Haklar: Adil yargılanma hakkı (Medeni Hak ve Yükümlülükler)

Başvuru, tam yargı davasının süre aşımı yönünden reddedilmesi nedeniyle mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.   Başvuru 24/6/2016 tarihinde yapılmıştır. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.   Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar özetle şöyledir: Başvurucu 21/8/2011 tarihinde Sivas'ın Yıldızeli ilçesi sınırları içinde aracı ile seyir hâlinde iken yol yapım çalışmaları nedeniyle açılmış bulunan çukura düşerek maddi hasarlı kaza yapmıştır. Başvurucu, uğradığı zararın belirlenebilmesi için açtığı tespit davasının ardından 10/4/2013 tarihinde Sivas  Asliye Hukuk Mahkemesinde Sivas İl Özel İdaresi aleyhine maddi tazminat davası açmıştır.  Sivas  Asliye Hukuk Mahkemesi 29/1/2014 tarihli kararıyla yol yapım çalışmasının Yıldızeli Köylere Hizmet Götürme Birliği tarafından gerçekleştirildiği ve İl Özel İdaresinin uyuşmazlıkta taraf sıfatının bulunmadığı gerekçesiyle davayı husumet yokluğu nedeniyle reddetmiştir.  Başvurucu bu süreci takiben Yıldızeli Köylere Hizmet Götürme Birliği aleyhine Sivas İdare Mahkemesi (Mahkeme) nezdinde maddi tazminat davası açmıştır.  Mahkeme 16/6/2015 tarihli kararı ile başvurucunun zararı doğuran eylemde bulunan idareye başvuruda bulunmamasını gerekçe göstererek 6/1/1982 tarihli ve2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun  ve  maddeleri uyarınca dava dilekçesinin davalı idareye tevdine hükmetmiştir.  Merciine tevdi kararı 23/6/2015 tarihinde taraflara tebliğ edilmiştir.  Başvurucu, merciine tevdi kararının kesinleşmesinin ardından 23/10/2015 tarihinde Yıldızeli Köylere Hizmet Götürme Birliği aleyhine maddi tazminat istemiyle tam yargı davası açmıştır.  Mahkeme 6/11/2015 tarihli kararıyla davayı süre aşımı yönünden reddetmiştir.  Ret gerekçesinde öncelikle 2577 sayılı Kanun'un eylemden kaynaklanan tam yargı davasını ve dava açma süresini düzenleyen hükümlerine yer verilerek eylemden kaynaklanan zararların tazmini için öncelikle idareye başvurulması gerektiği, idareye başvurulmadan açılan davalarda merciine tevdi kararı verileceği, iki durumda da idarenin vereceği cevap ya da zımni ret üzerine altmış gün içinde dava açılacağı belirtilmiştir. Somut olayda idareye başvurulmadan açılan davada verilen merciine tevdi kararının 23/6/2015 tarihinde idareye tebliğ edildiği ve idarenin talebi zımnen reddi üzerine altmış gün içinde en geç 21/10/2015 tarihinde dava açılması gerektiği vurgulanan gerekçede başvurucunun bu süre geçtikten sonra 23/10/2015 tarihinde açtığı davanın süre aşımına uğradığı ifade edilmiştir. Ret hükmü Sivas Bölge İdare Mahkemesinin 3/3/2016 tarihli kararıyla onanmış, karar düzeltme istemi de aynı Mahkemenin 18/5/2016 tarihli hükmüyle reddedilmiştir.  Başvurucu nihai kararı 26/5/2016 tarihinde tebellüğ etmesinin ardından 24/6/2016 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.   2577 sayılı Kanun'un  maddesinin ilk fıkrası şöyledir:"İdari eylemlerden hakları ihlal edilmiş olanların idari dava açmadan önce, bu eylemleri yazılı bildirim üzerine veya başka süretle öğrendikleri tarihten itibaren bir yıl ve her halde eylem tarihinden itibaren beş yıl içinde ilgili idareye başvurarak haklarının yerine getirilmesini istemeleri gereklidir. Bu isteklerin kısmen veya tamamen reddi halinde, bu konudaki işlemin tebliğini izleyen günden itibaren veya istek hakkında altmış gün içinde cevap verilmediği takdirde bu sürenin bittiği tarihten itibaren, dava süresi içinde dava açılabilir" 2577 sayılı Kanun'un Dilekçeler üzerine ilk inceleme kenar başlıklı  maddesinin ilgili kısmı şöyledir: " ....Dilekçeler, Danıştayda daire başkanının görevlendireceği bir tetkik hakimi, idare ve vergi mahkemelerinde ise mahkeme başkanı veya görevlendireceği bir üye tarafından:a) Görev ve yetki,b) İdari merci tecavüzü,c) Ehliyet,d) İdari davaya konu olacak kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olup olmadığı,e) Süre aşımı,f) Husumet,g) 3 ve 5 inci maddelere uygun olup olmadıkları,Yönlerinden sırasıyla incelenir." 2577 sayılı Kanun'un "İlk inceleme üzerine verilecek karar" kenar başlıklı  maddesinin ilgili kısmı şöyledir: "Danıştay veya idare ve vergi mahkemelerince yukarıdaki maddenin 3 üncü fıkrasında yazılı hususlarda kanuna aykırılık görülürse, 14 üncü maddenin;...e) 3/b bendinde yazılı halde dilekçelerin görevli idare merciine tevdiine,Karar verilir."