Haklar: Yaşam hakkı-Kötü muamele yasağı

Başvuru; kolluk görevlilerinin barışçıl bir toplantıya müdahale etmesi ve toplantıya katılım nedeniyle aleyhe kamu davası açılmasının toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkının, toplantıya müdahale sırasında yaralanma meydana gelmesi ve bu olaya ilişkin etkili soruşturma yürütülmemesi nedeniyle de kötü muamele yasağının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.  Başvuru 16/1/2018 tarihinde yapılmıştır. Komisyonca başvurucunun adli yardım talebinin kabulüne, kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına gönderilmiştir.  Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir: Artvin'in Cerattepe mevkiinde, ağaçlık bir alanda madencilik faaliyetinin yapılmasının planlanması kamuoyunun ve birçok sivil toplum kuruluşunun tepkisini çekmiş; anılan yerde protesto faaliyetleri düzenlenmiştir. Somut olayda maden sahası olarak tahsis edilen bölgede bulunan ağaçların kesilmesini engellemek amacıyla bir araya geldiğini belirten bir grup 21/6/2015 tarihinden itibaren 250 gün nöbet tutmuştur. Olaylar, daha önce yargı merciince iptaline karar verilen olumlu çevresel etki değerlendirmesi (ÇED) raporunun yeniden kabul edilmesi ve ilgili maden şirketinin 16/2/2016 tarihinde gerekli araç ve ekipmanlara yer tahsisi yapmak istemesi üzerine eylemcilerin iş makinelerinin maden sahasına girişini engellenmesi ve kolluk güçlerinin gruba müdahale etmesi neticesinde meydana gelmiştir. İçişleri Bakanlığı Mülkiye Müfettişliğince düzenlenen ön inceleme raporunda yer alan Artvin Valiliğinin 27/2/2018 tarihli yazısına göre olaylar özetle şu şekilde gerçekleşmiştir:i. 1990 yılı başlarından itibaren Artvin'in Cerattepe ilçesinde maden çıkarılması çalışmalarına halk tepki göstermiştir. Bu amaçla Yeşil Artvin Derneği kurulmuş, anılan faaliyete karşı geniş katılımların olduğu eylemler sonrası maden arama çalışmalarına başlanamamıştır. ii. 2012 tarihinde Cerattepe mevkiinde bir şirketin maden çıkarma başvurusu kabul edilmiş, Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca olumlu ÇED raporu verilmiştir. Anılan idari işlem aleyhine dava açılmasının sonucu ÇED raporu 24/12/2014 tarihinde iptal edilmiştir. 2/6/2015 yılında hukuka aykırı hususların giderilmesi akabinde yeniden ÇED olumlu raporu düzenlenmiştir. Anılan raporun iptali ve yürütmenin durdurulması için 13/7/2015 tarihinde yeniden dava açılmıştır.iii. 21/6/2015 tarihinden itibaren Yeşil Artvin Derneği öncülüğünde birçok sivil toplum kuruluşunun da katılımıyla, maden çıkarılmasına başlamasının engellenmesi amacıyla nöbet tutmaya başlayan grubun eylemi 17/2/2016 tarihine kadar devam etmiştir.iv. Artvin Valiliği 16/2/2016 tarihinde maden sahası olarak belirlenen yerin şirkete tahsisinin yapılması, çalışmalar için gerekli araç ve ekipmanların geçişi için güvenlik tedbiri alınması için kolluk görevlilerine talimat vermiştir. Valilik "halkın çevreye olan duyarlılığı[nın] kullanıl[ması]", hükûmet ve kamu kurumları aleyhine kitlesel boyutta tepkiler oluşmaya başlaması ve protesto eylemlerinin kamu hayatını bozabilecek boyutta olabileceğine dair istihbari bilgiler olması nedeniyle iki yüz kolluk gücünü anılan bölgede görevlendirmiştir.v. 16/2/2016 tarihinde Cerattepe yolu yamaçlarında 000 kişilik bir grup toplanmış, maden sahasına giden yola çok sayıda aracın park etmesi nedeniyle iş makinesi ve ekipmanların geçişi engellenmiştir. Grupla yapılan müzakerelerden sonuç alınamaması ve araçların çekiciyle kaldırılmak istenmesi üzerine gösterici grup; taş, şişe, kereste ve benzeri yaralayıcı maddeleri kolluk görevlilerine atmıştır. Bunun üzerine topluluk, biber gazı kullanılarak dağıtılmıştır.vi. 17/2/2016 tarihinde saat 00 sıralarında 300 kişilik bir gösterici grubun Cerattepe'nin Atmaca bölgesindeki yolu yaklaşık elli araçla trafiğe kapatması üzerine araçlar çekiciyle kaldırılmıştır. Aynı güzergâhta eylem yapan 30 kişilik bir grubun eylem yaptığı anılan yerde yolun ortasına bir iş makinesinin park edildiği, yine anılan yerin otuz metre ilerisinde 150 kişilik bir başka grubun olduğu ve yola çöp konteynerleri, parke taşı, tahta parçalarından oluşan bir barikat kurulduğu belirtilmiştir. Aralarında Yeşil Artvin Derneği başkanının da olduğu 30 kişilik grubun ihtara rağmen eylemlerine son vermemesi nedeniyle kolluk görevlileri gruba müdahale ederek yakalama ve gözaltı işlemi gerçekleştirmiştir. Anılan müdahale sırasında barikat çevresinde bulunan kişilerin polise yaralayıcı maddeler atması üzerine biber gazıyla müdahale edilerek grup dağıtılmış ve aralarında başvurucunun da olduğu 22 kişi hakkında 6/10/1983 tarihli ve 2911 sayılı Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Kanunu'na muhalefet etme ve görevi yaptırmamak için direnme suçlarından soruşturma başlatılmıştır.vii. Artvin Valiliği 19/2/2016 tarihinde toplantıların ve gösteri yürüyüşlerinin yasaklanmasına karar vermiştir.viii. 20/2/2016 tarihinde sulh ceza hâkimliğinin önleme arama kararına istinaden Cankurtaran bölgesinde saat 30'da yol kontrolü yapılmıştır. Diğer illerden katılım sağlamak için araçlarla gelen grupları polis engellemiştir. Polis barikatını aşamayan grubun kolluk güçlerine direnç göstermesi ve yaralayıcı madde atması üzerine toplumsal olaylara müdahale aracı (TOMA) ile müdahalede bulunmak ve biber gazı sıkmak suretiyle polis, grubu dağıtmıştır. Aynı gün saat 13:30 sıralarında Yeşil Artvin Derneğinin organizasyonunda birçok sivil toplum kuruluşu üyesi ve halktan oluşan 000 kişi Cerattepe mevkinde ilgili şirkete yer tahsis edilmesini protesto etmek amacıyla toplanmış, basın açıklaması ve yürüyüş sonrasında grup kendiliğinden dağılmıştır. Bu etkinlik nedeniyle altı kişi hakkında "izinsiz gösteri yürüyüşüne katıldığı ve eyleme öncülük ettiği" gerekçesiyle soruşturma başlatılmıştır.ix. İdare 21/2/2016 tarihinde Yeşil Artvin Derneğinin öncülüğünde sivil toplum kuruluşlarının, marjinal grupların ve siyasi parti üyelerinin katılımıyla maden yeri tahsis çalışmalarını protesto edeceği bilgisi almıştır. Grubun maden şirketinin araçlarını ve çalışanlarını bölgeden uzaklaştırmak, madencilik faaliyetlerini engellenmek amacıyla basın açıklaması yapacağı, akabinde de Cerattepe maden sahasına doğru yürüyüşe geçeceği bilgisi üzerine gerekli emniyet tedbirleri alınmıştır. Saat 00 sıralarında dernek başkanının yaklaşık 000 kişilik topluluğa kısa bir konuşma yapmasından sonra Bibak Kavşağı'na kadar yürüyen grubun önü, -Valiliğin Cerattepe istikametine çıkan yolun gösteri yapan gruplara kapatılması talimatı doğrultusunda- polis barikatıyla kesilmiştir. Yapılan müzakerelerden bir sonuç alınamamış, ortamın sakinleşmesi için beklendiği sırada gösterici grup polise hakaret etmiş, kalkanlara tekme atarak ve kalkanları iterek barikatı açmaya çalışmıştır. Akabinde grupta bulunan bazı kişilerin yamaçlardan ve hastane bahçesinden polise yaralayıcı maddeler atması nedeniyle yedi polis yaralanmış ve bir kamu aracı zarar görmüştür. Gösterici gruba birçok kez ihtarda bulunulmuş, gösterinin şiddetinin artması üzerine kalkanlarla gruba müdahale edilmiş, gücün yetersiz kalması üzerine önce TOMA ile tazyikli su sıkılmış, sonrasında biber gazıyla gruba müdahale edilmiştir. Saat 30 sıralarında tekrar toplanan 350-400 kişilik grup, barikatların kurulduğu yerde sloganlar atıp halay çektikten sonra saat 30 sıralarında Bibak Kavşağı'nda toplanmış, dernek başkanı anılan yerde basın açıklaması yapmıştır. Grup içinde polise hakaret eden iki kişi ve yaralayıcı madde atan bir kişi yakalanarak haklarında soruşturma işlemi yapılmıştır.x. 14/3/2016 tarihinde idare mahkemesi ÇED olumlu kararının iptaline ilişkin davayı reddetmiştir. Danıştay, kararın temyizi ve yürütmesinin durdurulması talebini 26/1/2017 tarihinde reddetmiş; karar kesinleşmiştir. Başvurucu 21/2/2016 tarihinde Artvin'in Cerattepe bölgesindeki madencilik faaliyetlerine yönelik protestolara katılmıştır. Başvurucu, anılan tarihte katıldığı eyleme müdahale edilmesi sırasında yüksekten düşerek yaralanmıştır. 21/2/2016 tarihinde saat 22'de başvurucunun her iki bacağındaki kırık nedeniyle Artvin Devlet Hastanesi Acil Polikliniğinden hastaneye yatışının yapıldığı görülmüştür.A. Başvurucunun Yaralanması Nedeniyle Yürütülen Adli Süreç 23/2/2016 tarihinde başvurucunun Artvin Devlet Hastanesi hasta odasında müşteki sıfatıyla beyanı alınmıştır. Başvurucu, Çevik Kuvvet polisleri, Çevik Kuvvet amirleri, Artvin valisi ve içişleri bakanından şikâyetçi olduğunu beyan etmiştir. Başvurucunun beyanına göre yaralanması şu şekilde meydana gelmiştir:i. Olay günü Cerattepe bölgesine doğru yürüyüş yapmak isteyen grup, polis barikatı ile karşılaşmıştır. Alanın bir tarafı tepe, bir tarafı ise uçurumdur. Grubun polis barikatına doğru yürümesi üzerine Çevik Kuvvet polisleri grubu geriye doğru itmeye başlamıştır.ii. Bir polis memurunun gruptaki kadınlardan birini darbetmeye başlaması üzerine arbede yaşanmıştır. Biber gazı, cop ve TOMA'lardan sıkılan suyla gruba müdahale edilmiştir.iii. Başvurucu, grupla birlikte geriye çekilmiştir. Grubun ve polisin yol açtığı izdiham nedeniyle ezilmemek için güvenlik bariyerlerinin arka tarafına geçmiş, sıkılan sularla ıslanan çimenler nedeniyle dengesini kaybederek 5 m yüksekten düşmüş ve yaralanmıştır.iv. Polis müdahalesi nedeniyle ambulansın gelmesi ve ambulansın hastaneye ulaşması gecikmiştir. 24/2/2016 tarihinde başvurucu, Ankara Üniversitesi İbni Sina Hastanesine sevk edilmiştir. Müşteki sıfatıyla beyanı alındıktan sonra soruşturma işlemlerine ilişkin herhangi bir evrak tebliğ edilmemesi nedeniyle başvurucu, vekili aracılığıyla 6/9/2017 tarihinde Artvin Cumhuriyet Başsavcılığına dilekçe vermiştir. Başvurucu, anayasal hakkını kullanmakta iken güvenlik güçlerinin orantısız ve hukuka aykırı şiddetine maruz kaldığını, her iki bacağında parçalı kırık meydana geldiğini, çok sayıda ameliyat geçirmesine karşın iyileşemediğini, bakıma muhtaç kaldığını belirterek Artvin Emniyet Müdürlüğü Çevik Kuvvet Şube Müdürlüğü görevlileri, olay tarihinde görevli olan Artvin İl Jandarma Komutanlığı görevlileri ve olaya sebebiyet veren diğer kamu görevlilerinden şikâyetçi olmuştur. Başvurucu ayrıca 22/6/2017 tarihinde Ankara Üniversitesi İbni Sina Hastanesince hakkında düzenlenen %48 engelli raporunu Başsavcılığa sunmuştur. Artvin Cumhuriyet Başsavcılığı 14/9/2017 tarihinde, eski Artvin valisi hakkında soruşturma yürütme yetkisinin Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığında olduğu, diğer kamu görevlileri hakkındaki soruşturmanın da bağlılık kuralı gereği Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca yürütülmesi gerektiği gerekçesiyle görevsizlik kararı vererek dosyayı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına göndermiştir. 22/9/2017 tarihinde yine Artvin Cumhuriyet Başsavcılığı, evrakın görevsizlik kararı ile Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına gönderildiği, Bakan hakkındaki şikâyetlerin soruşturma yetkisinin savcılıkta bulunmadığı gerekçesiyle şikâyete ilişkin işlem yapılmasına yer olmadığına dair karar vermiştir. Başvurucunun anılan karara karşı yaptığı itiraz Artvin Sulh Ceza Hâkimliğince 17/10/2017 tarihinde reddedilmiştir. 7/12/2017 tarihinde Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı; Çevik Kuvvet şube Müdürlüğü görevlileri, Artvin jandarma personeli ve sorumlu diğer kolluk görevlileri hakkındaki soruşturma ile Artvin valisi hakkındaki soruşturmaların ayrılmasına, Çevik Kuvvet Şube Müdürlüğü görevlileri, Artvin jandarma personeli ve sorumlu diğer kolluk görevlileri hakkında soruşturma yürütme yetkisinin Artvin Cumhuriyet Başsavcılığında olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı vererek dosyanın Artvin Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmesine karar vermiştir. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı, dönemin Artvin valisi hakkındaki ihbar ve şikâyetin soyut ve genel olduğu gerekçesiyle 2/12/1999 tarihli ve 4483 sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanun'un  maddesi uyarınca işleme konulmamasına karar vermiştir. Kesin nitelikte olan karar 18/12/2017 tarihinde başvurucuya tebliğ edilmiştir. Başvurucu, anılan kararın tebliğ edilmesinden sonra otuz gün içinde bireysel başvuruda bulunmuştur. Artvin Cumhuriyet Başsavcılığı; Artvin İl Emniyet Müdürlüğü Çevik Kuvvet Şube Müdürlüğü görevlileri, olay tarihinde görevli Artvin İl Jandarma Komutanlığı görevlileri ve olaya sebebiyet veren diğer kamu görevlileri hakkında 4483 sayılı Kanun hükümlerine göre Artvin Valiliğinden soruşturma izni talep etmiştir. Artvin Valiliği olaya ilişkin ön inceleme yaptırmıştır. Ön inceleme raporunda özetle olay günü toplanan kalabalığa dağılmaları yönünde yapılan uyarılara karşın kalabalığın dağılmaması ve polise saldırıda bulunması nedeniyle gruba orantılı şekilde müdahale edildiği, başvurucunun -kendi beyanından da anlaşılacağı üzere- kişilerin düşmesinin engellenmesi için güvenlik tedbiri olarak konulan bariyerlerin arkasına geçmesi sonucu tedbirsizliği sonucu yaralandığı görüşü bildirilmiştir. Artvin Valiliğinin 26/2/2018 tarihli ve 2018/5 sayılı kararıyla anılan kamu görevlileri hakkında soruşturma izni verilmemiştir. Bunun üzerine Artvin Cumhuriyet Başsavcılığınca 7/8/2018 tarihinde, memurlar hakkında gerekli soruşturma izninin verilmemesi halinde ceza soruşturması başlamayacağı için kovuşturmaya yer olmadığına değil inceleme yapılmasına yer olmadığına karar verileceği ve bu kararın itiraza tabi olmayacağı gerekçesiyle inceleme yapılmasına yer olmadığına dair karar verilmiştir. Anılan karar başvurucuya 10/8/2018 tarihinde tebliğ edilmiştir.B. Başvurucu Hakkında Yürütülen Adli Süreç 17/2/2016 tarihli Olay ve Yakalama Tutanağı'na göre aynı tarihte saat 30 sıralarında katılımcıların  Holding Anonim Şirketinin Artvin'deki binası önünde "Artvin direnişini sahipleniyoruz" konulu bir protesto gerçekleştirileceği bilgisi üzerine emniyet görevlileri, anılan yerde barikat oluşturarak tedbir almıştır. Aralarında başvurucunun da olduğu yaklaşık elli kişilik grup barikatların önünde toplanarak sloganlar atmış ve ses yükseltici cihazla konuşma yapmıştır. Grup, şirket binasının önünde eylem yapmak için barikatın kaldırılmasını talep etmiştir. Bir müddet sonra polis, barikatı şirket binasına doğru geri çekerek grubun kısmen ilerlemesi sağlamıştır. Anılan yerde de ses yükseltici cihazla konuşmalar yapılmış, topluluk oturma eylemi yapmaya davet edilmiştir. Saat 58 sıralarında grubun tüm açıklamaları sona ermesine karşın toplandıkları sokağı araç trafiğine kapatarak eylemlerine devam etmesi üzerine polis, topluluğa eylemin kanuna aykırı olduğunu belirterek dağılmalarını söylemiş; aksi hâlde zor kullanılacağına dair uyarılarda bulunmuştur. Grubun ihtarlara uymaması üzerine saat 30 sıralarında Çevik Kuvvet görevlileri kalkanlarla süpürme işlemi uygulayarak grubu uzaklaştırmaya çalışmıştır. DVD İzleme ve Tespit/Teşhis Tutanağı'na göre başvurucu, basın açıklamasının sona ermesine, tüm ihtarlara rağmen dağılmayarak sokağı tamamen araç trafiğine kapatacak şekilde oturma eylemi yapan şahıslardandır. 13/4/2016 tarihinde, başvurucunun 21/2/2016 tarihinde katıldığı başvuruya konu protestolar nedeniyle 2911 sayılı Kanun'a muhalefet suçundan yürütülen soruşturmada başvurucu hakkında kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmiştir. Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı 13/12/2017 tarihinde, başvurucunun 17/2/2016 tarihinde  Holding Anonim Şirketi binası önünde gerçekleştirilen protestolara katıldığı, protestoların 2911 sayılı Kanun'a aykırı olduğu bildirilerek grubun dağılması istenmesine karşın dağılmadığı ve polise mukavemette bulunduğu, başvurucunun da bu grupta yer aldığı gerekçesiyle 2911 sayılı Kanun'a muhalefet suçundan cezalandırılması istemiyle iddianame düzenlemiştir. Başvurucu hakkında Ankara  Asliye Ceza Mahkemesince verilen beraat kararı 7/2/2019 tarihinde kesinleşmiştir. Tam Yargı Davasına İlişkin Süreç Başvurucu, güvenlik güçlerinin orantısız ve hukuka aykırı şiddetine maruz kaldığı, iki bacağında parçalı kırık oluştuğu ve sayısız operasyon geçirmesine rağmen iyileşemediği, en son Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi İbni Sina Araştırma ve Uygulama Hastanesi Engelli Sağlık Kurulu'nun 22/6/2017 tarih ve 575307 nolu raporu ile maluliyet durumunun %48 olduğunu öğrendiği, iş ve güç kaybının, efor kaybının çok daha fazla olduğu, yaralanmasından idari makamların ve güvenlik güçlerinin sorumlu oldukları, olayın gerçekleşmesinde idarenin ağır kusurunun söz konusu olduğu hususlarını belirterek maddi ve manevi tazminat talebiyle tam yargı davası açmıştır. Rize İdare Mahkemesi 6/9/2018 tarihinde davanın reddine karar vermiştir. Karar gerekçesinin ilgili kısmı şöyledir:"... davacının yaklaşık 2000 kişiyle birlikte yasaklanan bir gösteriye katıldığı, kolluk kuvvetlerince grubun dağılması yönünde uyarılarda bulunulmasına rağmen kalabalık grubun dağılmadığı, bu durumun hastane acil girişinin ve yollarının kapatılmasına sebebiyet verdiği, güvenlik güçlerince asayişin ve kamu düzeninin sağlanması için yasaklama kararı bulunan bir eyleme müdahale etme ve göstericilerin dağıtılmasına ilişkin olarak mevzuatta öngörülen müdahale yetkisinin kullanımına dair şartların oluştuğu ve kullanılan gücün de orantılı olduğu; öte yandan dava dosyasında yer alan bilgi ve belgelerde davacının herhangi bir kolluk görevlisi tarafından itildiğine ilişkin bir tespit bulunmadığı gibi davacının müdafii eşliğinde alınan 23/02/2016 tarihli müşteki ifade tutanağında '...Çimenlerin ıslanması sonucu dengemi kaybettim ve yaklaşık 5 metrelik uçurumdan yuvarlanmaya başladım.' şeklinde yer alan beyanından kolluk görevlisi tarafından itilmediğinin açıkça ikrar edildiği anlaşıldığından, meydana gelen zararın güvenlik güçleri tarafından yapılan müdahale nedeniyle oluştuğunun kabulünün mümkün olmadığı sonucuna varılmıştır." Başvurucunun istinaf istemi Samsun Bölge İdare Mahkemesince 30/9/2020 tarihinde temyiz yolu açık olarak reddedilmiştir. Anılan karar 25/10/2020 tarihinde başvurucu vekiline tebliğ edilmiş, karar temyiz edilmeksizin kesinleşmiştir. Anayasa Mahkemesine Yapılan Bireysel Başvurular Başvurucu; Artvin Cumhuriyet Başsavcılığının 7/8/2018 tarihli, inceleme yapılmasına yer olmadığına dair kararına karşı 2018/29961 sayılı bireysel başvuruda bulunmuştur. Anılan başvuruda 3/7/2020 tarihinde başvuru yollarının tüketilmemesi nedeniyle kabul edilemezlik kararı verilmiştir. Karar gerekçesinin ilgili kısmı şöyledir:"Somut olayda başvurucunun, başvuruya konu ettiği olay ile ilgili Artvin Valiliğinin 26/2/2018 tarihli ve 2018/05 sayılı soruşturma izni verilmemesine yönelik karara karşı hukuk sisteminde mevcut idari ve yargısal yolları tüketmeksizin bireysel başvuruda bulunduğu anlaşılmaktadır." Başvurucu 21/12/2020 tarihinde tam yargı davasının reddi nedeniyle 2021/106 sayılı bireysel başvuruda bulunmuştur. Anılan başvuru 7/1/2022 tarihinde süre aşımı nedeniyle kabul edilemezlik kararı ile sonuçlanmıştır.  A. Kötü Muamele İddiasına İlişkin Olarak 4483 sayılı Kanun'un "Amaç" kenar başlıklı  maddesi şöyledir:"Bu Kanunun amacı, memurlar ve diğer kamu görevlilerinin görevleri sebebiyle işledikleri suçlardan dolayı yargılanabilmeleri için izin vermeye yetkili mercileri belirtmek ve izlenecek usulü düzenlemektir." 4483 sayılı Kanun'un "Olayın yetkili mercie iletilmesi, işleme konulmayacak ihbar ve şikayetler" kenar başlıklı  maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkraları şöyledir:"Bu Kanuna göre memurlar ve diğer kamu görevlileri hakkında yapılacak ihbar ve şikâyetlerin soyut ve genel nitelikte olmaması, ihbar veya şikâyetlerde kişi veya olay belirtilmesi, iddiaların ciddî bulgu ve belgelere dayanması, ihbar veya şikâyet dilekçesinde dilekçe sahibinin doğru ad, soyad ve imzası ile iş veya ikametgâh adresinin bulunması zorunludur.Üçüncü fıkradaki şartları taşımayan ihbar ve şikâyetler Cumhuriyet başsavcıları ve izin vermeye yetkili merciler tarafından işleme konulmaz ve durum, ihbar veya şikâyette bulunana bildirilir..." 4483 sayılı Kanun'un "Ön inceleme" kenar başlıklı  maddesinin birinci fıkrası şöyledir:"İzin vermeye yetkili merci, bu Kanun kapsamına giren bir suç işlediğini bizzat veya yukarıdaki maddede yazılı şekilde öğrendiğinde bir ön inceleme başlatır." 4483 sayılı Kanun'un "İtiraz" kenar başlıklı  maddesinin ilgili kısmı şöyledir:"Yetkili merci, soruşturma izni verilmesine veya verilmemesine ilişkin kararını Cumhuriyet başsavcılığına, hakkında inceleme yapılan memur veya diğer kamu görevlisine ve varsa şikayetçiye bildirir.Soruşturma izni verilmesine ilişkin karara karşı hakkında inceleme yapılan memur veya diğer kamu görevlisi; soruşturma izni verilmemesine ilişkin karara karşı ise Cumhuriyet başsavcılığı veya şikayetçi, izin vermeye yetkili merciler tarafından verilen işleme koymama kararına karşı da şikâyetçi itiraz yoluna gidebilir......verilen kararlar kesindir." 4483 sayılı Kanun'un  maddesinin birinci fıkrası şöyledir:“Hazırlık soruşturması genel hükümlere göre yetkili ve görevli Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yapılır. Ancak Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri, Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Sekreteri, müsteşarlar ve valiler ile ilgili olarak yapılacak olan hazırlık soruşturması Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı veya Başsavcıvekili, kaymakamlar ile ilgili hazırlık soruşturması ise il Cumhuriyet başsavcısı veya başsavcıvekili tarafından yapılır.”B. Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Hakkına İlişkin Olarak Ulusal hukuk  2911 sayılı Kanun'un  maddesi şöyledir: "Bölge valisi, vali veya kaymakam, millî güvenlik, kamu düzeni, suç işlenmesinin önlenmesi, genel sağlığın ve genel ahlâkın veya başkalarının hak ve özgürlüklerinin korunması amacıyla belirli bir toplantıyı bir ayı aşmamak üzere erteleyebilir veya suç işleneceğine dair açık ve yakın tehlike mevcut olması hâlinde yasaklayabilir." 2911 sayılı Kanun'un  maddesinin (i) bendi şu şekildedir:"i) Toplantı ve yürüyüşün 14, 15, 16, 17 ve 19 uncu maddelere dayanılarak yasaklanması veya ertelenmesi halinde tespit edilen erteleme veya yasaklama süresi sona ermeden,...Yapılan toplantılar veya gösteri yürüyüşleri Kanuna aykırı sayılır." 2911 sayılı Kanun’un  maddesinin son fıkrası şöyledir:"Toplantı veya gösteri yürüyüşlerinin Kanuna aykırı olarak başlaması hallerinde; güvenlik kuvvetleri mensupları, olayı en seri şekilde mahallin en büyük mülki amirine haber vermekle beraber, mevcut imkanlarla gerekli tedbirleri alır ve olaya müdahale eden güvenlik kuvvetleri amiri, topluluğa dağılmaları, aksi halde zor kullanılarak dağıtılacakları ihtarında bulunur ve topluluk dağılmazsa zor kullanılarak dağıtılır." 10/6/1949 tarihli ve 5442 sayılı İl İdaresi Kanunu'nun  maddesinin ilgili kısmı şöyledir:"A) Vali, il sınırları içinde bulunan genel ve özel bütün kolluk kuvvet ve teşkilatının amiridir. Suç işlenmesini önlemek, kamu düzen ve güvenini korumak için gereken tedbirleri alır. Bu maksatla Devletin genel ve özel kolluk kuvvetlerini istihdam eder, bu teşkilat amir ve memurları vali tarafından verilen emirleri derhal yerine getirmekle yükümlüdür.....C) İl sınırları içinde huzur ve güvenliğin, kişi dokunulmazlığının, tasarrufa müteaallik emniyetin, kamu esenliğinin sağlanması ve önleyici kolluk yetkisi valinin ödev ve görevlerindendir. (Ek cümle: 25/7/2018-7145/1 md.) Bunları sağlamak için vali gereken karar ve tedbirleri alır. (Ek paragraf: 25/7/2018-7145/1 md.)Vali, kamu düzeni veya güvenliğinin olağan hayatı durduracak veya kesintiye uğratacak şekilde bozulduğu ya da bozulacağına ilişkin ciddi belirtilerin bulunduğu hâllerde on beş günü geçmemek üzere ildeki belirli yerlere girişi ve çıkışı kamu düzeni ya da kamu güvenliğini bozabileceği şüphesi bulunan kişiler için sınırlayabilir; belli yerlerde veya saatlerde kişilerin dolaşmalarını, toplanmalarını, araçların seyirlerini düzenleyebilir veya kısıtlayabilir ve ruhsatlı da olsa her çeşit silah ve merminin taşınması ve naklini yasaklayabilir." Uluslararası Hukuk Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) Lashmankin ve diğerleri/Rusya (B. No: 57818/09 ve diğer başvurular, 7/2/2017) kararında, kamu otoritelerinin somut olayın koşullarına göre belirli yerleri veya güzergâhları yasaklaması ve değiştirmesi toplanma hakkına yönelik açık müdahale olmakla birlikte tek başına hakkın ihlali olmadığını belirtmiştir. Kararda, somut olayın koşulları açısından toplantının amacı, zamanı, süresi ve yöntemi gibi toplanma yerinin yasaklanmasının ulaşılmak istenen meşru amaçlar için gerekli ve orantılı bir tedbir olup olmadığını değerlendirmiştir. Bu doğrultuda kamu otoritelerinin gerçek bir tehdidin varlığını ve bu tehdidin toplanma hakkını daha az sınırlayan bir tedbir alarak önlenmesi imkânının olmadığını ortaya koyması gerektiğini açıklamıştır (Lashmankin ve diğerleri/Rusya, §§ 433, 434; benzer yöndeki değerlendirme için bkz. Gün ve diğerleri/Türkiye, B. No: 8029/07, 18/6/2013, §§ 50, 70). AİHM birçok kararında, kamu otoritelerinin yalnızca barışçıl toplanma hakkını korumakla kalmayıp aynı zamanda bu hakka makul olmayan dolaylı kısıtlamaları uygulamaktan da kaçınması gerektiğini ifade etmiştir. Toplanma özgürlüğünün temel doğası ve demokrasi ile yakın ilişkisi gözönüne alarak bu hakka bir müdahale için haklı, ikna edici ve zorlayıcı nedenler bulunmasının zorunlu olduğunu vurgulamıştır (Ouranio Toxo/Yunanistan, B. No: 74989/01, 20/10/2005, § 36; Adalı/Türkiye, B. No: 38187/97, 31/3/2005, § 267; Emin Huseynov/Azerbaycan, B. No: 59135/09, 7/1/2015, § 97). AİHM, Gün ve diğerleri/Türkiye (B. No: 8029/07, 18/6/2013) kararında toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkı ve bu hak kapsamında ifade özgürlüğünün demokratik toplumun en temel değerleri arasında olduğunu, demokrasinin özünde açık bir tartışma ortamıyla sorunları çözebilme gücünün yer aldığını belirtmiştir. Kararda gösterilerin genel anlamda yasaklanması ancak gösterilerin diğer daha az sert tedbirlerle önlenemeyecek nitelikte karışıklıklara yol açabileceği konusunda gerçek bir tehlikenin mevcut olması hâlinde haklı olacağını vurgulamıştır. Yalnızca benzer yürüyüşlerin yasaklanması nedeniyle oluşan engelin bu yasaklamayı haklı gösteren güvenlik sebepleriyle açıkça aşılması ve aynı zamanda bu yasaklamanın -kapsamı yer ve süre uygulaması bakımından sıkıca sınırlandırılan- istenmeyen yan etkilerinden sakınma imkânının bulunmaması hâlinde Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin (Sözleşme)  maddesinin ikinci fıkrası anlamında söz konusu yasaklamanın gerekli olduğunun kabul edilebileceğini açıklamıştır (Gün ve diğerleri/Türkiye, §§ 50, 70). Greenpeace üyesi başvurucuların balina avcılığını engellemeye yönelik doğrudan eylemlerini Drieman ve diğerleri/Norveç kararında inceleyen AİHM, yaklaşık bir ay boyunca yaptıkları protesto eylemleriyle Norveç sularında balina avcılığını kesintiye uğratan, teknelerle manevralar yaparak tehlikeli bir şekilde av faaliyetlerini engellemeye çalışan başvuruculara verilen para cezası veya kısa süreli hapis cezasını -şikâyetinin hangi hak kapsamında olduğunu incelemeyi gerekli görmeden- kabul edilemez bulmuştur (Drieman ve diğerleri/Norveç, B. No: 33678/96, 4/5/2000). AİHM, Budaházy/Macaristan (B. No: 41479/10, 15/12/2015) kararında seçimlerde oy sayımının tekrarlanması ihtimalini protesto eden eylemciler, şehir merkezindeki bir köprünün altı şeridinde araçlarının kontağını kapatmış, ambulanslar dışında hiçbir aracın geçmesine izin vermemiştir. AİHM, katılımcılara park kurallarını ihlal etmeleri nedeniyle verilen para cezasının ve kamu işlerinin aksamasına neden olmaları nedeniyle uygulanan otuz gün kamu hizmeti yapma cezasının toplanma hakkını ihlal etmediği sonucuna ulaşmıştır. AİHM, köprünün bloke edilerek kapatılmasının günlük olağan yaşama etkisi ve yarattığı kargaşa nedeniyle gerçekleştirilen müdahalenin toplanma hakkını ihlal etmediğini ifade etmiştir.