Haklar: Adil yargılanma hakkı (Medeni Hak ve Yükümlülükler)

Başvuru, öğretmen olarak çalışma izninin iptal edilmesi ve yeniden çalışma izni düzenlenmesinin yasaklanması nedenleriyle özel hayata saygı hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.  Başvuru 12/11/2018 tarihinde yapılmıştır. Komisyon başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar vermiştir. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık görüşünü bildirmiştir. Başvurucu, Bakanlığın görüşüne karşı süresinde beyanda bulunmuştur.  Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar özetle şöyledir: Başvurucu, Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Resim İş Eğitimi Öğretmenliği bölümünden mezun olmuştur. Başvurucu, Sakarya'da faaliyet gösteren bir özel okulda görev yapmak için 8/2/2007 tarihli ve 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu'nun  maddesi çerçevesinde çalışma izni talep etmiş ve söz konusu çalışma izni kendisine verilmiştir. Başvurucu daha sonra Sakarya'da faaliyet gösteren başka okullarda öğretmenlik yapmıştır. Başvurucuya son olarak İstanbul'da faaliyet gösteren bir özel okulda İstanbul Valiliği tarafından çalışma izni düzenlenmiştir. Başvurucu 12/8/2014 tarihinden itibaren söz konusu okulda öğretmen olarak çalışmaya başlamıştır. Kamu Personeli Seçme Sınavı neticesinde 2016 yılının Şubat ayında yapılan öğretmen atamalarında başvurucunun Karaman'daki bir devlet okuluna atanmasına imkân tanınmıştır. Bunun yanında Millî Eğitim Bakanlığının 12/2/2016 tarihli bir yazısı ile daha önce bir özel öğretim kurumu ile sözleşme yapanların talepleri doğrultusunda en geç 1/9/2016 tarihine kadar göreve başlayabilecekleri duyurulmuştur. Başvurucunun en son görev yaptığı özel öğretim kurumuyla yaptığı sözleşmenin 12/8/2016 tarihinde son bulacağı anlaşılmaktadır. Bu nedenle başvurucu, özel öğretim kurumuyla yaptığı sözleşmenin sona ermesini beklediğini başvuru formunda ifade etmektedir. Bu arada Olağanüstü Hal (OHAL) tedbirleri kapsamında 23/7/2016 tarihli ve 29779 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararname'nin (667 sayılı OHAL KHK'sı)  maddesinde yapılan düzenlemeyle, millî güvenliğe tehdit oluşturduğu tespit edilen Fetullahçı Terör Örgütü/Paralel Devlet Yapılanmasına (FETÖ/PDY) aidiyeti, iltisakı veya irtibatı belirlenen KHK ekindeki listede yer alan özel öğretim kurum ve kuruluşları kapatılmıştır. Millî Eğitim Bakanlığının 21/7/2016 tarihli ve 7783529 sayılı Genelge'si (Genelge) ile de; "Cumhuriyet Savcılıklarınca haklarında işlem başlatılan özel öğretim kurumları ile özel öğrenci yurtlarından yönetimine kayyum atanmayan kurumlar ve kayyum atanan kurumlarda kayyum ataması yapılmadan önce görev yapan, yönetici, eğitimci, öğretmen, uzman öğretici, usta öğretici ve diğer personelin Milli Eğitim Bakanlığı Bilişim Sistemleri (MEBBİS) üzerinden tespitleri yapılarak çalışma izinleri valiliklerce iptal edilecek, bu personele başka bir özel öğretim kurumunda çalışma izin onayı düzenlenmeyerek MEBBİS üzerinde gerekli bilgiler işlenecektir" kuralı getirilmiştir. Başvurucunun çalıştığı özel öğretim kurumu da millî güvenliğe tehdit oluşturduğu, FETÖ/PDY ile aidiyeti, iltisakı veya irtibatı olduğu gerekçeleriyle 667 sayılı OHAL KHK'sı hükümleri gereği 23/7/2016 tarihinde kapatılmıştır. Genelge hükümleri gereği, başvurucunun çalıştığı okulun kapatılması nedeniyle özel okuldaki çalışma izni 1/8/2016 tarihinde iptal edilmiştir. Çalışma izninin iptal edilmesine ilişkin işlemin ve 667 sayılı OHAL KHK'sının iptali talebiyle ilk derece mahkemesi olarak Danıştay nezdinde 29/9/2016 tarihinde açılan davada, Danıştay Beşinci Dairesi tarafından 5/7/2017 tarihinde görevsizlik kararı verilmiştir. Görevsizlik kararının ardından ise her iki talebe yönelik ayrı dilekçelerle dava açılması gerektiği belirtilerek 9/10/2017 tarihinde başvurucunun dava dilekçesi İstanbul  İdare Mahkemesi tarafından reddedilmiştir. Dava dilekçesinin reddine ilişkin karardan sonra başvurucu, 4/1/2018 tarihinde Mahkeme kayıtlarına giren dilekçe ile çalışma izninin iptaline ilişkin işlemin iptalini talep etmiştir. Mahkeme 28/6/2018 tarihinde davanın reddine karar vermiştir. Kararın gerekçesinde; 5580 sayılı Kanun'un ilgili maddeleri ile Genelge hükümleri hatırlatıldıktan sonra, başvurucunun 667 sayılı OHAL KHK'sı ile kapatılan özel okulda öğretmen olarak çalıştığı, 21/7/2016 tarihli Millî Eğitim Bakanlığı Genelgesi gereğince, başvurucuya söz konusu okulda çalışabilmesi için verilen çalışma izninin iptal edildiği ifade edilmiştir. Söz konusu Genelge'nin mahkeme kararıyla iptal edildiğine veya idarece geri alındığına ilişkin bir iddianın bulunmadığı vurgulanarak yürürlükte bulunan mevzuata uygun olarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmediği belirtilmiştir. Başvurucunun anılan karara karşı yaptığı istinaf başvurusu, İstanbul Bölge İdare Mahkemesi  İdari Dava Dairesinin 19/9/2018 tarihli kararıyla kesin olarak reddedilmiştir. Kararın gerekçesinde, ilk derece mahkemesinin kararının usul ve yasaya uygun olduğu belirtilmiştir. Nihai karar 13/10/2018 tarihinde tebliğ edilmiştir. Başvurucu 12/11/2018 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur. İstanbul Valiliği İl Millî Eğitim Müdürlüğünden başvurucunun çalışma izninin iptaline dair kararın kaldırılıp kaldırılmadığı hakkında 18/1/2022 tarihinde bilgi istenmiştir. Anayasa Mahkemesine gönderilen cevabi yazıdan başvurucu hakkında çalışma izninin iptaliyle birlikte mesleğin icrasını engelleyen yasağın kaldırıldığını gösteren herhangi bir karar alınmadığı anlaşılmıştır.  İlgili hukuk (ulusal mevzuat, uluslararası düzenlemeler ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararları) için bkz. Ayşe Ortak [GK], B. No: 2018/25011, §§ 20-