ihanif/pashto-wikipedia-corpus huggingface dataset:
لږ گڼ ليپوپروټين

لږ-گڼ ليپوپروټين يا لږ-گڼ شهمي پروټين په انگرېزي: - يا په لنډه د ليپوپروټينو د پينځو سترو ډلو نه يوه ډله شهمي پروټين دي چې د غټې کچې نه تر وړې کچې په دې ترتيب اوډل کېږي، کايلومايکرون، خورا لږ-گڼ ليپوپروټينشهمي پروټين، منځنی-گڼ ليپوپروټينشهمي پروټين، لږ-گڼ ليپوپروټينشهمي پروټين، ډېر-گڼ ليپوپروټينشهمي پروټين. دا ليپوپروټينونه د ژونکو نه چاپېر اوبلن چاپېريال او د اوبو پر بنسټ د وینې بهير کې د غوړو د گڼ شمېر ماليکولونو، چې په دغو کې کولېسټرول هم راځي، د لېږدېدو چارې برابروي. څېړنيزو زده کړو جوته کړې چې په لوړه کچه د بي-ډول لږ-گڼ ليپوپروټينونه اې-ډوله لږ-گڼ ليپوپروټينو په خلاف روغتيايي ستونزې او د زړه او رگونو ناروغيو ته وده ورکوي. دا ډول ليپوپروټينونه اکثراً د بد کولېسټرول په نامه هم پېژندل کېږي او د دغو په خلاف ډېر-گڼ ليپوپروټينونه د ښه کولېسټېرول په نامه پېژندل کېږي. د آزمېښتون آزموينې په درملگريزو آزمېښتونو کې اکثرا د وينې اخيستنې وروسته په وينه کې د - کچې راپور وړاندې کېږي، دا هغه معيار دی چې د کولېسټرول لرونکو لږ-گڼ ليپوپروټينو شمېر پرې څرگندېږی. په کلينيکي لحاظ، دا اندازه شوی شمېر ډېر ارزښت لري. د شمېرپوهنې له مخې د - د کچې شمېر د هغو لږ-گڼ ليپوپروټينو د څومره والي په اټکل کېدو کې کارېږی چې روغ بدن د اتېروسکلېروسېز ناروغۍ په لور بيايي. د نېغه مېچنه هم په آزمېښتون کې شونې ده او د پورته ياد شوي آزمېښت په پرتله په ځينو ځاينو کې موثره هم ده. خو دا آزمېښت د ډېر لگښت او په ځانگړو آزمېښتونونو کې د ترسره کېدنې په پار ډېر نه ترسره کېږي. په ۲۰۰۸ ز. کال کې او د په مرسته د ماليکولونو نېغه مېچنه تصويب کړه چې په ځينو روابطو کې تر ټولو ښه او په ځینو وگړو کې د زړه او رگونو د رنځونو د وېرې په اټکلېدو کې کارېږي. ژونکيميا جوړښت - - . . -. . . . . - . د څېرمه ډولونو مخبېگلې . . . . . . . . . . . ژونکې منځ ته لېږدېدنه . - . . - . . . . سرچينې
عبدالغفران بيکس

عبدالغفران بيکس په ۱۹۲۲ کال کې په ډاگۍ محله الداد خيل تحصيل و ضلع صوابۍ کې زيږيدلی ؤ. هغه خپلې زده کړې د خپل پلار نه په ډير کم عمر کې شروع کړې چې ډيره ډيره زر يي ترقي وکړه خو افسوس چې د لسم ټولگي په دوران کې پري داسي بيمارۍ حمله اوکړه چې آخر کارد دغي بيمارۍ په وجه دارالبقا ته رخصت شؤ. ولي سره د دي غټ مرضه هم دوي خپله زده کړې سلسه پري نۀ ښوده. او ئي اوکړه. دندې د مرحوم ټول وخت د بچو په خدمت کې د استادۍ په شکل سکلونو کې تير شوي ؤ. مرحوم خپله ډيوټي ډيره په ايماندرۍ او محنت سره کړي وه. او حلق ئي اوس هم ستاينه کوي. د مرحوم پلرنۍ دنده بزگري وه د دوئ اکثر خلک لوستي دي. هم دغه وجه ده چې په بيکس باندې د زده کړې اثر ؤ اگر چې د زميندارۍ په کاروبار د دوی ښه گوزاره کيگي او کيده، ليکن مرحوم په قوم هم مئن ؤ. او هغوي دا غوښتله چې پښتون قام دي هم د نورو ترقي يافته قامونو سره اوږه په اوږه شي پدي وجه هغوي د بچو خدمت خپل فرض گڼلو. د مرحوم عمر تقريبا ۴۶ کاله ؤ. د قد قامت په لحاظ برابر ؤ او د ډيري بيمارۍ په وجه د بدن نه ډېر سپک ؤ. او د جوثي رنگ ئي تور والي ته مائل شوي ؤ. د مرحوم اکثر وخت به پخپله خاموشی کې تيريدۀ. خبري به ئي ډيري کمي کولي د ضرورت خبري به ئي هم په ډير لنډ وخت کې تر سره کؤلي. د هغوي خندا په هيڅ وخت کې په بړق بړق نۀ وه کۀ ډيره د خندا خبره وه نو مسکی به شؤ. دغه شان د هغوي په لار تتل اؤ کتل هم ډېر عجيبه ؤ، داسي به روان ؤ چې زما په خيال به تري ميږي هم نۀ وي ازار شوي ...... شعر و شاعري د ورکوټوالي نه د مرحوم د پښتو ادب سره مينه وه. اوس هم د هغوي په زوړ ليک کې د ورکوټوالي اشعار شته. د ورکوټوالي اشعار ئي هم په ډيره اعلي پيمانه صحيح دي او داسې معلوميږي لکه چې دا هم د پوخ عمر اشعار دي. د مرحوم نظم او نثر دواړه ځان له خپل اوچت مقام لري چې الله تعالي ډير کمو حلقو ته دا اعزاز ورکړي دي . چاپ شوي آثار د مرحوم دوه کتابونه چاپ دي چې دواړه اوس ناياب دي سندري زړۀ چاودي سرچېنې زړۀ چاودي د سريزي نه ماخوذ شويده. مننه
د تودوخې د لېږد وړتیا

د هغې تودوخې کچې ته چې په یوه ثانیه کې د یوې درجې د تودوخې د توپیر سره ننه او باندې، د تودوخې د وړانگو او بهېدو په توگه د ودانۍ له یوې برخې لکه: دېوال، کړکۍ... له منځه تېرېږي؛ د هغې برخې د تودوخې د لېږد وړتیا په نامه یادېږي. هر څومره چې دا شمېر لوی وي همدومره د هغې برخې د د تودوخې د لېږد وړتیا لویه وي. په ودانۍ کې د توکونو دغه وړتیا ته په درنه سترگه نه کتل کېږي او هڅه کېږي چې د کار شوي توکي دا وړتیا راکښته کړي. وړتیا په دغه فورمول شمېرل کېږي: دلته: - د تودوخې د لېږد وړتیا، واحد یې .دی. - د تودوخې لېږد،واټیې واحد دی. - د دېوال د ودانۍ د هغه برخې د مخ غټوالی، په ښودل کېږي. - د تودوخې توپير په دېوال او یا په هغه برخه کې په کلویناندازه کېږي. سرچينې محمود علیمي وردگ: ښيښه په ودانۍ کې د ودانۍ فیزیک د ودانۍ توکونه
د مزلو د اړتیاوو د مرتبو سلسله

د مزلو د اړتیاوو د مرتبو سلسله یا په لنډ ډول د مزلو هرم هغه نظریه ده چې د امریکايي ارواپوه ابراهم مزلو له خوا په کال ۱۹۴۳ کې په یوې مقاله کې وړاندې شوه. دغه نظریه د انسانانو د اړتیاوو په هکله ده. د مزلو هرم پنځه پوړه لري او په هر پوړ کې یې د انسان غوښتنې له د مزلو په نظر د گېډې مړول او جنسي غوښتنې فیزیولوژیکې اړتیاوې د لومړي پوړ اړتیاوې دي. دا غوښتنې په حیوان او انسان کې شریکې دي، نامحدودې نه دي او لـه پوره کېدو څه موده وروسته یو ځل بیا راولاړېږي. د گېډې لـه مړېدلو وروسته بنیادم په امن پسې گرځي او د سلامتۍ په لټه کې وي. په دریم پوړ کې اجتماعي تعلقات ځاى لري. انسان غواړي یوازې نه وي، په یوه اجتماعي گروپ کې شامل وي. کلـه چې دا ټولې اړتیاوې لږې یا ډېرې پوره شي، بنیادم ته په ټولنه کې د امتیاز لرلو شوق ورولاړېږي. غواړي نور یې احترام وکړي او په درنه سترگه ورته وگورٍي. غواړي د ده کور، د ده جامې او د ده موټر تر نورو زیات وي. په برلاسۍ پسې گرځي. خو انسان تر دې لوړه اړتیا هم لري. انسان د خپلو غوښتنو په تر ټولو لوړه مرحلـه کې یو ځل بیا په ځان کې ډوبېږي. د مین غوندې شي. د نورو ښو یا بدو تبصرو ته اهمیت نه ورکوي، یوازې پخپلو لوړو اجتماعي مقصدونو پسې گرځي. غواړي حقیقت ته ورسیږي، غواړي تلپاتې اثارو ولیکي، غواړي دنیا بدلـه کړي او په ټولنه کې نوى روح وپوکي. شخصي ژوند :
مهرانا پراتاپ

مهرانا پراتاپ يا پراتاپ سېنگهـ د ميوار د سيمې يو زړور هندو واکمن تير شوی دی٠ دی دمهارانا اودی سنگ زوی دی٠ داودی سنگ تر مړينې وروسته راجپوت مشران سره کښيناستل او نو موړی يې د ميوار دسيمې دواکمن په تو گه اعلان کړ٠ دده په وخت کې هم له مغولو سره ډېرې جگړې شوي دي چې يوه يې هم په ١٥٧٦ ميلادي کال کې دهلدي گاټي جگړه وه٠ نو موړی په هند کې ديوه ملي اتل په څېر پيژندل کيږي٠هغه د میوري رانا په توګه وټاکل شو او د مغل امپراطورۍ د توسع پرضد د هغه د نظامي مقاومت لپاره د پام وړ و.مهاراانا په . کال کې د هالدګتي د جنګ مرګونی جنګ وکړ ، د چټوټورګم محاصره او د دیوار جګړه ناکامه کړه او خپله خاوره یې مغلو څخه آزاد او خپلواکه کړه.هغه د اکبر ترټولو لوی دښمن ګ .ل کیده. میراث هارانا پرتاپ د سیسودیا قبیلې یو پیاوړی هندو راجپوت و. د مهاراانا پلرونه د سوریاوشي شاهي کورنۍ وه چې د میروار د واکمن او د هغه هندو سلطنت څښتن رام لخوا رامینځته شوې وه. د میوند سلطنت د ډیری واکمنانو لکه بپا راول ، رانا کمبا او رانا سنګا لخوا اداره کیږي. د هغه کوچني ورو ه شکتي سینګ ، ویکرم سینګ او جګمل سنګ وو. پرتاپ دوه کاه ورو ه درلودل: چاند کنور او من کنور. هغه د بیجولیا اجیبید پنوار سره واده کړی و او هغه نورې میرمنې سره واده کړی او اولادونه یې د امرسینګ په ګډون پریښي دي. هغه د میوند شاهي کورنۍ پورې اړه درلو.
رانا سنگا

رانا سنگا په اصل کې د راجستان دايالت دميوار دسيمې و او دسيسوديا راچپوتانو په قبيلې پورې يې اړه درلودله. نوموړی په ١٤٨٤ زيږديز کال کې زيږيدلی او په ١٥٢٧ کال کې مړ شوی دی. دده دواکمنۍ دوره د١٥٠٩ او ١٥٢٧ زيږ دېزوکلو نو تر مينځ وه. نوموړي د راجپوتانو يوه پياوړې واکمني رامينځ ته کړه. دده دواکمنۍ په وخت کې عدل او انصاف ډېر و. نو موړي دبابر سره په کنوا نومې سيمه کې جگړې هم وکړې. تر ده ورو سته دده زوی مهارانا اودی سنگ دميوار دسيمې واکمن شو.
پريتويراج چوهان

پريتوي راج چوهان د چو هان په را چپوتانو کې يو مشهور جنگيالی واکمن تېر شوی دی ٠ نو موړی په ١١٩١ او ١١٩٢ کلونو کې دوه ځلې دشهاب الدين محمد غوري سره په تارين نومې سيه کې چې په اوس وخت کې دهند دهريانا په ايالت کې مو قعيت لري د دوه لکه پو ځونو ،دېرش زره سپرو اودری سوه جنگي ها تيانو په ملتيا وجنگيد٠ همداراز پير تهوي راج دگجرات دبهيم ديو سو لنکي او دمهوبا دواکمن سره هم جگړې کړي دي ٠ نو موړی دهند په تاريخ کې ديوه ملي اتل په تو گه پيژندل کيږي هندي پاچايان د هند تاريخ
چوهان

چوهان يوه هندو راچپوته کورنۍ وه چې په ډهلي، اجمير او شمالي هندو ستان کې يې ددولسمې زيږديزې پيړۍ په ورو ستيو کې يې واکمني کړې ده. په دې کورنۍ کې هم يو شمېر واکمنان تير شوي دي چې نو مونه يې دادي: هرسراج چوهان، اجی راج چوهان،بسال ديو چو هان او پيرتهوي راج چوهان. له دغو ټو لو نه مشهوريې پريتويراج چوهان دی د هند تاريخ
مټ

مټ په انگرېزي: د لاس پورتنۍ برخه ده چې د اوږې او ليچ تر مېنځ ځای پر ځای دی.
غونډل

غونډل په لاتين: د لویو غڼو څخه دی او د مځکني بې شمزۍ ژويو څخه تر ټولو لوی ژوي هم بلل کېږي. غونډل حشرې او نورو غڼو ښکار کوي. توصيف غونډل څېرونکی ژوي دی چی په شپه کی ښکار کوي. د غونډل بدن د سر و سینې او بطن څخه جوړ شوي دي. غونډل اته پښې لري. نوموړي ژوي پر سر و سینې باندي دوه کوچنی زهر لرونکي گيرې لري چی د ښكار شوى ژوی د وژلو لپاره کاروي. پرته له گيرو نه خاصي اندامونه لري چی تر خولې نژدي پروت دی او د تکثیر کولو لپاره کارېږي. دغه سره غونډل زهر د زړه د ناروغیو په درملنه کې کارول کیږي. د دې تر څنگ یو ډول نور غونډلان هم شته چې د نارینه و جنسي قدرت زیاتوي.نوموړي غڼه کولای سی پر وينو باندي ، تر مځکې لاندي او پر مځکې باندي ژوند وکړي. غڼې
مچ

مچ یا كورنى مچ په لاتين: د مچانو څخه یوه مضره حشره ده چې د په کورنۍ او د په جنس پورې اړه لري. نوموړي خوځندکه په ځانگړي ډول د انسانانو په کورونو کی ژوند کوي او د گرمو ځایونو سره ډېره میننه لري او کولای شی ساري رنځونه سرایت وکړي. په نړۍ کې د مچانو ۷۵۰۰۰۰ ډولونه ژوند کوي. مچان لومړي پلا په هگۍ کې وي، او د ۱۴ ورځو په تېرېدا بیا وزرې کوي او له هگۍ راووځي. توصيف كورنى مچ یوه جوړه وزرونه، درې جوړې پښې او یو جوړه مرکب سترگې لري. اوږدوالي یی ۱۲ میلي مترو ته رسېدلای شی. بدن یی د ويښتو لخوا پوښ شوي دي خوځندکې
چابکۍ

چابکۍ په لاتين: د خوځندکو څخه یوه ډله ده چی د نړۍ په بېلا بېلو سیمو کی ژوند کوي. په اوس وخت کی په نړۍ کی تقریبا ۳۵۰۰ ډوله چابکۍ ژوند کوي. چابکۍ واښه خوړونکی او غوښه خوړونکي خوځندکه ده چی ۳۵۰ میلیونه کاله مخکی په مځکه کی یی ژوند کوله. نوموړي خوځندکه په ځانگړي ډول نباتونه خوري خو کوچني ژوی هم ښکار کولای سی. دا هم وگورۍ آلماني چابکۍ چابکۍ خوځندکې
غوړگه

غوړگه د پښې هغه برخه ده چې د گونډو او بجلکو تر مېنځ ځای پر ځای ده. اناتومي
نيوروبورېليوسېز

نيوروبورېليوسېز په انگرېزي: د مرکزي عصبي نظام يوه بې نظمي ده چې د سپايروکيت باکټېريا، بورېليا جنس د انتانونو په سبب رامېنځ ته کېږي. د دغې ناروغۍ مايکروبيولوژيکي وده د نيوروسيفيلس يا عصبي باو ناروغۍ ته ورته دی. نيوروسيفيلس يا عصبي باو يو بل ډول سپايروکيتي انتاني ناروغي ده. نيوروبوريليوسېز د لايم ناروغۍ د آخرنۍ نابابې بڼې په توگه هم څرگندېږي. نښې نښانې نيوروبورېليوسېز اکثراً د لايم ناروغۍ ته ورته نښې نښانې ښکاره کوي، چې په دغو نښو نښانو کې ايريتيما ميگرانس يا په جلد باندې سرې لکې، والگي ته ورته نښې نښانې لکه تبه او عضلاتي دردونه شامل دي. د نيوروبوريليوسېز په عصبي نښو نښانو کې مېنېنجوراډيکولايټس چې په اروپايي ناروغانو کې عام دی، د کرانيال عصبي رشتو غيرنورمالتياوې او عقلي ناسوبتياوې شاملې دي. په حسي نظام کې اختلالونه هم موجود وي. په ډېرو کمو پېښو کې د اېنسېفلومايلايټس يوه پرمختللې بڼه هم ليدل کېږي. په ماشومانو کې د نيوروبورېليوسېز نښې نښانې سرخوږی، د خوب مضاهمتونه او د ککرۍ د منځ فشار د ډېروالي نښې، لکه پاپيلوايډيما هم ورسره ملې وي. د نيوروبورېليوسېز سره هغه نښې چې په ماشومانو کې لږې ليدل کېږي، هغه مېنېنجايټس، مايلايټس، اټاکسيا او کوريا دي. د سترگو د لايم ناروغي هم په ناروغانو کې ليدل شوې، او همداراز نيوروبورېليوسېز سپاينل کارډ هم اغېزمن کوي، خو دا موندنې دومره عامې نه دي. توپيري تشخيص داسې يو شمېر نورې ناروغۍ هم شته چې د نيوروبورېليوسېز ورته نښې نښانې له ځانه ښيي، په داسې ناروغيو کې: الزايمر ناروغي حاده خپره شوې اېنسېفلومايلايټس ويروسي مننجايټس ملټيپل سکلېروسېز د بېل پالسي نيوروبورېليوسېز چې د امايوټروفېک لاټرال سکلېروسېز سره نښې نښانې لري. درملنه په امريکا کې د نيوروبورېليوسېز درملنه د هغو انتيبيوتيکونو په مرسته کېږي چې د وينې-او-مغز دېوال نه تېرېدونکي خواص لري، لکه پېنسيلينونه، سېفټرايکسون او يا هم سېفوټاکسيم. په يوه ځانگړي ناټاکلي آزمېښتي پړاو کې دا وښودل شول چې د پېنسيلينو په پرتله سېفټرايکسون د نيوروبورېليوسېز په درملنه کې ډېر اغېزمن درمل وه. ځينو ځانگړو څېړنيو ښودلې چې په ماشومانو کې سېفټرايکسون هم گټور درمل دي او د دغو درملو سپارښتنه يې کړې. د گټورې درملنې موده له ۱۴ تر ۲۸ ورځو پورې ټاکل شوې. په اروپا کې گڼ شمېر څېړنو او زده کړو دا څرگنده کړې چې نيوروبورېليوسېز په درملنه کې ډوکسيسيلين هم د سېفټرايکسون په شان د ورته اغېزو نه برخمن انتيبيوتيک دي چې د رگ له لارې بايد وکارېږي. خو په امريکا کې ډوکسيسيلين د نيوروبورېليوسېز د درملنې په توگه په پراخه کچه نه دي څېړل شوي، خو په اروپا او امريکا کې پر بورېليا بورگدورفېري بری او د دغې باکټيريا په وړاندې د شته انتيبيوتيکو حساسيت يو شان گڼل کېږي. بيا هم په عام ډول ډوکسيسيلين د ماشومانو په درملنه کې د هډوکو او غاښونو د تخريب په خاطر نه ورکول کېږي. د نيوروبورېليوسېز هغه درملنې چې د شک په سترگه ورته کتل کېږي او يا هم د درملنې له حيثيت نه بې برخې گڼل شوي: مالاريا درملنه هايپربېرېک آکسيجن درملنه کولويډل سپين زر د هايډروجن پرآکسايډ او بسماسين ستنه دا هم وگورۍ کنک-زېږنده ناروغي سرچينې لايم ناروغي
سالنډي

سالنډي په انگرېزي: د ناروغۍ نښه ده چې گڼ شمېر علتونه لري. ناروغې نښې
مياخېل

میا خیل میاگان د افغانستان په مختلفو سیمو کې او سربیره په پاکستان کې هم میشت دې د میاگانو اصلی سرجینه له ختیز افغانستان پښتونخوا څخه چې د میا علي صاحب لمسې دې سرچېنه اخلې چی اوس مهال زیاتره یې د افغانستان په مختلفو سېیمو کې ژوند کوې.
افغان سره مياشت ټولنه

د افغاني سرې میاشتې ټولنه په ۱۳۰۸ لمریز کال کې د کابل ښاروالۍ د هلو ځلو په اساس جوړه شوه. هغه وخت د دې ادارې لومړي کارونه د مصیبت ځپلو خلکو سره مرسته وه. وروسته له درې کلونو څخه ۱۳۱۱ لمریز کال کې د محراب احمر یا سور محراب نوم ورکړل شو او د مالیې وزارت په چوکاټ کې به یې فعالیت کاوه. له دې وروسته دغه اداره بیا د عامې روغتیا پورې وتړل شوه. د افغاني سرې مياشتې ټولنه
د سره صليب او سرې مياشتې نړيوال غورځنگ

د سره صلیب او سرې میاشتې نړیوال غورځنگ یو مرستندویه غورځنگ دی چې د سره صلیب د نړیوال او نورو نړیوالو ټولنو یوه برخه ده. دا اداره په ۱۹۱۹ زېږديز کال کې تاسیس شوه او د سویس هېواد په جینوا ښار کې موقعیت لري. بشر دوست غورځنگونه غیرحکومتي غورځنگونه
ستم ملي

ستم ملي په افغانستان کې د يوه سياسي خوځښت نوم و چې د دغه غورځنگ مشر او بنسټگر طاهر بدخشي و. د افغانستان پخوانی شاهي نظام او د افغانستان د خلق ډيموکراتيک گوند دواړه د ستم ملي سره سياسي مخالفت درلود او د فعاليت مخنيوی يې کاوه. د پخواني شوروي اتحاد او روسانو لخوا دا سياسي خوځښت ته د يوه ماويستي کيڼ لاسي سياسي تنظيم په سترگه کتل کېده. په ۱۴ د فېبروري، ۱۹۷۹ ز. کال کې د ستم ملي څلورو فعالينو چې د پوليسو جامې يې په تن وې د امريکا سفارت ته ورننوتل او د امريکا سفير يې د ځان سره وتښتاوه. د دغو څلورو تنو فعالينو د خپل د گوند يو سياسي رهبر او بندي بدرالدين باحس د خوشې کېدو په بدل کې د امريکايي سفير خوشې کېدو شرط وړاندې کړ. کله چې د حفيظ الله امين حکومت د باحس د خوشې کېدو نه انکار وکړ او د ټوپکوالو سره د هر ډول خبرواترو نه يې ډډه وکړه، نو ټوپکوالو د کابل هوټل په ۱۱۷ مه کوټه کې د امريکا سفير اډولف ډب ساتلی و. کله چې افغان امنيتي ځواکونه او د روسانو مشاورين په دې خبر شول نو هغوی د هوټل د چت پر سر او لاندې ټول هوټل يې محاسره کړ. په دې وخت کې د ټوپکوالو او امنيتي ځواکونو تر منځ خبرې اترې په ټپه ودرېدلې او په ۱۲.۳۰ دقيقو باندې د امنيتي ځواکونو او يرغمل گرو لخوا ډزې پيل شوې او د همدغو ډزو په ترڅ کې د افغانستان لپاره د امريکا سفير په ډزو ووژل شو. د نور محمد ترکي او د حفيظ الله امين د واکمنيو په وخت کې ستميانو په فعاله توگه خپل فعاليتونه نه شو کولی نو د افغانستان په شمال کې يې کليوالي سيمو کې فعاليتونه پيل کړل، خو کله چې ببرک کارمل د روسانو سره افغانستان ته راغی ، نو دا هغه وخت و چې ستميانو په ښکاره خپل فعاليتونه پيل کړل. طاهر بدخشي چې د ببرک کارمل نژدې ملگری و نو د ببرک کارمل د واکمنۍ په وخت کې يې په دولتي ارگانونو کې نفوذ پيل کړ. په ۱۹۸۳ ز. کال کې د ستم د ډلې يو سياسي مشر بشير بغلانی د افغانستان د عدليې وزير شو. اوس هم ستميان د افغانستان په شمال کې د نا-پښتون مېشتو سيمو کې نفوذ لري. سرچينې د افغانستان د خلق ډيموکراتيک گوند د افغانستان سياسي گوندونه د افغانستان سياسي تاريخ
السلام عليکم

ٱلسَّلَامُ عَلَيْكُمْ یوه عربي کلیمه ده چې مسلمانان یې د روغبړ او یا نورو لیدنو کتنو پر وخت یو او بل ته وايي. عربي وييونه
غلام محي الدين خان انيس

غلام محي الدين خان انيس د انيس افغاني ورځپاڼې بنسټگر او مشر پازوال و. افغان رسنوال
عبدالوکيل خان

نايب سالار عبدالوکيل خان مړينه: ۱۳۰۹ هـ. ل. د افغانستان د آزادۍ يو اتل دی. نائب سالار عبدالوکیل خان نورستانی عبدالوکیل خان نورستانی په ۱۲۵۴،ل، ل، کې د نورستان د کانتیوا په کلي کې زیږیدلی دی، د امیرعبدالرحمن خان په حکومت کې د شاهي ګارد قطعې په توپچي کې یې دنده تر سره کوله. د امیرحیب الله خان په حکومت کې د کرنیلۍ، یا د کنډک مشرۍ رتبې ته ورسیده، په کال ۱۲۹۰، ل، ل، کې غونډ مشر شو. دوه کاله وروسته د کندهار ولایت د قوماندان په توګه وټاکل شو او د کندهار د شورشیانو په غلي کولو کې بریالی ؤ چې له امله یې د صداقت مډال ترلاسه کړ. په کال ۱۲۹۴، کې کابل ته راوغوښتل شو، لومړۍ د دوهمې لواء د قوماندان په توګه او بیا د کابل ولایت د کوټوالۍ د قوماندان په حیث مقرر شو. عبدالوکیل خان نورستانی وروسته د امیر حبیب الله خان له مرګ څخه د جنرالۍ رتبې ته ورسید او د کابل د دویمې لواء قوماندان او بیا د اسمارو د سرحدي ځواک د قومانداند په توګه تعین شو. د افغانستان د استقلال په څلورمه جبههد چترال او ارنوۍ په جګړه کې یې توره وکړه. افغانستان در مسیرتاریخ،۷۶۰ جنرال نورستانۍ په کال ۱۲۱۹، ل-ل، د کابل د لومړۍ فرقې قوماندن وټاکل شو، ده د امیرامان الله د حکومت په دوران کې د منګلو او ګوډملا پاڅونونو له منځه یوړل، په کال ۱۳۰۴، کې د نائب سالارۍ رتبې ته ورسید او د قطغن او بدخشان د قوماندان په توګه مقرر شو. نائب سالار نورستانی د نادرشاه په حکومت کې د خپلې رتبې په لرلو سره د شماليپروان د امنیت د ټینګولو په خاطر د کابل د دویمې قول اردو د قوماندان په حیث مقرر شو، نوموړی د سرطان په میاشت، د ۱۳۰۹، کال کې د یو کنډک عسکرو سره د کوهدامن سیمې ته ولاړ او د اسد میاشتې په څلورمه نیټه د دندې د ترسره کولو په وخت کې د یاغیانو لخوا شهید کړی شو. د نائب سالار جنازه یې له سرای خواجه څخه کابل ته رواړله او د مرنخاندشیهدانو غونډۍ کې په درناوي سره خاورو ته وسپارل شو او د ده د لویو او ښو خدمتونو د درناوي له امله د ده مزنګ په څلورلاري کې شپږمخی یادګارۍ څلی جوړ شو. إِنَّا لِلَّهِ وَإِنَّا إِلَيْهِ رَاجِعُونَ تړلې لیکنې سرچینې
تيد

تيد د يو اورشيندي غره نوم دی چې په کناري ټاپوانو کې موقعيت لري. دا غر د سمندر له هوارې ۳۷۱۸ متره لوړوالی لري، دا غر د سپانيا تر ټولو لوړه سيمه ده. اسپانيا ځمکپوهنه
اېف – ۱۶

اېف ۱۶ په انگرېزي: - د جت څو مقصدېزه یوه امریکایی برید کونکي الوتکه ده چی د مځکني او هوایی هدفونو د منځه وړلو لپاره ورڅخه کار اخیستل کېږي. دغه الوتکه کولای شي په شپه کی او د باران په وخت کی جگړه وکړي. نوموري الوتکه چی د ۷۰ کلو څخه په امریکا او ترکیې کی د جنړال ډائینامکس او لاکهیډ مارټین د الوتکو جوړونکي په صنعتي فابریکو کی جوړ شوي دی په نړۍ کی د هوایی ځواکونو تر ټولو پراخه وسله ده. په اوس وخت کی ۲۴ هېوادونه د اېف - ۱۶ د الوتکې څخه کار اخلی او نور هېوادونو هم غواړي دغه الوتکې رانيسي. تاریخ د اېف ۱۶ یرغل کونکي الوتکه په ۷۰ کلو کی جوړه شوه او لمړنی الوتنه یی په ۱۹۷۴ کال کی ترسره شوه. امریکایی هوایی ځواک د دغی الوتکې څخه په رسمي ډول د ۱۹۷۸ کال څخه کار اخلی. تر اوسه پورې ۴،۵۰۰ الوتکې جوړې شوې دي. په ۷۰ کلو کی لمړنی الوتکې اروپایی هېوادونو ته صادرې شوې. په ۱۹۷۹ کال کی د اېف ۱۶ الوتکې ایران او اسرائیل ته عرضه شوې. رضا شاه پهلوی د امریکانانو سره تړون لاسلیک کړ خو امام خمیني تر اسلامي انقلاب وروسته دغه تړون لغو وکړ. کله چی په افغانستان کی جگړه پېل شوه نو امریکا په مرکزي آسیا کې د شوروی د آغېزې څخه خطر احساس کړ. په ۱۹۸۳ کال کی امریکایی حکومت هوډ وکړ چی پاکستان ته عصري الوتکې ورکړي. په ۱۹۸۳ کال کی ۳۴ الوتکې د پاکستان د هوایی ځواک لاس ته ورغلې او پاکستان د دغو الوتکو څخه د سرحد د څارلو لپاره کار اخیست. په ۱۹۸۱ کال کی د آېف ۱۶ اسرائیلی الوتکې عراقی اټمي بټۍ ویچاړ کړه. امریکایی الوتکې
جهانگير خان

جهانگير خان د سکواش د لوبې پخوانی اتل دی. هغه په خټه پښتون دی خو په کراچۍ کې زېږېدلی دی. لوبغاړي
احمد سلمان رشدي

أحمد سلمان رشدي يو أنگرېز ليکوال دی، هغه د شيطاني آيات تر ليکلو وروسته دنوم خاوند شو. هندي ليکوال
محمد ايوب خان

محمد ايوب خان د افغانستان د ماليې پخوانی وزير و. افغان وزيران
ودانۍ

یوه ودانۍ د انسانانو، څاروي او یا د شیانو د ساتلو د پاره نه یوازې د پنځ له پېښو باد، باران، لمر، تودوخه او داسې نورو څخه خو تر حده د انسان د ورانۍ څخه په لوی لاس او یا په تېر وتنه غلا، سوڅول، په تېروتنه اور اخیستل او داسې نور کې ساتي. یوه ودانۍ د څو کړونتياو غونډې ته ویل کېږي چې د ودانیزو کړنلارو په بڼست مخته ځي. ودانۍ د ودانیزو توکونو د یو ځای کولو او تړلو څخه جوړېږي. دغه توکونه کېدای شي پخه خښته، ډبره، سمينټ سیمټ،لرگی ، وسپنه، ډامبر، ښیښه او داسې نور وي. یوې کېږدۍ او یا بېړۍ ته ودانۍ نه ویل کېږي. هره ودانۍ په یوه ځای کلکه ولاړه وي او خپله دنده لري. د ودانېو ویشنیزه د دندې پر بڼست کورونه : کور، اپارتمان. ټولیزه او دودیزه ودانۍ : موزیم، سینما، بڼکوټۍ باغگوټۍ، ستدیون، هوایي هډې، د ټیکټ پلورځای او د هغه اړوند لرونکې ودانۍ لکه تمځای ، د موټرو رغون ځای، هغه زړې ودانۍ کوټۍ، ماڼۍ، کلا چې دودیزه ارزښت لري. - پوځي ودانۍ : هډې، کاغوشونه، مځکلاندی. واکمنې حکومتي ودانۍ : وزارت، ارگ، ښاروالۍ. ځانگړې ودانۍ: هوټل، خوړنځای. دیني ودانۍ : جومات، مدرسه. کاري ودانۍ: کارځای فابریکه، د برښنا برج. سرچينې کور د ودانۍ توکونه
دنیايي زده کړه

دنیايي زده کړه یا سېکولر ایجوکېشن د پوهنې هغه سیستم دی چې په دنیايي علومو باندې ولاړ وي. دغه سیستم اکثره په هغو هېوادونو کې موجود وي چې د هغوی د دولت سیستم هم دنیايي یا سېکولر وي. د دې ډول سیستمونو یوه ښه نمونه د فرانسې هېواد د پوهنې سیستم دی چې مطلق دنیايي دی او حتا زده کوونکي دا اجازه هم نه لري چې دیني نښانونه هم ښوونځي ته راوړي. د استرالیا هېواد هم کوښښ کوي چې خپل د پوهنې سیستم دنيايي کړي.
غلام نبي خان چرخي

غلام نبي خان چرخي د امان الله خان د واکمنۍ په وخت کې يو افغان ديپلومات او سفير و. افغان سفيران
طاهر بدخشي

طاهر بدخشي د ستم ملي د ډلې يو سياسي مشر او بنسټگر و.
عبدالملک عبدالرحيمزی

عبدالملک عبدالرحيمزی د افغانستان د ماليې پخوانی وزير و. افغان وزيران
غازي افغان بابکرخېل

غازي افغان بابکرخېل يو ځوان ليکوال دی چې د انگرېزي ژبې سندونه پښتو ، اوردو او پاړسي ژبو ته اړوي . دی په ننگرهار کې زېږېدلی او لکه د ډېرو افغانانو پشان پېښور کې اوسېږي . مخينه زده کړې ژباړې او ليکلي آثار
صلاح الدين رباني

صلاح الدین رباني د۱۳۵۰ لمریز کال د غويي یا ثور د میاشتې په ۲۰ نېټه په کابل کې زېږېدلی دی. هغه خپلې لومړنۍ زده کړې په پاکستان کې کړي دي. هغه د لوړو زده کړو لپاره سعودي عربستان ته ولاړ او خپل د لیسانس سند یې له شاه فهد پوهنتون څخه په ادارې او بازار موندې مارکېټنگ او منجمنټ په څانگه کې تر لاسه کړ. وروسته له فراغته هغه د سعودي د تېلو په یوه لوی شرکت ارامکو کې خپله لومړۍ دنده پیل کړه. وروسته له څو کلنو صلاح الدین د متحده عربي اماراتو د شارجې ښار ته ولاړ او هملته تر ۱۹۹۸ زېږديز کال پورې پاتې شو. صلاح الدین وروسته افغانستان ته ولاړ او له خپل پلار برهان الدین رباني سره یې د ژباړونکي او سلاکار په توگه کار پیل کړ. له لږ څه کار وروسته په ۱۹۹۹ زېږديز کال کې لندن ته ولاړ او له کنگسټن پوهنتون څخه یې د سوداگرۍ او ادارې په څانگه کې خپله ماستري پیل کړه. هغه په ۲۰۰۱ زېږديز کې له پوهنتون نه فارغ شو او کله چې د طالبانو دولت ړنگ شو نو هغه هم کابل ته راغی او په بهرنیو چارو وزارت کې یې د سلاکار په توگه کار پیل کړ. صلاح الدین رباني په له ۲۰۰۳ نه تر ۲۰۰۶ زېږدیز کلنو پورې په نیویارک ښار کې د ملگرو ملتونو لپاره د افغانستان په نمایندگۍ کې د سیاسي سلاکار په توگه پر دنده بوخت و. په ۲۰۰۶ زېږدیز کال کې یې د امریکا د کولمبیا په پوهنتون کې ځان شامل کړ او په ۲۰۰۸ زېږدیز کال کې یې له نوموړي پوهنتون څخه په نړیوالو اړیکو کې خپله دوهمه ماستري تر لاسه کړه او بېرته افغانستان ته ستون شو او د خپل پلار په سیاسي گوند، جمعیت اسلامي کې یې په کار پیل وکړ. وروسته هغه په ۲۰۱۰ زېږدیز کال کې په ترکیه کې د افغانستان د سفیر په توگه وټاکل شو. کله چې د ده پلار ووژل شو نو هغه افغانستان ته راغی او لومړی د خپل پلار د سیاسي گوند، جمعیت اسلامي مشر شو. وروسته بیا د سولې د عالي شورا سر پرست وټاکل شو او له هغې وروسته بیا په ۲۰۱۲ زېږدیز کال کې د اپرېل د میاشتې په ۱۴ نېټه د افغانستان د سولې د عالي شورا د مشر په توگه وټاکل شو. صلاح الدین رباني له یوې کندهارۍ سره واده کړی دی او په پښتو، دري، عربي، اردو او انگلیسي ژبو خبرې کوي. د جميعت گوند غړي د شورای نظارر غړي
سپين زر

سپين زر یو کمېاوې توکی دی. کمېاوې نښه یې ده چې د لاتین څخه اخیستل شوی او اتومي شمېر یې ۴۷ دی. دغه توکی کلک او سپین رنګ لري. د اېشېدو ټکی یې ۹۳۰ درجه د سانټيګرید او ګڼوالى یې ۱۰،۵ دی. سپين زر له نجيبه فلزاتو څخه شمېرل کېږي چې په غرونو او په پنځ کې په سپېځلي توګه او د کاڼو، كوټ، سره زر او سرپو سره ګډ پيدا کيږي. له استخراج وروسته دغه ګډ توکي په بټيو کې سره بېلېږي. کانونه یې په يونان ،سپانيا، آلما ن، امریکا، مکسېک ټایلند، هند او د افغانستان په ځينې غرونو کې موندل کېږي. د سپینو زرو پېښلیک د موندل شوو لرغونو قبرونو څخه څرگنده شوې چې سپین زر ۳۵۰۰ ۴۰۰۰ د زېږېدیز تر مخه د مدیترانې او اناتولي نننۍ ترکیه کې د سرپو څخه جلا او په لاس راوړل شوی دی. پخوا دغه ټوکی د سپوږمۍ، سمندر او د عبادت ځایونو سره تړاو درلود. په هغه وخت کې په کیمیا کې د سپینو زرو نښه سپوږمۍ وه. تر ډېره کیمیاپوهان په دې اند ول چې سیماب هم سپین زر دي او د ژوندي سپینو زرو په نامه یې یادول. دا نوم په څه هېوادو کې لا تر اوسه هم سیماب ته کارېږي. وروسته ښکاره شوه چې سیماب چورلټ بل توکی دی او سپينو زرو هیڅ تړاو نه لري. سپین زر د زېږیدیز کال په پيل کې د ښایست او لکه پیسې د شیانو د پلورینې او اخیستنې د پاره وکارول شول. د سپینو زرو کارونه د سپینو زرو څخه تر ډېره هندارې جوړېدې. وروسته د لوړې بیې له وجې د المونیم څخه کار واخیستل شو. تر نولسمې بېړۍ د شیانو د پلورینې او اخیستنې د پاره کارېده. نن ورځ سپین زر د انځور ایستلو کمرو کې، په طب او درملنه کې لکه انتی بیوتیک ، په کیمیا کې لکه کتلیزاتر، د ډوډۍ د خوړلو په لوښيو کې لکه کاچوغې او ښاخۍ، زرگران يوڅه مس ورسره گډوي زيورات او نور ښکلي شیان ورځنې جوړوي. سرچينې د ويکيپېډيا پاڼې سپين زر نجيبه فلزات
محمد حنيف بکتاش

دوکتور محمد حنيف بکتاش زوکړه د ۱۹۶۱ زېږدي کال د مې ۹، د وردگ ولايت - مړینه د ۲۰۱۲ ز کال د اکتوبر ۴، لندن په انگرېزي: يو افغان تاريخپوه، شاعر، ليکوال او ژورناليست وو. مخينه محمد حنيف بکتاش د ۱۹۶۱ ز کال د مۍ مياشتې پر ۹ د وردک ولايت مرکز ميدان ښار کې زېږېدلی وو. هغه په خټه پښتون وو. حنيف بکتاش خپلې لومړنۍ زده کړې د افغانستان په بېلابېلو ښارونو کې ترسره کړې. لومړی په مزار شريف کې بيا وروسته په ميدان ښار کې، بيا کندهار، هلمند او دولسم ټولگی يې پر ۱۹۷۸ ز کال د کابل ښار په حبيبيه ليسه کې پای ته رسولی وو. لوړې زده کړې يې د کابل پوهنتون د پېداگوژۍ په انستيتيوت کې کړې وې. تر دې وروسته يې پخواني شوروي اتحاد ته سفر وکړ او هلته يې پر ۱۹۹۳ ز کال د تاريخ په څانگه کې خپله دوکتورا واخيسته. د هماغه کال په دوبي کې انگلستان کې مهاجر شو. او پر ۲۰۰۲ ز. کال يې برتانوي تابعيت هم ترلاسه کړ. په انگلستان کې تر مېشتېدو وروسته يې د بي بي سي راډيو له پښتو څانگې سره کار پيل کړ؛ پر ۱۹۹۸ ز او ۱۹۹۹ ز کالونو يې د وياندۍ تر څنگ د خبريالۍ دنده هم پر مخ بيوله. له ۲۰۰۹ ز. کاله راهيسې يې په هامبورگ کې د افغانستان په قونسلگرۍ کې د سلاکار په توگه دنده ترسره کوله. هغه په پښتو، دري، انگرېزي او روسي ژبو پوهېده. د شعر بېلگې يې زه د تیارې او سپیدې تر منځه - د نښت پر ټکي لکه سات پاتې یم پر شاوخوا مې دي د غم لښکرې - لکه بې وسه باچا مات پاتې یم هره خوا گورم دیوالونه ښکاري - لکه چې گور کې کرایي ناست یم روح رانه تښتي، زړه یاري نه کوي - آسمان ته لاس په گدایي ناست یم شړلې مسکا وطن مې، لکه د وینو غوټۍ لکه د اوښکو څپه لکه له شونډو پر شا شوې مسکا لکه له زړه نه راوتلې سلگۍ د ویر پر پاڼه باندې ورژېده وطن مې، لکه زړه سندره لکه د کلي چنار لکه سرکښه مجنون لکه عیسی غوندې د مینې مفهوم لکه بودا غوندې ترتله مضمون پر هره کاڼه، کاڼه د یاد پر پاڼه، پاڼه ولیکل شو. مدني اکر محمد جنيف بکتاش د مينه بکتاش، چې د بي بي سي د دري څانگې ويانده او خبرياله ده، خاوند وو او دوه زامن ترې پاتې دي. ستاينې او وياړنې بکتاش پر ۱۹۷۶ ز. کال په پښتو شاعرۍ کې يوه جايزه وگټله چې په پښتو شعر کې يې ځانگړی سبک جوړ کړ. ليکلي او چاپ شوي نښيرونه يې ۱- يادداشت هاو نوشته ها، يادښتونه او ليکنې په دري ژبه شننيز اثر، د ۱۹۸۴ ز کال کابل چاپ. ۲- د ځنگله سترگو کې د پښتو شعرونو ټولگه، د ۱۹۸۷ ز کال کابل چاپ. ۳- کله چې لمر د خدای ايتونه لولي د پښتو شعرونو ټولگه، د ۲۰۰۹ ز کال کابل چاپ. ۴- شعرې که خنجر است، هغه شعر چې خنجر دی د پښتو او دري شعرونو ټولگه ، د ۱۹۸۳ ز کال کابل چاپ. ۵- صدا: غږ د بکتاش او نورو ځوانو شاعرانو د شعرونو گډه ټولگه، په پښتو او دري ژبو، د ۱۹۸۴ ز کال کابل چاب. سرچينې ۱- ۲- ۳- پښتانه ليکوال پښتانه شاعران افغاني ليکوال پښتانه افغانان
اوبدرملنه

اوبدرملنه په انگرېزي: په طبابت کې د شغلي درملنې او فېزيوتېراپي يو ډول درملنه ده چې د اوبو په مرسته د دردونو درملنه پرې ترسره کېږي. اوبدرملنه
اوبزمکپوهنه

اوبزمکپوهنه په انگرېزي: د زمکپوهنې هغه څانگه ده چې د زمکې د سطحې لاندې د اوبو د زېرمو او د اوبو د خوځښت په اړه بحث کوي. اوبزمکپوهنه
سمېع يوسف

سمېع يوسف يا سامي يوسف په انگرېزي: يو له آره د ايران د آزربايجاني توکم څخه يو تکړه سندرغاړی دی او لوی شوی په برتانياکې دی. دی په انگرېزي ژبه سندرې وايي او په سندرغاړۍ کې يې خپلې مسلکي لوړې زده کړې ترسره کړي دي . همدا رنگه د يو پوخ سندرغاړي ، سندره جوړوونکي ، شعرجوړوونکي ، او د ډول ډول سازالاتو غږوونکي په توگه پېژندل شوی . دده په سندرغاړۍ کې د اسلامي اخلاقو ، اسلامي هنر او ادبياتو رنگ په لوېديځه ژبه سينگار شوی ، د همدې له کبله ورته د لندن يوه نوموتي پوهنتون روهمپټن د ويوونو د پېېلو اعزازي ډوکټورا بری لیک ورکړ . سمېع يوسف ځان د ايران د آزربايجاني توکمه گڼي چې په برتانيا کې د درې کلنۍ په عمر مېشت شوی دی . د سمېع يوسف ټوله کورنۍ هنرمنده ده اوپلار يې د سازي الاتو غږولو پخه مخينه لري. مخينه سمېع يوسف د ايران په پلازمېنه تهران کې ۳۲ کاله پخوا ۱۹۸۰م زېږيز ، يوې آزري توکمه هنرمنده کورنۍ کې زېږېدلی او د درې کلنۍ په عمر له ايران څخه اگلستان خواته کډوال شوي . دی دم مهال د ملگرو ملتونو د اورگان سره په کار بوخت دی . زده کړې سمېع يوسف په انگلنډ کې خپلې زده کړې ترسره کړي او لوړې زده کړې يې د انگليند د تر ټولو غټې د هنر اکاډمي دي رايل اکېډمي آف ميوزيک ان لنډن څخه بشپړې کړي . سندريزه ټولگې يا البومونه د سمېع يوسف لومړنۍ سندريزه تولگه په کال ۲۰۰۳م زېږيز کې د المعلم په نوم راووتله ، وروسته ورپسې زما امت په نوم او بيا د فلسطينيانو سره د خواخوږۍ په تکل هر ځای کې چې يې په نوم ۲۰۱۰م زېږيز کې راووتله او همدا رنگه نورې تولگې يې نومېږي . سرچينې
د ښځو د چارو وزارت

د ښځو د چارو وزارت په ۲۰۰۱ ز. کال کې د افغانستان په دولت کې جوړ شوی يو نوی وزارت دی چې د موقعت ادارې لخوا جوړ شو. دا وزارت د ښځو د حقونو په پرمختگ کې تر ټولو لويه دولتي اداره ده. د دغه وزارت وزيره حسن بانو غضنفر ده چې په ۲۰۰۶ کال کې د مسعوده جلال ځايناستې وټاکل شوه.
حسن بانو غضنفر

حسن بانو غضنفر د ښځو د چارو وزيره ده. هغه له آره اوزبکه ده او د افغانستان په بلخ ولايت کې زېږېدلې. نوموړې د ۲۰۰۶ کال راپدېخوا د ښځو د چارو وزارت اداره کوي. افغانې وزيرانې
گنگو

گنگو په عربي: زعفران، په انگرېزي: يو ډول مساله ده چې د درملو او خوړو په توگه کارېږي. په عربي يې هم زعفران بولي. گنگو نن سبا په افغانستان کې هم تولیدیږې چې د افغانستان په لویدیزو ولایاتو کې لکه هرات کې کرل کیږي او صادرات لري او د کوکنارو نعم البدل هم کیدای شي.
بادپوهنه

بادپوهنه په انگرېزي: د باد د خوځښت زده کړه ده. پوهنه
زايلومېټازولين

زايلومېټازولين په انگرېزي: يوه ادرينرجيکه ماده ده چې د هايډروکلورايډي مالگرې په بڼه د پزې د موضعي احتقان ضد په توگه کارېږي. درمل
محمد اکرم خاکرېزوال

تورن جنرال محمد اکرم خاکرېزوال انگرېزي: د کابل، کندهار او بلخ ولايتونو پخوانۍ امنيه قومندان پاتې شوی، که څه هم نوموړی يو پښتون وو، او د الکوزو په ټبر پوري يې اړه درلوده ، خوددې ترڅنگ په سيمه کي د الکوزو د ټبر يو مهم مشرهم بلل کيده. مخينه ضابط اکرم خاکرېزوال د مرحوم حاجي شاه جهان زوی دی، چي په ۱۳۳۸ هجري شمسي کال کي د کندهار ولايت د خاکرېز ولسوالۍ د ذيل اباد په کلي کي زېږدلی. نوموړی په اووه کلنۍ کي د شاه مقصود رح په منځنۍ ښوونځۍ کښي شامل او تر اتم صنف پوري يې خپلو زده کړو ته دوام ورکړ. د ښه استعداد په لرلو سره نوموړی په ۱۳۵۳ ه ش کال کي حربي ښوونځۍ ته انتخاب، او د دولسم ټولگۍ د فراغت څخه وروسته په حربي پوهنتون کي شامل شو. چي له بده مرغه د ثور کودتا مينځ ته راغله، او نوموړي خپلي زده کړي پر نيمايي پريښودې، نو يې په کندهار ولايت کي د مجاهدينو ليکي تنظيم کړې، چي په نتيجه کي يې په ۱۳۵۷ کال د عقرب پر ۶ مه د کندهار خاکرېز ولسوالۍ له روسانو فتحه کړه، او د ملي محاذ له گوند سره يې خپلي اړيکي ټينگي کړې. وروسته نوموړی د کندهار ولايت د ۲ نمبر قول اردو د ۷ زرې داري لواء د قومندان په صفت وټاکل شو. چي د طالبانو تر راتگ پوري يې خپلي دندي ته ادامه ورکړه. زده کړې محمد اکرم خاکرېزوال خپلي لومړنۍ زده کړي د کندهار ولايت په خاکرېز ولسوالۍ کي د شاه مقصود رح په منځنۍ ښوونځۍ کي ترسره کړي. او وروسته تر هغه د حربي ښوونځۍ څخه يې د فراغت سند ترلاسه کړی دی. سياسي ژوند او مړينه د طالبانو تر سقوط وروسته ضابط اکرم خاکريزوال د کندهار ولايت د امنيه قومندان په توگه وټاکل شو، چي ۱۸ مياشتي يې خپل دنده په ډيره مېړانه سرته ورسول. او وروسته تر هغه نوموړی په ۱۳۸۲ ه ش کال کي د بلخ ولايت د امنيه قومندان په حيث تبديل شو. که څه هم نوموړی يو تکړه پوځي افسر وو. اوخپله وظيفه به يې خلگو ته د هوسا، ارامۍ او سوله ييز ژوندلپاره په ډير شجاعت او زړورتوب سرته رسول. نود وظيفوي لياقت او ښايستگۍ پر اساس نوموړی په ۱۳۸۴ه ش کال کي د کابل ولايت د امنيه قومندان په توگه وگمارل شو. داچي ضابط اکرم خاکريزوال انساني همدردي له ځان سره لرل، نونوموړی د ۱۳۸۴ کال دجوزا پر ۱۰ مه له کابل څخه کندهار ته د مولوي عبدالله فياض د فاتحې اخيستلود مراسمو لپاره ستون شو. چي بد بختانه د ۱۳۸۴ کال د جوزا پر ۱۱مه د هيواد ددښمنانو لخواد مولوي عبدالله فياض په جامع جومات کښي د يوه ښخ شوي ماين لخوا د ۲۲ تنو سره، چي ۴ يې خواږه ملگري او يو ځوان ورار ه هجرت الله خاکرېزوال سره يوځای په شهادت ورسېد. باندنۍ تړنې له مذهبه سياسي گټه پورته کول ښه کار نه دی په کندهار کي د لسگونو کسانوتر څنگ دکابل امنيه قومندان محمد اکرم خاکرېزوال هم ووژل سو افغان حکومت يو شمير امنيتى چارواکى بدل کړى چارواكي او عالمان له يوبل گيله من دي شمالي ښار مهمې ورځې ته چمتووالى نيسي طالبانو د جومات په چاودنې کې د لاس لرل رد کړل سکندناوي هېوادونه افغانستان ته سرتېرې راليږي کرزی: بهرنیانوته مو دا وروستی اخطار دی خاکريزوال چا ترور کړ؟ پښتانه افغانان پښتانه سياستوال افغان سياستوال کندهاریان
دانتې الیگيري

دانتې الیگیري چې اصلي نوم یې دورانتې دیگلي الیگیري و، په منځنیو پېړیو کې یو ستر ایټالیايي شاعر و. د هغه مشهور کتاب الهي کمېډيد نړۍ له لویو ادبي اثارو څخه گڼل کېږي چې په ایټالوي ژبه لیکل شوی دی. د دانتې د زوکړې اصلي کال معلوم نه دی، خو گومان کېږي چې هغه به په کال ۱۲۶۵ زېږدیز کې د ایټالیا په فلورانس ښار کې زېږېدلی وي.
الهي کمېډي

الهي کمېډي د هغه شعري ټولگې نوم دی چې د دانتې الیگيري له خوا د ۱۳۰۸ او ۱۳۲۱ زېږدیز کلونو ترمنځ لیکل شوی دی. دانتې الیگیري چې اصلي نوم یې دورانتې دیگلي الیگیري و، په منځنیو پېړیو کې یو ستر ایټالیايي شاعر و. د هغه مشهور کتاب الهي کمېډيد نړۍ له لویو ادبي اثارو څخه گڼل کېږي چې په ایټالوي ژبه لیکل شوی دی. د دانتې د زوکړې اصلي کال معلوم نه دی، خو گومان کېږي چې هغه به په کال ۱۲۶۵ زېږدیز کې د ایټالیا په فلورانس ښار کې زېږېدلی وي. الهي کمېډي
کارن خبرې اترې:Nickispeaki

! ! . . . ! ! ! . . . . - ! ! -
1434 سپوږميز

سپوږميز سپوږميز ليږديز سپوږميز - ز کال - لمريز ليږديز سپوږميز
عبد العزيز بن عبدالرحمن بن فيصل آل سعود

ملک عبدالعزيز چې بشپړ نوم يې عبدالعزيز بن عبدالرحمن بن فيصل آل سعود و، د سعودي عربستان لومړنی پاچا و نومبر، نومبر، هغه ته په ټول وخت کې د ابن سعود په نامه خطاب کېده. هغه په ۱۹۰۲ کې د خپل پلرني ښار رياض څخه د واکمنېدو هڅه پيل کړه او تر دې وروسته يې خپل واک وغځاوه او په ۱۹۲۲ کې يې د نجد پوره کنټرول په خپل لاس کې ونيوه تر دې وروسته يې په ۱۹۲۵ کې حجاز ونيوه او په همدې توگه يې نژدې ټول عربستان د خپل د واک په حلقه کې راوسته او ټول عرب قبايل يې متحده کړې او په ۱۹۳۲ کې يې د سعودي عربستان پاچايي جوړه کړه. د سعودي عربستان د پاچا په توگه يې په ۱۹۳۸ کې د تېلو لويې زېرمې په خپل هېواد کې وموندلې چې په همدغو تېلو يې گڼ شمېر انگرېزان او بهرنيان د واک تر څنگ ودرېدل. هغه د ۴۵ زامنو پلار هم وچې ډېری يې د عبدالعزيز آل سعود تر مړينې وروسته د سعودي عربستان د پاچايانو په توگه وگومارل شول. سرچينې عربان سعودی عربستان آل سعود کورنۍ
د ملي دفاع پوهنتون

د ملي دفاع پوهنتونپه انگرېري: د امریکا د دفاع وزارت پورې تړلې د لوړو زده کړو موسسه ده. دا پوهنتون د دې لپاره جوړ شوی دی چې د امریکا د ملي امنیت ستراتيژۍ ته امکانات، تعلیمات او پراختیا ورکړي. دا پوهنتون د امریکا په واشنگټن ډي سي ښار کې د فورټ لیسلي مکنیر په نظامي اډه کې موقعیت لري.
ملا اصغر

ملا اصغر د اخوند دروېزه ورور و، په پښتو ژبه يې شعرونه هم ليکل او د مخزن په آخر کې راغلی دی. آخوند دروېزه له قوله يوه ورځ يې د روښان د يوه خليفه سره بحث و، د بحث په منځ کې يې د پښتو يو بيت ووايه چې د عالمانو بده پکې وه په دې وخت کې زما ورور ملا اصغر د هغه په ځواب کې څه بيتونه ووييل: واروی، يارانو نبي ناست په جماعت و جبرييل و پرې راغلی له ښه خدايه پرې رحمت و واروی عالمه عالمان د ملک ډيوه دی عام و خاص بې جلب نيسي، دوی ناست د پاک رسول په ميراثه دي عالمان گوره سواره د روغې لارې دوی سواره د شريعت دي، وسکه هر گمراه نه رسي د شريعت په چارې
رياض المحبت

رياض المحبت د نواب محبت خان لخوا ليکل شوی سيند دی چې په ۱۸۰۵ ز. کال کې کښل شوی او ۷۰۰ مخونه لري. پدې سيند کې د پښتو ژبې اهم لغتونه، د افعالو گردانونه او گرامر په مفصله توگه ليکل شوی. پښتو سيندونه
جهان نما ماڼۍ

جهان نما ماڼۍجهاننما قصر د افغانستان د سمنگان ولایت له تاریخي ماڼیو څخه گڼل کېږي. دا ماڼۍ د امیر عبدالرحمن خان په پېر کې د نوموړي ولایت په خُلم تاشقرغان ولسوالۍ کې جوړ شوی، چې په خواشینۍ سره ۴۰ سلنه زیان ورته رسېدلی او د وخت د اطلاعاتو او کولتور وزارت هم له پامه غورځولې.
مھاویر

مَهاویر په سنسکرت: ، د ستر اتل په مانا ده چې د جېنوالې د مذهب بنسټگر او څلروېشتم لارښود گڼل کېږي. مَهاویر د هندوستان په یوه دولتمنده کورنۍ کې زېږېدلی و چې د بودا هم-پېره گڼل کېږي. ده په دېرش کلنۍ کې مادي نړۍ پرېښوده او له اوږدې کوښه ناستي یې خپل دیني افکار ترلاسه کړه. دی د خپل دین خپرولو وروسته په ۵۲۶ز کال ومړ. مهاوېرا به خپلو عامو لارویانو ته دا روزنه ورکوله چې ښه کارما ترسره کړي، او خپلو راهبانو ته به یې سپارښتنه کوله چې کارما ته پای ورکړي. مَهاویر د بودایي په پالي متنونو کې د نیگانتا ناتهپوته په نامه یادوي چې په خپل پېر کې زیاتره په همدې نوم یادېده. سرچینې حسین توفیقی،آشنایی با ادیان بزرگ، سمت، شابک ۹۶۴۴۵۹۴۱۰
سپين غر

سپين غر د افغانستان په ختيځه خوا كې د غرونو پرتې لړۍ دي د ۱۵۰ كيلو مترو په اندازه اوږدوالې لري او پېښور د لوديځ د ۴۸ كيلو مترۍ څخه پيل كېږي او د لوديځ لور ته درومي. د سپين غر لړۍ څو څانگې لري چې ځينې څانگې يې د كابل تر سویل ختيځو پورې رسېږي او د هغې ځای څخه يې يوه بله څانگه د سويل خواته ځي. د غرونو دا لړۍ لومړی د جلالكوټ حوزه د کورمې او غرنۍ برخه كې د لوگر سيند د كورمې له سيند څخه جلا كوي. او همدا ډول د كابل د سيند په واسطه د هندوکش د جنوبي لړيو غرو څخه جلا كېږي. ډېره لوړه څوكه يې د سېكارام په نوم يادېږي چې د سمندر له كچې څخه ۴۷۵۵ متره لوړه پرته ده. دا څوکه تل په واورو پټه وي. ددې غره شمالي او سويلي لمنې د لمنځو، نښترو، كاجو، جلغوزو او څېړيو زيات ځنگلونه لري او ډېر مشهور كنډو يې چې د پكتيا او لوگر ترمنځ پروت دى شتر گردن نومېږي چې د سمندر له كچې ۳۷۲۰ متره لوړ پورت دى. دا هم وگورئ شتر گردن ننگرهار ولایت غاښي سرچینې سپین غر یا سفید کوه چي د سپین غر لړۍ هم ورته وایي ، د هندوکش سویل ته د غرونو لړۍ ده. دا غر د افغانستان له ختیځ څخه تر خیبر پښتونخوا ، پاکستان پورې پروت دی او د دواړو سیمو ترمنځ طبیعي پوله جوړوي. د سپین غر تر ټولو لوړه څوکه د افغانستان او پاکستان په پوله کې د سیکارم غر دی، چي لوړوالی یې شاوخوا د بحر له سطحې څخه پورته ته رسیږي. ښکته غونډۍ یې اکثره بې وني او بې بوټي دي، خو جلغوزي یې په ځینو ځایونو کي وده کوي چي د ختیځ افغان مونټین کنفیر ځنګلونه ترې جوړيږي.
جراحي

جراحي په انگرېزي: د درملگرۍ هغه څانگه ده چې د عملياتو او لاسوهنې له لارې د ناروغيو، ټپونو، بې شکليو او نورو بدني ورانيو درملنه کوي. درملگري
ليوکېمي

ليوکېمي يا ليوکېميا په انگرېزي: له لرغوني يوناني سپين او وينهد وينې يا د هډمغز يو ډول سرطان دی چې د ناروغ په بدن کې د وينې سپين توکيو نارسېدلي ژونکې چې د بلاسټ ژونکې په نامه يادېږي په لويه کچه شته وي.ليوکېمي يو جامع نوم دی چې د وينې د يو شمېر ناروغيو لپاره کارېږي. په اصل کې دا اصطلاح د يو ډله ناروغيو لپاره چې په وينه کې، هډمغز او لېمفاوي غونډال کې راپېښېږي کارېږي چې د هېماټولوجيکل نيوپلازمونو يا د وينې سرطاني ناروغۍ په نامه هم يادېږي. په ز. کال کې په ټوله نړۍ کې نژدې ماشومان او لويان د ليوکېمي په يو ډول اخته شوي چې په دغو کې تنه له همدې ناروغۍ مړه شوي. د لوکېمي نژدې برخه په لويانو کې پېژندل کېږي. سرچينې د وينې سرطان ناروغۍ
نيوروفېبروماټوسېز

نيوروفېبروماټوسېز په انگرېزي: چې د ون رېکلېنگهاوسن ناروغۍ په نامه هم يادېږي يوه جنيټيکي-ارثي ناروغي ده چې عصبي نسج پکې د تومور نيوروفېبروماگانو په څېر څرگندېږي چې کبيسه هم کېدای شي. خو همدا کبيسه تومورونه چې کله د عصبي ريښو د ځپلو او فشار اچولو سبب شي نو بدن ته جدي ستونزې او ورانۍ رامنځ ته کوي. دا ناروغي د نيورل کرېسټ ټولې ژونکې شوان ژونکې مېلانوسايټونه او اېنډونيورال فېبروبالسټونه اغېزمنې کوي. د دغه ډول ژونکو عناصر په لويه کچه په بندن کې خپرېږي او تومورونه جوړوي مېلانوسايټونه هم په دغې ناروغۍ کې غيرنورماله کړنې ترسره کوي او په همدې توگه د جلدي لکو سبب گرځي چې کافې ايو لېت لکو په نامه يادېږي. د نيوروفېبروماټوسېز تومورونه د جلد تر لاندې دانې، رنگه ټکو، هډوانيزو ستونزو، پر عصبي ريښو فشار او ځينو نورو عصبي ستونزې رامنځ ته کوي. نيوروفېبروماټوسېز يو اټوسومال ډومېنانټ ناروغي ده، دا په دې مانا چې د دې ناروغۍ د پېښېدو او ودې لپاره په بدن کې يوازې د يوه جين کاپي ته اړتيا ده. نو په همدې خاطر که د يو چا په مور او پلار کې يوازې يو يې د نيوروفېبروماټوسېز په ناروغۍ اخته وي، نو د هغه يا هغې په ماشومانو کې د چانس شته چې هغوی هم په دې ناروغۍ اخته شي. د دغې ناروغۍ شدت له فرد نه تر فرده توپير لري، د دغې ناروغۍ نژدې نيمه برخه قضيې د ډي نوفو ميوټېشن په سبب رامنځ ته کېږي چې د يوې کورنۍ په نورو غړو کې نه وي. دا ناروغي ښځينه او نارينه په يو شان اغېزمن کوي. سرچينې ناروغۍ
مارچ

مارچ دگریگوري کلیز درېيمه میاشت ده، چې ۳۱ ورځې لري. اخځونه گریگوري کلیز
اپرېل

اپرېل دگرېگوري کليز څلورمه میاشت ده، چې ۳۰ ورځې لري. تاریخ د اپرېل پر ۱۴مه افغان مجاهدينو د شوروي په څېر ځواکمن هېواد مات کړ او په همدې وځ په کال ۱۹۸۸ کې افغانانو د شووي اتحاد سره د جينېوا تړون لاسليک کړ. اخځونه گرېگوري کليز
می

مې د گریگوري کلیز پېنځمه میاشت ده، چې ۳۱ ورځې لري. اخځونه گریگوري کلیز
جون

جون دگریگوري کلیز شپږمه میاشت ده، چې ۳۰ ورځې لري. اخځونه گریگوري کلیز
جولای

جولای دگریگوري کلیز اوومه میاشت ده، چې ۳۱ ورځې لري. اخځونه گریگوري کلیز
اگسټ

اگست دگریگوري کلیز اتمه میاشت ده، چې ۳۱ ورځې لري. اخځونه گریگوري کلیز
سپټمبر

سپټمبر دگریگوري کلیز نهمه میاشت ده، چې ۳۰ ورځې لري. اخځونه گریگوري کلیز
اکتوبر

اکتوبر دگریگوري کلیز لسمه میاشت ده، چې ۳۱ ورځې لري. اخځونه گریگوري کلیز
نومبر

نومبر دگریگوري کلیز يوولسمه میاشت ده، چې ۳۰ ورځې لري. اخځونه گریگوري کلیز
ډيسمبر

ډيسمبر دگریگوري کلیز دولسمه میاشت ده، چې ۳۱ ورځې لري. اخځونه گریگوري کلیز
2013

ز کال گریگوري. ز کال - لمريز ليږديز - سپوږميز ليږديز گریگوري کلیز
کانپوهنه

کانپوهنه په انگرېزي: د زمکپوهنې يوه څېرمه زده کړه ده چې د کانونو کيميا، کرسټالي جوړښتونو او فيزيکي ځانتياو په اړه څېړنې پکې ترسره کېږي. په کانپوهنه کې نورې ځانگړې زده کړې، د کانونو آر او د جوړښت بهير، د کانونو ډلبندۍ، د هغوی جغرافي وېش او د کانونو استخراج هغه نورې ځانگړې زده کړې دي چې په کانپوهنه کې نغاړل شوي.
پاکستان تحريک انصاف

تحريک انصاف په پاکستان کې يو سياسي گوند دي د کوم مشري چې عمران خان کوي۔دا گوند په کال کې جوړشوي وو خو تر پورې يې په قومي اسمبلۍ کې هيڅ سيټونه نه وو ترلاسه کړي۔خو د په ټاکنو کې ناڅاپه دې گوند ډېر سيټونه ترلاسه کړل او د پاکستان دوېم لوي سياسي گوند په توگه وپېژندل شو۔ تحريک انصاف په نورو ولايتونه لکه پنجاب او سيند کې په دوېمه درجه ده او په خيبر پښتونخوا ولايت او نورو پښتنو سيمو کې هم دې گوند خپل حکومت جوړ کړي دي۔ لنډه پېژندنه دپاکستان د انصاف غورځنگ پي ټي آئي په انگريزي: په اردو: پاکستان تحريک انصاف يا پي ټي آئييو مرکزي، ملي، اوپه چټکتا پراختيا موندونکۍ سياسي گوند دي چي بنسټگر يي د پاکستان د کرکټ پخوانې لوبغاړۍ او بشرپال عمران خان دي. نوموړي گوند د اوسني سياسي نظام مخالف ښي اړخي او کيڼ اړخي لورليدونه لري. په پاکستان کي تر ټولو په چټکتا خوريدونکۍ گوند دي که څه هم په تيرو ټولټکنوکي يي لږ برياوي لرلې خو اوس د پاکستان په مخکښه ملي گوندونو کي شميرل کيږي په ځانگړي توگه د ۲۰۱۱ د اکتوبر د ۳۰مي وروسته کله چي په لاهور کي په سلگونه زره وگړي د نوموړي گوند په پلوي را غونډ شوه.پي ټي آئي په پاکستان کي تر ۶ ميليونه زياتو فعاليونو لرلو ادعا کوي. سياسي کارپوهان وائي چي پي ټي آئي د پنجاب آيالت په سهيلي، مرکزي او لويديزو سيمو، خيبر پښتونخوا، بلوچستان او د سند آيالت په لوړو سيمو کي ډير ملاتړ لري. د پاکستان د خلکو گوند او د پاکستان مسلم ليگ ن گوند د پي ټي آئي مخامخ حريفان دي. په پاکستان او بهر کي د لسو ميلونو څه زياتو غړو په درلودلو سره يوازي د پاکستان تر ټولو غټ گوند نه بلکه غړيتوب له امله دنړي له غټو گوندونو څخه يو دي. د نړيوال جمهوريت انسټيټيوټ د ۲۰۱۲ د مي د راپور له مخي پي ټي آئي د پاکستان تر ټولو مشهوره گوند دي. اخځونه د پاکستان سياسي گوندونه پاکستان
د تلاوت سجده

په قرآنكريم کی ټولی سجدې دي او د سجدې لرونکي آيتونه په قرآنكريم كې د السجدة په توري په نښه شوي دي او په خوا کی یی ورسره شمیره هم ليكلي وي چی دا لومړۍ سجده ده يا دوهمه يا دريمه يا............يا څوارلسمه . دسجدې دآيت دتلاوت په پای كی دسجدې كول واجب دي او دسجدې كولو طريقه يې داسی ده چی : كله یی دسجدې آيت تلاوت کړ نو پورته دې شي او نيت دې وکړی چی : نويت ان اسجد لله تعالى لسجدة تلاوة القرآن آمنت باالرحمن ورضيت باالاسلام متوجها الى جهة الكعبة الشريفة كله چی يی دا نيت وکړ نو دتكبير الله اكبر په ويلو سره به د لاسونو پورته كولو او ركوع كولو پرته سيخ سجدې ته ولاړشي او يوه سجده به وکړی او په هغی كی به درې ياپنځه يا اووه ځله تسبيح سبحان ربي الاعلى ووايي او سربه راپورته کړی . مبین وردگ
پېښه

پېښه يا انتي پريستاتيس ، په فلسفه کې، د مختلفو پروسو لپاره عمومي اصطلاح ده، اصلي یا متضاد، په کوم کې چې یو کیفیت د بل، مخالف، کیفیت ځواک لوړوي. کتنه په تاریخي توګه، انټيپیریستاسیس د یو ډول توضیح په توګه په ډېری پېښو کې پلي شوی و، د یخو اوبو سره د چټک لیم د تعامل څخه، د تندر او بریښنا تر مینځ. په خپل تیمایوس کې، اپلاتون د مختلفو پېښو د تشرېح کولو لپاره د پیریوسیس د حرکت مفهوم معرفي کوي. اپلاتون، د مثال په توګه، دا غوښتنه کوي چې تشریح کړي انسانان څنګه تنفس کوي. د هغه نظریه په خورا مشهوره توګه د ارستو لخوا منل شوې ده چې د انټيپیریستاسیس اصطلاح یې مشهوره کړه. په لنډه توګه د ده دا نظریه وه چې یو خوځنده څیز چې نور د حرکت کونکي سره اړیکه نلري، د هغه منځي په واسطه چې حرکت کوي حرکت کوي . په منطقي توګه، دا د دې مفکورې سره تړاو لري چې باطل شتون نلري. له همدې توضيح څخه په استفادې علمي فيلسوفانو ادعا وکړه چې سړه په ډېرو مواردو کې د بدن تودوخه زياتوي او وچوالی يې رطوبت زياتوي. په دې توګه، ویل شوي، چټکی په ښکاره توګه د سړو اوبو سره د مینځلو په وخت کې اور واچول شو یو تاثیر وروسته د غبرګون په توګه تشریح شو. دا د دې لپاره هم پوه شوی دلیل و چې ولې اوبه، لکه په څاګانو کې، په ژمي کې د اوړي په پرتله ګرمې ښکاري وروسته د حسي موافقت د مثال په توګه تشریح شوي. دا هم وړاندیز شوی و چې تندر او بریښنا د اسمان د یخنۍ له امله د پایلې وې. ارستويي فیلسوفانو، چې د ارسطو پیروان وو، د انټيپیریستاسیس له اصولو څخه پراخه ګټه پورته کړه. د داسې لیکوالانو په وینا، نورې بېلګې چې د انټيپریستاسیس د پلویانو لخوا کارول کیږي د هیپوکریټس افوریستیکي وینا هم شامله وه، ویسیرا په ژمي کې تر ټولو ګرم وي؛ او په پورتنۍ فضا کې د وریځو تولید، باور لري چې یوازې په دوبي کې د لمر د تودوخې د زیاتوالي له امله پیښیږي. رابرټ بویل په خپل کار کې دا نظریه وڅیړله، نوې تجربې او مشاهدې په سړه هوا کې. دا هم وګوره د لی چیټیلیر اصول هوموسټاسس توازن سرچينې : .-- .-:-:-.-- . :.-- .:-:..-- .-- .-- . .-- :..-. . -.-- .-- .-- .-- .-- . .-- .-- . .-- :..---. . -.-- .-- .-- . .-- :..---. . -.-- .-- :..-. . -.-- .-::::.-- .--::.-- .--:.-- .-::-:..-- .--:.-- .---:..-- .---:..-- . .--: . . . .. . فلسفه
د پاکستان د خلکو گوند

د پاکستان د خلگو گوند پی پي پيپه اردو: پاکستان پیپلز پارٹی یا پی پی پیپه انگریزی: یا د پاکستان یو مرکزی کیڼ اړخۍ او سوشیالیسټی سیاسی گوند دی سرچينې د پاکستان سیاسی گوندونه پاکستان
پاکستان مسلم لیگ ن

پاکستان مسلم لیگ ن پی ایم ایل - این د پاکستان ښۍ اړخۍ میانه روۍ گوند دی. داچی یاد گوند د پاکستان تر ټولو غټ میانه روۍ ځواک او دوهم لوی سیاسی گوند دی په پارلمان کی په دواړو سنا او ملی اسمبلید تیرو ټولټکنو په نتیجه کی د ټول هیواد شاوخوا ۱۹،۵ سلنه رایو استازیتوب کوی. سرچينې د پاکستان سیاسی گوندونه پاکستان
پاکستان مسلم لیگ ق

پاکستان مسلم لیگ ق پی ایم ایل - کیو په اردو: پاکستان مسلم لیگ ق د پاکستان یو سیاسی گوند دی. ددی گوند مشران یو وخت دنوازشریف د پاکستان مسلم لیگ ن غړی وه، خو د ۱۹۹۷ د ټولټاکنو وروسته یی سیاسی مخالفتونه راپورته سول چی په گوند کی دننه یی د خپلی ډلی د جوړولو سبب سو. نوموړی ډلی د شجاعت حسین په مشری د ۱۹۹۹ږ کال د جنرال پرویز مشرف د فوځی کودتا کلک ملا تړ وکړ، او په ۲۰۰۲ږکال کی یی د جنرال مشرف په ملاتړ د پاکستان مسلم لیگ ق بنسټ کیښود او د مشرف د فوځی ریژیم مهمه حصه سول. سرچينې پاکستان مسلم لیگ ق د پاکستان سیاسی گوندونه پاکستان
تړمه ييزه پراختیا

کله چې یو توکی د پورته شوې تودوخې له امله پراخېږي، د تړمه ییزه پراختیا او یا انبساط په نامه یادېږي. د ځینو توکونو تړمه ییزه پراختیا کمکۍ او د څه نورو لویه وي. پراختیا په توکونو کې د هغوی د بڼې په اړوند په دریو ډولونو وي: کرښیزه، سطحي او حجمي. کرښیزه پراختیا لکه نامه څخه چې ښکاري توکی کرښیز په بله وینا په یوه خوا او یا په یوه لیکه اوږدېږي. داسې توکي لکه سیم او یا میله کرښیز اوږدېږي او اوږدوالی یې په دغه فورمول شمېرل کېږي: او که چېرته اوږدوالی ثابت وي نو بیا له دغه فورمول څخه کار اخیستل کېږي: کرښیزه پراختیا - د اوږدېدو توپیر په نورماله تودوخه کې او یا لومړنی اوږدوالی د تودوخې توپیر سطحي پراختیا د یوه شي اوږدوالی او بر ته سطح ویل کېږي. که چېرته یو اوږد څنډی مستطیل ډوله شی د تودوخې له وجې په سطح په بله وینا د خپلو اضلاعو په لور سترېږي، لویدو ته سطحي پراختیا وویل کېږي. حجمي پراختیا که چېرته توکی د بېلگه په توگه مکعب ډوله بڼه ولري نو د تودوخې د لوړېدو سره د توکي حجم ډېرېږي، په بله وینا توکی ټول پړسېږي او د غټوالی توپیر یې د دغه فورمول په مرسته پیدا کوي. او یا: مکعبي پراختیا - د توکي گنوالی کثافت - تودوخه حجم بېلگې د اروپا په زړو کانگرېټو پلونو پُـلونو په اوړي کې سړې اوبه اچوي. په دې توکه د پل پُـل تړمه ییزه پراختیا راکښته کوي او نه پرېږدي چې خبره تړمه ییزې ماتې ته ورسېږي. په ننني پلونو کې دغه غټېدنه شمېرل کېږي او په پل کې وروسته د ټاکل شوي واټن تړمه ییزه خلاسونځی خلاسون ځای - په انگریزي: د دوو کانگرېټو ټوټو او یا پوړونو په منځ کې ورکوي تر څو دواړه په خپلواکه توگه غټ او واړه شي او یو بل ته خنډ نه شي د دغه چار بله ښه بېلگه به ماشین جوړونه وي. کله چې تودوخه لوړه شي نو د ماشین کرارۍ هم غټېږي، که تړمه ییزه پراختیا یې ونه شمېرل شي نو کرارۍ به سره ونښلي او ماشین به پرچاو شي. سرچينې: ښیښه په ودانۍ کې کتاب ودانیزه فیزیک د توکونو ځانگړنې : : :
د افغانستان وخت

د افغانستان وخت .، گړيال: ورخ: : لمريز وخت افغانستان
وری

وریپسه عربي: ، لومړنۍ برج. د تی لرونکو حیواناتو په ډله کې د میګو له ګروپ څخه دی.
جمعه

جمعه د اوونۍ د اوومې ورځې نوم دی. دا د مسلمانانو لپاره سپېڅلې ورځ ده. دغه ورځ په اسلامي هېوادونو کې د استراحت او عبادت ورځ ټاکل شوې.
ليندۍ

ليندۍ عربي: د لمريز لېږدي کال او کليز نهمه مياشت ده. شخصیت های مشهور متولد شده تحت علامت برج جدی مائو زدونگ ، رهبر کمونیست چین. ریچارد نیکسون ، سیاستمدار آمریکایی قرن بیستم. سی و هفتمین رئیس جمهور ایالات متحده ، پیش از این سی و ششمین معاون رئیس جمهور مارتین لوتر کینگ ، کشیش باپتیست ، فعال برابری، لغو تبعیض نژادی ، برنده جایزه صلح نوبل ، مرد سال بر اساس مجله تایم محمد علی ، بوکسور آمریکایی سوتلانا رادیونووا ، رئیس
بشير احمد بلور

بشير احمد بلور - د اگست، - د ډېسمبر د خيبر پښتونخوا د ولايتي جرگې غړی او د خيبر پښتونخوا د صوبايي حکومت د کليو پراختيايي وزير و. مخينه بشير احمد بلور په ۱ د اگسټ، کال کې خيبر پښتونخوا کې زېږېدلی و. هغه د پېښور د هندکو ژبو لږکيو يو سياسي مشر و. بلور په حقوقو کې زده کړې کړي وې او د حقوقو لېسانس يې درلوده. هغه د پېښور د سترې محکمې وکيل هم پاتې شوی و او له ز. کال نه راپدېخوا د عوامي نشنل گوند غړی و او د همدغه گوند په سياسي چوکاټ کې يې فعاليت کاوه. سياسي ژوند په ز. کال په ټولټاکنو کې بشير احمد بلور د خيبر پښتونخوا د ولايتي جرگې غړي په توگه وگومارل شو. هغه په دغو ټولټاکنو کې له ډېرې رايې د پېښور له ښار نه ترلاسه کړي وې. دا د هغه د سياسي ژوند پينځم وار و چې په پرله پسې توگه په ټولټاکنو کې يې بری ترلاسه کړی و او د عوامي نشنل گوند لپاره د وزارت څلورمه دنده وه. هغه د خيبر پښتونخوا د صوبې صدر هم پاتې شوی و. مړينه په د دېسمبر، ز. کال کې کله چې بشير احمد بلور د عوامي نشنل گوند له يوې غونډې دباندې ووت، نو په سيمه ايز وخت : دقيقې د ماښام په يوه ځانمرگي بريد کې ټپي سخت ټپي شو. کله چې په بېړه د لېډي ريډېنگ روغتون ته ورسېد په : دقيقو يې ساه ورکړه . دا هم ولولۍ عوامي نشنل گوند غلام احمد بلور سرچينې د خيبر پښتونخوا سياستوال