Haklar: Adil yargılanma hakkı (Medeni Hak ve Yükümlülükler)

Başvuru; emlak vergisine esas asgari ölçüde arsa ve arazi metrekare birim değerlerinin belirlenmesine ilişkin takdir komisyonu kararlarına karşı açılan davalarda davaların açıldığı tarihteki haklılık durumu değerlendirilmeden aleyhe yargılama giderleri ile vekâlet ücretine hükmedilmesi nedeniyle mahkemeye erişim hakkının, davaların yargılama sırasında yürürlüğe giren kanun hükmü gereğince konusuz kaldığı gerekçesiyle silahların eşitliği ilkesinin ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.   Başvurular muhtelif tarihlerde yapılmıştır. Başvurular başvuru formları ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur. Komisyonlarca başvuruların kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir. Ekli tabloda numaralarına yer verilen başvuru dosyaları konu bakımından hukuki irtibat nedeniyle 2019/19733 sayılı dosya ile birleştirilmiş, ekli tablodaki bireysel başvuru dosyaları kapatılmış, inceleme 2019/19733 numaralı bireysel başvuru dosyası üzerinden yürütülmüştür. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir. Başvurulara ilişkin başvuru belgelerinin birer örneği bilgi için Adalet Bakanlığına gönderilmiştir.   Başvuru formları ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar özetle şöyledir: Başvurucular, çeşitli taşınmazların malikleri olup bina veya arazi vergisi mükellefidir. A. Arka Plan Bilgisi Arka plan bilgisi için bkz. Hilmi Kocabey ve diğerleri, B. No: 2018/27686, 17/11/2021, §§ 11-B. Bireysel Başvuruya Konu UyuşmazlıklarBaşvurucular kendi arazi, arsa ve binalarına ilişkin olarak 2017 yılı genel takdir döneminde takdir komisyonlarınca 2018 yılı için takdir edilen asgari ölçüde arsa ve arazi metrekare birim değerlerinin iptali istemiyle ekli tablonun (D) sütununda gösterilen vergi mahkemelerinde iptal davaları açmıştır.  Anılan iptal davalarında, takdir komisyonlarının 2018 yılı için belirlediği asgari ölçüde arsa ve arazi metrekare birim değerlerinin fahiş olduğu ileri sürülmüştür. 28/11/2017 tarihli ve 7061 sayılı Kanun'un  maddesiyle 29/7/1970 tarihli ve 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu'na eklenen geçici  maddeyle düzenleme yapılmıştır. Bu düzenlemeye göre takdir komisyonlarınca 2017 yılı genel takdir döneminde 2018 yılı için takdir edilen asgari ölçüde arsa ve arazi metrekare birim değerlerinin 2017 yılı için uygulanan birim değerlerinin %50’sinden fazlasını aşması durumunda 2018 yılına ilişkin bina ve arazi vergi değerlerinin hesabında 2017 yılı için uygulanan asgari ölçüde arsa ve arazi metrekare birim değerlerinin %50 fazlasının esas alınması öngörülmüştür (Hilmi Kocabey ve diğerleri, § 14). Vergi mahkemeleri ekli tablonun (D) sütununda gösterilen kararlarla mezkûr düzenlemeyi gerekçe göstererek davalar hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar vermiştir.  Bazı vergi mahkemeleri davanın kanun hükmü gereğince konusuz kalması dolayısıyla tarafların haklılık durumuna ilişkin bir inceleme ve değerlendirme yapılamadığını belirterek yargılama giderlerinin taraflar üzerinde bırakılmasına ve vekâlet ücretine hükmedilmemesine karar vermiştir. Bazı vergi mahkemeleri ise her bir tarafı yargılama giderlerinin yarısından sorumlu tutmuş ve her iki taraf lehine maktu vekâlet ücretine hükmetmiştir.  Başvurucular anılan kararlara karşı istinaf yoluna başvurmuştur. İstanbul Bölge İdare Mahkemesi (Bölge İdare Mahkemesi) her bir tarafı yargılama giderlerinin yarısından sorumlu tutan ve her iki taraf lehine vekâlet ücretine hükmeden vergi mahkemesi kararlarına karşı yapılan istinaf başvurularını kesin olarak reddetmiştir. Bölge İdare Mahkemesi yargılama giderlerinin taraflar üzerinde bırakılmasına ve vekâlet ücretine hükmedilmemesine ilişkin kararlara karşı yapılan istinaf başvurularında ise kararların yargılama gideri ve taraflar lehine vekâlet ücretine hükmedilmemesine ilişkin kısmını kaldırmıştır. Bölge İdare Mahkemesi, her bir tarafı yargılama giderlerinin yarısından sorumlu tutmuş ve her iki taraf lehine maktu vekâlet ücretine hükmetmiştir. Bölge İdare Mahkemesi, kararlarını kesin olarak vermiştir. Başvurucular, Bölge İdare Mahkemesi kararlarına karşı temyiz yoluna başvurmuştur. Bölge İdare Mahkemesi bazı temyiz başvurularını Danıştaya göndermiş, bazılarını ise dava konusu işlemlerin temyize tabi olmadığı gerekçesiyle incelemeksizin reddetmiştir. Bölge İdare Mahkemesinin bu kararlarına karşı yapılan temyiz başvurularını Danıştay Dokuzuncu Dairesi reddetmiş ve Bölge İdare Mahkemesi kararlarını onamıştır. Danıştay, doğrudan incelediği temyiz başvurularını dava konusu işlemlerin temyize tabi olmadığı gerekçesiyle incelemeksizin reddetmiştir.Başvurular muhtelif tarihlerde yapılmıştır. Başvurucular nihai kararların kendilerine tebliği üzerine süresi içinde bireysel başvuruda bulunmuştur.  İlgili hukuk için bkz. Hilmi Kocabey ve diğerleri, §§ 22-