Haklar: Adil yargılanma hakkı (Medeni Hak ve Yükümlülükler)

Başvuru; kanuna aykırı olarak aleyhe nispi vekâlet ücretine hükmedilmesi nedeniyle mahkemeye erişim hakkının, bilirkişi raporuna itirazlar giderilmeden yargılamanın neticelendirilmesi nedeniyle silahların eşitliği ve çelişmeli yargılama ilkelerinin, yargılamanın uzun sürmesi sebebi ile makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.   Başvuru 15/8/2018 tarihinde yapılmıştır. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.  Bölüm Başkanı tarafından, başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına gönderilmiştir.    Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir: Başvurucu, Bucak  Asliye Hukuk Mahkemesinde (Mahkeme) hizmet akdi çerçevesinde şoför olarak çalıştığı şirkete karşı iş kazasına bağlı olarak 000 TL tutarında maddi ve 000 TL tutarında manevi tazminata karar verilmesi istemiyle 23/2/2012 tarihinde dava açmıştır.  Yapılan yargılama neticesinde; davalı hakkında yürütülen ceza yargılaması sonucunda verilen karar ve yargılama sırasında alınan bilirkişi raporları kapsamında 15/1/2018 tarihinde davanın reddine karar verilmiş ve maddi tazminat yönünden 180 TL, manevi tazminat yönünden 750 TL aleyhe vekâlet ücretine hükmedilmiştir. Mahkeme gerekçeli kararında; yargılamaya konu iş kazasında davalı işverenin iş güvenliği önlemlerini alma ve özen gösterme yükümlülüğüne aykırı davranışının yahut ihmalinin bulunmadığını, iş kazasının dava dışı üçüncü kişilerin kasıtlı eylemleri sonucu meydana geldiğini ifade ederek bu durum sebebi ile illiyet bağının davalı yönünden kesildiğini belirtmiştir. Başvurucu, karara karşı istinaf isteminde bulunmuştur. İstinaf dilekçesinde esasa ilişkin şikâyetlerinin yanında manevi tazminat talebi yönünden hükmedilen ret vekâlet ücretinin nispi olarak belirlenmesinin Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin (Tarife)  maddesini üçüncü fıkrasına aykırılık teşkil ettiğini, ilgili vekâlet ücretinin Tarife'nin ikinci kısmının ikinci bölümüne göre yani maktu olarak belirlenmesi gerektiğini ileri sürmüştür. Antalya Bölge Adliye Mahkemesi  Hukuk Dairesi 11/6/2018 tarihli kararı ile başvurucunun ilgili istinaf sebebine yönelik bir gerekçe belirtmeksizin istinaf başvurusunun esastan reddine kesin olarak karar vermiştir. Nihai karar başvurucu vekiline 16/7/2018 tarihinde tebliğ edilmiş, başvurucu 15/8/2018 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.  12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun  maddesinin ilgili kısmı şöyledir:  “(1) Yargılama giderleri şunlardır:...ğ) Vekille takip edilen davalarda kanun gereğince takdir olunacak vekâlet ücreti.” 19/3/1969 tarihli ve 1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun  maddesinin ilgili kısmı şöyledir:"Baronun yönetim kurulları, her yıl Eylül ayı içerisinde, yargı yerlerindeki işlemler ile diğer işlemlerden alınacak avukatlık ücretinin asgarî hadlerini gösteren birer tarife hazırlayarak Türkiye Barolar Birliğine gönderirler.Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kurulunca, baro yönetim kurullarının teklifleri de göz önüne alınmak suretiyle uygulanacak tarife o yılın Ekim ayı sonuna kadar hazırlanarak Adalet Bakanlığına gönderilir. ... Bu tarife Adalet Bakanlığına ulaştığı tarihten itibaren bir ay içinde Bakanlıkça karar verilmediği veya tarife onaylandığı takdirde kesinleşir. ...Avukatlık ücretinin takdirinde, hukukî yardımın tamamlandığı veya dava sonunda hüküm verildiği tarihte yürürlükte olan tarife esas alınır." 30/12/2017 tarihli ve 30286 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan ve hüküm tarihinde yürürlükte olan Tarife'nin (2018 yılı) "Manevi Tazminat Davalarında Ücret" başlıklı  maddesinin  fıkrası şöyledir: “(3) Bu davaların tamamının reddi durumunda avukatlık ücreti, Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümüne göre hükmolunur." 2018 yılındaki Tarife'nin ikinci kısmının ikinci bölümü şöyledir:“Asliye Mahkemelerinde takip edilen davalar için 180,00 TL " Yargıtay Dördüncü Dairesi (Daire), ölümlü trafik kazası nedeniyle maddi manevi tazminat talebiyle yapılan yargılama sonucunda verilen davanın usulden reddi kararını temyiz mahkemesi sıfatıyla incelemiştir. Daire, yürürlükte olan Tarife'nin  maddesi uyarınca manevi tazminat davalarının tümden reddedilmesi hâlinde kendini vekille temsil ettiren davalı lehine maktu vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini vurgulayarak kararı bu husus yönünden düzelterek onanmıştır (16/6/2022 tarihli ve E.2022/6403, K.2022/8936 sayılı karar).