Haklar: Adil yargılanma hakkı (Hukuk)-Mülkiyet Hakkı

Başvuru, bir sosyal güvenlik ödemesinin değer kaybına uğratılarak yapılması nedeniyle mülkiyet hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.  Başvuru 17/5/2019 tarihinde yapılmıştır. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.  Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına gönderilmiştir.    Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar özetle şöyledir: Başvurucu Türk Silahlı Kuvvetlerinde Emekli Sandığına tabi olarak görev yapmakta iken 26/10/2010 tarihinde 33 yıl 6 ay hizmet süresi üzerinden kendi isteğiyle emekliye ayrılmış ve kendisine söz konusu tarih itibarıyla yaşlılık aylığı bağlanmıştır. Başvurucuya sadece 30 fiilî hizmet yılı karşılığı emekli olduğu tarihteki katsayı üzerinden emekli ikramiyesi ödenmiş olup 30 yılın üzerindeki hizmet süresinin karşılığı ödenmemiştir. Anayasa Mahkemesi 5/2/2009 tarihli ve E.2005/40, K.2009/17 sayılı kararı ile 24/5/1983 tarihli ve 2829 sayılı Sosyal Güvenlik Kurumlarına Tabi Olarak Geçen Hizmetlerin Birleştirilmesi Hakkında Kanun'un  maddesinde yer alan "Son defa T. Emekli Sandığına tabi görevlerden emekliye ayrılan ve" ibaresini, Anayasa'nın  ve  maddelerine aykırı olduğu gerekçesiyle iptal etmiştir. Bu karar 5/6/2009 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanmış olup 5/6/2010 tarihi itibarıyla yürürlüğe girmiştir. Anayasa Mahkemesi yine 25/12/2014 tarihli ve E.2013/111, K.2014/195 sayılı kararı ile 8/6/1949 tarihli ve 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu'nun  maddesinde yer alan “verilecek emekli ikramiyesinin hesabında 30 fiili hizmet yılından fazla süreler” ibaresini, Anayasa'nın ,  ve  maddelerine aykırı olduğu gerekçesiyle iptal etmiştir. Bu karar 7/1/2015 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanmış olup 7/1/2015 tarihi itibarıyla yürürlüğe girmiştir. Bu gelişme üzerine başvurucu 23/2/2015 tarihinde Sosyal Güvenlik Kurumundan (SGK), Emekli Sandığına tabi olarak çalıştığı toplam 33 yıl 6 aylık hizmet süresinin ödemeye konu yapılmayan 3 yıl 6 aylık kısmı için de kendisine emekli ikramiyesi ödenmesini talep etmiştir. SGK 25/3/2015 tarihli yazıyla Anayasa Mahkemesinin iptal kararlarının geriye yürüyemeyeceği gerekçesiyle başvurucunun talebini reddetmiştir.A. Ankara  İdare Mahkemesindeki İlk Yargı Süreci Başvurucu, Ankara  İdare Mahkemesinde (Mahkeme) talebinin reddine ilişkin idari işlemin iptali ve 30 yıldan fazla geçen hizmet süreleri için de hesaplanacak emekli ikramiyesinin yasal faiziyle birlikte kendisine ödenmesi istemiyle dava açmıştır.  Mahkeme 30/12/2015 tarihinde davanın kabulü ile dava konusu işlemin iptaline karar vermiştir. Mahkemece emekli aylığının bağlandığı tarihte yürürlükte bulunan katsayılar dikkate alınarak 30 hizmet yılından fazla geçen hizmet süresine göre hesaplanacak emekli ikramiyesi tutarının başvuru tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı SGK tarafından başvurucuya ödenmesine karar verilmiştir. Karar, kanun yolu denetimi sonrasında kesinleşmiştir. Mahkemenin idari işlemin iptaline dair mezkûr kararı üzerine başvurucunun 30 yıl üstü fiilî hizmet karşılığı olan emekli ikramiyesi 2016 yılı içerisinde yasal faizi ile birlikte başvurucuya ödenmiş ancak ikramiyenin ödenmesinde ödeme tarihindeki katsayılar yerine emekli olunan tarihteki katsayı üzerinden hesaplama yapılmıştır.B. Ankara  İdare Mahkemesindeki İkinci Yargı Süreci Başvurucu, bu defa emekli olduğu tarih ile ödeme tarihi arasında enflasyon oranında yıllara sari artış nedeniyle alacağının kayba uğradığını iddia ederek mezkûr yargı kararına istinaden tarafına ödenen emekli ikramiyesi farkı tutarının Merkez Bankası verileri kullanılarak enflasyon karşısında değer kaybı giderilmiş karşılığının hesaplanmak suretiyle yasal faizi ile birlikte tarafına ödenmesi için 26/1/2018 tarihinde SGK'ya idari başvuruda bulunmuştur. İdare cevap vermemek suretiyle başvuruyu zımnen reddetmiştir. Başvurucu 25/5/2018 tarihinde zımnen ret işleminin iptali ve yoksun kaldığı emekli ikramiyesi farkının yasal faizi ile birlikte ödenmesi talebiyle dava açmıştır. Dava dilekçesinde, yukarıda aktarılan olayları anlatarak zımnen reddedilen işlemin hukuka aykırı olduğunu belirtmiştir. İdare 27/6/2018 tarihinde dava dilekçesine karşı savunma dilekçesini vermiştir. Dilekçede, Kurumca herhangi bir nedenle sonradan yapılan emekli ikramiyesi ödemelerinin herhangi bir şekilde ödeme emri tarihine kadar güncellenerek ödenmesinin veya ödeme tarihindeki unsur ve katsayılar esas alınarak yeniden hesaplanmasının ya da mahkeme kararlarıyla hükmedilmemesi hâlinde ayrıca faiz tahakkuk ettirilmesinin kanunen mümkün olmadığı savunulmuştur. Mahkeme 6/12/2018 tarihinde davayı reddetmiştir. Kararın gerekçesinde, gerek bireysel başvuru kapsamında verilen ihlal kararlarının kural olarak başvurunun konusu olmayan başka bir olay bakımından doğrudan idari ve yargısal yolları canlandırmasının mümkün olmadığına ve önceden tamamlanmış olan süreçlere yönelik yeni bir başvuru hakkı tanımadığına gerekse Anayasa Mahkemesinin Hikmet Kuleci (B. No: 2018/5145, 28/11/2018) kararında belirtildiği üzere somut olayın yine Anayasa Mahkemesinin Ferda Yeşiltepe ([GK], B. No: 2014/7621, 25/7/2017) kararından farklı olduğuna vurgu yapılmıştır. Başvurucu, karara karşı istinaf yoluna başvurmuştur. Ankara Bölge İdare Mahkemesi; istinaf başvurusuna konu kararın hukuka uygun olduğu, kararın kaldırılmasını gerektirecek yasal bir sebebin bulunmadığı tespitiyle 11/4/2019 tarihinde istinaf başvurusunun reddine kesin olarak karar vermiştir. Nihai karar 7/5/2019 tarihinde tebliğ edilmiştir. Başvurucu 17/5/2019 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.