Haklar: Adil yargılanma hakkı (Medeni Hak ve Yükümlülükler)

Başvurucu, İlçe Tarım Müdürü olarak görev yaptığı dönemde Maliye Hazinesini zarara uğrattığı iddiasıyla 28/11/2002 tarihinde Kızıltepe  Asliye Hukuk Mahkemesinde aleyhine açılan tazminat davalarında yargılamanın halen devam ettiğini ve makul sürede sonuçlanmadığını hukuka aykırı müfettiş raporlarıyla aleyhine davalar açıldığını belirterek, masumiyet karinesinin, adil yargılanma hakkı ile maddi ve manevi varlığını geliştirme hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüş ve tazminat talep etmiştir.   Başvuru, 18/3/2014 tarihinde Anayasa Mahkemesine doğrudan yapılmıştır. İdari yönden yapılan ön incelemede başvurunun Komisyona sunulmasına engel bir durumunun bulunmadığı tespit edilmiştir. Başvurucu tarafından yapılan 2014/3743 numaralı bireysel başvuru dosyası ile 2014/3744 numaralı bireysel başvuru dosyası, aralarındaki hukuki ve fiili irtibat nedeniyle birleştirilmiş, incelemeye 2014/3743 numaralı bireysel başvuru dosyası üzerinden devam edilmiştir. Birinci Bölüm İkinci Komisyonunca, 30/6/2014 tarihinde, kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına, dosyanın Bölüme gönderilmesine karar verilmiştir. Bölüm Başkanı tarafından 22/1/2015 tarihinde, kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir. Başvuru konusu olay ve olgular ile başvurunun bir örneği görüş için Adalet Bakanlığına gönderilmiştir. Adalet Bakanlığının 18/2/2015 tarihli yazısında, Anayasa Mahkemesinin önceki kararlarına ve bu kapsamda sunulan görüşlerine atfen, başvuru hakkında görüş sunulmayacağı bildirilmiştir. A. Olaylar Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ve UYAP aracılığıyla erişilen bilgi ve belgeler çerçevesinde olaylar özetle şöyledir: Başvurucu aleyhine, Maliye Hazinesi tarafından 28/11/2002 tarihinde Kızıltepe  Asliye Hukuk Mahkemesinin E.2002/372 ve E.2002/375 sayılı dosyalarında açılan tazminat davalarında, başvurucu ve diğer altı kişinin 1999-2000 ve 2000-2001 yıllarına ilişkin Kızıltepe ilçesindeki kütlü pamuk destekleme primi dağıtımında fazla ve haksız ödemelere sebep oldukları iddiasıyla uğranılan zararın giderilmesi talep edilmiştir. Mahkemece E.2002/372 sayılı dava dosyasında yapılan yargılama sonunda, 12/3/2009 tarihli ve E.2002/372, K.2009/115 sayılı kararla, bilirkişi kurulunca düzenlenen rapora göre, dosyada mevcut Kızıltepe Vergi Dairesi Müdürlüğünün geri ödeme listesi uyarınca Hazine alacağının 021,20 Amerikan Doları (USD) haricindeki kısmının prim ödemesi yapılan çiftçilerden tahsil edildiği, bu kısım için davanın konusuz kaldığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Anılan kararın temyizi üzerine, Yargıtay  Hukuk Dairesinin 20/6/2011 tarihli ve E.2010/7423, K.2011/7158 sayılı ilâmıyla, eksikliklerin tamamlanması amacıyla dosyanın Mahkemesine geri çevrilmesine karar verilmiştir. Eksik hususların tamamlanmasından sonra yapılan temyiz incelemesi sonunda, Yargıtay  Hukuk Dairesinin 26/12/2011 tarihli ve E.2011/12467, K.2011/14113 sayılı ilâmıyla, eksik inceleme ve araştırmaya dayalı hüküm kurulduğu gerekçesiyle karar bozulmuştur. Mahkemece, E.2002/375 sayılı dava dosyasında yapılan yargılama sonunda, 12/3/2009 tarihli ve E.2002/375, K.2009/113 sayılı kararla, bilirkişi kurulunca düzenlenen rapora göre, dosyada mevcut Kızıltepe Vergi Dairesi Müdürlüğünün geri ödeme listesi uyarınca Hazine alacağının 166,28 USD haricindeki kısmının prim ödemesi yapılan çiftçilerden tahsil edildiği, bu kısım için davanın konusuz kaldığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Anılan kararın temyizi üzerine, Yargıtay  Hukuk Dairesinin 6/12/2011 tarihli ve E.2010/11649, K.2011/13048 sayılı ilâmıyla, eksikliklerin tamamlanması amacıyla dosyanın Mahkemesine geri çevrilmesine karar verilmiştir. Eksik hususların tamamlanmasından sonra yapılan temyiz incelemesi sonunda, Yargıtay  Hukuk Dairesinin 20/12/2012 tarihli ve E.2012/9361, K.2012/19701 sayılı ilâmıyla, eksik inceleme ve araştırmaya dayalı hüküm kurulduğu gerekçesiyle karar bozulmuştur. Mahkemece bozmaya uyulmuş olup, E.2002/372 sayılı dosyada bozma kararı sonrası yargılamaya E.2012/826 sayılı dava dosyasında, E.2002/375 sayılı dosyada bozma kararı sonrası yargılamaya E.2012/739 sayılı dava dosyasında halen devam edilmektedir. Başvurucu, 18/3/2014 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.B. İlgili Hukuk 12/1/2011 tarih ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun “Usul ekonomisi ilkesi” kenar başlıklı  maddesi şöyledir: "Hâkim, yargılamanın makul süre içinde ve düzenli bir biçimde yürütülmesini ve gereksiz gider yapılmamasını sağlamakla yükümlüdür." 22/4/1926 tarih ve 818 sayılı mülga Borçlar Kanunu’nun  ve devamı maddeleri.