Haklar: Adil yargılanma hakkı (Suç İsnadı)

Başvuru, mahkûmiyete esas alınan belgeler hakkında bilgi sahibi olma ve yorum yapma imkânının sağlanmaması nedeniyle silahların eşitliği ve çelişmeli yargılama ilkelerinin ihlal edildiği iddiasına ilişkindir. Çay Cumhuriyet Başsavcılığı, Fetullahçı Terör Örgütü/Paralel Devlet Yapılanması (FETÖ/PDY) üyesi olduğu şüphesiyle başvurucu hakkında soruşturma başlatmıştır. Soruşturma kapsamında başvurucuya ait ikamette arama yapılmış, başvurucunun Bank Asya kredi kartı ile iki cep telefonuna incelenmek üzere el konulmuştur. Soruşturma evrakı Çay Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından hazırlanan 10/5/2017 tarihli fezleke ekinde Afyonkarahisar Cumhuriyet Başsavcılığına (Başsavcılık) gönderilmiştir. Soruşturma neticesinde Başsavcılık başvurucunun silahlı terör örgütüne üye olma suçundan cezalandırılması talebiyle 4/10/2017 tarihli iddianame düzenlemiştir. İddianamede;i. Başvurucunun Çay ilçesinde faaliyet gösteren, örgüt ile irtibatlı ve iltisaklı olduğu değerlendirilen B. Özel Eğitim ve Öğretim Kurumları Basın Yayın Dağıtım Ltd. Şti. (Şirket) ortaklarından ve örgütün Çay ilçesi mütevelli grubu üyelerinden olduğu,ii. Farklı bir soruşturma kapsamında ifadesi alınan S.nin başvurucu hakkında Çay ilçesinde cemaatin önde gelenlerinden olduğu ve cemaat organizasyonları yaptığına ilişkin beyanda bulunduğu,iii. Farklı bir soruşturma kapsamında kollukta ifadesi alınan Ö.nin başvurucu hakkında örgüt adına para toplanan sohbet toplantılarına katıldığı yönünde beyanı olduğu,iv. FETÖ/PDY kapsamında hakkında işlem yapılan şahıslarla 30/3/2015 tarihinde Antalya Havalimanı'ndan yurt dışına çıkış yaptığına dair kayıt olduğu, v. 7/4/2005 tarihinde Bank Asyada hesap açtığı, 2008-2017 yılları arasında kart borcu ödeme işlemleri yaptığı,vi. Başvurucudan ele geçirilen materyallerin imaj içeriklerinde yapılan inceleme sonucu düzenlenen 9/5/2017 tarihli inceleme raporunda ByLock, Kakao Talk ve herkul.org uygulamalarının olduğuna dair tespit yapıldığı,vii. Başvurucunun oğlunun örgütün eğitim kurumlarında çalıştığına dair Sosyal Güvenlik Kurumu kaydı olduğu,viii. Örgüt ile bağlantısı nedeniyle kapatılan derneğe başvurucunun eşinin üye olduğu iddialarına yer verilmiştir. İddianamenin kabulü ile açılan dava Afyonkarahisar  Ağır Ceza Mahkemesi (Mahkeme) tarafından görülmeye başlanmıştır. Başvurucu; yargılamanın müdafiinin hazır bulunduğu 20/11/2017 tarihli ilk oturumunda alınan savunmasında kullandığı cep telefonuna ilişkin bir ByLock tespiti yapılmadığını, ByLock, Kakao Talk ve herkul.org isimli programlara ilişkin tespitlerin yapıldığı cep telefonunun kendisine ait olmadığını, oto sanayide işyerinin olduğunu, parası yetmeyen bazı müşterilerin telefonlarını bıraktığını, örgüte ait olduğu ileri sürülen Şirkete ticari amaçla ortak olduğunu, Bank Asyada hesabının bulunmadığını, esnaf olması nedeniyle 13-14 kredi kartının bulunduğunu, Bank Asyada kredi kartı işlemleri dışında bir işlemi olmadığını, yurt dışına arkadaşlarıyla turistik amaçlarla gittiğini, örgüt üyeliği suçunu kabul etmediğini beyan etmiştir. Başvurucu müdafii; sanığın kullandığı telefonda herhangi bir tespit yapılmadığını, tespitlerin müşterilerin başvurucuya rehin bıraktığı telefonlar hakkında yapıldığını ileri sürmüştür. Söz konusu oturumda iddia makamı esas hakkında mütalaa sunmuştur. Başvurucu müdafii, mütalaaya karşı savunma hazırlamak üzere süre talebinde bulunmuştur. Mahkeme, müdafinin süre talebinin kabulü ile duruşmaya ara verilmesine, yeni oturumun 14/12/2017 tarihinde yapılmasına karar vermiştir. Duruşmanın ikinci oturumunda başvurucu ve müdafiinin esas hakkında mütalaaya karşı beyanları alındıktan sonra hüküm açıklanmıştır. Mahkeme, başvurucunun silahlı terör örgütüne üye olma suçundan 9 yıl 4 ay 15 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına karar vermiştir. Gerekçeli kararın ilgili kısmı şöyledir:"Sanığın Çay ilçesinde 1996 yılında kurulan ve örgütün Çay ilçesindeki şemsiye şirketi olduğu anlaşılan [B.] A.Ş. isimli şirketin ortaklarından birisi olduğu, [B.] isimli şirketin altında örgütün eğitim kurumlarından olan [Ç.K.K.] Dershanesi, [Ç.A.H.] Kız Öğrenci Yurdu, [Ö.F.G.] Yükseköğrenim yurdu, [Ö.Ç.Ş.] Erkek Yükseköğrenim öğrenci yurdu ve [S.Ö.G.] Erkek Öğrenci yurtlarının faaliyet gösterdiği,1996 yılında 5 ortaklı olarak kurulan ve örgüte ait olduğu anlaşılan [B.] isimli şirketin yüzde beş hissesi olduğu, şirketin ortaklarından olduğu ve 15 Temmuz darbe girişiminden sonra KHK ile el konuluncaya kadar kesintisiz ortaklığının devam ettiği, Çay ilçesinde örgütün eğitim ve yurt olarak faaliyet gösterme temellerinin 1996 yılında kurulan [B.] şirketi ile atıldığı, örgüte ait olduğu kesin olarak tespit edilen bu şirketle örgüte 15 Temmuz Darbe girişime kadar finansal kaynak sağlandığı, mahkememize davaları açılan ve haklarında yargılama yapılıp kararları verilen diğer bir kısım ortaklardan [R.K.], Durmuş Erdoğmuş, [Ö.], [B.], [A.A.], [İ.E.] ve [Y.A.] gibi ortakların bu şirkete şeklen ortak yapıldığı, aslında bir sermaye konulmadığı, şirketin bünyesinde diğer örgüte ait kurumların açılarak faaliyet göstermesi sağlandığı ve bu yönde örgüte finansal destek yapıldığı anlaşılmaktadır. Her ne kadar sanık bu şirketin kendisine ait olduğunu, gerçek sahibi olduğunu iddia etmiş ise de; dinlenen tanık anlatımları ve sanık olarak yargılanan diğer ortakların beyanlarına göre bu şirketin örgüte ait bir şirket olarak kurulduğu ve faaliyet gösterdiği anlaşılmaktadır. Özellikle 17/25 Aralık 2013 sürecinden sonra örgütün tedirginlik yaşamaya ve devlet tarafından mal varlıklarına el konulabileceği endişesiyle Türkiye'deki tüm şirket ve mal varlıklarını el değiştirme yoluna gidildiği anlaşılmaktadır. Bu itibarla; Çay ilçesinde yapılanan örgütün çekirdek kadrosunda yer alan ve örgütün emir ve talimatları doğrultusunda hareket eden [R.K.nın] diğer ortaklarla birlikte bu şirketin ortaklarından olduğu, finansının ve elde edilen gelirlerin tamamının örgüte aktarıldığı, gelir elde etmek ve örgüte eleman kazandırmak amacıyla şirket bünyesinde diğer örgüt kurumlarının kurulduğu ve özellikle örgütün en büyük finans kaynaklarından biri olan eğitim ayağına önem verildiği ve bu kapsamda ilçede bu şirketin bünyesinde okul ve yurt açılarak finansal desteğin artırılmaya çalışıldığı ve örgüte bu kurumlar vasıtasıyla ciddi meblağlarda finans sağlandığı, yine açılan bu örgüte ait şirket bünyesinde yurt ve okullarda ise ekonomik durumları olmayan ve örgüte kazandırılabilecek öğrencileri almak suretiyle ve buralarda okutmak ve barındırmak suretiyle örgüte eleman kazandırıldığı, bu itibarla sanığın süreklilik arz eden örgüt içerisindeki konumu, şirket kanalıyla örgüte finans sağlaması ve eleman kazandırılması da gözetildiğinde süreklilik, çeşitlik ve yoğunluğun var olduğu,...Bu itibarla tüm bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde; sanık Durmuş Erdoğmuş'un Çay İlçesinde bulunan [B.] A.Ş. isimli şirketin kurucu ortaklarından olduğu, sanığın FETÖ/PDY silahlı terör örgütün stratejisi çerçevesinde propaganda ve finansal kaynak sağlamak için düzenlediği moral motivasyon artırmak amacıyla gezi adı altında kamufle ettikleri haklarında yine örgüt üyeliği soruşturması bulunan ve haklarında dava açılan kişilerle birlikte yurt dışı kaydının olduğu, sanığın örgütün finansal kuruluşu olan Bank Asya'da hesabının bulunduğu, ancak 2008-2017 yılları arasında kredi kartı borcu ödeme dışında işleminin bulunmadığı, FETÖ/PDY silahlı terör örgütü mensuplarının kendi aralarında gizli haberleşme amacı ile kullandığı yönde tespitin bulunmadığı, ancak sanığın ele geçen materyallerin alınan imaj içeriklerinde yapılan inceleme sonucu 09/05/2017 tarihli inceleme raporunda; ... ByLock uygulaması ile yine örgüt içi haberleşme programlarından olan kakao talk programının bulunduğu tespitinin yapıldığı, ayrıca yine örgüt elebaşının örgüt üyelerinin motivasyonunu yüksek tutmak ve örgüt üyelerine şifreli mesajlar göndermek için yaptığı vaazlarının yayınlandığı örgütün internet sitesi olan Herkul.org uygulamalarının mevcut olduğu tespitinin yapıldığı, ...sanığın oğlu [E.nin] örgüte müzahir [B.] Özel Eğitim ve Öğretim Kurumlarında 2006-2010 yılları arası SGK kaydının olduğu, sanığın eşi [E.E.nin] örgütle irtibatı ve iltisakı olduğu için kapatılan derneğe üye olduğu, dolayısıyla sanığın eylem ve faaliyetlerindeki süreklilik, çeşitlilik ve yoğunluk durumu da dikkate alındığında sanığın silahlı terör örgütüne üye olmak suçunu işlediği değerlendirilmiştir." Başvurucu ve müdafiinin bu karara karşı yaptığı istinaf kanun yolu başvurusu Antalya Bölge Adliye Mahkemesi  Ceza Dairesinin (Daire) 1/3/2018 tarihli kararıyla esastan reddedilmiştir.  Yargıtay  Ceza Dairesi 25/12/2018 tarihinde temyiz talebinin reddi ile hükmün onanmasına karar vermiştir. Anılan kararda suçta ve cezada şahsilik ilkesi gereği sanığın oğlu ve eşinin faaliyetlerinin hükme dayanak yapılamayacağı belirtilmiştir. Kararda ayrıca yapılan arama sonucu el konulan 1 No.lu materyalin aidiyetinin belirlenmesi bakımından materyale takılan SIM kartında kayıtlı olan kişi ya da kişiler araştırılmadan, daha detaylı inceleme yapılmadan söz konusu materyaldeki uygulamaların tespiti üzerine başvurucunun ByLock kullanıcısı olduğuna dair hatalı kabule yer verildiği ancak dosyadaki diğer delillerin atılı suçun sübutu için yeterli olduğu ifade edilmiştir. Başvurucu, nihai hükmü 9/4/2019 tarihinde öğrendikten sonra 15/4/2019 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur. Komisyon, hakkaniyete uygun yargılanma hakkı dışındaki şikâyetlerin kabul edilemez olduğuna, anılan hakka ilişkin şikâyetin kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına ve adli yardım talebinin kabulüne karar vermiştir.