icgcihan/Turkish_Constutional_Court_Decisions huggingface dataset:
Haklar: Adil yargılanma hakkı (Hukuk)-Mülkiyet Hakkı

Başvuru; kesinleşen mahkeme kararının uzun süre icra edilmemesi nedeniyle mülkiyet hakkının ve yargılamanın uzun sürmesi nedeniyle de makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir. Eşinin vefatı üzerine ölüm aylığı ödenmesi talebiyle 27/3/2007 tarihinde Sosyal Güvenlik Kurumuna (SGK) başvuran başvurucunun talebinin reddedilmesi üzerine 14/1/2008 tarihinde SGK aleyhine 1/4/2007 tarihinden itibaren ölüm aylığı bağlanması ve birikmiş aylıkların reeskont faiziyle birlikte ödenmesi için dava açılmıştır. Mahkemece 16/2/2012 tarihinde davanın kabulüyle 1/4/2007-1/7/2010 tarihleri arasındaki aylıkların yasal faiziyle başvurucuya ödenmesine karar verilmiştir. Kararın gerekçesinde; başvurucunun aylık bağlanma koşullarının oluştuğu ve talep tarihini takip eden ay başından (1/4/2007) itibaren aylık bağlanması gerekirken başvurucuya 1/1/2009 tarihinden itibaren ölüm aylığı tahsisi yapıldığı, 1/7/2010 tarihinden itibaren de ölüm aylığı ödenmeye başlandığı belirtilmiştir. Karar Yargıtayca 11/4/2013 tarihinde onanmıştır. Başvurucu, anılan kararın kesinleşmesine rağmen SGK tarafından ölüm aylıklarının ödenmediğini belirterek ölüm aylıklarının reeskont faiziyle ile birlikte ödenmesi talebiyle 9/12/2013 tarihinde SGK aleyhine ikinci kez dava açmıştır. Mahkemece 27/11/2014 tarihinde verilen davanın kabulüne dair karar, Yargıtayca 6/3/2017 tarihinde eksik inceleme gerekçesiyle bozulmuştur. Mahkemece bozma kararına uyularak 15/5/2018 tarihinde verilen 412,85 TL birikmiş aylık alacağı ile 357 TL faiz alacağının ödenmesine dair karar, Yargıtayca 20/5/2019 tarihinde düzeltilerek onanmıştır. Adalet Bakanlığı görüşü ekindeki SGK evraklarından başvurucunun alacağının tamamının 8/4/2022 tarihinde başvurucunun banka hesabına yatırıldığı anlaşılmaktadır. Başvurucu nihai hükmü 27/9/2019 tarihinde öğrendikten sonra 30/9/2019 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur. Komisyonca, başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.
Haklar: Adil yargılanma hakkı (Hukuk)-Mülkiyet Hakkı

Başvuru, silahın mülkiyetinin kamuya geçirilmesi nedeniyle mülkiyet hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir. Başvurucu, hâkim olarak görev yapmakta iken Fetullahçı Terör Örgütü ve/veya Paralel Devlet Yapılanması olarak isimlendirilen (FETÖ/PDY) örgüt ile irtibatlı olduğundan bahisle Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu Genel Kurulunun (HSK) 24/8/2016 tarihli kararıyla meslekten çıkartılmıştır. Bu karar HSK'nın 29/11/2016 tarihli kararıyla kesinleşmiştir. Başvurucu hakkında FETÖ/PDY üyeliği suçlaması ile başlatılan soruşturma kapsamında Tunceli Sulh Ceza Hâkimliğinin 16/7/2016 tarihli kararı ile başvurucunun silahına el konulup emanete alınmıştır. Başvurucu hakkında FETÖ/PDY'ye üye olma suçunu işlediği iddiasıyla Erzurum  Ağır Ceza Mahkemesinde (Ağır Ceza Mahkemesi) görülen davada 12/3/2019 tarihinde beraat kararı verilmiştir. Bu karar, istinaf edilmediğinden 20/3/2019 tarihinde kesinleşmiştir. Başvurucu 5/4/2019 tarihinde Ağır Ceza Mahkemesinden el konulan silahın iadesi ya da müsaderesi talebinin de içerisinde bulunduğu tashih ve tavzih talebinde bulunmuştur. Başvurucunun talebi sonrası Ağır Ceza Mahkemesi 8/7/2019 tarihli ek kararı ile başvuru konusu silahın suçta kullanılmadığından veya suç teşkil eden eşya olmadığından müsadere kararı verilmesine yer olmadığına hükmedilmiştir. Ayrıca söz konusu silahın taşıma ruhsatı iptal edilmemiş ise gereğinin takdir ve ifası için ek karar kesinleştiğinde bir suretinin Tunceli İl Emniyet Müdürlüğü Silah ve Patlayıcı Maddeler Şube Müdürlüğüne gönderilmesine karar verilmiştir. Bunun üzerine Tunceli İl Emniyet Müdürlüğü tarafından başvuru konusu silah, 25/7/2018 tarihli ve 7145 sayılı Kanun'un  maddesiyle 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu’na eklenen ek  maddesi gereğince mülkiyeti kamuya geçirilerek 21/11/2019 tarihinde Emniyet Genel Müdürlüğü İkmal Bakım Daire Başkanlığına teslim edilmiştir. Başvurucunun Ağır Ceza Mahkemesinin ek kararını istinaf etmesi üzerine Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi  Ceza Dairesi (Bölge Adliye Mahkemesi) 24/2/2020 tarihinde istinaf isteminin esastan reddine kesin olarak karar vermiştir. Bölge Adliye Mahkemesinin 24/2/2020 tarihli nihai kararı 24/3/2020 tarihinde başvurucuya tebliğ edilmiştir. Başvurucu 17/6/2020 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur. Komisyonca, başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.
Haklar: Yaşam hakkı-Kötü muamele yasağı

Başvuru, gözaltında kötü muamele yasağının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.   Başvuru 22/3/2019 tarihinde yapılmıştır. Başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinden sonra başvuru Komisyona sunulmuştur. Komisyonca başvurucuların adli yardım taleplerinin kabulüne ve başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.   Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir: Başvurucular, gözaltında kötü muameleye maruz kaldıklarını iddia ederek şikâyette bulunmuştur. İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı 29/11/2018 tarihinde kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vermiştir. Anılan karara yapılan itiraz 24/1/2019 tarihinde kesin olarak reddedilmiştir. Başvurucular 22/3/2019 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur. Anayasa Mahkemesi 15/9/2021 tarihli ve 2018/8110 numaralı bireysel başvuru dosyasında başvurucular hakkında kötü muamele yasağının usul boyutunun ihlal edildiğine, kararın bir örneğinin yeniden soruşturma yapılmak üzere İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmesine karar vermiştir.
Haklar: İfade özgürlüğü

Başvuru, suç duyurusunda kullanılan ifadeler nedeniyle verilen hapis cezasının ifade özgürlüğünü ihlal ettiği iddiasına ilişkindir.  Başvuru 13/2/2014 tarihinde yapılmıştır. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.   Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ve Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) aracılığıyla erişilen bilgi ve belgeler çerçevesinde olaylar özetle şöyledir: Emekli kurmay albay olan başvurucu 1960 doğumlu olup olaylar tarihinde Silivri Ceza İnfaz Kurumunda tutuklu olarak bulunmaktadır. Başvurucu, İstanbul  Ağır Ceza Mahkemesi Başkanlığına verdiği 16/5/2011 tarihli dilekçe ile bazı taleplerde bulunmuştur. Başvurucu ayrıca 26/5/2011 tarihinde İstanbul  Ağır Ceza Mahkemesine verdiği bir dilekçeylesuç duyurusu yapmıştır. İstanbul  Ağır Ceza Mahkemesi (CMK  madde ile görevli) anılan dilekçe ve suç duyurusunun "hakaret" içerdiği gerekçesiyle 20/6/2011 tarihinde Silivri Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunmuştur. Yapılan soruşturma üzerine 27/6/2012 tarihli iddianame düzenlenmiştir. Silivri  Sulh Ceza Mahkemesinde yapılan yargılama sonunda başvurucu 26/5/2011 tarihli suç duyurusunda yer alan ve iddianameye konu edilen ifadeleri nedeniyle 1 yıl 6 ay hapis cezasına mahkûm edilmiştir. Karar 3/12/2013 tarihinde Yargıtayca onanmıştır. Başvurucu, kararı 19/1/2014 tarihinde öğrendiğini beyan etmiştir. Başvurucu 13/2/2014 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.Öte yandan, başvurucu tarafından Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına itiraz yoluna gidilmesi talebinde bulunulmuştur. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca bu talep uygun görülerek 7/1/2016 tarihli yazıyla itiraz yoluna gidilmiş vekararın bozulması talep edilmiştir. Yargıtay  Ceza Dairesi 13/1/2016 tarihinde, itirazın kabulü ile hükmün bozulmasına ve yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermiştir. Silivri  Asliye Ceza Mahkemesinde yapılan yargılama sonunda 22/3/2016 tarihinde başvurucunun beraatına karar verilmiştir. Karar temyiz edilmeden kesinleşmiştir.
Haklar: Adil yargılanma hakkı (Medeni Hak ve Yükümlülükler)

Başvuru, hukuk davasının uzun sürmesi nedeniyle makul sürede yargılanma hakkı ile Anayasa'da güvence altına alınan diğer hak ve özgürlüklerin ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.  Ekli tabloda sıralanan başvurular, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemelerinden sonra Komisyonlara sunulmuştur. Komisyonlarca başvuruların kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir. Konularının aynı olması sebebiyle ekli tablonun (B) sütununda numaraları belirtilen başvuru dosyalarının 2021/12280 numaralı bireysel başvuru dosyası ile birleştirilmesine, incelemenin 2021/12280 numaralı dosya üzerinden yapılmasına ve diğer dosyaların kapatılmasına karar verilmiştir. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına gönderilmiştir.  Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir: Başvurucuların bir kısmı, haklarında yürütülen yargılamaların uzun sürmesi nedeniyle makul sürede yargılanma hakkının; bir diğer kısmı ise makul sürede yargılanma hakkının yanı sıra Anayasa'da güvence altına alınan diğer hak ve özgürlüklerinin ihlal edildiği iddiasıyla Anayasa Mahkemesine çeşitli tarihlerde bireysel başvuruda bulunmuştur.
Haklar: Kişi özgürlüğü ve güvenliği hakkı

Başvuru; gözaltı tedbiri dolayısıyla ödenen tazminatın yetersiz olması, adli kontrol tedbiri dolayısıyla tazminat ödenmemesi nedeniyle adil yargılanma ile kişi hürriyeti ve güvenliği haklarının, vekâlet ücretinin yapılan düzenlemeyle azaltılması nedeniyle de mülkiyet hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.  Başvuru 5/6/2018 tarihinde yapılmıştır. Komisyon, başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar vermiştir. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına gönderilmiştir.   Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ve Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) aracılığıyla erişilen bilgi ve belgeler çerçevesinde ilgili olaylar özetle şöyledir:  Başvurucu, hakkında yürütülen soruşturma kapsamında 15/2/2017 tarihinde gözaltına alınmış, 21/2/2017 tarihinde imza atma yükümlüğü şeklindeki adli kontrole tabi tutularak serbest bırakılmıştır. Adli kontrol tedbiri21/6/2017 tarihine kadar devam etmiştir. Yapılan yargılama sonucunda başvurucunun beraatine karar verilmiş, beraat kararı 5/10/2017 tarihinde kesinleşmiştir.  Beraat kararının kesinleşmesi üzerine başvurucu, haksız olarak yedi gün gözaltında kaldığını, gözaltı ve adli kontrol kararı nedeniyle çalışamayıp kazanç kaybına uğradığını, üzüntü ve sıkıntı çektiğini, çevresinde itibarının zedelendiğini belirterek yargılandığı davadaki 680 TL vekâlet ücreti ve gelir kaybı olarak toplam 000 TL maddi ve 000 TL manevi tazminatın ödenmesi talebiyle dava açmıştır. Dava dilekçesinde başvurucu, gözaltının haksız olduğu iddiasını beraat etmiş olmasına dayandırmıştır. Başvurucu, dilekçesinde gözaltının neden hukuka aykırı olduğuna ilişkin bir açıklamada bulunmamıştır.  Adana  Ağır Ceza Mahkemesi dört ay süreyle haftada bir gün imza atma şeklindeki adli kontrol tedbirinin çok uzun süreyle uygulanmamış olduğunu, kişi özgürlüğünü kısıtlamadığını, yasaya uygun olarak verildiğini ve ölçülülük ilkesini ihlal etmediğini, başvurucunun haftada bir gün imza atması nedeniyle çalışamamış olduğuna dair belge sunmadığını, adli kontrolün niteliğine göre çalışmaya engel olmayacağını belirterek bu tedbiri maddi ve manevi tazminatın belirlenmesinde dikkate almamıştır.  Mahkeme altı gün gözaltı için başvurucuya 960,81 TL maddi (gelir kaybı ile 680 TL yargılamadaki vekâlet ücreti), 500 TL manevi tazminat ile 375,29 vekâlet ücretinin ödenmesine karar vermiştir.  Başvurucu, hükmedilen tazminatların ve vekalet ücretinin düşük olduğunu, adli kontrol tedbirleri yönünden tazminat talebinin reddedilmesinin hatalı olduğunu, bu tedbirler yönünden de zarara uğradığını belirterek istinaf yoluna başvurmuştur.  Bölge Adliye Mahkemesi 28/3/2018 tarihinde Vergi Usul Kanunu Tebliği'ne göre ödendiği finansal kurumlarca düzenlenen belgelerle kanıtlanamayan 000 TL'nin maddi tazminata dâhil edilmek suretiyle fazla maddi tazminata hükmolunmasının hukuka aykırı olduğunu belirtmiş ve maddi tazminatı 280,81 TL olacak şekilde düzelterek istinaf başvurusunun esastan reddine kesin olarak karar vermiştir.   İlgili hukuk için bkz. A.A. [GK], B.No:2017/34502,21/10/2021, §§ 22-
Haklar: Kişi özgürlüğü ve güvenliği hakkı

Başvuru, hukuka aykırı gözaltı tedbiri dolayısıyla açılan davada ödenen tazminatın yetersiz olması nedeniyle kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir. Başvurucu, hakkında PKK/KCK silahlı terör örgütüne üye olma suçundan yürütülen soruşturma kapsamında 8/12/2016 tarihinde gözaltına alınmış; 20/12/2016 tarihinde serbest bırakılmıştır.  Başvurucu hakkında müsnet suçtan yürütülen yargılamanın sonucunda Diyarbakır  Ağır Ceza Mahkemesinin 18/9/2019 tarihli kararıyla başvurucunun eyleminin sabit olmaması nedeniyle beraatine karar verilmiştir. Kararda; başvurucunun örgüt içinde çeşitlilik ve süreklilik arz eden bir eyleminin tespit edilemediği, örgütün hiyerarşik yapısı içine girdiğine, örgüt ile arasında üyelik için gerekli bulunan organik bağın kurulduğuna dair mahkûmiyete esas teşkil edecek delil bulunmadığı belirtilmiştir. Karara karşı başvurucu yönünden kanun yoluna başvurulmamış ve karar kesinleşmiştir. Beraat kararının kesinleşmesi sonrasında başvurucu, hukuka aykırı olarak gözaltında tutulduğunu belirterek 000 TL manevi, 000 TL maddi tazminatın ödenmesi talebiyle 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun  maddesi uyarınca dava açmıştır.  Diyarbakır  Ağır Ceza Mahkemesi (Ağır Ceza Mahkemesi) 21/1/2020 tarihinde başvurucunun maddi ve manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 520,39 TL maddi tazminat ile 650 TL manevi tazminatın ödenmesine karar vermiştir. Ağır Ceza Mahkemesi "...üzerine atılı eylem nedeniyle 08/12/2016 - 20/12/2016 tarihleri arasında gözaltında kaldığı, bahse konu ceza dosyasında 18/09/2019 tarihinde sanık hakkında üzerine atılı eylem nedeniyle beraatine karar verildiği, kararın 26/09/2019 tarihinde kesinleştiği, kesinleşme işleminin 30/09/2019 tarihinde yapıldığı, gözaltında kalınan sürenin mahsup edildiğine dair bir bilgiye ulaşılamadığı..." gerekçesine dayanmıştır.  Başvurucunun istinaf kanun yolu başvurusu Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi  Ceza Dairesi tarafından 11/6/2020 tarihinde esastan kesin olarak reddedilmiştir.  Başvurucu, nihai kararı 17/6/2020 tarihinde öğrendiğini bildirmiş ve 7/7/2020 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur. Komisyonca özel hayata saygı hakkının ihlal edildiği iddiasının başvuru yollarının tüketilmemesi nedeniyle kabul edilemez olduğuna, kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının ihlal edildiği iddiasının kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.
Haklar: Özel hayatın ve aile hayatının korunması hakkı

Başvuru, yurt dışına çıkma yasağı şeklindeki adli kontrol tedbirine karar verilmesi nedeniyle özel hayata saygı hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir. Çocuk sağlığı ve hastalıkları uzmanı olan başvurucu hakkında Fetullahçı Terör Örgütü/Paralel Devlet Yapılanması (FETÖ/PDY) üyesi olduğu şüphesiyle Kayseri Cumhuriyet Başsavcılığınca 19/9/2016 tarihinde soruşturma başlatılmıştır. 22/9/2016 tarihinde gözaltına alınan başvurucu, Kayseri  Sulh Ceza Hâkimliğinin yurt dışına çıkış yasağı şeklindeki adli kontrol kararıyla serbest bırakılmıştır. Başvurucu hakkında aynı suçlamayla kamu davası açılmış ve Kayseri  Ağır Ceza Mahkemesinin 7/3/2018 tarihli kararıyla etkin pişmanlık hükümleri uygulanarak başvurucunun 1 yıl 10 ay 15 gün hapis cezasıyla cezalandırılmasına ve hakkındaki hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiştir. Söz konusu kararla birlikte yurt dışına çıkış yasağı şeklindeki adli kontrol tedbirinin devamına hükmedilmiştir. Başvurucu, 28/4/2019 tarihinde Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde düzenlenecek bir tıp kongresine katılmak istediğini belirterek kongreye ilişkin belgeyle birlikte yurt dışı çıkış yasağına dair adli kontrol kararının kaldırılması talebiyle 18/2/2019 tarihinde Kayseri  Ağır Ceza Mahkemesine başvurmuştur. Mahkeme, başvurucunun yurt dışına çıkış yasağına ilişkin adli kontrol kararının devamına ilişkin verilen kararın usule ve yasaya uygun olduğunu belirterek 19/2/2019 tarihinde talebin reddine karar vermiştir. Söz konusu ek karara yapılan itiraz Kayseri  Ağır Ceza Mahkemesinin 4/3/2019 tarihli kararıyla kesin olarak reddedilmiştir. Başvurucu, nihai hükmü 8/3/2019 tarihinde öğrendikten sonra 8/4/2019 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.
Haklar: Adil yargılanma hakkı (Medeni Hak ve Yükümlülükler)

Başvuru, işçilik alacağının tahsili talebiyle açılan davada delillerin eksik toplanması sonucu hakkaniyete aykırı karar verilmesi ve yargılamanın makul sürede sonuçlandırılmaması nedenleriyle adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.  Başvuru 24/9/2018 tarihinde yapılmıştır. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.  Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık) gönderilmiştir. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün  maddesinin (2) numaralı fıkrası uyarınca başvurunun içtihadın oluştuğu alana ilişkin olduğu değerlendirilerek Bakanlık cevabı beklenmeden incelenmesine karar verilmiştir.   Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar özetle şöyledir: Başvurucu 1/1/1998 ile 29/8/2006 tarihleri arasında özel bir şirkette işçi olarak çalışmıştır.  Başvurucu, ödenmeyen işçilik ücretlerinin tahsil edilmesi talebiyle 25/11/2010 tarihinde alacak davası açmıştır. Diyarbakır  İş Mahkemesi 11/4/2013 tarihli kararı ile davanın kısmen kabulüne karar vererek başvurucunun yıllık izin, ulusal bayram ve genel tatil ücretlerinden oluşan alacaklarının başvurucuya ödenmesine karar vermiştir.Yargıtay  Hukuk Dairesinin 18/12/2014 tarihli kararıyla hüküm bozulmuştur.  Diyarbakır  İş Mahkemesince bozma kararına uyularak devam edilen yargılama sonucunda 9/5/2018 tarihli kararla dava kısmen kabul edilmiştir.  Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sisteminde (UYAP) yapılan araştırma sonucunda Yargıtay  Hukuk Dairesinin 11/3/2019 tarihli kararı ile hükmün bozulduğu anlaşılmıştır.  Başvurucu 24/9/2018 tarihine bireysel başvuruda bulunmuştur.
Haklar: Maddi ve manevi varlığın korunması hakkı

Başvuru, kanser hastasının tedavisinde gerekli olan ilacın ithali için ödemesinin Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılanması amacıyla yapılan tedbir talebinin reddedilmesi nedeniyle maddi ve manevi varlığın korunması hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.  Başvuru 24/6/2021 tarihinde yapılmıştır. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.  Başvurucu, tedavisi süresince ilaç bedelinin ilacın ithalinde yetkili kuruluşa Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından ödenmesi yönünde tedbir kararı verilmesini talep etmiştir. Başvurucunun tedbir talebinin 7/7/2021 tarihinde kabulüne karar verilmiştir. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık) gönderilmiştir. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün (İçtüzük)  maddesinin (2) numaralı fıkrası uyarınca başvurunun içtihadın oluştuğu alana ilişkin olduğu değerlendirilerek Bakanlık cevabı beklenmeden incelenmesine karar verilmiştir.  Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ve Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) üzerinden ulaşılan bilgi ve belgelere göre ilgili olaylar özetle şöyledir: 1964 doğumlu olan başvurucuya Over Malign Neoplazmı (Yumurtalık Kanseri) tanısı konulmuştur. Başvurucunun tedavisini izleyen hekim, tedavide en isabetli seçeneğin olaparip etken maddeli Lynparza adlı ilaç olduğunu değerlenmiştir. Başvurucunun başvurusu üzerine Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu anılan ilacın kullanılmasına onay vermiştir. Başvurucu, SGK'nın ilaç bedelinin karşılanması talebinin reddi işleminin iptali ve yürütmenin durdurulması talebiyle Gaziantep  İdare Mahkemesinde (İdare Mahkemesi) dava açmıştır.  UYAP üzerinden yapılan inceleme neticesinde İdare Mahkemesinin 13/10/2021 tarihinde işlemin iptaline karar verdiği ve karara karşı SGK vekili tarafından yapılan istinaf başvurusunun inceleme aşamasında olduğu, ayrıca başvurucunun bireysel başvuruda bulunduktan sonra 7/12/2021 tarihinde hayatını kaybettiği anlaşılmıştır.
Haklar: Toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkı

Başvuru, öğretmen olan başvurucunun katıldığı bir toplantı nedeniyle hakkında disiplin cezasına hükmedilmesinin toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkı ile sendika hakkını ihlal ettiği iddiasına ilişkindir.   Başvuru 13/12/2018 tarihinde yapılmıştır. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.    Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir: Başvurucu, başvuru konusu olaylar tarihinde Tunceli'de öğretmenlik yaptığını belirtmiştir. Başvurucu aynı zamanda Eğitim ve Bilim Emekçileri Sendikası Tunceli Şubesi Yönetim Kurulu üyesi olduğunu da ifade etmiştir.  Başvurucu 8/1/2010 tarihinde Barış ve Demokrasi Partisinin (BDP) düzenlemiş olduğu ve sendikaların da katıldığı etkinliğe katılarak destek verdiği gerekçesiyle 1 yıl kademe ilerlemesinin durdurulması cezasına hükmedildiğini belirtmiştir. Başvurucunun cezalandırılmasına dayanak yapılan 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun  maddesinin (D) bendinin (o) alt bendi şu şekildedir: "125- Devlet memurlarına verilecek disiplin cezaları ile her bir disiplin cezasını gerektiren fiil ve haller şunlardır:D - Kademe ilerlemesinin durdurulması : Fiilin ağırlık derecesine göre memurun, bulunduğu kademede ilerlemesinin 1 - 3 yıl durdurulmasıdır.Kademe ilerlemesinin durdurulması cezasını gerektiren fiil ve haller şunlardır:…o) Herhangi bir siyasi parti yararına veya zararına fiilen faaliyette bulunmak." Başvurucu söz konusu cezanın iptali istemiyle dava açmıştır. Derece mahkemesi; başvurucunun bir siyasi partinin düzenlediği basın açıklaması, protesto, yürüyüş ve oturma eylemine katılarak destek verdiğini ve bu eyleminin sendikal faaliyet kapsamında da kalmadığını belirterek başvurucu hakkında uygulanan disiplin cezasında hukuka aykırılık görülmediğine ve davanın reddine karar vermiştir. Başvurucu söz konusu karara karşı temyiz talebinde bulunmuştur. Danıştay Onikinci Dairesi ret kararının hukuka ve usule uygun olduğu gerekçesiyle onanmasına karar vermiştir. Başvurucunun onama kararına karşı karar düzeltme talebi de aynı Daire tarafından düzeltmeyi gerektiren bir sebep bulunmadığı gerekçesiyle kesin olarak reddedilmiştir. Nihai ret kararı başvurucuya 26/11/2018 tarihinde tebliğ edilmiştir.  Başvurucu 13/12/2018 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.
Haklar: Adil yargılanma hakkı (Medeni Hak ve Yükümlülükler)

Başvuru, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.  Başvuru 9/12/2014 tarihinde yapılmıştır. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur. Komisyonca başvurunun kabul edilebilir olduğuna ve esasının incelenmesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.  Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık) gönderilmiştir.  Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir: Başvurucu tarafından 26/8/2004 Üsküdar  İş Mahkemesinde açılan işçi ve işveren ilişkilerinden kaynaklanan alacak davasında İlk Derece Mahkemesinin 31/7/2007 tarihli hükmü ile dava kısmen kabul edilmiş, temyiz incelemesi sonucu hüküm Yargıtay  Hukuk Dairesinin 24/4/2008 tarihli ilamı ile bozulmuş, bozma sonrası yargılamaya İstanbul Anadolu  İş Mahkemesinde devam edilmiş, 13/11/2014 tarihli hüküm ile dava kısmen kabul edilmiş, bu hükme karşı temyiz yoluna başvurulmamış bununla birlikte kesinleştirme işlemi de yapılmamıştır.