Haklar: İfade özgürlüğü

Başvuru, kamu görevlisi olan başvurucunun sosyal medya hesabı üzerinden yaptığı paylaşımlar nedeniyle disiplin cezası ile cezalandırılmasının ifade özgürlüğünü ihlal ettiği iddiasına ilişkindir.  Başvuru 7/3/2018 tarihinde yapılmıştır. Komisyon, başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar vermiştir. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına gönderilmiştir.  Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir: Başvurucu, başvuruya konu olayların yaşandığı tarihte Şişli Posta Dağıtım Merkezinde müdür olarak görev yapmaktadır.A. Disiplin Soruşturması Süreci Somut olaya konu disiplin soruşturması, Yeni Akit gazetesinin "PTT müdürü ÖZ'ü kaçırdı" haberinde başvurucunun Facebook hesabı üzerinden hükûmet üyeleri ve devlet aleyhine paylaşımlarda bulunduğu iddiası üzerine başlatılmıştır. Anayasa Mahkemesine sunulan disiplin soruşturmasına ilişkin belgelerde başvurucu hakkında disiplin soruşturması açılmasına neden olan sosyal medya iletilerine yer verilmemiştir. Bununla birlikte başvurucu hakkında 20/7/2016 tarihinde bir kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilmiştir. Söz konusu savcılık kararından anlaşıldığı kadarıyla başvurucunun disiplin soruşturmasına konu edilen sosyal medya iletileri şöyledir:"- AKP, ABD, İsrail ve İngiltere Projesidir.- Eskiden Robin Hood vardı, şimdi Recep Hoop var.- Neden saldırı bilançosunu tarım bakanı açıklıyor? Patates miyiz biz? Soğan mıyız? Bu ne kokmuş ülke? İç İşleri Bakanı nerede? Tarla mı sürüyor?- Cudi yanıyor, çevrecilere nerede? Cudi yanıyor hayvan severler nerede? Cudi yanıyor, insanlık nerede?- AKP Türkiye'si (Tablo'da Türkiye'nin 'kadın cinayetleri, insan hakları ihlalleri, işçi ölümleri gibi' konularda dünyadaki sıralamalarına yer verilmiştir)" Başvurucu, disiplin soruşturması kapsamında sunduğu itiraz dilekçesinde iletilerin kendisi tarafından üretilmediğini, sosyal medyada paylaşımda olan bir takım mizah ve eleştirel görsellerin Facebook hesabından paylaşılmasından ibaret olan eylemlerinde yola çıkılarak verilen disiplin cezasının hukuki olmadığını belirtmiştir. Soruşturma sonucunda; başvurucunun "2015 yılı Temmuz ve Ağustos aylarında güncel siyasi olaylarla ilgili paylaşımlar yapıldığı, bu paylaşımların resmi bir kurumda müdür olarak görev yapan bir şahsa yakışmadığı görülmüş olup, bu davranışıyla hizmet dışında resmi sıfatının gerektirdiği güven ve itimadı sarstığı" belirtilerek başvurucu hakkında 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun  maddesinin birinci fıkrasının (B) bendinin (d) alt bendi uyarınca "Hizmet dışında Devlet memurunun itibar ve güven duygusunu sarsacak nitelikte davranışlarda bulunduğu" gerekçesiyle kınama cezasının uygulanmasına disiplin amirince karar verilmiştir. Başvurucunun anılan karara karşı yaptığı itiraz, disiplin kurulu tarafından reddedilmiştir.B. Başvurucunun Disiplin Cezasına İlişkin İşleme Karşı Açtığı İptal Davası Süreci Başvurucu, hakkında tesis edilen disiplin cezasının iptali istemiyle İstanbul  İdare Mahkemesinde (Mahkeme) dava açmıştır. Mahkeme, davanın reddine karar vermiştir. Kararın ilgili kısmı şöyledir:"...Uyuşmazlıkta, soruşturma dosyası içerisinde bulunan davacıya ait facebook hesabına ilişkin ekran görüntülerinden; başta devlet büyükleri ve aile bireyleri hakkında paylaşımlar olmak üzere, yaptığı müdürlük görevinin itibarı ile bağdaşmayacak ve güven duygusunu sarsacak nitelikte siyasi içerikli paylaşımlar yapıldığının anlaşılması karşısında tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmamıştır.Öte yandan, olayla ilgili olarak davacı hakkında 'Halkı Kin ve Düşmanlığa Alenen Tahrik Etme' suçundan yapılan hazırlık soruşturması sonucunda kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği ileri sürülmüşse de, ceza muhakemesi sonucunda verilen kararın, disiplin hukuku ile diğer idari tasarruflar yönünden idareyi mutlak anlamda bağlamayacağı açık olduğundan, bu yönüyle de işlemde hukuka aykırılık görülmemiştir." Başvurucu, ret kararına karşı istinaf talebinde bulunmuştur. İstanbul Bölge İdare Mahkemesi  İdare Dava Dairesi (BİM), mahkeme kararının kaldırılması için gerekli nedenlerin bulunmadığını belirterek istinaf başvurusunun reddine kesin olarak karar vermiştir. BİM kararı başvurucuya 5/2/2018 tarihinde tebliğ edilmiştir.  657 sayılı Kanun'un "Davranış ve işbirliği" kenar başlıklı  maddesi şöyledir:"Devlet memurları, resmi sıfatlarının gerektirdiği itibar ve güvene layık olduklarını hizmet içindeki ve dışındaki davranışlariyle göstermek zorundadırlar.Devlet memurlarının işbirliği içinde çalışmaları esastır." Aynı Kanun'un "Disiplin cezalarının çeşitleri ile ceza uygulanacak fiil ve haller" kenar başlıklı  maddesinin ilgili kısmı şöyledir:"Devlet memurlarına verilecek disiplin cezaları ile her bir disiplin cezasını gerektiren fiil ve haller şunlardır:…B - Kınama : Memura, görevinde ve davranışlarında kusurlu olduğunun yazı ile bildirilmesidir.Kınama cezasını gerektiren fiil ve haller şunlardır:…d) Hizmet dışında Devlet memurunun itibar ve güven duygusunu sarsacak nitelikte davranışlarda bulunmak."