Haklar: Adil yargılanma hakkı (Suç İsnadı)

Başvurucu, kanuna aykırı olarak elde edilen delillere dayanılarak hakkında verilen mahkûmiyet kararı nedeniyle adil yargılanma, mülkiyet ve kişi özgürlüğü ve güvenliği haklarının ihlal edildiğini ileri sürmüş, hakkındaki para cezalarının iptalini talep etmiştir.   Başvuru, 4/4/2013 tarihinde Midyat  Asliye Hukuk Mahkemesi vasıtasıyla yapılmıştır. Başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinde belirlenen eksiklikler tamamlatılmış ve Komisyona sunulmasına engel bir eksikliğin bulunmadığı tespit edilmiştir.  Birinci Bölüm İkinci Komisyonunca 23/12/2013 tarihinde, kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına, dosyanın Bölüme gönderilmesine karar verilmiştir. Bölüm Başkanı tarafından 18/12/2014 tarihinde, başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına ve bir örneğinin görüş için Adalet Bakanlığına (Bakanlık) gönderilmesine karar verilmiştir. Başvuru konusu olay ve olgular 18/12/2014 tarihinde Bakanlığa bildirilmiştir. Bakanlık, yazılı görüşünü 20/2/2015 tarihinde Anayasa Mahkemesine sunmuştur. Bakanlık görüş yazısı, başvurucuya 2/3/2015 tarihinde bildirilmiştir. Başvurucu Bakanlık görüşüne karşı süresi içerisinde beyanda bulunmamıştır. OLAYLAR VE OLGULARA. Olaylar Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar özetle şöyledir: 26/10/2008 tarihinde Midyat (Mardin) İlçe Emniyet Müdürlüğüne yapılan ihbarda, başvurucunun Midyat ilçe merkezindeki konutunda izinsiz şarap üretim, satış ve nakliyesinin yapıldığının bildirilmesi üzerine Midyat Cumhuriyet Başsavcılığı (Cumhuriyet Başsavcılığı) tarafından verilen 26/10/2008 tarihli karara istinaden kolluk görevlilerince aynı gün saat 23:30 sıralarında yapılan, başvurucu ve mahalle muhtarının da hazır bulunduğu konut araması sonucunda, başvurucunun evinin alt katındaki depoda 440 adet 20 litrelik bidonlara doldurulmuş 800 litre, 230 adet 30 litrelik bidonlara doldurulmuş 600 litre, dört adet 500 litrelik tanklara doldurulmuş 000 litre şarap ve 165 adet markalı şişelere doldurulmuş şarap ve dokuz adet boş şişe ele geçirilmiştir.  İlçe Emniyet Müdürlüğünce hazırlanan ve arama işlemini müteakiben yapılan soruşturma işlemlerini içeren 3/11/2008 tarihli fezleke, Cumhuriyet Başsavcılığına sunulmuştur.  Cumhuriyet Başsavcılığının 5/1/2009 tarihli ve E.2009/11 sayılı iddianamesi ile 3/1/2002 tarihli ve 4733 sayılı Tütün ve Alkol Düzenleme Kurum Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun’un  maddesinin birinci fırkasında tanımlanan “Kurumdan tesis kurma ve faaliyet izni almadan içki üretmek üzere fabrika, tesis veya imalathane kurmak ve işletmek” suçunu işlediği iddiasıyla başvurucu hakkında kamu davası açılmıştır. Yürütülen yargılama sonucunda Midyat Asliye Ceza Mahkemesinin 27/2/2009 tarihli ve E.2009/12, K.2009/59 sayılı kararı ile başvurucunun anılan suçu işlediği kanaatine ulaşılarak bir yıl hapis ve 000 gün adli para cezası ile cezalandırılmasına ve hapis cezasının paraya çevrilmesine karar verilmiştir. Başvurucu bu karara karşı temyiz yoluna başvurmuştur. Temyiz incelemesini yapan Yargıtay  Ceza Dairesinin 22/1/2013 tarihli ve E.2010/11608, K.2013/1494 sayılı kararı ile başvurucu hakkındaki mahkumiyet hükmünün onanmasına karar verilmiştir. Bu şekilde başvurucu hakkındaki mahkûmiyet hükmü kesinleşmiştir.  Kesinleşen kararın infazı ile görevli Cumhuriyet Başsavcılığı İlamat Bürosunca gönderilen 320,00 TL ve 000,00 TL tutarlarındaki adli para cezası ödeme emirleri başvurucuya 20/3/2013 tarihinde tebliğ edilmiştir. Başvurucu, kesinleşen hükümden bu şekilde haberdar olmuştur. Başvurucu, 4/4/2013 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.B. İlgili Hukuk 17/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun “Şüpheli veya sanıkla ilgili arama” kenar başlıklı  maddesi şöyledir:“Yakalanabileceği veya suç delillerinin elde edilebileceği hususunda somut delillere dayalı kuvvetli şüphe varsa; şüphelinin veya sanığın üstü, eşyası, konutu, işyeri veya ona ait diğer yerler aranabilir.” 5271 sayılı Kanun’un “Gece yapılacak arama” kenar başlıklı  maddesi şöyledir:“(1) Konutta, işyerinde veya diğer kapalı yerlerde gece vaktinde arama yapılamaz.(2) Suçüstü veya gecikmesinde sakınca bulunan hâller ile yakalanmış veya gözaltına alınmış olup da firar eden kişi veya tutuklu veya hükümlünün tekrar yakalanması amacıyla yapılan aramalarda, birinci fıkra hükmü uygulanmaz.” 5271 sayılı Kanun’un “Arama kararı” kenar başlıklı  maddesi şöyledir:“Hâkim kararı üzerine veya gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhuriyet savcısının, Cumhuriyet savcısına ulaşılamadığı hallerde ise kolluk amirinin yazılı emri ile kolluk görevlileri arama yapabilirler. Ancak, konutta, işyerinde ve kamuya açık olmayan kapalı alanlarda arama, hâkim kararı veya gecikmesinde sakınca bulunan hallerde Cumhuriyet savcısının yazılı emri ile yapılabilir. Kolluk amirinin yazılı emri ile yapılan arama sonuçları Cumhuriyet Başsavcılığına derhal bildirilir.(2) Arama karar veya emrinde; a) Aramanın nedenini oluşturan fiil, b) Aranılacak kişi, aramanın yapılacağı konut veya diğer yerin adresi ya da eşya, c) Karar veya emrin geçerli olacağı zaman süresi, Açıkça gösterilir. (3) Arama tutanağına işlemi yapanların açık kimlikleri yazılır. (Mülga ikinci cümle: 25/5/2005 – 5353/15 md.)(4) Cumhuriyet savcısı hazır olmaksızın konut, işyeri veya diğer kapalı yerlerde arama yapabilmek için o yer ihtiyar heyetinden veya komşulardan iki kişi bulundurulur. (5) Askerî mahallerde yapılacak arama, Cumhuriyet savcısının istem ve katılımıyla askerî makamlar tarafından yerine getirilir.” 5271 sayılı Kanun’un “Delillerin ortaya konulması ve reddi” kenar başlıklı  maddesinin (2) numaralı fırkası şöyledir:“Ortaya konulması istenilen bir delil aşağıda yazılı hâllerde reddolunur:a) Delil, kanuna aykırı olarak elde edilmişse.…” 5271 sayılı Kanun’un “Delilleri takdir yetkisi” kenar başlıklı  maddesi şöyledir:“(1) Hâkim, kararını ancak duruşmaya getirilmiş ve huzurunda tartışılmış delillere dayandırabilir. Bu deliller hâkimin vicdanî kanaatiyle serbestçe takdir edilir. (2) Yüklenen suç, hukuka uygun bir şekilde elde edilmiş her türlü delille ispat edilebilir.” 1/6/2005 tarihli ve 25832 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Adlî ve Önleme Aramaları Yönetmeliği’nin “Aramanın zamanı” kenar başlıklı  maddesi şöyledir:“Arama, kararda veya yazılı emirde belirtilen süre içerisinde yapılır. Her arama kararı, aksine bir hüküm içermiyorsa sadece bir kez arama yapma yetkisi verir.Aramanın amacını tehlikeye sokan acil bir durum yoksa, adlî arama gündüz yapılır.Konutta, işyerinde veya diğer kapalı yerlerde adlî arama gece yapılamaz. Ayrıca bu yerlerde kolluk âmirinin yazılı emriyle de arama yapılamaz. Ancak;a) Suçüstü hâlinde,b) Gecikmesinde sakınca bulunan hâlde,c) Firar eden kişi veya tutuklu veya hükümlünün tekrar yakalanması hâlinde,d) Geceleyin herkesin girip çıkabileceği 2559 sayılı Polis Vazife ve Salâhiyet Kanununun 7 nci maddesinde sayılan umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinde,gece adlî arama yapılabilir.Önleme aramaları, denetimler ve kontroller her zaman yapılabilir.” 4733 sayılı Kanun’un  maddesi “Cezai hükümler” kenar başlıklı  maddesinin birinci fıkrası şöyledir:“Ticari amaç olmaksızın, kendi ürettiği ürünleri kullanarak elli kilogramı aşmayan sarmalık kıyılmış tütün elde eden veya üçyüzelli litreyi aşmayan fermente alkollü içki imal edenler haricinde, Kurumdan tesis kurma ve faaliyet izni almadan; tütün işleyenler veya tütün mamulleri, etil alkol, metanol ya da alkollü içki üretmek üzere fabrika, tesis veya imalathane kuran ve işletenler bir yıldan üç yıla kadar hapis ve beşbin günden onbin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır. Bu Kanunun 6 ncı maddesinin ikinci ve üçüncü fıkralarına aykırı hareket edenler ile tesislerinde izin verilen kategori dışında faaliyette bulunanlara da aynı ceza verilir.”