فیلیا

فیلیا لرغونی یونان د مینې لپاره د څلورو پخوانیو یوناني کلمو څخه یوه ده: فیلیا ، سټورج ، اګاپ او ایروس . د ارسو په نیکوماچین اخلاقو کې، فیلیا معمولا د ملګرتیا یا مینې په توګه ژباړل کیږي. بشپړ برعکس د فوبیا په نوم یادیږي. په لنډه توګه ويلای شو چې فيليا يو يوناني ويوکی دی چې اره مانا يې لېوالتيا، مينه، ملګرتيا، انډيوالي او د يو چا خوښول دي. د ارستو نظر لکه څنګه چې ګیرارډ هیوز په ګوته کوي، د هغه د نیکوماشین اخالقي ارستو په او کتابونو کې د فیلیا مثالونه وړاندې کوي په شمول: ځوان مینه وال ، د ژوند ملګري ، د یو بل سره ښارونه ، سیاسي یا سوداګریزې اړیکې ، والدین او ماشومان ، ملګري مسافرین او ملګري سرتېري ، د ورته غړو غړي مذهبي ټولنه ، یا د ورته قبیلې ، یو موچي او هغه څوک چې له هغه څه اخلي. دا ټولې مختلفې اړیکې د یو چا سره ښه کیدل شامل دي، که څه هم ارستو په ځینو وختونو کې دا معنی لري چې د حقیقي خوښې په څیر یو څه ته اړتیا ده. کله چې د هغه کرکټر یا عادت په اړه خبرې کوي چې له یوې خوا د خباثت یا خوشالۍ او له بلې خوا د سرکشۍ یا جنجال ترمینځ واقع کیږي نو وايي: نوم نه لري، مګر دا به د فیلیا په څیر ښکاري؛ ځکه چې په منځني حالت کې د سړي شخصیت یوازې هغه څه دی چې موږ د ښه ملګري په اړه خبرې کوو، پرته له دې چې ملګري هم زموږ سره مینه لري. دا برخه دا هم په ګوته کوي چې که څه هم پراخه وي، د فیلیا مفهوم باید دوه اړخیز وي، او پدې توګه د بې جانه شیانو سره اړیکې لرې کوي، که څه هم د حیواناتو سره فیلیا اجازه لري د وګورئ. په خپل بیان کې، ارستو په فیلیا کې ښکیل فعالیت تعریفوي په لاندې ډول: د یو چا لپاره هغه څه غوښتل چې یو څوک ښه فکر کوي، د هغه لپاره، نه د خپل ځان لپاره، او تر هغه حده چې یو څوک کولی شي د هغه لپاره داسې کارونه وکړي. جان ایم کوپر استدلال کوي : دا چې د مرکزي مفکوره دا ده چې د یو چا لخوا د خپل ځان لپاره ښه کول، د هغه لپاره اندېښنه او نه، یا نه یوازې د ځان لپاره اندیېښنه. . . . په دې توګه د مختلف ډولونه لکه څنګه چې پورته لېست شوي د مختلف شرایطو او حالاتو په توګه لیدل کېدی شي په کوم کې چې دا ډول دوه اړخیزه ښه والی رامنځته کېدی شي. ارستو فیلیا دواړه د خوښۍ د یوې وسیلې په توګه اړین ګڼي هیڅوک به د ملګرو پرته ژوند غوره نه کړي حتی که هغه ټول نور توکي ولري او په خپل ځان کې عالي یا ښه . ډولونه ارستو ملګرتيا په درې ډوله وېشلې ده، چې د رامنځته کېدو د انګېزې پر بنسټ: د ګټې ملګرتيا، د خوښۍ ملګرتيا او د ښو ملګرتيا. د افادیت ملګرتیا هغه اړیکې دي چې د بل چا په پام کې نیولو پرته رامینځته کیږي. د بیلګې په توګه، د سوداګریزو توکو پیرود ممکن د بل چا سره لیدلو ته اړتیا ولري مګر معمولا د پیرودونکي او پلورونکي تر مینځ خورا کم اړیکو ته اړتیا لري. په عصري انګلیسي کې، په داسې اړیکو کې خلک حتی د ملګري په نوم نه یادیږي، مګر پیژندونکي که دوی حتی وروسته یو بل یاد کړي. یوازینی دلیل چې دا خلک اړیکه لري د شیانو پیرود یا پلورلو لپاره دي، کوم چې بد کار نه دی، مګر هرڅومره ژر چې دا انګیزه له منځه لاړه شي، نو د دوو خلکو تر منځ اړیکې خرابیږي پرته لدې چې بل انګیزه وموندل شي. شکایتونه او شخړې عموما یوازې په دې ډول ملګرتیا کې رامینځته کیږي. په بله کچه، د خوښۍ ملګرتیا د نورو خلکو په ملګرتیا کې د خالص خوښۍ پر بنسټ والړ دي. هغه خلک چې یوځای څښي یا یو شوق شریکوي ممکن دا ډول ملګرتیا ولري. په هرصورت، دا ملګري ممکن هم برخه واخلي - پدې حالت کې که دوی نور د ګډ فعالیت څخه خوند وانخلي، یا نور نشي کولی په یوځای کې برخه واخلي. د نیکو ملګرتیا هغه ده چې دواړه ملګري د یو بل له کرکټرونو څخه خوند اخلي. تر هغه چې دواړه ملګري ورته کرکټرونه ساتي، اړیکه به دوام ومومي ځکه چې د دې تر شا انګیزه د ملګري پاملرنه ده. دا د فیلیا لوړه کچه ده، او په عصري انګلیسي کې ممکن د ریښتینې ملګرتیا په نوم یادیږي. اوس دا ممکنه ده چې بد خلک هم د یو بل سره د خوښۍ یا ګټې لپاره ملګري شي، د ښه خلکو لپاره د خلکو د بنسټ کولو لپاره ملګري شي، او د هغه چا لپاره چې هیڅ شخصیت نلري د کوم شخصیت لپاره ملګري وي. که څه هم، په ښکاره توګه، یوازې ښه خلک کولی شي د یو بل سره ملګري وي ځکه چې د بل شخص پخپله؛ ځکه چې بد خلک یو له بل څخه خوند نه اخلي که دوی هیڅ ګټه ونه کړي. د فیلیا ټول بانډونه د ارستو یادداشتونه متقابل نه لري. د دې ځینې مثالونه کیدای شي د پلار سره زوی، مشر ته کوچني یا حاکم ته د تابعیت سره مینه ولري. په عموم کې که څه هم، د فیلیا بانډونه همغږي دي. که فیلیا د مینې یو ډول وي، توماس جې اورډ استدلال کړی چې دا باید داسې تعریف شي چې د مینې سره مخالفت نه کوي. اوارډ فیلیا د هوساینې د ودې لپاره د ارادي ځواب په توګه تعریفوي کله چې د نورو سره همکاري کول یا ملګرتیا کول. او د هغه فیلیا نه یوازې دا معنی لري. فیلیا هم انسانانو ته مستند دوستي ورکوي. د ځان بسياينه ارستو دا پیژني چې د هغه څه تر مینځ ښکاره ټکر شتون لري چې هغه د فیلیا په اړه وايي او هغه څه چې هغه په بل ځای کې وايي او هغه څه چې په هغه وخت کې په پراخه کچه ترسره کیږي د بشپړ شوي ژوند د ځان بسیا طبیعت په اړه: ویل کیږي چې خوشحاله او پر ځان بسیا خلک ملګري ته اړتیا نلري. ځکه چې دوی لا دمخه ټول توکي لري، او له همدې امله، په ځان بسیا، هیڅ شی ته اړتیا نلري. هغه مختلف ځوابونه وړاندې کوي. لومړی د نورو لپاره د عمل کولو او اندیښمن کیدو په طبیعي نیکمرغۍ باندې ولاړ دی غوره سړی د خپلو ملګرو او خپل اصلي هیواد لپاره کار کوي، او د دوی لپاره به مړ شي که اړتیا وي ؛ په دې توګه، د یو بشپړ نیک او بشپړ شخص په توګه د نورو درلودل شامل دي چې یو څوک د دوی لپاره اندیښمن دی د دوی پرته، د یو چا ژوند نیمګړی دی: د یوازیتوب ژوند سخت دی، ځکه چې د هغه لپاره دا اسانه نه ده چې په دوامداره توګه يوازې فعال اوسي او يوازې ژوند وکړي، مګر د نورو سره او د دوی په شرکت کې دا اسانه ده. د ارستو دوهم ځواب دا دی: د ښه خلکو ژوند یوځای د فضیلت کښت ته اجازه ورکوي . په پای کې، هغه استدلال کوي چې د یو ملګري بل ځان دی، نو هغه خوښي چې نیک انسان د خپل ژوند څخه ترلاسه کوي د بل نیک انسان په ژوند کې هم موندل کیږي. هرڅوک چې خوشحاله وي، نو باید غوره ملګري ولري . پرهېزګاري او ځانپالنه د ارستو لپاره، د دې لپاره چې د بل لپاره د فیلیا لوړه بڼه احساس کړي، یو څوک باید دا د ځان لپاره احساس کړي. د فیلیا اعتراض، په هرصورت، بل ځان دی. البته دا یوازې ارستو انا ته ژمن نه دی. نه یوازې له ځان سره مینه د نورو سره د مینې سره مطابقت نلري، بلکې ارستو په پام کې لري چې د ځان سره د مینې ډول توپیر وکړي چې غندل کیږي هغه څوک چې په پیسو، عزت او بدني خوښیو کې ترټولو لویه برخه ورکوي. ځکه چې دا هغه توکي دي چې د ډیری خلکو لخوا په دې انګیرنې کې په لیوالتیا سره تعقیب شوي چې دوی غوره دي له هغه څه څخه چې باید ستاینه وشي هغه چا ته ویل کیږي چې تل د هر څه څخه د عادلانه یا معتدل عملونو ترسره کولو ته لیواله وي یا کوم بل عمل چې د فضیلتونو سره سم وي، او په عموم کې تل د ځان لپاره هغه څه ترلاسه کوي چې ښه وي عظیم، ښه . په حقیقت کی: ښه سړی باید د ځان سره مینه ولري، ځکه چې هغه به د خپل ځان سره مرسته وکړي او د ښو کړنو په ترسره کولو سره نورو ته ګټه ورسوي. خو فاسق سړی باید له ځان سره مینه ونه کړي، ځکه چې هغه د خپلو بنسټیزو احساساتو په تعقیب ځان او ګاونډیانو ته زیان رسوي. ارستو هم په دې نظر دی، که څه هم، لکه څنګه چې هیوز دا بیانوي: د هر څه کولو لپاره یوازې د توجیه وړ دلیل دا دی چې په دې طریقه عمل کول به د بشپړ ژوند سره مرسته وکړي. په دې توګه د فیلیا کړنې ممکن په اصل کې انا پرست ښکاري، په ښکاره ډول د نورو سره د مرستې لپاره ترسره کیږي، مګر په حقیقت کې د ایجنټ خوښۍ زیاتولو لپاره. په هرصورت، دا د عمل طبیعت د هغې هڅونې سره ګډوډ کوي؛ ښه سړی د ملګري سره د مرستې لپاره عمل نه کوي ځکه چې دا به د هغې بشپړتیا ورکړي. هغه دا د ملګري سره د مرستې لپاره ترسره کوي، او په ترسره کولو سره د هغې ملګري او ځان دواړه خوشحاله کوي. په دې توګه عمل په خپل ځان کې ښه دی او د تاثیر لپاره چې دا د اجنټ خوښي لري. دا هم وګوره وينه ورور مینه بې غرضه خدمت فل- فیلوټس حوالې سرچینې او نور لوستل ارستو ، نیکوماچین اخلاق ، دوه اړخیز متن، د ایچ ریکام لخوا د ژباړې سره د هارورډ پوهنتون پریس، ارستو، نیکوماشین ایتھکس ټرانس. تیرینس ایرون دوهمه نسخه؛ هیکټ، جان ایم کوپر ، ملګري او ښه د فلسفې بیاکتنه ، ؛ مخ. جان ایم کوپر، د دوستۍ په بڼه ارستو د مابعدالطبیعاتو بیاکتنه ، ، مخ. په مقاله کې حوالې د مخکینیو دوو مقالو بیا چاپ ته دي، لکه ارستو پر ملګرتیا، په امیلی اوکسنبرګ رورټي کې . ، د ارستو د اخلاقو په اړه مقالې د کالیفورنیا پوهنتون پریس، ګیرارډ جې هیوز ، ارستو د اخلاقو په اړه روټلج، ریچارډ کروت ، ارستو د بشري نیکمرغۍ په اړه د پرنسټن پوهنتون پریس، الکساندر موسیلي ، د مینې فلسفه ، د فلسفې انټرنیټ انسایکلوپیډیا توماس جې اورډ ، د مینې تعریف: یو فلسفي، ساینسي، او الهولوژیکي ښکیلتیا ، برازوس پریس، . --- توماس جې اورډ ، د مینې طبیعت: یو الهیات ، چلیس پریس، . ---- بهرنۍ اړیکې فلسفي اندونه فلسفي شکاکیت فلسفي مالوماتبکس فلسفي مفسرین فلسفي ويوکي فلسفي ويپانگه فلسفي وگړپوهنه فلسفي ویي