Haklar: Maddi ve manevi varlığın korunması hakkı

Başvuru, ulusal ölçekte yayın yapan bir gazetede yayımlanan röportaj nedeniyle başvurucunun kişilik haklarının zedelendiği iddiasına ilişkindir.   Başvuru 31/7/2015 tarihinde yapılmıştır. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.  Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.   Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar özetle şöyledir:A. Arka Plan Bilgisi Başvurucu; Türkiye'de çok uzun yıllardır faaliyetlerine devam eden ve son yıllarda resmî adı Fetullahçı Terör Örgütü (FETÖ) ve/veya Paralel Devlet Yapılanması (PDY) olan bir yapılanmanın lideridir. Daha önce dinî bir yapılanmanın kurucusu olarak nitelenen başvurucunun 15 Temmuz 2016 tarihli darbe teşebbüsünün ardından yetkili makamlar tarafından yapılan açıklamalarda darbe talimatını veren kişi olduğu belirtilmiştir (Aydın Yavuz ve diğerleri [GK], B. No: 2016/22169, 20/6/2017, §§ 22, 24).  Başvuruya konu röportajın yayımlandığı 6/1/2014 tarihinden kısa bir süre önce 17/12/2013 ve 25/12/2013 tarihlerinde, İstanbul Cumhuriyet Savcılığının talimatıyla birçok kişinin gözaltına alındığı büyük bir operasyon başlatılmıştır. Aralarında siyasiler ve iş adamları gibi tanınmış kişilerin de bulunduğu pek çok kişi gözaltına alınmıştır. Gözaltına alınan kişilere rüşvet, görevi kötüye kullanma, ihaleye fesat karıştırma ve kaçakçılık gibi suçlamalar yöneltilmiştir. Hükûmet, söz konusu operasyonun devlet içinde örgütlenmiş, devletin imkânlarını kullanarak siyaseti dizayn etmeye çalışan ve başvurucunun liderliğini yaptığı gizli bir yapılanma tarafından yürütüldüğünü iddia etmiştir. Hükûmet, devleti ele geçirmek isteyen bir paralel yapıya vurgu yapmış ve bu yapı ile bağlantılı olduğu değerlendirilen çok sayıda bürokratı görevden almıştır. Bu tarihten sonra FETÖ/PDY olarak isimlendirilen bu yapılanmaya karşı çok sayıda operasyon düzenlenmiştir. 15 Temmuz 2016 tarihinde bir grup asker kişi; Cumhurbaşkanı'na suikast, Türkiye Büyük Millet Meclisinin ve devlet binalarının bombalanması, sivil vatandaşlar ile güvenlik güçlerinden oluşan yüzlerce kişinin ölümü ve binlerce kişinin yaralanması ile neticelenen başarısız bir darbe girişiminde bulunmuştur. Darbe girişiminde bulunanların FETÖ/PDY mensupları olduğu ve kalkışmanın başvurucunun talimatı ile gerçekleştirildiği yönünde kuvvetli iddialar ve deliller bulunmaktadır (Hakan Yiğit, B. No: 2015/3378, 5/7/2017, § 10).B. Olaylar Ulusal ölçekte yayın yapan bir gazetede, başka bir gazetede köşe yazısı yazan Y.K. (yazar) ile yapılan "Cemaat İslamı Protestanlaştırıyor" başlıklı röportaj yayımlanmıştır. 6/1/2014 tarihinde yayımlanan röportaj basında "17 Aralık soruşturması" olarak adlandırılan soruşturma ile ilgilidir. Röportajda yazar; Amerika Birleşik Devletleri'nin (ABD) İslam'ın Protestanlaşmasına yönelik bir projesi olduğunu, dinî bir yapılanma olarak bilinen cemaatin de bu projenin birincil aktörü olduğunu ve "17 Aralık soruşturması" başarıya ulaşırsa İslam'ın Protestanlaşacağını savunmaktadır. Yazar röportajda; anılan soruşturmaların amacını, cemaat ile Adalet ve Kalkınma Partisi (AK Parti) arasındaki ittifakın bozulma sebebini, İslami bir üslupla yola çıkan bir cemaatin iktidar kavgası verme nedenlerini açıklamaktadır. Yazar, cemaatin İslam dünyasına duyarsız olduğunu, ikiyüzlü davrandığını, amacına ulaşmak için her yolu mubah gördüğünü ve takiye yaptığını ifade etmiştir. Başvurucu, bu röportajda "Cemaat İslamı Protestanlaştırıyor" başlığı altında haksız ve gerçek dışı ithamlara yer verilmesi ve "ikiyüzlü olmak, takiye yapmak" gibihakaret içeren ifadeler kullanılması nedeniyle şeref ve itibarının zedelendiğini ileri sürerek 7/1/2014 tarihinde yazar aleyhine manevi tazminat davası açmıştır. Ankara  Asliye Hukuk Mahkemesi 27/5/2014 tarihinde davanın reddine karar vermiştir. Mahkeme, röportajın bir bütün olarak incelendiğinde basın özgürlüğü kapsamında kaldığını belirtmiştir. Mahkeme kararının gerekçesinde; röportajın gazeteci Y.K.nin 17 Aralık süreci ile ilgili güncel konudaki fikir ve düşüncelerini içeren bir yazı olduğu, yazı içeriğinde davacıya yönelik hakaret içeren söz ve ifadelerin bulunmadığı belirtilmiştir. Mahkeme ayrıca, dava konusu röportajın görünen gerçeklik, güncellik, kamu yararı ve toplumsal ilgi unsurlarını taşıdığını; bir bütün olarak hukuka aykırı olmadığını, kullanılan ifadelerin eleştiri niteliğinde olduğunu ve kişilik haklarına saldırı niteliğinde olmadığını ifade etmiştir. Karar Yargıtay  Hukuk Dairesinin 8/6/2015 tarihli ilamı ile onanmıştır. Onama ilamı başvurucuya 2/7/2015 tarihinde tebliğ edilmiş, başvurucu 31/7/2015 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.   İlgili ulusal ve uluslararası hukuk kurallarının yer aldığı kararlar için İlhan Cihaner (2) (B. No: 2013/5574, 30/6/2014), Bekir Coşkun ([GK], B. No: 2014/12151, 4/6/2015) ve Kemal Kılıçdaroğlu (B. No: 2014/1577, 25/10/2017) kararlarına bakılabilir.