ihanif/pashto-wikipedia-corpus huggingface dataset:
فیض آباد ښاروالۍ میاشتنۍ

فیض آباد ښاروالۍ میاشتنۍ دا میاشتنۍ خپرونه په ١٣٨٦لمريز کال مې د فیض آباد ښاروالۍ لخوا ددې ادارې د فعاليتونو د خپرولو په موخه را منځته شوه، چې درې کارکوونکي لري او مسول مدیر یې عبدالبصير وثيق دى.
وحیدالدین خان

خان، د اسلامي عالم وزږید د جنوري ، په ، اترپردېش، هند . د مدرسې الاسلام اعظمګړ فارغ ، دیني عالم ، لیکوال ، ویناوال او مفکر چې د نوي ډیلي د اسلامي مرکز رییس و ، د میاشتنۍ ال - ریسسلاه مدیر او له څخه تر پورې د جمعیت اونيزې ډیلي مدیر . ستاسو لیکنې د مذهب یا نژاد توپیر پرته مطالعه شوې. خان پنځه ژبې اردو ، هندي ، عربي ، فارسي او انګلیسي پوهیدلهغه په دې ژبو کې لیکنې او ویناوې کولې. ستاسو برنامې په تلویزیوني چینلونو کې نشر کیږي. مولانا وحیدالدین خان عموما په رو اندو کې د ارامۍ کلمه ګ .ل کیږي. د دوی دنده د مسلمانانو او نورو عقایدو خلکو ترمینځ همغږي رامینځته کول دي. د اسلام په اړه د غیر مسلمانانو تر منځ غلط فهمۍ لرې کول. د مسلمانانو په مینځ کې ، د دعوت شوي ملت غیر مسلمان ظلم او تیري ته د صبر او کرکې ښوونه باید عمومي شي ، کوم چې د دوی په اند د دعوت لپاره ضروري دي.
صعود جریده

صعود جریده د بدخشان ولايت له رسنیو څخه ده چې په ١٣٩٠ لمريز کال کې د صلاح الدين حامدي له خوا تاسيس شوې، چې بېلابېل ورځني، کلتوري، ټولنيز او سياسي موضوعات خپروي، ددې رسنۍ مسووليت د فخرالدين قاري زاده پر غاړه دى.
صدای بدخشان جریده

صدای بدخشان جریده د بدخشان غږ جریده دا جريده په ١٣٧٩لمريز کال د بدخشان ولايت مقام دپخواني اجراييه رييس صبغت الله خاکساري له خوا تاسيس شوې، چې تر اوسه فعاليت لري، درې کسه په کې کار کوي او بېلابېل موضوعات او ليکنې خپروي.
انقلاب فرهنګي جریده

انقلاب فرهنګي جریده کلتوري انقلاب جریده په ١٣٩٠ لمريز کال کې د سيدمصطفى عاقلي لخوا د کلتوري يرغل او پردۍ کلمو دمخنيوي او افغاني دود دستور د پياوړتيا په موخه جوړه شوه.
سرزمین من جریده

سرزمین من جریده زما خاوره جریده د بدخشان ولايت له فعاله رسنیو څخه ده چې په ١٣٩٠ لمريز کال د کفايت الله سليمي له خوا تاسيس شوې او مسووليت يې د عبدالمتين حکيمي پر غاړه دى. ددې خپرونې ډېرى ليکنې تاريخي، وطني او حماسي بڼه لري.
شورای ژورنالستان میاشتنۍ

د ژورنالستانو شورا میاشتنۍ دا مياشتنۍ خپرونه په ١٣٩٠ لمريز کال د بدخشان ولايت د خبريالانو ټولنې له خوا تاسيس شوې ، چې تر ډېره ورځني هر اړخيز مطالب خپروي. مسووليت يې دخبريالانو شورا پر غاړه دى او لګښت يې هم ددې ولايت مېشت خبريالان ورکوي.
انطباق شرق میاشتنۍ

انطباق شرق دا مياشتنۍ خپرونه په ١٣٩٢ لمريز کال د بدخشان ولايت د ځينو لوستو ځوانانو لخوا رامنځته شوه،چې موخه يې د ورځنيو پېښو، فرهنګي، ټولنيزو او سياسي مطالبو خپرول دي او مسووليت يې د نظام الدين مدقق پر غاړه دى. دا جريده پنځه کارکوونکي لري او له شخصي بوديجې څخه تمويلېږي.
د کندوز رسنۍ

د کندوز ولایت رسنۍ د خاور خصوصي او د کندوز ملي تلویزیون ترڅنګ په کندز ولايت کې ګڼ شمیر غږیزې او چاپي رسنۍ فعاله دي. نوملړ تلویزیونونه کندوز ملي راډیو تلویزیون خاور تلویزیون راډیوګانې خاور راډیو جیحون راډیو کیهان راډیو څراغ راډیو روشني راډیو زهره راډیو ورځپاڼې او جریدې رسانه یي ورځپاڼه بوستان ورځپاڼه کندوز اونیزه نما میاشتنۍ پولیس میاشتنۍ زن میاشنۍ
کندوز ملي راډیو تلویزیون

د کندوز ملي راډیو تلویزیون د کندز ولايت سيمه ييز تلويزيون په ١٣٨٠ لمريز کال د طالبانو له پرځېدو وروسته خپلې خپرونې پيل کړې ، چې د سهار له ٨ تر نهو او دشپې له ٧ تر اتو بجو خپلې او له دې وروسته د مرکزي ملي تلويزيون خپرونې خپروي. د تلويزيون ترڅنګ يې راډيو هم فعاله ده، چې د سهار له ٥ د شپې تر ١٢ خپرونې لري او يواځې دخبرونو برخه له ملي راډيو څخه اخلي. ددغه تلويزيون رييس عبدالشکور قدردان او د کارکوونکو شمېر يې ٣١ تنو ته رسېږي.
خاور تلویزیون

خاور تلویزیون د کندوز ولايت له فعالوتلويزيونونو څخه دى، چې د افغانستان ملي راډيو تلويزيون د مرستيال جلال الدين محمودي له خوا په ١٣٨٥ لمريز کال کې تاسيس شوى او خپرونې لري. ياد تلويزيون ٨ ساعته شپنۍ خپرونې لري او ٣٥ کيلومتره ساحه تر خپل پوښښ لاندې راولي، چې له شخصي بوديجې اکمالېږي او له ٢٥ زيات کارکوونکي لري. خاور اوسمهال د کندوز له هغو رسنيو څخه ده، چې تر ټولو زيات ليدونکي لري او د شهباز صابري له خوا اداره کېږي .
خاور راډیو

خاور راډیو خاور په کندز ولایت کې د خاور تلویزیون اړونده را ډيوه ده، چې دوه کاله وړاندې يې په ايف ايم څپه خپرونې پيل کړې، ١٨ ښځينه او نارينه کارکوونکي لري، چې په رسمي او افتخاري ډول کار کوي. ددې راډيو لګښتونه هم داعلاناتو له لارې پوره کېږي او له مرکز پرته په چهار دره، علي اباد او دقلغه زال ولسوالۍ ځينو ساحو کې د اورېدو وړ ده.
جیحون راډیو

جیخون راډیو جيحون د کندز ولايت له فعالو راډيوګانو څخه ده، چې په امام صاحب ولسوالۍ کې فعاليت لري او د وخت د اطلاعاتو او کولتور د رييس عبدالشکور دوست له خوا دانترنيوز موسسې په مرسته په ١٣٨٣ لمريز کال تاسيس شوې ده.ياده راډيو د سهار له ٦ دغرمې تر ١٢ او د غرمې له ٣ دشپې تر ٩ خپرونې لري. دا راډيو چې يواځې په امام صاحب کې اورېدل کېږي، ١٥ کارکوونکي لري او د اعلاناتو له لارې خپل لګښتونه پوره کوي.
څراغ راډیو

چراغ راډیو ياده راډيو د کندز ولايت له فعالو رسنيو څخه ده، چې په ١٣٨٩ لمريز کال دمېرمن ملالۍ يوسفي له خوا تاسيس شوې او د ٢٤ ساعته خپرونو په درلودو سره له کندوز پرته د تخار په ځينو برخو کې هم اورېدل کېږي. څراغ له شخصي بوديجې او په کندوز زون کې دايساف ځواکونو له خوا تاسيس شوې، له سوداګريزو اعلاناتو اکمالېږي او ١٩ کارکوونکي لري.
روشني راډیو

روشني راډیو روشني د کندز ولايت له ناپيېلو راډيو ګانو څخه ده، چې په ١٣٨٦ لمريز کال د صديقې شيرزۍ په نامه د يوې ښځې له خوا تاسيس او د ايف ايم په ٨٩ څپه خپرونې لري او په څو ولسواليو کې اورېدل کېږي. روشني راډيو ٢٤ ساعته بېلابېلې خپرونې لري، چې د ١٨ کارکوونکو پر مټ ، چې ډېرى يې ښځينه دي، وړاندې کېږي.
زهره راډیو

زهره راډیو په کندز ولايت کې زهره دښځو لپاره ځانګړې راډيو ده، چې په ١٣٨١ لمريز کال دمېرمن ناجيه خدايار په مديريت د انټرنيوز موسسې له خوا په دغه ولايت کې تاسيس شوې. زهره ددغه ولايت لومړۍ غږيزه رسنۍ ده، چې د طالبانو دحکومت له سقوط وروسته يې په خپرونو پيل وکړ. له مالي اړخه اوس يوه پرځان بسيا رسنۍ ده، چې له ځنډ پرته ٢٤ ساعته خپرونې لري او تر ٥٥ کيلومترۍ پورې اورېدل کېږي. ددې راډيو دکارکوونکو شمېر هم ٢٠ کسانو ته رسېږي، چې په رسمي او افتخاري ډول کار کوي او ډېرى هغه يې ښځينه دي.
رسانه یي ورځپاڼه

رسانه یي ورځپاڼه د کندز ولايت له فعالو خپرونو څخه يوه ده، چې په ١٣٨٨ لمريز کال د يو شمېر کندوز مېشتو خبريالانو له خوا تاسيس شوې او د افغانستان د کلتور او رسنيز تړاوو دبنسټ په چوکاټ کې خپرېږي. لګښت يې د بنسټ او ورځپاڼې دحق الشموليت څخه تر لاسه کېږي د شمال ختيځ زونکندز،بغلان، تخار اوبدخشان پېښې په کې انعکاس مومي.
کندوز اونیزه

کندوز اونیزه په کندوز ولايت کې یوه دولتي اونيزه ده، کندوز اونیزه ددغه ولايت له فعالو چاپي خپرونو څخه ده، چې په ١٣٨١ لمريز کال د اطلاعاتو او کلتور رياست په چوکاټ کې رامنځته شوې او د ٢٠٠٠ ټوکو چاپشمېر په درلودلو سره په وړيا ډول وېشل کېږي او ٥ کارکوونکي لري.
نما میاشتنۍ

نما میاشتنۍ په ١٣٩٠ لمريز کال کې د کندوز ولايت مقام له خوا د مرستيال والي حمدالله دانشي په امتياز خپره شوه ، چې دالمان د انکشافي ادارې جى اى زيد موسيسې مالي ملاتړ له ځان سره لري. ياده خپرونه هره مياشت د ١٢٠٠ ټوکو په شمېر په کندوز او ځينو نورو ولايتونو کې وېشل کېږي او ٥ کارکوونکي لري.
زن میاشنۍ

ښځه میاشتنۍ زن مياشتنۍ مجله د کندز ولايت دښځو چارو رياست له خوا په مياشت کې يو ځل خپرېږي، چې ډېرې مطالب يې دښځو د ژوند، زده کړې، د تاوتريخوالي پر وړاندې مبارزه ، کلتوري فعاليتونو، لاسته راوړنو، کارموندنې او مسووليتونو په اړه وي. د یاد ولايت دښځو چارو ريسه نادره ګياه يې مسووله ده ، چې د ٥٠٠ ټوکو په شمېر له کندوز پرته په نورو ولايتونو کې هم توزېع کېږي.
د بلخ رسنۍ

د بلخ ولایت رسنۍ له ۲۰۰۱م کال کال راوروسته کله چې امریکا په افغانسنان کې د طالبانو پروړاندې عملیات وکړل په افغانستان کې ګڼ شمیر رسنیو پرمختګ وکړ. له کابل وروسته په هرات او بلخ کې ګڼ شمیر تصویري او غږیزو رسنیو په کار پیل وکړ چې اوس هم فعله دي. د بلخ ولایت د رسنیو نوملړ راډیوګانې ورځپاڼې
یو اس اس ګرالډ ناو بیړۍ

یو اس اس ګرالډ ناو بیړۍ یو اس اس ګیرالډ آلوتونکې وړونکې ناو بیړۍ په انګلیسي . - د امریکا د سمندري ځواکونو په خدمت کې کې یوه آلوتونکې وړونکې بیړۍ ده، چې د امریکا د پخوانی ولسمشر ګرالډ فورډ په نوم نومول شوې ده.
افغان مواقیت اپلکیشن (د لمانځه او قبله نماء لپاره)

افغان مواقيت اپليکيشن د جامعه اسلاميه حمادیه قندهار ښار څخه وړاندي سوی دی چي بدون منفعت او هر ډول اعلان څخه خلاص دئ، چي صرف دثواب په موخه خلکو ته وړاندي سوی دئ او هر ډول تغير حق يې يوازي د ادارې سته ، او دا اپلیکیشن لاندنی څانګړتیاوي لري: ۱- په دې اپلیکیشن باندي تاسي په ټوله نړۍ کښی خصوصا د افغانستان په هر ولایت او هره ولسوالۍ کښي پنځه وخته لمونځ معلومولای سی. ۲- د قبلې لور معلومول. ۳- د اوسني او راتلونکي میاشت لپاره د لمانځه وختونه. ۴- د هر لمانځه خبرتیا د مؤذن په وسیله. ۵- د رینګټون وایبریشن خاموش حالتونه. ۶- د اپلیکیشن بڼه په پښتو، فارسي، عربي او انګلیسي ژبو. ۷- د لمانځه وختونه په میلادي، هجري قمري او هجري شمسي کلیزو. نوموړی اپکلیشن کي د دین د زده کړې اړوند برخه هم شتون لري، چي عقاید، زکات، حج، روژه او نور بېلابیل ضروري مسایل پکښي د لینکونو له لاري بیان شوي دی. نوموړی اپکلیشن د تعلیم القرآن اسلامي راډیو او حمادیې مدرسې د مؤسس مفتي عبدالهادي حماد په هڅو او کوښښونو د مسلمانانو وروڼو لپاره تهیه او ترتیب سوی دی. نوموړی اپکلیشن کښته کړئ:
چکری

چکري انگریزی : د پاکستان د جهیلم ولسوالۍ په پنډ دادن خان تحصیل کې د یونین کونسل دولت پور د کلي یو کلي دی. کلي
مرزا آباد

میرزا آباد انگریزی : د پاکستان د جهیلم ولسوالۍ په پنډ دادن خان تحصیل کې د یونټ کونسل دولت پور د پنډی سیدپور ته نږدې د کلي یو کلي دی. حسیب مرزا کلي
ښوراو

ښوراو يا ښوراو میدان يا بيا ښوراو پوځي اډه چې په ښوراو اډه او د ښوراو د بهرنیو ځواکونو اډه باندې هم شهرت لري. دا ځای د دولتي چارواکو لخوا کارول کېږي او عام خلک ورته لاسرسی نه لري. ښوراو ډېرې برخې لري چې دفاعي برجونه او يو ځغاست لیکې والا هوايي ډګر يې د يادونې وړ دي. دا هم وګورئ انځورونه سرچينې د لېدرنېک انتونیک پوځي اډه بي بي سي پښتو هلمند
آل ریزیتاس

ال ریزیتاس په اسپانوي اصلي نوم: زوکړه ۵ افریل ۱۹۵۶ مړینه ۲۸ افریل ۲۰۲۱م کال نوموړی یو اسپانوی کمیډین او لوبغاړی وو چې د ال ریسیتاس شو لخوا پیژندل شوی و. هغه په ۲۰۱۵م کال کې د خپلې جالبې خندا او څیرې له امله مشهور شو. نوموی د کاري ژوند په لومړیو کې د ژوالی په توګه کار کوه لغې وروسته نوموړی په رستورانت او يه وروستیو کلنو کې په یو شمیر تلویزیوني طنزیه خپرونو کې کار پیل کړی وو. ژوند ریزیتاس چې د خپل ژوند په بیلابیلو برخو کې ساده کاریګرې په رستورانت کې کار او همدارنګه طنزي ټوکی کولې. نوموړی د ژوند پدې وروستیو کلونو کې د ناروغې له امله یوه پښه هم قطعه کړې وه. شهرتد ال ریزیتاس ترټولو پیژندل شوې ټوکه د هغه د رستورانت په وخت د کار کیسه ده، د نوموړی په وینا چې یوه ورځ د رستوران مسول ورنه د قابونو وینزلو غوښتنه کړی وه، ال ریزیتاس قابونه په اوبو کې ګدي او له ډیر ځنډ وروسته چې ورشي ټول قابونه ترې اوبو وړي وي یواځې یو په تیږو کې بند پاتې وي، کله چې د رستورانت مسول د قابونو غوښتنه وکړی نو ریزیتاس ورنه خپله کیسه وکړي، همدا وي چې د رستورانت مسول د پیسو په ورکولو سره ترې د نورو قابونو د پیرلو غوښتنه کوي آما ریزیتاس د پیشو د وړلو سره نور هیڅکله نه راستنېوي.
حاجي محمد څمکنی

حاجي محمد څمکنی ۱۹۴۷۲۰۱۲ یو افغان سیاستوال و چې د شوروي تر ملاتړ لاندې د افغانستان د دموکراتیک جمهوریت په دوره کې یې د افغانستان د موقت ولسمشر په توګه دنده ترسره کوله. نوموړي تر دې وړاندې د دولت د مرستيال او د ببرک کارمل په مشرۍ د انقلابي شورا د مرستيال په توګه دنده ترسره کړې ده. سرچينې
عقید ابراهیم

عقید ابراهیم زوکړه ۱۹۵۹ د افریقایي هیواد سوډان پخوانی د دفاع وزیر وو. نوموړی په ۱۹۹۵م کال کې د هغه وخت د سوډان دکتاتور عمر البشیر سره د مخالفت په خاطر د نوموړی لخوا بندی شو، په ۱۹۹۸م کال کې د ابراهیم کورنۍ ته د هغه د مړینې راپور ورکول شو،آما ویل کیږي د ۲۵ کاله بند تیرولو او په ۲۰۲۰م کال د سوډان هیواد د پوځ لخوا د عمر البشیر د حکومت د ړنګیدلو وروسته معلومه شوه چې نوموړی ژوندی دی. عقید ابراهیم په ۲۵ کاله بند کې د هځمکې لاندی پوړ په یوه نامعلوم ځای کې ساتل کیده. ابراهیم په بند کې د یوې سترګې د لاسه ورکولو ترڅک سخت ناوړه حالات درلود. د یوشمیر سرچینو لخوا د نوموړی مړینه ۴ د افریل ۲۰۰۱م کال ښودل شوی. ګالري سیاسي ژوند
آرارات

ارارات ولایت په انګلیسي ارمني د ارمنستان هیواد په ختیځ کې پروت د یاد هیواد له یوولس ولایتونو څخه یو دی. جغرافیه تاریخ
آرتاشات

ارتاشات په ارمني ژبه او انګلیسي د ارمنستان هیواد په ختیځ کې د ارارات ولایت ولایت مرکز دی او لوی ښار دی. سیمې تاریخ
ورګو سوپرکلستر

ورګو سوپر کلستر د سنبلې سوپر کلسترخوشه یاهم د کهکشانونو سوپر سرای د کهکشانونو یوه محلي سیمه ده چې پکې د کهکشانونو محلي ګروپ موقیعت لري. په یاد ګروپ کې زمونږ د موقیعتی کهکشان د شیدو لار کهکشان او اندرومېدا کهکشان ترڅنګ ۳۰ کهکشانونه موقیعت لري. دیاګرام تصویر ښوی لور ته د حراکت وړ دی. په پورتنی تصویر کې په راوم فضا کې د ځمکې موقیعت ښودل شوی. ماپس
د لاناکیا لوړه

د لاناکیا لوړې لوړه یاهم بې پایه جنت په انګلیسي د کهکشانونو یو غټ لوړ ګروپ دی چې د لاناکیالوړی په نوم پیژندل کیږي. په یاده لوړه کې د کهکشانونو سوپرکلسترد کهکشانونو سوپر سرای او د شیدو لار کهکشان هم موقیعت لري. د لاناکیا په کهکشاني ګروپ کې ۱۰۰،۰۰۰ سل زره کهکشانونه موقیعت لري چې د یادې لوړې قطر ۲۵۰ میلیونه لمریزه کلونه ښودل شوی دی. ګالري کهکشانونه سرچینه
پرسیوس پایسز سوپر سرای

د کهکشانونو پرسیوس پایسز لوړې په انګلیسي په راوم فضا یاهم جهان کې اوس مهال د د کهکشانونو د ترټولو پراخو سوپر سرایونو څخه یو دی. پایسز له ۲۵۰ میلیونه لمریزو کلو څخه ډیر شمالي جمنیز جهان کې غځیدلی سوپر سرای دی. ګالري سرچینه
د تاجکستان او قرغزستان مرزي نښته ۲۰۲۱

د قرغزستان او تاجکستان مرزي نښته د افریل له ۲۸ تر ۱ د مې د ۲۰۲۱م کال د تاجکستان او قرغزستان پوله ساتو ځواکونو د یادو هیوادونو ترمنځ په صفري نقطه کې د اوبو پرسر یوه درې ورځنې نښته وکړه، چې په پایله کې یې ۴۶ نفر ووژل شول. د سیمې تاریخچه
مارتین لوتر کینګ

مارتین لوترکینګ جونیور په انګلیسي زوکړه ۴ جنوري ۱۹۲۹ مړینه ۴ افریل ۱۹۶۸م کال د امریکایي تور پوستانو د ټولنې مسول مشر وو، چې په ۴ د افریل ۱۹۶۸م کال په یوه وسلواله حمله کې ترور شو. سیاست زده کړئ
حامله مومیایي ښځه

حامله مومیایي د لومړی ځل لپاره د مصر د لرغونو آثارو د څیړلو پر وخت روښانه شوه هغه مومیایي چې پخوا فکر کیده نارینه دی د نوی سکند ماشین په مرسته حامله ښځه ثابته شوه. له ۲۰۱۵م کال راهیسې په مصر کې پولنډي پوهان څیړنې کوي، یاده ښځه د ۲۰۲۱م کال په مې میاشت کې کشف شوه.
آرماویر

ارماویر ولایت په ارمني د ارمنستان هیواد په ختیځ کې پروت کوچینی ولایت دی، د ارماویر ولایت مرکز آرماویر ښار دی. جغرافیه سرچینه
روجر فدرر

روجر فدرر راجر فدرر پهفرانسوي زوکړه ۸ اګسټ ۱۹۸۱م کال یو سوئیسی نړیوال پیژندل شوی تنیس لوبغاړی دی. فدرر د رافایل نادال ترڅنګ د نړۍ ترټولو ګڼ ډیر اتل ولیو لرونکی لوبعاړی دی. نوموړی پنځه ځلې پرله پسې د ویمبلدون سیالیو اتلولي ګټلې چې دا په یادو سیالیو کې ځانته ریکارډ دی. ژوند فدرر په ۸ د اګسټ ۱۹۸۱م کال د سوئیس هیواد په بازل ښار کې نړۍ ته سترګې پرانستې، د نوموړی مور لینت فدرر او پلار یې رابرټ فدرر دي. لوبې مډالونه
نیټفلیکس

نيټ فليکس د امریکا د خورا لوړ مینځپانګې پلیټ فارم او تولید شرکت دی چې په لاس ګیټوس ، کالیفورنیا کې موقعیت لري. سرچینې
ملا حسن رحماني

ملا محمد حسن رحماني يا ملا حسن رحماني د اسلامي امارت یو لوړپوړی چارواکی او د کندهار پخوانی والي وو. دا هم وګورئ ملامحمد حسن رحمانی دطالبانو یو ډیر مهم غړی وو ډیر عاجز او ایماندار انسان وو د رحمانی صاحب زوئ محمد ذاکر رحمانی وایی چی رحمانی صاحب به هیڅ کله د تهجد لمونځ نه پریږدی او د بی دینه خلګو سخت دښمن وو د ږوند تر اخیره د احادیثو په درس او تدریس اخته وو الله دی جنت الفردوس ورکړی سرچینې نو ولولی کندهاریان
سردار محمد نادر نعیم

سردار محمد نادر نعیم خان زوکړه ۱۹۶۵م کال د سردار محمد عزیز خان زوی د سردار محمد نعیم خان لمسی او د افغانستان د لومړنی ولسمشر سردار محمد داود خان وراره دی. نوموړی د مور له لوری د محمد ظاهر شاه لمسی کیده. کورنۍ سردار نعیم خان د افغانستان د وروستې شاهی او لومړنۍ ولسمشریزې کورنۍ غړی وو د نوموړی د مور پلار محمد ظاهر شاه د خپل پلار محمد محمد نادر شاه له مرګ وروسته په افغانستان څلویښت کاله شاهی حکومت وکړ. همدارنګه د نوموړی تره سردار محمد داود خان چې د محمد ظاهر شاه نه یې د یوې سپینې کودتا په ترڅ کې واک نیولی وو د افغانستان لومړنی ولسمشر وو. محمد ظاهر شاه او سردار محمد داوود خان او کورنۍ یې د بارکزیو بارکزي له قوم څخه وو. ژوند له دې مخکې چې په ۷ د ثور د حفیظ الله امین په مشرې د سردار داود خان په وړاندی کودتا وشي محمد نادر نعیم تر شپږم ټولګی د کابل په استقلال لیسه کې زده کړې وکړی له هغې وروسته نوموړی انګلستان ته مهاجر شو چې له کابو دیرش کالو وروسته د خپل پلار جسد سره کابل ته ستون شو. نوموړی د خپل نیکه محمد ظاهر شاه ترڅنګ په ارګ کې د ولسمشر کرزی ترڅنګ پاتی شو، اما د خپل نیکه له مرګ وروسته له ارګ بهر خپلواک سیاسي ژوند پیل کړ. سردار نعیم خان د ولسمشر کرزی په امر د سردار محمد داود خان په ګډون د خپلې کورنۍ ۱۸ غړي چې د ثور کودتا پرمهال وژل شوي وو وموندل او د رسمي مراسمو سره یې خاورو ته وسپارل.
سردار محمد عزیز خان

سردار عزیز خان زوکړه... د سردار محمد نادر شاه ورور د سردار محمد داود خان پلار. نوموړی د له په ۶ د جون ۱۹۳۳م کال هغه وخت چې په المان کې د افغانستان د سفیر په توګه دنده ترسره کوله د سید کمال په نوم د یوه افغان ځوان لخوا چې د چپلې توپانچې سره په المان کې د افغانستان سفارت ته ننوتی وو، ووژل شو. د نوموړی له مرګ وروسته د عزیز خان جسد کابل انتقال او د مرنګجان غونډې کې خاورو ته وسپارل شو. د عزیز خان له وژنې وروسته سید کمال د المان د حکومت له لوری د برلین په پلوتزیسني بند خونه اعدام شو. کورنۍ د وژنې لامل
آډولف دابس

آدولف دابس اډولف دابس په ۱۹۷۹م کال کې په افغانستان کې د افغانستان سفیر وو. نوموړی په همدی کال د کابل ښار د نوی ښار شهر نو سیمې د چرګانو کوڅې څخه د څلور نامعلومه کسانو لخوا د اوسنی سرینا هوټل چې هغه مهال په یاده سیمه کې یو بل د کابل هوټل نومې هوټل وو پت دویمه طبقه کې ووژل شو. له هغې وروسته امریکا په افغانستان کې د روسې پر وړاندې د تازه جوړو شوو جهادي ډلو سره خپلو مرستو ته زور ورکړ. اما د دابس د وژنې مسولیت ترننه چا پر غاړه ندی اخیستی. ویل کیږي د نوموړی تښتونکو د باعث بدخشی نومی کس د خوشې کولو غوښتنه لرله. وژنه دنده
سرینا هوټل

سرینا هوټل زوړ نوم کابل هوټل په انګلیسي په ۱۹۴۵م کال کې د افغانستان د دولت له لوری ورغول شو. یاد هوټل په ۲۰۰۵م کال کې د بیارغونې وروسته د سرینا هوټل په نوم په کار پیل وکړ. سرویز
شهر نو

شهر نو سیمه نوی ښار د کابل ښار په شمال لویدیځه برخه یوه مهمه مسکوني او ایداري سیمه ده. په یاده سیمه کې د یو شمیر افغان هوایی شرکتونو د دفترونو ترڅنک د فرانسې هیواد سفارت هم موقیعت لري. نوی ښار شهرنو د کابل ښار، په شمال لویدیځ کې یوه پرته سیمه افغانستانده. وګړي
انټرکانټینینټال هوټل کابل

انترکانتینینتال هوتل یاهم انټر-کن په انګلیسي - هوټل د کابل ښار په باغ بالا لوړ باغ تپه کې په ۱۹۶۹م کال کې د محمد ظاهر شاه لخوا رغول شوی هوټل دی. کانټینینټال هوټل د کابل ښار پروان کارتې کارته پروان سیمه موقیعت لري، یاد پنځه ستوریز هوټل ۲۰۰ اتاقه د کندهار، بامیان، پنجشیر او کابل په نومونو نومول شوي څلور لوی صالونونه باغ او د لمبا حوضونه لري. نقشه مسیر اوسنی حال په هوټل وسلوالې حملې مینو
وزیر اکبر خان سیمه

وزیر محمد اکبر خان سیمه یاده سیمه د کابل ښار یو له ډیرو مهمو امنیتي سیمو څخه ده، چې ډیره وخت د ګرون زون زرغونې سیمې په توګه پیژندل کیږي. په وزیر اکبر خان سیمه کې د چین المان ترکې او ناروې هیوادونو د سفارتونو ترڅنګ د ګڼ شمیر نورو هیوادونو سفارتونه د موسیساتو دفترونه د نړیوالو مطبوعاتي آژانسونو دفترونه او ګڼ شمیر افغان مهم دولتي دفترونه موجود دي. وزیر اکبر خان سیمه د وزیر محمد اکبر خان په نوم نومول شوې ده. امنیت ایدارې
د افغانستان واکمنان

د افغانستان د معاصر تاریخ واکمنان پدې نوملړ کې په ۱۷۰۹م کال کې صفوی حکومت ته د میرویس خان نیکه د ماتې ورکولو نه تر ۲۰۲۱م کال د ولسمشر اشرف غنی د دویمې دورې پورې افغان واکمنان او د هغوئ واکمني ښودل شوې.
طالب مشران

طالب مشران د وخت په تېرېدو سره بدلېږي او ځانګړي دندې ترسره کوي. د طالبانو تر ټولو لومړی مشر او بنسټ ايښودونکی لوی ملا صاحب وو، تر هغه وروسته دا ډله په يو يا بله توګه پر افغانستان باندې واکمن دي. او خپله سياسي او پوځي مبارزه کوي. دا ډله خپله يوه شورا لري؛ نوموړې ډله خپل ډېری کړنې ددې شورا د پرېکړې له مخې ترسره کوي. مشران لومړي وزیران او مرستيالان مشهور طالب مشران وزیران واليان دا هم وګورئ سرچینې
راشميکا ماندانا

راشميکا ماندانا يو هندۍ فلم ستورې او موډل ده. هغې په تلګو او کننډا ژبې فلمونو کې کار کوي. هغې د فلمفیر جایزه او د سویلي هند نړیوال فلم جایزه ترلاسه کړې ده دا هم وګورئ سرچینې
خان

خان قان یاهم قاخان د ترکي ژبې له کورنۍ څخه را پیدا لغات دی، چې په تیر کې ترک تبارانو اشرافو یاهم د شاهي کورنیو غړو ته کاریده. له هغې وروسته د تاریخ په اوږدو کې یاد لغات د قوم رئیس یاهم په ټولنه کې مطرحو اشخاصو ته کاریده. د پيړیو په تیریدو سره خان د پښتنو ترمتځ ځانګړی هځای پیدا کړی، چې د تاریخې اړخه یې په هند کې د پښتنو لپاره د پټان یاهم هماغه خان نوم اوس هم کاریږي. په افغانستان ،پښتونخوا او هند کې اوس هم پښتانه په ویاړ سره د خپل کورنی نوم سره د خان لغات یوځای کوی چې دا د خلکو ترمنځ اشخاصو ته د ځانګړی اخترام په توګه ویل کیږي.
شاه

شاه یاهم پادشاه یا پاچا، د تاریخ په اوږدو کې په مختلفو ژبو کې د مخلتفو معنی ګانو سره د کم تلفظ سره کار شوی ده. په استایي ژبه کې د قمندې په معنی دی. اصري شاه لغات په لومړیو کې د هندي ګورکانیانو ترمنځ کار شوی ده چې له هغې وروسته د افغانستان په معاصر تاریخ کې د شاهي کورنۍ غړو ته کاریده.
اوستايي ژبه

اوستایي ژبه استایي ژبه په اوستایي په انګلیسي د هندو اروپایي ژبو له کورنۍ څخه یوه ژبه وه. مایکل ویتزل په د آریایانو کور کې لیکلی چې احتمالاً یاده ژبه د ننی افغانستان په لویدیځو برخو کې ویل کیده. د زرتشتیانو مقدس دینی کتاب د اوستا نسکیان په اوستایي ژبه لیکل شوی. تاریخ وګړي
امير

امیر یاهم میر له عربي ژبې څخه منشه لرونکی لغات دی چې په پښتو کې د قمندان په معنی دی. په افغانستان کې د افغانستان په اماراتي حکومت کې ترډیره پاچاهانو امیرانو ته کاریده.
دهرا دون

دهرا دون یاهم دیهرا دون په هندي په انګلیسي د هند هیواد د اتر کنډآیالات مرکز دی. یاد ښار په ۲۰۱۱م کال کې ۵۶۹،۵۷۸ وګړي لرل. تاریخ جغرافیه
ماه پرور بېګم

ماه پرور بیګم د افغانستان د پخوانی پاچا محمد نادر شاه میرمن او د محمد ظاهر شاه مور وه. میرمن پرور بیګم په ۱۳ د ډسمبر ۱۹۴۱م کال په تهران کې ومړه. کورنۍ ملکه ملکه ماه پرور بېګم د مروارید بېګم لور او د افغانستان د وروستنی شاه محمد ظاهر شاه خواښې وه د ۱۹۲۹تر ۱۹۳۳م کلونو ترمنځ د افغانستان ملکه وه.
تاریخ پوه

یو له مدرنه تاریخ پوهانو څخه چاچې د خپلو لویو ممکنه پروژو په مرسته د تاریخ بیاکتنه وکړه تاریخ پوه تاريخ په یوناني ډیره وخت د دوه مفهومونو په معنی دی. لومړی په تیرو پیښو ته کتنه دویم د پیښتو کتنه او څیړنه بلل کیږي. اما څوک یا شخص چې تاریخ کتنه او تاریخ لیکنه کوی تاریخ پوه بلل کیږي.
آرال سمندرګی

ارال سمندرګی یاهم خوارزم سمندرګی په انګلیسي د ازبکستان او قزاقستان هیوادونو ترمنځ پروت سمندر ګی دی.آرال سمندر ګی د آمو او سیر سیندونو څخه سرچینه اخلي. جغرافیه سرچینه
هامون سمندرکی

هامون سمندرکی هلمند سمندرګی په انګلیسي چې د افغانستان په فراه ولايت کې د ایران سره پر پوله موقیعت لري د افغانستان او ایران شریک مرزی سمندر ګی دی. هامون د هلمند سیند څخه سرچینه اخلي. هامون سمندرګی چې د کال په پسر لنی موسم کې یې پراخوالی ۵۶۶۰ کیلومتره مربع ته رسیږي ۳،۸۲۰ د ایران پاتې ۱،۸۴۰ کیلومتره یې د افغانستان په خاوره کې ده. په ۲۰۱۵م کال کې د پیرو هیواد په پلازمینه لیما کې د یونسکو په یوه ناسته کې هامون د یونسکو سازمان لخوا د نړۍ د چاپریالي سیمو په نوملړ کې اضافه شوه. جغرافیه
حیراتان

حیرتان بندر د افغانستان د شمالي ولایت بلخ په شمال کې د ازبکستان سره پر پوله پروت ښار. حیرتان چې د ریل ګاډی له لارې د مزار شریف ښار او ازبکستان هیواد سره نښتی د آمو سیند په څنډو کې د باري کشتیو د انتقال بندر هم لري. ښارګوټی د ریل پټلۍ
شېرخان بندر

شېرخان بندر د افغانستان په شمال کې د کندوز سره نږدې آمو د پنج سيند په نوم يادېږي. تر شلمې ميلادي پېړۍ دغې سيمې ته خلکو ترکستان هم ويل. اوس دا د افغانستان پېژندل شوی پول دی چې بلې غاړې ته يې تاجکستان دی. په اوړي کې د سيند زياتې اوبه له خپلو مورګو رابهر او د دې پرغاړه به یې ډنډونه جوړول. په دې ډنډونو کې لوخه او نور وحشي نباتات راشنه او د مياشو اوله نورو حشراتو به ډک شو. د سيند هغه برخه چې خلک پورې راپورې پرې وتلې شول جالې به يې کارولې. د جنګ پر وخت اسونه به يې اوبو کې واچول او سپارو به بلې غاړې ته ورټېله کول. دا وړوکی بندر د قزل کلا په نوم مشهوره وه. د سيند شاوخوا سيمه کې چا ژوند ته زړه نه ښه کوو ځکه حشراتو له کبله پکې ملاريا او نورو ناروغيو خلک مړه کول. کومو خلکو چې دلته پېښه کوله هغوی به په ځان بوجۍ غوړولې چې مياشي يې و نه چيچي. دا محاوره هم هغه وخت مشهوره شوه چې که مرګ غواړې کندوز ته ورشه. امير امان الله خان په امر د کندز شاوخوا لویې ځمکې پښتنو کوچيانو ته ورکړل شوې چې هغوی پکې مستقل پاتې شي. د دې نه علاوه د کومو قومونو تر منځ چې شخړې کيدې نو يوې ډلې ته به هلته د استوګڼې ځايونه ورکړل. په ۱۹۳۰ م کې قزل کلا کې د يو بندر لپاره ځمکه هواره شوه، پکې د ګمرک دفترونه او کار کوونکو لپاره کورونه او ښوونځي جوړ شول. د کندوز په ابادولو او جوړولو کې د دې ځای والي شير خان ناشر لويه ونډه اخيستې وه. کله چې د افغانستان باچا محمد ظاهر شاه کندوز ته ورغلو نو د خلکو په غوښتنه د قزل کلا نوم يې شير خان بندر اعلان کړو. د يويشتمې ميلادي پېړۍ له پېل نه افغانستان او تاجکستان په ګډه د سيند د پاسه د يو پول د جوړولو تابيا وکړه او ورباندې کار پیل شو. دا پول د سيند ښکته برخې پنج پايان کې يې جوړکړو او له ۲۰۰۷ م راهيسې ورباندې هره ورځ ۴۰۰ لوی لارۍ تيرېږي. اقتصاد
پامیر سیند

پامیر سیند د افغانستان او تاجکستان هیوادونو اړوند د پامیر غرونو څخه سرچینه اخیستونکی سیند دی، چې د واخان سیند سره د یوځای کیدلو نه وروسته له پنج سیند سره یوځای کیږي. جغرافیه
اټاليااودن

اټاليااوددن د سوالبرد په نورد اوستلانه کې پروت دی.. اټاليااوددن د نورد اوستلانه د ختیځ اړخ د لپاره يخی جوړوي. دا هم وګورئ سرچينې د سوالبرد اړوند
سینګیانګ

سین ګیانګ شینګیانګ په یغوري شینجاڭ په چینایي زوړ نوم د چین ترکستان د چین هیواد په شمال لویدیځ کې د یاد هیواد د کنټرول لاندې نیمه خپلواکه آیالات دی. د سینګیانګ وګړي یغور ترک تبار دي او رسمي ژبه یې یغوري او چینایي ده. ارومچي د سینګیانګ آیالات مرکز او لوی ښار دی. سینګیانګ آیالات د افغانستان د بدخشان ولايت سره ګډه پوله لري. سیاسي جوړښت جغرافیه د یغوریانو توقیف خونې
یغوري ژبه

یوغوري ژبه په انګلیسي د چین هیواد په سینګیانګ آیالات کې د یغور قوم ژبه ده. یغوري ژبه چې د ترکي ژبې له کورنۍ څخه ده، د ۲۰۱۶م کال د اټکل له مخې ۱۰،۵ میلیونه خلک پرې خبرې کوي. یغوري د چینایي ژبې ترڅنګ د چین په سینګیان کې رسمیت لري. تاریخ
اورومچي

اروچی په یغوري ژبه ئۈرۈمچی په چینایي د چین هیواد په شمال لویدیځ کې د یاد هیواد د نیمه خپلواک آیالات سینګیانګ مرکز او لوی ښار دی.د ارومچي د د لوړی ښکلا په معنی دی، چې یاده کلیمه د اویرات ژبې څخه راغلې ده. یاد ښار په ۲۰۱۰م کال کې ۳،۱۱۲،۵۵۹ وګړي لرل. تاریخ جغرافیه
زارکول

زارکول سمندرګی د افغانستان په شمال ختیځ کې د پامیر غرونو په لړۍ کې د تاجکستان او افغانستان ترمنځ په په پوله پروت دی. زارکول د پامیر سیند سرچینه برابروی. جغرافیه
پنج سیند

پنج سیند پنځه سیندونه په انګلیسي د افغانستان په شمال ختیځ بدخشان ولايت اړوند د پامیر غرونو په لړ کې د افغانستان او تاجکستان هیوادونو تر منځ بهیدونکی سیند دی. پنج سیند چې د پامیر او واخان سیندونو څخه سرچینه اخلي د زارکول سمندرګی له طی کولو څخه په آمو سیند کې بهیږي. جغرافیه
واخان سیند

واخان سیند د پامیر غرونو په لړۍ کې د افغانستان او تاجکستان هیوادو ترمنځ موقیعت لري. د واخان سیند چې د هندوکش د غرنیزو درو څخه سرچینه اخلي د پامیر سیند سره د یوځای کیدو وروسته پنج سیند جوړوي. جغرافیه
اوش ولایت

اوش په قرغزي ژبه په انګلیسي د قرغزستان هیواد له سویلي ولایتونو څخه یو دی. د اوش ولایت مرکز اوش ښار دی. تاریخ جغرافیه
وخي خلک

وخي خلک وخي قوم یاهم پامیریان د افغانستان په شمال ختیځ واخان دره کې یو افغانیترکی قوم دی. واخیان د افغانستان ترڅنګ په تاجکستان، چین او کشمیر یو شمیر برخو کې میشت او کوچیان دي. د اټکل له مخې د واخیانو ټول شمیر د ۷۰-۱۰۰ زره تنو پورې ورسیږي. تاریخ
لنګر

لنګر لانګر د افغانستان په شمال ختیځ بدخشان ولايت کې پروت کلی دی. لنګر قریه د سمندر له سطحې څخه ۲،۹۰۹ متره لوړوالی لري. وګړي
سیر سیند

سیر سیند ګل زرین په منځنۍ آسیا کې د آمو سیند وروسته دویم لوی سیند دی، چې د قرغزستان او ازبکستان له غرونو سرچینه اخلي او د ۲،۲۲۰ کیلومتره طی کولو وروسته په آرال سمندرګی کې توییږي.
آرماویر ښار

ارماویر په ارمني د ارمنستان هیواد په ختیځ کې پروت د آرماویر ولایت مرکز دی. د یاد ښار بنسټ په ۱۹۳۱م کال کې ایښودل شوی. تاریخ جغرافیه
د سرپل رسنۍ

د سرپل ولایت رسنۍ د ولسمشر کرزی د لومړۍ ولسمشریزې دورې راپدې خوا د افغانستان په ګڼ شمیر ولایتونو کې رسنیو پرمختګ کړی، اما یو شمیر یې لا اوس هم وروسته پاتې دي ، چې یو له هغوی سرپل ولايت دی. بانو راډیو سرپل پیام شورا میاشتېنۍ سیمای زن میاشېنۍ آینه زن خپرونه امبیر خپرونه سرپل مجله
بانو راډیو (سرپل)

بانو د سرپل ولايت يوه له فعالو راډيوګانو څخه ده او خپرونې يې په ١٣٨٦ لمريز کال کې پيل کړې دي. ياده راډيو د شفېع الله عزيزي له خوا تاسيس شوې، د سهار له شپږو بيا د شپې تر ١١ بجو خپرونې کوي او د پوښښ ساحه يې ٣٠ کيلومتره ده. ياده راډيو ١٢ کارکوونکي چې اته په کې ښځينه دي، لري او مسوول مدير يې شفيق الله حيدرى دى.
پیام شورا میاشتېنۍ

پيام شورا مياشتينۍ د سرپل ولايت د ولايتي شورا له خوا په لومړي ځل په ١٣٩٠ لمريز کال کې چاپ شوه. د دې خپرونې ټوکشمېر ٢٠٠٠ دى او له سرپل پرته په ګاونډيو ولايتونو کې هم وېشل کېږي. ياده خپرونه د ملګرو ملتونو د يو اېن ډي پي ادارې له خوا تمويلېږي او همدا اوسمهال ٣ کسه کارکوونکي لري. د دې خپرونې مسووليت د معصومې رمضاني پر غاړه دى.
د باد غیس رسنۍ

د بادغیس ولایت رسنۍ بادغیس ولايت چې د افغانستان په شمال لویدیځ کې موقیعت لري، د ملي راډیو تلویزیون ترڅنګ چې د حکومت په مالي لګښت خپرونې لري، ګڼ شمیر خصوصي رسنۍ هم فعالیت کوي. بادغیس ملي تلویزیون بادغیس ملي راډیو
بادغیس ملي تلویزیون

د بادغیس ولايت ملي تلویزیون دستګا په ۲۰۰۵ لمريز کال کې فعاله شوه، خو لایې هم چارې ټګنۍ دي. دغه تلویزيون ۷ تنه اداري او تخنيکي کار کوونکي لري ، د ورځې اته ساعته نشرات لري، چې تر ډیره بریده د مرکز کابل د ملي تلویزیون نشرات په مخامخ ډول خپروي. د بادغيس ٤٠ تنه ځوانان له دې تلويزيون سره افتخاري همکاري کوي.
سلطان حسین شاه

سلطان حسین شاه زوکړه اکتوبر ۱۶۶۸ مړینه ۱۵ نوامبر ۱۷۲۶م کال د صفویانو نهم او وروستنی پادشاه وو. سلطان حسین شاه د سلیمان شاه زوی. نوموړی ۲۹ کاله حکومت وکړ چې په ۱۷۲۲م کال کې د شاه محمود هوتک لخوا د اصفهان د نیولو وروسته د نوموړی حکومت پای ته ورسید. کورنۍ حکومت
ايس‌ايس‌پينتن

اِيس ِايس فينتن د تر ټولو ختيځ پیلټکی علاقه ده، دا پیلټکی د سوالبرد په نورد اوستلانه سيمه کې موقعیت لري. دا پیلټکي ته پخوا د نورد اوستلانه د پیل مځکې په توګه اشاره کېده، خو وروسته تردې چې دا ځای د څخه شاته سو، نو دا خبره ښکاره سوه چي دا پیلټکی د نورو څخه جلا پر يو کوشني ټاپو باندې پروت وو. دا هم وګورئ سرچينې د سوالبرد اړوند
كلات ښار

قلات ښار د افغانستان په سویل کې د کابل، کندهار په لویه لاره پروت د زابل ولايت مرکز او لوی ښار دی. تاریخ جغرافیه
علی شاه درانی

سلطان علی شاه درانی د تېمور شاه دراني زوی او د شاه شجاع درانی ځای ناستی وو. علی شاه له ۱۸۱۸ تر ۱۸۱۹م کال پورې د افغانستان واکمن وو. واکمني شخصیت
ایوب شاه درانی

آیوب شاه درانی زوکړه ۱ جنوري ۱۸۰۰-مړینه ۱ اکتوبر ۱۸۳۸م کال د افغانستان د دراني کورنۍ څخه د تېمور شاه دراني زړی او له ۱۸۱۹ تر ۱۸۲۳م کال پوری د افغانستان واکمن وو. ایوب شاه دراتي د خپل ورور علی شاه درانی له وژلو څخه د دورانیانو واکمنۍ په لاس کې واخیسته، چې په آخر د امير دوست محمد خان لخوا د دراني واکمنۍ له ړنګولو سره ګوښه او حکومت یې پای ته ورسید. حکومت سرچینې
د كوه نور الماس

د کوه نور آلماس -- د روښانه غره الماس یاهم کوه نور په هندي یو وخت ۳۷،۲۱ ګرامه چې برابر د ۱۸۶،۰۶۲۵ قیراطه کیده د نړۍ له غټو او مشهورو الماسو څخه وو. په ۱۸۵۴م کال د تازه تراش سره د یاد الماس وزن ۲۱،۶۱ ګرامو ته راښکته شو. د کوه نور الماس چې اصلي مندن ځای د پیدا کولو ځای مشخص ندی، اما ویل کیږي جې د هند د اندرا پردش آیالات د حيدراباد، هند په ګلنده قلعه کې په ۱۶۵۶م کال کې لاسته راعلی دی. یاد الماس د عبدالله قطب شاه د وزیر میرزا محمد میر له لوری د ګورکانی واکمنۍ واکمن شاه جهان ته تحفه شوی وو. کوه نور د نادر افشار او هندي واکمنانو د لاسته ولیدلو ترڅنګ د نادر شاه افشار د وژنی وروسته چې د افغان واکمن احمد شاه درانی لخوا ووژل شو افغانستان ته انتقال شو. وروسته د رانجیت سینګ لخوا نادر شاه دراني ته د ماتی ورکولو سره کوه نور د نوموړی لخوا هند ته ولیږدول شو. د هند د سیکانو او بریتانویانو د دویمې کګړی پرمهال چې پکې سیکانو ماتې وخوړه، دولیپ سینګ په ۱۸۴۹م کال د بریتانویانو سره د یوه پنځه ماده یېز تړون له مخې کوه نور په هند کې میشتې یوې بریتانوي کمپنې ته وسپاره، چې د یادې کمپنې لخوا په ۱۸۷۷م کال هند ته د بریتانیا د ملکۍ ملکه وېکټوريا ته تسلیم کړ.
زینب بېګم قزلباش

زینب بېګم زینب بېګم قزلباش د سردار پاينده خان ښځه او د امير دوست محمد خان مور وه. که څه هم یاده دراني کورنۍ له کندهار نه وه، آما ویل کیږي میرمن زینب بېګم قزلباش د قزلباش قوم څخه وه.
رشيدي

رشیدي بېګم میرمن رشیده بېګم ویل کیږي د افغانستان د دراني کورنۍ د سردار پاينده محمد خان د زوی امير دوست محمد خان ښځه وه.
بنګش

بنګش بېګم بنګښ بېګم ویل کیږي میرمن بېګم د ۲۴ نورو ښځو ترڅنګ د افغانستان د پخوانی امير دوست محمد خان ښځه وه. د بنګش ترڅنګ نورې مشهورې زینب بېګم قزلباش او خدیجه بېګم پوپلزۍ د دوست محمد خان میرمنې وې.
خدیجه بېګم پوپلزۍ

خدیجه ب سردار پاينده خان ېګم خادیجه بېګم پوپلزۍ د افغانستان د پخوانی امیر او د سردار پاینده محمد خان د زوی امير دوست محمد خان له ۲۴ ښځو څخه یوه وه.
محمد علی خان

محمد علی خان امیر محمد علی خان د امیر شیر علی خان زوی او د امير محمد اعظم خان وراره وو، نوموړی د خپل پلار شیر علی خان د حکومت پر مهال د کندهار د نیولو لپاره د خپل تره محمد امین خان جنګ ته ولیګل شو، چې په پایله کې د خپل تره محمد امین خان سره ووژل شو. کړنې
محمد امین خان

محمد امین خان امیر محمد امین خان د امیر شیر علی خان او امير محمد اعظم خان ورور وو. د امیر شیر علی خان لخوا د کندهار د نیولو په خاطر جې په هغه وخت کې یې محمد امین خان امیر وو. شیر علی خان خپل زوی محمد علی خان د نوموړی مقابل کې کندهار ته د جنګ په خاطر ولیږه چې په پایله کې یې محمد امین خان او نوړی وراره او شیر علی خان زوی محمد علی خان ووژل شول.
شین جومات (مزار شریف)

شین جومات مزار شریف د علی بن ابی طالب مسجد د افغانستان د شیعه ګانو په باور یاد مسجد د علی بن ابی طالب حضرت علی مقبره ده. شین مسجد چې یوه تاریخي ودانۍ ده، د افغانستان دننه او بهر پیژندل شوی. د نوی کال نو روز جشن په کلنی ډول په یاد مسجد کې د حضرت علی د کنډې په پورته کولو سره د هیواد له ګڼ شمیر سیمو څخه د هیوادوالو په شتون کې ترسره کیږي. تاریخ نوی کال
مریم بېګم

بریم بېګم د افغانستان د امیر امیر شیر علی خان میزمن او د سردار محمد فقیر خان بارکزی لور وه. نوموړې د اصل بېګم ترڅنګ د امیر عبدالرحمان له یو شمیر نورو میرمنو څخه وه.
شرف سلطانه بېګم

شرف سلطان بېګم شرف سلطان د افغانستان د لومړنی شاه محمد نادر شاه مور او د محمد ظاهر شاه نیا وه.
نجات لیسه

نجات لیسه غازي لیسه د کابل له لومړیو درسي لیسو څخه ده چې د امیر امان الله خان په وخت کې ورغول شوه. په لومړیو کې په یاده لیسه کې دري او الماني ژبو تدریس کیده.
حمیرا بېګم

حمیرا بېګم هومیرا بېګم زوکړه ۱۹۱۸ مړینه ۲۶ جون ۲۰۰۲ز کال روم، ایټالیا ۸۳ کلنه د افغانستان د شاهي نظام د دویم شاه محمد ظاهر شاه میرمن وه. میرمن هومیرا له ۱۹۳۱ تر ۱۹۷۳ز کال پورې د افغانستان ملکه وه. فعالیت میرمن حمیرا بېګم د بشري او ښځو چارو برخو کې فعاله ونډه درلوده، نومړی غوښتل چې افغان میرمنې د افغان نارینوو په شان د ژوند په بیلا بیلو برخو کې پرمختګ وکړي. حمیرا سمیرا بېګم د افغان سرې میاشتې ټولنې سره مرسته او فعالیت کوه، ددې ترڅنګ د ښځو لپاره د میرمن ټولنه مسوله هم وه. کورنۍ
شهزاده احمد شاه خان

شهزاده احمد شاه خان زوکړه ۲۳ سپټمبر ۱۹۳۴ز کال ارګ، کابل د افغانستان د پخوانی شاه، محمد ظاهر شاه او د وخت د ملکۍ حمیرا بېګم زوی وو. کورنۍ ژوند
شاهزاده محمد اکبر خان

شهزاده اکبر خان په انګلیسي زوکړه ۴ اګسټ ۱۹۳۳ز کال کابل د افغانستان د شاهي کورنۍ شهزاده او د محمد ظاهر شاه او ملکه حمیرا بېګم زوی وو. عمر کورنۍ
شهزاده محمد داود پښتونيار

شهزاده داود پښتونیار د افغانستان د شاهي کورنۍ غړی او د محمد ظاهر شاه او حمیرا بېګم پنځم زوی وو. شهزادګۍ نوال د شهزاده پښتونیار لور او محمد ظاهر شاه لمسۍ ده چې په ۳۰ د اګسټ ۲۰۱۳ د مصری شهزاده محمد علی سره واده وکړ. که څه هم د افغانستان او مصر د شاهي کورنیو ترمنځ د شاهي حکومت پروخت نږدې اړیکې وې، اما دا لومړی ځل دی چې یوه افغانه شهزادګۍ له یوه غیر افغان شهزاده سره واده کوي. کورنۍ اولادونه
شهزادګۍ نوال

شهزادګۍ نوال زوکړه ۱۹۸۰ز کال روم،ایټالیا د شهزاده محمد داود پښتونيار او د فاطمه عارف بېګم لور او محمد ظاهر شاه لمسۍ ده چې په ۳۰ د اګسټ ۲۰۱۳ د مصری شهزاده محمد علی سره واده وکړ. که څه هم د افغانستان او مصر د شاهي کورنیو ترمنځ د شاهي حکومت پروخت نږدې اړیکې وې، اما دا لومړی ځل دی چې یوه افغانه شهزادګۍ له یوه غیر افغان شهزاده سره واده کوي. ژوند زده کړې
شهزاده محمد علی

شهزاده محمد علی د مصر د پخوانی شاهي کورنی د شاه ملک فاروق شاه وروستنی زوی، او د افغانې شهزادګۍ نوال خاوند دی. محمد علی له شهزادګۍ نوال سره په ۳۰ د اګسټ ۲۰۱۳ په استانبول کې واده وکړ.
فاطمه عارف بېګم

فاطمه عارف بېګم د افغانستان په شاهي کورنۍ کې د محمد ظاهر شاه ننګور د شهزاده محمد داود پښتونيار میرمن او د شهزادګۍ نوال مور وه. کورنۍ سرچینه
شهزادګۍ بلقیس

شهزادګۍ بلقیس د افغانستان د شاهي کورنۍ غړې وه. بلقیس د محمد ظاهر شاه لور او د شهزاده محمد داود پښتونيار خور وه. نوموړی د شهزادګۍ نوال خاله کیږي. اوسمهال شاهي کورنۍ
شهزاده میرویس ظاهر

شهزاده میرویس ظاهر د افغانستان د پخوانۍ واکمنې شاهي کورنۍ غړی، د محمد ظاهر شاه زوی او د شهزاده محمد داود پښتونيار ورور دی. ژوند کورنۍ
شهزاده شاه محمود ظاهر

شهزاده شاه محمود د شهزاده میرویس ظاهر، شهزاده محمد داود پښتونيار، شهزادګۍ بلقیس او یو شمیر نورو شهزادګانو څخه د افغانستان د شاهي کورنۍ له غړو او د محمد ظاهر شاه له اولادونو څخه وو. ژوند کورنۍ
شهزادګۍ مریم ظاهر

شهزادګۍ مریم ظاهر د افغانستان د پخوانی شاه محمد ظاهر شاه لور، او د شهزادګۍ بلقیس او شهزاده محمد داود پښتونيار او یو شمیر نورو شهزادګانو خور وه. ژوند کورنۍ
شاهزاده محمد نادر خان ظاهر

شهزاده محمد نادر شاه خان ظاهر شهزاده نادر د محمد ظاهر شاه زوی او د شهزادګۍ بلقیس او شهزادګۍ مریم ظاهر ورور وو. ژوند کورنۍ
کلیوال ژوند

کلی د پښتنو د اوسېدو لومړی ځای وي دلته د خلکو ژوند ډېر ساده د خوښی وړ وي دوی د یو بل مرستیالان وي او تل د یو بل په غم خوښی کې مرسته سره کوي دود
مای رینګن

مایرینګن په الماني د سویس هیواد په پلازمینه برن کانتون برن ولایت اړوند ولسوالۍ ده. مایرینګن ولسوالۍ د انټرلاکن ښار ته نږدې پرته ده. جغرافیه سرچینه
بیګم نسیم ولي خان

بیګم نسیم ولي خان یوه پښتنه ملتپاله سیاست واله وه چې په مور بي بي هم مشهوره وه . دا د پښتون ملتپاله ګوند عوامي نشنل ګوند د پخواني مشر خان عبدالولي خان کور ودانه او سنګین ولي خان او لونګین ولي خان مور ، اسفندیار ولي خان مېره او د ایمل ولي خان نیا وه. سیاسي فعالیت: ارواښاده د عوامي نشنل ګوند ایالتي مشره هم پاتې شوېده او څو ځلې یې د پاکستان د پارلیمان څوکۍ هم ګټلې وه. مړینه: د ۲۰۲۱ میلادي کال د مئ پر ۱۶ نیټه یې د تل لپاره له نړۍ سره خدای په اماني وکړه او په چارسده کې د خان عبدالولي خان ترڅنګ خاورو ته وسپارل شوه.
پښتونخوا ملي عوامي ګوند

پښتونخوا ملي عوامي ګوند د پاکستان یو زوړ پښتون ملتپاله ګوند دی چې بنسټ یې نژدې نیمه پېړۍ وړاندې د هغه وخت پښتانه لیکوال او سیاسي مبارز خان عبدالصمد خان اڅکزي ایښی وو. دا ګوند تل په پاکستاني پارلیمان دننه او د باندې د لراوبر پښتون افغان د ګټو ساتنه کړې. اوسنی مشر یې محمود خان اڅکزی دی. پښتني سیمه یا افغانیه د پاکستان تر واک لاندې برخې د پښتنو عناصرو په برخو کې د خیبر پښتونخوا په شمول د پښتونخوا په مرکز پېښور او ګلګت بلتستان سره د ګلګت په مرکز او بلوچستان یوازې شمالي برخه چې مرکز یې په کویټه کې دی، د پاکستان تر کنټرول لاندې پښتني سیمې شاملې دي. لر و بر یو افغان لر و بر یو افغان په پاکستان کې د مېشتو پښتنو او د افغانستان د خلکو اتحاد ته لوی افغانستان هم ویل کېږي سرچينې
انترلاکن

انتذلاکن ولسوالۍ په الماني د سویس هیواد د پلازمینې برن کانتون له سیاسي ایداري وېش څخه یوه ولسوالۍ ده. جغرافیه سرچینه
مونسینګن

مونسینګن ولسوالۍ په الماني د سویس هیواد د پلازمینې برن کانتون آیالات له ولسوالیو څخه یوه ده. جغرافیه سرچینه
موري بای برن

موري بای برن په الماني د سویس هیواد د برن کانتون ولایت اړوند ولسوالۍ ده. یاده ولسوالۍ ۷،۶۳ کیلومتره مربع مساحت لري. تاریخ جغرافیه
برمګارتن بای برن

برمګارتن بای برن ولسوالۍ برم باغ د برن ترڅنګ په الماني د سویس هیواد په منځنۍ برخه کې ړ پلازمینې برن کانتون اړوند ولسوالۍ ده. تاریخ جغرافیه
آربرګ

آربرګ ولسوالۍ په الماني په منځنی سویس کې د سویس هیواد د پلازمینې برن کانتون ولایت له ولسوالیو څخه یوه ده. تاریخ جغرافیه
ډاکټر عبدالرازق کاکړ

ډاکټر عبدالرازق کاکړ په انګریزۍ کې . دی. نوموړی د څارویو د سائنسي علومو سائنس پوه دی. مخینه ډاکټر عبدالرازق کاکړ په ۲۵م دسمبر کال ۱۹۶۸ میلادي کې د سهېلي پښتونخوا په تاریخي سیمه بوريلورالای کې زېږېدلی دی. د پلار نوم یې حاجي حسن خان دی. په خټه کاکړ دی. لومړی زدکړې نوموړي خپلې لومړي زدکړې د بوري ښار له دولتي ښوونځي ګورنمنټ هايی سکول لورالایی څخه ترسره کړې او بیا یې خپلې منځنۍ زدکړې تر دولسم ټولګي پورې له دولتي پوهنځي ګورنمنټ انټر کالج لورالایی څخه بشپړې کړې، وروسته یې بیا له بلوچستان پوهنتون کوټې څخه تر څوارلسم ټولګي پورې زده کړې وکړې. لوړې زدکړې د څارویو په سائینس کې څلور کلنې زدکړې بي ایس آنر د فیصل آباد د کرنې پوهنتون پاکستان څخه په بریالیتوب سره بشړې کړې. د ایم فل تر کچې زدکړې له اینیمل نیوټریشن اینډ فیډ ټیکنالوجي انسټیټوټ لاهور پاکستان څخه وکړې. دکتوره یې له زرعي پوهنتون فیصل آباد پاکستان څخه وکړه. پېشه ورانه زدکړې ډاکټر عبدالرازق کاکړ له دکتورې وروسته خپل ریسرچ پراجیکټ له کیمل ډاک ریسرچ سویډش ویټرنري انسټیټوټ اوپسالا سویډن څخه وکړی. نوموړی له اینمل جینیټک ریسورسز زاراګوزا پوهنتون هسپانیې څخه هم د څارویو په علومو کې ډپلومه کړېده. دندې نوموړی د ډین ایټ لامز پوهنتون اوتهل پخوانی پروفیسور هم دی خو اوس محال دا لاندې دندې تر سره کوي. ۱. د العین د فارمونو تیکنیکل منیجر ۲. د اوښو د ډېریو نړیوال مشاور او له دې سره ډاکټر رازق کاکړ یو تکړه ملتپاله سیاسي غړی او مدني فعال هم دی . . سرچینې: د ډاکټر رازق د ویب پاڼې تړونی د ډاکټر عبدالرازق د خپلې ځانګړې ویب پاڼې تړونی
فرډينند ماګېلن

دا ليکنه په تېروتنې سره جوړه شوې. دلته سمه ليکنه وګورئ.
فرډينانډ ماګېلن

فرډينند ماګېلن - اپریل د پرتګال پلټونکی و . هغه لومړنی اروپایی و چې ارام سمند کې يې سفر کړى و او په نړۍ کې لومړنى کس و چې له نړى نه په کښتۍ کې راتاو شوى و. د میګیلان سفر دا ثابته کړه چې ځمکه ګرده ده. په کال کې زېږېدلی و. د هغه د زېږېدنې ځای سبروسا يا پورټو چې په پرتګال کې دي ثبت شوى. هغه په شاهي محکمه کې کار کاوه. د هغه موروپلار د پرتګالي اشرافيت غړي ول. د هغو د مړینې نه وروسته، ماګېلن د کلنۍ په عمر کې د ملکې شاګرد شو. په شاهي محکمه کې، هغه ډېر مهم مهارتونه زده کړل، لکه نقشه جوړول، پشمول د نقشه جوړونې ، بېړى چلونه او ستورپوهنه. په کې هغه په بحري ځواک کې ګډون وکړ. کله چې هغه پرتګال لپاره کار کاوه ، هغه د نړۍ ډیرو برخو ته لاړ، لکه هند، د سپیس ټاپو ، ختیځ افریقا، او مراکش. په مراکش کې په کې میګیلان ټپي شو، او نور عمر به ګوډ ګوډ روان و. چې کله د پرتګال باچا دنده يې له لاسه ورکړه، هغه د هسپانيا پاچا لپاره کار پيل کړ.. هغه لومړی کس و چې د ماګېلن تنګه کې يې سفر کړى و نو هغه دپسې ونومول شوه. ماګېلن کله چې په فيليپين کې و، د ځايي خلکو سره يې يوه جګړه وشوه ځکه دى د غلا تورن شوى و. په دې جګړې کې په اپریل په کې ووژل شو. د هسپانیا پينځم چارلس ماګېلن ته پنځه کښتۍ ورکړې د هغه د نړۍ راتوولو لپارو ورکړې. یوازې یوه کښتۍ، ویکټوریا، سفر بشپړ کړ.
اوګره

اوګره يو ډول خواړه دي چې د غنمو څخه پخېږي. دا خواړه د افغانستان او پښتونخوا په شاوخوا کې ډېر په شوق سره پخېږي، او پښتانه يې بيا د خوړولو ترڅنګ د پخولو څخه هم خورا زیات خوند اخلي. دا هم وګورئ د اوګرې معنا د قاموسونه ټکی کام څخه سرچينې خواړه
اماراتي درهم

اماراتي درهم د متحده عربو اماراتو د پیسې نوم دی چې د کچنۍ اکایی نوم یې فلس دی او یو درهم له سلو فلسو څخه جوړ وي. د درهم تنظیموونکې اداره: درهم د امارات د مرکزي بانک له لوره تنظیمېږي.
ملک غلام الدین شیراني

ملک غلام الدین شیرانی پر ۱۵م ستمبر کال ۱۹۴۵ میلادي کې د سهېلي پښتونخوا په تاریخي سیمه شیراني ولسوالۍ کلي غرلمه کړمانزی کې زېږېدلی دی. د پلار نوم یې احمدخان شیراني وو. نوموړی د پښتونخوا ملي عوامي ګوند شیراني ولسوالۍ ضلعي سیکرټريد ولسوالۍ مشر دی او د تحصیل شیراني پخوانی نائب ناظممرستیال ښاروال دی. زدکړې: نوموړي قرآن مجید او خپلې لومړۍ دیني زدکړې له کلي کوري وسطې، اژدن او لهړ کلي څخه کړې دي وروسته یې بیا عصري زدکړو ته مخ کړی او د کړمې کړمانزی کلي له لومړي دولتي ښوونځي ګورنمنټ پرائمري سکول کړمه څخه خپلې لومړی زدکړې تر پنځم ټولګي پورې بشپړې کړې او بیا یې تر اتم ټولګي پورې زدکړو له دولتي ښوونځي ګورنمنټ ماډل های سکول ږوب څخه وکړې بیا یې د لژ وخت لپاره زدکړې وځنډې دې وروسته یې بیا تر دولسم ټولګي پورې زدکړې له لاهور تعلیمي بورډ څخه په پرائیویټ توګه وکړې. دولتي دنده: ښاغلي ملک غلام الدین شیراني په کال ۱۹۶۴ میلادي کې د جې وي ښوونکي په حیث په منګلزی کلي کې وګمارل شو. په کال ۱۹۶۵میلادي کې یې له کوټې څخه د ښوونکي روزنه ټریننګ وکړی وروسته بیا جې اي ټي شو. په کال ۱۹۸۹میلادي کې متقاوت ریټائر شو. نوموړی د سیاست فعالیت له عمله څو وارې له دندې څخه وځنډولمعطل شو خو بیا به بېرته بحال کړل شو. سیاسي فعالیت: نوموړی د زدکړو له وختهزمانه طالبعلمي څخه د نشنل عوامي ګوند غړی وو خو چې کله پر نیپ ګوند بندیز ولګېدی مات شو او خان شهید عبدالصمد خان د پښتونخوا ملي عوامي ګوند په نوم نوی پښتون ملتپال ګوند اعلان کړ نو ملګ غلام الدین شیراني او دده ملګرو لکه صوفي نورمحمد شیراني او ملک اخترجان شیراني په یاد ګوند کې ګډون وکړ. ښاغلي غلام الدین شیراني د نوي ګوند پښتونخوا ملي عوامي ګوند تحصیل شیراني لومړی تحصیل سیکرټري مشر وټاکل شو وروسته بیا چې تحصیل شیراني ته د ولسوالۍ حیثیت ورکړل شو نو نوموړی د یاد ګوند د شیراني ولسوالۍ ضلعي سیکرټري مشر وګمارل شو چې تر نن ورځې پورې پر یاده دنده کار کوي چې دا یو اعزازي ریکارډ دی. نوموړی د خان شهید او سائی کمال خان شیراني نژدې ملګری وو. خان شهید عبدالصمد اڅکزی یوه پلا د نوموړي کور ته هم راغلی وو. ښاغلي غلام الدین شیراني د قام او ګوند لپاره ډېرې ستړې او تکلیفونه ګاللي دي. په ټاکنو کې برخه: نوموړي په لومړي ځل په کال ۱۹۹۲ میلادي کې په د ښاروالۍ په ټاکنو بلدیاتي انتخاباتو کې برخه واخیست او له یونین کونسل ماڼېخواه څخه د ډسټرکټ کونسل ږوب د ولسوالۍ د شورا غړی وټاکل شو. په کال ۲۰۰۰ میلادي کې بیا د تحصیل نایب ناظم مرستیال ښاروال وټاکل شو.اوس محال د روغتیا د ناسم وضعیت له کبله په ټاکنو کې برخه نه اخلي خو اوس هم د پښتونخوا ملي عوامي ګوند شیراني ولسوالۍ ضلعي سیکرټريمشر دی. مړینه: ښاغلي غلام الدین شیراني نن پر ۱۲م اکتوبر د بده په ورځ کال ۲۰۲۲ میلادي کې له اوږدې ناروغۍ وروسته د ږوب ښار په پوځي روغتون کې ساه ورکړه. سرچینې: ۱. د نوموړي د مړینې اړوند د ګوند د غمشریکۍ بیان
اچميان

خلک اچومي یا خودموني د نسل فارسي توکمیز ګروپ دی چې په سویل ایران کې ژوند کوي ، د بیلګې په توګه د فارس او کرمان ولایتونو سویل ، د بوشهر ختیځ برخه او نږدې ټول هرمزگان ولایت. سربیره پردې ، ډیری یې د فارس خلیج هیوادونو ،لکه: متحده امارات ، بحرین ، کویټ ، قطر او عمان کې ، له ډیرو کلونو راهیسې ژوند کوي او ځایی ګ .ل کیږي. ډیری یې سني دي او لږکیو شیعه هم د دوی په مینځ کې لیدل کیږي ، دا خلک ژبه اچومي بولی کوم چې د عصري فارسي په پرتله پخوانۍ فارسي سره نږدې دی. سرچینې ايران فارس فارس خلیج
ويبځاى

په ويبځاى ډېرې ويبپاڼې وي. خلک ویبځاى ته د کمپیوټر په وسيله ورځي، دا کمپيټر کېداى شي چې په ګرځنده ټليفون کې وي او يا هم په ځيرک تلويزيون کې. يو ویبځاى په بل کمپیوټر کې ساتل شوى وي چې ویبسرور ورته وايي. عمومي کتنه زياتره وخت په يو ويبځاى کې، يوه د کورپاڼه په نوم يوه ويبپاڼه وي چې هغه ويبپاڼه د همدې ويبځاى نورو ويبپاڼو ته تړاونه لري. کله کله نورو ويبځايونه ته هم تړاونه لري. کورپاڼه د ويبځاى هرکلى او سريزه بلل کيږي. ويبځايونه د کاروبار لپاره کارول کيږي چې خرڅلاو او خبرتياوې پکې کېداى شي. د نورو خلکو سره خبرې کولو لپاره هم کاريږي. ډولونه ویب لاګ د بلاګ په نوم هم پیژندل کيږي . ویکي داسې يو ويبځاى چې هر څوک پکې ويبپاڼې سمولى شي . د مینځپانګې مدیریت سیسټم داسې يو سافټویر چرته چې تاسو وکړاى شئ ويبځاى په اسانه توګه جوړ کړئ . د لټون انجن د ګوګل په څېر ویبځاى، چرته چې تاسو کولاى شئ نور ويبځايونه ولټوئ او پيدا يې کړئ . د ټولنیزو شبکو سایټونه لکه فیسبوک، په کوم کې چې تاسو له ملګرو سره اړیکه ونيسئ . لاسرسی کاروونکي يو ويبځاى ته په يو ځانګړى تړاو چې ويبپته ورته وايي انګرېزي: ورتلاى شي. دا د ويبځاى پته ده چې د ويب براوسر په سر کې ښودل کيږي. د يوه ويبځاى د کورپانې او نورو پاڼو د ويبپتو سر يو ډول وي. لکه د پښتو ويکيپېډيا د ټولو ويپاڼو ويبپتو سر داسې پيليږي او بيا نور د هرې پاڼې لپاره مختلف وي. که يو کس د خپل ويبځاى لپاره ډومېن نوم وانخلي، د هغه ويبځاى ته به د اي پي انګرېزي: په توګه ورځي. بڼه زياتره وخت ويبځاى کاروي چې خپل کانتنت وښيي. ويبځاىګر پوستغال داسې پروګرامونه دي چې هغه پوره ويبځاى جوړوي بغير له کوډ څخه. سرچینې
میاشتنی عادت

میاشتنی عادت داسې يوه عادت دی چې ټولې ښځې ورسره په مياشت کې يو ځل مخ کېږي. دا عمل د ١ څخه تر شاوخوا ٣ ورځو پورې وي؛ چې لمخې يې د ښځې د تناسلي آلې څخه وينه بهېږي. ددې عمل په دوران کې د هرې ښځې د وينې بهېدو او درد کچه يو برابر نه وي؛ خو البته ټولې ښځې ددې درد، د درد احساس او وېنې بهېدو سره مخ کېږي. نور ولولئ مياشتنی عادت يوه داسي نښه ده چې، هيلې رامنځته کوي او انسان ته د ښځينه توب او د مور کېدو وړتيا ورکوي کله چې، يوه نجلۍ پېغله او لومړنی مياشتنی عادت حيض يې راشي نو، هغوی شرميږي او د دغه حالت د پټولو هڅه کوي چې، دغه کار کولای شي د هغوی لپاره ځينې جسمي او رواني ستونزې پيداکړي. د يادونې وړ ده چې، مياشتنی عادت کومه ناروغې نه، بلکې د ژوند يو داسې پړاو دی چې، هرې نجلۍ له پېغلتوب سره پيل او له زړښت سره پای ته رسيږي. مياشتنی عادت کومه ناروغې نه، بلکې د ژوند يو داسې پړاو دی چې، هرې نجلۍ له پېغلتوب سره پيل او له زړښت سره پای ته رسيږي مياشتنی عادت يوه داسي نښه ده چې، هيلې رامنځته کوي او انسان ته د ښځينه توب او د مور کېدو وړتيا ورکوي. د مياشتني عادت وينه له هغې وينې سره چې، په رګونوکې ده، توپيرلري. په نوموړې وينه کې داسي مواد ګډ دي چې، لخته سخته کيږي نه او د وجود څخه د وتلو وړتيا لري. ځينې خلک وايي چې، د مياشتني عادت پرمهال، ځان پرېولل سم کار نه دی خو، ډاکټران په دې باور دي چې، که په دې مرحله کې نظافت ته پاملړنه و نه شي نو وجود ته د هر ډول مکروبونو د ننوتلو امکان شته چې، په پايله کې د هر ډول ناروغۍ د پيدا کېدو سبب ګرځېدای شي. په ځانګړې توګه، په توده هواکې د مکروبونو د ودې او بد بويۍ د پيدا کېدو امکان ډېريږي خو، که بدن پرېمنځل شي، وينه پرې نه ښودله شي چې، پر بدن وچه شي او هر څلور ساعته وروسته کوتکس ټوکر تبديل شي، نو د دغې ستونزې مخنيوی کېدای شي. که چيرې د مياشتني عادت پر مهال خونرېزي له پنځو بيا تر اووو ورځو واوړي او يا شديد درد احساس شي نو، دغه نجلۍ دې ژر تر ژره داکټر ته مراجعه وکړي. د دې لپاره چې، نجونې عادي مياشتنی عادت ولري، بايد د مياشتني عادت په ترڅ کې پر خپل سر دوا نه خوري، په ځانګړې توګه اسپيرين دې نه خوري چې، د وينې د ډېرېدوسبب کيږي غذايي رژيم ياخوړو ته پام کول او ورزش کول هم ګټورکاردی. هغه نجونې چې، مياشتنی عادت يې په عادي ډول راځي، لږ ترلږه دي په کال کې يوځل ځان دلنګون او ښځينه ناروغيو ډاکټر ته ورښکاره کړي. دا هم وګورئ سرچينې ننګرهار طب پوهنځي - فېسبوک
ماين

ماين هغه ځانګړى چاودېدونکى توکى دى چې له لرګيو، اوسپنې او پلاستيک څخه جوړ او دننه يې چاودېدونکي توکي اېښودل شوي وي. دا وسله تر ځمکې لاندې اېښودل کېږي چې د پښې يا د لاس په فشار لاندې چوي چې د انسان د ژوبلېدو او يا د مرګ سبب ګرځي. ماينونه بېلا بېلې بڼې او اندازې لري. د بېلګې په توګه د لوبو د شيانو په بڼه، د کوچنيو راډيوګانو، د قلم، ساعت او نورو شيانو په بڼه جوړ شوي دي. زياتره ماينونه د انسان د ټپي کولو، شلولو او شوټولو په موخه جوړ شوي دي. دا يوه معموله پوځي وسله ده چې په پراخه کچه له لومړۍ نړيوالې جګړې راهيسې د ټولې نړۍ په ټولو جګړو کې کارول شوې.
د چقمقتین جهيل

د چقمقتین جهيل د افغانستان په واخان سیمه کې یو جهيل دی. دا په کوچني پامیر کې د شاوخوا ۴۰۲۴ مترو په لوړوالي کې موقعیت لري. دا شاوخوا ۹ کیلومتره پراخیږي او شاوخوا ۲ کیلومتره پراخوالی لري. سرچینې