ihanif/pashto-wikipedia-corpus huggingface dataset:
روح الله خانزاده

روح الله خانزاده په ۱۹۷۱ کال کې د کندهار په ډنډ ولسوالۍ کې نړۍ ته سترګې پرانېستې. ښاغلي خانزاده خپلې زده کړې د سياسي علومو په برخه کې د طلوع آفتاب پوهنتون څخه ترسره کړي دي. او اوسمهال په افغان پارلمان کې د کندهار د خلکو استازی دی. هغه ته د ٢٠٢٠م کال د اګست پر ٢٠مه د افغان ولسمشر لخوا افغان کرېکټ بورډ غړيتوب هم ورکړل سو. روح الله خانزاده د ٢٠٢١ کال د جنوري د مياشتي پر ٢مه نېټه د کندهار ولایت والي هم وټاکل سو. د روح الله خانزاده د والي کيدو اوازه ٢ ورځې وروسته له هغه رامنځ ته سوه، چې د کندهار پخواني والي حیات الله حیات د اريانا تلويزيون سره په يو مرکې وویل چې د کندهار د پولیسو اویا په سلو کې سرتېرو له دندو سره مخه ښه کړې. . د حیات ددې وینا سره د کندهار ولایت امنیه قومندان تادین خان هم مخالفت کړی وو. د ۲۰۱۸ کال پارلماني ټاکنې او د کريکټ بورډ غړيتوب روح الله خانزاده پارلمان ته له راتګ څخه وړاندې په سوداګرۍ بوخت؛ خو د ۲۰۱۸ کال په پارلماني ټاکنو کي يې د لومړي ځل لپاره د کندهار ولایت د خلکو په استازيتوب سره ۶،۴۷۱ رايو په لاس ته راوړلو سره د افغانستان و پارلمان ته لاره وموندله، او تر اوسه د کوم سیاسي ګوند ښکاره غړیتوب نلري؛ خو د اشرف غني په حکومت کې د افغان کرېکټ بورډ غړی هم سو. د والي په توګه د کندهار لپاره کړنې د وکيل په توګه د کندهار لپاره کړنې سرچينې
باي بايهه

بای بای هه په چينايي ژبه؛ زېږېدنه ۱ مارچ ۱۹۸۴ یو چینایی لوبګرهاداکاره ده. هغه په چین کې د تر ټولو د ګران بيه فلمي اداکارانو څخه وه.. هغه د هغې د نقشونورولونو له امله چي په مينه ړنده نده، شخصي خياطه ورځه پر خپله لاره، د بلا ښکار او ښاغلي ټومره ورځه پر خپله لاره کي يې ترسره کړي دي، خورا زيات شهرت وموند. سرچينې
سيد فضل واحد

سيد فضل واحد د ترنگزو حاجي صاحب زوکړه ۱۸۵۸ زېږدي کال، پېښور، چارسده - مړینه د ۱۹۳۷ ز کال د ډيسمبر ۱۴ يو ديني شخصيت او د افغانستان د خپلواکۍ د لارې يو لوی مبارز وو. مخينه سید فضل واحد چې وروسته په ترنگزو حاجي صاحب اوڅار شو، پر ۱۸۵۸ زېږدي کال د پېښور د چارسدې د ترنگزیو د سیمې په نوي کلي کې زیږیدلې وو. د دیني زده کړو تر پای ته رسولو وروسته خپل کلي ته ستون شو او د ریاضت په څنگ کې یې په کرکیله پیل وکړ. هغه د آزاد سرحد په سیمه کې د انگریزانو پر وړاندې د جنگیدونکو غازیانو له مشرانو سره پېژندگلوي وکړه او په دې ترځ کې یې د کونړ، مومندو او باجوړ د غازیانو د ډلو له مشرانو سره لیدنې کتنې وکړې. همدا راز نوموړي د هډې ملا صاحب نجم الدين اخوندزاده سره هم له نژدې وکتل او د هغوی د برکته فيضه یې برخه واخیسته. يوې بلې سرچينې بیا د سید فضل واحد د زوکړې کال ۱۸۵۶ ښوولی دی: د ديارلسمې ه پېړۍ په منځنيو کلو کې يو سړی له کندهاره د پېښور سيمي ته ولېږدېد او د چارسدې په ترنگزو کې مېشت شو. دغه کورنۍ په خټه تارڼ پښتنه وه. تارڼان په پښتنو کې ستانه او بزرگوار دي، ځکه د خپلي بزرگوارۍ له کبله په سيدانو مشهور شوي دي. د دغې کورنۍ يو عارف او مجاهد غړی حاجي فضل واحد په قوم تارڼ ستانه وو چې په کال ۱۲۳۵-۱۸۵۶ ه زېږېدلی او څنگه چې د پېښور د چارسدې نژدې کلي ترنگزو کې اوسيده، نو د ترنگزو په حاجي صاحب مشهور شو. حاجي صاحب خپل لومړني تحصيلات د هډې ابوبکر اخوند زاده او په لوړ تهکال کې پای ته رسولي؛ د حج فريضه يې ادا کړې وه او د ملا نجم الدين اخوندزاده اندړ لاس نيوی يې کړی وو. د ترنگزو حاجي صاحب د لومړۍ نړیوالې جگړې تر پیلېدو وروسته، کله چې انگریزان هم په جگړه کې شامل شول، او د خلافت غورځنگ او د شمال لوېديځ ایالت د اوسیدونکو ازادي غوښتونکو مبارزو شدت وموند، نو انگریزانو د ترنگزو حاجي صاحب د نیولو امر وکړ. د انگریزانو له لوري د حاجي صاحب د نیولو خبر هغه ته ورسید. هغه وو چې له خپلو دریو زامنو او یو شمیر ملگريو سره د مومندو سیمې ته ولاړ. د مومندو سور کمر سره نژدې د حاجي صاحب د اوسیدو سیمه د انگریزانو پر حلاف د مجاهدینو په یوه مرکز بدله او د غازي اباد په نامه مشهوره شوه. د ترنگزو حاجي صاحب له انگرېزانو سره د افغانانو په درېیمه جگړه کې هم د شبقدر او ډکې په سیمو کې برخه درلوده. مړينه سید فضل واحد د ترنگزو حاجي صاحب د ۱۹۳۷ ز کال د ډيسبر پر ۱۴ نېټه له دې فاني نړۍ سترگې پټې کړې او د غازي اباد د جومات په انگړ کې خاورو ته وسپارل شو. اروا يې ښاده او جنت يې ځای شه. اخځليک ۱- ۲-
معرفة الافغانې

معرفة الافغاني دپیرمحمد کاکړ پښتو ګرامر ته ځانګړى سوى کتاب دى، چي په ۱۱۶۸ هـ.ق کال کي ئې دشهزاده سلېمان دواکمنۍ پرمهال دپاچا حضورته وړاندي کړ، دغه اثر دکتاب په بڼه لومړی ځل دکندهار دکتابو د تاجرانو ملا جان محمد او ملا بسم الله اخند په ۱۳۴۱ هـ ق کال کي د دري ژباړي سره په لاهور کي چاپ کړ، دا چي چاپي بڼي يې ځيني نمګړتياوي درلودې نو دوهم ځل د پښتو ادبیاتو محقیق حبیب الله رفیع دیوې مفصلي او ارزښتناکي سریزي سره سم په ۱۳۵۶ هـ ق کال د ننګرهار مجلې له خوا په دوو ورستیو پېړیو کي دپښتو دچاپ شویو اثارو دسمینار په ویاړ چاپ کړ. لوی استاد علامه حبیبي صاحب د دې کتاب په اړه وايي: دا کتاب په خپل وخت کي د ژبي د زدکولو لپاره مفید ؤ او باید د اوسنیو تجربه سوو متونو سره پرتله نه سي، خو دنمونې په توګه دهغه وخت د مفکورې نمايندګي کوي او دا کتاب دپښتو دتعلیمي کتابو دسلسلې لومړۍ بېلګه بللاى سو. د معرفة الا فغاني محتوا لس بابه لري: په لومړي باب کي ئې حمد، په دوهم باب کي ئې نعت، په درېیم باب کي ئې داصحابو ذکر، په څلورم باب کي ئې د وخت دپاچا مدح راغلي، چي دا څلور بابه ئې دنظم برخه او په پنځم باب کي ئې چي اصلي موضوع پیل کيږي هغه خبري راغلي چي پاچاهان او حاکمان ئې وایي، په شپږم باب کي ئې د عامو خلګو خبري راغلي، په اووم باب کي ئې د خوارک، څښاک او پوښاک خبري راوړي، په اتم باب کي ئې دکلیوالو او مالدرانو خبري راوړې، په نهم باب کي ئې دښکار خبري را وړي، چي له دې باب سره ئې دجملو برخه هم ختمېږي او په لسم باب کي ئې لغاتونه راوړي دي، چي شپږ فصله لري. دا برخه دکابل مجلې د۱۳۶۰ کال په ۷۳۳ پر له پسي ګڼه کي روهي صاحب د موضوعي قاموس په نامه هم یاده کړې، چي دبېلا بيلو موضوعاتو نومونه پکښي راغلي دي. سيف لودين ١٣٩٧-غويي-١٣ پنجشنبه
ملا امیر محمد

ملا امير محمد چکنور ملا صاحب زوکړه ۱۲۲۲ لمريز لېږدي کال، د ننگرهار ولايت، مومند دره - مړینه ١٣١٠ ل ل کال يو دیني شخصيت او د افغانستان د خپلواکۍ يو لوی مبارز وو. مخينه د مرحوم چکنور ملا صاحب رح اصلی نوم ملا امیر محمد وو او تخلص یی فـقـیر چکـنور کاوه. هغه په قوم مومند او د ننگرهار د مومند درې د چکنور د کلي وو. چکنور ملا صاحب پر ۱۲۲۲ لمريز لېږدي ١٢٦٠ لېږدي سپوږميز کال شاوخوا کې زیـږیدلی دی. چکنور ملا صاحب مرحوم مروجه دیني علوم څه پخپله سیمه او نور په هندوستان کی حاصل کړي ول. د خپل وخت ښه عالم وو. په پښتو، فارسي، اردو او عربي ژبو ښه پوهېده. د چکنور ملا صاحب په وخت کې پـیري او مریدي یوه واکمنه ټولنيزه ښکارنده پدیده او د وخت او شرایطو غوښتنه وه. په هغه وخت کې شاوخوا ډیر مشهور علماء او اهل طریقت ول، لکه د تگاو ملا حـمیدالله صاحب، د شینوارو صوفي علم گل صاحب، د سرکاڼو میا صاحب، د بوتخاک ملا عبدالشکور مجددي، د اسلامپور جان پاچا، د ترنگزو حاجي صاحب او داسې نور چې ډېری یې د هغه وخت د مشهور عالم دین، مجاهد او مصلح نجم الدين اخوندزاده اندړ، چې په هډې ملا صاحب رح مشهور وو، خلیفه گان ول. چکنور ملاصاحب مرحوم هم د شرعي علومو تر حاصلولو وروسته د طریقت په سلک کې د هډې ملا صاحب رح مرید او خلیفه سو. خو وروسته د څلورو سرو مشهورو طریقو قادریه، نقشبندیه، چشتیه او سهروردیه ماذون سو او پدغو ټـولو طریقو یې ارادتـمندانو ته ارشاد کاوه. مدني اکر او کورنۍ د چکنور ملا صاحب په نارینه اولاد کې لس کلن ماشوم زوی ورڅخه پاته سو چې نوم یې غلام نبي وو، چې تر اوسه شکر ژوندی دی. مریدان او مخلصین ورته آغا جان، ځینۍ سناتور صاحب او ځینې سناتور صاحب اغا جان ورته وایي. مړينه ملا امیر محمد چکنور ملا صاحب پر ۱۳۱۰ ل ل ١٣٥٠ ل س کال له دې فاني نړۍ سترگې پټې کړې. اروا يې ښاده او جنت يې ځای شه. اخځليک ۱- ۲- ۳-
ﺻﺤﺒﺖ ﺧﺎﻥ

زوکړه ۱۸۸۳ زېږدي کال، خيبر پښتونخوا، د سوابۍ ولسوالۍ - مړینه د ۱۹۴۲ ز کال د اگسټ ۷ د پښتو ژبې سندرغاړی او شاعر وو. مخينه ښا پر ۱۸۸۳ ز کال د خيبر پښتونخوا ايالت سوابۍ ولسوالۍ د مرغز کلي ږ دی. . ښتو ړ گلريز . گنه خو آر ټاټوبې يې د سوابۍ مرغز وو. و ولاړ؛ مردان کې ورته د مير افضل خان نيکه انعامي کور ورکړ هلته مېشت شو. ۱۴ لېږدي سپوږميزې سلۍ سليزې نامتو ږغږی ړ غږوونکی . هغه به له ا ډ ډ ، گر ږې. ر ۱۹۳۵ ز کال لومړنی ډ ې ړې ړې ړې ړ ځای تر لاسه کړ. ۱۹۳۷ ز کال پیښور ډ لومړنۍ ډ ټ وړ. لي محمد ظاهر شاه ۍ لومړی وزير سردار محمد هاشم خان ړ ډ ړل. پښتو ډ ږې ږ گر ؛ ډ ې، ۍ ې دی. په اړه ږ سربيت يې دا دی: يا زما په سنگين شعر کې لياقت دی - يا په خوله کې د صحبت مې ډير لذت دی نامتو لیکوال، شاعر او څېړونکی ميا وکيل شاه فقيرخېل شاعر په اړه ليکی: د لاس ليکلي ټو د خې په بڼه ی ، يې ټو له څېړنيزې شوي دي. ميا وکيل شاه فقيرخېل زياتوي: د قفيت سره سره شاعري هم کړې چې د شعرونو قلمي نسخه يې ما سره کتابتون کې خوندي ده. ډېر اگردان . د شاگردانو له شمېر څخه يې خيال محمد او کشور سلطان لوی نومونه لري. د صحبت خان مدني اکر واده کړی وو او يې درلودل، ښا نومېد، ړ . يم نومېد هند نامتو ې د موسيقي ډټر او ډيرې نامتو سندرې يې کمپوز کړې دي. ېیم لېونی . مړينه د ۱۹۴۲ ز کال د اگسټ پر ۷ له دې فاني نړۍ سترگې پټې کړې خاورو ته وسپارل شو. اروا یې ښاده او جنت يې ځای شه. اخځليک ۱- د ليکوال ميا وکيل شاه فقيرخېل فېسبوک پاڼه. پښتانه سندرغاړي پښتانه سندرغاړي افغان سندرغاړي پښتانه شاعران
محمد بياض

محمد بياض زوکړه؟، خيبر پښتونخوا، د سوابۍ ولسوالۍ - مړینه؟ د افغانستان يو پښتو ژبی شاعر وو. مخينه رنګين خياله شاعر محمد بياض د سوابۍ په سیمه کې زېږودلی دی. په ادبي تذکرو کې د بياض په نامه دوه شاعران ذکر شوي، چې يو د دولسمې پېړۍ د وروستيو قاضي بياض په نامه دی چې د پښتو د نوميالي شاعر علي خان خټک د وخت وو او له علي خان سره يې علمي او ادبي ناسته او تگ راتگ درلود، د قاضي خېلو دله کورنۍ سره يې اړوندي درلوده او ارامځای يې په چارسده کې دی. د هغه بياض په اړه چې دلته ليکنه شوې او يادونه يې کېږي، هغه د ۱۲۰۰ سپوږميزې لېږدي پېړۍ خواوشا کې د سوابۍ د زيده په نامتو کلي کې ژوند کاوه، چې د پښتو ژبې يو رنگين خياله شاعر وو. هغه د خپل نوم په اړه وايي: مسافر محمد بياض سره څه نشته - په نخاس کې خرڅوي سر يې در زار شه د خپل ځای ځايگي باره کې وايي: بې دغه دې هوس نشته بياضه - پس له دې دې په زيده کې تمام تير شو او بل ځای وايي: د بياض د نري رنځ چې د زړه مل شه - ځوانيمرگ به آخر لاړ شي له زيدې او د خپل نسب په اړه داسې وايي: که پوښتنه څوک زما د نسب کاندي - زه په اصل يم جدون له پلار له جده د بياض مالي اکر حالت ښه نه وو، د زيدې نامتو خان اشرف خان به ورسره مالي مرسته کوله ځکه خو د اشرف خان په اړه وايي: مړه ژوندي ورپسې واړه افسوس کاندي - چې بياض د اشرف خانه مرور لاړ په شاعرۍ کې يې څو ځايه د خپل پير طريقت يادونه د څوکنو د ميا عمر صيب يادونه کړې، لکه په دې شعر کې چې وايي: غم به نه وينې بياض تر مرگه پورې - چې مريد د ميا صاحب د څوکني شو د بياض شاعري د بياض شاعري که يو له يوې خوا د مينې، ښکلا، جمال، پند او نصيحت نه ډکه ده، نو له بلې خوا پکې د خيال رنگيني داسې ځلېږي: ما بياض لره چې يار خوله راکوله - لکه لښته راته ماته بند په بند شه چې ترې اخلم چرې خوله وچولی تريو که - يار په خوله نا نا کوي په رضا زړه يې سود يې نه شي په ديدن خوله ورنزدې کړه - د بياض د زړه دمه په ښکلول کړي يو غزل يې دادی: چې خيرات د سپينې خولې راباندې زباد کړه - اشنا يي زما د درست عمر برباد کړه دوه مئين چې په يو ځای سره خوښ نه وي - د غمازو دې خدای ورک بيخ و بنياد که لکه غل چې لاس تړلی سرتور بيوه شي - سترگې ستا راباندې دا رنگې فساد کړه نو خوبان په خپل ښايست باندې خجل کړي - چې راپورټه مړاوې سترگې پريزاد کړه چې يو ځله په بيلتون تاخت و تاراج شې - هغه کور به بيا د زړه کله اباد شي د بياض دې حياتگي که خدای حيات - په ظاهر باطن به تا دغه فرياد کړه هر ماښام چې که څوک لاس په دعا پورته - پرديسي بياض دې هم پکې بيا ياد کړه د بياض ديوان پر ۱۹۴۰ زېږدي کال د کهوهي برمول د گنډېرو شريف مولوي محمد ايوب په کتابتون کې خوندي وو. دا دېوان همدغه مولوی صاحب موندلی وو چې لومړی ځل هغه پر ۱۹۵۸ زېږدي کال د پېښور په جهانزيب پريس کې چاپ کړ. تر دې وروسته بيا دغه دېوان کمپېښه شو، نو هغه وو چې دويم ځل نوميالي شاعر، لیکوال او څېړونکي ارواښاد عبدالله بختاني خدمتگار پر ۱۳۸۳ لمريز لېږدي کال د پېښور په قيصه خوانۍ بازار کې د دانش خپرندويه ټولنه کې چاپ کړ. مړينه چاپ شوي نښيرونه يې ۱- د بياض دېوان، نقل، سمون، حاشيې د سرڅېړونکي عبدالله بختاني حدمتگار، د ۱۳۸۳ لمريز لېږدي کال، پېښور چاپ. اخځليک ۱- د لیکوال او شاعر ميا وکيل شاه فقيرخېل فېسبوک پاڼه. پښتانه افغانان پښتانه شاعران
ښځه

ښځه د ښځينه جنس لرونکی انسان. د ښځې ويی د لوی انسان لپاره کارول کېږي. هرگوره، د کوشنیو ماشومانو لپاره يې په پښتو ژبه کې د جلکۍ انجلۍ يا کوشنۍ انجلۍ نومونې کارېږي. په ځينو اکرو کې بيا د ښځې ويي د عمر له قید او آړه پرته کارول کېږي. د ساري په توگه د ښځو رښتې يا د ښځې حقونه. همدا راز د ښځې ويي د نورو ژويو د جنسیت د مالومولو او نومېرلو لپاره هم کارېږي. ښځې د بشريت دويمه نيمايي برخه جوړه کړې ده. ښځه ده چې د انسان زوکړې او پیدايښت ته پاینه ورکوي. د انسان مور، خور، ماندینه هره يوه د ښځې ځای او مقام لري. اخځليک ۱-
د سوالبرد د وېزې تګلاره

په سوالبرد کې د وېزې تګلاره د ناروې د نورو جزيرو په څېر نده، بلکې و ټولې علاقې ته پرته له کومې وېزې سفر کېږي. خو، خو که کوم څوک د ناروې هيوادشینګن سېمې له لارې و سوالبرد ته په سفر ځي، نو ويزه ورته خامخا پکار ده. او وېزه باید دوه ځلې ویزه وي، تر څو هغه شخص وکولئ سي د ناروېشینګین سیمې ته بیرته راستون سي. هغه خلک چې سوالبرد ته ځي او يا ترې راځي باید خپل پاسپورټ او يا ملي تذکره د ځان سره ولري؛ ځکه چې د پېژندګلوۍ کنټرول د ټولو لپاره يو ډول دی. د شینګین تنظیمي شرایطو لپاره د پاسپورټ او يا ملي تذکره د ځان سره لرل د د منلو وړ د پېژندګلوۍ آله ده. د انتقالي ترتیب لمخې؛ د ناروې هيواد وګړي هم کولای سي چي خپله پېژندګلوي په هغه پېژندپاڼې سره چي انځور، نوم او د زېږون نېټه شامله وي وښيي؛ د مثال په توګه هغه ناروېجن لېسنس چې تر ١٩٩٨ وروسته صادر سوئ وي. دا انتقالي دوره د ډېسمبر پر ٣١مه نېټه باندې پاي ته رسېږي. هرڅوک ممکن په سوالبرد کې ژوند او کار وکړي، پرته له دې چي د تابعیت پر اساس ورته کومه ستونزه پېښه سي. د سوالبرد تړون و ټولو هغه ښاريانو ته چې هيواد يې پر دې تړون لاسلیک کړی وو، د ناروېژي ښاريانو په اندازه حقوق ورکوي. . هغه هيوادونه چې په تړون کې يې برخه نه وه اخيستې هم د اوس لپاره دلته د کار کولو او اوسېدلو اجازه لري. د سوالبرد پخواني وویل؛ دا تر دې دمه یوه انتخاب شوې پالیسي وه، چې موږ د تړون اړوند هيوادونو او د تړون بهر هيوادونو د خلکو تر منځ کوم توپیر نه دی کړی. د سوالبرد څخه د رد او اخراج پېښې پرته له کوم تبعیض پلي کیږي. ښآغلی - چي په ناروې کې د مهاجرت په څانګه کې د حقوقي واحد مشر دي داسې وویل؛ که چیرې یو پناه غوښتونکی په ناروې کې د استوګنې څخه منع شي، نو هغه کولی شي په سوالبرد کې تر هغه وخته و اوسېږي چي زړه يې وي، خو په سوالبرد کې کار موندل او خپل ځان ځان ساتل د هغه شخص خپله زمه واري ده. په تیرو وختونو کې، هغه مهاجر چې د ناروې هیواد لخوا ورته د ویزې څخه انکار سوی وو و لانګیربین ته ولاړل، او هلته د ٧ کالو لپاره پاته سول، او وروسته ورته د ناروې هيواد غړيتوب هم ورکړل سو. په سوالبرد کي اوسېدل او ځان ساتل يو ډېر ګران بيه کار دی، او د صحت په برخه کې حقوق يواځې د ناروې هيواد د وګړو لپاره موجود دي، يا بيا هغه کسانو ته چې د ناروېژي کمپنیو لخوا راغوښتل سوي وي او د هغوی لپاره کار کوي. دا ھم وګورئ د سوالبرد هوايي ډګر، لانګیر د سوالبرد اړوند
شیرعلي اپریدی

شيرعلي اپريدی زوکړه؟، مړینه، د ۱۸۷۳ زېږدي کال د مارچ ۱۱، تورې اوبه د افغانستان يو ملي مبارز وو. مخينه د جمرود شیرعلي اپریدی د خپل هېواد د خپلواکۍ په پار انگریزانو د تورو اوبو کالا پاني په جیل کې قید کړی وو. انگریزانو هغه ته په نوموړي جیل کې د نایتوب کسب ورښوولی وو. د هند مرستيال واکمن وایسرای لارډ میو د ۱۸۷۲ زیږدي کال په فبرورۍ میاشت کې د دغه زندان لیدلو ته ورغلی وو. شیرعلي اپریدي د نایتوب په چړې سره پر لارډ میو گوزارونه وکړل او هغه یې وواژه. په پای کې انگریزانو شيرعلي اپريدی د ۱۸۷۳ کال د مارچ میاشتې پر ۱۱ نېټه په هماغه زندان کې سولۍ کړ. انگریزانو د شیرعلي قبر ځکه پټ وساته چې څوک پرې د یادگار په توگه کوم څلی جوړ نه کړي. ښایي هغه په دوایپر په ټاپو کې ښخ وي. ښاغلي ليکوال لطيف ياد پخپله فېسبوک پاڼه کې د شيرعلي اپريدي په اړه لنډه ليکنه خپره کړې. تر دغې ليکنې لاندې کومېنټ کې محمد مصطفی احمد د شېرعلي اپريدي په اړه ليکي: په حسن خېل سب ډويژن پېښور سابقه ایف آر پېښور، د اپريدو د ادم خېلو سیمه کې د شیرعلي نيکه په نامه يو کېڅ قبر دی. د سیمې مشران وايي چې دا کېڅ د همدغه شهيد قبر دی. اخځليک ۱- د ليکوال لطيف ياد فېسبوک پاڼه.
ملتان خان اپریدی

ملتان خان اپریدی زوکړه؟ - مړینه؟ د افغانستان د خپلواکۍ د ملي مبارزينو مشر وو. مخينه ملتان خان له آره زخه خېل اپریدی وو. هغه د خیبر د نورو اپریدیو په څیر پر ۱۸۷۸-۱۸۷۹، ۱۸۹۸ او ۱۹۰۱ زیږدي کلونو د پیرنگیانو پر خلاف د ملي مبارزو لارښوونه کړې وه. ملتان خان په ځوانۍ کې د انگریزانو د پوځ په پنجابي ۲۶ رجمنټ کې د وسلو او پوځي زده کړو کې ډیر مهارت تر لاسه کړ، خو وروسته یې د پوځي چارو نه استعفا ورکړه. هغه پر ۱۹۰۲ زیږدي کال په کوهاټ کې، پر ۱۹۰۵ زیږدي کال په پېښور کې، پر ۱۹۰۶ زیږدي کال په ماشوخېلو او همدا راز پر ۱۹۰۹ زیږدي کال په ځینو نورو سیمو کې انگریزانو ته درانه زیانونه ورواړول. په پای کې د هغه یوه غدار ملگري شیر غلام ورته چلوټه دسیسه جوړه کړه او هغه د انگریزانو له خوا ونیول شو. انگریزانو شیر غلام ته د هغه د دغه خدمت په پار دوه زره روپۍ انعام ورکړ. وروسته انگریزانو ملتان خان ته د سولۍ سزا ورکړه او شهید یې کړ. د اپریدو د ملي اتل ملتان خان اپریدي اروا دې ښاده وي، جنت يې ځای شه. د ملتان خان په اړه ويل شوې لنډۍ لاس د ملتان يې رااوچت کړ - زړه د ملتان به اوس په تول معلوموينه زړه د ملتان يې رابهر که - په تول يو سير خيژي انگرېز حيرانوينه د انگریزانو سخت دښمن وو - ځکه ملتان پسې خواره وو لښکرونه اخځليک ۱- د لیکوال لطيف ياد فېسلوک پاڼه. ۲-
د رسول الله د اوداسه

د رسول الله د اوداسه طريقه ۱ :: درې ځله لاس پرېولل ۲ :: بیا درې ځله خوله او پوزه پرېولل او پوزه سوڼ کول ۳ :: بيا دري ځله مخ پرېولل ۴ :: بیا دوه ځله دواړه لاسونه تر څینګلو پرېولل لومړی راسته بیا چپه ۵ :: بیا د ټوله سر مسحه کول د سر د مخ د طرفه پیلول بیا تر څټه پوري بیا بېرته د سر د مخ خواته راتلل ۶ :: بیا دواړي پښې پرېولل لومړی راسته بیا چپه !!!!!!!!!!!!!! بَاب الْوُضُوءِ مِنْ التَّوْرِ حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ مَخْلَدٍ قَالَ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ بِلَالٍ قَالَ حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ يَحْيَى عَنْ أَبِيهِ قَالَ كَانَ عَمِّي يُكْثِرُ مِنْ الْوُضُوءِ قَالَ لِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ أَخْبِرْنِي كَيْفَ رَأَيْتَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتَوَضَّأُ فَدَعَا بِتَوْرٍ مِنْ مَاءٍ فَكَفَأَ عَلَى يَدَيْهِ فَغَسَلَهُمَا ثَلَاثَ مِرَارٍ ثُمَّ أَدْخَلَ يَدَهُ فِي التَّوْرِ فَمَضْمَضَ وَاسْتَنْثَرَ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ مِنْ غَرْفَةٍ وَاحِدَةٍ ثُمَّ أَدْخَلَ يَدَهُ فَاغْتَرَفَ بِهَا فَغَسَلَ وَجْهَهُ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ غَسَلَ يَدَيْهِ إِلَى الْمِرْفَقَيْنِ مَرَّتَيْنِ مَرَّتَيْنِ ثُمَّ أَخَذَ بِيَدِهِ مَاءً فَمَسَحَ رَأْسَهُ فَأَدْبَرَ بِهِ وَأَقْبَلَ ثُمَّ غَسَلَ رِجْلَيْهِ فَقَالَ هَكَذَا رَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتَوَضَّأُ اخرجه الامام البخاري
لانګیربین

لانګیربین يو ښار دی چې د سوالبرد ټاپو کې موقيعت لري. دا ښار د سوالبرد تر ټولو لوی ښار او په غير رسمي توګه د همدې ټاپو دفاکتو پلازمېنه ده. د سوالبرد هوايي ډګر هم په همدې ښار کې موقعیت لري، او سوالبرد ته د سيلانيانو د راتګ تر ټولو عامه لار همدغه ده. دا هم وګورئ سرچينې د سوالبرد سېمې د سوالبرد اړوند
د افغان سولې بهير

د افغان سولې بهير لکه څنګه چې د خپل نامه څخه ښکاري په افغانستان کې د سولې راوستلو يو داسې بهير دی چي درې لوري لکه؛ افغان حکومت، طالبان او امریکا پکښې شامل دي دي. نور ولولئ دا هم وګورئ افغانستان ته د سولې راوستلو تړون بین الافغاني خبرې سرچينې
کفره

کفره ولایت د مساحت له اړحه د لیبیا هیواد ترټولو پراح ولایت دی. تاریخ جغرافیه
بنغازی

بنغازې بنغازي د سیدرا خلیج ته څیرمه د د افریقایي هیواد لیبیا دویم ګڼ نفوسه ښار دی. تاریخ جغرافیه
د فضایي مخلوق ټکنالوژي

د فضایي موجوداتو ټکنالوژۍ ملیونونه کلونه د انسانانو له ټکنالوژۍ څخه پرمختللې ده پوهانو په کراتو د فضایي موجواتو د شتون خبرې کړي او په همدې اساس هغوی د فضایي موجوداتو ملاقات له ځمکې څخه نه ردوي ځکه احتمال لري د هغوی ټکنالوژۍ ملیونونه کلونه د انسانانو له ټکنالوژۍ څخه پرمختللې وي همدا ټکنالوژي دوی سرخ کمک کوي تر څو به اسانۍ سره به کائناتو کې سفر وکړي . ساینس پوهان په دې باور دي که د فضایي موجوداتو شتون واقعیت ولري نو نشو کولی د دوی سفر څخه ځمکې ته منکر شو. دوی ممکن دومره پرمختللې ټکنالوژي ولري چې په اسانۍ سره وکړی شي د یو ستوري څخه لیدنه وکړي . د ساینس پوهانو په وینا د ځمکې شاوخوا د یوفو الوتنې امکان لري او ځمکې ته در سفر کولو غیرعادي هڅې باید یوازې تصور ونه ګڼل شي، نو له همدې امله نه باید خپل ځان ته اجازه ورکړو چې د یوفو لیدنو او یا د هغوی ملاقاتونو ټول راپورونه جعلي و خیالي وګڼو، پوهان ټینګار کوي چې نشو کولی به یقین سره د فضایي موجوداتو ملاقات او د هغوی سفر ځمکې ته رد یا قبول کړو ، خو دا امکان لري چې فضایي مخلوقاتو دمخه ځمکې ته سفر کړی وي، حتی په ځینو مواردو کې د خپل د سفر ځمکې ته یو کوچنۍ نښه هم نه ده پريښې، کله چې د انسانانو او فضایي مخلوقاتو په اړه فکر کوو، نو فضایي موجوداتو ته د یو وحشتناکه او وېروونکي شي فکر کوو، کېدای شي هغسې نه وي، له بل پلوه، امکان لري چې د فضايي موجوداتو ټکنالوژي بېلابېلې کچې ولري . د فضايي مخلوقاتو د تکنالوژۍ کچه د تصور څخه لوړه ده پرمختللې تکنالوژۍ ممکن دوی سره مرسته وکړي چې د اوږد واټن سفر په لنډ محال کې وکړي، حتی کیدای شي د دوی ټکنالوژي د پرمختګ په هغه کچه کې وي چې مونږ یې فکر هم نشو کولی، له بل پلوه امکان لري چې د فضايي موجوداتو ژوند د کاربن پر بنسټ نه وي . شاید د دوی د ټکنالوژۍ پرمختک د کچې درک کولو لپاره باید خپلې اوسنۍ ټکنالوژۍ ته وګورو او تصور وکړو چې په راتلونکو څو ملیونه کلونو کې به چیرته رسيڅومره نور پرمحتګ به وکړي په دې حالت کې کولی شو چې یو څه د دوی د ټکنالوژي د پرمختګ کچه درک کړو. د فضايي موجوداتو طبقه بندی لپاره معیار په نظر کې نیول شوی دی چې د دوی د انرژي مصرف پکښې شامل دی، هر څومره چې د فضايي موجوداتو د انرژۍ مصرف لوړ وي هغومره د ټکنالوژۍ پرمختګ احتمال یې هم لوړ دی، په همدې اساس فضايي مخلوقات په دو دستو ۱ او ۲ تقسیم وو . احتمال لري چې فضايي مخلومات په هغه لمریزو سیارو کې ژوند وکړي چې ملیونونه کلونه دمخه له ځمکې څخه رامینځته شوي دي، نو د دوی ټکنالوژۍ هم کېدای شي ملیونونه کلونه د انسانانو په پرتله پرمختللې وي، حتی نشو کولی د خپلې ټکنالوژۍ پرمختګ په راتلونکو زرو کلونو کې تصور کړو، د دې باوجود څنګه کولی شو چې د ملیونونو راتلونکو کلونو د ټکنالوژۍ پرمختګ تصور کړو . په یاد ولرئ چې د انسانانو لخوا د ټکنالوژۍ وده یوازې ۱۰۰۰ کاله دمخه پیل شوې وه، او د علمي میتود ژوند یوازې ۵۰۰ کاله تخمین کېږي ، په همدې اساس څنګه کولی شو د هغې ټکنالوژۍ په اړه خبرې وکړو چې ملیونونه کاله پخوانۍ ده . کېدی شي د لمریزو سیارو اوسېدونکو ټکنالوژي په هغه کچه وي چې د هغه په اړه دقیق تصور حتی د انسانانو تر ټول پوه شخص په خیال کې هم و نه ګرځي .
اندري راجولینا

آندری راژولینا په انګلیسي زوکړه ۳۰ مې ۱۹۷۴م کال د مداګاسکار ووم منتخب ولسمشر دی. سیاست ژوند
شمس القمر اندېش

شمس القمر اندېش زوکړه د ۱۹۳۴ زېږدي کال اکتوبر، خيبر پښتونخوا، مردان - مړینه د ۲۰۱۵ زېږدي کال د مارچ ۸، د افغانستان يو پښتو ژبی شاعر او د خدايي خدمتگار غورځنگ غړی وو. مخينه ښاغلى شمس القمر انديش د ۱۹۳۴ ز کال په مارچ میاشت کې د خيبر پښتونخوا ایالت، د مردان د مايارو په کلي کې د عمر خان کره زېږېدلی وو. هغه پر ۱۹۶۹ ز کال له پنجاب پوهنتون څخه د بي اى بری ليک ترلاسه کړی وو. هغه له يوې زميدارې کورنۍ سره اړوندي درلوده. پخپله انديش صيب له سوداگرۍ سره مینه درلوده او خپل ټول عمر يې په سوداگرۍ کې تير کړى وو. شاعر انديش د باچا خان په مشرۍ په خدايي خدمتگار تحريک کې هم کارند چار نقش لوبولی او د باچا خان په زياتره غونډو کې به يې انقلابي نظمونه ويلي دي. انديش صيب د منفرد اسلوب او خپل لوړ فکر و فن له لامله په ټوله پښتنه نړۍ کې يو ځلاند مقام درلود او د هغه شاعري د وخت لويو لويو نقادانو او شاعرانو ستايلې ده. د هغه د شاعرۍ په اړه د پښتو لوی کره کتونکی، څېړونکی، لیکوال او شاعر ښاغلى همېش خليل وايي: غزل په صحيح معنو کې غزل پيش کول د هر چا د وس کار نه دى او د ښه غزل پيش کولو شاعران که ډير کم دي خو دا کمى که موږ ډېر کم کړو نه بيا هم شمس القمر انديش په دغه فهرست کې د يو معتبر اهميت په توگه څرگند ليدى شي. د انديش صيب شاعري په خصوصي ډول غزلونه د وخت مشهورو سندرغاړو په خپلو غږونو کې ويلي دي، خو د هغه د غزلونو کومه باقاعده ټولگه په کتابي شکل کې مخې ته نه ده راغلې، هرگوره، د انقلابي نظمونو ټولگه يې د د فخر افغان په نوم په کتابي شکل چاپ ده چې دغه نظمونه به يې د باچا خان په غونډو کې ويل. د افغانستان سره تعلق لرونکى ځوان شاعر او ژورنالست ښاغلی طاهر ځلاند د امريکا غږ ډيوه راډيو سره د انديش صيب په حواله خپلو خبرو کې ويلي: اندېش د شلمې پېړۍ هغه صاحب طرز او صاحب اسلوب شاعر دی، چې پښتو غزل یې د ټولو نزاکتونو سره سره د فکر له پلوه هسک او لوړ کړ. د شعر بېلگې يې شعر مې د جاج د لرو بره اووت - چې ستا د ذکر د هنره اووت نه مې نظر نه مې قدم گرم دى - ځکه چې ژوند د رو گودره اووت د محبت کسب مې زړه ته پرېوت - چې مې هر ښکلى د نظره اووت زه غم سره او که غم ماسره وو - چې راسره سم د سحره اووت داسې سوکړه دې انتظار راوسته - د وفا تخم لاړ د کره اووت چې خپله ډله يې پکې نه پېژنده - هوښيار هغه چې د سنگره اووت هر يو مظلوم سره حساب اوشو - هر يو ظالم ترېنه د سره اووت د وطن ياد ورته زين کړى اس شه - ولې هله چې د سفره اووت ستا د ښايست زما د مينې قيصه - د نظر غشى و د ځيگره اووت ماته يې اور د جفا داسې دېن کړو - چې دا عادت مې د دلبره اووت سحر وختي لاړ په اخبار پسې - د خپله حاله ناخبره اووت چې په کوم لور يې مخه وکړه لاړو - خو پېښور د پېښوره اووت د خيال هوا دې هم پخلا کړو مئين - مرورتوب د مروره اووت استاذ به بيا چرته ممبر ته راشي - د ممبرۍ شه د ممبره اووت بېرته خپل کورته هم اونه رسېده - د ظلم زور د سکندره اووت ژبه دې ډېره ښکلې غوڅه کوي - خو هغه سوى دې د خنجره اووت په څه ده مروره چېرته تللې ده پښتو دا ولې په دې ښار کې داسې غلې ده پښتو هم اورو، هم يې وايو، نه يې لولو، نه يې ليکو موږ څه په نااشنا ډول منلې ده پښتو له بل سره خو خير ډېرې بانې، ډېر جوابونه دا ما او تا په څه باندې کږلې ده پښتو نه نه اورمه، زه نه اورم نغارې د ازادۍ زما چې په کې بند په بند تړلې ده پښتو مړينه شاعر شمس القمر انديش د ژوند په وروستیو کې د زړه نارغي درلوده. هغه د ۲۰۱۵ ز کال د مارچ پر ۸ د پېښور په يوه ځاني شخصي روغتون کې د يو اتيا کالو په عمر له دې فاني نړۍ سره د تل لپاره مخه ښه وکړه. چاپ شوي نښيرونه يې ۱- پيمانه د غزل شعري ټولگه. ۲- فخر افغان شعري ټولگه. اخځليک ۱- ۲- ۳- ۴- پښتانه افغانان پښتانه شاعران
آنسیرانانا

انسیرانانا ولایت په انګلیسي د مداګاسکار هیواد په شمال کې پروت ولایت دی. تاریخ جغرافیه
د مالاوي بیرغ

د مالاوي هیواد بیرغ او رسمي نښان. د مالاوي هیواد بیرغ په ۲۹ د جون ۲۰۱۰م کال د مالاوي هیواد د حاکم دیمکرات ګوند لخوا ولسمشر ته وړاندې شو چې د ولسمشر لخوا د اوسنې بڼې ته تایید شو.
د مایا قبيلې برخليک

یوه له عجیبه تاریخي پیښو څخه یوه یې د مایا توکم خلکو برخلیک دی. مایا په مرکزي امریکا کې یو عالي او لوی تمدن و، چې په مکسیکو، ګواتیمالا کې ژوند کوه، د تاریخي سرچینو په وینا د دې تمدن پیل د ۱۸۰۰ ق م څخه وو، مایا قوم کاروبار ستور پیژندنې، سوداګرۍ او جنګ وو، او که وغواړو پرتله يې کړو، یاد تمدن یو څه د روم تمدن ته ورته وو، خو حیرانتیا خبره دا ده چې دا ځواکمن تمدن ناڅاپه او په مرموز ډول ورک شو، تاریخ پوهان او لرغون پیژندونکي د دې تمدن د ورکېدو په هکله څه نه دې ويلي او نه پوهیږي چې واقعاً په دوی څه پیښ شوي . د مایا توکم د عجایبو څخه یو دا دی چې دوی حتی خپل عجیب یادداښت کې د نړۍ پای تاریخ په نښه کړی وو ، چې د ۲۰۱۲ کال د دسمبر ۱۲ نېټه وه که څه هم هیڅ ځانګړي پیښه په یاده نېټه کې ونه شوه او نړۍ لاهم په خپل حال روانه ده، خو ځینې په دې باور دي چې د مایا خلکو د نښه شوې نېټې څخه ممکن غلطه محاسبه شوې وي. دا نیټه د ۲۰۱۲ د دسمبر ۱۲ نه بلکه کېدی شي ۲۰۲۲ وي. د دې مسلو سربیره د مایا د توکم د ورکېدو یو اصلي لامل ممکن اوږدې وچکالۍ وي، که څه هم نور لاملونه لکه جګړې، د هوا بدلون ، سیلابونه ، زلزلې طوفانونه او ناروغۍ لکه د طاعون یادونه هم شوې . ژباړه: جمشيد صافی د نورو ښکلو او جالبو مالوماتو لپاره پاڼه خوښه کړئ
ټول تلوونکي یو، حتی ځمکه، حتی لمر

ټول تلوونکي یو ، حتی ځمکه ، حتی لمر ... جاپاني ساینس پوهانو په دې وروستیو کې موندلي چې موږ ۲۰۰۰ نوري کلونه د شيدو لارې کهکشان په مینځ کې یو تور سوري ته د هغه وخت نه نږدې یوو چې مخکې مو فکر کاوه! موږ د کهکشان له مرکزي تور سوري څخه ۲۵۰۰۰ نوري کلونه لرې یو! له بلې خوا، په ثانیه کې ۷ کیلومتره د تور سوري په لور زموږ سرعت د پخوا په پرتله ډیر شوی! او اوس موږ په ثانیه کې د ۲۷۷ کیلومترو په سرعت سره د تباهۍ په لور روان یو! دا هم وګوی ژباړه: جمشيد صافی پاڼه خوښه کړئ.
بالاکا

بالاکا د مالاوي هیواد له ایداري برخو څخه ده چې ۲۱۹۳ کیلومتره مربع مساحت او ۳۱۰۰۰۰ وګړي لري.
جویس هیلدا باندا

جویس هیډا بانډا زوکړه ۱۲ افریل ۱۹۵۰م کل: له ۲۰۱۲تر۲۰۱۴م کال پوری د مالاوي هیواد ولسمشره وه. ژوند
لازاروس چاک ورا

لازاروس چاکویرا زوکړه ۵ د افریل ۱۹۵۵: ۲۸ د جون ۲۰۲۰م کال راهیسې د مالاوي هیواد ولسمشر دی. شخصیت
د کندهار ولایتي شورا

د کندهار ولایتي شورا ۱۹ غړي لرل، چې ۱۵ یې نارینه او ۴ تنه نورې یې ښځینه وې. د هغو ټاکنو له مخې چې د ٢٠١٧ کال د نومبر پر ١٨مه نېټه ترسره سوې، په دې ټاکنو کې حاجي سیدجان خاکریزوال د رئیس، حاجي عبدالقیوم د مرستیال، او خالده احمدي د دغې شورا د منشي په توګه وټاکل سول. دا شورا د اسلامي امارت په راتګ سره باطله سول. دا هم وګورئ
سپين ټاپو

سپين ټاپو په ناروېجي: يو ټاپو دی چې د سوالبرد د جزېرو څخه يو دی چي په شمالي قطبي سمندر کي پروت دی. ددې علاقې ساحه شاوخوا ۶۸۲ مربع کیلومتره دي. دا د سوالبرد د ختیځ برخه ده. د روسی آرکیټک ترټولو نږدې هيواد دی، ویکتوریا ټاپو يې و ختیځ ته یوازې په ۶۲ کیلومترۍ کې پروت دی. دا هم وګورئ سرچينې د سوالبرد سېمې د سوالبرد اړوند
سپيتسبرګين

سپيتسبرګین د ۱۹۶۹ څخه ترمخه: ، په الماني: ؛ تيره غرونه يو ټاپو دی چې د ۶۷۳۳۷ کیلومتره مربع په مساحت کې موقعیت لري، او د مساحت له لحاظه د سوالبرد تر ټولو لوی ټاپو دی. دا هم وګورئ سرچينې د سوالبرد سېمې د سوالبرد اړوند
لوی ټاپو

لوی ټاپو په ناروېجي ژبه: د سوالبرد د ټاپوګانو د نوملړ څخه دی. . دا ټاپو د نورد اوستلانه علاقې په ختیځ کې موقعیت لري، او د نورد اوستلانه څخه د ستور اويسونده له امله بېلېږي. د ټاپو سویلي برخه د استوری یوکولن ګلیشیر پوښلې ده. دا هم وګورئ سرچينې د سوالبرد سېمې د سوالبرد اړوند
ابيل ټاپو

ابیل ټاپو يو ټاپو دی چې په سوالبرد کي موقيعت لري. دا ټاپو د پاچا کارلز سيمې دريم تر ټولو لوی ټاپو دی چې ۵۰ کيلومتره مربع مساحت لري. دا علاقه د ناروې د رياضي پوه ابيل نيلس هنريک په نامه نومول سوې ده. دا هم وګورئ سرچينې د سوالبرد سېمې د سوالبرد اړوند
تومبوکتو

تومبوکو ولایت د مالي هیواد ترټولو شمالي او د مساحت له اړخه پراخ ولایت دی. د تومبوکتو ولایت ډیره برخه د افریقا صحرا کې راځي. تاریخ جغرافیه
د پاچا کارلز سيمه

د پاچا کارلز سيمه يا د پاچا چارلز سيمه يو ټاپوډله ده چې په لويه کچه د سوالبرد په ټاپوډلې کي چي په شمالي قطبي سمندر کي پروت دی وجود لري. د ټاپوګانو دغې ډلې ٣۴۲ کیلومتره مربع ساحه چي تقريباً ١٣٢ مربع میله کېږي پوښلې ده. ددې سره سره پر دغه علاقه باندي د پاچا ټاپو، سويډينی ټاپو، ابيل ټاپو، هيلګولاند ټاپو، او تيرپيتز ټاپو هم وجود لري. دا هم وګورئ سرچينې د سوالبرد سېمې د سوالبرد اړوند
محمد ولد غزوانی

محمد ولد غزواني زوکړه ۴ د اګسټ ۱۹۵۶م کال د موریتانیا هیواد یو پخوانی پوځي افسر. جنرال د موریتانیا هیواد د ملي امنیت رئیس او اوس مهال د یاد هیواد نهم ولسمشر دی. دندې شخصیت
پوځي افسر

افسار څوک چې د پوځ په لیکو کې د قمندان په حیص دنده ترسره کوی. هغه څوک چې په پوځي پوهنتونونو پوهنځیو او ښونځیو کې زده کړې کوي افسر بلل کیږي.
محمد ولید بلال

محمد ولید بلال د محمد ولد غزوانی په ولسمشریزه دوره کې چې د ۱۳۹۸ه ش کال څخه پیل شوې ده د موریتانیا هیواد لومړی وزیر دی.
ادرار

آدرار د موریتانیا هیواد د پنځلس ولایتونو څخه یو دی. تاریخ
رودریګوس ټاپو

رودریګز ټتپو د هند په سمندر کې د موریس هیواد اړوند خپلواک ټاپو دی. رودریګز ټاپو ۱۰۸ کیلومتره مربع مساحت او کابو ۴۲۰۰۰ وګړي لري. د یاد ټاپو مرکز د پورت ماتورین دی. ۴ ۲۳۰ ړ موریس روپیه ایزو ۴۲۱۷ وروسته له میلاده . سیلاني او سفر جغرافیه
سنت برندون ټاپو

سنت برندون د هند په سمندر کې له ګڼ شمیر ټاپوګانو جوړ هیواد موریس اړوند یو ټاپو دی چې د افریقا لویه وچه بلل کیږي.
آګالګا ټاپوګان

اګالګا په انګلیسي د هند په سمندر کې د موریس هیواد شمال په ۱۰۰۰ کیلومترې کې دوه شمالي او سویلي ټاپوګان دي. یاد ټاپوګان د موریس هیواد خاوره شمیرل کیږي. جغرافیه
درسي پلان

د درسی پلان تعریف: په یوه ساعت، اونۍ، میاشت او یو کال کې د یو مهالي چوکات په مینځ کې د مختلفو مضامینو ساعتوار مهال وېش څخه عبارت دی . یا په بل عبارت درسی پلان د ښونکي او زده کونکو تر منځ یو منظم فعالیت او نقشه ده چې د هغې په ذریعه معلم اوزده کونکي خپل فعالیتونه اجرا کوي لکه: کلنی میاشتنی، اونیز او ساعتوارپلان . د کلنی پلان تعریف: کلنی پلان د هغې طرحې څخه عبارت دی چې دیوه مضمون ټول یو کلن موضوعات د یوه کال په میاشتو ووېشل شی. د میاشتنی پلان تعریف: میاشتنی پلان عبارت د هغې طرحې څخه دی چې دیوې میاشتې درسی موضوعات د کلنی درسی پلان څخه ترتیب شوی وي. د اونیز پلان تعریف: عبارت د هغه پلان څخه دی چې خپل د یوې اونی پلان د میاشتنی پلان څخه ترتیبوی. د ساعت وار پلان تعریف: عبارت د هغې طرحې او نقشې څخه دی چې ښوونکی خپل فعالیتونه او د زده کونکو فعالیتونه د درس د هدف په خاطر د ټاکلی وخت او درسي موادوپه نظر کې نیولو سره د کاغذ پر مخ لیکي. درسی مواد: عبارت د هغو موادو څخه دی چې د ښوونکي او زده کونکولپاره د درس او زده کړې په چټکتیا کې مرسته کوي لکه: تخته، تباشیر، تخته پاک، قلم ، کاغذ، خط کش، کارت، فلش کارت، فلش چارت او داسی نور. کارت : کـــارت عبارت له درسی موادو څخه دی چـــې د یوې موضوع برخه د حروف په شکل د یوې کلمې سره وښایی مثلا: په یوه کارت کې چې د ب حرف صرف یوه موضوع ده. چارت: د هغه درسی موادو څخه عبارت دی چې د درس ټول موضوعات د کلمویا حروفو په شکل په درست ډول بیان کړي مثلاْ : د حروفو چارت، د کلمو چارت، او داسی نور. فلش کارت: د هغه درسي موادو څخه عبارت دی چې د یوې موضوع برخه د عکس په بڼه بیان کړی مثلاْ : د یوه شخص عکس د لمانځه د رکوع په حال کې . فلش چارت: هغه موادو ته وایي چې د درس ټوله موضوع په پوره ډول د عکس په شکل بیان کړي. مثلاْ : په یوه وخت کې د لمانځه یوه انځوریزه بڼه. د درسی موادو ځانګړتیاوې: درسی مواد باید د چاپیریال څخه وي، ارزانه وي، اغېزناک او په زړه پورې وي، د کلتور مطابق وي، روښانه او بې خطره وي. د تعلیمی پلان تقویمي تعریف: تقویمي پلان هغې طرحې او یا نقشې ته وایی چې معلم د جنترۍ په نظر کې نیولو سره د میاشتو، هفتو، ورځې او درسي ساعتونه تعینوي. مواد: د تقویمي پلان مواد له جنترۍ، کتاب، تقسیم اوقات، قلم، کاغذ او خط کش څخه عبارت دي . د تقویمی پلان فورمول: تعلیمی ورځې له دوهم د حمل نه تر ۳۰ د عقرب پورې محاسبه کیږي. تعليمي ورځې دمياشتو ټولې ورځې - دجمعې ورځې رسمي رخصتۍ ورځې درسی ورځې تعلیمی ورځې ـ غیر درسی ورځېد معلم رخصتۍ او دڅلور مياشتنۍ ازموينې ورځې دیو کال درسي هفتې مساوي دي د درسي ورځو تقسیم د هفتې په ورځو د درسي ورځو تقسيم په ۶ . همدا رنګه درسي ساعتونه په یوه کال کې درسي هفتې په هفته کې دیوه مضمون درسي ساعتونه. په یوه ساعت کې د درس اندازه، مساوی ده د کتاب دصفحو تقسیم د یوه کال په درسي ساعتونو. ورور مو مسعودالرحمن ګاګرزی.
عبدالکبیر کاکړ

عبدالکبیر کاکړ زوکړه ۱۳۳۰ لمريز لېږدي کال، د لغمان ولايت د افغانستان يو پښتو ژبې ليکوال او شاعر دی. مخينه ښاغلی انجنیر عبدالکبیر کاکړ د ۱۳۳۰ لمریز کال د لغمان ولایت په ډیوې کلي کې دې نړۍ ته سترگې غړولې دي. هغه خپلې لومړنۍ او منځنۍ زده کړې پر ۱۳۴۹ لمریز کال د لغمان ولایت د پير روښان په لېسه کې پای ته رسولې دي. تر هغه وروسته د کابل په پولیتخنیک انستیتیوت کې شامل او پر ۱۳۵۵ لمریز کال یې د نوموړي انستیتیوت د تفحص او انکشاف له څانگې د مافوق لیسانس انجنیر په توگه فارغ او بیا یې له همدغه پوهنځي خپله ماستري تر لاسه کړې ده. تر هغه رووسته کاکړ د سرتیري د مکلفیت دوره سرته رسولې او تر هغې وروسته د ۱۳۵۶ لمریز کال د تلې په میاشت کې یې د عینک د مسو په کان کې د انجنیر په توگه دنده پیل کړې ده. انجينیر عبدالکبیر کاکړ پر ۱۳۵۷ لمریز کال د کانونو د سروې د یوه ساحوي ډلې د انجنیر په توگه وټاکل شو او پر ۱۳۵۹ لمریز کال يې په کانو او صنایعو وزارت کې د انجنیر په توگه دنده درلوده. تر دې وروسته د یوه زده کړيز تحصیلي بورس د ترلاسه کولو په پايله کې پخواني شوروي اتحاد ته ولاړ. کله چې يې زده کړې بشپړې کړې نو بیا بېرته هېواد ته راستون شو. کاکړ له ۱۳۶۱ تر ۱۳۶۹ لمريز کاله د ښوونې او روزنې وزارت کې د دغه وزارت د چاپخونې مطبعې د سروال رئیس په توگه دنده ترسره کړه. په دغه موده کې د هغه تر لارښوونې لاندې له لومړي ټولگي تر دولسم ټولگي پورې په ملیونونو ټوکه درسي کتابونه په پښتو او دري ژبو چاپ شوي دي. ليکوال او شاعر عبدالکبیر کاکړ پر ۱۳۵۹ لمریز کال په خپله څانگه مسلک کې د ډاکټرۍ د ترلاسه کولو لپاره پخواني شوروي اتحاد ته ولاړ، خو په هېواد کې د گډوډیو او کورنۍ جکړې له کبله له خپلې کورنۍ سره د المان هېواد ته کډوال شو. هغه د آلمان په ماربورگ ښار کې د نورو افغانانو په مرسته د افغانانو یوه کلتوري ټولنه جوړه کړه او د خپلې مورنۍ ژبې د ودې او پرمختگ لپاره هره اونۍ د وطن رادیو - تلویزیون د ادبي مرغلرو په نامه خپرونه لري او له دې لارې د خپلې ژبې چوپړ کوي. د ښاغلي کاکړ مقالې د هېواد په ورځپاڼو او مجلو کې هم خپرې شوې دي. هغه دوه شعري ټولگې لري چې یوه یې ترخه یادونه نومېږي چې پر ۱۳۸۴ لمریز کال چاپ شوی ده. بله شعري ټولگه یې د تاریخ سبق نومېږي چې په ۱۳۸۹ لمریز کال کې چاپ شوې ده. د شعر بېلگې يې کورنی اکر چاپ شوی نښيرونه يې ۱- ترخه یادونه شعري ټولگه، د ۱۳۸۴ ل کال چاپ. ۲- د تاریخ سبق شعري ټولگه، د ۱۳۸۹ لمریز کال چاپ. اخځليک ۱- د لیکوال ډاکتر لطيف ياد فېسبوک پاڼه. پښتانه افغانان پښتانه شاعران پښتانه ليکوال افغاني ليکوال
پریتویراجسنګ

پریتویراجسنګ روپون زوکړه ۲۴ مې ۱۹۵۹م کال د هند په سمندر کې د ګڼ میشته ټاپو ګانو جوړ هیواد موریس ولسمشر دی. نوموړی له ۲۰۱۹م کال راهیسې د موریس هیواد ولسمشر دی. سیاسي ژوند
موريتيان کريول ژبه

موریتیان کریول انګليسي: يوه ژبه ده چې د افريقا په موریس هېواد کې پرې خلک خبرې کوي او د ياد هېواد د وګړو ۸۴ سلنه جوړوي سرچينې ژبې ژبه
وادی الذهب لکویره

وادی الذهب لکویره په عربي ژبه وادی الذهب لکویرة -- د مراکش هېواد يو ولايت دی اوسمهال د لویدیځې صحرا او مراکش ترمنځ د بحث سیمه ده. سرچينه
عربي سارا جمهوريت

دیمکراتیکه عربي صحرا ولسمشریزه په عربي الجمهوریة العربیة الصحراویة الدیمقراطیة د مراکش په سویل کې په ۱۹۷۶م کال کې د پولیساریو اتحادیې لخواه جوړ هیواد دی. دا هم وګورئ سرچینې
د موزامبیق متیکال

متیکال د موزامبیق هیواد د پیسو واحد دی چې کنټرول یې د یاد هیواد د مرکزي بانک سره دی. آرزښت
فیلیپ نیوسی

فیلیپ نیوسی فیلیپ نیوسي په انګلیسي یو موزامبیقی سیاستوال او له ۲۰۱۵م کال راهیسې د موزامبیق هیواد ولسمشر دی. شخصیت
نیاسا

ناسا د موزامبیق هیواد له ولایتونو څخه یو دی چې ۱۳۹۰۵۹ کیلومتره مربع مساحت او ۱۰۲۷۰۳۷ وګړي لري. تاریخ جغرافیه
وامبو خلک

وامبو قوم د افریقایي هیواد نامیبیا د وګړو ترټولو ډیره ۴۹۵۰ جوړوی.
هیفیکپونی لوکاس پوهامبا

هیفیکپونی پوهامبا زوکړه ۱۸ اکتوبر ۱۹۳۵م کال له ۲۰۰۵ تر ۲۰۱۵م کال د نامیبیا هیواد ولسمشر وو. سیاسي ژوند
محب الرحمان هوسا

محب الرحمان هوسا زوکړه ؟ د کونړ ولايت - مړینه؟ د افغانستان يو پښتو ژبی شاعر، لیکوال او ژورنالیست وو. مخينه خدای بښلی استاد محب الرحمان هوسا د مولوي عبدالرحمان زوی، د کونړ ولایت د نورگل ولسوالۍ اوسېدونکی د افغانستان د اوسني ژورنالیزم او ادبیاتو يو ښه استازی وو. هغه په ټبر قوم مومند وو. لومړنۍ زده کړې یې له خپل عالم پلاره ترلاسه کړې. په فقهه، صرف و نحوه او د وخت په نورو مروجه علومو یې ځان تر ډېره بريده پوه کړ. په هغه وخت کې په ټول کونړ او په ځانگړې توگه د هغوی په ولسوالۍ کې د ماشومانو او ځوانانو لپاره د یو ښوونځي ډېره اړتیا لیدل کېده چې دغه تشه د دغه علم پروره ځوان ښاغلي محب الرحمن هوسا په هڅو ډکه شوه. خدای بښلي هوسا د کونړ ولایت د نورگل او مزار درې لپاره د لومړني ښوونځي باني او بنسټگر دی چې تر اوسه د مزار درې د لیسې په نوم یادېږي. استاد هوسا سربیره پر دې، چې د هغه وخت د فرهنگپالو کړیو او ويښو مترقي زلميانو کارند غړی وو، د پاچا محمد ظاهر شاه د واکمنۍ پر مهال د خیبر په نامه د یوې ملي مهالنۍ جریدې بنسټ هم کېښود او ويي چلوله. نوموړي د افغانستان په یو شمېر ولايتونو کې د مطبوعاتو د مدیر او د یو شمیر ورځپاڼو د پازوال مدیر په توگه هم په ښه ډول دنده ترسره کړې ده. هغه يوه موده په راډيو افغانستان کې د لیکوال په توگه کار وکړ. نوموړی ښه شاعر هم وو چې يو گڼ شمېر شعرونه یې د هماغه وخت په رسنيو کې چاپ شوي دي. د هوسا صاحب شعرونه په ساده ژبه خو د لوړو پیغامونو درلودونکي دي. د شعر بېلگې يې مدني اکر ارواښاد محب الرحمان هوسا د فرهنگپالو وروڼو او خویندو تر څنگ په علمي جامه سمبال اولادونه هم لري. په ډنمارک کې د خپلواکۍ جریدې مسول مدیر او د افغان غږ راډیو چلوونکې او ويانده اغلې فیضیه هوسا یې لور ده. د نورو علم پروره بچیانو په څنگ کې يې ښاغلی دکتور فیض الرحمان هوسا زوی دی چې په یوه روغتون کې ډاکټر دی. نور بچیان يې هم ټول د لوړو زده کړو خاوندان دي. مړينه د هوسا صاحب اروا دې ښاده وي، جنت يې ځای شه. چاپ شوي نښيرونه يې اخځليک ۱- د افغان غږ راډيو فېسبوک پاڼه، ډنمارک. پښتانه ليکوال پښتانه شاعران افغاني ليکوال پښتانه افغانان
محمدو ایسوفو

محمدو ایسوفو په انګلیسي زوکړه ۱۹۵۲م کال له ۲۰۱۱م کال راهیسې تر اوسه د نایجر هیواد ولسمشر دی. شخصیت سیاست
د سوالبرد د تخم نړيواله زېرمه

د سوالبرد د تخم نړيواله زېرمه د ناروې هيواد په سوالبرد ايالت کې وجود لري. دلته د نړۍ د تخمونو ٩ للکه ٣٠ زره ډولونه په يوه غره کې وجود لري، په دې غره کې دننه د تخمونو لپاره د ناروې د حکومت لخوا غټ تونل جوړ سو، او دا تونل بلکل د يوه داسې سړې خوني په شان دی. که په نړۍ کې دريمه يا څلورمه نړیواله جګړه او يا کومه ډارونکی پېښه رامنځته سي، نو تر دې وروسته به د پاتو لږو کسانو لپاره د اټومي وسلو له لاسه هيڅ ډول بوټي يا نباتات نه وي ورپاته. په داسې وختونو کې، به دا خوندي سوي تخمونه د نړۍ د خوراکي توکو په بشپړولو کې مرسته وکړي. په عامه رسنۍ کې دې ته ويل کېږي. د د شمالي قطب څخه يواځې د ١٣٠٠ کلوميټر یعنې ٨١٠ میلو په واټن کې موقعیت لري. دا ډیر سوړ ځای دی او د زلزلې امکان تر ډېره حده نسته. د سمندر د سطحې څخه د دې تونل لوړوالی ۴۳۰ فوټه دی او ورسره د هر ډول سیلاب خطر څخه هم خوندي وي. تخم په منفي ١٨ درجې په سیلسیس کې ساتل سوې ده. حتی که چیرې د ریفریجریشن سیسټم په لنډمهاله توګه کار پرې هم ږد، د شاوخوا سيمې د تودوخې درجه د شاوخوا واوري له امله ډیر نه لوړیږي. دا ځای یو ډیر سخت امنیتي سیسټم لري. که څه هم په نړۍ کې د تخم ډیري زېرمې شتون لري، مګر هغه زېرمې و اټومي جګړې ته د ټينګېدو توان نلري. مخالفين بيا وايي چې دا د زهرجنو تخمونو زېرمه ده، او د جنیټیک انجینرۍ په مرسته رامینځته سوي ده، ددې امکان هم سته چې د بیولوژیکي وسلو په توګه کارول کیدی سي. دا هم وګورئ سرچينې د سوالبرد اړوند
د سوالبرد والي

د سوالبرد والي هغه شخص ته وايي چې په سوالبرد کې حکومت استازیتوب کوي. والي د ناروې و عدلیې وزارت ته راپور ورکوي، مګر دا د چاپیریال ساتنې، د قانون پلي کول ، استازیتوب، منځګړیتوب، او مدني معاملات لکه واده، طلاق په شمول په ټوله سیمه کې د ناروې ټولې ګټې ساتي. د دریځ یوه مهمه برخه په بارینټسبورګ کې له ټولنې سره د ښو کاري اړیکو ساتل دي. د ولايت مقام ددې مسؤلیتونو د پوره کولو لپاره ډیرې چورلکې، سنو سکوټر، سپیډ بوټ او نور وسايل لري. د ولايت مقام کلنۍ بودیجه د ناروې پارلمان ستورتينګه لخوا ټاکل کیږي. او دا بودیجه شاوخوا ۶۰ ملیونه کرونه ده چې لویه برخه یې د ټرانسپورت لپاره کارول کیږي. دا هم وګورئ سرچینې د سوالبرد اړوند
يوعالم وائي:

يو عالم وائي: يو عالم وايي: که څوک قرآن ډېر لولي، خود به خود به په خپل ژوند کې بدلون ومومي. - ايمان يې زياتيږي. - زړه به يې اطمنان حاصل کړي. - ژوند به يې ارام او خوشاله شي. - په رزق به قانع شي. - ټوکې ټکالې به يې کمې شي. - په خبرو کې به يې فصاحت ښکاره شي. - خبرې به يې د چټياتو پاکې شي. - د لهو او لعب مجلسونه او ځيني ناوړه عادتونه به پريږدي. - دا هر څه د قرآن د انوارو په برکت چې زړه يې پرې روښانه کړي.
ترکيي

تورکيه د ويکيپېډيا، وړیا پوهنغونډ له خوا و اصلی برخی ته ورشید پلټنې ځای ته ورټوپ کړی ترکیه ياهم ترکیه هیواد په ترکي چې په رسمي توګه د ترکي ولسمشريزه ده په لویدیځه آسیا کې پروت یو اوراسيايي هېواد او اسلامي هېواد دی. ددی هیواد لویه برخه آناتولي یاهم وړه اسیا د منځنی ختیځ او آسیا په شمال لویدیځه برخه کې پرته ده. او یوه وړه برخه یې د تراکیه په نوم د اروپا په سویل لویدیځه برخه او بالکان سیمه کې موقیعت لرې. نيوليک ۱ ایداري وېش ۲ تور سمندر سیمه ۳ مرمره سیمه ۴ مرکزي آناتولیا ۵ اژه سیمه ۶ ختیځه آناتولیا ۷ مدیترانه سیمه ۸ سویل ختیځه آناتولیا ۹ جغرافیه ۱۰ سیاسی خپلواکی ۱۱ کلتور ۱۲ اقتصاد ۱۳ تاریخ ۱۴ نور ولولئ ۱۵ د ترکي ښارونه ۱۶ سرچينې ایداري وېش د ترکې هیواد ایداري وېش د ترکیه هیواد ولایتونه ترکیه ټول ۸۱ ولایتونه لري، بغیر له دري ولایتونو چې مرکزي نومونه یې د ولایت نوم سره توپیر لري نور ټول ولایتي مرکزونه د ولایت له نوم سره یو دي. یاد دري ولایتونه عبارت دي له ختای مرکز انتاکیه قوجا ایلي مرکز ایزمیت او سقاریه مرکز آداپازاري. تور سمندر سیمه مرمره سیمه مرکزي آناتولیا اژه سیمه ختیځه آناتولیا مدیترانه سیمه سویل ختیځه آناتولیا جغرافیه سیاسی خپلواکی کلتور اقتصاد د ترکې اقتصاد په وروستیو دوه لسیزو کې د پام وړ پرمختګ کړی دی اوس مهال ترکیه د صنعتي هیوادونو سازمان غړیتوب هم لري. تاریخ د ترکې تاریخ زرګونه کلونو ته رسیږي یوه ښه بیلګه یې عثماني واکمني ده چې کابو ۶۵۰ کاله واکمني یې وکړه. نور ولولئ د ترکي ښارونه
توممر نېسه

توممر نېسه په ناروېجي: د سوالبرد د پاچا کارلز سيمې د پاچا ټاپو د سویل ختیځې برخې د پیل د سر سيمه ده. د سر دا برخه دوه نومول سوي ټکې د پیل مقامونه لري، چي دواړه يې؛ توممر پينتن او اوستره توممر پينتن نومېږي. ويستره توممر پينتن د برایبوکتا خليج ختیځه توسعه يا په عامه اصطلاح غځونه ټاکي. دا هم وګورئ سرچينې د سوالبرد اړوند
پاچا ټاپو

د پاچا ټاپو يو ټاپو دی چې د ناروې په سوالبرد سيمه کې موقعیت لري. دا د پاچا کارلز سيمې د ټاپوګانو ترټولو لوی دی د دې سېمې ساحه ۷۴ مربع ميله ده. په دې ځنځیر کې بل اصلي ټاپو سويډينی ټاپو دی. دا هم وګورئ سرچينې د سوالبرد اړوند
سويډنی ټاپو

سويډينی ټاپو ناروېجي: يو ټاپو دی چې په سوالبرد کي پروت دی. دا د پاچا کارلز سيمې دوهم تر ټولو لوی ټاپو دی؛ چي ١٣٧ کيلومتره٢ ساحه لري. سويډينی ټاپو د پاچا ټاپو څخه د ريوالنسونده درې له لارې بېلېږي. دا ټاپو د څنډې د ټاپو او بارينتس ټاپو څخه د اولګا درې له لارې بېلېږي. دا هم وګورئ سرچينې د سوالبرد اړوند
ريوالنسونده

ريوالنسونده په ناروېجي: د سوالبرد د ټاپوګانو يو دره ده، چې د پاچا ټاپو د سویډني ټاپو څخه بېلوي؛ دا دواړه ټاپوګان د پاچا کارلز په سيمه موجود دي. دا ټاپو د شاوخوا ۱۴ سمندري مایلونو پراخوالی لري. د تاریخي ریکارډونو سره سم، دغه دره په ۱۸۵۹ کې وموندل سوه؛ او په لومړي ځل ورباندې په په ۱۸۸۹ کال کې کښتۍ تېره سوه. دا دره د د کښتۍ په نامه نومول سوې ده. دا هم وګورئ سرچينې د سوالبرد اړوند
عبدالرشيد خان رشيد

عبدالرشيد خان رشيد زوکړه؟ - مړینه؟ د افغانستان د پښتو ژبې يو شاعر او ليکوال وو. مخينه اروښاد عبدالرشید خان رشید د باجوړ د تنظیمي ادب باني دی. د هغه کلیات د ۲۰۱۴ ز کال شاوخوا کې د بچوړي افتخار په مرسته د سیمې تکړہ شاعر او نثر ليکونکي جعفر خان جعفر چاپ کړ چې پکې د هغه ټوله لاس ته راغلې شاعري راټوله شوې ده. عبدالرشید خان رشید په خپل وخت کې د قلم له لارې د جاگیردارۍ او نورو ناوړه دودونو پر خلاف هاندوهڅه کړې او د خپل ژوند رنگینې او سنگینې پېښې يې ھم قلم ته سپارلې دي. د هغه يو گڼ شمېر شعرونه استاد شاہ ولي، نغمې او منگل او یو شمېر نورو اوسنيو سندرغاړو له موسیقۍ سره په خپلو غږونو کې ويلي او سندرې يې ترې جوړې کړې دي. د باجوړ د سيمي نوميالی ليکوال پروفيسر حبيب الحسن ياد د رشيد خان په اړه له ليکي چې رشيد د ظلم او استبداد پر ضد د حق غږ وو. هغه د ظالم په مقابل کې ودريد، له ځان سره يې د مظلومانو يو لښکر چمتو کړ، او بيوزله خلک يې د حق لارې ته وهڅول. د شعر بېلگې يې مدني اکر مړينه چاپ شوي نښيرونه يې ۱- سنگرونه او غازيان. ۲- لاس او گرېوان، د ۱۹۸۴ ز کال پېښور چاپ. اخځليک ۱- ۲- ۳- پښتانه ليکوال پښتانه شاعران افغاني ليکوال پښتانه افغانان
ليديانناسونده

ليديانناسونده يو لنډه او پراخه دره ده، چې په سوالبرد کې موقعیت لري. ددغې درې محدودېنه د او د پیل ټکي لخوا په پاچا ټاپو کي او د د پیل ټکي لخوا په او کې سرته رسېږي. د شمال اړخ پر لورې يې او پر سویلي اړخ يې وجود لري. دا دره د په کښتۍ پسې نومول سوئ دئ، ځکه چې د هغه د کښتۍ نوم وو؛او د ناروېجيانو په نظر همدغې کښتۍ په کال ١٨٧٢ کي د پاچا کارلز سيمه وموندله. دا هم وګورئ سرچينې د سوالبرد اړوند
هشمت خليل کرزی

هشمت خليل کرزی یو افغان سوداګر او سیاسي سلاکار وو. نوموړي د اسیا سیکورټي ګروپ مشر هم وو. حشمت خليل کرزى د زمري په ٧مه، د کندهار په ډنډ ولسوالۍ کې په خپل کور حشمت کلا کې د اختر د مبارکۍ په پلمه د يوه تن له خوا په ځانمرګي بريد کې ووژل سو. دا هم وګورئ سرچينې کندهاریان
نوردنېسه

نوردنېسه په ناروېجي؛ د سوالبرد د پاچا کارلز سېمې د پاچا ټاپو و شمالي اړخ ته پروت يو پیل ټکی دی. دغه پیل ټکی د د شمال ختیځ خلیج پراختیا ټاکي. دا هم وګورئ سرچينې د سوالبرد اړوند
جسی جیمز

جسی ووډسون جیمز په انګلیسي زوکړه ۵ سپټمبر ۱۹۴۷ مرګ ۳ افریل ۱۸۸۲م کال عمر ۳۴کاله د امریکا په تاریخ کې یوه یاعي غل او آفسانه یې څیره ده. په ۱۸۸۲م کال کې د نوموړی له قتل وروسته جیمز د امریکا په ناولي قیصو کتابونو او ترانو کې د یوه آتل په توګه یاد شو. د جسی جیمز قبر په ۱۹۹۵م کال کې چې شک کیده نوموړی خپل مرګ جعل کړی دی د طبي ډي ان آی د معلومولو لپاره بیاځلې وسپړل شو چې په نتیجه کې د نومړی ډي ان آی د هغه د نور نسل سره ورته وه. ژوند له مرګ وروسته د جسی جیمز په ژوند د ګڼ شمیر قیصو او کتابونو د لیکلو ترڅنګ په ۲۰۰۷م کال کې د ران هانسن قیصه چې په ۱۹۸۳م کال کې یې لیکلې وه د رابرټ بورډ بزدل په لاس د جسی جیمز قتل نومې فیلم هم جوړ دی.
کرني

کرني میسوري د امریکا متحده آیالاتونو په میسوري آیالات کې یو کوچینی ښار دی چې په ۲۰۱۰م کال کې یې ۸۳۸۱ وګړي لرل. د امریکا په تاریخ کې آفسانه یي څیره جسی جیمز له یاد ښار نه وو. جغرافیه تاریخ
سنت جوزف

سنت جوزف میسوري د امریکا متحده آیالاتونو په میسوري آیالات کې پروت ښار دی چې په ۲۰۱۰م کال کې یې ۷۶۷۸۰ وګړي لرل. تاریخ جغرافیه
زرلدا میمس

زرلدا میمس د مشهور امریکا شوکمار غله جسی جیمز چې اوسمهال د امریکا په تاریخ کې یوه افسانوه څیره ده ښځه وه.
د ګینه خلیج

د ګینه خلبج په انګلیسي د افریقا لوی وچې په لویدیځ کې د اطلس سمندر غاړی ته پروت لوی خلیج دی. اقتصادي ګټې
پاول کاګامی

پاول کاګامه پل کاګامه زوکړه ۲۳ اکتوبر ۱۹۵۷م کال له ۲۰۰۰م کال له افریل څخه د راونډا هیواد ولسمشر دی. سیاست شخصیت
واریستو کاروالو

واریستو کارلو وارستو کاوالو په انګلیسي زوکړه ۲۲ اکتوبر ۱۹۴۲م کال د سایوتومه او پرنسیپ هیواد ولسمشر دی. کاري ژوند
جورج بوم یسوس

جورج بوم یسوس زوکړه ۲۶ جولای ۱۹۶۲ د افریقا لویدیځ لورته په آرام سمندر کې د پروت ټاپوییز هیواد سایوتومه او پرنسیپ لومړی وزیر دی. شخصیت
کاپ هامرفست

کاپ هامرفست په ناروېجي؛ يو پیل ټکی دی چې د سوالبرد د پاچا کارلز سيمې پر سویډيني ټاپو باندې موقيعت لري. دا سيمه د سویډيني ټاپو تر ټولو سویلي لوری دی، او همدا پیل ټکی شاوخوا ۱،۵ کیلومتره اوږدوالی لري. نوموړی پیل ټکی د ناروېجن ښار هامرفست په نامه نومول سوی دئ. د پیل ټکي و شمال لور ته، د سویډيني ټاپو په لویدیز اړخ کې د سره د په ګډون نور کوشني ټاپوګان هم موجود دي. دا هم وګورئ سرچينې د سوالبرد اړوند
عینو مېنه

عینو مېنه يو ښارګوټی چي په کندهار کي موقيعت لري. دا ښارګوټی د افغانستان يو ډېر بهتره ښارګوټی دی؛ او پر ۴ زره هکټاره ځمکې باندې جوړ دی. ددې ښار ګوټي بنسټ اېښودونکی د پخواني ولسمشر حامد کرزي ورور محمود کرزی دی. دا هم وګورئ سرچينې
پي ام اس

پي ام اس یوه جاپانې خیریه موسیسه ده چې د افغانستان ترڅنګ په نورو ګڼ شمیر هیوادونو کې خیریه پروژې ترسره کوی. یادې موسیسې په تیرو ۲ لسیزو کې د افغانستان په ننګرهار ولایت کې د خلکو د هوساینې لپاره زیات شمیر کارونه کړي.
پارک

پارک زرغون بڼ سیمه ته ویل کیږي کومه چې د دولت یا کومې بلې ایداري لخوا په طبیعي یاهم نیمه طبیعي ډول زرعونه شوې وي همدارنګه یاده سیمه بڼ د خلکو د تفریح او سیلانې لپاره لپاره ځانګړی شوی وي. په افغانستان د بیلګې په توګه د بابر بڼ او همدارنګه د حبیب ځاځی پارک یادولی. دا هم وګورئ سرچینې
ماکي سال

ماکي سال مکي سال په انګلیسي زوکړه ۱۱ ډسمبر ۱۹۶۱م کال د سنګال هیواد ولسمشر دی. سیاست شخصیت
پوشنګ

پوشنګ بوشنجفوشنج د ننی هرات په لویدیځ کې یوه سیمه ده چې په تیر کې د یو مهم ښار اهمیت لره. یاد ښار د عباسیانو لخوا د فسانج په نوم یادیده چې د پخوانی خراسان سیمې یې ترې ایداره کولې. پوشنګ، پشنګ چي د بوشنج ، بوشنګ او فوشنج په عربي بڼه هم پیژندل کیږي، د پخواني افغانستان اړوند یوه سیمه وه، چي اوس وخت هرات ته نږدې بلل کیږي.
ارنست بای کروما

ارنست بای کروما زوکړه ۲ اکتوبر ۱۹۵۳م کال له ۲۰۰۷ تر ۲۰۱۷م کال پورې د دوه ۵ کلنو دورو لپاره د سیرالیون هیواد ولسمشر وو.
داوید ج. فرانسز

داوید ج. فرانسیز په انګلیسي . د سیرالیون هیواد لومړی وزیر دی.
جولیوز مادال بیو

جولیوز مادال بی جولیو مدال بیو په انګلیسي زوکړه ۱۲ مې ۱۹۶۴م کال له ۴ د مې ۲۰۱۸م کال راهیسې د سیرالیون هیواد ولسمشر دی. شخصیت سیاست
محمد عبدالله محمد

محمد عبدالله محمد زوکړه ۵ مې ۱۹۶۲م کال له ۲۰۱۷م کال راهیسې د سومالیا هیواد نهم ولسمشر دی. زده کړې سیاست
د ختیځې افریقا وخت

د ختیځې افریقا وخت ا یاهم د افریقا په ختیځ کې د یوه ځانګړي ساعت ګټه آخیستونکې سیمه ده. یاده سیمه له درې ساعته ړاندې ده. له یاد ساعت نه ۱۱ افریقایي هیوادونه ګټه اخلي. سومالیا جیبوتی کومور اریتریا ایتوپیا کینیا مداګاسکار سویلي سوډان سوډان تانزانیا اوګاندا
ګوجراتي ژبه

ګوجراتي ژبه په ګوجراتي: ترډېره د هند په ګجرات آیالات کې د هند هېواد له ۲۲ رسمي ژبو څخه یوه ده. د هند ترڅنګ په پاکستان کینیا اوګاندا او تانزانیا کې هم یاده ژبه کاریږي. د اټکل له مخې په یاده ژبه کابو ۴۸ میلیونه خلک خبرې کوي. ګوجراتي ژبه د مهاتا ګاندي او محمد علي جناح مورنۍ ژبه وه. سرچينې
ګجرات آیالات

ګجرات په ګجراتي ژبه د هند په لویدیځ کې پروت آیالات دی. د یاد آیالات مساحت ۱۹۶۰۲۴ کیلومتره مربع او په ۲۰۰۱ م کال کې د وګړو شمیر کابو ۵۱۶ میلیونه تنه وو. جغرافیه قومونه
تاميلي ژبه

تامیلي ژبه په تامیلي: د دراویدي ژبو له کورنې څخه ده چې تر ډیره د هند په تامیل ناډو سریلانکا او سنګاپور هیوادونو کې د تامیلي قوم لخوا کاریږي. ویونکي نړیوال موقیعت سرچينې
د افغانستان د سفارتونو او دپلوماتيکي ماموریتونو لړليک

د افغانستان سفارتونه او دپلوماتيکي ماموریتونه د نړۍ په شاوخوا کي وجود او فعاله ول لوبوي. دا سفارتونه او دپلوماتيکي ماموریتونه د نړۍ په شاوخوا کي د افغانستان د شتون او سياسي فعاليت بېلګه ده. دا هم وګورئ سرچينې
یوکاتان

یوکاتان آیالات د مکسیکو هیواد په یوکاتان ټاپوزمه کې پروت د یاد هیواد یو آیالات دی. جغرافیه