Haklar: Kişi özgürlüğü ve güvenliği hakkı

Başvuru, denetimli serbestlik tedbiriyle tahliye talebinin reddedilmesi nedeniyle kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.   Başvuru 12/2/2014 tarihinde yapılmıştır. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.  Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık, görüşünü sunmuştur. Başvurucu, Bakanlık görüşüne karşı beyanda bulunmamıştır.  Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ve Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) aracılığıyla erişilen bilgi ve belgeler çerçevesinde ilgili olaylar özetle şöyledir: Başvurucu, Yahyalı Asliye Ceza Mahkemesinin 18/11/2009 tarihli ve E.2004/86, K.2009/325 sayılı kararı ile iki ayrı dolandırıcılık suçundan 2 yıl 6 ay hapis cezasına mahkûm edilmiştir.Anılan kararın infazı kapsamında başvurucu 13/4/2014 tarihinde Silivri 1 No.lu L Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumuna alınmıştır. Başvurucu; Silivri İnfaz Hâkimliğinden suç tarihinin 17/6/2005 tarihinden önce olduğunu, ayrıca ceza aldığı suçun 2/7/2012 tarihli ve 6352 sayılı Yargı Hizmetlerinin Etkinleştirilmesi Amacıyla Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması ve Basın Yayın Yoluyla İşlenen Suçlara İlişkin Dava ve Cezaların Ertelenmesi Hakkında Kanun'un geçici  maddesindeki istisna suçlardan olmadığını, daha lehe olan 13/7/1965 tarihli ve 647 sayılı Cezaların İnfazı Hakkında Kanun uygulandığında hakkındaki cezanın beşte ikisini ceza infaz kurumunda geçirmesi gerekeceğini, 5/4/2012 tarihli ve 6291 sayılı Denetimli Serbestlik Uygulamasına Dair Kanun ile 24/1/2013 tarihli ve 6411 sayılı Kanunlar uyarınca açık cezainfaz kurumuna ayrılmaya hak kazanmasıyla birlikte denetimli serbestlik hükümlerinden faydalanabileceğini belirterek cezasının geri kalan kısmı için denetimli serbestlik hükümlerinin uygulanmasını talep etmiştir.İnfaz Hâkimliği 28/4/2014 tarihli ve E.2014/2269, K.2014/2178 sayılı kararı ile 2/9/2012 tarihli ve 28399 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Açık Ceza İnfaz Kurumuna Ayrılma Yönetmeliği'nin (Yönetmelik)  maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca açık ceza infaz kurumuna ayrılmayı hak etmediği gerekçesi ile talebin reddine hükmetmiştir. Gerekçeli kararın ilgili kısmı şöyledir:"6291 Sayılı Yasa maddesi ile 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun 105 inci maddesinden sonra gelmek üzere eklenen 105/A-maddesi" Hükümlülerin dış dünyaya uyumlarını sağlamak, aileleriyle bağlarını sürdürmelerini ve güçlendirmelerini temin etmek amacıyla;a) Açık ceza infaz kurumunda cezasının son altı ayını kesintisiz olarak geçiren,b) Çocuk eğitimevinde toplam cezasının beşte birini tamamlayan,koşullu salıverilmesine bir yıl veya daha az süre kalan iyi hâlli hükümlülerin talebi hâlinde, cezalarının koşullu salıverilme tarihine kadar olan kısmının denetimli serbestlik tedbiri uygulanmak suretiyle infazına, ceza infaz kurumu idaresince hükümlü hakkında hazırlanan değerlendirme raporu dikkate alınarak, infaz hâkimi tarafından karar verilebilir. " hükmü ve, 31/01/2013 tarihinde yürürlüğe giren 6411 Sayılı Yasa maddesi ile eklenen geçici maddesi "Bu Kanunun 105/A maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde ve ikinci fıkrasında belirtilen altı aylık süre şartı ile birinci fıkrasının (b) bendinde belirtilen cezanın belirli bir süre infaz edilmesine ilişkin şart 31/12/2015 tarihine kadar uygulanmaz.” hükmü düzenlenmiştir.Bu yasal düzenlemelere göre, açık ceza infaz kurumunda bulunan,koşullu salıverilmesine 1 yıl veya daha az süre kalan iyi halli hükümlülerin denetimli serbestlik hükümlerine göre cezalarının infazına karar verilebilceği,hükümlünün ise değerlendirme tarihinde; hükümlünün 13/04/2014 tarihinde ceza infaz kurumuna alındığı, 02/09/2012 tarihli açıkceza infaz kurumuna ayrılma yönetmeliğnin 6/1-a maddesi uyaırnca "Toplam cezalarının beşte birini kapalı kurumlarda iyi hâlli olarak geçiren ve koşullu salıverilme tarihine altı yıl veya daha az süre kalanlar açık kurumlara ayrılabilir" AçıkCeza infaz kurumuna ayrılmayı hak etmediği anlaşılmakla talebin bu aşamada reddine...[karar verilmiştir]."Anılan karara yapılan itiraz, Silivri Ağır Ceza Mahkemesinin 30/4/2014 tarihli ve 2014/569 Değişik İş sayılı kararı ile reddedilmiştir. Başvurucu, karardan aynı tarihte haberdar olmuştur. Başvurucu 2/5/2014 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur. Silivri  İnfaz Hâkimliğince 29/9/2014 tarihinde başvurucunun denetimli serbestlik hükümlerinden yararlanmasına karar verilmiştir. İstanbul  Asliye Ceza Mahkemesi 9/4/2015 tarihli kararıyla koşullu salıverme tarihine kadar olan süredeki denetim süresince yükümlülüklerini yerine getirdiği, denetim planına uygun davrandığı, herhangi bir olumsuz davranışının ve yükümlülüklerinin ihlaline rastlanamadığından başvurucununşartla tahliyesine karar vermiştir. Başvurucu, anılan hükmün infazını 18/9/2016 tarihinde bihakkın tamamlamıştır.   6291 sayılı Kanun ile 13/12/2004 tarihli ve 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun'a eklenen 105/A maddesinin (1) numaralı fıkrası şöyledir:" Hükümlülerin dış dünyaya uyumlarını sağlamak, aileleriyle bağlarını sürdürmelerini ve güçlendirmelerini temin etmek amacıyla;a) Açık ceza infaz kurumunda cezasının son altı ayını kesintisiz olarak geçiren,b) Çocuk eğitimevinde toplam cezasının beşte birini tamamlayan,koşullu salıverilmesine bir yıl veya daha az süre kalan iyi hâlli hükümlülerin talebi hâlinde, cezalarının koşullu salıverilme tarihine kadar olan kısmının denetimli serbestlik tedbiri uygulanmak suretiyle infazına, ceza infaz kurumu idaresince hükümlü hakkında hazırlanan değerlendirme raporu dikkate alınarak, infaz hâkimi tarafından karar verilebilir."6411 sayılı Kanun ile 5275 sayılı Kanun'a eklenen geçici  madde şöyledir:"Bu Kanunun 105/A maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde ve ikinci fıkrasında belirtilen altı aylık süre şartı ile birinci fıkrasının (b) bendinde belirtilen cezanın belirli bir süre infaz edilmesine ilişkin şart 31/12/2015 tarihine kadar uygulanmaz." 6352 sayılı Kanun'un geçici  maddesinin (2) numaralı fıkrası şöyledir:"(2) Terör suçları, örgüt faaliyeti kapsamında işlenen suçlar ile cinsel dokunulmazlığa karşı işlenen suçlar hariç olmak üzere;a) Kasıtlı suçlardan toplam üç yıl veya daha az hapis cezasına mahkûm olanların,b) Taksirli suçlardan toplam beş yıl veya daha az süreyle hapis cezasına mahkûm olanların,c) Adli para cezasının infazı sürecinde tazyik hapsine tabi tutulanların,cezaları doğrudan açık ceza infaz kurumlarında yerine getirilir. Bu fıkra hükümleri 3l/l2/2017 tarihine kadar uygulanır."5275 sayılı Kanun'un  maddesinin (2) ve (3) numaralı fıkrası şöyledir:"(2) Hükümlülerin açık cezaevlerine ayrılmalarına ilişkin esas ve usûller yönetmelikte gösterilir. (3) İlk kez suç işleyen ve iki yıl veya daha az süreyle hapis cezasına hükümlü bulunanların cezaları doğrudan açık ceza infaz kurumlarında yerine getirilebilir." (15)Açık Ceza İnfaz Kurumlarına Ayrılma Yönetmeliği'nin "Doğrudan açık kuruma alınacak hükümlüler" başlıklı  maddesi şöyledir:"Terör suçları, örgüt faaliyeti kapsamında işlenen suçlar ile cinsel dokunulmazlığa karşı işlenen suçlar hariç olmak üzere;.....cezaları doğrudan açık kurumlarda yerine getirilir."Anılan Yönetmelik'in  maddesinin (1) numaralı fıkrası şöyledir:"Hükümlülerden;a) Toplam cezalarının beşte birini kapalı kurumlarda iyi hâlli olarak geçiren ve koşullu salıverilme tarihine altı yıl veya daha az süre kalanlar,....açık kurumlara ayrılabilir."