ihanif/pashto-wikipedia-corpus huggingface dataset:
جمعیت علماء اسلام

جمعیت علماء اسلام په پاکستان کې د سني دیوبندي سیاسي پارټي ده. په کې د جمعیت علماء اسلام په نوم تاسیس شوه. اوسنی مشر ېې فضل الرحمن دی. جمعیت علماء اسلام تر پورې د پاکستان پنځمه ترټولو لوی سیاسي پارټي ده، دا په بشپړ ډول په جنوبي خیبر پښتونخوا او د بلوچستان په شمالي برخو کې میشته دی. تاریخ جوړښت جمعیت علماء اسلام د سني دیوبندي ښوونځي تعقیبوي. په پاکستان کې ، دیوبندیان په ټول هیواد کې شتون لري. جمعیت علماء اسلام متحد د جمعیت علماء اسلام لومړی ولسمشر شبير احمد عثماني وو. دغه پارټي د مولانا مفتى محمود تر مشرۍ لاندې په سیاسي توګه نوره هم فعال شوه چې كله په کې یې مشري په غاړه واخیسته. مفتى محمود د ایوب خان د عصري پالیسیو په وړاندې د جمعیت علماء اسلام مشري وکړه. جمعیت علماء اسلام د په ټاکنو کې د جماعت اسلامي پاکستان او د بریلوي سني مذهبي ګوند جمعیت علماء پاکستان سره هم برخه اخیستې وه. دې په ملی شورا کې اوه او په صوبائی اسمبلیو کې نهه څوکۍ وګټلې او د صوبه سرحد او بلوچستان صوبائی حکومتونو کې شریک شو. مفتي محمود د صوبه سرحد د اعلی وزیر په توګه لوړه وکړه. د هغه تر مشرۍ لاندې صوبائي حکومت یو بورډ جوړ کړ چې ټول قوانین د اسلام سره په مطابقت کې راوړي. هغه په کې د بهټو د بلوچستان ایالتی حکومت د ګوښه کیدو په اړه استعفا ورکړه. جمعیت علماء اسلامف جمعیت علماء اسلامس تقسیم د په جریان کې ، جمعیت علماء اسلام په افغانستان کې د شوروي ضد جهاد په ګډون د جنرال ضیاالحق ځینې پالیسیو ملاتړ وکړ. سربیره پردې ، د ضیا کلونو په جریان کې د مدرسو لپاره رسمي ملاتړ او مالي ملاتړ جمعیت علماء اسلام ته په زرهاو مدرسې جوړولو اجازه ورکړه، په ځانګړي توګه په صوبه سرحد اوس خیبر پښتونخوا کې، کوم چې د طالبانو په جوړولو کې مهم رول لوبوي. په ورته وخت کې جمعیت علماء اسلام د جماعت اسلامي سره د ضیا د نږدې اړیکو څخه بې باوره و او د ډیموکراسۍ د بیارغونې لپاره د ضیا ضد او د پیپلز ګوند په مشرۍ غورځنګ کې شامل شو. د ضیا له حکومت سره دا دوه اړخیزې اړیکې په نهایت کې په ګوند کې د بیلتون لامل شو چې د مولانا فضل الرحمن په مشرۍ او د سمیع الحق د هغه په پارلمان کې ، د مجلس شورا غړی وو په مشرۍ د جمعیت علماء اسلامس ډلې چې د ضیا ملاتړ یې وکړ او یو غړی و ، په جمعیت علماء اسلامف تقسیم شو.
نصرالله زرمتی

نصرالله زرمتی ۱۳۱۸ لمريز لېږدي کال، افغانستان پکتيا ولايت د پښتو ژبې ليکوال او څېړونکی دی. مخينه څېړنپوه نصرالله زرمتی د غلام حيدر زوی او د خدای نظر لمسی پر ۱۳۱۸ لمريز لېږدي کال د پکتيا ولايت د زرمت ولسوالۍ په دولت خان کلي کې زېږېدلی دی. پر ۱۳۳۱ ل ل کال د کوتيخېلو په لومړني ښوونځي کې شامل او پر ۱۳۳۶ ل ل کال ترې په لومړۍ درجه فارغ شوی دی. نوموړی پر ۱۳۳۷ ل ل کال په ابن سينا ښوونځي کې شامل او پر ۱۳۳۹ کال کې ترې فارغ شوی دی. نصرالله زرمتی پر ۱۳۴۰ ل ل کال د کابل په ښوونتون دارالمعلمين کې شامل شوی او پر ۱۳۴۲ ل ل کال له هغه څخه فارغ شوی دی. نوموړی پر ۱۳۴۳ ل ل کال په ابن سينا ښوونځي کې د ښوونکي په توگه په دنده گومارل شوی دی. پر ۱۳۴۷ ل ل کال هم د کابل په رحمان بابا لېسه کې د ښوونکي په توگه گومارل شوی دی. ليکوال نصرالله زرمتی پر ۱۳۵۰ ل ل کال د کابل پوهنتون د ژبو او ادبياتو پوهنځي په تاريخ څانگه کې شامل او پر ۱۳۵۲ ل ل کال کې له نوموړي پوهنځي څخه فارغ شوی دی. هغه د تاريخ او فلسفې په څانگو کې له کابل پوهنتون څخه ماستري اخيستې دي. ښاغلی نصرالله زرمتی پر ۱۳۵۳ ل ل کال په پښتو ټولنه کې د علمي غړي په توگه گومارل شوی او پر ۱۳۵۶ ل ل کال يې هم د پښتو ټولنې د کتابتون د مدير په توگه دنده پيل کړې ده. پر ۱۳۵۸ ل ل کال د افغانستان د علومو اکاډمۍ د وټې اقتصاد، ساپوهنې او فلسفې د انستيتوت د امر په توگه گومارل شوی دی. پر ۱۳۶۰ ل ل کال يې د علومو اکاډمۍ د کتابتون د سروال ريس په توگه، پر ۱۳۶۲ ل ل کال د پښتو څېړنو د علمي مرکز د منشي په توگه، پر ۱۳۷۲ ل ل کال د پښتو څېړنو د مرکز د سروال په توگه گومارل شوی دی. نوموړي پر ۱۳۸۶-۱۳۹۰ ل ل کلونو د علومو اکاډمۍ د خپرونو د سروال په توگه دنده ترسره کړې ده. ښاغلی زرمتی پر ۱۳۹۶ ل ل کال کورناستی تقاعد شو. نوموړی اوس د کورناستۍ پر مهال هم خپلو ليکنو او څېړنو ته دوام ورکوي. چاپ شوي نښيرونه ۱- ميرويس نيکه. ۲- د هوتکو ملي نهضت د تاريخ په هېنداره کې. ۳- وجيزې. ۴- د پکتپا ايتنوگرافي. ۵- امير عبدالرحمان خان. ۶- د پير روښان مبارزې د گستتنر چاپ. همدا راز يې ۳۶ عنوانه نور کتابونه هم چاپ ته چمتو دي. سرچينې ۱- د نصرالله زرمتي ژوندليک ښاغلي شاعر تاج محمد ياري حسير د ۱۳۹۸ ل کال په تله کې د پښتو برېښنايي پوهنغونډ کاروونکي ته سپارلی او دلته ترې کار اخيستل شوی دی. پښتانه ليکوال افغاني ليکوال پښتانه افغانان
غازي سيال

غازي سيال ۱۳۱۲ لمريز لېږدي کال د پښتونخوا بنو- د ۱۳۹۸ ل ل کال د ليندۍ ۶، د څلنۍ چهارشنبې ورځ ۱۹۳۳ ز کال-۲۰۱۹ ز کال د پښتو ژبې لیکوال او شاعر وو. مخينه محمد غازي شاه غازي سیال د عبدالغفور شاه زوی دی چې پر ۱۹۳۳ ز کال د پښتونخوا د بنو سیمې د کوټکه اخوندان منډان کلي په یوه مذهبي او ادبي کورنۍ کې زېږېدلی وو. غازي سیال په خپله یوه مرکه کې ویلي وو چې رسمي تعلیم یې دومره نه دی کړی، خو له خپل پلاره یې، چې دیني عالم وو، دیني زده کړې کړې وې او په دې ترڅ کې یې بوستان، گلستان، سکندرنامه، صرف و نحوه او فقه لوستي دي. ښاغلي سیال د شاوخوا ۵۰ پښتو فېلمونو لپاره سندرې هم لیکلې دي چې د گلنار بېگم په گډون گڼ شمېر فلمي سندرغاړو ویلي دي او دغه سندرې یې د زما سندرې ستا د پاره په نامه کتاب کې راټولې کړې او چاپ کړې دي. غازي سیال د خپلې لیکوالۍ او شاعرۍ پر سر لسگونه سرکاري او غیر سرکاري جايزې هم تر لاسه کړې او په ادبي مجلو کې یې لسگونه مقالې خپرې شوې دي. نوموړي یو خوځند متحرک ادبي ژوند تېر کړی دی. د هغوی د ادبي هلو ځلو په اړه پروفېسر محب وزیر وايي: غازي سیال د بنو په ادبي تاریخ کې تر طاهر کلاچوي صېب وروسته هغه شخصیت دی چې معیاري پښتو شعر او ادب یې د ولس ذهنونو ته رسولی دی. تر دوی وړاندې د معیاري شعر روایت د نشت برابر وو او نثر خو بېخي نه وو او غازي سیال دغه هر څه شوني کړل. دوی د پېښور، اسلام اباد، کوټې، کابل او قطر پورې کانفرنسونو کې يوازې د بنو نه، بلکې د پوره سوېلي سيمو تشه ډکوله. د غازي سیال احسانات په پښتو ژبه او ادب او په سوېلي سیمه نه هېرېدونکي دي او تل به یاد ساتل کېږي. ۸۶ کلن غازي سیال شاوخوا پنځوس کاله د پښتو ژبې او ادب خدمت وکړ او په خپل ادبي ژوند کې یې گڼ شمېر آثار ولیکل چې له هغوی څخه يې تر اوسه تر ۱۶ پورې چاپ او نور يې ناچاپ دي. هغه په دې لړ کې درې ناولونه لیکلي چې لومړی ناول یې بنزی نومېږي، شپږ شعري ټولگې یې چاپ شوې، چې په هغوی کې درې نعتیه مجموعې دي. مړينه د پښتو ژبې نوموتی لیکوال، څېړونکی او شاعر غازي سیال تر اوږدې ناروغۍ وروسته د ۲۰۱۹ ز کال د نوامبر پر ۲۷ د ۱۳۹۸ لمريز کال د ليندۍ ۶، د څلنۍ پر ورځ د خیبر پښتونخوا په منځۍ پېښور کې په یوه روغتون کې د ۸۶ کالو په عمر له دې نړۍ سترگې پټې کړې. اروا يې ښاده او جنت يې څای شه. چاپ شوي نښيرونه ژوند او ښکلا شعري ټولگه. بنزی ناول. د ازادۍ سحر شعري ټولگه. پرخه په گلونو شعري ټولگه. د سندرې روح پر گلنار بېگم لیکلی کتاب. زما سندرې ستا د پاره فلمي سندرې. منگرۍ ناول. ښکلا د کائنات نعتونه. رنگونه بهارونه شعري ټولگه. سيوري لنډې کيسې. نور حرا نعتونه. هغه سندرې چې فوک نه دي څېړنه. مکين د عرش او فرش نعتونه. کشماله ناول. حرفونه خبرې کوي شعري ټولگه. سرچينې پښتانه شاعران پښتانه ليکوال پښتانه افغاني ليکوال افغانان
تېڅو ناکامورا

تېڅو ناکامورا جاپاني ژبه: انګلیسي: یو جاپانی ډاکټر او د پېښور-کای په نامه د یوې جاپانۍ موسسې، چې په افغانستان کې طبي خدمات وړاندې کوي، مشر و. نوموړی په افغانستان کې د کاکا ناکامورا یا کاکا مراد په نامه مشهور و. کاکا مراد په سوله او نړیوال تفاهم کې د فیليپين رامن مګسېسې جایزه چې د اسيا نوبل جایزه هم بلل کېږي اخیستې وه. پروژې جاپانی ال اصله ډاکټر ناکامو ناکاموا چې د ژوند په وروستی کال کې یې د ولسمشر غنی نه د افغانستان افتخاري تابیعت ترلاسه کړ په هیواد کې ګڼ شمیر پروژې پلې کړې. نوموړی چې د جاپانې موسیسې پي ام اس سره د رئیس په توګه په افغانستان کې دنده ترسره کوه په ختیځو ولایتونو په ځانګړې توګه ننګرهار کې ډیرې لوې پروژې پلې کړې. د کاکامورا له مهمو پروژو څخه په ننګرهار ولایت کې د پاکو اوبو د کابو ۱۷۰۰ څاګانو کښل له ۲۰۰۳ تر ۲۰۱۰ م کال پورې د مروارید کانال چې په ګمبیري دښته کې سلګونه زره جریبه ځمکه خړوبوي جوړول وو. ددې ترڅنک ښاعلی ناکامورا په یاده دښته کې د باد د مخنیوی لپاره ۷ سوه زره ونې کینه ولې او همدارنګه یې په یاده سیمه کې د خلکو د تفریح کولو لپاره یو لوی پارک د کابو ۷۵ ډوله میوو فارم مسجد او داسې نور ګڼ شمیر کارونه وکړل. ژوند هم وګوره د افغانستان او جاپان اړیکې
عزت الله ذکي

مخینه عزت الله ذکي یو مستعد، ماهر، هڅاند او مسلکي افغان شاعر، لیکوال، ژورنالیست، بلاګر، ویکیپیډیا همکار، ویب ماسټر، ګرافیک ډیزاینر، د ټولنیزو رسنیو متخصص، ژباړن او سافټویر انجنیر دی. ذکي د ۱۳۷۲ هجري لمریز کال د لړمعقرب پر ۲۵مه، د کندهار ولایت په پنجوايي ولسوالي کي زېږېدلی او تر دې دمه یې د افغان ټولني په همغږۍ کي ژور او رغنده ژورنالیستکي او آدبي رول لوبولی دی. زده کړي دیني زده کړي يې د خپل کلي په مسجد جامع کي له ملا امام نه ترلاسه کړي او ورپسې يې خپله تعلیمي دوره په ۱۳۹۰ هجري لمريز کال کي د کندهار ولایت په احمدشاه بابا عالي لېسه کي تکمیل کړې ده. تحصيلي دوره يې د غازي آمان خان پوهنتون د کمپیوټر پوهني پوهنځي په سافټویر انجنیري څانګه کي بشپړه کړې او په ۱۳۹۸ هجري لمريز کال کي يې په ښه درجه له دغه پوهنتون څخه د لسانس سند په لاس راوړی دی. هڅي ذکي د معلوماتي ټکنالوژۍ کمپيوټرساینس ترڅنګ په پښتو ژورنالیزم او پښتو آدبیاتو کي ځانګړی او کافي مهارت لري. د نوموړي ډېری آدبي آثار، ګټوري ژباړي، سیاسي، ټولنیزي، کلتوري، انتقادي لیکني او په زړه پوري مطالب د انټرنیټ پرمخ په یوشمېر پښتو ویب پاڼو او ټولنیزو شبکو کي هم خپاره شوي دي. هغه د ټولنیزو رسنیو کارپوه او ماهر ژباړن دی، چي له انګلیسي او فارسي ژبو څخه پښتو ژبي ته ګټوري ژباړي کوي، کوم چي په ټولنیزو رسنیو او پښتو ویب پاڼو کي هم خپریږي، لوستونکي کولای شي ددغو ګټورو پښتو مطالبو له مینځپانګو او محتوایاتو څخه د انټرنيټ په مټ برخمن شي. سرچینې زما وطن! عزت الله ذکي د عشق سزا! عزت الله ذکي وطن! عزت الله ذکي د دلبر دیدن! عزت الله ذکي د وطن شهيد ته! عزت الله ذکي د عزت الله ذکي ليکنه د عزت الله ذکي درې شعرونه د کور کتابتون څنګه جوړ کړو؟ عزت الله ذکي بې کس شاعر چا وواژه؟ عزت الله ذکي ګرځنده او لږ وزن لرونکی بايسکل جوړ شو د ژوند سلسله! عزت الله ذکي ښکلې نړۍ! عزت الله ذکي ښکلې ليلا! عزت الله ذکي توکل! عزت الله ذکي آې ذکيه لېونيه! عزت الله ذکي ژونده! عزت الله ذکي د پېريانو ښار چيري دی؟ عزت الله ذکي کوم ښارونه د نړۍ د خوندي ښارونو له ليست څخه وايستل شول؟ د شپې شنې چای مه څښئ! عزت الله ذکي کوم هيوادونه زياته طلا لري؟ عزت الله ذکي آيفون په څو درجې يخه هوا کي خپله بندېږي؟ برتانوی ميلياردر د سينګاپور تر ټولو جګه او ګران بيه ودانۍ رانيسي! هغه ښځه چي په ۱۰ دقيقو کي يې ۳۲ برګران وخوړل! ټول يې پر دربدره ملت زده کوي! عزت الله ذکي ۵ علتونه؛ ولي ژوند ښکلی دی؟ ٧٨ کلونه مخکي موندل سوې کوپړۍ اوس وپېژندل سوه! د نړۍ عجيبه نوم درلودونکی ماشوم! د شمالي کوريا مشر يو جنرال غوښه خوړونکو ماهيانو ته واچاوه! چينايي پلاوي غوښتل خپل ولسمشر له سټېجه راوغورځوي! عزت الله ذکي په خالي معده کېله ونه خورئ! عزت الله ذکي د نړۍ تر ټولو غوره او خراب ښارونه کوم دي؟ افغانان پښتانه شاعران افغاني ليکوال پښتانه ليکوال پښتانه نوميالي افغانان پښتانه څېړونکي افغان څېړونکي افغان خبريالان
ټاټوبی نیوز

ټاټوبی رسنیز ګروپ د افغانستان د نافذه قوانینو سره سم له تېرو ۱۵ کلونو راهيسي په هيواد کي د رسنيز پوښښ او ولس ته د حقايقو رسوني په موخه چاپي او برېښنايي نشرات وړاندي کوي. ټاټوبی اونيزه ټاټوبی اوونيزه، چې يوه ملي، خپلواکه، سياسي، کلتوري او ټولنيزه چاپي خپرونه ده، د ۲۰۰۷م کال په اوايلو کې یې خپل چاپي مطبوعاتي فعاليت پيل کړی دی. ياده اوونيزه په پيل کې په ۴ ورقو او ۸ مخونو کې په مسلسل ډول هره اوونۍ يکشنبه له چاپه راوته، چې وروسته په ۲۰۰۸م کال کې يې د ورقو شمېر ۶ او د مخونو شمېر ۱۲ ته ورسېد. د ۲۰۱۴م کال په پيل کې يې بيرته د ورقو او مخونو شمېر د پخوا حالت ته ستون سو، يعني ۴ ورقي او ۸ مخونه، چې وروسته بيرته د ۲۰۱۸م کال په اوايلو کې يې بياځلي د ورقو شمېر ۶ او د مخونو شمېر ۱۲ ته ورسېد. ټاټوبی اوونيزه د هیواد په دوو ملي ژبو پښتو او دري په ۱۶ مخونو کې هره اوونۍ یکشنبه په لوړ کيفيت او ښکلي صحافت له چاپه راوځي او د هيواد پر پلازمېنه کابل، کندهار، هلمند، زابل، غزني او روزګان ولايتونو سربېره د کرښي هاغاړي په چمن او کویټه ښارونو کې هم خپرېږي؛ د انټرنيټ له لارې يې هره اوونۍ یکشنبه دغه اوونیزه په بڼه پر ټاټوبي نيوز ويب پاڼه لوستلای او کتلای شئ. د لوستونکو او مينه والو په غوښتنه او مينه او د ټاټوبي اوونيزي ادارې د مشرتابه عبدالحليم حلميار په ځانګړې لارښوونه او پاملرنه او دغه راز د ټاټوبي اوونيزي د زيارکښ کاري ټيم په هڅو نن ټاټوبی اوونيزه ۱۱ کلنه سوه. ټاټوبي اوونيزي پخپله تېره ۱۰ کلنه دوره کې هم خپل چاپي نشرات د هيواد د مطبوعاتي قانون په رڼا او د نافذه قوانينو په چوکاټ کې ترسره کړي او لاهم په دې هڅه کې ده، چې خپلي ټولي خپروني د هيواد د ملي منافعو، ملي ارزښتونو، ملي دود او کلتور او لوستونکو د ذوق سره سمي عيار کړي. ښايي ټاټوبی اوونيزه هم د خپل تېر ۱۰ کلن مطبوعاتي سفر په جريان کې د ډېرو ستونزو او کړاوونو سره مخ شوې وي، خو بيا يې هم هڅه کړې، چې لوستونکو او مينه والو ته تازه، کره او موثق معلومات خپاره کړي. ټاټوبي اوونيزي پخپله تېره ۱۰ کلنه دوره کې دا درک کړه، چې زموږ د هيواد ډېری سيمي لاهم له رسنيزو فعاليتونو او چاپي خپرونو بې برخي دي، په ځانګړي ډول د هيواد جنوبي زون، نو ځکه يې په چاپي برخه کې زياته تکيه هم د هيواد پر پلازمېنه کابل سربېره پر جنوبي زون کړې ده. ټاټوبی نیوز دغه راز ټاټوبي رسنيز ګروپ د ۲۰۱۴م کال په اپريل کې د . په نوم د تازه او سرېع خبرونو يوه ويب پاڼه هم پرانيستل، چې ياده ويب پاڼه اوسمهال د تازه پېښو په يوه کره او موثقه خبري شبکې بدله سوې او د ليدونکو اوسنی شمېر يې شاوخوا ۹ ميليونو تنو ته رسيږي. اعلانات سوداګریز اعلانات
توهوکو

توهوکو سیمه په جاپاني د جاپان هیواد له سیمو څخه یوه چې د یاد هیواد په هونشو ټاپو کې قیعت لري. په جاپاني کې ژبه کې توهوکو د شمال ختیځ په معنی ده. تاریخ جغرافیه
فوکویوکا

پوکویوکا ښار په جاپاني ژبه د جاپان هیواد د کیوشو ټاپو په شمال کې پروت ښار دی. تاریخ جغرافیه
محمدزی هشتنغر

م محمدزيی یامحمیدزي یا مامنزي یا مهمنزي نور یؤ سړبنی پښتون قوم . بايد سره اشتباه نه شی دهمحمدزيد بارکزي دراني ، چې د ډیرو کلونو لپاره د افغانستان د واکمن کورنۍ وو. ده محمدزي دا ډله په چارسدې عصري ورځ پاکستان کې موقعيت لري، د زامند دریم د زوی د یو بيخي توپير د پښتنو نسب، زوی خرشبؤن. اصليتونه د پښتني نسل له مخې ، محمدزۍ د قیس عبد الرشید څخه د هغه د زوی سرباني او زوی خیربون له لارې اوسیږي . افغان محمدزى بارکزى د شارخون زامن دي او خاشبن د هغه ورور دی. درې زامن، ، زاماند، کاسي درلود. محمد د زمانډ جماند زوی و نو دوی د محمدزي قبیلې سره مشهور دي لاندې چارټ وګورئ. ځای او تنظیم محمدزئی د پاکستان د خیبر پښتونخواه د چارسدې ولسوالۍ په هشتنګر کې په عمده توګه موندل کیږي چې د سوات سیند کی اړخ ته سره پوله لري. دوی په اصل کې ویل شوي چې د ژوب سیمه استوګنه لري ، مګر چارسده سیمې ته تللی او د یوسفزي لخوا هشت نگر ورکړل شوی. د دوی جغرافیه د قبیلې داخلي سازمان سره اړینه ده ، ځکه چې د قبیلې څانګې او کلي چې هر یو پکې اوسیږي ورته نومونه لري. دغه لانديني ویش پر هغه څه چې د پيښور په بيا برخه وه یوه راپور څخه راځي: د تنګي او ، شیرپاو ، ، ، اتمانزو ، ، کوټ د دغو ټولو قومونو په ژوند چارسدې ، او پراګ . د ګل قبیلوي قاموس اضافه کوي چې د دوی سره د محمد ورو و څو اولادونه میشته دي ، چې له هغې څخه د خشګي ، د دوی یو اصلي کلي نومول شوی دی. د سوات سیند په اوږدو کې د دوی اوبه خور ، د وريجو وړونکې ځمکې د ټیټو ځمکو یا شولګیرا په توګه پیژندل شوي ، پداسې حال کې چې لوړې ځمکې د مایرا په نوم یادیږي. د محمدزي هشت نگر یوه فرعي څانګه د ضلع شنګله د غوربند وادې ته ورسیده او هلته میشته. سیاست د محمدزيو دوه مشهور قبيلوي پښتانه مشران ډاکټر خان صاحب او د هغه ورور عبدالغفار خان او د هغه لمسی اسفنديار ولي خان وو . دوی په اصل کې د اتمانزۍ اوسیدونکي دي ، چیرې چې د هغه پلار یو ښه ځمکه وال او د کلي خان و. سرچینې
پُستي کوډ

په استرالیا هیواد کې د یو پُستي مرکز نښه. پُستي پته پوستي کوډ یاهم پُستي ادرس هغه څو عده دیزه شمارې ته ویل کیږی د کومې له مخې چې په نړۍ پُستي پاکټونه پوستونه اړوندو ادرسونو ته رسیږي. د پُستي خدمتونو تاریخ
ځیلاند

زیلاند په هالنډي د هالنډ هیواد په سویل کې پروت ښار دی. د زیلاند ولایت مرکز د میدل بورخ ښار دی. تاریخ سرچينې
آسن

آسن ښار اسن په هالنډي د هالنډ هیواد په درنته ولایت کې موقیعت لري. وګړي تاریخ
لیلي ستاد

لیلي استاد لیلستاند لیلی اِستاد په هالنډي په هالنډ هیواد کې پروت د فلیوولاند ولایت مرکز دی چې په ۲۰۰۵م کال کې یې کابو ۷۱،۰۰۰ وګړي لرل. کلتور جغرافیه
لیوواردن

لیواردن په هالنډي د هالنډ هیواد د فریس لنډ ولایت مرکز دی. وګړي جغرافیه
آرنهم

ارنهم په هالنډي د هالنډ هیواد د خلدرلنډ ولایت مرکز دی. آرنهم ښار په ۲۰۱۱م کال کې کابو ۱۴۹ زره وګړي لرل. جغرافیه تاریخ
خرونینګن ښار

خرونینګن په هالنډي د هالنډ هیواد د خرونینګن ولایت مرکز دی. جغرافیه تاریخ
ماستریخت

ماستریخت په هالنډي د هالنډ هیواد په سویل کې پروت ښار دی. ماستریخت ښار په ۲۰۱۷م کال کې کابو ۱۱۸ زره وګړي لرل. جغرافیه تاریخ
سهر توګن بوش

سرتوګن بوس په هالنډي - د هالنډ هیواد اړوند د شمالي برابانټ ولایت مرکز دی جغرافیه تاریخ
هارلم (هالنډ)

هارلم ښار په هالنډي په هالنډ هیواد کې پروت د شمالي هالنډ ولایت مرکز او د امستردام ښار په ۲۰ کیلومترې کې موقیعت لري. یاد ښار په ۲۰۱۴م کال کې کابو ۱۵۵ زره وګړي لرل. جغرافیه تاریخ
زووله

ځوله زوولی یاهم ځوولی په هالنډي په هالنډ هیواد کې د افریسل ولایت مرکز دی. جغرافیه تاریخ
میدل بورخ

میدل بورخ میدل بورګ په هالنډي
امين رنځور

پښتون ليکوال او ژورنالیست دی، اصلاً د لوګر ولایت د ازری ولسوالۍ د منګل د سيمی اوسيدونکی خو له دوه زره یو کال راهيسی په ننګرهار ولایت مرکز جلال اباد کی اوسيده. د روسيې خلاف د افغانانو تر پاڅون وروسته له خپلی کورنۍ سره د ډيورنډ بلی غاړی کوهاټ ضلعی ته کډه شول، سره له دی چی د پاکستان حکومت اجازه نه ورکوله خو په ځوانو افغانانو کی د يو ريښتيني ملي فکر ژوندي ساتلو لپاره يې په پښتو او انګريزۍ اخبار شروع کړ چی په کمشنرۍ مکتبونو کی به تقسيمېده او څو ځله پاکستاني حکومت بنديز پری ولګاوو خو بيا يې هم تر دوه زره ميلادي کال پوری دوام وکړ. د يوولسم سپتمبر له پيښو وروسته چی کله امريکا د طالبانو حکومت نسکور کړ نو هيواد ته ستون شو او د ملي فکر په نوم اخبار یی پيل کړ چی د ډيورنډ په پوله پرتو ولایاتو کی به وړيا توزيع کیده. نه یوازی دا بلکی د افغانستان په ختيځ کی يې د بی روزګاره ځوانانو لپاره د پژواک په نوم د حرفوي زده کړو يو مسلکي انسټيټيوټ بنياد کیښود چی سلګونه کسانو ته يې په شپږو برخو کی تخنيکي زده کړی ورکولی. ددی ترڅنګ یی څو جلده کتابونه ليکلي او ژباړلي دي چی يوشمير یی چاپ شوي هم دي. فلسفه په ساده ژبه، ستر فيلسوفان يې مشهوری ژباړی او د نړۍ سترمذاهب، ماډرن پولټري فارمينګ، کوچنی انسان يې مشهور ليکل شوي کتابونه دي. په بيلابيلو دولتي او غيردولتي څوکيو يې کار کړی او ددی ترڅنګ يې د ايکوزون، ويټيريا او انټرلينک په نامه د زراعت، مالدارۍ او سايبري خدماتو کمپنۍ هم رامنځته کړی وی چی د خپل وخت ګټوری هلی ځلی یی کړي دي.
اسد الدين اويسي

اسدالدین اویسي حیدرآباد، دکن، آندھراپردیش په پلازمېنه کي په ١٣ مې ١٩۶۹ کي زېږېدلی دی. اسد الدین په هند کي د ملي سیاسي ګوند آل انډیا مجلس اتحاد المسلمین ملي مشر دی. هغه ته د نقیب ملت لقب هم ورکړل سوی دئ. هغه ٣ ځله د حیدرآباد پارلمان ته کاميابه سوئ دئ. هغه د سلطان صلاح الدین اویسي اولاد او د اکبر الدین اویسي مشر ورور دی. هغه يو ډېر تکړه ويناوال هم دی. په هند کې د مسلمانانو تر ټولو تکړه او منل سوئ انسان دی. سرچينې
د قرغزستان اقتصاد

د قرغز اقتصاد پوهنځی په بشکیک کې د قرغز عامه پوهنتون دی. په اقتصاد او نړیوالو اړیکو کې تخصص ، دا د قرغزستان یو له غوره پوهنتونونو څخه دی او په اقتصاد کې د مرکزي آسیا یو له غوره پوهنتونونو څخه دی. دا په کې تاسیس شوی و.
هوتکیان

د هوتکیانو ټول واکمنې له ۱۰۸۷-۱۱۱۶ هجری شمسی د قندهار د غلجیانو قوم یوه شاهنشاهي قبیله وه چې په ۱۷۰۹ م کال کې یې د صفویانو واکمنې ختمه او خپل حکومت یې جوړ کړ. د هوتکي سلسلې لومړنی واکمن میرویس خان هوتک وو. واکمنان سیمه هدف
مادیان

له میلاد نه ۶۰۰ کاله مخکی د ماد قوم د واکمني میشتیدو سیمه. ماد قبیله ماد خلک یوه آریایي قوم قبیله وه چې له میلاد نه مخکی د ننې ایران په شمال لویدیځ د ماد په سیمه کې له له میلاد نه مخکی په ۱۷م پیړۍ کې واکمني کوله. واکمنان
دیاکو

دیاکو د ماد واکمنې بنسټ ایښودونکی او لومړنی واکمن شاه وو. دیاکو د سیمې په معنی دی. نوموړی له ۶۷۵ مخکی له میلاد نه تر ۷۲۷ م کالو پوري واکمن وو. دیاکو مخکی له فره وه رتیش او وروسته له فرورتیش واکمن وو.
اکرشوس

آکرشوس په ناروژي له اسلو نه وروسته د ناروې هیواد دوهم ګڼ نفوسه ولایت. اکرشوس ولایت له هدمارک، اوپلانډ ، بوسکروډ، اسلو او د سویډن هیواد سره پوله لري. جغرافیه تاریخ
اوست اګدر

است اګدر په ناروژي - د ناروې هیواد یو ولایت دی چې د ۲۰۰۲م کال د اټکل له مخی کابو ۱۰۳ زره وګړي لرل. تاریخ جغرافیه
بوسکروډ

بوسکروډ په ناروژي د ناروې هیواد له ولایتونو څخه یو دی. د بوسکروډ ولایت ایداري برخې په ډرامن ښار کې دي. تاریخ جغرافیه
موره او رومسدال

مور او رومسډال په ناروژي: د ناروې هیواد له ولایتونو څخه یو دی. یاد ولایت د ناروې د لویدیځ په شمالي برخه کې موقیعت لري. تاریخ جغرافیه
د هند ایرلاین ۸۱۴ الوتکه

په ١٩٩٩ کال کې د هند يوه مسافر وړونکې الوتکه د هند ایرلاین ۸۱۴ الوتکه چې له ډيلي څخه د نيپال کتمندو پر لور روانه وه او ١٨٠ سپرلۍ پکښې وې اورپکو وتښتوله. الوتکه اول په امرتسر، هند بيا په لاهور پاکستان او په آخر کې د افغانستان په کندهار نړیوال هوايي ډګر کې کښته شوه، کندهار په هغه وخت کې د طالبانو د واکمنۍ اصلي مرکز و. د الوتکې تښتونکو د خپلو نيول شويو کسانو د خوشي کولو لپاره له هندي چارواکو سره هغه وخت خبرې پيل کړې. هند د سپرليو په بدل کې درې کشميري نيول شوي اورپکي خوشي کړل خو د الوتکې پنځه تښتول شوي وسله وال کسان ونه نيول شول. د ١٩٩٩ کال د دسمبر په ٢٤ نېټه اى سي ٨١٤ سپرلۍ وړونکې الوتکه تښتول شوې وه د سپرليو د خوشې کولو لپاره د هغه وخت د هند د بهرنيو چارو وزير اړ شو چې کندهار ته ورشي. هند د طالبانو حکومت په رسميت نه پېژاندۀ او پر هغوى يې شک کاوۀ چې د پاکستان ملاتړ ورسره دى او الوتکې تښتونکو ته هم خوندي لاره ورکوي. نور ولولئ سرچینې
د وګړو ګڼه ګوڼه

ګڼه ګوڼه د هرې سیمې ولسوالۍ ولایت یاهم د هیواد وړي د هر کیلومتره مربع په حساب تقسیمیږی چې ترڅ د هغې سیمې د وګړو ګڼه ګوڼه وېش د په حساب ملومیږي.
اصف جلالی

محمد آصف جلالی کاکا اصف زوکړه ۱۳۴۵ کاپیسا مړينه ۱۱ جدی ۱۳۹۸ کابل يو افغان سینماګر او کمیډین وو. نوموړي په وروستيو کي د يو تلويزيون سره د شبخند خندستان خپرونه پرمخ وړه چې د زړه حملې له امله د ۵۳ کلونو په عمر په کابل کې وکړ. شخصي ژوند فلمونه
د حضرت عمر فاروق "رض" عدالت

حضرت عمر فاروق رضي الله عنه د خطاب زوى او د رسول الله صلى الله عليه وسلم د لوېو صحابو له ډلې څخه و. د هجرت په ١٣ کال د حضرت ابوبکر صديق رضي الله عنه تر وفات وروسته يي د خلافت د چارو واګي په لاس کي واخستې. د حضرت عمر رضي الله عنه د خلافت په وخت کې د فتوحاتو لمن ډېر پراخه سوه او ډېري سیمې د اسلامي خلافت تر قلمرو لاندي راغلې او په دي ټول قلمرو کې امن او امان، سکون او اطمينان موجود و او لامل يې د حضرت عمر رضي الله عنه سياست، تدبير، عدل او انصاف و. حضرت عمر فاروق رضي الله عنه د اسلامي حکومت ستنې چې بنسټ يې د خاتم النبيين امام المرسلین حضرت محمد صلى الله علیه په مبارکو لاسو ايښودل سوي وو، داسې مضبوط کړ چې نړيدل يې ممکن نه وو او د اسلامي عدل پر بنسټ يې د خلافت چاري داسې تنظیم کړې چې د نړۍ هيڅ يوه نظام ورسره سيالي نسواى کولاي. حضرت عمر فاروق رضي الله عنه د خپل خلافت په ټوله موده کې د يو ويښته په اندازه د عدالت له لارې تجاوز ونه کړ، مالدار او غريب د قومونو لويان او کشران په ټولنيز لحاظ د هغه په وړاندې يو شان وه. د عدل او انصاف ځیني پیښي: ١. يو ځل د حج په ورځو کې يې ټول مامورين راوغوښتل او ورته یې ووئيل: څوک زما په اړه شکایت لري؟ حضرت عمرو بن عاص رضي الله عنه د مصر والي او نور لوى لوى مامورين هم موجود وو، يو کس ودريدی او ويې ويل چي: پلاني حاکم پرته له کوم جرمه سل دورې ووهلم. حضرت عمر فاروق رضي الله عنه ورته وویل پاڅه او خپل بدل ځیني واخله. حضرت عمرو بن عاص رضي الله عنه وویل: اي اميرالمؤمنينه! په دې کار سره به ټول حاکمان بي زړه شي. حضرت عمر رضي الله عنه وویل: بې لدې بله لار نسته، دا يي وويل او عرض کوونکي ته يې وويل چې پاڅه او خپل انتقام ځیني واخله. آخر حضرت عمرو بن عاص رضي الله عنه د عرض کوونکي خوا ته ورغى او هغه يې په دي راضي کړ چې سل ديناره واخلي او ابرا وکړي. ۲. يو وخت د قريشو مشران د حضرت عمر رضي الله عنه د ليدلو لپاره راغلل، اتفاقاََ حضرت صهيب،حضرت بلال او حضرت عمار رضي الله عنهم او ځينې نور کسان هم حاضر وو چې زياتره يې ازاد سوي مريان وه، حضرت عمر فاروق رضي الله عنه لومړی دوي خپل حضور ته راوبلله او د قريشو مشران منتظر پاته سول. پر ابو سفیان رضي الله عنه چي د جهالت په وخت کې د خپلې قبيلې رئیس و دا کار ډېر ګران تمام سو او ويې ویل: سبحان الله مريانو د خلافت د دربار اجازه و لرله او مونږ انتظار باسو. يو شمېر نور چې حق پيژندونکي وو وویل: موږ بايد له حضرت عمر فاروق رضي الله عنه څخه شکایت ونکړو، اسلام ټولو ته په يوه آواز بلنه ورکړه څوک چې له خپلې بدبختۍ نه وروسته پاتې سول نن هم باید وروسته پاتې سي! ٣. يو ځل د غنيمت مال لاس ته راغى، ام المؤمنين حضرت حفصه رضي الله عنها چې د حضرت عمر فاروق رضي الله عنه لور او د خاتم النبيين امام المرسلین حضرت محمد صلى الله علیه بى بى وه د خپل پلار حضورته ورغله او ويې ويل: څه چې زما حق وي رايي کړه! حضرت عمر فاروق رضي الله عنه وویل:لورجانې! ته زما په خاص مال کې حق لرې، خو دا د غنيمت مال دي، ته غواړې چې خپل پلار په مغالطه کې واچوې؟ حضرت حفصه رضي الله عنها حيرانه سوه او له خپل ځايه پاڅيده او ولاړه.
فینمارک

فینمارک ولایت فنمارک په ناروژي د ناروې هیواد په شمال او شمال ختیځ کې پروت ولایت دی چې له فینلنډ هیواد او ترومز ولایت سره ګډه پوله لري. تاریخ جغرافیه
هوردالاند

هوردالنډ هوردالاند ولایت په ناروژي د ناروې هیواد اړوند یو ولایت دی. هوردالاند له اسلو او اکرشوس وروسته دریم ګڼ نفوسه ولایت دی. تاریخ جغرافیه
نوردلاند

نوردلانډ نوردلنډ ولایت په ناروژي په شمالي ناروې کې پروت ولایت دی چې د شمال خوانه له ترومس او سویل ته له نورد تروندلاګ ولایتونو سره ګډه پوله لري. د ماسیف غره انځور له فلاکاستادویا ټاپو څخه په لوفوتن؛ کې ، د ناسفیورد سړک د سیمې د کلی په لور. تاریخ جغرافیه
نورد تروندلاګ

نورد تروندلاګ ولایت په ناروژي - په ناروې کې څلورکم ګڼ نفوسه ښار دی. په ۲۰۱۰م کال کې یاد ښار ۱۳۱،۵۵۵ وګړي لرل. تاریخ جغرافیه
اوپلاند (ناروې)

اوپلاند ولایت اوپلانډ په ناروژي د ناروې هیواد له ولایتونو څخه یو دی. اوپلاند له سور تروندلاګ، موره او رومسدال ،سون اوګ فوردان، بوسکرود ،اسلو او هدمارک ولایتونو سره ګاونډی دی. تاریخ جغرافیه
سون او فیوردانه

سون او فیوردانه ولایت سون اوګ فیوردانه په ناروژي -- په ناروې هیواد کې پروت ولایت دی. د یاد ولایت ایداري مرکز هرمانسورک او لوی ښار یې فیورده دی. تاریخ جغرافیه
سور تروندلاګ

سور تروندلاګ ولایت په ناروژي - د ناروې هیواد په تروندلاګ سیمه کې پروت ولایت دی. د یاد ولایت لویدیځ لورته د ناروې سمندر اطلس سمندر او ختیځ لور ته یې سویډن هیواد موقیعت لري. تاریخ جغرافیه
وست اګدر

وست اګدر ولایت په ناروژي - د ناروې هیواد اړوند ولایت دی. یاد ولایت ختیځ لورته له روګالاند او ختیځ ته له اوست اګدر ولایتونو سره پوله لري. تاریخ جغرافیه
روګالاند

روګالاند ولایت په ناروژي د ناروې هیواد له ولایتونو څخه یو دی چې د یاد هیواد په لویدیځه ناروې سیمه کې موقیعت لري. یاد ولایت د ناروې هیواد د تیلو د صنعت مرکز بلل کیږي چې د بیکاري کچه پکې هم ډیره ټیټه ده. تاریخ جغرافیه
تلمارک

تلیمارک په ناروژي د ناروې هیواد په سویل ختیځ کې د اسکاژراک تنګی ترڅنګ پروت ولایت دی. تاریخ جغرافیه
وستفولډ

وستفولد ولایت په ناروژي د ناروې هیواد له ولایتونو څخه یو دی چې له بوسکرود او تلمارک ولایتونو سره ګډه پوله لري. تاریخ جغرافیه
سیلزي سفلي

سیلزی سفلی په پولنډي د پولنډ هیواد په سویل لویدیځ کې پروت ولایت دی. تاریخ جغرافیه
کویافسکو-پومورسکي

کویافسکو پورمورسکی په هالنډي - د پولنډ هیواد په مرکزي برخه کې پروت ولایت دی. د یاد ولایت مرکز د ووچ ښار دی. تاریخ جغرافیه
نجیب الله یعقوب زی

نجیب الله یعقوب زی د کندهار ولايت د ارغنداب ولسوالۍ د کلا په نامه يو کلي کې نړۍ ته سترګې وغړولې، هغه خپلې زده کړې په کندهار ښار کې ترسره کړې. ښاغلی نجیب الله د کندهار په مختلفو برخو کې دنده ترسره کړې ده؛ په دې اخرو کې د ارغنداب ولسوالۍ د لو منارې په سيمه د يوې پوستې قومندان وو؛ هغه په لسګونو ځلې د طالبانو په کمين کي راغلی و، خو ترې روغ رمټ وتلی و. خو په کال ٢٠٢٠م کې يوې جنازې ته د تګ پر مهال د بم په چاودنه کې ژوند له لاسه ورکړ. شخصی ژوند نور ولولئ سرچینې د ارغنداب خلگ
ملکدينزی

ملکدينزۍ د بارکزی قوم يو معتبره ښاخ دي چي د نورالدين ښاخ اړوند دی او په محلې توګه په سور کفنو او خانانو هم مشهور دي. ملکدينزۍ اکثره په افغانستان کي په کندهار ولايت او هلمند ولايت کې مېشت دي په کندهار ولايت کي: د ډنډ ولسوالۍ په رواڼې کلی کي او د معروف ولسوالۍ په ابوکلا لنډۍ تروه ډاګ غونډۍ تور کڅ شيله او مديز کي مېشت دي. د معروف په ولسوالۍ کې د لنډۍ د کلې حاجې داود خان او حاجې محمد فضل خان د ابو کلا نور محمد خان او سيد علي خان د ډاګ د کلي شهيد حاجې محمد ګل خان حاجې نصر الله خان بارګزۍ حاجې حبيب الله بارګزی او د شيلې د کلي يحی او موسی معروفې يې مهم تاريخې شخصیتونه او مشاهير دي. همدارنګه په ارزګان تیرې کې مشهور جهادې قوماندان محمد عظیم کاکو او د فراه ولايت انجينر ابراهيم اسپينزاده چې د ولسمشر حامد کرزې پر مهال د امنيت شورا معاون وو هم د بارګزو د ملکدينزو د ښاخ څخه دي.
ملکدینزی

ملکدینزی د بارکزی قوم يو معتبره ښاخ دی ګی په نورالدینزیو پوری اړه لری. ملکدینزی اکثره په افغانستان کي په کندهار ولايت او هلمند ولايت کې مېشت دي په کندهار ولايت کي: د ډنډ ولسوالۍ په رواڼی کلی کی او معروف ولسوالۍ کي مېشت دی. مشاهیر یی عبارت دی له: محمد عظیم کاکو، حاجی محمد ګل خان، حاجی نصرالله خان بارګزی، حاجی داود خان، انجینر ابراهیم
ووتسکي

ووتسکي ووچ ولایت په پولنډي د هالنډ هیواد په مرکزي برخه کې پروت ولایت دی. تاریخ جغرافیه
لوبلین ولایت

لوبلین په پولنډي د پولنډ په ختیځ کې پروت ولایت دی. د یاد ولایت مرکز د لوبلین ښار دی. تاریخ جغرافیه کلتور
لویدیځ پومراني

لویدیځ پومراني په پولنډي د پولنډ هیواد له ۱۶ ولایتونو څخه یو دی چې د یاد هیواد په شمال لویدیځ کې موقیعت لري. د یاد ولایت مرکز شچچین ښار دی. تاریخ جغرافیه انځورونه
وارمي - ماسوري

وارمي ماسوري په پولنډي - د پولنډ هیواد له شپاړس ګونو ولایتونو څخه یو دی چې د یاد هیواد په شمال کې موقیعت لري. د وارمي ماسوري ولایت مرکز الشتین ښار دی. جغرافیه تاریخ
سیلسیان

سیلسیان سیلسیان ولایت په پولنډي د پولنډ هیواد له شپاړس ګونو ولایتونو څخه یو دی. تاریخ جغرافیه
پودکارپاتسکیه

پودکار پاتسکیه په پولنډي د پولنډ هیواد اړوند یو ولایت دی. تاریخ جغرافیه
کوچینی پولنډ ولایت

کوچېنی پولنډ ولایت په هالنډي د پولنډ هیواد په سویل کې پروت ولایت. د کوچینی پولنډ ولایت د وکړو شمیر ۳،۲۶۷،۷۳۱ تنو ته رسیږي، او ۱۵،۱۰۸ کیلومتره مربع دی. تاریخ جغرافیه
پومراني

پومراني ولایت په پولنډي د پولنډ هیواد له شپاړس ګونو ولایتونو څخه یو دی چې د یاد هیواد په شمال کې موقیعت لري. د پومراني ولایت مرکز د ګدانسک ښار دی. تاریخ جغرافیه
اوپوله ولایت

اوپوله په پولنډي د پولنډ هیواد په سویل کې پروت ولایت دی. د یاد ولایت مرکز د اوپوله ښار دی. تاریخ جغرافیه
لوی پولنډ

لوی پولنډ ولایت په پولنډي د پولنډ هیواد په مرکز لویدیځه برخه کې پروت ولایت دی. یاد ولایت په ۱۹۹۹م کال کې منځته راغی. تاریخ کلتور
لوبوسکي

لوبوسکي ولایت په پولنډي د پولنډ هیواد له شپاړس ګونو ولایتونو څخه یو دی. لوبوسکي ولایت ۱،۰۰۸،۴۲۴ وګړي لري. تاریخ جغرافیه
اشوی داشکسیه

په پولنډ کې موقعیت لري، په کې د دولت وزارت پارلمان شتون لري، د پلازمېنه د ښار دی. تاریخ کغرافیه
پولادسکي

پولادسکی. ولایت په پولنډي د پولنډ هیواد په شمال لویدیځ کې پروت ولایت دی. تاریخ جغرافیه
ماسوویان

ماسوویان ولایت په پولنډي د پولنډ هیواد له ولایتونو څخه یو دی. تاریخ جغرافیه
صابر شاه ملنگ

صابر شاه ملنګ د شیر سرخزیارت یو ملنګ و چې د احمدشاه بابا پر سر یې د پاچاهۍ تاج کېښود. هغه یو ډير ښه او دینداره انسان و.
لیریا ولایت

لیریا په پرتګالي د پرتګال په لویدیځ کې پروت ولایت دی. لیریا ولایت ۴۵۹،۴۵۰ وګړي او ۳۵۱۵ کیلومتره مربع میاحت لري. تاریخ جغرافیه
ښي او چپه لاس ټرافيک

اسټرالیا په سره رنګ کې هغه هیوادونه دي چې ښوی لاس ته موټر چلوي. په آسماني رنګ کې د چپ لاس موټر چلونکي هیوادونه دي. د موټروانۍ سمت د وخت په تیریدو سره د نړۍ مختلفو هیوادونو د تاریخ په اوږدو کې خپله یاهم د نورو ټولواکمنیو هیوادونو د کلتوري یرغل د تاثیر پر آساس خپل قانونونو ته تغیر ورکړی دی.
ستوبال

سیتوبال په پرتګالي په پرتګال هیواد کې د ساده سیند پر غاړه د لیسبون ښار په ۴۰ کیلومترې کې پروت ښار دی. تاریخ جغرافیه
نیټورک

د دوو یا هم له دوو څخه د زیاتو کمپیوټرونو یوځای کول تر څو هغه کمپیوټرونه یو له بل سره معلومات شریک کړی عبارت له شبکینیټور څخه دی. د شبکی ګټی! د معلوماتو ګډه کارونه د سامانونه ګډه کارونه د پروګرامونو ګډه کارونه د انټرنیټ ګډه کارونه مرکزی کنټرول د شبکینیټورک ډولونه شبکه نیټورک د جغرافیاوی پولو پر بنسټ دوه ډولونه لری . :سیمه ایزه شبه : پراخه سیمه ایزه شبکه
آفنڅل یننر هودن

افنڅل ینیر هودن کانتون په الماني د سویس هیواد یو کوچینی ولایت کانتون دی، یاد کانتون له سنګالن ولایت سره ګډه پوله لري. تاریخ جغرافیه
بازل شتادت

بازل شتادت کانتون په الماني - د سویس هیواد له ۲۶ ولایتونو څخه یو دی چې د یاد هیواد د بازل لاند شافتکانتون ترڅنګ د راین سیند پر غاړه پروت دی. تاریخ جغرافیه
محمد ولي ځلمی

محمد ولي ځلمی ۱۳۰۸، ۱۳۰۹ لمريز لېږدی کال، د کندهار ښار- د ۱۳۹۵ ل ل کال د سلواغې ۱۴، کندهار د پښتو ژبې ليکوال، څېړونکی او د ویښ ځلميانو د غورځنگ غړی وو. مخينه محمد ولي ځلمی په ۱۳۰۸ يا ۱۳۰۹ لمريز کال کې د کندهار ښار د نورزو په کوڅه کې زېږېدلی دی. هغه د کندهار د احمد شاه بابا لېسه پای ته رسولې او بیا يې د کابل پوهنتون د حقوقو پوهنځی ويلی او د لېسانس بری ليک يې ترې اخيستی دی. نوموړي تر نیمې پېړۍ په ډېر وخت کې د قلم په ژبه څه باندې ۴۰ ډېر ارزښتمن نښيرونه اثار لیکلي دي. هغه د کندهار د رسنيو پازوال، په وزارت کې د پښتو د تعمیم او انکشاف لوی مدیر، د طلوع افغان او اصلاح ورځپاڼو پازوال مدیر، د کندهار تاریخي مجلې او هېلمند جرېدې بنسټگر او د ویښ زلمیانو د غورڅنگ غړی وو. د افغانستان لوی لیکوال او څېړونکی استاد حبيب الله رفيع له بي بي سي سره په خبرو کې محمد ولي زلمی ډېر خوځند او تل بوخت لیکوال وباله. ژمن فرهنگيال وو، ټول ژوند یې د ادب په خدمت کې تېر شوی، ژورنالست وو، لیکوال وو، تاریخپوه وو، د کندهار په مطبوعاتو کې یې ډېر خدمت کړی، په کابل کې یې د پښتو د پرمختیا لپاره په پښتو ریاست کې ډېر کار کړی دی. مړينه ارواښاد محمد ولي ځلمی د ۱۳۹۵ لېږديز لمريز کال د سلواغې پر ۱۴ د ۲۰۱۷ ز کال د فبرورۍ پر ۲ د پېنځه نۍ پنجشنبې پر ورځ په کندهار کې وفات سو. خدای دې يې وبښي، اروا يې ښاده او جنت يې ځای شه. چاپ شوي نښيرونه يې ۱- د غزني تاریخی جغرافیه، د ۱۳۶۲ لمريز کال چاپ، د افغانستان د دېموکراتیک جمهوریت د علومو اکادمي. ۲- د کندهار او کابل تاریخي مسجدونه. ۳- د کابل تاریخي جغرافیه، د ۱۳۶۸ لمريز کال چاپ، د اطلاعاتو او کلتور وزارت. ۴- زموږ غازیان، د ۱۳۶۸ لمريز کال چاپ. ۵- د کندهار مشاهير. ۶- د افغانستان او روسیې د سیاسي روابطو لنډه تاریخچه، د ۱۳۷۴ ل کال چاپ. سرچينې پښتانه پښتانه ليکوال افغاني ليکوال افغانان
ژوند له الله جل جلاله سره

ژوند له الله سره امام جنید بغدادي رحمه الله چي د خپلي زمانې یو ستر بزرګ او د الله ولي تېر شوی دی. یوه شپه ویده ؤ، چي یو هاتفي نا ببره ږغ یې واورېدی چا ورته وویل: ای زمابنده! پاڅه او زما یو بنده وژغوره. جنید رحمه الله وویل: ای زما ربه! ستا بنده چېري پیدا کړم؟ ورته وویل شوه: پر خپلي سپرلۍ سپور شه، چېرته چي ستا سورلۍ ودرېدل زما بنده به. هم هلته ومومې. جنید رحمه الله په داسي وخت کي له خوبه پاڅېدی، چي د سهار د آذان وخت نږدې ؤ. اودس یې وکړ، پر سپرلۍ سپور او د بغداد په کوڅه کي روان شو. تر دې چي سورلۍ یې د یو مسجد مخته ودرېدل، له ځان سره یې وویل: ښائي هغه د الله اړمن بنده همدلته وي؟! پس مسجد ته داخل شو. ویې لیدل چي یو سړی ژاړي او خپل رب ته په زاریو دی، وایي: ای ربه! زما ستونزي را حل او کړاونه مي را لږ کړه. جنید رحمه الله وپېژندی چي همدا هغه مطلوب شخص دی، سړي ته یې زر دیناره ورکړل. سړي دینار واخیستل خو جنید رحمه الله ته یې چنداني توجه ونه کړل او نه یې هم مننه ترې وکړل. خو خپل ستر او مهربانه رب جل جلاله ته یې وژړل او د هغه شکر یې آدا کړ. جنید رحمه الله ورته وویل: ای وروره! که دغو پیسو ستا اړتیا در پوره نه کړل، نو په بغداد کي زما په اړه پوښتنه وکړه، ډېر ژر به خلک ما تاته در پیدا کړي چي دغه جنید بغدادي دی. سړي په ځواب کي ورته وویل: ای جنیده! ته لېونی یې؟! جنید ویل: نه! ولي؟ سړي ویل: ته غواړې زه هغه ستر ذات جل جلاله پرېږدم، کوم چي ته یې زما لپاره له خوبه پاڅولې، او تاته یې زما د اړتیا د پوره کولو توان در وبخښی. او په تاپسې د بغداد په ښار او کوڅو کي و ګرځم؟ مدارج السالکین. یقیناً! ژوند د هغه چا ژوند دی چي؛ له خپل رب جل جلاله سره صحیح تعلق او اړیکي ساتي. او خپل ژوند یې په صحیح توکل او کلک باور سره نور هم ښکلی او ډاډمن کړی وي. پس! پر الله کلک باور او توکل ساتئ، تر څو ډاډمن، آرام او نېکمرغه ژوند ولرئ. غلام عمرعبدالله
اولتن

اولتن په الماني د سویس هیواد په سولوتهورن ولایت کانتون پروت ښار دی. یاد ښار د سلوتورن ولایت په کچه ترټولو لوی ښار او همدارنګه د سویس هیواد د ریل ګاډو د وسلولو مرکز بلل کیږي. اولتن ښار په ۳۱ د ډسمبر ۲۰۱۸م کال ۱۸،۳۶۳ وګړي لرل، د یاد ښار مساحت ۱۱،۵۰ کیلومتره مربع دی چې د آری سیند دواړو غاړو ته پروت دی. تاریخ جغرافیه کلتور
آری سیند

آاری سیند په الماني په سویس هیواد کې بهیدونکی سیند دی چې ۲۸۸ کیلومتره اوږدوالی لري. یاد سیند چې د راین سیند سره یو ځای کیږي په سویس هیواد کې ترټولو اوږد سیند دی. انځورونه د اوبو کچه
سلوتورن ښار

سلوتهورن ښار په الماني د سویس هیواد د سولوتهورن ولایت مرکز دی. رسمي انټرنټ پاڼه تاریخې ودانې
ګرینخن

ګرنخن په الماني د سویس هیواد په سولوتهورن کانتون ولایت کې د اولتن وروسته دوهم لوی ښار دی. یاد ښار د سلوتورن او د برن ولایت د بیل ښار ترمنځ پروت دی. ګرنخن ښار ۱۷۸۰۰ وګړي او ۲،۶۰۸ کیلومتره مساحت لري. انځورونه تاریخ
ګلاروس

ګلاروس کانتون په الماني د سویس هیواد په شمال ختیځ او سویل ختیځه برخه کې پروت کانتون ولایت دی. ګلاروس ولایت ۶،۸۵۴ کیلومتره مربع مساحت او په ۳۱ د ډسمبر ۲۰۱۸م کال ۴۰،۴۰۳ وګړي لرل. د یاد ولایت مرکز د ګلاروس ښار او رسمي ژبه یې الماني ده. تاریخ جغرافیه
لوزرن

لوزرن کانتون په الماني د سویس هیواد له مرکزي ولایتونو له جملي څخه دی. د لوزرن ولایت مرکز د لوزرن ښار مساحت یې ۱،۴۹۳ او په ۳۱ د ډسمبر ۲۰۱۸م کال یې ۴۰۹،۵۵۷ وګړي لرل. تاریخ جغرافیه
سنګالن

سنګالن کانتون په الماني . د سویس هیواد په ختیځ کې پروت ولایت دی. د سنګالن ولایت مرکز د سنګالن ښار او مساحت یې ۲،۰۲۶ کیلومتره مربع دی. یاد ولایت په ۳۱ د ډسمبر ۲۰۱۸م کال ۵۰۷،۶۹۷ وګړي لرل. تاریخ جغرافیه
غوره معلومات

غوره او ګټور معلومات : لومړی کس چي په قلم یې لیکنه پیل کړه ادریسعدی. لومړی کس چي کاغذ یې جوړکړیوسفعدی. لومړی کس چي صابون یې جوړکړسلیما ن ع دی. لومړی کس چي په اول ځل یې قتل وکړقابیل دی. لومړی کس چي د احمد په نوم مسمٰی شو حضرت محمدۖ دی. لومړی کس چي کښتۍ یې جوړه کړه حضرت نوح ع دی. لومړی کس چي ددې امت څخه به اول جنت ته ځي حضرت ابوبکرصدیقرضدی. لومړی کس چي دخلافت په مقام مؤظف شو حضرت ابوبکرصدیقرضدی. لومړی کلی چي حضرت نوحعپس له طوفانه جوړکړثمانین دی. لومړی کس چي ددنیا پرمخ خدای ج پیداکړحضرت آدم ع دی. لومړی شي چي دقیامت په ورځ به یې لومړی پوښتنه کیږي لمونځ دی. لومړی پیغبرحضرت آدم ع دی. لومړی کس چي ي پرحضرت محمدۖ باندي ایمان راوړحضرت خدیجه رض ده. لومړی زوی د حضرت آدم ع قبیل و. لومړی کس چي په اسلام کي یې لومړی اذان وکړ حضرت بلال رض دی لومړی کس چی داغوستلو لپاره یې جامې جوړي کړې حضرت ادريس ع و.
د کمپيوټر شارټ کټو په هکله ډير مهم معلومات

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . - . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . - . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . - . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . - - . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . - . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ! ! . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
اوب والدن

اوب والدن کانتون په الماني په مرکزی سویس کې پروت ولایت دی. اوب والدن کانتون د اوري او شویڅ ولایتونو ترڅنګ کانتون وو چې په ۱۲۹۱م کال کې د سویس هیواد بنسټ کیښود. د اوب والدن ولایت مرکز سارنن او مساحت یې ۴۹۱ کیلومتره مربع دی. په یاد ولایت کې رسمي ژبه الماني ده. تازیخ جغرافیه
یورا

یورا کانتون په الماني د سویس هیواد اړ وند کانتون ولایت دی. یورا ولایت په ۱۹۷۹م کال کې د سویس هیواد کنفدراسیون سره یو ځای شو. یورا ۸۳۹ کیلومتره مساحت او په ۳۱ د ډسمبر د ۲۰۱۸م کال ۷۳،۴۱۹ وګړي لرل، د یورا کانتون ایداري مرکز د دلسبرګ ښار دی. تاریخ جغرافیه
ملا بابړ

څه د پاسه دوهنيم سوه کاله وړاندي د کندهار ښار ته د ږوب له شمال - کاکړستان څخه يو عالم او مدرس ملا راوکوچېد چي ملا بابړ نومېدی او په خټه مسهخيل کاکړ وو. دا وخت پر کندهار باندي د هوتکو د واکمنۍ وروستي کلونه وه، نوموړي د کندهار په ښار کي د تدريس حلقه جوړه کړه او په خلکو کي د درناوي وړ څښتن سو. تر ۱۱۹۳ هـ.ق. کال پوري د نوموړي د ژوند زمانه يقيني ده، چي دا کال د تېمور شاه د پاچهۍ شپږم کال دئ.
ملا فيض الله

ملا فيض الله د ملا بابړ زوی او د خپل وخت عالم، مدرس او په عربي، پاړسي او پښتو ژبو د تصنيفاتو څښتن، شاعر او پياوړی ليکوال او په احمدشاهي عصر کي د وخت واکمنانو ته د درناوي وړ شخصيت وو. ارواښاد عزيزالدين وکيلي پوپلزی ليکي چي لوی احمدشاه بابا د خپل زوی تيمور وروسته تيمورشاه د ښووني روزني کار د څو تنو عالمانو، خطيبانو، اديبانو او منشيانو پر غاړه اچولی وو چي په دغه ډله کي ملافيض الله هم وو. نوموړی د اشرف الوزرا وزير شاه ولي خان باميزي د کورنۍ استاد هم وو او وزير ورته په درنه سترګه کتل. د همدغه ادارت اغېزه به وه چي د ملافيض الله کورنۍ ته د کندهار ښار د باميزو په کوڅه کي زړې جامع ته نژدې د استوګني له پاره ځای ورکړل سوی وو او کورونه ئې د نوموړي وزير د کور جنوبي خوا ته پراته وه.
د امرخيل غزل

غزل د ژوند اخرې خاتمې ته به مې نه ورکتل ترې ویریدمه هدیرې ته به مې نه ورکتل د ډیرو بندو دروازو په راز خبر ومه چې د چا پرانستې دروازې ته به مې نه ورکتل که زه خبر وای چې به ما ته ستا څهره راښيي که زه خبر وای ائېنې ته به مې نه ورکتل ما به د ظلم په شپه کښته کړې پردې د کړکۍ د چا طوفان د چا ډیوې ته به مې نه ورکتل ما دې سړي ته ّکتل ، ما ته یې نظر مهم و د ده تر شا تورې سایې ته به مې نه ورکتل ته مې غوښتلې ، امکاناتو پسې نه ګرځیدم ته مې په یاد وې ، زمانې ته به مې نه ورکتل جلاله ! ځان ته به مې هر اختر جامې کولې د چا شلیدلې لوپټې ته به مې نه ورکتل
نوین بورګ

نوین بورګ کانتو په الماني د سویس له شپږ وېش کانتونونو څخه یو دی. د نوین بورګ ولایت مرکز نوین بورګ ښار او مساحت یې ۸۰۳ کیلومتره مربع دی. یاد ولایت په ۳۱ د ډسمبر ۲۰۱۸م کال وکړي لرل. تاریخ جغرافیه
په نړۍ کې د غلو دانو مهم تولیدوونکي هیوادونه

د ټولې نړۍ په کچه د زیاتو غلجاتو مهم صادرونکي هیوادونه.
شویڅ

شویڅ کانتون په الماني د سویس هیواد له مرکزي ولایتونو څخه یو دی. شویڅ ولایت ۹۰۸ کیلومتره مربع مساحت او په ۳۱ ډسمبر ۲۰۱۸م کال یې ۱۵۹،۱۶۵ وګړي لرل. د یاد کانتون رسمي ژبه الماني او مرکز یې شویڅ ښار دی. تاریخ جغرافیه
نید والدن

نید والدن کانتون په الماني د سویس هیواد له مرکزی ولایتونو څخه یو دی. نید والدن ولایت ۲۷۶ کیلومتره مساحت او په ۳۱د ډسمبر ۲۰۱۸م کال ۴۳،۲۲۳ وګړي لرل. تاریخ جغرافیه
د سکاټلنډ هیواد د ښارونو نوملړ

د سکاټلند هیواد ښارونه لاندی نوملړ کې د وګړو په تیرتیب سره د سکاټلنډ هیواد ۵۱ ښارونه ښودل شوي.
ګومل پوهنتون

ګومل پوهنتون په انګلیسي د پاکستان په خیبر پښتونخوا آیالات په دېره اسماعيل خان ولسوالۍ سیمه کې جوړ پوهنتون دی. د یاد پوهنتون ډبره په ۱۹۷۴م کال کې ایښودل شوی ده. ویونکې ژبې تاریخ
شاف هاوزن

شاف هاوزن کانتون په الماني د سویس له ولایتونو څخه یو دی. شاف هاوزن ولایت ۴،۱۷۸ کیلومتره مساحت او د ۲۰۱۸م کال د سرشمیرنې له مخی ۳۶،۵۸۷ وګړي لري. تاریخ جغرافیه
اوري (کانتون)

وري اوري ولایت په الماني د سویس هیواد له مرکزي ولایتونو څخه یو دی. د اوری ولایت مرکز آلت دورف او مساحت یې ۱۰۷۷ کیلومتره مرکز دی. د یاد ولایت د وګړو شمیر په ۳۱ د ډسمبر ۲۰۱۸م کال ۳۶،۴۳۳ نفره وو. تاریخ جغرافیه
علامه حبيب الله کندهاری (حبو اخوندزاده)

علامه حبيب الله کندهاری حبو اخندزاده د ملا فيض الله زوی دئ چي په معقولو او منقولو علومو کي د تبحر درجې ته رسېدلی وو. دعلم او فضليت انګازې تر هيواد دباندي ملکونو ايران، هند او حجاز ته رسېدلي وې او په بهر کي ئې د پوهانو له خوا د محقق کندهاري، فاضل کندهاري لقبونه ګټلي وه، د خپل هيواد په علمي حلقو کي په حبو اخندزاده باندي مشهور وو. علامه حبيب الله کندهاری د ۱۲۱۳ هـ.ق.۱۷۹۸ ع. کال د کندهار ښار باميزو په کوڅه کي پيدا سو. لومړنۍ زده کړي ئې د خپل فاضل پلار تر لارښووني لاندي د کورنۍ له غړو څخه وکړې. په ځواني کي ئې د خپل عصر مروج علوم صرف، نحوه، بلاغت، تفسير، حديث، فقه، اخلاقيات ولوستل، پر دې سربېره ئې په رياضي او نجوم کي هم ژوري مطالعې وکړې. د علامه حبيب الله کندهاري په استادانو کي د دوو تنو نومونه ياد سوي دي، يو د احمدشاهي کندهار قاضي القضات ملا احمد الکوزی او بل ملا فرح الدين اخند ئې پر استادۍ سربېره، روحاني مرشد هم وو. علامه حبيب الله په عربي، فارسي او پښتو کي زيات کتابونه تاليف کړي دي چي شمېر ئې تر ديرشو اوړي. په همدغه درو ژبو کي ئې شعر هم وايه. علامه حبو اخندازاده د حج فريضه ادا کړې وه. تر وفات وروسته ئې پر مېنه درې زامن پاته سول. د کندهار ښار د ډنډ چوک په ختيځ کي د کندهار هرات پر لويه لار پروت منځنی ښوونځی د فاضل کندهاري په نامه نومول سوی وو.
آفنڅل اوزر هودن

افنڅل آوزر هودن کانتون په الماني د سویس هیواد په شمال لویدیځ کې پروت ولایت دی. آپنڅل ولایت ۲۴۳ کیلومتره مساحت او په ۳۱ د ډسمبر ۲۰۱۸م کال کې ۵۵،۲۳۴ وګړي لرل. تاریخ جغرافیه
ګراو بوندن

ګراو بوندن کانتون په الماني د سویس هواد له ۲۶ ولایتونو څخه یو دی. ګراو بوندن یواځینی درې رسمي ژبې درلودونکی ولایت دی، په یاد ولایت کې الماني ایټالوي او رومانیایي رسمي ژبې دي. ګراو بوندن ولایت ۷،۱۰۵ کیلومتره مساحت او په ۳۱ د ډسمبر ۲۰۱۸م کال ۱۹۸،۳۷۹ وګړي لرل. تاریخ جغرافیه
وادت

وادت کانتون په الماني فرانسوي د سویس هیواد له ولایتونو څخه یو دی. د وو کانتون مرکز او لوی ښار لوزانی او رسمي ژبه یې فرانسوي ده. یاد ولایت ۳،۲۱۲ کیلومتره مساحت او په ۳۱ د ډسمبر ۲۰۱۸م کال ۷۹۹،۱۴۵ وګړي لرل. کلتور د سیلانې سیمې تاریخ جغرافیه
والیز

ولیز کانتون په فرانسوي الماني د سویس هیواد له فرانسوي ژبو ولایتونو څخه یو دی. د والیز ولایت ۵،۲۲۴ کیلومتره مساحت او په ۳۱ د ډسمبر ۲۰۱۸م کال ۳۴۳،۹۵۵ وګړي لرل. د یاد ولایت مرکز د سیون ښار دی. تاریخ جغرافیه
پابجي

پابجي په انګليسي د انلاينو لوبو يوه وتلې لوبه ده چې په ۲۰۱۷ کال کې د ټنسېټ شرکت له خوا رامنځته شو.
کرونا ویروس

د کرونا ویروس نوم د ویروسونو له کورنۍ څخه یو نوی خطر ناک او وجونکی ویروس دی چې تر ننه یې په چین او نوره نړۍ کې ګڼ شمیر خلک وژلي. کرونا ویروس په لومړیو کې له یخ وښلو سر درد ستونی درد او تبی نه شروع کیږي چې وروسته د وخت په تیریدو سره انسان له منځه وړې. له پورتنی لینک څخه د کرونا ویروس ورځنی شمیر وګورۍ. کشف اټکل کیږي چې د کرونا ویروس کورنۍ یاهم سلسله د میلاد نه ۸۰۰۰ کاله مخکی وجود لره. که څه هم د یاد ویروس یوشمیر ډولونه تر ۵۵ میلیونه کالو وړاندی رسی. د کرونا ویروس لومړنې ثبت شوې پیښې د چرګانو برونشیت ویروس د بدن خرابیدل او وپونت کول وو. له هغې وروسته انساني ۲۲۹ یی کرونا ویروس او اوو سی ۴۳ انساني کرونا ویروس د انسان د یخ وښلو سبب ګرزید کشف شوي وو. علامې د کرونا ویروس د خپریدو نقشه. کرونا د کرونا ویروس لویې او مهمې نښنانې د سر درد ، تبه، د غاړی درد او یخ وښل دي. منځته راتګ که څخه هم لا تر اوسه د قیقه معلومه نده چې کرونا ویروس له څه نه منځته راعلی اما ډیره ډاکټران پدی باور دي چې یاد ویروس له حیواناتو پیدا شوی، ځکه چې د چین په ووهان ولایت کې د سمندري او نورو حیواناتو لوی بازارونه شتون لري ویل کیږي چې ددی ویروس راتګ هم د حیواناتو سره د انسانان زیات نږدی والی او د یادو حیواناتو څخه د خوراکي توکو پر اساس منځ ته راعلی. درملنه د یادې ناروغې لپاره لا تر اوسه خاصه درملنه واکسین ندی پیداشوی اما په نوموړی ویروس د اخته کسانو سره تاماس نه لرل ، خله او لاسونه په دوامداره توګه وینځل یې په مخنوی کې مرسته کولی شي. جوړښت انتقال او مخنيوئ : د يادونې وړ ده چي د کورونا وايروس يو بل ته د لاس په ورکولو ، د تنفسی اړيکو ترمنځ نږديوالی ، او په مخ باندې د لاس وهلو په وسيله انتقاليږي ، بهتره ده د ځان ساتنې او د نور افرادو د ساتنې لپاره پوره احتياطي تدابير ونيول شې ، ماسک استعمال شې ، لاسونه بايد له هرو لسو دقيقو ورورسته ووينځل شې او سنی ټايزر بايد استعمال شې . همدارنګه بايد په يو ځي کي له غونډيدا او مجلسونو څخه په کلکه ډډه وشی ، تر څو له دغه وژونکي ويروس څه په کلکه مخنيوي وشې . په کور کې پاتې شئ تر څو خوندې واوسئ .
ووهان

ووهان ولایت په چینایي ژبه په انګلیسي د چین هیواد شپږم ګڼ نفوسه ښار دی، په ۲۰۱۰م کال کې د یاد ولایت د وګړو شمیر کابو ۱۰ میلیونه تنه وو. تاریخ جغرافیه نور اړوند مخونه
شایولین معبد

شائولین معبد په چینایي یو بودایي معبد دی چې د چین هیواد په هنان ولایت کې موقیعت لری. په یاد معبد کې د مذهبي مراسمو ترڅنګ کانګ فو ورزش هم کیږي. دا هم وګورئ سرچینې
د دهلي اسمبلۍ ټاکنې، ۲۰۲۰

د دهلي اسمبلۍ ټاکنې د ۲۰۲۰م کال د فېبروري پر ۸مه نېټه ترسره سوې. د دهلي اسمبلۍ ۷۰ چوکۍ لري؛ د وزير اعلي د چوکۍ ګټلو ا و حکومت جوړولو لپاره بايد د اسمبلۍ ۳۶ سيټه په کار دي، معنا که يو ګوند يا شخص ۳۵ سيټه وګټي هغه د حکومت جوړلو لپاره د بل ګوند مرستې ته اړتيا لري. خو که ټوله ۳۶ چوکۍ دوي خپله وګټي، نو بيا دوي کولاي سي پرته له کومي مرستي خپل حکومت جوړ کړي. په د هلي کي د قانون جوړني لپاره هم د ۷۰ څخه بايد لږ تر لږه ۳۶ رايې ولي تر څو نوي قانون جوړ کړې.معنا د ۳۶ چوکيو په زور د حکومت چوکۍ او ټول واک ترلاسه کېږي. په دې ټاکنو کي درې مهمو ګوندونو؛ عام آدمي پارټۍ، بهارتيه جنتا پارټۍ او انډين نېشنل کانګريس د يو بل سره زورونه ووهل. د ټاکنو پايلې د ټاکنو کمیسون د ژمنې سره سم د فېبروري پر ۱۱مه باندې وښودل سوې. او د تېر وار په شان دا وار هم ارويند کېجريوال ډېر شمېر چوکۍ وګټلې او د دريم وار لپاره د دهلي د وزير اعلی پر چوکۍ پاته سو.
وګمه

وږمه سندر غاړې وګمه د کوزې پښتونخوا د پښتو ژبې یوه تکړه سندر غاړې ده. نوموړې د دوه لسېزو ډیر پښتو موسیقې ته خدمت وکړ چې تر ننه یې پښتانه سندرې اوري. ژوند سندرې
شاهنشاه پاچا

شاهین شاه باچا شاهنشا پاچا د پښتو ژبې یو تکړه سندرغاړی وو چې له تیرو څو کلونو راهیسی یې د موسیقې ډګر پریښودی او نعتونو ویلو ته یې مخه کړی. ژوند سندرې
د پښتو نوے غزل 2000زیږديز نه پس

يو تک سپين شانې بدن به راته بس ؤ مينه څه وه دا زما خو بس هوس ؤ نور په سپي او په خنزير ئې خبرنه ؤ چې زما د قام خلاف ؤ خو نجس ؤ دخپل ځان پنجره کښې قيد بلبل نصيب وم زندگي وه او که تنګ شانې قفس ؤ څنګ به وايم اوس چې شونډې بې ذائقې وي ماځبيښلي ترهغې چې څو مې وس ؤ ماته خپل محبت ياد شو بيا فارانه يوګلاب په زمکه پروت هسې تس نس ؤ
طنز

طنز په لغت کې د پېغور ۔ ناز کرشمې تورلګولواو چا پورې خندلوپه معناده۔ او په اصطلاح کې هغه پنځونه ده چې شعر وي که نثر تصويرکه تمثيل خو چې دټولنې ناخوالې او نادودې په هنرمندانه توګه دخندا په ژبه وړاندې شي طنز بلل کېږي. ناز
مرغاوۍ

مرغاوۍ غازه یو آلوتونکی حیوان دی چې د کورنې او ګروپ اړ وند ده. د غازې نوم له هندو اروپایي ژبو څخه اخیتل شوی. په انګلیسي الماني . کورنۍ
غازی آنتپ

عازی انتپ ولایت غازی عینتاب په ترکي د ترکې په سویل لویدیځ کې پروت په ورته نوم د غازی انتپ ولایت مرکز دی. تاریخ جغرافیه
آنتالیا

انتالیا په ترکي د ترکې مشهور ښار دی. تاریخ جغرافیه
په قصر کې زیورات

په قصر کې زیورونه په کوریایي یو کوریایي دودیز او تاریخي سریال دی چې د سویلي کوریا د ام بی سی تلویزیون له خواه په ۱۵ د سپمتمر ۲۰۰۳م کال لیدونکو ته وړاندی شو. یاد سریال ۵۴ برخې او هرې برخې کابو ۶۰ د قیقې وخت درلود. د فلم مرکزي لوبغاړې لوبغاړي نور کوریايي سریالونه د جومونګ افسانه دونګي د پوسان سوداګر د بادونو سیمه
لي یونګ آي

لی یونګ ای په کوریایي ۳۱ جنورې ۱۹۷۱ سیول، سویلي کوریا د سویلي کوریا یوه ماډله او فلمي ستورې ده، نوموړې د په قصر کې زیورات نومې سریال کې د یانګوم په نوم راڅرګنده شوه چې د همدی سریال په مرسته په ګڼ شمیر هیوادونو کې و پیژندل شوه. هنري ژوند فلمونه
فایتانو

فایتانو په ایټالوي په سان مارینو هیواد کې پروت ولایت دی. یاد ولایت ۷۷۵ کیلومتره مربع مساحت لري. تاریخ جغرافیه