ihanif/pashto-wikipedia-corpus huggingface dataset:
دزړه هیله

هنري نثر دزاهدالله زاهد له وال څخه دا د طبیعت قانون دی چې هر مهذب انسان زوریدو کړیدو درد او دردمن حالت سره کرکه او نفرت لري . خو زما زړه به هر وخت په داسې رنځونو اخته چې ټول بدن به مې ورسره دردمن وو د زړه باغ به مې هر وخت خزان وهلی وو د زړه څانګې او پاڼې به مې د فراق او تنهایي سختو ګردونو داسې سپیرې کړی وې لکه خړ پړ طوفان وهلی بیابان. او دې فراق به د زړه څخه داسې اوازونه ویستل لکه د سختې باراني وریځې ګړزار او درزار. او وینو به یې د پاشلو په ځای داسیې څپې او موجونه وهل لکه د بهر ویرونکې او بوږنونکې غوندۍ غوندۍ څپې. خو چې کله به مې د فکر قافلې د زړه باغونو د زړه ګلونو او د زړه اوازونو ته کده راوسته نو ذهن به مې ورسره ټکان وخوړ او د غوښې دې وړې ټوټې به ورسره په ټوپونو شروع وکړه زړه به مې یو دول نڅا او فکر به مې په تماشه شو او د فکر ګلورینه قافله به مې په داسې غم لړلې دنیا واوخته . زړه به مې په داسې عجیبه حالاتو کې ګیروو هر وخت به په ټوپونو وو او خوږ خوږ درد به یې کاوه او د درد دې خوږوالي به مې هم فکر ته مسکا وربخله. او فکر به مې د ازاد خپلواک او خپل سري غرني باز په څیر په خپلو پراخه وزرونو د خوشالۍ الوتنه کوله چې د زړه درد او د فکر الوتنې مې د نه ختمیدونکې مسیر په لور روانې وې او د فراق او تنهایې دښتې بیابانونه غوندۍ او غرونه یې پاس کول چی د رحیم ذات په رحم او لورینه مې د فکر باز د زړه هیله په خپلو منګلو کې ونیوله فراق جدایي او تنهایي په وصلت بدله او د زړه هیله مې پوره شوه د زړه هیله.
مرادعلی مراد

مراد علي مراد په ١٣٣٨ لمريز کال کې د غور ولايت د لعل او سرجنګل ولسوالۍ په رَشک نومي کلي کې زېږيدلی دی. جنرال مراد په قومي ډول هزاره او مذهب يې شيعه دی، يانې د افغانستان د هزاره شيعه ګانو څخه دی. زده کړې مراد علي مراد د ښوونځي دورې لومړنۍ زده کړې په خپل کلي تر سره کړې. نوموړي د ښوونځي د دورې د منځنيو او ثانوي زده کړو لپاره کابل ته راغی او د ابن سينا له عالي لېسې څخه يې د دولسم ټولګي شهادت پاڼه تر لاسه کړه. سرچینې
اشرف علي تهانوي

اشرف علي تهانوي -د شيخ عبدالحق زوى د هند يو ستر عالم ، مخينه اشرف علي تهانوي په ځواني کي خپله مور له لاسه ورکړه او د پلار په واسطه تربيه شو.د تهانوي صاحب پلار د تهانوي او دده د ورور په ښوونه او روزنه کي زياتي ستونزي وګاللې.تهانوي دهجري قمرى کال د ذوالقعدي په مياشت کي د ديني زده کړو د ترلاسه کولو لپارهديوبنددار العلومته لاړ هلته د حاجي امدادالله شاګرد شو او هغه يې خپل ښوونکى او مرشد وباله پنځه کاله وروسته يعني په ه.ق کال کي د نولسو کالو په عمر فارغ شو. تهانوي صاحب له فراغت نه وروسته،هغه په کانپور کي ديني زده کړي وکړې.په ډېرلنډ وخت هغه په تصوف کي ځانګړى مقام ترلاسه کړ .د هغه تدريس ګڼ شمېر زدكوونكي جذب کړل او د هغه څېړني او ليکني په اسلامي ښوونيزو مراکزو کي مشهوري شوې.په دغو کلو کي تهانوى صاحب مختلفو ښارو او کلو ته د خلکو د اصلاح په خاطر سفرونه وکړل،او دده له سفر وروسته به دده بيانونه چاپېدل. تر دې مهاله د ډېرو کمو علماوو بيانونه به ددوى په ژوند کي چاپېدل.په کانپور کي د اوسېدلو پر مهال يې د خلکو د اصلاح ارمان زيات شو. په ه.ق کال کي تهانه بهول ته لاړ او هلته يې د د خپل شيخ خانقاه بيا فعاله کړه. تصنيفات تهانوي رحله نه زيات کتابونه او رسالې ليکلي دي چي مشهور يې تفسير بيان القران ،جنتي کالي، احياءسنن،حقيقة طريقة ،اجمال القران ...د اسلامي نړۍ دغه ستر سالار بالاخره د کالو دريو مياشتو او يوولسو ورځو په عمر د کال د جولاى په له دې نړۍ سترګي پټې کړې او د تهانه بهول په هديره کي خاورو ته وسپارل شو. دا هم وګورئ تبليغي جماعت مولانا محمد الياس کاندهلوي دیوبند دار العلوم جنتي کالي زېږېدنې مړينې سني اسلام حنفي مذهب حنفيان ديوبندي ديوبنديان اسلامي هندي علماء
مفتي ابوالقاسم نعماني

مفتي ابوالقاسم نعماني دديوبند دار العلوماوسنى مهتمم ده.هغه د زېږديز کال دجولاى د مياشتي په د مهتمم په حيث وټاكل شو. مفتي ابوالقاسم نعماني په کي په بنارس کي زېږېدلى.په زېږديز کال له ديوبنددارالعلوم نه فارغ شو. په زېږديز کال کي د دارالعلوم ديوبند د مجلس-عشوراد غړي په حيث وټاکل شو. مفتي صاحب د دارلعلوم د مخکني مهتمم مولانا مرغوب الرحمن له وفات وروسته د دارالعلوم ديوبند د مجلسشورا له خوا د مهتمم په حيث وټاكل شو. مولانا مفتي ابوالقاسم نعماني د حديثو او فتوت په برخه کي پيژندل شوي څيره ده دا هم وګورئ ديوبنددار العلوم زېږېدنې سني اسلام حنفي مذهب حنفيان ديوبندي ديوبنديان اسلامي هندي علماء
جنتي کالي

جنتي کالي اردو:بهشتى زيورد اسلامي عقايدو او اعمالو ټولګه ده چي مولانا اشرف علي تهانوي ليکلي ده.دغه کتاب د اسلامي عقايدو او فقهي يو جامع اثر ده،دغه کتاب په ځانګړي توګه د ښځو او نجونو د ښووني لپاره ليکل شوى.د اسلام د پنځو بناوو او اساسي قوانينو په باره کي په کي بحث شوى .دغه کتاب له کلونو راهيسي د جنوبي اسيا او دهند دمسلمانانو لپاره د خوښي وړ کتاب ده.دغه کتاب په اردو ژبه ليكل شوى خو د پښتو ژبي په ګډون د نړۍ زياتو ژبو ته ژباړل شوى څپرکي دغه کتاب په اتو څپرکو وېشل شوى پخوانۍ واقعي پيښي عقايد ناسم عقايد او ناسم کارونه لمونځ او دلمانځه فضيلت روژه،زکات،قرباني،حج،نذر،حلال،حرام او داسي نور نکاح،طلاق،امانت،نفقه،د قران تلاوت... د تجارت اصول او د مال ګټل رسوم،د زړه اصلاح ،د قيامت علامات، د پرهېزګارو ښځو ژوند روغتيايي موضوعات او معاشرت تړلې لیکنې اشرف علي تهانوي سني اسلام حنفي مذهب ديوبندي کتابونه دیوبندي ادبیات
رزمک

رزمک انګرېزي: د خیبر پښتونخوا د ضلع شمالي وزیرستان په دریو تحصیلینو کې یو دی، د نورو دوو تحصیلونو نومونه میرانشا او میرعلي دي. د رزمک ډېری اوسېدونکي اتمانزي وزیر دي. د ضلع شمالي وزیرستان رزمک تحصیل په دریو ذیلي برخو وېشل شوی، رزمک، دوسالي او ګړیوم. دوسالي کوزه پرته زمکه ده چې اقلیم یعني آب و هوا يې ګرمه او وچه وي. ګړیوم غره ییز او یخ وطن دی. له سطحې زیات لوړوالي له امله رزمک تر ګړیوم هم زیات یخ دی او بارانونه هم پرې زیات کېږي. په اوړي کې موسم خوندور وي، خو په ژمي سخت یخ او واورین وي.
ميوستوړنه

ميوستوړنه په نارويجي: د دنیا تر ټولو لوړ د لرګيو بلډنګ دی، دا بلډنګ د يو هوټل په توگه وکارول سي، او د ناروې په بروموندال کې موقعیت لري، ددې بلډنګ د رغونې چارې په اپریل ٢٠١٧ کې پيل سوي او په فبروري ٢٠١٩ کال کې بشپړي سوې. د هوټل د رنګ او نور کارونه باید د ٢٠١٩ کال د جنوري په ١ نیټه بشپړه سي. نور دا ودانۍ به ٨١ متره لوړه وي، ١٨ چته او ټول ١۶،٠٠٠ متره مربع کیږي. په نورو شیانو کې لکه، اپارتمانونه، هوټلونه، دفترونه، رستورانټونه او عامه پارکونه شامل دي. سرچینې
مايتوکاندريا

مايتوکاندريا د ژونکي يو مهم جوړښت ده دا جوړښت په ټولو ژونکوحجروکي ليدل کېږي کله چي د الکترون مايكروسكوپ په واسطه وليدل شي د کشتۍ په شكل ښکاري .دمايتوکاندريا شمېر د وجود په مختلفو ژونکوکي توپير لري په هغو حجراتو کي يې شمېر زيات وي چي زياته انرژي مصرفوي لکه د ځيګر په يوه ژونکه کى يې شمېر ٢٥٠٠عددو ته رسېږي .د مايتوکاندريا په جوړښت کي پروټيني مواد او لږه اندازه شحمي مواد وجود لري اندازه :ماىتوکاندرياد ٠.٥نه تر١مايکرومتره سور او ١٠مايکرومتره اوږدوالى لري جوړښت : د الکترون مايكروسكوپ مطالعات ښيي چي مايتوکاندريا ددوو غشاوو په واسطه پوښل شوي يوه يې بهرنۍ غشا او بله يې داخلي غشا بهرنۍ غشا يې همواره ده خو داخلي غشا يې ځيني تبارزات لري چي د کريسټا په نوم يادېږي چي ددې کريسټا پرسطح يو شمېر کوچنۍ دانې د اوکسيزوم په نوم وجود لري ،او د مايتوکاندريا کيمياوي تعاملات په همدې دانو کي صورت نيسي ددوو غشاوو ترمنځ فاصله د بين الغشايې فاصلې په نوم ياديږي.دداخلي غشا په داخل کي مټريکس قرار لري خارجي غشا يې د فورين په نامه په زيات شمېر ټرانس ممبران پروټيني چېنلونه لري چي ايونونه او کوچني ماليکولونه ترېنه تيريږي.داخلي غشا يې د کارډيوليپين فاسفوليپيډ لري.کارډيوليپين داخلي غشاد ايونونو،الکترونونواو پروتون په وړاندي قابل نفوذ جوړوي.د مايتوکاندريا مټرکس په خپل ځان کي پروټين،مايتوکاندريايي رايبوزوم،،،د ډي ان اې دايروي ماليکول، او دمټريکس دانې لري.مايتوکاندريا دوه رشتوي لري چي د١٣ډوله پروټينو د جوړولو لپاره معلومات په ځان کي لري. مايتوکاندريا په خپله دوه چنده کېدونکى اورګانيل ده دنده:١د مايتوکاندريا لمړۍ دنده د حجروي فعاليتونو لپاره د انرژۍ توليد ده مايتوکاندريا جوړوي چي همدا د د حجرې لپاره انرژي برابروي ٢:مايتوکاندريا همدارنګه په سايتوپلازم کي د کلسيم ايون غلظت ټيټ ساتي.
قاري محمد طيب قاسمي

مولانا قاري محمد طيب قاسمي د ديوبند دار العلوماتم مهتمم وو،هغه يو پېژندل شوى اسلامي عالم او خطيب وو. هغه د مولانا حافظ محمد احمد د ديوبند دارلعلوم مهتمم زوى اود مولانا محمد قاسم نانوتوي د ديوبند دارلعلوم موسس او جوړونکىلمسى وو. قاري محمد طيب په١٨٩٧زېږديز کال کي زېږېدلى،هغه له ١٩٢٨نه تر١٩٨٠ کال پوري د دارلعوم ديوبند د مهتمم په حيث دنده ترسره کړه.دده د مشري پر مهال دارلعلوم ديوبند د بې ساري پرمختګ شاهد وو بالاخره د اسلامي نړۍ دغه ستره هستي د ١٩٨٣زېږديز کال د جولاى د مياشتي په ١٧نېټه له دې نړۍ سترګي پټي کړې تړلي ليکني ١:ديوبند دارالعلوم ٢:ديوبند ٣:اشرف علي تهانوي ۴:تبليغي ډله ۵:محمد قاسم نانوتوي زېږېدنې مړينې سني اسلام حنفي مذهب حنفيان ديوبندي ديوبنديان اسلامي هندي علماء
نوګالس

نوګالس د امریکا د اريزونا ايالت د سانټا کروز ولايت ښار دي. سرچینې
ورايټي ميوزکل شو

ورايټي ميوزکل شو يا د ميوزک ژوندي بڼه خپرونه په اردو: میوزیکل ورائٹی شو هغه خپرونې ته ويل کېږي، چي پکښي سندرغاړي، فلمي ستوري ښځېنهنارينه راښکاره کيږي. په دي ډول خپرونو کې هغوي تر ډېره هغه څه کوي چې د موزيک او سندرو سره تړاو لري. د پاکستاني پښتنو لخوا ترسره کول د پاکستاني پښتنو لپاره يي لوي اهميت دادي چې د اختر په ورځو هغوی هم په پيښور آو شاوخوا کې دا ډول شو ګانو ته ځي، او هلته خپل د خوښې ستوري په ژوندۍ بڼه ګوري. بي حيايي او اثرات پر پښتون کلتور يو شمېر پاکستانيو پښتنو تر ډيره د ميوزکل خپرونې څخه د بي ننګي او بي حيايۍ ماحول جوړ کړي، په هر اختر کي په لسګونو پنجابي او پښتني ډمي ميدان ته د بي حيايۍ د نثا لپاره راځي. او دوي د خپلو لنډو او نازکو کميسونو، جسمي بي حيايۍ، ښکلي حسن، او لڅو وريښتانو په زور خلګ و خپل ځان ته رانږدې کوي، او د کنسرټ په دوران کي تردې په زرګونو روپۍ اخلي. په دي کي يو شمېر ماشومان د ١۵۱۶ په عمر کې هم دي، کوم چې دداسې خپرونو لپاره د نارواوو لارو څخه هم پيسې تر لاسه کوي، د مثال په توگه: د کور څخه د پيسو غلا، د قرض اخیستنه، او يو شمېر بيا د داسې کړنو لپاره د کوره څخه تيښتې، تر څو ډيري پيسې لاسته راوړي. د دا ډول ښځو يو شمير يي په لاندې توگه دي: ناديه ګل سيدرا نور صوبيا خان سرچینې خپرونې سندرغاړي پاکستان دبئ
د پکتيکا پوهنتون

د پکتيکا پوهنتون د لوړو زده کړو يوه دولتي موسسه ده،چي په پکتيکا ولايت کي موقعيت لري،د پکتيکا پوهنتون په هجري لمريز کال کي تاسيس شو.د پکتيکا پوهنتون لمړنى مشر محمد شفا تسل وو.د پکتيکا پوهنتون د ښووني او روزني،او زراعت پوهنځي لري،او له دوو زرو څخه زيات زده کړيالان لري،چي هر کال د کانکور ازمويني له لاري زده کړيالان جذبوي.د پکتيکا پوهنتون په پيل کي يوازي د ښووني او روزني پوهنځى درلود چي وروسته په کي د کرني پوهنځى هم تاسيس شو. د ښووني او روزني پوهنځى د ښووني او روزني پوهنځى د پکتيکا پوهنتون لمړنى پوهنځى ده،دغه پوهنځى د په شاوخوا کي زده کړيالان لري چي زده کړيالان هر کال د کانکور ازمويني له لاري جذبوي.دغه پوهنځى اوه څانګي لري ::د اسلامي ثقافت څانګه :دپښتو ادبياتو څانګه :د انګليسي ادبياتو څانګه :د رياضي څانګه :د بيولوژي څانګه :د کيميا څانګه :د فزيک څانګه د کرني پوهنځى د کرني پوهنځى د پکتيکا پوهنتون دوهم پوهنځى ده،دغه پوهنځى زده کړيالان لري او زده کړيالان هرکال د کانکور له لاري جذبوي.دغه پوهنځى دوه څانګي لري د باغدارۍ څانګه د حيواني علومو څانګه دا هم وګورئ پکتيکا ولايت د افغانستان د پوهنتونونو لړليک په افغانستان کي زده کړي پوهنتونونه
انام وزیری : محمدعارف د سعدالدین وزیری زوی مشهور په « انام وزیری »

محمدعارف انام وزیری د سعدالدین زوی په ۱۳۷۶ لمریز کال د کندز ولایت د ګل تپه ولسوالی د وزیرو کلی په یوه دینداره کورنی کی سترګی نړی ته غړولی دی . دینی سبقونه یی د هغه وخت علماوو څخه زده کړل . نوموړی حافظ د قرآن عظیم الشان هم دی . لومړی یی د ترکمن ها متوسطه ښونځی کی سبق ویلی او په ۱۳۹۵ لمریز کال کی له استاد غازی خان لیسه نه فارغ شه . او په ۱۳۹۶ لمریز کال کی په کانکور امتحان کی ګډون وکړ . چی د خپلی خواښی پوهنځی ته پوهنځی حقوق و علوم سیاسی ته ور کامیاب شه . انام وزیری له ۱۳۹۱ لمریز کال را دی خوا مخ شاعری ته راوړلولی دی . او په دوه ژبی پښتو او دری ژبه شعرونه لیکی . انام وزیری پرته له دی چی شعرونه لیکی د کتابونو لیکوال هم دی . چی یو کتاب یی آموزش زبان پشتو چی د پښتو زده کړه د فارسی ژبو خلکو لپاره ده چاپ ته آمده شوی او ډیر ژر به خپور شی . د انام وزیری لومړی اشعار په پښتو کی : وزیری قلم واخــــــــله غږیدل ولیکه شور او غوغـــا د زړه رپیدل ولیکه وګوره هر خــــواته چی څـه تیریګی د وخــت خواږه او ترخــــــــــه ولیکه چی غــــــــــــــافل نشـــــــــی له مرګه هم له دنیــــــــا او د عقبـــــــــا ولیکه زه انام داســی در اظهـــــــــــــار کړم په خپلو لیکلو کی اول نوم دالله ولیکه لیکل شوی په : کندز ولایت ٬ داستاد غازی خان لیسه ٬ د دوشنبه ورځ ٬ نیټه ۱۳۹۱ د وږی میاشت ۲۷ نیټه د انام وزیری له خوا مو همدا یو شعر تر لاسه کړو له د امله چی هغی د خپل اشعار کتاب تر اوسه پوری په رسمی ډول نه دی خپور کړی چاپ ته یی نه دی رسولی نو په دی هیله چی ژرترژره چاپ ته ورسیږی او مونږ یی دلته تاسو ته خپور کړو . او خپله پښتو ژبه ته وده پر مختیا ورکړو . او داسی نازولی شاعران او خپله پښتو ژبه ونازوو . په د هیله چی پښتو ژبه مو له دی زیاته پرمختګ وکړی .
انام وزیری

انام وزیری : محمدعارف د سعدالدین وزیری زوی مشهور په انام وزیری
عشق

عشق ديو چا يا يو څيز د خوښ لرلو په معنا ده،همدارنګه ژور احساس،لطيفه علاقه او شديده جاذبه ده چي په نه تصور کېدونکي توګه ښکاره کېږي،کله عشق له اندازې زيات سخت او غيرعادي شكل اختياروي چي زيان راوړونکى او خطرناك ده،خو کله بيا د خوښۍ او خوشبختي احساس رامنځته کوي.د انسان پېژندونکو او نژاد پېژندونکو يوې امريكايي ډلي د عشق موده درۍ کاله اټكل کړي چي اوه مياشتي يې شديده مرحله وي. تعريف عشق له عشقه نه اخستل شوى،عشقه لبلاب يوه بې رېښې ګياه ده دغه ګياه چي کله پر ونه تاو شي نو هغه ونه وچوي،همدارنګه عشق هم عاشق له معنوي اړخه له کاره غورځوي.عشق په مختلفو حالاتوكي مختلفي معناوي لرلاى شي،د عشق په هکله بيلابېل تعريفونه وړاندي شوي دي،عشق د نورو په هکله د ميني ژور احساس او عاطفه ده،يا د نورو لپاره بې اندازې جذابيت ده.مطالعاتو ښودلي ده چي د عشق پر مهال بدن مختلف عکس العملونه له ځانه ښيي.عشق مختلف ډولونه لري لکه:رومانتيک عشق،عرفاني عشق،افلاطوني عشق،مذهبي عشق،کورنى عشق.
تقلید

ترک تقلید د فتنو زیږنده ده سند المحدثین حضرت شاه ولي الله محدث دهلوي رحمة الله علیه په خپل کتاب عقد الجید کې لیکي: باب تاکید الأخذ بمذاهب الاربعة والتشدید فی ترکها والخروج عنها: اعلم انن فی الأخذ بهذه المذاهب الاربعة مصلحةّ عظیمةّ وفی الاعراض عنها کلها مفسدة کبیرة . ترجمه: باب په تاکید کې د اتباع د څلورو مذاهبو او منع په پرېښودلو او ترک د هغو باندې. پوه شه چې په تقلید د دې څلورو مذاهبو کې لوی حکمت دی او په ترک یا پرېښودلو د دې کې ستر فساد دی. عقد الجید مع سلک مروارید صــ ۳۱ . دی رحمه الله په همدغه کتاب کې لیکي: و ثانیآ قال رسول الله صلی الله علیه وسلم اتبعوا السواد الاعظم ولما اندرست المذاهب الحقة الا هذه الاربعة کان اتباعها اتباعاً للسواد الاعظم . ترجمه: د مذاهبو د اتباع دویم دلیل دا دی چې حضور علیه السلام فرمایلي چې تاسو باید سواد اعظم چې د امت ډېر خلک په کې راټول شوي او اوس وخت کې امت په همدې څلورو مذاهبو کې راغونډ شوی نو د همدوی اتباع لازمه ده عقد الجید مع سلک مروارید صـــ ۳۳. نبي علیه السلام فرمایلي دي: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: اتَّبِعُوا السَّوَادَ الْأَعْظَمَ، فَإِنَّهُ مَنْ شَذَّ شَذَّ فِي النَّارِ رَوَاهُ ابْنُ مَاجَهْ مِنْ حَدِيثِ أَنَسٍ. مشكاة المصابيح صـــ ۳۰ باب الاعتصام با الکتاب والسنة باب مجمع بهار الانوار صـــ ۱۴۳ ج ۳. بل حدیث کې حضور علیه السلام فرمایي: علیکم با الجماعة فرمایي چې تاسو باندې لازمي ده چې د مسلمانانو له ستر جماعت سره واوسئ. مشکوة شریف صــ ۳۱. بل ځای کې حضور علیه السلام فرمایي: ان الله لا یجمع امتی علی الضلالة . فرمایي چې زما د امت علماء او صالحین به هېڅکله په بېلارو باندې راغونډ یا متفق نشي. بل ځای کې حضور علیه السلام فرمایي: ید الله علی الجماعة ومن شذ شذ فی النار . فرمایي چې کومې مسئلې باندې زما د امت اختلاف راشي نو تاسو باید هغې خواته ودریږئ کومه خوا کې چې علماء او صلحاء په اکثریت کې وي په ډلې یا جماعت د الله تعالی لاس یا د هغه مرسته ور سره وي او څوک چې له هغوی بېل یا جلا شو خپل ځان ته یې بل مسجد جوړ کړ هغه به جهنم ته یوازې اچول کیږي . مشکوة شریف صـــ ۳۰ ایضا. بل ځای حضور علیه السلام فرمایي: من فارق الجماعة شبراً فقد خلع ربقة الاسلام عن عنقه . چا چې یوه لوېشت د مسلمانانو له جماعت څخه لرېوالی غوره کړ یعنې څو مسایلو کې د لږ وخت لپاره هم لرېوالی غوره کړ نو بیشکه دغه کس له خپلې غاړې د اسلام پړۍ یا رسۍ لرې کړه. مشکوة شریف صـــ ۱۳۱ ایضا . د فضاله بن عبيد رضي الله عنه څخه روايت دی چې رسول الله صلى الله عليه وسلم فرمايلي: ثلاثة لا تسأل عنهم: رجل فارق الجماعة وعصى إمامه فمات عاصياً، وأمة أو عبد أبق من سيده فمات، وامرأة غاب عنها زوجها وقد كفاها مؤونة الدنيا فتبرجت بعده، فلا تسأل عنهم صحيح، أخرجه أحمد والبخاري في الأدب المفرد والحاكم . شاه ولي الله حنفي مذهب دارالعوم دیوبند امام ابوحنیفه
حنفي مذهب

د اهل السنة والجماعة له څلورو مذاهبو څخه لومړی فقهې مذهب دی. او د فقهي مذهبونو او پيروانو له ډلې څخه د ابوحنيفه نعمان بن ثابت، چې يو له څلورو سني مشرانو څخه دی، دغه مذهب په څلورو سني مذهبونو کې تر ټولو زيات پيروان لري او د دې مذهب اصلي پيروان د منځنۍ اسيا په هېوادونو، افغانستان، پاکستان، چین، ترکیه، بالکان، برصغیر، هند، عراق، سوریه، لبنان، اردن، منځنۍ اسیا او د ایران شمال ختیځ، ختیځ او سویل ختیځې سیمې؛ او د نړۍ ٪ سني مسلمانان د دې مذهب پیروي کوي. د دې څانګې نوم د هغې بنسټګر ابو حنیفه نعمان بن ثابت الزوطي - هجري ته منسوب شوی دی. د ابوحنيفه مقبره په بغداد کې د اعظميه په ګاونډ کې ده د ابوحنيفه مشهور شاګردان په لاندې ډول دي: ابو یوسف یعقوب بن ابراهیم محمد بن الحسن الشیباني ابو الحذيل ظفر بن الحضيل الحسن بن زیاد اللولی د حنفي فقهې تر ټولو مشهور کتابونه دا دي: المبسوع از شمس الدین السرخسی له کاساني څخه د شريعت په حکم کې د صنعت بدعت د مارغاني د لارښود لنډیز ابن عابدین حاشیه
مولانا عبد الحفیظ مکي

مولانا عبدالحفیظ مکي یو اویا ۷۱ کاله تر مخه د هندوستان په امرتسر ولایت کې زیږېدلی وو، د هندوستان د وېش وروسته د پاکستان په فیصل اباد ښار کې مېشت شو، دیني زده کړي يې په سعودي کې بشپړي کړې او بیا یې د هندوستان په سهارنپور کې په جامعه مظاهر العلوم کې د شیخ الحدیث مولانا زکریا رحمه الله په ګډون د نورو مشهورو هندي علماو څخه دیني زده کړي تر لاسه کړي. نوموړی په تصوف کې د تبلیغي جماعت د پخواني مخکښ مشر شیخ الحدیث مولانا محمد زکریا کاندهلوي مرید او پیروی خلیفه وو. ده په دیني علمي حلقه کې د نړۍ په سطحه ښه نوم درلود او په عربو او عجمو کې په درنه سترګه ورته کتل کېدل. ټول عمر یي د ختم نبوت عقېدې او د قادیانیت پر ضد د خلکو پوهاوي ته وقف کړی وو، لیکوالي او تصنیف، دیني تبلیغ، دیني مدارس او تصوف سره یې سروکار وو. ده د بخاري شریف یوه لویه شرحه هم لیکلې ده چې نوم یې کنز المتواري دی او په ۲۷ جلدونو مشتمله ده. د اسلامي نړۍ دغه ځلانده ستوری، د ختم نبوت تنظیم مشر، نړیوال دیني او روحاني شخصیت مولانا عبدالحفیظ مکي په جنوبي افریقه کې د زړه د دورې له امله د ۷۰ کالو په عمر تیر کال وفات شو. تړلې لیکنې مولانا محمد الياس کاندهلوي مولانا منصور انصاري مولانا بجلی گهر مولانا شمس الحق افغاني سرچینې
ادیرنه

ادیرنه د ترکيې يو ښار دی سرچینې
شرک

شرک عربي لغت ده چي د شراکت او ګډون په معنى ده او په اسلامي عقيده کي داسي تعريف شوى:د الله تعالى سره په عبادت کي شريک اختيارول هغه چي په هره طريقه وي، او هر قسم فعلي، قولي او قلبي عبادت کي وي شرک بلل کېږي، او يا غيرالله د الله تعالى سره برابرول شرک بلل کېږي. د شرک په اړه الله تعالى ډېر ټينګار کړی دى،چي بنده ورڅخه ځان وژغوري. تړلې لیکنې مشرک بت لمانځنه اسلام دا هم وګورئ
امروزيه

امروزيه د پاکستان هيواد يوه فلمي اداکاره، هغي تر ډېره په پښتو او پنجابي ژبه فلمونو کې کار کړئ دئ، او وسمهال شاوخوا ٧٠ کاله عومر لرې. آغلې امروزيي په شاوخوا ۵۸ فلمونو کې کار کړی دی خو يواځي او يواځي يي په ٢ پښتو فلمونو کې مخکښه کردار تر سره کړې، دې تر ډيره په فلمونو کې د يوې نڅاګرې رول تر سره کړې دي. ددې نڅا د الزام فلم په هغه برخه کې کي ډيره مشهوره سوه، کله چې نعمت سرحدي د فلمي غدار په په توګه د خپلو ملګرو سره ولاړ وي او دا پر دي سندره خانيه بيا به يې ودانه نه کې، د ځان د مينې دنيا ورانه نه کې سندره باندې نڅا کوي. تر اوسه دا معلومه نه ده چې ددې د قوم معلومات څه دي، خو ددې خبرې امکان سته چي هغه يو پنجابی وه ځکه چې تر ډېره په اردو ژبه خبرې کوي. هغه د پښتنو په ټولنه کې هم هغه مهال وپيژندل سول کله چې يې د بدرمنير او نعمت سرحدي سره د سړي خور او پټ ښامار په څېر فلمونو لوي رولونه ترسره کړل. د هغې فلمونه نور
ټلګرام چینلونه

د ټلګرام هغه چینلونو چی په زړه پوری ترانه ویوونکی لری په لاندی ډول دی
ډايي

ډايي د افغانستان د کندهار ولايت د دامان ولسوالۍ يو کلی دي. په دغې کلی کې د مېشتو خلکو شمېر ۲۵۰۰ وگړو ته رسېږي. ددې کلي شمال طرف ته لنډي کلی ، جنوب طرف ته بیابان دره کلی، شرق طرف ته سیدان کلی او غرب طرف ته یې د کندهار بولدک عمومی سړک دي. دا کلي تقريباً په سنه ۱۲۴۵ ه ش کی جوړ شوي دي. د نظیر خان بارکزی بن فتیح خان بارکزی عمرخانزی درې زامن لومړی ځل د ډنډ ولسوالۍ د مرد قلعه د کلي څه راغلل او دلته دیره سول، ځمکي یې رانیولې چې تقريباً ۷۰۰۰ جریبه ځمکه یې د پوپلزو او محمدزیو څخه و پلورلې. ددې کلي سربراه فعلاً محمد نور يعقوبي دي کارېزونه د ډايی کلی دوه کارېزه لري خو متأسفانه اوس وچ دي. د نظیر خان بارکزی زوی جلال خان د يوه کارېز کار په خټه باندي پايندخان ته ورکړي وو او پس له يو کال کاره پايندخان وتوانيد چي د کارېز کار بشپړه کړي نو لږ مځکي يې ورکړې چي اوس يې لمسیانو ته پاتي ده چي په قادر خېلو ماسېوا دي چي د ټولو مځکه ۱۲۰ جريبه کيږي. بيا وروسته ملک حاجی عبدالحکیم چي د ډايی کلی مشر او ملک وو د کليوالو په مشوره د ډايی د دوهم کارېز کار اختر محمد کاکړ ته په خټه ورکړي او يوڅه مځکي يې ورکړې، اختر محمد کاکړ بیا دا مځکي پر حاجي محمدزي وپلورلې چي اوس يی د زامنو په لاس کي دي د اوبو تقسيم او شبانه روزه د ډايي کلی د خشکابې اوبه پر دوولس شبانه روزه تقسیمېدې چي یوولس نيم يې د نظیر خان بارکزی د ټبر وې او نیم شبانه روز اوبه د قادرخېلو وې چي د کارېز په خټه يې لږ مځکه ګټلې وه. قادرخېلو به هر وخت د اوبو پر سر جنجالونه کول نو بيا سناتور قدوس خان بارکزی جرګه جوره کړه او دا فيصله يې وکړه چي نور اوبه پر ديارلسو ورځو تقسيموي د نظير خان ټبر دي خپل پر زوړ حساب اوبه لګوي او قادرخېلو ته یې په لنګوټه کي يو شبانه روز اوبه ورکړې چي خط یې د حاجي عبدالحکیم د زامنو سره اوس هم موجود دي. قادرخېل د نظیر خان بارکزی زامن چي د مرد قلعه څخه ډايی کلی ته راغلل، نو تقريباً شل کاله بعده يې پايندخان بارکزی مسيزی ته په خټه کارېز ورکړي چي په مزدوري کي يې لږ مځکه ورکړه، پايندخان درې ودونه کړي وه چي اته زامن يې ځيني درلودل او دمشر زوي نوم يې حاجي قادر وو، نو اوس دوي ټول په قادرخېل باندي مشهوره دي.
ډايی

ډايي د افغانستان د کندهار ولايت د دامان ولسوالۍ يو کلی دي. په دغې کلی کې د مېشتو خلکو شمېر ۲۵۰۰ وگړو ته رسېږي. ددې کلي شمال طرف ته لنډي کلی ، جنوب طرف ته بیابان دره کلی، شرق طرف ته سیدان کلی او غرب طرف ته یې د کندهار بولدک عمومی سړک دي. دا کلي تقريباً په سنه ۱۲۴۵ ه ش کی جوړ شوي دي. د نظیر خان بارکزی بن فتیح خان بارکزی عمرخانزی درې زامن لومړی ځل د ډنډ ولسوالۍ د مرد قلعه د کلي څه راغلل او دلته دیره سول، ځمکي یې رانیولې چې تقريباً ۷۰۰۰ جریبه ځمکه یې د پوپلزو او محمدزیو څخه و پلورلې. ددې کلي سربراه فعلاً محمد نور يعقوبي دي کارېزونه د ډايی کلی دوه کارېزه لري خو متأسفانه اوس وچ دي. د نظیر خان بارکزی زوی جلال خان د يوه کارېز کار په خټه باندي پايندخان ته ورکړي وو او پس له يو کال کاره پايندخان وتوانيد چي د کارېز کار بشپړه کړي نو لږ مځکي يې ورکړې چي اوس يې لمسیانو ته پاتي ده چي په قادر خېلو ماسېوا دي چي د ټولو مځکه ۱۲۰ جريبه کيږي. بيا وروسته ملک حاجی عبدالحکیم چي د ډايی کلی مشر او ملک وو د کليوالو په مشوره د ډايی د دوهم کارېز کار اختر محمد کاکړ ته په خټه ورکړي او يوڅه مځکي يې ورکړې، اختر محمد کاکړ بیا دا مځکي پر حاجي محمدزي وپلورلې چي اوس يی د زامنو په لاس کي دي د اوبو تقسيم او شبانه روزه د ډايي کلی د خشکابې اوبه پر دوولس شبانه روزه تقسیمېدې چي یوولس نيم يې د نظیر خان بارکزی د ټبر وې او نیم شبانه روز اوبه د قادرخېلو وې چي د کارېز په خټه يې لږ مځکه ګټلې وه. قادرخېلو به هر وخت د اوبو پر سر جنجالونه کول نو بيا سناتور قدوس خان بارکزی جرګه جوره کړه او دا فيصله يې وکړه چي نور اوبه پر ديارلسو ورځو تقسيموي د نظير خان ټبر دي خپل پر زوړ حساب اوبه لګوي او قادرخېلو ته یې په لنګوټه کي يو شبانه روز اوبه ورکړې چي خط یې د حاجي عبدالحکیم د زامنو سره اوس هم موجود دي. قادرخېل د نظیر خان بارکزی زامن چي د مرد قلعه څخه ډايی کلی ته راغلل، نو تقريباً شل کاله بعده يې پايندخان بارکزی مسيزی ته په خټه کارېز ورکړي چي په مزدوري کي يې لږ مځکه ورکړه، پايندخان درې ودونه کړي وه چي اته زامن يې ځيني درلودل او دمشر زوي نوم يې حاجي قادر وو، نو اوس دوي ټول په قادرخېل باندي مشهوره دي.
سردار محمد داؤد خان

سردار محمد داؤد خان د ۱۳۰۲ ل کال د چنگاښ ۲۶ - د ۱۳۵۷ ل کال د غويي ۷ د سردار محمد عزيز خان زوى ، پر ۱۲۷۸ هجري لمريز كال چې له ۱۹۰۹ زېږدي كال سره سمون خوري په كابل ښار كې وزېږېد
محمد نور يعقوبي

محمد نور يعقوبي د ۱۹۸۹ ل کال د اګست ۱۹ وزېږېد د محمد نور يعقوبي شجره محمد نور بن عبدالبصير بن عبدالحکیم بن محمد يعقوب بن عبدالکريم بن نظیر خان بارکزی بن فتيح خان بن مقيم خان بن امان خان
عمرخانزی

عمرخانزی د بارکزی قوم يو معتبره ښاخ دي چي د شاهي کورنۍ محمدزی پلار دي. عمرخانزي اکثره په افغانستان کي په کندهار ولايت او هلمند ولايت کې مېشت دي په کندهار ولايت کي: د ډنډ ولسوالۍ په مرد قلعه مرت کلا کلی کي د دامان ولسوالۍ په ډايی کلی کی او معروف ولسوالۍ کي مېشت دي. د کندهار ولايت لوي شاعر مرزا عبدالحنان بارکزی د مرد قلعه عمرخانزی وو د امير امان الله خان غازي مور سرور سلطانه بیګم هم عمرخانزۍ وه شجره عمرخانزی عمرخان بن خضرخان بن اسماعيل بن نیک بن دارو بن سيفل بن نورالدين بن بارک بن زیرک بن عيسیٰ بن زختر بن ابدال بن ترين بن شرخبون بن سړبن بن قیس عبدالرشید
پښتو ويکيسفر

پښتو ويکيسفر د ويکيسفر د ژبو په کتار کې راځي چې د ويکيمېډيا پروژې لخوا يې کوربه توب کيږي. د جوړېدو چارې د پښتو ويکيسفر په آزموین ويکي اېنکيوبېټر کي ١٠ تر ټولو فعاله کارنان دا لاندي کسان وه: سرچینې
آریانا ويجه

آریانا ويجه د آریائیانو اصلی ټاټوبی: که څه هم د آریائیانو د اصلي ټاټوبي آریانا ویجه په اړوند د تاریخ پوهانو ترمینځ واړه اختلافونه شته ، خو بیا هم زیاتره مورخین په دې اړوند سره ورته نظرونه لري.په دغو تاریخپوهانو کې چې د آریانا ویجه په اړوند یې څیړنې کړي دي کولای شو د آلتهايم ، لومل ، میکس میولر .، شویدر ، آرتور كريستين سین .، نوبرگ ، ميلز او جوباین ويل نومونه واخلو. ډیر تاریخ پوهان په دې اند دي چې چې آریانا ویجه د پامیر او د آمو سیند په شمال کې پرتې وادي ګانې وي چې بدخشان ته څیرمه پرتې وې او دلته د آريائیانو بیلابیلې قبیلې چې پښتانه هم پکې وو اوسیدل . دوی د کوچیانو په څیر ژوند درلود او خپل څاروي او رمې به یې چې پسونه ، وزې ، آسونه او غوايي وو څرول ، خو کله چې ددوی په شمېر کې زیاتوالی راغی نو دوی مهاجرتونو ته اړشول . ځینې نور محققین آریانا ویجه د اوسني خوارزم په سیمه کې ګڼي چې اوس دمنځنۍ ایشیا د ازبکستان او ترکمنستان په هیوادونو کې پرته مشهوره سیمه ده ، خو ځینې ډیر نور مورخین د لومړنی نظر پلویان دي . په اوستا کې چې د زردشت کتاب دی او پنځه برخې لري چې ګاتا، ویسپرد، یشتونه ، وندیداد او خرده اوستا نومیږي راغلي دي چې د آریائیانو اصلي ټاټوبی آریاناویج آریناویجه دی. همداراز د وندیداد په لومړي فرګرد کې هم د آریائیانو د شپاړسو هیوادونو یا ولایتونو ذکر او یادونه شوې ده چې یو پکې همدا آریانا ويجه دی چې دښاغلو یا اصیلو او نجیبو خلکو ټاټوبی او د استوګنې د ځای معنا لری. باید ووایو کله چې د آریائیانو د بهارته قبیلې د خیبر د تاریخي لارې نه تیرشول او تر اباسین ورپورې وتل او شمالي هندوستان ته ورننوتل نو دوی هلته دانوم له ځانه سره یووړ او پر خپلې نوي ځمکې او هیواد یې داریا ورشه یا آریانا ورته نوم کیښود چې ددوی دددغه هیواد نوم په منو سمهیتا یا د منوپه قوانینو کې هم ذکر شوی دي او ددوی دغه ځمکه د هیمالیا د غرونو او د عربو تر سمندرګي پورې ښودل شوې ده .باید زیاته کړو چې د منو سمهیتا قوانین د عیسی مسیح علیه السلام تر زوکړې دمخه اته سوه کلونه وړاندې لیکل شوی دی. د بهارته قبیلې وروسته په هند کې د خپل هیواد ته د بهارت ورشه یا د بهارت ورته نوم ورکړ چې اوس هم دغه نوم ژوندی دي . لنډه داچې آریانا ویجه د پامیر او آمو سیند سره نږدې هغه سیمه وه چې آریائیان یا د آرین نسل او د آرین قبیلې پکې په ګده سره اوسیدلې او له همدې ځایه یې خپل مهاجرتونه هم پیل کړي دي . منابع او سرچینې : - - - -: - :
د یاسین زي سیدانو د نسب شجره (کتاب)

دا کتاب چي سید عبد الرحیم حسیني صاحب لیکلی تقریبا په ۳۱۰ مخونو شامل دی او د ساداتو د اوڅاري قبیلې یاسین زي شجرې پکي چاڼ شوي دي . او سربېره پر دې ټوله رنګین، یاني په دوه رنګه تور او ګلابي رنګ لیکل شوی دی لکه د کراچي د اوڅاري خپرندوي ټولني مکتبة البشری مطبوعات . ځانګړتیاوي دا کتاب لاندي ځانګړتیاوي لري : د کندهار ولايت د ارغنداب د ولسوالۍ د جوی لاهور د کلي د سيدانو بشپړه نسب نامه د نسب شجره . د ياسين زي سيدانو ښه واضحه شجرې . هري یاسين زي سيداني څانګي ته واضح سرلیک . هر نوم په خپله نقشه کي . او په سَر کي یې لړليک ۱ . د میلاوېدو ځای دا کتاب خپله په چمن ښارګوټي کي د دار العلوم صفه ټاون له ناظم تعلیمات لیکوال سید عبد الرحیم حسیني سره میلاويږي . د ښاغلي لیکوال په اړه ښاغلی لیکوال شیخ الحدیث مفتي سید عبد الرحیم حسیني یو له هغو نوموتو څېرو څخه دی چي د افغانستان پر سطحه یې د لومړي ځل لپاره د خپلي قبیلې یاسين زي سیدان په هکله بشپړه نسب نامه پښتلیک ولیکی چي د افغان په تاریخ کي دا د جایزې وړ کارنامه ده . او ښاغلی لیکوال څو نور آثار هم لري : معجم بحر الرائق . معجم البدائع والصنائع . الدليل الی کتب الفتاوی . د موبایل مسئلې . د شهید په هکله څلوېښت حدیثونه . د یاسین زي شهیدانو نوم لړ نقشه . دائمي نقشه اوقات نماز چمن . او همدا اثر : د یاسین زي سیدانو د نسب شجره ۲ . سرچينې ۱ فضل الرحمن فیضون . ۲ تېر اخځ .
محمد يعقوب نانوتوي

محمد يعقوب نانوتوي يو هندي اسلامي عالم وو،او په هندکي د ديوبند دار العلوم له لمړنيو ښوونکو څخه وو. محمد يعقوب په زېږديز کال کي د هند د اتراپردېش ايالت د سهارنپور ولسوالي د نانوته په ښار کي وزېږېد.د هغه پلار مملوک علي په هند کي د خپل وخت له سترو عالمانو څخه وو،او د غازي الدين خان په مدرسه کي ښوونکى وو.محمد محمديعقوب زياتي اسلامي زده کړي له خپل پلار نه وکړې،په حديثو کي د هغه استادان شاه عبدالغني مجددي او احمد علي سهارنپوري وو. مولانا خپل کار د زده کړي په څانګه کي پيل کړ،کله چي دارالعلوم ديوبند تاسيس شو نو د دارالعلوم موسس محمد قاسم نانوتوي له هغه څخه وغوښتل تر څو د لمړني غړي په حيث په دارالعلوم کي ګډون وکړي.مولانا صاحب محمد يعقوب د دارالعلوم ديوبند لمړنى صدرمدرسسر ښوونکىوو،او تر وفات په همدې دنده پاته شو.د هغه زده کوونکي زياتره د دوهم نسل علماء وو لکه شيخ الهند محمود الحسن،مفتي عزيز الرحمن عثماني او اشرف علي تهانوي. مولانا محمد يعقوب په تصوف کي د حاجي امدادالله صاحب مريد وو،او په چشتيه،نقشبنديه،قادري او سهرورديه طريقو کي يې د خلافت پګړئ تړلي. مولانا صاحب بالاخره د کولرا د ناروغۍ له امله د کلنۍ په عمر په کال کي له دې فاني نړۍ نه سترګي پټي کړي، او په نانوته کي خاورو ته وسپارل شو. سرچينې زېږېدنې مړينې سني اسلام حنفي مذهب حنفيان ديوبندي ديوبنديان اسلامي هندي علماء
فین.نه

فین.نه . يو نارويجنه ويبپاڼه ده، چي د شيانو پلورلو او رانيولو، کار موندنې، او نور څه لپاره استعماليږي. دا د ناروې د کارول شوو شيانو د پلورلو تر ټولو ښه او عامه سرچينه ده.
محمد رفيع عثماني

محمد رفيع عثماني يو پاکستاني ديني عالم ده،نوموړى د کراچۍ دارالعلوم مشر ده.ښاغلي عثماني صاحب په اردو ژبه زيات کتابونه ليکلي دي،همدارنګه يې په عربي ژبه هم ځيني مشهوري رسالې ليکلي دي.هغه د مفتي محمد شفيع عثماني زوى او د مفتي محمد تقي عثماني ورور ده.مولانا صاحب د مفتي اعظم پاکستان په نوم هم مشهور ده. دا هم وګورئ تبليغي ډله ديوبندي دار العلوم سرچينې د کراچۍ کسان سني اسلام حنفي مذهب حنفيان ديوبندي ديوبنديان د پاکستان اسلامي علماء
امداد الله مهاجر مکي

امداد الله مهاجر مکي١٨١٧١٨٩٦د سويلي اسيا صوفي عالم وو چي د چشتيه طريقې پيرو وو. ژوند نامه ابتدايي ژوند اصلي نوم يې امداد حسين ده،ليکن د شيخ محمد اسحاق دهلوي لخوا د امداد الهي نوم ورباندي کېښودل شو چي وروسته د امداد الله په نوم مشهور شو د پلار نوم يې حافظ محمد امين ده.امداد الله مهاجر مکي د هندوستان د اتراپردېش ايالت د سهارنپور ولسوالي په نانوته ښار كي د ١٢٣٣ سپوږميز کال د صفري مياشتي په ٢٢ چي د ١٨١٧ زېږديز کال د دسمبر له٣١نېټې سره سمون خوري زېږېدلى. ديني کارونه او سفرونه د اتلس کلنۍ په عمر دده بيعت د ناصرالدين نقشبندي لخوا ومنل شو.وروسته ميان جينور محمد جهنجهانويته د زده کړي لپاره ولاړ،له ميان جي صاحب نه يې د سلوك ځيني مراحل زده کړل،د ميان جي صاحب د وفات نه وروسته مولانا صاحب يو څه وخت جاينشين شو له شپږو مياشتو وروسته مدينې منورې ته د حج د ادا کواو لپاره ولاړ،د دسمبر په اوومه په ١٨٤٥ کال واپس بنارس ته راورسيد. د حج له تکميلولو وروسته،امداد الله صاحب له شاه اسحق مهاجر مکي او يو شمېر نورو علماوو سره پاته شو،شاه صاحب ده ته وويل چي د مدينې منورې له زيارت وروسته بايد هند ته واپس لاړ شي.سيد قدرت الله بنارسي مکي د هغه ځيني مريدان مولانا امداد الله صاحب ته ورولېږل تر څو يې تر مدينې منوري ملګرتيا وکړي. د بريتانيا په وړاندي د خپلواکي هڅي څرنګه چي د وخت اشغالګر انګرېز پوځ په هند کي پر مسلمانانو سخت ظلمونه او وحشتونه شروع کړل،او پر مسلمانانو يې مذهبي محدوديتونه ولګول،د عيسويت پراخ تبليغ يې پيل کړ نو دهند مسلمانو علماوو ددوئ پر ضد د جهاد فتوا ورکړه،چي په تهانه بهون کي ددې جهاد رهبر د سيمه ايزو خلکو لخوا حاجي امداد الله مهاجر مکي وټاكل شو،حاجي صاحب د انګريزانو پر وړاندي سخت جهاد وکړ،چي يو له مشهورو جنګونو څخه يې د شملي جنګ وو چي په ١٨٥٧زېږدېز کال کي واقع شو.چي له دې جګړې وروسته مهاجر مکي صاحب مکې مکرمې ته هجرت وکړ،او د عمر تر پايه هلته پاته شو. واده امداد الله صاحب لمړنى واده د٤٨ کلنۍ په عمر وکړ.د لمړنۍ مېرمني له وفات وروسته يې له يوې داسي کونډي سره واده وکړ چي په سترګو معيوبه وه،هغې د کور ټول کارونه نه شواى کولاى نو مولانا صاحب ته يې د بلي مېرمني د کولو وړانديز وکړ،چي امداد الله صاحب بيا دريمه ښځه هم وکړه.مګر د امداد الله صاحب له يوې ښځي هم اولاد نه وو. وفات امداد الله صاحب د ١٣١٧سپوږميز کال د جمادى الاخر په ١٢ ١٨٩٦ زېږديز کال په مکه مکرمه کي له دې فاني نړۍ سترګي پټي کړې.او په جنت المعلى کي د شيخ کيرانوي تر څنګ خاورو ته وسپارل شو. شاعري بېلګي د امداد الله صاحب د شعر يوه نمونه چي ده د خپل استاد نور محمد په باره کي ويلي وه: تم ہو اے نور محمد خاص محبوب خدا ہند میں ہو نائب حضرت محمد مصطفیٰ تم مدد گار مدد،امداد کو پھر خوف کیا عشق کی پر سن کے باتیں کانپتے ہیں دست و پا اے شہ نور محمد،وقت ہے امداد کا آسرا دنیا میں ہے از بس تمہاری ذات کا مشهور خلفاء کرام مولانا رشيد احمد ګنګوهي اشرف علي تهانوي محمد قاسم نانوتوي مولانا محمد الياس کاندهلوي خليل احمد سهارنپوري سرچينې ١٨١٧ زېږېدنې ١٨٩٦ مړينې سني اسلام حنفي مذهب حنفيان ديوبندي ديوبنديان اسلامي هندي علماء
انعام الحسن کاندهلوي

محمد انعام الحسن بن اکرام الحسن کاندهلوي د هند يو تکړه اسلامي عالم وو،او دتبليغي ډلي دريم امير ګڼل کېږي. ابتدايي ژوند او زده کړه انعام الحسن ١٣٣٦هجري قمري كال د جمادى الاولى پہ ۱۸ ۱۹۱۸ زېږديز کال د فبروري ۲۰نېټه د هندوستان د اتر پرديش ايالت د سهارنپور ولسوالي په کاندهله ښار کي زېږېدلى.خپلي لومړنۍ مذهبي زده کړي يې د ډهلي په کاشف العلوم نظام الدين مدرسه کي ترلاسه کړې له هغه وروسته د سهارنپور مظاهرالعلوم مدرسې ته ولاړ،له دې وروسته يې خپل ټول عمر تبليغي ډلي ته کارکولو ته وقف کړ هغه د شيخ الحديث محمد زکريا کاندهلوي له دويمي لور سره واده وکړ،هغه په کي د مولانا محمد يوسف له وفات وروسته د تبليغي جماعت دريم امير وټاكل شو او د دېرشو کلو لپاره يې د تبليغي ډلي د امير په حيث خدمت وکړ وفات انعام الحسن کاندهلوي په لسم محرم الحرام دهجري قمري کال د جون له دې فاني نړۍ سترګي پټي کړې.مولانا صاحب په پوره شجاعت او بصيرت سره د تبليغي جماعت د رهبريت دنده په ښه توګه سرته ورسوله زېږېدنې مړينې سني اسلام حنفي مذهب حنفيان ديوبندي ديوبنديان اسلامي هندي علماء تبليغي جماعت
حمزه بابا

په دی اړه دا لاندی لینک کلیک کړۍ
عبدالله بن مبارك

عبدالله بن مبارك ١١٨١٨١هجري قمري٧٢٦٧٩٧ ميلاديد هشام بن عبدالملك د حكومت پر مهال وزیږید،عبدالله رح د خپل وخت ستر اسلامي عالم وو،دى له حديثو سره د زيات شوق او زهد له امله ډېر مشهور وو.ده ته د امير المومنين في الحديث لقب ورکړل شوى ده. د هغه پلار مبارک نومېده.چي د ترکمنستان د خراسان څخه وو.او د ابن مبارک صاحب مور د خوارزم نه وه.ابن مبارک د يوه تاجر له لور سره واده وکړ.ابن مبارک خپل ټاټوبى مروه پرېښووله، همدان او بيا بغداد ته ولاړ. د علم سره مينه امام احمد بن حنبل رح د عبدالله بن مبارک په هکله فرمايي چي د علم لپاره له امام ابن مبارک رح نه څوك زيات سفر کوونکى نشته. استادان ابن مبارک رح د علم په ترلاسه کولو کي ډېر حريص وو،له همدې امله يې له ګڼ شمېر استادانو څخه علم حاصل کړى، چي مشهور استادان يې سفيان ثوري، امام ابو حنيفه،مالک بن انس،حماد بن زيد،هشام بن عروه،الاعمش،اسماعيل بن ابي خالد،شعبه بن حجاج،عبدالرحمن اوزاعي ليکني الزهد والرقائق. الجهاد. البر وصلة. وفات عبدالله بن مبارک رح د ٦٣کلو په عمر په ١٨١ هجري قمري کال کي وفات شو. سرچينې
عبدالله بن عمر

عبدالله بن عمر بن خطاب۶۱۰-۶۹۳زېږديز ددوهم خليفه عمر بن خطاب زوى او د حضرت محمد صلى الله عليه وسلم اوښى او صحابي وو.په حديثو او فقه کي د ځانګړي وړتيا لرونكى وو، او د مسلمانانو ترمنځ په لمړنۍ خپل منځي جګړه كي د بې طرفي له امله مشهور وو. د نبي عليه سلام په وخت كي له ۶۱۰ نه تر ۶۳۲ م پوري عبدالله بن عمر رض په ۶۱۰ زېږديزېدلى،د عمر بن خطاب او زينب بنت مظعون چي د عثمان بن مظعون رض خور وه زوى ده،دعبدالرحمن او حفصه ورور وو،د پلار لخوا د هغه وروڼه چي د هغه د ميرې ام کلثوم بنت جروال زامن وو زيد او عبيدالله وو.د هغه يوه بله ميره د قريبه بنت اميه په نامه وه چي هيڅ اولاد يې نه درلود. عبدالله بن عمر رض په مکه مکرمه کی اسلام ومانه. دده کورنۍ په ۶۲۲ ز کال مدينې منورې ته هجرت وکړ.څو مياشتي وروسته کله چي نبي عليه سلام څو تنکي ځوانان د ډبرو ويشتو سيالۍ ته راوبلل، نو ابن عمر رض يو له هغو ځوانانو څخه وه چي ډبره يې وغورځوله،حضرت عبدالله بن عمر رض د بدر او احد د غزاګانو پر مهال د تګ اجازه ورنکړل شوه.مګر د خندق په غزا کي چي دده عمر ۱۵ کاله وو د ګډون اجازه ورکړل شوه. د ابن عمر رض خور حفصه رض له نبي عليه سلام سره په ۶۲۵ ز کال واده وکړ. نبي عليه سلام يوه ورځ هغې ته وويل عبدالله ښه سړى ده،زه هيله لرم چي هغه تهجد وکړي.له دې وروسته به عبدالله رض هره شپه زيات تهجد کول او کم خوب به يې کاوه. کورنۍ کله چي د هغه پلار په ۶۳۴ز کال خليفه شو،ابن عمر رض له صفيه بنت ابي عبيد سره واده وکړ،چي له دې واده يې شپږ ماشومان و:ابوبکر،ابوعبيده،وقيد،عمر،حفصه او سوده په سياست كي ونډه عبدالله بن عمر رض د شام، مصر، افريقا او عراق په فتحو کي برخه واخسته مګر د مسلمانانو په خپل منځي جګړو کي بې طرفه پاتې شو. وفات عبدالله بن عمر رض په ۷۴ھ ق او ۶۹۳ م کال په مکه مکرمه کي وفات شو. روايات عبدالله بن عمر رض د حديثو دوهم تر ټولو زيات معتمد راوي وو.چي له ده نه ټول ۲۶۳۰ احاديث روايت شوي دي .هغه د حديثو په روايت کولو کي ډېر محتاط وو. عبدالله بن عمر رض د اهل سنت او جماعت په نزد ډېر معتبر صحابي ده.هغه ته څو ځلي د مسلمانانو له خوا د خلافت وړانديز وشو،خو هغه و نه مانه. دا هم وګورئ سرچينې
د تهجد لمونځ

تهجد يا د شپي لمونځ يو نفل لمونځ ده چي د اسلام پيروان يې کوي.تهجد لمونځ په مسلمانانو باندي فرض نه ده،تهجد د فرضو وروسته ترټولونفلو لمنځو بهتر لمونځ ده. ستر پيغمبر محمد صلى الله عليه وسلم دا لمونځ هميشه کاوه، او خپل اصحاب يې هم دې لمانځه ته هڅول.تهجد دهجود نه اخيستل شوى چي معنا يې خوب پرېښودل دي. د تهجد ثبوت په قران کريم کي اول قول د الله جل جلاله: إِنَّ نَاشِئَةَ اللَّيْلِ هِيَ أَشَدُّ وَطْئًا وَأَقْوَمُ قِيلًا وقال - تعالى -: وَاذْكُرِ اسْمَ رَبِّكَ بُكْرَةً وَأَصِيلًا وَمِنَ اللَّيْلِ فَاسْجُدْ لَهُ وَسَبِّحْهُ لَيْلًا طَوِيلًا وقال - تعالى -: وَسَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ حِينَ تَقُومُ وَمِنَ اللَّيْلِ فَسَبِّحْهُ وَإِدْبَارَ النُّجُومِ وقال - تعالى -: كَانُوا قَلِيلًا مِنَ اللَّيْلِ مَا يَهْجَعُونَ وَبِالْأَسْحَارِ هُمْ يَسْتَغْفِرُونَ د تهجدو ثبوت په حديثو کي د تهجد لمونځ دفضیلت په باره کي زيات احاديث هم راغلي دي، چي د تهجدلمونځ اهميت په ګوته کوي، په مختلفو حديثو کي دې ته قيام اليل، صلاة ليل او تهجد ويل شوي. اول حدیث:وفي صحيح مسلم قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: عليكم بصلاة الليل، فإنها دأب الصالحين قبلكم، وقربة إلى ربكم، ومكفرة للسيئات، ومنهاة عن الإثم ترجمه:رسوالله صلی الله علیه وسلم فرمایې:تاسو د تجهد لمونځ وه کړئ،ځکه چي دا تر تاسو مخکي د صالحینو خلکو عادت وو،او تاسو خپل رب ج ته نږدي کوي،او د ګناهونو کفاره کوي،او د ګوناهونو مخه نیسني... دوهم حدیث:قال رسول الله -صلّى الله عليه وسلّم-: أَفْضَلُ الصِّيَامِ، بَعْدَ رَمَضَانَ، شَهْرُ اللهِ الْمُحَرَّمُ، وَأَفْضَلُ الصَّلَاةِ، بَعْدَ الْفَرِيضَةِ، صَلَاةُ اللَّيْلِ ترجمه:رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمایې:بهترینه روژه وروسته د رمضان د میاشتې تر روژې روژه د شهر الله حرام ده،او بهترین لمونځ وروسته تر فرض لمونځ لمونځ د شپيتهجد لمونځدی. دریم حدیث:عن عائشة -رضي الله عنها-: أَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ -صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ- كَانَ يَقُومُ مِنَ اللَّيْلِ حَتَّى تَتَفَطَّرَ قَدَمَاهُ، فَقَالَتْ عَائِشَةُ: لِمَ تَصْنَعُ هَذَا يَا رَسُولَ اللَّهِ، وَقَدْ غَفَرَ اللَّهُ لَكَ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِكَ وَمَا تَأَخَّرَ؟ قَالَ: أَفَلَا أُحِبُّ أَنْ أَكُونَ عَبْدًا شَكُورًا فَلَمَّا كَثُرَ لَحْمُهُ صَلَّى جَالِسًا، فَإِذَا أَرَادَ أَنْ يَرْكَعَ قَامَ فَقَرَأَ ثُمَّ رَكَعَ ترجمه:له عائشې رضي الله عنها څخه روایت دی چې: رسول الله صلی الله علیه وسلم به د شپې له خوبه پاڅي دی ، تر دې چې پښې به یې وه پړسیدلي، نو عایشه رضی الله عنها ورته وویل: ولې داسې کوي ؟ ای د خدای ج رسوله؟او خدای ستا تېر او راتلونکي ګناهونه معاف کړل، ویې ویل: آیا ته نه غواړم چې شکر کوونکی بنده شم، کله چې د نبي کریم صلی الله علیه وسلم د د بدن غوښې زیاتې سوې، په ناست یې لمونځ کوی،او کله چي یې غوښتل چې رکوع وکړي، ولاړ به شو، تلاوت به یې وکړ، بیا به یې رکوع وکړه. طريقه هغه څوك چي غواړي تهجد لمونځ وکړي د ويده کېدلو پر مهال بايد د تهجدو اراده وکړي.ابو درداء رض د نبي عليه سلام دا ارشاد نقل کړى، له خوب نه تر پاڅېدلو وروسته بايد مسواک ووهي او اودس وکړي. لمړى دي دوه رکعته وکړي له هغه نه وروسته چي څومره يې زړه غواړي و د کړي. دا هم روايت شوي دي چي يو څوک چي پاڅېږي بايد خپله بي بي هم پاڅوي د تهجدو وخت تهجد د شپي په پیل کی هم کیدای شی،د شپي په مابین کی هم کیدای شی او د شپي په پای کی هم کیدای شی. خو غوره وخت د شپي اخیری برخه ده. د رکعتونو تعداد د تهجدو لمونځ کوم مشخص تعداد نه لري چي حتمي بايد په همغه اندازه وشي،په مختلفو حديثونو کي او دولس رکعته روايت شوي دي.
مجدد الف ثاني

شيخ احمد سرهندي بن شيخ عبدالاحد فاروقي١٥٦٤-١٦٢٤ چي په مجدد الف ثاني هم مشهور ده. د هندوستان يو وتلى عالم او د نقشبنديه طريقې مهم غړى وو. اسلام ته د بې ساري خدمت له امله د مجدد لقب ورکړل شوى ده. د نقشبنديه طريقې ډېري څانګي لکه مجددي،خالدي،سيفي،طاهري،قاسيمي او حقاني خپل مذهبي تړاو له سرهندي صاحب سره بولي. ابتدايي ژوند او زده کړه شيخ احمد سرهندي د ١٧٩ه کال د شوال په ١٤چی د ۱۵۶۴۶۲۶زسره سمون خوری د سرهند په کلي کي وزېږېد. زياتره لومړنۍ زده کړي يې له خپل پلار شيخ عبدلاحد،ورور شيخ محمد صديق او شيخ محمد طاهر لاهوري نه وکړې.هغه همدارنګه قران کريم حفظ کړ. له دې وروسته يې په سيالکوټ کي زده کړي وکړې،کوم چي د مولانا کمال الدين کشميري فکري مرکز وو.هلته سرهندي صاحب فلسفه،دينپوهنه اوسولپوهنه منطق زده کړل.او د شيخ يعقوب سرفي نه يې حديث او تفسير ولوستل.له قاضي بهلول بدخشاني نه يې فقه، سيرت او تاريخ ولوستل. سرهندي رح همدارنګه په سهرورديه، قادريه، او چشتيه کي چټك پرمختګ وکړ، ده ته په ۱۷ کلنۍ کي خلافت ورکړل شو او نورو ته د وظيفې ورکولو اجازه ورکړل شوه. هغه د شيخ محمد الباقي په لارښوونه په نقشبنديه طريقه کي ګډون وکړ. د هغه نظريه مجدد الف ثاني رح په خپلو لارښوونو کي د شريعت او تصوف په ګډ تړاو ټينګار کاوه.د سرهندي صاحب نظريات هراړخيز وو.هغه په دې ټينګار کاوه چي تصوف د شريعت مهمه برخه ده.او په هغو عالمانو يې انتقاد کاوه کومو چي يوازي ظاهري شريعت زده کاوه. د تصوف سلسله نقشبندیه سلسله د شيخ احمد سرهندي رح د طريقت سلسله تر حضرت محمد صلى الله عليه وسلم پوري رسېدلي، چی مكمله سلسله يي په لاندي ډول ده. حضرت محمد صلى الله عليه وسلم ارام ځاى مدينه منوره سعودي عربستان ۵۷۰-۶۳۲ز ابوبکر صديق رض وفات ۱۳ هجری مدینه منوره، عربستان. سلمان فارسی، وفات ۳۵ هجري، مدائن عربستان. قاسم ابن محمد ابن ابوبکر صدیق،وفات ۱۰۷ هجري،مدينة منورہ، سعودي عربستان. جعفر صادق،وفات ١٤٨ هجري،مدينه منورہ سعودي عربستان. بایزید بستامي وفات ٢٦١، بستام،ايران٨٠٤٨٧٤ميلادي. ابوالحسن خرقاني،وفات ٤٢٥ هجري،خرقان ايران. ابوالقاسم جرجاني،وفات ٤٥٠هجري،جرجان،ایران. ابوعلي فرمادي،وفات ٤٧٧ هجري،طوس،خرسان،ايران. ابويعقوب يوسف همداني،وفات ٥٣٥، مرة،خراسان،ايران. عبدالخالق جزجواني،وفات،٥٧٥ هجريالدوام،بخارا،ازبکستان. عارف ريوگري،وفات،٦١٦ هجري،ريوگر،بخارا، ازبکستان. محمود انجير فغنوي،وفات ٧١٥، وابكني،ماورالنهر، ازبکستان. عزيز علي راميتني،وفات،٧١٥ هجري، خوارزم،بخارا،ازبکستان. محمد بابا سماسي،وفات،٧٥٥ هجري، سماس،بخارا،ازبکستان. امير كلال، وفات،٧٢٢ هجري، سكر،بخارا،ازبکستان. محمد بہاالدین نقشبندي، وفات،٧٩١ هجري،قصر عارفان، بخارا،ازبکستان١٣١٨١٣٨٩ميلادي. علاءالدين اتر بخاري، جعفنيان،ماورالنهر،ازبکستان. يعقوب چرخي، وفات،٨٥١ هجري، تاجکستان. عبیدالله احرار ، وفات ٨٩٥ هجري، سمرقند،ازبکستان. محمد زاهد وخشي، وفات،٩٣٦ هجري،وخشي،ملك حسار،تاجکستان. درويش محمد، وفات،٩٧٠ هجري،سمرقند،ازبکستان. محمد امكنگي، وفات،١٠٠٨ هجري، اكانگ، بخارا،ازبکستان. رضي الدین محمد باقي بالله،وفات، ١٠١٢ هجري، ډهلى،هندوستان. احمد الفاروقي السرهندي، وفات،١٠٣٤ هجري، سرهند،هندوستان. دا هم وګورئ مجدد تصوف مسلمان فيلسوفان
لښکرګاه

لشکرګاه ډویرښار د افغانستان د هلمند ولایت مرکز دی. دا ښار د سیستان د پخواني ښار بُست تر څنګ پروت دی. د بُست پخوانی ښار د هلمند او ارغنداب سیند وصلځای ته نژدې پروت دی چې ځیني برخي یې لا اوس هم پاتي دي. تر ۱۹۵۳کال وروسته ددې پخواني ښار تر څنګ باراز مینځته راغی او په کال ۱۹۶۳۱۹۶۳ کې د لومړي ځل لپاره د امریکايي انجینیریانو لخوا د هلمند سیند ختیځي برخي ته د نوي ښار لومړۍ دوانۍ جوړي شوې. په ۱۹۷۳ کال کې دې نوي ښار ۶۵۵ مغازې او دکانونه لرل چې پکې د اولیه ضروریاتو ټول مواد خرڅېدل. د خلج بازار ددې ښار له مشهورو بازارونو څخه دی چې د ښار له مرکز څخه په ۲۳ کېلومترۍ کې پروت دی. جغرافیه تاریخ وګړي سرچنې فارسي ویکی پدیا
مظاهر العلوم سهارنپور

جامعه مظاهر العلوم سهارنپور يوه زړه مدرسه ده چي د هندوستان د اتر پرديش ايالت په سهارنپور ښار کي موقعيت لري. دا مدرسه په ز د نومبر په مياشت کي د ديوبند دار العلوم له تاسيس يوه مياشت وروسته جوړه شوه.
شاه عبدالعزيز دهلوي

المحدث شاہ عبدالعزيز دهلوي بن شاه ولي الله دهلوي ١٧٤٦١٠١١١٨٢٤٦٥ هندي محدث وو، چي د اتلسمي پېړۍ مجدد پېژندل شوى. هغه د تصوف په نقشبنديه طريقه کي پير وو. مخينه شاه عبدالعزيز د ١١٥٩ ه ق کال د روژې په ٢٥ د جمعې په ورځ١٧٤٦١٠١١ز په ډېلي کي وزېږېد. شاه عبدالعزيز د شاه ولي الله مشر زوى وو. د شاه ولى الله د وفات پر مهال ١٧ کلن وو. د خپل پلار په ځاى يې د حديثو تدريس پيل کړ، وروسته د ډېلي په محدث مشهور شو. هغه په حنفي مذهب پوري تړاو درلود. هغه يو محدث، مفسر او مجتهد وو. ميراث کارونه شاه عبدالعزيز قران کريم اردو ژبي ته وژباړه، کله چي اردو ژبي د فارسي ژبي ځاى ونيو. هغه د خپل پلار تفسير مکمل کړ. هغه له ٥٠-٢٠٠ پوري کتابونه وليكل. کتابونه فتوا عزيزي تحفه اثنا عشريه د شيعيت په رد ليکل شوی. سر شهادتين تفسیر فتح العزيزي په تفسير عزيزي مشهور ده بستان المحدثين. شاگردان مولانا حيدر علي له فیض اباد نه. غلام علي دهلوي. مولانا سيد شاه علي رسول قادري برکتی مهروی. مولانا فضل الحق خير ابادی. مولانا محبوب علي دهلوي. مفتي صدر الدین ازورده. مولانا محمد علي. مولانا احمد علي. مولانا کرامت الله. محدث علیپوری. وفات. شاه عبدالعزيز رحمة الله عليه د١٢٣٩ هجري قمري كال د شوال د مياشتي په ۷ ۱۸۲۴۶۵ د ٧٨ کالوپه عمر په ډېلي كي له دې فاني نړۍ سترګي پټي کړې. دا هم وگورئ شاه ولي الله نقشبنديه طريقه مړينې سني اسلام حنفي مذهب حنفيان ديوبندي ديوبنديان اسلامي هندي علماء
حاجي دوست محمد کندهارى

خواجه حاجي دوست محمد کندهارى د نولسمې پېړۍ يو افغان صوفي وو. مخينه دوست محمد کندهاری د افغانستان په کندهار ولايت کي وزېږېد، لومړنۍ زده كړي يې په کندهار ولايت کې ترسره کړې، په ځوانۍ کې يې د هند له ستر نقشبندي عالم غلام علي دهلوي سره په مدينه منوره کې وليدل. هغه وويل چې د غلام علي روحاني انرژي فيض دومره قوي ده چي دده د ناراحتۍ سبب شوې ده؛ هندوستان ته په بيرته راگرځېدلو هغه ډېر خوشال وو. غلام علي مخکې له دې چي دوست محمد د هغه مريد شي وفات شو، نو دوست محمد د هغه له ځايناستي ابو سعيد مجددي رامپوري نه وظيفه واخيستله. د خپل شيخ سره د ١٤ مياشتو تېرولو وروسته حاجي دوست محمدپه کندهار کي د احمد سعيد خليفه شو.په دې وخت کي د انګرېزانو غلام شاه شجاع د افغانستان پاچا وو، دوست محمد مجبوره شو ترڅو هيواد پرېږدي. احمد سعيد هغه ته لارښوونه وکړه چي په داسي ځاى کي استوګنه غوره کړي چي هلته په دواړو پښتو او پنجابي ژبه خبري کېږي. ددې لارښووني په تعقيب دوست محمد ديره اسماعيل خان ته نږدې د موسازئ شريف په کلي کي استوګنه غوره کړه. وفات او ځاى ناستى د دوست محمد ځاى ناستى خواجه محمد عثمان داماني وو، چاته چي ده د نقشبنديه، مجدديه، چشتيه، معصوميه، مظهريه، قاديريه، سهرورديه، کوبراويه، شتريه، مداريه، قلندريه او نورو تصوفي طريقو کي د وظيفې ورکولو اجازت کړى وو. حاجي دوست محمد د ١٢٨٤ ه ق کال د شوال په ٢٢١٧د فبروري ١٨٦٨ وفات شو، او د دېره اسماعيل خان په موسى زئ شريفه کي خاورو ته وسپارل شو. د تصوف سلسله حاجي دوست محمد د تصوف د مجددي طريقې سره تړاو درلود کوم چي د نقشبنديه طريقې مهمه څانګه ده، دى د يوولسمي پېړۍ د مجدد شيخ احمد سرهندي په واسطه له دې طريقې سره وصل کېږي.دا سلسله په لاندي ډول ده. خواجه دوست محمد کندهارى.شيخ احمد سعيد فاروقي مجددي.شيخ ابو سعيد فاروقی مجددي.شاه غلام علي دهلوي.ميرزا مظهر جان جانان.سید نور محمد باديوني.حافظ محمد محسن.محمد سيف الدین فاروقی مجددي.محمد معصوم سرهندي.شيخ احمد فاروقي سرهندي.شيخ محمد باقي بلال.شيخ محمد امكنگي.له دي نه وروسته تر محمد صلى الله عليه وسلم پوری د مجدد الف ثاني رحمة الله عليه له سلسلي سره مطابق د هغه خلفاء خواجه محمد عثمان داماني مولانا رحيم بخش پنجابيمولانا امان الله هراتىمولانا احمدمولانا محمد عادلمولانا نظام الدين مړينې افغان صوفیان کندهاریان
توریالی ځاځی

زېږېدنه: ارواښاد توریالی ځاځی د عبدالرحمان زوی، په ۱۳۲۸ هجري لمریز کال کې زیږیدلی او د پکتیا ولایت د اریوب ځاځیو ولسوالی د روکیان د کلي اوسیدونکې و. زده کړې لومړنۍ زده کړې يې د رحمان بابا په لیسه کې او لوړې زده کړې یې په ۱۳۵۳ هجري لمریز کال کې د کابل پوهنتون د ادبیاتو پوهنځي د ژورنالیزم په څانګه کې سر ته رسولي. دندې په هیواد کې دننه یې په مهمو دندو کار کړی دی: - په ۱۳۵۵ هجری لمریز کال کې د اوبو او بریښنا د وزیر سکرتر او د نشراتو لوی مدیر - په ۱۳۵۷ هجری لمریز کال کې د د دولتي مطبعو د عمومي ریاست مسوول مدیر - په ۱۳۶۱ هجری لمریز کال کې د قومونو او قبایلو چارو وزارت د نشراتو د مسلکي غړی - په ۱۳۶۲ هجری لمریز کال کې د انیس ورځپاڼی په ریاست کی د خبریالانو لوی مدیر او د ورځپاڼې د لیکوالې ډلې غړی - د هجرت په وخت کې په ۱۳۶۳ لمریز کال کې د افغانستان د ملي اسلامی محاذ د مجلو مدیر - په ۱۳۶۸ کال کې د د ښوونې او روزنې وزارت د دارالانشاء رییس - د تر کلونو په ترڅ کې د افغانستان د ملی اسلامی محاذ د فرهنګی ریاست مرستیال - په ۱۳۸۱ لمریز کال کې له مهاجرت څخه د راستنیدو وروسته د هیواد ورځپاڼی مرستیال په حیث وګمارل شو - په ۱۳۸۳ لمریز کال کې یې د آزادۍ د مطبعو د عمومی رییس په حیث دنده تر سره کړه - د ۱۳۸۵ ۱۳۸۸ کلونو په ترڅ کې لمړۍ د هیواد ورځپاڼی رییس او مسوول مدیر او بیا د اصلاح ورځپاڼی رییس او مسوول مدیر - تر وفات کیدو وړاندې یې د سرحدونو او قومونو چارو په وزارت کی د محقق په حیث دنده تر سره کوله. ارواښاد توریالی ځاځی د خپل کار په دوران کې د انیس،هیواد او اصلاح ورځپانو او د ژوندون، اوبه او بریښنا، عرفان او جرګې مجلې سره او د مهاجرت پر مهال د وحدت او سهار له ورځپاڼو، د اراده جریدی او د قلم، بصیرت او وطن له مجلو سره دوامداره قلمي همکاري درلوده. چاپ شوي آثار یې - د وینو مشالونه - تلپاتې یادونه - په افغانستان کې د روسي پوځیانو جنایات - وصیت - جهادی لنډۍ - وران افغانستان او د چاپیریال ستونزې - مشعلداران علم و فرهنګ معاصر کشور ما دری مړینه ارواښاد توریالي ځاځي د ۱۳۹۳ لمریز کال د عقرب په شپاړسمه نیټه له دې فاني جهان څخه د تل لپاره سترګې پټې کړې. د هغه ارواښاد جنازه د عقرب په اوولسمه نیټه په شهدای صالحین کې د ګڼ شمېر فرهنګي او ملي شخصیتونو په حضور کې خاورو ته وسپارل شوه. --- سرچینه: ځاځي بابا ادبي او کلتوري ټولنه
جمعيت علمايي هند

جمعيت علمائي هند په انگریزی کی په هندوستان کي د مسلمانانو يوه مهمه ټولنه ده. په ۱۹۱۹ ز کال کي د شيخ الهند مولانا محمود الحسن، مولانا سيد حسين احمد مدني، مولانا احمد سعيد دهلوي، مفتي كفايت الله دهلوي، مفتي محمد نعیم لدهيانوي، مولانا احمد علي لاهوري، پروفیسر نورالحسن خان غزالي، مولانا بشير احمد باتا، مولانا سيد كل بادشاہ، مولانا حافظ الرحمن سيوهروي، مولانا انور شاه كشميري، مولانا عبدالحق مدني، مولانا عبدالحليم صديقي، مولانا نورالدين بيهاري او مولانا عبدالباري فيرانجي مهلي په واسطه دا ډله جوړه شوه.سید حسین احمد مدني ددې ډلي لمړنی مشر وټاکل شو چی تر ۱۹۵۷ ز کال پوری په همدې دنده پاته شو. د بریتانوي هند د حکومت پر مهال ديوبندي خوځښت او د ديوبند سره تړلو ډلو د استعمار پر ضد مبارزه کوله او د يو متحد هندوستان غوښتونكي وو، دوئ د هندي مسلمانانو لپاره د جلا هيواد جوړولو مخالف وو. د مدني په نظر مسلمانان د متحد هندوستان يو نه بېلېدونكي برخه ده او د هندو-مسلمان يووالى د هيواد د ازادۍ لپاره مهم ده. هغه د هند ملي کانګريس سره نږدې کار کاوه. بلي ډلي د شبير احمد عثماني تر مشري لاندي د پاکستان د جوړښت لپاره مبارزه کوله، دغه ډله اوس د جمعيت علمايي اسلام په نوم يادېږي چي د پاکستان يو سياسي ګوند دى. جمعيت يوه ټولنيزه شبکه لرله چي په ټول هند کي خپره شوي وه. او د الجامعه په نوم يې يوه اردو ژبي ورځپاڼه هم لرله. جمعيت داسي طرحه لرله چي مسلم او غير مسلم باید د خپلواکي لپاره سره یو شي. چي د دې لپاره د مسلمانانو اوهندوانو ترمنځ يو تړون وشو. چی دې ته معاھدہ وایی، چی مسلمانانو له دی معاهدی سره موافقه وکړه. يعني هر مسلمان بايد دې معاهدې ته وفادار پاته شي. دا معاهده په مدينه منوره کي د مسلمانانو او يهودو ترمنځ معاهدې ته ورته وه. سرچينې سني اسلام حنفي مذهب ديوبندي اسلامي هندي علماء