Haklar: Kişi özgürlüğü ve güvenliği hakkı

Başvuru; ülkeye girişine izin verilmeyen yabancıyı kabul edilemez yolcu salonunda tutmanın hukuki olmaması nedeniyle kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının, tutulma koşulları nedeniyle de kötü muamele yasağının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.  Başvuru 25/1/2016 tarihinde yapılmıştır. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına ve başvurucunun adli yardım talebinin kabulüne karar verilmiştir. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık, görüş bildirmemiştir.  Başvuru formları ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ve Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) aracılığıyla erişilen bilgi ve belgeler çerçevesinde ilgili olaylar özetle şöyledir: Suriye Arap Cumhuriyeti (Suriye) vatandaşı olan başvurucu 1990 doğumludur. Ürdün'den sınır dışı edilen ve sığınma amacıyla İstanbul Sabiha Gökçen Havalimanı'na gelen fakat ibraz ettiği pasaportun sahte olduğu anlaşılan başvurucunun ülkeye girişine izin verilmemiştir. Bunun üzerine başvurucu, havalimanında bulunan kabul edilemez yolcu salonunda tutulmaya başlanmıştır.  Başvurucu, havalimanındayken 13/11/2015 tarihinde uluslararası koruma başvurusunda (iltica) bulunmuştur.  Göç İdaresi 17/11/2015 tarihinde başvurucunun uluslararası koruma talebini gereken kriterleri taşımadığı gerekçesiyle reddetmiş ve söz konusu karar başvurucuya 20/11/2015 tarihinde tebliğ edilmiştir. Başvurucu söz konusu kararın iptali amacıyla İstanbul İdare Mahkemesinde (Mahkeme) dava açmıştır. Başvurucu, bireysel başvuru tarihi itibarıyla davanın derdest olduğunu bildirmiştir.  Başvurucu, ülke içine alınmadığını ve havalimanında kabul edilemez yolcu salonunda fiilî bir idari gözetim altında tutulduğunu belirterek 25/12/2015 tarihinde İstanbul  Sulh Ceza Hâkimliği nezdinde itiraz etmiştir. Başvurucu; itiraz dilekçesinde, Suriye'de yaşanan iç savaş ve kaos ortamından kaçarak insani nedenlerle ülkeye giriş yapmak istediğini, uluslararası koruma başvurusu sahibi olduğunu ve bu konuda açtığı davanın bir buçuk yıllık sürede sonuçlandırılabildiğini, statüsü icabı bu süre boyunca geri gönderilmesinin kanun gereğince mümkün olmadığını, havalimanında kötü koşullar altında tutulduğunu, fiilî idari gözetimin sona erdirilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.  İstanbul  Sulh Ceza Hâkimliği 31/12/2015 tarihli kararıyla başvurucunun itirazını reddetmiştir."İtiraz edenin Suriye uyruklu olduğu, sahte pasaport nedeniyle Sabiha Gökçen Havalimanında kabul edilemez yolcu kapsamında alınıp transit alanda bekletildiği, idari gözetim kararında usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı anlaşılmakla itirazın reddine karar verilmiştir." Başvurucu 25/1/2016 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.  Başvurucunun havalimanından ne zaman serbest bırakıldığı tespit edilememiştir. Ancak Göç İdaresinin sunduğu belgelerden, başvurucunun daha sonra yaptığı uluslararası koruma başvurusunun Aksaray Valiliğince 27/10/2016 tarihinde geri çekilmesine karar verildiği ve başvurucuya resmî makamlara bildirilen adreste bulunamayanlar hakkında uygulanan V-71 tahdit kodunun uygulandığı tespit edilmiştir. A. Ulusal Hukuk 4/4/2013 tarihli ve 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu, 6/1/1982 tarihli ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu ile 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun ilgili maddeleri B.T. ([GK], B. No: 2014/15769, 30/11/2017, §§ 19-21) kararında açıklanmıştır.B. Uluslararası Hukuk Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin ilgili maddeleri, tutulma koşullarından dolayı kötü muamele yasağı, kişi hürriyeti ve güvenliği hakkına dair Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin uygulaması B.T. (aynı kararda bkz. §§ 23-38) kararında açıklanmıştır.