Haklar: Adil yargılanma hakkı (Hukuk)-Mülkiyet Hakkı

Başvuru; zamanaşımı nedeniyle davanın düşürülmesine rağmen ithal edilen otomobillerin kaçak olduğu gerekçesine dayalı olarak müsaderesine karar verilmesi nedeniyle mülkiyet hakkının, müsadereye esas olmak üzere başvurucunun savunması alınmak üzere hükmün bozulması yerine Yargıtay tarafından doğrudan müsadereye karar verilmesi nedeniyle de adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.  Başvuru 15/7/2015 tarihinde yapılmıştır. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur. Komisyonca kabul edilebilirlik konusunda oybirliği sağlanamadığından kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.  Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.   Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir: Başvurucu Ç., Turizm Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin (Ç. Oto Şirketi) sahibi ve şirket müdürüdür. Yapılan bir ihbara göre Ç. Oto Şirketi, 2003 yılında Amerika Birleşik Devletleri'nde (ABD) yerleşik P. Inc. ve S. Inc. isimli şirketlere iki adet H. marka binek otomobil siparişi vermiştir. Otomobillerin fiyatları ise faturalarda ayrı ayrı 500 ve 500 Amerikan doları (USD) olarak gösterilmiştir. Bu araçlar 17/4/2003 ve 27/5/2003 tarihlerinde İstanbul ili Yeşilköy Oto İhtisas Gümrük Müdürlüğünde Ç. Oto Şirketi adına işlem görmüştür. İhbar üzerine gümrük müfettişlerince bu işlemlere yönelik olarak 2/4/2004 tarihinde bir soruşturma raporu tanzim edilmiştir. Raporda özetle söz konusu araçların ayrı ayrı 500 USD olan fiyatının faturalarda daha düşük gösterildiği, fark bedellerin ise alıcılar tarafından satıcının banka hesabına ayrıca yatırılmış olduğu belirtilmiştir. Rapora göre başvurucu, gerçek dışı ve düşük bedelli faturalar kullanarakverdiği beyannamelerle gümrük idaresini yanıltmış ve eksik gümrük vergi ve resmi alınmasına neden olmuştur. Gümrük makamlarınca anılan rapor doğrultusunda suç duyurusunda bulunulmuştur. Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığınca bu araçlara -başvuru tarihi ve eklerinden anlaşılamayan bir tarihte- el konulmuş ve düzenlenen iddianamelerle başvurucu ile T.E.nin resmî belgede sahtecilik suçundan cezalandırılmaları istemiyle Bakırköy  Ağır Ceza Mahkemesinde, kaçakçılık suçundan cezalandırılmaları istemiyle de Bakırköy  Asliye Ceza Mahkemesinde iki ayrı kamu davası açılmıştır. Bakırköy  Asliye Ceza Mahkemesi, sanıklar hakkında aynı olaydan dolayı resmî belgede sahtecilik suçundan Bakırköy  Ağır Ceza Mahkemesinde devam eden bir davanın bulunduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı vermiştir. Bu dava dosyasının gönderildiği Bakırköy  Ağır Ceza Mahkemesinin birleştirme talebi üzerine dava dosyası Bakırköy  Ağır Ceza Mahkemesinde (Mahkeme) görülen davada birleştirilerek yargılamaya devam edilmiştir. Mahkeme, yargılama sırasında üç kişiden oluşturulan bir bilirkişi kuruluna konu hakkında bir teknik rapor düzenlettirmiştir. Bilirkişi Kurulunun 12/1/2009 tarihli raporunda, söz konusu araçların ithaline ilişkin olarak Amerikan gümrük makamlarından henüz bir cevap alınamadığına dikkat çekilmiştir. Bilirkişi Kuruluna göre eşyanın ithal kıymetinin kabul edilmemesi hâlinde emsal kıymetin nasıl tespit edileceği hususu kanunda düzenlenmiş olup olayda ise tespite dayalı olmayan bir kanaatle belirtilen sonuca göre idarece işlem yapılmıştır. Bilirkişiler sonuç olarak sanıkların ve Ç. Oto Şirketinin fiillerinin 10/7/2003 tarihli ve 4926 sayılı mülga Kanun ile yürürlükte olan 21/3/2007 tarihli ve 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu hükümlerine aykırılık teşkil etmediği yönünde görüş bildirmiştir. Mahkeme, Bilirkişi Kurulu raporunu esas alarak 4/12/2009 tarihinde sanıkların kaçakçılık suçundan ayrı ayrı beraatlerine karar vermiştir. Kararın gerekçesinde, araçların ihbarda konu edilen kişi ve şirketlerden alınmadığı, bedellerinin Trakya Serbest Bölge'de faaliyet gösteren başka bir satıcı şirkete ödendiği belirtilmiştir. Mahkeme, bu şirket ile yabancı şirketler arasında satış sözleşmesinin muvazaalı olduğuna dair bir kıymet tespiti olmadığı gibi söz konusu araçların ithali ile ilgili olarak ABD gümrük makamlarından bir cevap da alınamadığı tespitine yer vermiştir. Mahkemeye göre bu sebeple araçlar üzerinde tam bir emsal kıymet belirlemesi yapılmadan tespite dayalı olmayan kanaate göre sonuca varıldığından ötürü sanıkların üzerlerine atılı suçu işlediklerine ilişkin cezalandırılmalarını gerektirir yeterli, kesin, her türlü şüpheden uzak, inandırıcı delil elde edilememiştir.  Anılan karar, katılan gümrük idaresince temyiz edilmiştir. Yargıtay  Ceza Dairesi (Daire) 31/10/2013 tarihinde zamanaşımı nedeniyle hükmü bozarak ortadan kaldırmıştır. Daire ayrıca dava konusu 34 ... 0966 ve 34 ... 20 plakalı araçların müsaderesine, müsadere gerçekleştiğinde 34 ... 20 plakalı araç için yatırılan teminatın iadesine, müsadere gerçekleşmediği takdirde teminatın Hazineye irat kaydına karar vermiştir. Daire, dosya kapsamına göre ABD Göç ve Gümrük Muhafaza Kurumunun cevap yazısı ile araçların üreticisi olan firmanın dava konusu araçların beyan edilen kıymetlerinin gerçek kıymetlerinin altında bulunduğundan dolayı "kaçağa kaldığını" belirtmiştir. Daire, bu gerekçeyle 5607 sayılı Kanun'un  maddesinin (1) numaralı fıkrası yollamasıyla 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun  maddesinin (4) numaralı fıkrası gereğince dava konusu araçların müsaderesi gerektiği sonucuna varmıştır. Kararın kesinleştirme işlemi 4/2/2014 tarihinde yapılmıştır. Başvurucu vekili, anılan kararı 22/6/2015 tarihinde Mahkeme Kaleminde tebellüğ etmiştir.