ihanif/pashto-wikipedia-corpus huggingface dataset:
پارلماني ولسواکي

پارلمان د انگلیسي ژبې کلمه ده چې له چې د خبرو او بحث معنی ورکوي اخیستل شوې ده، دا څرگندنې په ۱۲۴۵ زیږدیز کال کې د فرانسې د پادشاه او پاپ تر منځ کیدونکو غونډو ته هم کارول شوې ده، ورو ورو دا څرگندنه د وگړو هغه ټولي ته کارول کیده چې د واکمني د پالیسیو او مالي چارو په اړه خبرې اترې کوي او هغه تصویبوي. د دولت د دوه نورو قوو اجرایوي او قضایې په پرتله خلکو ته د پارلمان نږدې والي ته په پام سره پارلمان د خلکو د نظر استازندویه درییم ځواک بلل کیږي له همدې امله د پارلمان ودانۍ ته ډیر وخت د ملت کور کلمه کارول کیږي. پارلماني سیستم او پارلماني حکومت بیا له جمهوري ریاست څخه بیل د حکومت یو ډول دی، په دغه ډول کې د جمهوري ریاست په اپوټه چې پکې د قوو په بیلابیل والي ټینگار دی په پارلماني سیستم کې د اجراییوي او تقنیني قوو د یو ځایوالي په اصل ټینگار کیږي. په پارلماني ډیموکراسۍ کې مقننه او اجرایه قوه په یو ځای کار کوي او له همدط امله دی چې هغه کسان چې قانون جوړوي له بلې خوا په کابینه کې هم دي، حکومت د کابینې او په پارلمان کې د اکثریت او نورو یو ځای شوو پارټیو له ایتلاف څخه جوړ شوی دی، چې پدې ډول حکومت د پارلمان یو اکثریت دی او ډیری تصامیم هم د همدغه ځواک په لاس کې دي او دا چې حکومت د پارلمان اکثریت ټاکلی او د خلکو په نیغه رایه ندي ټاکل شوي نو دوی هم پارلمان ته مسوول دي. حکومت هم په ټولیز ډول په دوه برخو ویشل شوی یو یې رسمي برخه ده چې په راس کې یې پاچا راځي او بل یې د حکومت اجرایوي برخه ده چې پکې لومړی وزیر مشر راځي او پاچا چې ملي مشرتابه لري یواځي نظارت کوي چې حکومت شته دی، کله چې کوم اضطراري حالت رامنځته کیږي، یا ایتلافي حکومت ماتې خوري بیا پاچا واک لري چې یوه چا ته دنده ورکړي چې حکومت جوړ کړي؛ خو د لومړي وزیر دنده بیا ټول اجرایوي مسولیتونه دي؛ هغه پاليسي جوړوي او د خپلو اړتیاو له مخې قوانین وړاندیز کوي. په پارلماني ډیموکراسۍ کې تصمیم هم ډلې ته ورگرځي، ډله تصمیم نیسي، په پارلمان کې اکثریت حکومت جوړوي او په حکومت کې هم یواځې لومړی وزیر پریکړه نه کوي بلکه کابینه تصمیم نیسي.
واک

واک یا اقتدار کلمه په انگلیسي ژبه کې اتوریټي ده چې د لاتیني کلمې څخه اخیستل شوې او د واک، واکمنۍ، قانوني ځواک، باور او نفوذ معنی ورکوي. په ټولنیزو برخو کې روا یا مشروع واک او په سیاسي چارو کې د واکمنۍ او په علمي او ادبي برخو کې درناوي ته ټولو ته واک کارول کېږي.
سیاسي تیوري

سیاسي تیوري دوه کلمې دي چې لومړۍ یې د سیاسي کلمه ده چې د مختاړي په توگه د هغه څه معنی ورکوي چې په سیاست پورې اړه لري او دوهمه کلمه تیوري ده چې په سره یو ځای کیدو سره ځانگړی مفهوم افاده کوي. سیاسي کلمه لکه چې په نورو بحثونو کې هم یاد شول د یوناني له کلمې څخه اخیستل شوې چې خپله دا کلمه د ښار او هیواد معنی ورکوي او سیاست د پخواني یونان د بیلابیلو برخو تر منځ د تفکر لارې، احساس او تر ټولو مهم دا چې له یو بل سره تړاو ته ویل کیدل. د سیاسي کلمې بشپړ تعریف ځکه ممکن ندی چې بیلابیل ډوله فعالیتونو ته کاریدای شي خو هغه تعریف چې تر یوې کچې نږدې دی داسې شوی چې: سیاست هغه فعالیت ته وايي چې د ټولیزو نیول شوو تصمیمونو د پلي کیدو او منل کیدو له لارې د بیلابیلو پاړکیو تر منځ د توپیرونو د له منځه وړلو لامل شي. فرانسوي فیلسوف اگست کنت تیوري داسې مفهومي لینز گڼي چې په وسیله یې موږ گڼ ورځني حقایق ډلبندي کولای شو. تیوري له موږ سره مرسته کوي چې د حقیقتونو بیلابیل سطوح وپیژندلای او ډلبندي کړای شو، له تیوري پرته به موږ د حقایقو بیلابیل سطوح ونشو پیژندلای چې کوم څیز مهم دی او کوم ندی یا هم په ټولو کې حتی حقیقت کوم دی. که څه هم تر اوسه د ښې تیورۍ او تشخیص په اړه کوم قانون او چلند نشته خو د تیورۍ په توگه د یوې نظریې د شتون په اړه فکرونه شته دي. تر ټولو لومړی تیوریک ارزښت صرفه جويي ده؛ په دې مانا چې د نا اړینو او ډیرو تیت پرک جزیاتو مخنیوی وشي او تیوري باید نیغ په نیغه اصلې موضوع ته د رسیدو رسا لاره هواره کړي. د دې تر څنگ څنگ ساده والی هم تعقیبیږي خو یوه مهمه موضوع دا ده چې هڅه کیږي صرفه جويي هغه جزیات قرباني نکړي چې اړين وي. لدې را وروسته تیوریسټان کره والی خپل بل ارزښت ټاکي او د نړۍ په پیژندلو کې د داسې جزیاتو او توضیحاتو له لارې چې د هدف په موندلو کې مرسته کوي مخ پر وړاندې ځي او کله چې دا دواړه یعنې ساده والی او کره والی منځ ته راغی نو ظرافت رامنځته کیږي او تر ننه هم چط د نړۍ بیلابیل اړخونه پلټل کیږي د تیوري گانو د ظریفو تشریحاتو او شننو له امله دي. معمولاً د طبیعي تیوریو بحث هم مطرح وي چې پکې د څیزونو طبیعت د همدغه کره والي او ساده والي او ظرافت د پلټنو له امله پرې رڼا اچول شوې روښانیږي. د طبیعي او ټولنیز سیاسي بحث تر منځ یو شمیر توپیرونو ته په پام سره ځینې پوهان وايي ټولنیز سیاسي پوهان باید تر ډیره تاریخي تړاونه او تمایلات وڅیړي او تر ډیره نوو د څیړنو لارو ته پام وکړي. خو سیاسي تیوري په لویدیځ کې له یوې خوا له سیاسي فلسفې او له بلې خوا له سیاسي تفکر څخه راوتلې ده، خو دا باید روښانه وي چې سیاسي تیوري لدې دواړو سره توپیر لري، ځکه له یوې خوا د بیلابیلو سیاسي تفکراتو د تړاو ځواک پکې نشته او له بلې خوا له تاریخي پلوه هم د سیاسي تفکراتو له اخښنې سره سروکار نلري. په سیاسي تیوري کې له یوه ځانگړي نقطه نظر څخه د بیلابیلو موضوعاتو تنظیمول او ورته کړچار برابرول اصل دی ځکه نو هم سیاسي تیوریستان د سیاسي تفکراتو او ټولنیزو حالاتو تر منځ د مسایلو په اوډنه بوخت وي. سیاسي تیوري په دې وروستیو کې اکاډمیکو زده کړو او بحثونو ته د ننه شوې له دې وړاندې سیاسي تیوریسټان یواځې د یوه فعال په توگه مطرح وو.
اپوزیسیون

اپوزيسيون په فرانسوي ژبه مخالفت يا مخالفانو ته وايي چې په پراخه معنا کې د هغو ټولنو، گوندونو، ډلو او کسانو د هغو هڅو ټولگې ته وايي چې د سياسي، اقتصادي او ټولنيز واک درلودونکو د واک په مخالف اړخ يا د پارلماني لارې په کارولو او يا هم د نورو لارو د کارولو په وسيله تعقيبيږي. په محدوده معنا اپوزيسيون د هغې ډلې نوم دى چې د پارلماني حکومت په نظامونو کې د اساسي قانون له مخې د هغې رسميت پېژندل شوى او په پارلمان کې يوه ډله رامنځته کوي چې له حکومت سره تړاو نلري او نه يې هم ملاتړ کوي خو بيا هم ځان اساسي قانون ته ژمن گڼي. پارلماني اپوزيسيون د هغو شرايطو له مخې چې اساسي قانون ورته غوره کړي د پارلمان په غونډو کې په خبرو او بحثونو کې ونډه اخلي او د حکومت پر کار نېغه څارنه کوي او دغه راز عمومي افکار په جريان کې اچوي. د اپوزيسيون مهمه دنده داده چې ټاکونکو ته د ټاکنې بل امکان په لاس ورکوي، چې پدې سره د ښې ټاکنې زمينه برابروي، دا ډول اپوزيسيون د انگلستان، فرانسې او سويډن غوندې په دوديز ليبرال هېوادونو کې په پارلماني نظامونو کې شته دى چې معمولاً پکې دوه اصلي گوندونه په نوبت سره د حاکم او اپوزيسيون رول په غاړه اخلي. په يوگونديز نظام کې اپوزيسيون رسمي او قانوني وجود نلري، پدې ډول نظامونو کې د دولت او اصلي گوند هر ډول مخالفت د اساسي قانون او عمومي نظم خلاف گڼل کېږي. په امريکا متحدو ايالتونو کې د رياست جمهوري نظام د شتون له امله په پارلمان کې د يوه لاس ډېرى اړين ندى او د گوندونو نامتمرکزوالي د يوه لاس فراکسيون جوړول ناشوني کړي دي او له همدې امله دى چې په امريکا کې اپوزيسيون د اساسي قانون د اړوند ارگانونو په توگه نشته او په دغه هېواد د کې د فراکسيوني يوه لاس کار د نشتوالي له امله په اساسي مسايلو کې د اپوزيسيون د شتون خبره نشي کېداى. د جمهوري رياست نظام دا امکان برابروي چې پارلماني ډېرى د يوه گوند وي او ولسمشر له بل گوند څخه غوره شي او دا دواړه له يو بل سره همکاري هم وکړي او دا چاره څو ځله پدې هېواد کې پېښه شوې ده. لومړنى سياسي اپوزيسيون په اتلسمه پېړۍ کې په انگلستان کې په دوه ډلو ويگ او توري سره رامنځته شو چې له ټولنيز نظره يې په منشا کې اساسي اختلاف نه درلود او په ډېرو برخو کې يې غږ يو شان وو، د واکمن او مخالف گوند په توگه د يوه او بل ځاى ته تگ ډېرى د شحصي سياسي نظر د اختلاف له امله وو نه د سياسي کلي معنا له مخې. په يوه بشپړ پارلماني نظام کې اپوزيسيون هغه دندې ترسره کوي چې د تفکيک قوا د کلاسيکې نظريې له مخې پارلمان ته په پام کې نيول شوې دي. اپوزيسيون په مجريه ځواک د څارنې لپاره تر ټولو اغيزمنه وسيله گڼل کېږي. سرچینې سياست
عقل (نثري کلیات)

ډېر لږ خلك دي، چې كله كله يو نيم كار د عقل په خوښه كوي. نور ټول كارونه د مينې او محبت دپاره، د حسد او عناد دپاره، د حرس او هوس دپاره وي يا د كوم زورور په امر او د نادانۍ په فرمان اجرا كېږي. سره له دې چې د عقل برخه په ژوندانه كې ډېره لږه ده بيا هم هر څوك د عقل ستاينه كوي او د عقل دښمن هم عقل ښه گڼي او بې عقلي نه خوښوي. ښايې، چې عقل په همدغه سبب د هر چاخوښ وي، چې د چا په كار كې كارنه لري او د زورورو خوي په كې نشته. عقل زمونږ تابع دى او زمونږ زړه ته گوري هغسې مشوره راكوي، ځكه يې ستا يو او صفت يې كوو. كه عقل پر مونږ باندې حاكم واى او اقتدار يې درلوداى مونږ به ترينه ډېر سرټكاوه او بد به مو گاڼه، ځكه چې تر اوسه مونږ له يوه حاكم نه هم زړه كې ډېر خوښ نه يو او ډېر ښه حاكم هم ډېر خلك له ځانه خوابدي كړي دي. په رښتيا، چې عقل غوندې بې ضرره شي نشته. عقل هر كله زمونږ خير او گټه راښيي او عقل د همدغه شي نوم دى. كه مونږ د عقل يوه خبره هم ونه منو بيا هم عقل رانه نه ځي او بد راسره نه كوي كه مونږ په ناكاره كار پسې په بده لاره روان شو عقل راسره ملگرى دى او څومره، چې كېداى شي له خطر نه مو ساتي. ډېرې غلاگانې د عقل په مرسته كېږي، كه څه هم غلا ته په ښه نظر نه گوري او غلا يې نه ده خوښه. هغه شيطاني چلونه، چې انسان كشف كړي دي او شيطان هم ورته حيران دى د سادگانو او احمقانو كارنه دى. فرېب او ټگي سره له دې، چې سم او صحيح عقل ورته بد گوري بيا هم د هوښيارۍ بد عمله اولاد دى او د بدسړي له عقل څخه دغه راز بد اولاد پيداكېږي، همدغسې عقل يوه غله ته هم د تېښتې لاره ښيي هم يې د ماړه كاله ته بيايي او كه حاكم ونيوه د ځان د خلاصولو چلونه هم ورښيي. كه سړى هرڅومره گنهكار و عقل ورته د نجات لاره لټوي او له همدردۍ نه يې لاس نه اخلي. په رښتيا، چې دومره مهربانه ملگرى بل نشته. هغه وخت، چې څوك عقل له ځانه شړي او په عقل هجوم ور وړي باده او پياله دى په لاس كې وركوي او دمخه ورته لا يو داسې ځاى پيدا كاندي، چې ډېر رسوا نشي او محتسب يې گرېوان ته لاس وانچوي. دعقل خوى او خصلت په هيچا كې نشته په زړه كې حسد او عناد نلري، لكه ماشوم مرور كېږي، نه ظلم او نه يې ناروا خوښه ده، مگر له ظالم سرهدښمني هم نه كوي، فسق او فجور ورته بد معلومېږي، خو د ذاهد په شان له فاسق او فاجرنه نه تښتي، هر چا ته د خېرخواه په نظرگوري او د انسان په مجبوريت ډېرښه خبر دى. عقل په دې خبره ډېر زور اچولى دى، چې انسان پخپلو كړو كې پوره ازادي او اختيار نلري او د مجبوريت جنبه يې ډېره غالبه ده. هو! عقل دا غواړي، چې د انسان له ضعف او ناتوانۍ نه يو داسې قوي دليل جوړ كړي، چې د هغه بل جهان له ملامتۍ نه يې هم خلاص كاندي. عقل په دې پوهېږي، چې انسان د خپلو غرايزو او احساساتو تابع دى او منطق هر كله د خپلو اغراضو دپاره استعمالوي. د انسان له منطقي تعريف څخه هم دا معلومېږي، چې دى اول حيوان او بيا عاقل دى، يعنې د ده نطق او عقل د حيوانيت تابع دى او حيواني غرايز پكې د اوليت حق لري. دا يو منلى حقيقت دى، چې عقل زمونږ تابع دى، مونږ د عقل تابع نه يو. عقل زمونږ دپاره پيدا شوى دى مونږ د عقل د پاره نه يو پيدا. كه مونږ په عقل باندې د ليونو او ماشومانو كار كوو، كوي يې او زمونږ له امر نه غاړه نه غړوي. كه زه او ته دوستان يو زما او ستا عقل هم دوستي كوي. كه مونږ غليمان شو زمونږ عقلونه يو له بل سره دښمني كوي او په جگړه اخته كېږي. ښه عقل هماغه دى، چې د مينې او محبت په غېږ كې وده وكړي او د ښو عواطفو او احساساتو په لمن كې وروزل شي. عقل د اخلاقوتابع دى، كه اخلاق ښه و عقل ښه كېږي كه اخلاق بد و عقل په بده لار روانېږي او بده لاره ښيي.
د افغانستان د پارلمان غړي

د افغانستان په ولسي جرگه کې د هېواد له گوټ گوټ څخه د استازيو لنډه پيژند پاڼه ١٣٨٤ لمريز کال
امنیت شورا

د ملګرو ملتونو امنیت شورا د ملګرو ملتونو اړوند ایداره ده چې دنده یې د نړیوال امنیت او سولې ساتل دي. د ملګرو ملتونو د منشور له مخې د امنیت شورا د واک سیمه د سوله ساتو ځواکونو استول، د نړیوالو بندیزونو تصویب او د دښمنو هیوادونو پر ضد جګړې ته د ځواکونو د استولو لپاره اجازه ورکول دي، د دې شوراپریکړې د امنیت شورا د پریکړه لیک په توگه خپریږي. امنیت شورا پنځه دایمي او لس غوره شوي غړي لري. پنځه دایمي غړي یې په پریکړو کې د ویټو حق هم لري. د امنیت شورا ریاست نوبتي دی او وخت یې یوه میاشت دی.
افغان لیکوال

افغان لیکوال د ژباړې خدمات په افغانستان کې د ژباړې د باکیفیته او معیاري خدماتو د وړاندې کولو په موخه د افغانستان د ژباړې او څېړنې مرکز د پیاوړو لیکوالانو او ژباړنانو لخوا جوړه شوې اداره ده چې په افغانستان کې د ژباړې په برخه کې د تجربې، لوړ ظرفیت او کیفیت په برخه کې بې سیاله خدمات وړاندې کوي. افغان لیکوال د ژباړې خدمات د افغانستان د حکومت له ټولو اړوندو ادارو څخه د فعالیت د جوازونو په لرلو سره کولای شي په ډاډ وړ کیفیت او معیار سره رسمي او غیررسمي اسناد د نړۍ په مروجو ژبو کې یوې او بلې ته په پام وړ ظرفیتونو او کیفیت سره په تر ټولو لوړ ممکن مقدار سره وژباړي. افغان لیکوال د مطرح او پیاوړو لیکوالانو او ژباړنانو په درلودلو سره نه یوازې د ژباړل کېدونکو توکو کیفیت تضمینوي بلکه په لوړه کچه د متنونو د اوډون او سمون تضمین کوي. د افغان لیکوال ادارې کارډلې چې له کلونو راهیسې د ژباړې او تحقیق په برخه کې په بېلابیلو ادارو او رسنیو کې خدمت کړی په لوړو ظرفیتونو سره د لیکنۍ او گړنۍ ژباړې، متن اوډنې، دوبلې او طراحۍ په برخه کې په نړۍوال معیار برابر خدمتونه وړاندې کولای شي. د افغان لیکوال کارډلې له ۱۳۸۳ لمريز کال راهيسې په بېلابېلو برخو کې د نړۍ له بډايو ژبو څخه د هېواد رسمي ژبو ته گڼ کتابونه، مقالې، مرکې، مستندونه، فلمونه، دوبلې او رسمي او غیر رسمي اسناد ژباړلي او په دې برخه کې يې د وړتیاوو په روزنه کې برخه اخیستې. خدمات لیکنۍ او گړنۍ ژباړه؛ د هېواد په کچه، د باتجربه مسلکي او تکړه ژباړنانو له خوا، د نړۍ له ژوندیو ژبو، پښتو او دري ژبو ته، او دغه راز، له پښتو او دري ژبو، د نړۍ ژوندیو ژبو ته با کیفیته او معیاري لیکنۍ او گړنۍ ژباړه. متن اوډنه؛ د بېلابېلو متنونو لیکنې، اوډون او سمون، ټایپېنگ، د کتابونو، مجلو او بېلابېلو خپرندویه متنونو ډیزاین، چاپ او خپراوی. د ژبو او ژباړې په برخه کې وړتیا روزنه؛ د افغانستان د ژباړې او څېړنې مرکز او نورو علمي بنسټونو او بېلابېلو فرهنگي او علمي څېرو په مرسته، له نړیوالو معیارونو سره سم د ژبو او ژباړې د مهارتونو د روزنې خدمات. فرهنگي خدمات؛ د عمومي پوهاوي ملي کمپاینونه، غونډې، سیمینارونه، ورکشاپونه او نورو روزنیز او تبلیغاتي پروگرامونو مدیرت او طراحي. برېښنالیک:
گردی مېز

گردى مېزیا هغه ناسته چې د يوې مشخصې موضوع په اړه له يوه ډله نظر خاوندانو، كارپوهانو، عامو خلكو يا چارواكو سره تر سره كېږي او د موضوع په اړه پكې غبرگونونه، وړانديزونه، نظرونه، نيوكې او مثبت او منفي اړخونه بيانېږي. دغه ناسته په گرد دايروي يا د انگليسي توري ته په ورته مېږ تر سره كېږي. د گردي مېز په پيل كې د موضوع د څو اړخونو په اړه خبريال معلومات وركوي او د موضوع حدود هم بيانوي او له هغه وروسته د گډونوالو د شخصيت او د هغوى د رشتې په اړه لږ معلومات وركوي. كله كه په گردي مېز كې د گډونوالو شمېر زيات وي نو خبريال د هغوى له اوږدې پېزنگلوى تېرېږي يوازې په نومونو بسنه كوي. په گردي مېز كې ټول گډونوال د خبرو كولو يو ډول حق لري، هغه كه نيوكه وي كه وړانديز خو له دلايلو سره يو ځاى. په گردي مېز كې ، د پوهې ، عمر او كاري تجربې په لحاظ انډول ساتل كېږي او حتا زموږ په هېواد كې د ژبې انډول ته هم پام كېږي. په گردي مېز كې ژورناليست له گډونوالو سره په يوه مېز كېني نه داسې چې ژورناليست دې ځانگړى مېز ولري. ژونالیست باید گرمه فضا جور وکری ژونالیست باید گرمه فضا جور وکری دا هم وگورئ افغان لیکوال سرچینې سیاست سیاستپوهنه سیاسي اصطلاحات سیاسي وییپانگه
د اشکانیانو واکمني

د اشکانیانو واکمني چې د پارتيانو واکمني په نوم هم پېژندل شوي دي د ۲۴۷ کال مخکې له میلادی څخه تر ۲۲۴ کال میلادي پورې په نژدې ختيځ کی یوه ستره واکمني وه چی مرکز یی په ایران او عراق کی پروت وو. نوموړي واکمني د ارشک په نومه نوم شوي وه. ارشک ۱ د اشکانيانو کورنی بنسټ ایښودونکی او د پارتيانو د قبيلو مشر وو. د اشکانيانو د واکمني سياسي مرکزونه په تیسفون، هگمتانه، شوش، نسا او ارشاک کې وو. د ایران امپراتورۍ او پاچاهۍ
حاجي سيد جان

حاجي سيد جان د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
سنگين توکل زى

سنگين توکل زی د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
کبير رنجبر

کبير رنجبر د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
نعمت الله

نعمت الله د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
اسماعيل صفدري

اسماعيل صفدري د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
جميل کرزى

جميل کرزی د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
انور اوريا

انور اوريا د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
بېدار ځاځى

بېدار ځاځی د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
عبدالهادي ساپى

عبدالهادي ساپی د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
احمد فريد

حاجي احمد فريد د ولسمشر حامد کرزی دوره کې د ولسي جرگې غړی وو. نوموړی په ولسي جرګه کې د کاپیسا د خلکو استازی دی. د ولسي جرگې غړي
عبدالستار خواصي

عبدالستار خواصي د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
جان گل کارگر

جان گل کارگر د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
علي محمد

حاجي علي محمد د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
اسد الله همتيار

داکتر اسد الله همتيار د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. ډاکتر اسدالله همتیار د میانور زوی ۱۳۴۳ ه ش د لوګر ولایت د خروار ولسوالي د بلوخیلو د کلي کې زیږیدلی. ثانوي زده کړې یې د هجرت په دیار کې د اتحاد په عالي لیسه کې تر سره کړې دي. لوړې زده کړې یې د کابل په طبي پوهنتون کې تر سره کړې ۱۳۸۱ ه ش کال فارغ شوی.د لوګر په ولایتي روغتون کې یې د ډاکتر په حیث کار کړی و. د بیړنۍ لوې جرګې، د اساسي قانون د لوې جرګې غړ و. د خروار ولسوالي د روغتیا د برخې مسول و. په ۱۳۸۴ ه ش د لوګر ولایت څخه ولسې جرګې ته لار پیدا کړه او خپله پنځه کلنه دومره بشپړه کړه. له وکالته وروسته یې د کابل په انتاني روغتون کې دنده واخیسته او هم دلته یې تخصص هم تر سره کړ. بعد له وخته به یې په خپله معاینه خانه کې د ناروغانو تداوي کوله. اسدالله همتیار په ۱۳۹۶ ه ش کال د اسد د میاشتې په نهمه نیټه په خپله معاینه خانه کې د نامعلومو وسلوالو له خوا په شهادت ورسیده. دافغانستان د پارلمان له ودانۍ سره نږدې خاورو ته وسپارل شو. روح دې ښاد وي. د ولسي جرگې غړي
راز محمد فيض

راز محمد فيض د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
محمد عمر (سياستوال)

حاجي محمد عمر د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
معين مرستيال

معين مرستيال د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
نازکمير سرفراز

نازکمير سر فراز د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
شکريه عيسي خېل

شکريه عيسي خېل د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
حميرا اکاخېل

حميرا اکاخېل د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
گلالۍ نور سافي

گلالۍ نور صافي د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
فوزيه روفي

فوزيه روفي د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
حاجي زرين

حاجي زرين د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
گل احمد

گل احمد د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
عزيز احمد نادم

عزيز احمد نادم د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
احمد وحيد طاهري

احمد وحيد طاهري د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
سلام قاضي زاده

سلام قاضي زاده د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
محمد نعيم فراهي

محمد نعيم فراهي د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
عبيد الله هلالي

عبيد الله هلالي د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
مامور موسي

مامور موسي د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
صالحه

صالحه د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
امر لالى

امر لالى د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
حبيب الله

حبيب الله د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
ملالۍ اسحق زۍ

ملالۍ اسحق زۍ د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
عبدالقيوم کرزى

عبدالقيوم کرزى د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
نور الحق علومي

نور الحق علومي د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
عارف نورزى

عارف نورزى د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
خالد پښتون

خالد پښتون د افغانستان د کندهار ولایت اوسیدونکی او د ولسي جرگې غړی دی. ښاغلی پښتون د ولسي جرګې په تېره دوره کې هم د کندهار ولایت استازی و، او د طالبانو د رژيم تر نسکورېدو وروسته د نوي حکومت په جوړېدو سره د کندهار د لومړي والي ویاند و . تر دې وړاندې دغه څوکۍ ته په ولسي جرګه کې د پکتیکا ولایت استازي نادرخان کټوازي او د بدخشان ولایت استازي عبدالاحد افضلي یوه هم ونشو کړای چې په دري پړاوه ټاکنو کې د حاضرو غړو پنځوس جمع یو رایه خپله کړي دا هم وګورئ د ولسي جرگې غړي کندهاریان
احمد شاه اڅکزى

احمد شاه اڅکزى د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
مېرمن شکيبا

مېرمن شکيبا د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
معلم ميرولي

معلم ميرولي د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
ناز پرور

ناز پرور د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
داد محمد خان

داد محمد خان د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
انجينير عبدالمتين

انجينير عبدالمتين د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
محمد انورخان

محمد انورخان د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
خانم نسيمه نيازى

نسيمه نيازى د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
حميد الله توخى

حميد الله توخى د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
حاجي ولي خان

حاجي ولي خان د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
تور پيکۍ

تور پيکۍ د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
عبدالسلام راکټي

عبدالسلام راکټي د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
سونا نيلوفر

سونا نيلوفر د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
هاشم وطنوال

هاشم وطنوال د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
مامور جبار

مامور جبار د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
داود سلطان زوى

داود سلطان زوى د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
حاجي صاحب رحمان

حاجي صاحب رحمان د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
نياز محمد اميري

نياز محمد اميري د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
مولوي شهزاد

مولوي شهزاد د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
شجاع الملک

شجاع الملک د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
ميرمن گلهار

ميرمن گلهار د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
مولوي سيد رحمان

مولوي سيد رحمان د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
ميرمن زيفنون

ميرمن زيفنون د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
هوا علم نورستانۍ

هوا علم نورستانۍ د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
حاجي موسى هوتک

حاجي موسى هوتک د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
روشنک وردگ

روشنک وردگ د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
ملا عبدالله

ملا عبدالله د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
ملا ملنگ

ملا ملنگ د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
گل پاچا مجيدي

گل پاچا مجيدي د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
فضل الرحمان څمکنى

فضل الرحمان څمکنى د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
داود ځاځی

داود ځاځی د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
شريفه زرمتي وردگ

شريفه زرمتي وردگ د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
پير بخش

پير بخش د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
فريدون مومند

فريدون مومند د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
ببرک شينوارى

ببرک شينوارى د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
مولوي عطا والله لودين

عطا والله لودين د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
هاشم پولاد

هاشم پولاد د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
فاروق ميړنى

فاروق ميړنى د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
عبدالمجيد

عبدالمجيد د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
عزيز الرحمان

عزيز الرحمان د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
نورزيه اتمر

نورزيه اتمر د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
سامعه خوگياڼۍ

سامعه خوگياڼۍ د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
آرين يون

آرين يون د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
مولوي حنيف شاه

مولوي حنيف شاه د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
سيد محمد گلاب زوى

سيد محمد گلاب زوى د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
لياقت بابکرخېل

لياقت بابکرخېل د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
حاجي امير خان

حاجي امير خان د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
غرعښته کټوازۍ

غرعښته کټوازۍ د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
نادر خان کټوازى

نادر خان کټوازى د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
خالد فاروقي

خالد فاروقي د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
پروين درانۍ

پروين درانۍ د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
ملا تره خېل

حاجي ملا تره خېل د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
حاجي عبدالله

حاجي عبدالله د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
حيدر جان نعيم زى

حيدر جان نعيم زى د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
علم گل

حاجي علم گل د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
قادر کوچى

قادر کوچى د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
حاجي پاړى

حاجي پاړى د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
فهيمه احمدزۍ

فهيمه احمدزۍ د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
پروين مومند

پروين مومند د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
پيرام قول

پيرام قول د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
صبغت الله ذکي

صبغت الله ذکي د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
بلقيس

بلقيس د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
شکريه پيکان

شکريه پيکان د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
عالم ساعي

عالم ساعي د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
احمد خان

احمد خان د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
شامرادان قول

شامرا دان قول د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
يوسف غضنفري

يوسف غضنفري د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
فيض الله ذکي

فيض الله ذکي د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
ستار درزابي

ستار درزابي د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
عبدالخبير

عبدالخبير د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
حميرا گلشني

حميرا گلشني د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
احمد

احمد د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
فتح الله

فتح الله د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
شاکر کارگر

شاکر کارگر د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
سردار اغلي

سردار اغلي د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
سراج الدين سفري

سراج الدين سفري د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
محمد يعقوب

محمد يعقوب د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
محمد امين قانع

محمد امين قانع د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
علم خان

علم خان د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
روزگول الدين اوچي

روزگول الدين اوچي د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
عبدالوهاب

عبدالوهاب د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
انجنير عباس

انجنير عباس د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
فاطمه نظري

فاطمه نظري د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
ابراهيم قاسيمي

ابراهيم قاسيمي د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
حاجي سلطاني

حاجي سلطاني د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
حسين فهيمي

حسين فهيمي د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
قربان

قربان د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
رقيه ناييل

رقيه ناييل د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
نعمت الله غفاري

نعمت الله غفاري د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
اکبر

اکبر د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
قيوم سجادي

قيوم سجادي د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
شاه گل رضايي

شاه گل رضايي د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
ظاهر احمد يار

ظاهر احمد يار د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
راحله بي بي کبراه

راحله بي بي کبراه د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
رضا رضايي

رضا رضايي د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
حسين سنگر دوست

حسين سنگر دوست د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
صديقه مبارز

صديقه مبارز د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
استاد اکبري

استاد اکبري د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
جمال فکوري

جمال فکوري د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
سرور جوادي

سرور جوادي د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
صفوره ايلخاني

صفوره ايلخاني د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
محمد علي ستيغ

محمد علي ستيغ د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
ميرمن شيرين محسيني

ميرمن شيرين محسيني د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
عالمي بلخي

عالمي بلخي د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
شکيلا هاشمي

شکيلا هاشمي د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
فهيمه سادات

فهيمه سادات د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
سيد علي جاويد

سيد علي جاويد د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
آصفه شاداب

آصفه شاداب د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
شفيق سادات

شفيق سادات د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
سيد محمود گيلاني

سيد محمود گيلاني د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
حضرت علي

حضرت علي د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
محمد عالم قرار

محمد عالم قرار د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
محمد باقر شيخ زاده

محمد باقر شيخ زاده د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
ميراحمد جوينده

ميراحمد جوينده د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
سيد منصور نادري

سيد منصور نادري د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
محمد اسحق رهگذر

محمد اسحق رهگذر د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
بازمحمد جوزجاني

بازمحمد جوزجاني د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
پاينده

پاينده د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
سرمچار

سرمچار یوه اصطلاح ده چې د بلوڅ آزادي غوښتونکو جنګیالیو لپاره کارېږي، کله ناکله سرمچاران د مزار یا مزاران په نوم هم یادیږي. په بلوچي ژبه کې د مچار معنی مه ګوره ده او سرمچار هغه چا ته ویل کیږي چې واک ته د رسېدو په لاره کې د خپل سر بایللو پروا هم نه کوي. پاکستان او ایران بلوڅ مشران ترهګر بولي او د هغوی غوښتنې نامشروع ګڼي. دا هم وګورئ سرچینې
داد محمد

داد محمد د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
احمد بهزاد

احمد بهزاد د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
جبرائيلي

جبرائيلي د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
شهناز همتي

شهناز همتي د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
ډاکتر ابراهيم

ډاکتر ابراهيم د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
مولوي دين محمد

مولوي دين محمد د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
قادر امامي

قادر امامي د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
نوش افرين

نوش افرين د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
عين الدين

عين الدين د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
صافي زاده

صافي زاده د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
صالح محمد ريگستاني

صالح محمد ريگستاني د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
راحله قاضي

راحله قاضي د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
يونس قانوني

يونس قانوني د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
نجيب الله کابلى

نجيب الله کابلى د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
فوزيه ناصريار

فوزيه ناصريار د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
عارف ظريف

عارف ظريف د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
تاج محمد مجاهد

تاج محمد مجاهد د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
عرفان الله عرفان

عرفان الله عرفان د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
داوود هاشمي

داوود هاشمي د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
قدريه يزدان پرست

قدريه يزدان پرست د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
طاهره ميرزاد

طاهره ميرزاد د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
سامعه سادات

سامعه سادات د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
شفيقه نوري

شفيقه نوري د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
حاجي الماس

حاجي الماس د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
صديق عثماني

صديق عثماني د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
زلمى

زلمى د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
عبدالعزيز

عبدالعزيز د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
فوزيه کوفي

فوزيه کوفي د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
امان الله پيمان

امان الله پيمان عضو سابق پارلمان افغانستان. د ولسي جرگې غړي
محبت شاه

محبت شاه د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
کبراه دهقان

کبراه دهقان د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
محمد اورنگ

محمد اورنگ د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
عبدالباقي

عبدالباقي د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
محمد ايوب مهر

محمد ايوب مهر د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
ظابط جبار

ظابط جبار د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
حبيبه دانش

حبيبه دانش د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
فضل الکريم ايماق

فضل الکريم ايماق د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
قاري رحمت الله

قاري رحمت الله د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
فاطمه عزيز

فاطمه عزيز د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
هلال الدين

هلال الدين د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
سيد آغا

سيد آغا د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
محمد عاصم

محمد عاصم د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
ناجيه ايماق

ناجيه ايماق د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
حبيب الله رامين

حبيب الله رامين د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
محمد اسلامي محمدي

محمد اسلامي محمدي د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
دلبره نظري

دلبره نظري د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
صيفره نيازي

صيفره نيازي د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
خير محمد

خير محمد د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
شيخ احمد

شيخ احمد د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
ميرمن سلطنت کوهي

ميرمن سلطنت کوهي د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
فوزيه گيلاني

فوزيه گيلاني د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
نذير احمد

نذير احمد د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
هادي جمشيدي

هادي جمشيدي د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
منشي سلجوقي

منشي سلجوقي د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
عارف طيب

عارف طيب د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
ميرمن فتاحي

ميرمن فتاحي د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
رحيمه جامي

رحيمه جامي د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
نجيلا دهقان نژاد

نجيلا دهقان نژاد د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
ازيتا رفعت

ازيتا رفعت د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
صبرينا ثاقب پښتون

صبرينا ثاقب پښتون د افغانستان د ولسي جرگې غړې ده. د ولسي جرگې غړي
حاجي داوود

حاجي داوود د افغانستان د ولسي جرگې غړی دی. د ولسي جرگې غړي
د ایلخانانو واکمني

د ایلخانانو واکمني چینایي په فارسي: ایلخانان په مغولي: د ۱۲۵۶ کال څخه تر ۱۳۳۵ کال پورې په منځني او لویدیځي آسيا کی د مغولي ټولواکمني په ترڅ کې یو خانات وو چې مرکز یی په ایران کې پروت وو. په دی وخت کی عراق، ترکمنستان، افغانستان، ترکيه، ارمنستان او آذربايجان د ايلخانانو د حکمرانانو په لاس کې هم وو. خاناتونه د مغولو امپراتوري
زهره

زهره سمبول: د لمریز غونډال دوهمه سیاره ده چې په ۲۲۴،۷ ځمکنیو ورځو کې یوه پلا پر لمر را چورلي. دا سیاره کومه پنځیزه طبیعي سپوږمۍ نه لري. د روم له لرغوني ادبیاتو څخه یې د مینې او ښکلا د خدایگوټې نوم پر ایښی دی. تر لمر او سپوږمۍ وروسته، زهره د شپې په اسمان کې تر ټولو روښانه طبیعي توکی دی چې د ځلا درجه یې -۴،۶ ته رسېږي--- یانې دومره ځلا لري چې سیوری جوړ کړي. په دې خاطر چې زهره د ځمکې یوه لاندېنۍ سیاره ده، نو ځکه دا هیڅکله هم له لمر څخه لیرې نه مالومېږي. د دې سیارې غځېدنه چې ډېر شي ۴۷،۸ درجو ته رسېږي. د دې سیارې په اړه ځینې لنډ مالومات په لاندې ډول دي: ۱- زهره تر ځمکې یو لږ نوکي کوشنۍ ده؛ او په لوی سر کې د لمریز غونډال شپږمه لویه سیاره ده. ۲- په لمریز غونډال کې، زهره د واټن له مخې لمر ته دوهمه نږدې سیاره ده --- چې له لمر څخه ۱۰۸ ملیون کیلو متره ۶۷ ملیون میله واټن لري. ۳- د زهرې یوه ورځ د ځمکې ۲۴۳ ورځې کېږي او کال یې بیا د ځمکې ۲۲۵ ورځې دی. ۴- زهره یوه ځمکوزمه سیاره ده چې مخ یې لکه د سپوږمۍ هغې کندې کندې دی او په زرونو غرونه او اورشیندي لري. ځمکې ته د ورته سایز، جوړښت، او لمر ته د نږدېوالي له کبله دا سیاره کله نا کله د ځمکې خور هم بلل کېږي. ۵- د زهرې پنډه او زهرجنه هواوېجه اټموسفیر له کاربن ډای اکسایډ او نایټروجن رغښت مومي؛ او د سلفوریک اسیډ دایمي وریځ لري چې د تېزاب څاڅکي اوروي. ۶ـ زهره سپوږمیانې نه لري. ۷- زهره کړیانې نه لري. ۸- تر ۴۰ زیاتو تشیالبېړيو له زهرې څخه لیدنې کړي دي. د ۱۹۹۰مو کلونو په پیل کې، د ماجلان په نامه تشیالبېړۍ د زهرې د مخ ۹۸٪ نقشه کشي کړه. ۹- په زهرې کې د ژوند کومه نښه نه ده موندل شوې. د زهرې لوړه تودوښه چې کابو ۴۸۰ درجو ته رسېږي له زهرې څخه د ژوند کولو لپاره یو نامناسب ځای جوړوي --- یانې دومره تودوښه لري چې سرپ کې ویلي کېدای شي. ۱۰- د زهرې محوري حرکت د ځمکې او نورو سیارو په پرتله بېساری دی --- یانې نورې ټولې سیارې چې کوم ډول محوري حرکت کوي زهره یې په مخالف سمت کې کوي چې دې ته په ستورپوهنه کې وایي. نو د دې مطلب دا شو چې په زهرې کې لمر له لوېدیځه را خېژي او ختیځ کې لوېږي. ۱۱- پښتانه هم زهره له ډېرې مودې پېژني --- یانې زهره هغه ستورى دی چې ماښام راخېژي. ځيني پښتانه يې د مېلمه سترگه او ځینې یې بیا د ماښام سترگه بولي ... چې د پښتنو د مېلمه پالنې یو ستر ثبوت دی. ۱۲ـ زهره له ځمکې څخه په لغړو سترگو هم لیدل کېدای شي؛ ځکه چې دا ځمکې ته ډېره نږدې ده --- یانې له ځمکې څخه ۴۲ ملیون کیلو متره واټن لري. ۱۳- د زهرې تر ټولو جگ غر ماکسویل نومېږي چې د ځمکې له مونټ اېورسټ سره په جگواله کې کابو یو شی دی. ۱۴- داسې لاسوندونه ترلاسه شوي چې په زهرې کې یو وخت سمندرونه ول خو د لمر تونده تودوښه د دې سمندرونو د خوټکېدا او ورکېدا لامل شوي دي. ۱۵- په ۱۹۷۰ کې، وېنرا ۷ لومړنۍ تشیالبېړۍ وه چې د زهرې پر مخ کښېناسته خو د ډېرې گرمۍ له کبله یوازې ۲۳ دقیقې مواد راټول کړه او له منځه ولاړه. لمريز نظام سیاره گان
مريم څڅ

مريم څڅ په لاتين: د یو کلن درملي بوټي دي چې په اروپا، آسيا او شمالي آمريکا کې شنه او کرل کېږي. تاريخ مريم څڅ ۲۰۰۰ کاله مخکې په لرغوني روم کی د علاج لپاره کار شوي وو. یو مشهور رومي ډاکټر پلينيوس د دی بوټي په هکله ولیکه چې مريم څڅ د انسانانو د ترخې صفرا پر ترشح باندي ښه آغېزه لري. نوموړی بوټي په ځانگړي ډول په منځنی پېړی کی کرل کېده او د ۱۶ پېړی څخه راهيسي په طب کی کارېږي. توصيف مريم څڅ د څڅونو څخه یو درملي بوټي دي چی د په کورنی او د په جنس پورې اړه لري. نوموړي بوټي قوي ساقه لري او پاڼې یی نېښونه لري. گل یی سور یا بانجڼي رنگ لري او اوږدوالي یی تقريبا ۱۵۰ سانتیمتره دي. د مريم څڅ د مېوه لویوالي ۷ میلیمتره دي. دغه بوټي د جولای څخه تر سپټمبر پورې گل کوي. خوند یی تریخ دي. مريم څڅ یو شمېر طبيعي موادې لکه فلافوليجنانونه ، او فلافونويډونه ، لري. مريم څڅ په روغتيا کې د مريم څڅ طبيعي توکې د انسانانو پر روغتيا باندي ښه آغېزه لري او نوموړي توکې د ينو ژونکې د زهرلرونکو توکو او نورو خطرناکو موادو پر ضد ساتي ، ويجاړ شوي ژونکې بیا جوړوي او د ینو رنځونو پرضد لکه هېپاتيت، سیروز د ینې تشمع ښه آغېزه لري. مريم څڅ د بواسیرو او وريسو رگونو،زهرشيندنو او حساسيتونو د درملنې لپاره ورڅخه کار اخیستلای شی. د دي درملو توکو ورځي مقدار ۲۰۰ - ۴۰۰ میليگرامه دي او تقريبا یو میاشت ورکول کېږي. شفا بښونکي نباتات تريز ډوله بوټي
پير بابا

پير بابا د محمد علیه السلام د کورنۍ نه دی. دا يو لویې پير و چې پښتنو ته د اسلام پوهه ښووله. اوس د پير بابا کورنۍ په بدرگې کلي کې مېشته ده. بدرگه يو کلی دی په ملکنډ ولسوالۍ، پښتونخوا ولايت کې. سرچينې صوفیان تصوف صوفي
مخزېږد

مخزېږد په عربۍ: قبل التاریخ هغه تاریخ گڼل کېږي چې د عیسی علیه السلام له زوکړې مخکې پېر پېښو سره تړاو لري، چې په پښتو کې م.ز لندیز سره لیکل کېږي، عربۍ کې ق.م او په انگریزۍ کې په . او همدارنگه د لاتیني اصطلاحاتو چې معنی یې ده یعنی د عیسی علیه السلام کال او په عربۍ کې میلادي م او پښتو کې زېږد ز د لنډیز لپاره لیکل کېږي. دا هم وگورئ سرچینې پېښلیک مخزېږد تاریخ عیسویت وخت
اسماني اجرام

اسماني جرم یا اسماني څیز چې جمع یې اجرام راځي، په هره هغه فیزیکي طبیعي ماده چې په بهرنۍ فضاء کې شتون لري، اطلاق کېږي. چې دا شی کېدای شي یو یا څو څیزه اوسي چې مختلف داخلي جوړښتونه هم ولري. مثالونه یې د ځمکې کُره، ستوري، کوشني سیارې، سحاب، لکۍ لرونکی ستوری، او نور د یادولو وړ دي. موقعیت یا جوړښت په لاندې توگه د یو شمېر اسماني اجرامو نومونه لیکل شوي: سرچینې انگلیسي ویکيپېډیا بهرنی تړن . د اسمان میاشتینۍ نقشه
د ورکړېنۍ ( مالیاتو) خاص رژیم

د ورکړېنې خاص رژیم یوه ځانگړې محاسبه ده چې د یوې معینې مودې لپاره د خرڅ او عوارضو وړاندوینه کوي.
مريم گلي

مريم گلي په لاتين: د نعناعیانو څخه د څو كلنه یو درملي بوټي دي چې په اروپا او آسيا کې شنه کېږي. نوموړي درملي بوټي په طب کې کارېږي او خواړو ته د مسالې په توگه هم ورکول کېږي. تاريخ مريم گلي په لرغوني مصر او روم کې ۲۰۰۰ کاله مخکې د علاج لپاره کار شوي وو. دغه بوټي په ۹ پېړی کې په اروپا کې په جنوبو سیمو کې پراخ شو. نوموړي بوټي په ځانگړي ډول د قومو خلکو په روغتيا کې کارېده او قومو غوښو خواړو ته پر ځای دڼيا هم زیاتېده. په اوس وخت کې اسپانیا او بلغاریا د دي بوټي تر ټولو لوي کرل کوونکي او صادرکوونکي هېوادونه دي. توصيف مريم گلي یا روغتيايي سلوي د نعناعیانو په کورني او د سلوي په جنس پورې اړه لري یو قوي بوی لرونکي پوټي دي چی د لمریزو ځایونو سره میننه لري. نوموړي بوټي یوازې په مځکه کی چی د کلسیم محتوي لري، کرل کېدلای شی. د ساقې اوږدوالي یی ۳۰ - ۷۰ سانتیمتره وي، گلونه یی بانجڼي رنگ لري او گل اذین یی د ۴ گلونو څخه تر ۱۰ گلونو پورې لري او د مې څخه تر جولاي پړوې گل کوي. مريم گلي یو شمېر طبيعي توکې لکه اسانسونه کافور، اوکالیپتول، ، ، ټانينونه ساپونينونه هورمونونه، ژاولې، د نيکوتين اميډ او د ویټامینونه لري. د دي پوټي رنځونو څخه او تر ټولو مشهور دي او د حشرو څخه او سپږۍ تر ټولو خطرناک دښمن دي. مريم گلي په روغتيا کې مریم گلي د تنفسي، پوستکى رنځونو او نس خوږو د علاج لپاره کارېږي خو د ویروسونو، بکټريانو او التهابونو گزکونو پر ضد هم آغېزه لري. د ډکټرانو په نظر دغه بوټي د الزايمر د ناروغی د علاج لپاره هم کارېدلای شی. مریم گلي په سینگار کی مريم گلي د انسانانو پر پوستکی باندي ښه آغېزه لري او د دي لپاره حمام ته زياتېږي. دغه بوټي د سر پخو او آکنو پر ضد هم کارېدلای شی. د مريم گلي په خوله کی التهاب علاج کوي او بد بو هم کم کوي. سرچینې شفا بښونکي نباتات نعنا ډوله بوټي
تور وېلنی

-- -::: -:-:-:-: : - -: :. - تور ويلنی په لاتين: څو کلن درملي بوټی دی چې په اروپا او اسيا کې راشنه کېږي. نوموړی بوټی له درملنې پرته په سينگار، خوړو او څښاک کې د خوند ښه والي لپاره کارول کېږي. تاريخ د تاریخپوهانو په نظر چې په مصر کې په اهرام کې یې د تور ويلني پاڼې پيدا کړي، نو وايي چې تور ويلنی د لرغونو درملو بوټو څخه دی چې په لرغوني مصر کې ۳۰۰۰ کاله مخکې کارول شوی و. خو دغه بوټی په لرغوني يونان او روم کې هم کارېده. په اروپا کې تور ویلنی د درمل په توگه د ۱۸ پېړی څخه راهیسي کارول کېږي. توصيف تور ویلنی د نعناگانو څخه دی چې د په کورنی او د ويلني په جنس پورې اړه لري. د تور وليني ساقه څلور كونجه او ارغواني ته ورته سور رنگ لري او د ساقې په مخ په هره گنډه كې دوه متقابلې پاڼې خارجېږي. د تور ويلني پاڼې بيضوى ډوله، تېره څوكه او غاښوره دندانه لرونكې دي. گلان يې د نعناعگانو په ډول پورې اړه لري، كېداى شي چې سره، ارغواني او يا سپين وي. نوموړې بوټي په معتدلو او لمر درلودونكو ځايونو كې ښه وده كوي او د سرطان چنگاښ د مياشتې نه تر اسدزمري مياشتې پورې گلان نيسي . منتا پي پريتا يو يوناني هبريد محصول دى چې د اولسمې پېړۍ په وروستیو كې د مشهور انگليسي بوټي پېژندونكي جي. رى په وا سطه تشريح شو. او داسې ښكاري چې د نعناع ټول ډولونه چې اوس مهال كرل كېږي. په كې شامل دي. تور ويلنی په پراخه پيمانه په اروپا، د اسيا په سوېل ختيځ، شمالي او جنوبي امريكا اوستراليا كې كرل كېږي. او په وحشي او خپل سر ډول هم راټوكېږي . تور ويلنی یو شمېر طبيعي توکې لکه مېنټول ۵۰ ٪، مېنتهون ۱۰ ٪، پيپېروټ، ټانين، فلافونويډونه، اسېټيک اسيډ لري. تور ويلني په طب کې د پخواني طب له نظره تور وِیلنی نسبتا وچ او گرم دى، تور ويلني غاز ماتوونكى دى او د گېډي او كولمو گاز را كموي، گېډه معده قوي كوي، د معدې درد تسكينوي، د ويروس قوي ضد ځانگړنې خواص لري چې كولاى شي د انفلونزا گريپ د عامل ويروس، سنوزيت، د ستوني درد، د رېزش له كبله التهاب، د تناسلي آلې د تب خال سره مقابله وكړي او هغو ي له پښو وغورځوي. همدارنگه د والگي په درملنه كې گټور دى او د ستونې د درد د لرې كولو لپاره يي غړغړه كولاى شئ. بوټي یوناني بوټي خواړه شفا بښونکي نباتات نعنا ډوله بوټي
کرپوله

ليمو ويلني يا کرپوله په لاتين: د څو کلنه یو درملي بوټي دي چی په جنوبي اروپا او لويديځي آسيا کې شنه کېږي او په طبيعي درملنې کی مهم رول لوبوي. دغه بوټي څښاکونو او خواړو ته هم ورکول کېږي. توصيف کرپوله یو درملي او بوی لرونکي بوټي دي چی د نعناعیانو په کورنی او د په جنس پورې اړه لري. اوږدوالي یی ۷۰ ۱۵۰ سانتيمتره دي او سپين گلان لري. دغه بوټي د جون څخه تر اگسټ پورې گل نیسی. ليمو ويلنی یو شمېر طبيعي مواد لکه اسانسونه ۰،۱٪ ټانينونه، فلافونويډونه او معدني توکې لري. کرپوله په طب کې کرپوله پر هاضمې باندي ښه آغېزه او د ارامکوونکي درمل په توگه هم کارېدلای شی. نومړي پوټي د هېرپېس سیمپلکس پر ضد آغېزه لري. شفا بښونکي نباتات نعنا ډوله بوټي
ناستيکا

ناستيکا د هندوانو د اوپنېشاد په کتاب کې، چې د شاجهان باچا د زوى محمد دار الشکوه له لورې د سانسکرېتي ژبې څخه و پاړسي ژبې ته ژباړل شوې، د لغت ليک په برخه کې د ناستيکا لغت د کافر، بې دينه او ملحد چې له څښتن تعالى څخه انکار کوي، په مانا راغلې دى. ددې لارې نامتو ښوونځي د بوديزم، جېنيزم او چارواک څخه عبارت دي. ناستيکا چې لغوي مانا يې نشته ده، د هغو فلسفي او مذدهبي نظرياتو څخه عبارت دي، چې د هند لرغوني گروهې، چې پر وېداگانو يانې مذهبي سرودونو ولاړې دي، نه مني او ورڅخه انکار کوي. دا هم وگورئ استیکا هندي فلسفه هندویزم سرچینې فلسفه، لیکوال: محمد نادر ایوبي. کوېټه هندي فلسفه هندي وییپانگه هندي دین اوپنېشاد
استیکا

استيکا: ددې ويي لغويمانا شته ده، استيکا د ناستيکا پرخلافد برهمن دين ټولې گروهې، چې بنست يې په وېداگانو ولاړ دى، او شپړ فلسفي ډلې دارشانا دي، مني. په هندي فلسفه کې يو سپېڅلې نوم چې برهما نومېږي، د فکري بشپړتيا او لوړتيا کې پوره لاس لري، ددې فلسفې له مخې د برهما قوت زموږ د وجود په تل کې کرل شوې، او په هر گړۍ کې د انسان د خدمت لپاره تيارسې وي، خو هغه پدې شرذ چې موږ ورڅخه ځان په بشپړ ډو خبر کړو. او هغه داسې چې لدې درې لورو څخه ځان ورنږدې کړو: د پوهې له لارې د احساساتو له لارې د عمل او کړنې له لارې. هندي مفکرين د وجود پټو اسرارو ته د رسېدو لپاره په يوه بې سره او بې پايه ډکر کې ډېر اوږده واټنونه وهلي. پدې ډگر چې لومړې پل قدم کېږدي، هغه رياضت، د دونيوي مزاياؤ شاته غورځول، د رزيلو ځآنگړتياؤ جرړې ويستل، ترڅو وکولاى شي پدې توگه د تيارو لدې گرداب څخه ځآن وباسي، او د روښنايۍ نړۍ ته ځآن ورسوي. هندي فلسفه د اروا او مادى ترمنځ د يو ډېر لوى توپير خبره کوي، او همدا توپير د هندي فلسفې له مهمو ځانگړتياوو څخه دي، چې په خپل فلفيي فکر کې د اروا لپاره په يوه ځانگړي ځاى قائله ده. هغه ستر توپير چې د اروا او مادې ترمنځ دى، په سانکي فلسفه کې، چې وروسته به بيان شي، په ښه ډول تشرېح شوې. په هندي فلسفه کې انسان يواځينې روحاني وجود دى، چې د خپلې اروا په روزلو سره کولې شي، لدې نړۍ څخه وراخوا ماوراى طبيعت ليدنه وکړي، هغه څوک چې د نړۍ وراخوا څخه ليدنه وکړي، لپاره تېره زمانه، حال او راتلونکې نشته، هغه دې نړۍ ته د تلپاتې شي په سترگه گوري، د هغه لپاره رون او سبا هم شتون نلري. د يوه هندو مومن لپاره دا اړينه ده ترڅو د هندويزم د قانون يو بنسټيز شرط ومن، او هغه په وېداگانو چې هغه د خپل ايمان پېل او پاى وگڼي، گروهه ده. پدې ډول د وېدا څلور کتابونه د دوه شرحو او دوه تفسيرونو سره چې يو يې براهمني او بل يې اوپنېشادونه دي، د هندو دين او فلسفې بنسټيز توکي دي. د عام هندو ارتودوکس فلسفه د ۱۰۰۰ کلونو له ۵۰۰م ز څڅه تر ۵۰۰ز کلونو پورې وخت کې راجوړه شوې، چې بيا ۱۰۰۰ کاله نور پدې ولږېدل، ترڅو دا فلسفي نظريات تصفيه شي، سم او منظم شکل ترلاسه کړي، که څۀ هم د هند د فلسفي ډلو تداد ډېر زيات دى، مگر خپله هندي مفکرينو دا ډلې په شپږو ښوونځيو کې راټولې کړي دي. پدې ډول ددې ښوونځيو دننه فلسفي سېسټم کې د پينځو نورو ښونځيو سره اختلاف ښکاري. دا هم وگورئ ناستيکا هندي فلسفه هندویزم سرچینې فلسفه، لیکوال: محمد نادر ایوبي. کوېټه هندي فلسفه هندي وییپانگه هندي دین اوپنېشاد
سعتر

سعتر يا معمولي سعتر په لاتين: د نعناگانو څخه یو درملي بوټي دي چې په اروپا کې شنه کېږي او د مسالې په توگه هم کارېږي. توصيف سعتر د نعناگانو په کورنی او د په جنس اړه لري. د ساقې اوږدوالي ۲۰ ۳۰ سانتیمټره وي. نوموړې بوټي په معتدلو او لمر درلودونكو ځايونو كې ښه وده كوي او د مې څخه تر سپټمبر پورې گل نیسي. معمولي سعتر په اسپانيا، فرانسه، یونان او بالکان کې د مسالې په توگه کارېږي. نوموړي بوټي یو شمېر طبيعي توکې لکه اسانسونه ټيمول او کارواکرول، ټانينونه، تریخ لرونکي توکې، فلافون لوتېلوين، اوکالیپتول، لينانول او سيمان لري. د سعتر بوټي په طب کې سعتر بوی لرونکي بوټي دي چی د اسهال، ټوخي باکتريانو او متيازو التهابونو پر ضد ښه آغېزه لري. دغه بوټي هم ِغاز ماتونکي او متیازې راوړونکي درمل هم دي. په درملتون کی د دغی بوټي څخه د ټوخو ماتونکي چایونو او شربتونو د جوړولو لپاره کار اخيستل کېږي او حمام ته هم ورکول کېږي. خواړه شفا بښونکي نباتات
احمد رضا خان

مولانا احمد رضا خان څوک چې د اعلي حضرت،امام اهل سنت،حسان الهند او نور گڼ شمېر نومونو سره ياديږي۔احمد رضا خان په ۱۲۷۲هجري عيسوي کال کې زيږيدلي ۔مولانا احمد رضا خان په شمالي هند کې په بريلي نومې ښار کې لويه شوي وو۔ احمد رضا خان گڼ شمېر نعتونه او نورې اسلامي ليکنې کړي وي کومې چې اوس هم ډېړ ارزښت لري۔احمد رضا خان په عربۍ،فارسي او اردو ژبه کې تر شپږ سوه زیات کتابونه ليکلي دي۔ مخینه مولانا احمدرضاء خان برېلوي د ۱۲۷۲س کال د کوچني اختر د مياشتي په لسمه د اترپردېش يوپي د برېلي ښار په جسولي کوڅه کي وزېږېد. نوموړی د مولانا نقي علي خان زوی، د مولانا رضاءعلي خان لمسی، د مولانا کاظم علي خان کړوسی، د مولانا محمداعظم خان کوسی، د سعادت يار خان کودی او د سعیدالله خان پردی و. مولانا صېب د څلورو کالو په عمر کې د قرآن شريف ناظره وکړه او د شپږو کالو په عمر کې يي په منبر ميلاد ولوستلو۔ هر کله چې هغوي اوردو او فارسي ژبه زده کړه نو بيا يې د خپل محترم پلار نه د عربۍ ژبې تعليم شورو کړو۔ قومیت د احمد رضا خان ورنیکه سعدالله خان سعيدالله خان په خټه بړېڅ پښتون و، د مغولو د واکمنۍ پر مهال له کندهاره لاهور ته ولاړ، هلته پر لوړو دندو وګومارل سو، بيا ډيلي ته ولاړی، په ډيلي کي د مغول واکمن له خوا د شپږو زرو سرتېرو د مشر په توګه وټاکل سو او د شجاعت جنګ په ستاينوم وستايل سو. د نوي مسلک بنسټ د نولسمي پېړۍ تر پايه په ناوېشلي هندوستان کي حنفي سني مسلمانانو خپل ځانونه حنفي اهل السنة و الجماعة بلل، هيچا د دېوبندي او برېلوي د اختلاف نه و اورېدلي، که څه هم دا دواړه لوري په ټولو اصولو او فروعو کي په يوه خوله دي، خو بيا هم د دوی تر منځ څه اختلاف سته، د برېلويه ډلي بنسټ په ۱۲۹۷س کال احمدرضاء خان برېلوي کښېښود. چاپ اثار د نوموړي د نښېرونو آثاروکتابونو شمېر له ۲۰۰ تر ۱۰۰۰ پوري ياديږي، خو رښتيا دا دي، چي دا شمېر تر ۶۰۰ پورته او تر ۱۰۰۰ کښته دی. مړینه په همدې بريلي کي د ۱۳۴۰س کال د صفري د مياشتي پر ۲۵ ومړ او په سوداګران نومې سيمه کي خاورو ته وسپارل سو. سر چینې
طبي والرين

والرین یا طبي والرين په لاتين: د والرينيانو څخه یو یوی لرونکي درملي بوټي دي چې په اروپا او آسيا کې شنه او کرل کېږي. تاريخ والرين په لرغونی یونان او روم کې ۲۰۰۰ کاله مخکې پېژندل شوي وو. د طب پلار بقراط د غه بوټي په خپل اثر کې توصيف وکړ او په ۳ پېړی کې یو مشهور رومي ډاکټر جالینوس والرين خپلو ناروغانو ته د بى خوبى د علاج لپاره ورکاوه. توصيف والرين یو درملي بوپي دي چې د په کورنی او د په جنس پورې اړه لري. اوږدوالي یی ۱.۵ متره وي. بو یی قوي او خوند یی تريخ دي. گلان یی گلابي یا بانجڼي رنگ لري او د گل تاج قيف شکل لري. نوموړي بوټي د مې څخه تر اگسټ پورې گل نیسي او په سپتمبر کې مېوې لري. والرين یو شمېر طبيعی توکې لکه اسانسونه ۲٪، ، القلويدونه ، گلیکوزیډونه او فلافونويډونه لري. والرين په طب کې طبي والرين آرامکوونکي درمل دي چی د بې خوبه، عصبى ناروغتيا او عصبي ستوماني د علاج لپاره کارېږي. دغه درمل تشنج ماتونکي آغېزه لري او د وینې پر فشار باندی ښه آغېزه هم لري. شفا بښونکي نباتات
سپين یاسمين

سپين یاسمين په لاتين: د زيتونيانو څخه یو درملي بوټي دي چې په ايران، افغانستان، پاکستان، تاجيکستان، هندوستان او چين کې شنه کېږي. شفا بښونکي نباتات خواړه
ریحان

ریحان په لاتين: د نعناعگانو څخه یو درملي بوټي دي چې د مسالې په توگه کارېږي او په آسيا او اروپا شنه کېږي. شفا بښونکي نباتات خواړه
آکونیټوم ناپېللوس

آکونیټوم ناپېللوس یو زهرلرونکي او درملي بوټي دي چې په اروپا او امريکا کې د غرونو په سیمو کې شنه کېږي. توصيف آکونیټوم ناپېللوس د په کورنی او د په جنس پورې اړه لري. اوږدوالي یی ۱۵۰ سانتیمتره دي او مستقیمه ساقه لري. گلان یی شین رنگ لری. دغه بوټي د جون څخه تر اگسټ پورې گل کوي. دغه بوټي د لوندو او آسید لرونکو مځکو سره مینه لري او په لمر لرونکو ځايونو كې ښه وده كوي. آکونیټوم ناپېللوس یو شمیر زهرلرونکي توکې لکه القلويدونه ، چې په ځانگړي ډول په پاڼو او مونډو کې دي. د دغو القلويدونو څخه آکونيټين تر ټولو آغېزمند او خطرناک نباتي زهر دي. د دي زهر وژونکي مقدار د انسانانو لپاره ۳ -۶ میلیگرامه دي. هر انسان د آکونیټوم ناپېللوس د پاڼو تر خوړلو وروسته تنفسي سترونزې لري او د زړه کارونه یی کم کېږي او تر څو بجو پورې مړ کېدلای شي. آکونیټوم ناپېللوس په طب کې آکونیټوم ناپېللوس د نقرس، سترگو التهابونو، نیم سری د علاج لپاره کارېږي. دغه درمل تبه کم کوي او د گریپ پر ضد هم کارېدلای شی. آکونيټين په تیرو کې په طب کی د دردونو او التهابونو لکه آرتروز، عصبي التهابونو پر ضد کارېده. سرچینې شفا بښونکي نباتات زهرلرونکي نباتونه