Haklar: Yaşam hakkı-Kötü muamele yasağı

Başvuru, ceza infaz kurumunda kalabalık odada tutulma ve buna ilişkin şikâyetin infaz hâkimliğince esas yönünden incelenmeksizin reddedilmesi nedeniyle Anayasa'nın  maddesinde güvence altına alınan kötü muamele yasağıyla bağlantılı olarak etkili başvuru hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir. Başvurucu, Fetullahçı Terör Örgütü/Paralel Devlet Yapılanması (FETÖ/PDY) üyesi olduğu şüphesiyle 25/7/2016 tarihinde gözaltına alınmış; 3/8/2016 tarihinde tutuklanarak Kocaeli 2 No.lu T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumuna (İnfaz Kurumu) yerleştirilmiştir. Başvurucu, İnfaz Kurumunda 4/8/2016-20/9/2016 tarihleri arasında A-23 No.lu odada, 20/9/2016-10/3/2021 tarihleri arasında C-18 No.lu odada tutulmuştur. Başvurucunun tutulduğu odaların fiziki koşullarıyla ile ilgili olarak Adalet Bakanlığınca (Bakanlık) verilen bilgiler şöyledir:"A-23 no'lu odaya yerleştirilmiş ve bu odada en fazla 16 kişi ile 1 ay süreyle kalmıştır. A-23 no'lu odanın; havalandırma bahçesi 25 m², alt kat ortak kullanım alanı 23,32 m², üst kat yatakhane bölümü 32 m², banyo ve tuvalet toplam 3,01 m² olmak üzere toplam 83,33 m² büyüklüğündedir....C-18 no'lu odaya yerleştirilmiş ve bu odada en fazla 29 kişi ile 1 ay süre kalmıştır. C-18 no'lu odanın; havalandırma bahçesi 34 m², alt kat ortak kullanım alanı 32 m², üst kat yatakhane bölümü 43,92 m², tuvalet 1,4 m², banyo 1,4 m², lavaboların bulunduğu bölüm 2,6 m² olmak üzere toplam 115,32 m² büyüklüğündedir." Başvurucu 8/5/2019 tarihinde Kocaeli İnfaz Hâkimliğine (İnfaz Hâkimliği) başvurarak koğuşun mevcudunun fazla olduğundan şikâyet etmiş, mevcudun azaltılmasını talep etmiştir. Bu bağlamda başvurucu; kalabalıklık nedeniyle odanın sağlık koşullarına uygun olmadığını, tuvalet ve banyonun yetersiz kaldığını, havalandırmadan ve aydınlatmadan yeteri kadar yararlanamadığını dile getirmiştir. İnfaz Hâkimliği 24/6/2019 tarihinde başvurucunun şikâyeti hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar vermiştir. Karar gerekçesi şöyledir:"4675 sayılı Yasanın  maddesine göre, infaz hakimliklerinin temel görevi, ceza infaz kurumunda bulunan hükümlü ve tutuklular hakkında idarece gerçekleştirilen işlem ve eylemlere karşı yapılan şikayetleri incelemekten ibarettir. İnfaz hakimliklerinin cezaevini yönetme ve doğrundan karar alma yetkileri bulunmamaktadır.15 Temmuz 2016 tarihinde yaşanan başarısız darbe girişimi sonrasında tüm Türkiye kapsamında çok yoğun tutuklamaların yaşandığı, ceza infaz kurumlarının bu dönemde kapasitelerinin üstünde hükümlü ve tutukluyu kabul etmek zorunda kaldıkları bilinen bir olgudur.Şikayet edenin, şikayetlerinin tamamının koğuş mevcudunun fazla olmasından kaynaklandığı anlaşılmaktadır. Ancak, koğuş mevcudunun azaltılabilmesi, hükümlü ve tutuklu sayısının azalmasına bağlı olup bu konuda idarece yapılabilecek bir işlem bulunmamaktadır.Şikayet edenin somut bir talepte bulunması halinde bu durumun incelenmesi mümkündür." Başvurucu, ret kararına itiraz etmiş; başvurucunun itirazı Kocaeli  Ağır Ceza Mahkemesinin 9/7/2019 tarihli kararıyla reddedilmiştir.  Başvurucu 21/8/2019 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur. Başvurucunun İnfaz Hâkimliği kararından sonra koğuş mevcudunun azaltılmasına yönelik olarak İnfaz Kurumuna ilettiği bir talebi bulunmamaktadır. Anayasa Mahkemesince yapılan araştırma neticesinde başvurucunun 10/3/2021 tarihinde İnfaz Kurumundan tahliye edildiği Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi'ndeki (UYAP) kayıtlardan anlaşılmıştır.