Haklar: Adil yargılanma hakkı (Hukuk)-Mülkiyet Hakkı

Başvuru, bir kılıcın müzeye teslim edilmesine karar verilmesi nedeniyle mülkiyet hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.  Başvuru 5/10/2018 tarihinde yapılmıştır. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.  Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına gönderilmiştir.  Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir: Başvurucu 1964 doğumlu olup Amerika Birleşik Devletleri vatandaşıdır. İş insanı olduğunu belirten başvurucu Amerika Birleşik Devletleri'nde ikamet etmektedir. Başvurucu 20/11/2014 tarihinde yurt dışına çıkmak üzere İstanbul Atatürk Havalimanı'na gelmiştir. Yurt dışına çıkacağı sırada yapılan kontrolde başvurucuya ait valizde tarihî eser niteliğinde olduğu kolluk görevlilerince değerlendirilen bir adet kılıç ve kılıç kını bulunmuştur. Başvurucu söz konusu eşyayı İstanbul Kapalıçarşı'da bulunan bir hediyelik eşya dükkânından parasını ödeyerek fatura karşılığında satın aldığını kolluk görevlilerine açıklamıştır. Ele geçirilen eşyaya el konulmuştur. İstanbul Valiliği İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü Topkapı Sarayı Müzesi Müdürlüğünün 20/11/2014 tarihli raporunda kılıcın tarihî eser niteliğinde ve yurt dışına çıkarılmasının yasak olduğu belirtilmiştir. Raporda ele geçirilen eşya; 42 santimetre uzunluğunda, sivri uçlu, oluksuz, iki ağızlı, namlusunun bir yüzeyinde Arapça harfler bulunan, sarı renkli, metal korkuluklu, ağaç kabzalı, kılıç ve 1 adet metal kın şeklinde tarif edilmiştir. Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığı 24/11/2014 tarihinde yurt dışına çıkarılması yasak olan tarihî eseri yurt dışına çıkarmak suçunu işlediği iddiasıyla başvurucunun 21/7/1983 tarihli ve 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu'nun  maddesi uyarınca cezalandırılmasını talep etmiştir. Bakırköy  Ağır Ceza Mahkemesi (Mahkeme) suç iddiasına konu eşyayı satan kişiyi tanık olarak dinlemiştir. Tanık beyanında, kılıcın piyasada alım satımının serbest olduğunu ve başvurucuya da parası karşılığında sattığını ifade etmiştir. Arkeolog olan bilirkişiden alınan raporda; kılıcın demir, merasim kılıcı, kınsız 52 santimetre uzunluğunda,  yüzyıl sonu  yüzyıl başlarına ait ve üzerinde Arapça "Allah bizimle" yazılı olduğu açıklanmıştır. Raporda; bir kılıcın müzayedede satılabilmesi için kültür varlığı olmadığının yetkili makamlarca tespit edilmiş olması gerektiği, söz konusu kılıcın 14/10/2012 tarihli bir müzayedede 300 TL fiyatla satıldığı ifade edilmiştir. Raporda; tasnif ve tescile tabi olmayıp alım satımı serbest olan kılıcın korunması gerekli taşınır kültür varlığı özelliği bulunmadığı belirtilmiştir. Mahkeme 22/1/2015 tarihinde başvurucunun beraatine karar vermiştir. Mahkeme kararın gerekçesinde; suçun konusunu oluşturduğu iddia edilen kılıcın tasnif ve tescile tabi olmayıp alım ve satımının serbest olduğunu, korunması gerekli kültür varlığı özelliği bulunmadığını açıklamıştır. Mahkeme, başvurucunun söz konusu kılıcı parası karşılığında faturalı olarak satın aldığını ifade etmiş ve başvurucuya atılı suçun yasal unsurlarının oluşmadığını belirtmiştir. Mahkeme ayrıca kılıç ve kılıç kınının karar kesinleştiğinde başvurucuya iade edilmesine karar vermiştir. Ceza davasında katılan sıfatıyla yer alan Kültür ve Turizm Bakanlığı kararı temyiz etmiştir. Yargıtay  Ceza Dairesi (Daire) 5/7/2018 tarihinde öncelikle başvurucunun beraat kararına ilişkin temyiz itirazlarını reddetmiştir. Bununla birlikte Daire, dava konusu kılıç ve kının 2863 sayılı Kanun'un  maddesi uyarınca müzeye teslim edilmesine karar verilmesi gerektiğini açıklayarak Mahkeme hükmünün bu yönden düzeltilerek onanmasına karar vermiştir. Nihai karar 7/9/2018 tarihinde başvurucuya tebliğ edilmiştir. Başvurucu 5/10/2018 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.