ihanif/pashto-wikipedia-corpus huggingface dataset:
حکيم تڼيوال

حکيم تڼيوال په انگرېزي: يو افغان ټولنپوه او د کابل پوهنتون د ټولنپوهنې د څانگې پخوانی ښوونکی وو. هغه د خپل د ژوند په وروستيو کالونو کې د خوست ولايت د والي په توگه دنده ترسره کوله چې د څانمرگي بريد ښکار شو. نوموړی د افغانستان د واليانو په کتار کې يو له هغو کسانو نه وو چې په لوېديځ کې يې لوړې زده کړې سر ته رسولي وې. مخينه د دنگې ونې ، سپينې ږيرې او برگو څڼو تڼيوال د ١٩٧٠ مو کلونو په اوږدو کې له جرمني په ټولنپوهنه کې د ماسټرۍ سند ترلاسه کړى و . هيواد ته په راستنيدو تر هغو د کابل پوهنتون د ادبياتو د څانگې د اجتماعي علومو استاد و چې د پخواني شوروي اتحاد پوځونو پر افغانستان يرغل کاوۀ . حکيم تڼيوال د پوهنتون له يو شمير نورو استادانو سره پېښور ته ولېښل . د کډوالۍ په ورځو شپو کې د پوهنتون د مهاجرو شوو استادانو په ټولنه کې بوخت شو چې وروسته وروسته يې مشر و . دۀ د افغان جهاد په پلوۍ گڼ شمير مقالې وليکلې . په پښتو ، دري ، الماني او انگليسي ژبو روان غږيدۀ او ليکنې يې کولې . د کورنۍ جگړې له پيل وروسته حکيم تڼيوال استراليا ته وليږديد . تر هغو هورې و چې د طالبانو واکمني نسکوره شوه . له راستنيدو وروسته په داسې حال کې د خوست والي وټاکل شو چې د هغۀ ولايت ليکوال او ورځپاڼه ليکونکي ېې د انارشۍ ورځې بولي : نه يوازې د خوست په ښار بلکې په ټول ولايت کې بيلا بيلې ډلې ټپلې واکمنې وې . نظم نه و . خو حکيم تڼيوال دغه حالت ورک کړ . خوست يې کرار کړ . تر ټولو مهمه يې دا وه چې خوست کې يې پوهنتون جوړ کړ . حکيم تڼيوال د خوست له ولايته وروسته د کانو او صنايعو او د کار او اجتماعي چارو د وزير په توگه د لنډ وخت لپاره کار وکړ . خو بيرته والي وټاکل شو او د پکتيا په ولايت کې يې د ژوند تر وروستيو شېبو دنده ترسره کړه . د پکتيا او خوست اوسيدونکي وايي چې حکيم تڼيوال د جرگو او مرکو د سپين ږيرو په څير دروند چلند لارۀ او په غور يې د خلکو خبرې اوريدې . افغان واليان افغانان پښتانه
تومور

يو تومور يا ټيومور د يوه نيوپلازم نوم دی او يا هم د يوه جامده کتلې نوم دی چې د سلولونو د غېرنورمال برار او ودې په سبب راولاړېږي په طبي اصطلاحگانو کې نيوپلاستيکي سلولونو نه جوړ وي او د يوه بړسوب او بوغمې په څېر ښکاري. د تومو نوم د سرطان د نوم سره هممانيزه يا مترادف نوم نه دی. يو تومور کېدای شي چې کبيسه، د خبيسه حالت نه مخکې او يا هم په کبيسه بڼه وي، خو سرطان بيا يوازې د يوه تومور خبيسه او زيان پېښوونکي بڼې باندې تعريف شوی. آرپوهه د تومور اصطلاح د لاطيني ژبې نه راوتلې او په لاطين ژبه کې تومور د پړسوب په مانا کارېږي. همدا نوم بيا له لاطيني ژبې نه انگرېزي ته له زړې فرانسوۍ ژبې راغلی چې بيا وروسته نورو ژبو هم دا نوم خپل کړی دی. . . - . طبي متون : : : . . . : . - . . سبب . . - . . سرچينې باندنۍ تړنې . اناتوميکه رنځپوهنه طبي نښې سرطانپېژندنه
آفتاب احمد خان شېرپاو

آفتاب احمد خان شېرپاو يو پاکستانی سياستوال دی. پاکستاني سياستوال
قاضي حسين احمد

قاضي حسين احمد يو پاکستانی سياستوال دی. هغه د پاکستان د جمعيت اسلامي د گوند درېيم مشر او د پاکستان د پارلمان غړی هم پاتې شوی. پاکستاني سياستوال
سيد راحت الله زاخېلي

سید راحت لله زاخېلي ۱۸۸۴ زېږدي، نوښار - ۱۹۶۳ ز کال د می ۲۹، پېښور، ۱۲۶۳ لمریز لېږدي - ۱۳۴۲ ل ل د لوی افغانستان يو پښتو ژبی ليکوال، شاعر او ژباړونکی وو. مخينه سيد راحت الله زاخېلي، چې د راحت الله راحت په نامه يې هم لیکوالي کړې، په راحت زاخیلي اوڅار دی، د سید فریح الله زوی دی چې پر ۱۸۸۴ زېږدي کال د نوښار په زاخېل کلي کې زېږېدلی وو. هغه لومړنۍ زده کړې په خپل کلي کې له خپل پلاره سید فريح الله څخه وکړې او وروسته بیا د دیني او ژبو پر زده کړو بوخت شو. هغه په پښتو، هندي، اوردو، پارسي، عربي او انگرېزي ژبو پوهېده او څېړونکی محمد آصف صميم وايي چې د نورو ژبو د ادبياتو د لوستلو له لامله د راحت زاخېلي په لیکوالۍ کې ډېرې نوې نوې خبرې وینو. هغه زیاتوي چې: راحت زاخېلي نه يوازې نثر ليکلی، بلکې هغه ښه شاعر او ژورناليست هم وو. ښاغلي همېش خليل په پښتانه لیکوال کې د هغه په اړه لیکلي دي: ابتدایی تعلیمات یې له خپل پلاره کړې دي د زده کړې لپاره له خپل هېواده بهر وتلی دی، عربي صرف، نحوه او د طب کتابونه یې ویلي دي. د خپل کشر ورور د مړینې په غم کې په ادیرو، شاړو، میرو سم شوی او بیا یې شعرونه لیکلي دي. د راحت پلار چې د ده شعرونه ولیدل ورته یې وویل: تا د دې لپاره خپل لیونتوب په کاغذ کې ښکاره کړ چې نور خلک لیونیان کړې؟ د دې نه وروسته د یو پيرنگي ډاکټر پادري لین کاسټر سره د فقیرۍ په جامه کې اوسیده خو تر دوو میاشتو وروسته یې د یو سوال په ځواب کې هغه ته وویل: ستاسو د کتابونو په کتنه زما په دماغ نوره هم تیاره خپره شوه هغه یې پریښود او د قرآن شریف مطالعه یې په غور سره شروع کړه. د گذارې لپاره یې خطاطي کوله. پر ۱۹۱۰ ز کال یې د پښتو ناول نتیجه عشق ولیکه. د شاعر اقبال لاهوري شکوه و جواب شکوه یې په پښتو نظم ژباړلی دی. د خپل وخت پوهانو دی افغاني اقبال باله. پر ۱۹۲۲ ز کال یې د سعدي گلستان په پښتو کړ. پر ۱۹۳۰ ز کال یې یوه مجله د ستړې مه شې په نامه جاري کړه چې څه موده پس حکومت بنده کړه. تر دې وروسته یې په فراینټریډوکیټ اخبار کې پښتو ته خدمت کاوه. بیا د افغاناخبار کې مدیر شو. پر ۱۹۴۸ ز کال د شهباز ورځپاڼې د پښتو برخې مدیر شو. هغه ځینې ادیبان په پښتونستان کې د خطاطانو بابا ادم او د ادیبانو لار ښوونکی بولي او وایي چې د زړې شاعرۍ واگي یې موجوده رنگ ته راگرځولي دي. حمزه شینواری وايي : د بلې ژبې نه نثر په نثر او نظم په نظم په پښتو کې لکه چې راحت صاحب ترجمه کوي داسې بل ځوی پښتني دنیا لا نه دی پیدا کړی. ښاغلی عبدالروف بېنوا په اوسني لیکوال کې لیکي: دا شاعر که یو خوا د پښتو د منظومو افسانو او داستان گويي استناد منلی شي، نو بل خوا د یو ستر ادیب حیثیت هم لري. د شعر او شاعرۍ په میدان کې د یوې ممتازې درجې او د غزلو، نظمونو، رباعیاتو او غیره عام فهمو او رنگینو اشعارو د یو څو مجموعو خاوند دی؛ کلام یې اکثر د شعري ښیگڼو حامل دی. د شعر يوه بېلگه مدني اکر مړينه سيد راحت الله راخيلي له ۷۹ كاله ژوند وروسته د ۱۹۶۳ ز كال د می مياشتې پر ۲۹ نيټه په پېښور كې ومړ. روح دي يې ښاد وي. چاپ شوي نښيرونه يې ۱- نتيجه عشق ناول، پر ۱۹۱۰ ز کال ليکل شوی دی. ۲- ماه رخ ناول، پر ۱۹۱۲ زیږدي کال ليکل شوی دی. ۳- کونډه نجلۍ لنډه کيسه. ۴- شلېدلې پڼه لنډه کيسه. اخځليک ۱- ۲- ۳- ۴- ۵- پښتانه ليکوال پښتانه شاعران افغاني ليکوال پښتانه افغانان
دولت خان لودي

دولت خان لودي په انگرېزي: د لودي سلطنت د وروستي سلطان ابراهيم لودي د واکمنۍ پر وخت کې د لاهور والي وو. کله چې د دولت خان لودي او د ابراهيم لودي تر مېنځ اختلافات پيدا شول، نو دولت خان لودي بابر ته بلنه ورکړړه چې د ابراهيم لودي سلطنت باندې يرغل وکړي او هغه ورته ړنگ کړي. مخينه ابراهيم لودي - يو کمزوری واکمن ؤ، هغه د خپل ورور او د خپل دربار د يو شمېر اشرافيانو او وزيرانو سره د واک د ترلاسه کولو په اختلاف او جنجال کې هم ښکېل وو. دولت خان لودي د عالم خان د ابراهيم لودي تره وو په مرسته د ابراهيم لودي پر وړاندې يوه دسيسه جوړه کړه او بابر يې دې ته وهڅاوه چې ډېلي باندې يرغل وکړي او د ابراهيم نه سلطنت په زوره واخلي. او په همدې توگه په ۱۵۲۶ ز. کال کې د پاني پت جگړه پيل شوه او سلطان ابراهيم لودي، د لودي ټبر وروستی پاچا، خپل ژوند په همدې جگړه کې له لاسه ورکړ. د پاني پت همدې جگړې په هند کې د لودي سطنت د پای ټکی کېشوده او د مغولو د امپراتورۍ دور پيل شو.. بيا يو څه وخت وروسته دولت خان لودي هم د بابر سره د ټگۍ هڅه کړې وه چې د بابر او د ابراهيم لودي لپاره يې يوه يوه توره ايښې وه. که څه هم چې دولت خان لودي د پنجاب والي ؤ خو هغه تل د خپلواکې واکمنۍ د ترلاسه کولو غوښتونکی وو. او په همدې خاطر يې بابر د لوديانو په وړاندې هڅولی ؤ. عالم خان لودي هم بابر د لوديانو په وړاندې ودراوه. سرچينې لودي ټبر پښتانه
ابراهيم لودي

سلطان ابراهيم لودي په انگرېزي: په هند کې د لوديانو پښتنو د پاچايانو د سلسلې وروستنی پاچا ؤ چې د خپل پلار سلطان سکندر لودي تر مړينې وروسته د ۹۲۳ هـ کال د ذي الحجې د مياشتې په اوومه د يکشنبې په ورځ په ډېر شان او شوکت د پښتنو مشرانو او اميرانو له خوا په پاچاهۍ وټاکل شو. خطبه او سکه يې په نامه جاري شوه. د فرشته تاريخ ليکي چې نوموړی ډېر هوښيار، قابل او بهادر پاچا ؤ او دا هم زياتوي چې د ده پلار د قاعدې نه برخلاف د عزيزانو او پښتنو سردارانو سره ناوړه سلوک شروع کړ، دوی يې د خپلو حقوقو نه محروم کړل او ده به وييل چې د پاچا عزيزان نه وي ټول نوکران دي، مشران اميران چې د سلطان بهلول او د سلطان سکندر په مجلس کې به په عزت ناست ؤ. هغوی به په ناچارۍ لاس په نامه د ده د تخت په مخ کې ولاړ وو او په زړه کې يې د ده برخلاف تجويزونه جوړول. د دوی دا غرض ؤ چې پاچايي تقسيم شي. تر ټولو لومړی يې د خپل سکه ورور شهزاده جلال خان سره مخالفت څرگند شو او هغه دا چې جلال خان هم د پاچاهۍ ادعا درلودله خو پښتنو مشرانو ده ته د سلطان جلال الدين خطاب ورکړ او د پوره پوځ او سامان سره يې جونپور ته ولېږه او هلته يې خپلواک حکومت جوړ کړ. سلطان ابراهيم د دې دپاره چې د نورو بغاوتونو مخه ونيسي خپل څلور نور ميريزي وروڼه محمود خان، اسماعيل خان، حسن خان او شهزاده اعظم همايوني يې د هغې کلا ته نظر بند ولېږل او هر يوه ته يې دوې ښځې او د ژوند ټول مايحتاح ورسره ورکړل خو بيا هم د سلطان جلال الدين د خپلواک حکومت د اعلانولو په وجه په يوه ملک کې دوه پاچايان مېنځ ته راغله چې د هغه وخت دور اندېشه پښتنو مشرانو او اميرانو د دې کار کلک مخالف وو. څلور مياشتې وروسته چې د رايړې حاکم لودي يا لواڼي خانجهان د سلطان ابراهيم دربار ته راغی او د هېواد د وېش سره يې سخت مخالفت څرگند کړ. د وېش سلا ورکوونکي اميران له هرې خوا پرې راټول شول او خانجهان د پاچا په مخ کې د وېش سلا ورکونی اميران خورا وغندل او پاچا ته يې ووييل د پاچاهي هېواد وېش تېروتنه او د هغه منل ناپوهي ده بايد پوه شی چې پاچاهي په گډه نه شي کېدای او په يو تيکی کې غبرگې تورې نه ځاييېږي . د خانجهان خبرې پر پاچا اغېزه وکړه او د خپلو خاصانو سره يې ووييل چې شهزاده خو په لاره دی او جونپور ته لا نه دی رسېدلی ښه به دا وي چې ورته وليکو چې د يوې ضروري مشورې لپاره ستا راتلل ضوروري دي. هيبت خان يې د دې کار لپاره وگوماره خو شهزاده لا پخوا له دې چارې خبر شوی ؤ نو ځکه د هيبت خان په خبرو و نه غولېده. پاچا يوه بله د اميرانو جرگه ورولېږله، خو هغې جرگې هم څه و نه کړای شول، ځکه نو پاچا د جونپور اميرانو ته خطونه ولېږل چې د شهزاده سره دې تعلقات نه ساتي او تله راتله دې نه کوي او ځينې اميرانو ته چې د پوره طاقت خاوندان وو او دوي دېرش، څلوېښت زره سواره لرل لکه دريا خان لواڼی د بهار حاکم، يا نصير خان د غازي پور حاکم او يا شېخ زاده محمد فرملي د اوده حاکم او نورو ته خاص خلعتونه او آسونه ور ولېږل او هغه يې د شهزاده مخالفت ته ولمسول. سرچينې لودي ټبر پښتانه لودي سلطنت پښتانه پاچايان
گل آغا شېرزی

گل آغا شېرزی د افغانستان ۱۳۹۳د ولسمشریزو ټاکنو نوماند دی د ننگرهار ولايت او کندهار ولايت والي پاتې سوي دي. کله چې په ۱۹۹۱ ز. کال کې د افغانستان د خلق د ډيموکارټيک گوند حکومت ړنگ شو نو له هماغه وخت نه وروسته له ۱۹۹۲ ز. کال نه تر ۱۹۹۴ ز. کال پورې گل آغا شېزی د کندهار والي او ملي محاذ غړی و. مخينه ښاغلی شیرزی په ۱۳۳۳لمریز کال دکندهار دډنډاولسوالی په روح ابادکلي کي زیږیدلی دی گل آغا شېزی په خټه پښتون او د کندهار د بارېکزیو څخه دی. کله چې گل آغا شېرزی پيدا شو نو نوم يې شفيق ؤ. نوموړی د يوه غښتلي مجاهد حاجي عبدالطیف خان اکا زوی دی. کله چې د روسانو پر وخت جهاد اعلان شوی ؤ او گل آغا شېرزی د خپل د پلار تر څنگ د جهاد لپاره ودرېده نو په همدغه وخت کې ورته د گل آغا نوم ورکړ شو. د نوموړي پلار چې کله ووژل شو نو ده هم د خپل نوم سره د شېرزي تخلص وتاړه. ستاینه گل آغا شېرزی له دې امله ستایل کیږي چې له کندهار نه یې د طالبانو په ایستلو کې له امریکا سره مرسته کړې ده. د هغه په باب دا هم ویل کیږي چې د کندهار د والي په توگه یې په دغه ولایت کې د کوکنارو د کر او کاروبار مخه نیولې وه. کندهاریان پښتانه افغان واليان افغان سياستوال د شمالي ټلوالې غړي
محمد ايوب صابر

ايوب صابر زوکړه د ۱۹۲۲ زېږديز کال د فبرورۍ ۲۴ -مړينه د ۱۹۸۹ ز کال د فبرورۍ ۸ يو پښتون شاعر او ليکوال وو. مخينه ایوب صابر د خیبر پښتونخوا د کوهاټ د ځنگل خیل په کلي کې زیږیدلی و. ده گڼ کتابونه لیکلي چې په هغو کې مهم کتاب ځیگرخون و او د پښتو په شعر ، نثر او بېلابېلو صنفونو ئې گڼ لیکونه کړي و ډیره خوږه ژبه ئې وه او خوږې لیکنې ئې کولې. اخځليک پښتانه شاعران پښتانه ليکوال
د پارکېنسون ناروغي

د پارکېنسون ناروغي په انگرېزي: د مرکزي عصبي غونډال يوه ډيجنېرېټيفه ناروغي ده چې اکثراً د ناروغ خوځنده وړتياوې، کلام او نور عملونه اغېزمن کوي. دغه ناروغي د ماغزو په مرکزي برخې سبسټېنشيا نېگرا کې د ډوپامين-لرونکو ژونکو د مړينې په سبب راپېښېږي. د دغې ناروغۍ په پيل کې د خوځښت اړونده رامېنځ ته شوې څرگندې نښې نښانې، د لاسونو رېږدېدنه، د عضلو شخوالی، د خوځښت او حرکت سستي او پڅتوب او په تگ او توازن کې ستونزې دي. د ناروغۍ وروستنۍ نښې نښانې فکري او د کړو وړو ستونزې دي چې د عقلي زوال نښه د عمر په ډېرېدو سره لويه ستونزه رامېنځ ته کوي. د دغې ناروغۍ نورو نښو کې حسي نښې، د خوب او احساساتو ورانښت شامل دي. د پارکېنسون ناروغۍ په هغو پوخ عمره خلکو کې پېښېږي چې عمرونه يې اکثراً له ۵۰ کالونو نه ډېر وي. سرچينې ناروغۍ
کمال بهزادي

د بي بي سي راډيو خبريالان
باربادوس

باربادوس هیواد د کارابین سمندر په ختيځ او د اطلس سمندر په لوېديځه سيمه کې يو ټاپوييز هېواد دی. دا هېواد د لیسر انتالیس د ټاپوانو يوه برخه ده چې د همدغو ټاپوانو په لړۍ کې د سنت لوسیا او سنت وینسنت او ګرنادینان د دغې ټاپويي هېواد نژدې ګاونډي هېوادونه دي. دا ټاپو ۴۳۰ کيلومتره مربع ارتوالی لري. د دغه ټاپوييز هیواد لوړې څوکې د همدې ټاپو مرکزي برخې دي. دا هېواد د استوا له کرښې سهېل لور ته په ۱۳ او د اصلي بين النهار په لوېديځ کې په ۵۹، او د ونزویلا هېواد سهېل لوېديځې سيمې ته نژدې . کيلومتره ليرې پروت دی. د باربادوس هیواد پلازمینه بریج ټاون ښار دی. تاریخ کلتور اقتصاد جغرافیه ایداري ویش بازبادوس
منقاد الرحمن رودوال

ډاکټر منقاد الرحمن رودوال د حاجی سیف الرحمن زوی په ۱۳۵۶ لمریز کال کی د ننگرهار ولايت د روداتو ولسوالي د برو به کلی کی زیژیدلی او خاشال بابا او ننگرهار عالی لیسی یو لوستی او او په ۱۳۷۶ کال کی د ننگرهار طب ته بریالی شو . له یو کال زده کری وروسته له یو شمیر سیاسی ستونزو له امله له ننگرهار نه کابل طب ته راتبدیل شو او په ۱۳۸۳ لمریز کال کی یی له کابل طب نه د بریالیتوب سند واخست. له دی ورسته رودوال له مختلفو دولتی او نادولتی موسساتو سره کار وکر او یو شمیر هیوادونو ته یی سفرونه وکرل چی له ایران او اندونیزیا هیوادونو له تهران او اندونیزیا پوهتونونو یی د صحت په برخه کی دیپلومونه هم واخستل . تر اوسه د رودوال یوه شعری مجموعه چاپ شوی ده . لندی کیسی یه هم لیکلی خوری وری مقالی او یو شمیر تحقیقاتی کارونه هم لری . د اوس لپاره رودوال د عامی روغتیا وزارت سره کار د عامی روغتیا ملی انستیتیوت کی د عامی روغتیا د تریننگونو د مدیر په حیث کار کوی . پښتانه شاعران
د افغانستان د هوايي ډگرونو لړليک

دا د افغانستان د هوايي ډگرونو لړليک دی چې د ځای او د هوايي ډگرونو د بڼې له مخې ډلبندي شوي. په افغانستان کې دوه لوی او نړېوال هوايي ډگرونه دي: د کابل نړېوال هوايي ډگر د دې هېواد په پلازمېنه کې او دويم لوی هوايي ډگر د کندهار نړېوال هوايي ډگر دی چې د دې هېواد په سوېلي ښار کندهار کې دی. دا دوه لوی هوايي ډگرونه له پخوا څخه د شپې او د ورځې لخوا آلوتنې درلودې. څلور لوی کورني هوايي ډگرونه د افغانستان نورو لويو ښارونو ته آلوتنې لري. د دې برسېره ۱۶ سيمه ايز هوايي ډگرونه د هېواد په بېلابېلو لرو او نژدو سيمو کې جوړ شوي چې کورنۍ الوتنې پکې کېږي. هوايي ډگرونه دا هم وگورۍ : - ويکيپېډيا: : سرچينې - : - : - افغانستان هوايي ډگرونه
خيرالبيان

خير البيان د پښتو ادبياتو لرغونو اثارو څخه شمېرل کېږي . دا اثر د پير روښان يا بايزيد خان لخوا ليکل شوی . دغه اثر د بايزيد پير روښان په ټولو اثارو کې يو اړين او نوموتی اثر دی چې په پينځو ژبو ، پښتو ، پاړسي ، عربي ، هندي او پنجابي ليکل شوی دی . خيرالبيان لومړی ځل په ۱۹۶۷م.ز کال چې د ۱۳۴۶م . لمريز کال سره سمون لري د ۱۰۰۰ ټوکو په شمېر د پېښور پوهنتون د پښتو اکاډمي له خوا په ۳۰۱ ، مخه په خيبر مېل پرېس پېښور چاپځای کې چاپ او خپور شو . د اثر لنډ مالومات په پيل کې يې له مننې وروسته د پېژندگلوي تر سرليک لاندې د مولانا عبدالقادر چې هغه مهال د پښتو اکاډمۍ مشر و يوه ۱۶ـ مخيزه سريزه راغلې ده . په دې سريزه کې د خيرالبيان د خطي نسخې د موندلو او ترلاسه کېدلو په باب يادونې او څرگندونې راغلي دي . سرچينې د آريانا دايره المعارف پښتو کتابونه
شېر افضل خان بريکوټی

مخينه زده کړې دندې چاپ شوي آثار د پښتنو د شعر او ادب تاريخ - دغه اثر د پېښور پوهنتون د پښتو د ماسټرۍ د زده کړې په درسي نصاب کې شامل شوی او همداراز يې د اباسين ادبي جرگې نه يې د سروزرو مډال ترلاسه کړی. سخن طراز - عبدالحميد مومند اندليپ سوات - حافظ الپوري دبدبه خوشحال - خوشحال خان خټک زمزمه رحمان - رحمان بابا ناچاپه آثار باندنۍ تړنې سرچينې پښتانه ليکوال پښتانه پښتانه شاعران
زرلښت حفيظ

زرلښت حفيظ ملکزۍ د ملک حفيظ الله لورد ننگرهار د ښېوې ولسوالۍ دقلاټک د کلې دملکزيانو په کورنۍ کې زيږيدلې ده پينځه کلنۍ کې دښېوې څخه ننگرهارته د خپلې کورنۍ سره راغلې ده . دننگرهاردالاېې لېسې دولسم ټولگي څخه فارغه شوېده. زده کړې او مخينه عالي تحصيلات ېې د کابل د اجتماعي علومو په انستيتوت کې اودهغې نه وروسته ېې دموراوماشوم په برخه کې د نساېي ودي څانگه کې خپل تحصيلات بشپړکړي دې . د زرلښتې ماشومتوب په ننگرهار ويت کې تير شوی دى هغې په ١٣ کلنۍ کې په شعرويلو پيل کړيدى . زرلښته د طبيعت د ښکلاگانو سره ډېره مينه لري . زرلښته وايي دژوند هره شيبه ورته ډير ارزښت لري شاعرۍ او ليکوالۍ سره ډيره مينه لري . دندې په پيښور ښار ناصرباغ سيمې ته څېرمه د تاڼې ترڅنگ دسيدجمال الدين افغان په نوم روغتون کې ېې د قابلې په توگه دنده ترسره کړېده . زرلښته د ٢٠٠٢ په جنورۍ کې کاناډا ته مهاجره شوې ده اوهلته د يوې لنډې وقفې نه ورسته بيا هم خپل تحصيلاتوته دوام ورکړ دم گړۍ د کاناډا د البرټا په ولايت پيترلاهي روغتون کې رسمي دنده لري خوسره له دې چې هغه کارکوي خپلو تحصيلاتوته د طب په برخه کې دوام ورکوي . چاپ شوي آثار د زرلښتې شعرونه او لنډې کيسې د هيواد دننه او بهر په ورځپاڼو، مجلو او دنيټ پر مخ گڼو افغاني ويب پاڼو کې خپرې شوي دي چې دا لړۍ لا روانه ده . څلورچاپي اثار لري چې په ندې توگه دي: ځوانيمرگ ارمان شرقي ښکلا د غرب په ماڼو کې شعري ټولگه ښځه د ژوند په هنداره کې د لنډو کيسو ټولگه دسولې انتظار شعري ټولگه ناچاپه آثار زرلښته نور ناچاپ اثار هم لري چې چاپ ته تيار دي يو په بل پسې به چاپ او مينه والو ته به ېې وړاندې شي دښاغلی کاروان چنار خبرې کوي فارسي ژباړه زما ژوند زما مور ښځه د ژوند په هنداره کې دوهم جلد سوله مې ارمان پلچرخي زندان دژوند خوږې لمحې باندنۍ تړنې په ويکي شعرونه کې د زرلښت حفيظ شعرونه ښځينه ليکوالې پښتنې ليکوالې پښتنې شاعرانې
فضل حق خالقيار

فضل حق خالقيار د افغانستان لومړی وزير و. افغان وزيران
سردار محمد هاشم خان

سردار محمد هاشم خان ۱۸۸۵ ز. - ۱۹۵۳ ز. په انگرېزي: په افغانستان کې د شاهي نظام يو ديپلومات او د افغانستان لومړنی لومړی وزير و. مخينه سردار محمد هاشم خان د سردار محمد يوسف خان زوی، د افغانستان د وروستي پاچا محمد ظاهر شاه تره او د محمد نادر شاه، د سردار شاه محمود خان او سردار شاه ولي خان ورور و. هغه د محمد نادر شاه لخوا د جوړ شوو تگلارو پلوی و د هغه د حکومت په وخت کې د افغانستان د دولت بنسټيزه موخه د افغان پوځ د پياوړي کولو تر څنگ د افغان وټيز نظام پرمختگ او غوړېدنه وه. د سردار محمد هاشم خان د حکومتولۍ په وخت کې د افغانستان لېږد رالېږد نظام او د مخابراتو بنسټ ايښودل شوی و. د افغان حکومت تر ډېره حده په باندنيو مرستو ولاړ و. دا چې سردار محمد هاشم خان نه غوښتل چې افغانستان يوازې د روسيې او برتانيې مرستو ته اړتيا ولري نو پدې وخت کې يې پام جرمني ته واړاوه او د ۱۹۳۵ ز. کال له پيل نه يې گڼ شمېر جرمني کارپوهان او سوداگران افغانستان ته بلنه ورکړه چې هغوی په افغانستان کې يو شمېر فابريکې او برېښناکوټونه جوړ کړل. د محمد هاشم خان د واکمنۍ په وخت کې جاپان او اټاليا افغان حکومت سره د يو شمېر مرستو لپاره ژمن شول. نوموړی له ۱۴ د نومبر، ۱۹۲۹ ز. کال نه تر مۍ، ۱۹۴۶ ز. کال پورې د افغانستان د شاهي نظام لومړی وزير و. سرچينې افغان سرداران
محمد يوسف

ډاکټر محمد يوسف خان ۱۹۱۷ - ۲۳ د جنوري، ۱۹۹۸ ز. له ۱۰ د مارچ ۱۹۶۳ ز. کال نه تر ۲ د اکتوبر، ۱۹۶۵ ز. کال پورې د افغانستان لومړی وزير او د باندنيو چارو وزير پاتې شوی. هغه يو ټېکنوکرات ؤ چې د محمد ظاهر شاه د واکمنۍ پر مهال په حکومت کې په دندې گومارل شوی ؤ. هغه د افغانستان لومړنی لومړی وزير ؤ چې د افغانستان د شاهي کورنۍ سره يې اړيکې نه وې. نوموړي په ۲۹ د اکتوبر، ۱۹۶۵ ز. کال کې د خپلې دندې استعفاء وکړه. تر محمد يوسف وروسته محمد داوود خان د افغانستان د لومړي وزيرۍ پر دندې وگومارل شو، او په ۱۹۵۰ ز. کالونو کې يې محمد يوسف د کانونو او صنايعو د وزير په توگه په دندې وگوماره. سرچينې
محمد هاشم ميوندوال

محمد هاشم ميوندوال په انگرېزي: د افغانستان پخوانی لومړی وزير و. دی د محمد داود خان د جمهوري دورې مسلکي لوړ پوړی غړی و . انځورتون
عبدالله يکتا

عبدالله يکتا چې عبدالله يفتلي هم يادېده ۶ د مۍ، ۱۹۱۴ ز. ۱۷ د جولای، ۲۰۰۳ ز. له ۱۱ د اکتوبر نه تر ۱ د نومبر ۱۹۶۷ ز. کال پورې د افغانستان د کورنيو چارو وزير و. هغه په کابل کې زېږېدلی و او بيا وروسته يې د امريکا متحده ايالاتو کې مهاجر شو او هماغلته ومړ. سرچينې
محمد نور احمد اعتمادي

محمد نور احمد اعتمادي په انگرېزي: د افغانستان پخوانی لومړی وزير و. دا هم وګورئ سرچینې
ډاکټر عبدالظاهر

ډاکټر عبدالظاهر د افغانستان يو سياسي چارواکی او پخوانی وزير و. هغه د افغانستان د شاهي نظام د روغتيا او لومړي وزير په توگه دندې ترسره کړي وې. سرچينې
عبدالصبور فريد کوهستاني

استاد فرید چې بشپړ نوم یې عبدالصبور فرید کوهستاني دی، د کاپیسا ولایت، د کوهستاناتو ولسوالۍ د لومړۍ حصې اوسېدونکی و. فرید د حزب اسلامي حکمتیار گوند له نامتو جهادي قومندانانو څخه گڼل کېده چې د مجاهدینو له بریالیتوب وروسته د حزب له خوا د عظمی صدارت لپاره نوماند او وټاکل شو.
احمد شاه احمدزی

احمد شاه احمدزی د افغانستان يو پخوانی لومړی وزير و
محمد رباني

ملا محمد رباني په انګرېزي: د طالبانو د واکمنۍ په وخت کې د افغانستان لومړی وزير و. دی د پاکستان د استخباراتو لخوا په اسلام اباد کې د يوې حکومتي مېلمستيا په لړ کې د خوړو پر مهال زهر ورکړل شوي و چې بيا روغتون کې مړ شو. دا هم وګورئ سرچینې اړوند مالومات کندهاریان
عبدالکبير

عبدالکبير د طالبانو د واکمنۍ په وخت کې د افغانستان لومړی وزير و. دا هم وګورئ سرچينې
سلېمان ماکو

سلیمان ماکو په افغانستان کي د پښتو ژبي یو پخوانی شاعر دی چی د تذکرة الاولیا په نوم کتاب یی هم لیکلی دی . دماکو ژوند دسلیمان ماکو پلار بارک خان صابزی نومید او په قوم پښتون ماکو و .که چيرې د ما کو پښتنو دنسب شجره وګورو نودماکو دقبیلې خلک سړ بني پښتانه او د درانيو دپنجپای په ښاخ پورې اړه لري ٠ ددوی د وګړو شمېر لږ دی ٠ ددوی يو شمېر په کندهار او يو شمېر هم دنورزيو پښتنو سره يو ځای ميشته دي ٠ يو شمير ماکوان دهرات او غزني په ولايتو نو کې هم استو ګنه لري ٠ په کند هار کې دماکو دقبيلې دخلکو شمېر په ١٣٦٥ لمريز کال کې ١٥٥٧٤ تنه ښودل شو ي ول ،چې ښايې اوس يې په شمېر کې ډېر زيا توالی راغلی وي٠ د کند هار په ولايت کې دماکو دقبيلې خک د دامان او ار غستان په ولسواليو کې ا ستو ګنه لري ٠ دهرات په ولايت کې دما کو دقبيلې خلک ددغه ولايت دانجيل ،کشک او دکرخ په ولسواليو کې ميشته دي چې په نو موړي ولايت کې په ١٣٦٥ لمريز کال کې ددوی ټول شمېر ٢٦٨٨ تنه ښودل شوي دي چې ښا يې اوس به يې په شمېر کې ډير زياتوالی راغلی وي ١ . تاريخ حيات افغاني ليکي چې په غزني کې هم د ماکو دقبيلې څو کلي شته چې دخاګواڼيو دقبيلې دکليو تر څنګ پراته دي اوسيمه ايز خلک دغه د خاګواڼي د قبيلې خلک هم دخاګواڼي ما کوانو په نامه يادوي . داسې ښکار چې سلیمان ماکو دپښتونخوا په غرو رغو کې ګر ځیدلی دی او دخپل عصر روحاني او ادبي شخصیتونه یې هم لیدلي دي. سرچینې پښتانه شاعران پښتانه ليکوال
سروبي ولسوالۍ

د سروبي ولسوالۍ د کابل ولايت یوه ولسوالۍ ده. په دغې ولسوالۍ کې د مېشتو خلکو شمېر ۴۴۰۰۰ وگړو ته رسېږي. د سروبي ولسوالۍ ۹۰٪ وگړي پښتانه، او پاتې ۱۰٪ برخه پشیي جوړوي. په دی ولسوالی کښی د افغانستان تر ټولو لوی د بریښنا بندونه موقعیت لری چی د نغلو برېښناکوټ، ماهیپر بند، او سروبی بند په نامه یادیږي. سرچينې د کابل ولسوالۍ د افغانستان ولسوالۍ
افغانستان پېژندنه

د افغانستان تاریخ ته کتنه د افغانستان څمکپېژندنې ته کتنه د افغانستان ژبې او ادبیات د افغانستان رسنیز بهیر د افغانستان تاریخي ابدات افغاني کلتور او دودونه د افغانستان صنایعلاسي پنڅونې جوړونې د افغانستان مشهوره شخصیتونه د افغانستان طبعي زېرمې په افغانستان کې ښوونه او روزنه اړوند په څپرکیو ویشل شوی همدا اثر چې لیکوال ېې اورنگزېب ارشاد نومېږي افغانستان
د افغانستان د ښارونو لړليک

-- -::: -:-:-:-: : - -: :. - دا د افغانستان د ښارونو يو لړليک دی. دلته د افغانستان ۱۴ ښارونه د وگړو د شمېر له مخې اوډل شوي. د وگړو اټکل شوې شمېرې په ۲۰۰۶ ز. کال کې د افغانستان د مرکزي احصايې د دفتر لخوا ټاکل شوي او د افغانستان د کليو او ښارونو د پرمختگ او بيا رغونې د وزارت لخوا خپاره شوي. لړليک د افغانستان د ځينو ښارونو او ځايونو لرغوني نومونه پدې ډول دي: دا هم وگورئ د افغانستان ځايونه سرچينې باندنۍ تړنې د افغانستان د مرکزي احصايې دفتر د افغانستان د ښارونو انځورونه نړېوالې ورځپاڼې: افغانستان- نخشه
افغانۍ

افغانۍ د افغانستان رسمي دود پیسې دی چی یوه روپې یی سل پوله جوړیږي. لمړنۍ افغانۍ،۱۹۲۵-۲۰۰۳ سکې بانگنوټونه دویم ځل افغانۍ له ۲۰۰۲ نه تراوسه سکې په کال ۲۰۰۵ کې د افغانیو د یو گون، دوه گون، او درې گون سکې بازار ته راووتلې بانکنوټونه په کال ۲۰۰۲ز کې د افغانستان بانک لخوا نوي افغاني بانکنوټونه بازار ته وړاندې شول، چې په دو کې د ۱، ۲، ۵، ۱۰، ۲۰، ۵۰، ۱۰۰، ۵۰۰ او ۱۰۰ افغانیو نوټونه شامل ول چې بیا وروسته په ۲۰۰۵ کال کې د ۱، ۲ او ۵ بانکنوټونه په وسپنیزو سکو باندې واوړیدل شول. دا هم وگورئ د افغانستان وټه سرچینې باندنی تړنې د افغانستان کاغذي روپی افغانستان لرغوني بانکنوټونه د مالیه وزارت، افغانستان د آسيا ارزونه
د افغانستان ولسي جرگه

افغانستان ولسي جرگه د افغانستان د دوه ايوانونو څخه يو دی کوم کې چې قانون جوړيږي۔د ولسي جرگې غړي ولس د خپل ووټ په لاره ټاکي۔ افغانستان
د افغان-انگرېز درېمه جگړه

د افغان-انگرېز درېمه جگړه د انگرېز واکمنۍ او د افغانستان په منځ کې يوه بله تحميلي جگړه وه چې په ۶.۵.۱۹۱۹ زېږد کې پېل شوه او په ۸.۸.۱۹۱۹ کې پای ته ورسېدله. تاریخ د امیر حبیب الله تر وفات وروسته زوی یی امیر آمان الله خان د افغانستان پاچا شو. کله چه آمان الله خان پر شاهي پلاز کښېناست نو په کابل کې په ۷.۴.۱۹۱۹ کې یی خپلواک علان کړه. امیر آمان الله خان د شوروی اتحاد سره دیپلوماتیکی سیاست اړیکی ټینگی کړی او څو تنه دیپلوماتان یی شوروی اتحاد ته ولیږل. بریتانوی امپراطوری د شورویانو آغېزې څخه په افغانستان کې ډېر ډاریدلی. بریتانوی امپرطوری ۳۵۰،۰۰۰ عسکران د افغانستان سرحد ته نژدې ولېږل. په ۶.۵. ۱۹۱۹ کې بریتاوی پوځ پر افغانستان برید وکړ. افغانستان د افغان-انگرېز لومړۍ جگړه د افغانستان پېښليک د افغانستان جگړې
خېبر پښتونخوا

-- -::: -:-:-:-: : - -:
ملهم

ملهم په لاتینی ژبې کی: د نیمه جامد یو درمل شکل دي چی د انسانانو یا حیوانانو پر پوستکي او انساج باندي مښل کېږي. انسانانو په پخوانۍ وخت کې د حیواناتو غوړې څخه د ملهمونو د جوړولو لپاره کار واخیستل. په تیر وخت کې دواجوړونکو د سپی له غوړوی،د خرس غوړی او غوا غوړی نه کار واخیستل. په اوس وخت کې ملهمونه د صنعتی غوړی په مرسته جوړېږی. درمل جوړونکی د ملهمو جوړولو لپاره د ترکوندی تېل ، د نفت محصولواسلین او صنعتی تېل یا غوړی ماکروگول څخه کار اخلی. د ملهمونو خاصی ډولونه په اوس وخت کی ملهم د سنگار په صنعت او طب کی کارېږي. هر ملهم د درملونو، غوړو، تیلونو څخه جوړ شوي وی. ملهمونه چی په کښې د اوبو محتوی یی په سلو کې لس زیاته ده کریم ته وایی. ملهمونه چی پکښې د جامدو توکو محتوي یی په سلو کی پنځه ویشت زیاته ده پاسټا په انگرېزي کی: ته وایی. د سترگی ملهم دسترگی ملهم د استریل د ملهم یو ډول دی چی دسترگو د رنځ لپاره ورڅخه کار اخیستل کېږی.د سترگی ملهم کولای شی چی د سترگو د التهابو او حساسیتو لپاره ور څخه کار واخلی. د سترگی ملهم کولای شی دانټيبايوټيکونه آنتیهیستامینیک یاالقلويدونه محتوي ولری. ملهمونه په اوس وخت کی په ځانگري ډول د ملهم د جوړولو لپاره نفتي محصولونه کارېږي. د هغو محصولاتو څخه واسلین، پرافین او گلیسرین تر ټولو مشهور دي. خو طبیی توکې لکه د لمرکلی تیل، د ښون تیل، د مچیو موم، د پسه د وړۍ غوړې هم اهمیت لري. په عصری صنعت کی مصنوعی ملهمونه لکه ماکروگول، د سیلیکون تیل، د کربوپول جل جوړېږي. واسلین واسلین د نفتی محصولاتو څخه تر ټولو مشهور دي او د ملهم د جوړولو لپاره اړین رول لوبوي. واسلین ژیږ یا سپین رنگ درلودلای شي. گلیسرین گلیسرین د نفتی توکو څخه یو استرطابي او بې رنگ، بې وږم خوږه توکه ده چی د غاښو کریم او مرطوب کونکی کریم ته ریاتېږې او د کیمیاوي فورمول لري. ماکروگول ماکروگول د مصنوعی مخصولاتو څخه دي چی په څانگري ډول په صنعت کی د ملهمونو د جوړولو لپاره کارېږي. ماکروگول په رښتیا کی پلیاتیلن گلیکول دي چی د مولکول وزن یی ۴۰۰ یا ۲۰۰۰مولونو ته رسېږي. ماکروگول یوه جامده سپینه توکه ده چی په اوبو کی حلېږي. د ملهمونو ډولونه ملهمونه د فیزیکی مخصوصیت په مطابق بسیط ملهم، د سوسپانسیون ملهم، د امولسیون ملهم او د سوسپانسیون-امولسیون ملهم دي. ددرمل شکل
شاپ

شاپ په لاتینی ژبې: د جامد درمل شکل دی چی مقعد یا واژن مهبل ته ورکول کېږی. شاپ کولای شی پر انسان موضوعی یا کلی آغیزه وکړی. دغه د درمل شکل کولای شی د دردونو، تبی، قبض، واژن د سرایت د علاج لپاره کار واخلی. تاریخ شاپ ډېر پخوانۍ د درمل شکل دی. انسانانو په پخوانۍ وخت کې د مچیو د موم څخه شاپونه جوړکړل. خو په اوس وخت کې د شاپونو جوړولو لپاره د مصنوعي موادو څخه لکه گلسيرين، آډېپس نېوټراليس ، ژلاتین، د ترکوندی تیل، د کاکاو تیل کار اخلی. په اوس وخت کی شاپونه په صنعت او درملتون کی د قالبی په مرسته جورېږی. شاپونه د شاپ بنیادي اصلي ماده د نیمه پلاسټیک خاصي ماده ده چی د شاپ جوړولو لپاره ورڅخه کار اخیستل کېږی. د شاپ وزن ۲ یا ۳ گرامو ته رسېدلای شی. دغه ماده باید د انسان پر بدن باندي هیڅ د حساسیت آغیزه و نه لرِی. هر د شاپ ماده د بنیادياصلي مادې، امولسیون کونکي موادو او درملونو څخه جوړ شوي دي. شاپونه چی مهبل ته ور کول کېږي کروي فورم لري او اصلي ماده يې عمومًا د ژلاتین څخه جوړېږي. شاپونه چی مقعد ته ورکول کېږي د استوانې سلنډر فورم لري. د شاپ ډولونه اصلی شاپ درمل په اصلي مادې کی حل شوی دي د سوسپانسیون شاپ او د امولسیون شاپ د سوسپانیون - امولسیون شاپ ددرمل شکل
آدم

آدم لومړنی انسان او پر زمکه د خدای خليفه و. د اسلام پيغمبران پيغمبران
بگرامي ولسوالۍ

بگرامي ولسوالۍ د کابل ولايت يوه ولسوالۍ ده چې د کابل ښار نه کیلومتره فاصله لرې. د یادی ولسوالۍ کابو ټول اوسیدونکي پښتانه دي چې لوې قومونه یې مهمند، مموزي،، صافي،، بارکزي، احمدزي، محمدزي، بابکرخیل، خروټي، حسین خیل، برکي، او الوخیل دي.
چهار آسياب ولسوالۍ

د چهار آسياب ولسوالۍ د کابل ولايت یوه ولسوالۍ ده. په دغې ولسوالۍ کې د مېشتو خلکو شمېر ۳۲۵۰۰ وگړو ته رسېږي. سرچينې د کابل ولسوالۍ
خاکجبار ولسوالۍ

د خاکجبار ولسوالۍ د کابل ولايت یوه ولسوالۍ ده. په دغې ولسوالۍ کې د مېشتو خلکو شمېر ۷۵۰۰۰ وگړو ته رسېږي. د خاکجبار ولسوالۍ ۹۵٪ وگړي پښتانه، او پاتې ۵٪ برخه دېگان جوړوي. دغه ولسوالۍ د بگراميو سوېل ته پرته ده . سرچينې د کابل ولسوالۍ
ده سبز ولسوالۍ

شین کلی په کابل ولایت په شمال ختیځ کې پرته ولسوالی ده. په دې ولسوالی کې له ۴۲ څخه زیات کلي پراته دي. د شین کلی ولسوالی لویديځ ته د کابل ښار ختیځ ته د هندوکش، غرونه سهیل ته یی د کابل د بگرامیو ولسوالۍ او شمال ته یی د پروان ولایت پروت دی. د جغرافیایی موقعیت له پلوه د کابل له مهمو ولسوالیو شمیرل کیږي ځکه چه د کابل د نوي ښار لپاره تر ټولو د ښه موقعیت لرونکې ده او د کابل نوی ښار به په همدې ولسوالی کې جوړیږي په شین کلي کې پراته کلي په شین کلي ولسوالی له ۴۲ لوی او کوچني کلی پراته چه دځینو نومونه یی په لاندې ډول دی بابا قشقار ولي تره خیل، خاص شین کلی، بختیاران، ده یحی، خواجه چاشت ولي، ناوه، ابدره، علی خیل، کټه خیل، پلچرخی، تنگی، کوټو، یوه ونه، خواجه غار ولي، درې کلاوی، قازي کلا، شیخو، او داسې نور... په شین کلي کې پراته قومونه په شین کلی کې احمدزي، بابکرخیل، موسی زی،بختیارخیل،ترهخیل،هوتک،کاکړ،ملکزی،صوفیانخیل،لنگرخیل،لا لا خیل،خانخیل،ملک خیل،سلام خیل، او داسې نور قومونه میشته دي علمي پراختیا په شین کلي کې ډیرې دیني مدرسې،لیسې او منځني ښوونځي شته چه هر یو یی لکه د د فیض القران مدرسه د پلچرخي عالي لیسه،د بابا قشقار عالي لیسه،د پلچرخي د نجونو ښوونځی، د تره خیلو عالي لیسه او داسې نور....
شکردره ولسوالۍ

شکردره ولسوالۍ د کابل ولايت يوه ولسوالۍ ده چې ۷۲،۹۰۰ وګړې لرې. شکردره د مساحت او وګړو له لحاظه د کابل ولایت تر ټولو لویه ولسوالۍ ده.
کلکان ولسوالۍ

د کلکان ولسوالۍ د کابل ولايت یوه ولسوالۍ ده. په دغې ولسوالۍ کې د مېشتو خلکو شمېر ۲۶۹۰۰ وگړو ته رسېږي. سرچينې د کابل ولسوالۍ
گلدره ولسوالۍ

د گلدرې ولسوالۍ د کابل ولايت یوه ولسوالۍ ده. په دغې ولسوالۍ کې د مېشتو خلکو شمېر ۲۰۳۰۰ وگړو ته رسېږي. د گلدرې ولسوالۍ ۵۰٪ وگړي پښتانه، او پاتې ۵۰٪ برخه دېگان جوړوي. گلدره ولسوالۍ د مير بچه کوټ ولسوالۍ لوېديځې برخې پورې نښتې ده . سرچينې د کابل ولسوالۍ
يکاولنگ ولسوالۍ

يکاولنگ د باميان ولايت يوه ولسوالۍ ده. د کال د اټکل له مخی وګړې لرل.
ورس ولسوالۍ

ورس د باميان ولايت يوه ولسوالۍ ده چې د بامیانو ښار په سویل لویدیځه برخه موقیعت لرې د وګړو شمیر یې په کال کې نفره وو.
شېبر ولسوالۍ

شېبر د باميان ولايت يوه ولسوالۍ ده چې په کال کې یې تنه وګړې لرل.
سيغان ولسوالۍ

سيغان د باميان ولايت يوه ولسوالۍ ده. د یادی ولسوالۍ نفوس په کال کې تنه وو.
د جوند ولسوالۍ

جوند د بادغيس ولايت يوه ولسوالۍ ده. د جوند ولسوالۍ نفوس په کال کې تنه وو. د بادغيسو ولایت ولسوالۍ
آبکمري ولسوالۍ

آبکمري د بادغيس ولايت يوه ولسوالۍ ده. په کال کې ددی ولسوالۍ نفوس نفره وو. د بادغيسو ولایت ولسوالۍ
غورماچ ولسوالۍ

غورماچ د بادغيس ولايت يوه ولسوالۍ ده د سمندر له سطخه څخه متره لوړوالی لرې او. د بادغيس ولسوالۍ نیمگړی لیکنۍ
بالا مرغاب ولسوالۍ

بالا مرغاب د بادغيس ولايت يوه ولسوالۍ ده. ددی ولسوالۍ مرکز بالا مرغاب دی چې د مرغاب سیند پرغاړه موقیعت لرې د وګړو شنیر يې په کال کې تنه ښودل شوی وو. د بادغيس ولسوالۍ
قاديس ولسوالۍ

قاديس د بادغيس ولايت يوه ولسوالۍ ده چې د وګړو شمیر یې په کال کې تنه وو. د بادغيس ولسوالۍ
مقر ولسوالۍ (بادغيس)

مقر د بادغيس ولايت يوه ولسوالۍ ده. ددی ولسوالۍ نفوس په کال کې تنه وو. د بادغيس ولسوالۍ
پيچکاري

د پیچکاری محلول په انگرېزي کی: د استریل د مایع درمل شکل دی چی د پیچکاری آلت په مرسته د انسان بدن ته ورکول کېږی. د پیچکاری محلول د فیزیکی خصوصیت په مطابق محلول، سوسپانسیون او امولسیون دی تاریخ د وینو د گرځنده جهاز د کشفولو وروسته په ۱۶۱۶ کال کې ډاکترانو حیوان ته لمړی پیچکاری ورکړه. سکاټلاندی ډاکتر چه نوم یی ووډ وی په ۱۸۵۳ کال کې یو انسان ته پیچکاری ورکړه. په ۱۸۸۶ کال کې د فرانسی یو درمل جوړونکی د ښیښی آمپول د پیچکاری د محلول لپاره جوړکړ. پیچکاری د پیچکاری ورکول تر ټولو اغیزمنده طریقه ده. پیچکاری د بې هوښی په حالت کې ور کول کېدلای شی. پیچکاری هم د جراخی تر عملیاتو وروسته ورکول کېږی. پیچکاري د عضلې ته، تر پوستکي لاندي یا مراندې ته ورکولای شي. د بیچکاری محلول جوړول د پیچکاری محلول په صنعت کې جوړېږی. درمل جوړونکی پیچکاری د محلولاتو د جوړولو لپاره له اوبو، تیل او الکوهول څخه کار اخلی لازم دی چی د پیچکاري محلول بې میکروب واوسی. ددرمل شکل
اشکاشم ولسوالۍ

د اشکاشم ولسوالۍ د افغانستان د بدخشان ولایت د ۲۹ ولسوالیو له ډلې څخه یوه ولسوالۍ ده. د دې سیمې خلک ډیرې تاجکان دی خو ځینې یی په اشکاشمي ژبې باندې خبرې کوي او د دې ولسوالۍ د اوسیدونکو شمیر تنو کسانو ته رسیږي.
فيض آباد ولسوالۍ

د فيض آباد ولسوالۍ د افغانستان د بدخشان ولايت اړوند یوه ولسوالۍ ده. یاده ولسوالۍ وګړې لري. نیمگړی لیکنۍ
راغ ولسوالۍ

راغ د افغانستان، دبدخشان ولايت پورې اړوند یوه ولسوالۍ ده. یاده ولسوالۍ وکړې او کیلومتره مساحت لري او د فیظ آباد ښار شمال لورته په کیلومترو په فاصله کې موقیعت لرې .
کشم ولسوالۍ

کشم د بدخشان ولايت اړوند یوه ولسوالۍ ده. یاده ولسوالۍ کیلومتره مساحت او وګړې لري په کې مروجه ژبه دري او مرکز یې شهر مشهد دی.
د شهدا ولسوالۍ

شهدا د بدخشان ولايت اړوند یوه ولسوالۍ ده. دا ولسوالۍ کیلومتره مساحت او وګړې لري او مرکز سرمیدان دی.
خاش ولسوالۍ

د خاش ولسوالۍ د افغانستان د بدخشان ولایت د ۲۹ ولسوالیو څخه یوه ده. چې دغه ولسوالۍ په ۲۰۰۵م زېږدیز کال کې د جورم ولسوالۍ له یوې برخې څخه رامنځ ته شوه او د خاش ولسوالۍ د اوسیدونکو لپاره کور دی.
زېباک ولسوالۍ

د زېباک ولسوالۍ د افغانستان د بدخشان ولايت پورې اړوند یوه ولسوالۍ ده نفوس یې او مساحت کیلومتره دی. مرکز د زیباک ښار او جوړښت یې کال دی.
درواز ولسوالۍ

د درواز ولسوالۍ د افغانستان د بدخشان ولايت پورې اړوند یوه ولسوالۍ ده. د وګړو شمیر یې ته رسیږې. درواز په کال کې د ولسوالۍ ونومول شوه.
واخان ولسوالۍ

واخان د بدخشان ولايت يوه ولسوالۍ ده. یاده ولسوالۍ وګړې او کیلومتره مساحت لرې. سرچينې
څاڅکي

څاڅکي په انگرېزي: په لاتیني: داوبلنو درملو څخه څڅوونکي درمل دي چې اوبلنه بڼه لري او سترگو، غوږو او پزې ته د رنځپوهانو لخوا ورکول کېږي. د څاڅکي ويی په پښتو ژبدود پښويه کې هم د نوم د جمه حالت ښايي اوهم د همدې نوم څاڅکي په لور اشاره يي بڼې سره په نښه کړنه مشخصولو سره په ټولټال مخاطب افاده کېږي . دڅاڅکي د فیزیکي ځانتيا له اړخه محلول يا اوبلنتوکی ، سوسپانسیون او امولسیون دي . د سترگو څاڅکې د سترگو څاڅکي یو د استریل ددرمل مایع شکل دي چی د سترگو د رنځ لپاره ورڅخه کار اخیستل کېږی. د سترگو د څاڅکو څخه د سترگو د التهابونو، د سترگو تور او حساسیتونو د علاج لپاره ورڅخه کار اخیستل کېږی. د سترگو څاڅکې په صنعت او درملتون کې جوړېږی. د سترگو څاڅکې د اوبو یا د تیلو محلولونه او سوسپانسیون دی چی پکښې ددرمل مواد او میکروب وژونکی مواد شته دپزې څاڅکي د پزې څاڅکي د اوبو ، د تیلو محلول او امولسیون دی چی د پرې د التهابو د علاج لپاره کارېږي. د پزې په څاڅکي کې انټیبایوټیک هم وي . درمل جوړوونکي د طبیعی تېلو څخه د پزې د محلول د جوړولو له پاره کار اخلي. د غوږ څاڅکي دغوږ محلول د اوبو یا د تیل محلول دی چی د غوږو د پاکولو او د غوږو د التهابو لپاره ور څخه کار اخیستل کېږی. درمل جوړونکی عموما دغوږ محلول د جوړولو لپاره پرافینی تیل، د ښور تیل او د لمرکلی له تیل کاروي. ددرمل شکل
د شاه فیصل جومات

د شاه فیصل جومات په اردو: شاہ فیصل مسجد یو مسجد دی چی په پاکستان کی د اسلام آباد په پایتخت پلازمېنې کې د مارگلې غرونو په راغه کی پروت دي. نوموړی جومات په پاکستان او سهیلي آسيا کی تر ټولو لویه او مشهوره عبادت ځاي ده. خو څرنگه چی نوموړي مسجد سنتي معماری نلري ځکه ځينی مسلمانان دغه مسخد ته په بده سترگه گوری. تاریخ کله چی په ۱۹۶۶ کال کی د سعودی عرب پاچا فیصل ابن ابدالعزیز په پاکستان کی وو نو د نوی او عصری مسجد د جوړولو څخه یی ملاتړ وکړ او مالی مرسته یی هم ورکړه. تر ۱۹۷۶ کال پوري ۱۷ پروژې قضاوت شوي دی او په دی کال کی د ترکی معمار وېډاټ علي دالوکای یوه پروژه انتخات شوه. د مسجد د جوړولو کار په ۱۹۷۶ کال کی پېل شو او تر لس کالونو وروسته په ۱۹۸۶ کال کی تکمیل شو. توصيف د شاه فیصل جومات په اسلام آباد کی د فيصل روډ په ختم کی د مارگلی تر غرونو نژدې پرته ده. دغه مسجد د بدو د خیمې په شکل جوړ شوی دی، څلور مینارونه او څلور دخولونه لري. . مساحت یی ۵۰۰۰ متر مربع دی. په دی جومات کی ۱۰،۰۰۰ تنه لمونځ کولای سی. لگښت یی ۱۲۰ میلیونه دولارونه وو. د شاه فیصل جومات د ۱۹۷۶ کال څخه تر ۱۹۸۶ کال پورې جوړیدله انځورتون جوماتونه پاکستاني جوماتونه
پادشاهی جومات

پادشاهي جومات په اردو: بادشاہی مسجد یو مسجد دی چی په پاکستان کی د پنجاب په ایالت کی په لاهور کی پروت دی. دغه مسجد په ۱۶۷۳ کال کی د مغول د امپراطور اورنگزیب عالمگیر په هدایت جوړ شو. دغه اعظیم مسجد د مغولو د اسلامی معمرۍ فن د مثالونو څخه دی. په اوس وخت کی بادشاهی جومات د نړۍ پنځم لوی جومات ده. د بادشاهی په جومات کی تقریبا ۵۰۰ خلک لمونځ کولای سی. تاريخ د پادشاهي مسجد د جوړولو کار په ۱۶۷۱ کال کی د امپراطور اورنگزیب عالمگیر په هدایت پېل شو او نوموړي جومات د ۱۶۷۱ کال څخه تر ۱۶۷۳ پورې جوړېدله. د دی مسجد جوړولو د مظفر حسین تر څارنې لاندی تعمیل شوي وو. مظفر حسین د امپراطور اورنگزیب عالمگير ورور وو چی په ۱۶۷۱ کال کی د لاهور والې هم شو. د پادشاهی مسجد تر تکمیلولو وروسته په ۱۶۷۳ کال کی دغه مذهبی مرکب د نړۍ تر ټولو لوی او عظيم عبادت ځای وه. په ۷ جولای ۱۷۹۹ کی لاهور د رنجيت سېنگ لخوا نیول شو. کله چی د رخیت سېنگ پوځ لاهور ته ورسېده نو په پادساهی مسجد کی یی پوځي اډه جوړه کړه. په ۱۸۴۶ کال کی نوموړي مسجد د انگېزي پوځ په لاس کی وو. په ۱۸۵۲ کال کی انگرېزي حکومت پادشاهی مسخد مسلمانانو ته ورکړ . په ۱۹۳۹ کال کی د مسجد بیا جوړولو د معمارانو کار مشر د نواب بہادر تر څارنې لاندی پېل شو او په ۱۹۶۰ کال کی د مسجد بیا جوړولو کار تکميل شو. انځورتون جوماتونه پاکستاني جوماتونه
درملتون

درملتون یوه مغازه ده چه پکښې درملونه، غذایی مواد او روغتایی اړتیاوی پلورل کېږی. درملتون کولای سی په روغتون یا د تجارت مرکز یا ښار کښې پروت واوسی. تاریخ انسانانو په پخوانۍ زمانه کې د درملونو جوړولو لپاره د نباتانو څخه کار واخیستل. لمړی متنونه چې د درملونو په باره کې ولې، په پخواني مصر کې او په سومر کې ولیکل شول. د خان سلطنت په دوره کې لمړی کتاب چې د درمل د آغېزو او د درمل جوړولو په هکله ول، ولیکل شول. په ۷۵۷ کال کې په بغداد کې لمړنی درملتون جوړ شو. ابو علي سينا یو مشهور کتاب چې نوم یې القانون فی الطب دی ولیکه. القانون فی الطب یو کتاب دی چې د رنځونو او درملو په باره کې دی. زین الدین اسماعیل جرجانی یو ایرانی وو چې د طب په باره کې یوه دایرة المعارف ولیکه او نوم یی زخیره خورزم شاهی دی. هغه کتاب لس حصې لری. زخیره خورزم شاهی او القانون فی الطب تر ټولو مشهور کتابونه دی. په ۱۹ پیړۍ کې درمل جوړونکو د درمل شکلونو د جوړولو لپاره د ماشینونو استعمال باندی پیل وکړل. په اوس وخت کې درملونه په صنعت کښې جوړېږی او په درملتون کې یوازې ملهمونه، شاپونه، محلولونه او کپسولونه جوړېږی. د روغتون درملتون یو درملتون دی چه په روغتون کښې پروت دی. هغه درملتون د روغتون لپاره درملونه جوړوی او جمع کوی. نسخه طب
شهادت

شهادت په عربي ژبې: الشهادة د مسلمانانو اعتقاد او د اسلام د رکنونو څخه دی کله چی انسان مسلمان کېږي نو وایی لا إله إلا الله محمد رسول الله او شیعه گان وعليٌ وليُّ الله زیاتوي. د اسلام فقې په مطابق هر انسان چی شهادت ووایه نو مسلمان شو دغه شخصی ته شهید وایی او هغه به تر وفات وروسته جنت ته ځي شهادت کلمه مسلمان د لمانځه په وخت کی وایی: د څو اسلامی هېوادونو او مذهبي ډلو لکه سعودي عربستان، افغانستان، طالبان، الشباب او القاعده پر بیرغونو او نښانونو باندي شهادت لیکل شوي دي. ژباړ: شاهدي ورکوم چې یواځې له الله ج څخه پرته بل خدای نشته. ژباړه: شاهدي ورکوم چې محمد ص د خداي رسول دی. شهادت
د اسلام انبیاء

انبیا د انسانانو له ډلی هغه وگړي دي چی خدای پاک د انسانانو تر منځ د لارښوني او خپل پیغام د لیږلو لپاره غوره کړي. چی دغه کسان په قرآن او نورو دیني متونو کی د نبی او رسول په نوم یاد شوي. له قران څخه راوتلي لښتیال یاداښتونه اسلام
حج

حج د اسلام يو مهم عبادت او د د اسلام د پنځه ستنو څخه پنځمه ستن ده ۔هر کال مسلمانان د سعودي عرب ښار مکه معظمې ته ځي او هلته عبادتونه کوي د دغه عبادتونو مجموعې ته حج او دغه عبادتونو ته د حج مناسک ويلی کيږي۔ په اسلام کې حج هر هغه بالغ مسلمان باندې فرض دی کوم چې د حج کولو طاقت لري۔حج په ژوند کې يو ځل فرض دی لکه څنگه چې قرآن مجيد کې ويلی شوي دي چې هم دا رنگې رسول الله ص فرمايي: د حج مناسک هر کال په اسلامي نېټه په ذوالحجه شورو کيږي۔ حاجيان له ټولو لومړی په د حج په ميقات کې احرام وتړي او بيا د کعبې د زيارت لپاره مکې ته ورسي۔مکې ته چې ورسي هلته طوافِ قدوم وکړي۔ بيا مېنا ته لاړ شي هلته يوم الترويه تېرولو څخه وروستو عرفات ته لاړشي ، په عرفات کې يوه ورځ هسار شي د عرفات دې ورځ ته يوم العرفه ويلی کيږي۔ د حج اهميت حج د اسلام ډېړ مهم عبادت دی په هر هغه مسلمان چې د حج کولو طاقت لري،په ژوند کې يو ځل فرض دی۔رسول الله فرمايي الله په تاسې حج فرض کړی دی نو ځکه حج کوئ، يو بل ځای کې رسول الله فرمايي: د اسلام بنياد په پنځه ستنو باندې دی، د لااله الا الله گواهي ورکول،مونځ کول،زکوة وکول، د روژې په مياشت کې روژه کېدل اور حج کول۔ د رسول الله ص ځخه یو ځل چا پوښتنه وکړه چې کوم عمل غوره دی ؟ هغه پ ځواب کې وفرمايل الایمان بالله یعني په الله ایمان لرل . بیا ترې پوښتنه اوشوه چې د هغې نه وروسته کوم عمل بهتر دی . وې فرمایل الجهاد في سبیل الله یعني د الله په لیار کې جهاد کول . بیا ترې پوښتنه اوشوه چې د هغې نه وروسته کوم عمل بهتر دی . وې فرمایل الحج مبرور یعنې حج چې پکې د گناه نه ځان ژغورل شوی وي . د بیت الله نه د طواف په دوران کې د هر قدم په ایښودلو د مسلمان گناه لیرې کیږي او مقابل کې ورته نیکي لیکل کیږي . په بیت الله کې یو لمونځ په لکونو لمونځونو حسابیږي او همدا راز په مسجد نبوي کې یو لمونځ په زرگونو لمونځونو حسابیږي . د حج په باره کې الله پاک داسې فرمایلي دي او نیکي کوۍ او بیشکه چې خدای ج محبت کوي له نیکو کارو سره او پوره کړۍ حج او عمره د الله لپاره . همدا په دې سبب د کعبې شریفې د طواف تر څنگ د صفا او مروه تر منځ د شریعت د اصولو په چوکاټ کې مزل کول د حج له ارکانو څخه مهم رکن دی ، صفا او مروه په مکه معظمه کې د کعبې شریفې تر څنگ هغه دوه غونډۍ دي چې حضرت ابراهیم علیه السلام خپله میرمن هاجره بي بي د خپل زوی حضرت اسماعیل علیه السلام سره د همدې دوه غونډیو تر منځ پریښودل . هاجرې بي بي د تندې او اوبو د نشتوالي له کبله د دې دوه غونډیو تر منځ منډې رامنډې کړې چې پایله کې الله پخپل قدرت د حضرت اسمعیل ع د پښو په وهلو سره د زم زم چینه روانه کړه چې اوس ترې د نړۍ ټول مسلمانان د حج د مراسمو پر مهال د تبرک لپاره اوبه څښکي۔ د حج فرض کېدلو شرطونه که چیرته یو مسلمان په کوز ورکړی شوي شرایطو برابر وي باید په خپل ژوند کې یو وار د بیت الله حج ادا کړي: آزادي: باید غلام نه وي عقل: باید لیونی نه وي بلوغت: باید صغیر نه وي صحت: مریض نه وي د لیاری او حج ته د رسیدو قدرت او امکانات د حج مناسک هر کال د حج کوونکو شمېر نور ولولئ عمره سرچينينې حج اسلام
اسلام او نور مذهبونه

اسلام د نړی یو له سترو دينونو څخه دی چی خلگو د هغه د حقانیت په بناء منلی او اسلام خپلو پیروانو ته د زغم او صلحي دعوت ورکوی لکه چی ښکاره مثال یی د غیر مسلمانو اقلیتو اوسیدل په اسلامی خلافتو کی او د اسلامي امپراتورۍ په اوج کی لکه د حضرت عمر رضی الله تعالى عنه خلافت اسلام
امام علي آرام ځاي

امام علی جومات په عربی: حرم الامام علي یو مسجد دی چې د عراق په النجف ښار کې شتون لري. په مسجد کې د علي ابن ابي طالب مقبره شتون لري. علي ابن ابي طالب رضي الله عنه څلورم خلیفه و او ددې لپاره د امام علي مسجد د شیعه گانو لپاره تر ټولو مشهور مسجد دی. خو په تاریخي توگه دا په زبات نه ده رسېدلې چې دا ارامځای دې په رښتیا هم د څلورم مسلمان خلیفه علي بن ابي طالب وي، ځکه په ورته توگه یو ارامځای د افغانستان په مزار شریف ښار کې شتون لري چې لر او بر مسلمانان په دې گروهه دي چې دا ارامځای د څلورم خلیفه دی. مگر په مؤثقه توگه ثابته نه ده. تاریخ د امام علي مسجد په ۹۷۷ کال کې جوړ شو مگر په ۱۰۸۶ کال کې د اور د لگېدلو په سبب خراب شو. هغه مسجد په ۱۵۰۰ کال کې د صفوي شاه اسماعیل له خوا بیا جوړ شو. د امام علي مسجد په ۱۹۹۱ کال کېې د خلیج جگره په دوره کښې د امریکا د پوځ له خوا بیا خراب شو. عراق عراقي جوماتونه
شاه جومات

امام مسجد یا شاه مسجد په پارسي: مسجد امام یو مسجد دی چی په ايران کی په اصفهان کی په نقش جهان میدان کی پروت دی. نوموړي مسجد په ۱۶۲۹ کال کی د صفوی پاچا عباس په هدايت جوړ شو. امام مسجد او نقش جهان میدان د ایراني ملي یادگرونو څخه دی او د یونسکو په فهرست کی هم شته. تاريخ کله چی صفوی دولت چوړ شو نو د قزوین ښار یی پایتخت وو. مگر شاه عباس په ۱۵۹۸ کال کې د جگړو په سبب د قروین څخه اصفهان ته کډه وکړ او اصفهان د صفوی دولت نوی پایتخت شو. شاه عباس د صفوی دولت د بیلا بیلو سیمو څخه معماران اصفهان ته دعوت وکړ او د معمارانو په مرسته یی ښایسته ښار جوړ وکړ امام مسجد په ۱۶۱۲ کال کې جوړ شو او د امام په میدان کی پروت دی. امام مسجد د استاد علی اکبر اصفهانی لخوا جوړ شو او د مسجد څارونکی ناظر محمد علی بیک الله وو. د نوموړي مسجد د جوړولو کار په ۱۶۲۹ کال کی تکميل شو. انځورتون جوماتونه د ايران جوماتونه
امام حسين جومات

امام حسین جومات په عربی: مقام الامام الحسين د شیعه گانو یو مسجد دی چې په عراق کې د کربلا په ښار کې پروت دی. په دې مسجد کې د امام حسین مقبره ده او دغه مسجد د شیعه مذهبو لپاره يو سپېڅلی ځای دی. عراق عراقي جوماتونه
کوټه (ښار)

کوټه چې د شالکوټ په نامه هم ياد شوی، د پاکستان یو ښار دی چې د بلوچستان ايالت پلازمېنه مرکز هم گڼل کېږي. دا ښار د بلوچستان ايالت تر ټولو لوی ښار دی چې د حکومت معلوماتو سره سم ۵۶۵۱۳۷ وگړي لري. پېښلیک د تاریخپوهانو په وینا کوټه د ساسانیانو سلطنت په دوره کې تاسیس شوی. په ۷مه پیړۍ کې د مسلمان پوځ له خوا ونیول شو. دغه ښار په۱۱مه پیړۍ کې د مغل سلطنت په لاس کې پرېووت. شېرشاه سوري پر ۱۶ پیړۍ د مغل پر سلطنت بريد وکړ او همایون ایران ته وتښتېد. په ۱۸۷۶ کال کې کوټه د انگریزي پوځ له خوا ونیول شوه او په ښار کې لويه پوځي چاوڼۍ جوړه کړه. پر ۱۹۳۵ کال دغه ښار د زلزلې لامله خراب شو. له مالوماتو سره سم ۴۰۰۰۰ تنه د نوموړې زلزلې لامله مړه شول. ۱۹۴۷ ز کال پاکستان تاسیس شو او کوټه د بلوچستان ایالت مرکز شو. بلوچستان د پاکستان ښارونه دبلوچستان ښارونه
کراچۍ

کراچی د پاکستان تر ټولو لوی ښار دی چه د سند په ولایت کښې دعرب سمندر ته نژدی پروت دی. کراچی هم د سند ولایت پایتخت دی. کراچی د پاکستان د اقتصاد مرکز او مهم بندر دی.د پاکستان ٧٠٪ اقتصاد په کراچۍ دي۔مساحت یی ۳۵۳۰ کیلومتره مربع دی. په کراچی کښې تفریبا ۱۴ ملیونه اوسېدونکی ژوند کوی.کراچۍ د نړۍ دوېم لويه ښار دې۔ تاریخ په ۷۱۲ کال کښې جنرال محمد ابن قاسم د سند پر سلطنت حمله وکړ او د دبول بندر یی فتح وکړ. د سند سلطان مجبور شو چه د سند سلطنت څخه هندوستان ته ولاړ سی او سند د امویہ خلافت لاس ته راوړل. په ۱۸ پیړۍ کښې عربی سوداگران چه هندوستان ته سفر کول په سینډ کښې د بیړی لپاره نوی بندر جوړ وکړ. هغه بندر د کولاچی په نوم یاد شو. په ۱۷۹۵ کال کښی کولاچی د کلات د سلطنت په لاس کښې وو. په دی وخت کښې د کلات سلطنت د سند بلوچستان څخه تشکیل شو مگر یو کال وروسته د جگړو په سبب د کلات سلطان د کولاچی بندر له لاسه ور وکړ. په ۱۸۳۹ کال کښې کراچی د انگریزی پوځ لخوا ونیول شو. په ۱۸۷۶ کال کښې محمد علی جناح په کراچی کښې وزیږیده. په دی وخت کښې کراچی عصری بندر وو چه پکښې فرهنگی موسسی پروتی وې. کراچی په ۱۹۳۶ کال کښې د سند پایتخت شو او د پاکستان د پیدایښت وروسته یی کراچی پایتخت شو.کراچی په اوس وخت کښې عصری بندری ښار دی چه پکښې مکتبونه، دفترونه، پوهنتون، د اتومی دبریښنا سټیشن پروت دی. کراچۍ د پاکستان ښارونه سنډ
کوټه (کور)

کوټه د يوې ودانۍ، کور يا هم يو تعميري بنسټ يو چاپېريالي واحد دی. کوټې
لاهور

لاهور د پاکستان د اسلامی جمهوریت د صنعت او ثقافت ښار دی چه د پنجاب په ولایت کښې پروت دی. هغه ښار ۳ میلیونه خلک لری او د پاکستان دوهم تر ټولو لوی ښار دی. تاريخ د تاریخ پوهانو په نظر لاهور ۲۰۰۰ کال مخکې تاسیس شو. لاهور په ۱۲۰۶ کال کښې د دهلی سلطنت لاس ته راوړل. په ۱۲۴۱ کال کښې لاهور د چینگیس خان لخوا خراب شو. په ۱۳۹۷ کال کښې جنرال تمور لنگ پر هندوستان حمله وکړ او لاهور یی لاس ته راوړل. په ۱۵ پیړۍ کښې لاهور د بهلول خان لودهی لخوا ونیول شو. په ۱۶ پیړی کښې ظهیر الدین محمد بابر د دهلی پر سلطنت برید وکړ او په ۱۵۳۶ کال کښې د پانی پت په جگره کښې ابرهیم لودهی چه د دهلی وروستی سلطان وو د بابر لخوا ماته وخوړه. د پانی پت جگره وروسته ظهیر الدین بابر په هندوستان کښې د مغل سلطنت تاسیس کړ. د مغلی سلطنت د پیدایښ وروسته یی لاهور ښایسته ښار شو. د مغل پاچاهانو په لاهور کښې د پادشاهی جومات او شالمار باغ تاسیس کړل. په ۱۸۰۱ کال کښې رنجیت سنگھ دمغل پر سلطنت برید وکړ او لاهور یی لاس ته راوړل. ترجگړې وروسته لاهور د رنجیت سنگه دولت پایتخت شو. د پاکستان تر پیدایښ وروسته د دغه ښار د پنجاب ولایت پایتخت شو. عصری لاهور په اوس وخت کښې لاهور عصری ښار دی چه پکښې ننداری،سینما، موزیمونه او پوهنتون شته. پاکستان لس پوهنتونونه لری او د بنجاب پوهنتون چه په لاهور کښې شته. د پاکستان تر ټولو پخوانی پوهنتون دی. سرچینه د پاکستان ښارونه
آيت

آيت په عربي: آية د لغوي مانا له مخې د نښې مانا لري. خو په اصطلاح کې د قرآن کريم تر ټولو وړوکي يوون ته ويل کېږي. او يا هم د قرآن کريم هغه عبارتونه او غونډلې چې د قرآن مجيد سورتونه جوړوي چې په هر سورت کې ځانته ځانگړی شمېر لري. يو آيت کېدای شي يو څو توري، يو څو وييونو، له يوې يا څو غونډلو او يا هم له يوه بنده تر څو بندو پورې وي. ځينې مسلمانان په دې عقيده دي چې د هر آيت حد و اندازه د اسلام د پیغمبر له لوري معين شوی چې په لوستلو کې يې وقفه راځي. سرچينې آيت قران
رنځورپاله

رنځورپال نررنځورپاله ښځه په انگريزي: ، یو مسلکي روغتیاپال دی، چې د نورو روغتيايي کارکوونکيو سره په گډه د بيړني حاد يا ځنډني مزمن ناروغ د درملنې، ساتنې او روغېدو مسووليت لري. انځوررتون دا هم وگورۍ د رنځورپالنې زده گړه رنځورپالنه - نامتو رنځورپالانې وېشنيزه د رنځورپالانو نړېواله ورځ سرچينې د روغتياپالنې مسلکونه رنځورپالنه
رنځورپالنه

رنځورپالنه په انگريزي: د روغتياپالۍ يو مسلک دی، چې د اشخاصو، کورنيو او ټولنو روغتيا ته پاملرنه کوي، چې دغه اشخاص، کورنۍ او ټولنه له زېږېدو څخه تر مرگه خپله روغتيا وساتي او د ژوند ټاکلې کچه ترلاسه کړي.
کالیفرنیا

کلېفورنيا انگريزي: د امريکا په متحده ايالاتو کې تر ټولو گڼ مېشتی ايالات دی، او د ارتوالي له اړخه د الاسکا او ټېکساس ايالتونو څخه وروسته درېيم ارت ايالت دی. کلیفرنیا آیالات کالیفرنیا آیالات ډول ډول موسمونه،حيوانات او سيمۍ لري، د فخر نوم يي ګولډ رش د سرو زرو د يو خزانې نوم دي. کاليفورنيا د امریکا د هغه ایالاتو څخه دي، کوم چې د امریکا ډير لوي شمېر خلګ پکښې اوسيږي. د کاليفورنيا زيات شمېر خلګ په انگرېزي ژبه خبرې کوي، خو د کاليفورنيا ايالت ٢٨ خلګ په سپانيش ژبه خبري کوي. که څوک د شراب، خومار، ډيسکو، شاپنګ رانيونه د کالو اونورو او د سمندر غاړې ته د اوسيدنې شوکي وي، نو د هغه لپاره به کاليفورنيا ايالت يو غوره انتخاب وي. کاليفورنيا يو ګرم هيواد دي چې، خو د ژمي په موسم کې کاليفورنيا ايالت د يخنۍ د لوبو لپاره هم ډيرو زيات امکانات لري، هغه ځکه چې د کاليفورنيا پر لويو غرونو باندې هر کال لږ او ډېره واوره کيږي. تاریخ حغرافیه ایداري وېش آيا تاسو خبر یاست ١- ويټني غر د کاليفورنيا د يخو سيمو څخه ده. ٢- د امریکا تر ټولو لوړي او ټيټې سيمي په کاليفورنيا کي دي. ٣- ډيت ويلي مرګوني سيمه هم په کاليفورنيا کي ده. ٤- په کاليفورنيا کي هر کال شاوخوا ٣٧٠٠٠ واري زلزلې کيږي. ٥- د دنيا د فلمونو تر ټولو لويه کمپنۍ هاليووډ بنسټ هم په کاليفورنيا لاس انجلس کي کښيښودل سو. ٦- ايپل کمپنۍ هم په کاليفورنيا کي جوړه سوه. دنيا دوي تر ټولو تکړه د موبایل جوړولو کمپنۍ دي، چې سامسونګ او آيفون نوميږي، د آيفون جوړونکي د ايپل کمپنۍ خلګ دي کالیفورنیا