Haklar: Adil yargılanma hakkı (Suç İsnadı)

Başvuru, yargılanmanın yenilenmesi talebinin hukuka aykırı olarak reddedilmesi nedeniyle adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.  Başvuru 26/5/2015 tarihinde yapılmıştır.  Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.  A. Olaylar  Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir: Başvurucu, (kapatılan) İstanbul  Ağır Ceza Mahkemesinin (Mahkeme) 14/2/1997 tarihli ve E.1994/613 ve K.1997/22 sayılı kararıyla İBDA/C isimli terör örgütünün üyesi olma suçundan 12 yıl 6 ay hapis cezasına mahkûm edilmiştir. Mahkûmiyet kararı; sanıkların savunmalarına, müşteki beyanlarına, teşhis ve yer gösterme tutanaklarına, bant çözümlerine ve ekspertiz raporlarına dayandırılmıştır. Gerekçeli kararın "delillerin değerlendirilmesi" bölümünde, İBDA/C isimli örgütün birimleri arasında alt-üst ilişkisinin bulunmadığı, her grup veya şahsın örgüte bağlı cepheler oluşturduğu, her cephenin emir almadan karar verme ve eylem yapma yetkisinin bulunduğu belirtilmiştir.  Anılan hüküm, Yargıtay  Ceza Dairesinin 20/11/1997 tarihli kararıyla onanmıştır.  Bu arada İstanbul  Ağır Ceza Mahkemesi 22/7/2014 tarihinde, daha önce İstanbul Devlet Güvenlik Mahkemesinin 2/4/2001 tarihli ve E.1999/19, K.2001/105 sayılı kararıyla İBDA/C örgütünün lideri olduğu gerekçesiyle ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkûm olan S.İ.E. hakkındaki yargılamanın yenilenmesine karar vermiştir. Yeniden yapılan yargılamada tanık anlatımlarına, o dönemde görev yapan yargı mensuplarının basında çıkan beyanlarına, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Araştırma Komisyonu raporuna, Anayasa Mahkemesi tarafından verilen hak ihlali kararlarına ve diğer delillere dayanılarak 2/3/2016 tarihinde önceki hükmün ortadan kaldırılmasına ve sanığın beraatine karar verilmiştir.  S.İ.E. hakkında "mahkumiyet hükmünde kabul edilip benimsendiği şekliyle şiddet eylemlerinin gerçekleştirilmeye başlandığı 1991 - 1992 yıllarından sonra oluşturulan cephe hareketlerinde emir, talimat verme veya sair şekilde yönlendirmesi olduğuna, İBDA/C silahlı örgütünü oluşturduğu ve şiddet eylemlerini gerçekleştirdiği kabul edilen birbirinden bağımsız cephe ve hücre oluşumları ile arasında organik bağının bulunduğuna dair mahkumiyetine elverişli ve yeterli, kesin ve inandırıcı, somut ve objektif hiçbir kanıt mevcut olmadığı; [a]ralarında hiyerarşik bir yapılanma olmaksızın birbirinden bağımsız hareket ederek aldıkları kararları faaliyete geçirdiği kabul edilen İBDA/C örgütü mensuplarının gerçekleştirdikleri anayasal düzeni değiştirmeye ve ortadan kaldırmaya yönelik şiddet eylemlerine doğrudan doğruya katıldığı tespit edilemeyen hükümlünün, salt kitaplarından etkilenildiği ve eserlerinin örgüt üyelerinin siyasi ve ideolojik altyapısını oluşturduğu düşüncesiyle söz konusu eylemlerden cezai yönden sorumlu tutulması şeklindeki bir anlayış ve hukuki yorumun kabul edilemeyeceği, önceki mahkumiyet hükmünde kabul edilip hükme dayanak yapılan "lidersiz bir örgüt düşünülemeyeceğinden örgüt mensuplarının Kumandan sıfatı ile lider olarak gördükleri ve bağlı oldukları S.İ.E.nin İBDA/C silahlı terör örgütü lideri olduğu ve bu yüzden de örgüt mensuplarının gerçekleştirdiği eylemlerden örgüt lideri olarak sorumlu olduğu" şeklindeki bakış açısının modern ceza hukukunun şahsiliği ve kusur sorumluluğu ilkeleriyle bağdaşmayan, toptancı bir anlayışı ifade eden. deyim yerinde ise örgüte lider bulmaya dönük, dönem hukuku anlayışını ve zorlama bir bakış açısını yansıttığı" gerekçesiyle beraat kararı verilmiştir.  Başvurucu, 6/3/2015 tarihli dilekçe ile yargılamanın yenilenmesi talebinde bulunmuştur. Dilekçede örgüt lideri hakkındaki davanın yeniden yargılamaya konu olduğu, şahsın beraat ettiği ve lidersiz bir örgütün düşünülemeyeceği belirtilmiştir. Ayrıca dilekçede kollukta işkence altında alınan ifadelerin hükme esas alındığı, gözaltında müdafi yardımından yararlandırılmadığı, o dönemde hüküm veren mahkemede bir askerî üyenin yer aldığı hususlarına dayer verilmiştir.  Mahkemenin 8/4/2015 tarihli kararı ile talep reddedilmiştir. Ret gerekçesinin ilgili kısmı şöyledir:"Hükümlü ABDULLAH TALU müdafii Av. Hacı ORHAN'ın yargılamanın yenilenmesi talebinde bulunabilmesi için CMK.  maddesi kapsamındaki nedenlerden bir veya birkaçına dayanması gerektiği, olayımızda hükümlü müdafiininCMK.  maddesi kapsamında hiç bir neden ortaya koymadığı anlaşıl[mıştır.]" Anılan karara karşı başvurucu tarafından yapılan itiraz, İstanbul  Ağır Ceza Mahkemesinin (Mahkeme) 8/5/2015 tarihli kararıyla reddedilmiştir. Ret kararı 18/5/2015 tarihinde başvurucuya tebliğ edilmiştir.  Başvurucu 26/5/2015 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.B. İlgili Hukuk 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun  maddesinin (1) numaralı fıkrasının (e) bendi şöyledir:“(1) Kesinleşen bir hükümle sonuçlanmış bir dava, aşağıda yazılı hâllerde hükümlü lehine olarak yargılamanın yenilenmesi yoluyla tekrar görülür:(...) e) Yeni olaylar veya yeni deliller ortaya konulup da bunlar yalnız başına veya önceden sunulan delillerle birlikte göz önüne alındıklarında sanığın beraatini veya daha hafif bir cezayı içeren kanun hükmünün uygulanması ile mahkûm edilmesini gerektirecek nitelikte olursa."