Haklar: Kişi özgürlüğü ve güvenliği hakkı

Başvuru, tutuklama tedbirinin hukuki olmaması, tutukluluğun makul süreyi aşması, resen tutukluluk incelemelerinin duruşmasız yapılması ve inceleme sonunda verilen tutukluluğun devamına ilişkin kararların tebliğ edilmemesi, tutuklanmasının yakınlarına bildirilmemesi, soruşturma dosyasına erişimin kısıtlanması ve avukat sayısına ilişkin sınırlama nedenleriyle kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının; tutuklamaya konu suçlamaların siyasi faaliyet kapsamındaki eylemlere ilişkin olması nedenleriyle siyasi faaliyette bulunma hakkının; açık görüş ve telefonla görüşme hakkının sınırlandırılması nedeniyle aile hayatına saygı hakkının ve haberleşme hürriyetinin; dışarıdan kitap almaya, mektup göndermeye engel olunması ve bir kısım gazetenin verilmemesi nedenleriyle özel hayata saygı hakkı ve haberleşme hürriyetinin; tek kişilik odada tutulma nedeniyle kötü muamele yasağının; savunma hakkının kısıtlanması nedeniyle adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.  Başvuru 23/1/2017 tarihinde yapılmıştır. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur. Komisyon tarafından başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.  Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık görüşünü bildirmiştir. Başvurucu, Bakanlığın görüşüne karşı süresinde beyanda bulunmamıştır.   Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ve Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) aracılığıyla erişilen bilgi ve belgeler çerçevesinde olaylar özetle şöyledir:A. Genel Bilgiler  PKK'nın terör örgütü olduğu ulusal ve uluslararası makamlar tarafından kabul edilmiş, tartışmasız bir olgudur. Anılan örgütün gerçekleştirdiği terörist şiddet, bölücü amaçları dolayısıyla anayasal düzene, millî güvenliğe, kamu düzenine, kişilerin can ve mal emniyetine yönelik ağır tehdit oluşturmaktadır. Bu yönüyle ülkenin toprak bütünlüğünü hedef alan PKK kaynaklı terör, onlarca yıldır Türkiye'nin en hayati sorunu hâline gelmiştir (Gülser Yıldırım (2) [GK], B. No: 2016/40170, 16/11/2017, §§ 7-18). Bununla birlikte kamuoyunda demokratik açılım süreci, çözüm süreci ve Millî Birlik ve Kardeşlik Projesi gibi farklı isimlerle ifade edilen süreç içinde 2012 yılının son döneminden itibaren PKK tarafından gerçekleştirilen terör saldırıları önemli ölçüde azalmıştır. Ancak Suriye'de son yıllarda yaşanan iç savaşın Türkiye'nin güvenliği üzerinde etkileri olmuş, PKK ve DAEŞ kaynaklı terör olayları yeniden artmaya başlamıştır. Kamuoyunda 6-7 Ekim olayları ve hendek olayları olarak bilinen terör eylemleri bunların başında gelmektedir (Gülser Yıldırım (2), §§ 19-27). Hendek olayları kapsamında PKK tarafından birçok yerleşim yerinde cadde ve sokaklara hendekler kazılıp barikatlar kurularak, bu barikatlara bomba ve patlayıcılar yerleştirilerek teröristler tarafından şehirlerin bir kısmında öz yönetim adı altında hâkimiyet sağlanmaya çalışılmıştır. Bu bağlamda çok sayıda terörist, halkın bu yerlere giriş ve çıkışını engellemek istemiştir. Güvenlik güçleri, hendeklerin kapatılması ve barikatların kaldırılması suretiyle yaşamın normale dönmesini sağlamak amacıyla operasyonlar yapmış ve teröristlerle çatışmaya girmiştir. Aylarca devam eden bu operasyon ve çatışmalar sırasında çok sayıda güvenlik görevlisi hayatını kaybetmiş, tonlarca bomba ve patlayıcı imha edilmiştir (Gülser Yıldırım (2), §§ 28-30). Terör saldırılarının gittikçe yoğunlaştığı ve ülkenin birçok bölgesine yayıldığı bu dönemde, hem güvenlik güçleri hem de siviller hedef alınmıştır. Bu bağlamda PKK tarafından 6/9/2015 tarihinde Yüksekova'da askerî karakola, 28/11/2015 tarihinde Sur'da güvenlik görevlilerine, 13/1/2016 tarihinde Diyarbakır'ın Çınar ilçesinde polis lojmanlarına,24/3/2016 tarihinde Sur'da askerî karakola, 31/3/2016 tarihinde Bağlar'da polis aracına, 11/4/2016 tarihinde Hani'de askerî karakola, 15/4/2016 tarihinde Şırnak'ta güvenlik görevlilerine, 1/5/2016 tarihinde Dicle'de jandarma binasına, 10/5/2016 tarihinde Bağlar'da polis aracına, 12/5/2016 tarihinde Sur'da doğrudan sivillere, aynı gün İstanbul'da askerî servis aracına, 29/5/2016 tarihinde Kulp'ta güvenlik görevlilerine, 30/5/2016 tarihinde Silopi'de polis aracına, 28/6/2016 tarihinde Dicle'de polis aracına, 10/8/2016 tarihinde Sur'da polis ekiplerine, 15/8/2016 tarihinde Bismil'de Bölge Trafik Müdürlüğüne, 9/10/2016 tarihinde Şemdinli'de askerî kontrol noktasına ve 4/11/2016 tarihinde Bağlar'da emniyete ait hizmet binalarına yönelik silahlı ve/veya bombalı saldırılar düzenlenmiş; ayrıca bombalı intihar saldırıları gerçekleştirilmiştir. Bu saldırılarda 60 güvenlik görevlisi ve -aralarında üç çocuk ve Diyarbakır Baro Başkanı'nın da bulunduğu- 51 sivil hayatını kaybetmiş, 308 güvenlik görevlisi ve 289 sivil yaralanmıştır.B. Başvurucunun Tutuklanmasına İlişkin Süreç Başvurucu 30/3/2014 tarihinde yapılan Yerel Seçim'de Barış ve Demokrasi Partisinden (BDP) Van Büyükşehir Belediyesi başkanı seçilmiş, İçişleri Bakanlığının 16/11/2016 tarihli kararıyla PKK ile irtibatlı olduğu gerekçesiyle görevden uzaklaştırılmıştır. Başvurucu, Van Cumhuriyet Başsavcılığınca (Başsavcılık) Van il merkezinde bulunan Karşıyaka Yenimahalle Mezarlığı'nda  bölge olarak tabir edilen kısmın PKK/KCK terör örgütü içinde faaliyet gösterirken ölen örgüt üyelerine ayrıldığının ve söz konusu bölgedeki mezar taşlarında terör örgütü mensuplarının kod adlarının ve sözde şehadet tarihlerinin yazıldığının tespit edilmesi üzerine başlatılan soruşturma kapsamında Cumhuriyet savcısının talimatıyla 17/11/2016 tarihinde gözaltına alınmıştır. Başvurucunun savunması 17/11/2016 tarihinde Cumhuriyet savcısı tarafından alınmıştır. Başvurucunun Savcılıktaki ifade alma işlemi sırasında üç avukatı da hazır bulunmuştur. İfade tutanağında belirtildiğine göre başvurucuya ifade alma işlemi öncesinde isnat edilen terör örgütüne üye olma suçuna ilişkin olay ve olgular açıklanmıştır. Başvurucu, savunmasında özetle soruşturma konusu eylemlerin siyasi faaliyetleri esnasında ifade ve düşünce özgürlüğü kapsamında yaptığı açıklamalar olduğunu belirterek suçlamaları kabul etmemiştir. Başvurucunun soruşturma konusu eylemlerle ilgili sorulan sorulara verdiği cevaplar özetle şöyledir:i. [İçişleri Bakanlığı Mülkiye Müfettişliği tevdi raporu ile ilgili olarak sorulan soruya karşılık]"Benim tevdi raporundan burada haberim oldu. Söz konusu tevdi raporu usule aykırıdır. Bizim ifademiz dahi alınmadan tevdi raporu süratle hazırlanıp suç ihbarında bulunulmuştur. Tevdi raporu içeriğindeki hususları kabul etmiyorum. Gerçeği yansıtmamaktadır ... Çünkü bizim usule aykırı hiç bir işlemimiz ve eylemimiz söz konusu olmamıştır. Mezarlıklar konusunda Van genelinde sorumluluk alanımızda kırsalda 1050 ilçe merkezde ise 100 küsür mezarlık bulunmaktadır. Karşıyaka Yenimahalle mezarlığı bunlardan sadece birisidir ve 000 metre karelik bir alandır. Tamamının peyzajı için ihaleye çıkılmıştır.  Bölge olarak tabir edilen alan sosyolojik bir gerçeğin yansımasıdır. Şöyle ki buraya yakınlarını defneden insanlar genellikle Hacıbekir, Seyrantepe gibi köy boşaltmaları neticesinde ilimize yerleşmek zorunda kalan ve çocukları ya da yakınları örgütte hayatını kaybeden insanlardır. O alanı bu kişilerin definlerinin yoğunlaşması bu sosyolojik gerçeğin bir yansımasıdır. Fiili bir durum oluşmuştur. Geçmişten beri bu mezarlık burada vardır. Mezar taşlarını bilmiyorum, kısmen olabilir. Ancak o mezarlık AKP döneminde de yani 2004-2009 yılları arasında da vardı. Etrafının duvarı o dönem yapılmıştır. Biz özel olarak bir alan ayırmadık. Soruşturma dosyası kapsamında bilgisine başvurulan ölen kişilerin yakınları kapılarına polis gittiği zaman bu şekilde ifade vermiş olabilirler, çünkü insanlar böyle bir durumda çocukları için mezar taşı yaptırdıklarını korktukları için söylemeyebilirler. Bu normal ve anlaşılırdır. Biz Belediye olarak ayrı bir alan oluşturulması ve mezar taşlarının düzenlenmesi yönünde bir karar almadık. Kaldı ki  Bölge olarak tabir edilen alanda sadece örgüt mensupları değil başkaca kişilerde defnedilmiştir. Yani orası karma bir alandır." ii. [İhale evrakları arasında bulunan ve terör örgütü mensuplarının defnedildiği ve sözde şehitlik olarak adlandırılan  bölgeye ilişkin inşaat mahal listesinde ' Bölge alanında defni gerçekleştirilen mezarlara yapılacak mermer başlıkların yazıları idarenin isteği doğrultusunda yapılacaktır.' şeklinde şerh/dipnot düşüldüğü şeklindeki bir tespite ilişkin soruya karşılık]" Bölgeye ilişkin neden böyle dipnot düşülmüş bilmiyorum, ancak yinelemek gerekirse  Bölge sadece örgütteyken hayatını kaybedenlerin defnedildiği bir alan değildir. Bu bölge çalışması mezarlıklar daha önceden yapılırken kişiler akrabalarının yakınlarının mezarlarına ulaşmakta sıkıntılar çekmekteydi. Bizde bu esnada mezarlıkların peyzajlarını yapmaya çalıştık."iii. [Z.T. isimli kişinin 'Ben bu işte 63 dönüm olan mezarlığın peyzajını ve bölgelendirilmesini yapmıştım, mezarlık alanına 1 den başlayarak 12 veya 13'e kadar bölgelendirdim.' şeklindeki ifadesine karşılık]"Benim bu ifadeden kastım dolan mezarlık bölgesinin  Bölgeye denk düştüğü anlamındadır."iv. [''Siz  bölge tabir edilen ve şehitlik alanı olarak kullanıldığı iddia edilen alana gittiniz mi? Buradaki mezar taşlarında ölen terör örgütü mensuplarının kod adlarının ve örgüte katılım tarihlerinin yer aldığı mezarları gördünüz mü?" şeklindeki bir soruya karşılık]"Özel olarak inceleme amaçlı olarak gitmedim. Dolayısıyla özel olarak böyle bir şeyi farketmedim. Mezarlığa en son dün bir parti çalışanımızın kızının ölümü nedeniyle defin için gittim. O zaman da kalabalık olduğu için böyle bir şeyi fark etmedim."v. [Dosya içeriğinde yer alan görüntü inceleme ve şahıs tespit tutanağına karşılık]"Tutanaktaki görüntülerdeki kişi benim yukarıda ifademde belirttiğim gibi eski il başkan yardımcımızın kızı örgütteyken ölmüştü dün itibariyle onun defnine katıldım ve Yenimahalle mezarlığına gittim. Mezarlık girişinden sonra namaz alanının karşı tarafına defnedildi. Çevredeki diğer mezarlara tek tek bakmadığım için örgüt mensuplarına ait mi değil mi bilmiyorum."vi. [Dosya içinde yer alan görüntü çözüm tutanağında 20/12/2015 tarihinde Demokratik Bölgeler Partisi Van İl Başkanlığı organizesinde ve Halkların Demokratik Partisi ve Tutuklu, Hükümlü Yakınları Yardımlaşma Derneği (TUYADDER) Van İl Başkanlıklarının desteği ile düzenlenen 'Abdullah öcalan'ın özgürlüğü Kürt halkı ve ezilen tüm halkların özgürlüğüdür.' adı altındaki yürüyüşe katılıp katılmadığına ve söz konusu görüntülerdeki kişinin kendisi olup olmadığı yönündeki bir soruya karşılık]"Görüntülerdeki kişi benim, ancak bu yürüyüşü ve hangi ad altında yapıldığını hatırlamıyorum.Ancak genelde partinin etkinliklerini katılırım." Cumhuriyet savcısı 17/11/2016 tarihinde başvurucuyu terör örgütüne üye olma suçundan tutuklanması istemiyle Van Sulh Ceza Hâkimliğine sevk etmiştir. Tutuklama talep yazısının ilgili kısmı şöyledir:"...Soruşturma kapsamında Karşıyaka Yenimahalle mezarlığında  Bölge olarak tabir edilen kısmın PKK/KCK terör örgütü içerisinde faaliyet gösterirken ölen kişilere ayrıldığının tespit edildiği, söz konusu bölgedeki mezar taşlarında ölen terör örgütü mensuplarının kod adının ve şehadet tarihlerinin yazıldığının tespit olunduğu, İç İşleri Bakanlığı raporunun ekinde (Ek 20/1) mezarlık alanının kuşbakışı görüntüsünün yer aldığı ve kırmızı alan içerisinde gösterilen yerin terör örgütü mensuplarının defnedildiği ve sözde şehitlik olarak tabir edilen alan olduğu, mavi alan içerisinde gösterilen yerin ise normal vatandaşların defnedildiği alan olduğunun belirlendiği ve belirtildiği, Soruşturma kapsamında tanık olarak ifadeleri alınan bir kısım ölen terör örgütü mensuplarının yakınlarının 'oğlunun mezarlığını yaptırmadığı ... hazır şekilde boş 3-4 tane daha mezar vardı, yine oğlum gibi PKK'da ölenlerin mezarları vardı ... Ben anladım ki mezarların bir köşesi PKK'lılar için ayrılmıştı', ' ... isimli şahıs biz PKK'da iken şehit düşenlere Yenimahalle mezarlığında şehitlik yapmışız hepsini oraya defnediyoruz, senin oğlunu da oraya defnedeceğiz dedi.' şeklinde beyanlarda bulundukları ve söz konusu mezar taşlarının yapılmasında ve cenazelerin sözde şehitlik tabir edilen alana gömülmelerinde insiyatif sahibi olmadıklarının anlaşıldığı, Sözde KCK sözleşmesinin  maddesinde geçen 'şehit aileleri ile dayanışma ve gaziler komitesinin şehitlerin araştırılması, şehitliklerin geliştirilmesi ve şehit ailelerinin örgütlendirilmesi için çalışır.' şeklinde ibarenin olduğu, şüphelinin KCK sözleşmesi ile uyum içerisinde sözde şehitlikler oluşturdukları, dosya içerisinde mevcut, Yenimahalle Karşıyaka Peyzaj düzenleme işi inşaat mahal listesine dipnot/şerh olarak şehitlik tabir edilen bölgeye ilişkin not 3'te ' Bölge alanında defni gerçekleştirilen mezarlara yapılacak mermer başlıkları yazıları idarenin isteği doğrultusunda yapılacaktır.' şeklinde ibarenin bulunduğu, bu hususun da ölen terör örgütü mensubu yakınlarının ifadelerini belgesi ile doğruladığı, Şüphelilerden Bekir Kaya'nın Van Büyükşehir Belediyesi Başkanı olduğu, İç İşleri Bakanlığı tevdi raporunda da açıkça belirtildiği üzere bölücü terör örgütüne destek vermek amacıyla, sözde şehitlik oluşturması kararının belediye çalışanlarının kendi insiyatifi ile yapamayacakları en üst amir olan şüphelinin bu organizasyon içerisinde yer almamasının düşünülemeyeceği kaldı ki dosya içeriğindeki görüntü inceleme ve şahıs tespit tutanağının incelenmesinde şüpheli Bekir Kaya'nın 16/11/2016 tarihinde bizzat 7 Ekim 2016 tarihinde güvenlik güçlerinin yürütmüş olduğu operasyonda öldürülen R.Z.B. isimli örgüt mensubunun sözde şehitlikte defnine bizzat katıldığının anlaşıldığı, şüpheli Bekir Kaya'nın 20/12/2015 tarihinde ise 'Abdullah Öcalan'ın özgürlüğü Kürt halkı ve ezilen tüm halkların özgürlüğüdür.' adı altında düzenlenen yürüyüşe katıldığının tespit olunduğu, Başka nedenler ve dosya içeriğindeki delillerden anlaşılacağı üzere KCK sözleşmesinin  maddesine uygun olarak sözde şehitliklerin şüpheli Bekir Kaya'nın bilgisi dahilinde oluşturulduğu kendisinin de bu organizasyona dahil olduğunu, terör örgütü ile organik bağ ve hiyerarşik ilişki içerisine girilmeksizin, büyükşehir belediyesine ait bir mezarlığın bir kısmının ayrılarak sözde şehitlik yapılmasının düşünülemeyeceği, bu anlamda şüphelinin terör örgütü üyeliği hususunda kuvvetli suç şüphesinin oluştuğu, şüphelinin alınan savunmasında suçlamaları kabul etmediği ancak yukarıda açıklanan hususlar ışığında savunmalarına itibar edilemeyeceği, şüphelinin daha önceden de Van  Ağır Ceza Mahkemesi Hakimliğince terör örgütü üyeliği suçundan yargılandığı ve cezalandırıldığı ancak iddianame tarihinden sonra da eylemlerine devam ettiği, ...Şüphelilerin üzerilerine atılı suçu işlediklerine dair kuvvetli suç şüphesinin varlığını gösteren olguların ve tutuklama nedeninin bulunduğu anlaşılmakla;Şüphelilerin üzerilerine atılı suçun vasıf ve mahiyeti, mevcut delil durumu, suça dair yasada yazılı cezanın üst haddi dikkate alınarak 5271 sayılı CMK'nın  vd. maddeleri uyarınca ayrı ayrı tutuklanmalarına karar verilmesi kamu adına talep olunur." Anılan talep yazısı sorgu işlemi öncesinde Van  Sulh Ceza Hâkimliği tarafından başvurucuya okunmuştur. Sorgu tutanağında, başvurucuya isnat edilen suçların okunup anlatıldığı da belirtilmiştir. Bu sırada başvurucunun üç avukatı da hazır bulunmuştur. Başvurucu, Hâkimlikte Savcılık ifadesine benzer beyanlarda bulunarak suçlamaları kabul etmemiştir. Van  Sulh Ceza Hâkimliği 18/11/2016 tarihinde, başvurucunun terör örgütüne üye olma suçundan tutuklanmasına karar vermiştir. Kararın ilgili kısmı şöyledir: "... Şüpheli Bekir Kaya hakkında; Bahsi geçen ihalede; KCK sözleşmesi ile uyum içerisinde olan sözde şehitlik olan, Yenimahalle Karşıyaka Peyzaj düzenleme işine inşaat mahal listesine dipnot düşülerek 'şehitlik' tabir edilen bölgede 'mezarlara yapılacak mermer başlıkları yazıları idarenin isteği doğrultusunda yapılacaktır' şeklindeki ibarenin bulunduğu, bu hususun da ölen terör örgütü mensubu yakınlarının ifadelerini belgesi ile doğruladığı, ayrıca şüphelinin 16/11/2016 tarihinde bizzat 7 Ekim 2016 tarihinde güvenlik güçlerinin yürütmüş olduğu operasyonda öldürülen 'R.Z.B.' isimli örgüt mensubunun sözde şehitlikte defnine bizzat katıldığı, şüphelinin 20/12/2015 tarihinde ise 'Abdullah Öcalan'ın özgürlüğü Kürt halkı ve ezilen tüm halkların özgürlüğüdür.' adı altında düzenlenen yürüyüşe katıldığının tespit edildiği, tüm bu hususlar ve tespitler doğrultusunda; şüphelinin terör örgütü üyeliği hususunda kuvvetli suç şüphesinin oluştuğu ... şüphelilerin üzerine atılı suçlamaya ilişkin soruşturma dosyası içerisindeki bilgi ve belgeler birlikte değerlendirildiğinde şüphelilerin üzerine atılı suçu işlediklerine dair kuvvetli suç şüphesinin varlığını gösteren somut deliller ve tutuklama nedenlerinin bulunduğu, şüphelilerin üzerine atılı suçun vasıf ve mahiyeti mevcut delil durumu, atılı suça dair yasada yazılı cezanın üst haddi ve şüphelilerin üzerine atılı suçun CMK'nın  maddesinde sayılan katalog suçlardan olması sebebiyle bir tutuklama nedeninin var sayıldığı, yargılama sonunda şüpheliler hakkında mahkumiyet hükmü tesis edilmesi halindeverilmesi muhtemel cezaya göre tutuklama tedbirinin ölçülü olacağı kanaatine varılarak Van Başsavcılığının talebinin kabulü ile şüphelilerin CMK'nın  maddesi gereğince ... [tutuklanmasına karar verildi.]" Başvurucunun tutuklama kararına yaptığı 22/11/2016 tarihli itirazı Van  Sulh Ceza Hâkimliği 23/11/2016 tarihinde benzer gerekçelerle kesin olarak reddetmiştir. Başsavcılığın 12/1/2017 tarihli talebi üzerine başvurucunun tutukluluk durumunu inceleyen Van  Sulh Ceza Hâkimliği 13/1/2017 tarihinde başvurucunun tutukluluk hâlinin devamına karar vermiştir. Başvurucu, başvuru formunda anılan tutukluluğun devamı kararlarına itiraz ettiğine dair bir bilgi ya da belge sunmamıştır. UYAP üzerinden yapılan incelemede de başvurucunun söz konusu tutukluluk hâlinin devamına dair kararlara itiraz ettiğine ilişkin bir kayda rastlanmamıştır. Bununla birlikte başvurucu, tutukluluk hâlinin devamına dair kararların kendisine tebliğ edilmediğini ileri sürmüştür. Başvurucu 23/1/2017 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur. Başsavcılığın 3/6/2017 tarihli ve 2017/825 sayılı iddianamesi ile başvurucunun terör örgütüne üye olma ve kanuna aykırı toplantı ve gösteri yürüyüşüne silahsız katılarak ihtara rağmen dağılmama suçlarından cezalandırılması istemiyle aynı yer ağır ceza mahkemesinde kamu davası açılmıştır. İddianamede öncelikle PKK/KCK terör örgütü ile ilgili genel bilgilere yer verilerek örgütün çeşitli yapılanmalarından bahsedildikten sonra başvurucunun ve diğer şüphelilerin suçlamaya konu edilen eylemlerinden söz edilmiştir. Öte yandan iddianame ile başvurucunun yanı sıra yedi şüpheli hakkında terör örgütüne üye olma ve terör örgütüne bilerek ve isteyerek yardım etme suçlarından davalar açılmıştır.  İddianamede başvurucuya yöneltilen suçlamaya esas olgular özetle şöyledir: i. Suç tarihinde başvurucunun Van Büyükşehir Belediyesi başkanı olduğu belirtilerek KCK sözleşmesinin bir gereği olarak ve örgüte destek vermek amacıyla sözde şehitlik oluşturulması kararının -Yenimahalle Karşıyaka Peyzaj Tasarımı ve Çevre Düzenleme İşi ihalesinin nihai olur mercii olarak- başvurucu tarafından alındığı ve diğer şüphelilerle birlikte uygulamaya konulduğu iddia edilmiştir.ii. Dosyada mevcut olan görüntü inceleme ve şahıs tespit tutanağına göre 7/10/2016 tarihinde güvenlik güçlerinin yaptığı operasyonda öldürülen R.Z.B. isimli örgüt mensubunun 16/11/2016 tarihinde sözde şehitlikte yapılan defin işlemine başvurucunun da katıldığı belirtilmiştir.iii. Başvurucunun 20/12/2015 tarihinde "Abdullah Öcalan'ın özgürlüğü Kürt halkı ve ezilen tüm halkların özgürlüğüdür." adı altında düzenlenen yürüyüşe katıldığı belirtilmiştir.iv. Van Büyükşehir Belediyesinin toplu taşıma hizmetinde 19/9/2016 tarihinde meydana gelen aksama üzerine konuya ilişkin olarak emniyet görevlilerince yapılan araştırma sonucunda tutulan tutanağa göre KHK ile Erciş Belediyesine kayyum atanmasını protesto etmek amacıyla Van Büyükşehir Belediyesinin talimatıyla belediye otobüslerinin faaliyet göstermediklerinin tespit edildiği belirtilmiştir. Bu bağlamda Van Defterdar Yardımcısı tarafından düzenlenen 1/12/2016 tarihli rapora göre 18/9/2016 tarihinde daire başkanlarının katıldığı bir toplantıda başvurucunun protesto eylemini gizlemek amacıyla -genel işleyişin aksine bir talimatla- araçların tamamının bakıma alınması talimatını verdiği, kaldı ki Van Büyükşehir Belediyesi İkmal Bakım Daire Başkanlığından alındığı belirtilen 22/11/2016 tarihli yazıya göre söz konusu tarihte toplu bakım ve onarımı gösterir herhangi bir belge olmadığının anlaşıldığı, yine protesto eylemleri kapsamında 20/9/2016 tarihinde belirli bir süre çöp toplama işleminin yapılmadığının da tespit edildiği belirtilmiştir. Başsavcılık başvurucunun söz konusu protesto eylemlerini -Millî İstihbarat Teşkilatı ve Van İl Emniyet Müdürlüğünce yapılan tespitlere göre- PKK/KCK'nın üst düzey yöneticileri tarafından 2016 yılı Eylül ayında kayyum atamalarına karşı örgütün hareket tarzının ne olacağına ilişkin olarak "kayyum atanan belediyelerde dayanışma amacı ile protesto eylemlerinin düzenleneceği ve iki saatlik toplu iş bırakma eylemi gerçekleştirileceği" yönündeki talimat doğrultusunda gerçekleştirdiğini iddia etmiştir.v. Van Büyükşehir Belediyesinin %96 pay ile ortağı olduğu Mavi Kent A.Ş.nin eski Yönetim Kurulu üyeleri olan başvurucu ve diğer şüpheli K. tarafından işveren temsilcileri sıfatıyla 14/7/2015 tarihli toplu iş sözleşmesi gereğince kesinti yapılarak31/10/2016 tarihli ve 677 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması Hakkında KHK kapsamında terör bağlantısı nedeniyle kapatılan Van Yoksullukla Mücadele Derneğine kaynak aktarıldığı, bu bağlamda söz konusu sözleşmenin geçici  maddesi uyarınca işçi ücretlerinden destek ve yardım adı altında aylık 10 TL olmak üzere 2015 yılında 950 TL ve 2016 yılında 720 TL olmak üzere toplam 670 TL kesinti yapıldığı, bu paranın Şirketin bir bankadaki hesabında tutulduktan sonra 17/3/2016 tarihinde 420 TL ve 19/8/2016 tarihinde 000 TL olmak üzere toplam 420 TL'sinin 677 sayılı KHK kapsamında kapatılan Van Yoksullukla Mücadele ve Sürdürülebilir Kalkınma Derneğine aktarıldığının tespit edildiği belirtilmiştir. Başsavcılık, tüm bu hususlar ve dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde başvurucunun PKK/KCK terör örgütü ile organik bağ ve hiyerarşik ilişki içinde olduğunu ileri sürerek terör örgütüne üye olma suçunu işlediğini iddia etmiştir. Van  Ağır Ceza Mahkemesi (Mahkeme) 21/6/2017 tarihinde 3/6/2017 tarihli iddianameyi kabul etmiş ve E.2017/216 sayılı dosya üzerinden kovuşturma aşaması başlamıştır. Mahkeme 30/12/2016 tarihinde tensiben başvurucunun tutukluluk hâlinin devamına da karar vermiştir. Öte yandan Başsavcılığın 21/6/2017 tarihli ve 2017/921 sayılı iddianamesiyle terör örgütüne üye olma, 21/6/2017 tarihli ve 2017/923 sayılı iddianamesiyle terör örgütüne üye olma, 21/6/2017 tarihli ve 2017/926 sayılı iddianamesiyle terör örgütüne üye olma, 21/6/2017 tarihli ve 2017/930 sayılı iddianamesiyle terör örgütüne üye olma ve suç örgütlerinin isimlerini kullanarak tehditte bulunma, 4/1/2018 tarihli ve 2018/23 sayılı iddianamesiyle terör örgütüne üye olma, 7/3/2018 tarihli ve 2018/437 sayılı iddianamesiyle terör örgütüne üye olma, 21/2/2018 tarihli ve 2018/340 sayılı iddianamesiyle terör örgütüne üye olma suçlarından cezalandırılması istemiyle -tutuklamaya konu edilmeyen eylemler nedeniyle- başvurucu hakkında aynı yer ağır ceza mahkemesinde dava açılmıştır. İddianamelerde başvurucunun suçlamaya konu eylemlerine yer verilerek terör örgütü PKK'ya destek sağladığı belirtilmiş ve söz konusu eylemleri örgüt hiyerarşisi içinde gerçekleştirdiği iddia edilmiştir. Mahkeme, bu iddianameleri de kabul etmiş; açılan kamu davalarını tensiple birlikte E.2017/216 sayılı ana dosyayla birleştirmiş ve yargılamaya bu dosya üzerinden devam etmiştir. Mahkemece 8/9/2017 tarihinde yapılan ilk duruşmada başvurucunun savunması alınmıştır. Başvurucu Savcılıktaki savunmasına benzer beyanlarda bulunmuştur. Mahkeme duruşma sonunda başvurucunun tutukluluk hâlinin devamına karar vermiştir.  Mahkeme 18/10/2018 tarihinde yaptığı duruşmada başvurucunun silahlı terör örgütüne üye olma suçunu işlediğinden bahisle 7 yıl 15 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına ve hükmen tutukluluk hâlinin devamına karar vermiştir. Kararda, başvurucunun güvenlik güçlerince öldürülen bir PKK mensubunun sözde şehitlik olarak düzenlenen yerde gerçekleştirilen cenaze törenine katılması, PKK'nın talimatları doğrultusunda gerçekleştiği belirtilen ve açık bir şekilde PKK'nın propagandasının yapıldığı gösteri ve toplantılara katılması, PKK ile irtibatlı oldukları gerekçesiyle bir kısım belediye başkanının görevden uzaklaştırılmasını protesto etmek için Van Büyükşehir Belediyesinde temizlik ve ulaşım hizmetlerinin durdurulması yönünde talimat vermesi, PKK mensupları için sözde şehitlik yapılmasına, Belediyenin cenaze hizmetleri dışına çıkarak terör örgütü mensupları için düzenlenen alandaki mezar taşlarını özel olarak yaptırıp örgüt üyelerinin kod adlarının mezar taşlarına yazmasına izin vermesi, ayrıca PKK ile irtibatlı olduğu belirtilen derneklere para aktarması şeklinde gerçekleştirdiği belirtilen eylemlerinin mahkûmiyet kararına esas alındığı anlaşılmaktadır. Kararda başvurucunun konutunda yapılan aramada terör örgütü liderine ait "Nasıl Yaşamalı" ve -hakkında toplatma kararı olduğu belirtilen- "Delila Bir Genç Kadın Gerillanın Günlükleri" isimli kitapların ele geçirilmiş olmasına da yer verilmiştir. Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi  Ceza Dairesi 9/1/2020 tarihinde başvurucunun istinaf talebinin esastan reddine karar vermiştir. Dava, bireysel başvurunun incelendiği tarih itibarıyla temyiz aşamasında derdesttir ve başvurucunun hükmen tutukluluk durumu devam etmektedir. Öte yandan başvurucu, İçişleri Bakanlığı tarafından 16/12/2016 tarihinde verilen görevden uzaklaştırma kararı ve yerine Van Valisi'nin görevlendirilmesi işlemine karşı yürütmenin durdurulması istemli olarak 12/1/2017 tarihinde Van İdare Mahkemesinde iptal davası açmıştır. Van  İdare Mahkemesi 15/3/2017 tarihinde yürütmenin durdurulmasına ilişkin talebi kanuni şartların gerçekleşmediği gerekçesiyle reddetmiştir. Mahkeme 2/11/2017 tarihinde ise görevden uzaklaştırma ve yerine atama yapılması işlemlerinde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna vararak her iki işlem yönünden iptal davasının reddine karar vermiştir.  Karar, yasal süresi içinde taraflarca kanun yoluna başvurulmadığından 16/1/2018 tarihinde kesinleşmiştir.  3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun  maddesinin birinci ve ikinci fıkraları şöyledir:"Görevleriyle ilgili bir suç nedeniyle haklarında soruşturma veya kovuşturma açılan belediye organları veya bu organların üyeleri, kesin hükme kadar İçişleri Bakanı tarafından görevden uzaklaştırılabilir.Görevden uzaklaştırma kararı iki ayda bir gözden geçirilir. Devamında kamu yararı bulunmayan görevden uzaklaştırma kararı kaldırılır." 6/1/1982 tarihli ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İdari dava türleri ve idari yargı yetkisinin sınırı" kenar başlıklı  maddesinin (1) numaralı fıkrasının (a) ve (b) bendi şöyledir:" İdari dava türleri şunlardır:a) İdarî işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlâl edilenler tarafından açılan iptal davaları,b) İdari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılan tam yargı davaları, [...]"  2577 sayılı Kanun'un "Üst makamlara başvurma" kenar başlıklı  maddesi şöyledir:" İlgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılması üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenebilir. Bu başvurma, işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durdurur. Altmış gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. İsteğin reddedilmesi veya reddedilmiş sayılması halinde dava açma süresi yeniden işlemeye başlar ve başvurma tarihine kadar geçmiş süre de hesaba katılır.” İlgili ulusal ve uluslararası hukuk için ayrıca bkz. Gülser Yıldırım (2), §§ 64-