Haklar: Adil yargılanma hakkı (Hukuk)-Mülkiyet Hakkı

Başvuru 17/7/2004 tarihli ve 5233 sayılı Terör ve Terörle Mücadeleden Doğan Zararların Karşılanması Hakkında Kanun kapsamında talep edilen tazminatın kabul edilmemesi, idari ve yargısal sürecin makul sürede sonuçlandırılmaması ve yargılamayı yapan mahkemenin tarafsız olmaması nedeniyle adil yargılanma hakkının; kaçırılma nedeniyle mahrum kaldığı maaş alacaklarının ödenmemesi nedeniyle mülkiyet hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.  Başvuru 4/3/2014 tarihinde yapılmıştır. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.  Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık, görüş bildirmemiştir.  Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar özetle şöyledir:  Başvurucu; geçici köy korucusu olarak görev yapmakta iken Şırnak'ın Uludere ilçesi Küçükkurt Tepe mevkiinde 22/8/1994 tarihinde terör örgütü mensupları ile girilen çatışma sonrasında örgüt mensupları tarafından kaçırıldığını, terör örgütü tarafından Kuzey Irak’a götürüldüğünü ve burada uzun süre alıkonulduğunu iddia etmiştir.  Başvurucu 11/10/1994 tarihli Şırnak Valiliğinin oluru ile geçici köy koruculuğu görevine son verildiğini belirtmiştir.  Başvurucu, Türkiye Cumhuriyeti ile Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği (BMMYK) tarafından ortak yürütülen Gönüllü Geri Dönüş programı kapsamında 1997 yılı Kasım ayında Kuzey Irak’tan Türkiye’ye dönüş yaptığını ifade etmiştir.  Başvurucu 6/12/2006 tarihinde, oluşan zararlarının 5233 sayılı Kanun kapsamında karşılanması talebiyle Şırnak Valiliği Zarar Tespit Komisyonuna (Komisyon) başvurmuştur. Komisyon 1/2/2007 tarihli kararında, başvurucunun zararlarının 5233 sayılı Kanun kapsamında değerlendirilebilmesi için yeterli belge ve delil olmadığını belirterek talebin reddine karar vermiştir.  Başvurucu tarafından belirtilen ret işlemi aleyhine iptal ve tam yargı davası açılmıştır. Mardin İdare Mahkemesinin 3/11/2009 tarihli kararı ile davanın reddine karar verilmiştir. Kararın gerekçesinde; başvurucunun ileri sürdüğü maddi zararın "terör örgütü mensupları tarafından kaçırıldığı gerekçesiyle valilik tarafından görevine son verilmesine ilişkin işlem" olduğu anlaşılarak söz konusu işlemden kaynaklanan maddi zararın 5233 sayılı Kanun kapsamında değerlendirilmesine olanak bulunmadığı, ayrıca 5233 sayılı Kanun'da manevi tazminata yer verilmemiş olması nedeniyle başvurucunun dört yıl boyunca terör örgütünce esir olarak tutulması nedeniyle uğradığını ileri sürdüğü manevi zararın da 5233 sayılı Kanun kapsamında karşılanamayacağı belirtilerek dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu ifade edilmiştir. Başvurucunun temyizi üzerine Danıştay Onbeşinci Dairesinin 28/2/2013 tarihli kararı ile dilekçede ileri sürülen temyiz nedenlerinin kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmediği belirtilerek kararın onanmasına hükmedilmiştir.  Başvurucunun karar düzeltme istemi aynı Dairenin 26/11/2013 tarihli kararı ile reddedilmiştir. Başvurucu 4/3/2014 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.  5233 sayılı Kanun’un  maddesi şöyledir:  “Bu Kanunun amacı, terör eylemleri veya terörle mücadele kapsamında yürütülen faaliyetler nedeniyle maddî zarara uğrayan kişilerin, bu zararlarının karşılanmasına ilişkin esas ve usulleri belirlemektir.” 5233 sayılı Kanun’un  maddesi şöyledir:  “Bu Kanun,3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun 1 inci, 3 üncü ve 4 üncü maddeleri kapsamına giren eylemler veya terörle mücadele kapsamında yürütülen faaliyetler nedeniyle zarar gören gerçek kişiler ile özel hukuk tüzel kişilerinin maddî zararlarının sulhen karşılanması hakkındaki esas ve usullere ilişkin hükümleri kapsar.”  5233 sayılı Kanun’un 25/4/2013 tarihli ve 6462 sayılı Kanun’un  maddesiyle değişik  maddesi şöyledir: “Bu Kanun hükümlerine göre sulh yoluyla karşılanabilecek zararlar şunlardır:a) Hayvanlara, ağaçlara, ürünlere ve diğer taşınır ve taşınmazlara verilen her türlü zararlar.b) Yaralanma, engelli hâle gelme ve ölüm hâllerinde uğranılan zararlar ile tedavi ve cenaze giderleri. c) Terörle mücadele kapsamında yürütülen faaliyetler nedeniyle kişilerin mal varlıklarına ulaşamamalarından kaynaklanan maddî zararlar.” 5233 sayılı Kanun’un  maddesinin birinci fıkrası şöyledir: “7 nci maddede belirtilen zararlar, zarar görenin beyanı, adlî, idarî ve askerî mercilerdeki bilgi ve belgeler göz önünde tutularak olayın oluş şekli ve zarar görenin aldığı tedbirlere göre, zarar görenin varsa kusur veya ihmalinin de göz önünde bulundurulması suretiyle,hakkaniyete ve günün ekonomik koşullarına uygun biçimde komisyon tarafından doğrudan doğruya veya bilirkişi aracılığı ile belirlenir.” 5233 sayılı Kanun’un , , , geçici , geçici , geçici  maddeleri, 24/6/2013 tarihli ve 2013/5034 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki kararın  maddesi.