Haklar: Adil yargılanma hakkı (Medeni Hak ve Yükümlülükler)

Başvurucu, kapsam dışı personel statüsünde çalıştığı kurumda uzman kadrosuna atanma talepli davasının yedi yılı aşkın sürede sonuçlanması ve davada olumsuz görev uyuşmazlığı nedeniyle görevli yargı yerinin belirlenmesinin otuz sekiz ay sürmesi ile davasının reddedilmesi ve yargılama masraflarına kendisinin katlanmak zorunda kalması nedenleriyle eşitlik ilkesi ve adil yargılanma hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.  Başvuru, 1/3/2013 tarihinde Samsun  İdare Mahkemesi vasıtasıyla yapılmıştır. Dilekçe ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinde Komisyona sunulmasına engel bir eksikliğin bulunmadığı tespit edilmiştir. İkinci Bölüm İkinci Komisyonunca, 23/5/2013 tarihinde “Başvuru konusu olayda, dava ehliyetine sahip başvurucunun, kendi kusuru bulunmaksızın görevli yargı yerinin belirlenmesinin 38 ayı, toplam yargılama süresinin ise 7 yılı aştığı dolayısıyla güncel, kişisel ve doğrudan etkilenen anayasal haklarının kamu işlem ve eylemleriyle ihlal edildiği iddiasını içeren başvurunun, başvuru yolları tüketilmiş sayıldıktan sonra ve süresinde yapıldığı görülmüştür. İncelenen bireysel başvurunun 6216 sayılı Kanun’un 45 ila  maddelerinde yer alan şartları taşıdığı” tespiti yapılmıştır. Bu nedenle ilgili Komisyonca açıkça dayanaktan yoksun olmayan ve kabul edilemezliğine karar verilmesini gerektirecek başka bir neden görülmeyen başvurunun kabul edilebilir olduğuna ve esasının incelenmesi için Bölüme gönderilmesine karar verilmiştir. Bölümün 31/7/2013 tarihli ara kararı gereğince başvurunun esas incelemesinin yapılmasına ve bir örneğinin görüş için Adalet Bakanlığına gönderilmesine karar verilmiştir.  Adalet Bakanlığı’nın 27/9/2013 tarihli görüş yazısı 23/10/2013 tarihinde başvurucu vekiline tebliğ edilmiş, başvurucu vekili Adalet Bakanlığı cevabına karşı beyanlarını yasal süresi içinde 4/11/2013 tarihinde ibraz etmiştir.  A. Olaylar Başvuru dilekçesi ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar özetle şöyledir: Başvurucu Türk Telekom Anonim Şirketinde kapsam dışı personel statüsünde ve tekniker kadrosunda çalışmakta iken 15/2/2005 tarihli dilekçesiyle telekom uzmanlığı kadrosuna atanma talebiyle çalıştığı kuruma başvuruda bulunmuştur. Talebiyle ilgili cevap verilmemesi üzerine, başvurucu 13/6/2005 tarihinde Samsun İdare Mahkemesinde dava açmıştır. Başvurucunun dava dilekçesi 12/7/2005 tarihinde davalı idareye tebliğ edilmiş, davalı idare adli tatil sonrası 12/9/2005 tarihinde savunma dilekçesini Mahkemeye sunmuştur. Samsun İdare Mahkemesi 20/9/2005 tarihli ve E.2005/1261, K.2005/1599 sayılı kararıyla, uyuşmazlığın adli yargının görevine girdiği gerekçesiyle davayı görev yönünden reddetmiştir. Başvurucu söz konusu karara itiraz etmiş ve Danıştay  Dairesinin 12/4/2006 tarihli ve E.2005/6745, K.2006/1995 sayılı kararıyla ilk derece mahkemesi kararı onanmıştır. Görevsizlik kararının kesinleşmesi üzerine başvurucu 21/9/2006 tarihinde belirtilen taleple ilgili olarak Samsun  İş Mahkemesinde dava açmıştır.  Samsun  İş Mahkemesi 15/5/2007 tarihli ve E.2006/1872 sayılı ara kararıyla görevli yargı merciinin tespiti için dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesine ve davanın Uyuşmazlık Mahkemesince bir karar verilinceye kadar ertelenmesine karar vermiştir. Uyuşmazlık Mahkemesi 5/5/2008 tarih ve E.2007/367, K.2008/128 sayılı kararıyla davanın çözümünde idari yargının görevli olduğuna karar vermiştir. Uyuşmazlık Mahkemesi kararı üzerine Samsun  İş Mahkemesi 7/8/2008 tarih ve E.2006/1872, K.2008/473 sayılı kararıyla görevsizlik kararı vermiştir.  Başvurucu görev yönünden uyuşmazlığın çözülmesi üzerine 11/9/2008 tarihinde Samsun  İdare Mahkemesine (Mahkeme) başvurarak kendisinin TODAİE’de lisansüstü uzmanlık programı mezunu olduğunu, liyakat ve kariyer anlayışına aykırı ve keyfi uygulama ile Telekom uzmanlığına atamasının yapılmadığını, Türk Telekom Kapsam Dışı Personel Yönetmeliği’nin 311 sayılı Kanun’a aykırı biçimde resmi gazetede yayınlanmadığını, idarenin  savunmasının kendisine tebliğ edilmediğini belirterek Telekom uzmanlığına atanma talebini zımnen reddeden idari işlemin iptalini talep etmiştir.  Mahkeme, 30/12/2008 tarihli ara kararıyla başvurucunun 12/7/2005 tarihli dava dilekçesine davalı idarenin savunma dilekçesi verme süresinin adli ara verme süresi içinde dolması nedeniyle davalı idarenin 12/9/2005 tarihinde Mahkemeye sunduğu cevap dilekçesinin 2577 sayılı Kanun’un 8/ maddesi uyarınca süresinde verildiğini kabul etmiş, ancak davalı idare savunmasının başvurucuya tebliğ edilmesi gerekirken, dava dilekçesinin idareye tebliğ edildiğini belirterek, dosyanın tekemmülü için davalı idare savunmasının başvurucuya tekrar tebliğ edilmesine karar vermiştir.  İdarenin 26/12/2008 tarihli savunmasına karşı başvurucu 19/1/2009 tarihli cevabını Mahkemeye sunmuştur. Mahkeme 27/5/2009 tarihinde yaptığı duruşma neticesinde E.2008/1105, K.2009/487 sayılı kararıyla başvurucunun uzman kadrosuna atanmasının kurumun iç mevzuatında belirlenen şartları taşıması ve sınavla olanaklı olduğu ve idarenin personeli bir göreve ataması konusunda zorlayıcı yönde karar verilmesinin olanaklı olmaması gerekçesiyle dava konusu işlemde hukuka aykırılık olmadığından davanın reddine karar vermiştir. Söz konusu kararın temyiz incelemesini yapan Danıştay  Dairesi, 28/12/2010 tarihli ve E.2009/6445, K.2010/7723 sayılı kararıyla idare mahkemesi kararını onamıştır. Başvurucunun karar düzeltme istemi de aynı dairenin 27/12/2012 tarih ve E.2011/2122, K.2012/9488 sayılı kararıyla reddedilmiştir. Karar aynı tarihte kesinleşmiş ve 6/2/2013 tarihinde başvurucuya tebliğ edilmiştir. Başvurucu 1/3/2013 tarihinde Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunmuştur. İlgili Hukuk 6/1/1982 tarihli ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı  maddesi şöyledir:“ Süreler, tebliğ, yayın veya ilan tarihini izleyen günden itibaren işlemeye başlar.  Tatil günleri sürelere dahildir. Şu kadarki, sürenin son günü tatil gününe rastlarsa, süre tatil gününü izleyen çalışma gününün bitimine kadar uzar.  Bu Kanunda yazılı sürelerin bitmesi çalışmaya ara verme zamanına rastlarsa bu süreler, ara vermenin sona erdiği günü izleyen tarihten itibaren yedi gün uzamış sayılır.”  2000 tarih ve 24267 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Telekomünikasyon Kurumu Telekomünikasyon Uzman Yardımcılığı ve Telekomünikasyon Uzmanlığı Sınav, Görev, Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliği’nin “Telekomünikasyon Uzman Yardımcılığı” madde kenar başlıklı  maddesi şöyledir:“Telekomünikasyon Uzmanlığına giriş aşaması, Telekomünikasyon Uzman Yardımcılığıdır. Telekomünikasyon Uzman Yardımcılığına atanabilmek için, bu Yönetmelikte öngörülen yarışma sınavında başarılı olmak şarttır.”  Aynı Yönetmeliğin “Telekomünikasyon Uzman Yardımcılığı Yarışma Sınavı” başlıklı üçüncü bölümünün “Yarışma Sınavlarının Şekli” madde kenar başlıklı  maddesi şöyledir:“Yarışma sınavı; eleme sınavı, yazılı ve sözlü sınav olmak üzere üç aşamada yapılır.  Aynı Yönetmeliğin “Atama” madde kenar başlıklı  maddesi şöyledir:“Telekomünikasyon Uzman Yardımcılığı Yarışma Sınavında başarılı olanların, boş Telekomünikasyon Uzman Yardımcısı kadrolarına atanmaları, güvenlik soruşturmasının müspet olması kaydıyla ve başarı derecesi sıralamasına göre yapılır. Telekomünikasyon Uzman Yardımcılığına atanacaklardan aşağıdaki belgeler istenir: …  Yarışma sınavını kazananların, Telekomünikasyon Uzman Yardımcılığına atanmaları için atama işlemlerinin yapılmasına ilişkin olarak belirtilen süre içinde yukarda sayılan belgeler ile birlikte Kuruma başvurmaları gereklidir. Atamaya engel halleri tespit edilenlerle, belirtilen süre içinde Kurum tarafından kabul edilebilir geçerli bir mazereti olmaksızın başvuruda bulunmayanların atama işlemleri yapılmaz.”