Haklar: Adil yargılanma hakkı (Suç İsnadı)

Başvuru, kaçakçılık suçunda kullanılan otobüsün müsadere edilmesine karar verilmesi nedeniyle mülkiyet hakkının; delillerin takdirinde hata yapılarak mahkûmiyete hükmedilmesi nedeniyle de adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.  Başvuru 31/5/2017 tarihinde yapılmıştır. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur. Komisyonca başvuruların kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.  Bölüm Başkanı tarafından başvuruların kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık görüş bildirmemiştir.   Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar özetle şöyledir: Başvurucu, otobüs işletmeciliği yapmaktadır. 79 EB 718 plaka sayılı yolcu nakil otobüsü trafik sicilinde başvurucu adına tescillidir. Kolluk görevlilerince 20/6/2015 tarihinde otoyolda yapılan kontrol sırasında 79 EB 718 plakalı otobüs durdurulmuştur. Yapılan aramada otobüsün sol üst teker ve sağ arka teker üzerindeki bölmenin bagaj kısımlarında su kutularına gizlenmiş gümrük kaçağı 000 paket sigara tespit edilmiştir. Arama sırasında otobüste bulunan başvurucu, sigara paketlerinin kendisine ait olduğunu ve bunları satmak amacıyla aldığını ifade etmiştir. Adana Cumhuriyet Başsavcılığı (Başsavcılık), ele geçirilen gümrük kaçağı 000 paket sigaraya el konularak imha edilmek üzere tasfiye edilmesini ve otobüse ait trafik tescil kaydına satılamaz devredilemez şerhi konulmasını 21/3/2007 tarihli ve 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu kapsamında talep etmiştir. Adana  Sulh Ceza Hâkimliği 11/6/2015 tarihli kararı ile söz konusu talepleri kabul etmiştir. Başsavcılığın 29/7/2015 tarihli iddianamesi ile başvurucunun 5607 sayılı Kanun'un ,  ve  maddeleri gereğince cezalandırılmasını, ayrıca el konulan gümrük kaçağı 000 paket sigarının ve suçun icrasını kolaylaştırmada kullanılan otobüsün 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun  maddesinin (1) numaralı fıkrası gereğince müsaderesine karar verilmesi talep etmiştir. Adana  Asliye Ceza Mahkemesi (Mahkeme) tarafından alınan bilirkişi raporunda 000 paket sigaranın gümrüklenmiş değeri 520,27 TL olarak tespit edilmiştir. Mahkeme 26/1/2017 tarihli kararı ile başvurucunun ticari amaçlı gümrük kaçağı sigara bulundurmak suçundan 2 yıl 6 ay hapis ve 600 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına karar vermiştir. Mahkeme 5607 sayılı Kanun'un 10/2 ve  maddeleri delaletiyle 5237 sayılı Kanun'un  maddesi gereğince otobüsün müsaderesine karar vermiştir. Müsadereye ilişkin kararın gerekçesinde Mahkeme, otobüsün daha önceki bir kaçakçılık suçuna ilişkin ceza yargılaması tamamlanmadan ikinci kez yine başvurucu tarafından suçta kullanıldığını belirtmiştir. Mahkeme, otobüste yakalanan kaçak eşyanın kaim değerinin 250 TL olup otobüsün rayiç bedeline göre esaslı bir kısmını teşkil etmediğini, buna karşın yüklü miktarda sigaranın hacim ve miktar bakımından ancak söz konusu otobüsle taşınması mümkün olduğundan taşıma kapasitesinin aracın esaslı bir kısmını teşkil ettiğini ifade etmiştir. Mahkeme son olarak otobüsün kaçak sigara taşınması işine tahsis edildiğini belirtmiştir. Başvurucu, Mahkeme kararına karşı istinaf yoluna başvurmuştur. Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi  Ceza Dairesi itirazın esastan reddine kesin olarak karar vermiştir. Nihai karar 2/5/2017 tarihinde başvurucuya tebliğ edilmiştir. Başvurucu 31/5/2017 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.  5607 sayılı Kanun'un "Kaçakçılık suçları" kenar başlıklı  maddesinin ilgili kısımları şöyledir:"(1) Eşyayı, gümrük işlemlerine tabi tutmaksızın ülkeye sokan kişi, bir yıldan beş yıla kadar hapis ve on bin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır. Eşyanın, gümrük kapıları dışından ülkeye sokulması halinde, verilecek ceza üçte birinden yarısına kadar artırılır.... (5) Birinci ila dördüncü fıkralarda tanımlanan fiillerin işlenmesine iştirak etmeksizin, bunların konusunu oluşturan eşyayı, bu özelliğini bilerek ve ticarî amaçla satın alan, satışa arz eden, satan, taşıyan veya saklayan kişi, bir yıldan üç yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır.... (10) Kaçakçılık suçunun konusunu oluşturan eşyanın akaryakıt ile tütün, tütün mamulleri, etil alkol, metanol ve alkollü içkiler olması halinde, yukarıdaki fıkralara göre verilecek cezalar yarısından iki katına kadar artırılır, ancak bu fıkranın uygulanması suretiyle verilecek ceza üç yıldan az olamaz.... (18) (Değişik: 18/6/2014-6545/89 md.) Ambalajlarında bandrol, etiket, hologram, pul, damga veya benzeri işaret bulunmayan ya da taklit veya yanıltıcı bandrol, etiket, hologram, pul, damga veya benzeri işaretleri taşıyan tütün mamulleri, etil alkol, metanol ve alkollü içkileri;a) Ticari amaçla üreten, bulunduran veya nakleden,b) Satışa arz eden veya satan,c) Bu özelliğini bilerek ve ticari amaçla satın alan,kişi üç yıldan altı yıla kadar hapis ve yirmi bin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır. Ancak, tütün mamullerinin etil alkol, metanol ve alkollü içkilerin kaçak olarak yurda sokulduğunun anlaşılması hâlinde, onuncu fıkra hükmüne istinaden cezaya hükmolunur.... (22) (Ek: 18/6/2014-6545/89 md.)Yukarıdaki fıkralarda tanımlanan suçların konusunu oluşturan eşyanın değerinin fahiş olması hâlinde, verilecek cezalar yarısından bir katına kadar artırılır...." 5607 sayılı Kanun'un "Kaçak eşya naklinde kullanılan taşıta elkoyma" kenar başlıklı  maddesinin (2) numaralı fıkrası şöyledir:"(2) 13 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamına girmesi, Türkiye’de sicile kayıtlı olmaması ya da soruşturma ve kovuşturma devam ederken, kaçakçılık suçunun işlenmesinde tekrar kullanılması halinde, elkonulan araç alıkonulur. Sahibinin aracın değeri kadar teminatı alıkoyma tarihinden itibaren otuz gün içinde gümrük idaresine teslim etmesi halinde, araç sahibine iade edilir. Aksi takdirde, tasfiye idaresi tarafından soruşturma ve kovuşturma sonucu beklenmeksizin derhal tasfiye olunur. Tasfiyenin satış suretiyle gerçekleşmesi halinde, satıştan elde edilen gelirden taşıtın muhafaza edilmesi ve satışı için gerekli olan bütün masraflar karşılandıktan sonra kalan miktar, kovuşturma sonucuna göre işlem yapılmak üzere emanet hesabına alınır." 5607 sayılı Kanun'un "Müsadere" kenar başlıklı  maddesi şöyledir:"(1) Bu Kanunda tanımlanan suçlarla ilgili olarak 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun eşya ve kazanç müsaderesine ilişkin hükümleri uygulanır. Ancak kaçak eşya taşımasında bilerek kullanılan veya kullanılmaya teşebbüs edilen her türlü taşıma aracının müsadere edilebilmesi için aşağıdaki koşullardan birinin gerçekleşmesi gerekir:a) Kaçak eşyanın, suçun işlenmesini kolaylaştıracak veya fiilin ortaya çıkmasını engelleyecek şekilde özel olarak hazırlanmış gizli tertibat içerisinde saklanmış veya taşınmış olması.b) Kaçak eşyanın, taşıma aracı yüküne göre miktar veya hacim bakımından tamamını veya ağırlıklı bölümünü oluşturması veya naklinin, bu aracın kullanılmasını gerekli kılması.c) Taşıma aracındaki kaçak eşyanın, Türkiye’ye girmesi veya Türkiye’den çıkması yasak veya toplum veya çevre sağlığı açısından zararlı maddelerden olması. (2) Etkin pişmanlık nedeniyle fail hakkında cezaya hükmolunmaması veya kamu davasının düşmesine karar verilmesi, sadece suç konusu eşya ile ilgili olarak müsadere hükümlerinin uygulanmasına engel teşkil etmez. " 5237 sayılı Kanun'un "Eşya müsaderesi" kenar başlıklı  maddesi şöyledir:"(1) İyiniyetli üçüncü kişilere ait olmamak koşuluyla, kasıtlı bir suçun işlenmesinde kullanılan veya suçun işlenmesine tahsis edilen ya da suçtan meydana gelen eşyanın müsaderesine hükmolunur. Suçun işlenmesinde kullanılmak üzere hazırlanan eşya, kamu güvenliği, kamu sağlığı veya genel ahlak açısından tehlikeli olması durumunda müsadere edilir. (Ek cümle: 24/11/2016-6763/11 md.) Eşyanın üzerinde iyiniyetli üçüncü kişiler lehine tesis edilmiş sınırlı ayni hakkın bulunması hâlinde müsadere kararı, bu hak saklı kalmak şartıyla verilir.(2) Birinci fıkra kapsamına giren eşyanın, ortadan kaldırılması, elden çıkarılması, tüketilmesi veya müsaderesinin başka bir surette imkânsız kılınması halinde; bu eşyanın değeri kadar para tutarının müsaderesine karar verilir.(3) Suçta kullanılan eşyanın müsadere edilmesinin işlenen suça nazaran daha ağır sonuçlar doğuracağı ve bu nedenle hakkaniyete aykırı olacağı anlaşıldığında, müsaderesine hükmedilmeyebilir.(4) Üretimi, bulundurulması, kullanılması, taşınması, alım ve satımı suç oluşturan eşya, müsadere edilir.(5) Bir şeyin sadece bazı kısımlarının müsaderesi gerektiğinde, tümüne zarar verilmeksizin bu kısmı ayırmak olanaklı ise, sadece bu kısmın müsaderesine karar verilir.(6) Birden fazla kişinin paydaş olduğu eşya ile ilgili olarak, sadece suça iştirak eden kişinin payının müsaderesine hükmolunur. "