Haklar: Adil yargılanma hakkı (Medeni Hak ve Yükümlülükler)

Başvuru, davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi nedeniyle mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.  Başvuru 28/8/2018 tarihinde yapılmıştır. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.  Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık) gönderilmiştir.    Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir: Başvurucu, dört adet ticari kamyonu H. Şirketinden noterde yapılan satış sözleşmesi ile satın almıştır. H. Şirketi aleyhine alacaklı bir banka tarafından Ankara  İcra Müdürlüğünde icra takibi başlatılmıştır. Söz konusu icra takibi kapsamında taşıtların trafik sicilinde H. Şirketi üzerinde olması nedeniyle bahsi geçen dört adet araca haciz konulmuş ve araçlar hakkında yakalama kararı verilmiştir. Başvurucu, haciz konulan taşıtların kendisine ait olduğunu belirterek H. Şirketi ve alacaklı banka aleyhine Ankara  İcra Hukuk Mahkemesinde (Mahkeme) istihkak davası açmıştır.  Başvurucu vekili, yargılamanın 10/4/2014, 18/9/2014, 25/12/2014, 7/5/2015, 9/7/2015, 22/10/2015 ve 24/12/2015 tarihli duruşmalarına katılamayacağını belirten mazeret dilekçesini Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) üzerinden Mahkemeye sunmuştur. Mahkeme her duruşmada başvurucu vekilinin mazeretinin kabulüne ve tayin edilen duruşma gününün UYAP'tan öğrenilmesine karar vermiştir.  Başvurucu vekili 25/2/2016 tarihli duruşmaya katılamayacağını belirterek UYAP üzerinden mazeret dilekçesi vermiştir. Mahkeme; başvurucu vekilinin mazeretinin kabulüne, duruşma gününün ve saatinin UYAP'tan öğrenilmesine ve bir dahaki duruşmanın 21/4/2016 tarihinde yapılmasına karar vermiş ve durumu Duruşma Tutanağı'na geçirmiştir. Söz konusu tutanak aynı tarihte UYAP'a yüklenmiştir. Mahkeme 21/4/2016 tarihli duruşmada davanın taraflarının duruşmaya katılmadığının tespit edilmesi üzerine davanın yenileninceye kadar işlemden kaldırılmasına karar vermiştir. Duruşma zaptında duruşmanın sistem dışında yapıldığı belirtilmişse de tutanak aynı gün UYAP'a yüklenmiştir. Mahkeme 26/7/2016 tarihli kararıyla davanın açılmamış sayılmasına karar vermiştir. Karar gerekçesinde; davanın taraflarca takip edilmemesi sebebiyle 21/4/2016 tarihinde işlemden kaldırıldığı, aradan geçen üç aylık sürede dosyanın işleme konulması talebinde bulunulmaması nedeniyle 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun  maddesinin (1) numaralı fıkrası ile  maddesinin (4) numaralı fıkrası gereğince davanın açılmamış sayılmasına karar verildiği belirtilmiştir. Başvurucu, mahkeme kararına karşı Yargıtay  Hukuk Dairesinde (Daire) temyiz talebinde bulunmuştur. Temyiz dilekçesinde, 25/2/2016 tarihli duruşmanın başvurucunun yokluğunda yapıldığı ve 21/4/2016 tarihi olarak belirlenen duruşma tarihinin başvurucuya tebliğ edilmediği belirtilmiştir. Dilekçede 25/2/2016 tarihli duruşmada başvurucu vekilinin mazeret dilekçesinin kabul edildiği, 6100 sayılı Kanun'da duruşma gününün UYAP'tan öğrenilmesi şeklinde bir düzenleme olmaması sebebiyle duruşma gününün başvurucuya tebliğ edilmesi gerektiği vurgulanmıştır. Dosya kapsamında gider avansının bulunduğu, bulunmasa bile UYAP üzerinden duruşma gününün öğrenilmesine karar verilmesinin Yargıtay içtihatlarına aykırı olduğu ifade edilmiştir. Başvurucu ayrıca gerekçeli kararda Mahkeme 6100 sayılı Kanun'un  maddesinin (4) numaralı fıkrası gereğince davanın açılmamış sayılmasına karar vermişse de kararın aynı Kanun'un  maddesinin (5) numaralı fıkrası kapsamında verildiğinin açık olduğunu belirtmiştir. Temyiz başvurusu Dairenin 7/11/2017 tarihli kararıyla reddedilmiştir. Karar düzeltme talebinin Dairenin 28/6/2018 tarihli kararıyla reddine karar verilmiştir. Nihai karar 7/8/2018 tarihinde başvurucuya tebliğ edilmiştir. Başvurucu 28/8/2018 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.  6100 sayılı Kanun'un "Tarafların duruşmaya gelmemesi, sonuçları ve davanın açılmamış sayılması" kenar başlıklı  maddesinin ilgili kısmı şöyledir:"(1) Usulüne uygun şekilde davet edilmiş olan taraflar, duruşmaya gelmedikleri veya gelip de davayı takip etmeyeceklerini bildirdikleri takdirde dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilir....(4) Dosyası işlemden kaldırılmış olan dava, işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde taraflardan birinin dilekçe ile başvurusu üzerine yenilenebilir. Yenileme dilekçesi, duruşma gün, saat ve yeri ile birlikte taraflara tebliğ edilir. Dosyanın işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak bir ay geçtikten sonra yenileme talebinde bulunulursa, yeniden harç alınır, bu harç yenileyen tarafça ödenir ve karşı tarafa yüklenemez. Bu şekilde harç verilerek yenilenen dava, eski davanın devamı sayılır. (5) İşlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde yenilenmeyen davalar, sürenin dolduğu gün itibarıyla açılmamış sayılır ve mahkemece kendiliğinden karar verilerek kayıt kapatılır. ..."