Haklar: Adil yargılanma hakkı (Medeni Hak ve Yükümlülükler)

Başvuru, birden fazla işleme karşı açılan davada dilekçe ret kararı verilmesi nedeniyle mahkemeye erişim hakkının; takip eden süreçte askerî okuldan ilişik kesme işleminin iptali istemiyle açılan davanın hukuka aykırı olarak reddedilmesi nedeniyle de adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.  Başvuru 9/11/2015 tarihinde yapılmıştır. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.  Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar özetle şöyledir: Başvurucu 2008 yılında Türk Silahlı Kuvvetleri (TSK) bünyesinde uzman erbaş olarak görev yapmaya başlamıştır.  Uzman erbaş görevine devam etmekte iken astsubaylık sınavını kazanan başvurucu 2011 yılında Balıkesir Astsubay Meslek Yüksek Okulunda eğitim görmeye başlamıştır.  Eğitim sürecinde komando muayeneleri kapsamında Balıkesir Asker Hastanesine sevk edilen başvurucu için anılan Hastane tarafından 28/4/2013 tarihli rapor uyarınca kronik nitelik kazanmış uyum bozukluğu tanısıyla askerî öğrenciliğe devam edemez kararı alınmıştır. Başvurucunun itirazı üzerine sevk edildiği Hava Harp Okulu Komutanlığı Hava Sağlık Muayene Merkezi Başkanlığı tarafından düzenlenen 30/4/2013 tarihli raporda da 28/4/2013 tarihli rapor ile aynı tanı ve tespitte bulunulmuştur.  Takip eden süreçte birlik komutanlığı tarafından başvurucunun sağlık durumu ile ilgili olarak Balıkesir Asker Hastanesi Baştabipliğinden 30/5/2013 tarihli yazı ile bilgi istenmiştir. Başvurucu, psikometrik testlerin yapılması için Gülhane Askerî Tıp Akademisi (GATA) Haydarpaşa Eğitim Hastanesi Psikiyatri Kliniğine sevk edilmiştir. GATA tarafından değerlendirilen ve sonuçları Balıkesir Asker Hastanesine gönderilen 25/6/2013 tarihli raporda başvurucu için kronik nitelik kazanmış uyum bozukluğu tanısı ile TSK'da görev yapamaztespiti yapılmıştır. Başvurucunun itirazı üzerine sevk edildiği İzmir Asker Hastanesi tarafından düzenlenen 24/7/2013 tarihli raporda da 25/6/2013 tarihli rapor ile aynı tanı ve tespitte bulunulmuştur.  Bu sürecin ardından başvurucu, astsubaylığa nasbedilmemiş ve başvurucunun uzman erbaş sözleşmesi feshedilmiştir.  Başvurucu, aleyhine düzenlenen sağlık kurulu raporlarının sözleşme fesih işleminin ve astsubaylığa nasbedilmeme işleminin iptali istemiyle Askeri Yüksek İdare Mahkemesi (AYİM) nezdinde iptal davası açmıştır. AYİM Birinci Dairesi 3/12/2013 tarihli hükmüyle dilekçe ret kararı vermiştir. Gerekçede 4/7/1972 tarihli ve 1602 sayılı mülga Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Kanunu'nun  ve  maddeleri uyarınca birden fazla işleme karşı tek bir dilekçe ile dava açılabilmesi için gereken maddi ve hukuki bağ şartının dava konusu işlemler için söz konusu olmadığı ifade edilmiştir. Başvurucu, bu karara karşı karar düzeltme yoluna başvurmamıştır.  Başvurucu, dilekçe ret kararının ardından askerî okulla ilişik kesilmesi işlemine karşı iptal davası açmıştır.  AYİM İkinci Dairesi (Mahkeme) 4/2/2015 tarihli kararıyla davayı reddetmiştir. Ret gerekçesinde öncelikle konuya ilişkin mevzuat hükümlerine yer verilmiş ve ardından başvurucunun sağlık durumu ile ilgili olarak GATA Profesörler Kurulundan görüş istendiği ifade edilmiştir. Kararda, GATA tarafından verilen 8/12/2014 tarihli raporda başvurucunun kronik nitelik kazanmış uyum bozukluğu nedeniyle askerî öğrenciliğe devam edemeyeceğinin ve uzman erbaş olarak görevine devam edebileceğinin ifade edildiği belirtilerek bu rapor bağlamında başvurucunun askerî okuldan çıkarılma işleminin hukuka uygun olduğu sonucuna varılmıştır. Ret hükmüne yönelik karar düzeltme istemi Mahkemenin 9/9/2015 tarihli kararıyla reddedilmiştir.  Başvurucu, karar düzeltme isteminin reddine dair kararı 9/10/2015 tarihinde tebellüğ ettikten sonra 9/11/2015 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.   1602 sayılı mülga Kanun'un "Aynı dilekçe ile dava açılabilecek haller" kenar başlıklı  maddesi şöyledir:"20 nci maddede yazılı idari eylem ve işlemler aleyhine ayrı ayrı dava açılır. Ancak aralarında maddi ve hukuki bakımdan bağlılık varsa, aynı şahsı ilgilendiren birden fazla eylem ve işlemler aleyhine bir dilekçe ile de dava açılabilir."  1602 sayılı Kanun'un "İlk inceleme üzerine verilecek karar" kenar başlıklı  maddesinin ilgili kısmı şöyledir: "Daireler veya Daireler Kuruluna gelen dilekçelerde 44 üncü maddede yazılı noktalardan kanunsuzluk görülürse:...B) (d) bendinde yazılı halde, dava dilekçesinin gerçek hasma tebliğ edilmesine; (e) bendinde yazılı halde bir defaya mahsus olmak üzere otuz gün içinde 36 ve 38 inci maddelere uygun şekilde yeniden düzenlemek veya noksanları tamamlamak yahut (c) bendinde yazılı halde, ehliyetli şahsın avukat olmayan vekili tarafından açılması takdirinde otuz gün içinde bizzat veya bir avukat vasıtasiyle dava açılmak üzere dilekçelerin reddine;...karar verilir....Bu kararlara karşı düzeltme yoluna başvurulabilir. Bu halde otuz günlük süre bu konudaki kararın tebliği tarihinden itibaren işlemeye başlar. " 11/4/2002 tarihli ve 4752 sayılı Astsubay Meslek Yüksek Okulları Kanunu 'nun "Disiplin ve okuldan çıkarılma" kenar başlıklı  maddesinin ilgili kısmı şöyledir:"Astsubay meslek yüksek okullarında öğrenim gören öğrenciler aşağıdaki hallerde okuldan çıkarılırlar:...e) Sağlık kurullarınca verilecek raporlara dayalı olarak, sağlık yetenekleri bakımından astsubay meslek yüksek okulu öğrenimine devam imkânı kalmayanlar."