ihanif/pashto-wikipedia-corpus huggingface dataset:
کلورامفينيکول

کلورام فينيکول په انگرېزي کې: د وسیع التاثیر د انتی بیوتیکونو څخه دي چى په گرام مثبت منفى باکترياگانو آغېزه کوي. دغه انتی بیوتیک کولای سی د ریکتسییا پر باکتریاگانو باندي هم تاثیر وکړي. تاریخ کلورام فينيکول په ۱۹۴۹ کال کې د سترېپتومیسیس د باکتریاگانو څخه د داوید گوټلیب لخوا حاصل شو. په اوس وخت کي کلورام فينيکول په صنعت کې جورېږي. کلورام فينيکول سپين او لږ خاکې او يا دسپک زيړ رنگه کرستالى پوډرو په شکل وي او دميکرو اورگانيزمونو د ودى دروونکې اغيزه لرى او دمحرقى ديوي انتخابى درمل څخه عبارت دي. کلورام فينيکول په اوبو کې حل کېږي. انتي بيوتيکونه
ډبلن

ډبلن په انگرېزي:د ائيرلينډ پلازمېنه ده. دا ښار د ليفاى سيند په غاړه له ډبلن باى سره نږدې له ائيرش بحېرې سره پروت دى. د سمندر له لارې يې اړيکه د کارک، بلفاسټ، انگلينډ، سکاټ لينډ او د فرانسې له بندرونو سره لري. په دې ښار کې د ريل گاډو پټلۍ هم شته، چې د ښار مهمې نقطې سره يو ځاى کوي. دا ښار د هېواد د صنعت او سوداگرۍ له کبله ستر نوم لري. په دې ښار کې شراب، برقي سامان الات، جرابې، د شيشو سامان الات، د خوړولو توکي، موټرونه او بېړۍ جوړېږي. د کرنيزو توکيو لاسته راوړونو کې هم ستر نوم لري. دا يو ټيټه سيمه ده. او ددې له منځ څخه د ليفاى سيند تېريږي، چې لس پُلونه پرې تړل شوي دي. په دې ښار کې دوه نهرونه، چې يو يې د رائل کينال ١٥٤ کيلو متره اوږد دى او بل يې گرينډ کينال، چې ٣٣٥ کيلو متره اوږد دى، دواړه نهرونه د شانو ون د سيند شمال او سويلي څانگو او بندرونو په سيمو کې له يو بل سره يو ځاى کېږي. په ډبلن کې د ياودونې وړ ځايونه راټگر او راټمينز سيمې دي، چې ډېر شتمن وگړي په کې کار کوي. او گلاسنيون سيمه، چې پېژندل شوي ليکوالان او شاعران په کې ژوند کوي، ستر نوم لري. په ١٩٢٢ د ډبلن په ښار کې د انگلستان د وائسراى دفترونه و. ډبلن د پروټستانټ مذهب مرکز بلل کېږي. پروټستانټ د عيسوي دين يو ښاخ دى. د ډبلن په لرغوني ښار کې د ډبلن پوهنتون، بانک، ائيرلينډ گمرگ، محکمې او نور رغول شوي دي. په ډبلن کې د دود په ډول د نوموتو وگړو بتان جوړ شوي او په څلور لارو کې يې ځاى پر ځاى کړي دي. په دې ښار کې ډېر په زړه پورې پارک چې ١١ کيلو متره پراخ دى شتون لري. ژوبڼ او د جمهوري رياست تفريح ځاى هم په دې ښار کې دى. دا ښار د ښوونې له پلوه هم ډېر پرمختگ کړى دى، چې د ائيرليڼد ملي پوهنتون، کتابتون او لابراتور په کې شتون لري. په ٢٠٠٢ کال کې ددې ښار نفوس ٤٩٥١٠١ وو. د نړۍ د هېوادونو پلازمېنې
دودوما

دودوما د تانزانیا په منځ کې پروت ښار او پلازمېنه ده. د حمل او نقل يو بېلگه ده؛ خو اقتصادي حالت يې ښه نه دى. دا ښار د اوبو او هوا له پلوه وچ دى، کلنى ورښت يې ٨٠٠ ملي مترو ته رسېږي. دودوما له دارالسلام څخه د ټانگاتيکا جهيل په گريټ نارتهه عمومي سړک پرته ده. دا ستره او ټولېزه لار سويلي افريقا له مصر سره تړي. په دې ښار کې يو هوايې ډگر هم شتون لري. په لومړۍ نړيواله جگړه کې١٩١٨-١٩١٤وروسته او په ١٩٦١ ټانگاتيکا چې اوس د تنزانيې برخه ده له خپلواکۍ څخه د مخه د انگلستان د حکومت په پېر کې يو ولايت و. په ١٩٩٥ کې ددې ښار نفوس ١٨٩٠٠٠وو. د نړۍ د هېوادونو پلازمېنې
لوم

لوم د ټوگو سويل لويديځ کې پروت دى.دا ښار د ټوگو پلازمېنه او د هېواد تر ټولو ستر ښار او د ټوگو ستر بندر هم دى.دا ښار د بينين په خليج کې واقع دى. دې ښار د هېواد اقتصادي حالت ډېر ښه ساتلى دى، په دې ښار کې رختونه، کافي او خرماوې ډېرې نوم لرونکي دي، او له هېواده يې بهر لېږدوي. د ريل گاډي پټلۍ لوم له کپاليواټکپام، او سولک سره نښلوي. د بينين پوهنتون په ١٩٥٥ کې رغول شو، او ملي اډمنسټريشن عالي ښوونځى په ١٩٥٨ کې ورغول شو. په ١٨٩٧ کې لوم د جرمني تر ولکې لاندې و، چې وروسته د فرانسويانو لاس ته ورغى. چې تر ١٩٢٢ يې دوام وموند. په ١٩٦٠ کې چې ټوگو خپلواکي تر لاسه کړه، نو لوم يې د هېواد د پلازمېنې په ډول وټاکه. په ١٩٩٩ کې ددې ښار نفوس ٧ ميليونه وو. د نړۍ د هېوادونو پلازمېنې
پیونګ یانګ

پيونگيانگ په کوریایی کې: د شمالي کوريا پلازمېنه ده. دا ښار د ټايډونگ د سيند په غاړه د ژېړې بحېرې تر څنگ پروت دى. د هېواد تر ټولو لرغونى ښار بلل کېږي. ٢٣٣٣ کاله له ميلاد څخه د مخه دلته يو کوچنى ښار و. ١١٢٢ کاله د ميلاد د مخه پي يونگ گانگ يې مرگز وټاکل شو. په ٦٦٨ کې چنايانو تر خپلې ولکې لاندې راوست. او په ١٥٩٢ کې چاپان په دې ښار برېد وکړ. د بهرنيانو د پرلپسې برېدونو له کبله د بهرنيو وگړو پرمخ وتړل شو؛ خو کله چې د بهرنيو وگړو لپاره بېرته خلاص شو، نو په کوريا کې د عيسويت تبليغ ډېر زيات شو، او تر ١٠٠کليساوو څخه په کې ډېرې جوړې شوې. د سين جاپان ١٨٩٤-١٨٩٥ جگړه کې په پوره ډول ويجاړ شو. جاپان په ١٩١٠-١٩٥٠ پورې دا ښار د يو صنعتي مرکز په ډول وکاروه. په ١٩٥٠ کې د ملگرو ملتونو پوځ په دې ښار حمله وکړه؛ خو چې چين په دې جگړه کې برخه واخيستله؛ نو د ملگرو ملتونو پوځ وتلو ته اړ شول. په ١٩٥٣ کې د چين او روسيې په مرستې سره په پوره ډول ورغول شو. اوس دې ښار ډېر پرمختگ کړى دى. بوره، ربړ او بېلابيلو د لوښو ډولونه په کې جوړېږي. د ښوونې له پلوه هم ډېر پرمخ تللى دى، د توشنگ پوهنتون، چې تر ټولو نوموتى دى په ١٩٤٦ کې ورغول شو.پرته له دې طب پوهنتون هم شتون لري. ډېر پارکونه، موزيم او کتابتونونه هم په کې شتون لري. د لومړۍ پېړۍ قبرونو، بودايې عبادت ځاى او د اسونو مجسمو ددې ښار ښايست لاپسې زيات کړى دى. په ١٩٩٩ ع کال کې ددې ښار نفوس ٣١٣٦٠٠٠ وو. د نړۍ د هېوادونو پلازمېنې
ربات

رباط یا په عربي ژبه کې الرباط د مراکش هېواد پلازمېنه او د دې هېواد تر ټولو ستر اوم ښار دی چې د اټکل له مخې په ۲۰۱۴ ز کال کې ۵۸۰۰۰۰ ښاري وګړو پکې ژوند کاوه چې د شاوخوا سیمو د وګړو په ګډون دا شمېر ۱.۲ میلیون وګړو ته رسېده. دا ښار همداشان د رباط سالي کینیترا د اداري سیمې ښاري مرکز دی. رباط د اتلانتیک سمندر پر غاړه د بو ریګریګ سیند په خوله کې پروت ښار دی. رباط په ۱۲مه پېړۍ کې د الموحدونو د سترواکۍ له خوا جوړ شو. دې ښار په چټکه توګه سره وده وکړه، خو د الموحدونو د سترواکۍ په نړیدو سره د یوه څه مودې لپاره له زوال سره مخ شو. په ۱۷مه پېړۍ کې، رباط د بربري سمندري غلو لپاره په یوه پټنځای بدل شو. فرانسویانو په ۱۹۱۲ ز کال کې مراکش تر خپل قیمومیت لاندې راوست او رباط یې د هغه اداري مرکز وګرځاوه. مراکش په ۱۹۵۵ ز کال کې خپله خپلواکي واخیسته او رباط یې خپله پلازمېنه وګرځوله. رباط، تماره او سلا د څه باندې ۱.۸ میلیون وګړو یو شهرک جوړوي. د خټو او چیکړو د ستونزو له امله د رباط نقش د یوه بندري ښار په توګه را کم شوی دی. خو بیا هم، رباط او سلا د نساجي مهم صنایع، د خوراکي توکو تولید او ودانیز صنعت لري. سربېره پر دې، ګرځندوی او په رباط کې د ټولو بهرنیو سفارتونو شتون د دې لامل ګرځیدلی چې رباط د هېواد یو مهم مرکز پاتې شي. د هغې سروې له مخې چې د له خوا په ۲۰۱۳ ز کال کې تر سره شوه، د مراکش پلازمېنه رباط په ۲۰۱۳ ز کال کې د غوره سفر کوونکو مسیرونو په توګه ټاکل شوې وه. دا ښار د مراکش د امپریالیستي څلورو ښارونو نه یو دی او د رباط مدینه بیا د نړۍ د میراث لرونکې سیمې په توګه هم ثبت شوې ده. رباط ته د سیستم له لارې په ټرین سره سفر کېدای شي او همداشان د الوتکو په مټ د رباط سلا هوايي ډګر له لارې. ایتمولوژي د رباط نوم د عربې کلیمې الرباط نه را اخیستل شوی دی چې معنی یې رباط ده یعنې اسلامي مرکز یا مورچه. دا نوم د رباط الفتح لنډیز دی چې د فتحې د مورچې یا د کامیابۍ د مورچې معنی ورکوی- دا هغه نوم دی چې الموحدونو په ۱۱۷۰ ز کال کې د یوې سمندرې پایګاه په توګه د دې ښار د جوړولو پر مهال ورکړ. لرغونې سلا له میلاد نه وړاندې په لومړۍ زریزه کې، فنیقیانو د اوسني مراکش د اطلس سمندر پر غاړو باندې ګڼې سوداګریزې مستعمرې جوړې کړي، خو په دغه سیمه کې د سلا یا شلات په نوم د فنیقي هستوګنځي د شتون په اړه لرغون پیژندونکې ځینې بحثونه لري. له میلاد نه وړاندې په لومړۍ پېړۍ کې، سیمه ییزو اوسېدونکو لا په نیو-پونیکي ژبه باندې لیکل کول، خو دا سیمه د روم تر اغېز لاندې راغله. تر څو چې دا هېواد له میلاد نه وړاندې په لومړۍ پېړۍ کې په رسمي بڼه د روم له خوا ضمیمه شو، د لرغونې موریتاني سلطنت تر کنټرول لاندې و. هغه سیمه چې د چیله په نوم مشهوره وه او د ننني ښار په سویلي سیمه کې واقع وه، رومیانو د سلا په نوم یوه مستعمره جوړه کړه. په دې ښار کې کېندنو ښودلې چې له رومي جوړښتونو نه وړاندې دلته موریتاني جوړښتونه موجود و. له لیکسوس سره یو ځای، د سلا مستعمره یوه له هغو دوو سمندري ځایونو څخه و چې د رومیانو تر کنټرول لاندې و. د سلا بندر چې اوس له منځه تللی د رومیانو د سوداګریزو کښتیو له خوا له او سره د سویل لویدیځو لارو لپاره کاریده. لرغونې توکي چې ویزیګوتي او بیزانسي منشا لري په دغه سمه کې موندل شوي دي، د سلا او رومي اروپا تر منځ د سوداګریزو او سیاسي اړیکو تداوم تر هغه مهاله ښیي چې په اومه پېړۍ کې د افریقا په شمال کې د بیزانس سترواکي ټینګه شوه. خو بیا هم، سلا په پنځمه پېړۍ کې یو ډول متروک شو او کله چې په ۷مه پېړۍ کې مسلمان اعراب دلته راغلل او په سیمه کې یې اسلامي نفوذ رامنځته کړ، دا ښار زیاتره ویران و. سرچينې د نړۍ د هېوادونو پلازمېنې مراکش
طاعون

طاعون یوه ساري ناروغی ده چې د یرسنیا پستس د باکټریاوو څخه منځ ته راځي. دغه خطرناک ساري رنځ د ورږو کیک او صحرایی موږکانو په واسطه سرایت کېږي. تاریخ طاعون په منځنی پېړی کې د مرکزي آسيا څخه نړی ته پراخ شو. دغه رنځ په ۶ پېړی کې بازنطینی پاچایی ته ورسېده او تقریبًا ۲۵ میلیونه خلک یی ووژل. طاعون په ۷ پېړي کې د آسيا څخه مصر او شمالی آفریقا ته پراخ شو. په ۱۴ پېړی کې طاعون اروپا ته ورسيده او بقریبًا ۲۵ میلیونه خلک یی ووژل. په دي وخت کي خلکو طاعون ته د تور مرگ نوم ورکړ او عامو خلکو دغه مرض د خدای بیلگه گڼله. طاعون د صحرایی موږکانو او ورږو کیک لخوا خورول کېږي. دغه رنځ د دغو ځناورانو لپاره خطرناک ندي مگر ورږه چې د موږکانو او انسانانو څخه وینه زبیښی کولای شي د ناروغی موړک څخه انسان بدن ته د یرسنیا پستس باکټریاگان انتقال کړي. دغه رنځ د خیارک د وینې دککروالی او سږی د طاعون فورمونه درلودلای شي. د سږی طاعون د خیارک طاعون د وینې د ککروالی طاعون د سږی طاعون د سږی د طاعون فورم د طاعون ډولونو څخه تر ټولو وژونکو دي. دغه د طاعون فورم د هوا په واسطه سرایت کوي او یوازې ۱۰ اخته ناروغان ژوندي پاتې کېدلای شي. د خیارک طاعون د خیارک د طاعون فورم د ورږو کیک په واسطه خورول کېږي او یوازې ۴۰ اخته ناروغان ژوندي پاتې کېدلای شي. د وینې د ککروالی طاعون د وینې د ککړوالی طاعون کولای شي پر ماغزې یا توري برید وکړي او یوازې ۸۰ اخته ناروغان ژوندي پاتې کېدلای شي. په اوس وخت کې طاعون یوازې په آفریقا، آسيا او امریکا کې وجود لري. دغه ساري رنځ د جنتامايسين، سټرېپټومايسين یا دوكسيسايكلين د انتي بيوتيکونو په مرسته علاج کېدلای شي. ساري ناروغۍ
جذام

جذام یوه ساري ناروغي ده چې د میکوباکټریوم لېپرې د باکټریاوو څخه منځ ته راځي. دغه رنځ پوستکي، مخاطونه او عصبی سیستم په ناروغۍ اخته کولای شي. تاریخ جذام لمړی ځال په پخوانی مصر کې ۱۵۰۰ کال عیسوی سینی مخکې توصیف شو او تر څو کالونو وروسته دغه رنځ د نړی بېلو بېلو سیمو ته پراخ شو. جذام په منځنی پېړی کي د صلیبی جگړې په وخت کې اروپا ته پراخ شو. په دی وخت کې عامو خلکو دغه مرض د خدای بیلگه گڼله. په اوس وخت کې دغه مرض په آسیا او مرکزي افريقا کې وجود لري او د رفامپیسین یا کلوفازیمین د انتي بيوتيکونو په مرسته علاج کېدلای سی. ساري ناروغۍ
امير ډنډ

امير ډنډ يا بند امير د افغانستان د باميان په ولايت کې يو ډنډ دی. دغه ډنډ د امير عبدالرحمن خان په نوم پورې نومول شوی. د افغانستان ډنډونه
کولرا

کولرا یا وبایی ناروغي د اسهال یوه ساری ناروغی ده چې د ویبریو کلرا د باکټریاگانو څخه منځ ته راځي. داوبایي ناروغي له ناپاکو، ککړوخواړو غذا اوناپاکوککړواوبوڅخه چې زیاتره وخت دسېلابونوله راتگ اودچاپېریال دککړتیا له امله دڅښلوپه اوبواوغذا کی دوایبریوکولرې باکتریا گډیږي او په انسانانولگیږي اونښې یې دانسان په وجودکی له ۵-۱ ورځووروسته په ناڅاپي توگه دسخت اسهال اوکانگوقی په بڼه راښکاره کیږي چې دبدن اوبه اونورمایعات په خطرناکه توگه اغېزمنوي. که بې له ځنډه اوپروخت یې تداوي ونه شي نو دبدن داوبو ضایع کېدنه اودنورومایعاتوبې انډؤلي په ۲۴ ساعتونوکی دمرگ سبب کېدای شي ساري ناروغۍ
تاج محل

تاج محل د اسلامي تمدن يو بې سارى شاهکار دى.د تاج محل تاريخي ودانۍ دمغول بادشاه شاه جهان له خوا د خپلې گرانې مېرمنې ممتازمحل سره دبې کچې مينې په وياړ جوړه او ودانه شوې ده. د تاج محل ودانۍ په ودانولو کې شل زره کارگران اومزدوران په ستړياوتې کار بوخت وو. ددغه تاريخي ودانۍ د جوړولو په خاطرد نړۍ له گوټ گوټ څخه تکړه او نوميالي معماران ، تيږه توږونکي، مهندسان، حکاکان اومجسمه توږاندي وروبلل شول . تاج محل د هند په اگره ښار کې دی. د تاج محل ودانۍ په ښکلې ، ښايسته اوموزون ډول سره د سينگاراوپسول په موخه له يمن څخه عقيق ، دعربستان څخه مرجان ، د فارس څخه ياقوت اود افغانستان څخه د بدخشان لعل وروغوښتل شول اوپه جوړېداکې يې وکارول شول. ترڅو، چې دغه بې سارى اوتلپاتې دمينې شاهکار له کابو٢٢ کلونوپرله پسې کار وروسته د تکميل پوړۍ ته ورسېد. د تاج محل ودانۍ دنړۍ په عجايبوکې راځي اوهرکال د نړۍ له گوټ گوټ څخه په زرگونوگرځندويان اوسيلانيان ددې شانداراو پرتمين شاهکار لېدا ته ورځي. تاج محل دهندوستان د گرځندوى صنعت په برخه کې دعايداتو يوه غوره، غوړه اوبډايه سرچينه ده. سرچینه د تاند له ویبپاڼې څخه تاج محل
تيرانوسور

تیرانوسور په لاتین: د غوښخور غوښه خوړونکي ډاگسرانو څخه تر ټولو لوي او خطرناک ډانگسر وو چې د کرتاسې په وخت کې ۶۵ میلیون کاله مخکې په امریکا کې یی ژوند کاوه. تاریخ او توصیف د تیرانوسور رکس لمړني فوسل په امریکا کی په ۱۸۷۴ کال کی کشف شو او فوسل یی په ۱۹۰۵ کال کی د امريکي عالم هنري فارفيلد أوزبورن لخوا توصيف شو. په ۱۹۰۸ کال کی د تیرانوسور نوی فوسل په هېل کريک کی کشف شو. نوموړي فوسلونه په ۱۹۱۵ کال کی بیا جوړ شو او په اوس وخت کی د نیو یورک په موزیم کی پروت دی.د تیرانوسور لوړوالي ۱۳ مټرو ته ورسېدله او وزن یی ۷ ټنونه وو. د تیرانوسور سرعت ۴۰ كيلو متره په ساعت کې ته رسېدلای سی. دغه ډانگسر په ځانگړي ډول د نبات خوړونکي ډانگسران ښکار کاوه. غوښه خوړونکی ډانگسران
ستگوسور

ستگوسور په یوناني: د نبات خوړونکي دایناسورانو څخه یو زره پوښ دایناسور وو چې د جوراسیک په وخت کې د ۱۵۰ میلیونه کاله مخکې په شمالي امریکا او اروپا کې یی ژوند کاوه. د ستگوسور نوم د یونانی ژبې څخه اخیستل شوی دی چي په پښتو کې د بام لرونکي سمساره معني لري. د ستگوسور لوړوالي ۱۲ متره وله او وزن یی ۵ تڼونو ته رسېدلای سی. ستگوسور کوچنی سر درلود او د ماغزه لوي والي یی لکه د چارمغز په اندازه وء. بوټي خوړونکی ډانگسران
پلسيوسور

پلسيوسورپه لاتين: د سمندري غوښه خوړونکي او هگی اچونکي ډانگسرانو څخه وو چی د ټرياس ۲۴۵ میلیونه کاله مخکې د وخت څخه د کرتاسې ۶۵ میلیونه کاله مخکې تر وخت پورې یی ژوند کاوه. د پلېسيوساورس هډوانه په ۱۹مې پېړۍ کې د انگلستان ته څېرمه وموندل شو. غوښه خوړونکی ډانگسران
روماتولوجي

روماتولوجي د داخله طب او ماشوم طب يوه څانگه ده چې د روماتيکو ناروغيو پېژندنه او درملنه په کې ترسره کېږي. هغه ډاکټران چې په دې څانگه کې تخصص ترلاسه کوي روماتولوجېستان بلل کېږي. روماتولوجستان اصلاً د هغو روغتيايي ستونزو سره سرو کار لري چې هغه د بندونو، نرمو ووبونو، معافياتي ناروغيو، واسکولايټس يا د رگونو د تسپود او د کانېکټيف نسج ارثي بې نظمۍ او ناروغۍ دي. د روماتولوجي نوم له يوناني لغت چې مانا يې هغه څه چې د ويالې يا رود په څېر بهېږي، او د - چې د زده کړې په مانا دی راوتلی.
سرطانپوهنه

سرطانپوهنه يا اونکالوجي په انگرېزي: له يوناني ژبې اونکوس چې د حجم، تودې يا تومور په مانا، او د -لوجي - وروستاړي نه چې د زده کړې مانا لري د طب يوه څانگه ده چې د سرطاني ناروغيو سره سرو کار لري. پدې څانگه کې د بېلابېلو سرطاني ناروغيو او تومورونو پېژندنه او درملنه هم نغاړل شوي. د دغې څانگې څانگپوه اونکولوجېست يا سرطانپوه بلل کېږي. اونکولوجي يا سرطانپوهنه په لاندې موضوعگانو اړونده ده: په يوه ناروغ کې د هر ډول سرطان د پېژندنې او تشخيص اړوند درملنه بېلگه، جراحي، کيمودرملنه، وړانگودرملنه او نورې شته درملنې د سرطاني ناروغ د بريالۍ درملنې وروسته يې څارنه سرطاني ناروغ د وروستي پړاو پاليېټيف پالنه د سرطاني درملنې شاوخوا اخلاقي پوښتنې د عامه وگړو د څارنې هڅې يا د سرطاني ناروغ د خپلوانو په هغه سرطاني ناروغيو کې چې د وراثت پر بنسټ رامېنځ ته کېږي، لکه د تي سرطان پېژندنه د سرطاني ناروغيو په پېژندنه کې تر ټولو اهم د ناروغ روغتيايي پېښليک: البته د روغتيايي شکايت څرنگوالی هر ډول نښې نښانې ستړيا وزن بايلنه د وينې د کمښت ناڅرگنده سبب، په ناڅرگند سبب رامېنځ ته شوې تبه، نيوپلازم ته ورته علايم او نورې نښې. غالباً په يوې فيزيکي کتنې د يوه نيوپلازم ځای او سيمه رابرسېرېږي. طب درملگري
مبارک علي

ډاکټر مبارک علي اردو: مبارک علی د پاکستان يو تاريخپوه او عالم دی. هغه د ۱۹۴۱ ز. کال د اپرېل په مياشت کې د هند په ټونک کې زېږېدلی دی. هغه پخپل کتاب در در ټهوکر کايې خپل ځانته د زېږون نېټه پخپله ټاکلې او دا په دې خاطر چې د هغه مور او پلار دقيق نه پوهېدل چې کلی يې ځوی زېږېدلی. ژوند مبارک علي په ۱۹۶۳ ز. کال کې د حيدرآباد له سندهـ پوهنتون نه د تاريخ په څانگه کې ماسټري اخيستې. بيا په ۱۹۷۲ ز. کال کې لومړی لندن ته لاړ او بيا له هغه ځای نه المان ته د لوړو زده کړو لپاره لاړ. په المان کې د بوخم په ښار کې د روهر پوهنتون نه د تاريخ په څانگه کې دوکتورا اخيستې. کله چې هغه بېرته پاکستان ته لاړ نو د سندهـ د پوهنتون د تاريخ د څانگې مشر شو. نوموړی تر ۱۹۹۶ ز. کال پورې په لاهور کې د گويته انستيتيوت ريس هم پاتې شوی. هغه د تاريخ د درې مياشتينۍ مجلې چلوونکی هم دی. په هند، پاکستان او منځني ختيځ کې يې د رسنيو سره گڼې مرکې کړي. کتابونه تاريخ کي دريافت، د تاريخ موندنه - ملحد کا اوورکوټ، د بې دينه بالاپوش . د تاريخ په سيوري کې ، د تاريخ محاکمه تاريخ اور نصابي کتب . شاهي محل باچايي ماڼۍ . تاريخ کي روشني د تاريخ رڼا . . آخري عهد مغوليه کا هندوستان . . گمشده تاريخ ورک تاريخ تاريخ اور دانشور . تاريخ اور سياست . تاريخ اور آج کي دنيا . در در ټهوکر کهايې - . تاريخ، ټهگ اور ډهاکو برتانوي راج علامي اور نسل پرستي تاريخ اور فلسفه تاريخ . مغل دربار - - . تاريخ شناسي تاريخ کا بدلتې نظريات تاريخ اور مذهبي تاريخې اکبر کا هندوستان . یورپ کا عروج جديد تاريخ تاريخ او تحقيق پتهر کا زمانه کانسي کا زمانه لوهې کا زمانه سرچينې باندنۍ تړنې پاکستاني ليکوال
لويېس دوپري

پروفېسر لويېس دوپري ۲۳ د اگسټ، ۱۹۲۵ - ۲۱ د مارچ، ۱۹۸۹ ز. یو امریکنی لرغونپوه وگړپوه عالم او د افغان کولتور او پېښلیک کارپوه وه. هغه د نانسي هاچ دوپري خاوند و چې اوس په کابل پوهنتون کې د افغانستان مرکز هيت ريسه غړې ده او د افغانستان په اړه يې ۵ کتابونه هم کښلي دی. له متحده ایالاتو څخه د مېرمن او خاوند په توگه په گډه د ۱۵ کلونو لپاره په کابل کې کار وکړ. تر خپلې وسې یې د افغانستان په اړه لیکلي اثار او معلومات راټول کړل. دوي له ۱۹۶۵ز کال تر ۱۹۷۸ز پورې د هېواد هر گوټ ته سفرونه وکړل، ترڅو د لرغوني ځایونو او توکو په اړه مالومات راټول کړي. لومړي وختونه دوپري د اگست په ۲۳مه، ۱۹۲۵ز کال د گرین ویلي شمالي کاریلونا زېږېدلی. هغه په دوېمه نړیواله جگړه کې د امریکې متحده ایالاتو بحري ځواک په توگه گډون کړی و، او په فلپین کې یې ځای ونیوه. د جگړی په وروستیو کې هغه غوښتل چې ځان د متحده ایالاتو پوځ ۱۱مې ... لوا ته ځان بدل کړي. کله چې دویم نړېواله جگړه پای ته ورسېده، نو ده د هارورډ پوهنتون کې اسیایي لرغونپوهنه او توکمپوهنه پیل کړه. وروسته د لېسانس، ماسټرۍ او ډاکټرۍ لاسوندونو ترلاسه کولو وروسته یې وغوښته چې د څېړنیزو موخو لپاره فلپین ته بیا ور وگرځي، مگر د نوموړي دولت له خوا یې غوشتنه رد شوه، مگر په ورته وخت کې په ۱۹۴۹ز کال نوموړی په افغانستان کې د لرغونپوهنیزی څېړنو لپاره وبلل شو. دې کار دده لېوالتیا له ۱۹۵۹ څخه تر ۱۹۸۳ پورې تر اوږدمهاله پورې له سوېل لودیځې اسیا سره جوړه کړه. . دوپري په لاندې پوهنتونو کې درس ورکړی دی: هوایي پوهنتون په مېکس وېل هوایي ډگر د پنسلوانیا ایالت پوهنتون پېن ایالت پرېنسټن پوهنتون په نیوجرسي متحده ایالتونو پوځي اکاډېمي نیویارک د شمالي کارولینا پوهنتون-چپل هېل ډوک پوهنتون دورم شمالي کارولینا په خپل کاري ژوند کې دې د یو شمېر هېوادونو لکه لویدځ المان، فرانس، ډنمارک، سویډن او برېټانیې سره د سلاکار په توگه دنده ترسره کړه، همدارنگه یې له د امریکې متحده ایالاتو کورنیو چارو وزارت او د ملگرو ملتونو سره د سلاکار په توگه دنده ترسره کړه. دی او دده مېرمن له کمونستي اووښتونه مخکې په یوه لینډ رو ور گاړي کې ډېر ځلې د افغانستان په مختلفو ښارونو کې لیدل شوي چې بې له کوم ساتونکي او موټر چلوونکي به یې خپله موټر چلاوه او له یوه ولایته به بل ته تگ کاوه. د غویي له اووښتونه ۱۹۷۸ز اپریل وروسته ډوپري او مېرمن یې ونیول شوه او له هېواده وشړل شوه. دوي دواړه د امریکې متحدو ایالتونو ته وگرځېده، مگر وخت ناوخته به یې گاونډي پاکستان ته راتلو، چې د شوروي اتحاد برید پر افغانستان له نږدی وڅاري. ډوپري له افغان مجاهدینو سره چې د کمونستي رژیم او شوروي پوځونو سره په جگړه بوخت وه؛ کار وکړ او د هغوي کړنې یې په نړیواله کچه وځلولی. مړینه دوپري د مارچ په ۲۱مه، ۱۹۸۹ز کال د شمالي کارولینا په دورهم کې ومړ، پوره یوه میاشت وروسته له هغې چې د پخواني شوروي وروستی پوځي له افغانستان څخه په تېښته پر شا شو. کتابونه افغانستان د افغانستان تاریخي لارښود د کابل تاریخي لارښود د ملي موزیم لارښود سرچینې باندنۍ سرچینی : : : امریکایي لرغونپوهان د ۱۹۲۵م کال زېږدنې د ۱۹۸۹م کال مړینې د منځنی آسیا زده کړې
د افغان تلویزیونونو نوملړ

د افغان تلویزیونونو نوملړ یاهم د افغانستان د تلویزیونونو نوملړ. له هیواده بهر خپریدونکي تلویزیونونه اریانا افغانستان تلویزیون پیام افغان تلویزیون زرین تلویزیون ایمان تلویزیون تلویزیون طوطی تلویزیون افغانستان تلویزیون افغان جوان تلویزیون دولتي تلویزونونه د افغانستان ملي تلویزون د افغانستان پوهنیز تلویزون ملي نیوز تلویزیون نړیوال تلویزیونونه آریانا تلویزیون طلوع تلویزیون د افغانستان ملي تلویزیون د طلوع نیوز تلویزیون سیمه ایز او ولایتي تلویزیونونه ولایتي ملي راډیو تلویزیونونه بدخشان ملي راډیو تلویزیون بغلان ملي راډیو تلویزیون بلخ ملي راډیو تلویزیون پروان ملي راډیو تلویزیون پکتیا ملي راډیو تلویزیون تخار ملي راډيو تلویزیون خوست ملي راډیو تلویزیون سمنګان ملي راډیو تلویزیون غزنی ملي راډیو تلویزیون فاریاب ملي راډیو تلویزیون فراه ملي راډیو تلویزیون کندهار ملي راډیو تلوېزیون کندوز ملي راډیو تلویزیون نیمروز ملي راډیو تلویزیون هرات ملي راډیو تلویزیون هلمند ملي راډیو تلویزیون جوزجان ملي راډیو تلویزیون ګردیز ملي راډیو تلویزیون ننګرهار ملي راډیو تلویزیون د کابل ښار خصوصي تلویزیونونه یواځې د کابل له ښار څخه اوسمهال ۳۰ خصوصي تلویزیونونه خپریږي چې د افغانستان د اطلاعاتو او فرهنگ وزارت د اعلامیه پر بنسټ چې په نږدې راتلونکي کې به نور تلویزونونه هم په دې لړ کې ورزیات شي. افغان تلويزيون آرزو تلويزيون آریا تلویزیون اريانا تلويزيون اریانا نیوز تلویزیون آینه تلويزيون بهار تلویزیون باتور تلویزیون باختر تلويزيون تمدن تلويزيون جهان نما تلویزیون خورشید تلویزیون دنیای نو تلویزیون دعوت تلويزيون راه فردا تلویزیون زن تلویزیون سپهر تلويزيون سټار تلویزیون سبا تیویزیون سه ۳ سپورټ تلویزیون شمشاد تلویزیون شهر تلویزیون صدای حق تلویزیون طلوع تلويزيون فردا تلويزيون کابل تلویزیون کابل نيوز تلويزيون لمر تلويزيون افغان نيوز تلويزيون امروز تلويزيون طلوع نيوز تلويزيون کهکشان تلويزيون کوثر تلويزيون ګوربت تلویزیون ميوند تلويزيون نگاه تلويزيون نور تلويزيون نورين تلويزيون هفت تلويزيون وطن تلويزيون وطندار تلويزيون یک تلويزيون د کندهار ولایت اړوند تلویزیونونه هیواد تلویزیون کندهار ژوندون تلویزیون کندهار ملي تلویزیون د هلمند ولایت اړوند تلویزیونونه سباوون تلویزیون هلمند ملي راډیو تلویزیون د ننگرهار خصوصي تلویزیونونه شرق تلویزیون د هرات ښار خصوصي تلویزیونونه آسیا تلویزیون تابان تلویزیون ساقي تلویزیون سیمای غوریان تلویزیون ملت تلویزیون میهن تلویزیون هری تلویزیون د خوست ولایت تلویزیونونه غرغښت تلويزيون سرچینه افغاني رسنۍ
د افغاني راډيوگانو لړليک

په ټولیز ډول راډیو گانې په افغانستان کې د رسنیو یوه نوموتې بڼه ده چې کابو سل په سلو کې د افغانستان وکړي ورته لاسرسی لري. په ۲۰۱۱ز کال کې په افغانستان کې د راډیو گانو شمیر ۱۷۵ راډیو گانو ته رسیده. . راډیو سټېشنونه راډیو . کابل افغانستان . کابل افغانستان . کابل افغانستان آرمان اف ام. آریانا راډیو . کابل افغانستان ځلا رادیو . کنړ افغانستان د افغانستان راډیو د آزادۍ راډیو . کابل افغانستان سپوږمۍ راډیو . کابل افغانستان شهر رادیو . کابل افغانستان کلید راډیو . کابل افغانستان سرچینې افغاني رسنۍ
لړم

لړمان په لاتين: د آراخنیډا څخه دی چی اته پښې او زهر لرونکي نیش لري. د لمړ نیش د لکۍ پر سر باندي پروت دي. لړمان په ځانگړي ډول په شپه کی ښکار کوی او په گرمو سیمو کی ژوند کوي. توصيف لړمان د آراخنیډا څخه تر ټولو پخواني ژوی دي چی د سيلورين په وخت کی ۴۴۳ میلیونه کاله مخکې یی ژوند کول. په اوس وخت کی لړمان په گرمو سيمو کی په دښته او جنگل کی ژوند کوي. نوموړي ژوي د وینو د جریان جهاز آزادي سیستم او نلي زړه لري. د عصبي سیستم یی د دوو لویو غوټو او اتو کوچنۍ غوټو څخه جوړ شوي دي. د لړم ښځينه معمولا ۲۵ ځوانکان لري چی پر خپل ملا باندي وړي. لړم په ځانگړي ډول غنې او نورو حشرې ښکاري کوي. که لړم پر کوم سړي باندې نیش ولگوي، دغه سړی د ډیر درد احساس کوي او ان په ځینو مواردو کې د لړم د زهرو له کبله مري. خو که د لړم زهر د درملو په توگه وکارول شي نو پخپله دردونه له منځه وړي. همداراز د لړم زهر د تومورونو او رگونو په درملنه کې هم کارول کیږي. د لړمانو ډولونه د بوتهیدېانو لړمان لېیوروس قوینقوېستریاتوس آندروختونوس اوسترالیس غڼه ډوله ژوي لړمان
چوپسټېک

چينايان په لرگيو ډوډۍ خوري چې په انگليسي ژبه چوپستيک او په چيني ژبه کوای ځه وايي . د کوای ځه په باب د چين په شمال ختيځ کې يوه کيسه ده چې وايي دوه زره کاله مخکې د چين د شيا امپراطورې دورۍ بنسټ ايښودونکي چې يو نومېده ، د سيلاب مخنيوي په بهير کې درې واره له خپل کور څخه تېر شو، خو کور ته نه ننووت او په بهر کې يې ډوډۍ پخه کړله. کله چې په ديگ کې غوښې پخې شوې او اوبه يې هم ډېرې گرمې وې ، نو غوښې يې په لرگيو خولو ته وړې چې دا د کوای ځه لومړی شکل و. د بشر تاريخ د تکامل تاريخ دی . په لومړۍ ټولنه کې انسانانو په لاسونو ډوډۍ خوړله ، خو د گرمې ښوروا د څښلو او خوړلو لپاره لاسونه مناسب نه وو ، نو د زمانې په تېريدو سره د خوړلو وسايل مثلا کاشوغه ، کاشوغ پنجه او کوای ځه اختراع شويدي . اوس د چين د لو شون ښار په موزيم کې د لرگيو په هکله يوازنې نندارې تالار جوړ شوی چې پکې د نوې ډبرې په زمانه کې د ژويو د هډوکيو څخه جوړ شوي لرگي په چون چيو زمانه کې د برېښنايي لرگي او اوسمهال عصري لرگي ليدل کېږی. له زرو بېلا بېلو لرگيو څخه د چين د لرگيو د پرمختگ تاريخ څرگندېږی. د مالوماتو له مخې، داسی لرگي په لو شون ښار کې د عامه وگړيو ليو باو گوه او د ده پلار لخوا ور کول شوي. د تېرې پيړۍ په نهمه لسيزه کې ليو باو گوه چې د لرگيو په کاروبار بوخت و، له بهرنيو سره د اړيکو او تبادلې په ترڅ کې يې د لرگيو تاريخي ارزښت پېژندلی. له هغه وخت څخه ليو باو گوه له خپل پلار سره د هېواد په گوټ گوټ کې لرگي راغونډ کړی. په ١٩٩٦ کال کې ليو باو گوه د خپلې فابريکې په ديوال کې د لرگيو يو نندارتون جوړ کړ. خو ور پسې هغه احساس کړل چې د دې نندارتون کتونکي ډېر کم و. نو په ٢٠٠٠ کال کې ليو باو گوه راغونډ شوي لرگي لو شون موزيم ته ور کړل چې له دې څخه د دوی تاريخي ارزښت تر ډېرې پورې ښودل او څرگندېږی. په دغو زرو لرگيو کې تر ټولو اوږد لرگي د سوې امپراطورۍ په دوره کې توليد شوې چې اوږدوالی يې دری دېرش اعشاريه يو سنتی مترو ته رسيږی. دغه لرگی د جه جيانگ ولايت په يو ولسوالی کې له خاورو څخه راايستل شوې. په دغو لرگيو کې تر ټولو قيمتی لرگې د پيل له عاښ څخه جوړ شوې لرگي دي او تر ټولو لرغوني لرگي د چون چيو په زمانه کې توليد شوې لرگي چې اوږدوالی يې لس گونه سنتی متره دی او د کارپوهانو تر قضاوتېدو وروسته پخلی شوي چې دا د هېواد لومړی درجه لرغوني اثر دی. چیني پنځونې
د ښځو او نجونو لپاره ځانگړې ورځې

د ښځو پر نړيوالې ورځې سر بېره، د نړۍ په گوټ گوټ کې يو شمېر نور جشنونه هم په ځانگړی توگه د ښځو لپاره ټاکل شول. د ميندو ورځ د ميلادی کال د هره می دوهمه يک شنبه د امريکا، کاناډا او يو شمېر اورپايي هېوادونو د ميندو ورځ ده. عمده موخه يې د ميندو درناوی کول دي. اوس په چين کې دغه ورځ گام په گام د خلکو پاملرنه راجلبوي، زياتره کسان په دې ورځ خپل مورگانو ته مبارکي وايي او سوغاتونه ورته وړاندې کوي. د ښځو د واک ورځ د سويس په يو شمېر ځايونو کې د هر کال د جنورۍ څلورمه نېټه د ښځو د واک ورځ ده. د دغه څلور ورځني اختر په موده کې په کورنيو کې ټولې چارې بايد د ښځو د پريکړو سره سم تر سره کېږي. نارينه د پريکړې واک نه لري. د ښځينه وو ښاروالانې ورځ په هاسپاڼيا کې د ښځينهوو ښاروالانې اختر د هر کال په فبرورۍ کې نمانځل کېږي. په دغه ورځ ښځې به د ښاري چارو اداره او حکمونه ورکوي. که نارينه د دغو حکمونو مراعات ونه کړي، هغه به د عامو وگړيو لخواوغندل شي. د نجونو اختر د مارچ درېيمه نېټه په جاپان کې د نجونو اختر دی. د جاپانيانو په اند، پسرلی د شفتالو گلانو د غوړېدو موده ده، دغه گلان د نجونو په شان دي. نو د شفتالو گل اختر په توگه دغه ورځ هم يادېږي. داستراحت ورځ په يونان کې د دسمبر يو دېرشمه نېټه د کورنيو ښځو د استراحت ورځ ده. په دې ورځ کې مېرمنې په کورونو کې هيڅ کارونه نه کوي او ټول کورنۍ کارونه د خاوند پر غاړه وي. ځانگړې ورځې
د ځمکې گړۍ

د ځمکې گړۍ انگریزي له نړيوال اقليمي بدلون سره د مبازرې په موخه د نړيوال طبيعت صندوق يوه غوښتنه ده چې له شخصيتونو، د هستوگنې سيمو، تصديو او حکومتونو څخه د هر کال د مارچ مياشتې په وروستۍ شنبه د ماښام له اته نيمو بجو څخه تر نهه نيمو بجو پورې د يو ساعت لپاره څراغونه بند او نور بريښنايي لوازم گل کړي، تر څو د ټيټ کاربن ايستنې او له اقليمي بدلون سره د مبارزې په اړه کلکه اراده څرگنده کړي. د دغه فعاليت اغيزه کومه ده؟ دغه فعاليت د لومړي ځل لپاره د اسټراليا په سيدني کې د مارچ په يو دېرشمه نېټه ماښام په اته نيمو بجو پيل شو چې له دوه مليونه او دوه لکه نه زيات کورونو او تصديو پکې برخه درلوده. د شمېرنې له مخې، په دغه يو ساعت کې سپمول شوې بريښنا د دوو لکو ټلويزيونونو د يو ساعت کارول پوره کولای شي. د نړيوال طبيعت صندوق موخه دا ده چې وگړيو د دې فعاليت په وسيله پوه شي چې خپل کوچني کړه وړه به زموږ پر چاپريال باندې ژوره اغيزه وکړي. نو موږ بايدد خپل ژوند په کوچنيو برخو کې د ټيټ کاربن ايستنې او چاپيريال ساتنې ته پاملرنه وکړو. د موسم بدلون
نهنگ

نهنگ د اوبو د تی لرونکی حيواناتو څخه دی چي د نړي په سمندرونو کې ژوند کوي. نهنگ دنړۍ دستروحيواناتوپه ډله كې راځي،چې وزن يې له سلوڅخه تريوسلوپينځوسوټنوپورې رسيږي. دغه حیوان سږي لری او ژوندی بچیان زېږاوي. نهنگ دخپل ژوندپه اوږدوكې لس يا پينځه ځلې بچيان زيږاوې ددغه حيوان عمر په منځنى كچه تر اتياووكالونوپورې رسيږي. سرچینه ژباړه نهنگان
یاهو!

یاهو یوه امریکایي گڼ ملیتي انټرنټي شرکت دی چې مرکزي دفتر یې د امریکا د متحده ایالاتو د کالیفورنیا په ښار دی. د یاهو ویبپاڼه د خپل پراخه د لټون ماشین او سربېره پر دې د بریښنالیک د غوره چوپړتیاوو د درلو له امله په نړۍ ډیر مینه وال لري چې د دې ویبپاڼې د کتونکو شمیر په میاشت کې ۷۰۰ میلیونو تنو ته رسیږي او له دې امله یاهو د امریکا له سترو ویبپاڼو څخه یوه ده. یاهو
رحمت ديوان

رحمت ديوان انگليسي افغان ليکوال، ژورناليست، لنډه کيسه ليکونکى، د تصوير مجلې ايډيټر او د پښتو ډرامو اداکار او ډائريکټر دى چې په کابل کې ژوند کوي. دندې ليکوال: رحمت ديوان يو ازاد ليکوال دى، چې بېلا بېلو مجلو او وېبپاڼو کې يې ليکنې خپرېږي. له دې پرته يې تراوسه پورې درې کتابونه هم چاپ شوي او ځينې نور يې د چاپ په تمه پراته دي. ايډيټر: نوموړى د تصوير مجلې ايډيټر پاتې شوى دى، چې د ٢٠١٣ز نه تر ٢٠١٥ز پورې يې د تصوير په نوم يوه مجله چاپوله، چې په دې مهال کې يې اووه ګڼې له چاپه راوتې وې. پښتون مجله: نوموړي د پښتون مجلې سره هم دوه نيم کاله کار د کمپوزر او پروف کتونکي په توګه ترسره کړى دى. مشرق ټلويزون: رحمت ديوان په ٢٠١٦ز کال کې د مشرق ټلويزون سره په تخنيکي برخه کې شپږ مياشتې دنده ترسره کړې ده. دلته نوموړي د سي جي آپرېټر په حېث دنده ترسره کوله. کمپوز و ډيزاين: نوموړى له تېرو لسو کلونو راهيسې د پښتو کتابونو او مجلو د کمپوز و ډيزاين په برخه کې کار کوي، چې په دې لړ کې يې په سلګونو کتابونه کمپوز او ډيزاين کړي دي. انلاين ښوونکى: نوموړى له ٢٠١٢ز کال راهيسې په انټرنېټ انلاين زدکړې هم ورکوي، چې د انټرنېټ سره د تړلو سافټوېرونو او نورو څيزونو په تړاو دي، چې دا ټول زدکړې د ويډيو په ډول په يوټيوب د په نوم چېنل کې خپرېږي. له دې پرته هم نوموړي په بېلا بېلو ځايونو کې دنده ترسره کړې ده، چې دا مهال د خبريال وېبپاڼې سره د خبريال په توګه دنده ترسره کوي. اداکار: نوموړي د اداکار په توګه په لومړي ځل د امير شاه تلاش په سريال عدالت کې کار کړى دى او له دې وروسته يې د هوښيار شئ په نوم ډرامه جوړه او خپره کړې ده، له دې پرته يې هم په يو شمېر ډرامو کې کار کړى دى. چاپ آثار له انټرنېټه د پېسو ګټلو ٦٠٠ لارې، چاپ کال: ٢٠١٧ز بريالى ماموريت، چاپ کال: ٢٠١٧ز خدمت؟ لنډې کيسېافسانېچاپ کال: ٢٠١٧ز د عدم تشدد علمبردار څوک و؟ څېړنهچاپ کال: ٢٠١٧ز تړون د پښتو ادبي تړون رودادونه چاپ کال: ٢٠١٥ تصوير مجله٢٠١٣ز نه تر ٢٠١٥ز پورې، ٧ ګڼې ناچاپه آثار له فېسبوک څخه پېسې ګټل د سلو لفظونو کيسه د حجرې يو ماښام د ترجمه شوو کيسو ټولگه خندا او خنداگانې د ټوکو ټولگه هوښيار شئ ټي وي ډرامه حوالې د فېس بک پاڼه د ټوېټر پاڼه د تصوير پروډکشن وېب پاڼه پښتو فلمونه او عريانيت، مضمون مستي نېستي، ډرامگۍ د رحمت ديوان غزل د رحمت ديوان مرکه پوکڼۍ، لنډه کيسه ادراک هوښيار شئ مني بدنام هوئي افسانه
د کوکا کولا شرکت

د کوکاکولا شرکت یوه امریکایي گڼ ملتي د څښاکتوکو د تولیدولو شرکت دی. دا شرکت د بې الکوله څښاک او شربتونو پلورونکی او بازار موندونکی دی. کولا کولا
د پېښور پوهنتون

د پېښور پوهنتون چې په کال ۱۹۵۰ کې د پاکستان د لومړۍ وزیز لخوا جوړ شوي. مخکې نوموړۍ پوهنتون د اسلامیہ کالج پېښور په نوم یادیده چې په ۱۹۱۳م کال کې جوړ شوي وو. د پېښور پوهنتون پوهنتونونه په پېښور کې
هارون امين

دی په کابل کې ۱۹۶۹م زېږدي کال کې زېږېدلی . مخينه دی د نظار شورا ډلگۍ سره تړاؤ لري . دی په ۱۹۹۰م زېږدي کلونو کې د احمدشاه مسعود لخوا په څو کسيزه سياسي ډلې کې د نظار شورا او د شمالي خلکو په استازيتوب امريکا ته د طالبانو د پرځېدو په موخه د امريکايانو څخه د مرستې او پر افغانستان باندې د بريد هڅوونې پر بنسټ د وياند په توگه تللی و، او بيا څه موده وروسته کله چې امريکايان په افغانستان حاکمه شول د حامد کرزي حکومت منخته راغی نو دی په جاپان کې د افغانستان د سفير په توگه وټاکل شو . همدا رنگه ېې د حامد کرزي په حکومت کې د امنيت ادارې او نورو رياستونو په ډېرو لوړو پوستونو رسمي کارونه ترسره کړي . سرچينې د امريکا څخه په لیکه يوه انټرنټي پاڼه د شورای نظار غړي
زېبا شورش شمالي

زېبا شورش شمالي دا د نظار شورا د ډلگۍ پخوانې غړې ده . مخينه زده کړې دندې آغلې شمالي د ښځو او وگړنيزو حقوقو په چاپېريال کې يوه ټولنه پرمخ بيايي . د دې د ټولنې د نوم لنډون وافا ده . په انگرېزي کې ېې بشپړه نوم او پښتو کې ېې دغه مانا راوځي د ښځو ډله چې د سولې او وگړنيزو حقوقو لپاره کار کوي . سرچينې انټرنټي پاڼه د شورای نظار غړي د شمالي ټلوالې غړي
آمنه افضلي

آمنه افضلي په ايران کې د حامد کرزي د حکومت د چارو مسوله غړې وه. مخينه زده کړې دندې هلته په ايران کې ېې کډوالو خلکو ته د مېشتېدو لارې چارې برابرولې او وروسته بيا ۲۰۰۲م زېږدي کال کې افغانستان ته راستنه شوه ، د حامد کرزي لخوا ورته د ځوانانو د چارو وزارت ورکړ شو. افضلي بيا وروسته کلونو کې دنده پرېښوده او د حکومت لخوا ورته د وگړنيزو حقوقو دفتر په څانگه کې د افغان خپلواکې کمشنرې په توگه دنده ورکړل شوه . سرچينې انټرنټي پاڼه افغانې وزيرانې
ابراهيم اميري

ابراهيم اميري يو افغان راډيو وياند او د بي بي سي پښتو راډيو څانگې خبريال دی . مخينه زده کړې دندې سرچينې د بي بي سي راډيو خبريالان
فرېدرېک بارټ

ډاکټرفرېدرېک بارټ ۱۹۲۸م زېږدي کال يو ټولنپوه ، وگړپوه او توکمپوه دی . همدا رنگه د ټولنپوهنې او وگړپوهنې په څانگه کې د امريکې د بوسټن ښار په پوهنتون کې رسمي پروفيسر دی . مخينه پوهاند فرېدرېک بارټ په ناروې کې زېږېدلی دی . دی د نړېوال څېړونکي ، توکمپوه او ټولنپوه پوهاند مورگن ستيرنې زده کوونکی او علمي اړخ کې ېې پالونکی دی . زده کړې دندې علمي کارونه ډاکټر پوهاند فرېدرېک بارټ په سلهاؤ نړېوالو رسنيو کې ليکنې ، علمي څېړنې ، او نورې شننې خپرې کړي . همدا رنگه ېې ډېر علمي او څېړنيزو سکاليو گانو باندې ځانگړي کتابونه خپاره کړي . ده په ځانگړي توگه د افغانستان ـ پاکستان پولې ته څېرمه په قبايلو او د هغوی په ژوند باندې څېړنيزه اثار کښلي دي ، په دې لړ کې ېې ېې نړېوال شهرت موندلی . پوهاند فرېدرېک بارټ برسېره پر خپل مورنۍ ژبه ناروېژي ، انگرېزي ، جرمني ، فرانسوي پښتو او هندي باند ې هم گړېدی شي. چاپي اثار د سويلي اسيا کوچان ۱۹۶۱ ــ د ټولنيزو ټولنو مخ بېلگې ۱۹۶۶ ــ په نوې گوينيا کې د باکتامان تر منځ دود او پوهنه ۱۹۷۵ ــ د نورو ـ او زموږ خپل ژوند ۱۹۸۰ ـ - د بالينيز نړۍگانې ۱۹۹۳ ـ څرگندېدل او پړاؤ ېې ۱۹۹۴ ـ په توکمپوهنې کې نوې او تل پاتې سکالويو گانې ۲۰۰۱ ـ موږ انسانان ۲۰۰۵ ـ د پښتون هويت او خونديتوب ۱۹۶۹ ـ افغانستان او طالبان ۲۰۰۸ ـ : . : . . : . . . : . سرچينې د انگرېزي ويکيپېډيا پوهنغونډ
مالټه

مالټه په انگرېزي: يو ډول مېوه ده. مالټه یو ډول میوه ده چی هغی اونه تر متره پورۍ رسیگی.د مالټۍ سرچینه د چین او هندوستان دی. دمالټی غوره جنس غوره مالټه په نري کی ناول تامسوندۍ. دمالټی خارو ارزښ مالټه د وایتمین سی نه ديره دکه ده. دمالټی او اونۍ ظاهر دا اوڼه وره ده د دی پاڼی شني دی.گلونۍ سپین رنگ لری.د مالټی پوستکۍ د نارنجو په رنگ دی او دننۍ سور یا زیر او خاندي خوگ یا تریو دی. مېوې
نانگه

نانگه د ځنگلي مېوو په بوټني کورنۍ اړه لري . دغه ډول توت د اروپا په لوېديځې سيمې فرانسې ، بلجيم ، جرمني ، نيدرلېنډز ، او سهيلي اټاليا ، همدا رنگه سهيلي سپانيا ، پورټگال ، او پولنډ او سهيلي اروپا لکه سويډن ، فنلاينډ اوناروې کې موندل کېږي . د دغه بوټي شينلي ډېر ځلې د ۱ ـ يا هم ۱.۵ م پرې اوږدېږي ، کله هم ۲ مترو ته رسېږي . دغه بوټی د افغانستان په سهيلي سيمو کې هم لیدل شوی . مېوې
شاتوت

شاتوت په انگرېزي: يو ډول توت دي چې علمي نوم يې مورس نيگارا دی. مېوې
تورتوت

تور توت تور توتان زرې د توتو یو ډول دی چې په افغانستان او نوره نړۍ کې پیدا کیږي. مېوې
غرني توت

غرني توت يو څو کلن ګل لرونکی نبات دی چې بانجڼي او شين رنګه توت توليدوي. دا توت د سینانوکوکس برخې د جنر واکسینیوم په برخه کې طبقه بندي شوی دي. د غرني توت ګټي غرني توت ذهني فشار او پریشاني کموي. غرني توت د ویټامین سي او اي سربیره د مگنیزیم او منگنیز غوره منبع دي چې دغه یاد ویټامینونه او منرالونه ذهني فشار او پریشانۍ په کمولو کې ډیره زیاته مرسته کوي. د دغه توت ورځنی استعمال د خوب له ناروغیو هم مخنیوی کوي سرچينې مېوې
سپين توت

سپين توت د هند له هېواده نورې نړۍ ته مشهوره شوي . دغه توت د سوېلي اسيا په نورو هېوادونو کې لکه سريلانکا ، بنگله دېش او همداسې نورو کې هم موندل شوي . د دغو توتانو د ونې ځانتيا د ربړ ونې ته ورته ده . پاڼې ېې هم ښويې ، سريښناکه او اومه وي . مېوې
اسماعيل نياز

اسماعيل نياز د بي بي سي پښتو څانگې پخوانی خبريال او ژورنالسټ و چې په پېښور کې يوې ترافيکي پېښه کې مړ شو . افغان خبريال د بي بي سي راډيو خبريالان
يعقوب کاکړ

محمد يعقوب کاکړ د بي بي سي راډيو پښتو څانگې يو خبريال و چې په لندن کې پخپل اجل ومړ . افغان خبريال د بي بي سي راډيو خبريالان
احمد امېد خپلواک

احمد امېد خپلواک د بي بي سي پښتو څانگې يو سيمه ييز خبريال و چې په يوې پېښې کې مړ شو . افغان خبريال د بي بي سي راډيو خبريالان
اختر کوهستاني

اختر کوهستاني د بي بي سي راډيو پښتو او پاړسي څانگو سيمه ييز خبريال او ژورناليسټ و چې په يوې هوايي ترافيکې پېښې کې د الوتکې غورځېدو سره مړ شو. افغان خبريال د بي بي سي راډيو خبريالان
عبدالصمد روحاني

عبدالصمد روحاني بي بي سي راډيو پښتو څانگې يو سيمه ييز خبريال او ژورناليسټ و چې هلمند کې د ځينو حکومتي کړيو لخوا وويشتل شو . افغان خبريال د بي بي سي راډيو خبريالان
ميرويس جليل

ميرويس جليل د بي بي سي راډيو پښتو څانگې سيمه ييز خبريال و . دی د افغانستان د کورنيو جنگونو په ترڅ کې د ځينو وسله والو لخوا وويشتل شو . افغان خبريال د بي بي سي راډيو خبريالان
تورکمنان

ترکمنان یو قوم دی چې په مرکزي آسیا کې ژوند کوي . دغه قوم تقریبًا ۸ میلیونه تنه وګړي لري چې په ځانګړی ډول په ترکمنستان او روسیې کې ژوند کوي. همدارنګه ترکمنان په افغانستان کې په ۱۹۲۹زېږدي کال شاوخوا د روسي تزار څخه په تېښته رااوښتي .ترکمنان په ترکمني ژبه خبرې کوي او دغه ژبه د افغانستان په شمال کې د ازبکي ، او دري ترڅنګ يوه بله سيمه ييزه د لږه کيانو ژبه ګڼل کېږي او د ترکمنستان پولو ته نژدو سيمو کې په وړوکې کچه وېل کېږي . په افغانستان کې د ترکمنانو شمېر څه د پاسه ۹۰۰،۰۰۰ دی . سرچينې ترکمنستان
حاجي زمان

حاجي زمان يو پخوانی جهادی او جنگسالار و چې پروسږکال په افغانستان کې ووژل شو. نوموړی د پاکستان د استخباراتي شبکې آی اس آی لخوا روزل شوی و. دا هم وګورئ سرچینې افغان جنگسالاران
مرزا اسلم بېگ

جنرال مرزا اسلم بېگ د پاکستان د پوځ سر اعلی قومندان او د آی اس آی مشر پاتې شوی. هغه دم مهال تقاعدي پوځي جنرال دی چې په اسلام آباد کې اوسېږي. پاکستاني جنرالان پاکستاني پوځيان د آی اس آی غړي
تعمید غسل

تعمید غسل له اوبو سره، دا د گناهونو د بښلو او بیا رغولو لپاره یوه دیني لاره ده. د تعمید غسل باید چې په روانو اوبو کې ترسره شي لکه په سیندونو، ویالو او یا هم په چینو کې. تعمید ورکونکی چا چې پخپله مخکې یې د سپېڅلو اوبو په واسطه د تعمید غسل تر سره کړی دی نو دا کار د عیسی علیه السلام په نوم تر سره کوي. او څوک چې د تعمید غسل ترسره کوي باید چې په پوره ډول ټول وجود یې په اوبو کې دننه وي او خپل سره ښکته خواته ټیټ کړي. دغه دپاکوالۍ دستور د عیسویانو نه پرته د سېکانو په دین کې هم شته چې بیا جرړه یې له هماغه عیسوي د پاکوالی دستور ته رسیږي. نن ورځ د دې غسل نسبت عیسویت ته کیږي ځکه په دې دین دا غسل له گناهونو څخه د پاکوالي موجب گرځي او د نوموړي معتقد کس پیوند د مړینې پر وخت له عیسی علیه السلام سره کیږي. غسلونه
ديجوکسين

ديجوکسين په انگرېزی کی: د گلیکوزیډونو څخه یو درمل دی چی د زړه د والونو د ناروغۍ ، اذینی فبریلیشن او اذینی فلوتر د علاج لپاره ورڅخه کار اخیستل کېږي. دیجوکسین یوه طبیعی توکه ده چی د دیجیټالیس پورپورېا څخه لاس ته راځی. دیجوکسین ډېر زهرلرونکی توکه ده او د دی لپاره خلکو په پخوانیو زمانو کی ديجوکسين د زهر ور کولو لپاره کارول. تاریخ دیجوکسین په ۱۷۹۹ کال کی د جون فریار لخوا کشف شو. په ۱۸۴۱ کال کی دیجوکسین د ډیجیټالیس د نبات څخه لاس ته راغی. په ۱۹۲۸ کال کې ډاکتر ویندوس د دیجوکسین فرمول توصیف کړ او د ۱۹۳۰ کال څخه دیجوکسین په صنعتی ډول کی جوړېږی. دیجیټالیس پورپورېا دیجیټالیس پورپورېا د دوه کلن زينتي نباتاتونو څخه دی چی په اروپا، آسیا او افریقا کې شنه کېږی. دغه نبات کولای سی زیړ، سپین، بنفشی یا سور گل ولری. په نړۍ کی تقریبًا ۲۰ د دیجیټالیس ډولونه شته. هر نبات تقریبًا ۰،۱ ٪ د دجوکسین محتوی درلودلای سی. د دیجوکسین تسمم د دیجوکسین د درمل اندازه په وينه کي د ۰،۲ څخه تر ۲ نانوگرام ملیلیتر ده. د تسمم اغېزه ددرملوداندازي دنه پوهيدو،دالكتروليتونو د بی تنظمی،اويا د دغه درمل داثراتودشدت په نتيجه کی رامنځ ته کېږی. د دیجوکسین ۷۰ فیصده په وجود کی جذبیږی او ۲۵ فیصده د البومیت د پروتین سره لگېږی دغه درمل تر دوه ساعته پوری اغېزه خرگندېږی او تر شپږو ساعتو پورې اوج ته رسېږی. دیجوکسین د بډوډو څخه د دوو ورځو په ترڅ کی خارجېږی. سرچینې درمل د زړه گلیکوزیډونه
اېنالاپريل

اينالاپريل په انگرېزی کی: د انجيوټېنسين کانورټېنگ اېنزايم مخنېونکی يا انجيوټېنسين بدلونکي اېنزايم مخنيونکې د ډلې درمل دي چی د وينې د لوړ فشار د درملنې لپاره کارېږی. دغه درمل د ناروغ په بدن کي د آی سی ای د اېنزايم آغېزه بندوی او د وينې فشار کموي. د آی سی ای اېنزايم په بدن کې د انجيوټېنسين ۱ هورمون په انجيوټېنسين ۲ بدلوي. انجيوټېنسين ۲ رگونه کرارکرار تنگوي او د وينې فشار زياتوي. د انالاپرپل عادی کارېدنه د ورځی ۵ يا ۱۰ ميلي گرامو نه ده خو دغه د ورځی اندازه د اړتيا په وخت کې ۴۰ ميلي گرامونو ته رسېدلای شي. د اېنالاپريل آغېزه تر ۲ ساعتو وروسته اوج ته رسېږی او تريوڅو ساعتونو وروسته يې د بدن څخه د بډوډو په مرسته باندې وځي. هغه ښځې چې بلاربې دي هم اېنالاپريل کارولی شي. دوينې لوړ خج دوينې لوړ خج، هغه ناروغي ده چې په سلگونو ميليونوخلک پرې اخته دي. که د دې ناروغۍ ناروغان درملنې ته اړ شي، معمولا،دژوند تر پايه بايد خپله درمل،هره ورځ په منظم ډول ترلاسه کړي د انالاپریل جوړول سرچینې درمل
وچ توت

وچ توت د افغانستان يوه ځانگړې مېوه ده چې جگې ونې لري او تر ډېره په نورو هېوادونو کې نه پیدا کېږي . دغه مېوه په افغانستان کې ډېر دود دی . توت په پسرلي کې پخېږي او خلک ېې په اوړي کې وچوي . باندنۍ تړنې مېوې
زرغونه کرگر

زرغونه کرگر د بي بي سي راډيو پښتو څانگې ويانده او خبرياله ده. د بي بي سي راډيو خبريالان
مېټوټرکسات

مېټوټرکسات په انگرېزي: د آنتی متابولیتوت د درملونو څخه دی چی د سرطان او خپل امونټي رنځونو د علاج لپاره کارېږي. دغه درمل د لنفوسارکوم، ستئوسارکوم، پسوریازیس او ريوماتايډ ارترايټس د علاج لپاره او د امیدواری د انقطاع لپاره کارېدلای سی. تاریخ مېټوټرکسات په ۱۹۵۰ کال کی په امريکا کی د هندی پوه لخوا جوړ شو او په کی د داکټر لخوا ازمایش شو. د مېټوټرکسات اغېره مېټوټرکسات د آنالوگ آنتی نئوپلاستیک د فولیک اسید دی چی د ناروغ په بدن کی د دهیدروفولات ریدوکتاس د اېنزیم اغېزه بندوی او د ډي آکسي رابونيوکليک اسيد د جوړول سینټېز بندوی. جانبي عوارض مېټوټرکسات په هغو کسانو کی چی د معدې پیپټیک زخم، پښتورگی رنځ، اينې رنځ، نری رنځ او اېډز لري مضاد استطباب دی. امیدوارو ښځو ته اجازه نه ده چی مېټوټرکسات وخوری. که ناروغ د مېټوټرکسات حساسیت ولري نو په دی صورت کی ور کول ئې هم مضاد استطباب دی. د دغو درملو جانبي عوارض لوست، سټوماتیت، د پوستکي تشوشات او نېمونيا دي. اندازه ريوماتايډ ارترايټس او پسوریازیس: ددی درملو تعقیبیه اندازه په هفته کې د ۷،۵ میلیگرامو څخه تر ۲۵ میلیگرامو پورې دی خو د علاج عکس العمل تر ۶ - ۸ هفتو وروسته لیدل کېږي. د مېټوټرکسات درمل شکلونه پيچکاري د مېټوټرکسات پیچکلری عموما عضلو یارگونو ته ورکول کېږی. گولی سرچینې درمل
واسلين

واسلین په انگرېزي: د هیدروکربن د نیمې جامد ترکیب دی چی د نفت څخه لاس ته راځی. په اوس وخت کې واسلین په ځانکړی ډول په درملتون کی د ملهم د جوړولو لپاره کارېږی. تاریخ واسلین په ۱۸۵۹ کال کی کشف شو. په دی وخت کی خلکو واسلین د سوځېدلو لپاره کارول. واسلین د سوځېدونکی، بې څکه، بې وږم یو ماده ده چی ژیږ یا سپین رنگ درلودلای سی. دغه ماده یوازي په کلروفرم،بنزن، کربن دیسولفید او ترپنتين کی حلېږی. نفتی توکي
مرکزي بانک

مرکزي بانک یو عامه بنسټ دی چې په ټولیز ډول د ارز صدورول، د پیسو خورول او تنظیمول او په هیواد کې د گټو د نرخونو د مهارولو چارې تر سره کوي. په اوس وخت كې مركزي بانك د هر خپلواك او مقتدر هيواد لپاره د يوې مهمې مالي موسسې رول لري، ځكه دا موسسه د دولت د اقتصادي سياستونو په بشپړتيا، په ځانگړې توگه د پولي او مالی سياستونو په چوكاټ كې مهم رول لوبوي او كړنې يې د دولت د سمو اقتصادي او مالي فعاليتونو لپاره اړينې دي او د هيواد د پولي چارو مديريت پر غاړه لري. مركزي بانك د بانكونو د بانك په نامه هم يادېږي. مركزي بانك په ځينو هېوادونو په ځانگړې توگه مخ پروده هېوادونو كې د حكومت تر مستقيمې ادارې لاندې خپلې دندې تررسه كوي، خو د هر هېواد مركزي بانك له نورو هېوادونو سره د دندو په برخه كې توپیرونه لري. پر دې بنسټ د وخت په اوږدو كې د مركزي بانك د دندو د زياتوالی په پام كې نيولو سره يو لنډ او نه بدلېدونىك تعريف ستونزمن دى. سره له دې مركزي بانك ښايي د مركزي پولي موسسې په توگه چې د سوداگريزو بانكونو د دندو ټاكل، د دولت مالي ستازيتوب او د هېواد د پولي سيستم رهبري كول پر غاړه لري، هم ياد شي. اقتصاد پوهانو هم مركزي بانك په بېالبېلو ډولونو تعريف كړى، د بېلگې په توگه، شو مركزي بانك د اعتبارونو د كنټرولوونکي په توگه تعريف كړى دى. همداشان مركزي بانك د پور لپاره د وروستنۍ سرچينې په توگه تعريف كړى. يو شمېر پوهان د مركزي بانك عمده دندې د پولي بنسټ ساتنه او ثبات بولي او يو شمېر بيا د مركزي بانك له خوا د پيسو د نشريدو پر دنده ټينگار كوي. په هر حال كې سوداگريز بانكونه له خلكو څخه امانتونه نه قبلوي، ډېرى كارونه چې سوداگريز بانكونه يې د خلكو پر وړاندې بايد ترسره كړي، نه يې ترسره كوي. مركزي بانك په مخ پر وده هېوادونو كې مستقل طبيعت نه لري، په ځينو هېوادونو كې نيمه مستقل طبيعت لري، لكه په كاناډا او انگليستان كې.په يو شمېر هېوادونو كې مركزي بانك بشپړ واك لري، لكه د امريكا په متحدو ايالتونو كې، چې رئيس يې د ولسمشر او مشرانو جرگې په وړانديز ټاكل كیږي او د بانك رئيس يوازې د مشرانو جرگې سنا پر وړاندې مسووليت لري. د مركزي بانك موخه د نورو مالي موسسو په څېر دگټې ترلاسه كول نه دي، بلكې موخه يې د كنټرول له لارې د پيسو د ثبات او ارزښت ساتل او د حجم مراقبت او همداشان د نورو بانكونو او مايل موسسو د ناكامۍ مخنيوى دى او په ځينو هېوادونو كې د مركزي بانك پانگه په خصويص ملكيت پورې تړلې، خو د عامه موسسو په رديف كې راځي. اقتصاد مرکزي بانک بانکونه پیسۍ مرکزي بانکونه
د افغانستان دوه گوندي کمونيزم

خلق پرچم د افغانستان پخواني کمونسټ گوندونه و چې په ۱۹۶۵ م . زېږديزکې وزېږېدل . دغه گوندونه د روسانو په ملاتړ جوړ شول . د روسانو لاسوهنې د روسانو او انگرېزانو په دوه اړخيزو لاسوهنو کې روسان تر انگرېزانو يو گام مخته شول او په نېغه ېې د افغانستان سياسي ډگر کې لاسوهنه پیل کړه . دغې لاسوهنې لار دېته هواره کړه چې په ۱۹۶۵م زېږديز کې د روس پلوو يوه لاسپوڅې د مارکس او لنن په آندونو ولاړه لومړی يوه ډله بيا وروسته ېې د لا نفوذ په ترڅ کې دوه ډلې جوړې کړې . د روسانو د لاسوهنې وجه دا وه چې نه ېې غوښتل چې افغانستان د خپل سياست کې يوازې يو خپلواک سیاسي حکومت پاتې شي . دا چې داود خان له پخوا څخه د خپلواک سیاست لار عملي کړې وه او په سيمه کې شاوخوا خپلواک هيوادونو شتون نه درلود نو له بلې خوا روسانو د انگرېزانو واک په دغې حساسې سياسي سيمې کې غانده او د هند تودو اوبو ته ېې د لارې پلانونه لرل نو ځکه ېې لاسوهنې پیل کړې . انگرېزانو او امريکايانو د سړې جگړې له لارې خپل ډغرې وهلې ، او په ټوله نړۍ کې ېې دکمونيزم د خپراوي څخه ډار درلود او هغوی هم دغسې نه غوښتل چې د روسانو اقتصادي نظام په سيمه کې خپور شي. د دواړو تر منځ افغانانو په لوی اکثریت د دواړو په آندونو نه وخبر او ټوله ټولنه ېې دوديزه ، مزهبي جوړښت درلود. جگړې پټې اقتصادي موخې درلودې . يوې خواته کپيټاليزم و بلې خواته کمونيزم . ددوی ډغرې د اروپا د دوهمې نړېوالې جگړې سره پیل شوې وې خو آخري پولې ېې تر افغانستان پورې ورسېدې او د متحدې روسيې د کمونيزم ټغر هم همدلته ټول کړل شو . د خلق او پرچم گوند پخپل ځای د مارکس او لنن په آندونو پوره پوه نه و يوازې ېې د لنن د ۱۹۱۷م زږدي کال د پاڅون عملي بڼه تر خپلو فکرونو پورې محدوده ساتلې وه . دا چې د افغانستان پاچايي د پخواني پاچا ظاهر خان څخه ېې د تره زوی سردار داود خان ته د جمهوري غونډال په بڼه بدله شوه .د حکومت په چوکاټ کې تر ډېره بهرني لاسونه لنډ و خو په پټه توگه د حکومت په پوځي کړيو کې د روسانو لاسوهنې ورو ورو پيل شوې وې . د همدې په پايله کې د پوځ د خلق او پرچم ډلو ملاتړ ته روسانو لاس وغځاوه او د سردار داود خان حکومت ېې د پاچايي نوې بڼې په نه منلو پلمې پر بنسټ د يوې حکومتي دننه بلوا په ترڅ کې حکومت ونړاوه او داود خان ېې د ټولې کورنۍ سره په گوليو وويشتل . د سردار داود خان حکومت نسکورول د خلق ډلې تگلاره د پرچم ډلې تگلاره د مجاهدينو رااوچتېدل د کمونسټ رژيم ړنگول د کورنيو جگړو پیل سرچينې - افغانستان کې - زېږيزکميونيزم پير
ورکړېنه

ورکړېنه انگریزي: د دولت د عوایدو یوه اجباري ونډه ده، چې ورکړېنه هغه اضافي پیسې دي چې د دولت لخوا د کارگرانو پر عاید، د سوداگرۍ پر گټې او هم د توکو پر ارزښت، معاملاتو او چوپړنو باندې ورزیاتیږي. آکورد او لاسته راوړنه . . چۍ یا چۍ: . -. . . . - . . . . . . . . . : . : . . . . . . . . . . -. سرچينې ورکړېنې
شېرجان مزدوريار

ډگرمن شېرجان مزدوريار په کال ۱۹۴۵م زېږديز کې زېږېدلی . مخينه دی د کابل د پوځي اکاډمۍ څخه د ۴مې لېوا په څانگه کې فارغ شوی . هغه په دواړو د۱۹۷۳م او ۱۹۷۸م زېږديزو کلونو په پوځي بلواؤ کودتا کې برخه درلوده . وروسته د غوايي د بلوا څخه دی د مرکزي گارنېزيون بولندوی په نوم ونومول شو. دی په کال ۱۹۷۸م زېږدي کې د خلق ،پرچم مرکزي کومېټې مهم غړی هم و . په کال ۱۹۷۹م. زېږدي ، د مارچ په مياشت کې دی د کورنيو چارو وزير ونومول شو ، په همدې کال د جولای په مياشت کې د پولو او قبايلو وزير ته تبديل شو بيا وروسته پدې تور چې د افغانستان ولسمشر باندې ېې د وژل کېدو پلان جوړاوه د دندې څخه گوښه کړ . زده کړې سرچينې افغان کمونيستان د افغانستان د خلق د ډيموکراټيک گوند سياستوال د خلق د گوند غړي ژوندي خلک افغان وزيران
انجلينا جولي

انجلينا جولي د هاليووډ يوه فلمي ستورې ده چې په گڼ شمېر فلمونو کې يې کار کړی دی هغه په ۱۹۷۵ کال د جون مياشتې په ۴مه نېټه په متحده ايالاتو کې زېږېدلې، هغه د فيلمي لوبغاړې تر څنګ يوه بشرپاله هم ده، جولي څو ځلې د هاليووډ تر ټولو شتمنه لوبغاړې شوې. جولي د لومړي ځل لپاره په ۱۹۸۲ کال کې يې له پلار جان وېټ سره د ټلوېزيون مخ کې وليدل شوه. د هاليووډ لوبگرانې
والټ وايټمېن

والټ وايټمېن يو امريکايي خبريال، شاعر او ليکوال و. امريکايي ليکوال
ويکيمېډيا بنسټ

ويکيمېډيا بنسټ يو امريکايي ناگټندويه پرانيستی سازمان دی چې مرکز يې په سان فرانسيسکو کلېفورنيا کې دی دغه اورگان د فلورېډا ايالت د قوانينو او اوامرو لاندې په کار بوخت دی. دا بنسټ د يو شمېر ملکاره ويکي پروژو لکه ويکيپېډيا، وېکيسيند، ويکيوراشه، ويکيتابونه، ويکي سرچينه، ويکيمېډيا کامنز، ويکي توکم، ويکيخبرونه، ويکیپوهنتون، ويکيمېډيا انکيوبېټر او مېټاويکي په پرمخ بېولو کې لوی لاس لري. د دغه بنسټ تر ټولو نامتو پروژه ويکيپېډيا ده چې د نړۍ د وېبځايونو په پوړبندۍ کې د نړۍ په لسو ډېرو کارېدونکو وېبځايونو کې شمېرل کېږي. د دغه بنسټ رسمي پيل په ۲۰ د جون، ۲۰۰۳ ز. کال کې د دې بنسټ د جوړونکي جېمي وېلز لخوا اعلان شوی، چې تر دې دمخه يې ويکيپېډيا د خپل شرکت بومېس ترنامه چلوله. سرچينې ويکيمېډيا بنسټ
براډ پېت

وېليام براډلي يا براډ پېت د هاليووډ يو نامتو ستوری دی چې په گڼ شمېر امريکايي فلمونو کې يې رول لوبولی. د هاليووډ لوبگران