Haklar: Yaşam hakkı-Kötü muamele yasağı

Başvuru, toplumsal gösteriye müdahale sırasında yaralanma meydana gelmesi nedeniyle kötü muamele yasağının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.  Başvuru 11/11/2019 tarihinde yapılmıştır. Komisyonca, kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.  Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık görüşünü bildirmiştir. Başvurucu, Bakanlığın görüşüne karşı beyanda bulunmuştur.   Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir: Başvurucu 8/6/2018 tarihinde Konur Sokak'ta "İşimizi Geri İstiyoruz" konulu protesto gösterisine katılmış, gerçekleştirilen müdahale sırasında yakalanarak polis merkezine götürülmüştür. Başvurucuya yakalama sırasında kuvvet uygulanmış ve başvurucu yüzünde kemik kırığı meydana gelecek şekilde yaralanmıştır. Başvurucu, vekili aracılığıyla Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına (Başsavcılık) sunduğu 22/6/2018 tarihli şikâyet dilekçesi ile 8/6/2018 tarihinde Ankara Kızılay'da gerçekleştirdiği "İşimizi Geri İstiyoruz" eylemi sırasında kolluk görevlilerinin kötü muamelesine maruz kaldığını, 8/6/2018 tarihinde Mustafa Kemal Devlet Hastanesinde yapılan muayene ve tetkikleri sonucunda göz tabanı üzerinde kemik kırığı teşhis edildiğini, bu nedenle ameliyat olmak zorunda kaldığını belirterek şikâyetçi olmuştur. Başsavcılık, başvurucunun müşteki sıfatıyla yer aldığı farklı bir olaya ilişkin yürütülen soruşturma ile anılan şikayetin birleştirilerek incelenmesine karar vermiştir. 8/6/2018 tarihli Olay Tutanağı'nda, başvurucuya orantılı şekilde kuvvet kullanılarak başvurucunun yakalandığı ve gözaltı aracına götürüldüğü, gözaltı aracından atlayarak kaçmak istemesi sonucu kafasını sert bir yere çarparak yaralandığı ifade edilmiştir.  Başvurucunun yaralanmasına ilişkin olarak yürütülen soruşturmada polis memuru E.B.nin 7/11/2018 tarihinde şüpheli sıfatıyla ifadesi alınmıştır. E.B. ifadesinde özetle başvurucuyu gözaltı aracına koyduktan sonra diğer eylemci şahsı araca almaya çalışırken başvurucunun arkasından vurmaya başladığını, aynı anda birden fazla kişiyi gözaltına aldıkları için birisini gözaltına almaya çalışırken diğer kişinin mukavemetiyle karşılaştığını, başvurucunun yüzüne vurmadığını, kendisine uygulanan mukavemete karşılık orantılı davrandığını savunmuş; bu durumun olayın görüntü kayıtlarından da anlaşılabileceğini belirtmiştir. Başvurucunun 8/6/2018 tarihinde maruz kaldığını iddia ettiği kötü muamele eylemi ile ilgili olarak olayda görev aldığı anlaşılan bir diğer polis memuru T.K. Başsavcılık tarafından şüpheli sıfatıyla dinlenilmiştir. İfadesinde T.K., başvurucunun DHKP-C terör örgütünün talimatları doğrultusunda Kızılay'da "İşimizi Geri İstiyoruz" sloganıyla sürekli eylem yaptığını, eylemlere müdahale ettikleri her seferinde başvurucu veya diğer eylemcilerin hakaretlerine, tehditlerine ve direnişlerine maruz kaldıklarını, her defasında başvurucunun kendilerini şikâyet edip sosyal medyada fotoğraflarını, isimlerini paylaşarak hedef gösterdiğini, başvurucuya yönelik bir darp eyleminin kesinlikle olmadığını ileri sürmüştür.  Ankara Adli Tıp Şube Müdürlüğü 8/6/2018 tarihinde gerçekleştirilen tıbbi muayene ve tetkik sonuçlarını dikkate alarak başvurucunun yaralanmasının yaşamını tehlikeye sokmayıp basit bir tıbbi müdahale ile giderilebilecek ölçüde hafif nitelikte de olmadığını ve kemik kırığına neden olduğunu, orbita tabanı (maksiller kemik) kırığının hayat fonksiyonlarını orta (2) derecede etkilediğini belirten raporunu Başsavcılığa bildirmiştir. Başsavcılık başvurucunun iddialarına konu 8/6/2018 tarihli olayın görüntüleri üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırmıştır. 27/2/2019 tarihli bilirkişi raporunda; başvurucunun eylem yapıp slogan attığı, polis memurlarının megafonla "Dağılın." uyarısı yaptığı, eylemcilerin dağılmaması sebebiyle eylemcilere müdahale edildiği, müdahale esnasında eylemcilerin açıklama yapmaya devam ettiği, polis memurlarının eylemi sonlandırmaları konusunda eylemcileri uyardığı ancak eylemcilerin eyleme devam etmesi sebebiyle polis memurları tarafından kademeli güç kullanılarak ekip otosuna alındığı, ekip otosuna binerken araçtan çıkmak için polis memurlarına direndiği, bunun üzerine polis memurlarının eylemcileri tekrar araca bindirdiği belirtilmiştir.  Yürütülen soruşturma sonucu 28/2/2019 tarihinde Başsavcılık, kolluk görevlilerinin başvurucuya kötü muamelede bulunmadığını, başvurucunun yaralanmasının uyarılara rağmen dağılmayıp memurlara direnmesi üzerine orantılı güç kullanılmak suretiyle polis aracına götürülmesi sonucu meydana geldiğinin anlaşıldığını, 4/7/1934 Tarihli ve 2559 sayılı Polis Vazife ve Salâhiyet Kanunu'nun  maddesi de nazara alındığında polisin zor kullanma yetkisinin bulunması karşısında ilgili kolluk görevlilerinin üzerilerine atılı suçun yasal unsurlarının oluşmadığının tüm soruşturma evrakı kapsamından anlaşıldığını belirterek şüpheliler hakkında kamu adına kovuşturmaya yer olmadığına karar vermiştir. Başvurucunun kovuşturmaya yer olmadığına kararına karşı yaptığı itiraz reddedilmiştir. Söz konusu ret kararı 16/10/2019 tarihinde başvurucuya tebliğ edilmiştir.