Haklar: Maddi ve manevi varlığın korunması hakkı

Başvurucu, “cinsel taciz” suçundan “mağdur” sıfatıyla ve “hakaret” suçundan ise “sanık” sıfatıyla yer aldığı Eskişehir  Sulh Ceza Mahkemesinde görülen davada, gerek sanık gerekse kendisi hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilmek suretiyle, sanığın caydırıcı bir şekilde cezalandırılmaması ve cinsel dokunulmazlığına karşı işlenen suç karşısında hak arama hürriyeti kapsamında hakkını aramasına rağmen kendisinin de işlemediği bir suçun sanığı olarak yargılanarak, yetersiz gerekçe ile mahkumiyetine karar verilmiş olması nedenleriyle Anayasa’nın , , , ,  ve  maddelerinin ihlal edildiğini ileri sürmüştür.   Başvuru, 17/12/2012 tarihinde Anayasa Mahkemesine doğrudan yapılmıştır. Dilekçe ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesi neticesinde Komisyona sunulmasına engel bir eksikliğin bulunmadığı tespit edilmiştir. İkinci Bölüm Üçüncü Komisyonunca, 22/1/2014 tarihinde, kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına, dosyanın Bölüme gönderilmesine karar verilmiştir. A. Olaylar  Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar özetle şöyledir: Üniversite öğrencisi olan başvurucu, 26/9/2011 tarihinde saat 00 sularında üniversiteden çıkıp evine gittiği sırada yanından geçmekte olan araçta bulunan sanık tarafından korna ile uyarılıp, öpücük işareti ve cinsel içerikli sözler sarf edilerek “cinsel taciz” eylemine maruz kalmıştır. Başvurucu, bu eylem nedeni ile araç plakasını alarak, yanına gelmesi için arkadaşı A. Ş.’yi aramıştır. Başvurucu, tanık arkadaşı ile birlikte aynı gün Eskişehir Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunmuş ve olay yerine yakın güvenlik ve mobese kamera kayıtlarının soruşturma kapsamında dosyaya eklenmesini talep etmiştir.  Tanık A. Ş. Savcılıktaki beyanında, başvurucunun şikâyetinde ileri sürdüğü hususları, olaydan sonra çağırmak suretiyle kendisine de anlattığını belirtmiştir.  Eskişehir Cumhuriyet Başsavcılığınca Sor. 2011/23318 sayılı dosya üzerinde yürütülen soruşturma kapsamında, 28/9/2011 tarihinde, olay mahalline yakın mobese kameralarının kayıtları Tepebaşı İlçe Emniyet Müdürlüğünden istenilmiştir. Emniyet tarafından 6/10/2011 tarihinde gönderilen cevabi yazıda, “Kent güvenlik yönetim sitemine ilişkin kayıtların kendi sistemi içerisinde 10 güne kadar saklanabildiği” ifade edilerek olaya ilişkin kayıtlara ulaşılamadığı belirtilmiştir. Ayrıca emniyet müdürlüğünce tespit edilen plakaya bağlı olarak araç bilgileri ve sahibine ilişkin kayıtlar Savcılığa gönderilmiştir.  Araç sahibi olan tanık  G. beyanında, aracı damadı olan Ü. N. ve babası A.N.’nin kullandığını söylemesi ve A. N.’nin de olay tarihinde aracın oğlu Ü. N. tarafından kullanıldığını belirtmesi üzerine Ü. N. emniyete çağrılarak 21/11/2011 tarihinde ifadesi alınmıştır. Ayrıca, başvurucu da 12/1/2012 tarihinde Ü. N.’yi fotoğrafından teşhis etmiştir.  Şüpheli Ü. N. ifadesinde, “olay günü aracı kendisinin kullandığını, yanında arkadaşı S. Ç.’nin de bulunduğunu, başvurucunun yola inmesi nedeniyle bir kaza meydana gelmesin diye korna çaldığını, bunun üzerine başvurucunun kendisine el kol hareketi yaptığını, sonrasında ‘manyak, s.. git lan’ demek suretiyle hakaret ettiğini, arkadaşının ‘boşver’ demesi üzerine bir şey demeden yoluna devam ettiğini, bu nedenle şikâyetçi olduğunu” belirtmiştir.  Tanık S. Ç. beyanında, “olay tarihinde sanığın kullandığı araçta seyir halinde olduklarını, şikâyetçinin yola adım attığı sırada sanığın korna çaldığını ve ‘bayan kazaya sebebiyet vereceksiniz’ diye uyardığını, şikâyetçinin el kol hareketleri yaptığını, sanığın aracı durdurur gibi davrandığını, bu sırada şikayetçinin ‘sana mı soracağım s.. git lan’ diye söylediğini, o esnada arkalarından araçlar da geldiğinden yola devam ettiklerini” söylemiştir. “Hakaret” suçundan şüpheli sıfatıyla ifadesi alınan başvurucu, suçlamanın doğru olmadığını, anlattığı şekilde kendisinin mağdur olduğunu belirtmiştir. Eskişehir Cumhuriyet Başsavcılığınca “hakaret” suçundan yapılan soruşturma sonucunda, 25/1/2012 tarihinde başvurucu hakkında, “müşteki Ü. N.’in iddiası ile tanık S.Ç.’nin beyanının birbiriyle örtüşmediği, Ü. N. beyanında yolda trafik ışığının bulunmadığını ve yayanın yol kenarında beklediğini belirtmekte iken, tanık S. Ç.’nin beyanında, yayanın kırmızı ışıkta geçtiğini, arkadaşının korna çalması üzerine şahsın aracı el kol hareketleriyle durdurduğunu beyan ettiği, dolayısıyla müşteki Ü. N.’in iddiası ile tanık beyanı arasında çelişki bulunması nedeniyle tanık beyanına itibar edilmediği ve Ü. N.’ye hakaret edildiğine dair iddiası ve çelişkili tanık beyanı dışında başkaca da delil bulunmaması” gerekçesi ile “kovuşturmaya yer olmadığına” karar verilmiştir.  Şüpheli Ü. N. tarafından bu karara itiraz edilmesi üzerine, Kütahya Ağır Ceza Mahkemesinin 13/3/2012 tarih ve 2012/33 Değişik İş sayılı kararında, dava açılması için yeterli şüphe bulunduğu belirtilerek “kovuşturmaya yer olmadığına” dair karar kaldırılmıştır. Savcılıkça şüpheli Ü. N. hakkında 25/1/2012 tarihinde “cinsel taciz” suçundan, başvurucu hakkında ise 4/4/2012 tarihinde “hakaret” suçundan Eskişehir  Sulh Ceza Mahkemesinde dava açılmıştır. Anılan Mahkemece, 5/6/2012 tarihinde, başvurucunun katılan sıfatıyla yer aldığı E.2012/134 sayılı dosya ile sanık olarak yargılandığı E.2012/431 sayılı dosya arasında hukuki ve fiili irtibat bulunduğu gerekçesiyle iki dosyanın birleştirilmesine ve yargılamanın E.2012/134 sayılı dosya üzerinden devam ettirilmesine karar verilmiştir. Eskişehir  Sulh Ceza Mahkemesi 18/10/2012 tarihli kararı ile “cinsel taciz” suçundan sanık Ü. N. hakkında 1500 TL adli para cezasına, “hakaret” suçundan ise bu eylemin haksız tahrik altında işlendiğini belirterek başvurucu hakkında 500 TL adli para cezasına hükmetmiş ve her iki cezaya yönelik olarak “hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına” karar vermiştir. Mahkeme tarafından verilen kararın gerekçesi şöyledir: “Olay tarihinde katılan sanık Esma'nın okuldan çıkıp evine doğru yürüdüğü sırada sanığın sevk ve idaresindeki araç ile yanında tanık S. Ç. de bulunduğu halde seyrettiği sırada, katılan sanık Esma'ya korna çaldığı, daha sonra ‘pışt pışt’ diyerek öpücük gönderdiği ve ‘s… seni’ diyerek cinsel tacizde bulunduğu, bunun üzerine katılan sanık Esma'nın sanığa ‘s… git lan’ diyerek hakaret ettiği mahkememizce kabul edilmiştir. Her ne kadar sanık mahkememizdeki savunmasında, üzerine atılı cinsel taciz suçunu kabul etmediğini beyan etmiş ise de; katılan sanık Esma'nın olay tarihi öncesinde sanığı tanımadığı, katılan sanık Esma'nın olayın akabinde tanık olarak dinlenen A. Ş.’yi aradığı, daha sonradan aracın plakasını vererek şikâyetçi olduğu, sanığa suç isnat etmesi için herhangi bir sebebinin bulunmadığı, aralarında herhangi bir husumetin bulunmadığı, katılan sanık Esma'nın cinsel taciz suçu yönündeki aşamalardaki ısrarlı ve tutarlı ve mahkememizce de inandırıcı bulunan anlatımı, tanık A. Ş.’nin beyanı, iletişimin tespiti tutanağı, sanığın dolaylı anlatımı bir arada değerlendirildiğinde olay tarihinde sanığın yukarıda açıklandığı şekilde katılan sanık Esma'ya karşı cinsel taciz suçunu işlediği mahkememizce kabul edilmiş ve sanığın müsnet cinsel taciz suçunu kabul etmediği yolundaki savunması mahkememizce inandırıcı bulunmamıştır. Tanık S. Ç.’nin sanığın cinsel taciz suçunu işlemediğine dair anlatımı, dosya kapsamı itibariyle mahkememizce inandırıcı bulunmamıştır. Her ne kadar katılan sanık Esma Başbakkal mahkememizdeki savunmasında üzerine atılı hakaret suçunu işlemediğini beyan etmiş ise de; katılan sanık Ü. N’nin aşamalardaki hakaret suçu yönündeki ısrarlı ve mahkememizce de inandırıcı bulunan anlatımı, tanık S. Ç.’nin soruşturma aşamasındaki ve mahkememizdeki anlatımı birlikte değerlendirildiğinde, olay tarihinde sanık Esma’nın diğer sanık Ü.’nün kendisine karşı cinsel taciz suçunu işledikten sonra yukarıda açıklandığı şekilde katılan sanık Ü.’ye hakaret ettiği, her ne kadar iddianamede sanık Esma’nın ‘manyak’ diyerek de hakaret ettiği iddia edilmiş ise de; tanık S.’nin anlatımı da nazara alındığında olay tarihinde sanık Esma’nın diğer sanık Ü’ye ‘sinkaflı sözler’ demek suretiyle hakaret ettiği mahkememizce kabul edilmiş ve sanık Esma’nın suçu kabul etmediği yolundaki savunması mahkememizce inandırıcı bulunmamıştır. Sanık Esma’nın üzerine atılı hakaret suçunu, kendisine karşı yapılan cinsel taciz şeklinde gerçekleşen haksız fiile tepki olarak işlediği anlaşıldığından, sanık Esma hakkında TCK. 129/1 maddesi gereğince tahrik hükümlerinin uygulanması gerektiği mahkememizce kabul edilmiş ve bu madde uyarınca sanık Esma’nın cezasından takdiri indirim yapılmıştır. Tanık S.’nin ifadesinde birtakım çelişkilerin bulunduğu ve olay tarihinde sanık Ü.’nün yanında bulunmadığı iddia edilmiş ise de; olayın 26/9/2011 tarihinde gerçekleştiği, tanık S.’nin ilk olarak ifadesinin 3/12/2011 tarihinde alındığı, mahkememizce tanığın ifadesinin l2/6/2012 tarihinde alındığı, gerek soruşturma aşamasında ve gerekse mahkememizde alınan ifade tarihleri ile olayın olduğu tarih arasında geçen zaman aralığı göz önüne alındığında tanık S.’nin ifadelerinde davanın esasına etki etmeyecek nitelikte birtakım çelişkilerin bulunmasının hayatın olağan akışına aykırı olmadığı, olay tarihinde sanık Ü.’nün aracında bulunduğunun mahkememizce kabul edildiği, tanık S.’nin gerek soruşturma aşamasında gerek Mahkememizde sanık Esma’nın diğer sanık Ü.’ye ‘sinkaflı’ sözler söylediğini ısrarlı bir şekilde beyan ettiği, tanık S.’nin bu beyanının sanık Ü.’nün kendisine hakaret edildiği yolundaki iddialarını destekler nitelikte olduğundan, sanık Esma’nın mahkumiyeti yönünde hükme esas delil olarak mahkememizce değerlendirilmiştir…” Başvurucu, kendisi ve sanık hakkında verilen “hükmün açıklanmasının geri bırakılması” kararına itiraz etmiştir. İtirazı inceleyen Eskişehir  Asliye Ceza Mahkemesi 20/11/2012 tarih ve 2012/328 Değişik İş sayılı kararında, “Mahkemenin, ceza hükmünün açıklanmasının geri bırakılması ile ilgili verdiği kararın, asıl olarak, CMK  maddesine uygun olduğu, Mahkememizin, salt CMK  maddesinde tarif edilen, hüküm açıklamasının geri bırakılması usuli işleminin kanuna uygunluğu yönünde itiraz incelemesi yapmaya yetkili olduğu, katılan sanık Esma Başbakkal müdafiinin itirazlarının temyiz kanun yolu gerekçeleri niteliğinde olduğu” gerekçesiyle itirazı reddetmiştir.  Sanık ve başvurucu hakkında itirazın reddi yönünden verilen kararların 29/11/2012 ve 5/12/2012 tarihlerinde tebliği üzerine, başvurucu, 17/12/2012 tarihli dilekçesi ile 30 gün içinde bireysel başvuruda bulunmuştur.B. İlgili Hukuk 26/9/2004 tarih ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun “Cinsel taciz” başlıklı  maddesinin (1) numaralı fıkrası şöyledir: “Bir kimseyi cinsel amaçlı olarak taciz eden kişi hakkında, mağdurun şikâyeti üzerine, üç aydan iki yıla kadar hapis cezasına veya adlî para cezasına hükmolunur.” 5237 sayılı Kanun’un “Hakaret” kenar başlıklı  maddesinin (1) numaralı fıkrası şöyledir:“Bir kimseye onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnat eden veya sövmek suretiyle bir kimsenin onur, şeref ve saygınlığına saldıran kişi, üç aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılır. Mağdurun gıyabında hakaretin cezalandırılabilmesi için fiilin en az üç kişiyle ihtilât ederek işlenmesi gerekir.” 4/12/2004 tarih ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun  maddesinin (5), (6), (8), (10), (11) ve (12) numaralı fıkraları şöyledir:“(5)…Hükmün açıklanmasının geri bırakılması, kurulan hükmün sanık hakkında bir hukukî sonuç doğurmamasını ifade eder.(6) Hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilebilmesi için;  a) Sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmamış bulunması, b) Mahkemece, sanığın kişilik özellikleri ile duruşmadaki tutum ve davranışları göz önünde bulundurularak yeniden suç işlemeyeceği hususunda kanaate varılması,  c) Suçun işlenmesiyle mağdurun veya kamunun uğradığı zararın, aynen iade, suçtan önceki hale getirme veya tazmin suretiyle tamamen giderilmesi gerekir. Sanığın kabul etmemesi hâlinde, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmez.(8) Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının verilmesi halinde sanık, beş yıl süreyle denetim süresine tâbi tutulur.…Denetim süresi içinde dava zamanaşımı durur.(10) Denetim süresi içinde kasten yeni bir suç işlenmediği ve denetimli serbestlik tedbirine ilişkin yükümlülüklere uygun davranıldığı takdirde, açıklanması geri bırakılan hüküm ortadan kaldırılarak, davanın düşmesi kararı verilir.(11) Denetim süresi içinde kasten yeni bir suç işlemesi veya denetimli serbestlik tedbirine ilişkin yükümlülüklere aykırı davranması halinde, mahkeme hükmü açıklar. …(12) Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararına itiraz edilebilir.”