لوی التوسر

لوی پیري التوسر اکتوبر اکتوبر يو فرانسوی مارکسست فيلسوف و، چا چې د پاريس په کې زده کړې کړې وې، چېرته چې بالاخره د فلسفې پروفيسر شو. التوسر د اوږدې مودې لپاره د فرانسوي کمونست ګوند غړی او کله کله منتقد و. د هغه دلايل او لیکنې د هغو خطرونو په خلاف وې چې هغه د مارکسيزم په فکري بنسټونو د بريد پر مهال لیدل و. په دې کې په مارکسيستي تيورۍ د تجربوي اغېزو او بشرپالو اصلاح پالو سوسيال رجحاناتو دواړو نيوکې شاملې وې، کومې چې په اروپايي کمونستي ګوندونو کې د وېش تر څنګ په شخصيت پالنه او ايډيالوژۍ کې څرګندې شوې. التوسر ته عموماً د رغښتي مارکسست په نظر کتل کېږي، په داسې حال کې چې د فرانسې د رغښتوالي د نورو فکري مکتبونو سره د هغه اړيکه يوازې ساده تړاو نه و، او هغه د رغښتوالي په ډېرو نورو اړخونو هم نيوکه درلوده. نوموړي وروسته خپل ځان د يو ټولنيز انارشيست په توګه تشریح کړ. التوسر په ژوند کې له سختو رواني ناروغيو سره مخ شوی و. په ز کال کې، هغه د خپلې مېرمنې سوسيالې مرۍ خفه او ووژله. نوموړی د ليونتوب له امله د محاکمې لپاره وړ ونه بلل شو، او د درې کلونو لپاره د رواني ناروغيو په يو روغتون کې بندي شو. نوموړي له دې وروسته ډېر کم تعلیمي کار وکړ او په ز کال کې مړ شو. ژوند ليک د ژوند لومړي کلونه: - التوسر په فرانسوي الجزاير کې د الجزاير له پلازمېنې سره نږدې د برميندريس په ښارګوټي کې زېږېدلی و، کورنۍ يې د فرانسې د الساس د سيمې اوسېدونکې ښکته بورژوايي پايډ-ناير وه. پلار يې چارلس جوزف التوسر د فرانسې په پوځ کې دويم بريدمن او د بانک يو مدير و، مور يې لوسين مارت برجر يوه دينداره رومن کاتوليکه وه چې د ښوونځي د ښوونکې په توګه يې کار کړی و. د هغه د خپلو يادښتونو پر بنسټ، په الجزاير کې د هغه ماشومتوب ډېر نېکمرغه و؛ تاريخ پوه مارټن جي ويلي چې التوسر له البرټ کاموس او جيک ډيريډا سره يوځای، په شمالي افريقا کې د فرانسې د کلتوري نيواک توليد وو. په ز کال کې، د هغه کورنۍ د فرانسې مارسيل ښار ته ولاړه او پلار يې په دې ښار کې د د الجزاير د بانکوالۍ شرکت د څانګې رئیس و. التوسر خپل پاتې ماشومتوب هلته تېر کړ، په - ليسه کې يې ښې زده کړې وکړې او له سره يوځای شو. په ز کال کې دوی هغه مهال بيا کډوال شول، کله چې التوسر په ليون کې د د زده کونکي په توګه ځای پر ځای شو. وروسته نوموړی په پاريس کې د لوړو زده کړو د عالي ادارې له خوا ومنل شو. په کې، التوسر له کاتوليکو پروفيسرانو څخه متاثر شو، د په نوم د ځوانو کاتولیکانو له خوځښت سره یوځای شو، او غوښتل يې چې ټراپسټ د مسيحیانو يوه خاصه فرقه ده شي. له کاتوليک سره د هغه لېوالتيا له کمونستي نظريې سره يوځای وه، او يو شمېر منتقدين دليل وايي چې له کاتولیک سره د هغه ابتدايي متعارف کېدل په هغه طريقه اغېز درلود په کومه چې هغه کارل مارکس تشریح کړی و. په کې د تر څارنې لاندې د دوه کلونو تر چمتوالي وروسته، التوسر د ز کال په جولای مياشت کې په کې داخل کړای شو. خو د هغه ګډون د څو کلونو لپاره وځنډېدو، ځکه چې نوموړی د همدې کال د ستمبر په مياشت کې د دويمې نړيوالې جګړې پر مهال د فرانسې په پوځ کې وګومارل شو، او د ډېرو فرانسوي سرتېرو په څېر، د فرانسې له سقوط وروسته د المانيانو له خوا نيول شوی و. د ز کال د جون په مياشت کې په وان کې ونيول شو، نوموړی د شمالي المان په - کې د جګړې په يو پنډغالي کې د جګړې د پاتې پنځو کلونو لپاره وساتل شو. په پنډغالي کې، نوموړی لومړی د سخت کار لپاره ګومارل شوی و، خو له ناروغۍ وروسته بېرته په روغتون کې په کار وګومارل شو. دويمې دندې له هغه سره مرسته وکړه چې فلسفه او ادب ولولي. په خپلو يادښتونو کې، التوسر په پنډغالي کې د سرتيري، سياسي عمل او ټولنې تجربې د هغې شيبې په توګه تشريح کړي دي، چېرته چې نوموړی په لومړي ځل د کمونزم په نظريه وپوهېدو. التوسر يادونه کړې: ما په لومړي ځل د زندان په پنډغالي کې د سفر پر مهال د پاريس له يو وکيل څخه په خبرو کې د مارکسيزم په اړه واورېدل او دلته زه په حقيقت کې له يو کمونست سره مخ شوی وم. په دې پنډالي کې د هغه تجربې په ژوند کې د هغه په ذهني بې ثباتۍ هم اغېز پرېښود، چې د هغه په دوامدارې ناراحتۍ کې راڅرګند شو، او د ژند تر پايه ورسره و. روانپوه ويلي چې د التوسر د فلسفي فکر لپاره د بې ګټې جګړې تجربه اړينه وه. التوسر په ز کال کې په کې زده کړې بېرته پيل کړې، تر څو د ازموينې لپاره ځان چمتو کړي، کومه ازموينه چې په ثانوي ښوونځي کې د فلسفې د تدريس لپاره اړينه وه. په ز کال کې، التوسر له ټولنپالې سره وليدل، څوک چې يوه پخوانۍ يهودۍ او د فرانسې د مقاومت پخوانۍ غړې وه، له چا سره چې نوموړی تر هغه وخته په اړیکه کې پاتې شو، تر څو نوموړي په ز کال کې د مرۍ په خفه کولو سره ووژله. په همدې کال کې نوموړي د . . . له يو ژباړن جيکس مارټن او هرمن هيس سره د ملګرتيا نږدې اړيکې پيل کړې. مارټين وروسته ځانوژنه وکړه، چاته چې التوسر خپل لومړی کتاب ډالۍ کړی و. د جين کيويلس، جارج کينګويلهم او هيګل د کتابونو په لوستلو کې د التوسر په لېوالتيا مارټن ژور اغېز درلود. سره له دې چې التوسر کاتوليک پاتې شو، نوموړي له چپ اړخو ډلو سره ډېر تړاو درلود، د مزدور پادريانو له خوځښت سره يوځای شو، مسيحي او مارکسي فکر يې خپل کړ. شونې ده چې د همدې امتزاج له امله نوموړي الماني ايډياليزم او هيګلي فکر خپل کړی وي، څه ډول چې د مارټن اغېز او په فرانسه کې د او ز لسيزو کې د هيګل په اړه نوې لېوالتيا پيدا شوې وه. په همغږۍ سره، د تر لاسه کولو لپاره د التوسر د ماسترۍ رساله د . . . د فکر د محتوا په اړه . . . په موضوع وه. د د روح ښکارنده پېژندنه پر بنسټ، او د تر څارنې لاندې، التوسر په دې اړه يوه مقاله وليکله چې د مارکس فلسفې څه ډول د هيګلي د بادار-غلام له جدلياتي څخه له وتلو انکار وکړ. د څېړونکي ګريګوري ايليټ په وينا، هغه مهال التوسر يو هيګلي و، خو يوازې د يوې لنډې مودې لپاره. علمي ژوند او له کمونست ګوند سره تړاو: - په ز کال کې، نوموړی په ثانوي ښوونځيو کې تدريس لپاره تاييد شو، خو د هغې پر ځای په کې د ښوونکي په توګه وګومارل شو، تر څو له زده کونکو سره د هغوی د ازموينې لپاره د چمتوالي په برخه کې مرسته وکړي. په ازموينه کې د هغه فعاليت نوموړي ته د لیکلو په برخه کې تر ټولو غوره درجه او په شفاهي نمونه کې دویمه درجه ورکړل شوه د نوموړي په مسلک کې دا بدلون تضمين کړ. نوموړي په ځانګړو موضوعاتو او د فلسفې د تاريخ څخه د خاصو څېرو په اړوند د خصوصي تعلیمي دورو او تعليمي ټولګيو وړاندې کولو مسئوليت درلود. په ز کال کې، نوموړی د ادب د ښوونځي سکرتر وټاکل شو، او د ښوونځي د مديريت او رياست مسئوليتونه يې په غاړه واخيستل. له دې امله چې نوموړي د مشهورو فرانسوي فيلسوفانو لکه او سره يو ځای ګڼې درسي دورې او کنفرانسونه تر سره کړي و، التوسر په کې یو ژور اغېز لرونکی شخص و. نوموړي همدا راز د فرانسوي فيلسوفانو په يو نسل او په عموم کې په فرانسوي فلسفه اغېز پرېښود او د هغه د محصلینو له ډلې څخه و. په ټولیز ډول، التوسر په کې پنځه دېرش کاله تېر کړل، او د ز کال د نومبر تر مياشتې يې دلته کار وکړ. سرچينې