Haklar: Seçme, seçilme ve siyasi faaliyette bulunma hakkı

Başvuru, kamu görevinden çıkarılma gerekçesiyle belediye başkanlığı mazbatasının verilmemesi nedeniyle seçilme ve özel hayata saygı haklarının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.  Başvuru 7/5/2019 tarihinde yapılmıştır. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.  Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık görüşünü bildirmiştir. Başvurucu, Bakanlığın görüşüne karşı beyanda bulunmuştur.  Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar özetle şöyledir: Öğretmen olan başvurucu 29/10/2016 tarihli ve 29872 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 3/10/2016 tarihli ve 675 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'ye (675 sayılı KHK) ekli (1) sayılı listede adına yer verilmekle kamu görevinden çıkarılmıştır. 675 sayılı KHK, 8/3/2018 tarihli ve 30354 mükerrer sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 6/2/2018 tarihli ve 7082 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanun ile kanunlaşmıştır. Başvurucu 31/3/2019 tarihinde gerçekleştirilen Mahalli İdareler Seçimi'nde, Halkların Demokratik Partisi tarafından Diyarbakır'ın Bağlar ilçesi belediye başkanlığına aday gösterilmiş ve en yüksek oyu alarak belediye başkanı seçilmiştir. Adalet ve Kalkınma Partisi Bağlar belediye başkan adayı ile Bağlar İlçe Başkanı tarafından başvurucunun kamu görevinden çıkarılması sebebiyle seçilme yeterliliğine sahip olmadığı ileri sürülerek 6/4/2019 tarihinde yapılan itiraz üzerine seçim sonucuna ilişkin ihtilaf Yüksek Seçim Kuruluna (YSK) intikal etmiştir. YSK 12/4/2019 tarihli kararıyla, 675 sayılı KHK gereğince kamu görevinden çıkarılan kişilerin mahkûmiyet kararı aranmaksızın bir daha kamu hizmetinde istihdam edilemeyecekleri hüküm altına alındığından ve bu kişiler seçilme yeterliliğini taşımadığından başvurucuya mazbata verilemeyeceğine, mazbatanın en çok oyu alan ve seçilme yeterliliğine sahip olan ikinci adaya verilmesine karar vermiştir. Aday olduğu parti tarafından karara yapılan olağanüstü itiraz başvurusunun YSK tarafından reddedildiğini beyan eden başvurucu 7/5/2019 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur. A. Ulusal Hukuk 675 sayılı KHK'nın "Kamu personeline ilişkin tedbirler" kenar başlıklı  maddesinin ilgili kısımları şöyledir:“(1) Terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olan ve ekli (1) sayılı listede yer alan kişiler kamu görevinden başka hiçbir işleme gerek kalmaksızın çıkarılmıştır. Bu kişilere ayrıca herhangi bir tebligat yapılmaz. Haklarında ayrıca özel kanun hükümlerine göre işlem tesis edilir.(2) Birinci fıkra gereğince kamu görevinden çıkarılan kişilerin, mahkûmiyet kararı aranmaksızın, rütbe ve/veya memuriyetleri alınır ve bu kişiler görev yaptıkları teşkilata yeniden kabul edilmezler; bir daha kamu hizmetinde istihdam edilemezler, doğrudan veya dolaylı olarak görevlendirilemezler; bunların uhdelerinde bulunan her türlü mütevelli heyet, kurul, komisyon, yönetim kurulu, denetim kurulu, tasfiye kurulu üyeliği ve sair görevleri de sona ermiş sayılır...”B. Uluslararası Hukuk İlgili uluslararası hukuk için bkz. Mansur Yavaş ve Cumhuriyet Halk Partisi, B. No: 2014/5425, 23/7/2014, §§ 32-