Haklar: Adil yargılanma hakkı (Suç İsnadı)

Başvuru, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin (AİHM) ihlal kararına dayanılarak yapılan yargılamanın yenilenmesi talebinin reddedilmesi nedeniyle müdafi yardımından yararlanma hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.  Başvuru 27/2/2020 tarihinde yapılmıştır. Komisyon, adil yargılanma hakkına ilişkin şikâyetin kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar vermiştir. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık, görüşünü bildirmiştir. Başvurucu, Bakanlığın görüşüne karşı beyanda bulunmamıştır.  Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ve Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) aracılığıyla erişilen bilgi ve belgeler çerçevesinde ilgili olaylar özetle şöyledir: Başvurucu, (Kapatılan) Erzurum  Ağır Ceza Mahkemesinin (CMK  madde ile görevli) (Mahkeme) 27/12/2007 tarihli kararıyla yasa dışı örgüt üyelerine yardım ve yataklık etmek suçundan 3 yıl 9 ay hapis cezasına mahkûm edilmiştir. Anılan karar, Yargıtay incelemesinden geçerek 2/3/2009 tarihinde kesinleşmiştir. Başvurucu, mahkûmiyetle sonuçlanan davaya ilişkin olarak 8/10/2009 tarihinde AİHM'e başvurmuştur. Başvurucu polis memurlarının baro tarafından görevlendirilen avukatını hukuka aykırı bir şekilde sorgu odasından çıkardıklarını, daha sonra kendisini suçlayıcı ifadeler vermeye zorladıklarını ve bu ifadelerin mahkûmiyetinin kesinleşmesi için yargılamayı yürüten mahkeme tarafından kullanıldığını şikâyet konusu yapmıştır. AİHM kararında; yargılamayı yürüten mahkemenin başvurucunun polise verdiği ilk ifadeleri herhangi bir sıkı incelemeye tabi tutmadan ya da gerekli usuli güvenceleri almadan kullanmasının başvurunun savunma hakkına geri döndürülemez bir şekilde halel getirdiğini, başvurucunun susma hakkı ve kendi aleyhinde tanıklık etmeme hakkına usulsüzce zarar verdiğini ve yargılamaların bir bütün olarak adilliğini zedelediğini, böylece Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin (Sözleşme)  maddesinin (1) numaralı fıkrası ile (3) numaralı fıkrasının (c) bendinin ihlal edildiğini belirtmiştir. Başvurucu 17/10/2019 tarihli dilekçeyle anılan karara dayanarak yargılamanın yenilenmesi talebinde bulunmuştur. Mahkeme, 21/11/2019 tarihli ek kararıyla başvurucunun yargılamanın yenilenmesine ilişkin yasal nedenlerden herhangi birini göstermediği gibi beyanlarının kanunun aradığı yargılamanın yenilenmesi şartlarına da uymadığını belirterek yargılamanın yenilenmesi talebinin reddine karar vermiştir. Başvurucu, AİHM'in kararıyla polis gözaltısı sırasında kendi seçtiği avukatın yardımından faydalanamadığı, baro tarafından atanan avukatın görevini yapmasına polis zoruyla engel olunduğu, ardından kendi seçtiği avukatın yokluğunda hakkındaki suçlamaları kabul eden ifade vermeye zorlandığı ve ulusal mahkemelerin de bu ifadelere dayanarak karar verdiği, bunun adil yargılama hakkını ihlal ettiğinin belirtildiği, en uygun giderim yolunun yeniden yargılama olduğunun hüküm altına alındığını belirterek karara itiraz etmiştir. Erzurum  Ağır Ceza Mahkemesi 23/1/2020 tarihli kararıyla başvurucunun itirazını reddetmiştir. Başvurucu 27/2/2020 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur. Bakanlık 12/2/2021 tarihli yazısı ile AİHM kararını Mahkemeye göndermiştir. Bunun üzerine Mahkeme 11/3/2021 tarihli ek kararıyla, başvurucunun yargılamanın yenilenmesi talebinin kabule değer olduğu kanaatiyle yeniden yargılama yapılmak üzere duruşma açılmasına ve dosyanın yeni bir esasa kaydedilmesine karar vermiştir. Mahkeme 14/4/2022 tarihinde 27/12/2007 tarihli hükmün onaylanmasına karar vermiştir. Karar tarihi itibarıyla dava Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi  Ceza Dairesinde derdesttir.