Haklar: İfade özgürlüğü

Başvuru, attığı cep telefonu mesajı nedeniyle hakaret suçundan cezalandırılan başvurucunun ifade özgürlüğünün ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.  Başvuru 27/6/2019 tarihinde yapılmıştır. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.  Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına gönderilmiştir.   Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar özetle şöyledir: Başvurucu, makine mühendisi olup medikal elektromekanik hasta yatağı ve hastane donanımları üreticisidir. Müşteki ise özel bir televizyon kanalında bir moda programının yapımcısı ve sunucusu olarak görev yapmaktadır. Başvurucu ile müşteki arasında başvurucunun üretimini yaptığı ürünlerin televizyon programında tanıtılmasına ilişkin sözlü bir anlaşmaya varılmış ancak taraflar arasında herhangi bir yazılı sözleşme bulunmamaktadır.  Başvurucu, varılan anlaşmaya göre ürün tanıtımı yayımlandıktan sonra ücretin ödenmesi gerektiğini ancak müştekinin yayından önce ücret talep ederek devamlı mesaj atması ve kendisinin ödeme yapmak istememesi üzerine somut olaya konu mesajları gönderdiğini belirtmiştir. Başvurucu ile müşteki arasındaki mesajlaşmalar özetle şöyledir:Başvurucu: "Tehdit de yok ayıp bir konuşma da yok. Her açıdan amatör olduğunuz için ben istemiyorum sizinle çalışmak. Benim ticari itibarımı zedelemeye çalıştığınız için, hastaneleri arayıp deli saçları hareketler yaptığınız için ben sizi istersem dava edebilirim. Lakin ben boş işlerle uğraşıyorum sizin gibi. Anlaşılan paraya çok ihtiyacınız var ticari ahlakı bir kenara bırakıp her yerde saldırıyorsunuz''.Müşteki: "Dediğiniz hiçbir şeyi anlamadım. Son kez söylüyorum artık hiçbir yazınıza da bakmayacağım. Anlam veremediğim davranışlara mesajlara aramalara ithamlara devam ederseniz hukuki yasal süreç başlatacağım. İyi akşamlar".Başvurucu: "Ya saçma saçma konuşma saygısız dolandırıcı".Müşteki: "Adımı herhangi bir yerde sebep ne olursa olsun kullanma hakkı size tanımıyorum kullandığınız takdirde hukuki yasal süreç başlatılacaktır".Başvurucu: "Ben yaşadıklarımı anlatırım eş dost ortamında onlar da sağolsunlar bana pek değer verirler dikkate de alırlar hatta kendi eşlerine dostlarına da söylerler ki dolandırılmasınlar. Tehdit değil o sizin kuru sıkı işiniz benim değil." Müşteki 25/7/2016 tarihinde, başvurucunun hakaret suçundan cezalandırılması istemiyle hakkında şikâyette bulunmuştur. İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı 31/7/2018 tarihli iddianame ile başvurucunun hakaret suçundan cezalandırılmasını talep etmiştir.  Yargılamayı yapan İstanbul  Asliye Ceza Mahkemesi (Mahkeme) 28/5/2019 tarihinde başvurucunun hakaret suçundan 500 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına kesin olarak karar vermiştir. Kararın gerekçesinin ilgili kısmı şöyledir:"...şeklinde hakaret içerikli mesajlar gönderdiği anlaşılmış, sanığın da alınan savunmasında saygısız ve dolandırıcı sözlerini kullandığını, ancak dolandırıcı lafının hakaret olmadığını düşündüğünü beyan ettiği görülmüştür.Ancak her ne kadar sanık, kendisine karşı dolandırıcılık eylemi yapıldığını iddia ettikten sonra, dolandırıcılık eylemi yapıldıysa dolandırıcı lafının hakaret olmadığını iddia etmiş ise de; hakaret içeren fiillerinin cezalandırılmasıyla korunan hukuki değer, kişilerin onur, şeref ve saygınlığı olup, bu suçun oluşabilmesi için, davranışın kişiyi küçük düşürmeye yönelik olarak gerçekleşmesi gerekmektedir. Somut olayda da sanığın müştekinin telefonuna mesaj göndererek, "deli saçları hareketler, saygısız dolandırıcı'' şeklinde mesaj attığı ve bu mesajların müştekinin onur şeref ve saygınlığını zedeleyici tahrik edici boyutta olduğu kanaatine varılmış, sanığın müştekiye ödeme yapmadığını beyan ettiği, müştekinin dolandırıcı olduğuna dair açmış olduğu bir hukuk (alacak davası-sebepsiz zenginleşme davası gibi) ya da ceza davası sunamadığı görülmüş, bu nedenle TCK'nın 129/1 maddesinde düzenlenen "Hakaret suçunun haksız bir fiile tepki olarak işlenmesi" durumunun da somut olayda bulunmadığına kanaat getirilmiştir." Nihai karar başvurucuya 28/5/2019 tarihinde tebliğ edilmiştir. Başvurucu 27/6/2019 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.  26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun "Hakaret" kenar başlıklı  maddesinin ilgili kısmı şöyledir:"(1) Bir kimseye onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnat eden ... veya sövmek suretiyle bir kimsenin onur, şeref ve saygınlığına saldıran kişi, üç aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılır...(2) Fiilin, mağduru muhatap alan sesli, yazılı veya görüntülü bir iletiyle işlenmesi halinde, yukarıdaki fıkrada belirtilen cezaya hükmolunur...."