Haklar: Adil yargılanma hakkı (Medeni Hak ve Yükümlülükler)

Başvurucu, kadrosunun 4/11/1981 tarih ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun  maddesi kapsamına alınması talebinin reddine ilişkin işlem ile üniversite ile ilişiğinin kesilmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle açtığı davanın reddedildiğini belirterek, Anayasa’nın  maddesinde düzenlenen mülkiyet hakkının ve  maddesinde düzenlenen adil yargılanma hakkının ihlal edildiğini iddia etmektedir.   Başvuru, 3/7/2013 tarihinde İstanbul Bölge İdare Mahkemesi vasıtasıyla yapılmıştır. İdari yönden yapılan ön incelemede belirlenen eksiklikler tamamlatılmış ve başvurunun Komisyona sunulmasına engel bir durumun bulunmadığı tespit edilmiştir. İkinci Bölüm Birinci Komisyonunca, 13/12/2013 tarihinde kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına, dosyanın Bölüme gönderilmesine karar verilmiştir.  Bölüm tarafından 9/1/2014 tarihinde yapılan toplantıda kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.  Başvuru konusu olay ve olgular ile başvurunun bir örneği görüş için Adalet Bakanlığına gönderilmiş, Adalet Bakanlığınca 7/2/2014 tarihli yazı ile görüş sunulmayacağı bildirilmiştir. A. Olaylar Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir: Başvurucu, 9/12/1999 tarihinde İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Ceza ve Ceza Usul Hukuku Anabilim Dalında 2547 sayılı Kanun'un 50/d maddesi gereğince araştırma görevlisi olarak çalışmaya başlamıştır. Başvurucu, 24/1/2007 tarihinde doktora tez savunmasını başarıyla geçmiş, 1/2/2007 tarihinde Hukuk Fakültesi Dekanlığına başvuru yaparak kadrosunun 2547 sayılı Kanun’un  maddesi kapsamına alınmasını talep etmiş, 5/2/2007 tarih ve 295 sayılı Dekanlık yazısı ile talep hakkında yapılacak herhangi bir işlemin olmadığı belirtilmiştir. Başvurucunun bu işleme karşı yaptığı itiraz İstanbul Üniversitesi Rektörlüğünün 22/2/2007 tarih ve 444 sayılı işlemi ile reddedilmiştir. Rektörlüğün 8/3/2007 tarih ve 10628 sayılı işlemi ile başvurucunun üniversiteyle ilişiği kesilmiştir. Başvurucu tarafından kadrosunun 2547 sayılı Kanun’un  maddesi kapsamına alınması talebinin reddine ilişkin işlem ile ilişiğinin kesilmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle 3/4/2007 tarihinde İstanbul  İdare Mahkemesinde dava açılmış, Mahkemenin 8/4/2008 tarih ve E.2007/652 K.2008/656 sayılı kararıyla dava reddedilmiştir. Karar gerekçesi şöyledir:“Uyuşmazlık konusu olayda, davacının lisansüstü eğitimini sürdürdüğü Ceza ve Ceza Usul Hukuku Anabilim dalının davacının hizmetine ihtiyaç duyduğuna ilişkin herhangi bir bildirimde bulunmaması, hizmetine ihtiyaç duyulmaması nedeniyle ve 2547 sayılı Kanunun 50/d maddesinde belirlendiği şekliyle lisansüstü öğreniminin bitmesi nedeniyle kadro ile ilişiğinin kesildiği anlaşılmış olup kadro ile ilişiğinin kesilmesine ilişkin 2007 gün ve 10628 sayılı işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Davacının 2547 sayılı Kanunun  maddesi uyarınca atamasının yapılması yönündeki talebinin reddedilmesine ilişkin işlemin iptali istemine gelince; davalı idarece davacının hizmetine ihtiyaç duyulmadığı belirtilmiş olup ihtiyaç durumunun belirlenmesi ve kadro verilerek atamasının yapılması konusunda idarelerin takdir hakkı bulunduğundan ve bakılmakta olan olayda takdir hakkının objektif kriterlere uygun olarak kullanıldığı anlaşıldığından, davacının talebinin reddine ilişkin 2007 günlü işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.” Başvurucu tarafından bu karar temyiz edilmiş, Danıştay Sekizinci Dairesinin 20/6/2012 tarih ve E.2008/7064, K.2012/5534 sayılı kararıyla Mahkeme kararı onanmıştır. Bu karara karşı yapılan karar düzeltme talebi de aynı Dairenin 13/12/2012 tarih ve E.2012/10161, K.2012/10546 sayılı kararıyla reddedilmiştir. Karar başvurucu vekiline 3/6/2013 tarihinde tebliğ edilmiştir.B. İlgili Hukuk 2547 sayılı Kanun’un “Araştırma görevlileri, uzman, çevirici ve eğitim - öğretim planlamacıları” kenar başlıklı  maddesinin (a) bendi şöyledir:“a) (Değişik: 12/8/1986 - KHK 260/3 md.) Araştırma görevlileri, yükseköğretim kurumlarında yapılan araştırma, inceleme ve deneylerde yardımcı olan ve yetkili organlarca verilen ilgili diğer görevleri yapan öğretim yardımcılarıdır. Bunlar ilgili anabilim veya anasanat dalı başkanlarının önerisi, Bölüm Başkanı, Dekan, enstitü, yüksekokul veya konservatuvar müdürünün olumlu görüşü üzerine rektörün onayı ile araştırma görevlisi kadrolarına en çok üç yıl süre ile atanırlar; atanma süresi sonunda görevleri kendiliğinden sona erer.(Ek cümle: 21/4/2005 – 5335/10 md.)Bunlar aynı usulle yeniden atanabilirler.” 2547 sayılı Kanun’un “Lisansüstü öğretim” kenar başlıklı  maddesi şöyledir: “Usul ve şartları; a. Lisans düzeyinde öğrenim gördükten sonra, yükseköğretim kurumlarında yüksek lisans, doktora ya da tıpta uzmanlık öğrenimi yapmak isteyenler, yükseköğretim kurumlarınca usulüne göre açılacak sınavla ve Üniversitelerarası Kurulca tespit edilecek esaslara göre seçilirler. b. Yükseköğretim kurumları, lisans üstü öğretim konusundaki istekleri karşılamak üzere gerekli planlamayı yapar ve önlemleri alır.  c. (Mülga: 1/8/1996-4160/5 md.)  d) Lisans üstü öğretim yapan öğrenciler, kendilerine tahsis edilebilecek burslardan yararlanabilecekleri gibi, her defasında bir yıl için olmak üzere öğretim yardımcılığı kadrolarından birine de atanabilirler. …”