Haklar: Adil yargılanma hakkı (Medeni Hak ve Yükümlülükler)

Başvuru, aleyhe nispi vekâlet ücretine hükmedilmesi nedeniyle mahkemeye erişim hakkının; dava dosyasına sunulan belgelere ulaşma imkânı sağlanmadığından, delillerin ileri sürülmesi hususunda taraflar arasında eşitlik gözetilmediğinden silahların eşitliği ve çelişmeli yargılama ilkelerine riayet edilmemesi ve yargılamanın sonucu itibarıyla adil olmaması nedenleriyle adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.  Başvuru 24/4/2014 tarihinde yapılmıştır. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.  Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık, görüş bildirmemiştir.  Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyleolaylar özetle şöyledir: Başvurucu, Erciş  Topçu Alayı Hava Savunma Tabur Komutanlığı emrinde zorunlu askerlik görevini ifa ederken hastalandığını belirtmesi üzerine muayene ve tedavisini yaptırması amacıyla bağlı olduğu Birlik Komutanlığı tarafından Van merkezde bulunan hastaneye sevk edilmiştir. Başvurucu, hastane işlemleri için Van’da bulunduğu süreçte Jandarma Asayiş Kolordu Komutanlığına bağlı Asker Kabul ve Toplama Merkezinde (KTM) kalmıştır. Başvurucu 23/2/2012 tarihinde KTM’de bulunan ve depremde hasar görmesi nedeniyle girilmesi yasak olan binanın zemin kat penceresinden atlayarak ayağını kırdığı iddiasıyla Van  Yıl Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesine (Üniversite Hastanesi) kaldırılmış ve burada ameliyat edilmiştir. Üniversite Hastanesinden taburcu edildikten sonra Gülhane Askerî Tıp Akademisi Hastanesi Ortopedi Servisine müracaat eden başvurucunun burada yapılan muayenesi ve müteakiben uygulanan tedavisinin ardından 17/9/2012 tarihinde düzenlenen sağlık kurulu raporu ile askerliğe elverişli olmadığı tespit edilmiştir. Söz konusu rapora istinaden başvurucu terhis edilmiştir. Başvurucu 11/2/2012 tarihinde Millî Savunma Bakanlığına (idare) başvurmuş ve olay nedeniyle uğradığı maddi ve manevi zararına karşılık tazminat ödenmesini talep etmiştir. Başvurucunun bu talebi idarece cevap verilmemek suretiyle reddedilmiştir. Başvurucu, müracaatının zımnen reddedilmesi üzerine 000 TL maddi ve 000 TL manevi tazminata hükmedilmesi istemiyle idareye karşı 26/12/2012 tarihinde Askeri Yüksek İdare Mahkemesinde (AYİM)tam yargı davası açmıştır. Başvurucu; AYİM’e sunduğu dava dilekçesinde KTM’de hastaneye gitmek amacıyla bulunduğu ve çok hasta olduğu hâlde diğer askerlerle birlikte kendisine kar temizleme görevi verildiğini, bu sırada ayakları ıslandığı ve donma tehlikesiyle karşı karşıya kaldığı için ayaklarını ısıtmak amacıyla depremde hasar gören binaya girmek zorunda kaldığını belirtmiştir. Başvurucu; görevli astsubayın binaya geldiğini görmesi üzerine korkarak binanın zemin katındaki pencereden atlamak zorunda kaldığını ancak ayağının bu sebeple kırılmadığını, nitekim zeminin kar olup atladığı yüksekliğin de sadece 2 metre olması karşısında böyle bir ihtimalin bulunmadığını, yere düştükten sonra ayağına tekme atıldığını, dolayısıyla ayağının darp sebebiyle kırıldığını ifade etmiştir. Hastanede yanına gelen bir uzman çavuşun askerliğini uzatmakla kendisini tehdit etmesi nedeniyle olay sonrasında verdiği ilk ifadesinde gerçeği söyleyemediğini belirten başvurucu, darp olayı sonucu sakat kalmasında idarenin sorumluluğu bulunduğunu belirterek bu sebeple uğradığı zararının idarece tazmin edilmesini talep etmiştir.  AYİM İkinci Dairesi (Mahkeme) 6/11/2013 tarihli kararıyla davayı reddetmiş ve 2/11/2011 tarihli ve 659 sayılı Genel Bütçe Kapsamındaki Kamu İdareleri ve Özel Bütçeli İdarelerde Hukuk Hizmetlerinin Yürütülmesine İlişkin Kanun Hükmünde Kararname'nin (KHK)  maddesi gereğince, reddedilen maddi ve manevi tazminat miktarlarını dikkate alarak başvurucu aleyhine 530 TL vekâlet ücretine hükmetmiştir.  Kararın gerekçesinde; tıbbi kayıtlar, tanık ifade tutanakları ve dava dosyasındaki diğer bilgi ve belgelerin incelenmesi neticesinde başvurucunun girdiği binanın depremde hasar görmesi nedeniyle girilmesi yasak bir bina olduğunun, binanın dört ana giriş kapısının da asma kilitlerle kilitli olup her kapıda binaya girilmesinin yasak olduğu yönünde levhalar asılmış olduğunun, ayrıca hasarlı binalara girilmemesi gerektiğinin sabah içtiması sırasında tüm askerlere tebliğ edildiğinin anlaşıldığı belirtilmiştir. Başvurucunun olay sonrasındaki ifadesinde cep telefonunu şarj etmek için birkaç askerle birlikte binaya girdiğini ve komutanın geldiğini görmesi üzerine korkarak pencereden atladığını belirttiği, dolayısıyla olayın tamamen kendi kusuru ve emirler hilafına hareket etmesinden kaynaklandığı, bu sebeple idarenin meydana gelen zararı tazminle sorumlu tutulamayacağı ifade edilmiştir. Başvurucunun karar düzeltme talebi de aynı Mahkemenin 12/3/2014 tarihli kararıyla reddedilmiştir. Nihai karar 25/3/2014 tarihinde başvurucuya tebliğ edilmiştir. Başvurucu 24/4/2014 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.