Haklar: Adil yargılanma hakkı (Medeni Hak ve Yükümlülükler)

Başvurucu, 27/2/2002 tarihinde Ankara  Asliye Hukuk Mahkemesinde aleyhine açılan tapu iptali ve tescil davasının kabulüne karar verildiğini, yargılamanın makul sürede sonuçlandırılmadığını belirterek, mülkiyet ve adil yargılanma haklarının ihlal edildiğini ileri sürmüş, tazminat talep etmiştir.  Başvuru, 28/1/2014 tarihinde Anayasa Mahkemesine doğrudan yapılmıştır. Dilekçe ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinde Komisyona sunulmasına engel bir eksikliğin bulunmadığı tespit edilmiştir. Birinci Bölüm Birinci Komisyonunca, 31/3/2014 tarihinde, kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına, dosyanın Bölüme gönderilmesine karar verilmiştir. A. Olaylar Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar özetle şöyledir: G., N.S. aleyhine 8/2/2002 tarihinde Ankara  Asliye Hukuk Mahkemesinde açtığı tapu iptali ve tescil davasında, yanıltılarak ve korkutularak, gerçekte olmadığı halde satış gösterilip, 29/11/2001 tarihli işlemle hukuka aykırı şekilde taşınmazının elinden alındığını ileri sürmüş, taşınmazın tapu kaydının iptali ile adına tapuya tescilini talep etmiştir. Anılan taşınmazın 11/2/2002 tarihinde başvurucuya satıldığının anlaşılması üzerine, 27/2/2002 tarihinde başvurucu davalı olarak davaya dâhil edilmiştir. Mahkemece, 25/12/2002 tarih ve E.2002/115, K.2002/1068 sayılı kararla; taşınmazın hile ile davacıdan alınmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğu, taşınmazın satış bedelinin de düşük olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Temyiz üzerine, Yargıtay  Hukuk Dairesinin 6/5/2003 tarih ve E.2003/3630, K.2003/5444 sayılı ilamıyla; hile ve ikrah yoluyla taşınmazın alındığı iddialarının her türlü delille ispatlanmasının mümkün olduğu, dolayısıyla tanıklar dinlenmeden, Cumhuriyet Başsavcılığına yapılan başvuru dosyası ve Asliye Ceza Mahkemesindeki dava dosyası değerlendirilmeden eksik incelemeyle karar verilmesi doğru görülmemiş ve hüküm bozulmuştur. Mahkemece, bozma kararına uyularak yapılan yargılama sonunda, 15/7/2011 tarih ve E.2003/885, K.2011/255 sayılı kararla; davalı N.S.' nin, taşınmazın bedelini davacıya ödeyerek taşınmazı satın aldığı, başvurucunun da tapu kaydına güvenerek ve bedelini ödeyerek taşınmazı satın aldığı, Ankara  Asliye Ceza Mahkemesinde dolandırıcılık suçundan açılan kamu davasının zamanaşımı nedeniyle düşmesine karar verildiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Temyiz üzerine, Yargıtay  Hukuk Dairesinin 7/3/2012 tarih ve E.2011/13162, K.2012/2421 sayılı ilamıyla; ceza davasında dinlenen tarafların ve tanıkların beyanlarına göre davacının hileye düşürülerek taşınmazın devralındığı, ikinci alıcı konumundaki başvurucunun, taşınmazın davacıdan devralınması işlemlerine aracılık eden E.A.’nın avukatı olduğu, başvurucunun 11/2/2002 tarihinde taşınmazı edindiği halde taşınmazda oturmayı sürdüren davacıya ne bir ihtarname keşide ettirdiği, ne de taşınmazı tahliye etmesi konusunda dava açtığı, bu durumun hayatın olağan akışına aykırı olduğu, dâhili davalının durumu bilen ve bilmesi gereken kişi konumunda olduğu ve Türk Medeni Kanunu’nun  maddesinden yararlanamayacağı gerekçesiyle hüküm bozulmuştur. Karar düzeltme istemi üzerine, aynı Dairenin 20/9/2012 tarih ve E.2012/8814, K.2012/9730 sayılı kararıyla, davanın 000,00 TL dava değeri üzerinden açıldığı, karar düzeltme sınırı olan 300,00 TL'den az olduğu, dolayısıyla karar düzeltme yoluna gidilemeyeceği gerekçesiyle; karar düzeltme dilekçelerinin reddine karar verilmiştir. Mahkemece bozma kararına uyularak yapılan yargılama sonunda; 20/12/2012 tarih ve E.2012/576, K.2012/597 sayılı kararla; Yargıtay bozma kararı doğrultusunda davanın kabulüne, taşınmazın başvurucu adına olan tapu kaydının iptali ile davacı adına tapuya tesciline karar verilmiştir. Temyiz üzerine, Yargıtay  Hukuk Dairesinin 16/4/2013 tarih ve E.2013/5100, K.2013/5615 sayılı ilamıyla hüküm onanmıştır. Başvurucunun 10/6/2013 tarihli karar düzeltme istemi üzerine, aynı Dairenin 19/11/2013 tarih ve E.2013/12953, K.2013/16217 sayılı ilamıyla; davanın 000,00 TL dava değeri üzerinden açıldığı, karar düzeltme sınırı olan 100,00 TL'den az olduğu, dolayısıyla karar düzeltme yoluna gidilemeyeceği gerekçesiyle; karar düzeltme dilekçelerinin reddine karar verilmiştir. Karar, 30/12/2013 tarihinde başvurucuya tebliğ edilmiştir. Başvurucu, 28/1/2014 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.B. İlgili Hukuk 22/11/2001 tarih ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun  maddesinin birinci fıkrası şöyledir:“Mülkiyetin kazanılmasına esas olacak bir hukukî sebebe dayanarak malikten mülkiyetin kendi adına tescilini istemek hususunda kişisel hakka sahip olan kimse, malikin kaçınması hâlinde hâkimden, mülkiyetin hükmen geçirilmesini isteyebilir.” 22/4/1926 tarih ve 818 sayılı mülga Borçlar Kanunu'nun  maddesinin birinci fıkrası şöyledir:“Diğer tarafın hilesiyle akit icrasına mecbur olan tarafın hatası esaslı olmasa bile, o akit ile ilzam olunmaz.” 818 sayılı mülga Kanun'un  maddesinin birinci fıkrası şöyledir:“Eğer iki taraftan biri diğer tarafın yahut üçüncü bir şahsın ikrahiyle bir akit yapmış olursa, kendi hakkında lüzum ifade etmez.” 818 sayılı mülga Kanun'un  maddesinin birinci fıkrası şöyledir“İkrah olunan taraf, hal ve mevkiine nazaran kendisinin yahut yakın akrabasından birinin hayat veya şahıs veya namus yahut malları ağır ve derhal vuku bulacak bir tehlikeye maruz olduğuna kanaat getirdiği takdirde ikrah, muteber addolunur.”