Haklar: Adil yargılanma hakkı (Medeni Hak ve Yükümlülükler)

Başvuru, kat irtifakının sona erdirilmesine ilişkin davada gerekçesiz karar verilmesi ile yargılamanın makul sürede tamamlanmaması nedenleriyle adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.   Başvuru 24/11/2014 tarihinde yapılmıştır. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.  Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık) gönderilmiştir.   Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar özetle şöyledir: Sivas'ın Eskikale Mahallesi'nde bulunan 228 ada 56 parsel sayılı taşınmaz üzerinde 25/6/1970 tarihinde kat irtifakı tesis edilmiştir. Kat irtifakının kurulması sırasında tapu müdürlüğüne verilen onaylı mimari projeye göre bodrum, zemin ve yedi normal kattan oluşan bir bina yapılması ve kırk dokuz adet bağımsız bölüm inşa edilmesi öngörülmüştür. Buna karşın binanın bodrum, zemin ve ilk üç normal katı yapılabilmiş olup taşınmazda fiilen yirmi dokuz adet bağımsız bölüm mevcuttur. Başvurucunun bu taşınmazda kat irtifakı arsa payı bulunmaktadır. Anılan taşınmazda arsa payları bulunan T.K. ve Ö.Ş.T., başvurucunun da aralarında olduğu diğer kat irtifak hakkı sahiplerine karşı kat irtifakının sona erdirilmesi istemiyle 1/10/1998 tarihinde Sivas  Sulh Hukuk Mahkemesinde dava açmıştır. Sivas  Sulh Hukuk Mahkemesi 7/2/2001 tarihli kararıyla davanın reddine karar vermiştir. Kararın gerekçesinde dava konusu taşınmaz üzerinde projeye göre tamamlanmamış da olsa kat irtifakı kurulmuş bir yapının bulunduğu, bu nedenle kat irtifakının 23/6/1935 tarihli ve 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu'nun  maddesi uyarınca sona erdirilmesinin söz konusu olmayacağı belirtilmiştir. Anılan karar, Yargıtay  Hukuk Dairesinin 19/3/2002 tarihli kararı ile bozulmuştur. Kararın gerekçesinde ana yapının kanunda öngörülen beş yıllık süre içinde tamamlanmadığı ve otuz yılı aşkın süredir yapım tekniği açısından herhangi bir kısıtlama olmamasına rağmen kat irtifak hakkı sahiplerince bu yükümlülüğün yerine getirilmediği Mahkemece belirtilen konuda araştırma yapılarak yeniden karar verilmesi gerektiği ifade edilmiştir.  Bozma sonrası Sivas  Sulh Hukuk Mahkemesi 9/9/2004 tarihli karar ile kat irtifakının sona ermesine karar vermiştir. Temyiz üzerine Yargıtay  Hukuk Dairesi 23/3/2006 tarihli karar ile davalı kat irtifak hakkı sahiplerinden ölenlerin olduğunu bu durumun mahkemece dikkate alınmadığını belirterek incelenmeksizin kararın bozulmasına karar vermiştir. Sivas  Sulh Hukuk Mahkemesi 6/4/2011 tarihli karar ile bozma gerekçesindeki hususları da dikkate alarak kat irtifakının sona ermesine karar vermiştir. Karar gerekçesinde davalı taraflara, ayrı ayrı dava konusu edilen taşınmazda eksik kalan katların tamamlanmasında herhangi bir harcama yapmalarının mümkün olup olmadığı ve eksik kalan kısımlarını tamamlayıp tamamlayamacakları hususlarının sorulduğu belirtilmiş ve tarafların imzalı beyanları ile dava konusu taşınmazda eksik kalan katların tamamlanmasında harcama yapmalarının mümkün olmadığı ve bir araya gelip eksik kalan kısımlarını tamamlamalarının da olanaklı bulunmadığının beyan edildiği ifade edilmiştir. Mahkemece projeye uygun olarak tamamlanma ihtimali kalmayan binada kat irtifakının sona ermesine karar verilmiştir. Belirtilen karar, Yargıtay  Hukuk Dairesinin 18/6/2013 tarihli kararıyla onanmış ve karar düzeltme istemi aynı Dairenin 23/6/2014 tarihli kararıyla reddedilmiştir. Başvurucu24/11/2014 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.  634 sayılı Kanun’un  maddesi şöyledir: “Tamamlanmış bir yapının kat, daire, iş bürosu, dükkan, mağaza, mahzen, depo gibi bölümlerinden ayrı ayrı ve başlı başına kullanılmaya elverişli olanları üzerinde, o gayrimenkulün maliki veya ortak malikleri tarafından, bu Kanun hükümlerine göre, bağımsız mülkiyet hakları kurulabilir.Yapılmakta veya ileride yapılacak olan bir yapının, birinci fıkrada yazılı nitelikteki bölümleri üzerinde, yapı tamamlandıktan sonra geçilecek kat mülkiyetine esas olmak üzere, arsa maliki veya arsanın ortak malikleri tarafından, bu Kanun hükümlerine göre irtifak hakları kurulabilir.” 634 sayılı Kanun'un  maddesinin üçüncü fıkrası şöyledir:"...(Değişik fıkralar: 13/4/1983 - 2814/14 md.) Kat irtifakına konu olan arsa üzerinde, bu irtifakın kurulması sırasında verilen plana göre beş yıl içinde yapı yapılmazsa maliklerden birinin istemi üzerine, sulh hakimi, gerektiğinde ilgilileri de dinleyerek, duruma göre kat irtifakının sona ermesine veya belli bir süre için uzatılmasına karar verir. Süre istem üzerine yeniden uzatılabilir...."