ihanif/pashto-wikipedia-corpus huggingface dataset:
افغانستان په ۲۰۰۵ ز کال کې

لاندې پېښې په ۲۰۰۵ ز کال کې د میاشتو په ترتیب په افغانستان کې رامنځته شوې دي. د واک چارواکي ولسمشر: حامد کرزی لومړی مرستیال: احمد ضیاء مسعود دویم مرستیال: کریم خلیلي قاضيالقضات: فضل هادي شینواری فبروري د ۲۰۰۵ کال د فبروري په میاشت کې، د امریکا یو سناتور، جان مکین په افغانستان کې د امریکا د متحده ایالاتو له خوا د تلپاتې اډو د جوړولو غوښتونکی شو او ویې ویل چې دا ډول اډې به د امریکا د خلکو په ګټه وي، ځکه چې موږ په سیمه کې اوږدمهاله امنیتي ګټې لري. نوموړي دا خبرې په کابل کې له افغان ولسمشر حامد کرزي سره د لیدنې په مهال هغه وخت وکړي چې د امریکا د سنا د یوه پنځه کسیزه پلاوي په توګه له سیمې څخه یې د امنیتي موضوعګانو په اړه د خبرو اترو لپاره کابل ته سفر کړی و. په دې پلاوي کې د امریکا د هغه وخت سناتور، هیلري کلینټون چې بیا د امریکا د بهرنیو چارو وزیره شوه، هم شامله وه. مارچ د مارچ میاشتې په نیماي کې د امریکا د پوځ لوی درستیز جنرال ریچارډ مایرز په کابل کې خبریالانو ته وویل چې د امریکا د بهرنیو چارو وزارت اوس مهال په افغانستان کې د دا ډول دایمي اډو د جوړولو امکان ارزوي. د مارچ د میاشتې په پای کې، د امریکا د متحده ایالاتو پوځ اعلان کړ چې په افغانستان کې یې په خپلو دوو پوځي اډو کې یعنې په بګرام او د کندهار په هوايي ډګر کې یې ۸۳ میلیونه امریکايي ډالر لګولي دي. اپریل کابل ته د امریکا د دفاع وزیر، ډونالډ رامزفیلډ د ناڅاپي سفر په ترڅ کې، افغان ولسمشر حامدکرزي په افغانستان کې د امریکا د متحده ایالاتو د پوځي تلپاتې احتمالي شتون موضوع ته اشاره وکړه او ویې ویل چې هغه هم په دې اړه له ولسمشر بوش سره خبرې کړي دي، خو رامزفیلډ په دې اړه چې امریکا به په افغانستان کې تلپاتې پوځي اډې ولري څه و نه ویل، خو دومره یې زیاته کړه چې په دې اړه به وروستی تصمیم سپینه ماڼۍ ونیسي. مې په نیوزویک اونیزه کې د امریکايي مستنطقینو له خوا قران ته د سپکاوي په اړه ناسم خپور شوي رپوټ د افغانانو د لاریونونو لامل وګرځېد او دا لاریونونو له ۲۰۰۱ کار اهیسې پر افغانستان باندې د امریکا د تیري نه وروسته تر ټولو ستر لاریون و چې د کابل له حکومت څخه یې غوښت تر څو په افغانستان کې د امریکا د تلپاته پوځي اډو جوړولو ته د رد ځواب ورکړي. جون د جون ۲۷ د امریکا په مشرۍ د سرو کوڅرو عملیات پیل شول. سرچینې
بجلی گھر

مولانا محمد امیر افریدي په بجلي ګهر مالت پېښور کې د اوږدې مودې لپاره امامتيملایي کوله ځکه په ولس کې په ملا بجلي ګهر باندې مشهور شو ملا بجلي ګهر د وینا یو ځانګړی انداز درلود ځکه یې په خلکو کې ډېر مینوال لرل.د نور معلومات لپاره مولانا بجلي ګهر پاڼه وګورئ
محمد علم خان

محمد علم خان په آسټرالیا کې د یوناني درملو جوړونکی افغان طبیب وو ، نوموړی په کال ۱۸۵۸م کې په کندهار ولایت کې زېږېدلی وو. ځینې اسناد ښایي چې هغه به په آسټرالیا کې د ورځې سلګونه ناروغان معاينه کول او د هغوی درملنه يې په وړيا ډول کوله. مخینه محمد علم خان په اصل کې د افغانستان د کندهار ولایت اوسېدونکی وه چې په ۱۸۵۸ م کال کې زېږېدلی وه، خپل لومړی وخت یې پخپل ټاټوبي کې تېر کړی وو. بیا یې د سوداګرۍ په موخه د آسیا د لویې وچې د بېلا بېلو سیمو سفرونه وکړه. د آسیا د لویې وچې سفرونه مخکې له دې چې محمد علم خان آسټرالیا ته لاړشي، هغه د آسیا د لویې وچې بېلا بېلو سیمو ته د سوداګرۍ په موخه سفرونه ترسره کول او په بریټانیوي ځواکونو یې اوښان او عربي اسونه خرڅول. آسټرالیا ته تګ د ۱۸۶۰ او ۱۹۲۰م کلونو ترمنځ زرګونه افغانان د کار په موخه آسټرالیا ته تللي و چې د دغه هېواد په پرمختګ کې یې مهمه رول لوبولی دی. آسټرالیا ته د ټولو راغلو افغانانو په اړه په بشپړ معلومات نشته، مګر د یو زیات شمېر هغو افغانانو نومونه په اسنادو کې ثبت شوي چې په دغه هېواد کې یې مهمه کارونه ترسره کړي. اسناد ښايي چې آسټرالیا ته د راغلو کډوالو په ډله کې یو تن د محمد علم یا محمد علم خان په نوم یادېده. اسناد ښايي چې محمد علم لومړی ځل د ۱۸۸۴ او ۱۸۹۰م کلونو ترمنځ آسټرالیا ته د کار لپاره تللی وو. په آسټرالیا کې د طب دنده تاریخ پوهان لیکي چې په ۱۹۳۸ م کال کې محمد علم په اډېلېډ ښار کې د افغانانو د جومات سره نږدې د یوناني درملو کلینک جوړ کړی وه چې خلکو به ورڅخه یوناني درمل اخیستل او په یاده سیمه کې په یوه پېژندل شوی شخص بدل شوی وه. ځینې اسناد ښيي چې نوموړي به په وړیا توګه د خلکو درملنه کوله او په یوه ورځ به یې سلګونه ناروغان لیدل او یوناني دوا به یې ورکوله. نوموړی د غربي درملو او واکسین خلاف وه چې د کار پرمهال د حکومت لخوا جریمه شوی هم وه. د ښې او چټکې درملنې له علته آسټرالیایانو نوموړی د معجزې په لقب نومولی وو. سرچینې د آسټرالیا ایس بي ایس راډیو پښتو سروس راپور.
اختیارالدین کلا هرات

د اختیارالدین کلا انګرېزي: فارسي: ارگ ھرات چې د افغانستان تر ټولو لرغونې کلا ده. نوموړې کلا چې د هرات د ارګ او سکندرۍ کلا په نامه هم مشهوره ده د هرات ښار په زړه کې پرته ده. تاریخ د تاریخپوهانو د څېړنې ترمخه دغه کلا د عیسی علیه السلام له میلاد څخه هم ۳۳۰ کاله مخکې افغانستان ته د لوی سکندر او د هغه د لښکر د راتګ په وخت کې جوړه شوې ده. ډېرو امپراتوریو له دغې کلا څخه د خپلې پلازمېنې په توګه کار اخیستی دی، او د پېړیو په بهیر کې ډېر ځلې ویجاړه او بیا جوړه شوې ده. له سیمې نه د سکندر له تګ څخه وروسته د پارتیانو، کوشانیانو، ساسانیانو، هیپتالیانو، امویانو، طاهریانو، صفاریانو، سامانیانو، سلجوقیانو، غزنویانو او غوریانو په شمول واکمنانو په هرات واکمني لرله او له دغې کلا څخه یې استفاده کوله چې په ۱۱۷۵ کې هرات د دې کلا له امله د غوریانو د لړۍ یو مهم ښار وو. د کلا جوړښت اختیارالدین کلا نژدې ۵۰۰۰ مربع متره مساحت لري او ۲۵۰ متره اوږدوالی نژدې ۷۰ متره پلنوالی او د ۲۸ مترو په لوړوالي ۲۳ برجونه لري. د کلا ویجاړېدل او بیا رغونه اختیارالدین کلا د تاریخ په اوږدو کې څو څو ځلې د بېلا بېلو واکمنو له لوري ویجاړه شوې او بیا د نورو له لوري څخه رغول شوې ده. په کال ۱۲۲۱میلادي کې د مغولي لښکر له خوا سخته ویجاړه شوه خو وروسته کرتي واکمنو بېرته جوړه کړله. کرتي امیر فخرالدین په ۱۲۹۹-۱۳۰۰ میلادي کې د دغې کلا برجونه او دېوالونه قوي کړل. په ۱۳۸۰ میلادي کال کې د تیمور لښکر اختیارالدین کلا خرابه کړه خو وروسته په ۱۴۰۵ ۱۴۴۴ کې یوه تیموري واکمن شاه رخ جوړه کړه او خپله پلازمېنه یې هرات ته ور انتقال کړه. هغه د کلا دېوالونه په ډبرو او پخو خښتو کلک کړل او د دېوالونو په بهرني اړخ یې کاشي ولګول. په ۱۸مه پېړۍ کې د هوتکي او دراني امپراتوریو پر وخت له دې کلا څخه د استوګنځي، خزانې، محبس او د سلا کوټ په توګه کار اخیستل کېده، او په ۱۹مه پېړۍ کې د افغان انګلیس جګړې پر وخت بیا زیانونه ور ورسېدل. په ۱۹۵۰مو میلادي کالونو کې پخواني افغان پاچا محمد ظاهرشاه د دغې کلا د پوره ورانېدلو مخه ونیوله، او د ۱۹۷۶ او ۱۹۷۹ تر منځ یونیسکو په کې ډېرې کیندنې وکړې او بیا یې ورغوله. په افغانستان باندې د شوروي اتحاد له یرغل څخه وروسته او د کورنیو جګړو پر وخت دا کلا بیا له خرابۍ سره مخامخ شوه، خو په وروستیو کالونو کې څو نړۍ والو موسسو بیا له سره ورغوله. د ۲۰۰۶ او ۲۰۱۱ میلادي کالونو تر منځ د اختیارالدین کلا د اغاخان فنډ په مرسته او د متحده ایالاتو او جرمني د ۲.۴ میلیونو ډالرو په لګښت بیا ورغول شوه چې اوس یې ډېرې برخې د لیدونکو پر مخ پرانستې دي. امیر اختیارالدین اختیارالدین چې دا کلا یې په نامه نومول شوې ده د کرتيانو د واکمنۍ یو امیر یا نظامي قوماندان وو چې دغه کلا یې بیا رغولې وه ځکه کلا دده په نامه مشهوره شوه. کلا په ملي میوزم واړول شوه په وروستیو کې دا کلا د هرات په ملي میوزیم واړول شوه او د کلا ملکیت د افغانستان د اطلاعات او کلتور وزارت په لاس کې دی. سرچینې
کرکټ

کرکټ ډېره ښه لوبه ده او په نړۍ کې په ډيرو هېوادونو کې ترسره کېږي او په ډېره کچه شواقين لري خوشبختانه په دې وروستيو کلونو کې زمونږ کرکټ ټيم هم ډير پرمختګ کړی او فول ممبرشيپ يې ترلاسه کړی. د کرکټ د نړۍ والې شورا يا ای سي سي لخوا ټورنمينټونه په لار اچول کيږي چې پنځوس اوريز يا ونډي ورلډکپ هر څلورکاله پس ترسره کيږي او شل اوريز يا ټي ټونټي هر دوه کاله پس ترسره کيږي. او همداسې اسياجام او چمپن ټرافي ټورنمينټونه برابريږي. له دې وراخوا تجارتي کورني ټورنمينټونه هم شته چې ای پي ال د هند ليګ په نړۍ کې ډير مينوال لري او ډير لوبغاړي پکې د لوبيدو ارمان لري چې افغان لوبغاړي هم پکې لوبيږي...
وېش

وېش د کندهار د سپين بولدک ولسوالۍ يو کلی او تجارتي سيمه ده؛ دا سيمه د پاکستان سره پر پوله پرته ده او پر سيمه د پاکستان او افغانستان تر منځ دواه ده، نو ځکه يې نوم وېش دی. دا هم وګورئ سرچینې کندهار
د پوهنپوهنې کیفیتي يا ماډل منطق

د پوهنپوهنې کیفیتي يا ماډل منطق دکیفیتي منطق یوه فرعي څانګه ده چې د پوهې په اړه استدلال کوي. پوهنپوهنه اوږده فلسفي مخینه لري چې تر لرغوني یونان پورې رسېږي. د پوهنپوهنې منطق یو نوی پرمختګ دی، چې په ډېرو برخو کې لکه: فلسفه، نظري کمپیوتر ساینس، مصنوعي هوش، اقتصاد او ژبپوهنې کې کارول کېږي. د کیفیتي منطق په اړه له ارستو نه وروسته فیلسوفانو بحثونه کړي او د منځنیو پېړیو فیلسوفانو، لکه: ابن سینا، اوکام او دانز اسکاتوس هم خپلې کتنې وړاندې کړي دي. په ۱۹۱۲ ز کال کې سي ای لیویس و چې ددې موضوع په اړه یې لومړنی سمبولیک او منظم چلند رامینځته کړ. دې برخې ډېره وده وکړه او په ۱۹۶۳ز کال کې يې له کریپيک سره د کار کولو په ترڅ کې يې عصري بڼه غوره کړه. تاریخي پرمختګ په ۱۹۵۰ ز لسیزه کې ډېری لیکنې د پوهې د منطق په اړه لیکل شوې دي، خو د فنلنډي فیلسوف وون رائټ مقاله، چې په ۱۹۵۱ز کال کې یې لیکلې، په کیفیتي یا ماډل منطق کې د بنسټیز سند په توګه منل شوې ده. په ۱۹۶۲ز کال کې، د هینټیککا په نوم بل فنلنډي د پوهې او باور په نامه اثر ولیکه. دا لومړنی اثر و چې د کتاب بڼه یې لرله، په کومو اخلاقي څرګندونو چې په باوري کیفیتي منطق کې بحث کېږي، د هغو پرځای یې د پوهې معناپوهنې ته د رسېدو لپاره د لارو چارو وړاندیز کاوه. دې کار د دې موضوع لپاره ډېر بنسټیز کار کړی، له هغه وخته راهیسې ډېرې څېړنې ترسره شوې دي. د بېلګې په توګه: د پوهنپوهې منطق، له متحرک منطق سره د ځینو نظریاتو پر بنسټ ځای شوی،چې د پوهنپوهنې متحرک منطق رامنځته کړي، تر څو په مختلفو سیستمونو کې د منطق او استدلال پر بنسټ، د معلوماتو د بدلون او تبادلې لپاره کار وکړي. په دې برخه کې ډېری مهم کارونه، د پلازا، ون بېنټم، بالټاګ، ماس او سولیکي له خوا شوي دي. د معیاري ممکنې نړۍ ماډلطرحه د پوهې د ماډلینګ ډېری هڅې د ممکنې نړۍ د موډل پر بنسټ ولاړې دي. د دې کار د ترسره کولو لپاره موږ باید د ممکنې نړۍ ټولګه، د هغو کسانو تر منځ ووېشو، چې د دې سیستم له پوهې سره سمون لري او یا یې نه لري. په عمومي ډول، دا له عام استعمال سره تړاو لري. که زه په دې پوهېږم، چې دا یا جمعه او یا شنبه ده، نو زه په باورسره په دې پوهېږم، چې پنجشنبه نه ده. زما د پوهې له مخې، داسې کومه ممکنه نړۍ نشته، چې هلته پنجشنبه وي، ځکه چې په ټوله نړۍ کې یا جمعه یا شنبه ده. موږ به په ابتدایي توګه، د منطق پر بنسټ د تګلارې په اړه بحث وکړو. ښه داده چې دلته د کارولو وړ بلې لومړنۍ طریقې په اړه چې د پېښې پر بنسټ طریقه ده یادونه وکړو، په دې ځانګړي ډول کې پېښه د ممکنې نړۍ ټولګه ده او پوهه د پېښو یوه چلوونکې ده، که څه هم له ستراتیژیو سره ډېر نږدې تړاو لري. د دوی تر منځ دوه مهم توپیرونه شته دي : د منطق پر بنسټ د چلند بنسټیز ریاضیکي ماډل د کریپک معنا پېژندنه ده. په داسې حال کې چې د پېښې پر بنسټ طریقه د اومن اړوند جوړښتونه کاروي. د پېښې پر بنسټ چلند کې منطقي فورمولونه، په بشپړ ډول له منځه ځي، په داسې حال کې چې د منطق پر بنسټ، طریقه د کیفیتي منطق سیستم کاروي. په عمومي توګه، د منطق پر بنسټ طریقه د فلسفې، منطق او مصنوعي هوش په برخو کې کارول کېږي او د پېښو پر بنسټ طریقه ډېری وختونه د تیورۍ، اقتصاد او ریاضي په برخو کې کارول کېږي. د منطق پر بنسټ چلند کې، د کیفیتي منطق په کارولو سره نحوه او معناوې رامنځته شوې دي. سرچینې
د عقل غاښ

د عقل غاښ په انګرېزي: د انسان وروستي غاښ ته ويل کېږي چې ځوانۍ په وخت کې د ۱۸ کلنۍ څخه تر ۲۵ کلنۍ پورې په خوله کې راشين کېږي. دا غاښ ښايي په ځينو کسانو کې په ځنډ يا ژر راشين شي.
نعمت الله غمزوری

نعمت الله غمزوری يو افغان شاعر، سندرغاړی، بشري فعال وو، هغه د خپلو غزلو له لاې همېشه خلکو ته يو حقيقيت بياناوه. نوموړی د ۲۰۲۲ کال د جنورۍ پر ۴مه وفات سو. دا هم وګورئ کندهاریان سرچینې کندهاریان
د متحده ایالاتو فدرالي حکومت

د متحده ایالاتو فدرالي حکومت د متحده ایالاتو حکومت د متحده ایالاتو ملي حکومت دی، چې د شمالي امریکا په لویه وچه کې کې د یوه فدرالي جمهوریت په توګه ګڼل کېږي او له ۵۰ ایالتونو، یوې فدرالي ولسوالۍ د کولمبیا ولسوالۍ، چې په کې حکومت پروت دی، له پنځو لویو ځان واکه سیمو او د څو ټاپوګانو له ملکیتونو نه جوړ شوی دی. فدرالي حکومت له درېو جلا قواوو: مقننه، اجرائیه او قضایه نه را منځ ته شوی چې واکونه یې په ترتیب سره د متحده ایالاتو د اساسي قانون پر بنسټ په کانګرس، ولسمشر او فدرالي محکمو کې ټاکل شوي دي. د دې قواوو واکونه او دندې، د اجرائیوي ادارو او د سترې محکمې تر چتر لاندې د محاکمو د را منځ ته کېدو په ګډون، د کانګرس د قوانینو پر مټ لا نور هم روښانه شوي دي. نوم اېښودنه د نوموړي جمهوریت بشپړ نوم د امریکا متحده ایالات یا دی. بل هېڅ نوم په اساسي قانون کې نه دی په ګوته شوی او دا هغه نوم دی چې په پیسو، تړونونو او هغو قانوني قضیو کې چې دا هېواد یې یو اړخ وي د بېلګې په توګه د چارلس ټي. شینک قضیه د متحده ایالاتو په وړاندې، څرګندېږي. د یا د چې پښتو ژباړه یې د متحده ایالاتو حکومت دی، هغه اصطلاحات دي چې ډېری په رسمي اسنادو کې کارول کېږي، چې له فدرالي حکومت نه استازیتوب کوي او د ایالتونو له مجموعي ټولګې نه توپیر لري. په ورځنیو خبرو یا لیکنو کې، ډېری د یا فدرالي حکومت اصطلاح کارول کېږي او د یا ملي حکومت اصطلاح لږ کارول کېږي. د فدرالي او ملي اصطلاحات په دولتي ادارو یا پروګرامونو کې عموماً د فدرالي حکومت سره تړاو د بېلګې په توګه: د تحقیقاتو فدرالي اداره، د سمندر او اتموسفیر ملي اداره، د ملي پارکونو چوپړتیاوې په ګوته کوي. لکه څرنګه چې د حکومت چوکۍ په واشنګتن ډي سي کې ده، واشنګټن معمولاً د فدرالي حکومت لپاره د میتونیم یا مجاز مرسل نوم په توګه کارول کېږي. تاریخچه د متحده ایالاتو حکومت د فدرالي پلوه او جمهوریت پلوه اصولو پر بنسټ ولاړ دی، چې واک په کې د فدرالي حکومت او ایالتي حکومتونو ترمنځ وېشل کېږي. د دې اصولو تفسیر او اجرا او دا چې فدرالي حکومت له کومو واکونو نه باید برخمن وي او له دې واکونو نه څرنګه ګټه واخستل شي، د اساسي قانون له تصویب راهیسې، د بحث موضوعات دي. ځینې کارپوهان د پراخو فدرالي واکونو ملاتړي دي، په داسې حال کې چې نور د انفرادي، ایالتي، یا نورو پیژندل شویو ادارو په پرتله د مرکزي حکومت لپاره د ډېرې محدودې ونډې ملاتړ کوي. د امریکا له کورنۍ جګړې نه را په دې خوا، د فدرالي حکومت واکونه په عمومي توګه ډېر پراخ شوي دي، که څه هم له هغه مهال راهیسې، داسې وختونه شتون لري چې مقننه قوه برلاسي وه د بېلګې په توګه، له کورنۍ جګړې نه سملاسي وروسته لسیزې یا داسې وختونه چې د ایالاتي حقونو پلویان د مقننه کړنو پر مټ، یا د محاکمو له خوا د اساسي قانون د تفسیر پر مټ توانېدلې چې فدارلي واک یا اجرائیوي امتیاز محدود کړي. د متحده ایالاتو د اساسي قانون یو تیوریکي ستون، د امریکایی حکومت د درېو قواوو: اجرائیه، مقننه او قضایه د واکونو او مسؤلیتونو ترمنځ د کنترول او انډول مفکوره ده. د نمونې په توګه: لکه څرنګه چې مقننه قوه کانګرس د قانون د وضع کولو واک لري، د ولسمشر ترمشرۍ لاندې اجرائیوي قوه کولای شي، هر قانون ویتو یا رد کړي، چې دا ډول قانون په خپل وار سره، د کانګرس له خوا هم لغوه کېدای شي. ولسمشر د هېواد تر ټولو لویې قضایې ادارې، یعنې سترې محکمې ته نوماند قاضیان معرفي کوي، خو دا نوماندان باید د کانګرس له خوا رایه ترلاسه کړي. ستره محکمه، په خپل وار سره کولای شي، د کانګرس له خوا د اساسي قانون خلاف تصویب شوي قوانین باطل کړي. سرچینې
سپینۀ

سپينه د پکتیکا ولایت د اومنې ولسوالۍ پری مربوط سیمه دی، چی شاوخوا ۱۱۵۰ کورنۍ ژوند کې کوی او ټولټال نفوس یې ۱۷۰۰۰ تنو ته رسیږي. سپینه غرنۍ او هواره ځمکې لري، چی د چلغوزیو ځنګلونه یې ډیر شهرت لري او کرهڼيزې ځمکي هم لري، چی د جواور او غنمو کرونده پکې زیاته کیږي. د سپینه اوسیدونکې له زده کړو سره زیاته مینه لري، چی له مرکزې لیسي څخه یې د اته کلنو په شاوخوا کې دری سوه تنه فارغین ورکړي او د هیواد په بیلابیلو ولایتونو په پوهنتونو کې زده کړې کوي او د مرکزي لیسې سربیره نورې ابتدایه ښوونځي هم فعال دی چی په سلګونه زده کونکې پکي زده کړی کوي. د سیمې اقتصاد یې په کرهڼه او مالدارې سربیره ځوانان یې په ګاونډیو او عربو هیوادونو کې کاروبار او مزدورې کوي. د روغتیا په برخه کې ورسته پاتې سیمه دی، ځکه په سپینه کې یواځې یو کلینک شتون لري، چی د سیمي اوسیدونکو له پاره بسنه نه کوي او مرکز، اورګون او یحیی خیلو ولسوالۍ سره ډیر تګ راتګ لري. د سپینه سیمه یو کوچنې بازار هم لري، چي د دوکانونو شمير یې تر ۱۵۰ پوري رسیږي خو بیا هم د اومني ولسوالي تر ټولو لوی بازار هم دادی او د ضرورت توکو رانیولو له پاره هټۍ پرانستل شوی، او بل داچې د ځوانانو هم ښه ګپه پکې برابره وي. د سپینه سیمه په څو کلیو ویشل شوی، چی نیامی، ادین کلا، خاډله، لندګي او بلال اباد شامل دی. د سپینه اوسیدونکو لویې ستونزې: د لویو لار بندیدل، د سپینه او چهارباران ترمنځ لارې ستونزې چی د سیمې اوسیدونکو له شخصي جیبونو زیاتې پیسې پری مصرف کړي خو بیا ستونزې جوړ کړي، او د اوبو د بندونو نشتون چی له امله یې کرهڼیز ځمکې وچی پاتې او حاصلات نه لري.
علاءالدین (١٩٩٢ ډيسني فلم)

علاءالدین د ١٩٩٢ امریکایی انیمیشن میوزیکل خیالي کامیډي فلم دی چې د والټ ډيسني فیچر انیمیشن لخوا تولید شوی او د والټ ډيسني پکچرز لخوا خپور شوی. قیصه علاءالدین د کوڅې یو ارچین دی چې ډیر وخت دمخه د خپل وفادار بندر ملګري ابو سره په یوه لوی او بوخت ښار کې اوسیږي. کله چې شهزادګۍ یاسمین په هغه محل کې پاتې کیدو ته مجبوره شوه چې د ښار څخه سترګې پټوي، هغه بازار ته ځي، چیرته چې هغه په تصادفي ډول د علاءالدین سره لیدل کیږي. د بد جعفر د سلطان مشاور په امر، علاءالدین په زندان کې اچول کیږي او د جعفر په دسیسه کې نیول کیږي چې د پراسرار څراغ په مرسته ځمکه واکمن کړي. افسانه دا ده چې یوازې هغه څوک چې په ناڅاپه کې الماس وي کولی شي د حیرانتیا له غار څخه څراغ ترلاسه کړي. علاءالدین ممکن دا توضیحات مناسب وي، مګر دا د شهزادګۍ سره واده کولو لپاره کافي ندي، څوک چې باید د قانون له مخې له یو شهزاده سره واده وکړي. یادښتونه سرچینې بهرنۍ اړیکې امریکایی فلمونه انیمیشن فلمونه
محمد اکبر معتمد شینواری

محمد اکبر معتمد شینواری د پښتو ژبې ستر ليكوال او ژباړونكى و چې په ١٣٠٥ لیږدیز كال دننګرهار ولایت د هسكې مينې د ثناخيلو په كلي كى زيږيدلى و. مخینه لومړنۍ زده كړې يې په كوزه پښتونخوا كى كړي وې ، وروسته د كابل په عربي دارالعلوم كى شامل او په ١٣٣١ ل كال كې له نوموړي دارالعلوم نه فارغ شو.نوموړی د خپلو زده كړو تر څنگ په كابل كې د روسي ژبې كورس هم ولوست چې وروسته يى بيا د يو كال لپاره روسیې ته لاړه او هلته خپلې زده كړى سرته ورسولې . شاغلی معتمد په څلورو ژبو لکه پښتو ، دري ، عربي ، روسي روان پوهيده دندې له فراغت وروسته د لومړي ځل لپاره د خوشحال خان په ليسه كى د ښوونكي په توگه په دنده وګومارل شو. په ١٣٣٢ل كال كى د زيري جريدي مرستيال وټاكل شو ، په ١٣٤٠ ل كال كې بيا د زيري جريدى د مسول مدير په حيث وگومارل شو. د١٣٤٢ ل كال د اسد په مياشت كى د پښتو ټولنې د علمي غړي په توگه ومنل شو .نوموړی د ژوند تر پايه په پښتو ټولنه او بيا د افغانستان په علومو اكاډمۍ كې خپله دنده پر مخ وړله . چاپ اثار د ښاغلي محمد اکبر شینواري نه يو زيات شمير چاپي اثار پاتې دي چې دځینو نومونه یې دادي : ۱- دمیړني ولس ادبیات له روسي نه پښتو ته ژباړه ۲- پټه خزانه ژباړه په روسي ژبه ۳-دافغانانو وروستی خپلمنځي جنګونه او د بشر حقوق ۴ـ دوو دوستو هیوادونو اولسې پوهه د نوموړي مقالې د معتمد شینواري د تخلص تر څنګ د جنتي او ابو فضل په مستعارو نومونو هم چاپ شويدي . ناچاپ اثار نوموړی د کورنۍ جګړې پر مهال خپل کور پرېښود او مهاجرت ته اړ شو نو کیدای شي چې ناچاپ اثار یې هم وي نو هغه هلته ضایع شو. مړینه ښاغلی معتمد په ١٣٧٦ ل كال د جدي په ٢٢ نيټه د دوشنبې په ورځ ، دهغى الوتكى د سقوط په پيښه كى وفات شو چى له كابل نه هرات ته تلله ، د هوا د خرابۍ له امله د بلوجستان د كوږك په سيمه كى راولويده ، جسد يى د ننگرهار د جلا ل آباد ښار د مقام خان په هديره كى خاورو ته وسپارل شو . سرچینې د نوموړي اړوند ویډیو
د انساني بدن لنډ معلومات

د انسان بدن اړوند لنډ او ګټور معلومات ۱: د هډوکو شمېر: ۲۰۶ ۲: د عضلاتو شمیر: ۶۳۹ ۳: د پښتورګو شمېر: ۲ ۴: د شیدو د غاښونو شمیر: ۲۰ ۵: د پوښتیو شمیر: ۲۴۱۲ جوړه ۶: د زړه چیمبر شمیره: ۴ ۷: لویه رګ شریان: ۸: د وینې نورمال فشار: ۹: د وینې في ایچ: ۷۰۴ ۱۰: د نخاع په ستون کې د شمیر: ۳۳ ۱۱: په غاړه کې د رګونو شمیر: ۷ ۱۲: په منځني غوږ کې د هډوکو شمیر: ۶ ۱۳: په مخ کې د هډوکو شمیر: ۱۴ ۱۴: په سر کې د هډوکو شمیر: ۲۲ ۱۵: په سينه کې د هډوکو شمېر: ۲۵ ۱۶: په لاسونو کې د هډوکو شمېر: ۶ ۱۷: د انسان په لاس کې د عضلاتو شمیر: ۷۲ ۱۸: په زړه کې د پمپونو شمیر: ۲ ۱۹: لوی ارګان: پوستکی ۲۰: لوی غدود: ځيګر ۲۱: لویه حجره: ښځینه تخمدان ۲۲: کوچنۍ حجره: سپرم ۲۳: تر ټولو کوچنی هډوکی: د منځنی غوږ سټیپس ۲۴: لومړی انتقال شوی عضوی: پښتورګی ۲۵: د کوچني کولمو اوسط اوږدوالی: ۲۶: د لوی کولمو اوسط اوږدوالی: . متر ۲۷: د نوي زیږیدلي ماشوم اوسط وزن: کیلوګرامه ۲۸: په یوه دقیقه کې د نبض اندازه: ځله ۲۹: د بدن نورمال حرارت: سانتي ګراد . ۳۱:د وینې اوسط حجم: له څخه تر لیټرو پورې ۳۱: د وینې د سرو حجرې ژوند ۱۲۰ ورځې پورې ۳۲: د وینې سپینو حجرې ژوند : ۱۰ تر ۱۵ ورځې ۳۳: د امیندوارۍ موده: ورځې اونۍ ۳۴: د انسان په پښه کې د هډوکو شمېر: ۳۳ ۳۵: په هر لاس کې د هډوکو شمیر: ۳۶: په لاس کې د هډوکو شمیر: ۳۷: تر ټولو لوی انډروکرین غده: تایرایډ ۳۸: تر ټولو لوی لمفاټیک ارګان: ۳۹: تر ټولو لوی او قوي هډوکی: ۴۰:تر ټولو کوچنی عضله: منځنی غوږ ۴۱: د کروموزوم شمیره: جوړه ۴۲: د نوي زیږیدلي ماشوم د هډوکو شمیر: ۳۰۶ ۴۳: د وينې واسکاسټي: له . څخه تر . پورې ۴۴: د نړیوال ډونر د وینې ګروپ: ۴۵: د یونیورسل اخیستونکي د وینې ګروپ: ۴۶: د وینی تر ټولو لوی سپین حجری: مونوسایټ ۴۷: د وینې تر ټولو کوچنی حجره: لیمفوسایټ ۴۸: د وینې د سرو حجرو زیاتوالي ته پولی سیتیمیا ویل کیږي ۴۹: په بدن کې د وینې بانک دی: توری ۵۰: د ژوند سیند نومیږي: وینه ۵۱: د وینې د کولیسټرول کچه: ۱۰۰ ۵۲: د وينې د مايعاتو برخه ده: پلازما
ځانګړنه (فلسفه)

په منطق او فلسفه کې په ځانګړې توګه میتافزیک کې، ځانګړنه د يو شي ځانګړتيا ده؛ يو سور شی د سور رنګ ځانګړنه لري. ځانګړنه کېدای شي چې په خپل حق کې خپله یو شی وګڼل شي او د نورو شیانو د لرلو وړتیا ولري.په هر صورت، يوه ځانګړنه له انفرادي شیانو سره له دې اړخه توپير لري چې ښايي هغه یوه بېلګه واوسي او زیاتره له یوه نه په زیاتو شیانو کې وي. دا د کلاس له منطقيریاضیکي مفهوم څخه توپیر لري، ځکه چې په دې کې هېڅ راز د پراختیا مفهوم نشته او د کلاس د فلسفي مفهوم له مخې په دې خاطر توپیر لري چې د توکو هغه ځانګړنه چې د هغو درلودونکی دی، په کې په متفاوته بڼه په پام کې نیول کېږي. دا د نړۍ د ستونزې اساس دى چې په دې وپوهيږو چې څنګه بېلابېل انفرادي موجودات یا ځانګړنې کولای شي یو ډول ورته ځانګړنې ولري. اصطلاحات او کارونه يې ځانګړنه د موجوداتو د هر ټولګي هغه برخه ده چې کېدای شي توکو ته یې نسبت ورکړل شي. له ځانګړنې سره ورته اصطلاحاتو کې لاندې کلیمات هم راځي: د وړاندوینې وړ، ځانګړنه، کیفیت، فیچر، خصوصیات، ډول، د بېلګې وړتیا لرل، وړاندوینه او عمدي موجودیت. ډولونه داخلي او خارجي داخلي ځانګړنه هغې ځانګړنې ته ويل کېږي چې يو څیز يا يو شی په خپلواکه توګه او د نورو څیزونو نه پرتههغه په خپله ولري. خارجي یا تړاو لرونکې ځانګړنه هغه ځانګړنه ده چې له نورو شیانو سره د یوه شي په مټ تړاو ولري. ټاکل او د ټاکلو وړ یوه ځانګړنه کېدای شي د ټاکل او ټاکلو وړ په توګه ډلبندي شي. خالص او ناخالص ناخالصه ځانګړنې هغه ځانګړنې دي چې د خالصو ځانګړنو برعکس، په خپل تعريف کې يوې ځانګړې مادې ته اشاره کوي. په زړه پورې او شکمن دانیل ډینیټ د مینه ناکو ځانګړونو لکه په خپله مینه تر منځ توپیر کوي ، که څه هم دوی د لیدلو لپاره کتونکي ته اړتیا لري، چې په ليدلو وړ شیانو کې په پټه توګه شته؛ اوشکمنې ځانګړنې چې هېڅ نشته تر هغه پورې چې د لیدونکي له خوا نه وي منسوب شوي هېڅ نشته لکه د یوه جرم په اړه شکمن اوسېدل. ځانګړنې او وړاندوينې هغه انټوولوژیکي هستی پېژندنې حقیقت چې یو شی یوه ځانګرنه لري، په عمومي ډول د ژبې له لارې د یوې موضوع د دلالت لپاره ښودل کېږي. په هرصورت، د هر ډول ګرامري خبر کول چې هر څه باید ځانګړنه وي یا ورته ځانګړنه ولري، د ځینو ستونزو لامل کیږي، لکه د رسیل پاراډکس او ګریلینګ نیلسن پاراډکس. سربیره پردې، یوه ریښتینې ځانګړنه کولی شي چې د ریښتیني خبر کوربه توب وکړي: د بېلګې په توګه، که چېرې د دوه کیلو څخه ډېر وزن ولري، نو بیا د ۱.۹ کیلوګرام نه زیات وزن، ۱.۸ کیلوګرام نه زیات وزن او داسې نور خبرونه ټول سم دي. نور خبرونه لکه هغه یو منفرد دی، یاځینې ځانګړنې لري دا ټول غیرمعلوماتي یا خالي دي. په اصطلاح د دا ډول کیمریج ځانګړنو په وړاندې مشروع مقاومت شته. د ورته والي دوديز مفهوم دا دى چې ځانګړنې د ورته والي لپاره مسئوليت لري: دوه شیان سره ورته وي، خکه هغوی ګډه ځانګړنه لري. هر څومره چې هغوی ګډې ځانګړنې لري، هغومره دوی سره ورته وی. دوی کټ مټ یو بل ته ورته وي که چېرته د دوی ځانګړنې ټولې سره یو ډول وي.د کار د ورته والي د همدې تصور لپاره، مهمه ده چې یوازې د ورته والې اړوند ځانګړنې په پام کې ونیول شي، چې کله نا کله د هغوی د پریمانه ګډو ځانګړنو په وړاندې د پاشل شویو ځانګړنو په توګه ترې یادونه کېږي. سرچینې
ګرینډ تهیفټ اټو ۵

ګرینډ تهیفټ اټو د ۲۰۱۳ عمل-ساہسک ګېم ده چې د راکاسټار نورټ لخوا رامینځته شوې او د راکاسټار ګېمز لخوا خپره شوې. دا د ۲۰۰۸ ګرینډ تهیفټ اټو ۴ څخه وروسته د ګرینډ تهیفټ اټو لړۍ کې اووم اصلي داخله ده ، او په ټولیز ډول پنځلسم قسط دی. په جنوبي کالیفورنیا کې د سن انډریاس په افسانوي ایالت کې ترتیب شوی، د واحد لوبغاړي کیسه د دریو اصلي څیرو تعقیبوي - متقاعد بانکي غل مایکل ډی سانټا، د سړک غړې فرانکلین کلنټن، او د مخدره توکو سوداګر او ټوپکوال ټریور فیلیپس - او د دوی د غلا کولو هڅې. د یوې فاسدې دولتي ادارې او زورواکو مجرمینو تر فشار لاندې. د خلاصې نړۍ ډیزاین لوبغاړو ته اجازه ورکوي چې په آزاده توګه د سان اندریاس خلاص کلی او د لاس انجلس پراساس د لاس سانتوس افسانوي ښار وګرځي. ګېم د دریم کس یا د لومړي کس لید څخه لوبیږي ، او نړۍ یې په پیاده او موټر کې تیریږي. لوبغاړي د واحد لوبغاړي په اوږدو کې درې مخکښ کردارونه کنټرولوي او د دوی ترمینځ بدلوي ، دواړه د ماموریت په جریان کې او بهر. کیسه د غلا په ترتیبونو متمرکزه ده، او ډیری ماموریتونه د شوټینګ او موټر چلولو لوبې شامل دي. یو غوښتل شوی سیسټم د هغو لوبغاړو په وړاندې د قانون پلي کولو غبرګون باندې تیری کوي چې جرمونه کوي. د ګرینډ تهیفټ اټو آنلاین، د لوبې آنلاین ملټي پلیر حالت، تر ۳۰ پورې لوبغاړو ته اجازه ورکوي چې په مختلفو کوپراتیف او رقابتي لوبو حالتونو کې ښکیل شي. په پراخه کچه بازار موندنه او په پراخه کچه تمه کیده، لوبې د صنعت د پلور ریکارډ مات کړ او په تاریخ کې ترټولو ګړندۍ پلورونکي تفریحي محصول شو چې په لومړۍ ورځ کې یې ۸۰۰ ملیون ډالر او په لومړیو دریو ورځو کې ۱ ملیارد ډالر عاید ترلاسه کړ. دې انتقادي ستاینه ترلاسه کړه ، د ستاینې سره چې د دې ډیری اصلي ډیزاین ، خلاصې نړۍ ، پریزنټشن او لوبو کې لارښود شوی. په هرصورت، دا د تاوتریخوالی او ښځو په اړه د هغې د انځور کولو په اړه د جنجالونو لامل شوی. د اووم او اتم نسل کنسول لوبو یو له خورا مهم سرلیکونو څخه شمیرل کیږي او تر دې دمه رامینځته شوي ترټولو غوره ویډیو لوبو کې ، دې د کال په پای کې جایزې وګټلې پشمول د څو لوبو خپرونو څخه د کال غوره جایزې. دا د ۱۵۵ ملیون څخه ډیر نقلونو لیږلو سره د هر وخت دوهم ترټولو غوره پلورل شوې ویډیو ګېم ده ، او د اپریل ۲۰۱۸ پورې ، د نړۍ په کچه د شاوخوا ۶ ملیارد ډالرو عاید سره د هر وخت ترټولو مالي بریالي تفریحي محصولاتو څخه دی. سرچینې بهرنۍ اړیکې
احمد سیر آرمان

احمد سیر ارمان عمری په انگرېزي: د محمد ضیا ارمان عمری زوی د پکتیا ولایت اوسیدونکي دي . په ۱۳۷۹ ه-ش کال په کابل کی زيږیدلي دی او په ۱۳۸۵ کال کې د محمد هاشم میوند وال په منځني ښوونځي کې شامل او په ۱۳۸۹ کال د سید نور محمد شاه مینه له عالي ليسې څخه د بکلوریا په سویه فارغ شو . په ۱۳۹۹ کال کې له هندوستان پوهنتون د لیسانس په سویه له نوموړې پوهنتون څخه د نړیوالو اړیکو په څانګه کې فارغ شو. نوموړی اوس مهال په امریکا متحده ایالاتو کې زده کړې کوي. احمد سیر ارمان د افغانستان د نوي نسل سازمان بنسټ ایښودونکی او هم یو خیریه بنسټ لري چی سیر ارمان خیریه بنسټ نوم لري.
د الله اکبر غر

د الله اکبر غر يو غر دی چي د هلمند ولايت د دېشو ولسوالۍ د بهرامچې په سيمه کي موقيعت لري. ددې غره نوم ځکه د الله اکبر غر دی چي پر لمن يې د طالبانو لخوا د الله اکبر ناره ليکل سوې ده، نوموړې ناره په ګچو ليکل سوې ده. دا غر تر ۲۰۲۱م کال مخکې هم په هلمند ولايت کي د طالبانو د واکمنۍ ښکاه ثبوت ګڼل کېده، په تېره بيا په بهرامچه کې. دا هم وګورئ سرچینې
د ستر کوروش آرامګاه

د ستر کوروش آرامګاه ، د لرغوني هخامنشیانو ټولواکمني بنسټ ایښودونکي، کوروش ۲ زبرګ آرام ځای دی. مقبره در ایران به پارس ولایت کې د لرغونی پېژندنې ځای په پسارګدا کې موقعیت لري. دا لومړی ځل د جیمز جسټینین موریر لخوا په عصري وختونو کې د کوروش قبر په توګه وپیژندل شو، چا چې یادګار د یوناني تاریخ لیکونکي آرین په لیکنو کې بیان شوی پرتله کړ. سرچينې ايران فارس ولايت
عابدخان

سوريان د هندوستان له ځواکمنو پاچاهانو څخه يو هم فريد د حسن زوی، چې په لومړيو کې نوموړي د لاهور د حاکم دولت خان پواسطه د سلطان ابراهيم لودي دربار ته لاره ومونده او شهرت یې ترلاسه کړ،وروسته د بهار نائب الحکومه وټاکل شو.نوموړي دهغې زړورتیا له کبله د شېرخان لقب ترلاسه کړ چې د زمري د ښکار په وخت کې یې ښودلې وه په سند کې دمغولي پاچاهۍ سره د شېرخانً مخالفت ددې لامل شو چې همايون د بابر زوی پرده بريد وکړي.خو په لومړني يرغل کې کې همايون ته د شېرخان فکري او نظامي لوړتيا ښکاره شو.وروسته له دې شېرخان په ز.کالکې بنګال ونيوو او د دويم ځل لپار پهز.کالکې همايون سره مخ شو. په دې جګړه کې جلال خان د شېرخان زوی د بهاراو بنګال په منځ کې همايون ته ماتې ورکړه او او همدارنګه په ز.کالکې د دوی ترمنځ بله جګړه وشوه او پايله کې همايون ماتې وخوړه او نيږدي دګنګا په سیند کې ډوب شوی و خو ديو سقاو له خوا راوايستل شو.نور اړ شو چې هند پرېږدي.لدې ځایه خپل ورور عسکري خان ته چې د کندهار حکم و ورغی خو نوموړي ورسره مرسته ونه کړه.نوموړی ز.کالكې فارس ته لاړ.پدې توګه شېرشاه سوري د شمالي او مرکزي هند دټولو برخو له نيولو وروسته په کورنيو اصلاحاتو پيل وکړ.د اوبو بندونه،کاروان سرایونه او جوماتونه یې جوړ کړل.د بنګال لاره یې د اټک تر سیند پورې پورې ورغوله او وروسته له پېنځوکرووپه ټولنيزه توګه ګزهیې کاروان سرای،د اوبو څاه او جومات جوړ کړل.څه وخت چې شېرشاه سوري غوښتل د کالنجر کلکه کلا ونسي،وروسته له څوارلسوکلونه حکمرانۍ او شپږًکلونو واکمنۍ پهز.کالکې د باروتو په پوه چاودنه کې مړ شو.شېرشاه سوري پوهانو ته پاملرنه کوله، پخلپه یې ځينې وخت شعرونه وايل او د قافیې په پوه کې ښه پوهيدو.له شېرشاه سوري وروسته دده مشر زوی عادل خان پاچا شو خو نوموړی دسردارانو د مخالفت له امله لرې او په ز.کال کې دده کشر ورور جلال خام چې سليم شاه سوري په نوم یاديدو واکمنۍ ته ورسيد.له يوه پلوه دده ورور عادل خان مخالفت او له پلوه همايون لښکر کشۍ ددې لامل شو چې نوموړي دولت کمزوری شي ترڅو ز.کالکې له منځه لاړ.سليم شاه سوري وروسته دهغه ولسکلن زوی فیروز پاجا شو خو وروسته له دریوورځو د شېرشاه سوري د وراره مبارزخان له له خوا ووژل شو او مبارزخان د محمدشاه عدلي په نوم پاچا شو.د شېرشاه سوري او سلیم شاه سوری امرين له دې وضې څخه نا خوښ شول او په ځينو سيمو کې د پاچاهۍ اعلان وکړ. د سختو اختلافتو د رامنځته کيدو له امله،همایون وخت غنیمت وبالو او پهز.کال کې هند ته لاړ. که څه هم له دې وروسته افغانان په پوره توګه له صحنې نه ونه وتل او کله ناکله به دمغلولو د سزخوږي لامل کيدل خو د احمدشاه بابا تروخته چې دهندوستان زياتې برخې یې ونيولې،په ښه توګه راڅګند نه شول
سليم شاه سوري

شېرشاه سوريفريد سليم شاه سوريجلال خان فيروز محمدشاه عدليمبارزخان سوريان د هندوستان له ځواکمنو پاچاهانو څخه يو هم فريد د حسن زوی، چې په لومړيو کې نوموړي د لاهور د حاکم دولت خان پواسطه د سلطان ابراهيم لودي دربار ته لاره ومونده او شهرت یې ترلاسه کړ،وروسته د بهار نائب الحکومه وټاکل شو.نوموړي دهغې زړورتیا له کبله د شېرخان لقب ترلاسه کړ چې د زمري د ښکار په وخت کې یې ښودلې وه په سند کې دمغولي پاچاهۍ سره د شېرخانً مخالفت ددې لامل شو چې همايون د بابر زوی پرده بريد وکړي.خو په لومړني يرغل کې کې همايون ته د شېرخان فکري او نظامي لوړتيا ښکاره شو.وروسته له دې شېرخان په ز.کالکې بنګال ونيوو او د دويم ځل لپار پهز.کالکې همايون سره مخ شو. په دې جګړه کې جلال خان د شېرخان زوی د بهار او بنګال په منځ کې همايون ته ماتې ورکړه او او همدارنګه په ز.کالکې د دوی ترمنځ بله جګړه وشوه او پايله کې همايون ماتې وخوړه او نيږدي دګنګا په سیند کې ډوب شوی و خو ديو سقاو له خوا راوايستل شو.نور اړ شو چې هند پرېږدي.لدې ځایه خپل ورور عسکري خان ته چې د کندهار حکم و ورغی خو نوموړي ورسره مرسته ونه کړه.نوموړی ز.کالكې فارس ته لاړ.پدې توګه شېرشاه سوري د شمالي او مرکزي هند دټولو برخو له نيولو وروسته په کورنيو اصلاحاتو پيل وکړ.د اوبو بندونه،کاروان سرایونه او جوماتونه یې جوړ کړل.د بنګال لاره یې د اټک تر سیند پورې پورې ورغوله او وروسته له پېنځوکرووپه ټولنيزه توګه ګزهیې کاروان سرای،د اوبو څاه او جومات جوړ کړل.څه وخت چې شېرشاه سوري غوښتل د کالنجر کلکه کلا ونسي،وروسته له څوارلسوکلونه حکمرانۍ او شپږًکلونو واکمنۍ پهز.کالکې د باروتو په پوه چاودنه کې مړ شو.شېرشاه سوري پوهانو ته پاملرنه کوله، پخلپه یې ځينې وخت شعرونه وايل او د قافیې په پوه کې ښه پوهيدو.له شېرشاه سوري وروسته دده مشر زوی عادل خان پاچا شو خو نوموړی دسردارانو د مخالفت له امله لرې او په ز.کال کې دده کشر ورور جلال خام چې سليم شاه سوري په نوم یاديدو واکمنۍ ته ورسيد.له يوه پلوه دده ورور عادل خان مخالفت او له پلوه همايون لښکر کشۍ ددې لامل شو چې نوموړي دولت کمزوری شي ترڅو ز.کالکې له منځه لاړ.سليم شاه سوري وروسته دهغه ولسکلن زوی فیروز پاجا شو خو وروسته له دریوورځو د شېرشاه سوري د وراره مبارزخان له له خوا ووژل شو او مبارزخان د محمدشاه عدلي په نوم پاچا شو.د شېرشاه سوري او سلیم شاه سوری امرين له دې وضې څخه نا خوښ شول او په ځينو سيمو کې د پاچاهۍ اعلان وکړ. د سختو اختلافتو د رامنځته کيدو له امله،همایون وخت غنیمت وبالو او پهز.کال کې هند ته لاړ. که څه هم له دې وروسته افغانان په پوره توګه له صحنې نه ونه وتل او کله ناکله به دمغلولو د سزخوږي لامل کيدل خو د احمدشاه بابا تروخته چې دهندوستان زياتې برخې یې ونيولې،په ښه توګه راڅګند نه شول.
کوږک تونل

د کوږک تونل انګلیسي: اردو: کوجک سورنگ چې ۳.۹۰ کیلومیتره اوږدوالی لري د پاکستان د بلوچستان ایالت سهېلي پښتونخوا په قلعه عبدالله ولسوالۍ کې د توبې اڅکزي غره په لړۍ کې د اورګاډي تونل دی چې له چمن ښار څخه په ۱۸ کیلومیتري کې پروت دی. دا تونل د سمندر له سطحه څخه پورته موقعیت لري . دغه تونل په ۱۸۹۱ کال کې د کوږک غره لاندې جوړ شوی و او د پاکستانیو کالدارو په زاړه بانکي نوټ کې انځور هم شته. دا تونل په جنوبي اسیا کې یو له تر ټولو اوږدو تونلونو څخه دی، او په پاکستان کې تر ټولو اوږد تونل و خو چې په کال ۲۰۱۸ کې د لواري ټاپ تونل چې ۸.۷۵ کیلومتره اوږوالی لري جوړ شو خو کوږک تونل دویمې شمېرې ته را ښکته شو. دا تونل په ۳ کلونو کې جوړ شوی او دومره مستقیمسیدا دی چې په یوه لور کې په هنداره رڼا واچول شي رڼا بل لور ته لیدل کیږي. د ریل پټلۍ د جوړولو او کار کولو لوی قراردادي د کراچۍ څخه واجه دره خان بلوچ و چې په اصل کې د ۱۶۰۰ په لومړیو کې د بهو کلات څخه مهاجر شوی و او لومړی قرارداد یې هغه وخت ترلاسه کړ کله چې انګریزانو د کراچۍ په بندر کې کار کاوه. وروسته بیا د بلوچستان نه تر بنګلور او ورپسی رنګون برما ته د ریل پټلۍ بیلابیل قراردادونه ورکړل شول. وروسته انګریزانو د هغه زوی واجه فقیر محمد دره خان ته د کراچۍ ښار په محکمه کې د اعزازي قاضي حیثیت ورکړ او د هغه له مړینې وروسته یې د لیري له بادشاهي سړک څخه تر ۸ چوک پورې سړک د هغه په نوم ونومول. انځورتون د کوږک تونل انځورتون کوږک تونل اوسنی انځور د کوږک تونل پخوانی انځور سرچینې بلوچستان
سپينه کلی

سپينه کلی سپينه د یو کلي نوم دی، کوم چې د پکتيکا ولایت د چهاربران ولسوالي اړوند یو کلی دی. سپينه یو غرنی کلی دی، چې د غرونه یې د جلغوزو ونې لري او د خلکو اقتصاد یې هم تر ډيره د جلغوزيو له کاروبار سره تړلی دی. د یاد کلي د کورونو شمير تر ۱۲۰۰ پوري رسيږي. د سپينه د کلي خلک د خروټو له قبيلي څخه دي او په کلي کې بيا کوچني ډير قومونه شتون لري. لکه: طاوسخيل، هلکخيل، الله دادخيل، بخانخيل او نور..... له دي کلي سره اړوند ښاوخوا نور کلي هم شته چې عبارت دی له: نیامۍ، منصورکلا، سیدخیل او داسي نور... د سپینۀ کلی یو بازار لري چې د دوکانونو شمير یې تر ۲۰۰ پوري رسیږي. په کې د پیدا کولو لپاره دا کوډ ولټوئ.
مونوفوبيا

د هغې رواني ناروغي نوم دی، چې پکې يو شخص له يوازيتوبه ډارېږي، په يوازيتوب کې د ډېرې ناامنۍ احساس کوي، ژورخپګان او ذهني تشويش ورته پيدا کېږي.د زړه درزا يې ډېرېږي، لړزه پرې راځي او ځينې نور علايم هم لري. رواني ډاکټران د داسې کسانو درملنه د هېپنوتيزم، درملو او نورو لارو څخه کوي.تنفسي تخنيکونه او د ماهيچو کرارول يې يوه بله درملنه ده، چې کېدای شي تر ډېره يې درملنه وشي. مونو: د يوازيتوب او تنهايي په مانا فوبيا: د وېرې او ډار په مانا
حیدر

حیدر يو شپږ کلن افغان کوشنی وو، چې په زابل کې و ۳۰ متره ژور څاه ته تر لوېدلو وروسته وفات سو. د ژغورنې عملیات افغان حکومت ددې ماشوم د ژغورلو لپاره عملیات ترسره کړل، خو و نه توانېدل چې په ډېره تېزۍ سره کار وکړي، ځکه چې څاه پر ماشوم ور نړېدۍ، خو حکومتي چارواکو ددې ماشوم د ژغورلو لپاره هر ممکنه کوښښ وکړ؛ د کندهار ولايت څخه يې هم درانه ماشینونه ورولېږدول، چې د څاه په څنګ کې د کېندنو له لارې و دې کوشني ته لاره ومومي. سرچينې
ګلابو ناول

ګلابو ناول د نعمت الله رحیمي لیکلی اثر دی چې پهٔ ۱۴۰۰ لمریز کال کې خپور شوی، یاد کتاب د مینې یو داستان دی چې له مینې ور ها خوا پکې د افغاني کلتور، جګړې، او نورې ستونزې پکې په لیکلې بڼه انځور شوې، ګلابو ناول د مینې یوه کیسه ده چې پای یې د کابل سقوط او تر امریکا هجرت کولو ته رسیږي، پهٔ یاد داستان کې د کابل پوهنتون غمیزه هم پهٔ غوره بڼه وودل شوې ده، رحیمي خپل کتابونه نهٔ چاپوي او پر ویبپاڼو یې هم پهٔ وړیا توګه موندلای او ترلاسه کولای شئ، ګلابو ناول د ځینو مالوماتو له مخې پهٔ یوه افغاني ویپاڼه کې تر ۶ زرو ډیر ډاونلوډښکته شوی چې ډیری پښتانو لوستی او مینه یې ورسره څرګنده کړې ده.
ځیرکتیا

ځیرکتیا په انګلیسي: په بېلابېلو ډولونو تعریفېږي: د تجرید، منطق، پوهاوي، باخبري، زدهکړې، احساسي پوهې، استدلال، پلانجوړونې، نوښتګرۍ، انتقادي فکر او د ستونزې د حلولو لپاره وړتیا. په لا ټولیزه توګه، کولای شو ځیرکتیا د معلوماتو د نومېرنې او استنتاج وړتیا په توګه، او په یوه چاپېریال یا څانګه کې د انطباقي چلندونو لپاره پلي کېدونکې پوهې په توګه وګڼو. ځیرکتیا، په ټولیزه توګه، په انسانانو کې مطالعه کېږي، خو دا چې ایا د موجوداتو ځینې نورې بڼې هم ځیرکتیا لري او که نه، د نظر اختلاف له شتون سره، سره، ځیرکتیا په غیرانساني ژویو او نباتاتو کې لیدل شو ده. په کمپیوټرونو یا نورو ماشینونو کې شته ځیرکتیا ته مصنوعي ځیرکتیا ویل کېږي. آرپوهنه د وییکی له لاتین نومونو یا څخه اخېستل شوی دی، چې په خپل وار سره یې ریښه د کړ فعل ته ورګرځي او معنی یې پوهېدل یا نومېرل دي. په منځنیو پېړیو کې، د وییکی د یوې علمي-تخنیکي ګړنې په توګه په پوهاوي کې او د یوناني فلسفي ګړنې د ژباړې لپاره کارول کېده. سره لهدې، دغه ګړنه په وار، وار سره د اروا د تلپایښت او د فعال عقل چې د فعالې ځیرکتیا په توګه هم پېژندل کېږي په شمول سره، د الهیاتپوهنې ښوونیزې فلسفې په مېتافزیکي او کیهانپوهنیزو تیوريګانو کې کارول شوې وه. د طبیعت د مطالعې لپاره دغه تګلاره، د فرانسېس بېکن، ټوماس هابز، جان لاک او دېوېد هیوم په څېر لومړنیو نومهالو فیلسوفانو لهخوا په کلکه رد شوه، او واړو خپلو انګلیسي فلسفي لیکنو کې د یا پر ځای له څخه کار اخېسته. د بېلګې په توګه: هابز خپل په لاتیني اثر د عبارت کاروي، چې انګلیسي معنی یې پوهاوی پوهېږي ده، او دا د منطقي اپلتو یو بېلګهییز مثال دئ. لهدې امله په انګلیسي ژبې فلسفه کې د وییکي کارونه کمرنګه وه، خو وروسته بیا په لا نومهاله ساپوهنه کې له مدرسي تیوريګانو سره چې دممهال دغه وییکی کاروي د وییکي د کارونې ډګر لا پراخ شو. انساني ځیرکتیا انساني ځیرکتیا د انسانه هغه فکريعقلاني پیاوړتیا ده چې د پېچلي ادراکي تکړهوالي او د خوځښت او باخبرۍ د لوړو کچو په توګه پېژندل کېږي. ځیرکتیا انسان ته وړتیا وربخښي ترڅو د څیزونو په هکله یو انځور په ذهن کې ولري او له هغه انځور څخه په راتلونکو چلندونو کې ګټه واخلي. دا یوه ادراکي بهیر دی او انسان ته ادراکي وړتیاوې ورکوي ترڅو د نښو نښانو نومېرلو، نوښتګري، پلانجوړونې، ستونزو حلولو، د اړیکې ټینګولو په موخه د ژبې کارونې په شمول، زده کړي، جاجونه جوړ کړي، پوه شي او استدلال وکړای شي. ځیرکتیا انسان ته وړتیا ورکوي ترڅو تجربه واخلي او تفکر وکړي. مصنوعي ځیرکتیا د مصنوعي ځیرکتیا څېړونکي د ځیرکتیا په هکله ځیني تعریفونه وړاندې کړي دي، چې په هغو کې د ماشینونو لهخوا ښودل شوې ځیرکتیا هم شاملېږي. ځیني دغه تعریفونه تر هغې کچې ټولیز دي چې کېدای شي د انسان او نورو ژویو ځیرکتیا پهکې راونغښتل شي. یو ځیرک عامل کولای شو د هغه سیسټم په توګه تعریف کړو چې خپل چاپېریال په هکله پوهېږي او هغسې عمل کوي ترڅو خپل د بریا احتمال تر ټولو لوړې کچې ته اوچت کړي. کپلان او هانلین مصنوعي ځیرکتیا داسې تعریفوي: مصنوعي ځیرکتیا، د بهرنۍ ډېټا د تفسیرژباړلو، له هغو څخه زدهکړه ترلاسه کول او د یوه انعطافمنونکې پلي کېدنې له لارې د ځانګړو دندو ترسره کولو او غوښتنو ترلاسه کولو په موخه د نوموړو زدهکړو د کارونې لپاره د یوه سیسټم وړتیا ده. د مصنوعي ځیرکتیا پرمختګ کېدای شي د کمپیوټري لوبو او په عملي توګه د پروټین قاتپهقات کولو په څېر بېلګو له لارې ښکاره کړل شي. اوسنۍ مصنوعي ځیرکتیا د ځیرکتیا له ټولیز اړخه تر انسان دمخه شوې ده، چې کله ناکله یې په تعریف کې داسې ویل کېږي: د یوې پراخې ټولګې د دندو ترسره کولو په هکله د زدهکړې وړتیا. سرچینې ارواپوهنه
د خدای شتون

د خدای شتون یا د خدایانو شتون د دین فلسفې او د وګړنیز هڅوب په بحثونو کې یوه ستره سکالو ده. د خدای یا خدایانو د شتون په هکله د موافقو او مخالفو استدلالونو پراخه ټولګه کېدای شي پر مېتافزیکي، منطقي، تجربي، ذهني یا علمي ډلو باندې ووېشل شي. په فلسفي برخه کې، د خدای یا خدایانو د شتون مسأله کې د پوهنپوهنې د پوهې ماهیت او ډګر او وجودپوهنې د وجود، شتون، یا واقعیت د ماهیت مطالعه او د ارزښت تیوري چې د خدای په ځینو تعریفونو کې، کمال شامل دی ښکېل دي. د خدای یا خدایانو د شتون په هکله فلسفي بحث په لوېدیځ دود کې له افلاطون او ارسطو څخه پیلېږي؛ هغو ځیني استدلالونه وړاندې کړل چې دممهال کیهانپوهنیز ګڼل کېږي. د خدای یا خدایانو د شتون په هکله نور استدلالونه د نورو فیلسوفانو لهخوا هم وړاندې شوي دي؛ د بېلګې په توګه: سېنت انسلم، چې د وجودپوهنې په هکله د لومړني استدلال جوړښت رامنځته کړ؛ ابنرُشد او ټوماس آکوینس، چې خپل اړوند کیهانپوهنیز استدلالونو نسخې یې وړاندې کړې په ترتیب سره کلامي استدلال او د پنځهګونو استدلالونو لومړی استدلال؛ رِنِه ډیکارت، چې ویل یې د حسي شواهدو د ارزښت موندلو لپاره د یوه خیراندېشه خدای یا خدایانو شتون، په منطقي توګه اړین دی. جان کالوین د یوه الوهیت حس لپاره ادعا وکړه، چې د هغه په اند، هر انسان ته د خدای د شتون په هکله پوهه وربخښي. اتیستانو د خدای یا خدایانو د شتون پر خلاف ادعاوې وکړې او د شتون په هکله یې، وړاندې شوي استدلالونه نابشپړ، ناسم، له حده زیات مهم ښودل شوي وګڼل، په داسې حال کې چې ځیني ادیان لکه جینیزم د خالق خدای د شتون امکان رد کړ. د هغو فیلسوفان له جملې څخه، چې د خدای د شتون پر خلاف یې ادعاوې کړې دي، کېدای شي فریدریک نېتشي او برتراند رسل ته اشاره وکړو. فلسفي سکالوګانې د ماورای طبیعي مسأله یو له هغو مسایلو څخه چې د خدای د شتون په هکله پوښتنې سره یوځای مطرح کېږي، دا ده چې دودیزې عقیدې، په ټولیزه توګه، بېلابېل ماورای طبیعي قدرتونه خدای ته منسوبوي. ماورای طبیعي موجودات کیدای شي خپل ځانونه د خپلو موخو لپاره پټ او ښکاره کړي، د بېلګې په توګه، د باوسیس او فیلمون په افسانه کې. سربېره پر دې، د خدای په هکله جاجونو لهمخې، خدای د طبیعي نظم یوه برخه نهده، بلکې د طبیعت او علمي قوانینو ستر خالق دی. لهدې امله، په ارسطویي فلسفه کې، خدای د علمي پایلو د ملاتړ لپاره، د توضیحي جوړښت د یوې برخې په توګه انګېرل کېږي او خدای هر هغه قدرت چې لري، په دقیق بیان سره، طبیعي نظم پورې اړوند دی، چې د طبیعت د خلقت په توګه د خدای له منزلت څخه څخه سرچینه نیسي د لا زیاتو معلوماتو لپاره مونادولوجي ته مراجعه وکړئ. د کارل پاپر د ساینس په فلسفه کې، باور پر دې دی چې ماورای طبیعي خدای د علمي تحقیقاتو له طبیعي ډګر څخه بهر دی، ځکه چې ټولې علمي فرضیې باید په طبیعي نړۍ کې ابطالمنونکې وي. د ستېفن جې ګولډ لهخوا - وړاندې شوي نظر کې هم باور پر دې دی چې د خدای شتون یا کومه بله ځانګړتیا د ساینسي له دنني یا بهرني ډګر څخه وتلې خبره ده. ساینسپوهان علمي میتودونه تعقیبوي، چېرې چې د هغو په ترڅ کې تیوريګانې د فزیکي تجربې لهخوا د تایید وړ وي. د خدای په هکله ډېري ستر جاجونه، په څرګنده او اغېزمنه توګه داسې یو موجود مطرح کوي چې شتون یې نه د اثبات او نه د رد له لارې د ازمایښت وړ دی. نو لهدې امله، کېدای شي د خدای شتون، د تعریف له اړخه، د نومهال ساینس له پولو څخه وتلې مسأله وي. کاتولیکه کلیسا پر دې باور ده چې د خدای د شتون په هکله پوهه د بشري عقل طبیعي نور دی. ایمانپالونکي عقیده لري چې امکان لري د خدای شتون د اثبات یا رد وړ نهوي، خو په یقین سره چې د خدای شتون پر ایمان باندې ولاړ دی. سرچینې
انیم

انیم په لاس جوړ شوی او کمپیوټر حرکت دی چې له جاپان څخه سرچینه اخلي. په جاپان او جاپاني کې، انیم د انګلیسي کلمې انیمیشن څخه اخیستل شوی اصطلاح ټول انیمیشن کارونه بیانوي، پرته له دې چې سټایل یا اصل ته پام وکړي. په هرصورت، د جاپان څخه بهر او په انګلیسي کې، انیمي د جاپاني حرکت لپاره خبرې دي او په ځانګړې توګه په جاپان کې تولید شوي انیمیشن ته اشاره کوي. سرچینې
د لوبتکه کیسه

د لوبتکه کیسه د ۱۹۹۵ امریکایی کمپیوټر انیمیشن فلم دی چې د پیکسار انیمیشن سټوډیو لخوا تولید شوی او د والټ ډيسني پکچرز لخوا خپور شوی. د لوبتکه کیسه فرنچائز کې لومړی قسط، دا لومړی بشپړ کمپیوټر انیمیشن فیچر فلم و، او همدارنګه د پیکسار لومړی فیچر فلم و. دا فلم د جان لاسیټر لخوا لارښود شوی و د هغه د فیچر ډایرکټر په لومړۍ برخه کې او د جوس ویډن ، انډریو سټینټون ، جویل کوهن ، او الیک سوکولو لخوا د لاسیټر ، سټینټون ، پیټ دوکتور ، او جو رانفت لخوا د کیسې څخه لیکل شوی. قیصه د انډي په نوم یو کوچنی هلک خوښیږي چې په خپله خونه کې وي ، د خپلو لوبتکه سره لوبې کوي ، په ځانګړي توګه د هغه د وډي په نوم ګیډی. مګر، لوبې څه کوي کله چې انډي د دوی سره نه وي، دوی ژوند ته راځي. ووډي باور لري چې د هغه ژوند د لوبتکه په توګه ښه دی. په هرصورت، هغه باید د اندي د کورنۍ د حرکت په اړه اندیښنه ولري، او هغه څه چې ووډي نه پوهیږي د انډي د کلیزې د جشن په اړه دي. ووډي نه پوهیږي چې د انډي مور هغه ته د بز لایټیر په نوم د عمل شخصیت ورکړ، څوک چې باور نه کوي چې هغه یو لوبتکه دی، او ژر تر ژره د انډي نوې غوره لوبه کیږي. ووډي، چې اوس په حسد اخته شوی، هڅه کوي د بز څخه ځان خلاص کړي. بیا، ووډي او بز دواړه اوس ورک شوي دي. دوی باید انډي ته د بیرته راستنیدو لپاره لاره ومومي مخکې لدې چې هغه له دوی پرته حرکت وکړي ، مګر دوی باید د لوبتکه بې رحمه وژونکي ، سیډ فیلیپس څخه تیر شي. سرچینې بهرنۍ اړیکې امریکایی فلمونه انیمیشن فلمونه
چاپېریال او جنسي لېوالتیا

د چاپېریال او جنسي لېوالتیا ترمنځ اړیکه د څېړنو د بحث موضوع ده. د جنسي لېوالتیا په څېړنه کې، یو شمېر څېړونکي چاپېریالي اغېزې له هورموني اغیزو جلا بولي، پداسې حال کې چې نور څېړونکي بیولوژیکي اغیزې لکه د زېږون وړاندې هورمونونه د چاپېریالي اغېزو برخه بولي. ساینس پوهان د جنسي لېوالتیا په کره لامل نه پوهېږي، خو داسې نظریه ورکوي چې د جنیتیکي، هورموني او چاپېریالي اغېزو د پېچلي تعامل پایله ده. دوی جنسي لېوالتیا ته د یوې ټاکنې په سترګه نه ګوري. په جنسي لېوالتیا باندې د زېږون وروسته د ټولنیز چاپېریال اغېزو، په ځانګړې توګه د نارینه وو، په اړه فرضیې کمزورې دي،. داسې هېڅ کره شواهد نشته چې وښيي د مور او پلار تربیه یا د ماشومتوب لومړنۍ تجربې په جنسي لېوالتیا اغېزه کوي، خو څېړنې د له چاپېریال سره د ماشومتوب جنسیتي تطابق نشتون او همجنس بازي له یو بل سره تړلي. د جنسي لېوالتیا او د جنسي لېوالتیا هویت پرتله زیاتر د جنسي لېوالتیا او د جنسي لېوالتیا هویت تر منځ توپیر نکېږي، چې کولای شي د جنسي هویت په کره ارزونه او دا چې آیا جنسي لېوالتیا د بدلون وړ دی یا نه، اغیزه وکړي؛ د جنسي لېوالتیا هویت ښایي د یوه کس په ټول ژوند کې بدلون ومومي او ښايي د بیولوژیکي جنسیت، جنسي چلند یا رښتیني جنسي لېوالتیا سره مطابقت ولري یا نه لري. جنسي لېوالتیا ثابته ده او د ډېرو زیاتو خلکو لپاره د بدلون وړ نه ده، خو ځینې څېړنې ښیي چې یو شمېر خلک ښایې په خپله جنسي لېوالتیا کې بدلون تجربه کړي، او دا د نارینه وو په پرتله په مېرمنو کې ډېر احتمال لري. د امریکا د اروا پوهنې ټولنه د جنسي لېوالتیا یو تل پاتې جذب او د جنسي لېوالتیا هویت چې ممکن د یو کس د ژوند په هر مرحله کې بدلون ومومي ترمنځ توپیر ښيي. ساینس پوهان او د رواني روغتیا متخصصین عموماً پدې باور ندي چې جنسي لېوالتیا د یوه ټاکنه وي. د امریکا د ارواپوهنې ټولنه څرګندوي چې جنسي لېوالتیا داسې ټاکنه نه ده چې په خپله خوښه بدله شي او دا چې جنسي لېوالتیا ښايي د چاپېریالي، ادراکي او بیولوژیکي لاملونو د پېچلي تعامل پایله وي ... د عمر په لومړیو کلونو کې ټاکل کېږي...او شواهد ښيي د جنیتيکي یا ذاتي هورمونوني لاملونو په ګډون، بیولوژیکي لاملونه د یو کس په جنسي لېوالتیا کې مهمه ونډه لوبوي. دوی وايي چې جنسي لېوالتیا نه بلکې د جنسي لېوالتیا هویت ظاهراً د رواني درملنې، ملاتړو ډلو او د ژوند د پېښو له لارې بدلون مومي. د امریکا د رواني ناروغیو ټولنه وايي چې وګړي ښایي د خپل ژوند په بېلابېلو پړاوونو کې پوه شي چې مخالف جنس پاله، همجنس پاله نر، همجنس پاله ښځه، یا دوه جنس پاله دي او د هر ډول رواني درملنې لکه د ترمیمي یا تبدیلې درملنې سره یې مخالفت کوي، چې د دې هغه فرضیې پر بنسټ ده چې همجنسبازي په خپله یوه رواني ګډوډي ده، یا د مخکینۍ فرضیې پر بنسټ چې ناروغ باید خپل همجنسي لېوالتیا بدله کړي. خو دوی د همجنس پالانو مثبته رواني درملنې هڅوي. سرچینې
د شعور استدلال

د شعور استدلال د خدای د شتون په هکله یو استدلال دی او ادعا کېږي چې د انسان شعور د انساني جسم او ماغزو په څېر فزیکي میکانیزمونو له لارې بیانېدلای نهشي، نو ځکه ویل کېږي چې ګنې انساني شعور باید غیرفزیکي اړخونه ولري. له هغه ځایه چې دغه ادعا، په مسیحیت او اسلام کې د اروا او وروسته تر مړینې ژوند په هکله له تعبیرونو سره په مطابقت کې ښکاري، نو هغه د خدای د شتون په هکله غیرمستقیمو شواهدو په توګه انګېرل کېږي. د روح انځوریز جاج، د عصبي شبکو او د ماغزو فزیولوجي ته اړوند نومهال پوهاوي څخه دمخه رامنځته شوی ؤ. د لسیزو، لسیزو تجربو په پایله کې ادراکي ساینس داسې یو پړاو ته ولېږدول شو چې تفکر او احساس ته د فزیکي بهیرونو په سترګه وګوري، که څه هم د شعور د پېژندلو په هکله تجربه لا هم ډېر خواره پاتې ده. له همدې امله، د دغه استدلال وروستي نومهال ملاتړ کوونکي ادعا کوي چې د شعور تجربه د فزیکي میکانیزمونو له لارې بیانېدلای نهشي. د شعور استدلال فلسفي لنډیز دا استدلال کېدای په استقرایي یا استنتاجي قیاسي بڼه بیان شي. دې ته نږدې د استدلال یوه بلونجه بڼه، په استنتاجي استدلال کې د خپلې سریزې په توګه، له افلاطوني فلسفې څخه کار اخلي. استقرایي بڼه ریچارد سوینبورن په خپل کتاب د خدای شتون کې د شعور استدلال استقرایي بڼه وړاندې کوي. هغه ذهنجسم دوهګونپالنې لپاره له شخصي پېژندنې څخه استدلال کاروي ترڅو وښیي چې موږ په خپلو ذهنونو کې یو غیرفزیکي ذهني عنصر لرو. هغه وړاندیز کوي چې تر ټولو احتمالي چار چې د هغه په ترڅ کې غیرفزیکي او فزیکي ښکارندې په یوه توسني تعامل کې سره اړیکه ټینګوي، یو داسې انځور دی چې د انځور پر شتون دلالت کوي. سوینبورن وایي چې دغه انځورګر، خدای دی. هغه بیانوي، په داسې حال کې دغه استدلال، د استقرایي بڼې درلودلو له امله، غیرقطعي دی، خو بیا هم د خدای د شتون په هکله پياوړي شواهد وړاندې کوي. استنتاجي یا قیاسي بڼه ذهني حالتونه، واقعي غیرفزیکي ذهني موجودات دي، چې شتون لري. د ذهني او فزیکي کانوپېښو یو شمېر ځانګړې بڼې په منظم ډول سره پیوستون دي. د دغو پیوستونونو لپاره یو بیان شتون لري. شخصي بیان له طبیعي ساینسي بیان سره توپير لري. د دغو پیوستونونو لپاره بیان هم شخصي او هم طبیعي ساینسي بیان دی. هغه بیان یو طبیعي علمي بیان نهدی. نو لهدې کبله، بیان یو شخصي بیان دی. که چېرې بیان شخصي بیان وي، نو خدایپېژندنې ته اړوند دی. نو په پایله کې، نوموړی بیان خدایپاله بیان دی. د رابرټ آدامز په څېر خدایپالونکو د سوینبورن د استدلال لږ څه توپيري نسخې وړاندې کړې، چې نه یوازې د ذهني حالتونو پر شتون، بلکې پر ذهنيفزیکي پيوستونونو باندې متمرکزې دي. دغه نسخې د سوینبورن استدلال ته ورته دي، خو توپير یې دا دی چې استنتاجي بڼه لري، نه استقرایي. وېلیام لېن کرایګ د شعور استدلال په لاندې ډول وړاندې کوي: که چېرې خدای نهؤ، د شعور ارادي حالتونه به هم نهوو. خو د شعور ارادي حالتونه شتون لري. نو په پایله کې، د خدای شتون هم رښتینی دی. افلاطوني بڼه مسیحي فیلسوف هیپو-میشتی اَوګوستین د شعور د استدلال یوه فورمولیزه شوی جوړښت رامنځته کړ او ځیني وخت د هغه حقیقت استدلال په نامه یادېږي چې له شعور سره په نږدې لیکې کې پروت وي. دغه استدلال کې نه استقرایي او نه هم استنتاجي بڼه لري؛ له افلاطوني فلسفې څخه اغېزمن استدلال دی. زموږ محدود ذهن کولای شي د خلقت په هکله ابدي حقیقتونه راوسپړي. حقیقت، په رښتینې توګه، په ذهن کې پروت دی. خو د انسان ذهن ابدي نهدی. نو په پایله کې، یو ابدي ذهن باید شتون ولري، چې دغه حقیقتونه په کې پراته وي. سرچینې
هادی چوپان

هادی چوپان ، د ۱۹۸۷ بدنساز دی.