Haklar: Maddi ve manevi varlığın korunması hakkı

Başvuru, iş göremezlik tazminatına karar verilmesi talebiyle Sigorta Tahkim Komisyonuna yapılan başvurunun reddedilmesi nedeniyle kişinin maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.  Başvuru 27/5/2019 tarihinde yapılmıştır. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.  Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına gönderilmiştir.    Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili özetle şöyledir: Başvurucunun yolcu olarak bulunduğu aracın sürücüsü ile asli kusurlu olduğu tespit edilen seyir hâlindeki başka bir aracın sürücüsü arasında 1/8/2016 tarihinde trafik kazası meydana gelmiştir. Kaza sonrası Köprübaşı İlçe Devlet Hastanesine kaldırılan başvurucunun sol bacağında femur şaft kırığı oluştuğu tespit edilmiştir. Akabinde başvurucu ameliyat olmuş ve bacağındaki kırık, plak ve vidalarla redükte edilmiştir. Başvurucu hakkında Salihli Devlet Hastanesi tarafından düzenlenen 3/1/2019 tarihli sağlık kurulu raporunda başvurucu sağlam olarak nitelendirilmiş ve herhangi bir engellilik oranı tayin edilmemiştir. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sağlık, Uygulama ve Araştırma Hastanesince hazırlanan 20/3/2019 tarihli sağlık kurulu raporunda ise başvurucunun nihai engellilik oranının yüzde yedi olduğuna, geçici iş göremezlik süresinin olay tarihinden itibaren dört aya kadar uzayabileceğine ve bakıcı ihtiyacının bulunduğuna ilişkin değerlendirmelerde bulunulmuştur. Başvurucu, vekili aracılığıyla A. Sigorta Anonim Şirketine (Şirket) sunduğu dilekçede sürekli ve geçici iş göremezlik tazminatlarının tarafına ödenmesini talep etmiştir. Şirket, yapılan doktor kontrolleri sonucunda hasar tazminatının ödenmesini gerektiren bir durumun bulunmadığını belirterek talebi reddetmiştir. Başvurucu; kaza neticesinde engellilik durumu oluşmasına rağmen iş göremezlik tazminatının ve bakıcı giderlerinin ödenmemesinin kabul edilemez olduğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklamak üzere 50 TL sürekli iş göremezlik, 50 TL geçici iş göremezlik tazminatı ile 50 TL bakıcı giderinin ödenmesine karar verilmesi talebiyle 28/3/2019 tarihinde Sigorta Tahkim Kuruluna başvurmuştur. Sigorta Tahkim Komisyonu tarafından verilen 12/5/2019 tarihli hakem kararıyla başvuru kesin şekilde reddedilmiştir. Kararın gerekçesinde, Salihli Devlet Hastanesi tarafından düzenlenen ve başvurucunun sağlam olduğunu belirten sağlık raporunun mevzuata uygun olduğu ve bu nedenle sigorta şirketinin sorumluluğundan bahsedilemeyeceği ifade edilmiştir. Başvurucu nihai kararı 24/5/2019 tarihinde öğrenmiştir.  3/6/2007 tarihli ve 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu’nun "Sigortacılıkta tahkim" kenar başlıklı  maddesinin ilgili kısmı şöyledir:"(1) Sigorta ettiren veya sigorta sözleşmesinden menfaat sağlayan kişiler ile riski üstlenen taraf arasında sigorta sözleşmesinden veya Hesaptan faydalanacak kişiler ile Hesap arasında doğan uyuşmazlıkların çözümü amacıyla Birlik nezdinde Sigorta Tahkim Komisyonu oluşturulur. ... Sigorta tahkim sistemine üye olan kuruluşlarla uyuşmazlığa düşen kişi, uyuşmazlık konusu sözleşmede özel bir hüküm olmasa bile tahkim usûlünden faydalanabilir. (Ek cümle : 3/4/2013-6456/45 md.) İlgili mevzuat ile zorunlu tutulan sigortalardan kaynaklanan bu fıkra kapsamındaki uyuşmazlıklar için ilgili kuruluş sigorta tahkim sistemine üye olmasa dahi hak sahipleri bu bölüm hükümlerine göre tahkim usulünden faydalanabilir. ......(12) ... Beş bin Türk Lirasının altındaki uyuşmazlıklar hakkında verilen hakem kararları kesindir. Beş bin Türk Lirası ve daha üzerindeki uyuşmazlıklar hakkında verilen hakem kararlarına karşı kararın Komisyonca ilgiliye bildiriminden itibaren on gün içinde bir defaya mahsus olmak üzere Komisyon nezdinde itiraz edilebilir. ...Beşbin Türk Lirası ve daha üzerindeki uyuşmazlıklar hakkında verilen hakem kararları bu madde uyarınca süresinde itiraz başvurusunda bulunulmaması hâlinde kesinleşir. ... Kırk bin Türk Lirasının üzerindeki uyuşmazlıklar hakkında itiraz üzerine verilen kararlar için temyize gidilebilir. ... Temyize ilişkin usûl ve esaslar hakkında Hukuk Usûlü Muhakemeleri Kanunu uygulanır.” 5684 sayılı Kanun’un "Sigortacılıkta tahkim" kenar başlıklı  maddesinin gerekçesinin ilgili kısmı şöyledir:"... Sigorta ettirenler veya sigorta sözleşmesinden menfaat sağlayan kişiler ile riski üstlenen taraf arasındaki uyuşmazlıklar adli yargı mekanizmalarıyla çözümlenmektedir. Ancak sigortacılık alanında ihtisas mahkemelerinin olmaması, yargı sürecinin uzun zaman alması ve masraflı olması, sigortalıların mağduriyetine neden olmakta ve zararın telafisi uzun zaman aldığından sigortanın var olma amacına aykırılık teşkil etmektedir...Madde ile getirilmek istenilen tahkim sistemi ile, sigorta ettiren veya sigorta sözleşmesinden menfaat sağlayan kişiler ile riski üstlenen taraf arasında sigorta sözleşmesinden doğan tüm uyuşmazlıkların çözümü amaçlanmaktadır. ... Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununda yer alan tahkim sisteminin temel esas ve usulleri çerçevesinde sistem şekillendirilmiştir. ... Tahkim sisteminin işleyişe kavuşması ve uygulama alanı bulması, sigortalıların sistemin tarafsızlığına olan güveninin sağlanması ile mümkün olabilecektir. Bu amaçla, sigorta hakemliği müessesesi tasarlanmış ve belirli niteliklere sahip kişilerin, Komisyona başvurarak listeye kaydolmaları temin edilmiştir. Uyuşmazlığın çözümüne ilişkin Komisyona yapılacak başvuruda, belirli usul ve esaslar çerçevesinde, Komisyonca listeden bir hakem atanacak ve uyuşmazlık tamamen tarafsız olan hakem tarafından çözülecektir."