Haklar: İfade özgürlüğü

Başvuru, bir gösteri yürüyüşü esnasında attığı bazı sloganlar nedeniyle terör örgütünün propagandasını yapma suçundan cezalandırılmasının başvurucunun ifade özgürlüğünü ve adil yargılanma hakkını ihlal ettiği iddialarına ilişkindir.  Başvuru 11/8/2015 tarihinde yapılmıştır. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur. Komisyonca başvurucunun adli yardım talebi kabul edilmiş ve başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.  Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık görüşünü bildirmiştir. Başvurucu, Bakanlığın görüşüne karşı süresinde beyanda bulunmamıştır.  Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir: 1990 doğumlu olan başvurucu, olay tarihinde Gaziantep'te ikamet etmektedir. 7/3/2012 tarihinde saat 30 sıralarında, Gaziantep Üniversitesi Yerleşkesi içindeki bir yurtta aynı odada bulunan iki öğrenci arasında karşılıklı darp olayı meydana gelmiştir. Darp olayı, elinde sarı-kırmızı-yeşil renklerden oluşan bir tespih çeken E.A.nın diğer öğrenci H.T.nin “O hangi takımın renkleri?” şeklindeki sorusuna “Kürdistan bayrağının renkleri” şeklindeki cevap vermesi üzerine başlamıştır. Bu olay nedeniyle her iki öğrenci hakkında da adli işlem yapılmıştır. Aynı gün saat 45 sıralarında E.A.ya destek vermek amacıyla yaklaşık 200 kişilik bir grup Gaziantep Üniversitesi Yerleşkesi içindeki yurdun önünde toplanmıştır. Söz konusu öğrenci grubu yine yurt önünde toplanan ve “Ya Allah, Bismillah, Allahu Ekber” şeklinde slogan atan yaklaşık 30 kişilik öğrenci grubuna karşı taşlı saldırı girişiminde bulunmuş ancak bu girişim güvenlik güçlerince engellenmiştir. Bu olayın ardından silahlı terör örgütü PKK'nın güdümünde yayın yapan internet sitelerinden Fırat Haber Ajansı 8/3/2012 tarihinde sabah erken saatlerde “...Kürt yurtsever öğrenciler yaşanan saldırıları protesto etmek amacıyla İnşaat Mühendisliği Fakültesi önünde saat: 00'de kitlesel bir basın açıklaması yapacaklar” şeklinde bir haber yayımlamıştır.  Anılan haberdeki çağrıya uygun olarak 8/3/2012 tarihinde saat 00’de Gaziantep Üniversitesi Yerleşkesinde başvurucunun da aralarında bulunduğu yaklaşık 250 kişilik bir grup toplanmıştır. Grup “katil polis üniversiteden defol, faşizme karşı omuz omuza, Kürt halkı uyuma onuruna sahip çık, baskılar bizi yıldıramaz, direne direne kazanacağız, kahrolsun faşizm, Antep faşizme mezar olacak, biji serok Apo (yaşasın başkan Apo), be serok jiyan nabe (başkansız yaşam olmaz), jin jiyan azadi (kadın yaşam özgürlük)” şeklinde sloganlar atmıştır. Protesto sırasında topluluğa doğru kimliği tespit edilemeyen bir kişinin eliyle bozkurt işareti olarak tabir edilen işareti yapması üzerine grup bu şahsı yuhalayarak kendisine fiziki saldırıda bulunmaya çalışmış ise de güvenlik güçleri bunu engellemiştir. Adana Cumhuriyet Başsavcılığı, yukarıda bahsi geçen toplantıya katıldığından ve atılan sloganlara iştirak ettiğinden bahisle başvurucunun terör örgütü üyesi olmamakla birlikte örgüt adına suç işleme ve terör örgütünün propagandasını yapma suçlarından cezalandırılması istemiyle iddianame düzenlemiştir. Yargılamayı yapan Adana  Ağır Ceza Mahkemesi (CMK mülga  madde ile görevli) 6/11/2012 tarihinde başvurucunun PKK terör örgütünün çağrısı üzerine örgütsel gösteriye dönüşen eyleme katıldığını ve gösteri sırasında "be serok jiyan nabe (başkansız yaşam olmaz)" ve "kürt halkı uyuma onuruna sahip çık" şeklinde sloganlar attığını tespit etmiştir. Mahkeme, başvurucunun örgüt çağrısı üzerine düzenlenen gösteriye katılması sebebiyle terör örgütü üyesi olmamakla birlikte örgüt adına suç işleme suçundan 3 yıl 1 ay 15 gün; terör örgütünün propagandasını yapma suçundan 1 yıl 8 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına karar vermiştir.  Başvurucunun bu kararı temyiz etmesi üzerine Yargıtay  Ceza Dairesi 9/6/2015 tarihli kararıyla terör örgütü üyesi olmamakla birlikte örgüt adına suç işleme suçundan verilen cezaya ilişkin hükmü bozmuş, terör örgütünün propagandasını yapma suçundan verilen cezaya ilişkin hükmü ise onamıştır. Başvurucu onama kararını 7/8/2015 tarihinde öğrendiğini beyan etmiştir. Başvurucu 11/8/2015 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.  İlgili ulusal ve uluslararası hukuk için bkz. Zübeyde Füsun Üstel ve diğerleri (GK), B. No: 2018/17635, 26/7/2019, §§ 46-59; Meki Katar (GK), B. No:2015/4916, 3/10/2019, §§ 18-35; Sırrı Süreyya Önder (GK), B. No:2018/38143, 3/10/2019, §§ 23-