Haklar: Maddi ve manevi varlığın korunması hakkı

Başvuru, kanser hastasına reçete edilen ilacın ithali için gerekli ödemenin Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılanması amacıyla yapılan talebin reddedilmesi nedeniyle yaşam hakkı ve maddi ve manevi varlığın korunması hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.  Başvuru 11/2/2021 tarihinde yapılmıştır.  Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.  Başvurucu, tedavisi süresince ilaç bedelinin ilacın ithalinde yetkili kuruluşa Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından ödenmesi yönünde tedbir kararı verilmesini talep etmiştir. Başvurucunun tedbir talebinin 19/4/2021 tarihinde reddine karar verilmiştir. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık görüşünü bildirmiştir.  Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ve Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) üzerinden ulaşılan bilgi ve belgelere göre ilgili olaylar özetle şöyledir: 1961 doğumlu olan başvurucuya metastatik akciğer ve mide kanseri tanısı konulmuştur. Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu pembrolizumab beta etken maddeli Keytruda isimli ilacın 6 aylık kullanımını ve ithalini uygun görmüştür. İlaç bedelinin ödenmesi talebiyle SGK'ya yaptığı başvurusunun reddi üzerine başvurucu, ret işleminin iptali, ilaca ait bedellerin karşılanması ve ödemiş olduğu bedelin tarafına geri ödenmesi için SGK aleyhine Ankara  İş Mahkemesinde (İş Mahkemesi) dava açmış ve ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir. İş Mahkemesi, 22/5/2020 tarihinde başvurucunun ihtiyati tedbir talebinin kabulüne karar vermiştir. SGK vekilinin karara karşı yaptığı istinaf talebini inceleyen Ankara Bölge Adliye Mahkemesi  Hukuk Dairesi ( Hukuk Dairesi) dosyada ilacın kullanımının zorunlu ve acil gerekliliğine ilişkin sağlık kurulu raporu ve diğer birtakım belgelerin bulunmaması nedeniyle kararın kaldırılmasına karar vermiştir. Bu yönde bir rapor alan başvurucu, yeniden tedbir talebinde bulunmuş; İş Mahkemesi 21/10/2020 tarihinde tedbir talebini tekrar kabul etmiştir.  Hukuk Dairesi 20/1/2021 tarihinde "... Pembrolizumab etken maddeli ilacın, 6 aylık kullanımına ilişkin izin yazısı ve davacının hastalığına dair tıbbi belgelerle izin verilen ilacın davacının tedavisinde etkili olduğuna dair doktor kaydı bulunmakta ise de dosya kapsamında ilaç kullanım raporu olmadığı, ayrıca mahkemece... Tebliğinde karşılanmasına izin verilen muadil ya da muadil olmayan ancak aynı hastalığın tedavisinde kullanılan ilaçların var olup olmadığı yönünde bir değerlendirme yapılmadığı, hastalığın başka bir ilaçla tedavisinin mümkün olup olmadığı, sadece adı geçen ilaçların kulanılmasıyla hastalığın tedavisinin mümkün olacağına, kullanılmasında tıbbi zorunluluk bulunduğuna dair sağlık kurulu raporu bulunmadığı, ... salt endikasyon dışı kullanım onayının varlığına dayalı olarak ihtiyati tedbir kararı da verilemeyeceği ... nihai hüküm mahiyetinde davanın esasına ilişkin ihtiyati tedbir kararı verilemeyeceği..." gerekçesiyle kararın kaldırılmasına karar vermiştir. Başvurucu, Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunarak tedavisi süresince ilaç bedelinin bu ilacın ithalinde yetkili kuruluşa SGK tarafından ödenmesi yönünde tedbir kararı verilmesini talep etmiştir. Anayasa Mahkemesi 19/4/2021 tarihinde tedbir talebini reddetmiştir. UYAP üzerinden yapılan incelemede, İş Mahkemesinin 19/2/2021 tarihinde davanın kabulüne karar verdiği anlaşılmıştır. Gerekçenin ilgili kısmı şöyledir:"... ilacın tedavi sonuna kadar bedelinin sunulacak fatura bedelleri üzerinden herhangi bir indirim yapılmaksızın davalı kurum tarafından karşılanması gerektiğinin tespitine, ... kurumun ... red işleminin iptaline, Mahkememizce verilen daha önce tedbir kararları BAM tarafından kaldırılmış olmakla, esas hakkında verilen karar gereği HMK 397/madde de dikkate alınarak kararın kesinleşmesine kadar geçecek sürede uygulanmak üzere davacının tedbir talebinin KABULÜNE... ilacın tedavi sonuna kadar bedelinin sunulacak fatura bedelleri üzerinden herhangi bir indirim yapılmaksızın davalı kurum tarafından ... TEDBİREN KARŞILANMASINA,Davacının davadan önce ödemek zorunda kaldığı 744,00 TL fatura bedelinin davanın devamı sırasında kurum tarafından ödendiği anlaşılmakla bu konudaki istek konusuz kaldığından KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA, ..." Söz konusu karara karşı SGK vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur. İstinaf incelemesi devam etmektedir.