Haklar: Adil yargılanma hakkı (Medeni Hak ve Yükümlülükler)

Başvuru, Komiser Yardımcılığı Kursu Yazılı Sınavında başarısız sayılma işlemine karşı açılan davanın reddedilmesi nedeniyle Anayasa’nın  maddesinde düzenlenen hukuk devleti ilkesinin ve  maddesinde düzenlenen eşitlik ilkesinin ihlal edildiği iddiaları hakkındadır.  Başvuru, 14/8/2013 tarihinde Tokat İdare Mahkemesi vasıtasıyla yapılmıştır. İdari yönden yapılan ön incelemede başvurunun Komisyona sunulmasına engel bir durumunun bulunmadığı tespit edilmiştir. İkinci Bölüm Üçüncü Komisyonunca, 14/7/2014 tarihinde kabul edilebilirlik incelemesi Bölüm tarafından yapılmak üzere dosyanın Bölüme gönderilmesine karar verilmiştir.  Bölüm Başkanı tarafından 6/11/2014 tarihinde, kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir. Başvuru konusu olay ve olgular ile başvurunun bir örneği görüş için Adalet Bakanlığına gönderilmiştir. Adalet Bakanlığının 10/12/2014 tarihli görüş yazısı başvurucuya tebliğ edilmiş, başvurucu tarafından Bakanlık görüşüne karşı herhangi bir beyanda bulunulmamıştır. A. Olaylar Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar özetle şöyledir: Başvurucu, polis memuru olarak görev yapmakta iken 2/5/2009 tarihinde yapılan Komiser Yardımcılığı Kursu Yazılı Sınavına katılmış ve 71 puan almıştır.  Erkek ve kadın adaylar arasından ayrı ayrı oluşturulacak başarı sıralamasına göre 1125 erkek ve 75 kadın adayın alınacağı sınav sonucunda başvurucu, puan sıralamasında ilk 1125 kişilik kontenjan arasına giremediği için ( erkek yedek) başarısız sayılmıştır. Sınav sonucunun açıklanmasından sonra sınavda yöneltilen sorulardan 1 tanesi idare tarafından, 11 tanesi de Ankara  İdare Mahkemesi tarafından iptal edilmiştir. Bunun üzerine idare tarafından, iptal edilen sorular değerlendirmeye alınmaksızın ikinci bir başarı listesi hazırlanmıştır. Yeniden değerlendirme sonucu başvurucunun puanı 74,819'a çıkmış, fakat başvurucu  erkek yedek olduğundan yine 1125 kişilik başarılı kontenjanına girememiştir. Ankara  İdare Mahkemesinin kararı, Danıştay Onikinci Dairesince, iptal edilen soruların bütün adaylarca doğru yanıtlandığının kabul edilmesi gerektiği gerekçesiyle düzeltilerek onanmıştır. Bu karar üzerine, üçüncü defa başarı listesi hazırlanmıştır. Başvurucunun puanı yeniden değerlendirme sonucu 78'e çıkmış, fakat başvurucu bu kez de 1125 kişilik başarılı kontenjanına girememiştir. Başvurucu, almış olduğu puanın daha önceki başarı listeleri sonucu kursa alınarak mezun edilen bazı kişilerden daha yüksek olduğundan bahisle kendisinin başarısız sayılması işlemine karşı Ankara  İdare Mahkemesinde dava açmıştır. Mahkeme, 6/3/2012 tarihli ve E.2011/1666, K.2012/548 sayılı kararıyla, başvurucunun ilan edilen kontenjan içine girememesi nedeniyle işlemin hukuka aykırı olmadığı, kendisinden daha düşük puanlı kişilerin başarılı sayıldıklarına ilişkin iddia yönünden ise henüz bir mahkeme kararının verilmediği aşamada veya farklı yöndeki mahkeme kararı doğrultusunda düzenlenen birinci ve ikinci başarı listesine göre tesis edilen ve bu davanın konusu olmayan işlemlerin hukuksal sonuçları ile başvurucunun hukuksal durumunun farklı olduğu ve bu yönüyle salt söz konusu gerekçeyle başarılı sayılmasına olanak bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar vermiştir. Başvurucu tarafından temyiz edilen karar, Danıştay Onikinci Dairesinin 8/10/2012 tarihli ve E.2012/6388, K.2012/5905 sayılı ilamıyla onanmıştır. Başvurucunun karar düzeltme talebi de aynı Dairenin 11/6/2013 tarihli ve E.2013/1528, K.2013/5059 sayılı kararıyla reddedilmiştir. Bu karar, 18/7/2013 tarihinde başvurucuya tebliğ edilmiştir. Başvurucu, 14/8/2013 tarihinde Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yapmıştır.B. İlgili Hukuk 4/6/1937 tarihli ve 3201 sayılı Emniyet Teşkilatı Kanunu’nun “Terfî ve atama” başlıklı  maddesinin on birinci fıkrası şöyledir: “İhtiyaç halinde meslekte fiilen altı yılını dolduran, 37 yaşından gün almamış olan ve yönetmelikte belirtilen diğer nitelikleri taşıyan polis memurlarından, yönetmelik hükümlerine göre açılacak komiser yardımcılığı sınavını kazanıp dokuz aydan az olmamak üzere eğitim kursunu başarıyla bitirenler komiser yardımcılığı rütbesine atanır.” 10/8/2001 tarihli ve 24489 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Emniyet Hizmetleri Sınıfı Personeli Rütbe Terfileri ve Değerlendirme Kurullarının Çalışmalarına İlişkin Yönetmeliğin “Yazılı ve mülakat sınavları” başlıklı  maddesi şöyledir:“Başvuru niteliklerini taşıyan polis memurları, komiser yardımcılığı kursu için hazırlanacak çoktan seçmeli yazılı test sınavına alınırlar. (Değişik ikinci fıkra:29/7/2004-2004/7675 K.)Yazılı sınav, Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi, Milli Eğitim Bakanlığı veya Eğitim Dairesi Başkanının teklifi ve Genel Müdürün onayı ile oluşturulan komisyonlara yaptırılır. Değerlendirme, yüz tam puan üzerinden yapılır. Çoktan seçmeli test cevap kağıtları, bilgisayarda optik okuyucuda değerlendirilir. (Değişik dördüncü fıkra:29/7/2004-2004/7675 K.)Mülakat sınavı, Eğitim Dairesi Başkanının teklifi ve Genel Müdürün onayı ile oluşturulan komisyonlara yaptırılır. Mülakat sınavına, yazılı sınav başarı sıralamasına göre en yüksek puan alandan başlanarak kontenjan miktarının 3 katı personel çağırılır. Mülakat sınavında adayın 100 tam puan üzerinden; bilgi düzeyi, kendisinden istenileni kavrama, kendine güven duyma, sözlü ifade ve beden dilini kullanma becerisi olmak üzere 5 ayrı kritere göre değerlendirmesi yapılır. Yazılı ve mülakat sınavı puanlarının toplamına göre en yüksek puandan başlanarak tekrar başarı sıralaması yapılır. Sıralama sonucuna göre, o yıl belirlenen kontenjan miktarı kadar personel asıl, bu miktarın yarısı kadar personel yedek olarak belirlenirBaşarı sırasının tespitinde eşit puanın önlenmesine yönelik sınav tekniği ve bu Yönetmelikte yer almayan polis memurluğundan komiser yardımcılığına yükselme ve komiser yardımcılığı kursuna ilişkin diğer hususlar, Eğitim Daire Başkanlığınca yayınlanacak yönerge ile belirlenir.”