Haklar: Adil yargılanma hakkı (Ceza)-Kişi hürriyeti ve güvenliği hakkı

Başvurucu, infaz edilen hapis cezasına dair koşullu salıverilme süresinin hesaplanmasında uygulanması gerekenden farklı bir kanunun uygulandığını belirterek eşitlik ilkesi, kişi özgürlüğü ve güvenliği hakkı ile suç ve cezada kanunilik ilkesinin ihlal edildiğini ileri sürmüş, infazın durdurulması ve tazminat talebinde bulunmuştur.  Başvuru, 5/2/2013 tarihinde Bakırköy  Ağır Ceza Mahkemesi vasıtasıyla yapılmıştır. Dilekçe ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesi neticesinde belirlenen eksiklikler tamamlatılmış ve Komisyona sunulmasına engel bir eksikliğin bulunmadığı tespit edilmiştir. Birinci Bölüm Üçüncü Komisyonunca 11/9/2014 tarihinde, kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına, dosyanın Bölüme gönderilmesine karar verilmiştir. Bölüm Başkanı tarafından 17/10/2014 tarihinde, başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına ve bir örneğinin görüş için Adalet Bakanlığına (Bakanlık) gönderilmesine karar verilmiştir. Başvuru konusu olay ve olgular 17/10/2014 tarihinde Bakanlığa bildirilmiştir. Bakanlık, görüşünü 25/11/2014 tarihinde Anayasa Mahkemesine sunmuştur. Bakanlık tarafından Mahkemeye sunulan görüş, başvurucuya 8/12/2014 tarihinde tebliğ edilmiştir. Başvurucu, Bakanlık görüşüne karşı 23/12/2014 tarihinde beyanda bulunmuştur.  A. Olaylar  Başvuru formu ve ekleri ile Adalet Bakanlığının görüşünde ifade edildiği şekliyle olaylar özetle şöyledir: Başvurucu, başvuru tarihinde Tekirdağ F Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda hükümlü olarak bulunmaktadır. Başvurucu, 19/2/2002 tarih ve öncesinde işlediği eylemler nedeniyle “silahlı terör örgütünün (DHKP/C) üyesi olmak” suçundan İstanbul  Ağır Ceza Mahkemesinin 6/4/2008 tarihli kararı gereğince 6 yıl 3 ay hapis cezasını çekmektedir. Başvurucu, Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından düzenlenen 12/5/2012 tarih ve 2012/7-3684 İlamat No.lu müddetnamenin kaldırılması için İstanbul  Ağır Ceza Mahkemesi nezdinde itiraz etmiştir. Başvurucu, itiraz dilekçesinde şu hususları belirtmiştir:"Şartla tahliye süresinin hesaplanmasında esas alınan Terörle Mücadele Kanunu'nun  maddesi 5532 sayılı Kanun'un  maddesi ile değiştirilmiş ve 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkındaki Kanun'un 107/ maddesi ile sınırlandırılmıştır. 5275 sayılı Kanun'un 107/ maddesine göre sadece örgüt kurmak, yönetmek ve örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenen suçlardan mahkûmiyet halinde cezanın 3/4 oranında infaz edileceği düzenlenmiştir. Bu kapsamda olmayan suçlar açısından 107/ maddenin uygulama olanağı bulunmamaktadır. Suç tarihinin 1/6/2005'den önce olması dikkate alınarak 647 sayılı Kanun gereğince şartla tahliye süresinin hesaplanması gerektiği …" İtirazı inceleyen Mahkeme, 30/7/2012 tarih ve 2012/808 değişik iş sayılı kararı ile başvurucunun itirazını reddetmiştir. Mahkeme, kararında Yargıtay  ve  Ceza Dairelerinin ilamlarına atıfta bulunmuştur.  Yargıtay  Ceza Dairesinin 14/10/2009 tarih ve E.2009/13120, K.2009/12722 sayılı ilamı şöyledir:"... Suç işlemek için örgüt kurmak veya yönetmek ya da örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenen suçtan dolayı mahkumiyet halinde ...uygulanabilmesi karşısında, örgüt kurmayı, yönetmeyi veya örgütün faaliyet çerçevesinde işlenen suçtan dolayı mahkumiyeti içermeyen örgüt üyeliğinin anılan fıkra kapsamında değerlendirilemeyeceği, bu halde hükümlü hakkında suç işlemek amacıyla kurulmuş örgüte üye olmak suçundan 5237 sayılı Yasa'nın 220/2-3 madde ve fıkraları uyarınca verilen mahkumiyet hükmünün infazının 647 sayılı Yasa'nın  ve ek  maddesi uyarınca yapılması gerektiğine..." Yargıtay  Ceza Dairesinin 11/7/2006 tarih ve E.2006/3319, K.2006/4201 sayılı ilamı ise şöyledir:"... 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun  maddesinin  fıkrasındaki 'Bu Kanun kapsamına giren suçlardan mahkûm olanlardan, diğer şahsi hürriyeti bağlayıcı cezalara mahkûm edilmiş olanlar hükümlülük süresinin 3/4'ünü çekmiş olup da iyi halli hükümlü niteliğinde bulundukları takdirde talepleri olmaksızın şartla salıverilirler.' Aynı Kanunun  fıkrasındaki 'Bu hükümlüler hakkında 647 sayılı Cezaların İnfazı Hakkında Kanunun  maddesinin bir ve ikinci fıkraları ile Ek  maddesi hükümleri uygulanmaz.' 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun 'Koşullu salıverilme' başlıklı  maddesinin fıkrasındaki 'Suç işlemek için örgüt kurmak veya yönetmek ya da örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenen suçtan dolayı mahkumiyet halinde; süreli hapis cezasına mahkum edilmiş olanlar cezalarının dörtte üçünü infaz kurumunda çektikleri taktirde, koşullu salıverilmeden yararlanabilirler.' şeklindeki düzenlemeler karşısında, hükümlü hakkındaki yasadışı PKK terör örgütü üyesi olmak suçundan dolayı verilen cezanın infazının, 3/4 oranı üzerinden yapılması gerekirken, yazılı şekilde infazı sonucunda erken şartla tahliye edilmesine karar verildiği gözetilmeksizin, itirazın kabulü yerine, reddine karar verilmesinde isabet görülmediğinden ..."  Başvurucu, İstanbul  Ağır Ceza Mahkemesinin ret kararına itiraz etmiştir. İtiraz talebini değerlendiren İstanbul  Ağır Ceza Mahkemesi, 28/12/2012 tarih ve 2012/963 Değişik İş sayılı kararı ile itirazın reddine karar vermiştir. Karar, başvurucuya 14/1/2013 tarihinde tebliğ edilmiştir.  Başvurucu 5/2/2013 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.B. İlgili Hukuk 26/9/2004 tarih ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun “Zaman Bakımından Uygulama” kenar başlıklı  maddesi şöyledir:“(1) Suçun işlendiği zaman yürürlükte bulunan kanun ile sonradan yürürlüğe giren kanunların hükümleri farklı ise failin lehine olan kanun uygulanır ve infaz olunur.(2) Suçun işlendiği zaman yürürlükte bulunan kanun ile sonradan yürürlüğe giren kanunların hükümleri farklı ise, failin lehine olan kanun uygulanır ve infaz olunur.(3) (Değişik fıkra: 29/06/2005-5377 S.K./mad) Hapis cezasının ertelenmesi, koşullu salıverilme ve tekerrürle ilgili olanlar hariç; infaz rejimine ilişkin hükümler, derhal uygulanır.(4) Geçici veya süreli kanunların, yürürlükte bulundukları süre içinde işlenmiş olan suçlar hakkında uygulanmasına devam edilir.” 29/6/2006 tarih ve 5532 sayılı Kanun'un  maddesi ile değişik 12/4/1991 tarih ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu'nun  maddesi şöyledir:"Bu Kanun kapsamına giren suçlardan mahkûm olanlar hakkında, koşullu salıverilme ve denetimli serbestlik tedbirinin uygulanması bakımından 13/12/2004 tarihli ve 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun 107 nci maddesinin dördüncü fıkrası ile 108 inci maddesi hükümleri uygulanır. Tutuklu veya hükümlü iken firar veya ayaklanma suçundan mahkûm edilmiş bulunanlar ile disiplin cezası olarak üç defa hücre hapsi cezası almış olanlar, bu disiplin cezaları kaldırılmış olsa bile şartla salıverilmeden yararlanamazlar.Bu Kanun kapsamına giren suçlardan mahkûm olanlar, hükümlerinin kesinleşme tarihinden sonra bu Kanunun kapsamına giren bir suçu işlemeleri halinde, şartla salıverilmeden yararlanamazlar.Ölüm cezaları, 14/7/2004 tarihli ve 5218 sayılı Kanunun 1 inci maddesi ile değişik 3/8/2002 tarihli ve 4771 sayılı Çeşitli Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanunla müebbet ağır hapis cezasına dönüştürülen terör suçluları ile ölüm cezaları ağırlaştırılmış müebbet ağır hapis cezasına dönüştürülen veya ağırlaştırılmış müebbet ağır hapis cezasına mahkûm olan terör suçluları koşullu salıverilme hükümlerinden yararlanamaz. Bunlar hakkında ağırlaştırılmış müebbet ağır hapis cezası ölünceye kadar devam eder." 4/11/2014 tarih ve 5252 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun Yürürlük ve Uygulanma Şekli Hakkında Kanun’un  maddesinin (3) numaralı fıkrası şöyledir:“(3) Lehe olan hüküm, önceki ve sonraki kanunların ilgili bütün hükümleri olaya uygulanarak, ortaya çıkan sonuçların birbirleriyle karşılaştırılması suretiyle belirlenir.” 13/12/2004 tarih ve 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun'un  maddesinin (4) numaralı fıkrası şöyledir:"Suç işlemek için örgüt kurmak veya yönetmek ya da örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenen suçtan dolayı mahkûmiyet hâlinde; ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkûm edilmiş olanlar otuzaltı yılını, müebbet hapis cezasına mahkûm edilmiş olanlar otuz yılını, süreli hapis cezasına mahkûm edilmiş olanlar cezalarının dörtte üçünü infaz kurumunda çektikleri takdirde, koşullu salıverilmeden yararlanabilirler. Ancak, bu süreler;a) Birden fazla ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası ile müebbet hapis cezasına mahkûmiyet hâlinde kırk, b) Birden fazla müebbet hapis cezasına mahkûmiyet hâlinde otuzdört, c) Bir ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası ile süreli hapis cezasına mahkûmiyet hâlinde en fazla kırk, d) Bir müebbet hapis cezası ile süreli hapis cezasına mahkûmiyet hâlinde en fazla otuzdört,e) Birden fazla süreli hapis cezasına mahkûmiyet hâlinde en fazla otuziki, yıldır. (Ek cümle: 22/07/2010-6008 S.K/md.) Bu fıkra hükümleri çocuklar hakkında uygulanmaz."