Haklar: Adil yargılanma hakkı (Suç İsnadı)

Başvuru, temyiz incelemesi sonrasında yürütülen yargılamada savunma alınmadan karar verilmesi, tanık dinletme talebinin reddedilmesi, hukuka aykırı karar verilmesi ve makul sürede yargılama yapılmaması nedenleriyle adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.  Başvuru 31/7/2014 tarihinde yapılmıştır. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.  Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına gönderilmiştir.   Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar özetle şöyledir: Başvurucu 9/7/2004 tarihinde gözaltına alınmış; gözaltında bulunan şahsın kaçırılmasına imkân sağlama, suç örgütü kurma, uyuşturucu ticareti yapma, 10/7/1953 tarihli ve 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun'a muhalefet suçlarından Van Cumhuriyet Başsavcılığınca 10/8/2004 ve 7/10/2004 tarihli iddianamelerle aralarında başvurucunun da bulunduğu şüpheliler hakkında kamu davası açılmıştır. Talep üzerine Yargıtay  Ceza Dairesi, (kapatılan) Van  Ağır Ceza Mahkemesinde (CMK mülga  madde ile görevli) görülmekte olan davanın 4/4/1929 tarihli ve 1412 sayılı mülga Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu'nun  maddesi gereğince güvenlik nedeniyle İzmir Ağır Ceza Mahkemelerine nakline karar vermiştir.  (Kapatılan) İzmir  Ağır Ceza Mahkemesince (Mahkeme) (CMK mülga  madde ile görevli) 11/8/2005 tarihinde karar verilmiş, Yargıtay  Ceza Dairesinin 26/1/2006 tarihli kararıyla hüküm bozulmuştur. Bozma sonrasında Mahkemenin 6/8/2009 tarihli kararı ile başvurucunun uyuşturucu ticareti için teşekkül oluşturarak idare etmek suçundan cezalandırılmasına yeterli, her türlü şüpheden uzak kesin ve inandırıcı kanıtlar elde edilemediğinden beraatine, çıkar amaçlı suç örgütü kurma ve yönetme suçundan beraatine, silahlı isyan suçundan cezalandırılması istemi hakkında ise eylemlerin bir bütün olarak değerlendirilmesi sonucunda, 26/9/2006 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nda yapılan değişiklik ve lehe uygulama sonucunda, eylemlerin kamu görevlilerine karşı görevlerini yaptırmamak için direnme suçunu oluşturduğu belirtilerek beş yıl hapis cezasıyla cezalandırılmasına karar verilmiştir. Ayrıca başvurucu ve bir sanığın taşınması ve bulundurulması yasak olan 1 adet Kanas marka silah ile 1 adet Sterling marka makineli tabanca ve 2 adet Kaleşnikof marka silah ile bu silahlara ait şarjör, silahın dürbünü ve silahlara ait fişekleri bulundurdukları, bu silahların birden fazla seri atış gücüne sahip olması nedeniyle vahim silahlardan sayıldığı, bu nedenle eylemin 6136 sayılı Kanun'a muhalefet suçunu oluşturduğu belirtilerek başvurucunun 5 yıl hapis ve 375 TL para cezasıyla cezalandırılmasına karar verilmiştir. Kararın ilgili kısımları şöyledir:"SAVUNMA : 1-SANIK MUSTAFA BAYRAM : Sanık tüm aşamalardaki savunmalarında; suçlamaları kabul etmediğini, oğlu Hamit Bayram' ın bir uyuşturucu olayına karıştığı iddiasıyla Malatya' dan Van iline getirilmiş ve Bölge Trafik Müdürlüğünde muhafaza altına alınmış olduğunu, kendisinin oğlu Hamit ile konuşmasında kaçırıldığını ve 000 Euro fidye istendiğini belirterek kendisini kurtarmasını söylediğini, daha sonra da kaçıranların 000 Euroya kadar bu parayı indirdiklerini, durumu ilgili birimlerle görüştüğünü onların kesinlikle fidye vermemesini söylediklerini, bunun üzerine oğlunun ne tarafa gittiğini araştırdığını, aracı ile giderken Bölge Trafiğin bulunduğu yerde oğlu Mecit' in arabasını gördüğünü arabadan inip içeriye doğru gittiğini içeride oğlu Mecit ve kalabalık bir gurubun ağızları ve burunlarının kan içinde olduğunu gördüğünü, bu durumu görünce oğlu Mecit'e kızarak burası resmi bir daire bunu nasıl yaparsınız diyerek üzerine yürüyüp tokat atmak istediğini ancak kendisine mani olduklarını bundan sonra Mecit' in arabasına binerek gittiğini, oğlu Hamit'i kaçıran diye bildiği kişilerin Malatya Emniyetinde görevli polisler olduğunun kendisine Emniyet Müdürlüğünde söylendiğini kendisinin de kim olursa olsun bu şekilde davranan kişilerin çete olduğunu söylediğini, hiç kimseye azmettirip güvenlik güçlerinin üzerine salmadığını, suçlamaları kabul etmediğini savunmuştur.Sanık bozma kararı sonrasında mahkememizde yapmış olduğu savunmasında da; bozmaya uyulup uyulmaması konusunda taktiri mahkemeye bıraktığını, bozmadan önceki savunmalarını aynen tekrar ettiğini, elde edildiği iddia edilen silahlarla her hangi bir ilgi ve alakasının olmadığını, tamamen siyasi bir komplonun söz konusu olduğunu, evinin 500-600 metre kadar ilerisinde bir dere kenarında elde edilen silahlarla ilişkilendirilmeye çalışıldığını savunmuştur. ...Mahkememizce yapılan yargılama, yukarıda yazılı kanıtlar, sanıkların kısmen tevilli savunmaları, müşteki polis memurlarının beyanları ve dosya kapsamından olayın bir uyuşturucu olayının takibi ile başladığı ve Malatya ilinde uyuşturucu madde ticareti yapan kişilerin Van ilinden uyuştururcu madde getirileceğinin öğrenmeleri üzerine Kömürhan köprüsünde gerekli tertibatı Malatya Narkotik Şube ekiplerinin aldıkları, köprüden geçen ... plakalı araçtan şüphelenilmesi üzerine ileride bekleyen ekiplere bildirildiği, ekiplerin durdurdukları oto içerisine afyon sakızı ve eroin buldukları, aracın içerisinde H.B. ve H.O.nun yakaladıkları, gerekli yasal işlemler yapıldıktan sonra bu uyuşturucuları yakalatan H.B.nin uyuşturucunun devamını yakalattıracağı yolunda beyanda bulunması üzerine bu amaçla H.B.nin telefonla başkalarını arayıp görüşmesine müsaade ettikleri, daha sonra da H.B. ve H.O.yu da yanlarına alarak Van iline hareket ettikleri, Van iline geldikten sonra H.nin yine telefonla başkalarıyla görüşme yaptığı, buna da müsaade edildiği, Van iline yaklaştıklarında H.B.nin otosunun detektör köpek marifetiyle aranması için Van ili Bölge Trafik Denetleme Kademe Amirliğine geçildiği, şüpheli H.B.nin ikinci kademe amirliği hangarının içine alarak kapıları kapatıp detektör köpek ile otonun aranmasına başlandığı, H.B.nin telefon görüşmelerinde polislerin anlayamayacağı bir şekilde babası Mustafa Bayram'a durumu bildirdiği ve Mustafa Bayram'ın da bir plan yaparak oğlunu polislerin elinden kurtarmayı amaçladığı, bu amaçla da etrafına yakın arkadaş, akraba ve dost çevresinden topladığı bir çok kişi ile birlikte silahlı bir şekilde oğlu H.B.nin bulunduğu bölge trafik müdürlüğü hangarının önüne geldikleri, Mustafa Bayram'ın emir ve talimatlarıyla yakalanamayan bir kısım sanıklar ile birlikte yakalanan diğer sanıklardan H., H. ve H. haricindekilerin hep birlikte hangarın kapılarını zorlayarak açtıkları, görevli polis memurlarının saldırıyı engellemek amacıyla hangarın kapılarını tutmaya çalıştıkları, ancak gelen kişilerin 20-25 kişi kadar silahlı kişiler olması karşısında kapıları tutmayı başaramadıkları ve içeriye giren 20-25 kişilik gurubun içeriye girerek polislerle karşılıklı kavga ettikleri ve bu kavga sonucunda H.B.yi polislerin ellerinden alarak kaçırdıkları, bu kaçırma eylemi sırasında müştekilerden O.nun 15 gün iş ve gücünden kalacak derecede yaralandığı, müşteki polis Z.S.nin yedi gün iş ve gücünden kalacak derecede yaralandığı, diğer polislerin büyük çoğunluğunun daiş ve gücünden kalmayacak derecede yaralandıkları, olay sonrasında polislerin elinden şüpheliyi alan sanıklardan bir çoğunun kimliklerinin tespit edilip yakalanamadığı, bir kısmının tespit edilebildiği, bu olay sırasında sanık Mustafa Bayram' ın da diğer sanıklara yönlendiren kişi olduğu, sanıklardan H.B.nin olaya karıştığına dair yeterli delilin elde edilemediği, sanıklar H.B. ve H.O.nun bu olayda saldıran konumunda olmayıp polislerin elinden kaçırılan kişiler konumunda oldukları anlaşılmıştır." Temyiz üzerine Yargıtay  Ceza Dairesinin 31/5/2012 tarihli kararıyla suç işlemek amacıyla örgüt kurma ve 6136 sayılı Kanun'a muhalefet suçlarından kurulan hükmün onanmasına; memura karşı bir işi yapmaya veya yapmamaya zorlamak için gösterilen şiddetin ve tehdidin memurun vazifesini yapmaya başlamasından önce gerçekleştiği, bunun 1/3/1926 tarihli ve 765 sayılı mülga Türk Ceza Kanunu'nun  maddesine uyacağının gözönüne alınması gerektiği, gözaltında bulunan H.B. ve H.O.nun Adliyeye sevk edilip tutuklanmalarına engel olmak amacıyla Van Bölge Trafik Müdürlüğünü silahlı olarak basıp görevli polisleri kasten yaralayarak başvurucu ve diğer sanıkların gözaltındaki kişileri kaçırdıkları, bu eyleme uyan ve suç tarihinde yürürlükte bulunan 765 sayılı mülga Kanun'un  maddesinin ikinci fıkrası ile suç tarihinden sonra yürürlüğe giren 5237 sayılı Kanun'un  maddesinin birinci üçüncü ve dördüncü fıkraları ve bazı sanıklar bakımından aynı maddenin altıncı fıkrasının somut olaya ayrı ayrı uygulanmasıyla lehe olan kanunun tespiti ve buna göre suç vasfının tayini gerektiği belirtilerek karar bozulmuştur. Yargıtayın bozma kararı üzerine İzmir  Ağır Ceza Mahkemesince 28/2/2013 tarihli kararla başvurucunun 5237 sayılı Kanun'a göre gözaltına alınan kişinin kaçmasına imkân sağlama suçundan 3 yıl 4 ay hapis cezasıyla cezalandırılmasına karar verilmiştir. Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) üzerinden yapılan araştırmada başvurucunun talimat yoluyla ifadesinin alınmasına karar verildiği, belirtilen adreste başvurucunun tanınmaması üzerine talebin yerine getirilemediği anlaşılmıştır. Karar duruşmasında ise başvurucunun hazır olmaması nedeniyle yerine geçmek üzere müdafiinden son sözü sorulmuştur. Temyiz üzerine hüküm, Yargıtay  Ceza Dairesinin 9/5/2014 tarihli kararıyla düzeltilerek onanmıştır.