Haklar: Özel hayatın ve aile hayatının korunması hakkı

Başvurucu, Ankara garnizonundan Diyarbakır garnizonuna yapılan atama işleminin iptali istemiyle açtığı davanın Askeri Yüksek İdare Mahkemesi (AYİM) tarafından reddedilmesi sonucu, Anayasa'nın  maddesinde düzenlenen aile bütünlüğünün ihlal edildiğini ileri sürmüştür.  Başvuru, 4/6/2013 tarihinde Anayasa Mahkemesine doğrudan yapılmıştır. İdari yönden yapılan ön incelemede başvurunun Komisyona sunulmasına engel bir durumun bulunmadığı tespit edilmiştir. İkinci Bölüm Üçüncü Komisyonunca, 25/7/2014 tarihinde başvurunun karara bağlanması için Bölüm kararı alınması gerekli görüldüğünden, dosyanın Bölüme gönderilmesine karar verilmiştir.  A. Olaylar Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar özetle şöyledir: Başvurucu, Türk Silahlı Kuvvetleri (TSK) emrinde uzman çavuş olarak görev yapmaktadır.  Başvurucu, 1998-2000 yılları arasında Diyarbakır garnizonunda, 2000-2012 yılları arasında Ankara garnizonunda görev yapmış, 2012 yılı atamaları kapsamında Diyarbakır  Ana Jet Üs Komutanlığı emrine atanmıştır.  Başvurucu, garnizon dışına atanma talebi olmadığı halde Diyarbakır garnizonuna atandığı, eşinin halen Ankara Üniversitesinde şef kadrosunda çalıştığı, Dicle Üniversitesinde eşinin kadro ve derecesine uygun boş kadro bulunmadığının şifahi olarak bildirildiği, atama nedeniyle aile bütünlüğünün tehlikeye girdiği, psikiyatrik tedavi gördüğü için silahsız görev yapması gerektiği yönünde raporunun bulunduğu, 4'üncü Üs Komutanlığında 12 yıldan fazladır görev yapan personel bulunduğu ve öncelikle bu kişilerin atanmaları gerektiği, keza eş ve çocuk mazeretleri ile bazı personelin isteği doğrultusunda atama yapılırken kendisinin eşine yönelik mazeretinin nazara alınmadığı hususlarını ileri sürerek, atamasının iptali istemiyle AYİM Birinci Dairesinde iptal davası açmıştır. AYİM Birinci Dairesi15/11/2012 tarih ve E.2012/769, K.2012/1209 sayılı kararıyla davanın reddine karar vermiştir. Mahkeme kararının ilgili kısmı şöyledir:“…Bu veriler karşısında objektif olarak tespit edilen sıralama dahilinde, sırasının geldiği için ikinci kez 4'üncü derece garnizona atandığı anlaşılan davacı hakkında tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Davacının safahatında ikinci kez Diyarbakır garnizonuna atanmış olmasının (ilk hizmetinin eksik olduğu da nazara alındığında) işlemi hukuka aykırı kılmayacağı; keza atandığı garnizonda tedavisini sürdürebileceği hastaneler bulunması nedeniyle bu bakımdan bir mağduriyetinin söz konusu olmadığı; rahatsızlığı nedeniyle silahla görev yapamayacağı olgusunun ise idarenin takdir yetkisi kapsamına girdiği değerlendirilmiştir.Davacı eşinin Diyarbakır garnizonunda kadrosunun bulunmadığını ileri sürmüş ise de, bu konuda yazılı bir belge sunmadığı gibi, atama mevzuatı uyarınca personelin eşlerinin durumunun emsallerine nazaran avantaj sağlamayacak şekilde kadro ve imkanlar ölçüsünde nazara alınacağından dava konusu işlemde bu yönüyle de hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.Diğer taraftan davacının emsal gösterdiği personelden bir kısmının eksik 4 ve 5'inci derece hizmeti bulunmaması nedeniyle 2012 yılı atamalarında 4 ve 5'inci derece garnizona atanmadıkları; bir kısmının halen 4 ve 5'inci derece garnizonlarda görevlerine devam ettikleri anlaşılmakla dava konusu işlemde bu yönüyle de hukuka aykırılık bulunmadığı kanaatine varılmıştır.Açıklanan nedenlerle; Hukuki dayanaktan yoksun davanın REDDİNE,…” Bu karara karşı yapılan karar düzeltme başvurusu da aynı Dairenin 30/4/2013 tarih ve E.2013/452, K.2013/505 sayılı kararı ile reddedilmiştir. Karar başvurucuya 14/5/2013 tarihinde tebliğ edilmiştir. Başvurucu Anayasa Mahkemesine 4/6/2013 tarihinde bireysel başvuru yapmıştır.B. İlgili Hukuk Anayasa’nın  maddesinin ikinci fıkrası şöyledir:“Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir.(Ek Cümle: 7/5/2010-5982/12 md.) Ancak, malî ve sosyal haklara ilişkin toplu sözleşme hükümleri saklıdır.” 18/3/1986 tarih ve 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu’nun  maddesi şöyledir:“Uzman erbaşlar, sözleşme süreleri içinde değişik bölge ve garnizonlara Türk Silâhlı Kuvvetlerinin hizmet ihtiyacı esas alınmak suretiyle atanma ve yer değiştirme işlemlerine tâbi tutulurlar veya kurs dahil geçici görevle görevlendirilirler. Bu şekilde atanan veya geçici görevle görevlendirilenlere ve ayrıca terhislerinden sonra uzman erbaş olarak atananlarla kendi kusurları olmaksızın hizmet sürelerinin bitiminde ayrılanlara 6245 sayılı Kanun ve Bütçe Kanunu esaslarına göre harcırah verilir. Geçici görevlendirmelere ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir.”