Haklar: Özel hayatın ve aile hayatının korunması hakkı

Başvuru; ahlaki durum nedeniyle Türk Silahlı Kuvvetlerinden (TSK) ilişiğin kesilmesi ile ilgili işlemin iptali talebiyle açılan davanın reddedilmesi nedeniyle özel hayatın gizliliği hakkının, yargılamanın bağımsız ve tarafsız bir mahkeme tarafından yürütülmemesi nedeniyle adil yargılanma hakkının ve karar düzeltme talebinin, kararı veren aynı Daire tarafından incelenerek karara bağlanması nedeniyle iki dereceli yargılanma hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.  Başvuru 18/4/2014 tarihinde Anayasa Mahkemesine doğrudan yapılmıştır. Başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesi neticesinde başvurunun Komisyona sunulmasına engel teşkil edecek bir eksikliğinin bulunmadığı tespit edilmiştir. Birinci Bölüm Birinci Komisyonunca 28/3/2015 tarihinde, başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.  Bölüm Başkanı tarafından 6/5/2016 tarihinde, başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık tarafından görüş bildirilmemiştir. A. Olaylar  Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir: Başvurucu, Kara Kuvvetleri Komutanlığı (KKK) emrinde muvazzaf astsubay statüsünde görev yapmakta iken KKK Personel Daire Başkanlığına E.U. tarafından sunulan 24/5/2012 tarihli dilekçe ile hakkında bir ihbarda bulunulmuştur. Söz konusu ihbar dilekçesini sunan E.U., kimliğini açıkça yazarak Deniz Kuvvetleri Komutanlığı emrinde muvazzaf astsubay olarak görev yaptığını, 2000 yılında evlendiği ancak Gölcük  Asliye Hukuk Mahkemesinin 28/3/2012 tarihli ve E.2011/314, K.2012/164 sayılı kararı ile boşanmalarına karar verilen ve iki çocuğunun annesi olan eşi S. ile başvurucunun 2010 yılından itibaren gayrimeşru ilişki yaşadığını, anılan Mahkeme kararının Yargıtayda temyiz incelemesinde olduğunu, görevli olarak seyirde olduğu zamanlarda çocuklarının da yaşadığı Gölcük'teki müşterek konuta gelen başvurucunun dönem dönem eşiyle görüştüğünü, başvurucu tarafından eşinin iş yerine üzerinde sevgi sözcüklerinin bulunduğu notla birlikte çiçek gönderildiğini, bunun üzerine açtığı boşanma davasında eşinin kusurlu olduğuna hükmedildiğini, eşi ile başvurucunun ilişkisinin aleni olarak hâlen devam ettiğini, bu ilişkiyi kanıtlayan tanık beyanlarının, fotoğrafların, telefon kayıtlarının dava dosyasında mevcut olduğunu, kendi evinde üstelik çocuklarının yanında eşiyle görüşen başvurucunun atamasının Kocaeli'ye yapılması nedeniyle bu görüşmelerin sıklaşacağını belirtmiş ve öncelikle başvurucunun atama işleminin durdurulmasını, 22/5/1930 tarihli ve 1632 sayılı Askeri Ceza Kanunu’nun  maddesi uyarınca cezalandırılmasını, TSK'nın onur, şeref ve haysiyetine yakışmayan tutum ve davranış içinde bulunarak resmî nikâhlı eşiyle birlikte olan başvurucu hakkında yasal işlem başlatılmasını talep etmiştir.Belirtilen iddialar üzerine başlatılan idari tahkikat sonucunda başvurucu hakkında sıralı sicil üstleri tarafından ahlak dışı hareketlerde bulunduğu gerekçesiyle "TSK'da kalması uygun değildir." ortak kanaatli ayırma sicil belgesi düzenlenmiştir.28/12/1998 tarihli ve 23567 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Astsubay Sicil Yönetmeliği’nin  maddesi gereğince oluşturulan Komisyonda başvurucunun durumu 24/7/2012 tarihinde değerlendirilmiş ve TSK'nın itibarını sarsacak şekilde ahlak dışı hareketlerde bulunduğu gerekçesiyle başvurucu hakkında ayırma işlemi yapılmasının komutan tasvibine sunulmasına karar verilmiştir. Anılan karar 27/7/2012 tarihinde Kara Kuvvetleri Komutanı tarafından, 21/9/2012 tarihinde Genelkurmay Başkanı tarafından tasvip gördükten sonra 27/9/2012 tarihli Millî Savunma Bakanı oluruna dayanılarak başvurucunun TSK ile ilişiği kesilmiştir. Başvurucu, TSK’dan çıkarılmasını gerektiren bir disiplinsizliği veya adli eylemi mevcut olmadığı hâlde disiplinsizlik ve ahlaki durumu nedeniyle ilişiğinin kesildiğini, tesis edilen ayırma işleminin hukuka aykırı olduğunu belirterek ayırma işleminin iptali istemiyle Millî Savunma Bakanlığı aleyhine Askeri Yüksek İdare Mahkemesi (AYİM) Birinci Dairesinde 6/9/2012 tarihinde dava açmıştır. Davalı idare tarafından sunulan savunma dilekçesinde her askerin ahlaki yaşayışının kusursuz ve lekesiz olması gerektiği, ahlak olgusunun yalnızca arzu edilen bir durum değil görevin başarıyla icra edilebilmesi için bir koşul olduğu vurgulanmış; kamu hizmetinin yürütülmesinde zararlı olacak kişilerin idare mekanizmasının dışına çıkarılmasının kaçınılmaz olduğu ve idarenin başvurucu hakkında tesis edilen ayırma işleminde takdir yetkisinin objektif sınırları içinde kaldığı, dava konusu ayırma işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilmiştir. Davalı idare tarafından ayrıca 4/7/1972 tarihli ve 1602 sayılı sayılı Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Kanunu'nun  maddesi kapsamında AYİM'e gizli belge ve bilgiler gönderilmiştir. Söz konusu belgelerin incelenmesinden sonra AYİM'e sunulan 22/4/2013 tarihli ek beyan dilekçesi ile başvurucu, duygusal olarak yakınlaştıkları S. isimli kadın ile tanışmalarının her ikisinin de evli olduğu dönemde gerçekleştiğini, kendi evliliğinin bitmek üzere olduğu dönemde tanıştığı S. ile arasındaki ilişkinin iki yetişkin arasında yaşanabilecek nitelikte seviyeli bir ilişki olduğunu, S.nin eşinin asker kişi olduğunu bilmediğini, bu hususta bilgi sahibi olunca kendisiyle görüşmeyi kestiğini, S. ile ancak eşinden boşandığını söyledikten sonra yeniden görüşmeye başladığını, görev yaptığı Hakkari'den ablasının ikamet ettiği Kocaeli'ne 2011 yılının Mayıs ayında izne geldiğini, bu tarihte davet üzerine S.nin evine gittiğini, eşinden boşanmış bir kadının evine gitmekte bir sakınca görmediğini, yine S.nin daveti üzerine çocuklarıyla beraber evde ve dışarıda da vakit geçirdiklerini hatta S.nin oğlunun Ankara'da yapılan sünnet düğününe katıldığını ve S.nin anne, babası, kız kardeşleri ve bazı akrabalarıyla tanıştığını, atamasının Kocaeli'ye yapılmasının ardından 21/9/2012 tarihinde eşiyle anlaşmalı olarak boşandığını ve ciddi bir ilişki sürdürdüğü S.nin boşanma süreci kesinleştikten sonra 9/4/2013 tarihinde S. ile evlendiklerini, hakkındaki idari tahkikat hakkında bilgilendirilmediğini ve kendisinin ayırma işlemine dayanak olarak gösterilen durum hakkında hiçbir şekilde ikaz edilmediğini, savunması dahi alınmadan ihbar dilekçesindeki beyanların doğru kabul edildiğini, iddia edildiği gibi S. ile silah arkadaşının eşi olduğunu bilerek görüşmediği gibi bu durumdan haberdar olduğu anda ilişkisini bitirdiğini, ayrıca başarılı mesleki geçmişinin ayırma işlemi tesis edilirken dikkate alınmadığını belirtmiştir. Başvurucunun beyanlarına karşı davalı idare tarafından sunulan cevap dilekçesinde, başvurucunun evli olduğu hâlde silah arkadaşının eşi ile gayriahlaki ilişkide bulunduğu, bu hususun Gölcük  Asliye Hukuk Mahkemesince verilen karar ile de sabit görüldüğü, elde edilen bilgi ve belgeler çerçevesinde takdir hakkını kullanan idarenin tesis ettiği ayırma işleminin tüm yönleriyle hukuka uygun olduğu şeklinde değerlendirmelere yer verilmiştir. AYİM Başsavcılığının 5/11/2013 tarihli ve 2013/1215 sayılı düşüncesinde, başvurucuya isnat edilen eylemlerin nitelik ve nicelik olarak vahim olduğu, bu bağlamda statü itibarıyla başvurucunun kamu görevlisi olma yeterliliğini yitirdiği, mevcut ahlaki durumuyla artık kamu hizmetini devam ettiremeyecek hâle gelmiş olduğu değerlendirilen başvurucunun istihdamının kamu yararına açıkça aykırılık teşkil ettiği, bu nedenle tesis edilen ayırma işleminde idare tarafından takdir yetkisinin objektif sınırları içinde kalındığı sonuç ve kanaatiyle davanın reddine karar verilmesi gerektiği belirtilmiştir. AYİM Birinci Dairesinin 19/11/2013 tarihli ve E.2012/1586, K.2013/1135 sayılı kararı ile dava reddedilmiştir. AYİM’in ret gerekçesi şöyledir: “… Kamu hizmetini yürütmekle görevli olan idarenin, bu hizmeti en iyi şekilde yürütülebilmesi için gerekli tedbirleri alma yetkisi ile donatılmasının zorunlu olduğu kuşkusuzdur. Bu nedenle, idarenin kamu hizmetini yürütecek olan ajanlarını alırken bir takım özelliklere sahip olmasını araması tabii olduğu gibi; statüye alındıktan sonra da bunları verimli biçimde kullanması, hizmeti aksatacak, kendisinden artık verim alınması imkanı kalmamış, aksine idare mekanizmasına ve kamu hizmetinin yürütülmesine zararlı olacak ajanlarını bünyesi dışına çıkarması da doğaldır. Davacının disiplin ve sicil durumu itibarıyla "çok iyi" seviyede olduğu ve bu nedenle TSK'dan ilişiğinin kesilmesinin hukuken mümkün olmadığı açıktır. Ancak, evli olan davacının, 2010 yılından itibaren TSK'da görevli silah arkadaşının eşiyle girmiş olduğu gayri meşru ilişkinin niteliği, 2010 yılından itibaren gösterilen süreklilik ve gayri meşru ilişkinin yaşandığı ortam (bayanın eşinin seyir görevine gittikten sonra çocuklarının bulunduğu ev ortamı) dikkate alındığında, davacının bu durumuyla TSK'da görevine devam etmesinin mümkün olmadığı, davalı idare tarafından tesis edilen ayırma işleminde objektif sınırlar içinde takdir yetkisi kullanıldığı değerlendirilmekle, dava konusu ayırma işleminde hukuka aykırı bir yön bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Açıklanan nedenlerle; hukuki dayanaktan yoksun bulunan davanın reddine ... karar verildi.” Başvurucu tarafından yapılan karar düzeltme talebi, aynı Dairenin 18/3/2014 tarihli ve E.2014/297, K.2014/261 sayılı kararıyla reddedilmiş ve karar 28/3/2014 tarihinde başvurucuya tebliğ edilmiştir. 18/4/2014 tarihinde bireysel başvuruda bulunulmuştur. Anayasa Mahkemesinin 4/5/2016 tarihli yazısı ile yargılama dosyasına sunulmuş olan ve başvurucunun TSK’dan ilişiğinin kesilmesi işlemine dayanak oluşturan belgelerin gönderilmesi istenmiştir. Kara Kuvvetleri Komutanlığının 31/5/2016 tarihli yazısı ile idari işlemin dayanağını oluşturan ihbar dilekçesinin, ihbar dilekçesini sunan E.U. ile S. hakkında verilen ve boşanmalarına hükmedilen Mahkeme kararının, başvurucu hakkındaki sicil belgelerinin, bilgi formlarının, Komisyon tutanağının Anayasa Mahkemesine sunulduğu görülmüştür.  Anılan belgelerin incelenmesi neticesinde başvurucu ile S.nin görüşmeye başladıkları dönemde her ikisinin de evli olduğu, S. tarafından Deniz Kuvvetleri Komutanlığı emrinde görevli astsubay eşi E.U. aleyhine 25/5/2011 tarihinde boşanma, velayet, nafaka, maddi ve manevi tazminat istemli dava açıldığı, buna karşın E.U. tarafından boşanma, velayet ve manevi tazminat istemli karşı dava açıldığı, yargılamayı yapan Gölcük  Asliye Hukuk Mahkemesinin 28/3/2012 tarihli ve E.2011/314, K.2012/164 sayılı kararı ile tarafların şiddetli geçimsizlik nedeniyle boşanmalarına, çocukların velayetinin babaya verilmesine, anne ile şahsi ilişki kurulmasına ve davalı E.U.nun manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 000 TL'nin davacı S.den alınarak E.U.ya verilmesine hükmedildiği anlaşılmaktadır. Söz konusu Mahkeme kararının gerekçesinde, davacı S.nin sadakatsiz davranmak ve şiddet uygulamak, davalı E.U.nun ise şiddet uygulamak suretiyle onur kırıcı davranışlarda bulunduğu, davacı S.nin kusurunun ise daha fazla olduğu tespitinde bulunulmuştur. Buna dayanak olarak da 20/7/2011 tarihli birinci duruşmada S.nin başvurucu ile olan arkadaşlığını kabul ettiği, kendisine gösterilen fotoğrafların bir kısmının müşterek konutta çekildiğini ve fotoğraflardaki çocukların müşterek çocuklar olduğunu ifade ettiği, S. tarafından sunulan 15/2/2012 tarihli dilekçede de sadakatsizlik iddiasına karşılık olarak S.nin başvurucu ile olan ilişkisinin ciddi olduğunu ve başvurucuyu ailesi ile tanıştırdığını beyan ettiği hususlarında S.nin verdiği ikrar beyanları gösterilmiştir. Anılan Mahkeme kararı davacı S. tarafından temyiz edilmiş ve Yargıtay  Hukuk Dairesinin 24/1/2013 tarihli ve E.2012/15333, K.2013/1677 sayılı kararıyla onanarak kesinleşmiştir. Bu süreçte S.nin boşandığı eşi E.U. tarafından başvurucu hakkında gönderilen ihbar dilekçesi üzerine yukarıda belirtilen ayırma süreci başlatılmıştır.  Başvurucu, Burhaniye Asliye Hukuk Mahkemesinin 21/9/2012 tarihli ve E.2012/546, K.2012/360 sayılı kararı ile karşılıklı anlaşma yoluyla boşanmış ve karar aynı tarihte kesinleşmiştir. Başvurucu ile S., 9/4/2013 tarihinde evlenmişlerdir. Ayrıca 2000 yılından itibaren TSK'da görev yapan başvurucunun 15/8/2006 tarihinde uyarı disiplin cezası ile cezalandırıldığı, Kıbrıs Türk Barış Kuvvetleri Komutanlığı Askerî Mahkemesinde memuriyet görevini ihmal etmek suçlamasıyla 2008 yılında yargılandığı, anılan Mahkemenin 25/12/2008 tarihli ve E.2008/11, K.2008/522 sayılı kararı ile hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği anlaşılmaktadır.B. İlgili Hukuk 1632 sayılı Kanun'un "İffetsiz bir kimse ile evlenen veya böyle bir kimse ile yaşayanlar" kenar başlıklı  maddesinin birinci fıkrası şöyledir: "İffetsizliği anlaşılmış olan bir kimse ile bilerek evlenen veya evlilik bağını devam ettirmekte veya böyle bir kimseyi yanında bulundurmakta veya karı koca gibi herhangi bir kimse ile nikahsız olarak devamlı surette yaşamakta ısrar eden asker kişiler hakkında Türk Silahlı Kuvvetlerinden çıkarma cezasına, erbaşlar hakkında rütbenin geri alınmasına hükmolunur." 27/7/1967 sayılı ve 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu’nun “Çeşitli nedenlerle Silahlı Kuvvetlerden ayrılacak astsubaylar hakkında yapılacak işlem” kenar başlıklı  maddesinin işlem tarihinde yürürlükte olan (b) fıkrası şöyledir:  “Disiplinsizlik ve ahlaki durum sebebiyle ayırma: Disiplinsizlik veya ahlaki durumları sebebiyle Silahlı Kuvvetlerde kalmaları uygun görülmiyen astsubayların hizmet sürelerine bakılmaksızın haklarında T. Emekli Sandığı Kanunu hükümleri uygulanır. Bu sebeplerin neler olduğu ve bunlar hakkındaki sicil belgelerinin nasıl ve ne zaman tanzim edileceği, nerelere gönderileceği, inceleme ve sonuçlandırma ile gerekli diğer işlemlerin nasıl ve kimler tarafından yapılacağı Astsubay Sicil Yönetmeliğinde gösterilir. Bu gibi astsubaylardan durumlarının Yüksek Askerî Şura tarafından incelenmesi Genelkurmay Başkanlığınca gerekli görülenlerin Silahlı Kuvvetlerden ayırma işlemi, Yüksek Askerî Şura kararı ile yapılır.” Astsubay Sicil Yönetmeliği’nin işlem tarihinde yürürlükte olan “Disiplinsizlik ve ahlâkî durumları nedeniyle ayırma usulleri” kenar başlıklı  maddesinin ilgili kısmı şöyledir:“Aşağıdaki sebeplerden biri ile disiplinsizlik veya ahlâkî durumları gereği Türk Silâhlı Kuvvetlerinde kalmaları, bulunduğu rütbeye veya bir önceki rütbesine ait bir veya birkaç belge ile anlaşılıp uygun görülmeyenler hakkında, hizmet sürelerine bakılmaksızın emeklilik işlemi yapılır: a. Disiplin bozucu hareketlerde bulunması, ikaz veya cezalara rağmen ıslah olmaması, b. Hizmetin gerektirdiği şekilde tavır ve hareketlerini ikazlara rağmen düzenleyememesi, c. (Değişik:RG-13/06/2003-25137) Aşırı derecede menfaatine, içkiye, kumara düşkün olması, ... e. Türk Silâhlı Kuvvetlerinin itibarını sarsacak şekilde ahlâk dışı hareketlerde bulunması, ...” Astsubay Sicil Yönetmeliği’nin işlem tarihinde yürürlükte olan “Disiplinsizlik ve ahlaki durum nedeniyle ayırma sicil belgesi düzenlenmesi ve uygulanacak usuller” kenar başlıklı  maddesinin ilgili bölümü şöyledir: “Disiplinsizlik ve ahlâkî durum nedeniyle ayırma iki şekilde yapılır. a. Ayırma işleminin sıralı sicil üstlerince başlatılması: Disiplinsizlik ve ahlâkî durum nedeniyle ayırma sicil belgesinin düzenlenmesinde, süre söz konusu olmayıp, her zaman düzenlenebilir. Temel nitelikler hariç olmak üzere, diğer niteliklere işaret konulmaz. Sicil üstleri, sicil belgelerinin temel nitelikler ve son bölümdeki kendilerine ait olan kanaat hanelerine bu Yönetmeliğin 60 ncı maddesindeki disiplinsizlik ve ahlâkî durumlardan hangisine göre kesin kanaate vardıklarını belirttikten sonra ‘Silâhlı Kuvvetlerde Kalması Uygun Değildir’ kanaatini yazarak imzalar ve gerekli belgeleri ekleyerek, bekletmeden sıralı sicil üstlerinin tümünün kanaatlerinin yazılmasını sağladıktan sonra, Kuvvet Komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı veya Sahil Güvenlik Komutanlığı Personel Başkanlığına gönderirler. ... Kuvvet Komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı veya Sahil Güvenlik Komutanlığı Personel Başkanlıklarına gelen bu siciller, ilgili şubelerce karargâhta bulunan dosya ve diğer belgelerle karşılaştırılarak incelenir ve bunlar Kuvvet Komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı karargâhında; Kurmay Başkanının başkanlığında personel, istihbarat ve harekât başkanları, personel ve tayin dairesi başkanları ve gerekli gördükleri şube müdürleri ile kıdem, personel yönetim şube müdürleri ve adlî müşavir veya hukuk işleri müdürlerinden oluşan komisyona sevk edilir. Bu komisyon tarafından, düzenlenen sicilin Kanun ve Yönetmeliklere uygunluğu, ekli belgelerin yeterliliği ve geçerliliği yönünden incelendikten sonra bir değerlendirme yapılır. Gerekirse, sicil üstlerinin şifahî veya yazılı görüşleri alınır; bilgi veya belge isteğinde bulunulabilir. Komisyon, yapmış olduğu inceleme ve değerlendirme sonucunda almış olduğu kararı, bir tutanak ile Kuvvet Komutanı, Jandarma Genel Komutanı veya Sahil Güvenlik Komutanının onayına sunar ve alınacak onaya göre işlem yapılır. Kuvvet Komutanı, Jandarma Genel Komutanı veya Sahil Güvenlik Komutanı tarafından emekliliği uygun görülmeyenlerin sicilleri, mazbata edilerek şahsî dosyalarına konur ve bunların görev yerleri değiştirilir. Emekliliği, Kuvvet Komutanı, Jandarma Genel Komutanı veya Sahil Güvenlik Komutanı tarafından onaylanan personelin dosyaları, Genelkurmay Başkanlığına gönderilir. Genelkurmay Başkanlığına gelen dosyalar, personel başkanlığınca adlî müşavirlikle koordine edilerek, Yüksek Askerî Şûra kararına sunulup sunulmaması yönünden incelenir ve Genelkurmay Başkanının tasvibine sunulur. Genelkurmay Başkanı tarafından, durumları Yüksek Askerî Şûrada görüşülmesi gerekli görülenler hakkındaki istemler, ilk Yüksek Askerî Şûra toplantısında gündeme alınarak haklarında kesin karara varılır ve işlemleri tamamlanır. Genelkurmay Başkanının, durumlarını Yüksek Askerî Şûrada görüşülmesine gerek görmediği astsubayların dosyaları, Kuvvet Komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığına iade edilir. Bu gibi astsubaylar hakkında, Kuvvet Komutanı, Jandarma Genel Komutanı veya Sahil Güvenlik Komutanının daha önce verdiği karara göre işlem yapılır... Bu Yönetmeliğin 60 ncı maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde yazılı fiillerden dolayı haklarında ‘Silâhlı Kuvvetlerde Kalması Uygun Değildir’ sicili düzenlenmesi gereken astsubaylar ile mevcut belgelerin ast kademelere intikali sakıncalı görülen astsubaylar hakkında, bu belgelere dayanarak Kuvvet Komutanı, Jandarma Genel Komutanı veya Sahil Güvenlik Komutanı tarafından sicil düzenlenebilir. Bu şekilde düzenlenen sicile göre kesin işlem yapılır. b. Ayırma işlemlerinin personel başkanlıklarınca başlatılması: Sıralı sicil üstlerince haklarında ‘Silâhlı Kuvvetlerde Kalması Uygun Değildir’ sicili düzenlenmemesine rağmen, Kuvvet Komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı veya Sahil Güvenlik Komutanlığı Personel Başkanlıklarınca bütün rütbelerdeki safahatı kapsayacak şekilde sicil belgeleri, özlük dosyaları ve varsa kişi hakkındaki özel dosyaların incelenmesi sonucu durumları, bu Yönetmeliğin 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasında yazılı fiillerden biri, birden fazlası veya hepsine birden uyan personelin tespiti hâlinde, bunlar, bu maddenin birinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen komisyona sevk edilirler. Komisyon, inceleme ve değerlendirme sonucunda aldığı kararı bir tutanak ile Kuvvet Komutanı, Jandarma Genel Komutanı veya Sahil Güvenlik Komutanının onayına sunar... Emekli edilmesi uygun görülenler hakkında Kuvvet Komutanı, Jandarma Genel Komutanı veya Sahil Güvenlik Komutanı ile Genelkurmay Başkanı tarafından ‘Silâhlı Kuvvetlerde Kalması Uygun Değildir’ şeklinde sicil düzenlenir ve bunlar hakkında, bu maddenin birinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen şekilde işlem yapılır.” 4/1/1961 tarihli ve 211 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanunu’nun “Disiplin” kenar başlıklı  maddesi şöyledir: “Disiplin: Kanunlara, nizamlara ve amirlere mutlak bir itaat ve astının ve üstünün hukukuna riayet demektir. Askerliğin temeli disiplindir. Disiplinin muhafazası ve idamesi için hususi kanunlarla cezai ve hususi kanun ve nizamlarla idari tedbirler alınır.” 211 sayılı Kanun’un  maddesi şöyledir:“Silahlı Kuvvetlerde askeri eğitim ile beraber ahlak ve maneviyatın yükseltilmesine ve milli duyguların kuvvetlendirilmesine bilhassa itina olunur.Cumhuriyete sadakat, vatanını sevmek, iyi ahlaklı olmak, üste itaat, hizmetin yapılmasında sebat ve gayret, cesaret ve atılganlık, icabında hayatını hiçe saymak, bütün silah arkadaşları ile iyi geçinmek, birbirlerine yardım, intizam severlik, yapılması men edilen şeylerden kaçınmak, sıhhatini korumak, sır saklamak her askerin esas vazifesidir.”  6/9/1961 tarihli ve 10899 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Yönetmeliği’nin  maddesinin ilgili kısmı şöyledir:“Asker, kendisinden beklenen vazifeleri hakkıyla yapabilmek için yüksek ahlâk ve kuvvetli maneviyata sahip olmalıdır. Her askerde bulunması lâzım gelen ahlakî ve mânevi vasıflar şunlardır: …(h). İyi ahlâk sahibi olmak: Askerin ahlâkı ve yaşayışı kusursuz ve lekesiz olmalıdır. Asker, esrarkeşlikten, sarhoşluktan, yalancılıktan borçtan ve kumardan, dolandırıcılıktan, ahlâksız kimselerle düşüp kalkmaktan, hırsızlıktan, yağmadan, yakıp yıkmaktan ve sair bütün fenalıklardan sakınmalıdır. Bunlar vazifenin yapılmasına mâni olurlar, yaşayışı, sıhhati, azim ve cesareti bozar; namusu, lekeler, manevi şahsiyeti öldürür ve her biri ayrı ayrı cezaları üstüne çeker…”