ihanif/pashto-wikipedia-corpus huggingface dataset:
اصلي پاڼه (صفحه) د پښتو ژبې

ويکيپېډيا ته ښه راغلاست. دلته تاسو د پښتو ژبې معلومات ترلاسه کولای شی. په انګلیسي کې مقالې : . : د په سینټ پیټرز کې د ګلانو بوټو یو نادر ډول دی د جان ورټ کورنۍ چې په مرکزي ترکیه کې د ایسکیشیر په ولایت کې موندل کیږي. دا په لومړي ځل په کې د هایپریکوم جینس ته تشریح او ګمارل شوی و، او وروسته د اډینوسپالم برخې ته کیښودل شو. صحیح ه. یو څو کلن بوټی دی چې له څخه تر سانتي مترو څخه تر انچو پورې لوړیږي او د جون او جولای په میاشت کې غوړیږي. صحیح ژباړل شوی د نبات ډډونه نرم او بې ویښتان دي، پداسې حال کې چې پاڼې یې چرم دي او د پاڼو پاڼې نلري. د دې ګلونه په کورمبونو کې تنظیم شوي ، او هر یو یې پنځه روښانه ژیړ پاڼي لري. ورته ډولونه . -، . ، او . دي. د چونې ډبرې په منځ کې موندل شوی، . د اټکل له مخې له مربع کیلومترو مربع میل څخه لږ ویشل شوی، چې له څخه لږ ژوندي نباتات لري. سره له دې چې د ډروز کرسټالونه او زهرجن کیمیاوي مواد لري چې کیدای شي د بوټو خوړلو مخه ونیسي، نوعه د ډیر څړځایونو، او همدارنګه د اقلیم بدلون او د استوګنې له لاسه ورکولو له ګواښ سره مخ دي. د دې ګلونه په کورمبونو کې ترتیب شوي، او هر یو یې پنځه روښانه ژیړ ګلونه لري. ورته ډولونه د . هوبر موراتی ، ایچ. منټوم ، او ایچ. تیموپسس د چونې ډبرې په منځ کې موندل شوي، . د اټکل له مخې له مربع کیلومترو مربع میل څخه لږ ویشل شوی، چې له څخه لږ ژوندي نباتات لري. سره له دې چې د ډروز کرسټالونه او زهرجن کیمیاوي مواد لري چې کیدای شي د بوټو خوړلو مخه ونیسي، نوعه د ډیر څړځایونو، او همدارنګه د اقلیم بدلون او د استوګنې له لاسه ورکولو له ګواښ سره مخ دي. بشپړ مقاله... په دې وروستیو کې ښودل شوي: لا هم واکمني کوي ډیلانسي ډبلیو ګیل سمندري سپینه شارک ایا تاسو خبر یاست ... ... دا چې د انسان پښه د کاکټیل لپاره کارول کیږي انځور د بدن د ډیری برخو څخه یو دی چې د ګرځندوی ځایونه دي؟ ... دا چې د ماداګاسکر د استعمار په اړه یو ناول چې لیکوال په دې پوه و چې د استعمار تر واکمنۍ لاندې یې خپرول ناشوني وو، بالاخره د هغه له ځان وژنې لسیزې وروسته خپور شو؟ ... دا چې د ژورنالیستانو کارکونکي د ډاکټر څوک د قسط گز برخې لپاره د اضافي په توګه کارول شوي چې د کې فلم شوي؟ ... دا چې د کال د جاپاني فلم بیجینګ واټرمیلون د بیجینګ سیټ برخې د شوټینګ کولو پلان په ځای کې د تیانانمین مربع لاریونونو او ډله ایزې وژنې وروسته لغوه شو؟ د راډکلیف ټیلسکوپ په سویلي نیمه کره کې ترټولو لوی دوربین و کله چې په کې بشپړ شو؟ ... دا چې سمندري فنګسي ډولونه البم یوازې پولیتیلین پلاستیک ماتوي چې د الټرا وایلیټ رڼا سره مخ شوي؟ ... دا چې لیکوال رون چرنو د جان ډی راکفیلر د ژوندلیک لیکلو لپاره زړه نازړه و، تر هغه چې د هغه سره د دریو کلونو شخصي مرکو مخونه وښودل شي؟ ... دا چې ګرین بی پیکرز یو ځل د ټولو ستورو ټیم ته ماتې ورکړه چې د لیګ له پاتې برخې څخه غوره شوي؟ ... چې د فبروري په میاشت کې د کال د مارچ په نیټه، د افریقا د خپلواکۍ ګوند مشران اداما توری او اداما توری له توقیف څخه خوشې شول؟ په خبر کې مسعود پیژشکیان نوې ولسي جبهه د فرانسې په مقننه ټاکنو کې په ملي شورا کې تر ټولو ډېرې څوکۍ وګټلې خو اکثریت یې ترلاسه نه کړ. په ایران کې اصلاح غوښتونکی نوماند مسعود پیزشکیان عکس د ولسمشرۍ ټاکنو په دویم پړاو کې ولسمشر وټاکل شو. کارګر ګوند د انګلستان عمومي ټاکنې وګټلې او کیر سټارمر لومړی وزیر شو. طوفان بیرل ، په یوه کال کې د اتلانتیک کټګورۍ ترټولو لومړنی ریکارډ شوی طوفان، لږترلږه کسان په کارابین ، وینزویلا او متحده ایالاتو کې وژلي دي. روان : د اسراییل او حماس جګړه مهال ویش په اوکراین د روسیې یرغل مهال ویش
بيسلاما ژبه

بيسلاما ژبه يوه کريول ژبه رامنځته شوې ژبه ده چې د وانواتو هېواد رسمي ژبه ده، بيسلاما د مېلانزيايي پيجن له څلورو لویو وينګونو څخه يو وينګ دی چې ډېرې کليمې يې له انګلیسي څخه اخیستل شوي دي. سرچينې انګلیسي ویکیپیډیا. ژبې
کريول ژبه

کریول ژبه يا رامنځته شوې ژبه یوه ثابته او طبیعي ژبه ده چې له څو بېلابېلو ژبو د يو ځای کېدو څخه رامنځته شوې ده. په بل عبارت،يوه مرکبه ژبه هغه وخت کریول کیږي کله چې یو باثباته حالت ته ورسیږي او د ماشومانو لخوا د مورنۍ ژبې په توګه زده شي. کریول په حقیقت کې پراخ شوي پیجنونه دي چې ګرامري او غږيز بدلونونه یې خپل کړي دي. کريول په حقيقت کې د يو مستعمره يا اغېز لاندې هېواد د ځايي ژبې سره د استعمارګر هېواد د ژبې ترکيب دی. کريولي ژبې معمولاً په داسې ځايونو کې رامنځته شوي چې هلته له غلامانو يا کاريګرو کار اخيستل کېده، لکه کیریبین ، د هند سمندر ، او د آرام سمندر ټاپوګان. ډېری یې د اروپایی استعمار د پراختیا پایله ده او د دوی کلمې له انګلیسي، فرانسوي، اسپانيايي او پرتګالي ژبو څخه اخیستل شوي دي. اړوند جميکايي کريول منځګړیتوب ژبه پیجن ژبه مختطله ژبه ډیریک بیکرټن سرچينې
بامبارا ژبه

بامبارا ژبه د ماندي ژبو له کورنۍ يوه ژوندۍ ژبه ده چې په مالي کې پرې نږدې لس ميليونه وګړي چې د ځينو مورنۍ ژبه او د ځينو دوهمي ژبه ده خبرې کوي. د بامبارا ژبه د بامبارا د خلکو مورنۍ ژبه ده چې شاوخوا ۲۷۰۰۰۰۰ خلک لري، مګر دا په مالي کې د منځنۍ ژبې په توګه هم رول لوبوي، او اټکل کیږي چې شاوخوا ۸۰٪ نفوس دا د لومړۍ یا دویمې ژبې په توګه کاروي. بامبارا ژبه دوه وينګه لري. بامبارا د کافرانو ژبه په مانا، کوم چې د نږدې ژبې دیولا نوم سره توپیر لري، چې ویونکي یې مسلمان دي. سرچينې -انګلیسي، د انګلیسي- زده کونکي لیکسيکون . بلومینګټن: انډیانا پوهنتون د ژبپوهنې کلب. دوهم تعدیل شوی نسخه . . کولن: رودیګر کوپ. ، . باماکو: جمنا. : : د لیونسچچیرچیک فریریشن سره . کولن: رودیګر کوپ. ژبې
ديولا ژبه

ديولا یا جولا د ماندې ژبې د کورنۍ یوه ژبه ده چې په بورکینا فاسو ، عاج ساحل او مالي هېوادنو کې ویل کیږي. دا ژبه بامبارا او مالینکي ژبو ته ډېره نږدې او ورته ده. دیولا په لوېدیځه افریقا کې یوه منځګړې ژبه ده او د ميلیونونو خلکو لخوا د لومړۍ یا دوهمې ژبې په توګه ویل کیږي. د نورو ماندی ژبو په څېر، دا ژبه د موسیقۍ ژبه ده. دیولا په لاتیني ليکدود، عربي ليکدود او همدارنګه د اینکو ليکدود ځايي ليکدود باندې هم ليکل کيږي. الفبا د ۱۹۳۷ زېږديز کال د جون په ۲۷ مه د ديولا ژبې لپاره الفبا وړانديز شوه چې په ۱۹۷۹ زېږديز کال د فېبرورۍ په ۲ مه په رسميت وپېژندل شوه چې په لاندې ډول ده: سرچينېې ژبې
برېتون ژبه

برېتون ژبه د سليتیک ژبو په کورنۍ پورې اړه لري، چې د برېتون په سیمه کې ویل کیږي چې د فرانسې په شمال لویدیځ کې موقعیت لري. برېتون ژبه د برېتوني ژبو له څانګې يوه ژبه ده، چې د لرغوني برېتانوي سليتیک ژبو له ډلې څخه زېږېدلې ده. د برېتون ژبه د اوسپنې په دوره کې د برېتانويانو لخوا د لويې برېتانيا څخه د آرموریکا سیمې شمال لوېدېزې فرانسې ته د مهاجرینو لخوا راوړل شوې وه. د برېتون ژبه، لکه د نورو برېتون ژبو لکه ویلزي ژبې او کروني ژبې، د برېتانوي ټاپوګانو د سليتیک ژبو څخه ګڼل کیږي. سرچينې . ویکیپدیا برتونی..-- .-:.-- :.-- .-::::.-- .-- :..-.--..--: . -:-:.-- .-- .-- .-- :..---.----..--: . -:-:.-- .-- :..---.----..--: . -:-:.-- .-- .-- .-- .-- .-- .-- .-- -: . -:-:.-- .-.-- .-:.-- .- .-- .- -: :.-- .--:-:.-- .---:.-- .-.-- .-.-- .--:.-- .--.-- .----:..-- .--.-- .----:.
تخت پول، افغانستان

تخته پول یا تخت پول تخته پول یا تخت پولهغه سیمه ده چي د افضل خان د دوست محمد خان زوی لخوا په ۱۸۴۹-۱۸۵۰ کلونو کي د بلخ ولایت له فتحۍ وروسته د یو کنډک په توګه رامنځته سوه. امیر دا سیمه ځکه رامنځ ته کړه چي بلخ ښار تردې مخکي ويجاړ سوی وو نو ځکه یې له ویجاړ سویو موادو سره يو ځای د تخته پل ښار جوړ کړ. یاد ښار د افغان واکمن له لوري د دریو کلونو په موده کي په کي جوړ او ګټي اخیستني ته وسپارل سو.
سراج التواریخ (کتاب)

سراج التواریخ د افغان لیکوال فیض محمد کاتب هزاره په لاس لیکل سوی د او پیړۍ د افغان تاریخ اړوند یو کتاب دی. فیض محمد کاتب له ۱۹۰۱ څخه تر ۱۹۱۹ پوري د امیر حبیب الله خان په دربار کي د افغانستان د محکمې تاریخ لیکونکی او منشي وو. یاد کتاب د امیر د نظریې مطابق لیکل سوی وو، او لمړی ځل د افغان واکمن د درناوي په پار د تحفة الحبیب په نوم نومول سو، خو حبیب الله خان ته دا کار د منلو وړ نه وو او فیض محمد ته یې امر وکړ چي دویم ځل یې ولیکي. تر دویم ځل لیکلو وروسته اصلاح سوې نسخه د سراج التواریخ د تاریخونو څراغ په نوم د افغانستان د تاریخ اړوند په درې جلده کي ولیکل سوه چي د امیر د خوښي وړ وګرځېدل. څرنګه چي ددې کتاب په خپرېدو کي ستونزو شتون درلود، نو ځکه یې دریم ټوک په بشپړ ډول چاپ نه سو.
محمد خواجه

محمد خواجه هزاره دری : خواجه محمد هزاره د هزاره توکمونو یو له لویو قومونو څخه دی چي له آره د افغانستان له غزني ولایت سره اړه لري. امیر محمد خواجه د ترک برلاس ټبر سره اړه درلوده. د هغه پلرنئ ټاټوبۍ کیش ، ترکستان یا اوسنئ ازبکستان وو. امير محمد خواجه د امير حاجي سيف الدين زوی وو چي په لومړيو کي د تيمور وزير او وروسته د افغانستان د قندهار والي سو. د نوموړي نيکه حاجي بيګ برلاس د برلاس قوم هغه مشر وو، چي په سویلي چغتاي خانې کي يې قرعون عبدالله له واکه لري کړ. امير ، خان ، ميرزا ، بيګ ، شاه ، غازي او سلطان تر اوسه پوري د هغه د ټبرونو او اولادونو لقبونه ګڼل کیږي. امیر محمد خواجه د بابر د لښکر مشرتوب په غاړه درلود، او د خواجه بزرګ لوی خواجه په نوم مشهوره وو. د هغه نومونه د بابرناما په ګډون په ډیرو تاریخي لیکونو کي راغلي دي. امیر خواجه یو لوی لیکوال او خطاط هم وو، او دا ځانګړنه د هغه د اولادونو لخوا هم په بېلابیلو دورو کي ښودل سوې ده لکه فیض محمد کاتب چي له ۱۹۰۱ څخه تر ۱۹۱۹ پورې یې د حبیب الله خان د سکرتر او د افغانستان د دربار د تاریخ لیکونکي په توګه دنده ترسره کړې ده. څیړني ښیي چي امیر خواجه د پکتیا په مرکز ښرنه کي اوسېدی او ډېر اولادونه یې له هغه ځایه د هېواد نورو سیمو ته کډه سوي دي. امیر محمد خواجه په ۱۵۹۹ کال کي د پکتیا په ښرنه کي وفات او هلته ښخ سو. نوموړي درې زامن درلودل چي نومونه يې امير ولي، امير بابوک او امير بهلول وه.
فیض محمد کاتب

فیض محمد کاتب چي د کاتب هزاره په نوم هم یادیږي یو له مشهوره افغان لیکوالانو او تاریخ پوهانو څخه دی، چي له ۱۹۰۱ څخه تر ۱۹۱۹ پوري د افغانستان د محکمې تاریخ لیکونکی، تکړه خطاط او د حبیب الله خان د دربار منشي وو. ژوند لیک فیض محمد کاتب په زیږدیز هجري ق کي د روژې د میاشتي پر نېټه د غزني ولایت د قره باغ ولسوالۍ په زردسنګ ولسوالۍ کي زېږېدلی دی. نوموړی له آره د افغانستان د هزاره ټبر له خواجه محمد ښاخ څخه ګڼل کیږي. فیض محمد خپلي زدکړي د عراق په نجف ښار، ایران، لاهور او افغانستان کي ترسره کړي دي او د خپلي پوهي له کبله یې د امیر عبدالرحمان خان، امیر حبیب الله خان او امیر امان الله خان په دربارونو کي ځانګړی ځای درلود. امیر عبدالرحمن خان نوموړي ته پخپل دربار کي د فرمانونو د لیکونکي دنده سپارلې وه چي له همدې امله ورته د کاتب لقب ورکړل سو. د امیر زوی حبیب الله خان چي کله دده پوهه ولیدل هیله یې ورڅخه وکړه چي د افغانستان د تاریخ په اړه یو مستند کتاب ولیکي او د یاد کار د سرته رسولو لپاره یې ورته ټولي دولتي اسانتیاوي چمتو کړې. فیض محمد د امیر حبیب الله خان په غوښتنه ذکرسوی اثر د تحفة الحبیب په نامه ولیکی خو امیر حبیب الله خان امر ورته وکړ چي اثر بیرته تصحیح او په بل نامه کړي چي فیض محمد یې هم غوښتنه ومنل او کتاب یې د سراج التواریخ په نامه ونوماوه. فیض محمد کاتب د خپلي پوهي او په افغان دربار کي د ورځ تر بلي پرمختګ له خاطره په هجري ش کال کي د پغمان په لویه جرګه کي د کابل د خلکو د استازي په توګه برخه واخیستل او د نورو دولتي مقاماتو سره یې په ګډه نوی قانون تصویب کړ. د عبدالرحمن تر واکمنۍ وروسته امیر حبیب الله خان له فیض محمد څخه پر ځینو سیاسي فعالیتونو ناخوښه او دئ یې زندان ته واچاوه، خو د امان الله خان په واکمنۍ کي نوموړی بیرته دولتي چارو ته داخل او په معارف وزارت کي یې د دارالتالیف تر څنګ په حبیبیه لیسه کي د ښوونکي دنده هم پیل کړه مړینه په هیواد کي د سقوي ناورین تر راتګ وروسته کله چي لوی شمېر پوهان او دولتي مقامات له ګواښ، قتل او شکنجې سره مخ سول، فیض محمد کاتب هم یو له هغه کسانو څخه وو چي دغه ناورین یې پر سر راغی او د سقوي واکمن حبیب الله کلکاني له لوري په کلنۍ کي سخت شکنجه سو. تر شکنجې وروسته نوموړی د تداوۍ لپاره ایران هیواد ته ولاړ خو هلته یې هم درملنه ونسوه او د کال د مرغومي پر نېټه باندي وفات سو.
چامورو ژبه

چامورو په چامورو: یا يوه آسترونیزیایي ژبه ده چې د شاوخوا ۴۷۰۰۰ خلکو لخوا ویل کیږي چې نږدې ۳۵۰۰۰ په ګوام کې او شاوخوا ۱۲۰۰۰ په شمالي ماریانا ټاپوګانو کې. چامورو ژبه د چامورو وګړو مورنۍ ژبه ده - چې د ګوام او شاملي ماريانا ټاپوګان اصلي وګړي دي. ويناوال چامورو د له منځه تللو ګواښ سره مخامخ ده، د تېرې پېړۍ په اوږدو کې د ژبې د رواني ویونکو شمېر په چټکۍ سره کم شوی. اټکل کیږي چې د ګوام ۷۵٪ نفوس په چامورو ژبه په ليک لوست پوهېدل، خو وروسته له هغې چې دا سيمه د متحده ایالاتو د اسپانيا او امریکاجګړې په جریان کې دا ټاپو نیولی و د دې وخت لپاره د ماریانا ټاپوګانو لپاره هیڅ ورته اټکل نشته. . تر يوې پېړۍ وروسته، د متحده ایالاتو د ۲۰۰۰ زېږديز کال سرشمېرنې وښودله چې په ګوام کې د چمارو له ۲۰٪ څخه کم اوسیدونکي د دې وړتیا لري چې په خپله میراثي ژبه په روانۍ سره خبرې وکړي، هغې کې هم ډېر هغه کسان دي چې عمر يې تر ۵۵ کلونو پورته دی. سرچينې ژبې
د چنداول پاڅون

د چنداول پاڅون یو ناکام پاڅون وو چي د ۱۹۷۹ کال د جون په ۲۳ نېټه باندي د افغانستان د کابل د زاړه ښار په چنداول سیمه کي رامنځته سو. یاد پاڅون د واکمن خلق حکومت لخوا د ښار د شیعه هزاره ګانو او قزلباش د عالمانو او نفوذ لرونکو جنګیالیو له نیولو سره رامنځ ته سو. په سیمه کي لاریونونه هغه مهال ډېر سول کله یې چي اوسیدونکو په هغه ورځ د پولیسو پر یوه مرکز برید او د میوند په لارو او کوڅو کې یې د لاریون ترڅنګ مذهبي او د دولت ضد شعارونه هم ورکړل. په دې لاریون کي په زرګونو کسانو برخه اخیستې وه. حکومت په څلور ساعته جګړه کي د - هلیکوپترو او ټانګونو په کارولو سره د دوی پر وړاندي سخت اقدام ترسره او لاریون یې وځپی، چي په پایله کي یې شاوخوا لس زره هزاره ګان او قزلباش بندیان او د دار تختې ته پورته سول. دا د داوودخان تر شهادت وروسته د ۱۹۷۹ کال لومړنی ولسي پاڅون و چي په کابل کي رامنځته سو.
د کب ۳ پاڅون

د کب پاڅون د کب دریمي پاڅون د افغانستان په پلازمینه کابل کي د سترو مدني ناکراریو یو پاڅون وو، چي د ۱۹۸۰ کال د فبرورۍ په ۲۲ نېټه د شوروي له مداخلې دوه میاشتي وروسته رامنځته سو. پاڅون د ببرک کارمل په مشرۍ د افغانستان د دموکراتیک جمهوریت پر ضد په لاریونونو او بلواوو باندي هغه مهال پیل سو کله چي حکومت لوی شمېر نیوني ترسره کړې. ویل کیږي چي په کابل ښار کي د یوه ناپېژانده وسله وال لخوا د شوروي د کومسمول د ښوونکي ډګرمن الکساندر وووک وژنه ددې پاڅون د پراخېدو لامل سوه، او د کیڼ اړخو او اسلامپالو په ګډون په زرګونو ولسي وګړو پکښي برخه واخیستل.
چوکتاوي ژبه

چوکتاوي ژبه دا ژبه د چوکتاو وګړو او اصلي امريکايانو دودیزه ژبه ده چې د متحده ایالاتو په سوېل ختیځ کې ژوند کوي. دا ژبه د ماسکوګي ژبې کورنۍ پورې اړه لري. د نولسمې پېړۍ له پیل راهیسې، هڅه شوې چې دا ژبه د انګلیسي الفبا سره ولیکل شي. چيکاسا او چوکتاوي دوه بېلابېلې خو سره ورته او نژدې ژبې دي. سرچينې د ويکيپېډيا مرسته کوونکي، چوکټاوي ژبه، ويکيپېډيا، وړيا پوهنغونډ، ۱ سېپتمبر، ۲۰۱۴ .
کري ژبه

کري ژبه د الګونکوین ژبو له ډلې يوه ژبه ده چې د کاناډا په شمال لوېدیځو سیمو کې د البرټا څخه لیبراډور پورې نږدې ۱۱۷۰۰۰ وګړي پرې خبرې کوي. دا ژبه په کاناډا کې د شمالي امریکا د اصلي ژبو په منځ کې تر ټولو ډېر ویونکي لري. که څه هم د دې ژبې ویونکي د کاناډا په بېلابېلو سیمو کې وېشل شوي، دا ژبه یوازې په شمال لوېدیځو سیمو کې د اتو نورو اصلي ژبو ترڅنګ رسمي ژبه ګڼل کیږي. سرچينې انګلیسي ویکیپیډیا ژبې
زړه کليسايي سلاويک ژبه

زړه کليسايي سلاويک ژبه لومړنۍ سلاویکي ادبي ژبه ده. چې په نهمه پیړۍ کې، د بېزانس سترواکۍ عیسوي مبلغينو دا ژبه د معیاري ژبې په توګه ومنله او په دې ژبه يې په ليکنو او د انجیل او نورو کلیسايي ليکنو ژباړې پيل کړې، ترڅو له دې لارې د سلاويکي قوم منځ کې د مسیحیت خپرول پیل کړي. دا په ډاګه کوي چې دا معیاري ژبه د تیسالونیکيا ولايتد اوسني یونان په مقدونیه کې اوسېدونکو د بازنتين سلاويکيانو له ژبې څخه اخیستل شوې وه کليسايي سلاويک ژبه د دې ژبې نوې بڼه او زېږنده ده، کوم چې نن ورځ د ډېری ختيځې کليسا عيسايانو ژبه ده. سرچينې
معاویه بن یزید

معاويه بن يزيد زیږدیز چي په عامه توګه د معاویه ثاني په نوم پیژندل کیږي، د اموي کورنۍ دریم خليفه وو، چي په - زیږدیز کي یي د یو کال څخه لږ وخت حکومت وکړ. هغه د خپل پلار یزید اول څخه وروسته په اموی سلطنت کي د دریم او د سفیان د کورنۍ د وروستي خليفه په توګه وټاکل سو. ژوندلیک معاویه بن یزید په زیږدیز کال کي زېږېدلی دی. د نوموړي مور ام هاشم او پلار یې یزید نومېدی چي د اموي کورنۍ دویم واکمن وو. څرنګه چي معاویه د خپل پلار په ډول د سیاست او حکومت سره چنداني علاقه نه درلوده او له بلي خوا ناروغه هم وو، نو ځکه یې د واکمنۍ موده بیخي لنډه وه او د خلیفه په توګه یې ټول لمونځونه د ضحاک بن قیس له لوري ادا کېدل. حکومتي چارو ته د معاویه د نه پاملرني له امله په اموي خلافت د مروان کورنۍ ډېر نفوذ وکړ او دده د مرګ پر مهال د راتلونکي اموي خلیفه چوکۍ د ابوسفیان له کورنۍ څخه په مکمله توکه له لاسه ووتل. په زیږدیز کال کي کله چي معاویه د زکندن په وروستیو شیبو کي وو یو شمېر امویانو ترې غوښتنه وکړه چي ترځان وروسته خپل ولیعهد وټاکي خو نوموړي له دې کار څخه هم نټه وکړه او د واک لپاره یې هیڅ شخص انتخاب نکړ، بلکي دا کار یې د مسلمانانو مشرانو ته پرېښود او تردې وروسته یې روح حق ته وسپاره.
کروم او اېس

کروم او اس چي مخکي د کروم په توګه جوړ او پېژندل کېدی، د لینکس ویش اړوند دی چي د ګوګل لخوا رامینځته سوی او ډیزاین سوی دی. یاد د له سرچینې څخه اخیستل سوی دی، چي د لینکس کرنل پراساس د ګوګل کروم ویب براوزر د خپل اصلي کارونکي انٹرفیس په توګه کاروي. ګوګل کمپنۍ د کال په جولای کي دا پروژه اعلان، او په پیل کې یې دا د عملیاتي سیسټم په توګه تشریح کړه ترڅو غوښتنلیکونه او د کار کوونکي ډاټا په کلاوډ کي پاته سي. د سیسټم په عمومي توګه د ویب غوښتنلیکونو د چلولو لپاره کارول کیدی. د څخه وروسته وکولای سول ترڅو د ګوګل پلی څخه د غوښتنلیکونه هم پرمخ بوځي. د راهیسي او د نسخې جوړېدلو وروسته دغه سیسټم د لینکس د غوښتنلیکونو ملاتړ کوي.
پیپسي

پیپسي یو کاربونیټ شوی نرم څښاک دی چي د کولا بوی په لرلو سره د لخوا جوړ سوی دی. تر پوري یاد څیښاک د کوکا کولا وروسته په نړۍ کي د نرم څښاک دویم ترټولو ارزښتناک برانډ ګڼل کیږي. پیپسي، په اصل کي په کي د کالیب براډم لخوا رامینځته او د براد څښاک په نوم ونومول سوه، چي تر ټولو دمخه د شمالي کارولینا په نیو برن کي د درملو په پلورنځي کي پلور ته وړاندي سول. په کې د هضمي ګټو له امله د پیپسي کولا نوم بدل، او په کي پیپسي ونومول سو. په پیل کي کله چي په کي افلاس رامنځ ته سو پیپسي له مالي ثبات سره مبارزه ټینګه مبارزه ترسره کړه، او تر ناکامۍ وروسته بیرته د چارلس ګوت لخوا ژوندۍ او د شربتو اصلاح کولو سره ټولني ته وړاندي سوه. د شلمي پیړۍ په نیمایي کي پیپسي د افریقی امریکایی بازار په نښه کړ، او د نفوذ ترڅنګ یې ښه ګټه هم په لاس راوړه. د ځینو وختونو د جنجالونو سره سره پیپسي یو مشهور نړیوال برانډ پاته سوی دی، او په بازار موندنه او سپورټي خپرونو کي یې ښه رول ادا کړی دی. د مې پیړۍ په پیل کي لاهم پیپسي د محصولاتو د توپیرونو او بازار موندني ستراتیژیو ته پرله پسې پوښتنې نوښت او دوام ورکوي، او ځان یې په نړۍ کي مثبت ځلولی دی.
کولا

کولا یو کاربونیټ شوی نرم څښاک دی چي د وینیلا ، دارچینی ، لیمو غوړیو او نورو خوندونو له یوځایوالي څخه رامنځ ته سوی دی. کولا وروسته له هغه په ټوله نوۍ کي مشهوره سول کله چئ امریکایی درمل جوړونکي جان سټیټ پیمبرټن په کي کوکا کولا اختراع او رامنځ ته کړه. ویل کیږي چي د پیمبرټن کولا په څښاک کي د کوکا بوټي استخراج هم شامل وو. د یادي کولا غیر الکولي ترکیب د درمل جوړونکي انجیلو ماریاني د کوکا شراب څخه چي په کي جوړ سوی وو، الهام اخیستی وو. ډیری عصري کولاوي تور کارمل رنګ لري او په بورې اویا لوړ فروټوز جوار شربتو سره خواږه کیږي. دوی په بیلابیلو برانډونو کي بازار ته وړاندي کیږي چي کوکا کولا او پیپسي یې یو له خورا مشهورو برانډونو څخه دي. دا دوه شرکتونه د راهیسي له یوبل سره ډېر په شدت سیالي کوي.
د کوکا کولا فورمول (جوړښت)

د کوکا کولا شربتو لپاره د کوکا کولا شرکت فارمول کوم چي بوتلونکي د کاربونیټ سويو اوبو سره ګډوي ترڅو د شرکت اوسنی جوړ کولا نرم څښاک رامینځته کړي، یو ساتل سوی او پټ سوداګریز راز دی. ویل کیږي چي د یاد شرکت بنسټ ایښودونکي آسا کینډلر ددې فورمول محرمیت پرده رامنځ ته کړه او ترننه پوري دوام لري. پداسې حال کې چي د کوکا کولا ډیری ترکیبونه چي هر یو یې مستند فورمول هم لري، خپاره سوي دي، خو یاد شرکت اصلي فورمول چي یو راز پاته دی لاهم نه ښکاره کوي، او یوازي یو څه نامعلوم کسان او د کمپنۍ کارکوونکي ورباندي خبر دي. سرچينې
ګوګل نېسټ

ګوګل نیسټ د ځیرک کور محصولاتو یوه ټولګه ده چي پکښي ځیرک سپیکرونه ، ځیرک ډیسپلیز ، وړاندي کوونکي وسایل، ترموسټاټ، د سګرټ کشف کونکي ، روټرونه او امنیتي سیسټمونو په ګډون د سمارټ دروازې زنګونه ، کیمرې او سمارټ لاکونه ورشامل دي. د برانډ نوم په اصل کي د ملکیت وو، چي په کي د ایپل پخوانیو انجینرانو ټوني فاډیل او میټ راجرز لخوا په ګډه رامنځ ته سو. د دې شرکت لوی محصول چي د شرکت لومړی وړاندیز وو ، نومیږي چي په کې معرفي سو. یاد محصول د پروګرام وړ، پخپله زده کوونکی، سینسر چلوونکی، او فعاله - لري: هغه ځانګړتیاوي کوم چي ډیری وختونه د په نورو محصولاتو کي هم موندل کیږي. په کې د ډراپ کیم ترلاسه کولو وروسته شرکت د په جون کي امنیتي کیمرې نړې ته ورپېژندلې. یاد شرکت په چټکۍ سره د تر پایه د کارمندانو په درلودلو سره پراخه، او ګوګل د په جنورۍ کي د . ملیارد ډالرو لپاره هغه مهال ترلاسه کړ، کله چي شرکت کارکوونکي درلودل. وروسته له هغه چي ګوګل ځان د هولډنګ شرکت . لاندي تنظیم کړ، له څخه تر پوري د ګوګل څخه په خپلواکه توګه کار کاوه. په کي د ریشي چندرا په مشرۍ د ګوګل د کور وسایلو ټولني سره یوځای سو، او په اغېزناکه توګه یې د جلا سوداګرۍ په توګه شتون پای ته ورسید. ورپسې د جولای په کي اعلان وسو چي د ګوګل کور ټول بریښنایی محصولات به له دې وروسته د ګوګل برانډ لاندي بازار ته وړاندي سي.
پي‌ډي‌اف

پيډياف پورټ اېبل ډوکومينټ فارمیټ په انګرېزي؛ چي د په توګه معیاري سوی، د فایل فارمیټ دی. پيډياف د اډوب لخوا په ۱۹۲۲ کال کي ددې لپاره رامنځته سو ترڅو د یوه لیکل سوي متن، عکس او نورو څخه يو سند جوړ کړي. د پوسټ سکریپټ ژبي پراساس هر پی ډی ایف فایل بشپړ توضیحات لکه متن، فونټونه، ویکتور ګرافیک، راسټر عکسونه او نور معلومات لري دا هم وګورئ سرچينې
اېوي ژبه

اېوي ژبه یا اېوېګبي ژبه انګلیسي : د نایجېریا - کانګويي ژبه ده چې په توګو او سوېل ختیځه ګانا کې شاوخوا ۴.۵ مېلیونه خلک يې د لومړۍ ژبې او نږدې يو مېلیون نور یې د دوهمې ژبې په توګه کاروي. اېوي ژبه د نږدې تړلو ژبو د یوې ډلې برخه ده چې معمولا د ګیبي ژبې په نوم یادیږي، بله لویه ژبه د بینین جمهوریت فون ژبه ده. سرچينې ويکيډاټا سره تړلي مخونه
ابو عبیده (حماس)

حذيفه سمير عبدالله الکهلوت زیږیدلی مستعار نوم ابو عبیده یو فلسطینئ وسله وال دی چي له شاوخوا کال راهیسي د حماس د پوځي څانګي عزالدین القسام بریګیډز د ویاند دنده پر مخ وړٍي.
عکرمه بن عمرو

عکرمه بن عمرو بن هشام وفات یا زیږدیز کلونه د اسلام د ستر پیغمبر محمد صلی الله علیه وسلم ملګری، صحابي او د رده په جګړو او د سوریې د مسلمانانو فتحه کي نظامي قومندان وو. نوموړی په وروستۍ جګړه کي د بازنطین ځواکونو سره په مخامخ نښته کي شهید سو. ژوندلیک عکرمهؓ د اسلام په لمړیو کي د حضرت محمد یو له سترو مخالفینو څخه ګڼل کېدی او دغه حالت یې تر هغه پوري دوام درلود، څو چي رسول اکرم د مسلمانانو په ملتیا د مکې ښار له مشرکینو څخه فتحه کړ. د یاد ښار تر فتحي وروسته حضرت محمد عکرمه ته د زړه له کومي بخښنه وکړه او عکرمه سمدستي د اسلام په مبارک دین مشرف سو. څرنګه چي د مکې تر فتحي وروسته رسول اکرم لږ ژوند وکړ، عکرمه خپل پاته ژوند له اصحابو سره یوځای په غزاوو کي تېر کړ او په زیږدیز کال کي د حضرت عمرؓ د خلافت پر مهال له رومیانو سره په مخامخ جګړه کي د شهادت مقام ته ورسېدی.
الیسع (ع)

الیشع یا الیسع علیه السلام د حضرت یوسف ع له نسل څخه د بنی اسراییلو یو نبي وو، چي ذکر یې دوه ځله د الانعام او ص په سورتونو کي په قرآن کریم کي هم راغلی دی. الیسع په یهودیت ، عیسویت او اسلام درې واړو کي د پیغمبر په توګه مقدس شخصیت ګڼل کیږي او د بهايي عقیدې په لیکنو کي یې هم یادونه سوې ده.
سربي کرواتي ژبه

سربي کرواتي ، سربي کروشيايي، سربي کرواسي يابوسنيايي مونتېنېګرو ژبه د سوېلي سلاوي ژبو له ډلې يوه ژبه ده. دا ژبه د ليکدود اووينګ له مخې په څو بېلابېلو ډولونو وېشل شوې ده. سربي کرواتي ژبه په مانتېنېګرو ، بوسنیا او هرزیګوینا ، سربیا او کروشیا هېوادونو کې د اصلي او اساسي ژبې په توګه ګڼل کيږي. د سربي کرواتي په ۱۸۵۰ زېږديز کال کې د ویانا د تړون له مخې رامینځته شوې اصطلاح ده ، دا هغه وخت دی چې سربیا او کروشیا لاهم د عثماني امپراتورۍ او هابسبورګ امپراتورۍ د خاورې يوه برخه وه. سرچينې ژبې
سکنډیک هوټل مالمین

سکینډیک هوټل مالمین، چې عموما د هوټل مالمین یا په لنډه توګه مالمین ویل کیږي، د سویډن په سویډن ، سټاکهولم کې د ګوتګاتان په ۴۹-۵۱ کې یو هوټل دی. ودانۍ د سټاکهولم ښار میوزیم لخوا د تاریخ، کلتوري تاریخ، چاپیریال او هنرونو له نظره په ځانګړي ډول د لوړ کلتوري تاریخ ارزښت په توګه درجه بندي شوې.
محمد بن مسلمه

محمد بن مسلمه چي په ۴۶ هجري کي وفات سوی دی د عربانو له بنو حارثه بن الحارث له ټبر څخه د حضرت محمد صحابي او ملګری وو. نوموړی یو له لمړنیو اسلام منونکو څخه وو، او د تبوک له جګړې پرته د ټولو صحنو شاهد پاته سوی دی، همدارنګه یې د راشده خلافت پر مهال د مصر په اسلامي فتحه کي هم ګډون وکړ او د هغه ځای د واليانو لپاره د عمر بن الخطاب ځانګړی استازی وو. د حضرت عثمانؓ تر شهادت وروسته محمد بن مسلمه د مسلمانانو ترمنځ له شخړو څخه لیري او د معاویه بن ابي سفیان د خلافت په وخت کي یې تر خپل مرګه پوري په الرباده سیمه کي ژوند کاوه. محمد بن مسلمه د مرګ پر وخت کلن وو. ژوندلیک محمد بن مسلمه د سعد بن معاذ او اسید بن الحدیر له اسلام راوړلو او د رسول الله صلی الله علیه وسلم له هجرت مخکي د مصعب بن عمیر په لاس اسلام قبول کړ. د اسلام ستر پیغمبر رسول الله له مکې څخه مدینې ته د هجرت پر مهال د محمد بن مسلمه او ابو عبیده بن الجراح تر منځ د ورورولي تړون رامنځته کړ، او دوی دوه یې په مال سره شریک کړه. محمد بن مسلمه د حضرت محمد سره د تبوک د غزا پرته نور په ټولو غزاوو کي ګډوندوال وو او د راشده خلافت پر مهال یې د مصر په فتحه کي هم ښه رول ادا کړ. نوموړی د حضرت عثمانؓ تر شهادت وروسته په اسلامي نړۍ کي د مسلمانانو ترمنځ د جګړې له امله بې طرفه پاته سو او په هجري کال کي یې تر وفات وروسته تنه نارینه او ښځینه اولادونه تر شا پرېښودل.
سوېلي مين

سوېلي مين يا جنوبي مين د مین چینايي یوه فرعي ډله ده چې په عمده ډول د تایوان په ټاپو ، سوېلي فوجیان ، ختیځ ګوانګ دونګ ، های نان او سوېلي ژی جیانګ کې ویل کیږي. شاوخوا ۵۰ مېلیونه خلک په دې ژبه خبرې کوي. دا ژبه ځینې وختونه د هاکین - تایوان په نوم هم پېژندل کیږي کوم چې د دې ژبې ترټولو لوی وينګ ګڼل کيږي. سرچينې د ويکيپېډيا ونډې اخیستونکي، مين نان، ويکيپېډيا، وړيا پوهنغونډ، ۲۵ جولای ۲۰۱۳، : ، د جولای په ۲۸مه لاسرسی ۲۰۱۳ ژبې
ستندرد چينايي توري

ساده چینایي توري يا ستندرد چينايي توري د چینایي ژبې لیکلو لپاره يو چينايي ليکدود دی چې توري او کرکټرونه يې ساده کړای شوی او ستندرد کړای شوي دي، ترڅو ټول يې په اسانۍ زده کړای شي او په اسانۍ يې وکارولی شي، د چينايي ژبې د ليکلو لپاره بل ليکدود دوديزه ليکدود دی. اړوندې پوښتنې چينايي ژبه دودیز چینايي توري چینایي الفبا کانجي سرچينې ويکيپېډيا ګډونوال ، انګليسي ويکيپېډيا، ۲۵ می ۲۰۰۹.
سعد بن معاذ

سعد بن معاذ چي په ۵ هجري کال کي مړ سوی دی د رسول الله صلی الله علیه وسلم له هجرت نه مخکي په یثرب مدینه منوره کي د عربانو د اوس ټبر له مشرانو څخه وو. نوموړي د مصعب بن عمیر په لاس چي د رسول الله صلی الله علیه وسلم له لوري مدیني منورې ته لیږل سوی وو اسلام قبول کړ او له دې سره یې ټبر چي عبد الشحل نومېدی ټول اسلام ته داخل سوه. د رسول الله صلی الله علیه وسلم له هجرت وروسته سعد بن معاذ له هغه مبارک سره د بدر، احد او خندق په غزاوو کي ملګری پاته سو چي له همدې امله یې ځیني زخمونه هم ولیدل. په مدینه منوره کي د بنو قریظه یهودانو تر غدر وروسته کله چي رسول اکرم هغوی محاصره کړه امر یې وکړ چي ددوی محکمه به د سعد بن معاذ له لوري کیږي. سعد بن معاذ سره ددې چي دا وخت د ناروغۍ پر بستر پروت وو، بیا یې هم د حضرت محمد امر ومانه او حکم یې وکړ چي د بنو قریظه یهودان دي د هغه غدر او خیانت له امله چي د مسلمانانو سره یې په خندق غزا کي ترسره کړی وو، ټول قتل او کوچنیان او ښځي دي یې مینځي وګرځول سي. له یادي پیښي وروسته سعد بن معاذ هم له نړۍ سره مخه ښه وکړه او په زیږدیز کال کي وفات سو.
دوديزه چينايي توري

دودیز چینایي توري د چینایي ژبې يو ليکدود دی، د دې ترڅنګ بل ليکدود د ستندرد چينايي ليکدود دی. دوديز ليکدود د لومړي ځل لپاره په چین کې د هان امپراتورۍ د واکمنۍ پرمهال پيل شو او شاوخوا پنځه پېړۍ کارول کیږي. اړوند چينايي ژبه ستندرد چينايي ليکدود چینایي الفبا کانجي سرچينې ويکيپېډيا ګډونوال . انګليسي ويکپېډيا، ۲۵ می ۲۰۰۹. ليکدودونه
د امکان وړ مطالعه

د امکان وړ مطالعه د یوې پروژې یا سیسټم د عملي کیدو ارزونه ده. د یادي مطالعې موخه دا ده چي په معقوله او منطقي توګه د موجوده فرصت یا وړاندیز سوي پانګوني ځواک او ضعفونه روښانه کړي. په دې معنا چي د یو پروژې دمخه باید تاسو دا وپلټۍ چي ایا ددې کار سرته رسول امکان لري او یا هم په هڅو باندي ترسره کېدلای سي کنه؟ د امکان وړ ښه ډیزاین سوې مطالعه باید د سوداګرۍ یا پروژې تاریخي معلومات، د محصول یا خدماتو توضیحات، د محاسبې بیانات، د عملیاتو او مدیریت توضیحات، د بازار موندنې څیړنې او پالیسۍ، مالي معلومات، قانوني اړتیاوې او د مالیاتو مکلفیتونه ولري.
براء بن عازب

ابو عمارة البراء بن عازب الانصاري چې په ۷۲ هجري کي وفات سوی دی د رسول الله صلی الله وسلم په فتوحاتو او د عراق او فارس په فتوحاتو کي ګډونوال او د علی بن ابی طالب سره په جمل او صفین جګړو کي برخه اخیستونکی مشهوره انصاري صحابي وو، چي له مدیني منورې سره یې تړاو درلود. ژوندلیک براء بن عازب په مدینه منوره کي زیږیدلی او په ځوانۍ کي یې اسلام قبول کړ. د نوموړي پلار عازب هم د حضرت محمد له اصحابو څخه ګڼل کیږي. د براء د مور نوم حبيبه بنت ابي حبيبه وو، خو ځیني روایتونه وایي چي مور يې ام خالد بنت ثابت بن سنان نومېدل چي د ابو سعيد الخدري د تره خور وه. د روایتونو پر اساس براء د بدر په مشهوره غزا کي له حضرت محمد څخه د ګډون غوښتنه کړې وه، خو رسول الله صلی الله علیه وسلم د نوموړي د لږ عمر له خاطره دئ پرېښود چي له همدې امله یې د بدر څخه ماسېوا د حضرت محمد سره په شاوخوا غزاګانو کي ګډون وکړ. د حضرت محمد تر رحلت وروسته براء بن عازب د عراق او پارس په فتوحاتو کي ستره ونډه درلوده، چي تر دغي ونډي له پای ته رسېدو سره یې په کوفه کي ژوند غوره کړ. په راشده خلافت کي د حضرت عثمان تر شهادت وروسته براء د علي بن ابي طالب په لښکر کي شامل سو او د جمل، صفین او النهروان په جګړو کي یې له هغه سره ملګرتیا وکړه. د اسلامي تاریخونو پر بنسټ براء بن عازب نژدې اتیا کاله ژوند وکړ او په زیږدیز کال کي د مصعب بن زبیرؓ د خلافت پر مهال وفات سو.
ابو سعید الخدري

ابو سعید سعد بن مالک بن سنان الخدري الانصاريؓ ۱۰ ق ۷۴ هـ ق یو له ځوانو صحابه کرامو او د رسول الله صلی الله علیه وسلم د حدیثو له مشهوره او زیات روایت کوونکو کسانو څخه وو. ژوند لیک د ابوسعید اصلي نوم مالک بن سنان او د مدینې منورې له انصارو څخه وو. د نوموړی پلار چي مالک نومېدی د رسول اکرم له اصحابو څخه وو، او مور یې انیسة بنت حارثه نومېدل. ابوسعید الخدري سره ددې چي کم عمره صحابي وو، خو یو له هغه کسانو څخه ګڼل کڼل کیږي چي د فقهي په علم کي یې د ځانګړي پوهي ترڅنګ زیات شمېر احادیث هم روایت کړي او د حضرت محمد سره یې په مشهوره غزاوو کي ګډون کړی دی. نوموړی په هجري ق کي په مدینه منوره کي وفات او د جنة البقیع په هدیره کي خاورو ته وسپارل سو.
قیس سعید

قیس سعید په فبروري زیږیدلی د تونس سیاست پوه، فقیه او د قانون متقاعد پروفیسور دی چي له اکتوبر راهیسي تر دا مهاله د تونس د اووم ولسمشر په توګه دنده ترسره کوي. نوموړی له څخه تر پوري د تونس د اساسي قانون د ټولني رییس وو. د لسیزي راهیسي په بېلابیلو حقوقي او اکاډمیکو رولونو کي په کار کولو سره سعید د ولسمشریزو ټاکنو کې د خپلواک ټولنیز محافظه کار په توګه ګډون وکړ چي د النهدا او نورو لخوا یې په سیاسي ډګر کي ملاتړ کیږي. په یادو ټاکنو کي سعید د لږ کمپاین په ترسره کولو سره د ځوانو رای ورکوونکو د جذبولو هڅه وکړه، او له فساد سره د مبارزې او د ټاکنیز نظام د اصلاح ژمنه یې هم له خلکو سره ترسره کړه. سعید د ټاکنو په دوهم پړاو کي د .٪ رایو په ګټلو سره نبیل کرووي ته ماته ورکړه، او د اکتوبر را وروسته ولسمشرۍ ته ورسېد.
میګابایټ

میګابایټ د ډیجیټل معلوماتو لپاره د واحد بایټ بېلابیلو برخو ته وایي. په انګلیسي ژبه کي د دې وړاندیز سوي واحد سمبول ګڼل کیږي. په عمومي توګه یو میګابایټ د معلوماتو یو ملیون بایټ دی، او دا تعریف د مقدارونو په نړیوال سیسټم کي هم شامل سوی دی.
د یمامه جګړه

د یمامة جګړه یا د عقربا جګړه په ۱۱ هجري قمري کال کي د ابوبکر صدیق رضی الله عنه د خلافت پر مهال رامنځ ته سوه. یاده جګړه د اسلام د ستر دښمن او نبوت درواغجن دعوه کوونکي مسیلمه کذاب پر خلاف د مسلمانانو له لوري پیل سوه. ابوبکر صدیق رضی الله عنه ددې جګړې لپاره مشهوره صحابي عکرمه وټاکه خو کله چي نوموړي توان له لاسه ورکړ، د حضرت محمد بل صحابي شرحبیل بن حسنه یې مرستي ته ځان ورساوه او ورپسې خالد بن ولید هم د ابوبکر الصدیق په امر میدان ته راودانګل چي په دې سره د مسلمانانو شمېر زیات او د جګړې لپاره په مکمله توګه چمتو سول. د لښکر تر چمتووالي وروسته د مهاجرينو بيرغ ابو حذيفه او د انصارو بيرغ ثابت بن قيس بن شماس ته ورکول سو. د جګړې له پیل سره د مسلمانانو لمړي بریدونه کمزوري وه خو د خالدؓ جذباتي وینا او منظمه پالیسي بیرته ددې سبب سول ترڅو دوی له سره ځواکمن او خونړي بریدونه پیل کړي. د مسیلمه لښکر د مسلمانانو له دې دویم ځلي بریدونو څخه وترهېدی او په تیښته یې ځان هغه باغ ته ورساوه چي حدیقة الرحمن ورته ویل، خو مسلمانانو دومره وژني پکښي ترسره کړې چي د باغ نوم په وروسته کي له حدیقة الرحمن څخه حدیقة الموت ته بدل سو او مسیلمه د وحشی بن حرب صحابیؓ له لوري ووژل سو. د یادوني وړ ده چي په دې جګړه کي لوی شمېر مسلمانان هم شهیدان سول خو د جګړې په ډګر کي يې غوڅه بریا خپله کړه. د روایاتو پر اساس د مسیلمه د لښکرو تلفات په دې جګړه کي ته رسېدل او د مسلمانانو له لوري تنه شهیدان سوه.
چوواشي ژبه

چوواشي ژبه : ، د چوواش خلکو ژبه د اوغور ډلې د تورکي ژبې کورنۍ یوه څانګه ده چې د روسیې په مرکزي سیمه او د یورال غرونو په لوېدیځ کې ۱۰۴۲۹۸۹ ویونکي لري. دا ژبه، چې د اوغور ډلې یوازېنۍ پاتې ژبه ده، د چواشيا رسمي ژبه ده. د چوواش تورکي الفبا د سیریلیک ليکدود ده، مګر ځینې توري د ترکي غږونو او حروفونو استازیتوب کولو لپاره اضافه شوي. دا ژبه د زيان منونکو ژبو ډله کې قرار لري. اړوندې چوواش سرچينې ژبې
د هرات د ۱۷۲۹ کال جګړه (اشغال)

د هرات جګړه یا د پارسیانو له لوري د دغه ښار اشغال هغه پیښي ته اشاره کوي چي د پارسي واکمن نادرشاه له لوري څه ډول د افغانستان لویدیځ هرات ولایت په زور او جبر ونیول سو. په یاده پېښه کي وروسته له هغه چي د هرات ابداليان له ناتوانۍ سره مخ سول، او افغانانو د وسایلو د نشتون له کبله مقاومت ته ادامه نسوای ورکولای، د هرات افغان واکمن الله يار خان پرېکړه وکړه ترڅو د دې مسئلې د هواري لپاره ښار بېله مقاومته پارسیانو ته پریږدي. ایراني یرغلګرو په دې جګړه کي درانه توپونه او خونړي وسلې وکارولې او افغان لوری یې اړ ایستی ترڅو د هرات له دننه څخه دفاع وکړي. الله یار خان له خپلو مشاورینو سره تر مشورې وروسته دې پایلي ته ورسېدی ترڅو ښار د نادرشاه ځواکونو ته تسلیم او پر سیمه ددوی واک ومني. د سولي د شرطونو اړوند هرات ولایت د پارس له لوري په رسمي توګه اشغال او ترهغه مهاله د نادري واکمنۍ په لاس کي وو څو چي افغانستان یوځل بیا خپلواک او د احمدشاه بابا په مشرۍ یې نوی حکومت رامنځ ته کړ.
اوغوري ژبې

د اوغور ژبې یا اوغوري چې د بلغاریايي ، پروتو تورک ، تورکي لیر او تورکي رنيز په نوم هم پېژندل کیږي، د تورکي ژبو کورنۍ یوه څانګه ده. د ژبو د کورنۍ له دې څانګې يوازې چوواشي ژبهاوسمهال ژوندۍ ده. د ژبو دا څانګه لومړۍ څانګه ده چې د تورکي ژبو کورنۍ نه جلا شوې ده. د اوغور ژبې له نورو تورکي ژبو څخه د پام وړ توپیر لري، د دې کورنۍ ژبې د اونغور، اوغور، بلغاريايانو او خزريانو ترمنځ ويل کېدې، ځینې څېړونکي هوني ژبه د دې کورنۍ یوه ژبه ګڼي او د هوني نيابلغاري په نوم یوې پراخې ډلې ته اشاره کوي. سرچينې .-- .-:-:.--:.-- . .-:-:--:.-- .---:.-- .---:.-- .--:..-- .- -:.-- .- --:-:-.-- .----:-.-- .----:-.-- .----:-.-- .----:-.-- .----:- ويکيپېډيا ګډونوال، . انګليسي ويکپېډيا، ۲ جنوري ۲۰۲۰. ژبې
دورفشان سليم

دورفشان سلیم یوه پاکستانۍ اداکاره ده۔ ژوندلیک په کې، دورفشان کراچۍ ته لاړہ ترڅو خپل مسلک په اداکارۍ کې جوړ کړي. دورفشان د تلویزیوني لړۍ پردیس کې رول لوبولی. په کې، هغې په عشق مرشد کې مخکښ رول لوبولی دی. حوالې بهرنۍ اړیکې زېږېدنې
دانش تیمور

دانش تیمور فبروري زیږیدلی یو پاکستانی لوبغاړی، تولیدونکی، کوربه او پخوانی فیشن ماډل دی. په کې د خپل اداکارۍ پیل کولو سره، تیمور د هغه رولونو لپاره پیژندل شوی چې په اردو ټلویزیوني لړۍ کې یې د زهرجن سړيتوب بڼه ښودلې، په ځانګړې توګه د - ډرامې اب نظر خدا کیه کرتا ده سره د هغه انټي هیرو اوتار څخه. هغه په سینما کې هم کار کړی دی. سرچينې بهرنۍ اړیکې د کراچۍ کسان زېږېدنې
عائزه خان

عائزه خان د کنزا خان زیږیدلی؛ جنوري یوه پاکستانۍ اداکاره ده چې په اردو تلویزیون کې کار کوي. خان ځان د تلویزیون د مخکښو اداکارانو په توګه رامینځته کړی او د دریو حم ایوارډونو او دوه لکس سټایل ایوارډونو په شمول د څو جایزو ترلاسه کونکی دی. خان د رسنیو لخوا د هیواد ترټولو لوړ معاش لرونکي اداکارانو کې بیان شوی. زېږېدنې
فيجي ژبه

فيجي ژبه د آرام سمندر په مرکز کې د فیجي خپلواک هېواد د وګړو مورنۍ ژبه ده. د فيجي ۴۰٪ نفوس په فيجي ژبه خبرې کوي. فيجي د ملایو - پولینیشیایي ژبې کورنۍ يوه ژبه ده. د دې په الفبا کې د ، ، توري نه لري، او د ، ، او توري یوازې په پور تورو کې ښکاري، په دې ژبه کې د توري د په توګه او د ، او د په څېر تلفظ کيږيلکه انګلیسي او په لکه انګلیسي . په غږيزه څپه کې کرښه د دې د هغې د اوږدولو په مانا ده. سرچينې ژبې
فارويي ژبه

فاريي ژبه یوه الماني ژبه ده. دا ژبه د لوېدیځ نورډیک څانګې لویدیځ سکینډینیویا پورې اړه لري او په فارو ټاپوګانو کې ۴۸۰۰۰ او په ډېنمارک کې ۱۲۰۰۰ ویونکي لري. فارويي ژبه د سکینډینیوینیا له درېوو ټاپويي ژبو څخه یوه ده چې د زړې نورس ژبې څخه اخیستل شوې چې د وایکینګز په وخت کې ویل کېدې. دوه نورې ترلاسه شوې ژبې آیسلینډي او نورس له منځه تللې دي. سرچينې ژبې
د چالدیران جګړه

د چالدیران جګړه د ۱۵۱۴ زیږدیز کال د اګست په ۲۳ نیټه ترسره سول چي په پایله کي یې د پارس صفوي ترک واکمني له عثماني امپراتورۍ څخه شرموونکې ماته وخوړه. د جګړې له پای ته رسېدو وروسته عثماني ځواکونو ختیځ اناتولیا او شمالي عراق له صفوی ایران څخه لاندي او پخپله واکمني پوري وتړل. د عثمانیانو لپاره یاده جګړه په ختیځه اناطولیا کي ستر برئ وو، چي د یرغلګرو صفویانو ځواک یې سخت ولړزاوه. د چالدیران جګړه یوازي نښته نه بلکي د راتلونکي کلن اخ او ډب پیل وو، چي وروسته په کال کي د اماسیا په تړون سره پای ته ورسید. د چالدیران په یاده جګړه کي عثمانیانو د څخه تر پوري لوی او سمبال لښکر له یوې ډیری درنې توپخانې سره درلود، او په وړاندي یې د صفوي پوځ شمیر له څخه تر پوري وو. د صفویانو مشر اسماعیل اول د جګړې په جریان کي لمړئ ټپي او وروسته په تیښته بریالئ سو. د نوموړي نیول سوې مېرمن د عثماني مشر سلیم اول لخوا لمړئ زنداني او بیا کوم عثماني وزیر ته په نکاح ورکړل سوه. اسماعیل له دې ماتي وروسته دومره ووېرېدی چي بیا یې په پوځي جګړه کي هیڅکله برخه وانخیسته. عثماني ځواکونو له یادي بریا وروسته د پارس په لور چټک حرکت وکړ، او په لنډ وخت کي یې د صفویانو پلازمینه تبریز ونیوی، ورپسې یې د پارس امپراتورۍ خزانه هم په بشپړه توګه لوټ او تالان کړه. له تاریخي پلوه د چالیدران جګړه د هغه څه له امله رامنځ ته سول چي د پارس واکمنو یا اوسنیو ایرانیانو په ختیځه ترکیه کي د شیعه مذهب په خپرولو سره غوښتل ترڅو د ترکیې ختیځه برخه لاندي کړي، خو عثمانیانو نه یوازي دوی ته شرموونکې ماته ورکړه بلکي د تل لپاره یې د ترکیې له خاوري هم لاس په سر کړه.
بلال عباس خان

بلال عباس خان په جون کې زیږیدلی یو پاکستانی لوبغاړی دی چې د هغه د کرکټرونو د انځورولو لپاره پیژندل شوی چې د هلک سره د نږدې کور پروټوټایپ کې مناسب وي. هغه د هیواد د مشهور شخصیتونو په لیست کې شامل دی او د درې لکس سټایل ایوارډونو ترلاسه کونکی دی. وختي ژوند او زدکړه بلال عباس خان د ۱۹۹۳ کال د جون په ۴ مه دسند ايالت په کراچۍ کې په یوه پښتنه کورنۍ کې زېږېدلی و. د هغه پلار، سهیل عباس، مخکې د سېند په پولیسو کې د په توګه دنده ترسره کړې، او دا مهال د سیند په ایکسائز، ټیکسیشن او نارکوټیکس کنټرول ډیپارټمنټ کې د تمرین او مالیې افسر په توګه دنده ترسره کوي، او مور يې، فرحانه سهیل، د فیشن ډیزاینر ده. هغه دوه وروڼه او یوه خور لري. پښتانه د کراچۍ کسان زېږېدنې
جګړه

جګړه د دوو متقابلو یا مخالفو ډلو ترمنځ نښتي ته ویل کیږي، چي د غچ اخیستني، قهر او یا بل څه په موخه ترسره کیږي. په عمومي توګه جګړه یو نظامي ښکیلتیا ده چې د مودې، ساحې، او ځواک د ژمني سره سم تعریف سوې ده. د دې ځیني مهم مثالونه د اتلانتیک جګړه ، د انګلستان جګړه ، او د فرانسې جګړه ده.
لوېديځه فريزي ژبه

لوېديځه فريزي ژبه ، يوه فريسي ژبه ده چې د هالينډ په شمالي ايالت فريزلينډ کې پرې کابو له ۳۵۰۰۰۰ - ۷۰۰۰۰۰ وګړي خبرې کوي.انګليسي ويکپېډيا سرچينې
اسماعیل صفوي (لمړئ)

اسماعیل اول جولای - می په پارس کي د صفوي ترک دولت لمړنئ بنسټ ایښودونکی او واکمن وو، چي له څخه تر پوري یې د واک چاري په غاړه وې. د نوموړي واکمني په پارس اوسني ایران کي د صفوي ترکانو پیل ګڼل کیږي، چي په سیمه کي لوی ځواک بلل کېدی. د اسماعیل صفوي واکمني په پارس کي د هغه واکمنیو تسلسل وو چي له پېړیو راهیسي یې دوام درلود، او دغه واکمني هم د نورو قومونو په څېر اصلي پارسي یا ایرانۍ نه بلکي ترکي واکمني ګڼل کېده. یوازینئ څه چي د شاه اسماعیل او پارس یا اوسني ایران ترمنځ مشترک بلل کېدی هغه د نوموړي شیعه مذهب وو، چي له کلونو راهیسي یې په دغه هیواد کي دوام درلود. د شاه اسماعیل یاده واکمني په اسلامي نړۍ کي د نورو ترک واکمنیو په څېر ډېره ستره او د افغانستان، ایران، عراق او اذربایجان ترڅنګ یې د سیمي بېلابېل هیوادونه او ښارونه اېل کړي وه. شاه اسماعیل سره ددې چي له آره ترک وو، خو د ایران یو شمېر تاریخپوهان ځکه ورته په لویه سترګه ګوري، چي نوموړي د شیعه دوولس امامي مذهب د رسمي کولو ترڅنګ ددغه هیواد خلک له عربانو او نورو سني ترک واکمنیو څخه په مکمله توګه خپلواک کړه. د پارس لښکرو د شاه اسماعیل د واکمنۍ پر مهال په منځني ختیځ کي هغه مهال فرقه ییز تاوتریخوالی رامنځ ته کړ کله چي یې په ۱۵۰۸ کال کي د عباسي خلیفه ګانو او سني مسلمانانو د امام ابوحنیفه نعمان او د صوفي مسلمان امام عبدالقادر ګیلاني قبرونه ویجاړ کړل. د شاه اسماعیل دغه ناوړه عملونو په وروسته کي د عثماني خلاقت او ازبک خاناتو لویه غوسه راوپارول چي پایله یې د چالدیران په خونړي جګړه تمامه سول، او د اسماعیل ترڅنګ یې د پارس لوی لښکر دړي وړي کړ. د تاریخونو له مخي شاه اسماعیل د سیاست ترڅنګ یو تکړه شاعر هم وو چي شعرونو یې د آذربایجاني ژبې په ادبي پرمختګ کي ډیره مرسته کړې ده.
کراچۍ پوهنتون

د کراچۍ پوهنتون په غیر رسمي توګه د کراچۍ پوهنتون یا یو عامه څېړنیز پوهنتون دی چې په د پاکستان سند ايالت په کراچۍ کې موقعیت لري. په جون ۱۹۵۱ کې د پارلمان د یوې پرېکړې له مخې تاسیس شوی او د سند پوهنتون چې اوس په جامشورو کې موقعیت لري د ځايناستي په توګه رامنځته شوی ، دا پوهنتون د سند دولتي پوهنتون دی چې معماري چارې يې د محسن بیګ له خوا ډيزاين شوي دي. سرچينې
طهماسب (اول)

طهماسب اول فبروري - می د څخه تر پوري په پارس کي د صفوي ترک دولت دویم واکمن وو. نوموړی د شاه اسمعیل اول او تاجلو خانم زوی وو. طهماسپ د ۱۵۲۴ کال د می په ۲۳ نیټه د خپل پلار له مړیني وروسته واک ته ورسېدی، او د واکمنۍ لومړۍ کلونه یې تر ۱۵۳۲ پوري د قزلباش مشرانو په کورنیو نښتو او اختلافاتو کي تېر سوه. طهماسب تر واک لاسته راوړلو وروسته ډیر ژر د عثماني امپراتورۍ په وړاندي د یوې اوږدې جګړې سره مخ سو، چې په دریو پړاوونو رامنځ ته سوه. عثماني سلطان سلیمان عالي هڅه کول ترڅو خپل کسان د صفوي ځایناستي وګرځوي، خو طهماسب ددې کار مخالف وو او دجګړې په پایله کي یې چي د پارس په ماته باندي تمامه سول، په کي د اماسیا د سولي د تړون پر اساس عراق، د کردستان ډیره برخه او لویدیځ جورجیا عثمانیانو ته پرېښودل. طهماسپ د بخارا له ازبکانو سره هم د افغانستان پر سر شخړه درلوده او څو ځله یې پر هرات بریدونه وکړل. نوموړي په ۱۵۲۸ زیږدیز کال کي د څوارلس کلنۍ په عمر د جام په جګړه کي د توپخانې په کارولو سره ازبکانو ته ماته ورکړه. طهماسب پخپله واکمنۍ کي د هنرونو سرپرست او همدارنګه یو تکړه انځورګر وو، چي د همدغه میني له کبله یې د انځورګرانو، خطاطانو او شاعرانو لپاره د هنرونو شاهي ماڼۍ جوړه کړه. لږ وخت نه وو تېر سوی چي د واکمنۍ په جریان کي یې بیرته د شاعرانو سپکاوي ته مخه کړه، او ډیری یې د هند مغل دربار ته په تیښته مجبوره کړل. طهماسب په پارس اوسني ایران کي د خپلي مذهبي تقوا او د اسلام د شیعه څانګي لپاره د زړورتیا یو سمبول پیژندل کیږي. نوموړي په کي د مغل امپراتور همایون څخه وغوښتل چي په هند کي د خپل تخت د بیرته ترلاسه کولو لپاره د نظامي مرستي په بدل کي شیعه مذهب ته واړوي، همدارنګه یې د عثماني مسلماني امپراطورۍ پر ضد له اروپایي دولتونو لکه وینس او هابسبورګ سره هم اړیکي ټينګي کړې او هغوی یې د سني مسلمانانو په وړاندي خپل دوستان وګرځول. په کال کي د طهماسب له مړیني سره سم صفوي واکمني له خونړیو اختلافاتو او کورنیو جګړو سره لاس او ګرېوان او لوی شمېر کسان یې ووژل سوه. د طهماسب نږدې دوه پنځوس کاله واکمني د صفوي د کورنۍ د نورو غړو په پرتله تر ټولو اوږده واکمني ګڼل کیږي، او په یاده دوره کي د پارس له لوري مسیحیانو او اروپایانو ته لوی شمېر امتیازات ومنل سوه.
د یرموک جګړه

د یرموک جګړه چي په ۱۵ هجري ۶۳۶ زیږدیز کال کي د مسلمانانو او رومیانو بازنطینی امپراتورۍ تر منځ وسوه، د ځینو تاریخپوهانو له نظره د نړۍ په تاریخ کي یو له مهمو جګړو څخه ګڼل کیږي. یاده جګړه د عربي ټاپووزمې څخه دباندي د مسلمانانو لپاره د بریالیتوبونو ستره څپه، او په شام کي د اسلام د چټک پرمختګ نښه وه. یرموک جګړه د رسول الله صلی الله علیه وسلم له وفات څلور کاله وروسته د حضرت عمرؓ په خلافت کي ترسره سول. د اسلامي لښکرو د پلان اړوند دوی دمشق ښار ته څېرمه له الجبیه څخه د یرموک پر لور حرکت وکړ ترڅو د رومي لښکر سره مخامخ سي. د تاریخونو پر اساس خالد بن الولید د ابو عبیده بن الجراح له ګوښه کیدو وروسته د پوځ عمومي قومانداني په غاړه واخیسته، او د مسلمانانو د لښکر شمیر زره ته رسېدی، خو د رومي لښکرو شمیر زره تنه وو. د لښکرو جوړښت د یرموک په جګړه کي د بازنطیني لښکرو ډیرئ توکمونو لکه د روسیې ، سلاو ، فرانک ، رومیان ، یونان ، ګرجستان ، ارمنیان او عیسوی عربانو ګډون درلود. د دوی لښکري په مساوي ډول پر پنځو برخو ویشل سوي وې، او مشران یې واهان د ارمنستان پاچا د ارمنیانو د لښکر پر سر، د بازنطیني لښکرو مشر قناتیر روسی شهزاده د روسانو پر سر، جبله بن الاحیام د غسانیانو پاچا د عرب عیسویانو د لښکر پر سر او ګریګوري او درجان د دوو اروپایي لښکرو پر سر مشران وه. د یرموک په جګړه کي د روم د لښکرو د شمېر په اړه تاریخ پوهانو ډېر اختلاف کړی دی، چي ځینو یې شمېر ، ځینو او ځینو بیخي ښودلی دی. د رومي لښکر په مقابل کي مسلمانانو تنه درلودل چي پر څلورو لیواګانو باندي وېشل سوي وه. د رومي لښکر په څېر دلته هم د اسلامي تاریخ ځینو پوهانو دغه شمېر او ځینو بیخي ګڼلی دی، چي په دوی کي زر تنه صحابه او شاوخوا سل تنه یې د بدر د جګړې شاهدان اصحاب وو. نښته د لښکرو تر جوړښت وروسته دواړه لوري د مبارزې لپاره ډکر ته داخل او خونړۍ جګړه یې پیل کړه. یاده جګړه چي تردغه وخته یې مسلمانانو سارۍ نه وو لیدل شاوخوا ورځي یې دوام وکړ او په لمړیو کي یې یو شمېر مسلمانان دومره تر فشار لاندي کړه چي نږدي وو ماته وخوري، خو د خالد، ابوعبیده، عکرمه بن عمرو او په عمومي توګه د مسلمانو ښځو قوي هوډ چي د لښکر شاته یې د مسلمانانو مرسته کول د اسلامي لښکرو پښې بیرته ټینګي کړې او په شپږمه ورځ یې د لوی شمېر شهیدانو په ورکولو سره رومي لښکر ټوله دړي وړي کړ. پایله د یرموک د جګړې په پایله کي د مسلمانانو نفوذ د شام پر ټوله سیمه وغوړېدی او ددې سیمي او فلسطین په فتحه کولو یې ځانونه تر اوسنۍ ترکیې او شمالي افریقا تر څنډو ورسول. د مسلمانانو د شهیدانو شمېر په دې جګړه کي تنه وو چي یو شمېر مشهوره اصحاب کرامو هم پکښي شتون درلود، او رومیانو د وژل سویو هغه تر یاهم پوري وو.
عمرو بن العاص

ابو عبدالله عمرو بن العاص بن وائل السهمي القرشي الکيناني ۵۷۵ م يا ۵۷۷ م ۴۳ هـ ق ۶۶۴ ع يو مسلمان صحابی، پوځي قوماندان، د شام په اسلامي فتحه کي ډلګۍ مشر، د مصر د اسلامي فتحي مشر او ددغه هیواد له فتحي وروسته لومړی مسلمان والي وو. عمرو تر اسلام مخکي د قریشو له مشرانو څخه وو چي پلار یې عاص بن وائل السحمي نومېدی او دشام، یمن، حبشې او مصر هیوادونو یو مسلکي سوداګر وو. عمرو بن العاص د مکې له قريشو سره د بدر، احد، او وروسته خندق په جګړه کي د مسلمانانو په وړاندي ګډون وکړ. مکې مکرمې ته څېرمه د قريشو او مسلمانانو ترمنځ د حديبي له تړون وروسته عمرو بن العاصؓ حبشې ته لاړ او هلته يې د هجرت په اتم کال د نجاشي په لاس اسلام قبول کړ. یاده پېښه مدینې منورې ته د نوموړي د هجرت لامل وګرځېده او په لاره کي یې له خالد بن ولید او عثمان بن طلحه سره هم وکتل. د نوموړي په اسلام راوړلو سره رسول الله صلی الله علیه وسلم وفرمایل: مکې موږ ته د خپل ځګر ټوټې راکړې. رسول الله صلی الله علیه وسلم د نوموړي تر اسلام راوړلو وروسته دی په ۸ هجري قمري کال د جمادي الثاني په میاشت کي د ذات الصلاة او بیا په بل لښکر کي د ۸ هجري قمري کال د رمضان په میاشت کي د سواع د بت د ړنګولو لپاره واستاوه. د ۸ هجري قمري کال د ذوالحجې په میاشت کي رسول الله صلی الله علیه وسلم د عمان پاچاهانو جعفر او عباد ته د اسلام بلنه ورکړه او عمرو بن العاص یې د زکات او صدقاتو د والي په توګه ترهغه ورسره مقرره کړ ترڅو چي رسول الله له نړۍ څخه رحلت وکړ. د ابوبکر ؓ په خلافت کي عمرو بن العاص د ارتداد په جنګونو کي د پوځي قوماندان په توګه دنده ترسره کړه، او ورپسې یې د شپږو یا اوو زرو جنګیالیو په ملتیا د فلسطین فتحي ته مټي راونغښتې. هلته ترتګ وروسته یې د اجنادین په جګړه کي د خالد بن الولید تر مشرۍ لاندي کار ته دوام ورکړ او د فحل په جګړه، د دمشق په محاصره، او د یرموک په جګړه کي یې برخي واخیستې. عمرو بن العاصؓ د حضرت عمر په خلافت کي د بیت المقدس او شام په نورو فتحو کي ستره ونډه درلوده، او د ابو عبیدهؓ تر وفات وروسته په شام کي د هغه ځایناستۍ سو. د شام په جګړو کي د پخو تجربو د لاسته راوړلو له کبله عمرو بن العاصؓ له حضرت عمرؓ څخه وغوښتل ترڅو د مصر د فتحي اجازه هم ورکړي چي یاده اجازه ورته ورکول سوه او ددغه ستر هیواد تر فتحي وروسته یې د لمړني مسلمان والي په توګه د حضرت عثمانؓ تر خلافت پوري واک وچلاوه. د مصر تر فتحي وروسته عمروبن العاصؓ هلته یو ستر جومات او د فسطاط په نامه ښار هم ودان کړ چي ترننه پوري شتون لري. د حضرت عثمانؓ په خلافت کي عمروبن العاصؓ د مصر له واکمنۍ څخه په رسمي توګه لیري سو، خو د یاد خلیفه تر شهادت وروسته کله چي په اسلامي نړۍ کي خپلمنځي جګړې پیل سوې، د امویانو واکمن معاویهؓ بیرته نوموړی د مصر واکمن وګرځاوه او دده په ملګرتیا یې په لویدیځه اسلامي نړۍ کي خپل واک ټینګ کړ. د رسول اکرم دغه مشهوره صحابي د ۴۳ هجري قمري کال د کوچني اختر په شپه په مصر کي د اته اتيا کالو په عمر وفات او په مکاتم کي خاورو ته وسپارل سو.
حنظله بادغیسي (افغان)

حنظله بادغیسي یا د بادغیس حنظله د زیږدیز کال په شاوخوا کي یو له لومړنیو دري ژبو افغان شاعرانو څخه وو. نوموړی د افغانستان په بادغیس ولایت کي زیږیدلی دی او د طاهریانو په زمانه کي یې ژوند کاوه. هغه طاهریان کوم چي له عباسي خلافت څخه یې د افغانستان او خراسان خپلواکي ترلاسه کړه. د حنظله شعرونه په افغانستان کي دومره مشهوره وه چي د دري ژبي په دیوان یا کومه ټولګه کي د راټولولو وړ وه، خو د وخت حالاتو دغه شعرونه ورک او یوازي د ګوتو په شمېر څو دانې پاته دي.
د نیکوپولس جګړه

د نیکوپولس جګړه یا د نیکوپولس صلیبي جګړه د ۱۳۹۶ کال د سپتمبر په ۲۵ د ذی الحجې په ۲۲ مه د ۷۹۸ هجري لمریز کال یا د سپتمبر د میاشتي په ۲۸ نیټه د ډینیوب سیند په سویلي ښې څنډه کي رامنځ ته سول او په پایله کي یې عثماني لښکر اروپایي صلیبیانو ته ستره ماته ورکړه. د عثماني پوځ مشري په یاده جګړه کي د سلطان بایزید یلدرم او د اروپایي ځواکونو مشرتوب د هنګري واکمن سیګسمونډ په لاس کي وو. د نیکوپولس یاده جګړه وروسته له هغه پېښه سول کله چي عثماني امپراطورۍ په کال کي د کوزوو د جګړې پر مهال د ختیځي اروپا ځواکونه دړي وړي او ورپسې یې د ختیځ رومي سلطنت پلازمینه قسطنطنیه اوسنئ استانبول تر اور لاندي ونیوی. اروپایي صلیبیان چي د عثماني ټولواکمنۍ په یاد بریالیتوب خبر سول، سمدستي یې د یوې بلي ستري جګړې لپاره چمتووالی پیل او د اروپا څخه د ترک مسلمانانو د شړلو ترڅنګ یې شام او فلسطین ته هم سترګي خښي کړې، ترڅو له مسلمانانو څخه د څو پېړیو غچ په یوځل واخلي. تر ذکرسوي چمتووالي وروسته صلیبي اروپایان د فرانسې او انګلستان د ځواکونو سره په ګډه د عثماني امپراطورۍ په لوري ولاړه او په لاره کي یې د نیکوپولس کلا چي د عثماني ځواکونو په لاس کي وه تر درنې محاصرې لاندي راوستل. سلطان بایزید چي کله له یادي پیښي خبر سو د برېښنا په څېر یې ځان سیمي ته ورساوه او مخکي تردې چي صلیبیان کلا ونیسي عثماني لښکر یې مخي ته ودرېدی. د صلیبي ځواکونو فرانسوۍ برخه ددې لپاره چي تر نورو صلیبیانو مخکي بریا پخپل نامه کړي له عثماني ځواکونو سره په جګړه کي ښکېل او له خپل اصلي لښکر څخه بیخي لیري ولاړه. سلطان بایزید چي ددوی احمقانه حرکت ولیدی سمدستي يې تر خونړي برید لاندي او د نورو صلیبیانو تر راتګ مخکي یې تارو مار کړه. د فرانسويانو همدغه ماته او ډله ییزه وژنه د پاته صلیبي لښکر لپاره هم خونړي تمامه سول او د سیګسمونډ څخه ماسېوا چي په تیښته بريالئ سو، د اروپایي لښکر لوی شمېر مشران د عثماني ځواکونو له لوري ژوندي ونیول سوه، او پاته لښکر یې پر میدان دړي وړي سو. د نیکوپولس دې جګړې ته د منځنۍ دورې وروستۍ لویه صلیبي جګړه ویل کیږي، چي وروسته یې د ورنا صلیبي جګړه ۱۴۴۳-۱۴۴۴ میلادي هم د عثمانیانو په بریا پای ته ورسېده او په ۱۴۵۳ کي یې د قسطنطنیې د فتحې لپاره لاره هواره کړه.