Haklar: Yaşam hakkı-Kötü muamele yasağı

Başvuru, ölüm olayına ilişkin yargılama süreciyle ilgili olarak Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi tarafından adil yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verilmesi üzerine yapılan yeniden yargılama sonucunda beraat kararı verilmesi nedeniyle yaşam hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.   Başvuru 26/11/2018 tarihinde yapılmıştır. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.  Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık görüşünü bildirmiştir. Başvurucular, Bakanlığın görüşüne karşı süresinde beyanda bulunmuştur.   Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir:  9/10/1978 tarihinde Ankara'nın Bahçelievler semtinde yaşanan ve kamuoyunda "Bahçelievler katliamı" olarak bilinen olayda yedi kişi öldürülmüştür. Başvurucular başvuru formunda, olayda yaşamını yitiren yedi kişi arasında bulunan beş kişinin kardeşleri olduğunu beyan etmiştir. Olaya ilişkin olarak Ankara Sıkıyönetim Komutanlığı 1 No.lu Askerî Mahkemesi ve Ankara  Ağır Ceza Mahkemesi (Ağır Ceza Mahkemesi) tarafından yargılamalar yapılmıştır. Yargılamalar sonucunda bir kısım sanık cezalandırılmış olup bir kısım sanık hakkında da beraat kararları verilmiştir. Yargılananlardan biri olan Ü.O. hakkında Ağır Ceza Mahkemesi tarafından verilen idam cezası kararı, Yargıtay Ceza Genel Kurulu tarafından 19/6/2001 tarihinde onanmıştır. Ü.O., Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine (AİHM) başvurmuştur. AİHM Osmanağaoğlu/Türkiye (B. No: 12769/02, 21/7/2009) kararında, Ü.O.nun mahkûmiyetine esas alınan iki tanık delilinin Ü.O.nun yokluğunda alındığını ve tanıkların sonraki aşamalarda işkence altında ifade verdiklerini belirterek söz konusu ifadeleri inkâr ettiğine işaret ederek Ü.O.nun hakkaniyete uygun olarak yargılanmaması sebebiyle savunma haklarının sınırlandığına, bu nedenle Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin (Sözleşme)  maddesinin birinci fıkrası ile üçüncü fıkrasının (d) bendinin ihlal edildiğine karar vermiştir. Bu karar üzerine Ü.O. yeniden yargılama yapılması talebinde bulunmuş, şahsın cezasının infazı 10/7/2012 tarihinde durdurulmuştur. Ağır Ceza Mahkemesi, AİHM’in ihlal kararı doğrultusunda yeniden yargılama yapılmasına karar vermiştir. Bu yargılamada başvurucuların hiçbiri yargılamanın tarafı olarak görünmemiştir. Ağır Ceza Mahkemesi yeniden yargılama sırasında , H.K., E.G.nin tanık olarak beyanlarını tekrar almıştır. Y.nin ise ölmüş olması nedeniyle tanık olarak beyanı alınamamıştır. Bu yargılama sırasında Ü.O.nun 29/6/2014 tarihinde hayatını kaybetmesi sonrasında, Ü.O.nun mirasçılarının davaya devam etme iradesiyle yeni bir avukatın vekaletnamesini mahkemeye sunmaları üzerine Ağır Ceza Mahkemesi yargılamaya devam etmiştir. Ağır Ceza Mahkemesi 12/1/2016 tarihinde, Ü.O.nun müsnet suçu işlediğine dair yeterli delil olmadığı gerekçesiyle beraatine karar vermiştir. Karar, Yargıtay  Ceza Dairesinin (Yargıtay) 16/7/2018 tarihli kararıyla onanmıştır. Söz konusu Yargıtay kararında başvuruculardan yalnızca Serhat Alten'in katılan sıfatıyla yer aldığı, diğer başvurucuların yer almadığı anlaşılmıştır. Ayrıca söz konusu kararda, başvurucu Serhat Alten'in müteveffa ile akrabalık ilişkisinin ne olduğuna dair bir bilgi de bulunmamaktadır. Söz konusu karar 30/10/2018 tarihinde tebliğ edilmiş olup başvurucular 26/11/2018 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.