Haklar: Adil yargılanma hakkı (Medeni Hak ve Yükümlülükler)

Başvuru, bilgi edinme talebiyle yapılan başvuruya verilen cevaba karşı açılan davada eksik ve yanıltıcı bilgi verilmesine, bu durumun yargılama aşamasında ileri sürülmesine rağmen davanın reddedilmesi nedeniyle adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.  Başvuru 2/5/2014 tarihinde İzmir Bölge İdare Mahkemesi vasıtasıyla yapılmıştır. Başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesi neticesinde başvurunun Komisyona sunulmasına engel teşkil edecek bir eksikliğinin bulunmadığı tespit edilmiştir. İkinci Bölüm İkinci Komisyonunca 5/2/2014 tarihinde, başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.  Bölüm Başkanı tarafından 18/2/2016 tarihinde, başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir. Başvurunun belgelerinin bir örneği görüş bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık görüş sunmamıştır.  A. Olaylar  Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ve Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) aracılığıyla erişilen bilgi ve belgeler çerçevesinde ilgili olaylar özetle şöyledir: Başvurucu 15/9/2006 tarihli dilekçesiyle Buca Belediye Başkanlığına (Belediye) başvurarak ikamet ettiği yerin yanında olduğunu belirttiği, 601 Sok. No: 4 adresinde ve 40590 ada 8 parsel sayılı taşınmaz üzerinde kaçak ve ruhsatsız olarak çelik yapı (yangın merdiveni) inşa edildiğini belirterek gerekli yasal işlemlerin yapılmasını istemiştir.Belediye, 601 Sok. No: 4 adresine kayıtlı taşınmaz için 5/10/2006 tarihli ve 2006/430 sayılı yapı tatil zaptı düzenlendiğini ve diğer yasal işlemlerin devam ettiğini 9/10/2006 tarihli ve 6328 sayılı yazısı ile başvurucuya bildirmiştir. Anılan yapı tatil zaptında iseparsel bilgisi olarak 40590 ada 6 sayılı parsel gösterilmiş, taşınmaz yapı sahibinin T.A. ve S.A. olduğu belirtilmiş ve taşınmazdaki yapı için "parselin çevresi 00 mt. yüksekliğinde tuğla duvarla çevrili üzeri çelik konstrüksiyon yapılı ve parsel içinde 8x5 mt. ebadında, etrafı ve üzeri galveniz saç kaplı depo ile 3x4 mt. ebadında üzeri kiremit kaplı kulübe" tespiti yapılmıştır.  Bu tespit üzerine Buca Belediye Encümeni 7/12/2006 tarihli ve 2006/2196 sayılı birinci kararıyla yapının yıkımına ilişkin karar almıştır. Ancak yapı sahiplerinin tespitinde hata yapıldığı gerekçesiyle Encümen 21/12/2006 tarihli ve 2006/2310 sayılı ikinci kararıyla önceki kararın iptal edilmesine ve gerçek malikler adına yapı tatil zaptı düzenlenmesi ile işlemlerin tamamlanmasından sonra konunun yeniden görüşülmesine karar vermiştir. Bu karar üzerine düzenlenen 26/12/2006 tarihli ve 2006/527 sayılı yapı tatil zaptında yapı maliklerinin T.A., S.A. ve Ta.A. olduğunun tespiti yapılmış ve kaçak yapı hakkında 3/5/1985 tarihli ve 3194 sayılı İmar Kanunu'nun  ve  maddelerine göre işlem yapılması gerektiği belirtilmiştir. Söz konusu yapı tatil zaptı üzerine Encümen 11/1/2007 tarihli ve 2007/65 sayılı üçüncü kararıyla kaçak yapının yıkılmasına ve yapı maliklerine para cezası verilmesine karar vermiştir. Kararın ilgili kısımları şöyledir:"Buca, 601 sokak 4-6 No.da tapunun - pafta 40590 ada, 6 parsel sayılı yere T.-S.-T.-A. tarafından yapılmakta olan inşaatın ruhsatsız olduğu tespit edilerek...2006 tarihinde Yapı Kontrol Şubesi 2006/527 sayı [lı yapı tatil zaptı] ileparselin çevresi ^^ 00 mt. yüksekliğinde tuğla duvarla çevrili ve duvar çevresi çelik konstrüksiyon yapılı ve parsel içinde ^^8x5 mt. ebadında, etrafı ve üzeri galveniz saç kaplı depo yapılı iken ... mühürlenerekdurdurulmuştur... ... inşaatın ...YIKTIRILMASINA,... ... Müşterek - Mütesemsil T.A., S.A. ve T.A.'e 650,00YTL,... PARA CEZASI uygulanmasına ..." Diğer taraftan başvurucu, konuyla ilgili olarak Belediyeye 12/7/2007 tarihinde bilgi edinme başvurusu yapmıştır. Başvurusu şöyledir:"2006 tarih ve 6328 sayı nolu yazı ile tarafıma belirttiğiniz 601 sok. No:4 adresinde kayıtlı taşınmaz için 2006 tarih ve 2006/430 sayı nolu yapı tatil zaptı düzenlediğinizi belirtmektesiniz.Konunun Belediye Encümenine sevk edilip edilmediğinin tarafıma bildirilmesini, eğer edilmediyse hangi sebeplerle sevk edilmediğinin tarafıma bildirilmesini.Konu Belediye Encümenine sevk edildiyse alınan encümen kararının bir örneğinin tarafıma gönderilmesini.Talep ediyorum." Bu talep üzerine Belediye 23/7/2007 tarihli ve 179 sayılı yazı ekinde Encümenin 2007/65 sayılı kararını (üçüncü karar, bkz. § 11) başvurucuya göndermiştir.  Başvurucu, bilgi edinme başvurusunda 2006/430 sayılı yapı tatil zaptına (bkz. § 8) göre alınan Encümen kararını (birinci karar, bkz. § 9) istediği hâlde 2007/65 sayılı Encümen kararının (üçüncü karar) gönderildiğini belirterek bilgi edinme başvurusuna hatalı cevap verilmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle dava açmıştır. İzmir  İdare Mahkemesi (Mahkeme) 19/3/2008 tarihli ve E.2007/1512, K.2008/397 sayılı kararıyla davanın reddine karar vermiştir. Karar gerekçesi şöyledir:"Dava dosyasının incelenmesinden; davacı tarafından Buca Belediye Başkanlığına verilen 2006 tarihli dilekçe ile İzmir İli, Buca İlçesi, 601 Sokak, No:4 adresinde bulunan ve tapunun 40590 ada, 6 sayılı parselinde kayıtlı olan taşınmaz üzerinde kaçak ve ruhsatsız olarak inşa edilmeye çalışılan çelik yapıyla ilgili yasal işlemlerin yapılmasının istendiği, davacının şikayet dilekçesi üzerine davalı belediyenin yapı kontrol teknisyenlerince 2006 tarihli yapı tatil zaptının düzenlenerek kaçak yapıldığı tespit edilen şikayete konu, (8x5) mt. ebadında, etrafı ve üzeri galveniz saç kaplı depo ile (3x4) mt. ebadında üzeri kiremit kaplı kulübe imalatının mühürlenerek durdurulduğu ve Buca Belediyesi Yapı Kontrol Müdürlüğünce verilen 2006 tarih ve 6328 sayılı yazıda, 601 Sokak, No:4 adresinde bulunan taşınmaz için 3194 sayılı İmar Kanunun ve maddeleri uyarınca 2006 tarih ve 2006/430 sayılı yapı tatil zaptının düzenlendiği ve diğer yasal işlemlere devam edildiği hususunun davacıya bildirildiği, davacıya yapılan bu bildirimden sonra yapının yıkımı yönünde 2006 tarih ve 2006/2196 sayılı belediye encümen kararının alındığı, ancak tapu dairesi kayıtlarından yapı sahibinin S. ve T. A. olduğunun tespit edilmesi üzerine alınan encümen kararının iptal edilmesi ve gerçek malikler adına yapı tatil zaptı düzenlenmesi, bu konudaki işlemler tamamlandıktan sonra konunun belediye encümenince yeniden değerlendirilmesi yönünde 2006 tarih ve 2006/2310 nolu belediye encümen kararının alındığı, bu kararı uygulamaya geçirmek için 2006 tarihinde tekrar yapı mahalline gidilerek gerçek yapı malikleri belirlenen kaçak yapının mühürlendiği ve 2007 tarihli, 2007/65 nolu belediye encümen kararı ile yapının yıkımına karar verildiği, davacı tarafından 4982 sayılı Bilgi Edinme Kanunu uyarınca 2007 tarihinde yapılan başvuru ile konunun belediye encümenine sevk edilip edilmediği, sevk edilmedi ise hangi sebeplerle sevk edilmediği hususlarının cevaplandırılmasının istenerek, belediye encümenine sevk edildi ise alınan encümen kararının bir örneğinin gönderilmesinin talep edildiği, davacının bu başvurusu üzerine de 2007 tarih ve 2007/179 tarihli yazı ekinde Buca Belediye Encümenince alınan 2007 tarih ve 2007/65 nolu kararın gönderildiği anlaşılmaktadır. Bakılan davada, davacı tarafından idarece gönderilen belgenin istediği bilgi ve belge ile uzaktan yakından alakasının bulunmadığı iddia edilmiş ise de, davacının Bilgi Edinme Kanunu uyarınca yaptığı başvurusu üzerine idarece gönderilen 2007 tarih ve 2007/65 nolu belediye encümen kararının, davacının2006 tarihli şikayet başvurusu üzerine gönderilen 2006 tarihli yapı tatil zaptı ile tespit edilen yapının yıkımına ilişkin olarak tesis edilen nihai işlem olduğu, bu yapı tatil zaptından sonra alınan encümen kararının ise hatalı tapu malikleri adına alınmış olması nedeniyle iptal edilerek davacıya bildirilen 2007 tarih ve 2007/65 nolu encümen kararının alındığı görülmektedir.Bu durumda, davacının bilgi edinmek amacıyla yaptığı başvuruya, idarece doğru ve yeterli bilgi ve belgenin verildiği, dolayısıyla Bilgi Edinme Kanunu ile öngörülen bilgi verme yükümlülüğünün yerinegetirildiği anlaşıldığından, iptali istenen dava konusu işlemde mevzuata ve hukuka aykırılık bulunmamış, davacı iddialarına itibar edilmemiştir." Başvurucu tarafından temyiz edilen karar, Danıştay Onuncu Dairesinin 16/10/2012 tarihli ve E.2008/4565, K.2012/4981 sayılı kararıyla onanmıştır. Başvurucunun yaptığı düzeltme talebi de aynı Dairenin 29/1/2014 tarihli E.2013/1478, K.2014/454 sayılı kararıyla reddedilmiştir.  Karar, başvurucuya 2/4/2014 tarihinde tebliğ edilmiştir. Başvurucu 2/5/2014 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.B. İlgili Hukuk 9/10/2003 tarihli ve 4982 sayılı Bilgi Edinme Kanunu'nun  maddesinin birinci fıkrası şöyledir:  "Kurum ve kuruluşlar, bu Kanunda yer alan istisnalar dışındaki her türlü bilgi veya belgeyi başvuranların yararlanmasına sunmak ve bilgi edinme başvurularını etkin, süratli ve doğru sonuçlandırmak üzere, gerekli idarî ve teknik tedbirleri almakla yükümlüdürler." 4982 sayılı Kanun’un  maddesi şöyledir:  "Bilgi edinme başvurusu, başvurulan kurum ve kuruluşların ellerinde bulunan veya görevleri gereği bulunması gereken bilgi veya belgelere ilişkin olmalıdır.Kurum ve kuruluşlar, ayrı veya özel bir çalışma, araştırma, inceleme ya da analiz neticesinde oluşturulabilecek türden bir bilgi veya belge için yapılacak başvurulara olumsuz cevap verebilirler.İstenen bilgi veya belge, başvurulan kurum ve kuruluştan başka bir yerde bulunuyorsa, başvuru dilekçesi bu kurum ve kuruluşa gönderilir ve durum ilgiliye yazılı olarak bildirilir."