Haklar: Adil yargılanma hakkı (Medeni Hak ve Yükümlülükler)

Başvuru, tam yargı davasının süre aşımı yönünden reddedilmesi nedeniyle mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.   Başvuru 29/12/2016 tarihinde yapılmıştır. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.   Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar özetle şöyledir: Başvurucu, Van'da lisanslı harita kadastro mühendislik bürosu sahibidir. 27/8/2008 tarihli ve 26980 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Tapu Planları Tüzüğü uyarınca tapu planlarının yapım, kontrol, aplikasyon, sayısallaştırma ve hataların düzeltilmesi işlerinin teknik sorumluluğu harita ve kadastro mühendislerine aittir.  Van Tapu ve Kadastro Müdürlüğü tarafından tapu planlarının aplikasyonu yapıldığını öğrenen başvurucu, il çapında aplikasyon işini yapmakla yetkili olduğunu ve idarenin bu uygulaması nedeniyle zarara uğradığını belirterek uygulamanın durdurulması için 20/11/2012 tarihinde idari başvuruda bulunmuştur.  Bu talep 29/12/2012 tarihli işlemle "Müdürlüğümüze uygulamanın son bulması yönünde talimatın gelmesi hâlinde uygulamanın durdurulacağı" belirtilerek reddedilmiştir. Başvurucu ret işleminin ardından 15/2/2013 tarihinde Tapu Kadastro Genel Müdürlüğüne başvurarak uygulamanın sonlandırılmasını talep etmiştir.  Başvurucunun bu talebi de 11/4/2013 tarihli işlemle reddedilmiştir.  Başvurucu bu süreci takiben taşınmaz aplikasyonunun idarece yapılması nedeniyle uğradığını ileri sürdüğü 000 TL maddi zararın ödenmesi için 3/5/2013 tarihinde Tapu Kadastro Genel Müdürlüğüne başvurmuştur. Başvurucu söz konusu istemine cevap verilmesini beklemeden 10/6/2013 tarihinde Van  İdare Mahkemesi (Mahkeme) nezdinde tam yargı davası açmıştır.  Mahkeme 4/6/2015 tarihli kararıyla davayı süre aşımı yönünden reddetmiştir. Ret gerekçesinde öncelikle 6/1/1982 tarihli ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun dava süresine ilişkin hükümlerine yer verilmiştir. Davanın idari işlemden kaynaklı olarak uğranılan zarar nedeniyle açılan tam yargı davası niteliğini haiz olduğunun altı çizilmiştir. Başvurucunun uygulamanın sonlandırılması istemiyle yaptığı 20/11/2012 tarihli ilk başvuruya olumsuz cevap verildiği ve takip eden başvuruların da ilk başvuru ile aynı içeriğe sahip olduğu vurgulanmıştır. 2577 sayılı Kanun uyarınca işlemden kaynaklanan zararlar için açılacak tam yargı davalarında işlemin tebliğinden itibaren altmış gün içinde dava açılması gerektiği hatırlatılmıştır. Somut olayda da başvurucunun uygulamanın sonlandırılması talebinin reddine dair işlemden 20/11/2012 tarihli başvurusunun reddi üzerine haberdar olduğu ifade edilerek 10/6/2013 tarihinde açılan davanın süre aşımına uğradığı belirtilmiş ve ret gerekçesi oluşturulmuştur.  Söz konusu ret hükmü Van Bölge İdare Mahkemesinin 23/12/2015 tarihli kararıyla gerekçeli onanmıştır. Onama gerekçesinde öncelikle 2577 sayılı Kanun'un  ve  maddelerine yer verilmiştir. 2577 sayılı Kanun'un anılan maddeleri uyarınca başvurucunun zarara uğramasına sebep olan işlemden en geç idareye başvurduğu 20/11/2012 tarihi itibarıyla haberdar olduğunun altı çizilmiştir. Başvurucunun bu tarihten itibaren altmış gün içinde doğrudan veya idareye 2577 sayılı Kanun'un  maddesi kapsamında başvurarak gelen cevap üzerine dava açması gerektiği ancak bu sürelerin aşılması suretiyle 10/6/2013 tarihinde açılan davada süre aşımı bulunduğu ifade edilmiş ve sonucu itibarıyla yerinde olan Mahkeme kararı belirtilen gerekçe ile onanmıştır.  Karar düzeltme istemi Erzurum Bölge İdare Mahkemesi  İdari Dava Dairesinin 26/10/2016 tarihli hükmü ile reddedilmiştir.  Başvurucu nihai kararı 24/11/2016 tarihinde tebellüğ etmesinin ardından 22/12/2016 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.   2577 sayılı Kanun'un  maddesi şöyledir:" İlgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılması üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenebilir. Bu başvurma, işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durdurur. Altmış gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. İsteğin reddedilmesi veya reddedilmiş sayılması halinde dava açma süresi yeniden işlemeye başlar ve başvurma tarihine kadar geçmiş süre de hesaba katılır." 2577 sayılı Kanun'un  maddesi şöyledir:"İlgililer haklarını ihlal eden bir idari işlem dolayısıyla Danıştaya ve idare ve vergi mahkemelerine doğrudan doğruya tam yargı davası veya iptal ve tam yargı davalarını birlikte açabilecekleri gibi ilk önce iptal davası açarak bu davanın karara bağlanması üzerine, bu husustaki kararın veya kanun yollarına başvurulması halinde verilecek kararın tebliği veya bir işlemin icrası sebebiyle doğan zararlardan dolayı icra tarihinden itibaren dava süresi içinde tam yargı davası açabilirler. Bu halde de ilgililerin 11 nci madde uyarınca idareye başvurma hakları saklıdır. "