Haklar: Adil yargılanma hakkı (Medeni Hak ve Yükümlülükler)

Başvurucu açmış olduğu idari davanın sekiz sene sonra sonuçlandırıldığını ve ertelenmiş ceza hükmü temel alınarak Devlet memurluğu görevine son verildiğini, bu nedenle adil yargılanma ve çalışma haklarının ihlal edildiğini ileri sürerek, ihlalin tespitiyle uğradığı maddi ve manevi zararın tazminine ve yeniden yargılama yapılmasına karar verilmesini talep etmiştir.  Başvuru, 21/3/2013 tarihinde Muş  Asliye Hukuk Mahkemesi vasıtasıyla yapılmıştır. İdari yönden yapılan ön incelemede başvurunun Komisyona sunulmasına engel bir durumunun bulunmadığı tespit edilmiştir. İkinci Bölüm İkinci Komisyonunca, kabul edilebilirlik incelemesi Bölüm tarafından yapılmak üzere, dosyanın Bölüme gönderilmesine karar verilmiştir.  Bölüm tarafından 24/10/2013 tarihinde, kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir. Başvuru konusu olay ve olgular ile başvurunun bir örneği görüş için Adalet Bakanlığına gönderilmiştir. Adalet Bakanlığının 25/11/2013 tarihli yazısı 2/12/2013 tarihinde başvurucuya tebliğ edilmiş, başvurucu tarafından Adalet Bakanlığı görüşüne karşı beyanda bulunulmamıştır.  A. Olaylar Başvuru formu ve ekleri ile başvuruya konu yargılama dosyası içeriğinden tespit edilen ilgili olaylar özetle şöyledir: Başvurucu hakkında 20/10/2000, 8/11/2000 ve 15/11/2000 tarihlerinde işlediği iddia edilen dolandırıcılık suçu kapsamında yapılan yargılama neticesinde, Muş Ağır Ceza Mahkemesinin 11/10/2005 tarih ve E.2005/307, K.2005/337 sayılı kararı ile 1/3/1926 tarih ve 765 sayılı mülga Türk Ceza Kanunu’nun  maddesinin birinci fıkrasının (7) numaralı bendi uyarınca yedi ay yirmi üç gün ağır hapis ve 166 YTL ağır para cezasına hükmedilmiş, verilen hapis ve para cezaları 14/7/1965 tarih ve 647 sayılı Kanun’un  maddesi uyarınca ertelenmiştir. Belirtilen hükmün kesinleşmesi ile Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Genel Müdürlüğünün 16/12/2005 tarih ve 921 sayılı kararı ile, 14/7/1965 tarih ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun  maddesinin birinci fıkrasının (A) bendinin beş numaralı alt bendi ve  maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca başvurucunun Devlet memurluğu görevine son verilmiştir. Başvurucu tarafından 26/11/2005 tarihinde, idarenin belirtilen işlemine karşı açılan iptal davası, Van İdare Mahkemesinin 18/5/2007 tarih ve E.2006/45, K.2007/1151 sayılı kararı ile reddedilmiş ve karar gerekçesinde, hakkında yürütülen kamu davası neticesinde dolandırıcılık suçu sabit görülerek hükmedilen cezası ertelenen başvurucunun, 657 sayılı Kanun’un  maddesinin birinci fıkrasının (A) bendinin beş numaralı alt bendi ve  maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca, Devlet memuru olma koşulunu taşımadığı anlaşıldığından, görevine son verilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilmiştir. Başvurucu tarafından yapılan temyiz talebi üzerine Danıştay Onikinci Dairesinin 9/6/2010 tarih ve E.2008/1215, K.2010/3084 sayılı kararı ile, Van İdare Mahkemesinin 18/5/2007 tarih ve E.2006/45, K.2007/1151 sayılı kararının davanın reddine ilişkin kısmının onanmasına, davalı idarenin temyiz talebi doğrultusunda vekalet ücreti yönünden bozulmasına karar verilmiştir. Başvurucu tarafından yapılan karar düzeltme talebi anılan Dairenin 23/11/2012 tarih ve E.2010/9296, K.2012/9499 sayılı kararı ile reddedilmiştir. Ret kararı 19/2/2013 tarihinde başvurucuya tebliğ edilmiştir. Başvurucu tarafından 21/2/2013 tarihinde bireysel başvuruda bulunulmuştur. Vekalet ücreti yönünden anılan Dairenin bozma kararı sonrasında yürütülen yargılama neticesinde, Van  İdare Mahkemesinin 20/6/2013 tarih ve E.2013/1177, K.2013/645 sayılı kararı ile davalı idare lehine vekalet ücreti ve yargılama masrafına hükmedilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararı temyiz edilmeksizin kesinleşmiştir.B. İlgili Hukuk 657 sayılı Kanun’un olay tarihinde yürürlükte olan şekliyle “Genel ve özel şartlar” kenar başlıklı  maddesinin birinci fıkrasının (A) bendinin beş numaralı alt bendi şöyledir: “Devlet memurluğuna alınacaklarda aşağıdaki genel ve özel şartlar aranır. A) Genel şartlar: Taksirli suçlar ve aşağıda sayılan suçlar dışında tecil edilmiş hükümler hariç olmak üzere, ağır hapis veya 6 aydan fazla hapis veyahut affa uğramış olsalar bile Devletin şahsiyetine karşı işlenen suçlarla, zimmet, ihtilas, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, dolanlı iflas gibi yüz kızartıcı veya şeref ve haysiyeti kırıcı suçtan veya istimlak ve istihlak kaçakçılığı hariç kaçakçılık, resmi ihale ve alım satımlara fesat karıştırma, Devlet sırlarını açığa vurma suçlarından dolayı hükümlü bulunmamak, …” 657 sayılı Kanun’un “Memurluğun sona ermesi” kenar başlıklı  maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi şöyledir: “Devlet memurlarının … …b) Memurluğa alınma şartlarından her hangi birini taşımadığının sonradan anlaşılması veya memurlukları sırasında bu şartlardan her hangi birini kaybetmesi, … hallerinde memurluğu sona erer.” 6/1/1982 tarih ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun  maddesinin (2) numaralı fıkrası,  maddesinin (3) ve (4) numaralı fıkraları,  maddesinin (5) numaralı fıkrası,  maddesinin (3) numaralı fıkrası ile  maddesi.