Haklar: Özel hayatın ve aile hayatının korunması hakkı

Başvuru, kamudaki görevinden ihraç edilen hukukçunun baro levhasına yazılmasına ilişkin verilen kararın mahkemece iptal edilmesi nedeniyle özel hayata saygı hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.  Başvuru 17/8/2018 tarihinde yapılmıştır. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.  Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık, görüşünü bildirmiştir. Başvurucu, Bakanlığın görüşüne karşı beyanda bulunmamıştır.   Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar özetle şöyledir: Başvurucu Ereğli Orman İletme Müdürlüğü Muhakemat Müdürlüğü bünyesinde avukat olarak çalışmakta iken 1/9/2016 tarihli ve 672 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Kamu Personeline İlişkin Alınan Tedbirlere Dair Kanun Hükmünde Kararname'nin  maddesiyle, millî güvenliğe tehdit oluşturduğu tespit edilen Fetullahçı Terör Örgütü/Paralel Devlet Yapılanması (FETÖ/PDY) ile aidiyeti, iltisakı veya irtibatı olduğu değerlendirilen kamu görevlilerine ilişkin açıklanan listede başvurucunun ismine de yer verilmiş ve bu suretle başvurucu 1/9/2016 tarihinde kamu görevinden ihraç edilmiştir. Ayrıca başvurucu; terör örgütüne üye olmak suçundan 1/8/2016 tarihinde tutuklanmış, itiraz sonucu Bartın Sulh Ceza Hâkimliğinin 14/11/2016 tarihli kararıyla tahliye olmuştur. Kamu görevinden çıkarılmasının ardından başvurucu, baro levhasına avukat olarak yazılma talebiyle Zonguldak Barosuna (Baro) başvurmuştur. Başvurucunun talebi Baro Yönetim Kurulunun 18/1/2017 tarihli kararıyla kabul edilmiştir. Anılan karar Türkiye Barolar Birliği Başkanlığı Yönetim Kurulunun 3/2/2017 tarihli kararıyla uygun bulunmuştur. Söz konusu karar, Bakanlık tarafından uygun bulunmayarak bir daha görüşülmek üzere 24/2/2017 tarihinde TBB'ye geri gönderilmiştir. TBB Yönetim Kurulu, 4/3/2017 tarihli kararıyla, önceki kararında ısrar ederek başvurucunun baro levhasına yazılmasına karar vermiştir. Israr kararının gerekçesinde; başvurucu hakkında ceza soruşturması veya kovuşturmasının bulunmadığı belirtilmiştir. Ayrıca 672 sayılı KHK ile belirlenen "bir daha kamu hizmetinde istihdam edilemezler" hükmünün avukatın kamu görevlisi olmaması ve baroya kaydın istihdam olarak nitelendirilememesi dikkate alındığında somut olaya uymadığı vurgulanmıştır. Bakanlık, başvurucunun baro levhasına yeniden yazılmasına ilişkin TBB Yönetim Kurulu tarafından verilen kararın iptal edilmesi istemiyle Ankara  İdare Mahkemesi nezdinde 15/3/2017 tarihinde dava açmıştır. Dava dilekçesinde; başvurucunun 672 sayılı Olağanüstü Hal Kanun Hükmünde Kararname eki liste ile kamu görevinden çıkarıldığı, anılan KHK kapsamında alınan tedbirlerin sadece idare hukuku esaslarına göre kamu görevlisi olarak çalışanlar ile sınırlı tutularak memur ve hâkim olma niteliğini kaybedenlerin avukat olarak levhaya yazılmasının hukuk devleti ilkelerine aykırı olacağı gibi avukatlık mesleğinin itibarını zedeleyeceği belirtilmiştir. İlgili mevzuat hatırlatıldıktan sonra avukatlığın kamu hizmeti niteliğinde bulunduğu, dolayısıyla anılan Kanun Hükmünde Kararnamede belirtilen kamu hizmetinde istihdam edilme yasağının avukatlık mesleği için de geçerli olduğu ileri sürülmüştür. Davalı TBB tarafından sunulan cevap dilekçesinde; 24/3/2017 tarihli ısrar kararında belirtilen hususlara yer verilmiş ve avukatlığa engel hâlleri taşımadığı, avukatın bir kamu görevlisi olmadığı ve baroya kaydın istihdam olarak nitelendirilemeyeceği ileri sürülmüştür. Başvurucunun baro levhasına yazılma talebinin kabul edilmesine ilişkin verilen kararın ve bu yönde tesis edilen işlemin hukuka uygun olduğu ve davanın reddine karar verilmesi gerektiği belirtilmiştir. Başvurucu, Mahkemeye sunduğu dilekçe ile davalı TBB yanında davaya müdahale talebinde bulunmuş ve davanın reddini talep etmiştir.  Mahkeme, 17/1/2018 tarihli kararıyla dava konusu işlemin iptaline karar vermiştir. Kararın gerekçesinde; 7/4/1969 tarih ve 1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun  ve  maddelerinde yer alan düzenlemeler dikkate alındığında avukatlık mesleğinin kamu hizmeti ifa eden serbest meslek olduğu vurgulanmıştır. 672 sayılı OHAL KHK'sı gereğince, kamu görevinden çıkarılan kişilerin bir daha kamu hizmetinde istihdam edilemeyecekleri, meslek adlarını ve sıfatlarını kullanamayacakları, bu unvan, sıfat ve meslek adlarına bağlı olarak sağlanan haklardan yararlanamayacakları yönündeki düzenleme gözetildiğinde kamu görevinden çıkarılan kişinin avukat olarak baro levhasına yazılmasına ve avukat unvanını kullanmasına imkân bulunmadığı değerlendirmesine yer verilmiştir Söz konusu karara karşı TBB ve başvurucu tarafından yapılan itiraz Bölge İdare Mahkemesi  İdare Dava Dairesinin 3/6/2018 tarihli kararıyla, derece mahkemesinin kararının yasaya uygun olduğu gerekçesiyle kesin olarak reddedilmiştir.  Nihai karar başvurucuya 23/7/2018 tarihinde tebliğ edilmiştir. Başvurucu 17/8/2018 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.  İlgili hukuk için bkz. Tamer Mahmutoğlu [GK], B. No: 2017/38953, 23/7/2020, §§ 37-