Haklar: Adil yargılanma hakkı (Medeni Hak ve Yükümlülükler)

Başvuru, öğretmen olarak atama yapıldıktan ve göreve başlandıktan sonra görevin gerektirdiği şartların taşınmadığının anlaşıldığı gerekçesiyle atama işleminin idarece iptal edilmesine yönelik işleme karşı açılan iptal davasının reddine dair kararda davanın sonucuna etkili iddianın karşılanmaması nedeniyle gerekçeli karar hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.  Başvuru 6/5/2019 tarihinde yapılmıştır. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.  Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin yapılmasına karar verilmiştir. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık, görüşünü bildirmiştir. Başvurucu, Bakanlık görüşüne karşı beyanda bulunmuştur.   Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir: Başvurucu, Gazi Üniversitesi Mesleki Eğitim Fakültesi Dokuma ve Örgü Öğretmenliği Bölümünden 2001 yılında mezun olduktan sonra Millî Eğitim Bakanlığı (İdare) tarafından yayımlanan 2012 Şubat Dönemi Öğretmenliğe Başvuru ve Atama Kılavuzu'na göre yaptığı müracaat üzerine 10/9/2012 tarihinde Aydın'ın Nazilli ilçesinde bir devlet okuluna teknoloji ve tasarım öğretmeni olarak atanmıştır. Göreve başlamasının ardından İdarenin 18/12/2012 tarihli işlemiyle başvurucunun öğretmenliğe atanmasına ilişkin işlem iptal edilmiştir. İşlemin gerekçesinde, 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun  maddesinin birinci fıkrasının (A) bendinin (5) numaralı alt bendi ile aynı Kanun'un  maddesinin (b) bendine yer verilerek başvurucunun gördüğü eğitimin atandığı alana uygun olmadığı belirtilmiştir. Başvurucu, işlemin iptali amacıyla İdare aleyhine 15/2/2013 tarihinde dava açmıştır. Dava dilekçesinde, kılavuza uygun olarak başvuruda bulunduğunu belirtmiştir. 2006 yılında iş eğitimi öğretmeni olarak atandığını, söz konusu alanın teknoloji ve tasarım alanı ile uyumlu olması nedeniyle görevine son verilmemesi gerektiğini ifade etmiştir. Atamasının gerçekleştirilmesi ve üç aylık çalışması karşısında kazanılmış hakkının bulunması nedeniyle bu hakkına saygı gösterilmesi gerektiğini ileri sürmüştür. Ankara  İdare Mahkemesi 8/3/2013 tarihinde davayı yetki yönünden reddederek dosyanın Aydın İdare Mahkemesine gönderilmesine karar vermiştir.  Davalı İdare 10/6/2013 tarihinde savunma dilekçesini vermiştir. Savunma dilekçesinde ilgili mevzuata yer verdikten sonra başvurucunun mezun olduğu bölüm nedeniyle teknoloji ve tasarım öğretmeni olarak atanamayacağını ileri sürmüştür. Aydın  İdare Mahkemesi (Mahkeme) 11/12/2013 tarihinde davayı reddetmiştir. Kararda, 657 sayılı Kanun'un  maddesinin birinci fıkrasının (A) bendinin (5) numaralı alt bendi ile aynı Kanun'un  maddesinin (b) bendi ve kılavuzun ilgili kısımlarına yer verilmiştir. Başvurucunun atama için doldurduğu başvuru formuna mezun olduğu yüksek öğretim programı olarak Gazi Üniversitesi Meslek Eğitim Fakültesi İş Eğitimi (Ticaret) Öğretmenliği Bölümü yazdığı ifade edilmiştir. Bu beyan esas alınarak başvurucunun teknoloji ve tasarım öğretmeni olarak atamasının gerçekleştirildiği belirtilmiştir. Daha sonra yapılan incelemede ise başvurucunun Gazi Üniversitesi Mesleki Eğitim Fakültesi El Sanatları Eğitimi El Dokumaları ve Örgü Eğitim Ana Sanat Dalı Dokuma ve Örgü Öğretmenliği Bölümü mezunu olduğunun anlaşıldığı söylenmiştir. Başvurucunun mezun olduğu yükseköğretim programı nedeniyle teknoloji ve tasarım öğretmeni olarak atanma şartlarını taşımaması nedeniyle dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu sonucuna varılmıştır. Başvurucu 31/1/2014 tarihinde mahkeme kararına karşı temyiz yoluna başvurmuştur. Dilekçesinde, kılavuza uygun olarak atama başvurusu yaptığını bir kez daha belirtmiştir. Mezun olduğu bölümde okutulan dersler ve kazandırılan becerilerin teknoloji ve tasarım öğretmenliğine uygun olduğunu ifade etmiştir.  Davalı İdare 10/7/2014 tarihli dilekçesi ile temyiz başvurusuna karşı cevap dilekçesi vermiştir. Dilekçede, Mahkeme tarafından verilen kararın hukuka uygun olduğunu ifade etmiştir. Danıştay Onikinci Dairesi (Daire) tarafından 18/4/2014 tarihinde ara kararı verilmiştir. Ara kararıyla, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığından (YÖK) başvurucunun mezun olduğu lisans programı ile 12/7/2004tarihli Talim Terbiye Kurulu kararının  maddesinin (c) bendi uyarınca 2004-2006 yılları arasındaki-o zamanki adı iş eğitimi öğretmenliği olan- teknoloji ve tasarım öğretmenliğine atanma hakkı tanınan çiçek-örgü-dokuma öğretmenliği lisans programının eş değer programlar olup olmadığı, eş değer değilse aralarında teknoloji ve tasarım öğretmenliğine atama ve bu görevi ifa etme bakımından önemli bir fark bulunup bulunmadığı sorulmuştur. Ayrıca endüstriyel teknoloji öğretmenliği bölümü, iş ve teknik eğitimi öğretmenliği bölümü, endüstri ürünleri tasarım bölümü ve endüstriyel tasarım bölümü mezunlarının teknoloji ve tasarım öğretmenliğine atanma hakkı olduğundan söz konusu dört bölümün müfredatı ile verilen eğitimin birbiri ile karşılaştırılması istenmiştir. YÖK 5/2/2015 tarihli yazısı ile cevap vermiştir. Yazıda, başvurucunun mezun olduğu lisans programı ile 12/7/2004 tarihli Talim Terbiye Kurulu kararının  maddesinin (c) bendi uyarınca 2004-2006 yılları arasındaki-o zamanki adı iş eğitimi öğretmenliği olan- teknoloji ve tasarım öğretmenliğine atanma hakkı tanınan çiçek-örgü-dokuma öğretmenliği lisans programının eş değer program olduğu, mezun olunan programın teknoloji ve tasarım öğretmenliği alanına kaynak gösterilen programlar arasında yer aldığı belirtilmiştir. Söz konusu ara kararının ve ara kararına verilen bu cevabın başvurucuya tebliğ edilmediği anlaşılmıştır. Daire 16/5/2017 tarihinde, delillerin değerlendirilmesi hususunda bariz hata bulunmadığı, kararın usul ve yasaya uygun olduğu gerekçeleriyle temyiz başvurusunu reddetmiştir. Başvurucu 9/8/2017 tarihinde kararın düzeltilmesini talep etmiştir. Dilekçede, Talim Terbiye Kurulunun 14/7/2005 tarihli kararı uyarınca iş eğitimi dersi uygulamadan kaldırıldıktan sonra iş eğitimi öğretmeni olarak görev yapmakta olanların hizmet içi eğitim kursundan geçirilerek aynı kararla kabul edilen teknoloji ve tasarım dersi öğretmenliğinde istihdam edileceğinin belirtildiğini ifade etmiştir. Talim Terbiye Kurulunun 7/7/2009 tarihli kararıyla uygulamadan kaldırılan iş eğitimi dersi öğretmenlerinin teknoloji ve tasarım alanı öğretmenliğine atanmalarına herhangi bir öncelik tanınmadan devam edileceğine karar verildiğini ileri sürmüştür. Kılavuzun ilgili yerlerini belirttikten sonra yapılan atamanın hukuka uygun olduğunu savunmuştur. Daha önce de iş eğitimi öğretmeni olarak atamasının yapılması nedeniyle teknoloji ve tasarım öğretmeni olarak atamasının yapılabileceğinin söylendiğini ifade etmiştir. Bunun yanı sıra başvurucu 9/8/2017 tarihli ek beyan dilekçesinde, Üniversitelerarası Kurul Başkanlığının öğrenim gördüğü dersler dâhilinde teknoloji tasarım öğretmenliğini yapabileceği görüşünde olduğunu iddia etmiştir. Davalı İdare 21/9/2017 tarihli dilekçe ile karar düzeltme başvurusuna cevap vermiştir. Dilekçede, kararın düzeltilmesini gerektiren bir husus bulunmadığını ifade etmiştir. Daire 6/2/2019 tarihinde, kanunla öngörülen düzeltme gerekçelerinden herhangi birine uymadığı tespitinde bulunarak karar düzeltme talebini reddetmiştir. Nihai karar başvurucuya 20/4/2019 tarihinde tebliğ edilmiştir. Başvurucu 6/5/2019 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.   657 sayılı Kanun'un "Memurluğun sona ermesi" kenar başlıklı  maddesinin ilgili kısmı şöyledir:"Devlet memurlarının...b) Memurluğa alınma şartlarından her hangi birini taşımadığının sonradan anlaşılması veya memurlukları sırasında bu şartlardan her hangi birini kaybetmesi;...hallerinde memurluğu sona erer." Kılavuz'un "Öğretmenlik İçin Aranan Genel ve Özel Şartlar" başlıklı (B) bölümünün ilgili kısmı şöyledir:" Mezun olduğu yükseköğretim programının, Talim ve Terbiye Kurulunun öğretmenliğe atanacakların tespitine ilişkin kararına göre atanacağı alana uygun olmak,"