Haklar: Kişi özgürlüğü ve güvenliği hakkı

Başvurucu, şartla salıverildikten sonra işlediği hafif bir suç gerekçe gösterilerek şartla tahliye kararının geri alınmasının adil olmadığını ileri sürmüş ve infazın durdurulmasını talep etmiştir.  Başvuru, 15/1/2013 tarihinde Yozgat Cumhuriyet Başsavcılığı vasıtasıyla yapılmıştır. Başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinde Komisyona sunulmasına engel bir eksikliğin bulunmadığı tespit edilmiştir.  Birinci Bölüm Üçüncü Komisyonunca 30/12/2013 tarihinde, kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına, dosyanın Bölüme gönderilmesine karar verilmiştir. Bölüm Başkanı tarafından 25/4/2014 tarihinde, başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına ve bir örneğinin görüş için Adalet Bakanlığına (Bakanlık) gönderilmesine karar verilmiştir. Başvuru konusu olay ve olgular 25/4/2014 tarihinde Bakanlığa bildirilmiştir. Bakanlığın yazılı görüşü 20/6/2014 tarihinde Anayasa Mahkemesine sunulmuştur. Bakanlık görüşünün tebliği aşamasında, başvurucunun 6/6/2014 tarihinde öldüğü anlaşılmıştır. A. Olaylar Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar özetle şöyledir: Başvurucu hakkında, Boğazlıyan Ağır Ceza Mahkemesinin 13/12/2000 tarih ve E.1997/45, K.2000/80 sayılı kararıyla “kasten kendi çocuğunu öldürmek” suçunu işlediği gerekçesiyle 765 sayılı mülga Türk Ceza Kanunu’nun  maddesinin birinci fıkrası ve  maddesi uyarınca müebbet ağır hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiştir. Boğazlıyan Ağır Ceza Mahkemesinin 30/1/2003 tarih ve 2003/23 Müteferrik İş sayılı kararı ile yukarıda sözü edilen müebbet hapis cezasının 2148 sayılı Kanun’a göre şartla tahliye tarihinin 31/1/2013 olduğu, 4616 sayılı Kanun’un  maddesinin ikinci fıkrası gereğince 10 yıl indirim yapıldıktan sonra şartla tahliye tarihinin 31/1/2003 olduğu anlaşıldığından, anılan tarihten itibaren başvurucunun şartla tahliyesine karar verilmiştir. Boğazlıyan Ağır Ceza Mahkemesinin 21/7/2005 tarih ve E.1997/45, K.2000/80 sayılı ek kararı ile 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 1/6/2005 tarihinde yürürlüğe girmesi nedeniyle 5252 sayılı Kanun’un  maddesinin (1) numaralı fıkrası uyarınca kesinleşmiş hükmün uyarlanmasına ilişkin yargılama yapıldığı, bu kapsamda başvurucu hakkındaki, şartla tahliyesine esas teşkil eden hüküm uyarlanarak öz kızını öldürmek eylemi nedeniyle 5237 sayılı Kanun’un  maddesinin (1) numaralı fıkrasının (d) bendi ve  maddesi gereğince müebbet hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiştir. Çayıralan Cumhuriyet Başsavcılığının 28/3/2005 tarih ve E.2005/63 sayılı iddianamesi ile “resmi nikah kıydırmadan dini nikah akdi kıydırmak” suçunu işlediği iddiasıyla başvurucu hakkında kamu davası açılmıştır. Çayıralan Asliye Ceza Mahkemesinin 21/4/2008 tarih ve E.2005/56, K.2008/13 sayılı kararı ile başvurucunun iki ay hapis cezası ile cezalandırılmasına ve karar kesinleştikten sonra koşullu salıvermenin geri alınması hususunda mahkemesine bildirimde bulunulmasına karar verilmiştir. Boğazlıyan Ağır Ceza Mahkemesinin 23/12/2012 tarih ve 2012/1098 İş sayılı kararı ile başvurucu hakkında “yeni suç tarihi olan 1/12/2004’ten itibaren, bihakkın tahliye tarihi olan 29/1/2033’e kadar sürenin aynen infazına ve şartlı tahliyesinin geri alınmasına” karar verilmiştir. Başvurucu bu karara karşı itiraz yoluna başvurmuş olup, Kayseri  Ağır Ceza Mahkemesinin 25/1/2013 tarih ve 2013/177 İş sayılı kararı ile başvurucunun itirazının kısmen kabulü ile şartlı tahliye kararının yeniden suç işlemiş olması nedeniyle kaldırılarak hükümlü hakkında hükmedilen hapis cezasından ikinci suç tarihi olan 31/12/2004 tarihi ile bihakkın tahliye tarihi olan 29/1/2033 tarihi arasında kalan sürenin aynen infazına karar verilmiştir. Başvurucu, 15/1/2013 tarihinde Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunmuştur. Başvurucu, 6/6/2014 tarihinde hayatını kaybetmiştir.B. İlgili Hukuk 21/12/2000 tarihli ve 4616 sayılı 23 Nisan 1999 Tarihine Kadar İşlenen Suçlardan Dolayı Şartla Salıverilmeye, Dava ve Cezaların Ertelenmesine Dair Kanun’un  maddesi şöyledir:“23 Nisan 1999 tarihine kadar işlenen suçlar nedeniyle; Verilen ölüm cezaları yerine getirilmez. Bu durumda olanlar hakkında tâbi oldukları kanunlardaki infaz hükümleri aynen uygulanır. (Yeniden düzenleme: 21/5/2002-4758/1 md.) Müebbet ağır hapis cezasına hükümlü olanların veya şahsî hürriyeti bağlayıcı cezaya mahkûm edilenlerin ya da aldıkları ceza herhangi bir nedenle şahsî hürriyeti bağlayıcı cezaya dönüştürülenlerin tâbi oldukları infaz hükümlerine göre çekmeleri gereken toplam cezalarından on yıl indirilir. İndirim, verilen her bir ceza için ayrı ayrı değil, toplam ceza üzerinden bir defaya mahsus yapılır. Ancak bir kişinin muhtelif suçlarından dolayı cezaları ayrı ayrı tarihlerde verilmiş olsa bile, bu cezaların toplamı üzerinden yapılacak indirim on yılı geçemez.Birinci paragraf hükümlerine göre çekmeleri gereken toplam cezalarından on yıllık indirim yapıldıktan sonra ceza süresi dolmuş olanlar, iyi halli olup olmadıklarına bakılmaksızın ve istemleri olmaksızın derhal; toplam cezaları on yıldan fazla olanlar kalan cezalarını çektikten sonra şartla salıverilirler.…”