Haklar: İfade özgürlüğü

Başvuru, sosyal medyada yayımlanan bir videonun altına yaptığı yorumun hakaret kabul edilerek adli para cezasına mahkûm edilmesi nedeniyle başvurucunun ifade özgürlüğünün ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.  Başvuru 19/1/2018 tarihinde yapılmıştır. Komisyon, başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar vermiştir.  Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına gönderilmiştir.    Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar özetle şöyledir: Adnan Oktar (A.O.) başta dinî konular olmak üzere çeşitli alanlarda yazılı eserleri ve sosyal medyada video yayınları bulunan, toplumda tanınan bir kişidir. A.O.nun bir video paylaşım ve sosyal medya platformu olan YouTube adlı internet sitesinde tespit edilebildiği kadarıyla bir kısmı milyonlarca kez izlenen videoları bulunmaktadır. Söz konusu videolarda A.O. katılımcılarla ağırlıklı olarak dinî sohbetler gerçekleştirmekte, gündeme ilişkin değerlendirmelerde bulunmaktadır. Ayrıca bu videoların bazı kısımlarında müzik eşliğinde katılımcılarla birlikte dans edilmekte ve A.O. tarafından özellikle kadın katılımcılara yönelik övgü amaçlı çeşitli sözler söylenmektedir. Gazeteci olan başvurucu, çeşitli gazete ve internet haber sitelerinde görev yapmıştır. Başvurucu, YouTube'da bulunan A.O. ile ilgili bir videonun altında yer alan yorum kısmında tuncaogr rumuzuyla "Bir de utanmadan ALLAH'ın adını ağzına alıyor sapık! Bunu odunla döveceksin aq." şeklinde bir yorumda bulunmuştur. Kadıköy Cumhuriyet Başsavcılığı başvurucu hakkında soruşturma başlatmış ve 26/10/2011 tarihli iddianame ile başvurucunun hakaret suçundan cezalandırılmasını talep etmiştir. Yargılamanın yapıldığı Kadıköy (Kapatılan)  Sulh Ceza Mahkemesindeki (Sulh Ceza Mahkemesi) savunmasında başvurucu; müştekinin kadın öğrencisine bir hocanın talebesine söylememesi gereken "oh ne kadar güzel şeysin sen, kedi, canını yerim senin" gibi sözler söylediğini, bunların ise gelenek, görenek ve günlük hayata uymayan sözler olduğunu açıklamıştır. Başvurucu ayrıca yaptığı yorumda hakaret kastının olmadığını ve Türk Dil Kurumuna göre "sapık" sözcüğünün anlamının "Tavır ve davranışları normal olmayan kişi" demek olduğunu belirtmiştir. Sulh Ceza Mahkemesi 9/5/2012 tarihinde başvurucunun hakaret suçundan 740 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına, buna karşılık hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ve başvurucunun beş yıllık denetim süresine tabi tutulmasına karar vermiştir. Sulh Ceza Mahkemesinin gerekçesinin ilgili kısmı şu şekildedir:"... internete giren herkesin görebileceği şekilde müştekinin görüntülerinin yer aldığı video ile ilgili 'sapık' yorumunda bulunduğu, her ne kadar hakaret kastı olmadığını savunmuş ise de, sapık kelimesinin toplumdaki algılanışı ve kullanılış amacı dikkate alındığında, hakaret içerikli bir söz olduğu, sanığın üzerine atılı suçu işlediği kanaatine varılarak..."  İstanbul Anadolu  Asliye Ceza Mahkemesi (Asliye Ceza Mahkemesi) başvurucunun denetim süresi içerisinde işlediği başka bir suç nedeniyle Sulh Ceza Mahkemesinin 9/5/2012 tarihli ilamının açıklanmasına karar vermiştir. Asliye Ceza Mahkemesi 12/12/2017 tarihinde hakaret suçundan başvurucunun 740 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına kesin olmak üzere karar vermiştir. Mahkemenin gerekçesinin ilgili kısmı şu şekildedir:"Hakaret fiillerinin cezalandırılmasıyla korunan hukuki değer; kişilerin onur, şeref ve saygınlığı olup, bu suçun oluşabilmesi için davranışın kişiyi küçük düşürmeye matuf olarak gerçekleşmesi gerekmektedir. Bir hareketin tahkir edici olup olmadığı bazı durumlarda nispi olup, zamana, yere ve duruma göre değişebilmektedir. Kamu görevlileri veya sivil vatandaşa yönelik her türlü ağır eleştiri veya rahatsız edici sözlerin hakaret suçu bağlamında değerlendirilmemesi, sözlerin açıkça, onur, şeref ve saygınlığı rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnadını veya sövmek fiilini oluşturması gerekmektedir. Tüm dosya kapsamı üzerinde yapılan değerlendirmede; sanığın, müştekiye yönelen, internet ortamında 'bir de utanmadan Allah'ın adını ağzına alıyor sapık, bunu odunla döveceksin, ag.' şeklinde yorum paylaşılması şeklinde gelişen eyleminde, mağdurun onur, şeref ve saygınlığını rencide edici boyutta olduğu ve 'Alenen Hakaret' suçunun yasal unsurlarının oluştuğu sonucuna ulaşılmıştır. Sanığa haksız yada hukuka aykırı bir muamele yapıldığına ilişkin dosyada somut bilgi bulunmadığı anlaşıldığından, sanık lehine 5237 sayılı TCK 129 maddesi uygulanmamıştır."   26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun “Hakaret” kenar başlıklı  maddesinin ilgili kısmı şöyledir: "(1) Bir kimseye onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnat eden ... kişi, üç aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılır... (2) Fiilin, mağduru muhatap alan sesli, yazılı veya görüntülü bir iletiyle işlenmesi hâlinde, yukarıdaki fıkrada belirtilen cezaya hükmolunur.... (4) Hakaretin alenen işlenmesi halinde ceza altıda biri oranında artırılır. "