Haklar: Adil yargılanma hakkı (Ceza)-Kişi hürriyeti ve güvenliği hakkı

Başvuru; idari para cezasına dayanak teşkil eden kanuni düzenlemede lehe değişiklik yapılmasına rağmen bu husus gözetilmeden karar verilmesi nedeniyle suçların ve cezaların kanuniliği ilkesinin ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.  Başvuru 16/9/2015 tarihinde yapılmıştır. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.  Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık görüş bildirmemiştir.   Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar özetle şöyledir: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı (ÇSGB) İş Teftiş Kurulu müfettişleri tarafından başvurucu Şirket hakkında iş sağlığı ve güvenliği yönünden yapılan teftiş sonucu Şirketin risk değerlendirmesi, yangınla mücadele ve ilk yardım, sağlık gözetimi ve çalışanların eğitimi yükümlülükleri ile diğer bazı yükümlülükleri ilgili mevzuata uygun olarak yerine getirmediği tespit edilmiştir. Çalışma ve İş Kurumu Ankara İl Müdürlüğü, söz konusu teftişte tespit edilen noksanlıklar nedeniyle başvurucuyu toplam 203 TL idari para cezasıyla cezalandırmıştır. Başvurucu 16/2/2015 tarihli dilekçeyle idari yaptırım kararının iptal edilmesi talebiyle başvuruda bulunmuştur. Başvurucunun talebi değerlendirme aşamasında iken 4/4/2015 tarihli ve 6645 sayılı Kanun 23/4/2015 tarihli ve 29335 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Anılan Kanun'un  maddesi ile "çalışanların eğitimi" yükümlülüğüne aykırı davranılması eylemine yönelik yaptırımı düzenleyen 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun  maddesinin (1) numaralı fıkrasının (ğ) bendinde değişiklik yapılmıştır. Başka bir anlatımla ''çalışanların eğitimi'' yükümlülüğüne aykırı davrananlar hakkında öngörülen yaptırım tutarı değiştirilmiştir. Başvurucu 5/5/2015 tarihli dilekçesiyle idari para cezasının dayanağı olan mevzuatta lehe değişiklik yapıldığını ve bu değişikliğin tahsil edilmemiş idari yaptırım kararları yönünden uygulanması gerektiğini belirterek cezanın kaldırılmasını talep etmiştir.  Ankara  Sulh Ceza Hâkimliği 1/7/2015 tarihli kararıyla başvurucu tarafından ileri sürülen itiraz nedenlerinin dayanaktan yoksun olduğu ve idari yaptırım kararının hukuka uygun olduğu gerekçesiyle başvurucunun talebini reddetmiştir. Başvurucu anılan karara itiraz etmiş, Ankara  Sulh Ceza Hâkimliği 4/8/2015 tarihli kararıyla itirazı kesin olarak reddetmiştir. Nihai karar 17/8/2015 tarihinde başvurucuya tebliğ edilmiş ve başvurucu 16/9/2015 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.  6331 sayılı Kanun'un ''Çalışanların eğitimi'' kenar başlıklı  maddesinin (1) numaralı fıkrası şöyledir: “İşveren, çalışanların iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerini almasını sağlar. Bu eğitim özellikle; işe başlamadan önce, çalışma yeri veya iş değişikliğinde, iş ekipmanının değişmesi hâlinde veya yeni teknoloji uygulanması hâlinde verilir. Eğitimler, değişen ve ortaya çıkan yeni risklere uygun olarak yenilenir, gerektiğinde ve düzenli aralıklarla tekrarlanır.” 6331 sayılı Kanun’un ceza tutanağının düzenlendiği tarihte yürürlükte bulunan ''İdari para cezaları ve uygulanması'' kenar başlıklı  maddesinin (1) numaralı fıkrasının (ğ) bendi şöyledir: “(1) Bu Kanunun;(...)ğ) 17 nci maddesinin bir ila yedinci fıkralarında belirtilen yükümlülükleri yerine getirmeyen işverene her bir çalışan için bin Türk Lirası idari para cezası verilir.” 6645 sayılı Kanun'un  maddesinin ilgili kısmı şöyledir: “6331 sayılı Kanunun 26 ncı maddesinin birinci fıkrasının (ğ) ve (l) bentleri ile ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve birinci fıkraya aşağıdaki bentler ile maddeye aşağıdaki fıkralar eklenmiştir.ğ) 17 nci maddesinde belirtilen yükümlülükleri yerine getirmeyen işverene, her bir aykırılık için çalışan başına ayrı ayrı beşyüz Türk Lirası ... idari para cezası verilir.(...)” 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun  maddesinin ilgili kısmı şöyledir: “(1) İşlendiği zaman yürürlükte bulunan kanuna göre suç sayılmayan bir fiilden dolayı kimseye ceza verilemez ve güvenlik tedbiri uygulanamaz. İşlendikten sonra yürürlüğe giren kanuna göre suç sayılmayan bir fiilden dolayı da kimse cezalandırılamaz ve hakkında güvenlik tedbiri uygulanamaz. Böyle bir ceza veya güvenlik tedbiri hükmolunmuşsa infazı ve kanunî neticeleri kendiliğinden kalkar.” 30/3/2005 tarihli ve 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun  maddesinin ilgili kısmışöyledir: “(1) 2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun zaman bakımından uygulamaya ilişkin hükümleri kabahatler bakımından da uygulanır. Ancak, kabahatler karşılığında öngörülen idarî yaptırımlara ilişkin kararların yerine getirilmesi bakımından derhal uygulama kuralı geçerlidir.”