ihanif/pashto-wikipedia-corpus huggingface dataset:
د کندهار امنیه قومندان

د کندهار امنیه قومندان د کندهار په ولایت کې د امن راوستلو لپاره ترټولو مخکښه شخص دی، د ٢٠٠١ کال راهیسې په کندهار ولايت کې د امنیه قومندان په توګه په لومړي ځل محمد اکرم خاکرېزوال دنده ترسره کړې وه؛ خو تراوسه پورې د کندهار ولايت تر ټولو مشهوره قوماندان جنرال عبدالرازق اڅکزی وو. د کندهار د امنیه قومندانانو لړليک په کندهار کې د امنیه قومندان په توګه دنده ترسره کول د ٢٠٠١ راهیسې پيل سوه، خو دې ولایت يو شمير امنیه قومندانان لرلي دي چې د واکمنۍ عمر يې په لاندې توګه دی: سرچینې
احمد شاهي کندهار (کتاب)

احمدشاهی کندهار د لیکوال محمد معصوم هوتک هغه چاپی اثر دی چی په ۱۳۷۵ لمریز کال کی په لمړی ځل په کاناډا کی د هغوی په شخصی لګښت چاپ سو.کتاب د خپلی هغی منځپانگی له مخی چی د کندهار پر جغرافیایی مو قیعت باندی رڼا اچوی د ښه اهمیت وړ دی،چی د ټولو افغانانو خو په ځانګړی ډول د هغه افغانانو او کندهاری وروڼو لپاره چی د هیواد څخه د باندی او یا هلته زیږیدلی وی ښه په زړه پوری معلومات لری. سرچینې
خقوق

حقوق: په نړی کی حقوقو ته داسي ځانګړی تعریف ندی شوی چی د ټولي نړي علماوو دی پری هوکړه کړی وی او ټولو ته د منلو وړ وی هر عالم د خپل اند نه ورته ځانکړی تعریف کړی چی د وخت په تیریدو پری انتقادونه شوی دی په انګلیسي ژبه کی ورته ویل کیږی حقوق : د حق جمع ده چی حق په ډیرو معناوو سره راغلي یعنی حق د برخی په معنا لکه یو شحص لری په دی ځمکه کی زه هم حق لرم. حق د ریښتیا په معنا یعني زه یو شحص وایی زه چی څه وایم حق وایم او داسي ډیر نور مثالونه هم شته...... حقوق تعریف: حقوق د حق جمع ده او د حق ایجاد د حق ورکړه د حق غوښتنه او د حق انتقال عبارت د حقوق څخه دی .... حقوق په دوه برخو ویشل شوی دی چی عبارت دی له ۱عندی حقوق ۲افاقي حقوق عندی حقوق عبارت د هغه قدرت سلطه او امتیاز څخه دی چی یو شحص یی د بل شخص او یا یو شخص یی په مال کي لری. ... لکه پلار چي په ځوی لری یا یو شحص يی په حپله ځمکه کی لری.... افاقي حقوقو. عبارت د هغه قوعدو او مقرراتو څخه دی چي په ټولنه کی د ټولني د تنظم لپاره وضع کیږی او د افرادو تر منځ روابط ترتیب او تنطموی چي دا روابطو کي کله حکومت داحل وی کله د حکومت د عدم داحالت په صورت کی رامنځ ته کیږی
ښادمن ګام

ښادمن ګام يو بنسټ دی، چي خپل ترټول لوی مرکز په کندهار ښار کې لري، ددي بنسټ مشر حکمت ښادمن دي. نوموړی بنسټ د ډېرو ادارو مشرتابه پر غاړه لري، د مثال په توګه؛ ښادمن خیریه بنسټ، لوبيستان او داسې نور.. سرچینې حکمت ښادمن
کانکور

کانکور د هغي ازمويني نوم ده چي پوهنتون ته د داخلېدونکو داوطلبو زده كوونكو علمي وړتيا ارزيابي کوي. چي د نړۍ په ځينو هيوادونو كي لکه افغانستان، چين، ايران، ترکيه او داسي نورو هيوادو كي اخستل کېږي. په افغانستان كي کانکور يوه ملي پروسه ده چي هر کال د دولسم ټولګي له فارغينو څخه اخيستل کېږي. پېښليک د کانکور امادګي په افغانستان كي زده كوونكي د کانکور ازمويني لپاره له لسم ټولګي نه تيارى پيلوي، په ښارونو کي زده كوونكي د کانکور لپاره ځانګړي کورسونه تعقيبوي، خو د لري يرتو سيمو لپاره دا اسانتياوي نشته له همدې امله د لري پرتو سيمو زده كوونكي په کانکور کي ښه نمره نه شي ترلاسه کولاى. د کانکور امادګي لپاره د هيواد په مختلفو برخو كي زيات کورسونه جوړ شوي دي. د ثبت نام پروسه د کانکور ازمويني ته د ثبت نام لپاره افغانۍ، دوه قطعې نوي اخيستل شوي عکسونه، د تذکرې کاپي ضروري دي. د کانکور ازمويني ته دوه ډوله ثبت نام کېږي هغه زده کوونکي چي د ازمويني په کال له ښوونځي څخه فارغېږي د خپلو ښوونځيو له لاري ثبت نام کوي. د هيواد ټولو ليسو ته د افغانستان د لوړو زده کړو وزارت له لوري د ثبت نام فورمې لېږل کېږي. او هغه زده كوونكي چي په تېرو کلو کي فارغ شوي وي د پوهني رياست ته د عرېضي له لاري د ثبت نام فورمې ترلاسه کوي. د ازمويني پروسه د کارتونو اخيستل له ازمويني نه يوه يا دوه ورځي مخکي د ازمويني کمېټه زده كوونكي بايومتريک کوي، دوى ته د ازمويني لارښود کتابچه او د پوهنتونونو د انتخاب کتابچه ورکوي. د ازمويني صحنه د ازمويني نه مخکي د موظف هيئت او د هر ولايت د ولايتي مسئولينو لخوا د ازمويني په اړه خبري کېږي، وروسته ازموينه پيل کېږي، چي د ازمويني ټول وخت درۍ ساعته ده. انتخابونه کول د ازمويني په پاى کي زده كوونكو ته د خپلي خوښي پنځو پوهنځيو د انتخاب لپاره وخت ورکول کېږي زده كوونكي د خپلي خوښي پنځه پوهنځي په يوه يا مختلفو پوهنتونو کي انتخابولاى شي. د سوالونو تعداد د کانکور په ازموينه کي ١٦٠ سوالونه شامل دي چي سوالونه يي په څلورو برخو وېشل شوي ١:- د رياضياتو برخه: په دې برخه كي د رياضي مضمون ٤٣ سوالونه شامل دي چي د حل لپاره دقيقې وخت ورکړل شوى ده. ٢:- د طبيعي علومو برخه: په دې برخه كي د فزيک،کيميا او بيولوژي ٤٢ سوالونه شامل دي چي د حل لپاره دقيقې وخت ورکړل شوى دى. ٣:- د ټولنيزو او ديني علومو برخه: په دې برخه کي د تفسير، ديني ښووني،تاريخ او جغرافيې د مضمونونو ٣٩ سوالونه شامل دي چي د حل لپاره دقيقې وخت ورکړل شوى دى. ٤:- د السنه او جيولوجي برخه: په دې برخه كي د پښتو،دري او جيولوجي مضمونونو ٣٦ سوالونه شامل دي چي د حل لپاره دقيقې وخت ورکړل شوى دى. دا هم وګورئ پوهنتون په افغانستان كي زده کړې سرچينې
نړیوالې څېړنې (کتاب)

دا کتاب په پښتو ژبه دی چي د تاریخ له څپرکو څخه تر ټولو ویاړلی او ټولنیز کتاب ګڼل کیږي . په دې کتاب کي فیضون صاحب سل نړیوالې څېړنې رايوځای کړي دي چي هره څېړنه د یوې بشپړي رغاندي مقالې، یا بسته رسالې حیثیت لري . او دا کتاب په ۲۰۱۷ عیسوي کال کي لیکل شوی دی چي فیضون صاحب پوره په یو کال لیکلی دی . او د کتاب ټولي څېړني پر هغو شیانو شوي چي هر شی په سلو شیانو کي د دې مستحق دی چي څېړنه باید ورباندي وشي او خبري اتري ورباندي وشي . د کتاب د موضوعاتو ترتیب د کتاب موضوعات، یا څېړني د زمانې په اعتبار د الله جل جلاله پر ذات پيل شوي او پای یې پر جنت شوی دی، یعني لومړۍ څېړنه پکي د الله تبارک وتعالی د ذات په هکله ده چي د ټولو شیانو پيدا کوونکی او پالونکی دی، بیا د ستر پېغمبر حضرت محمد صلی الله علیه وسلم په هکله ده چي د ټولو پېغمبرانو سردار دی، بیا د قرآن شریف په هکله چي د ټولو کتابونو سر او پیاوړی دی، یعني داسي درجه په درجه چي تر څو انسانان په آخري دار کي استوګن کوي . د کتاب لیکلو لامل سبب فیضون صاحب د کتاب په لومړیو کي دې ته اشاره کړې چي دا کتاب نړیوالې څېړنې ما د دې لپاره ولیک چي زما په ژوند کي ما هيڅ داسي یو کتاب ونه موند چي پر غټو شیانو څېړنه پکي ښه په وضاحت شوې وي ؛ نو دې خبري زه دې ته وهڅولم چي پر نړیوالو شیانو مي خپله څېړنه وکړه ! . د کتاب ارزښت دا کتاب هر وګړي ته ګټه کوي که له هره اړخه وي ؛ بس لږ، یا ډېره ګټه ورته کوي، لکه څرنګه چي له مطالعې وروسته یې درک لګیږي . او هغه که مسلمان وي، یا کافر ؛ نارینه وي، که ښځينه ؛ لوی وي، یا وړوکی او داسي له هري ډلي چي وي ؛ ځکه ټولنیز او نړیوال موضوعات ټوله پکي حل شوي دي . لوی متعال څښتن جل جلاله دي د ښاغلي لیکوال دا هلي ځلي د دې خوار کړېدلي اولس د ګړو لپاره په خپل سپېڅلي درشل کي قبولي وګرځوي، آمين . کتابونه افغان لیکوالان نوميالي افغانان اهل السنت والجماعت د ۲۰۱۷ لیکني افغانستان
ميرزکه ولسوالۍ

ميرزکه ولسوالۍ د پکتيا ولايت يوه ولسوالۍ ده، چي د مرکز ګردېز سويل ختيځ لوري ته په کيلو متري کي پرته ده. نفوس يې تنه اټكل شوى دى. دغه ولسوالۍ پراخ طبيعي ځنګلونه لري. خلك يې زياتره په کرنه، مالداري او د باروړونکو موټرو په چارو بوخت دي. دافغانستان ولسوالۍ د پکتيا ولايت
عبد الرحمن صمیم

ستر اسلامي ادیب، معاصر خطیب، د بلاغت او فصاحت خاوند الحاج مولوي عبد الرحمن صمیم په پاکستان کي د خپل وخت له نوموتو سترو داعیانو څخه دی . د صمیم صاحب په هکله د ځینو نظرونه ځینو علماوو د ده هکله ډېر ښه نومونه اخیستي دي ؛ تر دې چي د خیبر پښتونخوا یو نوموتی شاعر عصمت الله ماشوم د ده په هکله په یو نعت کي ويلي چي : شیخ المشایخ عبد الرحمن صمیم . همدا ډول ځینو عالمانو ده ته په دیني جلسو کي په درنښت سره ښکلي لقبونه ورکړي دي . مګر په اوس وخت کي دی په خلګو کي په صمیم صاحب اوڅار دی . همدا ډول دی د فېسبوک په پاڼو کي په مولوي عبد الرحمن صمیم سره پېژندل کیږي . علمي او عملي ارزښتونه صمیم صاحب د دعوت او تبلیغ لپاره د پاکستان په بېلابېلو کي سفرونه کړي چي د هغه دعوت له لاري بېخي ډېری وګړي د الله ودین ته رابللي دي . همدا ډول د صمیم صاحب د ښکلو بیانونو په اورېدلو سره ډېری پښتانه ځوانان له جنسي خواهشاتو درېغ کړی او په حقه یې والله ته توبې ایستلي دي لکه څرنګه چي اوس هم یواځي د ده د پند په اورېدلو توبې ته چمتو کیږي او دا د عارفانو له ځانګړتیاوو څخه دي . همدا ډول دی د چمن په ښارګوټي کي د حافظ عبد القیوم جان صاحب په مدرسه کي د یو ځانګړي مفتي او مدرس په توګه ټاکل شوی چي هلته نورو وګړو ته فتوا ورکوي او طالبانو ته دیني زده کړې ورکوي . همدا ډول ده ته د پاکستان په زیاترو جلسو کي ته بلنه کیږي . او همدا ډول د ده له علمي ارزښتونو څخه دا دي چي دی په ټولنیزو رسنیو کي، لکه : واټساپ او فېسبوک کي خپلي دیني وېبپاڼي لري چي په هغو پاڼو کي به د ځینو ګټورو اوڅارو وډیوګانو نومونه وپېژنئ ! . په انټرنيټي وېبپاڼو کي د ده د وډيوګانو نومونه د ځوانۍ ساتنه . جزاء الأعمال، یاني : د عملونو بدله . غم مه کوه ! . د ښځو د انتخاباتو حکم . د لقمان حکیم ګټور نصیحتونه . او داسي نوري ګټوري وډيوګاني چي د مولوي عبد الرحمن صمیم په نامه پیدا کیږي . همدا ډول وګوره ! محمد یاسین فهیم . عصمت الله برهان . سرچينې پازوالان پښتانه دینپوهان د یوویشتمې پېړۍ امامان پښتانه سیاست والان داعیان پښتانه ادیبان مولويان افغانستان
ډاکټر وحیدالله حنیفی

ډاکټر وحیدالله حنیفی انگریزی . د انجینر محمد حینف زوۍ په کال ۱۳۷۷هـ ۱۹۹۸م د وږۍ د میاشتی په ۱۲ نیټه د جلال آباد ښار د امرخیل په کلی کی په یو روښانه او علمی کورني کی زیږیدلی دی. د خپل ۱۲ کاله عمر یی په جلال آباد ښار کی تیر کړی او ورسته یی بلخمزارشریف ته کډه شوی دی. او خپل زوند هملته ادامه ور کوی. زدکړی اپتدایی زدکړی اول صنف نه تر ۷ پوری په بی بی مریم عالی لیسه کی ورسته له اووم ټولګی نه تر دولسم ټولګی پوری یی خپلی زدکړی د مزارشریف سلطان غیاث الدین عالی لیسه کی سرته رسولی دی. په کال ۱۳۹۴هـ کی یی د کانکور په ازموینه کی د ۲۹۰ نمرو په ترلاسه کولو سره د زراعت سانګی ته کامیاب شو. خو له ډیری علاقی له امله یی چی له طب پوهنځی سره لرله، زراعت یی ونه ویل او طب پوهنځی یی په مولانا جلال الدین پوهنتون کی شروع کړ. ډاکټر وحیدالله حنیفی ډیر مختلف کرسونه هم تعقیب کړی دی چی په ډیره عالی درجه تری خلاص شوی دی. په کال ۱۳۹۱هـ کال کی د انګلیسی ژبی زدکړه یی د آزرخش کورس د مزارشریف په شعبه کی پای ته ورسولی. او رورسته یی په کال ۱۳۹۲ هـ کی یی د کامپیوتر زدکړه شروع کړه. چی په بریالی توګه یی دا زدکړی هم پای ته ورسولی. په کال ۱۳۹۲ هـ کال کی یی د پروگرام زدکړی وکړی چی د یا متحده عربي امارات سخه یی ددی پروگرام شهادت نامه یا لاسته راوړ. دنده ډاکټر وحیدالله حنیفی په کال ۱۳۸۹هـ چی عمر یی ۱۵ کلونو ته رسیده د . په شرکت کی د یو عادی کامپوتر کار په واسطه مقرر شو. وروسته له ۴ کلونونه په کال ۱۳۹۳هـ کی د فروشاتو مدیر په واسطه مقرر شو چی ډیر خدمتونه یی دی شرکت ته کړی. ورزش بټنوک ډاکټر وحیدالله حنیفی کله چی ۷ کلن وه د لمړی زل لپاره یی د کرکټ سالی ترسره کړه. او وروسته له ډیری مدی یی دي ورزش سره علاقه زیاته شوه. ډاکټر وحیدالله حنیفی په ماشوم توب کی یی ډیر میچونه کړی. هغه چپ لاس تیز توپ اچونکی او چپ لاس بیتس مین دی.
د ژونکي غشا

ژونکيزه غشا، حجروي غشا يا پلازمايي غشا په انګرېزي کي ، يوه بيولوژيكي غشا ده، چي د حجرې داخلي برخه له بهرني چاپيريال څخه جلا کوي. چي دغه غشاد حجرې د داخلي محيط او خارج الحجروي محيط ترمنځ اړيكي ساتي. ضخامت يې ۷.۵-۱۰نانو متره ده. دا غشا له دريو طبقو څخه جوړه ده. جوړښت حجروي غشا له غوړو يا شحمو او پروټين څخه جوړه شوي ده. شحم يې له فاسفوليپيډ، ګلايکو ليپيډ او کليسترول څخه عبارت دي. فاسفوليپيډ له يوه قطبي سر او يوې غير قطبي لکۍ څخه جوړ شوى ده. حجروي غشا د فاسفوليپيډ له دوو ځنځيرونو څخه جوړه شوي چي دواړه ځنځيرونه يو بل ته مخامخ په غير متناظر شکل قرار لري. د فاسفوليپيډ د ماليکولونو په منځ كي کليسترول او انټيګرال پروټينونه قرار لري. د حجروي غشا پروټينونه چي د غشا ۵۰ برخه جوړوي په دوو برخو وېشل شوي چي يو يې انتيګرال پروټينونه چي زياتره د ژونکي له داخلي برخې تر بهرنۍ برخي پوري امتداد پيدا کړی دى. او بل يې پريپرل پروټينونه دي چي د غشا په سايتوپلازمي برخو كي قرار لري. له حجروي غشا نه د موادو لېږد له حجروي غشا نه د موادو لېږد په دوو طريقو ترسره کېږي غير فعاله لېږدونه په دې ډول انتقال کي کيمياوي انرژي ته اړتيا نه شته او په دوه ډوله ده لمړى ساده انتقال يا په دې عمليه کي کوچني غير قطبي ماليکولونه لکه اکسيجن او نايتروجن او قطبي ماليکولونه لکه اوبه، او ګليسرول د انرژي او د لېږد د وسيلې په نظر کي نيولو پرته په اسانۍ سره تېرېږي. دوهم بالواسطه انتقال يا په دې عمليه کي د ايون چېنل او کېرير پروټين په واسطه د کيمياوي انرژي نه بغير انتقال صورت نيسي. فعاله لېږدونه دغه ميکانيزم په کيمياوي انرژي او د انتقال په وسيلې متکي عمليه ده غوره بېلګه يې د سوديم-پوتاشيم پمپ ده. دا هم وګورئ ژونکه ژونپوهنه
عمر بن عبدالعزيز

عمر بن عبدالعزيز د نومبر فبروري د صفري ترد رجب عمر بن عبدالعزيز يو اموي خليفه وو ،چي له نه تر زېږديز کاله پوري يې خلافت کړى، هغه همدارنګه د مخکني خليفه د تره زوى وو،هغه همدارنګه د مورله خوا د دوهم خليفه عمر فاروق رض لمسى وو. د ژوند تاريخچه ابتدايي ژوند عمر د زېږديز کال د نومبر په دوهمه نېټه په مدينه منوره کي وزېږېد،دهغه پلار د خليفه له خوا د مصر والي ټاکل شوى وو.عمر بن عبدالعزيز هلته لوى شو او د پلار تر مرګه هلته پاته شو،له هغه وروسته د عبدالملک له خوا دمشق ته وغوښتل شواو دهغه له لور فاطمې سره يې واده وکړ،دده خسر ډېر ژر وفات شو او عمر دده د تره الوليد تر امر د مدينې والي شو عمر بن خطاب رضد خلافت پر مهال امر کړى وو چي هيڅ کس بايد اوبه له شيدو سره ګډي نه کړي.يوه شپه عمر بن خطاب رض د خلکو د احوال اخستو د پاره په ښار کي ګرځيدو ،نو د يوې ښځي اواز يې واورېده چي خپلي لور ته يې ويل چي اوبه له شيدو سره ګډي کړي،خو لور يې ورته وويل چي خليفه امر کړی چي هيڅوك بايد اوبه له شيدو سره ګډي نه کړي ،مور يې ورته وويل چي دلته نه خليفه شته او نه هغه له موږ نه خبرېږي ،خو لور يې ځواب ورکړ که خليفه نشته نو الله تعالى خو شته .عمر رض ددې جواب په اوريدو سره ډېر خوشحاله شو او خپل زوى عاصم عاصمته يې وويل تر څو له دغي جينۍ سره واده وکړي او ويې ويل زه هيله لرم چي هغه ښځه به داسي زوى وزېږوي چي پر عربو به حکومت کوي،عمر ثاني عمر بن عبدالعزيزله دغه واده نه دعاصم دلور زوى وو.عبدالحکم- خلافت عمر بن عبدالعزیز رحمة الله عليه په خپله هم عالم وو او دده دربار د عالمانو او پوهانو جای وو.هغه خلك علم ته تشويق كول.همدارنگه د عمر بن عبدالعزیز رحمة الله عليه په وخت كي د مسلمانانو د ترقي او پرمختگ لپاره زيات كارونه وشو. د هغه په اړه د علماوو نظر شاه ولي الله دهلوي د اتلسمي پېړۍ سني عالم د عمر بن عبدالعزيز په هکله داسي فرمايلي د هري پېړۍپه پاى كي يو مجدد موجود وي د لمړۍ هجري پېړۍ مجدد د اهل سنت او جماعت امام عمر بن عبدالعزيز وو وفات حضرت عمر بن عبدالعزیز رحمة الله عليه د ١٠١ هجري قمري كال د رجب د مياشتي په ٢٠ د جمعي په ورز د ٤٠
ننۍ نړۍ

يونيورس ټوډې په انګليسي د ننۍ نړۍ په معنا او یوه پر ليکه غیر تجارتي ورځپاڼه ده چي فرېزر کين په و سيله په ۱۹۹۹ م يې بنسټ کښېښودل سو، چي په دې انټرنيټي ورځپاڼه کي د فضا او ستورپوهني اړوند معلومات او پوښتني ځوابيږي او خپريږي.
شکر

شکر يو عربي لغت دى چي معنى يې د انعام کوونکي غوره ذکر دى. تعريف پوهانو د شکر ډېر زيات تعريفونه کړي دي چي له يوه نه يې يادونه کوو: شکر دادى چي زړه د احسان کوونکي لور ته متوجه وي، اندامونه د هغه په اطاعت او فرمانبرداري کي اخته وي او ژبه د هغه په ذكر او حمد وثناء کي مشغوله وي. د شکر ترغيب د شکر په اړه ډېر زيات ايتونه او حديثونه راغلي دي. ايتونه ژباړهاو زما شکر کوئ او کفر مه کوئ. ژباړهاو ډېر کم دي زما په بندګانو کي کوم چي شکرګزاره دي. ژباړهاو که تاسو د الله تعالى د نعمتونو شمېرل وغواړئ، نو تاسو به يې شمار نه کړلى شئ حديثونه د شکر ګټي د زياتي ګټي ورکړه، الله تعالى فرمايي ژباړه:که ته په وړاندينيو احساناتو شکر اوکړې نو زه به تاته زيات درکړم د الله تعالى د محبت د ملاوېدو زېرى. شکر کولو سره د عذاب نه حفاظت کېږي. شکر سره صبر او تقوى حاصلېږي. د شکر ډولونه شکر په درۍ ډوله دى د ژبي شکر. د زړه شکر. د اندامونو شکر. اسلام سني اسلام
ناخبري وجه

ناخبري وجه - هغه ځانګړی کړ فعل دی چې د ناحقیقي حالت ډول ډول بڼې څرګندوي لکه ارمان، هیله، ولوله، شونتیا، فرض، لید نظر، توان او داسې نور. په پښتو ژبه کې د ناخبري وجې څزګندولو لپاره د کړ په سټه پسې الف او ی تړل کېږي. لاندېني اکرونه حالتونه د ناخبري وجې دي: ارماني تېرمهال : د ناپوره کېدونکو ارمانونو څرګندولو لپاره ار کړ اصلي فعل پسې ای تړل کېږي. که چېرې په جمله کې له ار کړ سره مرستیال کړ راشي، نو بیا یوازې هغه کې یو زیات الف راځي. بېلګې: کاش تا زه نازولای. نازول ار کړ دی، نو یو الف پکې زیاتېږي. کاش ته راغلی وای. دلته له ار کړ راغلی سره مرستیال کړ وی دی، نو یوازې وای الف خپلوي او ار کړ په خپله بڼه پاتې کېږي. په لنډه، کاش ته راغلای وای جمله ناسمه ده. شرطي تېرمهال: د ارماني تېرمهال غوندې د ناپوره کېدونکو شرطونو څرګندولو لپاره هم کړ فعل یو الف خپلوي. بېلګه: که ته راغلی وای. یوازې مرستیال کړ الف خپلوي. ټینګاري تېرمهال: د هغو کړنو څرګندولو لپاره، چې په تېرمهال کې ترسره کېدای شوې یا پکار وه چې ترسره شوې وای، ار کړ الف خپلوي او که مرستیال کړ ورسره وي، بیا یوازې هغه. بېلګې: زه به راغلی وای، خو شونې نه وه. ما به درکتلای او تا به راکتلای. ته باید راغلی وای. هغه باید کار کړی وای. تواني یا امکاني تېرمهال: د ناپوره کېدونکو شونتیا یا امکاناتو څرګندولو لپاره هم کړ یو الف خپلوي. خـــــو دلته بیا د پورتنیو حالتونو په شان یوازې ار کړ الف خپلوي او مرستیال کړ نـــــه. لاندېنیو بېلګو کې شولشو مرستیال کړونه دي. بېلګې: هغه وکړای شو چې هلته لاړ شي. هغه راتللای شو، خو رانغی. هغوی کولای شول چې راشي. کامران منګل
پښتو کړ

کړ فعل او ډولونه یې: د کړ پېژندون: هغه ویی لفظ دی، چې کړنه او پېښه څرګندوي. کړ ته مهالویی هم ویل کېږي، دا چې له مهالونو سره اړول کېږي. بېلګې: کول، راوړل، وهل، لمبېدل، رسېدل، خوړل، څښل او داسې نور. په ټولیز ډول کړ په دوو بڼو وېشل کېږي، چې یو یې لازمي فعل دی او بل معتدي فعل. معتدي کړ : هغه کړ دی، چې تل په غونډله یا جمله کې له یو مفعول راوړل کېږي. هغه مفعول یو نوم، نومځری ضمیر یا کوم عبارت کېدای شي. کړونه لکه خوړل، نیول، وهل، څښل، اغوستل ... معتدي فعلونه دي. بېلګې: ۱ زه اوبه څښم. دلته کړ څښم دی او مفعول یې اوبه دي ۲ هغه کبان نيسي. دلته کړ نیسم دی او مفعول یې کبان دي ۳ احمد زه ووهلم. دلته کړ ووهلم دی او.مفعول یې زه دی ۴ زه ډېرې خبرې نه شم کولی. دلته کړ نه شم کولی دی او ډېرې خبرې مفعول دی مفعول دوه ډوله دی، چې دواړه له متعدي کړ سره په جمله کې راوړل کېږي. یو ډول بې سیده مفعول دی او بل یې ناسیده مفعول دی. سیده مفعول هغه دی، چې ار کړ اصلي فعل یې په مستقیمه توګه اغېزمنوي. په پورتنيو بېلګو کې مفعولونه سیده دي. که لومړنۍ بېلګه زه اوبه څښم د شننې لپاره بیا راواخلو، نو اوبه سیده مفعول دی او څښل ار یا ټوليز کړ دی. ناسیده مفعول هغه دی، چې په جمله کې له سیده مفعول سره اړیکه لري. ځینې ژبپوهان یې د سیده مفعول ترلاسونی بولي، ځکه چې سیده مفعول ناسیده مفعول ته رسېږي. ځينې متعدي کړونه هم له سیده او هم له ناسیده مفعول سره کارول کېږيو لکه ورکول، ښودل، پېرودل، کول او نور هغه کړونه، چې په ول پاید ته رسېږي. بېلګې: ۱ هغه ماته یوه ډالۍ راکړه. دلته ماته ناسیده مفعول دی او یوه ډالۍ سیده مفعول دی؛ او راکړه، چې د ورکولو تېرمهالي بڼه ده، آر یا ټولیز کړ دی. ۲ احمد ملګري ته د خپل ټولګي انځور وښود. دلته خپل ملګري ته ناسیده مفعول دی او خپل ټولګي انځور سیده مفعول لازمي کړ : هغه کړ دی، چې بې له کوم مفعول کارول کېږي، لکه ژړېدل، خندېدل، ولاړېدل، ویرېدل او نور هغه کړونه، چې په ېدل یا کېدل پای ته رسېږي. بېلګې: ۱ زه ژاړم. ۲ هغه پر هره خبره خاندي. ۳ ننګیال سخت وډار شو. لکه څنګه یې مخکې يادونه وشوه، لازمي کړونه په ېدل پای مومي او معتدي کړونه په ول. په لومړني انځور کې د دواړو بېلګې کتلي. بېلګې: لازمي .......... معتدي: خوښېدل .....خوښول خوږېدل ...... خوږول لړزېدل ......... لړزول خبرېدل ........ خبرول ځينې لازمي کړونه دي، چې له ستاينومونو صغتننو څخه یې ریښه اخيستې وي، ډېری ناکره کارول کېږي: ناکره .............. کره: سپک کېږي ...... سپکېږي مین کېږي.......... مینېږي زوړ کېږي............ زړېږي کلک کېږي............ کلکېږي په ډېرو داسې ورته کړونو کې ستاینوم کېږي ستاینومېږي بدلېږي او له ستاينوم سره نښلېږي. چارکړ هغه فعل دی چې د لازمي کړ په څېر کوم مفعول نه اخلي، خو د معتدي کړ غوندې یې کړند فاعل په اوښتي اکر مغیره حالت کې راځي. یانې که چېرې کړند یو نوم وي بیا زور پر ې اوړي، ی پر ي او ي پر ۍ، او که کړند یې نومځری وي، بیا زه تههغه ښځین پر ماتاهغې اوړي. د چارکړ بېلګې: خندل، ژړل، لمبل لکه: زرغونې وخندل په زرغونه کې ه پر ې بدل شوی؛ هغې وژړل هغه پر هغې بدل شوی؛ بریالي ولمبل بریالی کې ی پر ي بدل شوی په اړیڼو ټکو، چارکړ، چې حکمي معتدي کړ هم بلل کېږي، د دواړو معتدي او لازمي کړونو ګډې ځانګړنې لري. لیکنه: کامران منګل
د پښتو نومونو مفرد او جمع

د نرینه او ښځینه نومونو یو- او ډېرګړی یوګړی ....... ډېرګړی مفرد ......... جمع ی .............. ي بېلګه: یو سړی - ډېر سړي یادونه: که چېرې په نرمه ی پایېدلي نومونه او ستاینومونه نسبتي وي لکه د یو ځای اوسېدونکي، نو بیا په ان ځایناستي جمع کېږي لکه: کابلی - کابلیان، پېښوری- پېښوریان، امریکایی - امریکایان ... ي ............... ۍ بېلګه: یوه خوشالي - ډېرې خوشالۍ ې ............... ې بېلګه: یوه زده کوونکې - ډېرې زده کوونکې ه ................ ې بېلګه: یوه مڼه - ډېرې مڼې ۍ ............... ۍ بېلګه: یوه ځولۍ - ډېرې ځولۍ ا ................. وې بېلګه: یوه مانا - ډېرې ماناوې یوه دعا - ډېرې دعاوې ناکره: دعاګانې ماناګانې و ............... ګانې بېلګه: يوه بیزو - ډېرې بیزوګانې یوه سکالو - ډېرې سکالوګانې د ژونديو یا ساکښو شیانو نومونه چې په یو بېواک غږ پایېدلي وي په ان پای مومي اکثر لکه هلک - هلکان، لیکوال - لیکوالان، ځوان - ځوانان بېواک غږونه ټول غږونه دي له ازورېيو پرته د ناژونديو او ناساکښو شیانو نومونه، چې په بېواک غږ پایېدلي وي، په ونه پای مومي لکه: قلم - قلمونه، کور- کورونه په زورکي پایېدلي نومونه په جمع کې کله ان اخلي او کله ونه لېوه - لېوان زړه - زړونه تره - ترونه کارغه - کارغان د ځینو رشتو نومونه بیا بې قاعدې وي: مور - میندې ورور - وروڼه زوی - زامن لور - لوڼه لورګانې خور - خویندې ترور - تریندې وراره - ورېرونه لیکوال: کامران منګل
فضائل اعمال

فضائل اعمال د تبليغي جماعت يو مهم کتاب دى. چي هندي عالم مولانا محمد زکريا کاندهلوي په اردو ژبه ليکلى دى. دا کتاب د پښتو ژبي په ګډون د نړۍ زياتو ژبو ته ژباړل شوى دى. د تبليغي ډلي غړي دا کتاب هره ورځ په خپلو کورونو او جماعتونو کي لولي. فضائل اعمال لاندي څپرکي لري. حكايت صحابه. د قران کريم فضائل د لمانځه فضائل د روژې فضائل د ذکر فضائل د تبليغ فضائل د مسلمانانو د موجوده پستئ واحد علاج
کنشکا

د لرغوني افغانستان ستره پېژندل شوې څېره ده او د کوشانیانو د لړۍ ستر امپراتور ؤ چې د پلار نوم یې ویما کدفیسزس ؤ، په ۱۲۷ ز کال کې واک ته ورسېد. نوموړي د واکمنۍ دوه دربارونه لرل چې یو یې په اوسنۍ کاپیساکاپيسي بګرام کې ؤ او بل یې په پېښورپوروشاپورا کې. د نوموړي د واکمنۍ حدود: د ختیځ خواته د هندوستان د بنارس او ختيځ کې یې د چین او چينې ترکستان او په لویديځ کې یې د پارتیا هېواد نیولي وو. د روم له امپراتور سره یې ښې اړیکې لرلې. کنشکا د بوادئیزم دین خپور کړ،خرافات یې ورڅخه پاک کړل او د یو نوي دین په ډول یې په نیمه آسیا کې خپور کړ.د هغه لقب د شاه شاهان،شهنشاه د پاچاهانو پاچا ؤ. د نوموړي دوره یوه زرینه او د بریاؤ ډکه دوره وه، داسې چې هغه د خپلې پاچاهۍ په لومړي کال کشمیر فتح کړ، عبادتځایونه یې پکې ودان کړل او هغه ځای یې د کنشکاپور په نامه یاد کړ. وروسته یې د موریا کورنۍ مرکز هم ونیوه. وروسته له هغې یې لویديځ ته پام شو او د آسیا جنګاور خلک پارتیان د ځان تابع کړل. کنشکا د نړۍ ستر ځواک د چين هېواد پوځ ته ماتې ورکړه ، هغوی یې باج ته تیار کړل او د یارکنډ،ختن او کاشغر سیمې یې ورڅخه ونیولې. د چین امپراتور زوی یې له ځان سره بندي کړ او د چین له امپراتور څخه یې باج اخیسته. د کوشانیانو د مهال ځينې آثار د افغانستان، پښتونخوا او هند سیمو کې ترلاسه شوي. د کوشاني څيړنو مرکز یوه څیړنیز مرکز دی چې د کوشانیانو آثارو په اړه څيړنه کوي. د کنشکا په اړه مالومات په چیني،هندي او افغاني ډبرلیکونو کې خوندي دي. د کنشکا ډېرې سکې لاس ته راغلي چې د هغه انځور داسې پرې رسم شوی: د اوږدو ويښتانو او غټو سترګو درلودونکی او همدارنګه اوږده ږېره هم پکې ښودل شوې، په لاس کې یې توره او له دواړو اوږو څخه یې اور بلیږي. د اوسنیو پښتنو په شان یې پړتوګ هم په ښکاره ډول مالومیږي. هېره دې نه وي چې کنشکا په پېښور کې د بودا کچکول هم ساته او د هغه دین په خپرولو کې یې د آشوکا په څېر ګامونه پورته کړل. هغه مهال د نړۍ له څلورو لویو امپراتوریو څخه یوه هم د کوشانیانو امپراتوري وه. په شفاهي روایاتو کې ویل کیږي؛ کنشکا قسم وخوړ چې زه به د سکندر په شانې اېوادونه لاندې کوم،هغه ډېر ځایونه ونیول. وروسته یې غوښتل چې نوره نړۍ هم لاندې کړي خو د هغه وخت یو راهب ورته راغلو او داسې یې ورته وویل: ـ اې باچا غواړې ټوله نړۍ ونیسې؟ ـ هو. ـ خو ځمکه خدای پیدا کړي، د خدای ځمکې نیول خو دا مانا لري چې ته د هغه پر ځمکه دعوا کوې... ، ته به ګناهګار شې. نور د خدای ځمکې مه نیسه او توبې وباسه. کنشکا چې ډېر دینداره شخص ؤ؛ توبې یې وباسلې او نور یې نړۍ نیونه بس کړه، شفاهي روایات وايي چې کنشکا دومره زورور ؤ چې رښتیا یې هم نړۍ لاندې کوله، خو دیندارۍ دې کار ته پرېنښود. کنشکا تر ۱۴۷ز کال پورې واکمني وکړه او له هغه وروسته هوویشکا واکمن شو. سرچینې: حبیبي،عبدالحی. تاریخ مختصر افغانستان کهزاد،احمد علي.تاریخ افغانستان صفیه حلیم، کنشکا باچا د افغانستان د ښوونځي نصاب ۱۳۹۰- تاریخ انګون: کوشانیان خادم، قیام الدین. لرغوني پښتانه قومونه
کنشکا ټولواک

د لرغوني افغانستان ستره پېژندل شوې څېره ده او د کوشانیانو د لړۍ ستر امپراتور ؤ چې د پلار نوم یې ویما کدفیسزس ؤ، په ۱۲۷ ز کال کې واک ته ورسېد. نوموړي د واکمنۍ دوه دربارونه لرل چې یو یې په اوسنۍ کاپیساکاپيسي بګرام کې ؤ او بل یې په پېښورپوروشاپورا کې. د نوموړي د واکمنۍ حدود: د ختیځ خواته د هندوستان د بنارس او ختيځ کې یې د چین او چينې ترکستان او په لویديځ کې یې د پارتیا هېواد نیولي وو. د روم له امپراتور سره یې ښې اړیکې لرلې. کنشکا د بوادئیزم دین خپور کړ،خرافات یې ورڅخه پاک کړل او د یو نوي دین په ډول یې په نیمه آسیا کې خپور کړ.د هغه لقب د شاه شاهان،شهنشاه د پاچاهانو پاچا ؤ. د نوموړي دوره یوه زرینه او د بریاؤ ډکه دوره وه، داسې چې هغه د خپلې پاچاهۍ په لومړي کال کشمیر فتح کړ، عبادتځایونه یې پکې ودان کړل او هغه ځای یې د کنشکاپور په نامه یاد کړ. وروسته یې د موریا کورنۍ مرکز هم ونیوه. وروسته له هغې یې لویديځ ته پام شو او د آسیا جنګاور خلک پارتیان د ځان تابع کړل. کنشکا د نړۍ ستر ځواک د چين هېواد پوځ ته ماتې ورکړه ، هغوی یې باج ته تیار کړل او د یارکنډ،ختن او کاشغر سیمې یې ورڅخه ونیولې. د چین امپراتور زوی یې له ځان سره بندي کړ او د چین له امپراتور څخه یې باج اخیسته. د کوشانیانو د مهال ځينې آثار د افغانستان،پښتونخوا او هند سیمو کې ترلاسه شوي. د کوشاني څيړنو مرکز یوه څیړنیز مرکز دی چې د کوشانیانو آثارو په اړه څيړنه کوي. د کنشکا په اړه مالومات په چیني،هندي او افغاني ډبرلیکونو کې خوندي دي. د کنشکا ډېرې سکې لاس ته راغلي چې د هغه انځور داسې پرې رسم شوی: د اوږدو ويښتانو او غټو سترګو درلودونکی او همدارنګه اوږده ږېره هم پکې ښودل شوې، په لاس کې یې توره او له دواړو اوږو څخه یې اور بلیږي. د اوسنیو پښتنو په شان یې پړتوګ هم په ښکاره ډول مالومیږي. هېره دې نه وي چې کنشکا په پېښور کې د بودا کچکول هم ساته او د هغه دین په خپرولو کې یې د آشوکا په څېر ګامونه پورته کړل. هغه مهال د نړۍ له څلورو لویو امپراتوریو څخه یوه هم د کوشانیانو امپراتوري وه. په شفاهي روایاتو کې ویل کیږي؛ کنشکا قسم وخوړ چې زه به د سکندر په شانې اېوادونه لاندې کوم،هغه ډېر ځایونه ونیول. وروسته یې غوښتل چې نوره نړۍ هم لاندې کړي خو د هغه وخت یو راهب ورته راغلو او داسې یې ورته وویل: ـ اې باچا غواړې ټوله نړۍ ونیسې؟ ـ هو. ـ خو ځمکه خدای پیدا کړي، د خدای ځمکې نیول خو دا مانا لري چې ته د هغه پر ځمکه دعوا کوې... ، ته به ګناهګار شې. نور د خدای ځمکې مه نیسه او توبې وباسه. کنشکا چې ډېر دینداره شخص ؤ؛ توبې یې وباسلې او نور یې نړۍ نیونه بس کړه، شفاهي روایات وايي چې کنشکا دومره زورور ؤ چې رښتیا یې هم نړۍ لاندې کوله، خو دیندارۍ دې کار ته پرېنښود. کنشکا تر ۱۴۷ز کال پورې واکمني وکړه او له هغه وروسته هوویشکا واکمن شو. اخځ لیکونه: حبیبي،عبدالحی. تاریخ مختصر افغانستان کهزاد،احمد علي.تاریخ افغانستان صفیه حلیم، کنشکا باچا د افغانستان د ښوونځي نصاب ۱۳۹۰- تاریخ انګون: کوشانیان خادم، قیام الدین. لرغوني پښتانه قومونه
صحيح مسلم

راټولونه صحيح مسلم د اهل سنت او جماعت د مشهورو کتابونو څخه ده چي د صحاح سته وو له جملې نه ده.د صحيح البخاري نه وروسته د حديثو تر ټولو مستند کتاب ده،چي د ابوالحسين مسلم بن حجاج القشيري نيشاپوري چي په امام مسلم رح باندي مشهور ده لخوا ليكل شوى. د ټولو برخو لکه تفسير،عقايد او احکام،ادب،تاريخ. حديث په کي شته.حديث يې صحيح او هغه حديث په کي راجمع کړى شوي دي چي د هغو په صحت ټول علما او محدثين متفق دي. د صحيح مسلم د حديثو راټولونکى مسلم بن حجاج دى. چي په ٢٠٤ هجري کال په نيشاپور کي وزېږېد. او په ٢٦١هجري ٨١٧١٨زېږديز کي وفات شو. هغه د حديثو د راټولولو لپاره عراق، عربستان، سوريه، مصر او داسي نورو هيوادو ته پراخ سفرونه وکړل. له ٣٠٠،٠٠٠ احاديثو نه چي هغه ارزيابي کړي وو، ٤٠٠٠ احاديث د کتاب لپاره انتخاب شوو. د منثيري د وينا مطابق په صحيح مسلم کي له تكراره بغير ٢٢٠٠ احادیث دي.د محمد امين په وينا په صحيح مسلم کي ١٤٠٠ هغه حديثونه دي چي په نورو كتابونو کي هم روايت شوي دي. د مسلم شريف په باره کي نظريات د زياتره مسلمانانو په نظر د صحاح سته وو له جملي نه صحيح مسلم دوهم زيات صحيح او مدلل كتاب دی. تړلې لیکنې امام بخاري صحیح مسلم صحیح بخاري سنن شریف سنن ابن ماجه سنن ابوداوود سنن نسایي
کابل جلال اباد سړک

د کابلجلال اباد سرک د افغانستان له لويو لارو څخه ده. چي د هيواد له مرکز کابل نه تر ستر ختيځ ښار جلال اباد پوري غزېدلي. ددې سرک يوه برخه له تنګ غارو تنګي نه تېرېږي. د زياتو ټکرونو له امله د کابل او جلال اباد ترمنځ سرک د نړۍ له ډېرو خطرناکو لويو لارو څخه حسابېږي. دغه سړک د طالبانطالبانو د حکومت نه وروسته د پاکستان هيواد له خوا بيا ورغول شو. دا هم وګورئ د افغانستان حلقوي سړک کابل ننگرهار ولايت
حمدالله محب

حمدالله محب ډاکټر حمدالله محب په ۱۹۸۳کال کې زېږېدلی، افغان ديپلومات او سیاستوال دی، اوس مهال د افغانستان ملي امنیت د سلاکار په توګه دنده ترسره کوي. محب د ۲۰۱۵م کال د سپټمبر میاشتې څخه د ۲۰۱۸ کال تر اګسټ میاشتې پورې په امریکا کې د افغانستان سفیر وو ژوند لیک حمدالله محب د جلال اباد ښار شمال ته په یوه وړوکي کلي کې زېږېدلی، د مور او پلار ۱۱م اولاد په توګه تر ټولو کشر اولاد دی. کله چې ښاغلي محب نړۍ ته سترګې پرانیستې، پلار یې د افغانستان د هغه وخت د سترې محکمې کارکوونکي وو. افغانستان باندې د شورويانو په یرغل سره د ډاکټر محب کورنۍ، هېواد پریښود او کډوال شول، خو کله چې د شورویانو یرغل پای ته ورسید. محب او کورنۍ یې بېرته افغانستان ته راستانه شول، مګر تنظیمي او کورنیو جګړو دې ته اړ کړل چې بېرته پاکستان ته کډوال شي. زدهکړې او اولنۍ دندې کله چې محب ۱۶ کلن وو کورنۍ یې لندن ته واستولو، محب د لندن په کمیونیټي کالیج کې شامل شو، له کالج څخه تر فراغت وروسته، په برنل پوهنتون کې یې خپلو زدهکړو ته دوام ورکړ او کمپیوټر انجینرۍ کې یې ډيپلوم ترلاسه کړ. د زدهکړو په پای ته رسولو سره یې د بریتانیا تابیعت هم ترلاسه کړ.به انګلستان کې له ۷ کلونو ژوند او زدهکړو وروسته محب افغانستان ته راغی او د افغانستان په امریکايي پوهنتون کې یې د معلوماتي ټکنالوژۍ د ډایرکټر په توکه دنده پیل کړه . محب د افغانستان د ۲۰۰۹ کال په ولسمشریزو ټاکنو کې د محمد اشرف غني په انتخاباتي کمپاین کې کار کاوه؛ هغه څوک چې په ولسمشریزو ټاکنو کې یې څلورم ځای خپل کړ او د ټاکنو ګټونکی بیا ځلي برحال ولسمشر حامد کرزی شو. د ولسمشریزو ټاکنو له پای ته رسیدو سره محب د لا زیاتو زدهکړو په موخه بېرته انګلستان ته ولاړ او په ۲۰۱۴ کال کې یې له برنل پوهنتون څخه خپله دوکتورا ترلاسه کړه. دندې کله چې محمد اشرف غني د ۲۰۱۴ کال ولسمشریزې ټاکنې وګتلې، محب د ولسمشر د دفتر د مرستیالۍ دنده پر غاړه واخیسته، یو کال وروسته په ۳۲ کلنۍ کې په امریکا کې د افغانستان د سفیر په توګه وګمارل شو او د ۲۰۱۵ کال په سپتمبر کې یې رسما خپل باورلیک د امریکا د وخت ولسمشر بارک اوباما ته وسپاره. ښاغلی محب په امریکا کې د سفارت پر مهال، همهاله د مکسیکو، دومینیکن جهموریت، ارجنټاین او کولمبیا لپاره د افغانستان نااستوګن سفیر هم پاتې شوی دی. محب د سفارت پر مهال د اقتصادي پراختیا، د اداري فساد پر وړاندې د هڅو او د نړیوال تروریزم پر وړاندې د مبارزې په ګډون د علاقې وړ په ګډو برخو کې د افغانستان او امریکا د شراکت د پیاوړتیا د اړتیا په اړه ټینګار کاوه. د ۲۰۱۸ کال د اګسټ په ۲۵مه نېټه، داکټر محب د ولسمشر غني په حکومت کې د محمد حنیف اتمر پر ځای د افغانستان اسلامي جمهوریت د ملي امنیت سلاکار وټاکل شو. شخصي ژوند محب په ۲۰۱۱ کال کې د افغانستان په اړه له یوې امریکايۍ متخصصې لایل آدامز سره چې په ۱۹۸۷ کال کې زېږېدلې، واده وکړ. اوس یوه لور او یو زوی لري. محب په پښتو، دري او انګلیسي ژبو بشپړ تسلط لري او په هندي - اردو ژبه هم پوهیږي. لیکنې . . : . دا هم وګورئ افغانان په انګلېستان کې د افغانستان سفارت، واشنګټن ډي سي سرچینې بهرنۍ تړنې - -
علي بن أبي طالب بلخي

د حنفي ابو حسن علی بن ابی طالب بلخي امام او د بلخ د څارنې مشري یې په نیلي جومات مزار شریف کې موقعیت ته منسوب کړه۔ نسب ابو حسن علی بن ابی طالب نقيب د بلخ ولایت بن ابی علی عبیدالله بن ابی الحسن الحمداللہ الحمداللہ علی الاسد بن ابی علی عبیدالله کیپٹن بہات ابی القاسم علی نقيب د بلخ ولایت بن ابی محمد الحسن بن جعفر الحمد بن عبید اللہ الارج بن ال حسین حسین الالعین بن الحسن بن علی بن ابی طالب او د هغه مور ریت بنت ال حسن د محمد بن حنفي بن علی بن ابی طالب له اولادونو څخه. بن ابی طالب اور والدہ ریطہ بنت الحسن کا نسب محمد بن حنفیہ بن علی بن ابی طالب۔ د هغه ژوند دا وه د يادولو وړ ښاغلو سره وايي امامت وکړي لومړيتوب سره د ښاغلي په شتون کې، زاهد عابد بلخ چې په د خپلو خلکو په زړونو او د خراسان په ولايت کې د هغه ځای پراخه لري او په توګه مشهور شو ، څخه ليدنه وکړه د بغداد، دمشق او قاهره کې او د هند د هېواد او د خپل وخت د پاچاهانو او د هغه سړي، چې د د بلخ د فضيلتونو،. لیکونه خطاط لیکوال يو شاعر سړي تر منځ خپل ځای او احترام وه:. پيشوګانې ښې ويښتان ږيره داسې حال کې ځیرک ږیره دا وه چې په زړورتیا له خپل پلار او د زړه او جنګيدو اتلانو د قوت په شان، او د کلي د يو مشهور زيارت خواجه هغه څه چې اوس په مزار شريف مشهور او په د بلخ یوازې په یو څو لیګونو. د حج دوه ځله او په د هغه د سفر یوه هغه ته هراتپاچا د هغه د سمرقند او سمنان او مشهد او کیش وه لاړ او له خلکو سره د یو ښکلي اړيکې درلودې او د زړه د حیثیت او مينه د ټولو لوبډلو او د دین او تقوا لوی او دينداره د خاوند له خوا. مزار شريف مزار شريف د افغانستان څلورم لوی ښار دی چې د افغانستان په شمال کې پروت دی.دغه ښار د بلخ ولايت پلازمېنه يا مرکز دی. مزار شريف تقریبًا ۳۷۵،۱۸۱ نفوس لري او د بلخ د ولایت مرکز دي. په دی ښار کې مهم هوايی ډگر هم شته. په دي ښار کې په ځانگړي ډول ازبکان، هزارگان،او تاجکان ژوند کوي، خو ورسره ۴۵٪ کې پښتانه مېشت دي. د ۲۰۰۱م زېږدي را پدېخوا جوړ شوي حکومت جنگي واليانو د بلخ ولايت د ډېرو سيمو ولسواليو څخه په زرگونو پښتانه په زور زياتي او ژبنيز تعصب له کبله بې کوره کړل او ډېر شمېر پښتانه د اوزبکو رشيد دوستم او تاجک عظانور پشان جنگسالارانو ډلگيو لخوا ووژل شول. تاریخ په پخواني وخت کې مزار شریف د وېشلي سيمه واکيو خراسان د حکمرانانو په لاس کې و. په ۱۷۵۰ کال کې احمد شاه دراني مزار شریف لاس ته راوړ. په ۱۸۷۰ کال کې انگرېزي ځواکونو پر کابل برید وکړ او د افغانستان پاچا امیر شېر علي خان د کابل څخه مزار شریف ته کډه شو. په ۱۹۷۹ ز.کال کې روسي پوځ پر افغانستان یرید وکړ او په مزار شریف کې یې لومړۍ لوېه پوځي اډه جوړه کړه. د ۱۹۹۰ ز.کال څخه تر ۱۹۹۷ کال پورې دغه ښار د جنرال عبدالرشید دوستم په لاس کې و. په ۱۹۹۷ ز.کال کې د طالبانو ځواک پر مزار شریف برید وکړ خو پوځ یې د شیعه گانو قوماندان جنگسالار عبدالمالک لخوا په چل ول سره ماته وخوړه او تقریبًا ۳۰۰۰ د طالبانو پوځيان ووژل شول. په ۱۹۹۸ز.کال کې د طالبانو ځواک بیا پر مزار شریف برید وکړ او مزار شریف یې ونیو. تر جگړې وروسته تقریبًا ۸۰۰ هزارگان د طالبانو لجوا ووژل شول. بيا د اکټوبر ۲۰۰۱م زېږدي کې چې کله امريکايانو د ايرانيانو او شمالي ټلوالې په سلا مشورې په سيمه بريد وکړ نو لومړی د ايرانيانو ډپلوماتان د امريکايانو سره يوځای مزار شريف ته ننوتل او هزارگانو جنگي ډلو باندې يې وسلې ووېشلې. دا هم وگورئ هېوادونه د آسيا هېوادونه په وچې پورې تړلي هیوادونه د افغانستان ولايتونه مسلمان فيلسوفان فيلسوفان افغان فيلسوفان افغان افغانان
اکیلا

اکيلا د ١٩١٩ کال د باليووډ يو فلم دی، چي د رميش سيفي لخوا ډايرکټ سوی او د مشير رياض لخوا پروډيوس سوی دی. دا فلم هغونه ښه ګټه نه وکړل، لکه څنګه چې دوی ورته فکر کړی وو. ددي فلم کیسه د سليم خان لخوا لیکل سوې وه. سرچینې
الکترونیګاټیویټي

الکترونیګاټیویټي چې په انګلیسي کې ورته وایي، دعناصرو داتومونو یو خاصیت ده. داچې څنګه خاصیت ده راځو تفصیلي بحث ته: اکترونیګاټیویټي یا داتومونو دالکترون جذبولو میل داتومونو هغه خاصیت ده چې ښيې کوم اتوم پرديبېګانهالکترونونه ځانته را جذبوي او هم په خپلو الکترونونو تر کومه حده کنترول لري چې له ځانه سره یې وساتي. د عناصرو په دوراني جدول کې تر ټولو لوړترین برقي میل لرونکی عنصرالکترو نېګاتیف عنصر فلورین نومېږي چې په اووم اصلي ګروپ دهلوجنونو ګروپ کې موقعیت لري. په دوراني جدول کې د بريښنایي منفیت- الکترونیګاټیویټي تناوب په دې ډول ده: د ګروپونو په اوږدو کې له ښکته لوري پورته خواته د عناصرو بریښنایي منفیت زیاتېږي ځکه همدا عناصر د لږو مدارونو انرژیکي سویو لرونکي دي؛ همدارنګه د دوروپېریودونو په اوږدو کې بریښنایي منفیت له چپې خوا څخه ښي لوري ته زیاتیږي ځکه په عین دوره پېریود کې دانرژیکي سویو شمېر تغیر نه کوي خو دمنفي او مثبتو ذراتو الکترونونو او پروتونونو شمېر ډېرېږي چې له امله یې قوي جذب رامنځته کېږي، او ددې امکان کمېږي چې الکترون له لاسه ورکړي برعکس د الکترون اخیستلو میل یې ډېریږي.
لوی اختر

عيد الاضحی یا لوی اختر د مسلمانانو اختر دی. دوه اخترونه مسلمانان دوه ډوله اخترونه لمانځي. یوه ته عید الفطر کوچني اختر او بل ته د عيدالاضحی لوی اختر وايي. لوی اختر د ذی الحجې په لسمه لمانځل کیږي. په دې ورځ مسلمانان کعبې الله ته هم حج کوي. انس بن مالک رضي الله عنه وايي چې د جاهلیت په زمانه کې خلکو په کال کې دوه ورځې سپورت ته ځانګړې کړې وې. له همدې امله کله چې رسول الله صلی الله علیه وسلم مدینې ته راغی، نو وفرمایل: ستاسو خلکو ته د لوبو او کودتا لپاره دوه ورځې ټاکل شوې وې، خو الله تعالی هغه ورځې له دغو ورځو څخه په غوره ورځو بدلې کړې. یعني اختر او لوی اختر. د جمعې اختر نو الله جل جلاله هغه دوه ورځې په ذکر او مغفرت بدلې کړې، نو په دې دنیا کې د مؤمن لپاره درې اخترونه دي. له عبدالله ابن عباس رضي الله عنهما څخه روایت دی چې رسول الله صلی الله علیه وسلم وفرمایل: دا د لوی اختر ورځ ده چې الله تعالی مسلمانانو ته ورکړې ده. خوب ! څوک چې غواړي د جمعې د لمانځه لپاره راشي غسل دې وکړي او که موجود وي عطر دې واچوي. لوی اختر روژه چې د اسلام له اساسي ارکانو څخه درېیم رکن دی، کله چې یو مسلمان د روژې میاشت بشپړه کړي، نو د روژې د پای ته رسولو لپاره الله تعالی د اختر حکم کړی، چې په دې کې د الله تعالی د شکر او د الله تعالی د یادولو لپاره راټولیږي. په طريقه يې د الله جل جلاله د هدایت او هدایت د لوړوالي څرګندونه کوي او په دې اختر کې الله تعالی د مسلمانانو لپاره صدقه فطرانه او د اختر لمونځ روا کړی دی. لوی اختر دوهم لوی لوی اختر دی چې د ذی الحجې په لسمه نېټه راځي او په دوو اخترونو کې تر ټولو لوی او غوره اختر دی او د حج له پای ته رسېدو وروسته راځي، کله چې مسلمانان حج پای ته رسوي، الله سبحانه و تعالی دوی بښنه کوي. نو ځکه حج د عرفې په ورځ په عرفات کې په ولاړېدو سره بشپړېږي چې د حج ډېره برخه ده لکه څنګه چې رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمایلي دي. : د عرفات ورځ د اور څخه د آزادۍ ورځ ده، په دې کې الله تعالی هر چا ته له اور څخه ازادي ورکوي، هغه مسلمانان چې په عرفات کې ولاړ وي او په نورو هیوادونو کې ژوند کوي هم ازادي ترلاسه کوي. ۱- دا ورځ د الله تعالی په نزد تر ټولو غوره ورځ ده : حافظ ابن قيم رحمه الله په زاد المعاد ۱۵۴ کې وايي. : د الله جل جلاله په نزد تر ټولو غوره او غوره ورځ د فتنې ورځ ده او د حج اکبر ورځ ده. - دا د حج اکبر ورځ ده. ابن عمر رضي الله عنهما روایت کوي چې رسول الله صلی الله علیه وسلم په ځوانۍ کې د نهر په ورځ حج وکړ او د لوی اختر په لمانځه ولاړ. د جمرې په منځ کې يې وويل: دا د حج اکبر ورځ ده. رسول الله صلی الله علیه وسلم وفرمایل : د عرفې ورځ، د فتنې ورځ او د تشریق ورځې د اسلام د خلکو لپاره د اختر ورځې دي او دا ټول د خوراک او څښاک ورځې دي. نور وګوره حج قرباني سرچينې اسلام
سون تزو

سون تزو يا سون زي يو چینایي جنرال، پوځي ستراتیژیک، ليکوال، او فيلسوف وو چي د د شرقي زو زمانې کي اوسيدي، هغه د خپل کتاب د آرټ آپ وار لپاره ډيره مشهور وو، دا کتاب د اروپا په ډيرو پوځي تمریناتو کي تراوسه پورې بايد ټول پوځیان ولولي. سرچینې
پښتو ليک او لوست

ډېر خلک د د له پر ځای او له د د پر ځای کاروي. د ژبدوديز ګرامري ليدلوري له پلوه دواړه په بېلابېلو معناوو او په مختلفو ځايونو کې کارول کېږي. لومړی باید دا یاد شي، چې سربل څه معنا لري. سربل هغه ويی یا کلیمه ده، چې ډېری د نومونو مخ ته راځي او د لوري او ځای معلومات ورکوي: د، له سره، لپاره، ترشا، مخ ته، پر، پهکې، له، باندې، تر منځ . د د تول یا ملکیت سربل دی، چې د انګرېزي له سره سمون خوري. بېلګه: د احمد کور په هغه کوڅه کې دی. د دې واټ نوم باچاخان دی. د اړیکه هم ښيي: ننګیال د هغه ورور دی. له په څو حالتونو کې راځي، خو په ټوليز ډول لوری یا پلو څرګندوي. سربېره پر دې یاد سربل د مهالي، ځایي او اړیکېتړاوي کړول قید په توګه کارول کېږي. همدارنګه یو لامل او يوه استثنا هم څرګنولی شي. د لوري څرګندونه: له څخه: هغه له کابل څخه راغی. له خوا: باد له دغې خوا راځي. د ځانګړي ځای څرګندونه: د .. له سره: د غر له سره ټول ښار ليدلی کېږي. د .. له پاسه: د بام له پاسه د باران د څاڅکو غږ اورېدل کېږي. د ځانګړي مهال څرګندونه: له وروسته: له غرمې وروسته راشه. له راهيسې: له ۲۰۱۰ کال راهيسې زه په کابل کې ژوند کوم. د اړیکېتړاو او اړوندتوب څرګندونه: له سره: زه له هغه سره ښار ته ځم. له سره سم: له ژمنې سره سم مې دغه کار تر سره کړ. له سره سره: له ډېرو خوږو سره سره دی ښوونځي ته لاړ. د لامل کبل څرګندونه: دی د ناڅاپې پېښېدونکې ناروغۍ له لامله ومړ. د استثنا څرګندونه: له پرته: له دې پرته بله حللار نشته. په ځینو ویناوو یا کړونو کې لکه: له چا ملاتړ کول له څه لاس اخيستل له چا مننه کول ليکوال: کامران منګل تمرین: سمه بڼه په نښه کړئ! ۱ زه پرون د امريکې نه راغلم. ۱ زه پرون له امریکې څخه راغلم. ۲ لوبغاړي توپ له دغې خوا راوشاړه. ۲ لوبغاړي توب د دغې خوا نه راوشاړه. ۳ دا د دوی کور دی. ۳ دا له دوی کور دی. ۴ الوتکې د وارو له پاسه الوزي. ۴ الوتکې د وارو د پاسه الوزي. ۵ له یو کال راهيسې مې ته نه یې ليدلی. ۵ د یو کال راهيسې مې ته نه یې ليدلی. ۶ د غرمې نه وروسته درسره وینم. ۶ له غرمې وروسته درسره وینم. ۷ زه د خپلو ملګرو سره په چکر ځم. ۷ زه له خپلو ملګرو سره په چکر ځم. ۸ د دغه کتاب نه پرته، نور مې نه خوښېږي. ۸ له دغه کتاب پرته، نور مې نه خوښېږي. ۹ موږ له هغه ملاتړ کوو. ۹ موږ د هغه نه ملاتړ کوو. ۱۰ زه له تاسو ټولو مننه کوم. ۱۰ زه د تاسو ټولو نه مننه کوم.
ځ او ز توپير

ځ او ز يو نه دي، په پښتو ځانګړو تورو کې یو هم ځ دی. د عام تصور خلاف د ځ غږ نه یوازې ز نه دی چې ددې دواړو ګډول ليکدوديزاملایي او انشایي تېروتنې رامنځته کوي. دغه ستونزه د پښتو له څلور ګونو لهجو څخه په شمال ختیځه هغه کې ډېر لیدل کېږي. نور ولولئ ځينې پښتانه، لکه د شمال ختیځې لهجې ويونکي، هغلته چې بايد ځ وليکل شي، ز ليکي او چېرې چې ز ته اړتيا وي، هلته ځ کاږي. د ځ پر ځای د ز بېلګې: غزېدل، خوزېدل، وزي، زلېدل، زيرک...؛ په ځینو نورو لهجو او بېلګو کې ددې سرچپه هم راځي. د ز پر ځای د ځ بېلګي: ځوی، استاځی، ځېږېدل، ځانګو، ځنګول، ځنګېدل، يواځې، ځما، ځموږ، ځګېروی، خورځه، سلېمانځی... ځینې نور ټکي شته چې سټه یې په ځ ده او د تلفظ بېلګې یې هم په يو لړمنځنيو لهجو، لکه د خروټو، اندړو او وردگو کې موندل کېدلی شي، خو د لږه کيوالي له کبله له آرومعياره غورځي، لکه ځلمی. اوس تر دې د زلمي بڼه عامه شوې او ځکه یې ګړدودي او ليکدودي ارزښت ډېر شوی دی. د دې لپاره د يوې- کره پښتو ليکلارې پر بنسټ د ځ کارونځايونه په لاندې ډول لنډيزمومي: ۱- تلل، وتل، راوتل، ننوتل، پرېوتل، پورېوتل، کښېوتل، پرتل او پرانېستل کې ت په حال زمانه کې پر ځ اوړي، په دې ډول: ځم، وځم، راوځم، ننوځم، پرېوځم، پورېوځم، کښېوځم، پرځم، پرانېځم... خو دا قاعده د ټولو ت لرونکو فعلونو لپاره نشي راتلای او ت پکې دغه زماني بدلون نه مني، لکه: په ختل کې چې ت یې د مخکنیو افعالو په توپیر د ځ پر ځای پر ژ اوړي او خېژم، خېژي ترې جوړېږي. ۲- لته چې خپلوانې ژبې همريښه ټکي په ج کاږي، په پښتو کې ځ ته اوړي، لکه: ځمکه هندي جماکه؛ ځنګل هندي، فارسي او انګليسي جنګل؛ گاځره هندي گاجر، ځای جا، جای؛ ځوان جوان؛ ځنبل جنباندن؛ ځولۍ جولی؛ ځلېدل، ځل، ځلا جلا؛ ځلوبۍ جلبي؛ ځوږ جوش. دغسې دي پېنځه، ځيګر، ځنکدن، زنځير يا ځنځير.... دا هم هېرول په کار نه دي چې هره پښتو ځ د فارسي له ج سره هرومرو يومخيزه اېتېمولوجيکي تقابل نه لري او د هغې ځایناستې نشي بلل کېدای، لکه: په نمونځ يا لمونځ کې چې فارسي بڼه یې نماز پر ج نه بلکې پر ز راځي.، همداسې ده ځيرک فارسي زيرک ځمکه زمين، ورځ یا روځ روز.... په ځینو ځایونو کې ځ د د پروړاندې راځي لکه په ګرديدن او ګرځېدل کې. په همدې توګه، ځواب هم له عربي جواب څخه کېدای شي، پښتو له فارسي لارې راخپل کړی اوسي، لکه څنګه چېخرڅ له عربيخرج څخه ړومبی فارسيخرچ او بيا پښتوخرڅ شوی دی. ۳- په مکاني لاحقې کې د ځای، ځي له ترکیب سره، لکه: دمه ځی، مېله ځای، پخلنځی، دريځ، ختيځ، لوېديځ، مينځ يا منځ، اخځ، چورليځ محور او نور. ۴- په لهجوي انتخابونو یاګړدودي ځېلونوکې د ز او ج پر وړاندې ځ کره راځي، لکه: اله- ځاله، ګونجې- ګونځې يا غونځې، جنغوزي- ځنغوزي، جړوبی- ځړوبی، جار- ځار، جګر- ځيګراو نور. ختيز او لويديز له آره د ختيځ او لويديځ د صفتونو ختيځيزاو لويديځيز لنډيزونه دي او په کارده، ليکوال د دغه ليکدودي توپير خيا ل وساتي. مانا داچې په دغو بېلګو کې لومړنۍ بڼې کره راځي او ختيځ شرق، مشرق او لويديځ غرب، مغرب د نومونو او ختيزشرقي، مشرقي او لويديز غربي، مغربي د صفتونو په توگه منل شوي دي، لکه په دې فقرو کې: په ختيځ کې، په منځني ختيځ، ختيځوال او لويديځوال کې، ختيز بنګال، ختيز هېوادونه... د ز- ځ له لهجوي وارينتونو څخه له نويو ماناوو سره د بېلابېلو کلمود رامنځته کولو په موخه هم ګټه اخېستل شوې ده، لکه: ستونځ اوج، د غره څوکه او ستونزه مشکل، معضله، پرابلم، څلوريځه ياڅلوريځ رباعي اوڅلوريزه قطعه، چهار پاره.
ډاکټر خان

ډاکټر خان يو پښتون سياستوال او د پښتنو د غږ لپاره په خیبر پښتونخوا کې ، دی په زرګونو پلویان لرې او تل د پښتنو ناوړې پېښې په ترڅ کې د دولت پرضد غږ پورته کوي ترڅو دولت دې ته مجبور کړي چې د پښتنو حق ورکړي د ډاکټر خان اخلاق دی ډېر مينه ناک او آرام مجازه انسان دی، له وړو او زړو سره ډېر په ارام مجاز خبري کوي دی هېڅکله هم د خبرو پرمهال نه غوسه کېږي او تل ارام خبرې کوي ده ، کتاب لوست ډېر خوښېږي او له ماشومانو سره يې ډېره مينه ده پلويان دې ده پلويان خيبر پښتونخوا افغانستان کويټه ان اروپايي هېوادونو کې شته چې اکثر يې پښتانه دي له غریبو خلکو سره مرسته کوي ميشه د ناروغ او داسې خير کارونو ته حاضر دی، چې تل د پښتنو ترمنځ اتفاقهماناره تحاد، دی د حنیف الله زوی نیکه نوم.غني الله ډاکټر خان اوسمهال په پېښور ښار کې ژوند کوي. پخوا ډاکټر خان په خیبر پښتونخوا پیښور ښار په تارو جبه کلي هم استوګن وه. د پښداېښت مینګوره سوات ماماخیله سیمه نیټه ۱۸۱۹۷۷ اصلي ټاټوبی سوات، خو اوسمهال تاروجبه او پیښور ښار کې ژوند کوي ډاکټر خان د پلار مړینې څخه څلوېښت ورځې وروسته پیدا شوی کله چې ډاکتر خان پلا له نړۍ څخه سترګې پټې کړې ، دی ډاکټر خان د ساتنې مسووليت خپل نیکه په غاړه واخسته نيکه يې دته د خپل پلار په شان ځکه ده په ماشوم توب کې ورسره ژوند کړی وه نیکه یې د حاجي ترنګزو بابا د فکر او جدجهد عملي مګری او ملاتړ وو . په زړه کې وخت د سره د پښتنو د آزادۍ یووالي امن او پرمتختګ فکر او دې ته عملي جامه اغوستو دپاره په اتویش ۲۸ کاله عمر ۲۰۰۶ دو زره شپږ کې د ډاکټرخان تحریک بنیاد، چې له تر ننه روان دی
دژورخفګان علایم

ملګرو دوستانو غواړم چی ستاسو ته دژور خفګان په اړه لنډمعلومات وړندی کوم چی سنګه یو کس په ژور خفګان اخته کیږی او اولی هغه کوم عوامل دی چی یو کس په ژور خفګان باندی اخته کو ی نو ددی کس چی په ژور خفګان اخته دی نو سنګه وکولای شی چی له دو مر ضه زان وژغو ری
ټولنیزه ستونزه څه شی ده

دا ټولنیزه ستونزه څه شی ده ؟ لیکوال : نورالحق ن. څلی په ټولنې کې د داسې یوه وضعیت منځته راتګ ته ټولنیزه ستونزه وایي چې د ټولنې پر ډېرو خلکو باندې اغیزه کوي . په بله وینا د ټولنې هغه حالت ته وایي چې لږ تر لږه د ټولنې یوه برخه یې زړه ناغوښتې نامطلوب وبولي . د ټولنیزو ستونزو لاملونه په هغو فکتورونو پورې تړلي دي چې د ټولنې له کنترول څخه وتلي دي ، نو ځکه په دې اړه ګډوډتیا را پیدا کېږي چې څه ښه او څه بد ، یا څه سم او یا څه ناسم دي . د یادولو وړ ده چې یوناڅاپه ستر سیاسي او ټولنیز بدلون ؛ د ټولنې په ارزښتونو ، د ژوند په بڼې ، قوانینو ، دودونو او دستورونو کې یو ناڅاپه د بدلون راتګ ټولنیزې ستونزې زېږوي .
کیمیا

کیمیا د طبیعي پوهنو یوه برخه ده چې د توکي جوړښت، ترکیب، خواص، کیفي او نور بدلونونه يې تر څېړنې لاندي نیسي. د کیمیا پوهنه ډېرې څانگې لري چې څو ډېرې ټوليزې یې دا دي: ۱- عضوي کیمیا. ۲- غیرعضوي کیمیا. ۳- ژونکیمیا بیوشیمي. ۴- فزیکي کیمیا. ۵- محاسبوي کیمیا. ۶- هستوي کیمیا. ۷- شننيزه کیمیا. ۸- صنعتي کیمیا. ۹- د خاورې کیمیا. ۱۰- ټوليزه کیمیا عمومي کيميا او داسې نور...
ډاکټر زلمی زابلي

ډاکټر زلمی زابلي په ۱۳۵۹ل کال کې د حربي ښوونځي د لېسې څخه په لومړۍ درجه فارغ شوی چې د زده کړو حرص دې ته اړ کړڅو لوړې زده کړې هم وکړي،په همدې موخه يې د کانکور په ازموینه کې کډون وکړ او د کابل پوهنتون طب پوهنځي ته بریالی شو. د پوهنتون له فراغت څخه وروسته یې د سردار محمد داود خان په روغتون کې د جراحي ډاکټر په توګه په دنده پیل وکړ چې له دې وروسته بیا د کندهار په ۱۵۰ بستریز روغتون کې د ریېس په توګه په دنده وګمارل شو،چې له دې وروسته یې بیا د زابل د عامې روغتیا د ریېس په توگه دنده ترسره کړه او له وروستۍ دندې مخکې يې د یوه شخصي جراحي روغتون مسوولیت هم ترسره کړی دی. د هېواد د پخواني جمهور ریېس حامد کرزي د حکومت له لومړۍ دورې څخه وروسته د خلکو په غوښتنه او د ټولنې د اړتیا په اساس د زابل ولایت څخه یې ځان د سنا مجلس ته نوماند کړ چې لا هم د یولسو کالونو دندې ترسره کولو سره ، د سناتور په توګه دنده ترسره کوي. د زده کړو سره د بې سارې مینې او د هېواد وضعیت ته په کتو سره بیا هم سناتور زابلي په ترسره کړو زده کړو بسنه ونکړه او په کاردان پوهنتون کې يې د حقوق او سیاسي علومو پوهنځی پیل کړ چې په یاد پوهنتون کې د څلورو کالونو لپاره عمومي اول نمره پاتې شو او له هغې وروسته یې بيا د کابل پوهنتون د حقوقو او سیاسي علومو په پوهنځي کې د پالیسۍ او عامه ادارې په رشته کې د ۱۳۹۴ څخه تر ۱۳۹۵د ماسټرۍ تر کچې زده کړې وکړې چې دا يې د طب پوهنځي له ماسټرۍ سره دوهمه ماسټري شمېرل کېږي.
جاپانی

جاپانی د لوی کندهار د موسیقي ږغولو لپاره جوړه سوې آله ده. چاپانی د سندرې، دريې، ډول او داسې نورو آلو سره وهل کېږي، تر څو د ميوزک په خوند کي نور هم ښه والي راولي. دا موزيک په خاصه توګه په کندهار، هلمند، چمن، او کوټه کې ږغول کيږي. نوم افغانان په تيره بيا کندهاريان د جاپاني موادو سره شوق لري، هغه لکه: جاپانی راډيو، تلويزون، موټرټويوټا، او داسې نورو شوقيان وه. د کندهاريانو په نظر اصلي شيان ترډېره د جاپان څخه راتلل، نو د اصلي شيانو سره د چاپان نوم تړلې وو، نو د خلکو د خولې څخه چي همدغه يي لامل سو چي د همدې آلې نوم يي جاپانی کښيښود . چاپانی کاروونکي سندرغاړي ١- ثاني عبيدالله جان ٢- توريالی شوقي ٣- نور مستانه ٤- اکبرشاه نيکزاد ٥- عبدالله برقی سرچینې
وايبر

وايبر اپلکېشېن وايبر اپلکېشېن يو پېغام رسوونکی اپلکېشېن دی چې اوسمهال په ټوله نړۍ خلک ترې کار اخلي ، وايبر اپلکېشېن د انډريد آيفون ګرځنده ټيلېفونونو لپاره تاسو له په همدې ځايه ډانلوډ کولی شئ د ډانلوډ کولو لپاره لاندې لینک کلیک کړئ
لايټ فېسبوک ډانلوډ

لايټ فېسبوک هم د اصلي فېسبوک اپلکېشېن په څير کار کوي، ډانلوډ لپاره کلیک کړئ
ايمو راښکته کول

ايمو کاريال اپلکېشېن ؛ د ايمو اپلېکېشین يو پېغام رسوونکی اپلکېشېن دی تاسو کولای شئ چې په اسانۍ سره له خپلو ملګرو سره په ټوله نړۍ کې خبري وکړئ ، پېغام چټ غږیز زنګ ویډیو زنګ لپاره ترې کار اخيستلی شئ ډانلوډ لپاره لاندې لینک کلیک کړئ