ihanif/pashto-wikipedia-corpus huggingface dataset:
اېستونيا

دایستونیا جمهوریت، يا استونیا ایستونیايي: يا په سهېلي اروپا کې پروت يو هېواد دی. چې د ۲۰۰۴ زېږيز کال نه راپدېخوا د اروپايي ټولنی غړيتوب لري. دا هېواد په سهېل کې د فینلنډ نه د نرې فینلنډي خليج په مرسته بېل شوی دی او د لويديځ له خوا د بالتیک دا هېواد د سويډن نه بېلوي. ددغه هېواد سمندر غاړي ۳۷۹۴ کيلومتره اوږدوالی لرې. همداشان دا هېواد په ختيځ کې د روسیه سره ۲۲۹ کیلومتره ګډه پوله لري او په سوېل کې د لاتویا سره ۳۳۹ کيلومتره ګډه پوله لري. د استونیا پلازمینه د تالین ښار دی. وګړي د دویمې نړیوالې جکړې نه مخکی د استونیا ۸۸ سلنه وګړي استونیایان وو اما د پخوانی شوروی اتحاد د پلانوړو پراساس چې له هغې مخې به یې روسان په استونیا کې میشتول اوسمهال د استونیایانو فیصدې ۶۱ سلنو ته راټیټه شوې ده. جغرافیه استونیا د بالکان په شمال کې ترټولو کوچینی عیواد. یاد هیواد ۲۲۷۴۵ مساحت لري. اداری ویش پلازمینه تالین ایدا مرکز یووی پارنو مرکز پارنو پارنو پولوا مرکز پولوا پولوا تارتو مرکز تارتو تارتو رپلا مرکز رپلا رپلا ساره مرکز کورساره لنه مرکز راکوره لنه ولایت مرکز هاپسالو هاریو مرکز تالین هیو مرکز کاردلا والګا مرکز والګا والګا وورو مرکز وورو ږورو ویلیاندی مرکز ویلیاندی ویلیاندی یاروا مرکز پایده یوګوا مرکز یوګوا سیاسی جوړښت کلتور د استونیا هیواد رسمي ژبه استونیایي ده. اقتصاد دین تاريخ د ساینسي تيورۍ له اساسه داسې ښايي چې په اسټونيا کې د انسان درک اله مالوم شو کله چې کاله کلونه وروسته په سیمه کې واورې اوبه شوې. اېسټونيا جمهوريت د اروپایي اتحادیه غړي هیوادونه
ایتوپیا

اېتوپیا چې رسمي نوم یې د ایتوپیا فدرالي دموکراتیک جمهوریت په انګلیسي دی افریقا،د افریقا ښکر کې په وچې پورې تړلی یو هیواد دی. پلازمینه یې آدیس آبابا او مساحت یې ۳۰۰۱۰۴۱ کیلومتره دی. ایتوپیا ۶۳۵۱۳۵۱۱۰ میلیونه وګړي لری او د پیسو واد یې د ایتوپیا بیر ده. ایداري وېش تاریخ جغرافیه کلتور اقتصاد د افریقایي اتحادیه غړي هیوادونه اېتوپیا په وچې پورې تړلي هیوادونه د اېتوپيا ژبې د ایتوپیا ژبې د ۲۰۰۷ د سرشمېرنې له مخې اورومو . اماریک . سومالی . تیگرینیا . سیدامو . ولایتا . ګورج . افار . هادیه . ګمو . نور . د ایتھنولوګ په وینا، په ایتوپیا کې انفرادي ژبې ویل کیږي. په هېواد کې ډېری وګړي د کوشیټیک یا سیمیټیک څانګو افریقایي ژبو خبرې کوي. په پخوانیو کې د اورومو ژبه شامله ده، چې د اورومو لخوا ویل کیږي، او سومالیا چې د سومالیانو لخوا ویل کیږي؛ په وروستي کې اماریک شامل دي، چې د امهارا لخوا ویل کیږي، او د تیګرینیا، چې د دګریانو لخوا ویل کیږي. په ګډه، دا څلور ډلې د ایتوپیا د نفوس درې پر څلورمه برخه جوړوي. نورې افریقایي ژبې چې د پام وړ شمیر ویونکي لري د کوشیټیک سیډامو، افار، هادیه او اګاو ژبې او همدارنګه د سامیتیک ګوراج ژبې، هراري، سلت، او ارګوبا ژبې شاملې دي. عربي چې د افرواسیاټیک کورنۍ پورې اړه لري، په ځینو سیمو کې هم ویل کیږي. برسیره پردې، د اوموټیک ژبې د اوموټیک توکمیزو لږکیو ډلو لخوا ویل کیږي چې په سویلي سیمو کې اوسیږي. په دغو محاوراتو کې آری، بنچ، ډیم، ډیزین، گامو-ګوفا-داورو، مال، همر، او والیتا شامل دي. د نیلو-سهاران کورنۍ ژبې هم د توکمیزو لږکیو لخوا ویل کیږي چې د هیواد په سویل لویدیز برخو کې متمرکز دي. په دې ژبو کې نور، انوک، نیانګاتوم، ماجنګ، سوري، میین او مرسي شامل دي. انګلیسي هغه بهرنۍ ژبه ده چې په پراخه کچه ویل کیږي، په ثانوي ښوونځیو او ټولو دریمو زده کړو کې د لارښوونې وسیله؛ فدرالي قوانین هم په برتانوي انګلیسي ژبه د فدرالي نیګاریت ګزیټا په شمول د اساسي قانون کې خپاره شوي دي. اماریک د لومړنیو ښوونځیو د لارښوونو ژبه وه، خو په ډیرو سیمو کې د سیمه ایزو ژبو لکه اورومیفا، سومالیا یا تیگرینیا لخوا بدله شوې ده. په داسې حال کې چې ټولې ژبې د ایتوپیا د په اساسي قانون کې د مساوي دولت پیژندنې څخه خوند اخلي او اورومو د اصلي ویونکو لخوا ترټولو نفوس لرونکې ژبه ده، اماریک د ټولو ویونکو د شمیر له مخې ترټولو نفوس لرونکی دی. د ایتوپیا مختلفې سیمې او چارټر شوي ښارونه د خپلو کاري ژبو ټاکلو لپاره وړیا دي. امهاري د امهارا سیمې، بینیشنګول-ګومز، سویلي هیوادونو، ملیتونو، او خلکو سیمه، ګمبیلا سیمه، ادیس ابابا او ډار داوا کې د رسمي کاري ژبې په توګه پیژني. د اورومو ژبه د رسمي کاري ژبې په توګه کار کوي او په اورومیا، کې د هرار او ډار داوا او د امارا سیمه کې د اورومیا زون کې د زده کړې لومړنۍ ژبه ده. صومالیه د سومالیا د سیمې رسمي کاري ژبه ده او ډییر داوا، په داسې حال کې چې افار، هاراري، او تیگرینیا په خپلو سیمو کې د رسمي کاري ژبو په توګه پیژندل شوي. په دې وروستیو کې د ایتوپیا حکومت اعلان وکړ چې افار، اماریک، اورومو، صومالیه او تیگرینیا د ایتوپیا د رسمي فدرالي کاري ژبو په توګه منل شوي دي. ایټالوی لا هم د خلکو د ځینو برخو لخوا ویل کیږي، ډیری یې د زاړه نسل په منځ کې، او په ځینو ښوونځیو کې تدریس کیږي په ځانګړې توګه د اسټیټوټو سټالی ایټالیانو اومنیکمپرینسیو دی اډیس ابیبا. امهاریک او تیګرینیا دواړو د ایټالوي ژبې ځینې کلمې په پور اخیستي دي.
فينلينډ

فینلانډ فینلنډفنلند په فنلنډي چې په رسمي توګه د فینلانډ ولسمشريزه ده د اروپا په شمال کې پروت یو هېواد دی. فنلنډ یو اسکندونیایي ټاپو وزمه هیواد دی چې د اروپا په شمال کې موقیعت لرې. یاد هیواد ۰۰۰۴۰۰۵ میلیونه وګړي او ۱۴۵۳۳۸ کیلومتره مربع مساحت لرې. ددی هیواد رسمي ژبي فینلنډي او سویډني دي چې ۳۳۸۹ سلنه وګړي یې فینلنډی ژبی جوړوی او پلازمینه یې د هلسینکی ښار دی. جغرافیه اقتصاد تاریخ کلتور اداري ویش د فنلنډ هیواد ایداري وېش لوی ښارونه فېنلانډ د اروپایي اتحادیې غړي هیوادونه
شمالي مقدونیه

شمالي مقدونیه مقدوني: ، یا مقدونيه د اروپا په سوېل ختيځ کې او د يونان په شمال کې پروت یو هېواد دی. دغې ولسمشريزې له پخوانی یوګسلاویا څخه په کال ۱۹۹۱م کال کې خپله خپلواکي ترلاسه کړه. د یاد هیواد پلازمینه د اسکوپیه ښار دی. د شمالي مقدونیا رسمي ژبه مقدونیایي ده، مساحت یې ۷۱۳۲۵ کیلومتره مربع او د وګړو شمیر یې ۳۱۵۰۶۱۲ میلیونه تنه دي. د شمالي مقدونیه انځورونه اقتصاد کلتور تاریخ جغرافیه اداري ویش خپلواکی رسمي نښان نقشه شمالي مقدونیه
درملپېژندنه

درملپېژندنه چې په يوناني كې ورته فارماكولوژي وايي چي مانا درمل او مانا پوهنه ده چې دپښتو د هم مانیزې ويي سره كټ مټ يوه راوځي. دا د هغو كيمياوي موادو زده كړه ده كوم چې ښيي چي دغه مواد څنگه په ژوندي جسم كې عمل كوي. سرچينه درملپېژندنه ژونکيميا
درملپوهنه

درملپوهنه په اروپايي ژبو بلل کېږي او دا د يوناني ژبې د فارماکون درمل او - يا زده کړه يو تړنگنوم دی. د دارو درملو د اعمالو او کړنو زده کړه ده. په بله وينا دا د يوه ژوندي اورگانيزم او د جوړو شويو کيميايي درملو د خپلمنځي اغېزو يوه زده کړه ده چې په نورماله ژونکيميايي کړنې اغېزمن کوي. يادښتونه ژونکيميا پوهنه
آيسلينډ

آیسلنډ آیسلند چې په رسمي چارو کې د آيسلنډ جمهوريت په ايسلنډي: هیواد بلل کېږي. يو اورښندونې ټاپو وزمه هېواد دی چې په سهېلي اطلس سمندر کې پروت دی او د ګرینلنډ ناروې د برطانيه او آيرلېنډ او د فارو ټاپوګان او هېوادونه ورنه چاپېر دي. د آيسلېنډ جمهوريت يا په آيسلنډي په رسمي چارو کې يادېږي. که څه هم همدا دا ددی هیواد دوديز نوم دی اما د جمهوريت نوم يوازې ددې هېواد د حکومت پت نظامي څرګندونو کې کارېږي او دا نوم د دې هېواد د اصلي نوم برخه نه ده. ددی نوم وضاحت د آیسلنډ لومړي وزير د دفتر نه په يوه رسمي ليک کې چې آري پال کريستينسون ته یې لیګلی وو چې د آرني ماګنوسون د ايسلنډي زده کړو د انستيتيوت پروفيسر دی. په هغې کې دا څرګندونې راغلي چې د اطلس سمندر سهېل کې پروت يو اروپايي هېواد دی. د دې هېواد د وگړو شمېر نژدې دی او د دې هېواد ټول مساحت دی. د آيسلنډ لوی ښار او د هېواد پلازمېنه ریکیاویک نومېږي، چې پخپله همدا ښار او د دې ښار شاوخوا سيمو کې مېشت وگړي د همدې هېواد د ټولو وګړو د درې برخو نه دوه برخې جوړوي. د جغرافيې له مخې آيسلنډ د اورښندونکي غرو او زمکو يو فعاله سيمه ده، چې په دې هېواد کې تر لويې کچې اورښندونکي غرونه او ډاگونه موندل کېږي. جغرافیه کلتور سیاسي جوړښت اداري ویش اقتصاد تاریخ سیلاني او مشهور ځایونه سرچينې آيسلېنډ
اېټاليا

ایټالیا په ایټالوي چې په رسمي توګه د ایټالیا جمهوريت بلل کېږي، د اروپايي اتحادیه د هيوادونو څخه يو دی. یاد هیواد د اروپا لوی وچه په جنوب کې پروت دی، پلازمینه یې روم ښار دی. دا ټاپو وزمه له دوه نورو لویو ټابو ګانو څخه په مدیترانه کې جوړه شوی چې سیسیل ټاپو او ساردینیا دي. نن ورځ ایټالیا د نړۍ له پر مختللو هیوادونو شمیرل کیږی چې د ۸ګروپ هیوادونو غړیتوب هم لرې. د پیسو واحد یې یورو او رسمي ژبه یې ایټالوي ده. د ایټالیا د وګړو شمیر یې ۶۰ میلیونه او ۶۰۰ زره دی چې ۶۹۱ سلنه یې مسیحیان دي. ایټالیا د وګړو له پلوه په اروپا کې پنځم او په نړۍ کې درویشتم ځای لرې. ایټالیا په اروپا کې ښه او معتدله هوا لري اما د سمندر غاړو هوا یې له منځني غرنیزی هوا سره توپیر لري. اقتصاد کلتور اداري ویش کلتور سیاسي جوړښت سرچینې اېټاليا د اروپا هېوادونه د اروپایي اتحادیې غړي هیوادونه
شمس الهدا شمس

شمس الهدا شمس زېږېدنه: ١٣١٦ لمريز - مړينه: ۹ د اکتوبر، ۲۰۰۵ زېږيز په انگرېزي: د افغانستان يو پياوړی سياستپوه او سياسي شنونکی ؤ. نوموړی تر خپلې مړينې پورې د افغان ملتپال ولسواک گوند افغان ملت مشر او سياسي کدر پاتې شوی ؤ. ښاغلی شمس د کونړ ولايت د نورگل ولسوالۍ به کوز نورگل کې به يوه روحاني کورنۍ کې چې د قاضیانو په نامه هم يادېږي د ډگروال حاجي نورالهدا خان په کور کې پېدا شوی دی. زده کړې لومړنی ښوونځی يې په نورگل کې لوستی دی. تر دوولسم ټولگي يې حربي ښوونځی او بیا په ١٣٤٤ لمريز کال کې د کابل حربي پوهنتون څخه فارغ شو. ډېره موده يې د ننگرهار په يولسمه فرقه کې دنده ترسره کړې ده. په ١٣٥٧ لمريز کال کې د دفاع وزارت څخه کورنيو چارو وزارت ته بدل شو. د کورنيو چارو به وزارت کې د جگړن په رتبه د روغنياتو امر وه. گوند ته ننوتل په ١٣٥٧ لمريز کال کې د ثور د خونړۍ کودتا څخه وروسته له خپلې دندې څخه ليرې کړای شو او په کور کښېنولی شو. ځکه شمس د افغان ملت د گوند له مشرانو څخه وه. په داسې حال کې چې د گوند ډېر مشران په کابل کې او په ټول هېواد کې نيول شوي وه په زندان کې پراته وه. شمس په پټه د گوند مشري کوله او گوندي رهبر و. د همدې کال د مرغومي په ٢٢مه نېټه په داسې حال کې چې کور يې د خلقيانو لخوا محاصره شوی و او دی تصادفي د يو گوندي ورور په کور کې مېلمه وه چې د خپل کور د محاصرې څخه خبر شو نو په همدې شپه د کونړ په سيند پورې ووت او پاکستان ته مهاجر شو. پېښور ته د رسېدو سره سم يې د افغان ملت د گوند مرکز جوړ کړ، گوندي وروڼه يې سره راغونډ کړل، د افغان ملت د جريدې په چاپولو يې لاس پورې کړ او په کابل کې يې د گوندي وروڼو سره پټې اړيکې ټينگې کړې. ډېر تفاوت شته په انسان کې د مانا په لحاظ واړه مشغول دي ځينې ځان، ځينې جهان جوړوي شمس په پېښور کې ځان جوړ نه کړ، بلکې گوندي وروڼه يې منظم کړل او جبهو ته يې ولېږل، گوند يې نړېوالو ته وپېژانده، د قلم مورچل يې تود کړ. په ١٣٦٦ لمريز کال کې د وري په مياشت کې په پېښور کې په يوه گوندي کنگره کې د افغان ټولنپال ولسواک گوند افغان ملت ريس وټاکلی شو چې تر ١٣٨٤ لمريز پورې يې په پېښور کې د گوند د رياست دنده پرمخ بېولې ده. مړينه شمس الهدا شمس چې د افغان ټولنپال ولسواک گوند مشر ؤ په ۹ د اکتوبر، ۲۰۰۵ زېږيز کال په خپل پلرني ټاټوبي، د کونړ ولايت په نورگل کلي کې د زړه د ناروغۍ له امله ومړ. د هغه مړينه نه يواځې د افغان ملت گوند ته يوه لويه ځايه وه بلکه په افغانستان کې ټولو ملتپالو ولسواکو خوځښتونو ته يوه دروند تاوان هم وه. شمس الهدا شمس د خپل ژوند په وروستني کالونو کې وروسته له کالونو کډوالۍ څخه بېرته خپل پلرني ټاټوبي ته ورگرځېدلی و او په جلال آباد کې يې خپل د گوند لپاره يو دفتر پرانيستی و. . - . . - . . . . . . - . - . . . - . . . . . . . . . . . سرچينې د ۲۰۰۵ کال مړينې افغان سياستوال سياستوال پښتانه افغانان
پارسي ژبه

دري چې د پارسي، پاړسي، هزاره گي يا دېگاني په پاړسي: فارسي په نومونو هم يادېږي د څو گړدودونو په درلودو ېې ځانته څو نومان ترلاسه کړيدي ، خو معياري ژبه ېې د فارسي په نوم ثبت ده . دغه ژبه د هندواروپايي ژبو په کتار کې يوه پراخه د افغانستان لوېديځ لور ته د ايران ژبه ده . ددې ژبې پراخېدل د مُغلو له پير سره پيل شوه ، د زېږېدو ځای ېې ماروالنهر ياد شوی چې د نن ورځې د اوزبکستان د سوېل لوېديځې سيمې بخارا ياده شوې چې د همدې ژبې ځينو مؤرخينو هم يادونه کړېده چې يو ېې هم غلام محمد غبار دی ، همدارنگه د دري گړدود په جوړولوکې ېې د لرغونو سيمه ييزو ژبو لکه اسکای ، تخاري، سغدي، پارتي او هم پهلوي اغېزې ښودلي دي . او تر هند پورې ېې پولې وغځولې . ژبه په دوو هېوادو ، ايران او تاجکستان کې د ملي او رسمي ژبې په حيث پېژندل کېږي او د همدې ژبې گړدود د دري په نوم په افغانستان کې د دوهمې رسمي ژبې په توگه په کال ۱۹۶۴م ز کې ونومول شوه. په افغانستان کې د وروستنيو سرشمېرنو اټکل چې په کال ۱۹۹۹ز کې شوی و له مخې ېې د دري ژبې ويونکي په ټول افغانستان کې شاوخوا. ميليونه وگړي ياد کړي دي . سرچينې ژبې پاړسي ژبه
ګرېنادا

گرېنادا په انگرېزي: یو ټاپوزمه هیواد دی چې د کارایب د سیند ختیځ لور ته پروت دی گرېنادا
ګيانا

ګویانا په سوېلي امريکا کې پروت یو هېواد دی. د ګویانا رسمي ژبه انګلیسي د پیسواخد یې د ګویانا ډالر او مساحت یې ۹۹۹۲۱۴ کیلومتره مربع دی یاد هیواد ۷۶۰ زره وګړي لري او پلازمینه یې د جورج ټاون ښار دی. تاریخ کلتور اقتصاد جغرافیه
هايتي

هایتي چې رسمي نوم یې د هایتي جمهوریت دی د هېسپانیولا په ټاپو کې د کارایب سمندر سره پروت هیواد دی چې پلازمینه یې د پورتو پرنس ښار دی. د یاد هیواد مساحت ۷۵۱۲۷ کیلومتره مربع او د وګړو شمیر یې ۷۳۳۱۹۹۶۹ تنه دي. تاریخ کلتور اقتصاد جغرافیه ایداري ویش د هایتي هیواد ولایتونه یاهم د هایتي هیواد د آیالاتونو نوملړ. هایتي
آيرلينډ

ایرلنډ په انګلیسي په آیرلنډي د اروپا په شمال لويديځ کې پروت یو ټاپو دی چې پلازمینه یې د دوبلین ښار دی. یاد هیواد په سویلی جنوبی ایرلند هم مشهور دی. د ایرلنډ مساحت ۲۷۳۷۰ کیلومتره مربع او نفوس یې ۸۶۵۷۶۱۴ نفره دی. د یاد ټاپوییز هیواد ، رسمي ژبه آیرلنډي او انګلیسي دي. تاریخ اقتصاد اداري ویش کلتور او وګړي سیاست سرچينې ایر لنډ د اروپایي اتحادیې غړي هیوادونه اروپا د اروپا هېوادونه
لومړی مخ

ويکيپېډيا ته ښه راغلاست وړيا پوهنغونډ چي هر يو یې سمولای شي پښتو ژبه تر دې مهاله ليکنې لري. که مرسته غواړئ، نو لاندې کليک کړئ؛ : د نن غوره ليکنه د نن سبا خبرونه ويکيپېډيا نورې برخې د ويکيپېډیا خورلڼې پروژې ويکيپېډیا په نورو ژبو
مسکو

-- -::: -:-:-:-: : - -: مسكو ماسكو د روسيې د فدراسيون پلازمېنه، د روسيې د مركزي فدرالي حوزې اداري او د ماسكو ولايت منځی دی. د وگړو د شمېر له پلوه د روسيې او اروپا تر ټولو لویې ښار دى. د ۲۰۰۹ز كال د جولاى د مياشتې د لومړۍ نېټې د شمارنو له مخې، په دغه ښار كې لس ميليونه پینځه لكه اووه ويشت زره وگړي ژوند كوي. ماسكو د نړۍ د لسو تر ټولو لويو ښارونو په کتار كې شامل دى. مسكو ښار د نړۍ له سیاحتي ښارونو گنل کېږي. جغرافيايي حالت موقیعت مسکو د مسکوا رود پر غاړه چې د ختیځې اوروپایي صحرا سره په مرکزي روسیه کې څه باندې ۵۰۰ کیلو میټره پوری بهیږی؛ پروت دی. د مسکو ښار سوربر د لویدیځ څخه تر ختیڅ ۳۹،۷ کیلو میټره ۲۴،۷میله، او اوږدوالی یې شمال څخه تر سوېله ۵۲،۷ کیلو میټره ۳۲،۱میله دی. چاپېريال ساتنه اوبه او هوا ژوي تاريخ ماسكو د خانۍ يو مركز د شوروي پېر ماسكو د نامه بدلون اوسنى ماسكو ترانسپورتي ستونزې د واك اورگانونه د واك فدرالي اورگانونه اداري وېش رسمي سمبول وگړي توكميزقوميجوړښت وټهاقتصاد د بودجې برخه صنعت پرچونه سوداگري ترانسپورت هوايي ډگرونه گړندى ترانسپورت پوهنه زده كړې كولتور او هنر ورزش د ليدلو وړ ځايونه رسنۍ نور بېلابېل مالومات اخځونه د اروپا د هېوادونو پلازمېنې روسيه
محمد

اسلام د اسلام پيغمبران محمد سيرت عربان
عبدالهادي حيران

عبدالهادي حېران په انگرېزي: پښتون ليکوال، شاعر، لنډه کيسه ليکونکى، ستون ليکونکى، ناول ليکونکى او ژورنالست د افغانستان د کندوز ولايت د قلعه زال اوسيدونکى دى. په قام ساپى دى. زده کړې دندې په کراچۍ کې يې د اردو ورځپاڼه ايکسپريس، اوه نيز روشن پاکستان او نورو سره کار کړى دى. په پيښور کې يې د ورځپاڼه وحدت، ورځپاڼه خبرونه، مياشتنۍ ليکوال او افغان اسلامي اژانس تر څنگ د يو شمېر انگليسي او پښتو ويبپاڼو او د ژباړو د ادارو سره دندې ترسره کړې دي. په مجلو، ورځپاڼو او ويب پاڼو يې گڼ شمير گټور ليکونه، لنډې کيسې، شعرونه او د چڼى په نوم يو ناول خپور شوى دى. ښاغلي عبدالهادي حيران په ورځپاڼه وحدت او افغان اسلامي اژانس کې د يوه فعال خبريال او تحليل ليکونکي په توگه دنده ترسه کړې ده. په کابل کې يې د يو لپټاپ پر هر ماشوم پروژې او د سولې او شخړې د مطالعاتو مرکز سره کار کړى دى. عبدالهادي حېران په پښتو، اردو او انگليسي ژبو ليکنې کوي چې زيات شمېر يې خپرې شوې دي. په پښتو ژبه يې دوه کتابونه پښتو په انټرنېټ کې او تنده مې ماته شوه خپاره شوي دي. چاپ شوي آثار پښتو په انټرنېټ کې - د پښتو وېبپاڼو په - چاپکال ۲۰۰۶ ز. کال تنده مې ماته شوه - د لنډو کيسو ټولگه - چاپکال ۲۰۰۷ ز. کال په جنت کې مساپر ناچاپه آثار ښکاري سترگې ناول پښتو متلونه د هم مانا انگرېزي متلونو سره تورمخې گوانتانامو د يو امريکايي پوهنتون د تحقيقي څانگې د څېړنې پښتو ژباړه باندنۍ تړنې د عبدالهادي حيران شخصي ويبپاڼه سرچينې پښتانه ليکوال
واټيکان ښار

د واټیکان ښار چې رسمي نوم یې د واټیکان ښار دولت دی د ایټالیا هیواد د روم ښار په دننه کې یو خپلواک هیواد دی. اروپایي هیوادونه
تایلنډ

تايلېنډ، په رسمي توگه د تايلېنډ پاچايي، په سوېل ختيځه آسيا کې يو هېواد دی، د دې هېواد په ختيځ کې لاووس او کمبوډيا، سوېل ته پراته د تايلېنډ خليج او مالېزيا، لوېديځې لور ته د اندمان سيند او مايناماربرما پرتې سيمې دي. تاريخ سياست سهېل سهېل ختيځ ختيځ منځنی سوېل جغرافيه اقتصاد فرهڼ دا هم وگورۍ باندنۍ تړنې رسمي نورې تايلنډ
سویډن

سویډن هیواد د سویډن مشروطه سلطنت سویډني د سکانډيناويا يو سويلي هېواد دی. د دې هېواد په لوېديځ کې ناروې، په سهېل ختيځ کې فینلنډ، په سوېل لوېديځ کې د سکاګرراک او کاته ګات سټرايټ، په ختيځ کې بالتیک سمندر او د بوتنیا خلیج پراته دي. سویډن د اروپا په شمال کې په اسکندونیایي ټاپو وزمه .کې موقیعت لرې چې د وګړو شمیر یې ۳۸۹۰۶۰۱۰ تنوته رسیږي. د سويډن پلازمینه استکهلم ښار دی او مساحت یې ۶۶۴۴۴۶ کیلومتره مربع دی. ددی هیواد د حکومت ډول مشروطه پادشاهي ده او رسمي ژبه یې سویډني ده. جغرافیه لاپلند سیمه. وګړي سویډن کابو ۹ میلیونه وګړي لري، د هندو اروپایي قومونو څخه دي چې اصلیت یې وایکینګیانو ته رسیږي. ایداري ویش د سویډن هیواد د ولایتونو نوملړ آیالاتونه د سویډن ولایتونه. - بلکینګه - بوهوسلن - دالارنا - دالسلاند - ګوتلاند - ګستریکلاند - هاللاند - هلسینګلاند - هریدالن - یمتلاند - لاپلنډ سویډن - مدلپاد - نوربوتن - نرک - اسکونه - سمالنډ - سودرمانلاند - اوپلاند - ورملاند - وستمانلاند - وستربوتن - وسترګوتلاند - انګرمانلاند - اولاند - اوسترګوتلاند کلتور تاریخ اقتصاد سرچینې سويډن د اروپایي اتحادیې غړي هیوادونه
دهرما

دهرما سانسيکرت يا دهما په مانا د طبعي قانون يا حقيقت
هندو ليکنې

د هندو مذهب ليكنې، چې د شاسترا په نامه هم پېژندل كېږي، په سانسكرېتي ژبه ليكل شوي دي. هندو مذهبي ليكنې په دوه كټگوريو وېشل كېږي: لومړې سروتي: د هندوانو پر وړاندې هغه ليكنې دي، چې د څښتن له لورې وحى كړاى شوې دي. دويم: سمېرېتي: هغه ليكنې دي، چې يادې كړاى شوې دي سمېرېتي هغه ليكنې په اصل كې د سروتي لنډيز دى، چې د هندو ملايانو يا ريشيانو په واسطه ليكل شوي دي. ويدونه له ويدا څخه د سروتي كتابونو موخه ده. د هندوانو په گروهه دا هغه كتابونه دي، چې د څښتن له لورې وحى كړاى شوې دي. ويدا د ډېرې لرغوني پير مذهبي او فلسفي ليكنې دي، چې نن سبا موږ ته راپاتې دي. د ويدا د كتابونو اندواند په پيړيو، پيړيو له يوه نسل څخه و بل نسل ته د كيسو او نكلونو په ډول ورلېږدول كېده. نو په دې ډول دا مذهبي سرودونه د پيړيو، پېړيو لپاره د خلكو په سينو كې خوندي ول، او له پلار څخه به زوى ته، او له ښونكي څڅه به زده كوونكيو ته ورلېږدول كېدل. اوپنېشادونه د اوپنېشاد مانا ده، نږدې كښېناستل، راز و نياز خبرې، په پوره پام سره غوږ نيونه، د هندوانو هغه مذهبي كتابونه دي، چې د ويدونو سرودونه او مذهپي گروهې يې پكې په لنډ ډول يادې كړې دي. دې كتابونو ته د ويدونو پاى هم وايي. د اوپنېشادونو ښوونې ته ويدانت وايي. په لرغونې پير كې به زده كوونكي د ښوونكي څنگ ته كښېناستل، او له هغه څخه به يې زده كړه كوله، د درس دې كړۍ كې چې كوم درس ويل كېده، هغې ته يې اوپنېشاد ويل. دا ويناوې او درس له ۸۰۰۹مخزيږ څخه نيولې تر ۵۰۰مخزېږ پېړيو پورې پير كې راجوړ شوي دي. ددې ويناؤ شمېره ۱۰۸ يا له دې څخه لږ و ډېر دي، چې له دې دلې څخه ۱۳ ويناوې ډېرې مشهورې دي. دا ويناوې د خبرو اترو په څېر دي، ځينې يې د نظم په څېر دي. د بگوات گيتا فلسفه هندي فلسفه هندي وییپانگه ختیځه فلسفه
آيورويدا

آیورویدا په سانسگریت: د دودیزې درملگرۍ یو غونډال دی چې د هند له هیواد سره تړاو لري آیورویدا دودیزه درملگري
هندو خدايان

درېگونوالي آند ترېمورتي په هندوييزم كې داسې دى، لكه په عيسويت كې چې د درېگونوالي اند. داسې ويل كېږي، چې د عيسوي گروهې بنسټيزه گروهه د درېگونوالي گرهه- تثليث هم له هندوييزم څخه اخيستل شوې ده. د هندوييزم په تريمورتي گروهه كې هم درې څښتنه موجود دي، چې هغه له: براهما پنځوونكې پيداكوونكې څښتن وېشنو د ورېځو او بارانڅښتن شيواپوه پنا كوونكېڅښتن څخه عبارت دي. نامتو څښتنان كه څه هم د هندوييزم په مذهب كې هرهغه شې، چې گټه يا تاوان رسوونكې وي، د څښتن په توگه لمانځل كېږي، او دا گرانه ده، چې ددې مذهب د څښتنانو اندازه ولگول شي، يو لوديځ ليكوال د هندوييزم د څښتنانو په اړه ليكي: كه چېرې دې كار ته كښېنم چې د هندو څښتنانو نومونه وليكم، نو په لكونو كتابونه به ورڅخه ډك شي، خو د دوي د څښتنانو نومونه به خلاص نه شي. له دې سره سره، بيا هم د ځينو نومونه به يې دلته راوړو: هندوييزم د دېوي، كرېشنا، گنېش، هنومن او لكشمي په نامه څښتنان لري،
ياماتو

یاماتو په جاپاني: د ۲۵۰ کال څخه تر ۷۱۰ کاله پورې د جاپاني تاريخ یوه برخه وه. په دې وخت کې د جاپاني امپراتور مرکز د یاماتو په ولايت کې پروت و. په دې وخت کې د آسوکا امپراتوري پلازمېنه هم جوړه شوه. په ۵۳۸ کال کې بوديزم د چين د امپراتوري څخه جاپان ته ورسېده، د چينايي ليکدود د کارولو رسمی په توگه پېل شو او لومړني جاپاني اثرونه هم وليکل شول. په دې وخت کې د دولت مرکزي اداره او ددولت قضايي قوې هم جوړې شوې. په ۶ پېړۍ کې د یاماتو واکمنو سیاسي واک له لاسه ورکړل. جاپان
قزاقستان

قزاقستان چې په رسمي توګه د قراقستان جمهوریت په نوم یاديږي په منځنۍ آسيا کې پروت یو هیواد دی. قزاقستان ۰۰۰۰۰۰۱۶ میلیونه وګړي لري او رسمي ژبي یې روسي او قزاقي ژبه دي د پیسو واحد یې ټنګه ده. یاد هیواد د نړۍ ترټولو لوی هیواد دی چې آزاد سمندر ته لار نه لرې او د وګړو ویش په کې هم ډیر کم دی ۷۰ سلنه وګړي یې مسلمان دي. نورسلطان ددی هیواد یخه او باد خیزه پلازمینه ده. په ژمی کې د نورسلطان ښار هوا منفی ۴۰ درجو ته راټټیږي. د یاد هیواد په شمال کې میشتو روسي ژبو غوښتل چې د قزاقستان شمال د روسی فدراسیون سره یوځای شي په همدی دلیل د یاد هیواد ولسمشر و غوښتل پلازمینه شمال ته انتقال کړې چې ورسره په شمال کې قزاقیان ځای پرځای او سیمه د حکومت کنترول لاندی راشی. د قزاقستان هیواد ولسمشر قاسم جومارت توکایف او لومړی وزیر یې بکیت جان ساګینتایف دی. تاریخ اقتصاد اداري ویش سیاسي جوړښت کلتور قزاقستان
محمد الله کمال

محمدالله کمال د جنت گل زوی د وردگ ولايت د چک ولسوالی د علی خېلو کلی اوسېدونکی دی. زده کړې لومړنی زده کړې یې د شهيد احدی په لومړني ښوونځي کې او منځني او د لېسې زده کړې یې د حضرت عمر فاروق په لېسه کې په چک ولسوالۍ کې ترسره کړې دي. کمال د ژورنالیزم پوهنځي ته په کال ۱۹۹۷ کې بریالی شو، خو د کورنیو ستونزو له امله ونه توانیده چې خپلو لوړو زده کړو ته دوام ورکړي. چاپ شوي آثار د خيالونو جزيره شعري ټولگه باندنۍ تړنې د کمال نوي شعرونه او نظمونه په وېبلاگ کې کتلی شی. پښتانه شاعران
د مليت له پلوه د خلکو لړليک

. . . د مليت له پلوه - .. . افغانان افريقايان البانيان الجزايريان امريکايان آنډوريان آنگولايان آرجنټاينيان ارمنيان آسوريان آسټراليايان اطريشيان آذريان بهاميان بحرينيان بنگله دېشيان باربېډيان بوټسوانيان بلاروسيان بلجميان بېليزيان بېنينيان بوټانيان بولېويانان بوسېنيانان برازېليانان برتانيويان انگرېزان سکاټلنديان وېلزيان د شمالي آيرلنډ خلک برونايان بلغاريان برمايان کمبوډيان کېمرونيان کانادايان د فرانسوي کاناديانو لړليک کېپ ورديان کار ملتيان چاډيان چليان چينايان د هانگ کانگ چينايان مکانيان تايوانيان کولمبيان کوموريان کانگوليان کوسټاريکيان کرواتيان کيوبايان قبرسيان چکيان ډانمارکيان ډومېنيکيان اېرېتېريان اېسټونيان اېتوپيان فنلنډي سويډنيان فيجيان فلپيان فرانسويان - - سويډنيان سويسيان تاجکان تانزانيان د تايي خلک تبتيان توباگويان ټونگايان ټرېنېداديان تونېسيان ترکمنان ترکان تووالويان يوگانديان اوکراينيان يوراگوايان ازبکان وېنزوېليان وېتناميان يمنيان زېمبيان زېمبابويان د قوميت له پلوه .. . . ابوريجنيان افريقايان - عربان بنگاليان بربريان چيچنيان انگرېزان - ساردينيان تاميليان تاتاريان د ځای له پلوه .. . افريقايان اروپايان آسيايان سوېل ختيځ آسيايان د اروپايي ټولنې د دولتونو له مخې د افريقايي ټولنې د دولتونو له مخې لاطين امريکايان سوېلي امريکايان سهېلي امريکايان د ژبې له پلوه .. . د اېسپېرانتو ژبې وييونکي دا هم وگورۍ د هېوادونو لړليک
ليتوانيا

لتوانيا لیتوانيایي رسمي چارو کې د لتوانيا جمهوريت یادیږي، په لیتوانيایي رسمي نوم وايي. دا هېواد په سهېلي اروپا کې پروت دی. او په بالټيک هېوادونو کې د ارتوالي له مخه تر ټولو لوی هېواد دی چې بالتیک سمندر ته څېرمه پروت دی، دا هېواد په سهېل کې د لاتویا سره ، د بېلاروس سره په سوېل-ختيځ کې، د پولېنډ سره په سوېل کې او د روسيه سره چې د کالینینګراد ولایت يې يوه څانګه ده په سوېل-لوېدځه لوري خپلې ګډې پولې لري. د لیتوانیا هېواد د ۲۰۰۴ کال د می د مياشتې راپدېخوا د اروپایي ټولنه ی غړيتوب هم لري. د لیتوانیا پلازمینه د ویلنیوس ښار دی. تصویرونه جغرافیه سیاسي جوړښت اقتصاد تاریخ اداري ویش ویلنیوس کاوناس کلایپدا شاولیای پانه وژیس الیتاس ماریامپوله ماجیکیای یوناوا اوتنا کداینیا تلشای وبساګیناس تاوراګه اوکمرګه شیلوته پلونګه کرتینګا رادویلیشکیس دروسکینینکای پالانګا کلتور يادښتونه لېتوانيا د اروپایي اتحادیې غړي هیوادونه
مالټا

مالتا چې په رسمي توگه د مالتا ولسمشریزه ده د اروپا په سوېل کې پروت یو هيواد دی. مالټا د اروپایي اتحادیې غړي هیوادونه
مارشال ټاپوګان

د مارشال ټاپوګان په انګلیسي چې په رسمي توګه د مارشال ټاپوګانو ولسمشريزه ده. يو ټاپو ییز هېواد دی چې په آرام سمندر کې موقیعت لري. تاریخ جغرافیه کلتور ایداري وېش
مولدووا

مولداوی په مولداوي چې په رسمي توګه د مولداوی ولسمشريزه ده په ختيځه اروپا کې په وچې پورې تړلی هېواد دی. مولداوی د لویدیځ له لوري له رومانیا او ختیځ لورته له اوکراین سره ګاونډي ده. د مولداوی او رومانیا ترمنځ پوله د پروت او دانوب سیندونه جوړوي. دا هیواد له ۱۹۴۵ نه تر ۱۹۹۱ جمهوری شوروی سوسیالیستی مولداویا باندی پیژندل کیده ځکه چې د شوروي اتحاد یوه برخه وه. یاد هیواد ۲۷ د اګست ۱۹۹۱م کال د خپلواکی اعلان وکړ. د مولداوی پلازمینه د کیشیناو ښار مساحت یې ۸۴۶۳۳ کیلومتره مربع دی. د وګړو شمیر یې ۵۰۰۵۶۷۳ نفره لوی ښار یې کیشینف او رسمي ژبي یې مولداویایي او رومانیایي دي. اقتصاد تاریخ جغرافیه کلتور اداري ویش سیاسی جوړښت مولدوا
مانتېنېګرو

مانتېنېګرو په سربيايي ژبهمانتېنېګرو ژبه: يا وينګ تسرنا گُرا : د اروپا په سوېل ختيځ کې يو هېواد دی چې پلازمېنه يې د پودګوريتسا ښار دی، دا هېواد د ادرياتيک سمندرګي په څنډه کې موقعيت لري، پولي واحد يې يورو ده، د وګړو شمېر يې ۶۲۰٫۰۰۰ تنه دی. د دې هېواد پراخوالی ۱۴٫۰۲۶ کیلومتر مربع دی، دا هېواد له البانيا، بوسنيا او هرزه ګوينيا ، سربيا، کوزوو او کرواسيا هېوادونو سره ګډه پوله لري، په همدې ډول مانتېنېګرو د جون په ۲۸ کال ۲۰۰۶ مېلادي کې د ملګرو ملتونو غړيتوب ترلاسه کړ. سرچينې
هالنډ

هالنډپه هالنډي په انګلیسي یا د هالنډ د شاهی نظام اصلی برخه ده چی د اروپا په شمال لویدیځ کی پرته ده. په مرکزی امریکا کی اروبا په انګلیسی او نیدرلندز انتلن په انګلیسی د هالنډ په شاهی حکومت پوری اړه لری او ددی حکومت یوه برخه جوړوی. هالنډ څه دپاسه شپاړسنیم میلیونه وګړي لری. په منځنیو پیړیو کی یې د وګړیو ډیری برخه کاتولیک او پروتستان و جوړوله خو نن ورځ د اروپا تر ټولو بی دینان ملک دی. ډیری خلک یی دین نه منی د هالنډ پلازمینه امسټرډام دی خو دولتی چاری وزارتونه او بهرنی سفارتونه زیاتره په دن هاخ په هالنډي کی استوګن دي. دلیل یې هم دا دی چی امستردام یو تجارتی او د سیلانیانو لپاره په زړه پوری ښار دی او دولت نه غواړی چی دا تاریخی ښار یوه سیاسی څیره ځان ته غوره کړی. د هالند .. وګړي په . کیلومترمربع ځمکه چی له هغی جملی نه اتلس سلنه یی اوبه دی استوګن دی چې یو له ډیر میشت وګړو ملکونو څخه شمیرل میږي چې په هر کیلومتر مربع کې تنه میشت دي. د نیدرلنډ لغوی مانا ټیټ ملک ده. د هالنډ ډیریه برخي د سمندر له سطحی نه ټیټ دي او د بندونو په مرسته یی وچ ساتلی دی. په دی مانا چې که چیری دا بندونه نه وی نو د هالنډ تر ټولو ښایسته ښارونه او تجارتی او صنعتی سیمی تر اوبو لاندی دي. اقتصاد تاریخ اداري ویش د هالنډ ولایتونه کلتور مشهوری سیمي سیاسی جوړښت جغرافیه پلازمېنه امسټرډام د هالنډ پلازمینه ده خو دولتی چاری او بهرنی سفارتونه په دن هاخ کی استوگن دی. د امستردام کافی شاپ چیرته چی چرس او ماری وانا ازادانه خرڅیږی او سکس کلبونه چیرته چی ښځی د پیسو په مقابل کی جنسی اړیکی نیسی هر کال په میلیونونو سیلانیان د نړی له گوډ گوډ نه ځان ته رابولی. خو له چرسو او ښځو پرته امستردام نور هم ډیر څه لری. تاریخی ودانی، له هنری او تاریخی اثارو ډک موزیمونه او د یا په څیر تجارتی لوی مرکزونه د امسټردام له نورو شتمنیو څخه دی. هالنډ د اروپایي اتحادیې غړي هیوادونه
پرتګال

پرتګال په پرتګالي په انګلیسي د اروپا سویل لویدیځ کې پروت هیواد دی. چې پلازمېنه یی لیسبون دی. او رسمي ژبه یی پرتګالي ده. د پرتګال نفوس ۰۰۰۵۰۰۱۰ نفره د پیسوواحد یې یورو او مساحت یې ۲۱۲۹۲ کیلومتره مربع دی. پرتګال په اروپایي ټولنه او ناټو سازمان کې هم غړیتوب لري. ایداري ویش لیسبون لیریا سانتارم ستوبال بجا فارو یفورا پورتالګري کاستیلو برانکو ګواردا کویمبرا افیرو فیسیو برانګانکا فیلا ریال پورتو براګا فیانا د کاستلو جفرافیه پلایا دلا مارینا، آلګاروه کلتور تاریخ اقتصاد پرتگال د اروپایي اتحادیې غړي هیوادونه
رومانیا

رومانیا: رومانیایي: دا په سویل ختیځه اروپا کې پروت هیواد دی.چی د تور سمندر سره په څنګ پروت دی او همدا شانې په لویدیز کې له هنګری او سربیا سره په شمال ختیځ کې له اوکراین او د مولدوا له جمهوریت او په سویل کې له بلغاریا سره ګډه پوله لري. د کیلو متر مربع پراختیا په درلودو سره د سیمې له مخې رومانیا د اروپایي اتحاديې د هیوادونو له ډلې نهم ستر هیواد دی. او د ۲۱،۵ میلیونه وگړو په درلودو سره د اروپایي اتحادی اووم ستر گڼوگړیزی هیواد دی.. پلازمینه او تر ټولو ستر ښار یی بخارست دی. سیاست جغرافیه رومانیا ټول ۴۹۱۳۳۸ کیلومتره مربع مساحت لري. اقتصاد اداري ویش کلتور تاریخ آر لیکنه: د رومانیا تاریخ سیاست انځور غالۍ سرچینې رومانيا د اروپایي اتحادیې غړي هیوادونه
سينټ لوسيا

سېنټ لوسیا د کارایب په سیند کې یو کوچنی ټاپووزمه هیواد دی هېوادونه
ساموا

ساموا چې رسمي نوم یې په انګلیسي د ساموا خپلواکه دولت دی. د آرام سمندر په سویل کې د استرالیا لویې وچې اړوند یو ټاپوییز هیواد دی. د ساموا هیواد تر ۱۹۹۷م کال پوری د سویلي ساموا په نوم پیژندل کیده. مسیحیت ۹۲٫۶٪ ساموایان ۷٫۰٪ یورونیزیان ۰٫۴٪ اروپایان ۰٫۱٪ ختیځه آسیا ۲۰۰۱ حاکم دولت حاکم ګوند پارلمان مونارچي لومړی وزیر تایلایفا آینو مالیلیګاوی خپلواکي له نیوزیلنډڅخه د برلین تړون ۱۴ جون ۱۸۸۹ ۱۶ فبروري ۱۹۰۰ د المان ساموا ۱ مارچ ۱۹۰۰ د نیوزیلنډ استعمار ۳۰ اګسټ ۱۹۱۴ ۱۷ ډسمبر ۱۹۲۰ د ملګرو ملتونو د ساتنې شورا ۱۳ ډسمبر ۱۹۴۶ ۱ جنوري ۱۹۶۲ د امنیت شورا ۳۹۹ تړون ملګري ملتونه ۱۵ ډسمبر ۱۹۷۶ ۲٬۸۴۲ ۱۶۷ام ۱۰۹۷ ۰٫۳ ۱۹۵٬۸۴۳ نوامبر ۲۰۱۶ ۶۸ ۱۷۵ ۱٫۱۸۸ میلیارده ۲۰۱۸ ۵٬۹۶۲ ۸۸۱ میلیونه ۲۰۱۸ ۴٬۴۲۰ ۰٫۷۰۷ ۲۰۱۸ ۱۱۱ام د ساموا طلا ډالر یوټي سی ۱۳:۰۰ ۱۴ یوټيسی ۱۴:۰۰ چپ ۶۸۵ . . . ساموایي ژبه. . . . . تاریخ جغرافیه ایداري وېش کلتور ساموا
سان مارینو

سان مارینو په ایټالوي چې رسمي نوم یې د سان مارینو ولسمشریزه ده د اروپا جنوب په ایټالیا ټاپووزمه کې د آفنین غرونو ترمنځ موقیعت لرې. سان مارینو په نړۍ کې تر ډیره د اساسي قانون له لاری پیژندل کیږی د سان مارینو اساسي قانون په ۱۶۰۰م کال کال کې جوړ شوی او ترننه په یاد هیواد کې عملي کیږی دا د نړۍ تر ټولو زوړ اساسي قانون دی. د یاد هیواد پلازمینه د سان مارینو ښار دی. ژبه ایټالوي د سان سارینو هیواد رسمي او ایداري ژبه ده. دین د سان مارینو هیواد ډیره وګړي د کاتولیک دین پیروان دي. تاریخ د سان مارینو اساسي قانون د نړۍ ترټولو زوړ اساس قانون بلل کیږي چې تراوسه ترې په یاد هیواد کې ګټه اخیستل کیږي. جغرافیه د تیتانو غرونه سان مارینو. کلتور اقتصاد اداري ویش سان مارینو ښار اکواویوا بورګو ماجوره کیه سانویوا دومانیانو فایتانو فیورنتینو مونته جاردینو سراواله سان مارینو په وچې پورې تړلي هیوادونه
سيشل

سیشل په انګلیسي چې په رسمي توګه د سیشل ولسمشریزه یاهم د سیشل ټاپوګان نومیږي چې د هند په سمندر کې پروت یو ټاپووزمه هیواد دی او پلازمېنه یې ویکتوریا نومیږي. یاده سیمه ۴۵۱ کیلومتره مساحت او ۵۲۵۸۶ زره وګړي لري، سیشل په ۲۹ د جون ۱۹۷۶م کال له بریتانیا خپلواکی ترلاسه کړه. رسمی ژبي یې انګلیسي او فرانسوي دي او د پیسو واحد یې د سیشل روپیه ده. . . سیشلیانو له یوبل سره یوځای شئ . ویکتوریا سیشل پلازمینه انګلیسي فرانسوي سیشلي کریول ۳٫۰٪ بریتانویان ۱.۸ فرانسویان ۰.۵ چینایان ۰٫۳٪ هندیان ۱.۲ نور سیشلیان حاکم دولت نیمه ولسمشریز نظام ولسمشریزه ولسمشر دانی فاور مرستیال وینسنت مریتون ولسي جرګه خپلواکي له بریتانیا ۲۹ جون ۱۹۷۶ ۴۵۹ ۱۸۱ام ۱۷۷ ۲۰۰ام ۲۰۱۴ ۲۰۵٫۳ ۶۷ام ۲٫۹۱۹ بیلیونه ۲۰۱۸ ۳۰٬۴۸۶ ۱٫۵۶۴ بیلیونه ۲۰۱۹ ۱۶٬۳۳۲ ۴۶٫۸ ۲۰۱۳ ۰٫۸۰۱ ۲۰۱۸ ۶۲ام د سیشل روپیه ۴ ۴ چپ ۲۴۸ . د ولسي جرګې رئیس نیکولاس پریا ایداري وېش تاریخ کلتور جغرافیه اقتصاد د افریقایي اتحادیه غړي هیوادونه سیشل
سلوواکيا

سلواکیا د وچې پورې تړلی یو هیواد دی چی په منځني اروپا کې موقعت لري. سلواکیا له پنځه میلیونو څخه ډیر وگړي لري. سلواکیا له لویدیځ لوري نه د د چېک له جمهوریت او اتریش سره، په شمال کې له پولنډ سره، په ختیځ کې له اوکراین او په سویل کې له هنگري سره گډه پوله لري. پلازمېنه یی د براتیسلاوا ښار دي. سلواکیا د اروپا د همګټو هېوادونو غړی دی. براتیسلاوا او کوشیتسه د سلواکیا تر ټولو لوي ښارونه دي. وګړي . سلواکیان . هنګریان . رومانیایان . چکیان . روسان . اوکراینیان . المانیان . پولنډیان . مولداویان . نور سیاسی جوړښت اداري ویش د سلواکیا هیواد د ولایتونو نوملړ سلواکیا په ۸ ایداري برخو ویشل شوی چې په لاندی نوملړ کې د هر ولایت ایداري مرکز هم ښودل شوی دی. کلتور د سلواک وګړو سلواکیانو دودیزې جامې. اقتصاد تاریخ جغرافیه سرچينې هېوادونه په وچه پورې تړلي هیوادونه سلواکيا د اروپا هېوادونه د اروپایي اتحادیې غړي هیوادونه
سپين تڼی

سپين تڼی په انگرېزي: د بي بي سي د پښتو څانگې يو وياند او خبريال دی. هغه د خپل خوږ غږ او زړه راښکونکي گړدود له امله په افغانانو کې گڼ شمېر مينه وال او مننونکي لري. سپين تڼی د وياندۍ او د راډيويي خپرونو د وړاندې کولو تر څنگ په شاعرۍ کې هم لاس لري او يو شمېر شعرونه يې د رسنيو لخوا خپاره شوي هم دي. مخينه سپين تڼی د پکتيا د تڼيو په ولسوالۍ کې زېږېدلی. زده کړې دندې د بي بي سي راډيو خبريالان
شمېرنی

شمېرنی څنگه کارکوي؟ د نه څه پلاس راځي ؟ جوته خبر ده چې پلاس راځي. اودانوڅنگه پوهېدی شو؟ داسې چې ! لومړی ستاسوسترگې په دې شمېرو لږېږي اوداشمېرې ويني. بيا ېې مغزته سگنال يا پامغږی لېږي . بياستاسومغز له ځان سره د شمېرو بڼه يا انځور ېې اخلي يا جوړوي ېې او ستاسوله يادښت څخه ېې ځواب روښانه راباسي . نو مغزبېرته ځواب د پامغږي له کبله ستاسوترخولې رسوي چې بيا تاسو دا څرگندسوال دڅرگندځواب په بڼه کې ليکۍ يا هم ېې واياست. يوشمېرنی هم همدارنگه مونږ ته دحساب سوالونه ځوابوي. دشمېرني يا دحساب ماشين مغز ديو ې نرۍ سليکون ټوټې نه جوړشوی دی چې ورته چېپ وايي. سليکون يوڅيزياماده ده چې له ځان سره برېښناوړلئ شي. په زرگونو برېښنايي تڼۍ يا سويچونه په ډېروکوچني کوچني مزوياسيمونودچېپ په مځکې پورې نښتي وي. دامزي برېښنايي څرخ راپيداکوي چې ورته انگرېزي کې انټيگرېټډسرکټ وايي. کله چې مونږغواړو چې په شمېرني کې واچؤو نوپکارده چې لومړی شمېرنی ولگوؤ او بيا شمېريزه تڼۍ وټوکو. دې سره چېپ مونږ ته ټوکېدلې شمېره دبرېښنايي سگنالونو په بڼه ژباړي چې مونږڅرگنده پرې پوهېدی شو . چېپ بيا درېيمه شمېره له ځان سره په ځان کې خوندي کوي . او په هغه ځای کې ېې ساتي په کوم ځای باندې چې شمېرې تېرېږي راتېرېږي . داکار بيا دهغو مزو سيمونو په وجه کېږي او هره شمېره يا پيغام له شمېرښودځای سره نښلوي . شمېرښودځای هاغه ځای ته وايي په کوم کې چې شمېرې مونږ ته له يوې مستطيل شکله ښيښې نه په نښه کړي ځای نه راښکاره کوي او مونږ ېې ليدلی شو.نو دا درېيمه شمېره هم همداسې هله وينو کله چې د يوې نوې شمېرې پامنغږيسگنال ډسپلې يا بياراښودځای ته ورځي . بيا نو مونږدې سره دجمې نښه ټوکوچېرته چې زمونږدا ټوکل شوی پيغام يا سوال د برېښنايي پامغږوسگنالونو په بڼه مونږ ته راژباړي اوداغوښتلی سوال په يوبېل ځای کې خوندي کوي. دې پسې د پنځمې شمېرې په تڼۍ ورټوکو ،همدې کار نه وروسته چېپ درېيمه شمېره له خپل ساتنځي نه خوځوي او بيا ېې په بل ځای کې سره خوندي کوي . دلته بيا پنځمه شمېره د نوې شمېرې په ډول ښودنځای کې راښکاري . اوس نو وار ددې راځي چې ددې شمېرو د ټوکلو پايله راوباسو چې څه راښيي. چې غواړو په پايلې پوه شو نو په شمېرني کې د مساوي يا يومخيزه نښه ټوکو. لدې سره چېپ پوهېږي چې اوس نو د پايلې راوېستواو د پرابلم ختمولو وار دی. په خپله شمېرني کې ډېرپړاؤونه په چټکۍ تېرېږي راتېرېږي اوځي راځي . نو درېيمه او پنځمه شمېره چېپ له ځان سره را اخلي او د پيغام د ورکړې امر چې شوی وي ينې د جمې امر مو ورکړی وو، چې راپيدا ېې کړي. د جمې د پيدا کولوسره همدا امرد شمېرو سره يوځای په رټه ايز په نښه شوي توگه خوندي ځای ته سپاري چېرته چې سره گډکېږي يا جمه کېږي . د شمېرني لارښودی پروگرام د درې جمه پنځه مساوي د اتو مونږ ته ځواب ياپايله راښيي. همدلته بيا اتمه شمېره يا عدد په ښودنځای کې راڅرگندېږي . اوس نو پرابلم حل دی
خوځندکې

خوځندکې یا حشرات د ارتروپاډز له ډلې څخه دي دوی د ډېرو کلکو باندېنيؤ هډوانې لرونکي وي ، د درېگونو برخو بدن وال . سر، ټټر، او نس. درې جوړو نښتو پښو برسېره ، نښتي نژدې سترگې او د دوؤ انتنونو لرونکي وي . دوی تر ټولو د توپيرلرونکيو ژوؤ له کتاره په نړئ کې شمېرل کېږي همدارنگه د ۳۰ په شاوخوا کې د نوټوپټيرا، د۳۵ په شاوخوا کې زوراپټيرا، د ۱۵۰ په شاوخوا کې سنېکفلای ، د ۲۰۰ په شاوخوا کې سلورفش ، ۳۰۰ په شاوخوا کې آلډرفلای ، ۳۰۰ په شاوخوا کې وېبسپنر ، د ۳۵۰ په شاوخوا کې جمپنگ برسټليټل ، ۵۵۰ په شاوخوا کې سکارپيونفلا ی ، ۶۰۰ په شاوخوا کې سټريپسيپټيرا ، د ۱۲۰۰ شاوخوا کې کېډسفلای ، د ۱۷۰۰ شاوخوا سټونيفلای ، د ۱۸۰۰ شاوخوا اييروېگ ، د ۲۰۰۰ شاوخوا فلي، د ۲۲۰۰ شاوخوا منټيس ، د ۲۵۰۰ شاوخوا مېفلای ، د ۳۰۰۰ شاوخوا سپگې، د ۳۰۰۰ شاوخوا واکنگ سټک ، د ۴۰۰۰ شاوخوا اوخۍ ، د ۴۰۰۰ شاوخوا لېسوېنگ د ۴۰۰۰ شاوخوا ټرمايټ ، د ۵۰۰۰ شاوخوا ډرېگنفلای ، د ۵۰۰۰ شاوخوا تريپس،۵۵۰۰۰ بوکلوس، ۲۰۰۰۰ شاوخوا کرېکټ، گراسهوپر، او لوکاسټ ، ۸۲۰۰۰ ريښتياني ماشي، ۱۱۰۰۰۰ مېږيان، غومبوسې ، ساوفلای، او وېسپ. ۱۲۰۰۰۰ ريښتياني الوتوکي مچان ، ۱۷۰۰۰۰ پتنگان، کوکڼې، او ماتد، او ۳۶۰۰۰۰ بيټل ذاته ژواندي، تر خپلې نېټې رابرسېره شوي دي. څه شمېر ورک ژواندي تقربآ تر شپږو يا لسو میلیونو شاوخوا اټکل شوي دي . او لدې اړخه د يو ميلیون څخه زیاتو ژواندو تشریح بې له هغې شوې ده . خزدکې د ژونديؤ ژواندؤ له نيم نه زيات اړخ جوړوي ، او پّ گړندۍ توگه د ۹۰ څخه زیات په سلنه کې د ژوند په مختلفو پړاوونو کې استازيتوب کوي . خزدکې په هر ځای او هر چاپېريال کې موندل کېږي. که څه هم ډېر لږ ېې د سمندر غاړو ته موندل کېږي چېرته چې د نورو آرتروپاډونو د گروپونو برلاسی ځای وي د کروسټاسين په شکل. . د خزدکو د ژوند پړاؤ تر ډېره توپير لري ، خو ډېری د هگيو له لارې وده کوي د خزدکو وده د الاستيکه هډوانې په رابرسېره کېدو سره رامنځته کېږي. او هم د راز رازو کروزونو د پوستکي څخه راوتلو له لارې راولاړېږي . د هغوی د اومه پړاؤ له پخو د هغه څخه په بڼه کې توپير لري. همدارنگه په عاداتو او اوسېدنځایونو کې سره توپير لري او کولای شي چې د خزدکو د بشپړتابه غیر فعاله بهیر ورسره مل وي. په همغو گروپونو کې د بشپړتابه پړاؤ يا بهیر روانېږي . هغه خزدکي چې د دغو بهیرونو څخه په شا پاتې کېږي يا نا بشپړه پاتې کېږي هغو د پيوپال د بشپړتابه د مرحلې بهیر کې پاتې راځي او همدارنگه د پوخواله له پړاؤ څخه چې څه د لومړنيو رامنځته کېدو مرحلې بلل کېږي. د شپږپښو وال تر ټولو د اوچت پړاؤ بهیر لا پورې نامالومه دی . د لرغوني پېر پاتې شوني خزدکې په ډېر غټ غټ اندازه کې موندل شوي دي. لدې جملې څخه دغبرگو ښامارانو چې د وزرو اندازه ېې ۵۵ څخه تر ۷۰ سانتي ميټره ۲۲ــ ۲۸ انچ پورې ياد شوي دي. تر ټولو بېلابېلو د خزدکو گروپونه د گلانو او بوټو پر سر د راټوکېدلو باندې اخته وي. سرچینې خوځندکې
پروين فيض زاده ملال

پروین ملاله د پښتو د معاصرې شاعرۍ يوه پېژندل شوې څېره ده. د پښتنو ښځمنو شاعرانو په کتار کې د هغې شاعري ځانگړي مقام لرونکې ده. مخينه پروین ملال د ۱۳۳۷ لمریز کال د سلواغې په ۱۱ مه نېټه د کندهار ښار په درېیمه ناحیه کې د ارواښاد عبدالشکور خان پوپلزي دراني په علمي کورنۍ کې زېږېدلې ده. په شاعرۍ کې ځانگړى نوم لري. پروین ملال په ۱۳۶۲ لمریز کې د هېواد ستر فرهنگي شخصیت ارواښاد سید جان ملال سره واده وکړ،د واده څخه شپږ کاله پس په ۱۳۶۸لمریز کې ښاغلی ملال پېښور کې د ورپېښې ناروغۍ له امله وفات شو او پروینه د ژوند سړو او تودو ته یوازې پاتې شوه، په همدې کال اغلې پاکستان ته کډواله شوه او نن سبا په کراچۍ کې ژوند کوي. زده کړې پروين فيض زاده ملال خپلې لومړنۍ زده کړې له خپل پلار څخه وکړې، بیا تر دوولسم ټولگي یې د زرغونې انا په لېسه کې زده کړې ترسره کړې. دنده تر زده کړو وروسته مېرمن ملال د طلوع افغان ورځپاڼې د هنر او ادبیاتو د پاڼې مسووله شوه، په ۱۳۵۹ لمریز کې د افغانستان د ملي راډيو په سیاسي او ټولنیزه اداره کې د پروډیوسر د مرستیالې او بیا د پروډیوسرې په دنده وگمارل شوه. هلته یې د لسو کلنو تر مودې په ترسره کړې دنده کې ډېرې پروگرامونه لیکلي او توليد کړي دي. ادبي هلې- ځلې پروین ملال د شاعرۍ تر څنگ د لنډو کيسو په برخه کې د پام وړ هڅې کړي دي. د هغې په لوړ تخیل کې درد هم شته او رومان هم، جمال هم شته او جلال هم. دپروین شاعري بیخي فطري ده ـ پروین د خپلې قوي تجربې او ژورې مشاهدې په مټ په دا ډول پنځونې کړي دي چې هر انسان یې د خپل زړه درزا او دضمیر اواز گڼي. د شعر چاپي اثار د اوښکو تصور تبجنه سپوږمۍ سپوږمۍ په ځنگلزار کې د خزان طلايي پلونه پښتنې شاعرانې پښتنې ليکوالې
ديداريوسفزی

ديدار یوسفزی پښتون شاعر دی. باندنۍ تړنې ډاکټر دېداريوسفزێ شاعرې پښتانه شاعران
راج ولي شاه خټک

ډاکټر راج ولي شاه خټک د ۱۹۵۲ ز کال د جنوري ۲۴، خيبر پښتونخوا د نوښار ولسوالۍ د چراټ سيمه- ۱۳۹۴ لمريز، ۲۰۱۵ ز کال د کوزې پښتونخوا يو پښتون اديب، شاعر او ليکوال وو. مخينه راج ولي شاه خټک پر ۱۹۵۲ ز کال د کوزې پښتونخوا د نوښار ولسوالۍ د چراټ د سيمې په ډاک اسماعيل خيل نومي کلي کې زېږېدلی دی. زده کړې راج ولي شاه خټک خپلې زده کړې تر لسم ټولگي د خپل کلي په ښوونځي کې وکړې، بيا يې د پېښور په اسلاميه کالج او گورنمنټ کالج کې نورې زده کړې سر ته ورسولې. تر دې وروسته يې لوړې زده کړې په پېښور پوهنتون کې وکړې او د هنرونو د استادۍ ايم-اے بريليک يې له همدغه پوهنتون نه ترلاسه کړ. ده خپله دوکتورا پي ايچ-ډي هم له پېښور پوهنتونه ترلاسه کړې او تر دوکتورا لوړې زده کړې يې پوسټ ډاکټرېټ د امريکا متحدو ایالتونو د فلاډلفيا ايالت په پېنسلوانيا پوهنتون کې بشپړې کړې دي. دندې راج ولي شاه خټک د پېښور د اېډورډز پوهنځي کې د ښوونکي په توگه دنده پيل کړې ده. پر ۱۹۷۸ ز کال يې د پېښور پوهنتون د پښتو اکادمۍ سره په کار پيل وکړ او پر ۱۹۹۵ ز کال د پښتو اکادمۍ ريس وټاکل شو او دغې دندې يې تر ۲۰۰۴ ز کاله دوام درلود. تر دې وروسته پر ۲۰۰۸ ز کال د پېښور پوهنتون د پښتو څانگې د ريس په توگه په دنده وگومارل شو چې د ژوند تر پايه د دغې څانگې رئيس وو. لاسه ته راوړنې په ايم-اے کې په اول راتلو ورته د پوهنتون له خوا د سرو زرو تمغه ورکړ شوې ده. د پښتو نړېوال کنونشن ورته د ادبي خدمتونو په لړ کې د سوچه سرو زرو مېډال ورکړی دی. پر ۲۰۰۶ ز کال د پاکستان هېوادمشر نوموړي ته د هغه د ادبي خدمتونو په پار د امتياز تمغه ورکړه. مړینه راج ولي شاه خټک د ۲۰۱۵ ز کال د ۱۳۹۴ لمريز کال په چنگاښ کې له سوات څخه پېښور ته د تگ پر مهال په لاره کې د زړه د حملې له لامله او د ورپېښې ناروغۍ له کبله د ۶۳ کلو په عمر ومړ. چاپ شوي آثار تر اوسه پورې يې ۱۵ کتابونه چاپ شوي او نژدې اتيا څېړنيزې ليکنې او مقالې يې په بېلابېلو خپرونو او رسنيو کې چاپ شوي دي. ده د خپلې مورنۍ ژبې، پښتو، تر څنگ په اردو او انگرېزي ژبو هم گڼ شمېر ليکنې کړې دي. خټک په گڼ شمېر ملي او نړېوالو سېمينارونو کې گډون کړی. همداراز يې د ولسي او نړېوالو رسنيو سره د پښتو ادب، کولتور او تاريخ په اړه گڼ شمېر مرکې کړې دي. د دې ټولو تر څنگ يې په ولسي او نړېوالو رسنيو کې په همدغو موضوگانو ليکنې خپرې کړې دي. د چاپ شويو کتابونو لړليک يې په دې ډول دی: د پښتو ادبي تحريکونه زيست روزگار مناقب فقير د پښتو نوې املا، ليکلار پښتو ژبه پښتونولي د پښتنو کسبونه او هنرونه د روهي متلونو انگليسي ژباړه توري چې رڼا کوي د رحمان په شعر سنگزار ناچاپه آثار د ښاغلي خټک د ناچاپو آثارو لړليک په دې ډول دی: خوشحال بابا حمزه شينواري غني خان پښتني کلتور د نوي دور استادان شاعران د انگرېزي ليکنو ټولگه اردو مضمونونه د فکر لارې باندنۍ تړنې سرچينې پښتانه شاعران پښتانه ليکوال پښتانه
کندز ولايت

د کندز ولایت یو د افغانستان د شمال ختیځ ولایتونه څخه دی. چی مرکز یی د کندوزښار دی، یو د افغانستان د مهم تجارتی اوبندری ولایتونو څخه دی . ددې ولایت شمالي سرحد د آمو سیند تشکیلوي. تر اویا کالو د مخه یې نفوس ډیر کم و او مرکزیې د خان آباد ښارو. اوس د کندوز ښار ډیره گڼه گوڼه لري، ځکه چې ارواښاد محمدگل خان مومند او ارواښاد شیرخان خروټي د هیواد له ختیځو،جنوبي او نورو سیمو څخه هلته ډیرنواقل واستول او خلکوته وړیا او یا هم په ډیره ارزانه بیه ځمکې ورکړل شوې. ددې ولایت نفوس ډیرشو، په پخوانیو وختونوکې د آمو د سیند په غاړه یوه کلکه او مستحکمه کلا موجوده وه، چی هغه کلا مغلو ورانه کړه او بیا د امان الله خان په وخت۱۳۰۰ هجری شمسی کې دوباره جوړه کړای شوه. ده ولایت ډیرسمسور،اباد او ښیراز دی. ډیره ابادی او ښه زراعت لري. د کندوز ولایت یو د ښه آب هوا لرونکی ولایتونه څخه دی چی د دې ځای آب او هوا په هر قسم زراعت ته مناسب دی. د اوړی په موسم کې یې تودوخه تر۴۳ سانتي گراد پورته په اوسطه توگه ۳۰ درجې او د ژمي تر صفر درجي راښکته کیږی. کلنی اورښت یې د ۳۰۰ ۴۰۰ ملې مترو په منځ کې اټکل شوی. له بهر نه ۴۳۳متره ارتفاع لري، پسرلی یې تود او ژمی معتدله هوا لري. دا ولایت د غبرکوه، د قره باتور او خواجه عبدالقاسم په نوم مشهور غرونه لري. د خان آباد سیند، د گاوکش نهر، د کندز نهر، د کندز سیند، نهر تقي او دعلې آباد نهرونه د دې ولایت د سمسورتیا سبب گرځي. ددې ولایت خلک د ډیر ښه فرهنگ لرونکي دي او د نواقلو فرهنگ هم په دې ولایت ژور اثر کړی دی. دا ولایت ښې لیسې او حرفوي ښونځي لري. پهلواني، بزکشی، نیزه بازي او سیمه ییزې لوبې پکې ډیر دود دي. دقلعه ذال او د کندز زړی کنډوالې یې تاریخی ځایونه تشکیلوي، چی د بودیزم د دورې او د گریکو بودیزم او گریک و باختري سکې ترینه ترلاسه کیږی. د کندز ښار یو زوړ مسجد هم لري، چی تقریبا ۳۰۰ کاله قدامت لري. په دې ولایت کې د افتاب پرست گل، وریجې، کونځلې او زغر ښه حاصل کوي او پوره شل کاله یې د پنبې تولید لومړی مقام درلود. دا ولایت د غوړیو یوه ښه فابریکه هم لري، چې د ورځی یې څو ټنه غوړي تولیدول د وریښمو صنعت هم هلته پرمختیا کړی ده، چې د چپنو، دستمالونو او جامو په جوړولو کې ترې کار اخلي. د دې ولایت خټکی، چی د امام صاحب په نوم یې پیژنو،نړیوال شهرت لري. نومړی ولایت ۱۰۴۸۰۰۰ اکړه آبی او ۴۲۸۰۰۰ اکړه للمي ځمکه لري او ۱۷۴۷۰۰ جریبه ځمکه یې د پستې، بادام، سنځلو،عکاسی، پنجه چنارونو او ځنگلونو نیولې ده. ددې ولایت ولسوالی او علاقه اری په لاندی ډول دي. ولسوالي نفوس د ۱۹۹۰کال اټکل او په ۱۴۰۱ کال کې د کندوز ولایت د وګړو اټکل له مخې، د کندوز ولایت ټول وګړي ۱ میلیون ۱۸۴ زره او ۲۴ تنه دی، چې له دې ډلې ۵۹۹ زره او ۹۸۵ تنه نارینه او ۵۸۴ زره او ۳۹ تنه یې ښځې دي. د ولايت په اړه زمكنې جوړښت ولسوالۍ او د وگړو شمېر فرهنگ تاريخي سيمې د اوبو سرچينې موهمې لاسته راوړنې اړيكتيايي سېسټم ځنگلونه جگړې وراړولي زيانونه سرچينې د افغانستان د ولايتونو جغرافيه، ژباړه: اورنگزېب ارشاد، كال۱۳۷۹ه ل، خپرندويه ټولنه: د اريك د گرځنده كتابتونونو اداره د افغانستان تاريخي زمكپېژندنه، ليكوال: مير غلام محمد غبار، كال ۱۳۷۷هجري لمريز، د مېوند نشراتي مركز، صبا كتابتون-پېښور ښار افغانستان
د مسيح حقيقي کليسا

د مسيح حقيقي کليسا يوه خپلواکه عيسوي کليسا ده چې په کال کې په بيجېنگ، چين کې جوړه شوه. نن ددغې فرقې د غړو شمېره . ميليونو ته رسېدلې چې په پنځه څلوېښت بېلابېلو هېوادونو کې اوسېږي. دا کليسا د پروټېسټانټو عيسويانو يوې ډلې پورې تړاو لري. دوی د کرسمس او ايسټر لمانځنه نه کوي. ددې کليسا لس بنسټيزې عقيدې پدې توگه دي: مقدس روح .د مقدس روح نیول، چی په ټولو ژبو کی ویل شوی دی او نښانه تايید پردی دی چی مونږ وارثان د جنت یوو باپټيزم د تعمید غسل له اوبو سره، دا د گناهونو د بښلو او بیا رغولو لپاره یوه دیني لاره ده. د تعمید غسل باید چې په روانو اوبو کې ترسره شي لکه په سیندونو، ویالو او یا هم په چینو کې. تعمید ورکونکی چا چې پخپله مخکې یې د سپېڅلو اوبو په واسطه د تعمید غسل تر سره کړی دی نو دا کار د عیسی علیه السلام په نوم تر سره کوي. او څوک چې د تعمید غسل ترسره کوي باید چې په پوره ډول ټول وجود یې په اوبو کې دننه وي او خپل سره ښکته خواته ټیټ کړي. د پښو پرېولل دغه دپاکوالۍ دستور د عیسویانو نه پرته د سېکانو په دین کې هم شته چې بیا جرړه یې له هماغه عیسوي د پاکوالی دستور ته رسیږي. نن ورځ د دې غسل نسبت عیسویت ته کیږي ځکه په دې دین دا غسل له گناهونو څخه د پاکوالي موجب گرځي او د نوموړي معتقد کس پیوند د مړینې پر وخت له عیسی علیه السلام سره کیږي. سپېڅلی گډون يا خبرې اترې .د پاک خدای لاره ، مقدسه لاره ده چی په سبب د یاد راوړل د عیسی علیه السلام مړینی کیږی .دا کار باعث د دی کیږی چی د خدای لاره، چی زمونږ په جسم او روح کی یو ځای شی ، مونږ ابدی ژوند ته ورسیږو او د قیامت په ورځ بیا ژوندی شو .کله چی دغه لاره ممکینه شی ، باید ترسره شی، او ددی لپاره یوه ټوټه ډوډی او انگور ته اړتیا ده د سبات ورځ د یهودیانو د استراحت ورځ، د ونی وهمه ورځ شنبه، د خدای له طرفه یوه مذهبی او مقدسه ورځ ده، چی په هغی کی دخدای د رحمت سیوری د پیدایشت او .رستگاری جشن لپاره د آبدی او هوساینی ژوند د لاسته راوړلو په هیله عيسی مسيح هغه کلمه چی د بشر په جسم کی داخل شوه، د دار پر سر د گناهکارانو د لمنځه وړلو په خاطر اعدام شو، په دریمه ورځ کی بیا ژوندی شو او آسمان ته وخوت. هغه د انسانانو له له جنسه څخه یوازینی ریښتنی ناجی دی ، د آسمانونو او ځمگی د پیداکونکی ریښتینی بنده دی. انجيل دا پر پخوانی او اوسنی وصیتونو ولاړ ، الهام نیونکی د پاک خدای څخه او یوازینی ریښتینی متن او د مسیح د پیروانو د ژوند معیار دی. ژغورل کېدنه .رستگاری د خدای د رحمت او بخښنی د دین په واسطه لاسته راوړل کیږی، مومنین باید پر مقدس روح ملاء وتړی تر څو د خدای په پاکی او بشردوستی پوه شی کليسا دعیسی واقعی کلیسا، د عیسی مسیح علیه السلام پواسطه جوړه شوه او د روح القدس لخوا د آخیرینی باران په وخت کی را منځته شوی دی. د قيامت ورځ د حضرت عیسی علیه السلام د بیا ځلی راتگ سره قیامت ترسره کیږی، هغه وخت چی هغه د جنت څخه د نړی د داوری په باره کی کوږی او پرهیزگاران ابدی ژوند مومی او بدکاران د تل لپاره محکومیږی
د ناروغيو لړليک

. - باندنۍ تړنې لړليک لړليک لړليک : ... د ناروغيو لړليک
سابه

هغه علم چی سابه تر ځیړنی لاندی نیسی د اولیریکلچر په نو سره یادیږی. سابه د انسانانو په ژوند کې ډېر ستر رول لري . د پخوا پېر خلکو به د سابو نه ډېره گټه اخيسته. سابه په ټوليزه توگه د بشر د پايښت ، د ودې، او سالم بدن روزنې کې ډېره غټه ونډه لرلې. سابه په څو څو ډوله موندل کېږي ، د سابو کارونه په څو ډوله کېږي ، لکه د بېلگې په ډول سابه د انسانانو او ځناورو لپاره دخوړو په څېر کارول کېږي، د ډول ډول ناروغيو د پاره ترې نه درمل جوړېږي ، همداسې به په پخواني پېر کې خلکو د ځينو پاڼو نه د زخم د پټۍ په ځېر کار اخيسته. په سابو کې ډېر ويټامينونه وي . دسبو ډولونه ۱ هغه سابه چې دځمكې دپاسه برخى يې خوړلې كيږى . دكول يا يخ موسم سابه لكه: گلپى ، براكولى ، كرم ، غوزه ايز كرم ، چينايې كرم او كولرابې . دسولناسى دكورنۍ سابه: لكه رومي بانجان ، توربانجان او مرچ . تاك ډوله سابه: لكه بادرنگ ، كدو او خربوزه . شنه سابه لكه: پالك او چارډ . لگيومي يا پلي لرونكي سابه: لكه مټر ، لوبيا ، او فاصليا . ۲ هغه سابه چې دځمكې لاندې برخى يې خوړل كيږي: دريښوسابه لكه: گازره ، ملۍ ، ټيپر او دسلاد چغندر . دغوټوسابه ټيوبر لكه: كچالو . ۳- دتودوخې داړتيا په اساس دسبو ويشن : دساړه موسم سابه هغه دي چې په سوړ بخنه هواكې يا په سوړ بخنو سيمو كې روزل كيږي او دفعالې ودې په وخت كې دعادي يخ سره مقاومت لري ۱ جدول . دتاوده موسم سابه هغه دي چې په تود بخنه هوا كې يا په تود بخنو سيمو كې زياته وده او لوړ حاصل توليدوي او دعادي يخ وهنې څخه ضرر ويني ۴ وحشى يا سارانې سابه : دافغانستان خلك خصوصا ً په كليو او بانډو كې دزيات شمير وحشي سبو څخه استفاده كوي . دوحشي سبو شمير خوراډير دي او تراوسه پورې دهغوي دنباتې او غذايې خصوصياتو په باب په افغانستان كې كومې علمې څيړنې سرته رسيدلى نه دي . كيداي شي چې دوحشى سبو په ډله كې ځينې يې دغذائى ارزښت له نظره خورا مهم وي . دوحشي سبو دڅرنگوالى په باب بايد علمى څيړنې سرته ورسيږي . سابه په څو ډوله وېشل کېږي ځينې ځنگلي سابه، ځينې خپل سري سابه ، ځينې په لاس کرل شوي سابه او داسې په دو کې خاصيت يې لکه ترخه زهر جن سابه، خوړونکي سابه، د ځناورو د کارونې لپاره سابه او داسې نور. د سبو استعمال د سابو ډولونه سابه په څو ډوله وېشل کېږي ځينې ځنگلي سابه، ځينې خپل سري سابه ، ځينې په لاس کرل شوي سابه او داسې په دو کې خاصيت يې لکه ترخه زهر جن سابه، خوړونکي سابه، د ځناورو د کارونې لپاره سابه او داسې نور. د انسانانو لپاره خوړونکي سابه راځي . شوتل پالک يا ساگ روميان پياز شين پياز توروکې شوگله شړشم کدو ملۍ گازرې گندڼه بادرنگ بېنډۍ ټېپور فاسله مټر شنه پلي بېنډۍ کچالان هوگه توربنجړ نخود غنم د انسانانو لپاره خوړونکي سابه شوتل پالک يا ساگ روميان پياز شين پياز شلخی توروکې شوگله شړشم کدو ملۍ گازرې گندنه بادرنگ بینډۍ فاسله مټر سرچينې سابه