ihanif/pashto-wikipedia-corpus huggingface dataset:
سوخوی سو ۳۵

سوخوی سو ۳۵ په روسی : - د جېت د برید کوونکی ښکاری الوتکو د څلورم نسل پښت یو ډول الوتکه ده چې په ۱۹۸۸ کال کې د سوخوی سو ۲۷ تر عصری کولو وروسته جوړه شوه . د سوخوی سو ۳۵ لمړی الوتنه د جون په میاشت کې په ۱۹۸۸ کال کې عملی شوه. روسی پوځ د هغی الوتکې څخه په رسمی ډول د ۱۹۹۵ څخه کار واخیست. توصیف سوخوی سو ۳۵ کولای سی پر هوایی او ځمکنی هدفونو برید وکړی. دغه الوتکه هم کولای سی په شپه کې او د اورېدولو په وخت کې جگړه وکړی. په الوتکه کې دوه رادرونه نصبیږی چې د--.په نومونو یادېږی. د-رادرکولای سی دریش هدفونه تعقیب وکړی وڅاری. د -رادر د الوتکې د شا په برخه کې پروت دی. نوموړی رادر کولای سی د سوخوی تر شا بریدکوونکی الوتکی تعقیب وکړی. سوخوی سو ۳۵ کولای شي پر اته هدفونو یوځل برید وکړی. د پیلوټ کابین په مخه کې د انفرا رید سینرور نصبېږی. سوخوی سو ۳۵ دوې د ټوربوجت ماشینونه لری چې د - په نوم یادېږی. وسلې د سوخوی سو ۳۵ په الوتکه کې یو ماشیندار نصبېږی چې د مرمی کالیبر یی ۳۰ م.م. دی. د سوخوی ښکاری الوتکه کولای سی ۱۲ عصری رهبری راکتونه ولری چی د الوتکې تر تنې او وزرې لاندی نصبېږی. دغه راکتونه د رادار، لیزر او د اینفراریډ د وړانگې شعاع رهبری کېدلای سی. ځانگړنې د الوتکې ډول : ښکاری الوتکه دالوتکې د سورلی شمېره: ۱ پيلوټ سو-۳۵، سو-۳۵ بې ام، سو-۳۵ اس ۲ پیلوټان سو- ۳۵ یو بې جوړونکى شرکت:سوخوی د ماشینونو محرکه ځواک : اوږدوالى:۲۲،۲متره سور:۱۵،۵متره جگوالى:۶،۴متره خالص وزن:۱۷۵۰۰ كيلو گرامه له بارسره اخري وزن:۳۴۰۰۰ كيلو گرامه د چټکتيا اخري حد : ۲۴۵۰ كيلو متره په ساعت کې له ځمکې څخه په لوړه ارتفاع کې الوتنه: ۱۸۰۰۰ متر په يوه ساه الوتنه په هوا کې بې له تېل سون ټوکواخيستلو: ۴۰۰۰ كيلومتره وړونکې وسلې: ۸۰۰۰ كيلو گرامه د سوخوی سو ۳۵ ډولونه سوخوی سو ۳۵ - سوخوی سو ۳۵ بې ام - سوخوی سو ۳۵ س - سرچینی ترجمه سوخوی الوتکې روسي الوتکې
پلار

پلار یا دادا د يوې کورنۍ مشر غړي ته ويل کېږي، چې يو شخص له هغه څخه زېږېدلی وي. کورنۍ
گوتاما بودا

سېدارتا گوتاما سانسنکرېټ: پالي: سېداتا گوتاما یو روحاني روحاني ښوواند وو، ده په لرغونې هند دبودیزم بنسټ کېښود. په ډېری بودایي روایتونو کې بودا د ستر بودا په نامه یاد شوې دی.بودا . . د بودا مانا ده ويښ کړای شوې یا، روښانه کړای شوې. دده د مړینې مهال ندی مالوم، د شلمې پېړۍ لومړني تاریخپوهان دده د ژوند اټکل د . مخزېږد تر مخزېږد ښایي ژوند د بودا د ژوند په اړه لومړني مالومات هماغه بودايي متون دي. ددې بودایي متونو په رڼا کې، بودا او دده راهبانو هر کال څلور میاشتې سر بحث و مباحثې وکړې او دده ښوونې یې و ازمایلې. د بودا له مړینې وروسته راهبانو دده ښوونې له ځانو سره خوندي کړې. دده له مړینې لنډه موده وروسته یوه غونډه راوبلل شوه، او بله ستره غونډه بیا یوه پېړۍ وروسته سره راغونډه شوه. پدې دواړو غونډو کې راهبانو دا هڅه وکړه چې د بودا ژوند او ښوونې په سېسټماټیکه لارو چاورسره باوري کړي. دوی دا ښوونې په یو څه توپیر سره ووېشلې، مگرراهبانو څخه گوتشمېري وټاکل شول چې د گډو وجو توکي سره یو یو وساتي. په ځینو ځایونو کې د اړینو ښوونو په صورت کې چې بودا ته به اړوندې وی، په یو لړ داستانونو او سرودونو کې ځای کړې، ترڅو له ورکېدنې او ضایع کېدنې یې مخنیوې کړې وي. پدې توگه د بودیزم زیاتره لرغونی متون او د بودا ښوونې له یوې خولې بلې خولې ته د وینا او داستانونو په توگه را ولېږدېدی. د بودا ښوونې د بودا د ښوونو یوه ټوټه: له مړینې وروسته بیا په بل جسد کې را ژوندي کېږو. دا بیا ژوندي کېدنه مو څو ځله تکرارېږي، چې دې بیا ځلې ژوندي کېدو ته د شتون څرخۍ وایي. یا ژوند و مړینه وایو. شتون غم دی، زېږېدنه غم دی، زړبوډي او زړښت غم دی، ناروغي غم دی، غم او خواشیني، ماتم او ناهیلتیا غم دی، له هغه څه سره تړاو چې زړه مو نه غواړي، غم دی. لرېتوب له هغه څه چې زړه مو غواړي، غم دی. لنډه دا چې د زړه تړاو غمجنوونکې دی. او دا غم هغه وخت پای ته رسېږي چې چې نور هېڅ ځانتیا یا درک کوونکې نه وي، څه هغه د ژوند په قید کې وي یا نه وي. موخه باید لدې غمجنې څرخۍ څخه د څان ویستل وي. زرینې ویناوې یې سوله او سلامتیا د انسان له داخل څخه راځي، نو په بهر کې یې د لټې هڅه مه کوئ. تاسې د غوسې لپاره نه مجازات کېږئ، بلکه ستاسو غوسه خپله سزا ده. سپی هغه وخت ښه سپی گڼل کېدای، چې ښه غپا وکړي، او انسان هله ښه انسان گڼل کېږي چې د ښې وینا خاوند اوسي. که چېرې سړی په خپل حکمت ژوند وکړي، نو گه له مرگه ویره نه لري. ضرور ده چې شر وجود ولري تردی چې خیر خپله سپېڅلتیا ثابته کړي. د بودا په اړه فلمونه سرچينې تړلې لیکنې دلای لاما بودیزم په اړه - لویدیځوالو ته لنډه سریزه بودیزم په اړه پوښتنې بودیزم په اړه د لومړنیو خلکو پوښتنې بودیزم په اړه - د بودا ښوونې ایا بودیزم من؟ . بودیزم په اړه حقائق، مهالیز بنډارونه. د بودا ښوونې د پرتلیزه ادیانو علم - دراسة للبوذية مقابل المسيحية رسنیزې ټولنې رؤى بوذية القناة البوذية مصدر إخباري. په انټرنېټ کې ټولنې . - جمعية تعليم البوذيين. تجمع دير بارك - . - ټولنې - - - . ښوونې - . . . . - : . - نورې سرچینې . ادیان بودیزم گوتاما بودا غیر اسماني ادیانو بنسټگر بودا بوداپالنه هند د بهار تاریخهند د ۴۸۳ مخزېږدي زوکړي مذهبي لارښودان هندي فیلسوفان
مېگ ۳۱

میگ ۳۱ په روسی: - د جت یوه یرغل کونکی ښکاری الوتکه ده چې د دښمن الوتکو د منځه وړولو لپاره ور څخه کار اخیستل کېږی. دغه ښکاری الوتکه د ۱۹۷۹ کال څخه تر ۲۰۰۰ کال پورې جوړېده.د دغی الوتکې څخه په رسمی ډول د ۱۹۸۳ راهیسی کار اخلی. په شوروی اتحاد کې تقریبا ۲۰۰ الوتکې جوړ شوې. په اوس وخت کي دغه الوتکه د روسیي او قزاقستان په جگړیزو تجهیزاتو کی شامل دی. په ۲۰۰۷ کال کی سوریه ۸ د میگ-۳۱ الوتکې سپارښت وکړلی. توصیف د میگ ۳۱ جوړښت د پولاد او تیتان څخه جوړ شوی دی. میگ ۳۱ دوه د جت ماشینونه لری.د الوتکې عمله د دوه پیلوټانو څخه تشکیل کېږی. د الوتکې چټکتيا کولای سی ۳۰۰۰ كيلو متره په ساعت کې ته ورسېږی. د میگ-۳۱ کولای سی تر ټولو عصری روسی رهبری شوی راکتونه وکاروی. مېگ الوتکې روسی الوتکې
د بابر توغندی

هتف ۷ یا د بابر توغندی په اردو: هتف ۷ ، بابر مزائل یو ډول د کرویز توغندی دی چی د پاکستان اسلامی په جمهوریت کې جوړېږی. هتف ۷ کولای سی اتمی بم ولری. د توغندی د رسیدلو ساحه ٧۰۰ کیلومتره ده. دغه راکت د الوتکې او بیړی څخه توغندېلای سی. تاریخ په ۱۹۹۹ کال کښې القاعده په نایروبی او دارالسلام کې د امریکا پر سفارت خانو برید وکړل او امریکایی حکومت تصمیم نیول چې د القاعدې پر اډو برید وکړی. دوې اوونۍ وروسته امریکایی پوځ د تماهاوک د راکتونو په مرسته پر افغانستان برید وکړ. مگر ځینی توغندی خپل مقصد ته و نه رسیدل. طالبان دغه خراب شوی توغندی د پاکستان انټر سرويس انټېلېجنس ته ورکړ. پاکستانی انجینیرانو د توماهاوک تیکنولوژی کاپی وکړل او نوی پاکستانی توغندی جوړول. په ۲۰۰۷ کال کې د پاکستان پوځ دغه نوی توغندی بریالی تجربه وکړه. منابع . - راکټي وسلې درنې وسلې پاکستاني وسلې
د افغانستان جگړه (۲۰۰۱)

د افغانستان جگړه یا د دوامداري آزادۍ د پوځی عملیاتو څخه يوه پوځی عملیه ده چې د۲۰۰۱ کال څخه په افغانستان کې د طالبانو پر ضد د ناټو لخوا اداره کېږی. تاریخ د سپټمبر په ۱۱ مه نېټه کال ۲۰۰۱م زېږيز کې دامریکا په سوداگريزو ودانيؤ باندې د ترهگرو تر برید وروسته د امریکا حکومت د شک پربنسټ د القاعدی سخت دريڅه تنظيم د پړې لامل وگاڼه، د همدغو تورونو په بنسټ ېې د القاعدې د مخ نيوۍ په تکل پر افغانستان باندې بريد پیل کړ . د امریکا حکومت ټينگار کاؤه چې په افغانستان کې د القاعدې پوڅي گړندي مرکزونه پراته دي او د سخت دريڅې اسلامي ډلې ترنامه د لوېديڅې نړۍ خلکو ته گواښ پېښوي . امریکایی حکومت غوښتل چې طالبان د القاعدې مشر اسامه بن لادن امريکې ته وسپاري ، خو د طالبانو مشرانو په وار وار د هغه د مېلمه گڼلو په حالت ټينگار کاؤ ورسره ېې د امريکې د چارواکو څخه د تورونو پر بنسټ جوت ثبوتونه غوښتل، دا لړۍ تر هغه روانه وه ترڅو طالبانو د اسامه بن لادن امریکايانو ته د ورسپارلو څخه انکار وکړ او عربي هېوادونو ته وراستولو باندې همغږي وښووله . پدې لړ کې عربي هېوادونو هم د هغه د بېرته ترلاسه کولو څخه لاس په سر شول . امریکا طالبانو ته خپل اخري توربرېښ پدې ډول ورکړ، که چېری طالبان اسامه ابن لادین دوی ته ونه سپاري، نو امریکایی پوځ به پر افغانستان راودانگي او هر ډول برید به وکړی. طالبانو همدې توربريښ ته په بابېزه وکتل او د ملگرو ملتونو له لارې ېې د حل لپاره لاس وغڅاوه ، دا چې د طالبانو حکومت په بشپړه توگه د ملگرو ملتونو لخوا نه ؤ پېژندل شوی نو ېې طالبان له پامه وغورڅول او د شمالي ټلوالې په استازیتوب ېې د برهان الدین رباني له پلوؤيانو سره د مشورو پر اساس پر افغانستان د برید امر ورکړ . چې په ترڅ کې ېې د اکټوبر پر ۷مه نېټه په کال ۲۰۰۱ م زېږيز کې د افغانستان په خاوره په ډېره بې پروا توگه بريدونه پیل کړه . پوځی عملیه په ۲۰۰۱ م زېږيز کال د اکټوبر پر ۷مه امریکایی پوځ د القاعدې په پلمه پر طالبانو برید وکړ. په۱۳.۱۱.۲۰۰۱ د شمالي جنگسالاره ډلې کابل ته پرته د ملگرو ملتونو له اجازې ورننوتل . د طالبانو تر پرزېدو وروسته نوی منڅمهالې اداره جوړه شوه چې په ترڅ کې ېې حامد کرزی د افغانستان نوی موقت ولسمشر ونومول شو. افغانستان د افغانستان جگړې
نری رنځ

نری رنځ چې د سل او توبرکلوز په انگرېزي: په نومونو هم يادېږي، يوه مزمنه انتاني ناروغي ده چې د ميکوباکټېريام ټوبرکلوسېز په مېکروب تر اخته کېدو وروسته دا ناروغي پېښېږي. د نري رنځ په ناروغۍ کې اکثراً سږي اغېزمن کېږي، خو دا يوه داسې ناروغي هم ده چې د بدن نور غړي هم په ناروغۍ اخته کولای شي. دا ناروغي د هوا له لارې هغه وخت چې ناروغ ټوخېږي، پرينجېږي او يا هم توکاڼی غورځوي نو د ناروغ دغه عمل روغ وگړي په ناروغۍ اخته کوي. په انسانانو کې اکثره انتاني ناروغۍ د بې علايمو، پټو انتانونو په توگه پېښېږي، او نژدې يو په لسو پټو انتاني ناروغيو کې د يوې فعالې ناروغۍ په لور وده کوي، چې که دا حالت بې درملنې پاتې شي، نو دا په ۵۰٪ ناروغانو کې د مړينې سبب گرځېدلی شي. د دې ناروغۍ عامې نښې اوږدمهاله ټوخی چې اکثراً په وينو ککړ بلغم ورسره مل وي، تبه، د شپې خوله، او وزن بايلنه دي. د بدن د نورو غړو انتانيت بيا د گڼ شمېر نښو نښانو سره راڅرگندېږي. د دې ناروغۍ پېژندنه د راډيولوژۍ په تخيک پورې تړاو لري، چې د ناروغ د ټټر اکس رې اخيستل د دې ناروغۍ په تشخيص کې يوه اړين کار دی، د دې تر څنگ د توبرکلوز جلدي آزمېښت، د وينې آزمېښت، او همداراز مايکروسکوپي لابراتواري آزمېښتونه او د مېکروبو د شتون د پاره د بدن د معاياتو مايکروبيالوژيکي کرنې د يادولو وړ آزمېښتونه دي. د نري رنځ درملنه د اوږدې مودې او ډېره مشکله او ستونزمنه ده. د دې ناروغي درملنه د اوږدې مودې لپاره د انټيبيوتيکونو د کارولو پورې اړه لري. هغه څوک چې د ناروغ د کتنې لپاره روغتون ته ورځي د هغه څارنه هم بايد د طبي املې له لوري وشي او د اړتيا په وخت کې يې درملنه هم وشي. د انتيبيوتيکونو په وړاندې د نري رنځ د مېکروبو مقاومت هغه لويه ستونزه ده چې په ځينو ناروغانو کې ليدل شوې. د درملو په وړاندې د مېکروبو مقاومت اکثراً د گڼ درملي مقاوم توبرکلوسېز يا -- په ناروغۍ کې ليدل کېږي. د توبرکلوسېز نه ځان ژغورنه د گڼ شمېر طبي کتنو او د واکسينونو د پروگرام پورې اړه لري، د نري رنځ نه د ژغورنې لپاره اکثراً د - واکسين کارېږي. داسې اټکل کېږي چې د نړۍ نژدې درېمه برخه وگړي د ميکوباکټېريم توبرکلوسېز په مېکروب اخته دي، او همداشان په هرې ثانيې کې يو روغ کس په دغه مېکروب اخته کېږي. د هغو خلکو تناسب چې په هر کال کې د توبرکلوسېز يا نري رنځ په ناروغۍ اخته کېږي ثابته دی او يا هم په نړېواله کچه مخ په ټيټه روان دی، خو د وگړو د شمېر ډېرېدل دا په ثبوت رسوي چې د نوو پېښو مطلقه شمېره لا تر اوسه پورې مخ په لوړه ده. په ز. کال کې نژدې . ميليونه وگړي د اوږدمهالي فعالې ناروغۍ پېژندل شوي، نژدې . ميليونه نوې پېښې، او نژدې . ميليونه مړينې چې ډېری يې د مخ په ودې هېوادونو کې و راپور ورکړ شوی. د دې تر څنگ د مخ په ودې هېوادونو کې ډېر خلک د نري رنځ په ناروغۍ اخته کېږي دا ځکه چې د هغوی د بدن معافيت د معافيت کمزوري کوونکي درملو، د مخدره موادو کارېدنه او يا هم د اېډز د ناروغۍ په سبب کمزوری وي. په نړېواله کچه د نري رنځ خپرېدا يوه منظمه پروسه نه ده، په ډېری آسيايي او افريقايي هېوادونو کې نژدې ۸۰٪ وگړي د توبرکلوز په معاينه کې مثبته نتيجه ښکاره کوي، خو د امريکا په متحده ايالاتو کې يوازې - وگړي د معاينې په وخت مثبته نتيجه ښيي. سرچينې ساري ناروغۍ
اس ـ ۳۰۰

اس ـ ۳۰۰ په روسی کې: - د اوږد انداخت ساحه د مځکې نه هوا ته یو ډول راکتی سیستم دی چی د الوتکو او توَغندیو د منځه وړولو لپاره کارېږی. دغه راکتی سیستم د ستراتیژیکی هدفونو د ساتنی د پاره کارېږی. د اس ـ۳۰۰ راکتی سیستم په روسیه کی او د چین په ولوسی جمهوریت کې جوړیږی. توصیف د اس- ۳۰۰ د توغندی د سیستم یو ډله د لس تقلیه وسیلو څخه جوړېږی. په هغه کې یو د قومندان موټر، یو لوی تعقیب کونکی رادر، یو برید کونکی رادر، یو محلی څارنکی رادر او شپږ د توغندی وړونکی موټرونه دی. د قومندان موټر د څارنکی د رادر څخه معلومات ټولوی.لوی تعقیب کونکی رادر کولای سی ۲۰۰ هدفونه وڅاری. بریدکونکی رادر کولای سی ۱۲ هدفونه وڅاری او پر شپږ هدفونو د توغندیو په مرسته برید وکړی. د اس-۳۰۰ استعمالونکی هېوادونه د الوتکې ویشتونکي توغندی
ايليوشين-۷۶

ایلیوشین ۷۶ په روسی: - د جت یوه روسی وړونکی ترانسپوړټی الوتکه ده چې د ۱۹۷۶ کال څخه په روسییه کې جوړیږی. د ایلیوشین لمړی ماډل الوتنه په ۱۹۷۱ کال کې عملی شوه. تر اوس وخت پورې تقریبا ۵۰۰ الوتکې جوړ شوې. تاریخ په ۱۹۶۵ کال کې په شوروي اتحاد کې نوی ترانسپورټی الوتکه طرح شوه. دغه الوتکه لمړی ځل په ۱۹۷۱ کال کې د پاریس په یو نندرتون کې کتل شو. د کارپوهانو په نظر د ایلیوشین الوتکه د امریکایی الوتکې - څخه ښه ده. د ایلیوشین په الوتکه کې تانکونه، د استخراج ماشین او ډبه وړل کېدلای سی. د الوتکې پوځی ماډل یو ماشیندار لری. د الوتکې ډولونه ایلیوشین ۷۶ غیر پوځی د الوتکې ماډل دی چې په نړۍ کی تر ټولو زیاته کاردونکی ماډل دی. ایلیوشین ۷۸ مینسټین یو ډول پوځی الوتکه ده چې پر هغی الوتکې باندی یو لوی د رادر آنتن نصبیږی. هغه رادر د هوایی هدفونو د څارلو دپاره کارېږی. ایلیوشین ۷۸ میډاس یو ډول پوځی الوتکه ده چې په هوا کې د هوا نوردۍ سون د ټانک کولو لپاره کارېږی. ځانگړنې د کارولو ډول: د ترانسپورټ الوتکه د الوتکې شرکت: ایلیوشین اوږدوالی:۴۶،۵۹ متره سور:۵۰،۵۰ متره جگوالی:۱۴،۷۶ متره په یوه ساه الوتنه:۵۰۰۰ کیلومتره چټکتیا اخری حد:۸۵۰ کیلومتره په ساعت کې عکسونه پوځي وړونکي الوتکې روسی الوتکې
آنتونوف-۲۲۵

آنتونوف-۲۲۵په روسي: - د نړی تر ټولو لوی ترانسپورټی الوتکه ده چې په ۱۹۸۸ کال کې په شوروی اتحاد کې جوړ شوه. دغه الوتکه د توغولو د راکټونو او د ترانسپورټ لپاره کارېده. د آنتونوف لمړی الوتنه د دیسمبر په میاشت کې په ۱۹۸۸ کال کې عملی شوه. تر اوس وخت پورې یوازې دوه الوتکې جوړ شوې. ځانگړنې د کارولو ډول: د ترانسپورټ الوتکه جوړونکی شرکت: د الوتکې د سپرلی شمېره:۶ د ماشینونو محرکه ځواک: - اوږدوالی:۸۴ متره سور:۸۸،۴ متره جگوالی:۱۸،۲ متره خالص وزن:۱۷۵۰۰۰ کیلوگرامه د چټکتیا اخری حد:۸۵۰ کیلومتره په ساعت کې عکسونه پوځي وړونکي الوتکې
هیکسوجن

هیکسوجن په انگريزي کی: د نیتروژن د ترکیبونو څخه یوه آغېزمندي چاودونکي توگه ده چی د سیکلونیډ آر ډې ایکس یا ټې ۴ - په نومومو یادېږي. دغه چادونکی توگه په ځانگړی ډول د بمونو او توغندیو د جوړولو لپاره ور څخه کار اخیستل کېږي. هیکسوجن بېلگی په توگه د سیمټیکس یا سی ۴ په چاودونکي ترکیبونو کی شامل دی. مگر دغه چاودونکی ماده په صنعت کی هم کارېږي. هیکسوجن په ۱۸۷۹ کال کی د ډاکټر لېنڅ لخوا جوړ شو. توصیف هیکسوجن یو د بلور بې مزه، بې بوی، عضوی ارگانیک سپینه ماده ده چی په اسیتون کې ویلېږی. د چاودونکی سرعت یی ۸۸۰۰ متره په ثانیه کې دی.د چاودونکی حرارت یی ۳۴۰۰ درجې ده. د هیکسوجن نقطه ذوب ۲۰۳ درجې ده. د هیکسوجن چاودونکي فشار ۳۴۹،۹۶۰ باړونو ته رسېږي. د هیکسوجن جوړول -------- .. -------- .. ------- ------- چاودېدونكى مواد
اوستراوا

اوستراوا لوی صنعتی ښار دی چې د چېک جمهوريت په شمال ختیځ کې پروت دی. مساحت یی ۲۱۶ کیلومتره مربع ده او ۳۲۱۲۳۶ نفوس لری. اوستراوا د موراوا او سلېزیا د ولایتونو په حد کې پروت دی. په اوستراوا کې هم د اسقف مقر شته. تر ۱۹۹۴ کال پورې په اوستراوا کې د تېږی سکاره استخراج کېده. تاریخ د اوستراوا ښار په منځنی پیړۍ کې تاسیس شو. په ۱۷۶۳ کال کې په دغی ښار کې لوی د تېږی د سکارو ذخیرې مینده شو. په ۱۸۲۸ کال کې په اوستراوا کې لوی اسقف رودولف یان د فلزاتو د ویلیدو کار خانه جوړ وکړ. په اوس وخت کې دغه د فلزاتو د ویلیدو کار خانه د ویټکوویڅې په نوم یادېږی. د نړۍ تر جگرې وروسته اوستراوا د چکوسلواک تر ټولو مشهور صنعتی ښار وو. په ۱۹۹۱ لمړی د اوستراوا پوهنتون تاسیس شو. د اوستراوا لیږدونه خلک په اوستراوا کې په سویس کې یا په ترام کې سپریږی. په اوستراوا کې هم هوایی میدان پروت دی. هره ورځ د پراک څحه اوستراوا ته ډیر عصری اورگاډی ورځی. دغه اورگډی په اټالیا کې جوړ شو او چېکی ترټولو سرعت اورگډی دی.دغه اورگادی د پېنډولینو په نوم یادېږی. خلک د اوستراوا څخه پراگ ته په دغی اورگادی کې تقریبا ۳ بجې سپرېږی. خلک په پېنډولینو کې عموما نه سپرېږی ځکه د پېنډوبینو کرایه ډېر زیاته ده. د چېک جمهوريت ښارونه
کارلوی واری

کارلوی واری په چیکی: یو مشهور او لوی شفاخانه ای ښار دی چی د چېک په جمهوریت کی پروت دی. د ښار مساحت ۵۹،۱۰ کیلومتره مربع ده. په کرلوی واری ۵۰ زره نفوس ژوند کوی. په دی ښار کی د شیشه د جوړولو صنعت هم شته. په کاربوی واری هوایی ډگر شته چی په ۱۹۲۹ کال کی جوړ شو. تاریخ کارلوی واری په ۱۳۵۰ کال کی د امپراطور او چېکی پاچا کارل ۴ لخوا جوړ شو. په ۱۵۲۲ کال کی ډاکتر واسلاف پایېر لمری کتاب د کارلوی واری او اوبو چینو په هکله ولیکه. په ۱۸۰۷ کال کی د لیکور د جوړولو پېل شو. په ۱۸۴۴ کال کی لمری کارخانې جوړې شوې او په ۱۸۷۰ کال کی اورگاډی پټبلۍ جوړه شوه. په ۱۵۰۸ کال کې په کارلوی واری کې طبی اوبه کشف شو. په دغی ښار کې ۱۲ د اوبو چینې پرتې دی چې د هضم د غړو رنځونو د تداوی لپاره کارېږی. د اوبو حرارت د ۱۲ درجو څخه تر ۳۷ درجو پورې دی. د نړی د بیلو بیلو سیمو خلک چې د هضم د اعضا رنځ لری کارلوی واری ته درځی. سرچینې کارلوی واری د چېک جمهوريت ښارونه
موسکيټ

۳ ام ۸۰ موسکيټ په روسي: د جنگی پېړیو په خلاف، له غږ نه زيات يو ډول رهبری توغندی دی چې د جنکی پېړيو او الوتکو څخه توغېږی.دغه رهبری توغندی په ۱۹۷۵ کال کې په شوروی اتحاد کې طرح شو. د دغه توغندۍ څخه په رسمی په ۱۹۸۳ کال کې کار واخيستل شو. توصيف ۳ ام ۸۰ موسکيټ لوی توغندی دی چې ۴۱۵۰ کيلوگرامه لری. د چټکتيا اخری حد يی ۳۰۰۰ کلومتره په ساعت کې ده. د توغندی هدف حداکثر ساحه ۱۲۰ کلومتره ده. په توغندی کې د رادر لارښونکی سيستم نصبېږی. هره توغندی د جامدو سون موادو په واسطه حرکت کوی. دغه توغندی کولای سی اتمی بم ولری. ځانگړنې اوږدوالی: ۹،۳۸۵ متره سور: ۲،۱ متره د چټکتیا اخری حد : ۳۰۰۰ کلومتره په ساعت کې سرچينې . راکټي وسلې
ايگلا

۹کا ۳۸ ایگلا د لنډ توغولو د مځکی نه هوا ته یو ډول لاسی د توغندی سیستم دی چې د اوږې څخه توغېږی.دغه دتوغندی سیستم په شوروی اتحاد کې طرح شو. دغه راکتی سیستم د پوځی قطعاتو، بیړی ، اوبتلونو د سانتی لپاره کارېږی. توصیف د ایگلا توغندۍ یو یا څلور توغندیو راکتی سیستم دی چې د برید د الوتکو او هلیکوپترونو د منځه وړولو لپاره کارېږی. د ۹کا ۳۹ ام ایگلا د توغندی سیستم د یو توغندی، د توغندی د پوښ او د انفرا رید لارښونکی سیستم څخه تشکیل کېږی. هره توغندی د جامدو سون موادو په واسله حرکت کوی. د چټکتیا اخری حد یی ۲۰۰۰ کلومتره په ساعت کې ده. د اس ای ۱۶ هدف حداکثر ساحه ۵۲۰۰ متره ده. د توغندی بحری ماډل دغه راکتی سیستم په ځانگړی ډول د روسی اوبتلونه د سانتی لپاره کارېږی. دغه توغندی سیستم د څلور توغندی، د انفرا رید لارښونکی سیستم او څلور د توغندی د پوښ څخه تشکیل کېږی. منابع - د الوتکې ویشتونکي توغندی
د پراگ کلا

د پراگ کلا په چیکی: د چېک د جمهوریت تر ټولو مشهوره اور تاریخی کلا ده چی د پراگ په مرکز کی د ولټاوا سیند ته نژدې پرته ده. د پراگ کلا د نړۍ تر تولو لویه کلا هم ده. دغه کلا د ۹ پېړۍ څخه تر ۱۹۱۸ پورې د چېکی اشرافو، پاچهانو او رومی امپراطورانو مهم مقر وو. د پراگ کلا په ۱۹۱۸ کال کی د چکوسلواکیا د جمهوریت تر تاسیسولو وروسته د ولسمشر مقر شو. په اوس وخت کی په پراگ کلا کی د چېکی ولسمشر اداره پرته ده. په کلا کی د مقدس ویټوس کليسا پرته ده چی د چېکی اشرافو، پاچایانو، کشیشانو او اسقفانو آرامځای او مهم عبادت ځای ده. په دی کلیسا کی چېکی طلایی تاج ذخیره شوی دی پټ شوی دی. تاریخ د پراگ کلا په ۹ پېړۍ کی د شاهزاده سپیتیهنېف لخوا جوړه شوه. په دی وخت کی لرگی دیوارونه او برجونه جوړ شول. د وراټیسلاف ۱ د حکومت په وخت کی په کلا کی رومی کلیسا جوړه شوه. په ۹۷۳ کال کی د پراگ په کلا کی د اسقف مقر او نوی رومی کلیسا جوړه شوه. په ۹۷۰ کال کی د ښځو صومعه جوړه شوه او په دی وخت کی شاهزاده بوږیوی ۲ د مقدس جورج کلیسا بیا جوړه کړه. د پښيميسل اوتاکار۲ د حکومت په وخت کی نوی پاچایی ماڼۍ جوړه شوه. د یان لوگزامبورگ د حکومت په وخت کی د مقدس ویټوس کلیسا د جوړولو کار پېل شو او نوی پاچایی ماڼۍ بیا جوړ شو. د کارل ۴ د حکومت په وخت کی په پراگ کلا کی د اسقف اعظم مقر هم تاسیس شو.د کارل ۴ د حکومت په وخت کی پراگ د رومی مقدس امپراطوری پایتخت شو او پراگ کلا د امپراطوری سیاسی مرکز شو. کله چی په ۱۴۷۱ کال کی ولادیسلاف یاگېلون چېکی پاچا شو نو پاچایی مانی یی بیا جوړه کړه. په دی وخت کی لوی او ښایسته گوتی سالن هم جوړ شو چی په اوس وخت کی د ولسمشر د انتخابو او نورو مراسمو ځای دی. په ۱۵۲۶ کال کی چېکی پاچایی د هابسبوگ پاچایی کورنی لاس ته راوړل. کله چی فردیناند ۱ چېکی پاچا شو نو د پراگ په کلا کی ښایسته پاچایی باغ یی جوړه کړه. فردیناند ۱ په دی باغ کی د خپل میرمن لپاره ښایسته ماڼۍ جوړه کړه. په ۱۵۸۳ کال کې د هابسبوگ امپراطور رودولف ۲ چېکی پاچا شو. په دی وخت کی عثمانی پوځ بالکان ونیو او رودولف ۲ مجبور شو د وین څخه پراگ ته ولار سی او د دی لپاره پراگ د اروپا ثقافتی او علمی مرکز شو. رودولف ۲ هنر او علم ډیر خوښ کړ. هنرمندان او پوهان د نړی د بیلو بیلو سیمو پراگ ته راتلل. په ۱۶۱۸ کال کې ددېرش کالو جگړه ۱۶۱۸-۱۶۴۸ پیل شوه. په ۱۶۴۸ کال کې د سویدن اردو پراگ ته ورسیدل او د هابسبوگ قیمتی ټولونه یی غلا وکړ. د پراگ کلا د مقدس جورج کلیسا د مقدس ویټوس کلیسا د پاچانانو ماڼۍ انځورتون د چېک جمهوريت يادگارونه چېک جمهوريت د پراگ يادگارونه د پراگ کلا
کارلشتین کلا

کارلشتین کلا په چېکي: د گوتي سپک یوه مشهوره کلا ده چې د چېک په جمهوريت کې د په ولسوالۍ کې پرته ده. نوموړي کلا د چېک ملي او ثقافتي یادگار هم دي. تاريخ کارلشتین کلا په ۱۳۴۸ کال کې د چېکي پاچا او رومي امپراطور کارل ۴ او لوی اسقف په امر د امپراطوري او پاچايی مقدسو شایانو لکه امپراطوري تاج او نور د ساتنې له امله جوړه شوه. خو نوموړي کلا د پاچا کارل ۴ مهم آراموونکی مقر هم وه. د کارلشتين د جوړولو کارونه په ۱۳۴۸ کال کې پېل شول او په ۱۳۵۷ کال کې پای ته ورسېدل او داخلي سنگار یې ۱۳۶۵ کال کې پای ته ورسېده. په ۱۵ پېړۍ کې د مذهبي انقلاب په اوږدو کې کارلشتين کلا د هوسیټي سلار لخوا محاصره شوه. تر انقلاب وروسته په دي کلا کې چېکي پاچايي تاج او دولتي سندونه ذخیره شول. په ۱۶ پېړۍ کې کله چې د کارلشتین کلا سرپرست شو نو د دي کلا بیا جوړول پېل شو. په ۱۶۱۹ کال کې کله چې دریش کلن جگړه پېل شوه نو طلايي تاج د دولتي مامورانو لخوا پراگ ته کډه شوه. په ۱۶۴۸ کال کې کارلشتين کلا د سويډني پوځ لخوا ونیول شوه. کله چې امپراېور فرانتس ۲ په ۱۸۱۲ کال کې کارلشتين کلا ملاقات وکړ نو د دي کلا د بیا جوړولو لپاره یې پيسې ورکړ. معماري کارلشتين کلا ډبرو جوړه شوی لویه کلا ده چې د چونې پر غر باندي پرته ده. نوموړی کلا د ۱۴ پېړۍ د گوتي معامري عالي مثال دي. کلا ته نژدی څنگل او د انگورو باغ پروت دی. نوموړي کلا د څو مهمو ودانیو څخه لکه د سرپرست د اوسیدو ځای، پاچایي ماڼۍ، مقدس ماریم برج او د اوبو برج جوړه شوي ده. پاچایي مانۍ پاچایي مانۍ د امپراطور کارل ۴ اوسېدونکي ځاي وو چې دوه منزله لري. په لومړنی منزل کې نوکرانو او عسکرانو ژوند کول په دویمه منزل کې پاچايي خوب کوټه، اورېدونكى سال او لوگزامبورگي سال پروت دي. په دي منزل کې پاچا ژوند کاوه او د سیاستدانو، کشيشانو او نورو اشرافانو سره مخامخ کېده. مقدس ماريم برج مقدس ماريم برج لکه پاچايي مانۍ غونډی دوه منزله هم لري او د پاچايي مانۍ سره د پل په مرسته تړل شوي دي. د دي برج په دویمه منزل کې مقدس مایم کلیسا پرته ده. ددی کلیسا دېوالونه د انجیل د نقاشیو لخوا سنگار شوي دي. نوموړي نقاشي احتمالا د یو مشهور آلماني رنگمال لخوا جوړې شوې. په دی کلیسا کې کاترین عبادت ځای شته چې دېوالونه یې د ښایستو قیمتو ډبرو لخوا سنگار شوي ده. په لمړنۍ منزل کې د جواهرو کوټه پرته ده. په دي کوټه کې د پاچايي تاج یو کاپي پروت دي. لوي برج لوي برج د مقدس ماریم برج سره پل په مرسته تړل شوي دي. په دي برج کې مقدس صلیب عبادت ځاي پرته ده. په دي عبادت ځاي کې تر ۱۷ پېړۍ پورې چېکي پاچايي تاج ذخيره شوي وه. د دي عبادت ځاي دېوالونه د قيمتي ډبرو لخوا سنگار شوي ده . د عبادت ځاي پام د لمړ، سپوږمۍ او ستوری لخوا چې د ونيزي ښيښو څخه جوړ شوي دي، سنگار شوي دي. نوموړي عبادت ځاي د طلايي پنجره لخوا په دوو برخو تقسیم شوي دي. د عبادتځاي پر دېوالونو باندي مذهبي تصويرونه دي چې د یو مشهور ایـټالي هنرمند لخوا نقاشي شول. د چېک جمهوريت يادگارونه
صليبي جگړې

صلیبي اورپکي یا عيسوي جنگسارلارانو چې په منځنۍ پېړۍ کې په زېږيزکال لومړنۍ عقيدوي غير اخلاقي جگړه د فلسطين او منځيني ختيځ د مسلمانانو پر ضد پیل کړه. دغه اروپايي عيسوي اورپکي د عيسوي ملايانو د دستور په مطابق له اروپا څخه راوپارېدل او په فلسطین کې د مسلمانانو په ضد د صليب د ساتلو په موخه نهه جگړې پرله پسې وکړې. د انجیل په روایت په فلسطین کې د عیسی علیه السلام قبر پروت دی او د دې لپاره عيسوي ملايان او کاتولیک ډلې مشرانو غوښتل چې د فلسطین پلازمېنه بیت الحم چې اروپا کې ورته جيورسيلم وايي ونیسي. عيسوي ملا اوربن پاپ اوربن هم غوښتل په فلسطین کې د سپېڅلي هېواد تر نوم لاندې په منځيني ختيځ کې عيسايي مستعمره رامنځته کړي. فلسطین په ۱۰۹۶ زېږيز کال لوی صليبي پوځ فلسطین ته ورسیده او په فلسطین کې يې په القدس کې پاچایي جوړه کړه. صلیبي اورپکو پوځيانو د مصر ، سوريې او لبنان شاوخوا سيمو باندې بريدونه وکړل. په دې وخت کې مصر د فاطمي دولت په لاس کې ؤ. خو فاطمي دولت مشرانو ونشوای کولای د صلیبي پوځيانو مخه ونيسي . په ۱۱۲۷ کال کې په سوریا او عراق کې د پاچا نورالدین لخوا قوی دولت تاسیس شو. پاچا نورالدین غوښتل د القدس پاچایی ته ماته ورکړی او مصر د عباس د خلافت لاس ته ور کړی. پاچا نورالدین یو قوماندان چې نوم یی صلاح الدین وو مصر ته ولیږل. صلاح الدین په مصر کې وزیر شو. په ۱۱۷۲ کال کی فاطمی دولت د صلاح الدین د دسیسو په مرسته خراب شو او صلاح الدین د مصر پاچا شو او مصر د عباس د خلافت لاس ته راوړ. د پاچا نورالدین تر وفات وروسته په ۱۱۷۴ کال کې صلاح الدین د نورالدین زوی مړ کړ. جگړه په ۱۱۸۲ کال کې د صلیب مشر رینالد چاتیلون د عرب په تجارتی کاروانونو برید وکړ. په برید کې ټول سودگران وژل شول. ریتالد چاتیلون تر دغه برید وروسته په سره سمندر کې د عربانو پر تجارتی پیړیو برید وکړ او د مدینې په ښار کې یی بندرونه خراب کړل. تر دغه بریدونو وروسته صلاح الدین په قهر شو. په ۱۱۸۷ کال کې صلاح الدین لوی اردو راټول کړ او د القدس پر پاچایی برید وکړ. د صلاح الدین اردو د صلیب اردو ته ماته ورکړه او د القدس ښار د عباس خلیفې لاس ته راوړ. د القدس تر ونیولو وروسته ټول ښار د سرو گلونو د اوبو په مرسته پاک شو. دریمه صلیبی جگړه په ۱۱۸۹ کال کې د انگریز پاچا ریچرد ۱ د صلیب قوماندان شو. د انگریز پاچا غوښتل القدس ونیسی. مگر تر دری کلو وروسته ریچرد ۱ مجبور شول صلاح الدین سره سوله وکړی جگړې
تى لرونكى ژوي

تی لرونکیيا د بېډۍ لرونکو ځناورو یوه ډله ده چې د نړۍ په بیلابېلو سیمو کې ژوند کوي. تي لرونکي ځناوران توده وینه لري، د بدن تودوخه یې د۳۶ درجې څخه تر ۳۹ درجو پورې اټکی شوي دي. تي لرونکي ځناوران خپلو بچیانو ته شیدې ور کوي. د تي لرونکیو ځناورو بدن په وړۍ پوښل شوی وي. زړه یی دوه خلاص لارې او دوه د زړه پنډونه لري. تي لرونکي ځناوران په دوو جنسونو نارینه او ښځينه بېلېږي. په اوس وخت کې په نړۍ کې تقریبآ ۵۵۰۰ د تي لرونکي ځناورو ډولونه ژوند کوي. څلور پښې لرونکی ژوي تى لرونكى ژوي
خاپوړن

خاپوړن ژوي په لاتين: د شمزۍ لرونکو ژويو څخه دي چې د نړی په پېلا بېلو سیمو کې ژوند کوي او په درو مهمو دلو تقسیم کېږي. كپېړان لکه کپېړان، اليگاټوران - ۲۳ ډوله فلس لرونکی ژوي - ۷،۶۰۰ ډوله ماران مارمولکان کيشپان - ۳۰۰ ډوله تاریخ خاپوړن ژوي ۳۰۰ میلیونه کاله مخکې د دوه ژوندويو څخه رامنځ ته شوي وو. لمړنو خاپوړن ژويانو چې د کاربن په موده کې یی ژوند کول او اوږدوالی یی لکه د اوسنیو سمندرانو او شرمښکيانو اوږدوالی غوندی ول، د نورو ژویو په مقابله کې په وچو سیمو کې ژوند کولای سول. په دی وخت کی د ژويان هم منځ ته راغلل چې د تې لرونکو ژويو او خاپوړن ژویو ځانگړنې فزيالوجې خاصيت یی لرل. د ژوي د خاپوړن ژويو په مقابله کې زيږوونكى ژوي ول او لاندينی زامه یی د یو اډوکی څخه جوړه شوي وه. نوموړي ژوي ۲۵۰ میلیونه کاله مخکې مړ شوي ول. د ډانگسرانو دوره خاپوړن ژويان ۲۳۵ میلیونه کاله مخکې د مځکې مسلط ژوي ول.چې دا موده د جوراسيک پيل نژدې ۲۰۰ ميليونه کاله وړاندې نه تر کريټاسيوس ۶۵،۵ ميليونه کاله وړاندې پورې وغځېده. په دي وخت کې پخوانیو خاپوړن ژويو مځکه، اوبه سمندرونه او سیندونه او آسمان آباد کړی ول. د ډانگسرانو بدن حرارت دایمي وه او ټول بدن یي احتمالا د رنگیو بڼکو لخوا پوښ شوي ول.ډانگسران تقريبا ۶۶ میلیونه کاله مخکې مړ شوي ول. توصیف خاپوړن ژوي د شمزۍ لرونکو ژويو څخه دي چې بدن یی د فلسونو یا کاسو لکه دكيشپ کاسه لخوا پوښ شوي دي.د بدن حرارت یی دایمی نه دی او د سږو په مرسته تنفس کوی. خاپوړن ژوي د تی لرونکو ژويو او كپېړانو په مقابله کې دپافرام نه لري. نوموړي ژوي هگۍ اچوی ، سړه وینه لری او کوپړۍ یی د ملا د تیر سره د مفصلونو په واسطه تړل شوي دي. د دی ژويو د وینو د جریان جهاز تړلی دي. زړه یی دوه دهلیزه، یو بطن او ښارگي پرده لری. خو د كپېړانو زړه د دوو دهلیزونو او دوو بطنونو څخه جوړه شوي ده. څلور پښې لرونکی ژوي خاپوړن
دوه ژوندوي

دوه ژوندوي یا ذوحیاتين په لاتين: د مهره لرونکي او سړه وینه لرونکي ابتدایی ژويو څخه دی چی څلور پښې لري. دوه ژوندوي ذوحياتين پوستکي او ابتدایی سړی په مرسته نفس کوي. د دوه ژوندوي ژويو د هگو پوښ کلک نه لري او د دی لپاره دوه ژوندوي په اوبو کې هگۍ اچوی. چینچی له هگی را وځی او په اوبو کې ژوند کوی. په اوس وخت کې په نړۍ کېد دوه ژوندوو ځناورانو ۵۷۰۰ ډوله ژوند کوی د دوه ژوندوي ځناوران د وینو د جریان جهاز تړلی سیستم لری. زړه یی دوه دهلیزه او یو بطن لری. دوه ژوندوي ځناوران سړه وینه لری. د بدن حرارت یی دایمی نه دی څلور پښې لرونکی ژوي دوه ژوندوي
مرغه

مرغان یا مارغان په لاتين: د شمزۍ لرونکو ژويو څخه دی چې د نړی په بېلا بېلو سیمو کې ژوند کوي او په دوو اساسو ډلو او تقسیم کېږي. تر اوسه پورې د مارغانو ۹۹۷۸ ډوله پېژندل شوي دي. ځغاستونكى مرغان - ۴۰۸۳ ډوله الوتونکی مرغان - ۵۸۹۵ ډوله د مرغانو فوسیلونه - ۲۰۰۰ ډوله د ماغانو تکامل مارغان ۱۵۰ میلیونه کاله مخکې د غوښه خوړونکو ډانگسرانو څخه رامنځ ته شوي ول. توصيف مارغان د شمزۍ لرونکو ژويو څخه دی چې توده وینه لری، د بدن حرارت یی د ۳۴ درجو څخه تر ۳۹ درجو پورې وی او دوه پښې لری. د مرغانو د سرلاری د بدن انتهایی غړو د وزرونه په نوم یادېږی. بدن یی بڼکې پوښولی دی او پوستکی وچ دی. د مرغانو د بدن سیستم د مرغانو د وینو د جریان جهاز تړلی دی. زړه یی دوه دهلیزه او دوه بطنه لری. مرغان یو د غږ عضو لری.د باصری حس تر ټولو بشپړ د مرغانو حس دی. مرغان هگۍ اچوی او هگۍ یی د کالسیم پوښ لری. مرغان د سږو په مرسته تنسف کوی. د مرغانو اسکلت ثابت او خفيف دي. هډونه یی گوگ دي. مرغان د ملاتیر لكۍ برخه نه لري. د دي ژوي د كوپړۍ د ماغزو او سترگو برخه د خاپوړن ژويو د كوپړۍ د ماغزو او سترگو برخو څخه لوی دي. څلور پښې لرونکی ژوي مارغان
بابا قشقار ولي

بابه قشقار ولی کلی د جغرافیی موقعیت له پلوه د کابل ولايت د ده سبز ولسوالۍ په شمال شرق کې پروت دی. ددی کلي له نومه څرگنده ده چې دلته د بابا قشقار ولي زیارت او روضه شتون لري چې د خپل وخت ولي تېر شوی دی په دې کلي کی بابکرخېل او ځیني نور قومونه اوسي چې د وگړو شمېر یې له ۳۰۰۰۰ څخه هم اوړي. ډېری وگړي یې باسواده دي او د علم کچې په کې لوړه ده البته یوه عالي لیسه چې د بابه قشقار ولي په نوم یادېږی؛ لري او اوس اوس په کې د نجونو یو ښوونځی هم پرانیستل شوی دی ددې کلي ډېر ځوانان په زده کړه بوخت دي او ډېری نور یې ورځیني کارونه مخ ته وړي. بابه قشقار ولي یو له هغه پنځو ولیانو څخه دی ې په کابل یې زیارتونه موجود دي چې د دې کلي د نوم وجه هم د ده د زیارت موجودیت په بابا قشقار کلي کې دی. ورځنی ژوند په کی ښه دی خلک یی په مسلکی کارونو دولتی دندنې او بزگری اخته دی ددې جنوب ته د هندوکش د غرو لمنې پرتې دی چې ددی ځای ځایی خلک یی شوگار بولي چې ښه مالڅر هم دی او ډیری نورې گټې هم ځینی اخلی دا خلک که څه هم په یو کوچنی کلی پورې تړلي خو په وطن مین خلک د ی او تل یی لکه نور افغانان خپله میړانه د دین او هیواد پهوړاندې ښودلې ده او بې برخې نه دي پاتې شوي په دې کلی کې ډیر فرهنگپال او ادیبان تیر شوي او موجود دی چې د پير صاحب عبيد الله جان اخوند نوم اخیستی شو چې په پښتو ژبه یی منظومه صلوات هم چاپ شوی دی ددې کلي یو تن مشر راته داسې وویل چې دا کلی د کوشانیانو له وخته اباد دی او ددې خبرې د اثبات لپاره له هغه سره د کوشانیانو د دورې سکې چې د دې کلي په شاوخوا سیمه کې په لاس ورغلي چې د افغانستان د ملي ارشیف د مسکوکاتو په کتاب کې ثبت دی موجودې دي او وایی چې ددې کلي قدامت له میلاده هم مخکې ته رسیږی اوس نو ډاډه ویلی شو چې پښتانه یو لرغونی تاریخ لري دا چې ولې یی ځینی پښتون دښمنه او متعصبه خلک وروسته له اسلامه ټبر گڼي نو له لویی غلطی سره مخ دي او ژر ده چې دا ملت به خپل ځان نړیوالو ته وښایي چې یو متدینه او په علم مین ملت دی. پیران زیارتونه د کابل زیارتونه د افغانستان زیارتونه تصوف صوفیان افغان صوفیان کابلي صوفیان
دونگ هوی هوايي ډگر

دونگ هوی هوايي ډگر په نړيوال هوايي ډگر دی، د ولايت د دونگ هوی ، ويتنام دي. د هوايي ډگر په سمندر کې تر څنگ كيږي. ده د مترو ځغلكرښې. نوكري کولای شي چې تنه سوارلۍ يي. د الوتکو له دغه هوايي ډگر او ښار ته. رښتيانی هغه ته د گرځندويانو د دي. هوايي ډگرونه
سوخوی پک فا

سوخوی پک فاپه روسی: د جت د برید کوونکی ښکاری الوتکو د پنځم نسل پښت یو ډول الوتکه ده چی د سوخوی د شرکت لخوا جوړېږی. سرچينې - . - - - . - سوخوی الوتکې روسي الوتکې
اندانۍ

مېرمن اندانۍ د افغان ويدي پېر ۲۰۰۰- ۱۰۰۰ کاله تر ميلاد دمخه شاعره وه چې اشعار يې د رېگويدا د لسم کتاب په ۱۴۵ سرود کې راغلي دي. او د يوه شعر د څو بندونو پښتو ژباړه يې داسې ده. د سپېتنيبادهنم په نامه سرچينې پښتنې مېرمنې - ۲۴ مخ آريانا مجله - ۶ مه گڼه پښتنې شاعرانې
سورة مريم

سورة مريم د قرآن ۱۹ مه سورة ده. قران قراني سورتونه
سورة طه

سورة طه د قرآن ۲۰ مه سورة ده. قران قراني سورتونه
سورة الأنبياء

سورة الأنبياء د قرآن ۲۱ مه سورة ده. قران قراني سورتونه
سورة الحج

سورة الحج د قرآن ۲۲ مه سورة ده. قران قراني سورتونه
سورة المؤمنون

سورة المؤمنون د قرآن ۲۳ مه سورة ده. قران قراني سورتونه
سورة النور

سورة النور د قرآن ۲۴ مه سورة ده. قران قراني سورتونه
سورة الفرقان

سورة الفرقان د قرآن کريم ۲۵ مه سوره ده. قران قراني سورتونه
سورة القصص

سورة القصص د قرآن ۲۸ مه سوره ده. قران قراني سورتونه
سورة فاطر

سورة فاطر د قرآن کريم ۳۵ مه سوره ده. قران قراني سورتونه
کرايووا

د کرایووا ښار په رومانيا کې شپږم لوی ښار دی چی د اولټینیا ایالت مرکز هم گڼل کیږی چی په ۲۰۰۹ کال کې د سرشمیرنې د ملي ادارې د راپور پر بنسټ په دغه ښار کې ، کسه وگړی ژوند کوي. انځور غالۍ رومانیا د رومانیا ښارونه
هريړه

هريړه په لاتين: په انگرېزي: يا په چينايي: په سنسيکريت: په تېبېتي: -- د د ونې يوه نه لاس ته راغلې يو درمل دی، چې په سوېلي آسيا کې په هند او نيپال کې او په سوېل لوېديځه آسيا کې په چين او په سوېل کې سريلانکا، مالېزيا او وېتنام کې موندل کېږي. . . . - -. .-. . : . . . . ... . سرچينې باندنۍ تړنې بوټي
وېلنی

وېلنی په انگرېزي: د نعنا د جنس يو بوټی دی چې په اروپا، لوېديځه او مرکزي آسيا او شمالي او جنوبي افريقا کې موندل کېږي. گټې ویلنی؛ کولیسټرول کموي او هډونه پیاوړي کوي. د ترکي روغتیاپوهانو په وینا؛ ویلنی د کولیسټرول د کمولو تر څنگ؛ د انسان هډونه هم پیاوړي کوي روغتیا پوهان وایې چې نوې څیړنې په ډاگه کړې چې د ویلنې په پرله پسې توگه استعمال په وسیله د ا نسان په وجود کې د کولیسټرول اندازه کمیږي او په دې کې شته مگنیزیم د انسان هډوکې پیاوړي کوي. که څه هم وېلنی په ښکاره یو ساده شین نبات ښکاري خو په اصل کې په کې ډیرې گټې نغښتي دي. روغتیا پوهان وایې د ویلني د تازه پاڼو تازه اوبه د لیمو او شهدو سره په گډه خوړلو سره د خېټې او معدې ټولې ناروغۍ جوړیږې. د ټوخی او زکام په وخت کې د ویلنې اوبه د تور مرچ او تورې مالگې په جنوبي آسیا کې استعمالیدونکې مالگې سره جوش او نوش جان شي؛ وجود ته راحت او آرام ورکوي. همداراز که د اِټکو پر مهال د ویلني پاڼې وژوول شي نو سمدستي اِټکې دروي. که په گرمۍ کې د زړه بدوالي او استفراق قي پر مهال یوه کاچوغه وچ ویلنی د یو کاچوغه لاچي سره په یو گیلاس اوبو کې جوش او نوش جان شي؛ د یادې ستونزې غوره درملنه ده. همداراز روغتیاپوهان دا هم وایي؛ که د سر درد پر مهال د ویلني پاڼې په تندي ټنډه وتړل شي؛ سمدستي د سر درد آراموي. بوټي شفا بښونکي نباتات نعنا ډوله بوټي
مۍ

مۍ علمي نوم: د غلو دانو له کورنۍ څخه ده چې د نړۍ په گوټ گوټ کې کرل کېږي او د کارونې ډېر موارد لري. دا غله له غټو وریجو او ځینې خلک یې یواځې هم پخلي لپاره کاروي. د افغانستان په ننگرهار، لغمان، بغلان، کندوز، بدخشان او هلمند ولایتونو کې کرل کېږي. توصيف مۍ یو کلن بوټي دي چې د لوبيا په کورنۍ او د په جنس پورې اړه لري. اوږدوالي یې ۱ متر او د دانې قطر یې ۵ میلیمتره دي او په گرمو سیمو کې شنه او کرل کېږي. دانه یې ژيړ، سور يا زرغون رنگ درلودلای سي. د دي بوټي مېوه پټوكى ورته وایی هره دانه یو شمېر توکې لکه پروتئينونه ۲۵٪،فلافونويدونه، ويټامینونه ، اوسپنه، مس، سوډيم، مگنيزيم لري. تاریخ نوموړي بوټي ۳۲۰۰ کاله مخکې په چین کې د دردونو د علاج لپاره کار شوي وو. د مۍ دانې آنتیاکسیدانونه او تصوير لري چې د وینې فشار کم کوي او د سرطان او شكرى ناروغى پر ضد آغېزه هم لري. شفا بښونکي نباتات
ملخوزه

ملخوزه ، په انگرېزي ژبه کې چې په پښتو انگليسي سيند کې د ملخوځي او ملخوزي په بڼه راغلې، يو کلن بوټی دی چې د پلي لرونکيو باقلايان په کورنۍ اړه لري. ملخوزه په ختيځه اروپا، کوکاس قفقاز، ارمنستان، تورکيه، عراق، ایران، منځنۍ اسيا کې زرغونېږي، همداراز په مصر او ایتوپیا کې ههم لیدل کېږي. نوم بوټپوهيز بيان يې په وټه، کورني ژوند او روغتیا کې يې کارونه اخځلیک ۱- بوټي
سورة الحجرات

د حجرات سورت مدني دی ، خو د ابن عباس رض لخواچې وايي : د يايهاالناس انا خلقنکم من ذکر و انثی ۱۳م ايت مکي دی . او د اتلسو ايتونو لرونکې سوره ده . پېښلیک د حجرات سورت په عثماني اوډنې ۴۹ سورت دی . د حجرات په نوم ځکه نومول شوی ، چې په دې سورت کې د رسول الله ص د هغو کوټو د حرمت يادونه شوې چې په هغو کې امهات المومنين د مومنانو ميندې اوسېدلې . ځينو مفسرينو د سوره الاخلاق په نامه سره هم ياده کړې ده . د لومړي ايت د نزول وجه ېې داده چې : د بني تميم له قبيلې څخه يو ټولگی رسول الله ص ته راغی د دوی په اړه حضرت ابوبکر صديق رض ووېل : چې په دوی باندې قعقاع بن معبد د امير په صفت مقرر شي او حضرت عمر رض ووېل : چې اقرع بن حابس رض دې د امير په توگه ورباندې مقرر شي ، حضرت ابوبکر صدیق رض حضرت عمر رض ته ووېل : چې تاسو زما آند سره بډوالی لرۍ ؟ ، حضرت عمر رض ېې په ځواب کې ورته ورته ووېل : چې زه ستاسې آند سره بډوالی نه لرم ، خو دلته د دواړو غږونه چې پورته شول نو دا ايت رانازل شو يا ايهاالذین امنو لا تقدموا اې مومنانو د الله ج او رسول ص د پرېکړې او کلمې په وړاندې څه شی مه وړاندې کوۍ . دا پدې هم نازل شو چې اعراب د امهات المومنين د مومنانو ميندو خونو خواته ورغلل او رسول ص باندې ېې داسې غږونه کول : چې يا محمده ! موږ ته راووځه ! . الله ج په نوموړي آيت کې مومنان له دې څخه منع کړل چې رسول الله ص ته د يا محمد په نوم سره غږ ونه کړي ، بلکې په ډېر ادب سره د رسول الله ص يا نبي الله په مبارک نوم سره ورته غږ وکړي . د حجرات سورت سکالوگانې د حجرات په سورت کې د لاندې اړينو مسايلو او آدابو يادونه شوې ده : د الله جل جلاله د طاعت وجوب او د هغه د رسول الله اوامرو ته غاړه ايښودل او په رسول الله باندې په قول او آند کې وړاندېوالی نه کول . د رسول الله ص درنښت او د هغه شخصيت لوړ بلل . د خبرونو کره کول . په خلکو باندې تمسخرملنډې نه کول . له عيب لټولو او بدگمانۍ څخه منع کول . د مسلمانانو په منځ کې سوله کول . د لوړوالي يواځينی لامل تقوی ده . ټول مسلمانان سره وروڼه دي . د غيبت نه کول ، ځکه غيبت کول د مړه مسلمان ورور د غوښې خوړلو غوندې ښکاري . ايمان يوازې په خولې ويلو نه دی بلکې برسېره پر دې پکار ده چې په زړه ېې ومنې ، د زړه مننه ېې انساني اعمال دي او د جهاد پر وخت خپل نفس او اموال په قرباني ښکاره شي. په ټول ټال سره د ايمان ، اخلاقو ، د خدای ج د پټو او ښکاره نعمتونو او اسرارونو په هکله په بشپړه توگه يادونه شوې . د سوره الحجر ژباړه د سورت الحجر تفسير سرچينې د آريانا پوهنغونډ چاپکال ۲۰۱۰م زېږديز ، ۳۲۹م مخ. قران قراني سورتونه
صلاح الدين سلجوقي

صلاح الدين سلجوقي په افغانستان کې د شاهي نظام يو ديپلومات او په هند کې د افغانستان پخوانی سفير و. افغان سفيران
سيد سليمان اشنا

سيد سليمان اشنا د امريکا غږ د اشنا خبري تلويزون خبريال او وياند دی. افغان خبريال
امام الدين ساپی

امام الدين ساپی د ساپي د پښتو څېړنو او پراختيا د مرکز بنسټگر دی. مخينه زده کړې دندې دا هم وگورۍ د ساپي د پښتو څېړنو او پراختيا مرکز سرچينې باندنۍ تړنې د ساپي د پښتو څېړنو او د پراختيا مرکز وېبپاڼه افغانان
امير عنايت الله خان

امیر عنایت الله خان د امير حبيب الله خان زوی او امير امان الله خان مشر ورور وو. نوموړی د خپل ورور امیر امان الله د استعفاه وروسته چې حبیب الله کلکاني لخوا د اسلامي نظام د لمنځه وړلو په خاطر د ګڼ شمیرلاریونونو او پاڅونو وروسته دنده پریښوده په ۱۴ د جنوري ۱۹۲۹م کال د څلور ورځو لپاره د افغانستان امیر پاتی شو. کلکاني بچه سقاو چې د امریت خوبونه یې لیدل له څلور ورځو حکومت کولو وروسته عنایت الله خان هم استعفاه ته مجبور کړ. نوموړی له استعفاه وروسته په تهران کې د تبعید په حال کې ومړ. د افغانستان پاچايان د امير حبيب الله خان زامن واک د امان الله خان د حکومت پر ضد د بچای سقاو پاڅون امان الله دې ته اړکړ چې حکومت خپل ورور عنایت الله خان ته وسپاري ، عنایت الله خان هم ۱۴ جنوري ۱۹۱۹ تر ۱۸ د جنوري ۱۹۱۹ز کال پورې د څلور ورځو لپاره د افغانستان امیر پاتی سو. د بچه سقاو حبيب الله کلکاني د سلطنت د ګوکۍ د نیولو داسی مست وو، چې عنایت الله خان یې هم د ۴ ورځو حکومت وروسته استعفاه ته مجبور کړ. کورنۍ امیر عنایت الله خان د امير حبيب الله خان او جمال بېگم زوی او د امیر امان الله خان او راضيه بېگم ورور وو. نوموړی د خپلې کورنۍ په څیر د بارکزیو له ټبر څخه وو. شخصیت تبعید او مزار عنایت الله خان په ۱۸ د جنوري ۱۹۲۹ز کال د بچه سقاو لخوا ایران ته تبعید او په ۱۲ د اکتوبر ۱۹۴۶ز کال د ۵۷ کلونو په عمر په تهران کې ومړ.
ډانا ټايرون روهراباکر

ډانا ټايرون روهراباکر زېږېدنه: د جون په انگرېزي: د جمهوريت پالو د گوند يو امريکايي سياستپوه دی چې له ۱۹۸۹ ز. کال نه راپدېخوا د امريکا د متحده ايالاتو د مشرانو جرگې غړيتوب لري او دم مهال د کاليفورنيا د ايالت د ۴۶ کانگريسي ولسوالۍ پلاوی دی. زده کړې روهراباکر د کالېفورنيا د پالوس وردېس عالي ليسې نه د دوولسم ټولگي د بريليک تر اخيستلو وروسته د لاس انجلس په هاربر پوهنځي ته کې هم زده کړې کړي، بيا يې په ۱۹۶۹ ز. کال کې د کاليفورنيا دولتي پوهنتون، لانگ بيچ کې د تاريخ په څانگه کې د لېسانس تر کچې خپلې زده کړې بشپړې کړي. په ۱۹۷۰ ز. کال کې د سوېلي کاليفورنيا پوهنتون کې د امريکاپوهنې د زده کړو پيل کړی او خپله ماسټري يې په همدې څانگه کې لاس ته راوړې. د ماسټرۍ د زده کړو پر مهال د ولسي سندرغاړي په توگه هم بوخت پاتې شوی.
سورة الطور

سورة الطور د قرآن کريم ۵۲ سورت دی. قران قراني سورتونه
سورة النجم

سورة النجم د قرآن کريم ۵۳ سورت دی. قران قراني سورتونه
سورة القمر

سورة القمر د قرآن کريم ۵۴ سورت دی. قران قراني سورتونه
سورة الرحمن

سورة الرحمن د قرآن کريم ۵۵ سوره ده. قران قراني سورتونه
سورة الواقعة

سورة الواقعة د قرآن کريم ۵۶ سورت دی. قران قراني سورتونه
سورة الحديد

سورة الحديد د قرآن کريم ۵۷ سورت دی. قران قراني سورتونه
سورة المجادلة

سورة المجادلة د قرآن کريم ۵۸ سورت دی. قران قراني سورتونه
سورة الحشر

د سورة مالوماتبکس د سورة نومالحشر عربي نومالحشر . سورة الحشر ډلبنديمکي سورة د نوم مانا بری نور نومونه د وحيې وخت د سورة شمېر د آيتونو شمېر د جُز شمېر د حزب شمېر د رکوع شمېر د سجدو شمېر د وييونو شمېر د تورو شمېر نه-- تر دې دمخه سورة سورة المجادلة تر دې راوروسته سورة سورة الممتحنة تلاوت د تلاوت سرليک سورة الحشر د قرآن کريم ۵۹ سورت دی. قران قراني سورتونه
سورة الممتحنة

سورة الممتحنة د قرآن کريم ۶۰ سورت دی. قران قراني سورتونه
اپين

اپین چې ځينې يې ترياک بولي، نشه يي توکي دي چې د اومه کوکنارو د شيرې څخه لاسته راځي. اپینیوه توکه ده چې د مخدراتو د جوړولو لپاره کارېږی. د اپین څخه عموما مورفين جوړېږی اور د القلويد تر ټولو مهمه توکه ده. اپین کولای شي له ۱۰٪ تر ۱۵٪ د مورفينو محتوی ولری. په نړی کی د مورفين څخه نيمه سينټيټيک مخدرات جوړېږی چې د هيروين او کوډين په نوم يادېږی. د اپینجوړولو کوکنار يو بوټی دی چې په آسيا او اروپا کې کرل کېږی. د کوکنار پر سرو باندی د چاړې په مرسته سوریان جوړېږی . د دغی سریانو څخه مایع بهېږی او هغه مایع د کوکنار څخه تر وتلو ړروسته په قهوای رنگ توکه بدلېږی. ددغی قهوای توکې څخه مورفین حاصېږی. تاریخ په پخوانیو زمانو کی خلکو عموما اپینپه سگریتو کی څکول. خلکو د اپیند څکولو په دوره کی د اپینلوگی تنسف کاوه او نشه یی احساسوله. د ۱۸۵۳ کال څخه د مورفین استعمالونکی کولای سی د پیچکاری څخه کار واخلی. په ۱۹ پېړۍ کی انگریزیانو د هندوستان څخه چین ته اپینصادرول. په دی وخت کی په چين کی ډېر د اپیناستعمالوونکی نشه بازان ول. د چین حکومت غوښتل چی د اپینصادرول منع وکړی او د دی په سبب د چين مامورانو د چین بندرونه ونیول او انگریزی بیړو نسول کولای د چين بندرونو ته وننوځی. مگر انگریزیانو پر چین برید وکړ او د چین حکومت مجبور سول چی د چین بندرونه بیا خلاص وکړی. د اپین توليدونکی هېوادونه افغانستان د اپین له ټولو نه لوی تولیدونکی هېواد دی. په افغانستان کی هر کال تقریبا ۷ زره ټنه اپین جوږېږی. د طالبانو واکمنۍ په دوره کی ملا عمر د اپین توليدول منع کړل. مگر خلکو چی پيسې طالبان ته ورکول، نو يی کولای شول کوکنار وکری او اپین توليد وکړی. په افغانستان کی د ايسف تر رسېدلو وروسته خلکو د اپین توليدول بيا پيل کړل. په اوس وخت کې اپین د افغانستان تر ټولو مهم صادراتی ماده ده. د طلايي مثلث مايناماربرما لاووس تايلېنډ په سيمو کې د زيات کيفيت لرونکی اپین شته. تړلې لیکنې کوکنار مخدره مواد
سورة الصف

سورة الصف د قران يو شپېتمه سوره ده. قران قراني سورتونه :
سورة الجمعة

سورة الجمعة د قرآن کريم ۶۲ سورت دی. قران قراني سورتونه
سورة المنافقون

سورة المنافقون د قرآن کريم ۶۳ سورت دی. قران قراني سورتونه
سورة التغابن

سورة التغابن د قرآن کريم ۶۴ سورت دی. قران قراني سورتونه
سورة الطلاق

سورة الطلاق د قرآن کريم ۶۵ سورت دی. قران قراني سورتونه
سورة التحريم

سورة التحريم د قرآن کريم ۶۶ سورت دی. قران قراني سورتونه
سورة الملک

سورة الملک د قران کريم ۶۷ سوره ده. قران قراني سورتونه
سورة القلم

سورة القلم د قرآن کريم ۶۸ سورت دی. قران قراني سورتونه
سورة الحاقة

سورة الحاقة د قرآن کريم ۶۹ سورت دی. قران قراني سورتونه
سورة المعارج

سورة المعارج د قران ۷۰ مه سوره ده. قران قراني سورتونه
سورة الجن

سورة الجن د قرآن ۷۲ مه سوره ده. قران قراني سورتونه
سورة النبأ

سورة النبا د قرآن ۷۸ مه سورت دی. قران قراني سورتونه
سورة التكوير

سورة التكوير د قرآن ۸۱ مه سوره ده. قران قراني سورتونه
سورة الانفطار

سورة الانفطار د قرآن ۸۲ مه سوره ده. قران قراني سورتونه
سورة المطففين

سورة المطففين د قرآن ۸۳ مه سوره ده. قران قراني سورتونه
سورة الماعون

سورة الماعون د قرآن ۱۰۷ مه سوره ده. قران قراني سورتونه
سورة الانشقاق

سورة الانشقاق د قرآن ۸۴ مه سوره ده. قران قراني سورتونه
سورة البروج

سورة البروج د قرآن ۸۵ مه سوره ده. قران قراني سورتونه
سورة القدر

سورة القدر د قرآن ۹۷ مه سورة ده. قران قراني سورتونه
سورة التين

سورة التين د قرآن ۹۵ مه سوره ده. قران قراني سورتونه
سورة الطارق

سورة الطارق د قرآن ۸۵ مه سوره ده. قران قراني سورتونه
سورة الأعلى

سورة الأعلى د قرآن ۸۷ مه سوره ده. قران قراني سورتونه
سورة الغاشية

سورة الغاشية د قرآن ۸۸ مه سوره ده. قران قراني سورتونه
سورة الفجر

سورة الفجر د قرآن ۸۹ مه سوره ده. قران قراني سورتونه
سورة البلد

سورة البلد د قرآن ۹۰ مه سوره ده. قران قراني سورتونه
سورة الشمس

سورة الشمس د قرآن ۹۱ مه سوره ده. قران قراني سورتونه
سورة الليل

سورة الليل د قرآن ۹۲ مه سوره ده. قران قراني سورتونه
سورة الشرح

سورة الشرح د قرآن ۹۴ مه سوره ده. قران قراني سورتونه
سورة الضحى

سورة الضحى د قرآن ۹۳ مه سوره ده. قران قراني سورتونه
منيژه باختري

منيژه باختري په ناروې کې د افغانستان سفيره ده. افغان سفيران
محمد قسيم فهيم

محمد قسيم فهيم په ۱۹۵۷ ز کال کې په پنجشېر کې زېږېدلی او د دې ولسوالۍ د عبدالمتين زوی و چې تر دې مهاله يې عمر ۵۳ کاله و. وېل کېږي چې فهیم قسیم د پخواني کمونستي رژيم دخلق او پرچم په څانگه کې د خاد استخباراتي غړی هم پاتې شوی چې وروسته د کمونيستي حکومت د ړنگېدو څخه ېې د جميعت او بيا ېې د شورای نظار سره کار پیل کړ. نوموړی د بون د تړون له مخې د موقت حکومت د دفاع وزير وټاکل شو چې بيا له ۲۰۰۲ ز. تر ۲۰۰۴ ز. پورې د ولسمشر حامد کرزي لومړی مرستيال و. نوموړی د جهاد په مرحله کې او بيا وروسته د کورنۍ جگړې په مهال د شورای نظار قوماندان و چې په کورنۍ جگړه کې د رول له امله په جنگي جنايتونو هم تورن و. قسيم فهيم د طالبانو خلاف د احمدشاه مسعود سره اوږه په اوږه جگړه وکړه او په افغانستان يې د امريکا د بريد په مهال د امريکايانو سره ملگری شو چې په موقت حکومت کې د دفاع وزير وټاکل شو. قسيم فهيم د حامدکرزي په لومړۍ دوره کې په اپوزيسيون خو په دويمه دوره کې بيا لومړی مرستيال شو چې د مرگ تر لحظې په همدې دننه بوخت و. نوموړي او کورنۍ یې د امريکايانو له بري وروسته اقتصادي امپراتورۍ جوړولو ته مخه کړه. د طالبانو خلاف له امريکا څخه په لسگونه مليونه ډالر یې او نورې مجهول المصدر پيسې یې په کار واچولې، او په حيرانونکي توگه دی او ملگري يې د سلگونو مليونونو ډالرو څښتنان شول. د نوموړي ورور په دې تورن دی چې په کابل بانک کې شريک دی او له خپل بانک څخه یې د عوامو سل مليونه ډالر قرض اخيستي دي چې له قوانينو سرغړونه او څرگند فساد دی. د شورای نظار غړي افغان تاجکان افغان جنگسالاران
كوكايين

کوکایین د کریسټال سپین پوډر دی اود نړی تر ټولو زیاته د استعمال وړ نشه یی توکه ده. کوکایین یو د القلويد مواد یا طبیعی ماده ده چی د کوکا په نبات کی دی. د کوکایین یو کیلود کوکا د ۱۷۰ پاڼو څخه جوړېدلای شی. تاریخ کوکایین لمړی ځل په ۱۸۶۰ کال کی په آلمان کی جوړ شو. ډاکترانو په ۱۸۶۲ کال کی د کوکایین کارول د دردونو د علاج په مقصد پیل کړه. په اوس وخت کی په نړی کی د کوکایین جوړول غیر قانونی دی. د کوکایین آغېزه کوکایین کولای شی د پیچکاری یا نفس کښلو په مرسته بدن ته داخل شی. کوکایین د اعصابو پر مرکزی سیستم آغېزه لری. دغه نشه یی توکه په بدن کی ډوپامین او سیړوتونین زیاتوی. کوکایین هم د وینی فشار زیاتوی. نشیان د کوکایینو تر خوړلو وروسته هېڅ ستړیا نه احساسوی. د کوکایین جانبی آثرونه نشیان د کوکایینو تر استعمالو وروسته عموما اوهام لری. د کوکایین اخته کسان د پوستکی خارښت احساسولای شی او زړه یی چڼک نبض وهی. د کوکاینو آغېزه په بدن کی د ۲۰ دقیقونو څخه تر ۲ ساعتونو پورې دمام کولای شی. د کوکاین تولیدونکی هیوادونه کولومبیا د کوکاین له تولو نه لوی تولیدونکی هیواد دی. کوکاین په ځانگړی ډول د کولومبیا څخه امریکا او اروپا ته قاچاقېږی. قاچاقیان عموما کوکاین په معده کی قاچاقوی. مخدره مواد د القلوید مواد
هېرويين

هېروين یو ډول د نيمه سينټيټيک د تریاک نشه یی توکه ده چی د مورفين څخه جوړېږی. دغه نشه یی توکی سپین یا قهوه ای پوډره ده چی مزه یی تریخ دی. تاریخ هېروین لمړی ځل په ۱۸۷۴ کال کی په لندن کی جوړ شو. ښاغلی وریټ د لندن په روغتون کی د مورفین خصوصیت وڅیړل. ښاغلی وریټ مورفین په اسید انهیډریډ کی پوخ کړ او هېروین یی جوړ کړ. هېروین د ۱۸۹۸ کال څخه تر ۱۹۱۰ کال پوری د ټوخی د علاج لپاره کارېده. په ۱۹۲۴ کال کی د هېروینو جوړول او پلورل منع شول. هېروین ډېره خطرناکه نشه یی توکه ده او د دی په سبب په نړی کی د هېروین جوړول منع دی، یوازې په بریطانیاکی هغه څوک چی سرطان یا د زړه سکته لری کولای شی هېروین په درملتون کی را نیسی. د هېروین جوړول د تور بازار لپاره هېروین د مورفين څخه جوړېږی. مورفین د کلسیم د ترکیبونو او آمونیاک سره عکس العمل کوی او وروسته بیا د اسیټ آنهیډریډ یو ځای کېدلو سره خپل اثر څرگدوی. د هېروینو تولیدونکی هېوادونه په اوس وخت کی افغانستان د هېروین له ټولو نه لوی تولیدونکی هېواد دی. په افغانستان کی د ایسف تر رسېدلو وروسته د هېروین تولیدول زیاتېږی. هره کال د افغانستان څخه نړی ته تقریبا ۵ ټنه هېروین صادریږی او طالبان د هېروین په مقابله کی وسلې واخلی. د طلایی مثلث په سیمو کی د هیروین کیفیت له ټولو نه لوی دی. هېروین په ځانگړی ډول د طلا مثلث د سیموڅخه استرالیا او امریکا ته قاچاقېږی. مخدره مواد مسکنونه سرچينې
توره بوړه

توره بوړه دننگرهار ولایت یو ښایسته غریزه سیمه ده چې څو کاله وړاندی د مجاهدینو او بیا د طالبانو دپټنځایونو په توگه په کار اچول کیده او اسامه بن لادن. د القاعده شبکې پټنځای د همدې ځای د دیو قمندان محمد زمان غم شریک په مرسته د پاکستان شاهگۍ تهاڼې پوری روغ رمټ د ۳۰۰ ملگرو سره ووات. وروسته د هغه کورنۍ له هغه ځایه پاکستان او بیا له پاکستان څخه ايران او تر حاله نیمه یی ايران او نیمه یی په سوریه او فارسی خلیج کښې ژوند کوي دا هم وګورئ سرچينې افغانستان
مورفين

مورفين يو ډول د ترياک د القلويد توکه ده چي په طبابت کی د دردونو د علاج لپاره کارېږی. په اوس وخت کی مورفین د ترياک څخه جوړېږی. تریاک کولای سی له ۱۰٪ تر ۱۵٪ د مورفینو محتوی ولری. د تور بازار لپاره د مورفين څخه يو د نيمه سينټيټيک د نشه ئی توکه جوړېږی چی د هیروین په نوم يادېږی. تاريخ مخدره مواد د القلوید مواد مسکنونه
کوډيين

کوډيين یو درمل دی چی د دردونو ، ټوخی او اسهال د علاج لپاره کارېږی. دغه درمل د تریاک څخه جوړېږې او د نړی تر ټولو زیاته د استعمال وړ درمل دی. تریاک کولای سی له ۰،۳٪ تر ۳٪ د کودیینو مختوی ولری. مگر په اوس وخت کی په لابراتوار کی کودیین د مورفين څخه جوړېږی. تاريخ کودیین لمړی ځل په ۱۸۳۰ کال کی د فرانسی په هېواد کی جوړ شو. په اوس وخت کی په اروپا کی کولای سی د هیدروخلورید د کودیین ترکیب رانیسی. په اوس وخت کی نسی کولای کودیین بې نسخه رانیسی. د کوډيين آغېزه کوډيين عموما د ټوخی او دردونو د علاج لپاره کارېږی. عصری درملونه کولای سی ایبوپروفن یا آسپیرین او کودیین ولری. د کوډيين جانبی اثرونه ناروغ کولای سی د کودیینو تر استعمالو وروسته استفراق وکړی او د پوستکی خارښت احساس کړی. ناروغ هم کولای سی د کودیینو تر استعمالو وروسته الېرژی ولری. طب درمل مخدره مواد د القلوید مواد مسکنونه
ګوګل

ګوګل په انګلیسي: یو امریکایي ټیکنالوژيکي کمپنۍ ده چې زیات تمرکز یې په مصنوعي ځیرکتیا، آنلاین اعلانات، د لټون ماشین ټیکنالوژي، کلاوډ کمپیټینګ، کمپیوټر سافټویر، کوانټم کمپیوټینګ او انلاین بانکداري باندې دي. او په نړۍکې ترټولو قوي کمپنۍ په توګه پیژندل شوی دی د مصنوعی ځیرکتیا په برخه کې د معلوماتو په راټولولو او بازار کې د خپل حاکمیت په لرلو او ټیکنالوژیکي ګټو له له امله د نړۍ د ارزښتناکه برانډونو څخه شمیرل کیږي. تاریخ اصلي مقاله: د ګوګل تاریخچه ګوګل یوه څېړنیزه پروژه وه چې د ۱۹۹۶ز کال په منځنیو کې د لیري پيج او سرګي برین چې د کلېفورنیا په سټنفورډ پوهنتون کې دوه پي ایچ ډي محصلین ول پیل شوه. دوي د خپلې پروژې نوم کېښودو ځکه ددوي پلټونکی ماشین د نورو ویب سایټونو ملاتړي لینکونه ارزول او په همدې بنسټ به یې د هغوي اهمیت د پلټنو په پایله کې ټاکل. چې وروسته د پاڼې رتبه ونومول شول، چې په هماغه وخت کې یې یو بل ویب سایټ چې یې ونومولو په ورته توګه کار کولو. د دوي پلټونکی ماشین په لومړي وخت کې په دې ډول لیکل کېدو .. او ګټه ترې اخېستل کېده او د ډېسمبر په ۱۵مه، ۱۹۹۷ز کال د . نوم یې هم ثبت کړ او د ۱۹۹۸ز کال په ډېسمبر کې د ګوګل لومړنی دفتر پرانېستل شو او په دې توګه دا شرکت په رسمي توګه ثبت او پرانېستل شو. په حقیقت کې د ګوګل لومړی کاري دفتر د منلو پارک په سوزان وژکیکي کراج کې کار پیل کړ. سرچینې