Haklar: Kişi özgürlüğü ve güvenliği hakkı

Başvuru, tutukluluğun makul süreyi aşması ve tutukluluğun devamına karar verilirken Cumhuriyet savcısından ve şüpheliden görüş alınmaması nedenleriyle kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.   Başvurular 13/3/2014 tarihinde yapılmıştır.  Başvurular, başvuru formları ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur. Yapılan incelemede başvurucu Hakan Aşan tarafından yapılan 2014/3454 numaralı başvurunun konu bakımından aynı nitelikte olması nedeniyle başvurucu Fetullah Ağyürek tarafından yapılan 2014/3452 sayılı başvuru ile birleştirilmesine ve incelemenin bu dosya üzerinden yapılmasına karar verilmiştir.  Birinci Bölüm Üçüncü Komisyonunca anılan başvurucuların kişi hürriyeti ve güvenliği haklarının ihlal edildiği iddialarının süre aşımı nedeniyle kabul edilemez olduğuna, adil (makul sürede) yargılanma haklarının ihlal edildiği iddialarının değerlendirilmesinin bölüm kararını gerektirmesi nedeniyle başvurunun bu kısmının kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.  Diğer taraftan Birinci Bölüm İkinci Komisyonunca başvurucu Melikşah Ağyürek tarafından yapılan 2014/3455 numaralı başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir. Yapılan incelemede 2014/3455 numaralı başvurunun da konu bakımından aynı nitelikte olması nedeniyle 2014/3452 sayılı başvuru ile birleştirilmesine ve (her üç başvuru yönünden) incelemenin bu dosya üzerinden yapılmasına karar verilmiştir.   Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ve Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) aracılığıyla erişilen bilgi ve belgeler çerçevesinde olaylar özetle şöyledir:A. Başvurucu Melikşah Ağyürek Yönünden Başvurucu, hakkında yürütülen bir soruşturma kapsamında 7/11/2007 tarihinde tutuklanmıştır. Erzurum Cumhuriyet Başsavcılığının (CMK mülga  maddeyle görevli) 16/8/2008 tarihli iddianamesi ile başvurucunun "suç işlemek amacıyla örgüt kurma, yağma, tehdit, tefecilik ve 10/7/1953 tarihli ve 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun'a muhalefet" suçlarını işlediğinden bahisle cezalandırılması istemiyle aynı yer ağır ceza mahkemesinde kamu davası açılmıştır. Dava, Erzurum  Ağır Ceza Mahkemesinin (CMK mülga  maddeyle görevli) E.2008/144 sayılı dosyası üzerinden başvurucu yönünden tutuklu olarak görülmüştür. Mahkeme 17/2/2009 tarihli kararı ile başvurucunun suç işlemek amacıyla örgüt kurma suçundan 2 yıl 12 ay hapis, 6136 sayılı Kanun'a muhalefet suçundan 2 yıl hapis ve 450 TL adli para ile 8 ay hapis ve450 TL adli para, tefecilik suçundan 2 yıl 3 ay hapis ve 000 TL adli para, A.ya yönelik tehdit suçundan 2 yıl 3 ay hapis, H.K.ye yönelik tehdit suçundan 2 yıl 3 ay hapis, K.Ö.ye yönelik tehdit suçundan 2 yıl 3 ay hapis, O.Ö.ye yönelik tehdit suçundan 2 yıl 3 ay hapis, ye yönelik tehdit suçundan 2 yıl 3 ay hapis, E.Ö.ye yönelik tehdit suçundan 2 yıl 3 ay hapis, ye yönelik tehdit suçundan 2 yıl 12 ay hapis cezaları ile cezalandırılmasına karar vermiştir. Mahkemece, hükümle birlikte tutukluluğun devamına da karar verilmiştir. Anılan karar başvurucunun yanı sıra Cumhuriyet savcısı tarafından temyiz edilmiştir. Yargıtay  Ceza Dairesi, temyiz incelemesi sonunda 17/1/2012 tarihli kararı ile başvurucu hakkında suç işlemek amacıyla örgüt kurma ve E.Ö.ye yönelik tehdit suçlarından verilen mahkûmiyet hükümlerinin onanmasına; diğer mahkûmiyet hükümlerinin ise bozulmasına karar vermiştir. Yargıtay bozma ilamına konu suçlar yönünden yargılamaya Erzurum  Ağır Ceza Mahkemesinin E.2012/172 sayılı dosyası üzerinden devam olunmuştur. Mahkeme 26/6/2016 tarihli duruşmada başvurunun ayrıca isnat edilen "yağma" suçlarından da tutuklanmasına karar vermiştir.  Tutuklu olarak sürdürülen yargılama sonunda Erzurum  Ağır Ceza Mahkemesinin 25/9/2012 tarihli kararı ile başvurucunun 6136 sayılı Kanun'a muhalefet suçundan 2 yıl hapis ve 000 TL adli para, A.ya yönelik yağma suçundan 10 yıl hapis, H.K.ye yönelik yağma suçundan 11 yıl hapis, O.Ö.ye yönelik yağma suçundan 10 yıl hapis, K.Ö.ye yönelik yağma suçundan 5 yıl 6 ay hapis, ye yönelik yağma suçundan 10 yıl hapis, E.Ö. ve ye yönelik yağma suçundan 5 yıl 6 ay hapis, tefecilik suçundan 3 yıl 4 ay 15 gün hapis ve 000 TL adli para cezaları ile cezalandırılmasına karar verilmiştir. Mahkeme, hükümle birlikte "verilen ceza miktarı, tutuklulukta geçirdi[ği] süre, cezanın infazından kaçma şüphesi nazara alındığında adli kontrol hükümlerin yetersiz kalacağı" gerekçesiyle başvurucunun tutukluluk hâlinin devamına karar vermiştir.  Anılan karar, başvurucuya ve müdafiine duruşmada tefhim edilmiştir.  Başvuru formu ve eklerinde, hükümle birlikte verilen tutukluluğun devamı kararına karşı itiraz yoluna gidildiğine dair bilgi ve/veya belge sunulmamıştır. UYAP üzerinden yapılan incelemede de bu yönde bir kayda rastlanmamıştır. Başvurucu 13/3/2014 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur. Öte yandan başvurucu, Erzurum  Ağır Ceza Mahkemesinin 25/9/2012 tarihli mahkûmiyet kararını temyiz etmiştir. Yargıtay  Ceza Dairesinin 2/4/2014 tarihli ilamı ile başvurucu hakkında verilen mahkûmiyet hükümlerinin düzeltilerek -6136 sayılı Kanun'a muhalefet suçundan verilen adli para cezasının 450 TL olarak değiştirilmesi suretiyle- onanmasına karar verilmiştir.B. Başvurucular FethullahAğyürek veHakan Aşan Yönünden  Başvuruculardan Hakan Aşan 7/11/2007 tarihinde tutuklanmış, Fethullah Ağyürek ise 26/10/2007 tarihinde gözaltına alınmış ve 30/10/2007 tarihinde tutuklanmıştır. Erzurum Cumhuriyet Başsavcılığının 16/8/2008 tarihli iddianamesi ile başvurucuların da birtakım suçları işlediklerinden bahisle cezalandırılmaları talep olunmuş, başvurucular hakkında verilen 17/2/2009 tarihli mahkûmiyet hükmü Yargıtay  Ceza Dairesinin 17/1/2012 tarihli ilamıyla bozulmuştur (bkz. §§ 10-12). Yargıtay bozma ilamı sonrası devam olunan yargılamada verilen 25/9/2012 tarihli mahkûmiyet hükmü ile birlikte başvurucuların tutukluluk hâlinin devamına karar verilmiş, anılan mahkûmiyet hükmü temyiz incelemesi sonunda Yargıtay  Ceza Dairesinin 2/4/2014 tarihli ilamı ile onanmıştır (bkz. §§ 14, 18).