Haklar: Adil yargılanma hakkı (Hukuk)-Mülkiyet Hakkı

Başvuru, ruhsatsız olduğu gerekçesiyle binanın yıkılması nedeniyle mülkiyet hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.  Başvuru 16/4/2015 tarihinde yapılmıştır. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.  Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık, görüş bildirmemiştir.   Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir: Başvurucular, Samsun ili İlkadım ilçesi Çatalarmut Mahallesi 308 parsel sayılı taşınmazın müşterek maliklerindendir. Başvurucular, miras yoluyla bu taşınmazda pay sahibi olmuşlardır. Taşınmaz, tapuda ev ve tarla niteliğiyle kayıtlıdır. Bu taşınmaz üzerinde başvuruculara ait bodrum, zemin ve birinci kattan oluşan üç katlı bir bina bulunmaktadır. Başvurucuların beyanına göre binanın ilk iki katı murisleri tarafından 1992 yılında yapılmış, üçüncü katı ise 1997 yılında tamamlanmıştır. Samsun Belediyesi (Belediye) tarafından 1992 yılında yapılan denetimde taşınmaz üzerinde yer alan bodrum ve zemin kattan oluşan yapının ruhsatsız olarak inşa edildiği tespit edilmiştir. Belediye Encümeninin 23/10/1992 tarihli kararıyla; 13/5/1985 tarihli ve 3194 sayılı İmar Kanunu’nun  maddesi gereğince kaçak olarak yapıldığı tespit edilen yapının yıkımına, aynı Kanun'un  maddesi kapsamında başvurucuların murisi Kemal Geçer hakkında 000 TL (eski TL ile) idari para cezası uygulanmasına karar verilmiştir.  Samsun Büyükşehir Belediye Meclisinin 15/5/2009 tarihli kararıyla başvurucuların taşınmazının da içinde bulunduğu alanda yol genişletme çalışması yapma kararı alınmıştır. Büyükşehir Belediye Encümeninin 26/2/2010 tarihli kararıyla bu alanda bulunan taşınmazların kamulaştırılmasına karar verilmiştir. Büyükşehir Belediyesince başvurucuların taşınmazı üzerindeki yapının kaçak olmasına rağmen yıkım kararının Belediye tarafından yerine getirilmediği tespit edilerek 24/1/2011 tarihli yazıyla başvurucuların murisine binayı yıkması ihtar edilmiştir. 24/2/2011 tarihinde de yıkım işlemi Büyükşehir Belediyesince gerçekleştirilmiştir. Başvurucuların sunmuş oldukları belgeler incelendiğinde; yapı ruhsatı ve yapı kullanma izin belgesi alınmadan kullanılan bu yapının elektrik ve su aboneliklerinin yapılmış olduğu, başvurucuların murisi Kemal Geçer adına düzenlenen elektrik ve su faturalarının bulunduğu görülmüştür. Belediye tarafından bu binaya ilişkin emlak vergisi bildirimlerinin düzenlendiği anlaşılmıştır. Başvurucular, Büyükşehir Belediyesi aleyhine ilk olarak adli yargıda tazminat davası açmışlardır. Samsun  Asliye Hukuk Mahkemesince davanın idari yargıda görülmesi gerektiği gerekçesiyle 24/5/2013 tarihinde dava dilekçesinin görev yönünden reddine karar verilmiştir. Kararın kesinleşmesi üzerine açılan tam yargı davasında Samsun  İdare Mahkemesi (Mahkeme) 30/5/2014 tarihinde davanın reddine karar vermiştir. Kararda, kaçak olarak inşa edilen yapının yıkımının 3194 sayılı Kanun'un  maddesi kapsamında idare açısından bir hak ve sorumluluk olduğu vurgulanmıştır. Sonuç olarak binanın yıkımı konusunda görev ve sorumluluğu bulunan idare açısından binanın yıkılmasının hizmet kusuru olarak değerlendirilemeyeceği, yapının yıkımı nedeniyle oluşan zararın idare tarafından tazmin edilmesinin hukuken mümkün olmadığı belirtilerek davanın reddine karar verilmiştir. Başvurucuların itirazları Samsun Bölge İdare Mahkemesinin 16/10/2014 tarihli kararıyla reddedilmiştir. Başvurucuların karar düzeltme istemlerinin de aynı Bölge İdare Mahkemesinin 24/2/2015 tarihli kararıyla reddedilmesi üzerine karar kesinleşmiştir. Nihai karar, başvurucular vekiline 23/3/2015 tarihinde tebliğ edilmiştir. Başvurucular 16/4/2015 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuşlardır.  Bu konuya ilişkin benzer nitelikteki Halim Alper ve Ömer Alper başvurusunda gerekli değerlendirme yapılmıştır (Halim Alper ve Ömer Alper B. No: 2015/7448, 10/10/2018, §§ 18-26).