Haklar: Adil yargılanma hakkı (Medeni Hak ve Yükümlülükler)

Başvuru, 17/7/2004 tarihli ve 5233 sayılı Terör ve Terörle Mücadeleden Doğan Zararların Karşılanması Hakkında Kanun kapsamında yapılan başvurular ve akabinde açılan davalarda makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.  Başvurular 16/10/2019 tarihinde yapılmıştır. Ekli tabloda sıralanan başvurulara ait başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinden sonra başvurular Komisyonlara sunulmuştur. Komisyonca başvuruların kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.  Konularının aynı olması nedeniyle ekli tablonun B sütununda numaraları belirtilen başvuru dosyalarının aynı tablonun (1) numaralı satırında yer alan 2019/34393 numaralı bireysel başvuru dosyası ile birleştirilmesine ve incelemenin bu dosya üzerinden yapılmasına karar verilmiştir. Bölüm Başkanı tarafından başvuruların kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık) gönderilmiştir. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün  maddesinin (2) numaralı fıkrası uyarınca başvurunun içtihadın oluştuğu alana ilişkin olduğu değerlendirilerek Bakanlık cevabı beklenmeden incelenmesine karar verilmiştir.    Başvuru formları ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar özetle şöyledir: Başvurucular, ekli tablonun D sütununda belirtilen tarihlerde 5233 sayılı Kanun kapsamına giren zararlarının karşılanması talebiyle Tunceli Valiliği Zarar Tespit Komisyonuna (Komisyon) başvurmuştur. Ekli tablonun E- sütununda tarih ve sayıları belirtilen Komisyon kararlarında başvurucuların taleplerinin kabulüne veya reddine karar verilmiştir.  Belirtilen Komisyon kararlarının aleyhine ekli tablonun G sütununda belirtilen tarihlerde başvurucular tarafından açılan iptal davalarında, ekli tablonun G- sütununda tarihleri gösterilen Malatya İdare Mahkemesi kararları ile dava konusu işlemin iptaline hükmedilmiştir.  Davalı idarenin temyizi üzerine ekli tablonun H- sütununda gösterilen tarihte Danıştay Onuncu Dairesi ve Danıştay Onbeşinci Dairesi ilamları ile kararların onanmasına hükmedilmiştir.  Mahkeme hükmü uyarınca yeniden inceleme yapılarak ekli tablonun E- sütununda tarih ve sayıları belirtilen Komisyon kararlarıyla belli miktarda tazminata karar verilmiştir.  Söz konusu Komisyon kararlarına karşı da ekli tablonun F- sütununda belirtilen tarihlerde Elâzığ  ve  İdare Mahkemelerinde davalar açılmış, anılan Mahkemelerin ekli tablonun G- sütununda tarihleri gösterilen kararları ile davaların kısmen kabulüne hükmedilmiştir. Davalı idarenin temyizi üzerine ekli tablonun H- sütununda gösterilen tarihte Danıştay Onbeşinci Dairesi ilamları ile kararlar bozulmuş, kararın düzeltilmesi istemleri de aynı Dairenin ekli tablonun I- sütununda gösterilen tarihli kararlarıyla reddedilmiştir. Bozma kararı üzerine ekli tablonun G- sütunda tarihleri gösterilen Elâzığ  ve  İdare Mahkemesi kararları ile yeniden hüküm kurulmuş ve davaların kısmen kabulüne karar verilmiştir. Başvurucuların ve davalı idarenin karşılıklı temyizi üzerine ekli tablonun H- sütununda belirtilen tarihte Danıştay Onbeşinci Dairesi ilamları ile kararların tazminata ilişkin kısımları onanmış, yargılama giderleri ve vekâlet ücretine ilişkin kısımları bozulmuş, kararın düzeltilmesi istemleri de aynı Dairenin ekli tablonun I- sütununda gösterilen tarihli kararlarıyla reddedilmiştir. Bozma kararı üzerine Elâzığ  ve  İdare Mahkemelerince, Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu Genel Kurulunun 20/04/2016 tarihli kararıyla Tunceli'nin Elâzığ İdare Mahkemesinin yargı çevresinden çıkarılarak Erzurum İdare Mahkemesinin yargı çevresine bağlanması nedeniyle davaların yetki yönünden reddine ve dava dosyalarının Erzurum İdare Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir. Ekli tablonun G- sütununda tarih ve sayıları belirtilen Erzurum  İdare Mahkemesi kararlarıyla Elâzığ  ve  İdare Mahkemesi kararlarının yargılama giderleri ve vekâlet ücreti kısımlarına yönelik ısrar kararı verilmiştir. Başvurucuların temyizi üzerine, ekli tablonun H- sütununda gösterilen tarihte Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun (İDDK) ilamları ile ısrar kararları onanmıştır. Başvurucuların İDDK kararına yönelik kararın düzeltilmesi istemlerinin bazıları bireysel başvuru tarihinden sonra karara bağlanmış, bazıları ise derdest durumdadır. Başvurucular, 16/10/2019 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.