Haklar: Adil yargılanma hakkı (Medeni Hak ve Yükümlülükler)

Başvuru, güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz sonuçlandığı gerekçesiyle imam hatiplik görevine başlatılmama işlemine karşı açılan iptal davasında davanın sonucuna etkili iddianın kararda karşılanmaması nedeniyle gerekçeli karar hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.  Başvuru 16/1/2020 tarihinde yapılmıştır. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık, görüşünü bildirmiştir. Başvurucu, Bakanlığın görüşüne karşı beyanda bulunmuştur.  Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir: 1999 yılında Kayseri İmam Hatip Lisesinden mezun olan başvurucu, 2001-2002 yılları arasında vekil imam hatip olarak görev yaptıktan sonra 2003 yılı ile 2016 yılı arasında mobilya şirketinde çalışmıştır. Bu işten ayrıldıktan sonra 2018 yılında Şanlıurfa'nın Harran ilçesi Aslankuyu Mahallesi'nde yer alan Soylu Camisi'ne imam hatip olarak yerleştirilmiştir. Başvurucu hakkında 3/10/2016 tarihli ve 676 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin (676 sayılı KHK)  maddesiyle 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun  maddesinin birinci fıkrasının (A) bendine eklenen (8) numaralı alt bent uyarınca güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yaptırılmıştır. Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz sonuçlanması nedeniyle başvurucunun atanmamasına dair işlem tesis edilmiştir. Başvurucu, söz konusu işlemin iptali istemiyle 7/12/2018 tarihinde dava açmıştır. Ankara  İdare Mahkemesi (Mahkeme) 3/4/2019 tarihinde davayı reddetmiştir. Kararda, başvurucunun 2014 yılında FETÖ/PDY'ye müzahir Bank Asya'da hesabını arttırmış olduğunun tespit edildiği belirtilerek yürüteceği kamu görevinin özelliği ve hassasiyeti de dikkate alındığında dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ifade edilmiştir. Kararın gerekçesinin ilgili kısmı şöyledir:"Olayda, davacının güvenlik soruşturmasının olumsuz olmasının gerekçesinin davacının kendisinin 2014 yılında FETÖ/PDY'ye müzahir Bank Asya'da hesabını arttırması olarak gösterilmektedir.Olayda, Mahkemenin ara kararına cevaben davalı idarece gönderilen belgeler ile dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde, davacının yürüteceği kamu görevinin özelliği ve hassasiyeti de dikkate alındığında, güvenlik soruşturması sonucu olumsuz kabul edilerek, adıgeçenin atamasının iptal edilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır."  Başvurucu, karara karşı istinaf yoluna başvurmuştur. İstinaf dilekçesinde, Bank Asyadaki maaş hesabındaki artışın 135 TL ve gayet sıradan olduğunu belirtmiştir. Bank Asyadaki hesabın sadece maaş hesabı olduğunu ve bu durumun güvenlik soruşturmasının olumsuz olarak kabul edilmesi için yeterli olmadığını ifade etmiştir. Çalıştığı kurumun maaş olarak anlaştığı bankanın Bank Asya olmasının kendi sorumluluğunu doğurmayacağını söylemiştir. Ankara Bölge İdare Mahkemesi  İdari Dava Dairesi 27/11/2019 tarihinde istinaf talebini kesin olarak reddetmiştir. Nihai karar başvurucuya 10/1/2020 tarihinde tebliğ edilmiştir. Başvurucu 16/1/2020 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.  657 sayılı Kanun’un  maddesinin birinci fıkrasının birinci cümlesi şöyledir:"Devlet memurları, Türkiye Cumhuriyeti Anayasasına ve kanunlarına sadakatla bağlı kalmak ve milletin hizmetinde Türkiye Cumhuriyeti kanunlarını sadakatla uygulamak zorundadırlar" 657 sayılı Kanun’un  maddesi şöyledir:"Devlet memurluğuna alınacaklarda aşağıdaki genel ve özel şartlar aranır.A) Genel şartlar: Türk Vatandaşı olmak, Bu Kanunun 40 ncı maddesindeki yaş şartlarını taşımak, Bu Kanunun 41 nci maddesindeki öğrenim şartlarını taşımak, Kamu haklarından mahrum bulunmamak, Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile; kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına ya da affa uğramış olsa bile devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, (…) zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık suçlarından mahkûm olmamak. Askerlik durumu itibariyle;a) Askerlikle ilgisi bulunmamak,b) Askerlik çağına gelmemiş bulunmak,c) Askerlik çağına gelmiş ise muvazzaf askerlik hizmetini yapmış yahut ertelenmiş veyayedek sınıfa geçirilmiş olmak, 53 üncü madde hükümleri saklı kalmak kaydı ile görevini devamlı yapmasına engelolabilecek (…) akıl hastalığı (…) bulunmamak. [Anayasa Mahkemesinin 24/7/2019 tarihli ve E.:2018/73; K.:2019/65 sayılı Kararı ile iptal edilmiştir]B) Özel şartlar: Hizmet göreceği sınıf için 36 ve 41 nci maddelerde belirtilen öğretim ve eğitim kurumlarının birinden diploma almış olmak, Kurumların özel kanun veya diğer mevzuatında aranan şartları taşımak." 676 sayılı KHK'nın  maddesiyle 657 sayılı Kanun’un  maddesinin birinci fıkrasının (A) bendine eklenen ve Anayasa Mahkemesinin 24/7/2019 tarihli ve E.2018/73, K.2019/65 sayılı kararıyla iptal edilen (8) numaralı alt bent şöyledir:"Güvenlik soruşturması ve/veya arşiv araştırması yapılmış olmak."