Haklar: Adil yargılanma hakkı (Hukuk)-Mülkiyet Hakkı

Başvurucular, murislerine ait taşınmazın herhangi bir bedel ödenmeksizin ve tebligat yapılmaksızın Mahkeme kararına istinaden tapuda 1979 yılında Hazine adına tescil edildiğini, bu nedenlerle tapu iptali ve tescil, olmazsa tazminat istemiyle açtıkları davanın ise reddedildiğini belirterek, mülkiyet haklarının ihlal edildiğini ileri sürmüşler, ihlalin sonuçlarının giderilmesi veya lehlerine tazminat ödenmesine karar verilmesini talep etmişlerdir.   Başvuru, 28/2/2013 tarihinde Gaziantep  Asliye Hukuk Mahkemesi vasıtasıyla yapılmıştır. Dilekçe ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinde Komisyona sunulmasına engel bir eksikliğin bulunmadığı tespit edilmiştir.  Birinci Bölüm Birinci Komisyonunca, 31/3/2015 tarihinde, kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına, dosyanın Bölüme gönderilmesine karar verilmiştir. A. Olaylar Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar özetle şöyledir: Başvurucuların murisleri adına tapuda kayıtlı olan Zonguldak ili, Ereğli ilçesi, Kirmanlı mahallesinde bulunan 21 pafta, 29 ada, 66 parselde kayıtlı 251 m2 büyüklüğünde taşınmazın 1950 yılından beri fiilen Karadeniz Ereğli Bölge Komutanlığınca kullanıldığı gerekçesiyle Hazine adına tesciline karar verilmesi talebiyle Karadeniz Ereğli Asliye Hukuk Mahkemesinde dava açılmıştır. Mahkeme, 22/3/1978 tarihli E.1978/330, K.1978/331 sayılı kararıyla, dava konusu taşınmazın 1950 yılından beri Milli Savunma Bakanlığı tarafından el konularak fiilen kullanıldığı gerekçesiyle, 221 sayılı Amme Hükmi Şahısları veya Müesseseleri Tarafından Fiilen Amme Hizmetlerine Tahsis Edilmiş Gayrimenkuller Hakkında Kanun'un  ve  maddeleri gereğince taşınmazın Hazine adına kamulaştırılmış sayılmasına, tapu kaydının sicilden düşürülmesine, mülkiyetinin Hazineye, intifa hakkının ise Milli Savunma Bakanlığı'na aidiyetine karar vermiş, ancak herhangi bir bedele hükmetmemiştir.  Bu kararın, temyiz edilmeksizin 28/12/1978 tarihinde kesinleştiği, dava konusu taşınmazın ise 4/1/1979 tarihinde tapuda Hazine adına hükmen tescil edildiği anlaşılmıştır. Başvurucuların 2010 yılında çeşitli tarihlerde Milli Savunma Bakanlığı'na 5999 sayılı Kanun'la 2942 sayılı Kanun'a eklenen geçici  maddesine dayanarak yaptıkları uzlaşma komisyonu teşkil edilerek taşınmazın değerinin tespiti talepleri anılan Bakanlıkça, taşınmazın Hazine adına tescil edilmiş olduğu ve 5999 sayılı Kanun'un uygulanma imkânı bulunmadığı gerekçesiyle reddedilmiştir. Başvurucular, taşınmaza herhangi bir bedel ödenmeksizin el atıldığını ve Mahkeme kararına istinaden tapuda Hazine adına tescil edildiğini, murisleri ve kendilerine herhangi bir tebligat da yapılmadığını belirterek, taşınmazın tekrar kendileri adına tapuya tesciline, olmadığı takdirde söz konusu arazinin bedelinden paylarına düşen kısım için hakları saklı kalmak kaydıyla 000 TL'nin tahsiline karar verilmesi talebiyle Karadeniz Ereğli  Asliye Hukuk Mahkemesinde dava açmışlardır.  Mahkeme, 22/3/2012 tarihli E.2011/437, K.2012/185 sayılı kararıyla, 221 sayılı Kanun'un  maddesi uyarınca taşınmazın tahsis tarihi itibariyle idare adına kamulaştırılmış sayılacağının düzenlendiği gerekçesiyle tapu iptali talebinin yerinde olmadığı, aynı Kanun'un  maddesi uyarınca 2 yıllık hak düşürücü sürede yapılmadığından tazminat da talep edilemeyeceği, kamulaştırmasız el atma nedeniyle tazminat davasının 2942 sayılı Kanun’a 5999 sayılı Kanunla ilave edilen geçici  maddesine göre 9/10/1956 ile 4/11/1983 tarihler arasında el atılan taşınmazlar için mümkün olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar vermiştir. Başvurucular tarafından temyiz edilen bu karar, Yargıtay  Hukuk Dairesinin 26/12/2012 tarihli ve E.2012/20367, K.2012/28591 sayılı ilamı ile onanmıştır. Bu karar, 31/1/2013 tarihinde başvurucular vekiline tebliğ edilmiştir.  Başvurucular karar düzeltme kanun yoluna başvurmaksızın 28/2/2013 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuşlardır.B. İlgili Hukuk 5/1/1961 sayılı ve 221 Sayılı Amme Hükmi Şahısları veya Müesseseleri Tarafından Fiilen Amme Hizmetlerine Tahsis Edilmiş Gayrimenkuller Hakkında Kanun’un  maddesi şöyledir:“6830 sayılı İstimlak Kanununun yürürlüğe girdiği tarihe kadar, kamulaştırma işlerine dayanmaksızın, kamulaştırma kanunlarının gözönünde tuttuğu maksatlara fiilen tahsis edilmiş olan gayrimenkuller ilgili amme hükmi şahsı veya müessesesi adına tahsis tarihinde kamulaştırılmış sayılır.” 221 sayılı Kanun’un  maddesi şöyledir:“Birinci maddede yazılı gayrimenkuller tapuda kayıtlı ise, kayıt sahipleri veya mirascıları ancak fiili tahsis tarihindeki rayiç üzerinden gayrimenkul bedelini istiyebilirler. Tapuda kayıtlı olmayan gayrimenkuller hakkında fiili tahsis tarihinden itibaren on sene geçmemiş ise o tarihte zilyedlikle iktisap şartları tahakkuk eden zilyedleri veya mirasçıları birinci fıkra hükmünden faydalanabilirler. Herhalde gayrimenkule müdahalenin men'i (İptal ibare: Anayasa Mah.nin 17/01/2008 tarihli ve E. 2004/25, K. 2008/42 sayılı Kararı ile.) * davası dinlenmez.” 221 sayılı Kanun’un  maddesi şöyledir:“Gayrimenkulün bedelini dava hakkı bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren iki sene sonra düşer.” 18/6/2010 tarihli ve 5999 sayılı Kanunla 4/11/1983 tarihli ve 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununa eklenen geçici  maddenin birinci ve altıncı fıkraları şöyledir: “Kamulaştırma işlemleri tamamlanmamış veya kamulaştırması hiç yapılmamış olmasına rağmen 9/10/1956 tarihi ile 4/11/1983 tarihi arasında fiilen kamu hizmetine ayrılan veya kamu yararına ilişkin bir ihtiyaca tahsis edilerek üzerinde tesis yapılan taşınmazlara veya kaynaklara kısmen veya tamamen veyahut irtifak hakkı tesis etmek suretiyle malikin rızası olmaksızın fiili olarak el konulması sebebiyle, malik tarafından ilgili idareden tazminat talebinde bulunulması halinde, öncelikle uzlaşma yoluna gidilmesi esastır.  … İdare ve malik arasında uzlaşma sağlanamadığı takdirde, uzlaşmazlık tutanağının tanzim edildiği veya ikinci fıkradaki sürenin uzlaşmaya davet olmaksızın sona erdiği tarihten itibaren üç ay içerisinde malik tarafından sadece tazminat davası açılabilir. Dava açılması halinde, fiilen el konulan taşınmazın veya üzerinde tesis edilen irtifak hakkının müracaat tarihindeki değeri, ikinci fıkranın birinci cümlesindeki esaslara göre mahkemece tespit ve taşınmazın veya hakkın idare adına tesciline veya terkinine ve malike tazminat ödenmesine hükmedilir. Tescile veya terkine ilişkin hüküm kesin olup tarafların hükmedilen tazminata ilişkin temyiz hakkı saklıdır.”