ihanif/pashto-wikipedia-corpus huggingface dataset:
جهانګیر المسی

جهانګیر الماسی ، په کې د ایران په تهران کې زیږیدلی یو ایرانی لوبغاړی دی. سرچینې
عباس امیري

عباس امیري موګدام ؛ می - د فبروري یو ایرانی لوبغاړی و.هغه په کال . کې په اور کې د اور په لمبو کې پیل وکړ. د هغه دوه ډیر یادګار رولونه د ډرامې په سلسله کې د امام علي د ډرامې په لړ کې د پیغمبر حضرت یوسف او ابو موسی موسی اشعري د امون د معبد کاهن وو. د یوې مودې ډرامې کې د هغه وروستی رول په مختارناح کې د عبدالله بن مسعود رول و. سرچینې
سیامک انصاري

سیامک انصاري په اګست په تهران کې زیږیدلی یو ایرانی لوبغاړی او ډایرکټر دی چې ډیری یې د سیت کام کامیري لړۍ کې د څرګندیدو له امله پیژندل کیږي. سرچینې
انوشیروان ارجمند

آنوشیروان ارجمند یو ایرانی لوبغاړی و ، چې د ډیویل ، تریند ، او هغه څوک نه و په فلمونو کې د هغه د نقشونو له امله ډیر شهرت لري.هغه د ټلویزیونونو لړۍ مختارناح او شهید کوفه کې هم راڅرګند شو. هغه په زاهدان ، سیستان او بلوڅستان ولایت کې زیږیدلی و. سرچینې
درویش ارجمند

درويش ارجمند یو ایرانی لوبغاړی دی. سرچینې
فرهاد اسلایني

فرهاد اسلایني یو ایرانی لوبغاړی دی. سرچینې
مهدي باجستاني

مهدي باجستاني ،د نقشینه تیاتر ګروپ یو ایراني لوبغاړی دی. بهرني لینکونه د نقشینه تیاتر څخه ژوند لیک
حمن برغنورد

حمن برغنورد یو ایراني تلویزیون او سینما اداکار دی. سرچینې
شیرین بینا

شیرین بینا د ایران تیاتر ، سینما او تلویزیون اداکاره ده. سرچینې
شیو بولوریان

شیو بولوریان زیږیدلی یو ایرانی لوبغاړی ، لوبغاړی او د فلم او تیاتر مدیر او همداشان د تلویزیون وړاندیز کونکی دی. سرچینې
اچمي ژبه

اچمي یا خودموني یا لارستاني ژبه د فارس او کرمان په سویل کې ، په ټول هرمزگان او د بوشهر ختیځ برخو کې ویل کیږي. دا ژبه په مورنۍ ژبه په لرغونې پاړسي پورې اړه لري او د ګرامر او د لغت خالص عربي سره پرتله کیدونکي له مخې له مدرن فارسي څخه خپلواکه ګ ؛ل کیږي؛د اچمي ژبه لاهم د پهلوي ژبه ژبې پورې نږدې تړاو لري. سرچینې
انسانان ټول یو ډول وخت لري

تقریبا ټول انسان، یو ډول وخت په واک لري؛ او ټول یو ځل ورڅخه ګټه پورته کولی شي. هره دقیقه د هر کس لپاره یو فرصت، چانس او یوه سرمایه ده او نشي کولی د دوهم ځل لپاره یې وکاروي. له وخت څخه ګټه اخېسته له انسانانو پورې توپیر لري، هغه چې ښه ګټه تر اخلي او د وخت د مدریت په راز پوهیدلي، په ورځنیو چارو کې تر ډېره بریالي او برعکس یې بیا له هماغه وخت څخه هیڅ ګټه نه وي اخیستي او هیڅ له ځانه سره نه لري. هغه خلک چې خپل وخت ذخیره کوي، مثلا په تحصیل، کار، کسب او نورو شیانو خپل قیمتي وخت مصرفوي، ددې ذخیره شوي وخت په بدل کې حتمن څه تر لاسه کوي. که یوه دفتر کې دنده ترسره کوي د هر ساعت او دقیقي په بدل کې معاش اخلي چې د هماغه ذخیره شوي وخت ثمره یې ده. که وخت سم مدریت کړو، ارام مومو او انسان هغه وخت له خپلو کارونو څخه راضي کیږي، کله چې یوه مالومه پایله ترلاسه کړي. بریالي کسان په ژوند کې موخې لري او همدا موخې دي چې دوی د وخت په ارزښت پوهوي. کیدای شي په یوه وخت کې لس یا تر دې زیات کارونه په ورځیني پلان کې مخې ته راشي چې د ټولو ترسره کول اړین او اغېزمن نه دي؛ ځکه د کارونو په زیاتېدو وخت کیږي او کم وخت کې نشو کولی یو کار په سم ډول ترسره کړو؛ بنا له لسو کارونو دوه یې مهم وټاکئ او همدا دوه مهم کارونو کولی زموږ اتیا سلنه کار پرمخ بوځي. همدارنګه په ورځیني پلان کې د کوچنیو کارونو لکه: یو مسیج ته ځواب ورکول، کافيچای خوړل او داسې نور اړین نه دي او دا کار مو ذهناً نارامه کوي. د وخت د ښه مدریت لپاره کولی شو ورځنی، میاشتنی او کلنی پلان ولرو؛ خو په نارمل ډول په مخ لاړ شوو؛ ځکه ممکن یوه ورځ احساساتي شوو او ځان ډېر مصروف کړو او څو ورځې وروسته بیا زړه توري شوو او هر څه پاتې وي ورو مزل، تل مزل.
وپ:تام

-- -::: -:-:-:-: : - -: :. - تپل شوی څو پوړیز ژوند تل دا خبره اورم چې ناامیدي ګناه ده خو دلته حالت هیڅ نه جوړیږي. ټولو ته خپلې ګټې مطلوبی دي نه د ولس په حال د ژړا څوک شته او نه یې د پوښتنې څوک شته. د نن څخه څو پیړۍ وړاندې مسلمانانو سوکاله او بې تکلفه ژوند درلود او بر عکس ټوله اروپا له طبقاتي ژوند څخه کړېدله خو که تاسې متوجه شی نن هغه حالت په اسلامي نړۍ کې موجود دي او ټوله اسلامي نړۍ له طبقاتي ژوند څخه زوریږي. زه د خپلې ادعا د ثبوت لپاره د ١٣٩٩ه ل کال د پیل کرونایې موسم وړاندې کووم هغه داسې چې د افغان حکومت ولسمشر محمد اشرف غني خپله د قرنطین د شروع په وخت کې اعلان وکړ چې هر څوک د خپل مړي جنازه کوي نو د روغتیا د نړیوال سازمان ټولې هغه سپارښتنې دې عملي کړي چې د کرونا څخه مو ممکن د خلاصون لاره وي مثلاً د ګڼې ګوڼې له جوړلو څخه ډډه وکړی، خپل منځي متره فاصله مراعت کړی، ماسکونه استعمال کړی او داسې نور... نو ما په خپله د کابل ښار په زیاتره هدیرو کې د عامو خلکو له خوا د خپلو مړو د خښولو مراسم ولیدل چې زیاتره یې په لږ تعداد کې خلک راغلي ول او د قانون مراعت نوي سلنه شوی وه خو د حکومت له خوا بیا هم په بار بار ددې لس سلنه د قرنطین د مواردو نه عملي کولو باندې نیوکې کولې او ویل به یې چې کرونا جدي ونیس. خو داسې ډیرې پیښې مې ولیدلې چې د لویو څوکیو خلکو د خپلو مرحومو د جنازې مراسم د نور وخت په پرتله لا په پرتمین شان او شوکت ولمانځل او د روغتیا د نړیوال سازمان ټولې هغه ویناوې تر خپو لاندې کړې چې د کرونا د سرایت مخنیوی یې کاوه. ددې خبرې لپاره زه د ١٣٩٩ د سرطان د میاشتې په څوارلسمه نیټه د ولسمشر د ځانګړي استازي یوسف غضنفر مړینه د ثبوت په ډول یادولای شم چې نوموړې مرحوم یې د حضرت علي رض نومي هدیره کې چې په مزارشریف کې ده خاورو ته وسپارل شو خو د کرونا د مخنیوي لپاره هیڅ نوعه تدابیر نه وو نیول شوي که څه هم لږ لږ تدابیر نیول شوي وه خو هغه په هیڅ حساب وه دلته د حکومت توپیري چلند ښکاره په ډاګه ښکاري، دا حالت په اروپا کې د څوارلسمې او پنځلسمې میلادي پیړۍ سره پرتله کولای شو یعنې په اروپا کې هغه وخت دوه ډوله قوانین جوړیدل چې د دواړو قوانینو د تطبیق ځای صرف او صرف عوام ول او اشراف او روحانیون د قانون د تطبیق څخه مستثنی ول. هغه قوانین چې جوړیدل یو ډول یې په نوم یادیدل چې د اشرافو او روحانیونو له خوا به رامنځته کیدل او په عوامو به تطبیق کیدل او بل ډول یې د په نوم یادیدل چې د عوامو له خوا جوړیدل او بیرته د تطبیق ساحه یې هم عوام ول. ددومره لوی بحث څخه وروسته غواړم چې په افغانستان کې د طبقاتي ژوند یو معقول او قانع کوونکی ثبوت وړاندې کړم او زه خپله اوس افغان ملت په درې طبقو ویشم. ١: د حکومت په چارو کې دخیل او له هرڅه مستثنی خلک یعنې چارواکي. پارلمان، د وزیرانو عالي شورا، ستره محکمه او داسې نور چې د قانون جوړلو مراکز دي او په دوي کې شته چارواکي چې قوانین جوړوي او همغه په خپله ددوي له خوا تر خپو لاندې کیږي. ٢: دیني علم لرونکي علماء چې یو څه د لومړې طبقې خلکو څخه لږ کم واک لري خو د عوامو له خوا یې پوره پوره درناوی کیږي. ٣: عام ولس چې د هر رنځ د زغملو باوجود هم دوي د همدې رنځ زغملو وړ ګڼل کیږي نن سبا چې کومې سختی دي د همدوی په سر دي او له حالاتو یې مست په پیسو مینان چارواکي ځان نه خبروي او لا یې ورته په زخمونو مالګې دوړوي او د ذره تخطی نه وروسته په سزا رسول کیږي. نو اوس خبره صرف د عقل خاوندانو ته پریږدم چې ووایي چې رښتیا هم په افغانستان کې تپل شوی څو پوړیز ژوند شته او کنه؟ لیکوال محمد نثار انصاري
فضل محمد پنهان

فضل محمد پنهان زوکړه ۱۳۲۰ لمريز لېږدي کال کندهار- مړینه د ۱۳۹۹ ل ل کال د غبرگولي ۲۳، کندهار د پښتو ژبې لیکوال، څېړونکی او شاعر وو. مخينه استاد فضل محمد پنهان پر ۱۳۲۰ ل ل کال د کندهار ښار په ده خواجه سیمه کې زېږیدلی وو. لومړنۍ زده کړې یې د کندهار په میرویس نیکه لیسه کې کړې او لوړې زده کړې یې د کابل پوهنتون د بشري علومو په پوهنځي کې بشپړې کړې وې. يوه بله سرچينه بيا ليکي چې ارواښاد پنهان په کابل پوهنتون کې د ژبو او ادبیاتو پوهنځی لوستی وو او د کندهار د ښوونتون د ښوونکيو د روزنې مؤسسې پخوانی استاد وو او ډېره موده یې د ښوونې او روزنې په برخه کې خدمت کړی دی. هغه نژدې پنځوس کاله په ښوونیزه او څېړنېزه برخه کې کار کړی وو. د کندهار پوهنتون استاد شیرشاه رشاد د فضل محمد پنهان د لیکنو په اړه وايي، چې د استاد پنهان څېړنې، په ځانگړې ډول د سوېل لویدیځ زون لپاره د پښتو ژبې، متاخرینو او متقدمینو په اړه، چې ځینې په پرتلیزه توگه ترسره شوې، په رښتيا هم د ستاینې وړ دي. د ښاغلي رشاد په اند، د ادبي تاریخ او تذکره لیکنې په برخه کې د پښتو ادب د بشپړتیا پروگرام لپاره د پنهان صاحب اثار ارزښتناک دي. په پښتو ژبه د استاد پنهان شاوخوا ۲۰ عنوانه بېلابېل کتابونه چاپ شوي او یو شمېر نور یې لا هم د چاپ لار څاري. مړينه ليکوال او شاعر فضل محمد پنهان د ۱۳۹۹ ل ل کال د غبرگولي پر ۲۳ نېټه د ورپېښې ناروغۍ له لامله په کندهار کې له دې نړۍ سترگې پټې کړې. اروا یې ښاده او جنت يې ځای. چاپ شوي اثار ۱- دوه صوفي شاعران، مولانا بلخي او رحمن بابا. ۲- تاریخ نه مسخه کېږي. د احمد شاه بابا ابدالي د واکمنۍ او پاني پت جگړې په اړه څېړنه. ۳- د ملنگ کچکول، د مقالو ټولگه. ۴- کندهار په شعرونو او لنډیو کې. ۵- بایزید روښان او د هغه پاڅون. ۶- حمید ماشوخېل او میرزا حنان بارکزی. ۷- کندهاري شعرا. د پخوانيو او اوسنيو کندهاري ليکوالانو او شاعرانو تذکره. ۸- پښتو انگلیسي ژبښود. ۹- د انگلیسي پښتو گرامر. اخځليک ۱- ۲- ۳- پښتانه شاعران پښتانه ليکوال افغاني ليکوال پښتانه افغانان
سیف الرحمان مومند

سیف الرحمان مومند ۱۳۴۲ ل خوست-۱۳۹۶ ل خوست د افغانستان يو پښتو ژبی شاعر او ليکوال وو. مخينه حاجي سیف الرحمان مومند چې په ادبي کړيو کې یې په سیف مومند شهرت درلود او کورنۍ یې د ننگرهار له مومندرې سره اړوندي درلوده، په ۱۳۴۲ لېږديز لمريز کال کې په خوست ولایت کې زیږیدلی او هلته لوی شوی وو. د شوروي یرغل نه وروسته یې کورنۍ د شمالي وزیرستان میرانشا ته کډواله وشوه. سیف مومند د خپل عمر درې لسیزې همدلته تیرې کړې. نوموړی چې په وزیرستان، بنو، خوست او نورو شاوخوا سیمو کې د ادبي هڅو او مشاعرو سرخېل بلل کیده، د پښتو ژبې ښه شاعر، وياند او کیسه لیکونکی هم وو. د سیف مومند په هڅو د شمالي وزیرستان په مرکز کې د وحدت ادبي ټولنې په نوم فرهنگي ټولنه جوړه شوه چې په سیمه کې یې د پښتو شعر او ادب په برخه کې د ځوانو استعدادونو په روزلو او د ادبي ذوقونو په خړوبولو کې لوی چار نقش درلود. سیف مومند چې د شاعرۍ په پرتله د سټیج سمبالولو انانسرۍ په برخه کې ډېر نامتو وو، په شمالي وزیرستان او شاوخوا سیمو کې به یې په ډیری غونډو او ادبي بانډارونو کې د دریځ چارې سمبالولې چې خواږه غږ او اغیزناکې وياندۍ یې ډېر مینه وال درلودل. څو کاله وړاندې چې پاکستاني پوځ په شمالي وزیرستان کې د ضرب عضب په نوم عملیات وکړل او په لکونو کورنۍ یې کډوالۍ ته اړې کړې، سیف مومند چې له خپل وطن خوست څخه یې د شوروي یرغل له لامله کډه کړی وه دا ځل یي د پاکستاني پوځ له یرغله بیرته خوست ته کډه وکړه چې تر مړينې پورې په خوست ولایت کې اوسېده. مړینه چاپ شوي اثار ۱- ډکه جولۍ دیني، ساینسي او نور گټور مالومات په کې رایو ځای شوي دي ۲- څانگه به نن سبا کې گل شي ادبي تذکره ده او د شاعرانو د شعرونو بېلگې پکې راغونډې شوې دي. ۳- سوکونه او ټانکونه د حماسي اشعارو کوشنی غونډ دی ناچاپ اثار يې: ۱- د زړه وینې د غزلو ټولگه ۲- تورمخي د لنډو کیسو او افسانو ټولگه ۳- رنگین سفر د ادبي مقالو او نقدي لیکنو ټولگه ده چې د شاعرانو هنرونه پکې تلل شوي ۴- له اردو نه ژباړل شوی یو ادبي اثر. ۵- د جهادي او حماسي اشعارو یوه بله ټولگه. د سیف الرحمان مومند د شعر یوه بېلگه: ناست په شپه کې یم دخپل زړګي پرهارته داڅراغ به رسومه آن سهارته دخوارانو له جونګړو لوګي خیږي یاکه سپاندې ورګوزار کړې چا انګارته دشین سترګو قافلې ته لارې څاري که زمری کمین نیولی دی کوم ښکارته یوخونه دی ټول جهان منصور منصور دی وخت به کوم یو منصور وخیژوي دارته دایي نېغ دبرندو سترګو تور باڼه دي که طالب راکټ سم کړی دی ګزارته ګوندې تللي زلمي بیاپرې راشي سیفه غړومه مدام سترګې هغې لارته اخځليک ۱- پښتانه شاعران پښتانه ليکوال افغاني ليکوال پښتانه افغانان
عابد شاه عابد

عابد شاه عابد د ۱۹۳۷ ز کال د اگسټ ۱۴، کوټه - د ۲۰۲۰ ز کال د جون ۲، کوټه د پښتو او اردو ژبو شاعر، لیکوال او د کوټې د پښتو اکېډمۍ پخواني مشر وو. مخينه سید عابد شاه عابد له آره د پښین د تورخېل سیدانو له کلي څخه وو، خو په ۱۹۳۷ ز کال کې په کوټه ښار کې زوکړی وو. هغه شاوخوا ۵۵ کاله د پښتو ژبې او ادب لپاره خدمت وکړ، خو په دې موده کې یې تر اوسه یوازې د ولسي نکلونه په نامه کتاب چاپ دی چې د بلوڅستان پوهنتون د پښتو ادبیاتو په نصاب کې هم شامل دی. عابد شاه عابد د شاعرۍ تر څنګ ګڼ شمېر مقالې او ډرامې هم لیکلې وې او لیکلې ډرامې یې وخت په وخت د رېډیو پاکستان کوټې او د کوټې د سرکاري ټیلیویژن له لارې جوړې شوې او خپرې شوې هم وې. نوموړی د پښتو ژبې پروفیسر او د بلوچستان پوهنتون د پښتو ادبیاتو د څانگې له بنسټ ایښودونکو څخه وو. لیکوال او پروفیسر ډاکټر برکت شاه کاکړ د نوموړي په اړه پر خپل فېسبوک لیکلي: د پروفيسر سيال کاکړ په ملگرۍ يې په بلوچستان پوهنتون کې د پښتو څانگې بنسټ کښېود او د پښتو اکيډمۍ کوټې د تنظيمي، اداره جاتي او مالي امورو په اړه يې په څپلواک ډول کار وکړ. عابد شاه عابد د پښتو شعر تر څنگ په اردو کې هم شاعري کوله او وخت په وخت یې په عامو او د رېډیو او ټیلیویژن په مشاعرو کې هم گډون کاوه خو تر اوسه یې کومه شعري ټولگه نه ده چاپ شوې. دندې عابد شاه پرله پسې شپږ واره د اتلسو کلونو لپاره د کوټې د پښتو اکېډمۍ مشر پاته شوی وو، چې په دې موده کې یې ګڼ شمېر پښتو کتابونه چاپ کړي وو. نوموړي په کال ۱۹۹۸ کې د ۶۰ کلو په عمر کې له کوټې پوهنتون څخه د پروفیسر په توگه ریټایرمنټ اخیستی او بیا په راډیو پاکستان او پي ټي وي کوټه کې د پښتو خبرونو برخې ایډیټر په توگه کار وکړ. همدا ډول هغه د ماشومانو د پوهنې او روزنې لپاره نه یوازې لیکنې کولې بلکې پر ټي وي ډرامه او کویز پروگرامونه يې هم وړاندې کول. مړينه عابد شاه عابد د ۲۰۲۰ ز کال د جون په ۲ نېټه د زړه د درېدو له کبله له نړۍ سترگې پټې کړې او هملته د کوټې ښار په کاسي هدیره کې خاورو ته وسپارل شو. چاپ شوي نښيرونه يې اخځليک ۱- ۲- پښتانه شاعران پښتانه ليکوال پښتانه افغانان
زین العابدین پردېس

زين العابدين پردېس ۱۳۰۷ ل کال، ننگرهار ولايت - ۱۳۵۹ ل کال د افغانستان يو پښتو ژبی شاعر او ليکوال وو. مخينه زين العابدين پردېس د حاجي سعدالدين خوږياڼي زوى په ۱۳۰۷ لږېديز لمريز كال كې د ننگرهار ولايت د چپرهار ولسوالۍ د ماڼو د كمانگرو د كلي په يوه روحاني كورنۍ كې وزېږېد او په ۱۳۱۵ ل كال كې له خپلې كورنۍ سره د كندوز ولايت چاردرې ته راغى. هغه خپلې لومړنۍ او منځنۍ زده كړې د دغې ولسوالۍ د جميعت لېسه كې بشپړې كړې او ثانوي زده كړې يې د كرنې څانگه كې په بغلان ولايت كې، چې هغه مهال د قطغن مركز وو، سر ته ورسولې. پردېس ۳۰ كاله په نوموړې څانگه كې د هېواد په بېلابېلو سيمو كې دندې ترسره كړې. نوموړي له شعر او ادب سره بې كچې مينه درلوده او د خپل ژوند بهير كې يې پهسلگونو ملي رياليستيكي او ولسي شعرونه وويل. له بده مرغه د دغه شعرونو ډېره برخه د وخت د توپانونو په څپو كې لاهو شوه، خو له نېكه مرغه د ده كورنۍ په دې وتوانېده چې د ارواښاد ځينې خواره واره شعرونه راټول او د چاپ په گاڼه وپسولل. د پردېس صيب ټوله شاعري پر ولسي واقيعتونو ولاړه ده او د هغه په کلام کې رياليزم يا واقيعت گرايي له ورايه برېـښي. هر کله چې يې کومې ولسي نادودې او د وخت د چارواکو ناروا کړنې د خپلو خلکو پر وړانـدې ليدلي او يا اوريدلې دي، نو پر وړاندې يې درېدلى او له دغـو حالاتو يې نور ولس د شعر په ژبه خبر کړى دى چې څو وارې د همداسې صفا وينا او انتقادي شعرونو له امله د مهال چارواکو او زورورو له خوا بندي او وگواښل شوی خو هغه له خپل ملي هوډ نه په څنگ شوی نه دی. زين العابدين پردېس د هغه مهال يو له لومړنيو شاعرانو څخه وو چې د خپل ادبي بانډار له نورو ملگرو سره يې په ډېرو شمالي ولايتونو لکه کندز، بغلان، سمنگان، بدخـشان او ځيـنو نورو سـيمو کې د يو ادبې بهير بڼسټ کېښود. موږ همدا او د هغه نور ملگري لکه مرحوم سيد عبدالقيوم عسکر، ارواښاد کشمير خروټی، ارواښاد حاجي وزير احمد حسين خيل، ارواښاد زمرى حسن، ارواښاد محمد اسماعيل ملزم، ارواښاد ډاکټر طلا محمد خادم، ارواښاد نظر محمد کامياب، ارواښاد اسدالله جميلي ارواښاد عصمت الله شرقي، ارواښاد محمد صديق پسرلی او ځيـنې نـور په دغو سيمو کې د پښتو او دري ادب د معاصرې دورې سـرلارې بللى شو. همدوى ول چې د وخت پر هرې تودې موضوع او تازه پېښو يې غونډې او مشاعرې جوړې کړې او د ولس غوښتنې يې پکې منعکس کړې. همدا کسان ول چې په شمال کې يې د هغه وخت ځينې چاپي خپرونې لکه سپين زر جريده، د سپين زر بولتن، اتحاد جريده او د بدخشان تر نامه لاندې خپرونې پخپلو علمي او ادبي ليکنو او شعرونو ښکلې او غښتلې کړې. هـمدا راز يې د هېواد د نورو سيمو شاعران او اديبان خپلو مشاعرو ته راوبلل او دوى هم د نارنج گل تر دوديزې مشاعرې ورورسېدل، چې پدې توگه يې د هېواد له نورو اديبانو سره هم ادبي او علمي اړيکي ټينگ شول. مدني اکر او کورنۍ د شهيد زين العابدين پردېس د گډ ژوند ثمره ۸ زامن او ۵ لوڼې دي، چې څلور زامن يې د انقلاب په څپو کې د دين او هېواد په لاره کې بلهاري شوي دی. مړينه زين العابدين پردېس د څو بدرنگه تورمخو، د فرهنگ او ادب د دښمنانو له خوا د ۱۳۵۹ لمريز کال د سلواغې په ۸ شپه له خپل کوره وايستل شو او بيا شهيد کړ شو. اروا يې ښاده او جنت يې ځای شه. چاپ شوي نښيرونه يې ۱- ولسي هېنداه شعري ټولگه، د ۱۳۸۹ ل کال چاپ. ۲- ولسي هېنداره شعري ټولگه، دويم ټوک، د ۱۳۹۰ ل کال چاپ. اخځليک ۱- ۲- پښتانه شاعران پښتانه ليکوال پښتانه افغانان
محمد عارف تڼیوال

محمد عارف تڼيوال د ۱۳۲۹ ل کال د غويي ۱، د خوست ولايت د افغانستان د کابل پوهنتون استاد او پښتو ژبی ليکوال دی. مخينه پوهاند دوکتور محمد عارف تڼیوال د ۱۳۲۹ لمريز کال د غويي پر لومړۍ نېټه د ۱۹۵۰ ز کال د می لومړۍ د خوست ولايت د منځۍ د شمل کلي په يوه دینپاله کورنۍ کې زېږېدلی دی. نوموړي په ۱۳۵۲ لمريز کال کې د کابل پوهنتون د ساينس پوهنځي د کيميا له ديپارتمنت څخه ليسانس تر لاسه کړ. په ۱۳۶۳ لمريز ۱۹۸۴ ز کال کې يې په اوکراين هېواد کې د غيرعضوي کيميا په څانگه کې د ماسترۍ درجه تر لاسه کړه. محمد عارف تڼيوال په ۱۳۷۳ ل ۱۹۹۴ ز کال کې په قزاقستان کې د غیرعضوي کيميا په څانگه کې د دوکتورا درجه په بري سره واخيسته. نوموړي په ۱۳۸۶ ل ۲۰۰۷ ز کال کې د کابل پوهنتون د ساينس پوهنځي د کيمیا په ديپارتمنت کې د غيرعضوي کېميا په څانگه کې د پوهاندۍ پوهنيزه درجه واخيسته. پوهاند محمد عارف تڼيوال تر دې مهاله د غيرعضوي کیميا په څانگه کې نږدې ۲۳ پوهنيز نښيرونه ليکلي دي. نوموړی د خپل کار او خدمت په کلونو کې پر تدريس، څېړنې او پوهنيزو چارو سربېېره، اته کاله کېږي چې د د ساينس پوهنځي د سروال ريس په توگه دنده ترسره کوي. همدارنگه د لوړو زده کړو وزارت د اکاډميکو چارو د سمبالونې په سروالۍ ریاست کې د گومارنې او پوهنيزو ترفيعاتو په کومېټه کې د کابل بوهنتون استازی هم دی. له ۱۳۸۶ ل کاله راهيسې يې د کابل پوهنتون د ساينس پوهنځي د کيميا دیپارتمنت د امر په توگه دنده ترسره کوله، چې د لوړو زده کړو وزارت د نوي قانون له پلي کېدو سره سم په ۱۳۹۵ ل ۲۰۱۶ ز کال کې کورناستی تقاعد شو، چې په پایله کې د هغه له خوا د ساینس پوهنځي د سروالۍ د چارو پرمخ بیولو ۱۲ کلنه دوره پای ته ورسېده. چاپ شوي نښيرونه يې اخځليک ۱- ۲- ۳-
دولس داسې جملې چې ستاسې ژوند دربدلولای شي .

دا دولس جملې ستاسې ژوند بدلولی شي! ژباړه: جاوید صافی ۱- په یاد ولره چې که خپله یې ونه غواړې نو هیڅوک دې ژوند نشي خرابولای ۲- په یاد ولره چې د ځان لپاره دې سکون باید خپله پیدا کړې ۳- په یاد ولره چې الله پاک تل ستا ساتونکی دی ۴- په یاد ولره چې تل باید په زړه کې نورو ته د عفوې او بخښنې لپاره ځای ولرې ۵- د هیچا په تمه مه کینه، اوښکې دې په خپلو لاسونو پاکې کړه، هر څه تیریدونکي دي ۶- ژبه هډوکی نلري مګر دومره قوي ده چې کولای شي زړونه مات کړي، نو هر وخت دې خبرو ته متوجه اوسه تر څو د چا هډوکې مات نه کړې. ۷- ځینې وخت د یو څه له لاسه ورکولو کې حکمت پروت وي نو په اړه یې ډیر فکر او خفګان مه کوئ. ۸- انسانان د انځورونو په څير دي، څومره یې چې لوی کړې، کیفیت یې کمیږي ۹- ژوند لنډ ندی، مشکل دا دی چې مونږ ژوند ډیر وروسته پیلوو ۱۰- دردونه دې په خپله خواوشا مه راټولوه چې دېوال ترې جوړ او تا محاصره کړي، بلکې له پښو لاندې يې وغورځوه چې ستا لپاره ترې زینه جوړه او هغه ستا پورته تګ لامل شي. ۱۱- هیڅکله د سبا په اړه فکر مه کوه، ستا خدای که پرون وو نو نن او سبا هم شته، خو چې ته موجود یې. ۱۲- زمونږ لپاره دا لومړی ځل دی چي د خپل رب بنده ګي کوو مګر هغه له قرنونو قرنونو را پدېخوا خدای دی.
څرنګه ځانته ارزښت ورکړو ؟

څرنګه ځان ته ارزښت ورکړو لنډه کیسه له شپو څخه یوه شپه، زده کوونکی د عبادت په حال کې ژړل. لږ وروسته یې ولیدل چې استاد یې څنګ ته ولاړ دی، نو شاګرد سخت حیران شو! استاد ترې پوښتنه وکړه: د څه لپاره دومره خواري او ژړا کوي؟ شاګرد ورته وویل: د الله جل جلاله د رحم او د ګناهونو د بخښنې لپاره! استاد وویل: زه درڅخه پوښتنه کوم او ته جواب راکړه؟ شاګرد: ولې نه محترم استاد. استاد وویل: که چېرې کور کې چرګان وساتې نو ستا هدف به د هغو له ساتنې څه وي؟ شاګر وویل: دا خو معلومه خبره ده چې د هغو له هګیو او غوښې څخه به ګټه اخلم. استاد وویل: که چېرې همدغه چرګان تا ته منت او زارۍ وکړي، چې دوی مه ذبحه کوه نو ته به له خپلې پریکړې څخه تیر شې؟ شاګرد وویل: که رښتیا ووایم نو له خپلې پریکړې به تیر نشم. استاد وویل: اوس که چیرې همدغه چرګه تا ته د سرو زرو هګۍ درکړي نو بیا به هم ته هغه حلالوې؟ شاګرد وویل: نه، هیڅکله هم نه؟ دا معلومه خبره ده چې هګۍ یې له غوښې زیات ارزښت لري. استاد وویل: نو بیا ته هم تل د خپل الله جل جلاله لپاره همداسې اوسه! د خپلو ټولو درکړل شویو نعمتونو پواسطه د الله پاک د مخلوق خدمت وکړه تر څو د الله پاک لپاره د ارزښت وړ شې. تر څو د الله پاک توجه، او د هغه جل جلاله رحمت او مهرباني لاسته راوړې. الله پاک له تا څخه ژړا نه غواړي، الله جل جلاله له تا څخه حرکت، وده او با ارزښته کیدل غواړي، نه عذر، ناراحتي او ژړا پایله: د انسان د خلقت څخه هدف، له نورو سره مرسته، ګټه رسول، او پرمختګ دی
ارزښتمن نصيحتونه

ارزښتمن نصیحتونه ۱ ورځ مو دسهار په لمانځه او دالله په ذکر پېل کړئ، بریالیتوبونه به مو قدمونه ښکل کړي. ۲ همېشه کوښښ وکړئ چې استغفار ډېر ولولئ، ځکه دغه کار مو شیطان د ځان وژنې تر بریده ناهيلی کولای شي. ۳ هېڅکله دعا مه پریږدئ، ځکه دعا د ژغورنې رسۍ ده. ۴ تل په یاد لره چې فرښتې دې خبرې لیکي ،نو داسې څه مه وایه چې وروسته پرې پښېمانه شې. ۵ تل خوشبین اوسه، که څه هم ډېرو ستونزو محاصره کړی وې، ځکه هر ماښام سهار لري او هره ستونزه د حل لار. ۶ که د غمونو او مصیبتونو تر برېد لاندې راغلې دغه کلمه ډېره لوله: لااله الاالله ۷ په خپلو پېسو د غریبانو او فقیرانو دعاوې واخله. ۸ اوږدې سجدې کوه، ځکه اوږدې او له وېرې ډکې سجدې، بهتره دي له دنګو ماڼیو څخه. ۹ تر خبرو کولو مخکې فکر کوه، ځکه ځينې کلمې وژونکې وي. ۱۰ د مظلوم له آه او ښیراوو ځان وساته ځکه د الله او دمظلوم د آه ترمنځ هېڅ پرده نشته. ۱۱ که کتابونو، مجلو او ورځپاڼو ته وخت نه لرې خیر دی خو د قران کریم تلاوت هېڅکله مه پرېږده. ۱۲ د خپلې کورنۍ د زغم او ډاډ سبب اوسه. ۱۳ د خدای د رضا لپاره له خپل نفس سره مبارزه کوه، ځکه نفس تل داسې غوښتنې کوي چې د الله د ناراضاتیا سبب ګرځي. ۱۴ د مور او پلار لاسونه ښکلوه، دغه کار جنت ته د تګ لپاره یو سبب کیدلی شي. ۱۵خپل زاړه کالي فقیرانو ته ورکوه ځکه ستا زاړه کالي د هغوی لپاره نوي دي. ۱۶ تل کوښښ وکړه خوښ ژوند تېر کړې، ځکه ژوند تر هغه چې ته یې فکر کوې ډیر لنډ دی. ۱۷ د دعا د قبلیدو لار دې د ګناه په وسیله مه تړه. ۱۸ که هر څومره سختي او مصیبت کې راګېر يې لمونځ وکړه الله به دې مرسته وکړي. ۱۹ د ټولو غمونو لامل له الله سره واټن دی، ختم یې کړه چې الله دې غمونه ختم کړي. ۲۰ که چا دې غیبت وکړ خیر دی خپګان کولو ته اړتیا نشته، ځکه په خپل لاس خپلې نیکۍ تاته درکوي. ۲۱ د جهنم اور او سختۍ را یاد کړه دغه کار دې له ګناه کولو منع کولای شي. ۲۲ که غواړې چې نېکمرغي ترلاسه کړې کتابونه مطالعه کوه. ۲۳ سبا تر هغې پریږده چې راشي د سبا د حوادثو په اړه مه پوښته، ځکه ته همدا نن ورځ بوخت یې! ننۍ ورځ نغده او سبانۍ ورځ نسیه ده. ۲۴ مه خفه کېږه! د لمر تاو په یخ سیوري سره وژل کېږي، د غرمې تږی او جل وهلی په یخو اوبو خړوبېږي او وږی په ډوډۍ مړېږي، بې خوبی په خوب او ناروغي په روغتیا سره دوا کېږی! ته لږ صبر وکړه، نو الله تعالی به خیر کړي. ۲۵خلکو ته سینه پراخه کړہ د نیکیو په لارښود او معلم مُحَمَّد کې غورہ صفت ھمدا وو چې ھغه خپله سینه د خلکو پر وړاندی پراخه کړې وہ. ۲۶ له تاسره همېشه د ځواکمنو، ځواکمن او د غنیانو، غني؛ الله تعالی مل دی، هېڅ وېره مکوه. ۲۷ همېشه لمونځ کوه، ځکه هغه ستا سره قبر ته تلونکی دی. ۲۸ صدقه کوه، ځکه صدقه تر ټولو ښه کار دی او تر نورو ښه صدقه؛ ښه او نېکه خبره کول دي. ۲۹ کله چې دې له چا څخه خپل غیبت واورېده، نو هغه ته ووایه له خدایه ووېرېږه. ۳۰ د الله او نبي کریم صلی الله علیه وسلم مینه اختیار کړه.
په لوړ غږ او خپ غږ د قرآن کریم د لوستلو فضیلت

په لوړ غږ او خپ غږ د قرآن کریم د لوستلو فضیلت له عقبه بن عامر الجهني رضي الله عنه څخه روایت دی، وايي: رسول الله فرمايي: په لوړ غږ قرآن کریم لوستل داسې دی، لکه په ښکاره چې صدقه ورکوي او په خپ غږ قرآن کریم لوستل داسې دي لکه په پټه چې صدقه ورکوي. حدیث ابو داود، نسائي، احمد او ترمذي روایت کړی، امام ترمذي وايي: حدیث حسن او غریب دی.
قومپرستي پښتو

قومپرستي پښتو لېکنه چرته کوم قومپرست یوه مشهور هوټل ته ننوت، د هوټل مزدور ته یې پیسې ورکړې ول هوټل کې ټولو ناستو خلکو ته ښه ډوډۍ او مشروبات راوړه، پیسې یې زه پرې کوم، پرته له هغه تورپوستي سړي، چې د هوټل کونج کې ناست دی. مزدور له هغه تورپوستي سړي پرته ټولو ته خوندور خواړه او مشروبات ورووېشل. تور پوستي هغه ته په موسکا وکتل او مننه یې ورنه وکړه! قومپرست غوسه شو، د هوټل مزدور ته یې بیا پیسې ورکړې، ورته کړه یې له هغه تور سړي پرته نورو ټولو ته فلان او فلان مشروبات ورکړه، هغه ورکړل او تور سړي بیا په موسکا ورته وکتل او مننه یې ورنه وکړه! قومپرست د هغه په دې چلند حیران او نور غوسه شو او د هوټل مزدور ته یې وویل: زه چې هر ځل خلکو ته خوراکي شیان واخلم دا تور سړی نه خپه کیږي او نه زوریږي! بلکې مننه مې کوي! دا څه چل دی؟! مزدور ورته وویل: هیڅ مشکل نشته، هغه د هوټل څښتن دی! ویل کیږي قومپرستان د نړۍ ترټولو کم عقل مخلوق دی، قومپرستي نن غرب او ډېرو کفارو تردید کړې او له منځه وړې ده. اسلام ډېر پخوا د قومپرستي سخت مخالفت کړی او هغه یې جهالت بللې. حدیث کې راغلي: د عرب او عجم منځ کې توپیر نشته، نه د سپین او تور منځ کې توپیر شته، مګر توپیر په تقوی سره ده. لا فرق بين عربي و لا أعجمي و لا أبيض ولا أسود إلا بالتقوى. أخرجه البیهقي في شعب الایمان
په خالي معده د ګرمو اوبو څښل!

په خالي معده د ګرمو اوبو څښل! کاشکي زه په دې وتوانيږم چي دا موضوع تر ټولو خلګو پوري ورسوم چي د خدای تعالی غټ ترینه نعمت روغ صحت دی. د زړه یو متخصص ډاکتر وايي؛ چي دغه مطلب که د هر چا لاس ته ورسیږي او هغه يې د هغو کسانو سره چي ناسته ولاړه ورسره لري، ور سره شریک کړئ. په حقیقت کي نوموړي شخص د یو انسان ژوند ژغورلی دی. په ګرمو اوبو سره درملنه. هیڅ باور د چا نه کیږي، ډيري داسی ناروغۍ سته چي خدای تعالی هغه په څلور ګیلاسه اوبو سره له منځه وړي. د جاپان د روغیتایي څيړنو مرکز د وروستۍ تجربې پر اساس چي د ګرمو اوبو په ذریعه يې تر سره کړې، نتیجه یې سل په سلو کي د لاندي ذکر سوو ناروغیو لپاره مثبته اعلان کړېده: شدیده سردردي، د ویني فشار، کم خوني، د زنګنو درد، فلج، د زړه شدید ضربان، د ویني غوړ، ذکام، د ستوني پاړسوب، سل، د شریانونو پاړسوب بلاخره هره ناروغي چي په ادرار پوري ارتباط ولري او همدارنګه د معدې پاړسوب، کم اشتهایي او هر هغه ناروغۍ چي په سترګو، غوږ او حنجره پوري مربوط وي، زیات ګټوري دي. د استعمالولو کړنلاره: څه وخت چي اوبه په جوش راغلې، هره ورځ سهار وختي چي له خوبه پورته سۍ، څلور ګیلاس اوبه په خالي معده وڅښئ! اوبه باید ګرمي وي. ولي دومره باید ګرمي نه وي چي معده مو وسوځوي، د اوبو څښلو وروسته باید تر ۴۵ دقیقو پوري غذا ونه خورئ! ځیني وخت یو شمیر ناروغان د څلور ګیلاس اوبو له څښلو سره په مشکل کي کیږي. کیداسي چي لږ لږ وڅښي، تر څو ځان څلور ګیلاس اوبو څښلو ته ورسوي. چي پورته ذکر سوي ناروغیو به په لاندي لیکل سوي وختونو کي انشاالله له منځه ولاړي سي. شکره په ۳۰ ورځو کي، ویني فشار په ۳۰ ورځو کي، د معدې مشکلات په ۱۰ ورځو کي، د سرطان ناروغي په ۹ میاشتو کي، سل او د شریانونو پاړسوب په ۶ میاشتو کي، میاشتانه عادت په ۱۵ ورځو کي، د زړه مشکلات په ۳۰ ورځو کي، شدید سردرد په ۳ ورځو کي، کم خوني په ۳۰ ورځو کي، د ویني غوړ په ۴ میاشتو ي، فلج په ۹ میاشتو کي او تنفسي مشکلات په ۴ میاشتو کي. ستاسي سلامتي زموږ هیله
د لوی افغانستان مېړني افغانان پښتانه

د لوی افغانستان مېړني افغانان پښتانه کله چی نادر افشار ابدالي پښتانه د کندهار ښار په دیوالونو وخېژول مېړنی سپاسالار سیدال خان ناصري یې ونیوی او سترګي یې ترېنه وویستلې او د شاه حسین هوتک زوئ محمد ته یی زولنی ورواچولې د میروس خان هوتک میړنۍ لور بي بي زینب چی د سیدال خان څخه خبره شوه نو داسي ناره یې وکړه که ځاله ده زړه مې د غم ځاله ده ماویل رابه سیلمانخېل شي اوس خبره شومه د ړوندوالي له سیداله بي بي زینب یوې مدبیري ، په پښتو او پښتونوالی پوه پښتنې تل پښتنو ته داسې لارښونه کوله چې پښتانه باید هیڅکله بې اتفاقه نه شي کله چې شاه اشرف افغان د روسانو او ترکانوعثماني دوه امپراتورۍ ووهلی نو له جګړې ډېر ستړی شو ځکه د وخت د دوو امپراتوریو په شاه تمبول او تار مار کول اسانه خبره نه وه نادر افشار د زلمي شاه اشرف د ستړتیا څخه ګټه واخیسته او ځان یې پیاوړی کړ او د شاه اشرف مقابلې ته ورغی شاه اشرف د هرات د ابدالیانو او د کندهار د غلجیانو څخه مرسته وغوښته خو هیڅ یو یې هم مرستي ته رانغی او همدا وه چې نادر افشار ځوان شاه اشرف مات کړ او بیا یې د هرات ابدالیان او ورپسې د کندهار غلجیان له پښو وغورځول بي بي زینب په دې هکله د خپل زړه غم داسې بیانوي شاه اشرف ویل ماته جوړ له دې غم شو اوس به نادر کله مات شي؟ چی زما پښتانه عسکر ډیر کم شو.
د اوښ ۲۵ جالبه ځانګړتياوي !

د اوښ ۲۵ جالبه ځانګړتياوي ! ۱: حضرت محمد صلی الله عليه وسلم وايي د اوښ غوښه افضل ترينه غوښه ده . او پسه بيا شات دئ . ۲: پر معده يې زهر تاثير نه کوي . ۳: ۳۴ غاښونه لري . ۴: يو اوښ کولاي سي په ۱۵ دقيقو کي ۲۰۰ ليټره اوبه وڅښي . ۵: ۳ دانې د سترګو هغه برخه چي باڼوګان ورباندي شنه کيږي او دوه دانې باڼوګان لري ترڅو د سترګو ساتنه د ريګو په مقابل کي وکړي . ۶: د اوښ شونډان پنډ دي کولاي سي چي داسي نباتات په وخوري کوم چي نور حيوانات يې نه سي خوړلاي لکه : ځوځان . ۷: اوښ کولاي سي چي په مکمله توګه خپل د پوزي سوریان د ريګو د طوفان په وخت کي بند کړي . ۸: د اوښانو پښې او سينه داسي جوړ دي چي کولاي سي په ډير راحت سره پر ډير ګرم ریګ تګ وکړي او پر کښيني . ۹: ډير زورور دي ، کولاي سي چي په ورځ کي ۴۰۸ کيلو ګرامه وزن تر ۲۵ مایله ۴۰۲۳ پوري يوسي . ۱۰ : که يې ناړي تو کړې نو پوه سه چي په غصه دئ ، سمه رويه ورسره وکړه تر څو سمه رويه درسره وکړي . ۱۱ : اوښه ۱۴ مياشتي جونګی په نس کي ساتي او وروسته يې تولد کيږي . ۱۲ : بعضي جونګيان په مکمله توګه سپين دنيا ته راځي وروسته نصواري رنګه کيږي . ۱۳ : په عربي ژبه کي ۱۶۰ لغاته د اوښ مانا ورکوي . ۱۴ : د کلمه د عربي ژبي څخه ده چي د ښايسته مانا ورکوي ، نو هيڅکله اوښ ته بدرنګه و نه واياست . ۱۵ : عربي اوښان يواځي يو بوکی لري او آسيايي اوښان دوه لري . ۱۶ : اطاعت پکښي خورا زیات دی تردی چې یوه لویه ګله په یوه وړوکي ماشوم پسي روانه وي. ۱۷ : زغم او صبر یې ډیر دی چې څو ورځي وږی تږی ګرزي خو خپل محنت کې یې فرق نه راځي. ۱۸ : خپل طبعې تګ او راتګ یې دقبلې په لور وې. ۱۹ : په بدن کې دصفا اوبو یوه ښه خزانه زخیره لري چې د پوره یوې هفتې اوبه ځايه ولی سي ۲۰ : ډیره حیالري له همدي امله یې جماع ډیره مستوره وي، او له مور او خور سره جفت والی جماع نه کوي. ۲۱ : لکه عاشق د مستۍ او جذب په حالت کي له خوراک او څښاک څخه ډډه کوي. ۲۲ : دوړیو څخه یې د زخم بهترین علاج کیږي. ۲۳ : بولي او شيدي یې د بواسیرو او نورو بیماریو بهترینه دوا ده. ۲۴ : د اوږدي غاړي له برکته تر هر څومره لوی بار لاندي ولاړیدی شي. ۲۵ : شيدې یې د څښلو غوښي یې د خوړلو وړی یې د جامو جوړولو او شا یې د سپریدلو بهترین مراجع دي، نو ځکه الله تعلی فرمایې:اَفَلا یَنْظُرُوْنَ اِلي الاِبِلِ کَیْفَ خُلِقَتْ.
له ساه بندۍ داسې ځان وژغورئ!

له ساه بندۍ داسې ځان وژغورئ! كه ته د ساه لنډي په ناروغي اخته نه یې بل چاته یې وښيه، کېدای شي ته یې دروغتيا لامل شې او ثوابونه وګټې. د هغه چا لپاره چي د سالنډي په رنځ اخته وي، د الله تعالی په فضل يومخېز علاج. يو سوډانی انجنېر چي له ډېره وخته د سالنډي په رنځ اخته وو او د موسمونو د بدلون په مهال به یې دومره ځور زیات شو، چي د مرګ تمنا به یې کوله. هغه له دې علاج سره د الله تعالی په فضل او کرم يومخېز جوړ او روغ شو او له تاسو سره خپله مجربه نسخه پدې ډول شريکوي. هغه وايي: دا نسخه مي ډېرو ناروغانو ته ښودلی، چي فائده یې ورسره شوي، په هغوی کي داسي ناروغان او ناروغاني هم وې چي هره ورځ به روغتون ته داکسيجن د اخېستلو لپاره بېول کېدل. ۶ شپږ دانې د تازه لونګو مېخونه به واخلې او ګول سرونه به ځېني غوڅ کړې، سرونه به پرېږدې او د لونګو پاته تنې به په نېم ګلاس نارمل اوبو کي ماښام واچوې سهار چي له خوبه راپاڅېدلې په تشه خېټه به هغه اوبه وڅښې. دا نسخه به پنځلس ۱۵ ورځي پرله پسې تکرار کړې . ضروري يادونه زه دا نه وايم چي سالنډي کموي، بلکه د الله تعالی په امر یې بالکل له مېنځه وړي. دا ګټوره نسخه يخ موسم په رارسېدلو دی کېدای شي، ستاسو دا وړوکی عمل د يو چا د روغتيا او نجات سبب شي.
وخت څنګه مديريت کړو؟

وخت څنګه مديريت کړو؟ مشهور لیکوال او ویناوال برایان ټرېسي ویلي، مخکې له دې چې شپه کې د خوب کټ ته لاړ شم، د هغو کارونو لپاره مهالوېش جوړوم چې غواړم سبا یې ترسره کړم. دغه کړنه د دې سبب کېږي چې ستاسو ضمیر په ناخوداګاه ډول د خوب پر مهال پر دغه مهالوېش تمرکز وکړي. کله چې سهار له خوبه را پورته کېږی او د ورځې په اوږدو کې له ستونزو سره مخ کېږی، نو پر وړاندې يې تياری ښیی او په خورا اسانۍ سره يې هوارولی شی. د وخت د مديريت لپاره لاندې ټکي په پام کې ونیسئ: د اړینو پوښتنو جوړول: کوم کارونه باید ترسره کړم چې ډېر څه لاسته راوړم؟ کوم کارونه ترسره کولای شم چې مخکې له مخکې یې د یوه بدلون ځواب ویلی وي؟ دغو پوښتنو ته مناسب ځواب ويل له تاسو سره مرسته کوي چې کارونه مو د لومړيتوبو له مخې درجه بندي کړی او ټول په ښه ډول ترسره کړی. دا چاره مو له پرمختګ سره مرسته کوي. د کار ارزښت وپېژنئ: تر ټولو مخکې هغه کارونه ترسره کړئ چې ستاسو په اند ډېر مهم دي. هغه انرژي چې تاسو یې په سوچونو او اندېښنو لګوی ستاسو وړتيا ده چې ضايع کېږي.
نــن دبــدلـــون پــر لــــور

نــن دبــدلـــون پــر لــــور.... دلوستلووختــ ۲قیقی مطالعه کول موږ ته څه ګټه رسوي؟ ۱ مطالعه د انسان دماغ ته داسي رشد ورکوي لکه څنګه چي ورزش بدن ته رشد ورکوي. ۲ مطالعه د انسان د فکر کولو ساحه زياتوي. ۳ مطالعه کول ستاسو دماغ هڅوي تر څو کار وکړي. ۴ مطالعه کول د انسان حافظه ډيروي. ۵ مطالعه کول ستاسو د دماغ هڅوي تر څو د ژوند په سختو مسائلو کي درته د مسئلو حل وښي. ۶ مطالعه کول تاسو ته په ټولنه کي عزت، قدر او درناوی دربخښي. ۷ مطالعه کول ستاسو قلم لیکل سموي، تر څو تاسي هم سبا لیکنه وکړای سی. ۸ مطالعه کول ستاسو د دماغ تمرکز زياتوي. ۹ مطالعه کول په تاسو کي د علم انګیزه خپروي. ۱۰ مطالعه کول مو ځان باندي اعتبار زياتوي. ۱۱ مطالعه کول ستاسو سره د خوب په وخت کي د ښه خوب په لیدلو کي مرسته کوي. ۱۲ مطالعه کول ستاسو څخه يو مؤدبانه شخصیت جوړوي. ۱۳ د مهارتونو زياتیدل. ۱۴ ابتکار راوړونکي به سی ۱۵ له تیروتنو مو ساتي. ۱۶ د خبرو کولو په وخت کي د الفاظو ډيريدل. ۱۷ مطالعه يو ښه تفريح هم کېدالی سي. ۱۸- مطالعه زموږ اذهان د منفي خوا څخه و مثبت خوا ته جذب کوي مختلف فکرونه مه کوئ
د نفس اصلاح لپاره ۴ څلور اصول

د نفس اصلاح لپاره ۴ څلور اصول! ۱- مشارطه د خپل ځان سره شرط ولګوه، چي ګناه به نه کوم. ۲- مراقبه آیا گناہ خو به مي نوي کړې. ۳- محاسبه له خپل ځان سره حساب وکړه، چي څونه ګناه مي کړې او څونه نیکي. ۴- مواخذه که نفس په ورځ کي کومي نافرمانۍ کړي وي، هغه ته سزا ورکړه او سزا دا ده، چي پر هغه د عبادت بوج واچوه، امام غزالی رحمة الله علیه احیاء علوم الدین ۱ هر سهار د خپل نفس سره شرط وکړه، چي نن ورځ هیڅ ګناه نه کوم. ۲ ټوله ورځ پرځان نګراني وکړه، چي ګناه درڅخه ونه شي. ۳ ماښام د بیدېدو څخه مخکي یوازي له ځانه څخه د ټولي ورځي جائزه واخله، چي کوم ښه شوي او کوم بد. ۴ که کومه غلطي شوې وه، پر هغه د شرمندګي سره استغفار وغواړه او که دي ښه کړي وه پر هغه د الله تعالی ډېر شکر اداء کړه. دا څو ټکي د نفس اصلاح لپاره دي. الله تعالی دي موږ د نفس اصلاح لپاره متوجه کړي آمین.
د پېغمبرانو په اړه جالب معلومات

د پيغمبرانو په اړه جالب معلومات څلور هغه پيغمبران چي ژبه یی عربی وو - حضرت هودع - حضرت صالحع - حضرت شعیبع - حضرت محمدص هغه پیغمبران چي سره داکاه زامن و - حضرت عیسیع و حضرت یحییع هغه پیغمبران چي هيڅکله یې وادونه نه و کړي - حضرت عیسیع - حضرت یحییع هغه پیغمبران چي سره ورورونه وو - حضرت موسیع او حضرت هارونع - حضرت اسمائیلع او حضرت اسحاقع هغه پيغمبران چي سره ورور او زامن وو - حضرت ابراهیمع او حضرت اسماعیلع - حضرت ابراهیمع او حضرت اسحاقع - حضرت یعقوبع او حضرت یوسفع هغه پیغمبران چي د حضرت علي ع سره نږدي ښاخ شوي ده - حضرت آدمع - حضرت نوحع - حضرت صالحع - حضرت هودع هغه پیغمبران چي دوه نومونه یې درلودل - حضرت محمدص- احمد - حضرت یونسع- ذوالنون - حضرت عیسیع- مسیح - حضرت خضرع- ملیقا - حضرت یعقوبع- اسرائیل - حضرت یوشع بن نونع- ذوالکفل پیغمبر ص څو ځل معراج ته تللي ده - ځله حضرت یونس ع څو ورځ او شپه د ماهي په نس کې وو - شپه او ورځ هغه پيغمبران چي بنی اسرائیل کې مبعوث شوي ده - پيغمبران هغه پیغمبران چي پاچا هان وو - حضرت سلیمانع - حضرت ذوالقرنینع ترټولو اخري پیغمبر چي جنت ته هته دننه کیږي - حضرت سلیمان ع هغه پیغمبران چي د امامت مقام یې هم لرلو - حضرت محمدص - حضرت ابراهیمع له کوم پیغمبر څخه سر غوڅ شوي ده - حضرت یحییع د حضرت موسی ع قبر د چا په واسطه کيندل شوي ده - حضرت عزرائیلع کوم پیغمبر ع د بل پیغمبر ع زوم و؟ - حضرت موسیع زوم د حضرت شعیبع وو.
د پښتو (ی) ګانې .

د پښتو ی ګانې . ی، ي، ې، ۍ، ئ پښتو هغه ژبه ده چې په خپل جوړښت کې پنځه ی ګانې لري او د هرې ی استعمال په خپل ځای کې خورا مهم دی، خو ځیني کسان بیا ی ګانې دومره جدي نه نیسي، چې دا کړنه یې په لیکنه کې لویه تیروتنه ګڼل کیدای شي، که چیرې غواړئ چې لیکنه مو خلک په ښه ډول سره ولولي او غوره مفهوم ترې واخلي، نو پښتو ی ګانې زده کړئ او په خپلو لیکنو کې یې وکاروئ: لومړی: نرمه یا بې ټکو ی دغه ی ته نرمه وایي ځیني کسان ورته بې ټکیو یا هم وایي دغه ی په حقیقت کې له دوو غږونو څخه جوړه شوې ده چې یو خپلواک غږ او بل نیمه خپلواک غږ دی. دغه ی د نارینه مفردو نومونو لپاره کارول کیږي لکه : سړی، منګی، بچی، زمری، نری، لالی، ختګی، کابلی، بریالی، هراتی ګلالی، ننګیالی، لوی، زلمی، منی، پسرلی، ننګرهاری، کندهاری او داسی نور دویم: څرګنده یا معروفه ي دې ته څرګنده یا معروفه ي وایي دا یو خپلواک غږ دی د نارینه جمع نومونو لپاره کارول کیږي لکه: سړي، منګي، لرګي، بچي، احمدي، صمدي، زمري، ختګي، طبي، دوستي، خپلوي، نرسري، جنګي، نیالګي، لښتي، پردي، نظامي، عسکري، وطني، کفري، ځنګلي، حاجي، لازمي، باراني، جنګي، زلمي، جنګیالي، کلتوري، اجتماعي، ابادي، اسلامي، اجتماعي، اخلاقي، سمدستي ، کلتوري، قاچاقي، اقتصادي، منطقي، قوي، تهاجمي او داسې نور دریمه: اوږده ې دې ته اوږده ې وایي دا یو خپلواک غږ دی زیاتره هغه مفرد ښځینه نومونه چې په زور پای ته رسیدلي وي کاریږي لکه: شیدې، مستې، پاڼې، پلوشې، خورې، پستې، خوږې، وړانګې، ادې، ډیوې، حملې، کرې، نږدې، پردې، ترخې، کږې، سرې، داسې، مخکې، خاورې، فسلفې، لارې، چې، ستونزې، مناقشې، جګړې، مناظرې، خبرې، ورځې، شنبې، یکشنبې، غونډې، معدې، اغېزې، مېرمنې، وړاندې، ترانې او داسې نور څلورم: لکۍ لرونکې یا زورکۍ والا ۍ دې ته لکۍ لرونکي یا زورکی والا یا وایي دا هم له دوو غږونو څخه جوړه شوې، یو یې خپلواک واول او بل یې نیمه واک واول. دا ۍ په زیاترو مفردو ښځینه نومونو کې راځي لکه: هګۍ، سپوږمۍ، ډوډۍ، نجلۍ، ګلالۍ، جلبۍ، خولۍ، زمرۍ، هیلۍ، نتکۍ، خورکۍ، دیموکراسۍ، کابلۍ، هراتۍ، نرۍ، توتکۍ، سلګۍ، المارۍ، څوکۍ، ابوظبۍ، ودانۍ، ژوندۍ، لومړۍ، ماڼۍ، زارۍ، افغانۍ، وروستۍ، څپلۍ، پیړۍ، نرۍ، ولسوالۍ، تبۍ او داسې نور پنځم: همزه لرونکې ئ دغه ئ د امر کولو په وخت کې کاریږي لکه: دا کار مه کوئ، راځئ، مه کوئ، ورځئ، ګورئ، ولاړئ، پدې لاره مه ځئ، هڅه کوئ ، ویې ګورئ، والوزئ، ولاړئ، حساب ور کوئ، حساب اخلئ، حساب مه منئ، اورئ، راغئ او داسې نور
په نړۍ کې لومړی د زرو طلایی هوټل!

په نړۍ کې لومړی د زرو طلایی هوټل! دا منزله لوکس ستوری هوټل د ویتنام پلازمینه ، مرکز هانوي کې د جیانګ وو جھیل په څنډو کې موقعیت لري. دا حویلی د پنځه زره مربع متره سرامیک ټایلونو سره پوښل سوې ده، د دې هوټل جوړولو کاله وخت ونیو او پدې هوټل کې د شپې پاته کیدو لګښت له ډالرو څخه پیل کیږي
مهور الوند

مهور الوند په جولاي ۱۳ ، ۱۹۹۴ په تهران کې زیږیدلی د ایران فلمی اداکار دی. هغه د تهران پوهنتون د ښکلو هنرونو له پوهنځي څخه په تیاتر کې د لسانس سند ترلاسه کړ. سرچینې
محمد نواز حقیقت سانېن

محمد نواز حقیقت سانین ۱۳۳۹ لمريز لېږدي کال د کونړ ولايت-۱۳۹۸ ل ل کال د افغانستان يو پښتو ژبی شاعر او لیکوال وو. مخينه محمد نواز حقیقت سانین پر ۱۳۳۹ ل ل کال په کونړ کې زېږېدلی وو، زده کړې یې له کور کلي پیل کړې او تر ښار او پوهنتونه یې تر فوق لیسانس پوړۍ پورې ورسولې. کار یې پیل کړ، خو په هیڅ حالت کې یې د قلم ملگرتیا پرېنښووه، خپل دایمي ملگری به یې هر کله په پاسني جیب کې ټومبلی وو. د ښاغلي محمد نواز حقیقت سانین د ژوند مزل په ۱۳۳۹ کې پیل او په ۱۳۹۸ کال کې پای ته ورسید. دا مزل له کړاوونو ډک وو، خو د ویاړونو په غمیو هم سینگار وو او دا ویاړونه لومړی ده ته، بیا یې کورنۍ او بچیانو ته او بیا د افغانستان د فرهنگ لویې کورنۍ ته د سر لوړۍ او وياړ څراغونه گڼل کېږي. حقیقت سانین د افغانستان د اوسني ادب او فرهنگ د ځلنده ستوري په توگه لنډ، خو له زیارونو او ویاړونو ډک ژوندوکړ. د هغه د ژوند کړاوونه د خلکو او هېواد کړاوونه وو، ویاړونه یې هم د هغو خدمتونو ټولگه ده چې د خپلو مسلکي او فرهنگي هلو ځلو په ترڅ کې يې ترسره کړي ول. د افغانستان د فرهنگي کورنۍ د غړو په منځ کې یې یو ځانگړی او منحصر په فرد ځای درلود، د ریښتیني صداقت او دایمي کار په وجه پر ټولو گران وو، د همدې له کبله یې پر مړینې باندې ټول فرهنگیان خواشیني شول. دي. ليکوال او شاعر پوهاند محمد اسماعيل يون د هغه په اړه لیکي: یو مینه ناک انسان، یو عاطفي شخصیت، یو ښه قلموال، یو زړور ملي مبارز، یو قومي مشر، له مشرانو سره مشر، له ځوانانو سره ځوان او له ماشومانو سره مینه گر انسان، یو ډوډۍ مار او یو جرگه مار سړی د تل لپاره له دې خاورینې نړۍ وکوچېد. محمد نواز سانین حقیقت د الهي کالم دا حقیقت د خپل وجود د فناه کېدو په قیمت یو ځل بیا ثابت کړ. حقیقت صیب لاړ خو موږ ته یې په لسگونو ادبي، څېړنیز او تاریخي اثار د معنوي پانگې او خپل گلالي اولادونه د هغه د لارې د لارويانو او پالونکو په توگه پرې ښوول. د افغانستان د فرهنگ په ډگر کې د محمد نواز حقیقت سانین نښيرونه هر یو خپل ځای او ارزښت لري، خو که د افغانستان د نوي پښت روزل او په دې لړ کې د کوشنیانو ادبیاتو په برخه کې د هغه تر سره کړو کارونو ته وگورو، نو د نواز حقیقت هغه نښيرونه چې هغه د کوشنیانو لپاره پنځولي، د ځانگړې پاملرنې وړ دي. مړینه چاپ شوي نښيرونه يې ۱ ــ سپینه کوتره، شعري ټولگه د ماشومانو لپاره. ۲ ــ د لمر ترانې، شعري ټولگه د ماشومانو لپاره. ۳ ــ خټین کورونه، شعري ټولگه د ماشومانو لپاره. ۴ ـ د هیلو غوټۍ، شعري ټولگه د ماشومانو لپاره. ۵ ــ د رڼا لاره، شعري ټولگه د ماشومانو لپاره. ۶ ــ جنگي اس ماشومانو ته د خوند او پند کیسې. ۷ ـ ورکه سپوږمۍ شعري ټولگه. ۸ - کږې لارې شعري ټولگه. ۹ ـ د مورچل ترانې شعري ټولگه. ۱۰ ـ پیالې شعري ټولگه. ۱۱ ـ سون او روپ په گوارشي ژبه شعري ټولگه. ۱۲ ـ گوارشي ژبه څنگه ولیکو؟ څېړنیز اثر. ۱۳ ـ زموږ سرحدونه، زموږ ویاړونه. ۱۴ ـ د شهید همت یادونه. ۱۵ ـ د خپلواکۍ خواږه یادونه. ۱۶ ـ گوار کوهستان افغانان. ۱۷ ــ د ادب خزانه. ۱۸ ــ قلم. ۹۱ - د پوهې زیورات. ۲۰ ـ د گوار کوهستان دودونه او رواجونه. ۲۱ ـ جنتي سوم. ۲۲ ـ بوراگان. ۲۳ ــ کو، کو، کو ـ وق، وق، وق،. ۲۴ ــ اخیر به څه کیږي؟ ر ٔیس جمهور ته پرانستی لیک. ۲۵ ـ زمری او موږک. ۲۶ ــ ښکلی نورستان. ۲۷ ــ د الحاج استاد گوار یادونه. ۲۸ ــ شملې او لوپټې د کوچنیانو او زلمیانو لپاره خواږه شعرونه. اړینه ده يادونه وشي چې خدای بښلی حقيقت ۲۰ نور داسې نښيرونه هم لري چې چاپ ته سترگې پر لار دي. اخځليک ۱- ۲- ۳- پښتانه ليکوال پښتانه شاعران افغاني ليکوال پښتانه افغانان
بین الافغاني خبرې

بین الافغاني خبرې د کابل ادارې او وسله والو تالبانو تر منځ په افغانستان کې د سولي راوستلو يو کوښښ دی، په دې په دې خبرو کي دواړې غاړي د تل سولي راوستلو اميد لري. د سولي دا خبري د سپټمبر پر ۱۲مه پیل سوې. دا هم وګوری
سید حسن اغا میري

سید حسن اغا میري د ۱۹۸۰ کال د مارچ په. مه زیږیدلی ، تهران یو ایرانی عالم دی چې په ایران کې د توحید د مختلف لیکچرونو له امله شهرت لري. سرچینې
هوجت اشرف زاده

هوجت اشرف زاده په دسمبر ۴ ، ۱۹۷۹ زیږدیز کال په نیشابور کې زیږیدلی یو ایراني پاپ سندرغاړی ، موسیقي غږونکی او کمپوزر دی. سرچینې
امیر ارام

امیر ارام د نومبر په ۱۹ ، ۱۹۵۱ زیږیدلی یو ایراني شاعر ، سندرغاړی ، کمپوزر او موسیقار دی. سرچینې
آرتوش

آرتوش ، چې بشپړ نوم یې اردش آوډیان دی ارمینی: په اګست ۱۳، ۱۹۳۱ په تهران کې زیږیدلی یو ارمینی - ایرانی سندرغاړی دی. سرچینې
آرش (سندرغاړی)

آرش لیباف په تهران کې د می ۳ ، ۱۹۷۶ زیږیدلی د آرش ، ایراني سندرغاړی ، سندرغاړي ، تولید کونکی او اداکار په توګه پیژندل شوی. آرش په تهران کې زیږیدلی و.هغه د لسو کالو عمر پورې په تهران کې اوسېده او بیا اروپا ته مهاجر شو.هغه د ۱۹۸۰ مو کلونو په وروستیو کې سویډن ته لاړ. آرش او د هغه کورنۍ لومړی د اپسالا په نوم ښار ته لاړ او هلته یې د ۵ کلونو او ۳ میاشتو لپاره پاتې شو او بیا له اپساله څخه مالم ته لاړ. هغه بیا په ۲۰۱۶ کال کې دوبۍ ته تللی و ، او ایران ته یې د خپل نږدېوالي یادونه وکړه. سرچینې
محمدحسین آرمان

محمد حسین ارمان، چې د استاد ارمان په نوم پیژندل شوی دی په ۲۱ کال د مارچ په کابل کې زیږیدلی یو افغان سندرغاړی ، موسیقار او میوزیک ښوونکی دی. سرچینې
سید انور خپلواک

سید انور خپلواک د افغانستان د ډمبورو هنرمند سندرغاړی او سندرغاړی دی.
مهرداد عثماني

مهرداد عثماني په جولای کې ۱۶ ، ۱۹۶۷ په تهران کې زیږیدلی یو ایراني سندرغاړی ، کمپوزر او چمتو کوونکی دی چې په لاس انجلس کې میشته دی.
فرامرز آصف

فرامرز آصف د فرامرز اصف له هنري نوم سره په ۱۳۲۹ کال په ابدان کې زیږیدلی ،خوزستان یو پخوانی ایرانی پاپ سندرغاړی،کمپوزر او سندرې لیکونکی او ورزشکار دی. هغه په ۱۹۷۴ کال کې په تهران کې د آسیایی لوبو په درې مرحلو کې د برونزو میډال ترلاسه کړ ، او د هغه-۱۶ متره او-سانتي متره کوټه د رکورد۳۳ کلونو لپاره د ایران درې قدمه کودتا ریکارډ وه.
نعمت‌الله آغاسی

نعمت الله اجموده،د هنري آګسي جولای ۲، ۱۳۱۸، اهواز -نومبر ،۲۰۰۵،کارج د اسلامي انقلاب نه دمخه د مشهور میوزیک مشهور بازار و او مشهور بازار و ، چې د لله زاري یو له سندرغاړو څخه و. سرچینې
محسن ابراهیم‌زاده

محسن ابراهیمزاده په سپټمبر۷، ۱۹۸۷. زیږدیز کال کې په توربا حیدریه کې زیږیدلی یو ایراني سندرغاړی ، کمپوزر او پاپ سندرغاړی دی. سرچینې
میثم ابراهیمی

میثم ابراهیمي په سپټمبر۲۹ ، ۱۹۸۵ کې په تهران کې زیږیدلی یو ایراني پاپ سندرغاړی دی. سرچینې
ابی

ابراهیم حمیدي په جون ۱۹۸۵ کې په تهران کې زیږیدلی د ایران پاپ سندرغاړی دی چې هنري ابي نومیږي.هغه په ایران کې یو له هنرمند سندرغاړو څخه دی. ابي په مختلف ژانرونو لکه ډبر ، بالډ ، لوک میوزیک ، پاپ ، نڅا ، کور او ټرانس میوزیک کې کار کوي. سرچینې
پروېز مهجور خېشکي

پروېز مهجور خېشکي زوکړه ۱۳۳۱ لمريز لېږدي کال- مړینه د ۱۳۹۹ لمريز لېږدي کال د وږي ۱۶، ۱۹۵۲-۲۰۲۰ زېږدي کلونه د افغانستان د پښتو ژبې شاعر او ليکوال وو. مخينه د پښتو ژبې مشهور لیکوال، شاعر او څېړونکی ډاکټر پروېز مهجور خېشکي د نوښار د خېشکي کلي اوسېدونکی وو، چې په پښتو او اردو ژبو کې یې له پېښور پوهنتونه ماسټرۍ اخيستې وې او بیا یې د ارزاني خوېشکي پر شاعرۍ پي ایچ ډي کړې وه. ډاکټر مهجور په پیل کې شاعري کوله خو بیا یې وروسته خپل ټول پام د څېړنې او په تېره د تصوف په اړه څېړنې ته واړوله چې تر اوسه یې په لسگونو مقالې لیکلې او چاپ شوې دي. هغه په ۱۹۸۸ ز کال کې د پېښور په پښتو اکېډمۍ کې د جونېر ریسرچ افسر په توگه په نوکرۍ لگېدلی وو او بیا یې ۱۴ کاله له اکېډمۍ سره د یو څېړونکي په توگه بېلابېل خدمتونه کړي او تر ۲۰ زیات يې د پي ایچ ډي او ایم فل شاگردان روزلي دي. د مهجور خېشکي په چاپ شويو کتابونو کې د ښاد محمد دیوان، د پښتو ژبه له ډاکټر خیال بخاري سره مشترک کتاب، د علي محمد مخلص د دیوان تدوین، تحقیق او تصحیح، د ارزاني خېشکي کلیات: پي ایچ ډي مقاله، د ميرزا خان انصاري دیوان، تحقیق او تصحیح، رحمان فن اور شخصیت اردو کتاب او ځینې نور شامل دي. ډاکټر پروېز مهجور په ۱۹۶۹ ز کال کې د پښتو ادبي ټولنه خېشکي جوړه کړې وه او د دې تر څنگ یې په ارزاني ادبي جرگه کې هم ادبي فعالیتونه کړي وو. مړينه لیکوال، شاعر او څېړونکی ډاکټر پروېز مهجور خېشکي تر اوږدې ناروغۍ وروسته د ۱۳۹۹ لمريز لېږدي کال د وږي پر ۱۶ له دې فاني نړۍ سترگې پټې کړې. اروا یې ښاده او جنت يې څای شه. چاپ شوي نښيرونه يې ۱-د ښاد محمد دیوان. ۲-د پښتو ژبه. ۳-د علي محمد مخلص د دیوان تدوین، تحقیق او تصحیح. ۴-د ميرزا خان انصاري دیوان، تحقیق او تصحیح. ۵- اخځليک ۱- ۲- د استاد محمد آصف صميم فېسبوک پاڼه. پښتانه شاعران پښتانه ليکوال پښتانه افغانان
د اقتصاد وزارت

د افغانستان د اقتصاد وزارت په هیواد کې د د پالیسیو د ترحې او په اقتصادي کلتوري بیارغونې او نورو پروجو کې د هیواد په کچه څارنه او عمل کوی. اقتصاد وزارت د هیواد او ولایتونو په کچه بازار ته په نظر کې نیولو سره د هیوادوالو د بیکارې کچه کمول او او پراختیایي پروژې عملي کوی. لوې پروژې وزیران تاریخچه
کومیتاس

سوگومون سوگومینی ، مقرر اور عام طور پر کومیتاس کے نام سے جانا جاتا ہے ، آرمینیائی: ؛ اکتوبر او ایس ستمبر - اکتوبر ایک آرمینی پادری ، میوزکولوجسٹ ، کمپوزر ، ترتیب دینے والا ، گلوکار اور کوئر ماسٹر تھا۔ جسے ارمینیہ کے قومی اسکول میوزک کا بانی سمجھا جاتا ہے۔ وہ نسلی موسیقی کے علمبرداروں میں سے ایک کے طور پر پہچانے جاتے ہیں۔ کمیٹاس کو کم عمری میں ہی یتیم کیا گیا تھا ، آرمینیا کے مذہبی مرکز ایٹچیمیاڈزین لے جایا گیا ، جہاں اس نے جورجیا کے سیمینری میں تعلیم حاصل کی۔ سن میں ورڈپیٹ برہنہ پجاری کی حیثیت سے تقرری کے بعد ، انہوں نے برلن کی فریڈرک ولیم یونیورسٹی میں موسیقی کی تعلیم حاصل کی۔ اس کے بعد انہوں نے ایک قومی روایت کی تعمیر کے لئے اپنی مغربی تربیت کا استعمال کیا۔ اس نے ارمینی لوک میوزک کے سے زیادہ ٹکڑوں کو جمع اور نقل کیا ، جس میں سے نصف سے زیادہ بعد میں کھو گئے تھے اور اب صرف ، کے قریب ہیں۔ آرمینیائی لوک گانوں کے علاوہ ، انہوں نے دوسری ثقافتوں میں بھی دلچسپی کا مظاہرہ کیا اور میں کرد راگ کے عنوان سے کرد لوک گانوں کا پہلا مجموعہ شائع کیا۔ ان کے کوئر نے دوسرے باشندوں میں کلاڈ ڈیبسی کی تعریفیں حاصل کرنے والے ، بہت سے یورپی شہروں میں آرمینیائی موسیقی پیش کی۔ کومیتاس میں قدامت پسند پادریوں کے ذریعہ ایٹمیئڈزین میں بدسلوکی سے بچنے اور وسیع سامعین میں آرمینیائی لوک موسیقی کو متعارف کروانے کے لئے میں قسطنطنیہ میں آباد ہوئے۔ انہیں آرمینیائی جماعتوں نے بڑے پیمانے پر قبول کیا ، جبکہ ارشگ چوبیان نے انہیں آرمینی موسیقی کا نجات دہندہ کہا۔ آرمینیائی نسل کشی کے دوران ، سیکڑوں دیگر ارمینی دانشوروں کے ساتھ ، کومیتاس کو عثمانی حکومت نے اپریل میں گرفتار کیا گیا تھا اور انہیں جیل کے ایک کیمپ میں جلاوطن کر دیا گیا تھا۔ انہیں جلد ہی غیر واضح حالات میں رہا کیا گیا اور اسے ذہنی خرابی کا سامنا کرنا پڑا اور پوسٹ ٹرومیٹک اسٹریس ڈس آرڈر پی ٹی ایس ڈی کی شدید صورت پیدا ہوئی۔ قسطنطنیہ میں بڑے پیمانے پر معاندانہ ماحول اور بڑے پیمانے پر آرمینیائی موت مارچوں اور قتل عام کی اطلاعات جس نے ان تک پہنچا اس نے اس کی نازک ذہنی حالت کو مزید خراب کردیا۔ انھیں پہلے تک ترکی کے ایک فوجی چلنے والے اسپتال میں رکھا گیا اور پھر پیرس کے نفسیاتی اسپتالوں میں منتقل کیا گیا ، جہاں انہوں نے اپنی زندگی کے آخری سال تکلیف میں بسر کیے۔ کومیتس کو بڑے پیمانے پر نسل کشی کے شہید کے طور پر دیکھا جاتا ہے اور انہیں آرٹ میں آرمینی نسل کشی کی ایک اہم علامت کے طور پر پیش کیا گیا ہے
لووف

د لووف ښار د اوکراین هېواد د لووف ولایت منځۍ ده. دا د اوکراين يوه ملي- فرهنگي، زده کړيزه او پوهنيزه منځۍ ده چې ددغه هېواد یوه لويه صنعتي منځۍ او لېږندويه ټرانسپورټي گڼلارې هم گڼل کېږي. د لووف ښار په خلکو او رسنيو کې د گاليسيا او لوېديځ اوکراين د پلازمېنې په نامه یادېږي. دا ښار د وگړیو د ډېروالي له پلوه د هېواد د ښارونو په شمېر کې اووم ځای لري. مخينه د ښار نوم جغرافيه اوبهوا پېښليک تاريخ نوي ميکروريان رغاوه صنعت پوهنه هڅوب کولتور د اوکراين د خپلواکۍ پېر له ۱۹۹۱ زېږدي کاله راهيسې وگړي د ښار د اوږده ژوند درلودونکي د وگړيو شمېر د کلونو په شمېر د لووف روسان د لووف پولنډیان د لووف يهوديان د لووف ارمنيان اداري جوړښت سياست واکمني وټه اقتصاد رغاويزې صنعتی سيمې لېږندوی ټرانسپورټ اړيکي ښوونه او روزنه تکړښت ورزش دين دیني او مذهبي ځايونه پارکونه مېله ځي پارکونه چاپېريالي اکر قانون او جنايت د بهرنيو هېوادو استازیوالې ملگري ښارونه اخځليک ۱- د اوکراين ښارونه
ښوونتون

ښوونتون د ښوونکي د روزنې مؤسسه چې په پاړسي ژبه کې يې موسسه تربیه معلم بولي، د زده کړو لپاره هغه ځانگړې مؤسسه ده چې په هغې کې د ښوونځيو او لېسو لپاره ښوونکي روزل کېږي.
دارو خان خاکسار

دارو خان خاکسار ۱۳۳۲ لمریز لېږدي کال، د اروزګان ولایت، د چورې ولسوالي - د ۱۳۹۴ ل ل کال د غويي ۲۹ د افغانستان يو پښتو ژبی شاعر، ليکوال او سیاسي وگړه شخصیت وو. مخینه دارو خان خاکسار د صاحب خان زوی او د ملک تاج محمد خان لمسی پر ۱۳۳۲ لمریز لېږدي کال د ارزگان ولایت د چورې ولسوالۍ کې زیږیدلی دی. دارو خان خاکسار پر ۱۳۵۲ ل ل کال د پکتيا ولايت له ښوونتون د ښوونکي د روزنې مؤسسه څخه فارغ شوی دی. وروسته یی درې دورې د کابل ښار د ټولنیزو علومو انستيتوت په لومړۍ درجه پای ته رسولی دی. هغه د ښوونکي، سرښوونکي، د سیدالخان لیسې د مدیر او پر نورو بېلابېلو سرکاري او ځاني مؤسسو کې دندې ترسره کړې دي. پر ۱۳۹۰۵۵ نېټه د هېوادمشر په فرمان د ارزگان ولایت د دهراود ولسوالۍ د ولسوال په توگه وگومارل شو، خو هغه ډډه ترې وکړه. نوموړي د خپلو خلکو د استازي په توگه په دوديزه لویه جرگه کې هم گډون کړی دی. خاکسار د ۱۳۴۷ لمریز لېږدي کاله راهسې شعر ليکه، او له همدی لامله یې پر ۱۳۹۱ ل ل کال د سولې په مشاعره کې نغدي جايزه وگټله او د ځوان غږ د ۱۳۹۲ کال په مشاعره کې یې د اطلاعاتو او کلتور ریاست له خوا ستاینلیک تر لاسه کړ. مړینه خدای بښلی داروخان خاکسار پر ۱۳۹۴۰۲۲۹ نېټه د درې نۍ سه شنبې پر ورځ، گهيځ پر ۷ بجو او ۱۵ دقيقو ۷:۱۵ په داسې اکر کې چې له کوره د خپل درملتون پر لور رهي وو، د سړک غاړې بم د چاودنې له لامله له دې نړۍ سترگې پې کړې. هغه د هېواد او اسلام دوښمنانو شهيد کړ. په دې ډول شهید استاد داروخان خاکسار له خپلو نیمگړو هیلو او ارمانونو سره د هېواد او ولس له مینې ډکه د سولې او خپلواکۍ ترانه په خوله، له دې پاني او ستړې نړۍ د تل لپاره رخصت واخیست. اروا يې ښاده او جنت یې ځای. چاپ شوي نښيرونه يې ۱- ارزگان ناوې. ۲- گران وطن جانان وطن. ۳- ملي نغمې او ترانې. ۴- د چورې ولسوالي او د ارزگان نومیالي. د داروخان خاکسار نږدې ۲۵ نښيرونه ناچاپ پاتی دي. اخځليک ۱- ۲- ۳- ۴- پښتانه شاعران پښتانه ليکوال افغاني ليکوال پښتانه افغانان