ihanif/pashto-wikipedia-corpus huggingface dataset:
په منځنۍ اسيا كې لويه لوبه

په منځنۍ اسيا كې لويه لوبه ، هند ته د روسي پوځ لښکرکشي د روسۍ ختيځپوه تاتيانا نيکولايونا زاگارودنيکووا له خوا راټول شوی او اوډل شوی تاریخي اثر دی. د کتاب د منځپانگې په اړه د روسيې ختيځپوه او تاريخپوه ت . ن . زاگارودنيکووا دا تاریخي اثر چې د پښتو تکړه ليکوال او برلاسي ژباړن محمد طاهر کاڼي په خوږه او روانه پښتو ژباړلی ، د منځنۍ آسيا او افغانستان له لارې برتانوي هند ته د روسي لښکرکشۍ يوه رڼه هنداره ده . دا اثر منځنۍ اسيا او جنوب لويديځې اسیا ته د ولسونو د سیاسي برخليک د مينه والو لپاره يو په زړه پورې اثر دی . د افغانانو لپاره یې ځکه لوستل تر نورو لوستوالو زيات ارزښتناک دي چې موږ د تېر او لرغوني تاريخ په بهير کې له همیشه راهيسې د همدغې پوځي او سياسي ژرندې په پلونو کې دل شوی ولس يو. د دې کتاب په روسي چاپ کې د روسیې له دولتي پوځي تاريخي ارشيف ، د روسیې له تاریخی موزيم ، او د هند له ملي ارشيف څخه ۱۵۶ لاسونده راټول شوي ، چې ژباړونکی یې له پېنځو لاسوندنو پرته نور ټول پښتو ته راژباړلي دي . دغه لاسوندونه تر دې وروستيو وختونو پورې پټ ول او د اغلې اوډونکې په قول يوازې د شلمې پېړۍ په نوي یمو کلونو کې ترې د بېخي پټ ټاپه لري کړای شوه . د چاپ چارې په منځنۍ اسیا کې لويه لوبه اثر په جرمني کې د افغانستان د کولتوري ودې ټولنې له خوا د زرو ټوکو په شمېر خپور شوی دی . د چاپ چارې یې پر۱۳۸۵ لمريز ۲۰۰۶ ز کال په پېښور کې د دانش خپرندويي ټولنې تخنيکي څانگې له خوا ترسره شوې دي . کتاب په سپين ښه کاغذ کې چاپ شوی چې ټول ۳۸۹ مخونه لري . دغه اثر په پای کې د انځورونو برخه هم لري چې ۱۶ انځورونه پکې راټول شوي دي . د کتاب کمپوز پخپله ژباړن کړی او د ډيزاين کار یې هم حاجي محمد عمرخېل ترسره کړی دی . اخځونه په منځنۍ اسیا کې لويه لوبه ، هند ته د روسي پوځ لښکرکشي . پښتو کتابونه
د جرمني امپراتورۍ افغاني جگړه

د جرمني امپراتورۍ افغاني جگړه د روسيې فدراسیون د ختيځپوه او افغانستان پوه يوری نيکولايوويچ تيخونوف يو تاریخي اثر دی . د کتاب د منځپانگې په اړه د جرمني امپراتورۍ افغاني جگړه د هغه په زړه پورې او تاریخي اثر نوم دی چې د روسیې د تاريخي څېړنو او افغانستان پوهنې د نوميالي ليکوال يوري نيکولايوويچ تيخونوف په قلم ليکل شوی او د پښتو ژبې د تکړه ژباړن او ليکوال محمد طاهر کاڼي له خوا په روانه او خوږه پښتو ژباړل شوی دی . دغه تاریخي اثر د افغانستان د اوسني تاریخ د ډېرو نويو او په زړه پورې او تر ډېره ځايه د پټو او تياره اړخونو په اړه رڼا اچوي او ډېر ناسپړلي ټکي راڅرگندوي . ښاغلی ليکوال تر ډېره په دې بريالی شوی چې د هغه وخت يو شمېر څارگريزو لاسوندونو ته لاره پيدا کړي او د ارشيف پر همدغو پټو لاسوندونو د خپل اثر څېړنيز بنسټونه جوړ کړي . لازمه ده يادونه وشي چې دغه اثر په تېره بیا د پرنگی ښکېلاک په وړاندې د افغانانو اوږدو مبارزو او په تېره بياد پښتنو قبايلو د سرښندونکو مبارزو ځينې نوي او په زړه پورې اړخونه راسپړي ، خو ددې په څنگ کې یې باید په دقت سره ولولو ځکه چې د جرمني د هغه وخت د څارگريزو موخو او لاسوندونو په اړه تر ډېره ځايه پورې د روسي اهدافو او نظرونو په پام کې ساتلو سره تحليلونه او ارزونې لري چې بايد لوستونکي مخکې له مخکې ورته متوجه وي . په ټوله کې د ليکوال تيخونوف د دغه اثر لوستل د هر افغان لوستونکي لپاره په زړه پورې دی ، ځکه چې د تاریخي پېښو په اړه نوي اسناد وړاندې کوي او زموږ لوستونکي د خپل تاريخ له ځينو تيارو گوټونو سره اشنا کوي . د چاپ چارې د جرمني امپراتورۍ افغاني جگړه اثر په جرمني کې د افغانستان د کولتوري ودې ټولنې له خوا د افغانستان د سياسي خپلواکۍ د بېرته گټلو او د غازي امان الله خان د واکمنۍ د پېنځه اتيايمې کاليزې په ویاړ د زرو ټوکو په شمېر خپور شوی دی . د کتاب د چاپ چارې پر ۱۳۸۳ لمريز ۲۰۰۴ ز کال د دانش خپرندويې ټولنې له خوا ترسره شوې دي . کتاب ټول ۴۶۴ مخه دی چې د چاپ زيار يې ملوک زرغون گاللی او کمپوز یې هم محمد هاشم اصفي کړی دی . نور د جرمني امپراتورۍ افغاني جگړه . پښتو کتابونه
د ماسكو لاس

د ماسکو لاس د پخواني شوروي اتحاد د وخت د کې جي بي څارگريز سازمان د لومړۍ لويې ادارې لومړي ریاست د ريئس او د کې جي بي د مرستيال ليونيد ولاديميروويچ شېبارشين ۱۹۳۵-۲۰۱۲ يو اثر دی چې پښتو ژباړه يې ليکوال او ژباړن محمد طاهر کاڼي کړې ده. د کتاب د منځپانگې په اړه د ماسکو لاس نومي کتاب ليکوال تورن جنرال ليونيد ولاديميروويچ شيبارشین د روسانو له خوا د افغانستان د نېواک په کلونو کې د کې جي بي له ډېرو مهمو چارواکيو څخه وو . مرستيال او لنډه موده یې سرپرست وو . د افغانسان په اړه دده ليکنه سره له دې چې د هغه وخت د شوروي نظر څرگندونه کوي خو بیا هم د پېښو له ځينو رښتياوو څخه پرده پورته کوي . په تېره بيا له ببرک کارمل څخه ډاکتر نجيب الله ته د واک سپارلو بهير ، چې په بشپړه توگه تر شووري واکمنۍ لاندې وو ، په تفصيل سره بيانوي . سره له دې چې بيا یې هم ښايي چې ځينې برخې ناویلې پرې اېښې وي او د خپلو گوډاگيانو د بدلون رابدلون ټولې رښتياوې یې نه وي رابرسېره کړې . شېبارشين په ټوله کې پر افغانستان باندې تېری يوه تېروتنه گڼي او په دغه هېواد کې د شوروي هر گام ورته تېروتنه ښکاري . نومړی د خپل کتاب په يو ځای کې ليکي : شوروي سياسي مشرتابه دا مېړنتوب او زړورتوب نه درلود چې په دې اعتراف وکړي چې د ببرک کارمل او زموږ د پوځونو پر وړاندې باڼدونه نه دي ولاړ ، بلکې پراخ ولسي مقاومت ولاړدی. د جنرال شېبارشين دغه اثر د شوروي يرغل ځينې نوي اړخونه موږ ته راسپړي . هیله ده چې يو وخت هلته داسې زړور سخاروفان راپيدا شي چې د ټولو رښتياوو په بيان کې نه د ژونديو له سیوري وډاریږي او نه هم د مړو له سيوري . له دې ټولو سره سره دده دا اعتراف د پام وړ دی چې ډېرو نورو روسي چارواکيو يې د ويلو زړه نه دی کړی : لازمه ده په دې اعتراف وشي چې موږ سياسي او پوځي ماتې خوړلې ده . پوځي ماتې له سياسي ماتې څخه راوزېږېده. د کتاب د چاپ چارې د ماسکو لاس کتاب په جرمني کې د افغانستان د کولتوري ودې ټولنې له خوا چاپ شوی دی . د کتاب د چاپ چارې پر ۱۳۸۲ لمريز ۲۰۰۳ زيږدي کال په پېښور کې د اسدالله دانش ساپي په چاپخونه کې ترسره شوې دي . کتاب په منځني کاغذ کې د زرو ټوکو په شمېر چاپ شوی او۱۷۳ مخونه لري . ددې کتاب د چاپ زيار سيد عبدالله پاچا کښلی او کمپوز یې هم ذبیح الله شفق کړی دی . اخځونه د ماسکو لاس . پښتو کتابونه
د افغانستان له لارې هند ته د فرانسې او روسيې د لښكركشيو پلانونه

د افغانستان له لارې هند ته د فرانسې او روسيې د لښكركشيو پلانونه يو تاریخي اثر دی چې د ليکوال او ژباړن محمد طاهر کاڼي له خوا له روسي نه پښتو ژبې ته راژباړل شوی دی . د کتاب د منځپانگې په اړه په دې کتاب کې له بېلا بېلو سرچينو نه د نولسمې پېړۍ مستند لاسوندونه راټول شوي دی . دغه لاسوندونه د نولسمې پېړۍ په سر کې د فرانسې د واکمن ناپليون بوناپارت او د روسيې د ټولواکمن لومړي پاول تر منځ د افغانستان له لارې هند ته د گډې لښکرکشۍ پټ پلان بيانوي . وروسته پکې بيا د نولسمې پېړۍ په اوږدو کې د روسي جگپوړيو جنرالانو له خوا هند ته د لښکرکشۍ په اړه جوړ شوي پلانونه بيان شوي دي . دغو حنرالانو پخپلو پلانونو کې کلکه گروهه ښودلې چې هند ته د روسي پوځونو لښکرکشي له هيڅ ډول ستونزو سره نه شي مخامخېدای . روسانو د خپلې لښکرکشۍ په ترسره کولو کې د افغانانو مرسته هم په پام کې نيولې وه ، يانې دوی پتېيلې وه چې افغانان هم بايد له دوی سره هند ته په لښکرکشۍ کې برخه واخلی او په دې صورت کې به یې د هند له نيمې وچې نه د انگرېزانو د شړلو په جگړه کې بری هرو مرو په برخه شي . ددې په څنگ کې يې دا ځېلونه هم څېړلي چې که چيرې افغانان د خپلې خاورې له لارې دوی ته د لښکرکشۍ اجازه ور نه کړي نو بيا به روسان افغانانو ته کورنۍ ستونزې راپيدا کړي او ایران به هم دې ته راولمسوي چې پر هرات باندې يرغل وکړي او افغانستان ورسره په جگړه کې ښکېل کړي او دوی به بيا له دغه جگړه ييز حالت نه په کار اخیستلو سره خپلو موخو ته د ځان رسولو هڅې وکړي . د کتاب د چاپ چارې دغه اثر په جرمني کې د افغانستان د کولتوري ودې ټولنې له خوا خپور شوی دی . د کتاب د چاپ چارې پر ۱۳۸۹ لمريز ۲۰۱۰ ز کال د اسد دانش چاپخونې له خوا ترسره شوې دي . کتاب په ښه سپين کاغذ کې چاپ شوی چې ۱۶۱ مخه لري او په پای کې ۹ انځورونه هم ورسره مله دي . د کتاب کمپوز پخپله ژباړن کړی دی . اخځونه د افغانستان له لارې هند ته د فرانسې او روسیې د لښکرکشيو پلانونه ، ژباړن محمد طاهر کاڼی ، د ۱۳۸۹ لمريز کال چاپ . پښتو کتابونه
د افغانستان د شمال لوېديزې پولې ټاكل، روسي او برتانوي امپراتورۍ

د افغانستان د شمال لوېديځې پولې ټاکل ، روسي او برتانوي امپراتورۍ يو مهم تاریخي اثر دی چې ليکوال او ژباړن محمد طاهر کاڼي پښتو ته راژباړلی دی . د کتاب د منځپانگې په اړه په دې تاریخي اثر کې راټول شوي او ژباړل شوي لاسوندونه د ختيځ اثار په نامه روسۍ انټرنېټپاڼې د منځنۍ اسیالاسوندونه له برخې راکاپي شوي دي ، چې د ټولو راژباړل شويو لاسوندونو شمېر ۱۵۴ ته رسیږي . په دې کتاب کې اوډل شوي لاسوندونه په ۱۹ زېږدي پېړۍ کې د امير شېر علي خان او امير عبدالرحمان خان د واکمنيو پر مهال ، د افغانستان د شمال لوېديځې ، يانې له خواجه صالح نه تر ذوالفقاره پورې پولې د ټاکلو په اړه د برتانوي او روسي امپراتوريو ترمنځ د تبادله شويو ليکونو ، يادښتونو ، ټلگرامونو او د دوی ترمنځ خبرو اترو ټولگه ده . همدا راز پر ۱۸۸۵ ز کال پر پنجده باندې د تزاري روسیې له لوري د یرغل په پايله کې د افغانانو او روسانو ترمنځ جگړې په اړه هم بيان شوی دی . روسانو پنجده خپله خاوره گڼلې او ډېره هڅه یې کړې چې ددغې جگړې ټوله پړه پر افغانانو واچوي . هېره دې نه وی چې د کتاب په پيل کې څو لاسوندونه د افغانستان د شمالي پولې او بدخشان په اړه هم شتون لري . د پنجدې له جگړې وروسته برتانوي او روسي چارواکيو د افغانستان د شمال لوېديځې پولې د ټاکلو لپاره په خپل منځ کې يو گډ کميسيون جوړ کړ او افغان پلاوي ته یې اجازه ورنه کړه چې پکې شامل شي . پر دې خبره روسي لوری ډېر ټينگار کاوه چې افغان استازی دې په سرحدي کمیسیون کې نه وي . په پايله کې د افغانستان شمال لوېديځه پوله د برتانيا او روسیې له لوري د دوی په خوښه وټاکل شوه . د چاپ چارې د افغانستان د شمال لوېدیځې پولې ټاکل اثر په جرمني کې د افغانستان د کولتوري ودې ټولنې له خوا خپور شوی دی . د دې کتاب د چاپ چارې د اسدالله دانش چاپخونې له خوا پر ۱۳۸۸ لمريز ۲۰۰۹ ز کال ترسره شوې دي . دغه کتاب په پرتليز ډول سپين کاغذ کې چاپ شوی ، چې ۳۲۷ مخه لري . کتاب په وروستۍ برخه کې د ۳۲ تاریخي انځورونو يو البوم هم لري . د کتاب کمپوز پخپله ژباړن کړی دی . اخځونه د افغانستان د شمال لوېديځې پولې ټاکل ، روسي او برتانوي امپراتورۍ ، ژباړن محمد طاهر کاڼی ، د ۱۳۸۸ لمريز کال چاپ . پښتو کتابونه
كوچنى شاهزاده

کوچنی شاهزاده د فرانسي ليکوال انتوان دي سينت اکسيوپيري ۱۹۰۰-۱۹۴۴ هنري اثر دی چې له روسي ژبې څخه پښتو ژبې ته ليکوال او ژباړن محمد طاهر کاڼي راژباړلی دی . د کتاب د منځپانگې په اړه دا له اره يوه هنري کیسه ده چې فلسفي جنبه لري . کتاب داسې ښکاري چې هم د لویانو او هم د کوچنيانو لپاره وي . دغه اثر ليکوال پر ۱۹۴۲ ز کال ليکلی او تر ننه د نړۍ په گڼ شمېر ژبو ژباړل شوی دی . په کتاب کې پخپله د لیکوال رسمونه او انځورونه کارول شوي دي . ژباړن هم د ليکوال همدغه رسمونه راکاپي کړي او د کتاب له پښتو چاپ سره یې يو ځای چاپ کړي دي . په کتاب کې يوه تېروتنه دا شوې چې د کتاب پر دوتنه پخپله د ليکوال نوم نه دی راغلی . دا اثر ټول ۱۲۴ مخه لري چې د پېنځو سوو ټوکو په شمېر پخپله د ژباړن له خوا پر ۱۳۸۱ لمريز ۲۰۰۲ زېږدي کال په مسکو کې چاپ شوی دی . د کتاب د چاپ لگښت په روسيه کې د افغان روښانفکري ملي دموکراتيک نهضت د انسجام کومېټې ورکړی دی . ددې اثر د کمپيوټر چارې افغان دوست ترسره کړې دي . کتاب د هېواد ټولو هغو گلاليو ماشومانو ته چې د جگړې لامله یې د ټولو بې برخيو توپان ته غېږه ورکړې ده ډالۍ شوی دی . اخځ کوچنی شاهزاده. پښتو کتابونه
شاه محمود خان

شاه محمود خان غازي ۱۸۹۰ ز. - ۲۷ د ډېسمبر، ۱۹۵۹ ز. د افغانستان د دفاع وزارت پخوانی وزير او د پوځ لوی درستيز و. مخينه سردار شاه محمود خان د سردار محمد يوسف خان پينځم زوی، د محمد نادر شاه، سردار شاه ولي خان او سردار محمد هاشم خان ورور او د افغانستان د وروستي پاچا محمد ظاهر شاه تره وو. انڅورتون افغان سرداران افغان وزيران
ورونپاسی

ورونپاسی یو ډول ځاني سولگر دی چې د گرځنده کارونې لپاره کارول کیږي ورونپاسی ځاني سولگرونه سولگر
سيد علي خامنه‌اى

آيتالله سيد على خامنهاى د ایران مذهبی او سیاسی مشر دی چی د آيت الله روح الله خميني تر وفات وروسته د ایران مذهبی مشر شو. ژوند سید علی حسینی خامنه ای په ۱۹۳۹ کال کې د مشهد په ښار کې زېږېدلی دی. پلار یی آیت الله جواد خامنه ای وو او په مشهد کې له سترو دینپړهنو څخه شمېرل کېده. نیکه یی حسین خامنه ای وو او په د نجف په ښار کې مذهبی مشر وو. سرچینې شيعه مسلمانان ايراني سیاستوال
مېزپاسی سولگر

مېزپاسی سولگر انگریزي: د ځاني سولگر یوه بڼه ده چې په یوه ځانگړې ځای د باقاعده کارونې لپاره په پام کې نیول شوی دی. مېزپاسی سولگر سولگر
جمال بېگم

جمال بېگم - ۱۲ د نومبر، ۱۹۱۸ ز. چې لقب يې بدر الحرم شجاعت صاحب عالي جناح و د تگاب د قومي مشر عبدالماجد خان ساپي لور او د افغان پاچا امير حبيب الله خان لومړنۍ ښځه وه. د امير حبيب الله خان ماندينې
سندره

سندره یا بدله هغه موزون کلام يا نغمه ده چې داالفاظو يا اهنگونو د ترکيب، اتفاق او يوووالي څخه لاس ته راغلې وي. زموږ په تحريري ادب کې کومه لومړۍ سندره چې زموږ لاس ته راغلې ده د بېټ نيکه مشهور مناجات دي. سلیمان ماکو په تذکر الاوليا کې لېکي چې شيخ بيټني به ډېره تر ډېره دا سندرې لولولې او دکسي غره کې به د شپې گرځېد: سندرې
سور

سور رنگ: د وينو يا شونډو رنگ چې له اصلي رنگو څخه يو رنگ شمېرل کېږي. سور لښکر: د پخواني شوروي اتحاد لښکر . سورصليب: د سره صليب نړيواله ټولنه سره مياشت: سور رپی: هغه رپی چې د اوښتون استازولي کوي يا د اوښتونيز ټولنوالي تمثيلوي، د خطر نښه. سور هندی: د شمالي امريکې هندي چې د پوستکی رنگ يې سور وبره دی. سره وړانگه: هغه وړانگه چې خطر تمثيلوي او د موټرانو ، رېلو د درېدو نخښه. سور سيند: هغه سيند چې د ټکزاس او لويز يانا څخه و مسي سي پي ته وربهېږي. سور سمندرگی: سره بحيره، رېډسي، بحيرۀ احمر. سورگل: د مينې يوسمبول دی چې زياتره دا مفهوم افاده کوي، سوځوونکې مينه. رنگونه
تور (رنگ)

تور رنگ هغه رنگ ته ویل کیږي چې له مخې هیڅ ډول رڼا نه انعکاس کیږي. رنگونه
سرور سلطانه بېگم

ملکه سرور سلطانه بېګم سلطان سرور بېګم ۱۸۷۵ ز. کابل - ۱۹۶۵ ز.استانبول، ترکیه په انګلیسي: - چې لقب يې سراج الخواتين هم و د افغانستان يوه پخوانۍ ملکه، د امير حبيب الله خان ماندينه او د امير امان الله خان مور وه. اولادونه راضيه بېگم د سرور سلطان بېګم او امیر حبیب الله خان لور او همدارنګه د امیر امان الله خان خور وه. پلرنۍ کورنۍ مخينه هغه د شاغاسي لوی ناب شېردل خان لور وه. د امير حبيب الله خان سره يې واده کړی وه او دا ماشومان يې د هغه نه پيدا کړل چې په لاندې ډول دي: شهزاده امان الله خان ساهره بېگم سراج البنات صفريه ثمر السراج راضيه بېگم نور السراج دا هم وگورۍ د امير حبيب الله خان کورنۍ سرچينې د امير حبيب الله خان او عليا حضرت نصب د افغانستان ملکې د امير حبيب الله خان ماندينې
د سوریانو ټولواکمني

د پښتنو ټولواکمنیانې د سوریانو ټولواکمني
د لودیانو ټولواکمني

لودیان افغان ټولواکمني د لودیانو امپراتوري له ۱۴۵۱ تر ۱۵۲۶م کال پورې د هند په نیمه وچه د ۷۵ کلونو په مدت جوړ واکمني وه. تاریخ په هند د امیر تیمور له حملې وروسته د لودیانو واکمني منځته راغله چې وروسته بیا په هند د بابر له حملې سره له منځه لاړه. ټولواکمنان د پښتنو ټولواکمنیانې د لودیانو ټولواکمني
شاه اشرف هوتک

شاه اشرف هوتک زوکړه... کندهار مړینه ۱۷۳۰م کال بلوچستان د عبدالعزیز خان هوتک زوی او د هوتکيانو د واکمنۍ يو پاچا و چې په اوسني ايران او افغانستان يې پاچايي کوله. شخصیت واکمني شاه محمود هوتک د شاه اشرف د تره زوی وو چې د هغه له مړینې وروسته په ۲۶ د اپریل ۱۷۲۵م کال شاه اشرف د اصفهان په تخت کیناست. شاه اشرف چې د واکمنې پرمهال د ۲۶-۲۷ کلونو ترمنهځ عمر لره، د اصفهان او د هوتکیانو د واکمنۍ نه د عثماني او روسي امپراطوریو پروړاندی ښه مقاومت وکړ. اما په افغانستان د واک پر سر د ناندریو له امله نوموړی مجبور شو چې اصفهان پریږدي. د ۱۷۲۶م کال په جون کې د ترکانو د عثماني ټولواکمنۍ له لوری شاه اشرف ته پېک ولیګل شو ترڅو شاه حسین خوشی او د پاچا په توګه ومني، اما د شاه اشرف لخوا د هغه د درې پایکونو سرونه د افغان واکمنانو په کورنیو چارو کې د لاسوښنې په ځواب کې ور ولیږل. د عثمانی پاچا احمد پاچا له لوری د ایران په لور ۲۰۰ زره لښکر ولیګه چې د تهران په نږدو کې د شاه اشرف له ۴۰ زره لښکر سره مخامخ او د سختې ماتې وروسته په شاه وتنبول شو. په یاد جنګ کې د ګڼ شمیر عثمانیانو د وژلو ترڅنګ ګڼ ګڼ شمیر وسلې او ۴۶ توپونه افغان واکمن شاه اشرف ونیول. له دې جګړی وروسته د شمال له لوری د روسې واکمن دویم پتر لخوا د شاه اشرف سره د جنګ اعلان وشو، اما د افغان لښکر د بریاوو وروسته دویم پتر له افغانانو سره د سولې تړون ته غاړه کیښوده. د روسانو د لمسون مهم لامل د هوتکیانو له لوری د اصفهان د نیولو وروسته د صفوي واکمنانو او روسانو ترمنځ د ایران د اوسنی ګیلان، ختیځ او لویدیځ آذربایجان ولایویتو روسې واکمنانو ته د یوه تړون پر آساس د روسې د ناورې د قبلولو په بدل کې له ایران نه د افغانانو ویستل وو. سرچينې وېشنيزه : د افغانستان نوميالي وېشنيزه : افغانان وېشنيزه : د افغانستان پاچايان
وټیزه ولسواکي

وټیزه ولسواکي دا موخې لري: د تولېد وسيايلو او خصوصي گټو له منځه وړل، د اقتصادي مساوات منځ ته راوستل ، د عامه ملکيت رويکارول؛ سياسي ولسواکي: داسې نظم منځ ته راوړل چې په هغه کې سياسي او نورې پرېکړې مسقيماً د خلکو يا دهغو د استازو په وسيله چې د خپلو خلکو نمايندگي کوي تر سره کېږي. ولسواکي
د قدس ځواک

د قدس ډله په پارسی کې: نیروی قدس د سپاه پاسداران انقلاب یوه خاصه ډله ده چې له ایرانه بهر د عملیاتو مشري کوي. دغه ډله هم د ۹۰۰۰ اداره په نوم یادېږی. دغه ډله هم افراطی اسلامی غورځنگونو ملاټر کوی. د ځواک قوماندان جنرال قاسم سلیمانی دی او د قدس ډله ۱۵،۰۰۰ عسکران لری. تاریخ د قدس ډله د ایران- عراق جگړه په وخت کې جوړه شوه. په دی وخت کې دغه ډله د کردانو مخالفینو ته وسلې ورکولې او په افغانستان کې یی د احمد شاه مسعود ډلې ملاټر کوله. د قدس ډله د ۱۹۸۳ کال څخه د حزب الله د اسلامی غورځنگ ته وسلې ورکوی او د پوځی عملیاتو سره هم مرسته کوی. په ۲۰۰۶ کال کې د لبنان جگړه په وخت کې د قدس عسكرى منصبدارانو د کوثر د توغندی په مرسته اسرائيلی بيړۍ ويجاړ کړل. د قدس ډله په عراق کې د ۲۰۰۳ کال څخه د شیعی مهدی پوځ ملاټر کوی.
سردار حيات الله خان

جنرال سردار حيات الله خان ۲۹ د دېسمبر، ۱۸۸۸ ز. - ۶ د جولای، ۱۹۲۹ ز. چې لقب يې آزاد الدولة و د امير حبيب الله خان او صندل بېگم زوی و. هغه د خپل پلار او تر هغې وروسته د خپل ورور امير امان الله خان د واکمنۍ په وخت کې د افغانستان د حکومت د يو شمېر وزارتونو په څوکۍ او د کتغن او د کابل ولايتونو والي هم پاتې شوی. مخينه سردار حيات الله خان د امير حبيب الله خان او صندل بېگم زوی و. هغه دوه مېرمنې درلودې، لومړنۍ ښځه يې زليخا بېگم لقب يې شاه بوبو و هغه د سردار محمد رفيق خان کشرۍ لور وه او دويمه مېرمن يې يوه چترالۍ ښځه وه. حيات الله خان درې زامن درلودله چې هر يو يې: محب الله خان آزاد سراج د زليخا بېگم زوی برهان الله خان سراج د زليخا بېگم زوی قدرت الله حضرت سراج د چترالۍ ښځې زوی زده کړې او دندې نوموړي خپلې لومړنۍ زده کړې د کابل په حبيبيه ښوونځي کې ترسره کړې بيا يې پوځي زده کړې وکړې . تر زده کړو وروسته يې له ۱۹۰۵ ز. - ۱۹۰۷ ز. د کتغن د والي په دوگه دنده ترسره کړې او له ۱۹۱۱ ز. - ۱۹۱۲ز. ، ۱۹۱۲ز. - ۱۹۱۳ ز. او ۱۹۱۳ ز. - ۱۹۱۴ ز. په ژمي کې د کابل ولايت د والي دنده درلوده. له ۱۹۲۳ ز. - ۱۹۲۵ ز. کال پورې د افغانستان د ښوونې او روزنې وزير پاتې شوی. همداراز له ۱۹۲۵ ز. - ۱۹۲۹ ز. کال پورې د افغانستان د عدليې وزير پاتې شوی. په همدې موده کې يې حکومتي لوړه جايزه د لمر اعلی نښان ترلاسه کړ. مړينه سردار حيات الله خان په کابل کې په ۶ د جولای ۱۹۲۹ ز. کال کې کله چې حبيب الله کلکاني په واکمنۍ ورسېد، ووژل شو. سرچينې د امير حبيب الله خان زامن افغان واليان افغان وزيران
سردار عبدالکريم خان

سردار عبدالکريم خان سراج ۱۹۱۲ ز. - له ۱۹۶۳ ز. - ۱۹۶۵ ز. د کتغن او د بدخشان ولايت پخوانی والي او شهزاده و. مخينه هغه د امير حبيب الله خان او حکيمه بېگم زوی و. نوموړی د امير عبدالرحمن خان د لور حميده بېگم چې د شغنانۍ مور نه پيدا شوې وه، واده وکړ او له هغې نه يې درې لوڼې وزېږولې. د امير حبيب الله خان زامن
چې زېټ ۸۰۵ برېن توپک

چې زېټ ۸۰۵ برېن توپک په چېکی کې:- د چېک د پوځی توپکونو څخه تر ټولو عصری بریدکونکی توپک دی چی د ۲۰۱۰ کال څخه د اوهېرسکی بروټ په ښار کې جوړېږی. دغه توپک د چېکي پوځ د خاصې ډلې لپاره طرح شو. نوموړي وسله د ۲۰۱۳ کال څخه په افغانستان کی د چېک د وسله والو ځواکونو لخوا کار شوي ده. توصيف چې زېټ ۸۰۵ برېن توپک یوه خپل کاري لاسي وسله ده چی په ځانگړي ډول د خاصو ځواکونو لپاره ټاکل شوي ده. نوموړي ټوپک گاز د فشار په مرسته چې د باروت تر چاودنی وروسته رامنځ ته کېږی، ویشتل کېږی. دغه پوپک په ځانگړی ډول د پلاسټیک د عصری موادو څخه جوړ شوی دی او وزن یی ۳،۴۱ کیلو ته رسېږی. د توپک د گلنگدان سیستم قفل شوی دی. د مرمی کالیبر یی کولای سی ۴۵۵،۵ ، ۳۹۷،۶۲ یا ۴۳۶،۸ م.م. واوسی او هر عسکر کولای سی د جگړې په وخت کې په اسانی توگه د خپل د توپک کالیبر تبدیل کړي. دا معنی چی هر عسکر هم د کلاشنکوف مرمی هم د ناټو مرمی کارولای سی. دغه پوپک ۱۰۰۰ مترو واټن ویشتونکی دی. دغه توپک په جاغور کې ۳۰ گولی لری. دغه جاغور د پلاسټیک د موادو څخه جوړ شوی دی. عسکران کولای سی هم د ام-۱۶ یا د کلاشنکوف د جاغورونو څخه کار واخلی. دغه توپک یو یو گولۍ یا جرعه ویشتلای سی. د چې زېټ ۸۰۵ برېن پر توپک باندی لیزر انداز او څراغ نصبېږي دغه وسله کولای سی د ثابت قنداغ یا د کت کېدونکی قنداغ ولری. د پوپک تر میل باندی د ۴۴ م.م. بم انداز نصبېږي. سرچينې ټوپکونه چېکي وسلې
تامارا غیر فعال څارونکی سیستم

تامارا غیر فعال څارونکی سیستم په چېکي: - یو ډول اېلېکترونیکی سیستم دی چې د چېکوسلواکیا په جمهوریتکې د ۱۹۸۲کال څخه تر ۱۹۹۲کال پورې جوړېده. نوموړي څارونکی سیستم په ځانگړی ډول د الوتکو، بېړیو او بلو هدفونو د څارولو لپاره ورڅخهکار اخیستلکېږي. توصیف تامارا غیر فعال څارونکی سیستمکولای سی د الوتکو یا بلو هدفونو د رادار سیگنال تعقیب وکړی او د ریاضی محاسبو په مرسته د الوتکې موقعت تعیین وکړی. تامارا غیر فعال څارونکی سیستم یوه ډله د درو انتنونو او پنځو ارزونکی مرکزونو څخه تشکیلکېږي. د تامارا انتنونه د ټاټرا ۸۱۵ پر شاسی باندی نصب شوی دی. نوموړي سیستمکولای سی ۷۱ مځکنی یا هوایی هدفونو تعقیبکړی. دغه سیستم په ۱۹۸۴کالکې د ټېسلا پاردوبیڅې په شرکتکې د انجینیر ولاستیمیل پېخ . لخوا طرح شو. د چېک پوځ په ۱۹۹۱کالکې د تامارا څارونکی سیستم څخه په رسمی ډولکار واخیست. تر ۱۹۹۲کال پورې ۲۳ تامارا سیستمونه جوړ شول. دغه سیستونه په ځانگړی ډول شوروی اتحاد ته صادر شول خو څو سیستمونه هم د عمان، آلمان او امریکا په لاسکې دی. سرچینې د چېک پوځي تخنيک
سردار نصرالله خان

مارشال سردار نصر الله خان امیر نصر الله نايب السلطنة اعتواد الدولة ۷ د اپرېل، ۱۸۷۵ ز. - ۳۱ د مۍ، ۱۹۲۰ ز. د امير عبدالرحمن خان او اصل بېگم زوی، د امير حبيب الله خان ورور او د امير امان الله خان تره و. کله چې امير حبيب الله خان د لغمان ولايت په کله گوش کې ووژل شو نو سردار نصرالله خان په ننگرهار کې ځان د افغانستان پاچا اعلان کړ چې ډېر ژر د امير امان الله خان په امر ونيول شو او بندي شو. زده کړې هغه په دوديزه توگه په دربار کې زده کړې ترلاسه کړي وې بيا يې پوځي زده کړې هم کړي وې. دندې نوموړي خپلې دندې د دربار د خزانه دارۍ نه پيل کړي بيا په ۱۹۰۶ ز. کال کې د کابل ولايت والي شو. ماندينې هغه د سردار محمد يوسف خان لور بلقيس چې لقب يې کوکو جان و واده کړی و. بيا دويم واده يې د سردار فقير محمد خان لور بلقيس بېگم سره وکړ. درېيم واده يې د هرات د يوه پوځي جنرال فرامورز خان لور سره وکړ. څلورم واده يې د ازبکستان لپاره د افغان دولتي پلاوي سردار محمد اسلم خان لور جهان آرا بېگم لقب بوبو گل سره وکړ. پينځم واده يې د سوداگرۍ د وزير او د جلال آباد د والي سردار نور احمد خان امين الوجوحات د لور حبيه عاليه بېگم سره وکړ. شپږم واده يې يوې باميانۍ، ليلا بېگم سره وکړ، اووم واده يې يوې هزاره گۍ شيرين سره وکړ، اتم واده يې يوې شغنانۍ گلشن سره وکړ، نهم واده يې بلې شغنانۍ مرجان سره وکړ، لسم واده يې يوې بلې شغنانۍ سره وکړ. زامن هغه يوولس زامن او پينځه لس لوڼې درلودې سردار عزيزالله خان ضيايي د بلقيس کوکو جان زوی سردار جمال الدين خان. د بلقيس کوکو جان زوی سردارمحمد اکرم خان. د جهان آرا مهردل زوی سردارمحمد غفار خان ناصر ضيا د جهان آرا مهردل زوی سردارصفيع الله خان د حبيه عاليه بېگم زوی سردارعطا الله خان ناصر ضيا د حبيه عاليه بېگم زوی سردارعظيم الله خان د حبيه عاليه بېگم زوی سردار روح الله خان د ليلا بېگم زوی سردار عبدالروف خان ناصر ضيا د شيرين بېگم زوی سردار غلام محمد خان. د گلشن بېگم زوی سردارعبدالسليم خان. د گلشن بېگم زوی زينب خانم د بلقيس کوکو جان لور روح افزا خانم د بلقيس کوکو جان لور حاجره سرداربېگمد بلقيس کوکو جان لور حميرا خانم اول د جهان آرا مهردل لور صديقه خانم د جهان آرا مهردل لور روقيه خانم د جهان آرا مهردل لور حفصه خانم د حبيه عاليه بېگم لور ازرا خانم د ليلا بېگم لور صالحه بېگمد ليلا بېگم لور حميرا خانم د شيرين بېگم لور امنه بېگمد شيرين بېگم لور حنيفه خانم د گلشن بېگم لور عاليه بېگمد گلشن بېگم لور عايشه بېگمد مرجان بېگم لور حميده بېگمد يوې شغنانۍ لور. د افغانستان پاچايان
سلطان معزالدين کيقباد

سلطان معزالدين کيقباد د افغانستان يو پخوانی پاچا و. د افغانستان پاچايان
سلطان قطب الدين ايبک

سلطان قطب الدين آيبک د افغانستان يو پخوانی پاچا و. د افغانستان پاچايان
ډاپسون

ډاپسون په انگرېزي: د سلفونمايډ درملو له ډلې دی او د ډای امينو ډايفېنيل سلفون په نوم هم يادېږي. کارېدنه ډاپسون د جذام او د نمونيا په ځينو بڼو کې کارېږي. د دغه درمل جانبي عوارضو کې تبه خارښت شامل دي. د اغېزو مېکانيزم ډاپسون د نورو سلفونمايډ درملو په څېر د فولېټ د جوړښت مخنيوی کوي. ډاپسون يو چټک جذبېدونکی درمل دی او د بدن په مايعاتو کې په پراخه توگه خپرېږي. د ډاپسون نيم ژوند يوه يا دوه ورځې دی او په پوستکي، پښتورگو، ځيگر او عضلاتو کې يې د پاتې کېدلو شونتيا ډېره ده. له بدن نه ډاپسون د صفرا يا تريخي له لارې وځي خو کله چې کولمو ته ډاپسون راورسېږي نو له هغه ځايه بېرته جذبېږي. د متيازو له لارې ډاپسون په بېلابېلو کچو او اندازې وځي او د پښتورگو د عدم کفايې په خاطر بايد په لږه اندازه وکارېږي. درمل
ای اچ ۶۴ آباچی

ای اچ ۶۴ آباچی په انگرېزي: - د بریدکونکی امریکایی چورلکه ده چې د ټانکونو او مځکنی هدفونو د منځه وړولو لپاره ورڅخه کار اخيستل کېږي. دغه چورلکه هلیکوپتر کولای سی په شپه کې او د باران په وخت کې جگړه وکړي. امریکایی پوځ د هغی هلیکوپتر څخه په رسمی ډول ۱۹۸۲ کال څخه کار واخیست. د ای اچ ۶۴ آباچی چورلکه هم مصر، یونان، اسراییل، کویت، سعودی عربستان ته صادره شوه. د اشغال ځواکونه په افغانستان کې دغه هلیکوپتر هم په جگړیزو تجهیزاتو کی لری. هر چورلکه کولای سی ۱۶ رهبری شوی توغندی یا ۴ راکتی اندازونه لانچر ولری. د چورلکې تر کابین لاندی د ۳۰ م.م. ماشیندار نصبېږي. امریکایی هلیکوپترونه
بل ای اچ ۱ کبرا

ای اچ ۱ کبرا په انگریزی کې: - بریدکونکی امریکایی چورلکه ده چې د ټانکونو او نورو مځکنی هدفونو د منځه وړولو لپاره ورڅخه کار اخیستل کېږي. امریکایی پوځ د هغی هلیکوپتر څخه په رسمی ډول ۱۹۶۷ کال څخه کار واخیست. دغه چورلکه هم بحرین، ژاپان، پاکستان، اسراییل، ترکیه او ایران ته صادره شوه. دغه هلیکوپتر په ایران کې تر اسلامی انقلاب وروسته عصری شوی ده او ایران د ای اچ ۱ کبرا د هلیکوپتر ته د طوفان نوم ورکړ. امریکایی هلیکوپترونه
ډايازيپم

ډايازيپم په انگرېزي: د بنزوډايازيپم يو بنسټيزه ټرانکولايزر يا خوبور درمل دی چې په طبي درملنو کې ډېر کارېږي. دا درمل په اضطرابي حالت او د بېخوبۍ په لنډ مهالې درملنې کې کارېږي. د دې تر څنگ د سټېټس ايپيلېپټيکس يا د مېرگي حالت کې، د لويو او وړو جراحي عملياتو دمخه او وروسته، د اېنډوسکوپيکي معايناتو او تر انستيزي لاندې د ناروغانو په تسکين کې او په اضطرابي اندېښمنيو کې کارېږي. درمل
ډيلوکسنايډ فورواېټ

ډيلوکسنايډ فورواېټ په انگرېزي: د پروټوزوا ضد يو درمل دی چې د اېنټاميبيا هېسټوليټيکا او د ځينو نورو پروټوزويي انتانونو په درملنه کې کارېږي. همداراز د اميبياسېز، مزمنه اميبيا د امېب په بې نخښو نښانو اعراضو کې کارېږي. سرچينې درمل
ډيلټيازيم

ډيلټيازيم په انگرېزي: د کلسيم چينل بندونکو يو غير ډای هايډروپيريډين د ډلې درمل دی چې د لوړ فشار، انجاينا پېکټورېس او د ارېتميا د ځيني ډولونو په درملنه کې کارېږي. دا درمل د نيم سرخوږي په درملنه او مخنيوي کې هم اغېزمن څرگند شوي. دا درمل د انجاينا ضد درملونو په ۳ ټولگي کې او د ارېتميا ضد په ۴ ټولگي کې شمېرل کېږي. ډيلټيازيم د اېنزايم د بنديزگر په توگه اغېزې له ځان نه ښکاره کوي. درمل
وړانديز (سوداگري)

سوداگریز وړاندیز په انگریزي: یو لیکلی وړاندیز دی د پلورونکي لخوا نه یو ځانگړي پېرونکي ته. سوداگریز وړاندیزونه تر ډېره په جړو، پلورنو کې یو بنسټیر پړاو دی، هر کله چې پېرونکی په پېرنه کې ډېرې بیې په نظر کې نیسي. سرچینې بازارموندنه
سردار اسد الله خان سراج

ډگر جنرال اسد الله خان سراج ۱۰ د مۍ، ۱۹۱۰ ز. - ۱۳ د ډېسمبر، ۲۰۰۰ ز. د امير حبيب الله خان او د هغه د ښځې محبوبه بېگم عاليه جناب زوی او افغان شهزاده و. نوموړي خپلې زده کړې په فرانسه کې کړي وې بيا يې پوځي زده کړې د کابل په چارمارغه کې سر ته ورسولې او له ۱۹۲۹ - ۱۹۳۱ ز. د شاهي ساتونکو ټولی مشر شو. بيا د دفاع وزارت لوی چارواکی شو او تر هغې وروسته په وزارت حربيه کې لوی چارواکی مقرر شو. له ۱۹۳۹ - ۱۹۴۶ ز. پورې د افغان هوايي ځواک مشر جنرال و. له ۱۹۴۸ - ۱۹۴۹ ز. د افغانستان لومړی وزير او د کورنيو چارو وزير و. له ۱۹۵۱ - ۱۹۶۱ ز. پورې په استنبول کې د افغانستان سفير و، له ۱۹۶۱ - ۱۹۶۴ ز. پورې د فرانسې سفير و، له ۱۹۶۴- ۱۹۷۳ ز. پورې د ايران سفير و. نوموړي د جنرال سردار محمد سليمان خان د هرات او بدخشان پخوانی والي او د هغه د مېرمن تاج سلطانه بېگم د سردار محمد يوسف خان دويمه لور لور کوکب بېگم سره واده کړی وه او دوه زامن او څلور لوڼې يې درلودې چې نومونه يې پدې ډول دي: ډاکټر محمد عمر خان سراج يوسف خان سراج محبوبه بېگم فاطمه بېگم عايشه بېگم حبيبه بېگم د امير حبيب الله خان زامن افغان وزيران
افغان کليسا

افغان کليسا د هند د ممبای ښار په ماهاراشترا ايالت کې يو د افغان انگرېز د جگړې پر وخت د انگرېز راج لخوا د هغوی د پوځيانود مړو د يادښت په توگه جوړه شوې کليسا ده . دا يې ځکه د افغان ـ چرچ په نوم نومولې چې په افغانستان او شاوخوا سيمو کې په لومړی ځل د انگرېزانو پوځ ماته وخوړه او په هغې ماتې کې افغانانو د ۱۵۹۹۹ انگرېزي پوځ کسان له منځه يووړه. د هماغو ډېری مړي ېې د هند تر مهاراشترا پورې رسولي او هلته ېې خښ کړي دي . دغه کليسا د ۱۸۳۸م زیزديز کال د افغان انگریز په لمړۍ جگړې کې د انگریزانو له ماتې څخه وروسته، د دې جکړې قربانیانو لپاره د درناوي په خاطر د وخت د انگریز حکومت لخوا په هند کې جوړه کړای شوې وه. او دلته په دې کليسا کې د بريتانوي پوځيانو سر بېره په خپله د هندي پوځیانو یادونه هم نمانځل کېږي لکه: د ممبای پوځ، د مدراس پوځ د رنجيت سېنگ پوځ له لاهور څخه. په پېښليکونو يا تاريخونو کې دا ويل شوي چې دا جگړه د انگرېزانو بې ساری ، نه منونکې او تر ټولو د ډېر زيان وراړونکې جگړه وه ځکه په دې جگړې کې کوم ۱۶۰۰۰ پوځيان چې افغانستان ته د جگړې لپاره لېږل شوي و، يواځې يو تن يې چې ډاکتر برايډن نومېده يو درمگر افسر و چې وې کولای شو ژوندی له جگړې څخه ځان وباسي، د غبار لخوا ليکل شوي پېښليک کې راغلي چې هغه کس هم افغانانو ددې په موخه پرېښود ، څو د پېښې حال انگرېزي هندي حکومت ته ورسوي. د يادولو وړ ده چې افغانستان ، سعودي عرب ، سوماليا په ټوله نړۍ کې هاغه يو هېواد دی چې په آري توگه ېې خلک تراوسه پورې مسلمانان دي او پرته له اسلام څخه بل دين لکه عيسويت ، يحوديت او نور دينونه نشته . د ممبای کليسا گانې
چېکيان

چېکيان په چېکی ژبې کې: یو د لویدیځی سلاوی قوم دی چې په ځانگړی ډول په مرکزی اروپا کې ژوند کوی. دغه قوم په چیکی ژبې خبری کوی او ۱۲ میلیونه تنه لری. چېکیان په ځانگړی ډول مسیحیان دي. تاریخ د تاریخ پوهانو په نظر چېکیان د لوېدېځ د سلاوی قبایلو څخه دی چې په پنځمه پېړۍ کی د آسیا څخه منځنی اروپا ته راغللې. په لسه پېړۍ کی د پښيميسل حکمرانان چېکی قبایل توحید کړ او د موراوا تر نیولو وروسته یی په مرکزی اروپا کی قوی دولت جوړ کړ. په ۱۳ پېړۍ کې د پښيميسل اوتاکار ۱ د حکومت په وخت کې د چېک حکمراني د چېک په پاچایی تبدیل شو. په دی وخت کی د چېک د پاچایی لوېدېځی سیمې د آلمانیانو لخوا هم آبادې شوې. د دی په سبب تقریپا ۱۰،۰۰۰ چېکیان آلمانی ټبره دي. د پښيميسل اوتاکار ۲ د حکومت په وخت کی د چېک پاچایی اوج ته ورسېده. پښيميسل اوتاکار ۲ د چېک امپراطوری پراخه کړه او په مرکزي اروپا کې یی قوی او لوی دولت جوړ کړ. په ۱۴ پېړۍ کې چېک پاچایی د لوکسنبورگ د حکمرانانو په لاس کې وه. د هغو حکمرانانو څخه پاچا کارل ۴ تر ټولو مشهور حکمران وو. د پاچا کارل ۴ د حکومت په وخت کی د پراگ پایتخت ثقافتی تعلیمی او سیاسی مهم مرکز وو. د ۱۶ پېړۍ څخه تر ۱۹۱۸ کال پورې د چېک پاچایی د هابسبورگ د حکمرانانو په لاس کې وو. د هابسبورگ حکمرانان پر چېکیانو باندی ډېر ظلمونه کول او په دی وخت کې آلمانی ژبه رسمی ژبه وه. د هابسبورگ حکمرانان کاتولیکیان ول او غوښتل چی د چېک په پاچایی کی د کاتولیک دین پراخه وکړي. په ۱۷ پېړۍ کې په اروپا کې د کاتولیکی حکمرانانو او د پروتستان د حکمرانانو په منځ کې مذهبی جگړې پېل شول. په ۱۶۲۰ کال کی د چېک په پاچایی کې د پروتستان اشرافان د هابسبورگ د حکمرانانو پر ضد قیام وکړ. مگر د بیلا هورا په جگړې کی په پښتو کې: د سپین غر جگړه د پروتستانو اردو ماته وخورله. تر جگړې وروسته د چېک اشرافان ووژل شول او نورو دینی عالمان مجبور شول چی د چېک د پاچایی څخه تېښته وکړي. په ۱۹ پېړۍ کی د چیکی ژبی ترقی بیا پېل شوه. په ۱۹۱۸ کال کی د چکوسلواکیا جمهوریت تاسیس شو او توماش گاریگ ماساریک د چکوسلواکیا لمړني ولسمشر شو. دغه هېواد تر څو کلو وروسته صنعتی او بدایی هېواد شو. په ۱۹۳۸ کال کې د چکوسلواکیا د لوېدېځ برخې چې د آلمانیانو لخوا آبادې شوې د چکوسلواکیا څخه بیل شوې او د آلمان سره یوځای شوې. په ۱۹۳۹ کال کې سلواکیا خپلواکی علان کړه او چېک د آلمان د پوځ لخوا ونیول شو. په ۱۹۴۵ کال کې د نړۍ تر دویمې جگړې وروسته د چکوسلواک جمهوریت بیا جوړ شو. په ۱۹۴۸ کال کی چکوسلواکیا سوسیالیستی هېواد شو. په دی وخت کی تقریبًا ۳۰،۰۰۰ چېکیان مجبور شول د چکوسلواکیا څخه نورو غربي هېوادو ته کډه وکړي. سلاوی قومونه د چېک خلک
لارا دتا

لارا دتا د هندي سينما باليووډ يوه ستورې او ماډله ده. د هندي فلمونو لوبگرانې
تبو

تبو يا تبسم هاشمي د هندي سينما باليووډ يوه مشهوره ستورې ده. د هندي فلمونو لوبگرانې
شبانه اعظمي

شبانه اعظمي د هندي سينما باليووډ يوه وتلې ستورۍ ده. د هندي فلمونو لوبگرانې
ممتاز

ممتاز د هندي سینما باليووډ يوه پخوانۍ ستورۍ وه. د هندي فلمونو لوبگرانې
کاجول

کاجول دېوگن د هندي سينما باليووډ يوه وتلې ستورې ده. سرچينې د هندي فلمونو لوبگرانې
شري دېوي

شري دېوي چې اصلي نوم يې شري امما يانگېر ده د هندي سينما باليووډ يوه ستورې وه. د هندي فلمونو لوبگرانې
پريټي زېنتا

پريټي زېنتا د هندي سينما باليووډ يوه مشهوره ستورې ده. د هندي فلمونو لوبگرانې
راني موکرجي

راني موکېرجي هندي: د هندي سينما باليووډ يوه مشهوره ستورې ده. نور د هندي فلمونو لوبگرانې
کرينه کپور

کرينه کپور د هندي سينما باليووډ يوه مشهوره ستورې ده. د هندي فلمونو لوبگرانې
ويديا بالان

ويديا بلن د هندي سينما باليووډ يوه مشهوره ستورې ده، چی د ۱۹۹۵ کال څخه په فلمونو کی کار کوی او د ویدیا په نامه هم پیژندل کیږی د هندي فلمونو لوبگرانې
پدميني کولهاپوري

پدميني کولهاپوري د هندي سينما باليووډ يوه پخوانۍ ستورې ده. د هندي فلمونو لوبگرانې
ډمپل کپاډيا

ډمپل کپاډيا د هندي سينما باليووډ يوه پخوانۍ ستورې ده. د هندي فلمونو لوبگرانې
جوهي چاولا

جوهي چاولا د هندوستاني سينما باليووډ يوه مشهوره ستورې ده. د هندي فلمونو لوبگرانې
بډمنټن

بډمنټن په انگرېزي کې د دوه يا څلورکسيزه ډلو لوبه ده ، چې په يوه مستطيل ډوله هواره ځمکه چې ترمنځ ېې جالۍ لگېدلي وي باندې ترسره کېږي . د هغه ساده بڼه له سلگونو کلونو د بډمنټن غالی د دوه کسيزې لوبې د غالي يا ميدان اوږدوالی ۱۳،۴۰ متره او عرض يا په بر کچه ۵،۱۸ متره وي . د جال اوږدوالی ېې ۶،۱۰ متره او عرض ېې ۷۵ سانتي متره وي ، چې لوړوالی ېې ۱،۵۰ مترو ته رسېږي . د څلورکسيزه لوبې د غالي اوږدوالی لکه د دوه کسيزو هغه پشان وي ، خو عرض ېې ۶،۱۰ متره وي . په افغانستان کې بډمنټن له ډېر پخوا څخه دود دی ، خو په ۱۳۶۳ ل. ۱۹۸۵م.ز کې ېې ملي فدراسيون جوړ شو . د بډمنټن لوب اوزار د بډمنټن لوبې په رېکټ او بڼکتوپ شټل کاک سره کېږي ، چې رېکټ ېې د لوبې د توپ دځانگړې ډنډې نوم دی او توپ ېې هم بڼکتوپ نومولی شو ځکه له بڼکو څخه جوړېږي . د بډمنټن رېکټ : د بډمنټن رکېټ لاستی ۸،۶ ــ ۹،۲ سانتي مترو پورې اوږدوالی لري او غاړه ېې چې دايره وي بڼه لري له گرافيټ يا المونيم څخه جوړېږي . همدا رنگه د غاړې منځ ېې په جال سره بندېږي چې دغه جال له عادي کولمو څخه پنځول شوی . د بډمنټن بڼکتوپ : دغه له طبعي توکو او هم له مصنوعي سېنتېټک توکو څخه جوړېږي . بڼکتوپ له ۱۶ بڼکو څخه جوړېږي چې اوږدوالی ېې ۶۲ ــ ۷۰ ميلي مترو پورې وي . د بډمنټن لوبې کړنلار د بډمنټن پېښليک د بډمنټن نړېوال فډراسيون سرچينې .. د آريانا دايره المعارف ۲۰۰۸ م زېږديز ورزښت
بخت خان

بخت خان يا جنرال بخت خان بړېڅ په انگرېزي ژبه : يو افغان پوځي مېړنی ځوان و چې زېږيز کې ژوند کړی . د ځينو سرچينو په حواله دی د موغل باچا بهادرشا ظفر په وخت د انگرېزانو په پوځ کې د سيمې او پولو ساتنې عمومي بولندوی و . مخينه جنرال بخت خان بړېڅ د بخت خان په نامه شهرت موندلی و . دی د عبدالله خان ضيغم زوی و ، چې د نواب حافظ الملک حافظ رحمت خان بړېڅ د کورنۍ له مهمو غړو څخه گڼل کېده . د هند د آزادۍ په جگړه کې بخت خان بړېڅ يو فعال پوځي بولندوی و . د همدې فعالې ونډې څخه ېې د عمر اټکل شوی چې ویل کېږي دغه مهال به نوموړی د دېرشو يا پنځه دېرشو کلونو په شاوخوا کې و . نوموړی د پرنگيانو په توپخانه کې نوکر شو ، خو د لږې مودې وروسته چې کله ېې د انگرېز نارواوې وليدې نو د هغه د پښتني او اسلامي اخلاقو له کبله چې ېې درلودې ځان خپلواکه کړ . دی د تېر مهال د تاریخ په کتو ، د عالمانو سره ناستې پاڅې د غزا او جرگو په هکله د مالوماتو ترلاسه کولو په لړ کې دېته اړ شو چې د انگرېزانونوکري پرېږدي او په مقابل کې ېې راپورته شي . زده کړې جنرال بخت خان خپل د وخت دوديزه علوم لوستلي و او همدا رنگه ېې د جنگ فنون هم په ښه توگه زده کړي و . دهند جگړې کې ونډه کله چې په کال ۱۸۷۵م .ز له ميرټهـ څخه تر کلکتې پورې د يرغلگرو پرنگيانو پر خلاف د هند د آزادۍ جنگ ونښت ، جنرال بخت خان بړېڅي د روهيلکهنډ په برېلي کې د خپل پير سرفراز علی شاه څخه د جهاد اجازه او فتوا واخيستله . د همدې کال د مۍ د مياشتې په ۲۹مه نېټه ېې د توپ په يوه ډز سره په بريلي کې د سپېڅلي جهاد اعلان وکړ او د مې په يودېرشمه نېټه ېې نواب خان بهادر خان بړېڅي د روهيلکهنډ د نوابۍ په دريڅ کېناوه . د روهيلکهنډ نواب او سکه وهل د روهيلکهنډ نواب خان بهادر خان بړېڅ نومېده . دی د نواب رحمت الله خان بړېڅ لمس و چې د بخت خان په مېړانې او ټينگ تدبير سره ېې پر برېلي ولکه جوړه کړه او شاوخوا سيمې هم د هغه ولکې ته ورغلې . بخت خان ، خان بهادر خان ته د بهادر شاه لقب ورکړ . ده لومړی بدايون ونيو بيا له فرخ آباد نومي سيمې څخه تېر شو پر بلب گړهـ وروخاته او دلته د بهادرشاه نواب خان بهادرخان بړېڅي سکه جاري شوه . د هندوـ انگرېز چل اود بهادرشاه دار ته خېجول سرچينې .. د آريانا دايره المعارف ۲۰۰۸ ز. باندنۍ تړنې اتلان د ۱۸۷۵ زېږېدنې د هند افغانان افغان سياستوال افغانان پښتانه
بايوم

بايوم په انگرېزي: د چاپېريالپوهنې له اړخه د اېکوسيسټم ترمنځ د تعادل د ړنگولو لاملونو ته اشاره ده . دغه اېکو سيستم کې د تعادل ړنگولو لاملونه په دوه ډوله دي. طبعي لاملونه ، اورغورځوونکي ، سېلابونه ، او کنگلونه مصنوعي يا انساني لاملونه و د نويو ډولونو پېژندگلوي ، او ډېره زياته گټه اخيستنه یا هم بيوم پيژندنه تر ټولو پراخه ايکالوژيکې ساحه چې د مشخصو نباتاتو او حيواناتو له مخې توپير وړ وي او پکې څو ايکوسيستمونه شامل وي يا په بل عبارت هغه پراخه جغرافيايې ساحه چې سره ورته اقليم او ايکوسيستمونه ولري بيوم بلل کېږی. بري یا دوچې بيومونه دې بيومونوشاوخوا ۸۰٪ حيواناتو او نورو اوسيدونکو ته په خپله غيږه کې ځای ورکړی او له هغی څخه ساتنه کوی. اکسيجن ددی سيمو لوی نعمت دی چې د اوبو ۲۰۰ برابره اکسيجن لري. په دې بيومونو کې د رطوبت کموالی د ژوند کولو په وړاندې خنډ دي.د رطوبت دا کموالی ددې باعث شوی چې هغه ژوندي موجودات چې په دې بيومونوکې اوسيږي پوست يې وچوالي ته مايل دي او نشی کولای ددی ژونديو موجوداتو بدن استوار وساتي. دځمکې په سر او لاندې د اوسيدو ځای لرې چې دځمکې لاندي هستوګنځايونه ته زيرزمينی ويل کېږي زيرزمينی هغه دي چې حيوانات پکې داوسيدو لپاره په ځمکه کې لاندې سوری کوي زيرزمينی د لمر د وړانګو څخه محرومي دي ولې داوبو څخه غني دي.په دي بيومونو کې محيطی عناصر محدود دي ځيني حيوانات په دې ځايونو کې پټيږي، استراحت کوي په دې ځايونو کې کلوروفيل لرونکې نباتات ژوند نه شی کولای بکترياوی او هغه نباتات چې روښنايي ته ضرورت نه لري په دې ځاې کې ښه ژوند کولاي شی. هغه حيوانات چې په غارونو کې اوسيږي، دلمر په وړاندې ډير حساس دي، سترګې يې ډيرې کوچنۍ او يا هم سترګې نه لری مګر لمسي ويښتان او ډير پرمخ تللي حسي سيستم لري.دځمکې د بيومونو په باره کې د جغرافيې پوهانو ترمنځ د نظر توافق وجود نه لري دا په دې خاطر چې دا بيومونه په اسانۍ نه تشخيص کېږی. بايوم
پولونيم

پولونيم په انگرېزي ژبه : د راډيو اکټيويټي عناصرو له ډلې څخه يادېږي او سمبول ېې دی . د کيمياوي عناصرو د جدول په شپږم اصلي گروپ کې ځای لري . د دغه عنصر اټومي شمېره ېې ۸۴ او د وروستي ډول الکټروني جوړښت ېې - او د لومړني الکترون آيونايزېشن ېې . دی د دغو د ايسوټوپونو کتله له ۲۱۰ ــ ۲۱۸ پورې ده . د نوموړي عنصر د ايسوټونو له ډلې څخه يوازې ۲۱۰ ډېر ثابت ايسوټوپ دی . د پولونيم پېښليک ځانتياوې کاري وړتيا او ناوړتيا سرچينې .. فلزونه
سوشميتا سېن

سوشميتا سېن د هندي سينما باليووډ يوه ستورې او پخوانۍ مس يونېورس يا د کايناتو آغلې ده. سرچينې د هندي فلمونو لوبگرانې
اېشواريه رای

اېشواريه رای د هندي سينما باليووډ يوه نامتو ستورې او د مس ورلډ پخوانۍ گټونکې غړې ده. سرچينې د هندي فلمونو لوبگرانې
ابهيشېک بچچن

ابهيشېک بچچن د هندي سينما باليووډ يو نامتو ستوری او د اميتابچچن زوی دی.هغه په دهوم،دهوم ټو،او داسی نورو فلمونو کی کار کړی دی چی په دی لاره کی هغه د امیرخان او داسی نورو نامتو ستورو یا لوبګرانو سره د کار کولو لپاره هم ځان ته ته لار ومونده، او د دیپیکا پډکون سره د فلم په جوړولو کی یی نور هم هند ته ځان وروپیژندی ، او د هغی سره یی د فلم په جوړولو کی نور هم پرمختګ وکړ. نور د هندي فلمونو لوبگران
زينت امان

زينت امان د هندي سينما باليووډ يوه پخوانۍ ستورې ده. د هندي فلمونو لوبگرانې
پريانکا چوپړا

پريانيكا چوپړا، هندی د هندوستان ښكلې پېغله پريانيكا غوښتل انجنيره او ياهم ارواپوهه و اوسي ، خو برخليك بل څه ور په برخه كړل ، هغه اوس د ښكلا ملكه او د هندي فلمونو مركزي ښځينه گرځېدلې ده. پريانيكا چوپړا د هندي سينما نوې او ښايسته لوبغاړې ده. په فلمي بهيركې دځينو لغړو او بربنډوسكانسونو له امله ډېره ژر دهندي سينما دمينه والو پر زړونو كښېناسته.پريانيكا چوپړا پر لمريز كال د هند په يوه هنري او سينمايي كورنۍ كې سترگې نړۍ ته پرانستې. پلار يې ډاكټر اشوك چوپړا او مور يې ډاكتره مادو چوپړا نوميږي. پريانيكا په كور او ملگرو كې د چانسين او ميمي په نومونو ياديږي. پريانيكا تېزې قهوه يي سترگې ، تور وېښتان او پنځه فټه او ، انچه ونه لري. دبدن دروندوالى يې كيلوگرامو ته رسيږي. نور چوپړا خپلې منځنۍ زده كړې لومړى په لامارتينير كالج او بيا ديوه لنډ وخت لپاره په مارياگوريتي كې تر سره كړې دي، وروسته د لوړو زده كړو لپاره د امريكا دمتحده ايالاتو بوستن پوهنتون ته لاړه. پريانيكا غوښتل انجنيره او ياهم ارواپوهه و اوسي ،خو برخليك يې بل څه ور په برخه كړل . هغه په كالج كې د ښكلا ټوټه بلل كېده. د چوپړا د ملگرو او كالجيانو خبرو هغه مهال رښتينې بڼه خپله كړه، چې پريانيكا د هندوستان دلمريز كال د ښكلا په سياليو كې دهند دښكلې پېغلې نوم وگاټه ، د پريانيكا لپاره دا ډېر ستر وياړ و. د پر يانيكا دښايست او ښكلا اوازې په ټول هند كې خپرې شوي، دخپرونو، مجلو او ورځپاڼو مخونه ددې په انځورونو ښكلي شوي و، هرځاى د هند دښكلې پيغلې يا مس انډيا خبرې كېدلې. هغه نوره د هندي سينما نجلۍ وگرځېده، د انجنيرۍ او ارواپوهنې خوبونه يې هېر شول او په ښه زړه سينما ته راغله. پريانيكا په خپل لنډهنري مزله كې په گڼ شمېر فلمونو كې رولونه پرمخ يووړل، مشهور فلمونه يې ، دسوني ديول او پريټي زنټا تر څنگ ده هيرو، دسنجيدت او دينوموريا ترڅنگ پلان، د اكشې كومار او لاراداتا ترڅنگ انداز ، د بابي دېول ترڅنگ قسمت، د سلمان خان او اكشې كومار ترڅنگ مج سې شادي كروگي، د ارجون رامپال ترڅنگ اسامبها، د اكشې كومار او پرل راهول ترڅنگ اعتراض او ځينې نور و. د پريانيكا چوپړا د راتلونكې پروژې او فلم نوم واټ دى، چې تر اوسه نندارې ته نه دى وړاندې شوى، خو بايد پر دې منښت اعتراف وكړو، چې انداز فلم پريانيكا چوپړا ته د سينما لاره اواره كړه. پريانيكا دشعر او شاعرۍ ترڅنگ دلنډو كيسو ليكواله هم ده. پريانيكا په هندي نجونو كې دسشميتاسين ډېره لېواله ده او په دې عقيده ده، چې د سشميتاسين د شخصيت تر اغيز لاندې راځي. پر يانيكا چوپړا دهند دممبيي ښار ديوې اونيزې له خبريال سره په مركه كې ويلي، چې په لغړو فلمونو كې كار كول خوند وركوي او تر ډېره بريده هڅه كوي، په رومانټيكو او عشقي فلمونو كې كار وكړي. پر يانيكا په خوى او بوى كې دماشومتوب په تله تلل كيږي. د هندي فلمونو لوبگرانې
ديا مرزا

ديا مرزا د هندي سينما باليووډ يوه پېژندلې ستورې ده. د هندي فلمونو لوبگرانې
رېکها

رېکها د هندي سينما باليووډ يوه هندي ستورې ده. د هندي فلمونو لوبگرانې
روينا ټنډون

روينا ټنډون د هندي سينما باليووډ يوه ستورې ده. د هندي فلمونو لوبگرانې
شرميلا تاگور

شرميلا تاگور د هندي سينما باليووډ يوه پخوانۍ ستورۍ ده. د هندي فلمونو لوبگرانې
مينا کماري

مينا کماري د هندي سينما باليووډ يوه پخوانۍ ستورۍ وه. د هندي فلمونو لوبگرانې
تور زېړی

تور زیړی یوه میکروبي ناروغي ده چې د یو ډول وایرس په نتیجه کې چې هیپاتیت بي نومیږي منځ ته راځي. دا وایروس د انسان په ینه یا جگر کې د التهاب سبب گرځي چې دې د ینې یا جگر دې ډول التهاب ته په طبي اصطلاح کې هیپتایتیس واېې. په ټوله نړی کې د ۲ بلیونه څخه ډیر کسان په دې ناروغۍ اخته دي په اکثر خلکو کې دا ناروغي د یوه لنډ وخت لپاره پیدا کیږي چې له تداوی وروسته ترې په بشپړه توگه شفا پیدا کوي چې دا ډول ېې د حاد تور زیړي په نامه یادیږي. د تداوی او جدي پاملرنې په صورت کې، په دې ډول تور زیړي کې ینې یا جگر ته کوم زیان نه رسیږي. ځینې وخت داسې هم پیښیږي چې یو شخص د تور زیړي په ناروغۍ اخته وي ولې پر ځان پوه نه وي، ځکه چې په دې حالت کې په ناروغ کې د تور زیړي هیڅ ډول اعراض او علایم نه ښکاري خو په دې حالت کې کولای شي چې نورو روغو کسانو ته د تور زیړي میکروب انتقال او هغوی د تور زیړي په ناروغۍ اخته کړي. ځینې وخت دا ناروغي د اوږدمهال لپاره د انسان په وجود کې موجوده وي چې دا ډول ېې د مزمن تور زیړي په نامه یادیږي. مزمن تور زیړی د ینې یا جگر د سرطان او خرابوالی سبب هم گرځي. د مزمن تور زیړي پیښې په ماشومانو کې ډیرې لیدل کیږي. تور زېړی
مسجد الحرام

مسجد الحرام په عربي ژبه : مسجد الحرام د سعودي عرب په مکه ښار کې د لوېديځې الحجاز سيمې د کعبې خونې شاوخوا راچاپېره پروت دی . دا هاغه ځای دی چې د نړۍ مسلمانان د پينځه وخته عبادت په مهال خپله مخه وراړوي . دغه جومات ته د اسلام سپېڅلی او مشر جومات هم وايي . د جومات پېښليک انځورونه . نور ولولئ کعبه شريفه سرچينې د ويکيپېډیا عربي پاڼه سعودي عربستان جوماتونه
نبوي مسجد

نبوي جومات په عربي ژپه : المسجد النبوي تر ډېره د نبي جومات په نوم هم يادېږي د نړۍ تر ټولو لوی جومات دی . دغه جومات د سعودي عرب هېواد په المدينه ښار کې شتون لري . دا جومات د اسلام د لارښود محمد ص په لاسونو د انصارو په مرسته ودان شوی او همدې جومات کې د اسلام د لارښود محمد ص د پای ارام اومړستون هم شتون لري. جوماتونه سعودي عربستان
شاهين ۲

شاهین ۲ په اردو کې: شاهین ۲ یا هتف ۶ د پاکستان د مځکې څخه مځکې ته د منځ واټنه بالستسك توغنډى چې د دوو برخو څخه جوړه شوی ده. دغه توغندی څو اټومی سرگلولې له ځان سره وړلی شي. د شاهین توغندی چی د سوځولو سوند جامدو موادو څخه جوړه شوی ده ۲۰۰۰ کیلومتره واټن وهلی شي. په نوموړی اعلاميه کی ويل شوی چې نوموړی توغندی د شاهين يو ډول بالستيک توغندی دی او د پاکستان لخوا پخپله جوړه شوه. پاکستان دغه بالستیک توغندۍ په ۲۰۰۴ کال کې په برياليتوب ازمويلی دی. سرچینې پاکستاني وسلې
یان آموس کمېنسکي

یان آموس کمېنسکي په چېکي کې: په لاتیني کې: زېږېدنه:۱۵۹۲ مړینه: ۱۶۷۰ یو مشهور فیلسوف، ښوونكى، لیکوال، دین پوه او د ورورونو وحدت د چېک د پروټسټانټ مذهبي ډله وروستی اسقف وو. یان آموس کمېنسکي فیلسوفی، مذهبې اثرونه ولیکه. دغه اثرونه په چېکی، لاتیني او الماني کې لیکل شول. ژوند یان آموس کمېنسکي په ۱۵۹۲ کال کې د اوهېرسکي بروټ په ښار کې زېږېدلی ؤ. پلار یی د ورورونو وحدت د مذهبی ډلې غړی ؤ. یان آموس کمېنسکي د پلار او مور تر وفات وروسته د زده کړی لپاره د سټراژنیڅې ښار ته ولار. په ۱۶۰۸ کال کې هغه د زده کړی لپاره د پږېروف ښار ته ولاړ. په دی وخت کې یی یو مشهور قاموس ولیکه چې د چېکي ژبې خزانه په نوم یادېږي. په ۱۶۱۳ کال کې د امسټرډام ښار ته ولاړ. یان آموس کمېنسکي په ۱۶۱۶ کال کې د ورورونو وحدت کشیش شو خو د سپین غر تر جگړې وروسته مجبور شو چی د بوهیمیا څخه خارج ته ولار شی. یان آموس کمېنسکي په هالنډ کی مړ شو او مقبره یی د ناردېن په ښار کی پرته ده. د چېک مذهبی لیکوالان
ماشی

غوماشی علمي نوم: د حشراتو یوه ډله ده چې د کورنۍ پورې اړه لري. د ډېری غوماشو ډولونو ښځینه ډولونه پرازیتي ژوند کوي او د نورو حیواناتو په وینه تغذیه کوي، له هغې ډلې د تي لرونکو ژويو، مرغیو ، حشراتو، امفیبیانو ، او حتی ځینې کبانو ، او ځینې یې غیر فقاري حیوانات هم په نښه کوي. د وینې کمښت د مسلې لپاره خورا کوچنی دی، مګر د چیچلو په ځای کې خارښونکی خارش کیدای شي یو جدي خارښ وي. تر ټولو مهم، د مچیو ځینې ډولونه د مختلفو ناروغیو د لیږدونکي په توګه عمل کوي او د ناروغۍ اجنټ له یو کوربه څخه بل ته لیږدوي. ملاریا ، ژیړ تبه ، د ویسټ نیل ویروس او فلیریاسس ځینې خورا خطرناکې ناروغۍ دي چې د ځینو ډولونو مچیو لخوا لیږدول کیږي. طبقه بندي او نوم ماشي د ، ، ، ، ، ، کورنۍ پورې اړه لري. . سرچینې بهرنی لینک پشه در کرلی نوانمای فیلم در بایگانی اینترنت موجود است.
د لبنان جگړه ۲۰۰۶

د لبنان دويمه جگړه په عربي کې:حرب تموز په عبري کې: په ۲۰۰۶ کال کې په لبنان کې د اسرائيل د ځواکونو او حزب الله په منځ کې يوه جگړه وه. دغه جگړه د ۱۲ په یولیو کې پېل شوه او د ۱۴ په اگست کې پای ته ورسېدله. تاریخ په یولیو کې د حزب الله ځواک پر د اسراییل د شلومی پر ښار د توغندیو په مرسته برید وکړ. په دی برید کې څو اسراییلی عسکرو وژل شول. تر برید وروسته اسراییل ځواکونو د لبنان پر جنوب ټوپخانو او الوتکو په مرسته برید وکړل. په لبنان باندې د اسرائيلوله سختو بمباريو او په جنوبي سيمو باندې له پوځي يرغل څخه دولس ورځې تېري شوي چې له امله يې د پلازمينې بيروت يوه لويه سيمه په كنډوالو بدله شوې، هوائي ډگرونه له كاره غورځول شوي او ډېر نور ښارونه تباه كړل شوي دي. د لبنان بندرونه ويجاړ شوي دي، تر درې نيم سوه ډيرو لبنانيانو خپل ژوند له لاسه وركړى چې د ملگرو ملتونو د يو راپور له مخې دريمه برخه يې يوازې ماشومان دي. تر پينځو لكو ډير خلك له خپلو كورونو وتلو ته اړ شوي او د لبنان له جنوبي سيمو څخه چې كوم خلك د بمباريو له ويرې خپل كورونه پرېږدي او د لبنان شمالي سيمو ته د تللو هڅه كوي په لاره كې د اسرائيلي الوتكو لخوا په نښه كيږي لنډه دا چې نږدې ټول لبنان د اسرائيلي ځواكونو لخوا محاصره شوى دى. د ۱۴ په یولیو کې حزب الله د حیفه پر ښار برید وکړ او تر څو ساعتونو وروسته اسراییلی الوتکې بیا د لبنان پر جنوبی سیمو برید وکړې. په دی برید کې اسراییلی هوایی ځواک څو پلونه، یو برېښناکوټ او عمومی سړکونه ويجاړ شوي. په شپه کې د اسرائيلو يوه سمندري بېړۍ د حزب الله په توغندي ولگېده او له منځه ولاړه. دغه عصری توغندۍ د ایران څخه د حزب الله لاس ته ورغلله. تر ۳۲ ورځونو وروسته اسراییلی پوځ نسوای کولای حزب الله ته ماته ورکړه او مجبور شو چې لبنان ترک وکړي. حزب الله
غونډ

غونډ مستقل کنډک، رېجيمنټ، په عسکری کې د کنډک بټېلين او لوا بريگه ډير ترمنځ د عسکرو يو تشکيل دی چې د ٣- ٤ کنډکو او نورو ضمايمو څخه جوړدی سرچينې پوځي وييونه
کنډک

کنډک د پياده لښکر درويا څلور ټوليو ته چې ٣٠٠ يا ٤٠٠ تنه کېږي کنډک وايي. سرچينه پوځي وييونه
بولندوی

بولندوی چې په پاړسي ژبه کې يې قوماندان بولي، هغه رسمي سرکاري وگړي ته ویل کېږي چې په پوځ کې د کوم پوځي ټولگي د مشر په توگه گومارل شوی وي. بولندوی کېدای شي د کوم کوشني پوځي ټولگي پازوالي مسووليت پر غاړه ولري، يا هم د کوم لوی پوځي ټولگي بولندوی وي. لکه د ډلگي بولندوی، د بلوک بولندوی، د ټولي بولندوی، د کنډک بولندوی، د غونډ بولندوی، د لېوا بولندوی، د فرقې بولندوی او داسې نور. پوځي وييونه
قول اردو

قول اردو ستر پوځي واحد دی چې يو لړ ځانگړې دندې لري او په پوځي ځواک کې د پوځ هغه ټکټيکي ما تحت واحد چې په عادي شرايطو کې يې په سر کې تورن جنرال وي. سرچينه پوځي وييونه
ډلگۍ

ډلگۍ د پوځیانو يوه وړه ډله ده چې خپلې دندې د بلوک په چوکاټ کې او يا په مستقله توگه تر سره کوي. د پياده نظام ډلگۍ معمولا د ٩ کسو څخه جوړه وي چې يو کس يې د بولندوی حيثيت لري. د پياده ډلگۍ تشکيل ثابت نه دی له ضرورت سره سم کم و زياتېدلای شي. وسله او تجهيزات يې هم همداسې وي. پياده ډلگۍ دوه نظامه لري چې يوه تهيې جمع نظام او بل ته يې د ډلگۍ محاربوي نظام وايي. سرچينه پوځي وييونه
د نور توغندۍ

د نور توغندۍ په پارسی کې: موشک نور په چینایی کې:- د بېړۍ ماتونکي راکټونو څخه دی چې د بېړیو او بلو هدفونو د منځه وړولو لپاره ورڅخه کار اخیستل کېږي. دغه توغندی چی د سوځولو سوند جامدو موادو څخه جوړه شوی ده ۲۰۰ کیلومتره واټن وهلی سي. د نور توغندۍ د بېړیو، هلیکوپترونو، الوتکو او ساحلی بتریو څخه توغولای سی ويشتلای سی. دغه توغندۍ کولای سی دکنوینشن یا اټمی سروکي ولري. ایران دغه توغندۍ لمړي ځل په ۲۰۰۶ کال کې په برياليتوب ازمويلی دی. تاریخ په ۱۹۹۱ کال کې ایران د چین څخه ۶۰ د سی-۸۰۲ راکتونه لاس ته ورغلل. دغه راکتونه د قشم په ټاپو کې پراته وه. په ۲۰۰۵ کال کې چین او ایران یو مهم تړون لاسلیک کړل. د تړون په اساس چین د ۷ مارچ په ۲۰۱۰ کال کې د توغندیو تولیدونکي کارخانه پرانیستله. د هغو وخت څخه ایران د سی ۸۰۲ چینایی توغندۍ د لایسنس په اساس جوړولای سی. دغه توغندۍ په ایران کې د نور په نوم یادېږي. د نور توغندۍ د جنگي بېړيو، د سو ۲۴ الوتکې، اېف ۴ الوتکې د کیلو اوبتل څخه توغولای سی. عکسونه سرچینې د ایران توغندی
جنرال

جنرال یا فرقه مشر په پوځ کې هغه څوک چې رتبه يې تر ډگروال لوړه وي. افغان جنرالان سرچینې پوځي وييونه
سمونمل

سمونمل د پوليسو په تشکيل کې تر سمونیار لوړه او تر سمونوال راښکته رتبه ده چې د پوځ په تشکيل کې د ډگرمن له رتبې سره او د ملکي تشکيل له څلورمې رتبې سره برابري کوي. پوځي وييونه
سمونيار

سمونیار د پوليسو په تشکيل کې تر سرڅارمن لوړه او تر سمونمل راښکته رتبه ده. دا رتبه په پوځ کې د جگړن د رتبې سره او د ملکي تشکيل له پنځمې رتبې سره برابره ده. پوځي وييونه
درېيم ساتنمن

درېيم ساتنمن د افغانستان د پوليسو په تشکيل کې لمړنۍ رتبه ده چې بيا له دې وروسته رتبه یې دویم ساتنمن راځي. پوځي وييونه
دويم ساتنمن

دویم ساتنمن د افغانستان د ملي پولسو دویمه رتبه ده چې له درېيم ساتنمن څخه وروسته او له لمړۍ ساتنمن څخه مخکې راځي. پوځي وييونه
لمړی ساتنمن

لمړۍ ساتنمن د افغانستان د ملي پولیسو دريمه رتبه ده چې له دويم ساتنمن څخه وروسته او له ساتنمن څخه مخکې راځي. پوځي وييونه
هنگامه

هنگامه چې اصلي نوم يې زهره ده، يوه افغانه سندرغاړې ده. افغان سندرغاړي