Haklar: İfade özgürlüğü

Başvuru, anayasal haklar kapsamında koruma altında bulunan bazı eylemlerinin terör örgütü üyeliği suçundan mahkûmiyetinde delil olarak kullanılmasının başvurucunun ifade özgürlüğü ile toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkını ihlal ettiği iddiasına ilişkindir. Başvuruda; adil yargılama güvencelerinden yoksun özel yetkili bir mahkemede uzun sayılacak bir sürede yargılamanın yapılmış olması ve masumiyet karinesine aykırı davranılması nedenleriyle adil yargılanma hakkının, bunun yanında kişi hürriyeti ve güvenliği hakkı ile eşitlik ilkesinin de ihlal edildiği ileri sürülmüştür.  Başvuru 23/6/2014 tarihinde yapılmıştır.  Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.   Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar özetle şöyledir: Başvurucu 1963 doğumlu olup olayların meydana geldiği tarihte Erzincan'da ikamet etmektedir. Başvurucu; Türkiye Komünist Partisi/Marksist Leninist-Konferans (TKP/ML-KONFERANS) terör örgütüne üye olduğu gerekçesiyle 15/9/2009 tarihinde tutuklanmıştır. Cumhuriyet savcısı 15/1/2010 tarihli iddianamesi ile başvurucunun anılan suçtan cezalandırılmasını talep etmiştir. Erzurum  Ağır Ceza Mahkemesi (Mahkeme) 24/6/2010 tarihinde başvurucunun TKP/ML-KONFERANS terör örgütüne üye olmak suçundan mahkûmiyetine hükmetmiştir.  İlk derece mahkemesi gerekçeli kararına, başvurucunun da aralarında bulunduğu sanıklar hakkında yapılan soruşturma ve kovuşturmanın hangi sebeplere dayandığına ilişkin arka plan açıklaması yaparak başlamıştır. Mahkemeye göre TKP/ML-KONFERANS, mevcut anayasal düzeni silah zoruyla yıkıp yerine Marksist-Leninist-Maoist ideolojiye dayalı sosyalist bir devlet düzeni kurmak amacında bulunan bir terör örgütüdür.  Mahkeme, TKP/ML-KONFERANS'a ilişkin bu tespiti yaptıktan sonra örgütün yapılanmasına ilişkin birtakım açıklamalara yer vermiştir. Bu kapsamda Mahkeme, TKP/ML-KONFERANS'ın gençlik yapılanmasını ayrıntılı bir şekilde açıklamıştır. Mahkemeye göre TKP/ML-KONFERANS, örgütün gençlik kesimini hedef alan faaliyetlerinin sürdürülmesi amacıyla Yeni Demokrat Gençlik (YDG) adıyla bir yapılanmaya gitmiştir. Kararda, daha önce bu yapılanmayla ilgili açıklamalarda bulunan örgüt üyelerinin beyanlarından yola çıkılarak yapılanmanın anayasal düzeni silah zoruyla değiştirmeyi amaçladığı, bu amacın da kırsal kesimden başlayıp kentsel bölgelere bir gerilla mücadelesi şeklinde gerçekleştirileceği ifade edilmiştir.  Söz konusu arka plan anlatımı, örgütün yayın organlarına ilişkin birtakım açıklamaların aktarılmasıyla devam etmiştir. Mahkemeye göre Partizan dergisi ve İşçi-Köylü gazetesi örgütün ülke geneli faaliyet gösteren yayın organlarıdır. Mahkeme, bu tespiti yaptıktan sonra hem YDG'nin hem de adı geçen yayın organlarının TKP/ML-KONFERANS ile bağlantılı olduğuna dair örgüt üyelerinin beyanlarına ve birtakım faaliyetlere yer vermiştir. İlk derece mahkemesi İşçi Köylü Gazetesi İrtibat Bürosu hakkında da bazı açıklamalarda bulunmuştur. Mahkemeye göre bahse konu gazete irtibat bürolarında panel, basın açıklaması ve ölen örgüt mensupları ile örgüt kurucusu adına anma etkinlikleri düzenlenmekte; örgütsel nitelikteki bazı faaliyetlerde nelerin yapılacağı hususunda toplantılar yapılmaktadır. Bir diğer deyişle ilk derece mahkemesi, büroların örgütsel nitelikteki eylemlerin icra edildiği ya da birtakım örgütsel nitelikli etkinliklerde yapılacak hazırlıkların planlandığı yerler olduğunu ifade etmiştir. Genel açıklamadan sonra Mahkeme, atılı suçların işlenip işlenmediği hususunda her bir sanık yönünden ayrı ayrı delilleri değerlendirmiştir. Mahkemenin başvurucunun terör örgütü üyeliği suçundan mahkûmiyetinde dikkate aldığı delillerin bazıları şu şekildedir: i. Mahkeme, başvurucunun YDG adlı oluşum ve Partizan adlı yayın organı adı altında düzenlenen birçok basın açıklamasına katılmasını mahkûmiyet kararında dikkate almıştır.ii. Mahkemeye göre başvurucu; bazı kişilerle birlikte Girlevik Şelalesi'nin bulunduğu alanda bir piknik organizasyonuna katılmış, piknik esnasında katılımcıları İ.K. adlı örgüt kurucusu adına saygı duruşunda bulunmaya davet etmiş, tüm katılımcılarla birlikte "Partizan Yemini" adı verilen ve TKP/ML-KONFERANS örgütüyle özdeşleşen metni okumuştur. iii. Bundan başka Mahkeme, örgüt mensuplarına ait hücre evlerinde yapılan aramalarda ele geçirilen dijital delillerde şifreleme yapılarak başvurucunun adına yer verildiğini tespit etmiştir.iv. Mahkeme ayrıca başvurucunun evinde yapılan aramada terör örgütü yanlısı veya örgüte destek veren bildirilerin ele geçirildiğini ifade etmiştir.v. Son olarak Mahkeme, başvurucunun İşçi-Köylü Gazetesi İrtibat Bürosu adına para toplamasını mahkûmiyet kararına gerekçe yapmıştır. Mahkûmiyet hükmünde, dosya kapsamında bulunan ve yukarıda sıralanan tüm deliller birlikte değerlendirilmiştir. Bu değerlendirme şu şekildedir:"...Sanık Ali Soylu'nun, 2006 tarihinde TKP/ML-TİKKO KONFERANS terör örgütünün deşifresine yönelik Niğde ilinde gerçekleştirilen operasyonda yakalanan örgüt mensuplarına ait hücre evinde çıkan dokümanlarda adının geçtiği,'Burada ayrıca daha önce hapishanede yatıp çıkan 14 nolu kişi vardır. Bu kişinin partiyle ilişkisi olabilir. Ben görüşmedim'. ibaresinin bulunduğu, 'tuna-ezop' Word belgesinde bulunan şifreleme anahtarı üzerinden yapılan çözümlemeye göre 14 nolu şahsın Ali Soylu isimli şahıs olduğu, Girlevik Şelalesi üzerinde bulunan alanda piknik etkinliklerine başladığı etkinlik esnasında, 'İ.K. anısına hepinizi bir dakikalık saygı duruşuna davet ediyorum' şeklinde söylemde bulunduğu ardından 'partizan yemini' nin okunduğu pikniğe sanığın da katıldığı, etkinliğe katılan diğer şahısların da yumrukları sıkılı şekilde sol ellerini hava kaldırmak suretiyle yemine iştirak ettikleri, propaganda ve ajitasyon amaçlı konuşmalar yapıldığı, aynı zamanda tartışma ortamı sağlanarak etkinliğe katılan diğer kişilerinde konuşma ve tartışma ortamına çekildiği ve topluluğun etki altına alınmaya çalışıldığı, sanığınevinde yapılan aramada; (7adet) 'İşçi-Köylü Gazetesi' ile 'Özgür Geleceğe Adım At' Partizan İşçi-Köylü ibareli tahminen 15x20 cm ebatlarında yapıştırmalı bildiriler ile (130 adet) 'Halkımıza Çağrımızdır' ibaresi ile başlayan 'Partizan' imzalı tahminen 25x15 cm ebatlarında bildirilerin ele geçirildiği, sanığın H.Ç., K. ve G.K. ile irtibatlı bulunduğu, iletişimin tespiti kayıtlarında sanığın İşçi Köylü bürosu için para topladığı, bir diğer ifadeyle terör örgütünün legal görüntüsü konumundaki büroya maddi destek sağladığının sabit olduğu, sanığın eylemleri bütün olarak değerlendirildiğinde terör örgütünün üyeliği suçunu oluşturduğu, örgüt üyeliği suçundan cezalandırılmasına karar vermek gerektiği..." Terör örgütü üyeliğinden mahkûmiyetine ilişkin kararı başvurucunun temyiz etmesi üzerine karar, Yargıtay  Ceza Dairesi tarafından 7/2/2014 tarihinde onanmıştır. Yargıtay  Ceza Dairesi onama kararında, daha önceki içtihatlarında YDG'nin TKP/ML-TİKKO terör örgütünün güdümünde olduğunun kabul edildiğini belirtmiş ve başvurucunun da aralarında olduğu bazı sanıkların YDG adlı örgütlenme içinde yer aldıklarını özellikle vurgulamıştır.  Başvurucu, karardan 22/5/2014 tarihinde haberdar olduğunu belirtmiştir. Başvurucu 23/6/2014 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.  İlgili ulusal ve uluslararası hukuk için bkz. Metin Birdal ([GK] B. No: 2014/15440, 22/5/2019, §§ 28-39) başvurusu hakkında verilen karar.