ihanif/pashto-wikipedia-corpus huggingface dataset:
استمناء

موټک وهل یا په لاس ځان انزالول اِستِمناء د نرانو لپاره او استِشهاء یا اشتیا راوړنه د مېرمنو لپاره د جنسي هوس د سړولو لپاره کارول کېږي، دا کړنه خپله د ځان له خوا یا د هم ماشیني آلاتو په وسیله جنسي غړو باندي لاس ښورولو او په موږلو کيږي. او تر څو د خوند وروستي پړاو ته تر رسېدو پورې دې کړنې ته دوام ورکول کېږي. په نرانو کې د مني بهر راوتو سره جنسي هوس او خوند وروستي پړاو ته رسيږي، او په مېرمنو کې د اووم په راوتو سره جنسې هَوَسْ پای ته رسيږي. په لاس ځان انزالول خپله د ځان له خوا کیږي مګر که بل څوک هم ځانګړي غړي د نر يا ښځي تنازلي آلېته لاس وروړي او په خوځښت یې راولي نو په هغه حالت کې هم انزال کيږي. په لاس ځان انزالول په اهلسنت دين کې علماء بيلابيل نظرونه لري. ځینې یې لکه امام مالک او امام شافعي یې په مطلق ډول حرام ګڼې، ځینې تابعین یې بشپړ روا ګڼي او یوه بله ډله حنفي او حنبلي یې په هغه وخت کې روا ګڼې چې له مجرد شخص څخه د زنا د پېښېدو وېره وي. يعنې دا چې موټک وهل وهل د هغه د زنا د مخنيوي سبب شي. علامه یوسف قرضاوي، په خپل کتاب الحلال و الحرام کې د معاصرینو علماوو په وینا لیکي چې مباح دی، او که چېرې بیا د گناه د پېښېدو وېره وي نو کولای شي چې په شهوت سره ځان خپله خلاص کړي، په دې موخه چې لږ تاوان وویني، یعني دا چې موټک وهل کوچنۍ ګناه ده نسبتاً زنا ته. پر روغتيا اغيزي پخوا وختونو کې موټ وهل د جنسي او ذهني ناروغيو څخه يوه ناروغي ګڼل کيده، د نولسمې پيړۍ اروپا کې ډاکټرانو، معلمانو او طبې څيړونکو د يوي بي ساري ناروغۍ چلند ورسره کاوه چې بايد له مينځه يې يوسي. خو د رنځپوهنېطب او اروا پوهني له اړخه په لاس ځان انزالول موټکوهل ناروغي نه بلکي يو نورماله او طبيعي عادت دی، خو که د کنټرول نه ووزي ښايې عامل شخص د خطرناکو ناروغيو سره مخ شي. چې بايد يو رواني ډاکټر ته مراجعه وکړي. د تشخیص او درملنې لارښودنې کتابچېمرک کې راغلي: موټک وهل يوازې هغه وخت غير طبيعي عادت دی، چې د خپلې ميرمنې سره د جنسي اړيکو او پاملرني د مخنيوي سبب شي، يا هم عادت يې تر اندازې زيات شي چې د خفګان او ځان زورونې لامل شي. د آمریکا متحده ايالاتو کې د روانې او ذهني چارو تشخيص او لارښودنې ډلي ډېاسام-۲ په ۱۹۶۸ زيږديز کال کې موټ وهل يو رواني ناروغي ګڼلي وه، په ۱۹۷۲ زيږيدز کال کې د امريکا روغتيا وزارت د ډاکټرانو او متخصصينو په ټولنيز آند موټ وهل يو طبيعي عادت اعلان کړ. موټک وهل: د انسان د جسمي او رواني انرژۍ د کمزورتيا او ژر انزال کيدلو سبب هم کيږي. خو ګڼ شمېر ډاکټران وايې چې: موټ وهل په ډيړ وخت کې، مثلآ یوي مياشتې کې يو يا دوه ځله حتا ګټور هم ګڼي، ځکه چې جنسې اړيکو ته ډير نه هوسيږي، او جنسي اړيکو ته زړه کيدل ځينو انسانانو ته د زړه حملي سبب هم کيږي، نو چې موټ ووهل شي جنسې اړيکو غوښتنه به کمه شي. گروهه او موټک وهل اسلام أهل السنة والجماعة د استمناء په مسئله کې د اهل سند علماء مختلفې رایې لري. ځینې یې لکه امام مالک او امام شافعي علیهما الرحمه یې په مطلق ډول حرام بولي، ځینې تابعین یې بشپړ روا بولي او یوه بله ډله حنفي او حنبلي یې په هغه وخت کې جواز ورکوي چې له مجرد شخص څخه د زنا د پېښېدو وېره وي. علامه یوسف قرضاوي په خپل کتاب الحلال و الحرام کې د معاصرینو علماوو په وینا لیکي چې مباح دی، او که چېرې بیا د گناه د پېښېدو وېره وي نو کولای شي چې په شهوت سره ځان خپله خلاص کړي، په دې موخه چې لږ تاوان وویني، یعنی له گناه څخه بچ پاتې شی. سرچينې
سبین محمود

سبین محمود د بلوڅو د حقونو غوښتونکې وه چې تېره ورځ په کراچۍ ښار کې په ډزو ووژل شوه. پاکستانۍ فعاله سبین محمود چې د سیکنډ فلور په نامه د بحث یوه ټولنه یې جوړه کړې وه، کراچۍ کې په یوه مرگوني برید کې ووژل شوه. اغلې محمود د سیکنډ فلور د بحث له غونډې وروسته له خپلې مور سره د کور په لور روانه وه چې برید پرې وشو. نوموړې په دغه ټولنه کې د هغو بلوڅانو د خلاصون لپاره کمپاین کاوه چې پاکستان کې په زوره نادرکه کېږې. د راپورونو له مخې اغلې محمود چې کله نن اپریل ۲۴مه سهار نهه بجې د سیکنډ فلور له دفتر راووتله، ناپېژانده وسله والو پرې ډزې وکړې چې پایله کې یې نوموړې ټپي شوه او روغتون ته تر رسېدو یې ساه ورکړه. سبین محمود له مړینې یوازې دوه ساعته مخکې پر انسټاگرام خپل انځور خپور کړی و چې نوموړې په کې د سیکنډ فلور ودانۍ کې د د بلوچستان چوپیتا له منځه وړل په نامه غونډې کې یې گډون کاوه.
سره میاشت

د سرې میاشتې نړیواله کمیټه د سره میاشت نړیواله ټولنه په انګلیسي یو بی طرفه بشري مرستندویه سازنان ټولنه ده چې مرکز یې د سویس په جینیوا ښار کې دی. په سر کې یاد سازمان د اروپا خپلمنځي جګړو پرمهال د یادې جګړي د ټپي پوځیانو د درملني لپاره جوړ شو چې وروسته بیا د نړۍ په ټولو هیوادونو کې د جګړه ییز او غیر جګړه ییزو زخمیانو سره د مرسته لپاره نږدی په ټوله نړۍ کې په فعالیت پیل وکړ. اوس مهال
د نيپال رېږدله (2015)

د اپرېل کال د ځایي وخت په ۱۱:۵۶ بجو د ۷٫۹ ري اکټر په کچه زلزلې چې د نېپال، هند او بنگلدېش هېوادونه یې ولړزول، په پایله کې زرگونه انسانان ووژل شول او په زرگونو نور لا د ودانیو د ورانیو لاندې راهیسار دي. تردې دمه تر ۱۸۰۰ تنه وژل شوي جسدونه موندل شوي. ددې زلزلې مرکز د نیپال په سوېل ختیځ کې د لامجونگ ښار گنل شوی چې له نیپال څخه ۲۹ کیلو متره لرې پروت دی. ددې زلزلې ژوروالی ۱۵ کیلو متره د ځمکې په تل کې و. دا زلزله ۱۹۳۴ کال پسرلنۍ زلزلې څخه چې پېښه شوې وه، بله شدیده زلزله گنل کېږي. سرچينې زلزله د بنگلدېش زلزلې د پاکستان زلزلې د چین زلزلې د نیپال زلزلې د هند زلزلې
تناسلي اله

تناسلي اله له هغې الې څخه موخه ده چې د ژوندیو موجوداتو د نسل زیاتېدنې لپاره د جماع په کولو کارول کېږي. حمل د انسان حمل زېږون انساني مني د مني سلولونه د مني اوبه
رومي بانجان

رومي بانجان یا سور بانجان په لاتین: د څو کلن یو زهرلرونکي بوټي دي چی د په کورنۍ اود په چینس پورې آره لري.په اوس وخت کی دغه بوټي د نړی په بېلا بېلو سیمو کی کرل کېږي. تاريخ رومي بانجان په مېکزيک کی د آزټېکيانو لخوا کرل شوي وو. آزټېکيانو رومي بانجان ته ټوماټ ویلی چی په پښتو کی دایروي مېوه معني لري. په ۱۶ پېړی کی اسپانیانو رومي بانجان اروپا ته راوړل. په دی وخت کی رومي بانجانونه ایټاليا ته هم پراج شول. په اوس وخت کی رومي بانچان د جنوبي اروپا په خواړه پېژوندوى کی مهم رول لوبوي. توصيف رومي بانجان څو کلن بوټي دي چی معمولا د یو کلن بوټي په توگه کرل کېږي. ټول بوټي پرته له تازو مېوو نه زهرجن دي او د سولانين گلیکوالقالوید مختوي لري. نوموړی بوتي برته له سولانين نه یوشمیرویتامینونه لکه بېټاکاروټین او لیکوپېن لری. رومېبانجان ایکولوژیکي اړتیاوې: رومي بانجان ګرمې هوا ته ضرورت لري، په دې مانا چې د ورځې له مخې له تر سانتي ګریډ درجه حرارت او له څخه تر سانتي ګریډ تودوخه د شپې پرمهال باید وي. د سړې هوا پر وړاندې حساس دي او له درجو څخه لږ حرارت کې یې ګل کول دریږي او له درجو څخه لږ حرارت کې یې وده هم دریږي. د وچوبي په مقابل کې هم ناتوان دي. خاوره: رومي بانجان دخاورې په مختلفو ډولونو کې کرل کیدای شي، هغه خاورې چې زیات ژوروالی ولري، په نیمایي ډول ریګي لومي او ښه نم ایستل شوې خاوره چې لوړو عضوي مواد، او له ۵ څخه تر ۵،۷پي اچ ولري. کرنیز تناوب: رومي بانجان له کچالو، توربانجان اویادسولوناسي کورنۍ له ډولونو څخه وروسته ونه کرل شي. او باید له غلو، شوتلو او باقالتو څخه وروسته وکرل شي. رومي بانجان دې له جوارو، لوبیا او وریجو څخه مخکې وکرل شي. تخم: په شنو خونو او ترینچونو کې چې دپلاستیک په واسطه پوښل شوی وي، یا قالبونو، لګنونو، پتنوسونو، ګلدانونو یا هغه لوښو کې چې د کرنې لپاره جوړ شوي دي لومړنۍ کرنه ترسره شي. ۳ ګرامه تخم په یو مترمربع کې کرل کیږي. نیالۍ باید په کتارونو کې چې له ۹ ، ۰ څخه تر ۴،۱ متره پورې واټن ولري، وکرل شي او د دوو نباتو ترمنځ واټن باید د ۴،۰ څخه تر ۵.۰ مترو پورې کښینول شي. دکرلو وسایل: قولبهیووه، د هوارولو سامان، رجه د قطارونو دجوړولو لپاره، خاښۍ، یوم او چارۍ ګانې سرې: له کرلو دمخه له ۴ څخه تر۸ ټنه پورې کمپوست په یو جریب کې یا له ۶ څخه تر ۱۰ ټنه حیواني کمپوست شوې سره دځمکې دتیارولو پرمهال په خاوره کې اضافه شي او یا هغه کیماوي سره دې وکارول شي چې لاندې ترکیبات لري: نایتروجن لرونکې سره: په جریب کې ،فاسفورس لرونکي سره په جریب کې و پتاشیم لرونکې سره په جریب کې ۲۶ . د ودی پر مهال دې له ۱۰ څخه تر ۱۲ کیلو ګرامه نایتروجن لرونکې سره کله چې د رومي بانجان میوه د چارمغز په اندازه شي، وکارول شي. یادونه: هیڅکله هم کیماوي سره په ځوانو نباتاتو یا کله چې نبات لوند وي، مه شیندی ځکه چې د نبات د سوځیدو سبب کیږي. اوبه کول: باید په منظمه توګه اوبول په اونۍ کې یو ځل ترسره شي او یا په ریګ آمیزه خاورو کې درې ځلې په یوه اونۍ کې ترسره شي. په ځانګړي ډول د میوې د نیولو او ګل کولو په مهال اوبول ډیرمهم دي. لږې اوبه د اوبو شیندلو په بڼه چې په منظمه توګه ګیاه ته ورکړل شي ښې دي له هغو اوبه کولو چې په یو ځل ګیاه ته ورکړل شي. اوبه کول د سهار په مهال سپارښت کیږي. لومړنۍ کرنه په پالستیکي تونلونوشنوخونو کې: هو، وړاندیز کیږي. په پالستیکې تونلونو کې یا شنو خونو کې کرل : هو، وړاندیز کیږي. کرنه او تکنالوژي زهرلرونکي نباتونه
اروپايي ټاکسوس

اروپايي ټاکسوس په لاتين: یوه غوزه لرونکی او زهرلرونکې ونه ده چې د په کورنۍ او د په جنس پورې اړه لري. نوموړې ونه په ځانگړي ډول په اروپا، تورکيه او قفقاز کې شنه کېږي. لرگي یې عالي کیفیت لري او ددی لپاره په لرغوني وخت کې دغه لرگي د وسلو د جوړولو لپاره کارېدل. اروپايي ټاکسوس خطرناک زهر لري چې ټاکسین په نوم پېژندل شوي دي او د انسانانو په بدن کې زړه کارونه بندوي. ځانگړتیاوې اروپايي ټاکسوس یوه ونه ده چې اوږدوالی یې ۲۰ مترو ته رسېدلای شي. ټول بوټي پرته له سرو مېوو نه زهرجن دي دغه بوټي یو شمېر القلویدونه لکه - افدرين لري څو القویدونه لکه پاکلیټاکسېل د سرطان پر ضد اغېزه لري او ددی لپاره په طب کې د تخمدان سرطان او سږې سرطان د علاج لپاره هم کارېږي. بوټي، نباتات بوټي نباتات زهر لرونکي مېوې
محمد نور بابا

محمد نور بابا د لغمان ولایت له ولسي شاعرانو گنل کېږي چې په .... کال، ... ولسوالۍ کې زېږېدلی دی. سرچینې
شق القمر

شق القمر یا د سپوږمۍ په منځ بېلېدل د رسول الله يوه معجزه وه. دا معجزه هغه وخت پېښه شوه کله چې د مکې مشرکینو رسول الله ته وويل چې موږ به تا هغه وخت نبي ومنو کله چې ته دا سپوږمۍ په منځ نيمه کړی، نو هماغه وخت رسول الله سپوږمۍ ته لاس ونيولو او سپوږمۍ په منځ دوه نيمه شوه. له علمي اړخه، ناسا ادارې د خپل یو ساینسپوه په ځواب کې په دې خبره تاکید کړی چې اوسنۍ سپوږمۍ د دوه بېلو بېلو جسمونو له ټکر او یو ځای کېدو څخه منځ ته راغلې، او دا خبره یې هم زیاته کړې چې په لومړي سر کې د سپوږمۍ د جوړښت او شکل نیونې خبره یواځې یوې نظریې پورې محدوده وه. دوي دا خبره هم نه ده روښانه کړې چې د سپوږمۍ دا بېلېدنه کله او څرنگه دا پېښه ترسره شوې. لکه څرنگه چې یې بیان کړې چې داسې کومه نښه نښانه نه لري چې د سپوږمۍ بېلېدنه د تېر وخت په کومه برخه کې ترسره شوې ده... په قرآن کریم کې دا پېښه د قرآن په دوه ایتونو کې یاده شوې چې هغه د القمر سورت چې د همدې معجزې په نامه نومول شوی لومړي ایتونه او دویم: اقْتَرَبَتِ السَّاعَةُ وَانشَقَّ الْقَمَرُ وَإِن يَرَوْا آيَةً يُعْرِضُوا وَيَقُولُوا سِحْرٌ مُّسْتَمِرٌّ په نبوي حديث کې ژباړه: د مکې مشریکین چې په ډله کې یې ولید بن مغیره، ابوجهل بن هشام، العاص بن وایل، العاص بن هشام، اسود بن عبد یغوث، اسود بن مطلب، زمعه بن اسود، نضر بن حارث ... او نبي ته یې وویل: که چېرې ته رښتینی یې نو مونږ ته سپوږمۍ داسې په دوه ټوټو بېله کړه چې یوه ټوټه یې د ابي قبیس په غره او بله یې د قعیقعان په غره راوستل شي. نبي علیه السلام ورته وویل: که چېرې داسې وکړم نو تاسو به ایمان راوکړئ، ویې ویل هو. دا داسې شپه وه چې سپوږمۍ د څوارلسو شپو وه، نو نبي علیه السلام الله تعالی ته سوال وکړ چې هغه څه ور وبښي چې مشرکینو له ده څخه غوښتي دي، نو سپوږمۍ ته یې اشاره وکړه، نو نیمه یې د ابي قبیس په غره او نیمه نوره یې د قعیقعان په غره راکوزه شوه. په دې وخت کې نبي علیه السلام غږ کړ چې اې ابا سلمه بن عبد الاسد او ارقم بن ارقمه! گواهي ورکړئ. ساینس تقریبا ۲۰۰ کاله پخوا علما دې پایلې ته ورسېدل چې د سپوږمۍ په سطحه درې داسې درزونه موندل شوي چې لومړی هغه یې د اور شیندونکي لاوا پایله ښکاري او دوه نورو په اړه یې څېړونکو څه ونه ویل بس دومره وایي چې د نامالومې وجې له امله شوي،. او د علمي اعجاز ځینې مسلمان څېړونکي په دې گروهه دي چې دا درزونه تردې دمه ځکه راپاتې شوي دي چې د نبي د نبوت رښتینوالی تل تر تله همداسې پاتې شي، او ددې خبرې هم ښه ثبوت دی چې قرآن د الله تعالی له خوا رانازل شوی ځکه چې د ټېلېسکوپ له اختراع نه وړاندې په دې قرآن کې د شق القمر سپوږمۍ درز کېدنې په اړه مدلل ایاتونه راغلي دي. او د ناسا له خوا د سپوږمۍ د خاپونو انځورکښنه هم په دې دلالت کوي چې یو وخت نه یو وخت سپوږمۍ په منځ دوه نیمه شوې وه. په لسگونو انټرنیټي ویب سایټونو د قرآن علمي اعجاز په اړه د سپوږمۍ انشقاق مسئله راخېستې چې د ناسا انځورونه یې ښه ثبوت کېدای شي، مگر خپله د ناسا رسمي ویب سایټ بیا ددې مسئلې څخه ناخبري ښایي، او وایي چې داسې څه علمي ثبوت نشته چې سپوږمۍ دې په منځ نیمه شوې اوسي. لودیځ تاریخپوهان ددې معجزې له پېښېدو انکاري دي. لکه څرنگه چې د فضا پوهنې علماء د انشقاق القمر پېښې د علمي دلیل په نه شتون تاکید کوي. سرچینې بهرنۍ تړنې دوکتو زغلول نجار د سپوږمۍ بېلېدنې په اړه غږېږي او د دوکتور زغلول نجار رسمي ویب سایټ د قرآن او سنتو اعجاز معجزی محمدي معجزی د نبي معجزه د رسول معجزه
تور اېلډر

تور اېلډر په لاتین: یو شفا بښونکي بوټي دي چی د په کورنۍ او د په جنس پورې اړه ولري، په اروپا او آسيا کی شنه کېږي او په طب او خواړه پېژوندوى کی مهم رول لوبوي. توصيف تور اېلډر لوی بوټي دی چی اوږدوالي یی د ۷ مترو څخه تر ۱۰ مترو پورې وي او د مې څخه تر جولای پورې گل کوي. گلونه یی سپين - ژړ رنگ لري او په لوندو سیمو کی شنه کېږي.د تور اېلډر مېوې تور رنگ لري او دایروي شکل لري او په اگست کی پخېږي. تور اېلډر په طب کی د تور اېلډر گلونه د تور اېلډر گلونه یو شمېر طبیعی توکې لکه گلیکوزیډونه ، روتین، آنتوسیانین او فلافونويدونه لري. گلونه ادرار او خوله زیاتوي او پر هضم او تریخی زاره باندی ښه آغېزه لري. د تور اېلډر مېوه د مېوې اوبه د نيم سری او عصبی التهابونو د علاج لپاره کارېږي. ټول بوټي د باکتریانو پر ضد آغېزه هم لري. شفا بښونکي نباتات
سردارولي پښتونزوی

سردارولي پښتون زوی په انگرېزي : افغان ليکوال او د افغانستان د معاصر تاريخ اماتور څېړونکی دی. همدا راز د منډيګک تاريخي بنسټ، بنسټګر هم دی. مخينه نوموړی په ۱۹۸۶ع کال د کندهار ولايت د ارغسان اولسوالۍ د تحسيلدار په کلا کي زېږېدلی او د همدې ځای اوسېدونکی دی. پښتون زوی د ملک موسي جان زوی، د صاحب خان لمسی، د اکبر خان کړوسی او د فقار خان کوسی په خټه سدوزی، پوپلزی پښتون دی، د دوی کورنۍ د اعليحضرت تېمورشاه بابا په عصر کي کابل ته تللې وه، خو څرنگه چي په۱۸۴۲ع کال کي د سدوزو واکمني له منځه ولاړه، فقار خان ارغسان ته راغلی او دلته يې پراخ کارېزونه او مځکي رانيولې، چي تر اوسه يې کارېزونه د کار وړ او په افغانستان کي يو لرغونی کلی دی چي ټول استوگن يې سدوزی دي، په کندهار کي د سدوزو مشهوره هديره د همدغه سدوزو د کورنۍ ده. زده کړي پښتون زوی لومړنۍ زده کړي د کډوالۍ پر مهال د بلوڅستان د پښين په اولسوالۍ کي تر سره کړې، منځنۍ زده کړه يې د کندهار ولايت په افغان-ترک عالي ليسه کي بشپړي کړي، په ۲۰۰۳ع کال کي له کمپيوټري زده کړو څخه په برياليتوب وتلی، خو لوړي زده کړي يې تر اوسه نيمگړي پاته دي. دندي له ۲۰۰۳-۲۰۰۷ع کال پوري يې په بېلابېلو ښوونځيو کي د کمپيوټر ښوونه کړې، تر ۲۰۱۰ع کال پوري يې خپله علمي پاڼه ناهيد چلول چي د اقتصادي اړتياوو له امله وځنډېده، په ځيني علمي موسساتو کي يې وخت ناوخته دنده تر سره کړې، دا وخت د ليکوالۍ او څېړونو تر څنگ له ځينو کورنيو او نړيوالو رسنيو سره د همکاري تر څنګ د منډيګک تاريخي بنسټ وېبپاڼي ايډيټر او سبمالګر دی. ليکوالي پښتون زوي په لسگونه تاريخي مقالې ليكلي، چي ځانگړي ا ثار يې په لاندې ډول دي. ۱- شل ورک کندهاريان ۲- ایا پوهېږې؟ ۳- د ارغسان لنډه تاريخچه ۴- د افغان چارواکو خاطرې ۵-په لوی کندهار کي درنې کورنۍ ۶-تاريخي يادښتونه ۷-کندهار د انځور په ژبه دا هم ولولئ منډیگک ویبپاڼه تړلې لیکنې کندهار ولایت منډیګک تاریخي ټولنه سرچینې پښتانه ليکوال افغان لیکوالان کندهاریان
ژيړگلى

ژيړگلى یا معمولي ژيړگلى په لاتين: یو شفا بښونکی بوټی دی چې د په کورنۍ او د په جېنس پورې اړه لري. نوموړی بوټی په چمنونو کې راشین کېږي او د مارچ څخه تر اپريل پورې گل کوي. سرچينې نباتات بوټي کرنه شفا بښونکي نباتات
خړ (اندړ)

خړ کلی د غزني ولایت، اندړو ولسوالۍ اړوند یو کلی دی. دا کلی تردې دمه کوم ښوونځی او روغتیایي کتنځی نه لري. ددې کلي ټول وگړي پښتانه دي. دا هم وگورئ سرچینې غزني اندړ کلي د افغانستان کلي د پښتنو کلي
زیوچ (اندړ)

زیوچ د غزني ولایت د اندړو ولسوالۍ اړوند کلی دی چې ... اوسېدونکي لري. دا کلی تردې دمه کوم ښوونځی او روغتیایي کتنځی نه لري. ددې کلي ټول وگړي پښتانه دي. دا هم وگورئ سرچینې غزني اندړ کلي د افغانستان کلي د پښتنو کلي
شاخوږی (اندړ)

شاخوږی د غزني ولایت د اندړو ولسوالۍ یو کلی دی. دا کلی تردې دمه کوم ښوونځی او روغتیایي کتنځی نه لري. ددې کلي ټول وگړي پښتانه دي. دا هم وگورئ سرچینې غزني اندړ کلي د افغانستان کلي د پښتنو کلي
چینچار پول

چینچار پول د لغمان ولایت د الینگار پر سیند جوړ پول دی چې په پاخه او اساسي بڼه جوړ شوی دی. ددې پول اوږدوالی ۴۰ متره او د امریکې د بیارغاونې ټيم له خوا یې د رغاونې بسپنه ورکړ شوې ده. مخېنه دا پول ځکه په چینچار نومول شوی چې پخوا وختو کې ددې سیند ترڅنگ د چینچار او ... په نامه دوه وروڼه مېشت ول. د سیند هاخوا وگړو به د روغ رنځور پر وخت نشول کولای په اسانۍ له غړانده سینده په اسانۍ راپورې وځي، نو همدې وروڼو ددې سیند پر سر داسې پول جوړ کړ چې لر او بر په پړو تړل شوی و، منځ کې یې تختی ورکړې وی، هره تخته بیا له پورتنیو پړو او تختې بیا خپلو کې سره په نورو پړو تړل شوې وی. دې خوځنده پول په خپل وخت سره د کلیوالو وگړو ستونزې تر ډېره هوارې کړی وی. د ولس وگړو هم ددې وروڼو د هاند و هڅو له لامله نوموړي پول ته د چینچار پول نوم ورکړل چې تر دې دمه په همدې نامه یادېږي. کله چې دا پول د ظاهرشاه په واکمنۍ کې په پاخه او اساسي بڼه جوړ شو، نو بیا هم په همدې نامه مشهور و، او د پخواني هېوادمشر حامد کرزي په واکمنۍ کې دې پول ته پراختیا ورکړ شوه او په څنگ کې یې یو نوی لوی او ستر پول جوړ کړای شو چې هغه هم اوس د چینچار په نامه یادېږي. د طالبانو چاودنه په هېواد کې د دولت او وسله والو مخالفینو ترمنځ د روانې جگړې له لامله دا پول هم امن کې پاتې نه شو، او د ۲۰۱۳ کال جنورۍ میاشت ۱۲مه نیټه مخالفو وسله والو ددې پول د الوزولو لپاره چاودونکي توکي د پول په پایو وتړل، چې له ښه مرغه د پول پایله لږه زیانمه شوه او د پول سړک یې هم یو څه زیانمن کړ، مگر د لېږدوونکو وسیلو او وگړو پر مخ یې لاره لا هم پرانېستې ده، او د اړونده ولسوالۍ وگړي ترې گټه پورته کوي. دا هم وگورئ سرچینې لغمان الینگار پولونه د افغانستان پولونه د الینگار سیند پولونه
جينکگو بيلوبا

جينکگو بيلوبا په لاتین: په چینایي: یوه لویه ونه ده چې د په کورنۍ، د په جېنس پورې اړه لري او په چین، جاپان کې راشنه کېږي. جينکگو بيلوبا د چين د خلکو جمهوريت ملي ونه هم ده. ځانگړتیا جينکگو بيلوبا توييدونكې لويه ونه ده چې اوږدوالی یې د ۳۰ مترو څخه تر ۴۰ مترو پورې وی. عمر یې ۱۰۰۰ کالو ته رسېدلای شي. په اوس وخت کې په جاپان کې د گینگو یوه ونه شته چې ۱۲۰۰ کاله عمر لري. نوموړې ونه د لغړي تخم بوټو څخه دي چې هېڅ گلونه او مېوې نه لري. جينکگو بيلوبا په دوو جېنسو تقسیمېږي د مونث بوټي یو شمېر تخمدانونه لري چی پر ساقې باندې نصب شوي دښ او د مذکر بوټي غوټۍ لري. شفا بښونکي نباتات
ٌصدفي پوڅکۍ

صدفي پوڅکۍ په لاتين: د ونو یا لرگو تيارخورو څخه یوه خوراکي پوڅکۍ ده چې پرته له مړوخوا آمريکا او مړوخوا اروپا کې په ځنگلونو کی پر ونو باندې تيارخور او شنه کېږي. ستاينه صدفي پوڅکۍ خوراکي پوڅکۍ ده چی پولادي، نسواري - پولادي يا ارغواني - پولادي خولۍ لري د خولۍ شکل لکه صدف غوندې دي او د دي لپاره انسانان صدفي پوڅکۍ ورته وایي. پاڼې یی سپين رنگ لري. نوموړي پوڅکۍ د اکتوبر څخه تر دیسمبر پورې پر پاڼې لرونکي ونو یا منډرو باندي شنه کېږي یا په بروزو کې کرل کېږي. دغه پوڅکۍ یو شمېر طبيعي توکو لکه پروتئينونه ۲۵ ٪ ، معدني مواد ۱۰ ٪، ویټامینونه او پولي ساکاریډ - بېټا گلوکان لري. پوڅکۍ په روغتيا کې د صدفي پوڅکۍ توکې د انسانانو پر روغتيا باندي ښه آغېزه لري. نوموړي توکې په وینه کی کلسترول لږ کوي او رگونه او د انسانانو ايموني سیستم زیاتوي. دغه پوڅکۍ د بواسیرموېښي، وريسو رگونو، قرحو، باغو رشکو ، زړه ناروغو او سرطان د درملنې لپاره کارول کيږي. شفا بښونکي پوڅکۍ
آمانیټا فالويیډېس

آمانیټا فالويیډېس په لاتين: چی د مرگ خولۍ ور ته هم وایی تر ټولو زهرجن پوڅکۍ ده چې په آمریکا، او اروپا کې شنه کېږي. ستاينه آمانیټا فالويیډېس د په کورنۍ او د په جنس پورې اړه لري توله پوڅکۍ زهرجن ده. خولۍ یی شین رنگ چې پنډوالي قطر یی د ۵ سانتیمترو څخه تر ۱۵ سانتیمترو پورې وي. ساقه او پاڼې یی سپين رنگ لري. د ساقې اوږدوالي یی ۷ - ۱۵ سانتیمتره دي. د دي ساقې په منځ کی یوه ځانگړی سپينه کړۍ پرته ده. نوموړي پوڅکۍ په پاڼو ځنگلونو کې د جون څخه تر اکتوبر پورې شنه کېږي. آمانیټا فالويیډېس یو شمېر القلويدونه لکه ، ، ، -، -، - لري. د هغو القالويدونو څخه تر ټولو آغېزمند او زهرجن دي. د آمانيټين ۰،۵ گرامه تقريبا ۱۰۰،۰۰۰ تنه موږک وژلای سی. د آمانیټا فالويیډېس ۱۰۰ گرامه فالويډين ۱۰ میلي گرامه ، آلفا آمانيټين ۸ میلي گرامه او بيټا آمانيټين ۵ میلي گرامه لري. د پوهانانو په نظر د دی پوڅکۍ ۵۰ گرامه انسان چی وزن یی ۶۰ کیلوگرامه دي، په خپلو زهرو وژلاي سی. هر انسان د دی پوڅکۍ تر خوړلو وروسته د معدې سترونزې، اسهال او نيم سرى لري او تر ۴۸ بجو پورې مړ کېدلای سی. د انسانانو په بدن کی آمانيټين د وينو پروتینونو سره یو ځاي کېږي او ینه ويجاړوي. که چیرې دغه انسان روغتون ته راشی نو ډاکټر د دي انسان ته پنسلين ورکړي. پنسلين د وينو پروتینونه بندوي او د آمانيټين ترانسپورت ینو ته پريکوي. که چې هم آمانیټا فالويیډېس زهرلرونکي پوڅکۍ ده خو ډېرو خلکو وایی چی ډېر خوندور دي. زهرلرونکي پوڅکۍ
نياوتون

نياوتون په عربی ژبه کې محکمه په پښتو ژبه کې د نياو عدالت کولو ځای ته ويل کېږي. دا يو تړنگ نوم دی، چې د نياو او تون له يوځای کېدو څخه جوړ شوی دی. نياو د عدل او تون د ځای په مانا دی.
منيټوبه پوهنتون

منيټوبه پوهنتون د کاناډا په منيټوبه ولایت کې يو عامه پوهنتون دی . دغه پوهنتون د وينيپگ په سیمه جوړ شوی . دې پوهنتون کې د لومړنیو او منځينیو زده کړو په نصاب جوړؤونې باندې څېړنیز پړاؤ پرمخ بيايي او ډېر روزنځايونه لري . بنسټ یې په ۱۸۷۷م زېږدي کې اېښودل شوای او د لوېديځې کاناډا لومړنی پوهنتون دی . د منيټوبه پوهنتون په درې ځانگړو ځایونو کې شتون لري چې درې زده کړنیزانگړونه پکې ودان دي ، دغه درې انگړونه د بناټاين انگړ ، د فورټ گېري انگړ او د ویلیم نوري سنټر انگړونه نومېږي . سرچینې . : : . . . . .. . : . . . .. . . .. . :
ژيړ مرخېړی

ژيړ مرخېړی په لاتين: د مرخېړو څخه یو خوراکي پوڅکۍ ده چې د په کورنۍ او د مرڅېړو په جنس پورې اړه لري. نوموړي مرخېړی په ځانگړي ډول په پاڼو ځنگلونو کی څيړو بلوطونو ته نژدې د مي څخه تر نوامبر پورې شنه کېږي. خوراکي پوڅکۍ
ممبای پوهنتون

ممبای پوهنتون يا مومبی پوهنتون يا په غیر رسمي توگه نوم یې ممبای پوهنتون دی . يو له درې نورو دولتي پوهنتونونو په هند کې دی . دغه پوهنتون په ممبای يا مومبای ښار کې چې د ماهاراشترا په ایالت پورې تړلی ښار دی پروت دی . د پوهنتون لنډون دی . د مومبای پوهنتون د لسانس کچې زده کړې و ماستري زده کړې او دوکتورکچې زده کړې سپارښتنې لري . د ډېرو دیپلومونو او لنډو مودو سندونو زده کړې هم برابروي . د ډېری زده کړو او مضامینو ژبه یې انگرېزي ده . د ښار ډېر غټ پوهنځي او زده کړنځايونه د ممبای پوهنتون سره اړیکې لري . سرچينې
الېکزانډرو اسکارلاټي

الېکزانډرو اسکارلاټي اَلساندرو اسکارلاتی ایتالیایي سندرې جوړوونکی او د دومنیکو اسکارلاټي چې په ۲ مۍ ۱۶۶۰ د تراپاني ښار کې نړۍ ته راغلی دی او د ۲۲ اکتوبر میاشت ۱۷۲۵ ز کال په ناپل نومي سیمه کې ومړ. یو شمې اثار یې استابات ماتر اُپراها اورېدونکي اثار یې بهرنۍ تړنې آثار نتها سایت موسیقی بیان سرچینې دانشنامه لاروس اپرا سندرې جوړوونکي ایتالیایي سندرې جوړوونکي موسیقي پوهان
اورشېندنپوهنه

اورشیندنپوهنه، د اورغورځوونکي د ارزونې علمي څانگه ده چې اورشیندنه تر څېړنې لاندې نیسي. نامتو اورشیندنپوهان افلاطون پلینیوس کوچنی پلیني ژرژ-لوئی لکرک کنت دو بوفون اورشیندنه اورغورځوونکی اورشیندنپوهنه اورشیندپوهان ناور دښته
هوایي ګزمه

هوایي گزمه هغه نوعه پوځي هوایي ماموریت دی چې جنگي الوتکې په کې برخه اخلي او یوه ناپېلې او بې طرفه سیمه تر خپل پوښښ لاندې لاولي. او یا هم د خپلو ځمکنیو پوځونو د هوایي ملاتړ دپاره هوا کې د هغوي ملاتړ کوي. او یا هم د دوښمن د هوايي جنگي الوتکو د رانسکورولو لپاره په جگړه ییزه سیمه کې الوت کوي. هوایي گزمه هم د وچې په سر ترسره کېږي او هم د اوبو پر سر، چې دا په ځمکه د ځمکني پوځونو او په اوبو کې د جنگي بېړیو د ملاتړ او حمایت لپاره ترسره کیږي. سرچینې وېشنیزه:هوایيي جنگي تاکتیکونه وېشنیزه:نظامي اصطلاحات
غږيزه انجنيري

د غږ مهندسي د غږ پوهنې هغه برخه ده چې د الکترونیکی وسایلو په واسطه د غږ ظبط او تکثیر پورې اړه لري. د غږ پوهنې علم له مختلفو برخو سره اړیکه لری لکه: د برق مهندسي، غږپوهنه ، غږیزه ارواپوهنه او موسیقي. منابع د غږ مهندسي اوریدونکی الکترونیک د موسیقي مسلکونه غږپوهنه فلم جوړوونکي
روسي امپراتوري

د روسې شاهنشاهي د روسې هیواد ټولواکمنېد روسې هیواد امپراطورې یا امپراتوري په روسي هغه دولت و چې د ۲۲ اکتوبر ۱۷۳۱ آن په ۲ مارچ ۱۹۱۷ کې تر ړنگېدو پورې چې د روسې په انقلاب کې ړنگ شو په خپلو پښو ولاړه شاهنشاهی وه. ددی شاهنشانی پلازمینه سان پټزبرگ ښار و، رسمی ژبه یې روسي وه او ملي پیسه یې روبل وه. ددی امپراتوری لومړی واکمن پترس کبیر یا لوی پترس و. او اخرین یې د نیکلای دویم په نوم و. د روس تزاران پترس کبیر ۱۶۹۴-۱۷۲۵ پتر دویم فوت ۱۷۶۲ کټرین کبیر ۱۷۶۲-۱۷۹۶ پل ۱۷۹۶-۱۸۰۱ الکساندر اول ۱۸۰۱-۱۸۲۵ نیکلای اول ۱۸۲۵-۱۸۵۵ الکساندر دویم ۱۸۵۵-۱۸۸۱ الکساندر درېیم ۱۸۸۱-۱۸۹۴ نیکلای دویم ۱۸۹۴-۱۹۱۷ تړلی لیکنې د روس تاریخ کمونیزم د شوروي سوسیالیستي اتحاد ولادمیر لینین جوزف سټالين منابع د رشد انسایکلوپیډیا د روس تاریخ له پیل تر اکتوبر انقلاب پورې؛ تألیف ن. بریان شانینوف؛ ژباړه او اقتباس خانبابابیانی. تهران: دانشگاه تهران، ۱۳۵۲. روسیه تزاری؛ تألیف جیمز ای. استریکلر ۱۳۸۱. بهرنی پیوند د شوروي اتحاد وېشل کېدل ۱۹۹۱- ۱۹۱۷ د روسیې امپراتوري امپراتورۍ د اسیا پخوانۍ امپراتورۍ تېرې شوې امپراتورۍ ایالتها و قلمروهای بنیانگذاریشده در ۱۷۲۱ میلادی ایالتها و قلمروهای منحلشده در ۱۹۱۷ میلادی تاریخ آسیا تاریخ اروپا تاریخ روسیه کشورهای سابق در اروپا
د طالبانو او افغان حکومت تر مېنځ د سولې خبرې

د افغانستان د امن په اړه افغان حکومت او طالبانو ترمينځ په می کې خبرې اترې پيل شوي چې دواړو گوندونو په افغانستان کې د امن راوستو ملاتړ وکړو۔ددې خبرو اترو مقصد په افغانستان کې امن راوستل دي۔ دا خبرې اترې د قطر په پلازمېنه دوحه کې پيل شوي دي مقصد پايله غوښتنې سرچيني طالبان سولگر
باسکېټبال

باسکېټبال يوه داسې لوبه ده چې د دوه لوبډلو لخوا چې هره لوبډله پینځه کسان لري په مسطتیل ډوله ډگر لوبېږي . د دوی موخه دا وي چې گېند يا توپ له هوپ جالي حلقه څخه چې ۴۶ سانتي متره دی تېر کړلي . باسکېټبال د نړۍ تر ټولو مشهوره يا نوميالیو لوبو کې راځي او د ورزښت په بهیر کې ډېره په پراخه کچه لوبېږي . يوه لوبډله کولای شی چې په ډگریزه گول له لرې خوا توپ جالې ته وغورځوي ، چې دا په يوې عامې لوبې حسابېږي . د ډگریزه غورځونې شمېرې درې دي که چېرې لوبغاړی د درې شمېرو لرونکي لیکې څخه خپل توپ وروارتوي او همدارنگه دوه شمېرې د هاغه اچولو لپاره کارېږي چې د لیکې له مخې خوا څخه وروارتول شي . يوه لوبډله د فريترو له لارې هم شمېرې جوړولای شي ، فريترو مانا داده چې کله د مخامخ لوبډلې څخه تېروتنه وشي نو بلې ډلې ته يوه شمېره توپ پرېږدي او ټول جال یې مخې ته خلاص پرېږدي ، دغه اچول بیا يوه شمېره د گټې لري. په پای کې چې هرې لوبډلې ډېرې شمېرې جوړې کړي وي هماغه لوبډله لوبه گټي ، خو د لږ نور وخت ورکول هم په پام کې نیول کېږي دا هله کله چې شمېر د قانون تر سره کولو سره پرمخ ولاړ شی . پدې لوبې کې کله چې توپ په لاس کې وي او ورته يوځل ټوپ وووهې بیا توپ وارنکړې نو تېروتنه حسابېږي او همدارنگه چې توپ په دواړو لاسونو ونیسې او بیا یې په ځمکه وولې نو تېروتنه کې حسابېږي او د توپ وړنه پرته له مځکې وهنې په لاس کې وړل تېروتنه ده. همدارنگه باسکېټبال لوبه د توپ ویشتنې لپاره نور تخنیکونه هم لري لکه د پاس ورکولو او ډرېبلنې او شاپلو تگ په برخه کې . د باسکېټبال لوبه کې په عمومي توگه د برید او دفاع تخنیکونه شامل دي . د لوبې د سمبالښت جوړښت یې داسې دی : په دودیزه توگه تر ټولو جگ او تکړه لوبغاړي د لوبې په مهال د ډگر په منځ کې او برید پر مهال لوبېږي ، خو لږ په جوسې واړه يا لږ تکړه شاته د ضرورت په وخت تاؤ راتاؤېږي ، او دوی ته د مخامخ لوبغاړو څخه د توپ اخیستنې دنده ورسپارل کېږي چې پدې کې هم ټيټ وني لوبغاړي د گارډ پواینټ په نوم تخنیک کاروي . د لوبې مخینه په پیل د دسمبر کال ۱۸۹۱م زېږدي کې ، کاناډايي ډاکتر جېمز نايسمېت . چې د عیسايي اتحاديې د ينگ مېن په نوم ترېننگ ځای کې د سپورت پروفیسر او لارښود و نو غوښتل یې چې خپل د سپورت مضمون پر مهال خپل زده کوونکي په باراني ورځو کې هم فعال وساتي نو په مساچيوسټس ایالت په سپرنگفیلډ ښارگوټي کې ده اقدام وکړ . هغه نا پېژندلای يو دننه د سپورت سالون کې لوبه رامنځته کړله چې خپل زده کوونکي یې سره راټول او منظم د بدني فعالیت کې بوخت وساتل . وروسته له هغه چې د زده کوونکیو لخوا ډېرې پلمې او اندونه رامنځته شول نو ډاکتر دغې لوبې ته يو شمېر رښتې رامنځته کړلې چې لمخې یې تگلار ورته منظمه شوه . ده د بنسټيزو قوانینو جوړولو باندې لاس پورې کړ او د ۱۰ فټه ۳.۰۵ متر يو لفټیز پوړۍ یې راوړلې چې د نن ورځې د باسکېټبال د جالې حلقې سره یې ډېر توپیر دی ، او په لوبو یې پیل وکړ. . . . . . اصلاً باسکېټبال د فوټبال له گېند يا توپ سره پرمخ تلله . لومړی ځل چې د باسکېټبال لپاره گېند يا توپ جوړ شو نو خړ رنگ یې درلود او دا يوازې په ۱۹۵۰م زېږدي کې چې د ټوني هېنکل لخوا رامنځته شوای ؤ . . . . . . . . . . . - . .
د سیوري او شاه جوی پوځي عملیات

د شاه جوی پوځي عملیات د هغو پوځي عملیاتو یوه برخه ده چې د افغانستان د اسلامي جمهوریت د دفاع وزارت له خوا د عزم په نامه پیل شوي. ددې عملیاتو په ترڅ کې د زابل ولايت کې هم یو لړ تصفوي عملیات پیل شوي چې امنيتي چارواکي یې په اړه وايي: ددې ولايت په سيوري او شاه جوۍ ولسواليو کي د افغان ځواکونو په عملياتو کي لسگونه وسله والو ته مرگ ژوبله اوښتې ده. ددې ولايت د والي وياند گل اسلام سيال د دوشنبې په ورځ د کندهار ملي ټلوېزيون ته وويل دغه عمليات تېره ورځ پېل سوي وه او تر نن سهاره یې دوام وکړي. لاسته راوړنې نوموړی زیاته کړه چي عملیات د زابل په سیوري اوشاهجوۍ ولسوالیو کي ترسره سول چي په نتیجه کي یې ۲۶ وسله وال مخالفین وژل سوي او اوه نور ټپیان دي.دده په خبره په عملیاتو کي ملکي وگړو او امنیتي ځواکونو ته زیان ندی رسیدلی.افغان ځواکونو له څه باندي دوو اوونیو راهیسي د زابل په بیلابیلو سیمو کي د نجات په نوم عملیات پیل کړي چي د چارواکو په خبره پکښي د دولت مخالفینو ته درانه زیانونه اوښتي دي. انځوریز البوم اړونده لیکنې سرچینې زابل سیوری ولسوالۍ شاه جوی ولسوالۍ د افغانستان ولسوالۍ ولسوالۍ
گرده پاشل

گرده پاشل د میوه تولیدوونکو بوټو او گلانو له خوا د خپل جنس د القاع لپاره ترسره کېږي. د کدو گرده پاشنه: د کدو گرده بايد له نارينه الې څخه ټول کدوان ښځينه الې ته انتقال شي.که دگردې انتقال واقع نه شي نوميوه نه توليديږي.دگردې غير کافي انتقال دحاصل دلږوالي اودميوې دبڼې دخرابوالي سبب کيږي.دشاتو مچۍ دگردې په انتقال کـې غوره برخه اخلي دلوړ حاصل دپاره ښايي چه دگلانو په وخت کې دشاتودمچيو شميرزيات وي.باغوان تل په تشويش کې وي چه دکدوانوډيرگلان ميوې نه تشکيلوي.دوې نه پوهيږي چه نارينه اوښځينه برخې په ځانگړوگلانوواقع دي او ځانله ښځينه گلان ميوه توليدوي.دځينوشرايطولاندې نارينه گـلان زيات وي او نوروشرايطو لاندې ښځينه گلان ډيروي. اټکل شويده چه محيطي شرايط خصوصا دتودوخې درجه دجنس په ډول کې دو نسبت تغيرورکوي دکدوانود ریخې اوږدوالي اوتودوخه د جنس په اندازه اغيزه کوي.لوړه تودوخه اواوږدې ورځې بوټي په نارينه حالت کې ساتي حال دا چه ټيټه تودوخه اولنډې ورځې ښځينه حالت چټکوي. دکدوانونورډولونه دتودوخې اوورځې داوږدوالي په مقابل کې ٩ مختلف عکس العملونه ښکاره کوي. د بادرنگو گرده پاشنه بادرنگ د کورنۍ پوری اړه لری او ډیری مختلفی نوعی لری او بادرنگ مونږ په خپلو باغونو کی کرو تر څو مونږ ته د خپل ضرورت وړ غذا راکړی بادرنگ د مختلفو وټامنونو څخه غنی دی او تقریبا د ۹۰٪ څخه پورته اوبه لری، د بادرنگو څخه په مختلفو دواگانو کی استفاده کیږی او همدارنگه خوراک لپاره هم په شکل د سلاد استفاده کیږی او دسترخوان پری ښه رنگینه کیږی. د بادرنگو په بوټی کی نارینه او ښځینه دواړه موجودی په بادرنگ کی نسلگیری ډیره اسانه او په جداتوب سره کیږی د بادرنگو په گل کی یو ښکاره بچگی موجود وی چرته چی تاسو نشۍ کولاۍ چی پیدا یی کړۍ د ورځی په موده کی د بادرنگ گل خلاص وی او په دغه وخت کی مچۍ راځی او په گل کی گرده اچوی که چیری د کوم مشکل سره مخ شی نو په دغه وخت کی ستاسو کومک ته اړتیا پیښیږي په دغه وخت کی تاسو د گل برخه خلاصوۍ تر څو مچۍ پکی داخلی شی پدغه وخت کی مونږ او تاسو ته سوال پیدا کیږی چی څومره وخت به ښځینه گل خلاص وی جواب یی دغه ښځینه گل د یوی ورځی لپاره خلاص وی نو شاید دوه ورځی هم خلاص وی خو کله چی دا په ډیر کامیابۍ سره گرد افشانی شی نو په دغه وخت کی میوه په مکملیدو پیل کوي یوه خبره باید بله په پام کی ونیسو چی ښځینه او نارینه گل خپل خصوصیات لری دا یوه اساسی او څرگنده خبره ده چی د نارینه گل یو لری او ښځینه گل په بنیادی شکل سره سپین رنگ لری. مننه ستاسو د لارښوونی څخه چی په دغه شکل سره بادرنگو کښ په ډيره ښه توگه تر سره شو دغه کارونه چی مونږ سر ته ورسول په دوران د شپږو هفتو کی ډير ښه ترسره شول پدغه طریقه سره نبات ډیر صحت مند او تکی شنی پاڼی یی درلودی او پدی طریقی سره د گل شاته یو بچگی په ډیره ښه توگه ولیدل شو پدی طریقی سره مونږ کولای شو د بادرنگو نسل زیات کړو مونږ په خپل طرزالعمل باندی شروع وکړو او په یو کانتینر یا ظرف کی روزل شروع کړل نو یوه نیمه میاشت مخکی پدی کی دواړه ښځینه او نارینه گلان موجود ووه مونږ زده کړل چی څرنگه ښځینه گل گردآفشانی کیږی او پدغه دوران کی میوه نیول یی شروع کړل.
د امیر شهید بڼ

د امیر شهید بڼ په انگریزي: د امیر حبیب الله خان له خوا جوړ شوی بڼ دی چې د ننگرهار ولایت پلازمېنې جلالکوټ جلال اباد ښار منځ کې موقیعیت لري. دا بڼ د نارنجو ونو ته ځانگړی شوی دی، چې په څنگ کې یې د صبروگانو دنگې دنگې ونې هم لري. مساحت ددې بڼ مساحت تقریبا ۲۰ جریبه دی. د امیر شهید جامع مسجد دا مسجد ددې بڼ په منځ کې جوړ شوی چې تاریخي قدامت یې د امیر حبیب الله خان پېر ته رسي. په پاخه او اساسي بڼه جوړ شوی، چې د وخت له ناخوالو سره یو څه زیامن شوی هم دی. یوه ستره گنبذه لري، ختیځ اړخ ته یې یوه مقره هم شته.
مستعلیه

مستعلیه د شیعه فرقې د دویمې لویې ډلې اسماعیلیه څانگه ده چې دا ډله بیا خپله دوه نورې څانگې لري. یوه یې نزاریه چې دوه پر درې برخې اسماعیلیان تشکیلوي، دویمه ډله یې مستعلیه ده. مستعلیه آئمه امامانو اصلي ترتیب په دې توگه دی:۔ د اسماعیلی له ۱۹ امامانو وروسته درې مستعلیه امامان دي: لومړني امامان علی بن ابی طالب حسن بن علی حسین بن علی زین العابدین محمد باقر جعفر صادق اسماعیل بن جعفر له دې امام څخه د اسماعیلیانو پیل کېږي. محمد بن اسماعیل سبعیه یا اووه امامي اسماعیلي، چې دا خپل وروستی امام گڼي، ددې امام په غیبوالي گروهمن دي. وفي احمد لومړی داعي د اسماعیلي فرقې کې د داعي لړۍ پیل له دې ځای څخه شوی. تقي محمد دوسرے داعی حسین زکی تیسرے داعی محمد المهدی څلورم داعي او لومړی فاطمي خلیفه چې ځان یې په ښکاره توگه امام اعلان کړو. محمد قائم بامرالله اسماعیل منصور المعزلدین الله ابومنصور نزار العزیز بالله حاکم بامرالله شپږم فاطمي خلیفه چې په ھ چې ناڅاپی ورک شو، د دروزیه په گروهه چې همدا زمونږ مهدي موعود غایب امام دی علی ظاهر معاذ مستنصربالله مستعلیه امامان د معاذ مستنصربالله ځایناستي کېنولو کې اختلاف له وجې له دې ځایه اسماعیلیه دوه ډلې شوې، یوه د نزار بن معاذ خپل امام گڼلو او دویمې یې احمد مستعلی چې د فاطمي ډلې راتلونکی خلیفه و، خپل امام گڼلو. نو له همدې وجې دا ډلې په نزاریه او مستعلیه وبللې شوی. له دې ځایه د مستعلیه ډله راښکاره کېږي، چې ځانته د دعوت قدیم والا وایي. ۔احمد مستعلی ۔امیر بن مستعلی ۔طیب ابوالقاسم طیب ابوالقاسم څخه وروسته د مستعلیه دوه ډلو باندې ووېشل شوی: مستعلیه طیبیه هغه دي چې طیب ابوالقاسم خپل وروستی امام گڼي، او د هغه د غیبوالي قائله دي. ددې غایب امام مرستیالان نایبین داعي مطلق په نامه یادېږي. د داعي مطلق ډلې ته بوهره ډله هم ویل کېږي چې په هند کې ستره مذهبي ډله ده. نن سبا ټول مستعلیه، مستعلیه طیبیه یا بوهره دي. دا ډله په یمن او هند کې اوسېږي. د ټولو بوهره ډلې داعي مطلق مشترک امامان دي چې دا ۲۶ امامان ټول په گډه سره مني. د وخت په تېرېدو سره په دوي کې هم د داعي مطلق په اړه اختلاف راغی، نو په یمن کې سلیمانی بوهره وگڼل شوه، او په هند کې داؤدي بوهره گڼل کېږي. او څوک چې سني شوي دي هغوي بیا د صغیري بوهره په نامه یادېږي. د داؤدي بوهره داعي مطلق داؤدي بهره یوه کوشنۍ ډله علوی بوهره له ء راهیسې ضیاء الدین صاحب د م مطلق دعي په توگه گجرات کې سرمشري کوي. داؤدي بوهره م دعي مطلق په ټاکلو کې د علی بن ابراهیم په اختلاف سره دا ډله د علوي بوهره په نامه وبلل شوه. علوی بوهره کی ویب سایټ د علوي بوهره داعي مطلق د سلیماني بوهره داعي مطلق د مستعلیه حافظیه ډلې امامان مستعلیه حافظیه هغه ډله ده چې امامت یواځې په فاطمي تخت کېناستونکو امامانو کې جاري بولي. دا ډله د فاطمي خلفاوو په ختمېدو سره له منځه ولاړه. الحافظ الظافر تړلې لیکنې سرچینې غیر اغا خاني اسماعیلیان اسماعیلي مسلم فرقی اسلامي اصطلاحات
بوهره

بوهره د اسماعیلي فرقی مستعلیه طیبیه ته ویل کېږي. د مستعلیه دا ډله په یمنو هند، افریقا، الجزایر او پاکستان کې غیر اغاخاني اسماعیلي په نامه پېژندل کېږي. دا هغه اسماعیلیان دي چې له هندوییزم څخه اسماعیلي شوي دي، بوهره د گجراتۍ ژبې لفظ ووهره چې د هندوانو یو توکم و، اوښتې حالت دی چې معنی یې سوداگر ده. په لویدځ هند کې هندو بوهره هم شته ورسره سني بوهره هم. په ټوله کې دا ډله سوداگري کوي چې په افریقا، او الجزایر کې هم سوداگري پر مخ وړي او په عربو مسقط کې هم خپاره شوي دي. احمد، عبدالله او داسې نور د دوي نامتو مشران داعي مطلق گڼل کېږي چې د دوي مقبرې د هند په کهنبات کې دي. د بوهره ډلې لباس یوه سپینه پگړۍ او سپینه اوږږده جامه ده چې تر پښو پورې رسي. سرچینې اسلامي فرقې اسماعیلیان مذهبونه
تسې تسې مچ

مچ تسې تسې په لاتین: د مچانو څخه دي چې په استوايي آفريقا کې ژوند کوي او خطرناکه ناروغي چی د خوب ناروغي يه نوم یادېږي سرایت کوي. تر اوسه پورې د د تسې تسې مچ ۳۱ ډوله پېژندل شوي دي. خوځندکې
ځواک

دا مقاله د فزیک په اړه ده، د ځواک د نورو استعمالونو لپاره، ځواک وګورئ بې ځایه کول. په فزیک کې، ځواک هغه څیز ته اشاره کوي چې یو تاثير توليدوي يا ترسره کوي چې د فزيکي مقدار لکه موقعیت ، حرکت ، سرعت ، یا سمت ، او نور کې د بدلون لامل کیږي. ځواک هغه څه دي چې د حرکت کونکي بدن مخه نیسي او یو ثابت بدن حرکت کوي. ځواک د فشار، ایستلو او پورته کولو یا ښکته کیدو په پیښو کې څرګندیږي، او دا یو سمت او مقدار لري، دا پدې مانا ده چې پوه شئ که چیرې یو ځواک د بدن د سمت سرعت د بدلون لامل شي، نو د هغه ټول ارزښت. د دې پایلې بدلون یا سرعت به د پلي شوي ځواک د ویکتور مجموعې سره مساوي وي او دا ټول سمتي ځواک ته په بدن کې خالص ځواک یا خالص ځواک هم ویل کیږي. که چیرې یو بدن د ځواک د پلي کولو په وخت کې وغزول شي د بیلګې په توګه په اوږدوالي سره، ځواک ممکن د خطي سرعت پر ځای گردش یا خرابوالی تولید کړي. گردش د تورک څخه اټکل کیږي پداسې حال کې چې فشار د تخریب اټکل کولو لپاره ګټور دی. لکه څنګه چې پورته یادونه وشوه یو ځواک یو سمت او یو مقدار لري لکه څنګه چې دا یو سمتي مقدار دی. او د همدې سمت د مفکورې د روښانه کولو لپاره، د حرکت مثال اخیستل کیدی شي. د بدن په معیاري حرکت کې د بدلون کچه په دې شرط چې نور ځواک په بدن عمل نه کوي یو ځواک بلل کیدی شي. او څرنګه چې معیاري حرکت یو سمتي مقدار دی، نو د هغې سره تړلی ځواک هم یو سمت او مقدار لري. ځواک قدرت فزيک مبهمه ليکنې
د ايران اداري وېش

د ایران اسلامي جمهرویت د اداري وېش له مخې په ولايتونو کې وېشل شوی چې په فارسۍ کې ورته استان ویل کېږي۔ د هر ولايت پلازمېنې ته مرکز ويل کېږي۔ د ايران د سيمو لړليک
د پارسه امپراتوري

پارس امپراتوري د پارس امپراطوري د دوو لرغونو واکمنیو لپاره یوناني نوم دی چې مرکز یې په ننني ایران کې وو. د هغو واکنمیو په منځ کې یوه دوره تقريبا ۵۰۰ کاله چې په کې د پارسې امپراتوري د سلوکیانو او وروسته اشکانیانو په لاس کې وه. خو د هخامنشیانو په وخت کې خلکو خپل هېواد د حکمران د نوم په مطابق یادوه د کوروش واکمنی، د داریوش واکمنی ... کله چې د پارسې امپراتوري د ساسانیانو په لاس کې وو نو د پارسې امپراتوري لپاره نوي نوم اېران شهر منځ ته راغلی چې په پښتو کې د آريايي واکمني معني لري. ساسانيانو دغه نوم اېران شهر مثلا په خپلو سکو کې وهل او په ډبرو کې حک کول. پارسه په رېښتیا کې د هخامنشیانو د پلازمېنې نوم وو چې یونانيانو او وروسته نورو ولسونو د ټول هېواد لپاره د نوم په توکه کارول. د پارسې امپراتوري د هخامنشیانو ټولواکمني د ۵۵۹ ق.م. څخه تر ۳۳۱ ق.م. د اشکانیانو واکمني د ۲۷۴ ق.م. څخه تر ۲۲۴ ق.م. د پرنیانو واکمنان د ساسانیانو واکمني د ۲۲۴ کال مخکې له میلادی څخه تر ۶۵۱ کال میلادی وروسته ننني ايران د صفویانو واکمني ۱۵۰۱۱۷۳۶ د اشرفانو واکمني ۱۷۳۶۱۷۹۶ د زنديې کورنی ۱۷۵۰۱۷۹۴ د کوردیانو واکمنان د قاجارانو واکني ۱۷۸۵۱۹۲۵ پهلويان ۱۹۲۵۱۹۷۹ انځورتون سرچینې د ایران امپراتورۍ او پاچاهۍ
جمعه ګل مجاهد

ښاغلی جمعه گل مجاهد سره له دې،چي په سترگو معيوب دئ بياهم په ژوند کي ناهيلی نه دئ او دژوند هره چاره په خورا غيرت پرمخ وړي او له دغه ژونده خوند اخلي،د مجاهد صاحب شاعري يوبل څه دي،چي انسان ورته په حېرانتيا پاته کېږي او ډېری شعرونه يې له حالاتو او عشقه رنگ اخلي، د ده شعرونه ټوله په ياد دي ،چي پر خورا قوي حافظې يې دلالت کوي تاسو يې دغه لاندي غزل وگورئ،چي ناهلي معيوب ته څه پکښي وايې! غزل: زما آتله زما ځان معلوله زه دي ترتا سمه قربان معلوله گوره په ژوند کي ،چي ناهيلی نه سې په ځان باور ولره گران معلوله په خپلو مټوکي دي زور پيداکړه ځلانده لمر سه پر جهان معلوله وچاته تمه دغيران مه کوه په خپله وگټه غيران معلوله زه مجاهد،چي ستا په ننگ وياړمه دقدر وړ يې قدر دان معلوله شاعر:جمعه گل مجاهد سرچینې
کنیډۍ:تانبه:تاریخ/تاریخي پېر/1

تاریخي پېر: لرغونی تاریخ: مخزېږد مخزېږد تاریخ ډبرین پېر عصر نحاسي برونز پېر اوسپنیز پېر إنسان بكين. لرغونی مدنیت: تاريخ مصر القديمة فرعوني مدنیت عيلام سومر د بابل تمدن د آشور واکمني کلداني دولت دویمه بابلي واکمني د ساسانيانو واکمني كنعانيان فينيقيان مملكة تدمر د اشکانیانو واکمني د لرغونو عربانو تاریخ قَطْنَا اوگاریت عبرانيان د امازیگ تاریخ د ایلخانانو واکمني يهودا او سامره أرارات فريغيا د هېتیانو واکمنۍ اکدي واکمنۍ مملكة سبأ مملكة حمير أزتيك المايا کولراډو د سرو هندوانو پېښلیک ليديان المان طروادة لویي ژبه كلت د اروپا بربریان حضارة مينوية آلهة الإغريق لرغوني عرب خدایگي آلهة الهلال الخصيب د اناضول تاریخ د سوریې پېښلیک اټلانټیک. لرغوني امپراتوران: مقدوني سکندر کنېشکا اشوکا داریوش کوشان شاه. لرغونی امپراتورۍ: د پارس امپراتوري د روم امپراتوري د بیزنتین امپراتوري هیلیني امپراتوري د یونان تاریخ. منځنی پېر: د هجرت پېر انگرېزان المانیان المان په منځنیو پېړیو کې بېزنتیني امپراتوري صليبي جگړې شارلمان د رومانیا سپېڅلې امپراتوري خلافة إسلامية تاريخ الأندلس د مغولو واکمني عثمانې ټولواکمني د امریکا کشف کرېسټف کولمب دېرش کلنه جگړه حرب الوردتين د مغولو امپراتوري چېکي پاچايي نوی پېر: الفترة المبكرة: عصر النهضة عصر الإصلاح الديني عصر الاستنارة فرانسوي اووښتون. منځنی پېر : صنعتي اووښتون لیبرالي تاریخ تاريخ الشيوعية ټولنیزه مسئله ناپلیون بوناپارټ د ناپلیون جگړې عصر الاستكشاف احمد بن ماجد فاسكو دي جاما ماجلان رابرټ كوك. امپریالیزم او نړیواله جگړه : ښکېلاک فرانسوي ښکېلاک برېټانوي ښکېلاک هالېنډي ښکېلاک پرتگالي ښکېلاک استعمار إسباني ایټالیایي پېښلیک جاپاني ښکېلاک د اسټرالیا کشونه د اسټرالیا تاریخ. لومړۍ نړیواله جگړه دویمه نړیواله جگړه د فرسای تړون د مارشال پروژه د روس تاریخ روسي امپراتوري بېلژیکي اووښتون د شوروي اتحاد تاریخ د امرکې متحده ایالاتو پېښلیک صهيونية وعد بلفور د افغانستان تاریخ نرحيل توکمیز پاکوالی. د تاریخ تانبه
محمد نبي حبیبي

محمد نبي حبیبي د افغانستان د اسلامي جمهوریت د چارو ادارې د نړیوالو اړیکو ریاست د بهرنیو اړیکو او نړیوالو مرستو د همغږۍ آمر دی. لومړنی ژوند: محمد نبي حبيبي داورنگ مومند زوی، په ۱۳۵۶ کې د ننگرهار ولایت د شینوارو ولسوالي په گولايي کلي کې نړۍ ته سترگې غړولې دي. زده کړې: منځنۍ زده کړې یې په عمرو بن حزم لېسه کې ۱۹۹۳- ۱۹۸۱ کړې، د ساینس او ټکنالوجۍ اسلامي پوهنتون کې یې په شریعت او اسلامي مطالعاتو کې زده کړې دي. لسانس یې په سیاسي علومو او د شخړو په حل کې د مالیزیا له نړیوال اسلامي پوهنتون څخه تر لاسه کړې. د شخړو په حل حل منازعات کې يې د کاناډا دویپینگ - منیتوبا له مینونټس پوهنتون څخه سند تر لاسه کړی. د منیتوبا مالیزیا پوهنتون څخه د دکترا په کچه لوړې زده کړې تعقیبوي. دندې: له سره په کابل کې د منازعاتو د بدیل حل متخصص پاتې شوی په کاناډا کې د منټيوبا د ادیانو کډوالو شورا کې د پالیسي سلاکار پاتې شوی د کاناډا له منیټوبا کډوالو ملاتړ ادارې سره یې د مشر سلاکار په توگه هم کار کړی. په - اداره کې د وړتیاوو د روزنې د متخصص په توگه پاتې شوی. او د مالیزیا په کولالامپور کې د ملگرو ملتونو د کډوالو چارو د ادارې د کېس برخې مدیر په توگه يې هم کار کړی. په انگلیسي، ملایو، عربي، پښتو، دري او اردو ژبو خبرې کوي.
مریم سلېمانخېل

مریم سلېمانخېل د افغانستان د اسلامي جمهوریت د چارو د ادارې د نړیوالو اړیکو مشره رئیسه ده. لومړنی ژوند: مریم سلېمانخېل د حمیدالله سلېمانخېل لور او د نورمحمد سلېمانخېل لمسۍ ده، اصلي ټاټوبی یې لوگر دی او نیکونه يې له پکتیا څخه راغلي دي؛ هغه د امریکا په لاس انجلس کې زيږېدلې ده. زده کړې: مریم خپلې منځنۍ زده کړې په کالیفرنیا کې د اگورا په ښونځي کې کړې. او په ۲۰۱۰ میلادي کال کې له پاریس څخه د عامه اړیکو په برخه کې فارغه شوې ده. هغې دغه راز له پوهنتون څخه په ۲۰۱۳ کې د ارواپوهنې په برخه کې ډيپلومه هم تر لاسه کړې. دندې: مریم سلېمانخېل په امریکا کې د خپل لومړني مالي گروپ ، د بنسټ اېښودو تجربه کړې. دغه راز په امریکا کې د افغانانو ایتلاف په نوم گوند مرستیاله وه. مریم سلېمانخېل د افغانستان د ۲۰۱۴ کال د ولسمشریزو ټاکنو لپاره د نوماند او اوسني ولسمشر محمد اشرف غني په کمپاین کې د رسنیو سلاکاره وه.
ویکیپیډیا:د کارن-نوم بدلول

د کارن نوم بدلولو لپاره مو مېټاويکي ته لاړ شئ او يا هم دلته کلېک وکړئ. ویکیپیډیا
د افغانستان د ځینو مهمو وزارتونو، دفترونو او سفارتونو ټيليفوني شمېرې

په افغانستان کي د ځينو مهمو دفترونو د ټيلفون شمېری ځينې نور مهم دفترونه
د ابن عربي کتابونه

ابن عربي ډېر کتابونه او رسالې ليکلي دي. زيات عالمان په دې خبرې متفقه دي چې ابن عربي کتابونه ليکلي. يو څو کتابونه او رسالې يې دا دي: کتابونه الفتوحات المکیة فی معرفة أسرار المالکیة والملکیة فصوص الحکم عنقاء مغرب فی معرفة ختم الأولیاء وشمس المغرب کتاب العقائد العقد المنظوم والسر المختوم محاضرة الأبرار ومسامرة الأخیار مشاهد الاسرار القدسیة ومطالع الأنوار الإلهیة ترجمان الاشواق فی غزل والنسیب جامع الاحکام فی معرفة الحلال والحرام تنزل الاملاک فی حرکات الأفلاک الدرة الباضعة من الجفر الجامعة کتاب مواقع النجوم ومطالع أهلة الأسرار والعلوم رسالې الاسرا إلی المقام الاسری مشکاة العقول المقتبسة من نور المنقول حرف الکلمات وحرف رسالة الأزل رسالة الأنوار رسالة الحجب رسالة روح القدس الرسالة الغوثیة الرسالة القدسیة رسالة القسم الإلهی رسالة کنه مما لا بد منه رسالة المیم والواو والنون کتاب الیاء وهو کتاب الهو الخ رسالة انشاء الدوائر رسالة الأنوار فیما یفتح علی صاحب الخلوة من الاسرار قصیدة عظیمة للشیخ محی الدین بن العربی حلیة الأبدال رسالة الحجب السبحة السوداء شجون المسجون الأمر المحکم المربوط فیما یلزم أهل طریق الله تعالی من الشروط کتاب الفناء فی المشاهدة کتاب بلغة الغواص فی الأکوان إلی معدن الإخلاص تحتالطبع کتاب الجلال والجمال کتاب الألف و هو کتاب الأحدیة کتاب الجلالة و هو کلمة الله کتاب القربة کتاب الشأن کتاب الشاهد کتاب التراجم کتاب منزل القطب و مقامه و حاله رسالة الانتصار کتاب الکتب کتاب المسائل کتاب التجلیات کتاب الإسفار عن نتائج الأسفار کتاب الوصایا کتاب نقش الفصوص کتاب الوصیة کتاب اصطلاح الصوفیة نور ولولئ ابن عربي د ابن عربي ليکنې
جایزه

یو ستاینه او قدرونه دی او بل جایزه دی چې ډېری ستاینې د نښان نومونو ، سندونو د تقدیر یا ستاینې لوحونه د درجو نښانونه مډالونه، ارتقا او یا هم د ستاینې تراړې . ځینې ستاینې او قدرول حتی لکه د اسکار جایزې په ننداریزو مراسمو کې وړاندې کېږي؛ خو ځینې یې په ساده ډول د جمع پر وړاندې ستایل کېږي پرته له دې چې کومه محسوسه جایزه تر لاسه کړي. اوراډ او ستاینې او جایزې د یوه فرد او یا هم ادارې لخوا ورکول کېږي چې تر ډېره يې پرستیج او اهمیت هم د ستایونکي او یا هم اوارډ ورکونکي په موقعیت پورې تړاو لري. اوارډونه معمولاً د یو شمېر ادارو او یا هم په یوه اداره او یا حکومت کې د یوه ځانگړي مقام لخوا ورکول کېږي. جایزه د کوم چا، خلکو او یا هم ادارې د لاسته راوړنو او ترسره شوو چارو ستاینه ده. په رسمي جایزو کې نقدي او دغه راز د نیکنامۍ او مشهورتیا ستاینې راځي؛ لکه په نقدي کې چې د ادبیاتو لپاره نوبل او یا هم پولیتزر جایزې دي. جایزې د بېلگه ییز او فوق العاده کړنو د مشهورتیا او یا هم د پایلو او لاسته راوړنو د لا هڅونې او د مثبتې سیالۍ د هڅونې په موخه ورکول کېږي او په دې ډول د گټونکو ستاینه او قدرونه کېږي، که څه هم ډېری جایزې په تېره بیا مشهورې هغه يې د بېلابېلو بحثونو او حتی بخل لامل کېږي. جایزې له ډېرو لومړنیو تشويقي اقداماتو لکه په ښونځي کې د لایک د لوحې له شتون رانیولې تر سترو نړیوالو جایزو پورې چې د ټولو مؤثریت او کارندوالی خپل خای لري؛ او دا هغه څه دي چې موږ یې حتی دود لا نلرو. د نړۍ تر ټولو معتبره او مشهوره علمي جایزه د نوبل په نامه ده چې په ۱۹۸۵کال د سویډني کیمیاپوه الفرډ نوبل په وصیت او نامه پیل شوې او هر کال په پنځو برخو اقتصاد، کیمیا، فیزیولوژي یا دوادرمل، ادبیاتو او سوله کې ورکول کېږي. یو وخت مې د مطالعې پر مهال یو ځای ولوستل چې یک اثر تحقیقی اش از سیدقاسم ریشتیا بنام افغانستان در قرن بیست به لسان های مختلف ترجمه گردیده است و برندة جایزة خوشحال گردید. یعنې دا چې موږ علمي او ادبي جایزې درلودې خو اوس نه ښکاري. نه یواځې د دولتي جایزو او ستاینو بلکه د نادولتي جایزو او ستاینو اړتیا هم شته، لکه په نوره نړۍ کې هر هېواد او یا هم هره ژبه په بېلابېلو علمي او ادبي برخو کې د غوره آثارو لپاره جایزې لري، هغه څه چې موږ په بشپړ ډول ترې بې برخې یو. په تېره بیا ادبیات چې د نړۍ د ملتونو په تاریخ کې یې تر اوسه ځانگړی اهمیت درلود او وخت ناوخت به د دغه هنر څښتنان ستایل کېدل او هڅول کېدل به. د تاریخ په بېلابېلو پړاوونو کې بېلابېل ادبي سبکونه راغلي او بېلابېل نوښتونه او بدلونونه یې د ادبیاتو سترې کورنۍ ته راوړي. په همدې ډول هر هېواد هم د نورو جایزو په څېر په ادبي برخو کې ځانگړې جایزې لري چې هر کال یو شمېر هغو آثارو او لیکوالو ته چې په دې برخه کې د ستاینې وړ کار وکړي ورکول کېږي.
شینډنډ

شينډنډ په رسمي ډول په اداري تشکیل کې د هرات ولایت يوه ولسوالي ده، چې ۶۷۶۲ کيلومتر مربع پراخوالی او شاوخوا اته سوه زره اوسېدونکي لري. دغه ولسوالي له يوې خوا د هرات له ادرسکن او فارسي ولسواليو سره او له بلې خوا له غور او فراه ولايتونو سره پولې لري. شينډنډ همداراز له ايران سره د ادرسکن ولسوالي له لارې شاوخوا ۳۰ کيلومتره پوله او دوه نارسمي بندرونه لري. د شينډنډ له مرکز څخه د ايران تر پولې ۱۲۰ کيلومتره واټن، د هرات تر مرکزه ۱۳۰ کيلومتره، تر ادرسکن ولسوالۍ پورې ۶۲ کيلومتره، تر فراه ولايت پورې ۱۰۵ کيلومتره او د غور ولايت تر مرکزه ۳۰۵ کيلومتره واټن دی، چې پدې توگه خلک اړ دي د خپلو ستونزو لپاره ډېر لرې واټنونه ووهي. شينډنډ ۳۱۴ ثبت شوي کلي او په ټوليزه توگه ۵۷۲ کلي لري، څرنگه چې شينډند يوه ډېره پراخه ولسوالي ده نو په پنځو بلوکونو وېشل شوې چې دا ډول وېش په نورو ولسوالۍ کې نه ليدل کېږي. د شينډنډ مساحت د هېواد له نهو ولايتونو کابل، کاپيسا، پنجشېر، لوگر، پکتيا، خوست، پروان، کونړ او لغمان څخه لوی او نفوس يې هم له يو شمېر ولايتونو څخه زيات دی، خو دغې ولسوالۍ ته د هېواد د نورو عادي او وړو ولسواليو هومره امکانات او تسهيلات په پام کې نيول کېږي. په شینډنډ کې چې شاوخوا ۶ لکه وگړي ژوند کوي، يوازې يو ۵۰ بستريز روغتون فعاليت کوي. په ټول شينډنډ کې يوازې ۱۶.۵ کيلومتره هوار سړک وجود لري. د ټولې ولسوالۍ په کچه ۱۰۲ ښوونځي شته، چې زياتره يې ودانۍ نه لري، يو شمېر يې د ناامنيو او يو شمېر يې هم د فساد له کبله تړلي دي او په يو شمېر نورو کې نظامي پوستې او مرکزونه جوړ شوي دي. د نارسمي شمېرو له مخې شاوخوا ۷۰٪ ماشومان له زده کړې څخه بې برخې دي او د ټولې ولسوالۍ په کچه د سواد سلنه ۱۳ ده. څرنگه چې په شينډنډ کې د مدني ژوند حتی ډېرې لومړنۍ اړتياوې هم په سختۍ پوره کېږي او پدې برخه کې شته اسانتياوې ډېرې محدودې او تقريباٌ په نشت حساب دي، لدې کبله هغه کورنۍ چې يو څه امکانات لري له شينډنډ څخه يې مهاجرت کړی او همدا اوس په زرگونو شينډنډي کورنۍ د هرات په مرکز کې د مهاجرت ژوند تېروي.
نجم الدین اربکان

نجم الدین اربکان دعصري ترکیې یوله مشهوره اسلامي سیاست پوهانوڅخه ګڼل کیږي چي د۱۹۲۵زیږدیزکال داکتوبر پر۲۹نېټه دسینوپ په ښارکي زیږېدلی اود ۲۰۱۱ز کال دفبروری پر۲۷نېټه باندي وفات سوی دی . د اربکان لمړئ ژوند دنجم الدین اربکان پلار چي محمدصبري اربکان نومېدی په ترکیه کي دهغه ځای دمحکمو رئیس ووچي له همدې کبله یې په بېلابیلو ښارونوکي دندي سرته رسولې اونجم الدین اربکان چي هغه وخت کوچنئ وو له خپل پلارسره یې دترکیې بېلابیلو ښارونوته سفر وکړ اوله ډول ډول خلکوسره مخامخ او اشنا سو . نجم الدین خپلي لمړنی زدکړي په قیصریه ښارکي پيل کړې اوله هغه ځای څخه ترفراغت وروسته استانبول ته ولاړی، هلته ترتګ وروسته یې پاته زدکړي هم پای ته ورسولې اوپه ۱۹۴۸ز کال کي له میخانیکي انجینري څخه فارغه سو خو اربکان نه غوښتل چي خپل علم پرهمدغه ځای پای ته ورسوي اوتر۱۹۵۱زکال پوري یې د دکتور په کچه لوړي زدکړي لاسته راوړې چي په همدغه کال نوموړی جرمني هیواد ته هم ولاړ اوهلته یې له جرمن پروفیسر اشمیت سره یونیم کلنه تجربه لاسته راوړه . نجم الدین اربکان په موډرنه عصري ترکیه کي یوله مشهوره انجینرانو اوسیاست پوهانوڅخه ګڼل کیږي چي له ۱۹۹۶زیږدیزکال څخه تر۱۹۹۷ز کال پوري دترکیې لمړئ وزیر هم پاته سوی دی . زېږېدنې