Haklar: Yaşam hakkı-Kötü muamele yasağı

Başvuru, kolluk görevlilerince gerçekleştirilen darp hakkında etkili bir ceza soruşturması yürütülmemesi nedeniyle kötü muamele yasağının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.  Başvuru 8/1/2019 tarihinde yapılmıştır. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir. Bölüm Başkanı tarafından, başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık, görüşünü bildirmiştir. Başvurucu, Bakanlık görüşüne karşı süresinde beyanda bulunmuştur.  Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir: Başvurucu, Fetullahçı Terör Örgütü/Paralel Devlet Yapılanmasına (FETÖ/PDY) üye olma suçundan Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı (Başsavcılık) tarafından yürütülen soruşturma kapsamında 9/4/2017 tarihinde yakalama, gözaltı ve arama kararlarına istinaden yakalanarak gözaltına alınmıştır. Yakalama işleminin ardından önce Ankara Emniyet Müdürlüğüne sonra Ankara Terörle Mücadele Şube Müdürlüğüne (TEM Şube Müdürlüğü) götürülen başvurucu 9/4/2017 -14/4/2017 tarihleri arasında altı gün gözaltında tutulmuş olup 14/4/2017 tarihinde Ankara Sulh Ceza Hâkimliğinde (Sulh Ceza Hâkimliği) yapılan sorgusunun ardından silahlı terör örgütüne üye olma suçundan tutuklanmıştır. Başvuru formunda başvurucu; 9/4/2017 tarihinde yakalama sırasında götürüldüğü sivil araca yüzü vurulmak suretiyle üst araması yapıldığını, dudağında darp sonucu 4 cm uzunluğunda yarık oluştuğunu, alınan hekim raporunun gizlilik kararı bulunduğu belirtilerek kendisine verilmediğini, hakaret ve tehditle cep telefonunun şifresini söylemeye zorlandığını, araçta kelepçeli olduğu sırada kafasına vurularak hakarete maruz kaldığını belirtmiştir. Başvurucu, TEM Şube Müdürlüğündeki gözaltı sürecinde de hakarete ve darba maruz kaldığını, alınan ilk ifadesi sırasında 00-00 saatleri arasında su verilmediğini, tuvaleti kullanmasına izin verilmediğini, 10/4/2017 günü yedi sekiz kişi tarafından darp edilerek suçlamaları kabul etmesi için zorlandığını, aynı gün gelen hekim tarafından kafasında darp sebebiyle meydana gelen yaralanmanın rapora yazıldığını ifade etmiştir. Başvurucu yine 12/4/2017 tarihinde ifadesinin alınması sırasında kolluk görevlilerince “Doktora darp edildiğini söylemişsin, bunlar bizi etkilemez. Biz bunları kılıfına uydururuz. Bir sonuç alabileceğini mi sanıyorsun? Dava aç. Bin tane davamız var. Bu da bin birinci olur” denilerek bir saat boyunca darp edildiğini, bir müdafi ile görüştürülmediğini, 13/4/2017 tarihinde müdafi huzurunda verdiği ifadesinde darp hususunun ifade tutanağına yazıldığını, 14/4/2017 tarihinde Başsavcılık tarafından sorgusu için sevk edildiği Sulh Ceza Hâkimliğinde kötü muamele hususunun sorgu zaptına geçirildiğini belirtmiştir. Başvurucu 21/9/2017 tarihinde Başsavcılığa suç ihbarında bulunmuştur. Başvurucu ihbar dilekçesinde özet olarak aşağıdaki iddiaları ileri sürmüştür:i. Başvurucu 9/4/2017 tarihinde yemek yediği bir lokantanın çıkışında üç dört kişi tarafından durdurulmuş, kimlik gösterilmeden ve bilgi verilmeden kimlik ibraz etmesi istenilmiştir.ii. Sivil araca götürülen başvurucunun yüzü, aracın camına vurularak üst araması yapılmış, bu nedenle başvurucunun dudağında 4 cm uzunluğunda bir yarık oluşmuştur. Ardından el konulan telefonunun şifresini söylemek zorunda bırakılmış, kelepçelenip darp ve hakarete maruz kalmıştır.iii. TEM Şube Müdürlüğünde gece saat 00'e kadar ifade verme işlemi devam etmiş, 00-00 saatleri arasında kendisine su verilmemiş ve tuvalete gitmesine de müsaade edilmemiştir.iv. 10/4/2017 tarihinde saat 00 sıralarında ifadesi alınmaya başladıktan sonra başvurucuyu yedi sekiz kişi aynı anda darp etmeye başlamış, bir saatin sonunda kafasında oluşan yara izi doktor tarafından darp raporuna yazılmıştır.v. 12/4/2017 tarihinde ifade alma işlemi sırasında diz çöktürülerek darp edilmiş, müdafii ile görüştürülmemiştir.vi. 13/4/2017 tarihinde müdafii huzurunda alınan ifadesinde darp hususu tutanakta belirtilmiştir,vii. 14/4/2017 tarihinde Başsavcılık tarafından sorguya sevk edilmiş, Sulh Ceza Hâkimliğinde gözaltında kötü muamele yapıldığı tutanağa geçirilmiştir. TEM Şube Müdürlüğü görevlilerince düzenlenen 9/4/2017 tarihli yakalama tutanağının ilgili kısmında, 9/4/2017 günü saat 00 sıralarında FETÖ/PDY silahlı terör örgütü mensubu şahısların  Döner isimli işyerinde buluştukları yönünde istihbari bilgiler alınması üzerine adrese gidildiğinde işyerinden çıkmaktaki şahısların tedirgin davranmaya başladığı, şahıslardan kimlik istendiği, Özkan Acar'ın zorluk çıkartmaya çalışması üzerine orantılı kuvvet kullanılarak durdurulduğu, kimlik gösterildikten sonra şahıslardan kimlik istendiği tespit edilmiştir. 13/4/2017 tarihli Müdafi-Şüpheli Görüşme Tutanağı'nda, Özkan Acar'ın Ankara Barosu avukatlarından S.Ö.Ç. ile görüşme için uygun şartları haiz odada görüştürüldüğü tespit edilmiştir. Soruşturma kapsamında olaya ilişkin kamera kaydı görüntüsü olup olmadığı araştırılmıştır. Başvurucu hakkında Ankara Gazi Mustafa Kemal Devlet Hastanesince (Hastane) düzenlenen 9/4/2017 tarihli genel adli muayene raporunda alt dudak iç kısmında 3-4 cm uzunluğunda doku yırtığı tespit edildiği belirtilmiştir. Hastanenin 10/4/2017 tarihli raporunda bir önceki muayene bulgularından farklı bir bulguya rastlanmadığı, 11/4/2017 ve 12/4/2017 tarihli raporlarda önceki muayeneden farklı bulgu bulunmadığı, darp ve cebir izi bulunmadığı, 13/4/2017 tarihli ve bila tarihli raporda darp ve cebir izi bulunmadığı belirtilmiştir. Başvurucunun TEM Şube Müdürlüğünde 13/4/2017 tarihinde alınan ifadesinin ilgili kısmı şöyledir: “...Burada bir gün darp edildim. Doktor raporu mevcut, şantaj yapıldı hanımla kendimle, bu büroda bulunan herkes beni dövdü, küfür ettiler, ilk geldiğimiz gece tuvalete dahi göndermediler, yine gözaltına alınırken dudağımı patlattılar...”  Başvurucunun Ankara Sulh Ceza Hâkimliğinde 14/4/2017 tarihinde yapılan sorgusunun ilgili kısmı şöyledir: “...Gözaltında kötü muameleye maruz kaldım. Hiçbir bilgi verilmeden telefonlarımıza el konuldu. Darba uğradım, dudağımı patlattılar. Bir sürü küfürler ve hakaretler edildi. Darp raporumda dudağımın patlamış olduğu vardır. Gözaltında lavaboya gitmemize dahi izin verilmedi. Sonrasında TEM'e gittiğimizde birçok kişi beni birçok kişi ile birlikte dövdüler. Beni ve eşimi cinsel istismarla tehdit ettiler. Bu olayın akşamında da kafamdaki darp ile ilgili raporu yine aldım. Avukatımla görüştükten sonra da bana darpta bulunuldu, avukat çıktıktan sonra bana ördek yürüyüşü yaptırdılar...” Başsavcılık tarafından 16/7/2018 tarihinde kolluğa yazılan yazıyla olayla ilgili yapılan işlemler hakkında bilgi verilmesi, olaya ilişkin belge, tutanak, kamera kaydı, nezarethane raporu, ifade tutanağı, tanık ifadeleri, adli tabip raporu, fotoğraf, tespit tutanaklarının gönderilmesinin istendiği, Ankara Emniyet Müdürlüğünün cevabi yazısı ekinde bulunan 8/12/2017 günlü tutanakta özetle başvurucunun gözaltında bulunduğu sürede 1 ay süre ile kamera kaydı yapıldığı, olay tarihi itibarıyla kamera kaydının bulunamadığı hususlarının belirtildiği, genel adli muayene raporları, kamera kaydı bulunamadığına ilişkin tutanak, başvurucu vekilinin 1/11/2017 tarihli dilekçesi ile mahkeme dosyasında olmadığını belirtiği 12/4/2017 günlü doktor raporunun emniyetin cevabi yazısı ekinde gönderilmiş olması ve doktor raporlarında işkenceyi işaret eden bir husus bulunmaması, şikâyetin esasen savunma niteliğinde olması ve şüphelilerin yüklenen suçları işlediğini gösterir somut herhangi bir delil bulunmaması gerekçesiyle kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmiştir. Başvurucu tarafından kovuşturmaya yer olmadığına dair karara 9/4/2017 tarihli darp raporunun dikkate alınmadığı, polis memurlarının ifadelerinin alınmadığı, gözaltında bulunan diğer kişilerin ve baro müdafiinin tanık sıfatıyla ifadelerinin alınmadığı, kamera kayıtlarının incelenmediği, aynı tarihte gözaltına alınan diğer kişilerin suç ihbarları üzerine başlatılan soruşturma dosyalarının incelenmediği, 10/4/2017 tarihinde darptan dolayı oluşan yaranın rapora yansımadığı belirtilerek itiraz edilmiştir. Başvurucunun itirazını inceleyen Ankara  Sulh Ceza Hâkimliğince 13/11/2018 tarihinde kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın usul ve yasaya uygun olduğu, itiraz dilekçesinde bildirilen nedenlerin yerinde görülmediği gerekçesiyle itirazın reddine karar verilmiştir. Başvurucuya nihai karar 10/12/2018 tarihinde tebliğ edilmiştir. Başvurucu 8/1/2019 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur. Başvurucu hakkında Başsavcılık tarafından silahlı terör örgütüne üye olma suçundan Ankara  Ağır Ceza Mahkemesinde açılan kamu davasında yapılan yargılama neticesinde 1/6/2018 tarihinde başvurucunun silahlı terör örgütüne üye olma suçundan 7 yıl 6 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiş olup anılan hüküm temyiz incelemesi neticesinde Yargıtayca 25/11/2019 tarihinde onanarak kesinleşmiştir.