Haklar: İfade özgürlüğü

Başvuru, başvurucunun davacıya gönderdiği mektupta yer alan ifadeleri nedeniyle hakaret suçundan cezalandırılmasının ifade özgürlüğünü ihlal ettiği iddiasına ilişkindir.  Başvuru 15/8/2016 tarihinde yapılmıştır. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık görüş bildirmemiştir.   Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar özetle şöyledir:A. Arka Plan Bilgisi Başvurucu, olayların geçtiği tarihte Türk Metal Sendikasının (Sendika) İstanbul Anadolu şube başkanı olarak görev yapmaktadır. Sendika, Türkiye'de 1963 yılından beri faaliyet göstermektedir. Hâlen otomotiv, beyaz eşya, elektronik, demir-çelik ve yan sanayi gibi bir çok alanda yetkili sendika olarak faaliyet gösteren Sendika'nın 000 civarında üyesi vardır. Uzun yıllar farklı sendikalarda görev alan ve olayların geçtiği tarihte ulusal ölçekte yayın yapan bir gazetede köşe yazarlığı yapan Y.K., Sendika Başkanı P.K. hakkında birçok eleştirel yazı yazmıştır. Gazeteci Y.K.nın 10/3/2013 tarihinde "P.K. neyi savunduğunun farkında mı?" başlıklı yazısının ilgili kısmı şöyledir:"...[P.K.] bilerek yada bilmeyerek Türkiye’yi felakete sürükleyecek bir çizgiyi savunmaktadır.[P.K.] ne diyor?Misak-ı Milli sınırları içinde ayyıldızlı bayrağımız dalgalanırsa, her türlü çözüme varmış.Bunun anlamı nedir?Ayyıldızlı bayrağı bölücüler de reddetmiyor. Hatta geçenlerde bu konuda bir gösteri bile yapıldı. Bir toplantıda ayyıldızlı bayrağın asılmasını isteyen kişi, bölücülüğün destekçilerindendi.[P.K.] bilerek yada bilmeyerek emperyalistlerin ve bölücülerin değirmenine su taşıyor..." Y.K.nın 18/7/2015 tarihinde "P.K. da Açıklasın!" başlıklı yazısının ilgili kısımları şöyledir:"...Birleşik Metal İş Genel Başkanı [A.S.] ücret bordrosunu ve malvarlığını sendikanın facebook sayfasında kamuoyuna açıkladı.Metal işkolunda en fazla işçiyi temsil eden sendika, Türk-İş üyesi Türk Metal.Türk Metal’in genel başkanı da [P.K.]İnsan ister istemez [A.S.nin] ücreti, hizmet ödeneği ve mal varlığı ile [P.K.nin] ücreti, hizmet ödeneği ve mal varlığını karşılaştırmayı düşünüyor. [P.K.nın] net aylığı bugüne kadar açıklanmadı. Açıklasa da öğrensek. [P.K.nın] aynı zamanda Uluslararası Avrasya Metal İşçileri Federasyonu’nun genel başkanı. Acaba buradan ne kadar aylık alıyor?Ayrıca bir de Türk-İş genel sekreterliğinden alınan aylık var.[P.K.nın] bir türlü açıklanmayan brüt ücretine her türlü sosyal yardım ve ikramiye brüt olarak eklenecek ve bu miktar net olarak ödenecek. Vergi ve diğer kesintiler de sendika tarafından karşılanacak. ....[P. K] 23 yıllık profesyonel sendikacı. Bu tüzük hükmüne göre, bu yıl Ağustos ayında alacağı hizmet ödeneği her hizmet yılı için 76 günlük giydirilmiş brüt ücret tutarında olacak... ... [P.K.], 7,5 aylık giydirilmiş brüt ücreti tutarını net olarak alacak. Halbuki kanuna göre, hizmet ödeneği kıdem tazminatı tavanını aşamaz. [P.K.nın] hizmet ödeneği, [A.S.nin] hizmet ödeneğinin en az 20 katı tutuyor.[P.K.] ücretini ve malvarlığını açıklasa da, onları da karşılaştırsak.[P.K.yı], [A.S.den] ayıran çok önemli bir nokta, hizmet ödeneği..."B. Somut Başvuruya İlişkin Olaylar Başvurucu, gazeteci Y.K.nın P.K. hakkında yazdığı yazılar üzerine Y.K.ye bir mektup yazmış ve posta yoluyla göndermiştir. Mektubun ilgili kısmı şöyledir:" ... Uzun süredir Türk Metal Sendikası ve onun genel başkanı sayın [P.K] hakkındaki, çoğu gerçek dışı olan yazılarınızı okuyoruz. Genel başkanımız bugüne kadar bu yazılara cevap vermeye, sizinle muhatap olmaya tenezzül bile etmedi. Bunun nedeni şudur, bu yazılar eğer sicili temiz gerçek bir gazeteci tarafından yazılmış olsaydı, bizim için hakikaten üzücü olur, bunların doğru olmadığını anlatmak için çok uğraşırdık.Ama siz, uzun yıllar sendikalarda çalışmış, bugün eleştirdiğiniz her şeye yanlış olduğunu söylediğiniz tüm işlere, sendikalarda göz yummuş, uzun yıllar çalıştığınız Türkiş'te, şimdi yerden yere vurduğunuz [B. nin] akıl hocalığını yapmış, bir sürü karanlık işte görev almış sicili bozuk birisiniz. Ayrıca gazeteci değil, hayatını artık size sendikalarda iş vermeyen, yalanlarınız ve iftiralarınız nedeniyle sizi dışlayan sendikalardan ve sendikacılardan intikam almaya adamış bir müfterisiniz. Bu nedenle yazılarınız tamamen kişisel hırs ve öç alma duygusundan kaynaklanıyor.Sendikamız Türk Metal'in büyüklüğü ve gücü karşısında, aşağılık kompleksi duymaktan öteye gidemeyen Birleşik Metal Sendikasında çalışan damadınız adına ve onun ve sendikanın çıkarları için yazılar yazan bir tetikçisiniz.Uzun yıllar sendikacıların yaptığı yanlış işleri örtmekte maharetli olduğunuz kadar, gazetecilikte maharetli değilsiniz. Gerçek birkaç gazeteci, sizin Türkiş'te çalıştığınız dönemde koltuğunuzu korumak için yaptığınız yanlış işleri yazdı diye onlara nasıl saldırdığınız anlatıp duruyorlar. Gazetede bu yazdıklarınızı okuyup sizi bir şey sanan insanlar, sendikalarda çalıştığınız dönemde sizinle ilgili söylenenleri, anlatılanları duysalar herhalde ... gazetesine bir daha ellerini bile sürmezler. Siyasi mücadelesine saygı duyduğumuz sayın ... bir daha yazı falan yazdırmaz.Bu mektubu sayın [...] de göndereceğim. Ama çok merak ediyorum, siz bu mektubu köşenizde yayınlama cesaretini gösterebilirmisiniz." Başvurucunun yazdığı mektubun içeriğinden dolayı Y.K. 12/8/2015 tarihinde Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına başvurucunun hakaret suçundan cezalandırılması talebiyle suç duyurusunda bulunmuştur. Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından başvurucunun hakaret suçundan cezalandırılması istemiyle 1/12/2015 tarihli iddianame düzenlenmiştir. Ankara  Asliye Ceza Mahkemesi (Mahkeme) 14/7/2016 tarihli kararıyla başvurucunun hakaret suçundan 500 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına karar vermiştir. Gerekçeli kararın ilgili kısmı şöyledir:"...sanığın kargo ile zarf içerisinde müştekiye gönderdiği mektupta 'Sicili temiz gerçek bir gazeteci tarafından yazılmış olsaydı ... bir sürü karanlık işte görev almış sicili bozuk ... , yalanlarınız ve iftiralarınız ..., müfterisiniz ..., aşağılık kompleksi duymaktan öteye gidemeyen ..., yazılar yazan bir tetikçisiniz ..., yanlış işleri örtmekte maharetli olduğunuz kadar ..., ama çok merak ediyorum siz bu mektubu köşenizde yayınlama cesaretini gösterebilir misiniz?' şeklinde ifadelerin bulunduğu , sanığın müştekinin siyasi kişiliği nedeniyle eleştiri kapsamında değerlendirilmesi şeklindeki savunmasına , sarf edilen sözlerin eleştiri sınırlarını aşıp bütünü itibariyle hakaret ve aşağılama kastı taşıdığı anlaşıldığından itibar edilmemiş ve müsnet suçtan sanığın cezalandırılmasına dair hüküm kurulmuştur..." İlk derece mahkemesi tarafından verilen karar miktar itibarıyla kesin olup 14/7/2016 tarihinde başvurucuya tefhim edilmiştir. Başvurucu 15/8/2016 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur. A. Ulusal Hukuk 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun "Hakaret" kenar başlıklı  maddesinin (1) numaralı fıkrası şöyledir:"(1) Bir kimseye onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnat eden veya sövmek suretiyle bir kimsenin onur, şeref ve saygınlığına saldıran kişi, üç aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılır."B. Uluslararası Hukuk İlgili uluslararası hukuk için bkz. Kemal Kılıçdaroğlu, B. No: 2014/1577, 25/10/2017, §§ 29- Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine (AİHM) göre maddi olgular ile değer yargısı arasında dikkatli bir ayrıma gidilmelidir. Maddi olgular ispatlanabilirse de değer yargılarının doğruluğunu ispatlamanın mümkün olmadığı hatırda tutulmalıdır (Lingens/Avusturya, B. No: 9815/82, 8/7/1986, § 46). AİHM, değer yargılarının doğruluğunun ispat edilmesinin istenmesinin imkânsız bir talep olduğunu ve böyle bir yükümlülüğün kendiliğinden Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin  maddesinde korunan hakkın temel bir bileşeni olan görüş sahibi olma özgürlüğünü ihlal edeceğini belirtmektedir. AİHM'e göre, tamamen değer yargısından oluşan ifade açıklamalarında dahi müdahalenin orantılılığı söz konusu açıklamanın somut dayanaklarının bulunup bulunmadığına göre belirlenmelidir. Zira somut dayanakları bulunmuyorsa, değer yargısı ölçüsüz olabilir (Jerusalem/Avusturya, B. No: 26958/95, 27/2/2001, §§ 42, 43).