Haklar: Kişi özgürlüğü ve güvenliği hakkı

Başvuru, tutuklama tedbirinin hukuki olmaması nedeniyle kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının; kovuşturmanın makul bir sürede başlamaması nedeniyle adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.  Başvuru 26/4/2017 tarihinde yapılmıştır. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına ve başvurucunun adli yardım talebinin kabulüne karar verilmiştir. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık görüşünü bildirmiştir.  Başvurucu, Bakanlık görüşüne karşı süresinde beyanda bulunmuştur.  Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ve Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) aracılığıyla erişilen bilgi ve belgeler çerçevesinde ilgili olaylar özetle şöyledir:  Gaziantep Cumhuriyet Başsavcılığınca (Başsavcılık) başvurucu hakkında silahlı terör örgütüne (PKK) üye olma suçundan soruşturma başlatılmıştır.  Başsavcılığın talimatıyla başvurucu 22/2/2017 tarihinde gözaltına alınmıştır.  Başsavcılık başvurucuyu silahlı terör örgütüne üye olma suçundan tutuklanması talebiyle aynı tarihte sulh ceza hâkimliğine sevk etmiştir. Gaziantep  Sulh Ceza Hâkimliği 22/2/2017 tarihinde, başvurucunun silahlı terör örgütüne üye olma suçundan tutuklanmasına karar vermiştir. Başvurucunun tutuklama kararına yaptığı itiraz, Gaziantep  Sulh Ceza Hâkimliğinin 13/3/2017 tarihli kararıyla reddedilmiştir.  Başvurucu anılan kararın tebliğ edilmediğini, kararı 24/4/2017 tarihinde haricen öğrendiğini bildirmiştir. Başvurucu 26/4/2017 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.  Başsavcılık 20/4/2017 tarihli iddianame ile başvurucu hakkında silahlı terör örgütüne üye olma suçundan cezalandırılması istemiyle aynı yer ağır ceza mahkemesinde kamu davası açmıştır. Gaziantep  Ağır Ceza Mahkemesi (Mahkeme) iddianameyi kabul etmiş ve Mahkemenin E.2017/116 sayılı dosyası üzerinden kovuşturma aşaması başlamıştır. Mahkeme 10/7/2017 tarihinde yaptığı ilk duruşmada başvurucunun beraatine ve tahliye edilmesine karar vermiştir. Anılan karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmamış ve karar 18/7/2017 tarihinde kesinleşmiştir. Başvurucu, kararın kesinleşmesi üzerine Gaziantep  Ağır Ceza Mahkemesinde 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (CMK)  maddesine dayanarak 8/9/2017 tarihinde tazminat davası açmıştır. Başvurucu dava dilekçesinde hakkında uygulanan gözaltı ve tutuklama tedbirlerinin hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek oluşan zararı için toplam 000 TL tazminat talep etmiştir. Gaziantep  Ağır Ceza Mahkemesi 18/9/2018 tarihinde başvurucuya 787 TL maddi tazminat ve 000 TL manevi tazminat ödenmesine karar vermiştir. Karar gerekçesinin ilgili kısmı şöyledir:"...davacının beraatine karar verilmesi sonucu, haksız olarak göz altına alınıp tutuklandığının ve bu haksız göz altı ve tutuklanmasından ötürü iş ve gücünden geri kaldığı, bilirkişi raporunda belirtildiği gibi 6786,24 TL maddi zararının olduğu kabul edilerek, maddi tazminat isteminin kısmen kabulü ile 6787 TL maddi tazminatın haksız göz altına alınma tarihi olan 2017 gününden itibaren işleyen yasal faiziyle birlikte davalıdan alınıp davacıya verilmesine, maddi tazminat hususundaki fazlaya ilişkin isteminin reddine karar verilmesi gerektiği inancına varıldığı gibi, bu haksız göz altı ve tutuklanmasından ötürü acı ve üzüntü duyduğunun doğal olarak kabul edilmesi gerektiği kanısına varıldığından, duyduğu acı ve üzüntünün derecesi tutuklu ve göz altında kaldığı süre, ekonomik ve sosyal durumu, günün ekonomik koşulları, paranın satın alma gücü, manevi tazminatın davacıyı zenginleştirme aracı olarak kullanılamaması ve hakseverlik ve denkserlik ilkesi göz önünde bulundurularak manevi tazminat isteminin de kısmen kabulü ile takdiren 000 (on bir bin) TL. manevi tazminatın haksız tutuklanma tarihi olan 2017 gününden itibaren işleyen yasal faiziyle birlikte davalıdan alınıp davacıya verilmesine... [karar verilmiştir.]" Anılan karara karşı başvurucu ve davalı taraf istinaf yoluna başvurmuştur. İstinaf incelemesini yapan Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi  Ceza Dairesi 7/1/2019 tarihinde maddi tazminat miktarının 879,89 TL şeklinde düzeltilmesine ve istinaf başvurularının esastan reddine kesin olmak üzere karar vermiştir.  Başvurucu, belirtilen yargılama sürecine ilişkin bilgi ve belgeleri 6/12/2019 tarihinde Anayasa Mahkemesine sunmuştur.  İlgili hukuk için bkz. Mustafa Öcal ve diğerleri, B. No: 2013/8196, 2/12/2015, §§ 32, 38-