار دوست محمد خان ورور و. هغه ډېر شتمن سردار و او له همدې کبله خلکو ورته د طلايي لقب ورکړی و. هغه د سلطان شاه محمود سدوزي د سلطنت په وخت کې پېښور ته د والي په توگه ولېږل شو او هلته د خپلو څلورو وروڼو سره د پېښور د سردارانو په نامه يادېده. دغه سردار د امير دوست محمد خان په څېر ډېر ودونه کړي وه . دغه سردار ۱۶ مېرمنو سره واده کړی و او ۵۱ ځامن او ۳۶ لوڼې يې درلودې. د هغه نژدې ټول ځامن د خپل وخت په پاچايي دولت کې پوځي او غير پوځي دندې ترسره کړي وې. ځامن سردار خواجه محمد خان سردار نور محمد خان سردار محمد يحيا خان سردار علام محمد خان سردار محمد اکبر خان سردار حاجي محمد سرور خان سردار محمد سميع خان سردار محمد اياز خان سردار محمد ايوب خان سردار عبدالله خان سردار محمد ابراهيم خان سردار احمد خان سردار موسی خان سردار محمد هارون خان سردار دلاور خان سردار محمد ناصر خان سردار عبدال قادر خان سردار محمد اعظم خان سردار محمد صادق خان سردار صفيع الدين محمد خان دين محمد خان سردار ذکريا خان سردار صيف الله خان سردار محمد اسحق خان سردار غلام محي الدين خان سردار محمد عباس خان سردار سکندر خان سردار محمد غوث خان سردار عبدالنبي خان سردار عبدالغني خان سردار محمد اسماعيل خان سردار محمد علي خان سردار خان شيرين خان سردار محمد يعقوب خان سردار محمد هاشم خان سردار عبدالقدوس خان سردار عبدالصدور خان ډگر جنرال سردار عبدالغوث خان سردار نېک محمد خان سردار بوستان خان سردار محمد انور خان سردار برهان خان سردار لال محمد خان سردار عبدالواحد خان سردار جلال الدين خان ستر جنرال سردار عبدالعزيز خان سردار محمد يونس خان بريدمن سردار محمد صديق خان سردار عطا محمد خان سردار عبدالودود خان سردار عبدالقيوم خان سردار تاج محمد خان افغان سرداران افغان وزيران
سردار پاینده محمد خان

سردار پاينده خان ز. - اکتوبر، ز. په انگرېزي: چې بشپړ نوم يې سردار پاينده خان محمدزی دی، په ز. کې د بارکزيو مشر شو او د تېمور شاه لخوا ورته د سرفراز خان لقب ورکړل شو. خو په ز. کال کې د سياسي تربگنيو له مخې يې ټول لقبونه له لاسه ورکړل. هغه ته د سردارۍ لقب د تېمور شاه ابدالي لخوا ورکړل شوی و. مخينه او زده کړې سردار پاينده خان محمدزی د حاجي جمال خان محمدزي زوی و. هغه په ځانگړي توگه زده کړې ترلاسه کړي وې. شخصي ژوند نوموړي اته ماندينې درلودې چې په دې توگه دي: لومړنۍ ښځه يې د محمدزيو د نصرت خېل له ټبره وه. دويمه ښځه يې د بارکزيو د ملک دين زيو له ټبره وه. درېمه ښځه يې يوه کوهستانۍ وه څلرومه ښځه يې يوه نصرت خېله وه پنځمه ښځه يې د هوتکو د ادوخېلو د ټبر نه وه. شپږمه ښځه يې يوه الکوزۍ وه اوومه ښځه يې زينب بېگم د موسی خان واخ جوانشېر قزلباش لور وه اتمه ښځه يې يوه هزاره وه زامن د سردار پاينده خان پنځه ويشت زامن او څلور لورگانې وې. سردار فتح علي خان نواب اسدالله خان سردار تېمور قلي خان نواب عبدالجبار خان سردار محمد اعظم خان نواب عبدالصمد خان سردار پردل خان محمدزی سردار شېردل خان محمدزی سردار عطا محمد خان سردار يار محمد خان امير المومنين امير کبير امير دوست محمد خان سردار کهندل خان سردار امير محمد خان نواب توراباز خان سردار سلطان محمد خان طلايي سردار رحيم دل خان سردار مهردل خان سردار سيد محمد خان سردار پير محمد خان سردار محمد زمان خان سردار محمد زمر خان سردار حيدر خان سردار اسلم خان سردار جمعه خان سردار خيرالله خان لوڼې وفا بېگم مړينه نوموړی د ز. کال د اکتوبر په مياشت کې په کندهار کې د شاه زمان په امر او په دې تور چې د شاه په وړاندې توطيه جوړه کړې ووژل شو. باندنۍ تړنې سرچينې افغان سرداران
سردار نور محمد خان

سردار نور محمد خان د سردار سلطان محمد خان طلايي ځوی او د سردار يحيا خان ورور و. هغه له ۱۸۸۲ ز. - ۱۸۹۲ ز. کال پورې د کندهار والي و. درې ودونه يې کړي وه او پينځه زامن يې درلودل. افغان سرداران افغان واليان
سردار حاجي محمد سرور خان

سردار حاجي محمد سرور خان د سردار سلطان محمد خان طلايي ځوی او د يحيا خان ورور و. هغه د ميوند والي و. افغان سرداران افغان واليان
سردار محمد عباس خان

سردار محمد عباس خان د سردار سلطان محمد خان طلايي ځوی او د يحيا خان ورور و. هغه يو ښه شاعر او ليکوال هم و. افغان سرداران
سردار محمد اسماعيل خان

سردار محمد اسماعيل خان تر ۱۹۰۸ ز. کال پورې هند کې د افغانستان د دولت رسمي پلاوی و. افغان سرداران
سردار عبدالغوث خان

سردار عبدالغوث خان د ۱۸۸۲ ز. کال نه تر ۱۸۸۸ ز. کال پورې د غزني والي و. افغان سرداران
سردار محمد آصف خان

سردار محمد آصف خان د سردار محمد يحيا خان ځوی او د سردار محمد يوسف خان ورور و. هغه د افغانستان په شاهي دولت کې يو وزير و. افغان سرداران
ميترو

ميترو يانې تر ځمکې لاندې د وسپنې لارو برېښنايي رېلگاډو لرونکی لېږندوی ټرانسپورټ دی چې لومړی ځل يې د ١٨٩٠ ز کال د ډيسمبر په ۸ نېټه د انگلستان په پلازمېنه لندن کې په کار پيل وکړ. تر دې وروسته پر ١٨٩٨ ز کال په پاريس کې، پر ١٨٩٧ ز کال په امريکا کې، پر ١٩٠٢ ز کال په المان کې، پر ١٩٣٥ ز کال په مسکو کې، پر ١٩٥٤ ز کال په کانادا کې، پر ۱۹۷۴ ز کال په پراگ کز او پر ١٩٦۴ ز کال يې په بېجينگ کې د ۲۲ کيلومترو په اوږدوالي د چين کې جوړې شوې او په کار واچول شوې. د يادونې وړ دا ده چې ميترو د چين په مرسته په تهران کې هم جوړه او د وگړيو په لېږد رالېږد يې پيل وکړ. پرته له ميترو څخه د ۲۰ پيړۍ په شپږمه لسيزه کې د اروپايي پرمختللو هېوادونو په ښارونو کې د وگړيو د زياتوالي له لامله د ټرام گاډی پر بنسټ او د ميترو د ښيگڼې په منلو سره د سپک ريل په واسطه برقي گاډي ږارږل شوه. د سپک ريل په وسيله اورگاډی د ځمکې له پاسه تگ راتگ کوي او هره گړۍ له لسو زرو څخه تر ديرشو زرو تنو پورې وگړي لېږدوي. دغه ډول گاډی هره گړۍ ديرش يا څلويښت کيلومتره لار وهلی شی، خو د جوړيدو لگښت يې له ميترو څخه دوه په دريمه يا نيمه برخه ارزان دی او داسې ښيگڼې لري چې د حرکت په وخت کې يې زوږ او غږ ټيټ، د سورلۍ لپاره ډېر ارام او چټک دی، چاپيريال ته هيڅ ککړتيا نه رسوي، د استفادی موده يی اوږده او د سيلانيانو د وړلو راوړلو اندازه يی زياته او اداره يی هم ساده ده او داسی نوری ښيگنی٠ د چين په شانگهای کی د چين لومړی اوسپنيزه سپکه پټلۍ څو کاله دمخه جوړه شويده٠ له ميترو او سپک ريل گاډی څخه پرته د بېلا بېلو هېوادونو په ښارونو او د ښارونو ترمنځ اوسپنيزی لاری هم غزيدلی دی ځکه چی د ميترو په پرتله د اوسپنيزی لاری په واسطه د مسافرو د وړلو را وړلو اندازه ډېره زياته ده او هر ساعت تقريبأ له څلويښتو زرو څخه تر شپيتو زرو تنو پوری مسافر وړلی شی چی دغه شمېر د ميترو په پرتله يو نيم برابر دی٠ ميترو يوازی د ښار د مرکزی سيمی تر ځمکی لاندی د سيلانيانو لپاره خدمت کوی، خو ښاری اوسپنيزه لاره د ښار په شاوخوا کی غزيږی٠ د سپک ريل په واسطه له گاډی او ښاری اورگاډی څخه مقناطيسی گاډی ډېری عصری ترانسپورتی وسيلی دی او په جاپان او آلمان کی تر ازمويښتی استفادی لاندی راغلی دی٠ ميترو ترافيک ترانسپورت
بس

بس یا سرویس د مسافر وړونكى موترانو څخه دي چی د هېوادو په حمل و نقل کی مهم رول لوبوي. په اوس وخت کی سرویس د نړۍ تر ټولو پراخه ترانسپورتی وسيله ده. بسونه د ډایزل ماشین په مرسته خوځول کېږي. خو په اوس وخت کی بسونه چی برقي ماشین لري هم شته. تاریخ لمړنی بس په ۱۸۹۵ کال کی کارل بنز لخوا جوړ شو او لمړني د بس سرویس خط په لندن کی په ۱۸۹۹ کال کی پیدا شو. خو په دغه بس سرویس کی یوازې لس مسافرین ځائيدای شول. په اوس وخت کی عصری بسونه کولای شي دری واگونونه ولری او وزن يی اته ديرش اعشاريه اوه تڼو ته ورسيږی. بسونه ترافيک ترانسپورت
نړيوالتوب

نړيوالتوب یا نړيوالوالی انگريزي : د نړيوالې بشپړونې بهير ته نغوته ده. په کوم کې چې بشر کولای شي د نړۍ تر ډېرو لريو واټنونو پورې هر ډول خپلمنځي اړيکې وساتي. لکه د د ورېښم لار چې زرگونه کلونه مخکې يې آسيا، افريقا او اروپا سره تړلي وو. مخینه د نړیوالتوب اصطلاح د لومړي ځل لپاره په ١٩٣٠م کال کې وکارول شوه، ولې د شلمې پېړۍ له اوویایمو کلونو وروسته یې استعمال زیات شو. د نړیوالتوب د تعریف په پام کې نیولو سره ویلی شو، چې د نړیوالتوب بهیر هغه مهال پیل شوی، چې کله انسان له خپل کور و کلي ووت او دنړۍ نورو برخو ته یې سفرونه وکړل. دغه ډول سفرونه د یو شمېر نورو پېښو لامل کېږي. یعنې کله چې انسانان سفرونه کوي، له ځانه سره یو شمېر افکار نورو ته لېږدوي او له نورو څخه یې خپل کور و کلي ته راوړي. هغه مهال چې انسان پرمختللې ټکنالوژۍ ته لاسرسی نه لاره، سوداګریز سفرونه یې پر اوښانو ترسره کول، چې دغه سوداګریز سفرونه په خپله کولای شو د نړیوالتوب پیلامه وګڼو. وروسته چې کله انسان وتوانېد ګړندي ټرانسپورتي وسایل، لکه موټر، الوتکه، بېړۍ، رېل ګاډی او منځ ته راوړي، د نړیوالتوب بهیر یې لا ګړندی کړ. پر ټرانسپورتي وسایلو سربېره، نورو ارتباطي وسایلو هم لکه، راډیو، تلویزیون، موبایل او دا دی اوس انټرنیټ منځ ته راغلل، چې د دوی منځ ته راتګ د نړیوالتوب پروسه کې انقلاب ګڼلی شو. کله چې انسان په مخابراتو او ټرانسپورت کې دومره پرمختګ وکړ، څرګنده ده، چې سوداګري په کې زیاتېږي او له دغو وسایلو په استفاده انسانان کولای شي تر ډېرو لرو پرتو سیمو پورې په کلتوري لحاظ له ډېرو لرو وګړو سره سوداګري ولري. د دغو سوداګریزو سفرونو سره چې کله د مختلفو کلتورونو اړوند انسانان د یو بل هېواد ته ځي، دی له هغو متاثرېږي او هغوی له ده اغېزمنېږي. نه یوازې سفرونه، اوس د ډله ییز ارتباط وسایل، لکه تلویزیون یا انټرنیټ په زرګونه کیلومتره لرې خلک په کلتوري لحاظ له یو بله متاثروي. د بېلګې په ډول، نن زموږ د ټولنې د پام وړ وګړي د امریکا سي.ان.ان تلویزیون، واشنګټن پوسټ، نیویارک ټایمز اخبارونه او نیوزویک او ټایمز مجلې ګوري او لولي، چې په نتیجه کې له هغو متاثرېږي. د یادو پرمختګونو په نتیجه کې نن دنیا یو ګلوبل یا نړیوال کلی ګڼل کېږي. ځکه د دې نړیوال کلي په یوې لرې برخه کې که یوه پېښه کېږي، په بله برخه کې ترې په څو شېبو کې نور خبرېږي او کېدای شي متاثر هم شي. مثلاً، د سپتمبر د یوولسمې پېښې، چې په ټوله سیمه بلکې نړۍ یې اغېز وکړ. دغه وړ پېښه پخوا شونې نه وه؛ که پېښه شوې هم وای، شاید پس له ډېره وخته ترې خبر شوي وو او ممکن نه و چې زرګونه کيلو متره لرې یې موږ اغېزمن کړي وو. ډولونه - سیاسۍ نړیوالتوب د نړۍ د هیوادونو د سیاسي ساختارونو یوشانوالي ته ویل کیږی یا د نړۍ د هیوادونو د نظامونو نژدې کیدل او د سیاسي مشرانو د ټاکلو یوشان والي - د قانون نړیوالتوب د یو داسي قانون رامنځته کیدل چی د ټولو هیوادونو لپاره دمنلو وړ وي یعنی د ملی قوانینو تر څنګ داسي يو نړیوال قانون باید شتون ولري چي نړیوال مسایل پری تنظیم شي - اقتصادي نړیوالتوب الله ج د ځمکی پرمخ منابع ویشلي دي نوپه همدې اساس هرهیواد دی ته ضرورت لري چي نورو هیوادونو سره راکړه ورکړه وکړی ددې چاري لپاره اړ دی چي د اقتصاد په برخه کی یو بل ته سهولتونه رامنځته کړي او یو له بل سره تړونونه وکړي همدا اقدامات اقتصادی نړیوالتوب رامنځته کوي. - کلتوري نړیوالتوب د نړۍ د هیوادونو ترمنځ په کلتوری برخه کی نژدیوالي ته ویل کیږي کلتوري برخه د نړیوالتوب ډیر بد شکل دی ځکه زیاتره تحمیلی بڼه لری یعنی نوره نړۍ باید خپل کلتور هیر او پرځای یي د غرب کلتوریا د زبرځواکه هیوادونو کلتور خپل کړي. سرچينې نړيوالتوب
موزيکپوهنه

موزيکپوهنه په انگرېزي: یوه پوهنه ده په کوم کې چې د موسيقي ټول شپولونه او پېښې لوستل کيږي او سربېره پردې د موسيقي پېښليک او تيوري، د بېلابېلو خلکو موسيقيز کلتور توپيروالی او نور اړخونه تر څېړنې لاندې نیسي. او هغه څوک چې دا پوهنه زده کوي هغه ته موزيکپوه وايي. پوهنه
ولس

ولس يا ملت د ټولنې د خلکو هغې برخې ته ويل کيږي چې په خپل منځ کې سره گډ هڅوب، ژبه، توکم، پښت او تاريخ ولري. او يا د هغو خلكو پيوستون ته وايي چې د تاريخ په اوږدو كې په جغرافيايي، كلتوري او اقتصادي وحدت كې پېيل شوي وي. نوموړي عناصر د يوه ولس غوره تشكيل كوونكي عوامل گڼل كېږي. ژبه، نژاد او دين هم د ملت په جوړښت كې مهم رول لري، مگر حتمي نه ده چې د يوه ملت ټول خلك دې د يوې ژبې، نژاد او دين خاوندان واوسي، خو كه چيرې په يوه ملت كې يوه ژبه، يو نژاد او يو دين وي، نوموړى ملت به ډير متحد او په معنوي لحاظ به ډير قوي اومتين وى. افغان ملت هغه تاريخي ملت دى چې د آسيا په زړه كې يې د څو زره كلن تاريخ په جريان كې خپل موجوديت ساتلى او تكامل يې موندلى دى. د دغه ملت جغرافيايي موقعيت چې د شرق او غرب ترمنځ يې د څلور لارې لقب گټلى دى، د كلتورونو د تقاطع او تشعشع په توگه د آسيائی تهذيب په جوړښت كې ستره برخه اخيسې ده. افغان ملت ته د آسيا په دې برخه كې د ملي، علمي او عرفاني نهضتونو د علمبردارۍ وياړ ورپه برخه شوى دى چې ځينو متفكرينو ورته د آسيا زړه ويلى دى او په افغانستان كې ورونه قومونه په ملي لحاظ داسې سره نژدې شوي دي چې په گډه يې د غالۍ د گل په څېر يو ملي او كلتوري وحدت پيدا كړى دى او د خپلې تاريخي سيمې گډ ميراث، اوږد تاريخ، مشترك دين او شريك كلتور ددې ملت د استحكام له مهمو عواملو څخه شمېرل كېږي. د افغانستان خاص اقتصادي شرايط چې د استعماري او استثماري لاسوهنو مستقيمه نتيجه ده، دا ملت يوې گډې اقتصادي كړنلارې ته رابولي. ولس
سبسيډي

سبسيډي انگرېزي: د بسپنې یو ډول دی چې د حکومت لخوا سوداگريزو او وټيزو سکتورونو ته ورکول کوي او د سبسيډي له ورکولو نه د حکومت موخه په یوه رغاوه او یا شرکتونو کې د رکود مخنيوی د توليداتو د بيو راټيټول او یا هم د ډيرو کارگرانو ساتل دي. سبسيډي
بوینگ ۷۴۷

بوينک ۷۴۷ په انگرېزي: یو امریکایی مسافروړونکي الوتکه ده چی د بوينگ د جوړونکي شرکت لخوا په ۱۹۶۹ کال کی جوړه شوه. تر اوسه پورې ۱۴۰۰ الوتکې جوړې شوې. د بوینگ ۷۴۷ الوتکه درې عرشې لري او په دي الوتکې کی ۱۰۵۰ کسان سپرېدلای شی. مسافروړونکي الوتکې
ټوپولف ټو-۱۵۴

ټوپولف ټو-۱۵۴ په روسي: - د جټ ماشینونو یوه شوروي یا روسي مسافروړونکي الوتکه ده چی په ۷۰ کلو کی په شوروي اتحاد کی د ټوپولف د الوتکو جوړونکي شرکت لخوا طرح او جوړه شوه. دغه الوتکه کولای شي د باران په وخت کی ،په شپه کی او د شمالي قطب په سیمو کی ولوزي. لمړني الوتنه یی په ۱۹۶۸ کال کی ترسره شوه. د ټوپولف ټو-۱۵۴ مسافروړونکي الوتکه د نړۍ تر ټولو سرعت الوتکه ده او سرعت یی ۹۷۵ کیلومترو په ساعت کی ته رسېږي. تر ۲۰۱۱ کال پورې ۱۰۱۵ الوتکې جوړې شوې. د ټوپولف الوتکې مسافروړونکي الوتکې
ايليوشين-۹۶

ايليوشين-۹۶ په روسي: - د جت عصري روسي باروړونکي او مسافروړونکي الوتکه ده چی په ۸۰ کلو کی په شوروي اتحاد کی د ورونېژ په ښار کی د ایلیوشین طرحی شرکت لخوا جوړه شوه. لمړی الوتنه یی په ۱۹۸۸ کال کی ترسره شوه. روسي هوایی ترافیک د دغی الوتکې څخه د ۱۹۹۲ کال څخه راهیسي کار اخلي. د ۱۹۸۸ کال څخه تر ۲۰۱۱ کال پورې ۲۳ الوتکې جوړې شوې. د هغو الوتکو څخه درې الوتکې کوبا ته صادرې شوې. مسافروړونکي الوتکې
آنتونوف-۱۴۰

آنتونوف-۱۴۰ په اوکرایني ژبې:- د ټوربوپراپ څرخي مسافروړونکي الوتکه ده چی په اوکراین کی د آنتونوف د طرحی شرکت لخوا طرح او جوړه شوه. دغه الوتکه په ایران کی د اصفهان په ښار کی د شرکت صنایع هواپیماسازی ایران لخوا د لایسنس په اساس هم جوړ شوی دي. د آنتونوف-۱۴۰ لمړي الوتنه په ۱۹۹۷ کال کی ترسره شوه. تر ۲۰۱۱ کال پورې ۳۵ الوتکې جوړې شوې. په دی الوتکې کی ۵۲ تنه مسافران سپرېدلای شی. مسافروړونکي الوتکې
آنتونوف-۱۴۸

آنتونوف-۱۴۸ په اوکرایني ژبې: - د جت دوه ماشینه مسافروړونکي الوتکه ده چی د ۲۰۰۴ کال څخه په اوکراین او روسیې کی د وورونژ او کیف په ښارونو کی د آنتونوف د طرحی شرکت لخوا جوړېږي. دغه مسافروړونکي الوتکه په ۱۹۹۰ کال کی طرح شوه او لمړني الوتنه يي په ۲۰۰۴ کال کی ترسره شوه. هره الوتکه ۹۹ مسافران انتقالای شی او قیمت یی ۲۲ میلیونو ډالارو ته رسېږي. سرچینې - . - مسافروړونکي الوتکې
آنتونوف-۱۲۴

آنتونوف-۱۲۴ په اوکرایني ژبې: - د جت د لویو وړونکي الوتکو څخه دي چی په شوروي اتحاد کی په ۱۹۸۲ کال کی د آنتونوف د طرحی شرکت لخوا جوره شوه. لمړي الوتنه يي په ۱۹۸۲ کال کی ترسره شوه او دغه الوتکه لمړی ځل په ۱۹۸۶ کال کی د پاریس په یو نندرتون کې کتل شوه. دغه لویه وړونکي الوتکه په ځانکري ډول د عسکرانو او وسلو د وړلو انتقالو لپاره طرح شوه خو د ۱۹۹۲ کال څخه د الوتکې غیر پوځي ماډل هم تولیدېږي. پوځي وړونکي الوتکې مسافروړونکي الوتکې
د افغانستان برښنا شرکت

د افغانستان برښنا شرکت یو آزاد او مستقل شرکت دی، چی د افغانستان د اسلامی جمهوریت د سهامی او محدودالمسئولیت شرکتونو د قانون مطابق جوړ شوی او فعالیت کوي د افغانستان برښنا شرکت له خپلو ټولو سهم لرونکو پانگو سره یو محدودالمسئولیت شرکت دی چې د افغانستان دولت پورې اړه لري نوموړی شرکت د غوایي په ۱۵ نیټه د ۱۳۸۷ کال چی د ۲۰۰۸ د مې ۴ سره سمون خوري په د افغانستان برښنا شرکت بدل شو او د برښنا د یو ملي شرکت په حیث یې د افغانستان برښنا موسسه ځای ونیو د افغانستان برښنا شرکت په سوداگریز ډول په ټول هیواد کی د برښنا تولید، تورید، لیږدول او ویشل تنظیموي او اداره کوي. افغاني ملتونونه
علم و جهل څلی

علم و جهل څلی د کابل ښار د دهمزنگ په سيمه کې د ژوبڼ تر څنگ يو جوړ شوی يادگاري څلی دی. کابل
عبدالوکيل خان يادڅلی

د عبدالوکيل خان يادڅلی يا د عبدلوکيل خان يادگار د دهمزنگ په څلورلارې کې جوړ شوی څلی دی چې د شهيد عبدالوکيل خان، د آزادۍ د جگړې د يوه اتل په ياد جوړ شوی دی. کابل
سردار عبدالله خان پوپلزی

وکيل-دولا سردار عبدالله خان پوپلزی چې په کندهار کې زېږېدلی او په ديوان بيګي مشهور و، د کشمير او سرهند فاتح او واکمن، د احمدشاه بابا د واکمنۍ پر مهال د لښکر امير او د افغانستان د ماليې لومړی وزير و. افغان وزيران
نورالدين عبدالرحمن جامي هروي

مولانا نورالدين عبدالرحمن جامي هروي د افغانستان د هرات ولايت يو پخوانی نامتو شاعر او عالم دين و. افغان شاعران
محمد ناصر شينواری

پوهاند ډاکټر محمد ناصر شينواری سېپتمبر، ۱۹۳۷ ز. - په انگرېزي: . د داخله طب او د سږو د ناروغيو متخصص درملگر، څېړونکی او د ننگرهار پوهنتون د طب پوهنځي پخوانی استاد دی. مخينه زده کړې دندې ليکلي آثار د نري رنځ او سينې ناروغي د داخله ناروغيو اساسات د يوې برخې ليکوال سرچينې باندنۍ تړنې پښتانه ليکوال
معروف خیل

معروف خیل د احمدزی د قوم یوه برخه ده چی د ننگرهار ولایت د سرخرود ولسوالی د باغبانی د کلی اصلی اوسیدونکی دی. د معروف مقبره هم په همدی کلی کی شتون لری.دغه راز معروف خیل د چپرهار ولسوالۍ کنډی باغ سیمه کې هم شتون لري چې عمدتاً دری پلاره دي او په شکرخیل ، قدم خیل او تتر خیل یادیږي.معروف خیل له ننگرهار سربیره په نورو ولایاتو کي هم میشت دي. معروف د جبار چه اوس د جبار خیلو په نامه یادیږی سکنی ورور و. پښتانه ټبرونه
بېریف بې-۲۰۰

بېریف بې-۲۰۰ په روسي: - د جت څو مقصدي مځکني- سمندري وړونکي الوتکه ده چی په روسیې کی د ایرکوټ د طرحی شرکت لخوا جوړه شوه. دغه الوتکه د اور وژلو مسافرو وړلو او سمندري څارولو لپاره کارېږي. بېريف بې-۲۰۰ ۷۲ مسافران یا د ۱۲ تنو بار انتقالای شی. بريف بې-۲۰۰ الوتکه په ۹۰ کلو کی طرح شوه. لمړني الوتنه یی په ۱۹۹۸ کال کی تر سره شوه. دغه الوتکه لمړني ځل په ۲۰۱۰ کال کی په یونان او اسرائيل د ځنگلی اور د وژلو لپاره کارېده. تر ۲۰۱۲ کال پورې ۹ الوتکې جوړې شوې. مسافروړونکي الوتکې
بودجه

بودجه چې په آر د زړې فرانسوي ژبه ويي دی. یو مالي پلان او د ټولو لگښتونو او عوايدو پلان شوي لړ ته وايي. او بودجه د پيسو د لگښتونو، سپماوو او پورونو لپاره یو پلان دی. بودجې
اداينه

اداينه انگريزي: په وټپوهنې کې د توکو د پېر او د چوپړتياو په بدل کې د پيسو ورکولو ته وايي. اداينې
فرات

فرات د عراق هېواد له نامتو سیندونو څخه دی چې په خيتزې ترکيې، سوريي او عراق کې بهېږي، او ځان د فارس خليج ته رسوي. ددې سیند اوږدوالی ١٠٧٧ ميله دی. دا سيند له دوو څانگو قره سو او مراد چای څخه تشکيل شوی دی او سرچينه يې د ترکيې په ارمنستان کې دارس رود ته څېرمه ده. فرات دجلې ته نژدې کېږي او بيا عرب خليج ته نژدې په دجله کډېږي. تردې وروسته دا دواړه سيدونه دشط العرب په نامه يادېږي او خليج ته توېيږي. د دواړو سيندونو ترمنځ ځمکه الجزيره بولي، بابل د فرات په کڅ ساحل کې ودان کړی شو و. تړلې لیکنې فرات دجله بغداد سیندونه سرچینې عراق سیندونه عراقي سیندونه د نړۍ سیندونه
پاړه چنار

پاړه چنار په اوردو: پاڑاچنار ، پارسی: پارا چنار د پاکستان ښار او د کرم قبائیلی سیمې مرکز دې. دې سيمې ته پاړه چنار ځکه ويلی کيږي چې دلته د چنار ونه ډېړه زياته وي. سرچينې
سپېرکۍ

سپېرکۍ په لاتين: يو ډول سپېره بوټی دی چې د دانو څخه يې د کورني درملو کار اخستل کېږي. سپېرکې زموږ په هېواد کې په تېره بيا په ننگرهار، لوگر او د کابل په شاوخوا سيمو کې په خود رويه ډول شنه کېږي او هم په پټيو کې کرله کېږي. د اوبو څښل يې د گوزڼ او د غړو دلړزېدو لپاره گټه لري او ايشولي شوي اوبه يې د سترگو د پاکولو او د هغو د روښانتيا لپاره کارېږي. همدارنگه دغه دوا د سينې د درد دځيگر او توري دسختېدلو د ارږمۍ د بدبويی او دگېډې د سړېدلو د درملنې لپاره هم کارول کيږي د مسالې په توگه د سپېركۍ د بوټي پاڼې د گشنيزو هغو ته ډېر ورته دي. دانې يې هگۍ ډوله بيضوي او خړ رنگ لري. خپلې دانې ته د ورته والي په لامل، غوزې يې كله نا كله دانې بلل كېږي. غوزې يې زياتره د لواج په دانو خطا كېږي. آن دا چې ځينې قاموسونه په تېروتنې سره وايي چې دا د لواج له بوټي څخه ترلاسه كېږي. خوند او بوى سپېركۍ تريخ خوند او تېز بوى لري. كه يو لږ څه زيات وكارول شي نو د ټول كتغ خوند اړولاى شي. د مسالې په توگه د سپېركۍ گټې د كتغ خوند او بوى سموي لوږه اشتها زياتوي هضميت رامنځته كوي د نس او كولمو باد له منځه وړي د نس درد له منځه وړي يادونه د سپېركۍ دوړه پوډر په پاكستان او هندوستان كې په سخت هاضمه خواړو لكه بايجي، پكوړا او داسې نورو كې كارول كېږي. شفا بښونکي نباتات
هدايت الله

هدايت الله يو پښتون سندرغاړی دی. هغه د خيبر پښتونخوا دی. پښتانه سندرغاړي پاکستاني سندرغاړي
زرولي افغان

زرولي افغان د افغان سندرغاړي شاه ولي افغان زوی دی. هغه د افغانستان د کاپيسا ولايت د تگاب په ولسوالۍ کې زېږېدلی. پښتانه سندرغاړي افغان سندرغاړي
خير محمد خندان

خير محمد خندان يو افغان سندرغاړی دی. پښتانه سندرغاړي افغان سندرغاړي
صديق شباب

صديق شباب يو افغان سندرغاړی دی. افغان سندرغاړي
وزير

وزير په لاندې مفاهيمو کې کارېږي: وزير حکومت وزير ټبر
وزير (حکومت)

وزير په انگرېزي: يو د يوه واکمن حکومت سياستوال وي چې د ولسي يا سيمه ايز حکومت د لوړ پوړ هغه چارواکی دی چې د حکومت په سياسي کړنلارو او تگلارو کې د پرېکړې د پلي کولو واک لري. حکومتي کابينې د ډېرو وزيرانو نه جوړې شوې وي او په دغو کې ځينې وزيران تر نورو لوړ مقام لري. په ځينو هېوادونو کې د حکومت سرغټمشر ته لومړی وزير وايي چې د حکومت تر ټولو واکمن چارواکی وي. حکومتولي :
وزير (ټبر)

وزير د پښتنو يو لوی ټبر دی چې په وزيرستان کې مېشت دي. پښتانه ټبرونه
آنتونوف-۱۲

آنتونوف-۱۲ په اوکرايني او روسي: - د ټوربوپراپ څرخي پوځي وړونکي الوتکه ده چی په شوروي اتحاد کی د ۱۹۵۷ کال څخه تر ۱۹۷۳ کال پوري جوړېده. لمړني الوتنه یی په ۱۹۵۷ کال کی تر سره شوه او تر ۱۹۷۳ کال پورې ۱۲۴۸ الوتکې جوړې شوې. د آنتونوف-۱۲ د ۱۹۶۹ کال څخه په چین کی هم جوړېږي. پوځي وړونکي الوتکې
عبدالمحمد هماهنگ

عبدالمحمد هماهنگ يو افغان سندرغاړی و. افغان سندرغاړي
نكاح

نکاح د واده د تړون لمانځنې ته وايي. په نکاح کې زوم او ناوې د شريک ژوند د منلو تړون د يو شمېر شاهدانو او خپلوانو په منځ کې لاسليک کوي. په اسلامي ټولنو کې نکاح د يو مولوي او لږ تر لږه دوه شاهدانو په شتون کې د يوې ښځې او سړي تر منځ تړل کېږي. د نکاح په وخت کې د شريک ژوند تړون د کاغذ په بڼه ليکل کېږي چې دې لاسوند ته نکاح ليک وايي. په داسې يوه ليک کې د ناوې لپاره د ټاکل شوی شرعي مهر کچه څرگنده وي. اسلام
ناوې

ناوې هغه پېغله يا ښځه ده چې د يو چا د مېرمن کېدو لپاره په واده ورکول کېږي. کورنۍ
پرېژه

پرېژه په پښتو کې د طلاق په مانا ده. پرېژه د قانوني شريک ژوند پای ته ويل کېږي. يا په بله وينا پرېژه هغې کړنې ته ويل کېږي چې په نتيجه کې يې يو واده ماتېږي او ښځه او خاوند له يو بله بېل ژوند غوره کوي. د پرېژې د رامېنځ ته کېدلو بېلابېل لاملونه دي چې له ورانپوهاوي نه تر کورني تاوتريخوالي او زور زياتي پورې د پرېژې لامل گرځي. طلاق فقه پرېژه کورنۍ قانون
هندي

هندي ژبه د هندو اروپايي ژبو د کورنۍ یوه ژبه ده چې ټولټال ۴۹۰ ميليونه ويونکي لري او همدارنگه هندي ژبه د هندوستان د جمهوريت رسمي ژبه هم ده. ژبې سرچينې
توکي

توکي په وټپوهنه کې هغه توليد شويو محصولاتو ته ويل کيږي چې د توليد کونکو لخوا د پلورلو لپاره د انسانانو د اړتياو د رفع کولو لپاره بازارونو ته وړاندې کيږي. ټـول هغـه شـيا چـې د انسـان د غوښـتنو د پـوره کيـدو قابليـت ولري توکي بلل کيږي. لکه هوا ډوډۍ کتاب دا ټول د انسان اړتياو پوره کوي چې توکي بلل کيږي .انسان چې کوم تـوکي د خپلـو غوښـتنو د پـوره کيـدو لپـاره کـاروي ځينـې يـې پـه وړيـا توگـه ترلاسـه کـوي او ځينـې داسـې تـوکي دي چـې د شـتمنۍ او يـا د کـار پـه وسـيله تـرلاسـه کيـږي نـو ځکـه مـو تـوکي پـه دوو برخـو ويشلي دي : غيراقتصادي توکي غير اقتصادي توکي هغه توکو ته ويل کيږي چې انسان يې په وړيا توگـه تـرلاسـه کـوي داسـې تـوکي انسـان نـه شي پيدا کولی د ساري په ډول لکه باران رڼا او نور . موږ په اقتصاد کې لـه دا ډول توکو سره سرو کار نه لرو ځکه چې موږ يې په وړيا توگـه تـرلاسـه کـوو غيـر اقتصادي توکي لاندی ځانگړتياوی لري : افــاده : پــه غيراقتصــاد توکــو کــې افاديــت شــتو لــري او د انســانانو د اړتياوو د پوره کيدو وړتيا لري. طبعي ډالۍ : غيراقتصادي توکي طبعي ډالۍ ده د انسان زحمت په کې دخيل نـه دی د سـاري پـه توگـه د تـنفس لپـاره هـوا د لمـر رڼـا او نـور چـې څښـتن تعالی انسانانو ته ورکړي دي. په ډير مقدار : د غيراقتصادي توکو درېيمه ځانگړتيـا دا ده چـې پـه ډيـر مقدار شتون لري انسان چې هر څومره وغواړي کارولی شي لکه د لمر رڼا او هوا . ملکيـت : غيراقتصـادي تـوکي د چـا ملکيـت نـه دی هـر څـوک تـری گټـه پورته کولای شي. اخيستل او خرڅول : غيراقتصادي توکي انسانان پـه وړيـا توگـه ترلاسـه کوي اخيستل او خرڅول کيږي نه . اقتصادي توکي هغه توکي چې د شتمنۍ او يا د کار پـه وسيله يې انسا ترلاسه کوي اقتصادي توکي بلل کيږي. چـې لاندی دوه ډولونـه لري : مصــرفي تــوکي پانگيز توکي وسايل نوری تړنیې پانگيز توکي اقتصادي توکي توکي
ټوپولف ټو-۳۳۴

ټوپولف ټو-۳۳۴ په روسي: - یوه روسي مسافروړونکي الوتکه ده چی د ۱۹۹۹ کال څخه په روسيې او اوکراين کی جوړېږي. دغه الوتکه په ۹۰ کلو کی طرح شوه. لمړني الوتنه یی په ۱۹۹۹ کال کی ترسره شوه. د ټوپولف الوتکې مسافروړونکي الوتکې
لویه وچه

لويه وچه په پښتو کې اقيانوس يا براعظم ته وييل کېږي. نړۍ ټوله په لويو وچو وېشل شوې چې همدا لويې وچې د آسيا، آسټراليا، شمالي امريکا، سوېلي امريکا،اروپا، انټارکټيکا او افريقا په نومونو يادېږي. لويې وچې
جام جم

جام جم د داستانو له مخې ، هغه پيالې ته ويل کېږي چې جمشيد پاچا درلوده او د نړۍ کيله په کې ايستل شوې وه يا يې ټوله نړۍ په هغه کې ليدلای شوه.
شطرنج

شطرنج يوه مشهوره لوبه ده چې د هند څخه نورې نړۍ ته تللې ده. د دې لوبې په هکله لومړۍ يادونې، په هندکې د پنځمې زيږديزې پيړۍ په قلمي نسخو کې شوي. بايد وويل شي، چې دغه لوبه د چاترونګا په نوم ياده شوې او هغه مهال د دې لوبې نه يوازې قواعد بل ډول وو ، بلکې لوبغاړي يې هم څلورو تنو ته رسيدل او همدا راز د لوبو د پرمخ بيولو لپاره کمسايي يا دوه مکعب ډوله هډوکي کارول کيدل. په روسي ژبه کې شطرنج ته شاخمات يانې شاه مات وايي. د روسي ژبو سرچينو په وينا د پارسي ژبې څخه دا کلمه دوی ته ورغلې او مانا يې په پارسي کې ده: شاه مات يانې شاه مړ. بايد وويل شي، د مات کلمه په پښتو کې اوس هم کارول کيږي او د پوځ ماته ، يا د چا مغلوبولو ته هم مات وايي او زما په اند په دې هکله تامل په کار دی. له بلې خوا په هند کې د پښتنو ډېر پاچاهۍ هم تيرې شوي، چې کيدی شي ورسره تړاو ولري.په دې هکله څېړنې ته اړتيا شته !. د شطرنج لوبه د عربو له برکته په اتمه پيړۍ کې اروپا ته هغه مهال رسيدلې، چې دوی اسپانيه او د اروپا ځينې نورې برخې تر خپلې ولکې ندې راوستې. روسيې ته د بېلګې په توګه دغه لوبه په لسمه او يولسمه پيړۍ کې رسيدلې. د شطرنج لوبې لومړی تورنير يا سيالي په ز کال کې د اسپانيې پاچا دوهم فيليپ په دربار کې تر سره شوې. شطرنج نن يوه نړۍ واله عملي لوبه ده چې اصول او قواعد يې په هرځای کې يو ډول دي. دغه لوبه د يوې تختې پر مخ چې په څلور شپيتو تورو اوسپينو مربع گانو وېشل شوې ده د دوو تنو له خوا په ٣٢ دانو سره اجرا کېږي چې ١٦ پياده گان او ١٦ يې سواره بلل کېږي. سرچینې ويکيپېډيا
طبيعت

طبيعت هر هغه څه چې د موجوداتو په يوه نوعه په تېره په انسان کې مور زادي او غريزي وي، دلته طبيعت د هر هغه څه ضد واقع کېږي کوم چې په فردي يا ټولينزو تجربو کسب کېږي. په دې مانا طبيعت هغه حالت دی چې انسان په کې پيدا کېږي ، د تمدن ، تفکر او هرهغه څه ضد دی چې مصنوعي يا ارادي وي هغه پرنسيب چې د يوه موجود انکشاف ترې پيدا کېږي او يوه مشخصه نوعه ځنې جوړېږي. طبيعت
ارواپالنه

ارواپالنه د عالم حقيقت روح دی چې د انسان له ذهنه لوړ او په هغه اړه لري. عالم د هغې مظهر او دهغې د ځان ښودلو ځای دی. په نړۍ کې د روح پرته بل څه نشته، روح يا مطلقه ده چې ټول جزيي ارواگانې په کې شاملې دي او يا مقيده ده لکه د خلکو ارواگانې؛ زموږ نړۍ د تصوراتو پرته بل شي نه ده. يوازې زموږ داروا وجود دی چې تصورات او افکار جوړوي. ارواپالنه
صوفي

صوفي د تصوف د طريقت پيرو، له نفساني غوښتنو څخه احتراز او د ماسوا الله څخه اعراض کوونکی ته وايي. د نړۍ د ټولو ولسونو په تاريخ کې داسې کسان وو چې د هغو پوهه پر حسي عنصرو نه وه ولاړه او له مادي نړۍ څخه يې هاخوا ته د غيرمادي نړۍ په لور غاړه هسکه کړې وه او د کښاره وجود پر ځای يې پام د باطن وجود وخواته وو. دغه خلک په اسلامي تاريخ کې صوفيان بولي او مسلک ته يې تصوف وايي. د نوم يا لقب په اړه يې اختلافات شته. ځينې يې د صوف، ځينې يې د الصفه، ځينې يې د صف، صفت، صفا، صوفه، القفا، سوپ، صوفه، صفوت، ... څخه را پيدا شوی گڼي. په اسلامي نړۍ کې ١٢ ډلې صوفيان را پيدا شوي دي چې دوه يې باطل او لس يې پر حقه دی.
وسپنه

وسپنه خړرنگی فلز دی او د ميخانيکي آلاتو په جوړولو کې کار ترې اخیستل کېږي. د تودوخې په ١٥٣٠ درجو کې ويلې کېږي او په ٨٠٠ درجو کې نرمه او تودېږي. د برېښنا نسبتاً ښه هادي دی. په لنده هوا کې يې زنگ وهي اوکسايډ کېږي سمبول يې يا او اټومي شمېر يې ١٠٠ دی. وسپنه
تورات

تورات د يهودو سپېڅلی کتاب، دبني اسرائيلو مذهبي کتاب، هغه مقدس کتاب چې په موسیع باندې نازل شوی دی. اسماني کتابونه
ونډه (وټپوهنه)

ونډه انگريزي: په وټپوهنې کې د سوداگريزو او يا نورو توکو هغې کچې ته وايي چې په بازارونو او یا هم په گدامونو کې د پلورلو او وېشلو لپاره ساتل کيږي. د ونډو بازار
قارون

قارون د موسی ع د اکا تره زوی و، په رنگ ښايسته او د تورات په يادولو کې تر زياتو بني اسرائيلو د مخه، خو په جاه طلبۍ کې يې افراط کاوه او د بخل او رخې برخه يې هم زياته وه. خدای ج ډېر موړ پيدا کړی و، خو د شکر پر ځای به يې ځپل ثروت د بني اسرائيلو مخې ته را ايسته او په هغه به يې وياړ کاوه. نه يې د چا نصيحت مانه او نه يې د زکات په ورکولو کې د موسی ع توصيه منله، حتی يو چال يې جوړ کړ چې موسی ع په زنا تورن کړي. حضرت موسی ع ښځه راوغوښتله او د قسم په ورکولو يې حقيقت وغوښت. ښځې رښتيا وويل چې قارون درواغجن او حضرت موسی ع پاک دی. موسی ع هغه نفرين کړ او خدای ج سخته زلزله پيښه کړه چې قارون او د هغه ټول ثروت يې د ځمکې په خېټه کې ښخ کړه.
درمسال

درمسال د هندوانو د عبادت ځای ته وايي. په هندي ژبه کې دهرم دَرمَ مذهب ته وايي او ساله يا شاله د ځای په مانا دی، نو درمسال، د هرم سال يا دهرم شاله هغه ځای ته وايي چې هلته هندوان خپل مذهبي مراسم پر ځای کوي. درمسال هندوان هندویزم
گانډۍ

گانډۍ د مچيو هغه ځالې دي چې مچۍ پکې گبين جوړوي. گانډۍ د مچيو طبيعي ځالې ته هم وييل کېږي.
عبدالخالق هزاره

عبدالخالق د سردار محمد نادر شاه قاتل و. هغه د خپلو درېو همکارانو په مرسته، د ۱۳۱۳ لمريز کال د لړم د مياشتې په ۱۶ مه نېټه د ماسپښين په ۳ بجو چې د دلکشا ماڼۍ مخکې، زده کوونکو ته د انعام ورکولو مراسم جوړ شوي و، د افغانستان د هغه وخت پاچا د توپانچې په ډز وواژه. عبدالخالق د خپلو مرستيالانو په مرسته چې نومونه يې محمود، عبدالله او اسحق وه ټوپکچې دغه مراسم ته قاچاق کړې وې او د افغانستان پخوانی پاچا يې په درې گوليو وويشته چې هماغلته ځای په ځای ومړ. هزاره گان
مهدي حسن

مهدي حسن ۱۸ د جولای، ۱۹۲۷ ز. - ۱۳ د جون، ۲۰۱۲ ز. په انگرېزي: هند کې زېږېدلی يو نامتو سندرغاړی او غزل بول و. هغه د پاکستان تر جوړېدو وروسته له هند نه پاکستان ته کډه کړې وه او پاکستاني تابعت يې خپل کړی و.
سمپسنز

سمپسنز یو امریکایی انیمیشن سیټ کام دی چې د فاکس نشراتي شرکت لپاره د مټ ګریننګ لخوا رامینځته شوی. دا سلسله د امریکایی ژوند طنزیه انځور دی، چې د سمپسن کورنۍ لخوا انځور شوی، کوم چې هومر، مارج، بارټ، لیزا او میګي لري. دا خپرونه د پسرلي فیلډ په افسانوي ښارګوټي کې جوړه شوې او د امریکا کلتور او ټولنه، تلویزیون، او انساني حالت تمثیل کوي. د ډسمبر په ۱۷، ۱۹۸۹ کې د هغې له پیل راهیسې، د خپرونې ۷۲۸ قسطونه خپاره شوي. دا ترټولو اوږده روانه امریکایی انیمیشن سلسله ده ، ترټولو اوږده روانه امریکایی سیټ کام ، او ترټولو اوږده روانه امریکایی سکریپټ شوی پرائم ټایم تلویزیون سلسله ، دواړه د فصلونو او قسطونو شمیر له مخې. د فیچر اوږدوالی فلم، د سمپسنز فلم، د ۲۰۰۷ کال د جولای په ۲۷ د نړۍ په سینماګانو کې خپور شو، او د ۵۲۷ ملیون ډالرو څخه ډیر یې وګټل، د ۲۰۱۸ پورې د پراختیا په حال کې دی. دې سلسله د مزاحمي کتابونو ډیری سلسله، ویډیو لوبې، کتابونه هم رامینځته کړي. ، او نورې اړوندې رسنۍ، او همدارنګه د ملیارد ډالرو سوداګریز صنعت. سمپسنز د ګریسي فلمونو او لخوا ګډ تولید دی. د مارچ په ۳، ۲۰۲۱، سلسله اعلان شوه چې د ۳۳ او ۳۴ فصلونو لپاره نوي شوي، چې وروسته بیا تایید شول چې هر یو یې ۲۲ قسطونه لري، د ۷۰۶ څخه ۷۵۰ ته یې د قسط شمیره لوړه کړه. د ۲۰۲۱ کال د سپټمبر په ۲۶ نیټه د دې دریم فصل پریمیئر شو. سرچینې بهرنۍ اړیکې کارتونونه
ټاټرا ۸۱۵

ټاټرا ۸۱۵ په چېکي: یو باروړونکي موټر دي چی د ۱۹۸۳ کال راهیسی د چېک په جمهوریت کی جوړېږي. دغه باروړونکي موټر کولای شی په سخته ساخه ځاي کی حرکت وکړي او د ۴۴ ، ۶۶ ، ۸۸ ، ۱۰۸ ،۱۰۱۰ ، ۱۲۸ ، ۱۲۱۲ د چوکاټ اندازې ولري. ټاټرا ۸۱۵ ډیزلی ماشین لري چی د هوا یا اوبو پواسطه سړېږي د ټاټرا باروړونکي موټر په ۱۹۸۳ کال کی طرح شو. په دي وخت کی دغه موټر په روسیې کی د سیبریا د آب و هوا په شرایطو کی ازمایښت شو. د ټاټرا ۸۱۵ موټر هر کال د لاري او باروړونکي په مسابقو کی په شمالي آفریقا کی کډون کوي او د ۱۹۸۸ ، ۱۹۹۴ ، ۱۹۹۵ ، ۱۹۹۸ ، ۱۹۹۹ او ۲۰۰۱ کلو کی په سیالیو بریالی شو. د ټاټرا د موټر چوکاټ سیستم په ۱۹۲۳ کال کی د انجنیر هانز لېدوینکا لخوا جوړ شو. د موټر چوکاټ د درو برخو څخه جوړ شوي دي. د دغه پر چوکاټ باندي تانک، کرين، تراکتور او توپ نصبیدلای شی. چېکي گاډي ټاټرا ۸۱۵
تکبیر

تکبير یو عربي لفظ دي چی د الله اکبر د اصطلاح لپاره ورڅخه کار اخیستل کېږي. د الله اکبر اصطلاح په پښتو کی د خدای تر ټولو لوی دي معني لري. مسلمانان د تکبیر اصطلاح په ځانگري ډول د لمانځه په وخت کی وایی. خو کله چی مسلم خوښ وي نو الله اکبر هم وايي. مسلمان په سیاسی یا مذهبی ټولنو کی د چکچکي پر ځاي الله اکبر وايي. د جگړو په وخت کی کله چی د مسلمانو عسکران پر دښمنانو یرغل کوی نو الله اکبر چیغی وهی. د څو اسلامی هېوادونو لکه افغانستان، ایران او عراق پر بیرغونو باندي تکبیر لیکل شوي دي. اسلام
اورگاډی

اورگاډي په انگرېزي د لېږد رالېږد يوه وسيله ده. دا د یو یا څو واگونو څخه چې یو په بل پورې تړلي دي جوړ شوی دی او د اورگاډي پرپټليو حرکت کوي. هغه وسیله یا ماشین چې دغه سيستم راکاږي د تېلو، برېښنا او یا هم بخار په مرسته له يوه ځايه بل ځای ته خوځېږي. پرمختللي چټک اورگاډي ټې ژې وې، شیکانسېن د مقناطیسي ځواک په مرسته چلېږي. ترافيک ترانسپورت اورگاډي
هېوادتوپ

هېوادتوپ يا پولنډبال چې د بېدياني توپ په نامه هم يادېږي، د يو کارن لخوا جوړشوی انټرنټي نښه ده چې په نړېواله توگه د الماني انځوريزې انټرنټپاڼې . په مخ د ۲۰۰۹ کال په دويمې نيمايۍ کې جوړ شو. دا ميمي يا څېره گکه د نړېوالو کوميډي انځورکونو يوه لويه برخه جوړوي. په دې څېرې کې د يوه هېواد بېرغ د يوه گردي توپ په بڼه جوړېږي او د يوه داسې کس ښکارندوی وي چې لومړنۍ ژبه يې انگرېزي نه وي او په ماته گوډه انگرېزي ژبې خبرې کوي او په همدې ماتې گوډې انگرېزي ژبې په نړېوالو اړيکو او ولسي کلېشو ملنډې وهي. دا ډول خنداوړ خبرو ته پولنډ بال وايي که څه هم چې دا ضرور نه ده چې يو کرکټر د پولنډ نه وي او يا هم بېديانی توپ چې په ټوله کې ورته بېدياني توپونه وييل کېږي. سرچينې باندنۍ تړنې . . انټرنټ
زرمينه بېگم

زرمینه بېګم ۱۹۱۷ ز. ، - ۲ د اپرېل، ۱۹۷۸ ز. په انگرېزي: چې په زينب بېگم هم مشهوره وه، د افغانستان د پاچا محمد نادر شاه درېمه لور او د وروستي پاچا محمد ظاهر شاه خور او د افغانستان د لومړني ولسمشر سردار محمد داود خان مېرمن وه. کله چې په سردار محمد داود خان کودتا وشوه نو دا هم د خپل خاوند او ماشومانو سره يو ځای د خلق او پرچم د کودتاگرو لخوا ووژل شوه.
ټاټرا ۸۱۶

ټاټرا ۸۱۶ په چېکي: په انگرېزي: د ۲۰،۵ ټتو، څلورو اکسلونو د ټانک وړونکي سختي موټر دي چی د ټانکونو او زره پوښ موټرانو د نقلولو لپاره ورڅخه کار اخيستل کېږي. دغه موټر د ۷۴ ټنو بار وړلای شي او په سخته ځای کی حرکت کولای شي.دغه باروړونکي موټر په ۱۹۹۸ کال کی د چېک په جمهوریت کی د ټاټرا د طرحی شرکت لخوا جوړ شو. د ټاټرا ۸۱۶ پوځي باروړونکي موټر ۱۲ سلنډره ډیزلي ماشين لري چی د اوبو پواسطه سړېږي. د ماشین قدرت ۶۱۰ کیلو واټو ته رسېږي. دغه موټر د ۶ درجو یو خپل کاري گیر بکس لري. د ټاټرا ۸۱۶ عمومي وزن ۲۰،۵ ټنې دي مگر د بار وزن ۴۳ ټنو ته رسېدلای شي. ټاټرا گاډي
ټاټرا ۸۱۷

ټاټرا ۸۱۷ په چېکي: یو پوځي باروړونکي موټر دي چی د ۲۰۰۸ کال راهیسی د چېک په جمهوریت کی جوړېږي او کولای شی ۴۴ ، ۶۶ ، ۸۸ او ۱۰۱۰ د چوکاټ اندازې درلودلای شی. دغه موټر د څې-۱۳۰ هېرکولېس په الوتکې کی وړلای شی. په اوس وخت کی د ټاټرا ۸۱۷ د اوروژني عملو لخوا هم کارېږي. توصیف د ټاټرا ۸۱۷ باروړونکی موټر په ۲۰۰۲ کال کی طرح شو او لمرني موډل یی په ۲۰۰۴ کال کی جوړ شو. دغه موټر د ۸ سلننډره ډیزلي ماشین لري چی د هوا لخوا سړېږي. حجم یی ۱۲۶۶۸ سانتیمتر مکعب دی او قدرت یی ۲۳۰۳۰۰ کیلو واټ ته رسېږي. د ټاټرا باروړونکي موټر لاسی گیربکس لري چی ۱۴ درجې لري. د موټر سرعت ۱۱۰ کیلو مټرو په ساعت کی ته رسېدلای شی. ټاټرا ۸۱۵
بوريوال كاکړ

بوريوال کاکړ چې اصلي نوم يې نهال خان دى په خټه کاکړ په ټبر سنزرخېل دى. دی شاعر دی او په آزادي راډيو کې د خبريال په توگه دنده ترسره کوي. مخينه نهال خان کاکړ د سُهېلي پښتونخوا د لرغوني ښار بوري لورالای په ختيځې خوا کې په يوه کلي برنيمي کې په کال ١٩٨٧م زېږيز کې د اگست مياشتې په ٩مه نېټه ، ملک ميرزا خان عليزي په کور کي زېږېدلی. دغه سيمه ١٦ميله له ډېره غازي خان څخه لرې پرته سيمه ده. نوموړى د پلار څلورم زوى دى او درې نور مشران وروڼه هم لري چې د هر يوه نوم محمد نواز ، نورالله جان او عبدالله خان دي.د نوموړي د يوه نږدې ملگري يار محمد يار په وينا ښاغلي بوريوال کاکړ هغه وخت په شعر وئيلو پیل وکړ، کله چې د لسم ټولگي لوستونکی و. زده کړې ښاغلي بوريوال کاکړ اولي زدکړي د خپل کلي له مکتبه تر سره کړي او نهم او لسم صنف يې ده بوري ده ښار له تعمير نو پبلک هاى ښونځي ځخه لوستلي او دا مهال ٢٠٠٦ ده گورنمنټ ډگري پوهنځي ده دريم کال لوستونکى دى. دندې کله چي به يې غزل او يا نظم ليکلئ وو نو تر ټولو له مخه به يې ماته تېراوو ولي چي زه د نوموړي يوازينئ هغه ملگرئ يم چي دئ په دې برخه کي تشويق کوم او ده ليا زيار کښلو ورته وايم ښاغلى بوريوال کاکړ په خپله شاعري کي د پښتانه قام بې وزلي او در په دري ژاړي او تر خپله وسه يې ده يوالي اوقام پرستۍ پر لور رابولي او نوموړي ده لوئ او تاريخي افغانستان په هر غم او دړد ځان گډ احساسوي اوده هيواد هر ځائ ورته خپل او گران دئ ٠ ده دې له پاره به ده نوموړي يوازي دا يو شعر کافي وگڼو چي وائ. ده خپل گران دوست بوريوال کاکړ په شمول ټول پښتانه ټبر ته اوږد او له خوشحالئيو ډک ژوند غواړم او ده ټولو پښتنو ليکوالو دي ژبه په حق او روښتيا وئيلو گويانه او قلم دې په داسي څه کښلو بريالئ وي چي ده لراوبر پښتانه قام د يوالي ثوب وگرزي٠ پښتانه شاعران
غزاله جاوید

غزاله جاوېد د خېبر پښتونخوا د سوات يوه مشهوره پښتنه سندرغاړې وه غزاله په کال کې خپل هنر او موسیقي ته مخ کو او ډیرو خلکو د پاکستان شمال کې هغې غږ سره مینه لري او په افغانستان او ټول پښتانه په نرۍ کې هغۍ هنر او غږ سره مینه لري . هغه د سوات په درې کې په د جنوري د کال کې زېږېدلې وه او کله چې طالبانو سوات تر خپلې ولکې نيولی و نو پېښور ته يې کډه وکړه او هلته يې په سندروييلو پيل وکړ. غزاله جاوېد په ۱۸ د جون، ۲۰۱۲ ز. کال په پېښور کې خپل کې ووژل شوه. سرچینه پښتنې سندرغاړې
پراگا وې ۳ اس

پراگا وې ۳ اس په چېکي: د درو ټنو پوځي باروړونکي موټر دي چی د چکوسلواکيا په جمهوريت کی د ۱۹۵۳ کال څخه تر ۱۹۸۵ کال پورې جوړېده او په دي وخت کی دغه موټر د نړۍ تر ټولو ښه باروړونکي موټر وو. دغه باروړونکي موټر په ځانگړي ډول د چکوسلواکیا د پوځ لپاره جوړ شو خو څو کلو وروسته د پراگا غیر پوځی باروړونکي موټر هم جوړ شو. توصيف د پراگا وې ۳ اس باروړونکي موټر د ۶ سلننډره ډیزلي ماشین ټاټرا ۱-۹۱۲ لري چی د هوا پواسطه سړېږي. حجم یی ۷۴۱۲ سانتیمتر مکعب دی او قدرت یی ۷۰ کیلو واټو ته رسېږي. د موټر سرعت ۶۰ کیلومټره په ساعت کی دي. پراگا گاډي
ټاټرا ۱۴۸

ټاټرا ۱۴۸ په چیکی کی: د ۱۲ ټنو باروړونکي موټر دي چې د ۱۹۷۲ کال څخه تر ۱۹۷۲ کال پورې د چکوسلواکیا په جمهوریت کې جوړېده. ټاټرا گاډي
حسنه پور

حسنه پور هغه پور چی په مقابل کی کومه گټه لاسته راوړی او چی څه ورکړی وی هغه بیرته واخلی. دا سمه ده چی د حسنی پور په مقابل کی کومه گټه نشته خو مونږ مسلمانان پدی ایمان لرو چی دهری حسنی په مقابل کی به له مونږ سره نیکی کیږی یا پدی نړۍ کی او یا په اخرت کی، دا هم په خپل ځای پریږدو د قرض حسنی په ورکولو سره په ټولنه کی د ورورگلوۍ او مرستی حس را ژوندی کیږی. اسلامي وټه
زېټور فورترا

زېټور فورترا په چیکي: د زېټور ټراکټورونو څخه دي چی د ۲۰۰۱ کال راهیسي د چېک په جمهوریت کی د برنو په ښار کی جوړېږي. دغه ټراکټور د کرهڼو ماشینونو د وړلو او کشولو لپاره کارېږي. زېټور فورترا کولای شی د ۴ یا ۶ سلننډره ماشین ولري او حداکثر سرعت یی ۴۰ کیلومترو په ساعت کی ته رسېږي. زېټور ټراکټورونه
زېټور زېټ – ۲۵

زېټور زېټ ۲۵ په چېکي: - د زېټور برنو شرکت لمړني ټراکټور دي چی د ۱۹۴۶ کال څخه تر ۱۹۶۲ کال پورې جوړېده. دغه ټراکټور په ۱۹۴۵ کال کی طرح شو . د زېټور ۲۵ لمړني ماډلونه لمړني ځل په ۱۹۴۶ کال کی په نندارتون کی په پراگ کی لیدل شول تر ۱۹۶۲ کال پورې ۱۵۸،۵۷۰ ټراکټورونه جوړ شوی وو او تر ۱۹۶۵ کال پورې تقریبًا ۹۸،۰۰۰ ټراکټورونه خارج ته صادر شوی وو. زېټور ژېټ ۲۵ یوه ۲ سلندره ماشین لري چی د اوبو پواسطه سړېږي. د سلندرو حجم ۲۰۷۸ سینتیمتره مکعب دي او د ماشین قدرت ۲۶ کیلو واټ دي. زېټور ټراکټورونه
شکودا سوپرب

شکودا سوپرب په چیکی: یو شخصی او کورنۍ موټر دي چی د ۲۰۰۱ کال راهیسی د چېک په جمهوریت کی جوړېږي. شخصي گاډي شکودا گاډي
شکودا اوکټاويا

شکودا اوکټاوياپه چېکي : د شکودا شخصي موټرونو څخه دي چی د ۱۹۹۶ کال څخه په چېک جمهوریت، هندوستان او چین کی جوړېږي. شکودا گاډي
شکودا فابيا

شکودا فابياپه چېکي : د شکودا شخصي او کوچني موټرونو څخه دي چی د ۱۹۹۹ کال څخه په چېک جمهوریت، روسیه او چین کی جوړېږي. شکودا گاډي
عبدالحميد محتاط

عبدالحميد محتاط ۱۳۲۳ ل. - په انگرېزي: د افغانستان د ډاکټر نجيب الله د کابينې يو لوړ پوړی چارواکی دی. هغه د مخابراتو پخوانی وزير، همداراز د لومړي وزير مرستيال او جاپان کې د افغانستان سفير پاتې شوی. کله چې په ۱۹۹۲ کال کې د ملگرو ملتونو او د افغانستان د حکومت تر مېنځ د يوه سياسي اېتلاف خبرې پيل شوې نو عبدالحميد محتاط خپل سياسي دريځ ۱۸۰ درجې بدل کړ او د جمعيت او شورای نظار کودتا ته يې لاره پرانيستله. هغه او د هغه گڼ شمېر ملگرو چې په ښکاره د پرچم د ډلې سره تړلي وه د صحنې تر شا د افغانستان د حکومت د مخالفينو ځواکونو سره نژدې ټينگې اړيکې درلودې او له دواړو خواوو يې خپل ځانته گټه پورته کوله. پدې وروستيو کې د آسټراليا مېشتو افغانانو لخوا د آسټراليا په حکومت نيوکه وشوه چې عبدالحميد محتاط ته يې سياسي پناه ورکړې او د هغه په بشري او اخلاقي جنايتونو يې سترگې پټې کړي چې هغه د خپلې واکمنۍ په وخت کې ترسره کړي. مخينه عبدالحميد محتاط په ۱۳۲۳ لمريز کال کې د پنجشېر په ولايت کې زېږېدلی. د پلار نوم يې محمد اکرم دی او هغه په خټه تاجک دی. مورنۍ ژبه يې پارسي ده او په انگرېزي، جاپاني او روسي خبرې کولی شي. زده کړې هغه د افغانستان په پوځ کې يو پوځي افسر و او د وخت د حکومت لخوا اوکراين ته د لوړو زده کړو لپاره ولېږل شو. هلته په اوکراين کې يې په پوځي زده کړو او په ۱۳۴۸ لمريز کال کې يې د ټيلي کميونيکېشن کې ماسټري واخيستله او بېرته افغانستان ته ور وگرځېده. دندې له ۱۳۴۸ ل - ۱۳۵۲ ل. د دفاع وزارت د هوايي ځواک افسر پاتې شوی. له ۱۳۵۲ ل. - ۱۳۵۳ ل. د افغانستان د مخابراتو وزير. له ۱۳۵۳ ل. - ۱۳۵۷ ل. د افغانستان د دفاع وزارت د هوايي ځواک افسر له ۱۳۵۷ ل. - ۱۳۶۶ ل. په جاپان کې د افغانستان لوی سفير او جگپوړی پلاوی. له ۱۳۶۶ ل. - ۱۳۶۷ ل. د افغانستان د لومړي وزير مرستيال له ۱۳۶۷ ل. - ۱۳۷۰ ل. د افغانستان د ولسمشر مرستيال. سرچينې افغان وزيران پرچميان د شورای نظار غړي افغان سفيران
شکودا ۹ ټې اړ

شکودا ۹ ټې اړ په چېکي: یو برېښناگاډي یا ترالي بس دي چی د ۱۹۶۰ کال څخه تر ۱۹۸۰ کال پورې په چېکوسلولکیا کی جوړېده او د نړۍ تر ټولو گڼ شمیر لرونکي ترالي بس وو. تاریخ شکودا ۹ ټې اړ په ۵۰ کلو کی طرح شو او لمړني موډل یی په ۱۹۵۸ کال کی جوړ شو. دغه ترالي بس په ۷۰ کلو کی شوروي اتحاد، پولنډ، بلغاریا، هندوستان او افغانستان ته صادر شو. شکودا ۹ ټې اړ په افغانستان کی د کابل د ترالي بس ترانسپورت په ۷۰ کلو کی د چېکوسلواکيا په مرسته جوړ شو. په دی وخت کی ترالي بس د کابل ترانسپورټ تر ټولو ارزانه وسیله وه.تر ۱۹۷۹ کال پورې لمړنی خط جوړ شو دغه برېښناگاډي لاره د پامير سینما څخه سیلو ته غزیدلی وه. په دی کال کی ۲۵ ترالي بسونه د کابل د خلکو په ورک کی ورکړل شول. تر څو کلو وروسته دوې نوی لارې جوړې شوې او ۵۱ ترالي بسونه د چېکوسلواکیا څخه کابل ته صادر شول .کله چی په ۱۹۷۹ کال کی جگړه پېل شوه نو څو ترالي بسونه د بمونو پواسطه ویچاړ شول. په دی وخت کی په کابل کی هېڅ مستریان نه ول نو افغانانو خراب شوي ترالي بسونه نه ترمیمولی خو لازمې برخې یی د ترمیمولو لپاره د نورو ترالي بسونو څخه لاس ته راوړل.په ۱۹۹۲ کال کی وروستی ترالي بس له منځه ولاړي. سرچينې چېکي ترالي بسونه په کابل کی انگرېزي ژبه چېکي ويکيپېډيا برېښناگاډي شکودا برېښناگاډي
د افغانستان د پوهنيز راډیو تلويزيون

د افغانستان پوهنيز تلويزون له کابل څخه خپرېدونکی افغاني تلويزوني چينل دی. سرچينې افغاني رسنۍ پښتو رسنۍ
اريانا تلويزيون

اريانا تلويزيون له کابل څخه خپرېدونکی افغان تلويزوني چينل دی. افغاني رسنۍ پښتو رسنۍ
طلوع تلويزيون

طلوع تلويزون له کابل څخه خپرېدونکی افغاني تلويزوني چينل دی. طلوع د لمر او طلوع نیوز ترڅنګ د موبي ګروي اړوند دي. یاد تلویزیون په ۲۰۰۳م کال کې لومړنی خصوصي افغان تلویزیون چې خپلې خپرونې یې پیل کړې. افغاني رسنۍ پښتو رسنۍ
طلوع نيوز تلويزيون

طلوع نيوز تلويزون له کابل څخه خپرېدونکی افغان تلويزوني چينل دی.. افغاني رسنۍ پښتو رسنۍ
آرزو تلويزيون

آرزو تلويزون له کابل څخه خپرېدونکی افغاني تلويزوني چينل دی. افغاني رسنۍ پښتو رسنۍ
آریا تلویزیون

آريا تلويزون له کابل څخه خپرېدونکی افغاني تلويزوني چينل دی. افغاني رسنۍ پښتو رسنۍ
آينه تلويزيون

آينه تلويزون له کابل څخه خپرېدونکی افغاني تلويزوني چينل دی. افغاني رسنۍ پښتو رسنۍ
باختر تلويزيون

باختر تلويزون له کابل څخه خپرېدونکی افغاني تلويزوني چينل دی. افغاني رسنۍ پښتو رسنۍ
تمدن تلويزيون

تمدن تلويزون له کابل څخه خپرېدونکی افغاني تلويزوني چينل دی. د دې چينل خاوند آصف محسني دی. افغاني رسنۍ پښتو رسنۍ
دعوت تلويزيون

دعوت تلويزيون له کابل څخه خپرېدونکی افغاني تلويزوني چينل دی. افغاني رسنۍ پښتو رسنۍ
سبا تلويزيون

سبا تلويزيون له کابل څخه خپرېدونکی افغاني تلويزوني چينل دی. افغاني رسنۍ پښتو رسنۍ
سپهر تلويزيون

سپهر تلويزيون له کابل څخه خپرېدونکی افغاني تلويزوني چينل دی. افغاني رسنۍ پښتو رسنۍ
فردا تلويزيون

فردا تلويزيون له کابل څخه خپرېدونکی افغاني تلويزوني چينل دی. افغاني رسنۍ پښتو رسنۍ
افغان نيوز تلويزيون

افغان نيوز تلويزيون له کابل څخه خپرېدونکی افغاني تلويزوني چينل دی. افغاني رسنۍ پښتو رسنۍ
امروز تلويزيون

امروز تلويزيون له کابل څخه خپرېدونکی افغاني تلويزوني چينل دی. افغاني رسنۍ پښتو رسنۍ
سټار تلويزيون

سټار تلويزيون له کابل څخه خپرېدونکی افغاني تلويزوني چينل دی. افغاني رسنۍ پښتو رسنۍ
کابل نيوز تلويزيون

کابل نيوز تلويزيون له کابل څخه خپرېدونکی افغاني تلويزوني چينل دی. افغاني رسنۍ پښتو رسنۍ
کهکشان تلويزيون

کهکشان تلويزيون له کابل څخه خپرېدونکی افغاني تلويزوني چينل دی. افغاني رسنۍ پښتو رسنۍ
کوثر تلويزيون

کوثر تلويزيون له کابل څخه خپرېدونکی افغاني تلويزوني چينل دی. افغاني رسنۍ پښتو رسنۍ
ميوند تلويزيون

ميوند تلويزيون له کابل څخه خپرېدونکی افغاني تلويزوني چينل دی. افغاني رسنۍ پښتو رسنۍ
نگاه تلويزيون

نگاه تلويزيون له کابل څخه خپرېدونکی افغاني تلويزوني چينل دی. افغاني رسنۍ پښتو رسنۍ
نور تلويزيون

نور تلويزيون له کابل څخه خپرېدونکی افغاني تلويزوني چينل دی. افغاني رسنۍ پښتو رسنۍ
نورين تلويزيون

نورين تلويزيون له کابل څخه خپرېدونکی افغاني تلويزوني چينل دی. افغاني رسنۍ پښتو رسنۍ
هفت تلويزيون

هفت تلويزيون له کابل څخه خپرېدونکی افغاني تلويزوني چينل دی. افغاني رسنۍ پښتو رسنۍ
وطن تلويزيون

وطن تلويزيون له کابل څخه یو خصوصي خپرېدونکی افغان تلويزوني چينل دی. د یا تلویزیون خپرونې له هیواد نه بهر د فریکونسي په بڼه نیول کیږي. افغاني رسنۍ پښتو رسنۍ
وطندار تلويزيون

وطندار تلويزيون له کابل څخه خپرېدونکی افغاني تلويزوني چينل دی. افغاني رسنۍ پښتو رسنۍ
يک تلويزيون

یک تلويزيون له کابل څخه خپرېدونکی افغاني تلويزوني چينل دی. افغاني رسنۍ پښتو رسنۍ
شرق تلويزيون

شرق تلويزيون له ننگرهار څخه خپرېدونکی افغاني تلويزوني چينل دی. افغاني رسنۍ پښتو رسنۍ
آسيا تلويزيون

آسيا تلويزيون له هرات څخه خپرېدونکی افغاني تلويزوني چينل دی. افغاني رسنۍ پښتو رسنۍ
تابان تلويزيون

تابان تلويزيون له هرات څخه خپرېدونکی افغاني تلويزوني چينل دی. افغاني رسنۍ پښتو رسنۍ
ساقي تلويزيون

ساقي تلويزيون له هرات څخه خپرېدونکی افغاني تلويزوني چينل دی. افغاني رسنۍ پښتو رسنۍ
سيمای غوريان تلويزيون

سيمای عوريان تلويزيون له هرات څخه خپرېدونکی افغاني تلويزوني چينل دی. افغاني رسنۍ پښتو رسنۍ
ملت تلويزيون

ملت تلويزيون له هرات څخه خپرېدونکی افغاني تلويزوني چينل دی. افغاني رسنۍ پښتو رسنۍ
ميهن تلويزيون

ميهن تلويزيون له هرات څخه خپرېدونکی افغاني تلويزوني چينل دی. افغاني رسنۍ پښتو رسنۍ
هري تلويزيون

هري تلويزيون له هرات څخه خپرېدونکی افغاني تلويزوني چينل دی. افغاني رسنۍ پښتو رسنۍ
د افغانستان د خلق ديموکراتيک ګوند د مرکزي کميټې غړي

ډاکټر نجيب الله اناهيتا راتبزاد سلطان علي کشتمند سلېمان لايق صالح محمد زېری عبدالظهور رزمجو عبدالوکيل غلام فاروق يعقوبي محمد اسلم وطنجار محمد رفيع نور احمد نور سيد محمد گلاب زوی فريد احمد مزدک محمود بريالی مير صاحب کاروال نظر محمد حيدر مسعود نجم الدين کاوياني نياز محمد احمد شاه سرخابي اسد الله حبيب احمد نبي اعظمي آصف دلاور ادينه سنگين امتياز حسن ببرک کارمل برهان غياثي بصير معنوي تازه خان ويار جانگل جميله پلوشه حبيب الله منگل خدايداد بشرمل خليل الله خليل الله کوهستاني دستگير پنجشېري دوست محمد ذبيع الله زيارمل راز محمد پکتين رحيم الله اصولي رحيم پهلوان سرور منگل سرروضه وال سيد اکرم پيگير سيد طاهر شاه پيکارگر سيد نسيم ميهن پرست سعادت گل آهنگر سيف الله شازار ليوال شاه محمد دوست شير آقا سرخک شير جان مزدوريار شهنواز تڼی ظاهر افق ظاهر حاتم محمد عارف صخره عبدالله بهار عبدالشکور خوشه چين عبدالرشيد آرين عبدالغفار لکڼوال عبدالرشيد وزيري عبدالستان سردلی عبدالحق علومي عبدالصمد ازهر عبدالحکيم عبدالقادر عبدالقادر آشنا عبدالقيوم نورزی عبدالمجيد سربلند عبدالواسع کارگر عبدالواحد فراهي عبدالفياز مهر ايين عبدالرحيم بها عزيز غلام دستگير غلام سرور يورش غلام قادر مياخېل غني هدفمند ډاکټر فاروق فدا محمد دهنشين فضل احمد طغيان فيض الله البز کاظم ملوان گل آقا گل داد محمد اسحق توخی افغاني گوندونه
کیمره

کامره په انګلیسي: ړ ځ وسیله . یاده وسیله د هرډول انځورونو اخیستلو او رواني حرکتونو د ثبت پروسه ترسره کوي، چي رواني حرکتونو ته موږ ویډیوګاني او ثابته بڼو ته انځورونه وایو. کیمره د معاصري نړۍ هغه جوړښت دی چي یوه لیکل سوې بڼه یا رسامي موږ ته په ډېر لنډ وخت او اسانه توګه داسي انځوروي چي جوړښت یې زموږ له سترګو تقریبا حقیقت ته ورنژدې وي، خو په حقیقي بڼه مکمل نه وي. نړۍ نن ورځ د بېلابیلو پرمختللو کامرو شاهده ده چي په انځورونو اخیستلو، سینماوو، ویډیو جوړولو او نورو کي ترې کار اخیستل کیږي. تاریخ له تاریخي اړخه د کیمرې لمړنئ استعمال نولسمي زیږدیزي پېړۍ ته ورګرځي، چیري چي اروپایي پوهانو دغه څېز د لمړي ځل لپاره د کیمیا په علم کي وکاراوه. ورپسې په شلمه پېړۍ دې نوښت ستره وده وکړه او د کیمرو جوړولو کمپنیو له یوبل سره په سیالي کي پرمختللي کیمرې نړیوالو بازارونو ته وړاندي کړې. په یوویشتمه پېړۍ چي ساینس او ټکنالوجي د نړۍ هر کونج ته ورسېدل ورسره سم د کیمرې هنر هم په لویه کچه پراخه سو او داسي ډول انځورونو، ویډیوګاني او بېلابېل خدمات یې نړۍ ته وړاندي کړه چي تر دغه وخته یې سارۍ نه وو لیدل سوی. انځورۍ