Haklar: Kişi özgürlüğü ve güvenliği hakkı

Başvuru; kendisinden haber alınamayan kişinin devlet görevlilerince hukuka aykırı olarak hürriyetinden yoksun bırakılması nedeniyle kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının, kaybolma hadisesinden devlet görevlilerinin sorumlu olması, kayıp kişinin yaşamının korunması için gerekli önlemlerin alınmaması ve kaybolma olayı üzerine yürütülen ceza soruşturmasının etkisizliği nedeniyle yaşam hakkının, sözü edilen soruşturmanın ayrımcılık saikiyle etkisiz yürütülmesi nedeniyle yaşam hakkıyla bağlantılı olarak eşitlik ilkesinin, kayıp kişinin yakınının kaybolma olayından ve bu olay hakkında yürütülen soruşturmanın etkisizliğinden duyduğu üzüntü nedeniyle kötü muamele yasağının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.  Başvuru 1/3/2019 tarihinde yapılmıştır. Komisyon, başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar vermiştir. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık, görüşünü bildirmiştir. Başvurucu, Bakanlığın görüşüne karşı beyanda bulunmuştur.    Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ve Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) aracılığıyla temin edilen belgelere göre ilgili olaylar özetle şöyledir:  Başvurucunun ağabeyi A.O. 2005 yılında Millî İstihbarat Teşkilatında (MİT) uzman yardımcısı olarak işe başlamıştır. Üçüncü sınıf istihbarat uzmanı olan A.O. Yunanistan’da görev yapmaktayken hakkında başlatılan idari bir soruşturma nedeniyle 7/6/2016 tarihinde Türkiye’ye çağrılmıştır. Aynı gün Türkiye’ye gelip ilgili evrakı tebliğ alan A.O. 9/6/2016 tarihinde gittiği Yunanistan’dan 12/6/2016 tarihinde dönmüştür. Bahsi geçen idari soruşturma, A.O.nun kendi adına olmayan ve MİT’e bildirilmeyen telefon hatlarını kullanarak Paralel Devlet Yapılanması/Pensilvanya Örgütü (PDY/PÖ, 15/7/2016 tarihinde yaşanan darbe teşebbüsü sonrasında Fetullahçı Terör Örgütü -FETÖ-/PDY olarak adlandırılmıştır.) mensubu olduğu ileri sürülen kişilerle -bu kişilerden birisi de S.E.dir- iletişim kurduğu ve PDY/PÖ üyesi olduğu iddiasına dayanmaktadır. Bu konuda Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı (Ankara Başsavcılığı) da tespit edilemeyen bir tarihte soruşturma başlatmıştır. Anılan ceza soruşturması ile ilgili sürece başvuruyu ilgilendirdiği ölçüde aşağıda yer verilmiştir.A. A.O. Hakkında Yürütülen Soruşturmalar ile A.O.nun Kaybolduğu İddiası Hakkında Yürütülen Soruşturmayla İlgili Süreç Başvuru Tarihine Kadar Olan Süreç Ankara Başsavcılığının talebi üzerine Ankara  Sulh Ceza Hâkimliği 19/7/2016 tarihinde, başka şüpheliler yanında A.O.nun da yurt dışına çıkamaması yönünde adli kontrol kararı vermiştir. A.O.nun anılan karara yaptığı itiraz Ankara  Sulh Ceza Hâkimliğince reddedilmiştir. MİT 3/10/2016 tarihinde arasında A.O.nun da olduğu 32 eski çalışanı hakkında suç duyurusunda bulunmuştur. Suç duyurusuna ilişkin dilekçeye sözü edilen kişilerle ilgili soruşturma raporları da eklenmiştir. 1/11/2016 tarihine kadar geçen soruşturma sürecinde A.O.nun telefon yoluyla kurduğu iletişimlerin tespiti, ByLock kullanıcısı olup olmadığının belirlenmesi ve FETÖ/PDY örgütüne bağlı olup olmadığının tespitine yönelik mal varlığı araştırması gibi bazı soruşturma işlemleri yapılmıştır. Ayrıca gerek anılan tarihe kadar olan süreçte gerekse sonraki soruşturma sürecinde Ankara Başsavcılığının isteği üzerine Ankara sulh ceza hâkimliklerince farklı tarihlerde, yakalanan kişinin veya şüphelinin ifadesini içeren tutanak ile bilirkişi raporları ve adı geçenlerin hazır bulunmaya yetkili oldukları diğer adli işlemlere ilişkin tutanaklar hâriç olmak üzere şüpheli müdafilerinin dosya içeriğini inceleme ve soruşturma belgelerinden örnek alma yetkilerinin kısıtlanmasına karar verilmiştir. Burada bahsi geçen soruşturmalar ile A.O. aleyhinde yürütülen diğer soruşturmalar daha sonra birleştirilmiştir. A.O.nun eşi Ay.O. eşinden 1/11/2016 tarihinden beri haber alamadığını ve eşinin hayatından endişe ettiği bildirerek Etimesgut Polis Merkezi Amirliğine 2/11/2016 tarihinde kayıp başvurusu yapmıştır. Ay.O. kayıp olan eşi ile eşi adına kayıtlı olup Yunanistan’da diplomatik plaka alınan aracın bulunmasını, eşinin bulunması için kitle iletişim araçları ve sosyal medya da dâhil tüm imkânların kullanılmasını istemiştir. Ay.O. 4/11/2016 tarihinde Ankara Batı Cumhuriyet Başsavcılığına (Batı Başsavcılığı) müracaat etmiş ve kaçırılmış olabileceğini düşündüğü eşinin bulunmasını talep etmiştir. Ay.O.nun Batı Başsavcılığında verdiği ifadenin ilgili kısmı şöyledir: “...Eşim [A.O.] 01/11/2016 tarihinde müşterek çocuğumuz olan [A.A.O.yı] Etimesgut ilçesi Zırhlı Birlikler Mevkiinde faaliyet gösteren Mehmetçik Anaokulundan saat 12:10'da alarak kendi üzerine kayıtlı ▲E... (Delta Sigma) 2002 model gri renkli Opel Zafira aracıyla alarak 12:20'de babam [U.Y.nın] ikametgahı olan ... yere bırakmış. Oradan da Kızılay'a ismini bilmediğim arkadaşlarıyla buluşmaya gideceğini söylemişti. Nitekim çocuğu bıraktıktan sonra da Kızılay'a gittiğini düşünüyordum. Aynı gün saat 18:00 sularında merak edip kendisini kullanmakta olduğu 0532 ... 00 no'lu hattından aramama rağmen hiç alışkın olmadığım şekilde cep telefonuna cevap vermedi, daha sonra telefonu kapalı konumdaydı. Arkadaşlarını cep telefonundan arayıp eşime ulaşamadığım sorunca kendileri bana hitaben eşimin buluşmaya bile gelmediğini söylediler. Arkadaşları eşim randevuya gelmeyince ... programından mesaj atmışlar, ancak gelmeyince üzerinde durmamışlar. Eşimin bulunmasını istiyorum. Eşimin herhangi bir düşmanı, husumetlisi, sağlık problemi bulunmamaktadır. Adliyeye yansıyan hiçbir vukuatı yoktur. Özel hayatında şüphelendiğim üçüncü bir kişi yoktur. Eşimin bulunması için gereğinin yapılmasını talep ederim. Polis merkezine ve hastanelerde araştırdık ancak eşimin tedavi olduğu veya bulunduğu yönünde bir bilgi alamadık. Eşimin üzerine G... Bankasının nakit ve kredi kartları bulunmaktaydı.” A.O.nun kaybolmasına yönelik iddialar nedeniyle yürütülen soruşturmada Ay.O. kendisini bir vekille temsil ettirmiştir. Batı Başsavcılığı aynı gün Etimesgut Emniyet Müdürlüğüne gönderdiği bir yazıyla MOBESE kayıtlarının incelenmesini, A.O.nun bulunabilmesi için etraflıca araştırma yapılmasını, bulunması hâlinde ifadesinin alınmasını, suç konusu bir olayla karşılaştığını beyan etmesi durumunda faillerin tespit edilerek beyanlarının tespitini, varsa görgü tanıklarının beyanına başvurulmasını istemiştir. Yazıdan anlaşıldığına göre işin aciliyet arz etmesi nedeniyle yazı muhatabına gönderilmek üzere Ay.O.ya teslim edilmiştir. Batı Başsavcılığı ayrıca A.O.nun 1/11/2016 tarihinden itibaren mobil telefon yoluyla kurduğu iletişimin tespitine ait kayıtların celbi için Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumuna (İletişim Kurumu), A.O.nun 1/11/2016 tarihinden itibaren banka veya kredi kartıyla yaptığı harcamalar ve para çekimi işlemlerine ait kayıtlar ile bu işlemlerle ilgili kamera görüntülerinin, banka veya kredi kartlarının internetten harcama için kullanılmış olması durumunda söz konusu harcamaların kim tarafından, ne zaman ve hangi işyerinden yapıldığına, harcama yapan kişinin kullandığı bilgisayarın bulunduğu yere ilişkin kayıtların gönderilmesi için Ay.O.nun bildirdiği bankanın Etimesgut şubesine, A.O.nun 1/11/2016 tarihinden sonra hastanede tedavi görüp görmediğine ilişkin kayıtların temini için Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumuna müzekkere yazmıştır. Batı Başsavcılığı sağlık.net sistemi üzerinden yapılan sorgulamada A.O.nun 1/11/2016 tarihinden sonra hastanede tedavi gördüğüne dair kayıt bulunmadığı hususunda bilgilendirilmiştir. İletişim Kurumu istenen kayıtları içeren CD’yi Batı Başsavcılığına göndermiştir. Sözü edilen kayıtlara göre A.O. 1/11/2016 tarihinde en son A.Y. adına kayıtlı telefon ile 23 saniye görüşmüştür. A.O.ya 3/11/2016 tarihinde yedi kısa mesaj atılmıştır (Mesajı atan kişinin F.T. olduğu anlaşılmıştır.). GPRS/WAP kayıtlarına göre A.O.nun telefonu 1/11/2016 tarihinde saat 49’da Ankara-Eskişehir üzerindeki bir baz istasyonundan, saat 50’de Eskişehir'in Sivrihisar ilçesindeki bir baz istasyonundan, 32’de Afyonkarahisar'ın İscehisar ilçesindeki bir baz istasyonundan, saat 35’te ise Afyonkarahisar Organize Sanayi Bölgesi  Cadde  Sokak civarındaki bir baz istasyonundan sinyal almıştır. Ay.O., Batı Başsavcılığına verdiği 8/11/2016 tarihli dilekçesinde MOBESE görüntülerinin 1/11/2016-2/11/2016 tarihlerine ilişkin kısımlarının Batı Başsavcılığı huzurunda incelenmesini, eşinin iletişiminin tespitine ait kayıtların UYAP üzerinden istenmesini ve söz konusu kayıtların celbi için elden takip yetkisi verilmesini istemiştir. Ay.O. ifadesine ekleyeceği hususlar olduğunu iddia ederek 12/11/2016 tarihinde Kayıp Şahıslar Büro Amirliğine müracaat etmiştir. Bu müracaat nedeniyle Ay.O.nun alınan ifadesinin içeriği saptanamamıştır. Ay.O. Batı Başsavcılığına sunduğu 14/11/2016 tarihli dilekçesinde kamera kayıtlarına göre eşinin ikamet ettikleri siteden 1/11/2016 tarihinde saat 58’de çıktığını, çıkış güzergâhına yakın Etimesgut Belediyesi Park ve Bahçeler Sera Alanı Temizlik İşleri Garajında kamera olduğunu, kamera kayıtlarının 15 gün süreyle saklanması gibi bir durum olabileceğini belirterek 50-50 saatlerini kapsayacak şekilde kamera kayıtlarının bir örneğinin celbini ve elden takip yetkisi verilmesini talep etmiştir. Batı Başsavcılığı 14/11/2016 tarihinde Etimesgut Polis Merkezi Amirliğine bir müzekkere yazıp 1/11/2016 tarihinde saat 58’den sonra garajda bulunan kameralara ait kayıtlar ile A.O.nun geçiş güzergâhındaki kameralara ait kayıtların bir örneğinin temin edilerek incelenmesini, A.O.nun teşhisi için gerekli araştırmanın yapılmasını istemiştir. Yazıdan anlaşıldığına göre Ay.O.nun vekiline elden takip yetkisi verilmiştir. Banka, Batı Başsavcılığına gönderdiği 14/11/2016 tarihli yazıda A.O.nun kredi kartı ile 1/11/2016 tarihinde Ankara’daki bir alışveriş merkezinde bulunan bir işyerinde 56,66 TL’lik harcama yaptığını ancak banka veya kredi kartıyla para çekme işlemine rastlanmadığını bildirmiştir (Söz konusu yazının ekindeki belgelerden 1/11/2016 tarihinde yapıldığı söylenen 56,66 TL’lik işlemin aslında daha önceki bir tarihte yapılan taksitli bir alışveriş olduğu, 1/11/2016 tarihli ve 56,66 TL’lik ikinci taksitin işlem tarihinin 1/10/2016 olduğu anlaşılmıştır.). Ay.O., Batı Başsavcılığına verdiği 18/11/2016 tarihli dilekçesinde MOBESE kayıtlarının incelenmesine devam edildiğini ancak henüz sonuç alınamadığını belirterek söz konusu incelemenin ivedilikle yapılmasını, sözü edilen kayıtları içeren CD’nin gönderilmesi konusunda kolluğa müzekkere yazılmasını, kamera kayıtlarını incelemeyen kolluk görevlileri hakkında suç duyurusunda bulunulmasını talep etmiştir. Ay.O.nun şikâyeti nedeniyle kolluk görevlileri hakkında yapılan işlemler aşağıda yer almaktadır (bkz. §§ 59-61). Batı Başsavcılığı tarafından 21/11/2016 tarihinde soruşturmanın ilerlemesinin sağlanması için bazı adımlar atılmıştır: i. Etimesgut Emniyet Müdürlüğüne gönderilen 4/11/2016 tarihli yazı tekit edilmiştir (Yazıdan anlaşıldığına göre Ay.O.ya veya vekiline evrakı elden takip yetkisi verilmiştir.).ii. Ankara Emniyet Müdürlüğünden bazı taleplerde bulunulmuştur. Söz konusu talep yazısında A.O. hakkında yürütülen soruşturmaya dikkat çekilip 1/11/2016 tarihinde A.O.nun kendisine ait olan ve Yunanistan’da diplomatik plaka alınan bir araçla seyahat ettiğinin değerlendirildiği belirtilerek;- İl genelindeki Plaka Tanıma Sistemi (PTS), Elektronik Denetleme Sistemi (EDS) ve MOBESE sistemlerinin taranarak şahsın kaybolduğunun bildirildiği 1/11/2016 tarihinden müzekkerenin alındığı tarihe kadar geçen süre içinde aracın hangi güzergâhta seyrettiğinin ve son tespitin nerede yapıldığının, plakanın başka bir ülkeye ait olması nedeniyle tespit yapılamıyor ise aracın nerede olduğunun hangi yollarla saptanabileceğinin bildirilmesi,- İl genelinde ve çevre illerde araştırma yapılarak söz konusu aracın terk edilip terk edilmediğinin veya herhangi bir yediemin otoparkına çekilip çekilmediğinin, 1/11/2016 tarihinden müzekkerenin alındığı tarihe kadar olan sürede kimliği tespit edilemeyen erkek cesedi bulunup bulunmadığının tespiti istenmiştir.iii. Bir polis merkezine müzekkere yazılarak A.O.nun 1/11/2016 tarihinde 56,66 TL’lik harcama yaptığı işyerine ve bu işyerinin bulunduğu alışveriş merkezine ait kamera görüntülerinin temin edilmesi talep edilmiştir. Alışveriş merkezine ait kameraların kayıtlarının temini için kolluğun alışveriş merkeziyle yaptığı yazışmaya göre A.O.nun 1/11/2016 tarihinde alışveriş yaptığı işyerinin girişini gören bir kamera bulunmamaktadır, ayrıca anılan işyerinin olduğu kat ile alışveriş merkezinin giriş ve çıkışlarını gören kameraların kayıtları sadece beş gün saklanmaktadır. Bu nedenle alışveriş merkezinin elinde 1/11/2016 tarihine ait kayıt yoktur. Batı Başsavcılığınca 23/11/2016 tarihinde bankaya 10/11/2016 tarihinde yapılan ve kayıtlarda “TX 04, -465,00, Prox. No:032758, Şubeden Ödeme, işlem tipi Normal, Orjinal Kur 949” şeklinde gözüken işlemin nerede ve nasıl yapıldığının tespiti, işlem anına ait kamera kayıtlarının gönderilmesi istenmiştir. Bankanın 23/11/2016 tarihli yazısından A.O.nun banka hesabının kredili olduğu, hesabın 4/11/2016 tarihinde eksi bakiyede olduğu, Ay.O.nun 7/11/2016 tarihinde hesaba para gönderdiği, 10/11/2016 tarihinde hesaptan kredi kartı borcu ödemesi alındığı, 17/11/2016 tarihinde hesaba Ay.O.nun para gönderdiği, 18/11/2016 tarihinde hesaptan kredi kartı borcu ödemesi alındığı anlaşılmıştır. Ankara Başsavcılığına MİT tarafından gönderilen 6/12/2016 tarihli yazıdan daha önce kimliği bilinmeyen kişi veya kişilerce Emniyet Genel Müdürlüğü Terörle Mücadele Dairesi Başkanlığına aralarında A.O.nun da olduğu bazı eski MİT personelinin darbe teşebbüsünde rol aldığına ve bu kişilerin yurt dışına kaçmaya çalıştığına dair ihbarda bulunulduğu anlaşılmıştır. Batı Başsavcılığı 26/12/2016 tarihinde A.O. ile Ay.O.nun ikamet ettiği dairenin bulunduğu sitenin yöneticisi F.T.nin ifadesine başvurmuştur. F.T.nin ifadesi şöyledir:  “...03/11/2016 tarihinde saat 20:59'da bana ait olan kulanmış olduğum 0 533 ... nolu telefondan kaybolan şahsın kullanmış olduğu telefonuna gönderdiğim mesaj, her ay rutin olarak site sakinlerine gönderdiğim gider paylaşımı ve aidat bilgilendirme mesajlarıdır. Bu mesaj içerik olarak uzun olduğundan dolayı kaybolan şahsa bölümler halinde 3-4 kez gönderilmiş olabilir. Ben olay günü veya öncesinde kaybolan şahsın evinde kavga gürültü, evine giren çıkan veya olağan bir dışı bir durum görmedim. Zaten bu şahsı tanımam, ne iş yapar bilmem. Kaybolan şahsın eşi [Ay.O.] eşinin kaybolduğunu söyleyerek yönetici olmamdan dolayı tarihini tam hatırlamadığım bir zamanda benim daireme geldi, sonra birlikte kamera görüntülerinin olduğu yere giderek kamera görüntülerini inceledik, şahsın saat 08:00 sıralarında siteden ayrıldığını, sonra tekrar saat 11:00 sıralarında siteye giriş yaptığını ve saat 11:43 sıralarında siteden çıkış yaptığını gördük...”  Batı Başsavcılığı, A.O.nun 1/11/2016 günü saat 15 sıralarında aradığı Ay.O.nun kardeşi A.Y. adına kayıtlı telefona 28/12/2016 tarihinde mesaj göndermiş ancak telefonun Ay.O.nun babası U.Y. tarafından kullanıldığı anlaşılmıştır. Etimesgut Emniyet Müdürlüğünün Batı Başsavcılığına gönderdiği 1/1/2017 tarihli tahkikat evrakına göre;- Etimesgut Belediyesinden temin edilen 1/11/2016 tarihine ait kamera kayıtları Ay.O. ile birlikte incelenmiş ancak A.O.ya ait araç görülmemiştir. - Ay. O.nun müracaatı üzerine arama kayıtlarına alınan A.O.nun bulunamadığına dair 13/12/2016 tarihinde tutanak düzenlenmiştir. - Ankara’da 1/11/2016 Salı günü saat 00 ile 4/11/2016 Cuma günü saat 00 arasında A.O. adına kayıtlı araç PTS kayıtlarında tespit edilememiştir. Batı Başsavcılığı Ankara Emniyet Müdürlüğüne gönderdiği 23/11/2016 tarihli yazının bir benzerini -kimliği tespit edilemeyen erkek cesedi ile ilgili talep hariç- 11/1/2017 tarihinde Ankara Emniyet Müdürlüğü Kent Güvenlik Yönetim Sistemi (KGYS) Şube Müdürlüğüne göndermiştir. Batı Başsavcılığı 16/1/2017 tarihinde Ay.O.nun ifadesini almıştır. Ay.O. daha önce verdiği ifadeyi tekrar ederek, eşi tarafından yazılıp imzalandığını öne sürdüğü iki sayfalık “Vasiyetname” başlıklı bir belge ile eşinin, hakkında yürütülen soruşturma kapsamında MİT’e verdiğini iddia ettiği altı imzalı 16 sayfalık bir belgenin örneğini Batı Başsavcılığına sunmuştur. “Vasiyetname” başlıklı 15/8/2016 tarihli belgede A.O. ansızın ortadan kaybolması ve sonrasında tanımadığı şahıslar ya da meslektaşlarına iftira atmak suretiyle itirafçı olarak ortaya çıkması veya hayatın akışına aykırı olarak öldürülmesi hâlinde birinci derecede sorumlunun çalıştığı kurum olduğunu iddia etmiştir. Ankara Batı  Sulh Ceza Hâkimliği Batı Başsavcılığının talebi üzerine 18/1/2017 tarihinde, müdafilerin soruşturma sayılı dosyasını inceleme ve soruşturma dosyasındaki belgelerden örnek alması yetkilerinin kısıtlanmasına karar vermiştir. Batı Başsavcılığı MİT’in merkezinin bulunduğu yeri gerekçe göstererek Ay.O.nun, eşinin MİT tarafından tutulduğuna veya kaybından MİT’in bilgisi olduğuna yönelik iddiaları yönünden yetkili olmadığı sonucuna vararak 10/2/2017 tarihinde yetkisizlik kararı vermiş ve soruşturma evrakını Ankara Başsavcılığına göndermiştir. Ay.O. eşine ait telefonun en son Afyonkarahisar’dan sinyal verdiğine ilişkin bilginin soruşturma dosyasına yansıdığını belirterek eşinin telefonunun hangi baz istasyonundan ne zaman sinyal aldığına dair evrakın gönderilmesi ve aynı baz istasyonundan aynı gün sinyal alan telefonların tespiti için İletişim Kurumuna müzekkere yazılması için 7/2/2017 ve 1/3/2017 tarihlerinde dilekçeyle Batı Başsavcılığına başvurmuştur. Aynı gün Ankara Başsavcılığı İletişim Kurumuna bir müzekkere yazarak A.O.nun adına kayıtlı hat ile 1/1/2016 tarihinden müzekkerenin alındığı tarihe kadar geçen sürede kurduğu iletişimlerin tespitini, söz konusu hat ile kullanılan telefonların IMEI numaralarının saptanmasını, bu telefonların anılan tarihte kimin adına kayıtlı hatlar ile kullanıldığının belirlenmesini istemiştir. Temin edilen kayıtlar inceleme için Ankara Emniyet Müdürlüğüne gönderilmiştir. Bahse konu kayıtlara göre A.Y. adına kayıtlı telefon ile A.O.nun kullandığı telefona 1/12/2016, 2/12/2016 ve 25/12/2016 tarihlerinde kısa mesajlar atılmıştır. Ay.O.nun Ankara-Afyonkarahisar istikametindeki tüm MOBESE kameralarına ait kayıtlarının 1/11/2016 tarihine ait bölümlerinin ve A.O.ya ait araçla ilgili olarak 1/11/2016 tarihine ait MOBESE kayıtlarının incelemesini talep etmesi üzerine Ankara Başsavcılığı 8/3/2017 tarihinde Ankara Emniyet Müdürlüğü Terörle Mücadele Şube Müdürlüğünden (TEM Şube);- A.O.ya ait telefonun en son Afyonkarahisar’da sinyal vermesi nedeniyle A.O.nun bulunması için Ankara-Afyonkarahisar istikametindeki tüm MOBESE kayıtlarının incelemesini,-A.O. ile FETÖ/PDY arasında irtibat ya da iltisak bulunup bulunmadığının etraflıca araştırılmasını, - Bulunması için A.O.nun sıkı bir şekilde araştırılmasını istemiştir.  Ankara Emniyet Müdürlüğünce soruşturma dosyasına gönderilen 24/3/2017 tarihli yazıda 1/11/2016-24/3/2017 tarihleri arası için yapılan PTS sorgusunda A.O.ya ait araca rastlanmadığı, 80 ilin emniyet müdürlüğüne A.O. ve A.O.ya araç hakkında yazılan yazıya cevap verilmediği belirtilmiştir (Ankara Emniyet Müdürlüğü seksen ilin emniyet müdürlüğüne gönderdiği 20/3/2017 tarihli yazıda ertesi gün mesai bitimine kadar cevap verilmesini ve konuyla ilgili kayıt yoksa cevap gönderilmemesini isteyip süresinde cevap verilmediği takdirde herhangi bir kayıt bulunmadığının anlaşılacağını ifade etmiştir.). Ankara Başsavcılığı 4/4/2017 tarihinde, daha önce Ay.O. tarafından ibraz edilen “Vasiyetname” başlıklı belgede parmak izi olup olmadığının tespitini ve parmak izi varsa bu izin kime ait olduğunun bildirilmesini istemiştir. Yapılan incelemede anılan belgede beş biyolojik veri elde edilmiştir ancak vücut izlerinde yeterli karakteristik özellikler tespit edilememiştir. İzler veri tabanına kaydedilmiştir. Ankara Başsavcılığı imza karşılaştırmasına gerek görmemiştir. Ay.O. Ankara Başsavcılığına verdiği 24/1/2018 tarihli dilekçesinde özetle bazı genel ağ adreslerinde ve bir video paylaşım sitesinde yayımlanan yakın tarihli videolarda A.O. hakkında çeşitli ifadelerin yer aldığını (Ay.O. dilekçesinde sadece bir url adresi vermiş ve 4/2/2022 tarihinde yapılan kontrolde anılan url adresinin etkin olmadığı görülmüştür.), yapılan bir habere göre bir terör örgütüne mensup kişilerce MİT’in kaçırılan üst düzey iki yetkilisinin -E.P. ve A.G.- A.O.nun kaçırılmış olduğunu beyan ettiklerini, konuyla ilgili MOBESE kayıtlarına ulaşılamadığını, eşine ait aracın hâlâ bulunamadığını belirterek bahsi geçen haber ve videolarda yer alan iddiaların araştırılmasını istemiştir. Ay.O. dilekçesine bazı kayıp şahıslarla ilgili Türkiye Büyük Millet Meclisine (TBMM) sunulan bir soru önergesiyle ilgili çıktıyı, video görüntüsü içerdiğini iddia ettiği bir CD’yi, anılan soru önergesi hakkında yapılan bir haberin ve A.O.nun kaybolması hakkında yazılan bir köşe yazısının çıktılarını (Bu çıktılarda A.O.nun kaybolması hakkında somut bir bilgi yer almamaktadır ve haber, köşe yazısı ve soru önergesi Ay.O.nun iddialarına dayanmaktadır.) ve E.P.nin A.O.nun Ankara’da bulunan ve sorgu için kullanılan bir yere getirildiğine, onu görmemeleri için kameraların kapatıldığına ancak A.O.yu gördüğüne çünkü futbol oynaması nedeniyle A.O.nun bacaklarının çarpık ve dışa doğru açık olduğuna ilişkin sözlerini içeren bir haber çıktısını eklemiştir. Bahsi geçen habere göre E.P. A.O.yu bacaklarından tanımıştır. Cumhuriyet savcısı dilekçenin soruşturma dosyasına konulması yönünde havale işlemi yapmıştır. Başvurucu 1/3/2019 tarihinde bireysel başvuru yapmıştır. Başvuru Tarihinden Sonraki Süreç Ankara Başsavcılığı 6/3/2019 tarihinde Ankara Emniyet Müdürlüğünden A.O. ile FETÖ/PDY arasında irtibat ya da iltisak bulunup bulunmadığının etraflıca araştırılmasını ve A.O.nun sıkı bir şekilde araştırılarak bulunmaya çalışılmasını istemiştir. Bu yazıya verilen cevapla ilgili yazının ekindeki tutanakta A.O. hakkında kayıp şahıs müracaatının olduğu ve Ç. isimli kişinin A.O. ile ilgili beyanlarda bulunup A.O.yu teşhis ettiği belirtilmiştir. Üzerine atılı anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etme, terör amaçlı tasarlayarak öldürme ve teşebbüs aşamasında kalmış kasten öldürme ile terör amaçlı korku, kaygı veya panik yaratabilecek tarzda silahla ateş etme suçları nedeniyle Ankara  Ağır Ceza Mahkemesince (Ceza Mahkemesi) yargılanan sanık K.A. 26/3/2019 tarihinde yapılan sorgusunda A.O. ile ilgili bazı beyanlarda bulunmuştur. Bu beyanın ilgili kısmı şöyledir: “...3 Haziran 2017 tarihinde idari tahkikat ile ihraç edildim ... ihraçtan 4 ay sonra memleketimde bulunduğum sırada göz altına alındım, göz altına alındığım dosya bu dosya ilgili değildi... [B]en bu şekilde 4 ay sonra göz altına alındıktan sonra TEM'in Ankara Milli Piyango İdaresinde bulunan bölüme götürüldüm, burada detaylarına girmek istemediğim şekilde kötü muamele ve işkence görerek sorgulandım, hatta aynı nitelikte kaçırılıp sorguladıklarını belirttikleri eski MİT personelleri [G.] ve [A.O.] ile ilgili videolar gösterildi, MİT'te illegal olarak sorgulanma yöntemi olarak operasyonel çalışma vardır, bu illegal sorgulanma yöntemini MİT'in kullanabilmesi için bizzat MİT müsteşarının genelgeler gereği onayı gerekir ve bu onay verilerek gerçekleştirilen illegal sorgulamanın başladığı andan son ana kadar her aşaması videoya kaydedilmesi genelge gereğidir, [G.nin] ve [A.O.nun] sorgu videolarının bu şekilde olduğu kanaatindeyim...” Anılan celsede A.O. ile ilgili beyanlar yönünden herhangi işlem yapılmamıştır. Öte yandan K.A., müdafii huzurunda verdiği 22/9/2017 tarihli ifadesi ile Ankara Başsavcılığında yine müdafii huzurunda verdiği 25/9/2017 tarihli ifadesinde örgüt bağlantıları ile ilgili ayrıntılı beyanda bulunup gizli kalması gereken bilgileri başkasıyla paylaştığını kabul etmiş; kendisinin veya A.O. dâhil bir başkasının gözaltında kötü muameleye uğradığına ilişkin hiçbir beyanda bulunmamıştır. K.A., Ankara  Sulh Ceza Hâkimliğince yapılan 26/9/2017 tarihli sorgusunda da benzer beyanlarda bulunup etkin pişmanlıktan yararlanmak istediğini söylemiştir. Yapılan yargılama sonunda diğer suçlamalar yönünden beraat kararı verilse de Ceza Mahkemesi 9/3/2021 tarihinde, K.A.nın anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etme suçu yönünden ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasıyla, yardım etmek suretiyle terör amaçlı tasarlayarak öldürme suçu yönünden ise sonuç olarak 15 yıl hapis cezasıyla cezalandırılmasına karar vermiştir. Bu karar henüz kesinleşmemiştir. Ay.O. Ankara Başsavcılığına verdiği 18/9/2019 tarihli dilekçesinde K.A.nın beyanına işaret ederek K.A.nın ve Sincan T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda tutuklu olarak bulunan G.nin ifadesinin alınmasını, kaçırılan kişilerin tutulduğu iddia edilen yerlere operasyon yapılıp yapılmadığının, şayet yapılmamış ise nedenin bildirilmesini, ifadesi alındıktan sonra K.A.nın neden polise teslim edilmediğinin MİT’ten sorulmasını ve bu konudaki istihbarat raporlarının celbini istemiştir (Ay.O. 18/9/2019 tarihli dilekçesinin aynısını Ankara Başsavcılığına 30/10/2019 tarihinde de vermiştir.). Başvurucu 21/10/2019 tarihinde Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine başvuru yapmıştır. Bu başvuru daha sonraki bir tarihte -7/4/2022- başvurucunun başvuruyu takip etmek istemediği gerekçesiyle kayıttan düşürülmüştür. Anılan karara göre başvurucu Hükûmet görüşüne karşı beyanda bulunmamış, süre uzatım talebinde bulunmamış ve bu konuda kendisine yazılan yazıyı cevapsız bırakmıştır. Ankara Başsavcılığı Ay.O.nun iddialarının araştırılması için 21/10/2019 tarihinde TEM Şubeye müzekkere yazmıştır. Bu müzekkere üzerine Ankara Emniyet Müdürlüğü, TEM Şube Müdürlüğünde görevli iki polis memurunca düzenlenen 22/10/2019 tarihli tutanak ile G. hakkında düzenlenmiş sekiz sayfalık doktor raporunu Ankara Başsavcılığına göndermiştir. Doktor raporunun içeriği tespit edilememiştir. Bahsi geçen tutanağa göre;- Ankara Başsavcılığınca yürütülmekte olan bir soruşturma kapsamında ifadesi alınan Ç., B.B.nin söylemesi üzerine A.O.yla kendisinin ilgilendiğini, eğitimi süresince de A.O. ile görüştüğünü beyan etmiştir. Aynı soruşturmada ifadesi alınan E. ise A.O.yu Ankara’da O... kod adlı S.E. ile tanıştırdığını, söylediğine göre A.O.nun İzmit’te iken .. kod adlı A.H.P. ile görüştüğünü, A.O.dan iki veya üç defa himmet parası aldığını, A.O.nun çalıştığı kişilerin kişisel zaafları ve görevleri sırasında işledikleri kusurlarla ilgili bilgiler getirdiğini açıklamıştır. -A.O. polis tarafından gözaltına alınmamıştır. 22/10/2019 tarihinde Ankara Başsavcılığı, A.O.nun kayıp olduğu iddiasının kendisine isnat edilen terör örgütü üyeliği suçuyla ilgili olduğu gerekçesiyle A.O.nun kaybolduğu iddiası hakkındaki soruşturmayı A.O. hakkında yürütülen soruşturmayla birleştirmiştir. 27/10/2019 tarihinde Alo 155 hattını arayan Ay.O. Çankaya ilçesi Koru Mahallesi Akasya Sokak üzerinde yürürken Açelya Bloklarının önünde eşine ait, Yunanistan plakalı aracı park hâlinde gördüğünü söylemiştir. Kollukça alınan beyanına göre Ay.O. çocuğuna tenis dersi aldırmak için çocuğu, ağabeyi A.Y. ve onun çocuklarıyla birlikte sözü edilen yere gitmiştir. Ders esnasında ağabeyi kortta kalmış, kendisi de onun çocuklarıyla birlikte parka gitmek istemiştir. Sokakta yürürken aracı görmüş ve bunu ağabeyine söylemiştir. A.Y. aracın resimleri çekmiş ve aracın A.O.ya ait olduğundan emin olduktan sonra Alo 155’i aramışlardır. A.Y. aracın yedek anahtarını almaya gitmiş, o esnada kendisi de aracın başında beklemiştir. Araç kolluk görevlilerince incelenmiş ve çekici yardımıyla otoparka çekilmiştir. Bahse konu aracın önünde durduğu sitede otuz yıldır çalışan A.E. kollukça alınan beyanında aracın iki buçuk yıldır park hâlinde olduğunu, aracın bulunduğu yerden hiç alınmadığını, yaklaşık iki yıl önce yapılan asfaltlama sırasında görevlilerin aracı bulunduğu yerden kaldırmak istediklerini ancak araç sahibine ulaşamadıklarını, bu nedenle aracın çevresinin asfaltlandığını, aracın sahibini bilen kimsenin olmadığını, kamera sisteminin bir yıl önce kurulduğunu ancak aracın bulunduğu yeri gören kamera olmadığını, kamera sisteminin sadece yirmi günlük kayıt yaptığını beyan etmiştir. Sitede dört aydır güvenlik görevlisi olarak çalışan Ö.S. kollukça alınan ifadesinde A.E.nin kamera sistemiyle ilgili söylediği hususları doğrulamıştır. Kollukça düzenlenen tutanaktan aracın sağ arka tekerinin patlak olduğu anlaşılmıştır. Yapılan incelemede araç üzerinde bir parmak izi bulunduğu ve bu izin F.K.ya ait olduğu saptanmıştır. Ay.O. Ankara Başsavcılığına verdiği 30/10/2019 tarihli dilekçede Açelya Blokları sakinlerinden öğrendiğine göre eşine ait aracın site sakinlerince ve hatta asfaltlama çalışması sırasında belediye yetkililerince polise bildirilmesine rağmen polisin konuyla ilgilenmediğini öne sürüp A.O.ya ait aracın bulunması nedeniyle düzenlenen tutanaklar ile alınan beyanları içerir tutanakların örneğini istemiştir. Dilekçenin üzerine, iddia edilen iddiaların araştırılması için kolluğa müzekkere yazılması yönünde not yazılmış ve notun altına bir Cumhuriyet savcısının sicil bilgisini içerir kaşe basılmıştır. Ay.O. Ankara Başsavcılığına verdiği 4/11/2019 havale tarihli dilekçesinde, MİT’te daha önce daire başkanlığı görevinde bulunmuş E. tarafından kaleme alınan “Deşifre” isimli kitabın bir bölümünün A.O. ile ilgili olduğunu, kitapta A.O.nun siyah minibüsle kaçırılan insanların tutulduğu Ankara’daki bir yerde olduğunun belirtildiğini iddia etmiş ve yazarın ifadesine başvurulmasını istemiştir. Ay.O. kitabın ilgili sayfalarını dilekçesine eklemiştir. Sözü edilen sayfalarda A.O. ve daha öncesinde irtibatta olduğu S.E.nin kayıp olduğu belirtilip bir başka terör örgütünün elinde esir olduğu iddia edilen E.P.nin A.O.nun Ankara’da bulunan ve sorgu için kullanılan bir yere getirildiğine, A.O.yu bacaklarından tanıdığına ilişkin anlatımı açıklanmıştır. Bununla birlikte anlatımda zaman bilgisi yer almamaktadır. 4/11/2019 tarihinde Ankara Başsavcılığı, Ay.O.nun sunduğu üç ayrı dilekçe ve eklerinde yer alan iddiaların (bkz. §§ 44, 49, 50) araştırılması için TEM Şubeye müzekkere yazmıştır. Bu müzekkere sebebiyle düzenlenen 4/11/2020 tarihli Kolluk Tutanağı'nda özetle hakkında kayıp kaydı bulunan A.O. hakkında iki yakalama emrinin olduğu, K.A., G. ve E.nin eski MİT mensubu olduğu, ayrıca G. ile K.A.nın tutuklu oldukları belirtilerek Ç. ve E.nın A.O. hakkında verdiği ifadeler açıklanmıştır. Ankara Başsavcılığı A.O.ya isnat edilen eylemler yönünden birçok hususun (ByLock kullanıp kullanmadığı, örgüt üyeleri ile ankesörlü telefonlardan aranma veya örgüt üyelerini ankesörlü telefonlardan arama gibi hususun olup olmadığı vs.) araştırılması için 11/12/2019 ve 30/10/2020 tarihlerinde TEM Şubeye müzekkere yazmıştır. Ankara Emniyet Müdürlüğü Siber Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğünde görevli polis memurunca düzenlenen 24/12/2019 tarihli bir belgede, A.O. isimli kişilerin sayısının fazlalığı nedeniyle açık kaynaklardan gerekli incelemenin yapılamadığı belirtilmiştir. Ankara Başsavcılığının Seydişehir Cumhuriyet Başsavcılığından istinabe talep etmesi üzerine 14/1/2021 tarihinde, A.O.ya ait araç üzerinde parmak izi tespit edilen F.K.nın kollukça ifadesi alınmıştır. F.K. ifadesinde A.O.yu tanımadığını, yaşamı boyunca Ankara’da 2008 yılında üç ay, çalıştığı marketler zincirinin eğitim faaliyeti nedeniyle de 2018 yılında 10-15 gün kaldığını ve parmak izinin A.O.ya ait araç üzerinde neden olduğunu bilmediğini beyan etmiştir. Başsavcılığın A.O.ya uzun süredir ulaşılamadığı ve ailesinin A.O.nun kaybolduğu yönünde başvurularının bulunduğu gerekçesiyle yaptığı talep üzerine Ankara  Sulh Ceza Hâkimliği, kendisine isnat edilen silahlı terör örgütüne üye olma ve devletin gizli kalması gereken bilgilerini siyasal veya askerî casusluk amacıyla temin etme suçları nedeniyle A.O. hakkında yakalama emri düzenlenmesine 5/6/2020 tarihinde karar vermiştir. Ankara Başsavcılığı 23/9/2020 tarihinde MİT’e bir müzekkere yazmış ve A.O.nun devlet sırrı mahiyetindeki bilgilere erişim imkânı olup olmadığının ve bu bilgilere erişebilecek birimlerde görev alıp almadığının bildirilmesini istemiştir. Kolluk görevlilerince düzenlenen 8/6/2021 tarihli tutanağına göre A.O. adres kayıt sisteminde Antalya'nın Kepez ilçesindeki bir adreste ikamet etmektedir ancak bu adreste A.O.ya ulaşılamamıştır. A.O. hakkında verilen adli kontrol tedbirleri farklı sulh ceza hâkimliklerince farklı tarihlerde gözden geçirilmiş ve bu tedbirlerin uzatılmasına karar verilmiştir.B. MOBESE Kayıtlarını İncelemediği İddia Edilen Kolluk Görevlileri Hakkında Yapılan İşlemler Batı Başsavcılığı 13/12/2016 tarihinde Ay.O.nun ifadesini almıştır. Ay.O. ifadesinde özetle eşinin kaybolması sonrasında Başbakanlık İletişim Merkezine (BİMER) başvuru yaptığını, TEM Şubeden çağrıldığını, görevlerinin gereklerini yapmayan ve MOBESE kayıtlarını zamanında incelemeyen TEM Şubenin müdürü ile emniyet amirinden şikâyetçi olduğunu beyan etmiştir. Ay.O.nun söylediğine göre TEM Şube görevlileri kendisine araştırmaların devam ettiğini, plakanın yabancı bir ülkeye ait olması nedeniyle MOBESE kayıtlarını tarayamadıklarını, bu nedenle eşi ile aracı bulamadıklarını söylemiştir. A.O.nun kayıp olduğu iddiası nedeniyle yürütülen soruşturmayla ilgili evrakı temin eden Batı Başsavcılığı soruşturmayı yapma yetkisinin Ankara Başsavcılığına ait olduğu gerekçesiyle 13/12/2016 tarihinde yetkisizlik kararı vermiştir. 9/1/2017 tarihinde Ankara Başsavcılığı A.O.nun bulunması için araştırmaya devam edildiği, kayıp müracaatının işlemsiz bırakılması gibi bir durumun olmadığı, Ay.O.nun ifadesinde gerekenlerin yapıldığının açıkça kabul edildiği, isnatların soyut ve genel olduğu gibi herhangi bir delile de dayanmadığı ve adli tahkikatı gerektirir bir durumun olmadığı gerekçesiyle dilekçenin işleme konulmamasına kesin olarak karar vermiştir. Başvuru Formunun Ekindeki Bilgi ve Belgeler Başvuru formuna eklenen bir belgeye göre Ay.O. “Meçhul Kayıkçı” isimli bir sosyal medya kullanıcısının 8/7/2017 tarihli bir paylaşımında A.O.nun kaçırılması olayının arkasında S.S., S., Y.E., G.G. ve K.E.nin bulunduğuna ilişkin iddia ile A.O.nun tutulduğu yere ilişkin adres tarifini Ankara Başsavcılığına bildirerek iddiaların araştırılmasını ve sosyal medya kullanıcısının tespitini istemiştir. Söz konusu dilekçenin üzerinde herhangi bir havale işlemi ve tarih bilgisi bulunmamaktadır. Ankara Başsavcılığıyla yapılan yazışmaya göre A.O.nun kaybolması nedeniyle yürütülen soruşturma kapsamında böyle bir dilekçe verilmemiştir. Ayrıca başvurucu, Anayasa Mahkemesine bahsi geçen paylaşımla ilgili hiçbir bir belge sunmamıştır. Başvurucu; başvuru formunun ekine, içeriği yukarıda belirtilen E.P.nin beyanlarını içerir video kaydı örneğini, A.O.nun ailesinin A.O.nun kaçırıldığı yönündeki iddiaları çerçevesinde yapılan haberlerle ilgili çıktıları ve A.O.nun kaybolmasından söz eden bir köşe yazısı örneğini de eklemiştir.  İlgili hukuk için birçok karar arasından bkz. Hasibe Meşe, B. No: 2015/7748, 7/2/2019, §§ 39-51; Ayşe Rana Özben ve diğerleri, B. No: 2017/28717, 24/2/2021, §