Haklar: Adil yargılanma hakkı (Medeni Hak ve Yükümlülükler)

Başvuru, sürekli işçi kadrosuna geçebilmek için girilmesi gereken sınava müracaat talebinin güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz sonuçlandığı gerekçesiyle reddine dair işleme karşı açılan iptal davasında, davanın sonucuna etkili iddianın kararda karşılanmaması nedeniyle gerekçeli karar hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.  Başvuru 16/12/2019 tarihinde yapılmıştır. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık, görüşünü bildirmiştir. Başvurucu, Bakanlığın görüşüne karşı beyanda bulunmamıştır.  Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir: Başvurucu 2014 yılından itibaren Siirt ili Baykan İlçe Belediye Başkanlığı bünyesinde taşeron işçi olarak çalışmaktayken 20/11/2017 tarihli ve 696 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin (696 sayılı KHK)  maddesiyle 27/6/1989 tarihli ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'ye (375 sayılı KHK) eklenen geçici  maddesi kapsamında sürekli işçi kadrosuna atanabilmek için gereken sınava başvurmuştur. Başvurucu hakkında 3/10/2016 tarihli ve 676 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin (676 sayılı KHK)  maddesiyle 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun  maddesinin birinci fıkrasının (A) bendine eklenen (8) numaralı alt bent uyarınca güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yaptırılmıştır. Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz sonuçlanması nedeniyle başvurucunun sınava girmesine hak tanınmamıştır. Başvurucu, söz konusu işlemin iptali istemiyle 13/4/2018 tarihinde dava açmıştır. Dava dilekçesinde, sürekli işçi kadrosuna girebilmek için gereken tüm şartları taşıdığını belirtmiştir. Sınava girmesini engelleyecek herhangi bir durumun olmadığını ifade etmiştir. Güvenlik soruşturmasının neden olumsuz olarak sonuçlandığını bilmemekten yakınmıştır. Adli sicil kaydının temiz olduğunu ve bugüne kadar herhangi bir soruşturma ya da kovuşturma geçirmediğini söylemiştir. Siirt İdare Mahkemesi (Mahkeme) 8/8/2018 tarihinde davayı reddetmiştir. Kararın gerekçesinin ilgili kısmı şu şekildedir:"Olayda, davacı hakkında Siirt İl Emniyet Müdürlüğü tarafından 657 sayılı Kanunun 48 inci maddesinin (A) bendinin (8). alt bendi uyarınca arşiv araştırması yapılarak, Baykan Belediye Başkanlığına gönderilen 28/02/2018 gün ve 1544 sayılı yazı dayanak gösterilerek davacının yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinde belirtilen şartları taşımadığının anlaşılması üzerine daimi işçi statüsüne geçirilme isteminin reddine karar verildiği görülmektedir.Bu durumda; tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, davalı idarelerin kamu yararı ve hizmet gerekleri gözetilerek mevzuatla kendilerine tanınan takdir yetkisini hukuka uygun şekilde kullandığı anlaşıldığından; yapılan arşiv araştırması neticesinde takdir hakkı kapsamında davacının 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye eklenen geçici 24 üncü madde ile tanınan işçi statüsüne geçme isteminin reddi yönünde tesis edilen dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır." Başvurucu karara karşı 30/10/2018 tarihinde istinaf yoluna başvurmuştur. İstinaf dilekçesinde, sınava girmesini engelleyecek ve sürekli işçi kadrosuna dahil edilmesini engelleyecek herhangi bir olumsuz durumu bulunmadığını belirtmiştir. Kamu haklarından yoksun bir hali bulunmayan, akıl hastası da olmayan aynı zamanda suç kaydı da olmayan askerlik görevini de yapmış bir Türk vatandaşı olduğunu ifade etmiştir. Hakkında yapılan güvenlik soruşturmasının olumsuz olduğunu gösterecek bir bilgi mevcudiyeti söz konusu olmadığı gibi hangi gerekçelerle olumsuz sonuçlandığını yapılan soruşturmaların gizli olması sebebiyle de öğrenememekten yakınmıştır. Kendisinden kaynaklanan hiçbir soruşturması, hiçbir illegal örgüt üyeliği ya da farklı bir olumsuz davranışı veya tutumu olmadığını söylemiştir. Gaziantep Bölge İdare Mahkemesi  İdari Dava Dairesi (Bölge İdare Mahkemesi) 15/10/2019 tarihinde istinaf başvurusunu kesin olarak reddetmiştir. Nihai karar 16/12/2019 tarihinde tebliğ edilmiştir. Başvurucu 16/12/2019 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.  657 sayılı Kanun’un  maddesi şöyledir:"Devlet memurluğuna alınacaklarda aşağıdaki genel ve özel şartlar aranır.A) Genel şartlar: Türk Vatandaşı olmak, Bu Kanunun 40 ncı maddesindeki yaş şartlarını taşımak, Bu Kanunun 41 nci maddesindeki öğrenim şartlarını taşımak, Kamu haklarından mahrum bulunmamak, Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile; kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına ya da affa uğramış olsa bile devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, (…) zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık suçlarından mahkûm olmamak. Askerlik durumu itibariyle;a) Askerlikle ilgisi bulunmamak,b) Askerlik çağına gelmemiş bulunmak,c) Askerlik çağına gelmiş ise muvazzaf askerlik hizmetini yapmış yahut ertelenmiş veyayedek sınıfa geçirilmiş olmak, 53 üncü madde hükümleri saklı kalmak kaydı ile görevini devamlı yapmasına engelolabilecek (…) akıl hastalığı (…) bulunmamak. [Anayasa Mahkemesinin 24/7/2019 tarihli ve E.:2018/73; K.:2019/65 sayılı Kararı ile iptal edilmiştir]B) Özel şartlar: Hizmet göreceği sınıf için 36 ve 41 nci maddelerde belirtilen öğretim ve eğitim kurumlarının birinden diploma almış olmak, Kurumların özel kanun veya diğer mevzuatında aranan şartları taşımak." 676 sayılı KHK'nın  maddesiyle 657 sayılı Kanun’un  maddesinin birinci fıkrasının (A) bendine eklenen ve Anayasa Mahkemesinin 24/7/2019 tarihli ve E.2018/73, K.2019/65 sayılı kararıyla iptal edilen (8) numaralı alt bent şöyledir:"Güvenlik soruşturması ve/veya arşiv araştırması yapılmış olmak."