Haklar: Toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkı

Başvuru, idarenin belirli bir konuda yapılmak istenen eyleme yönelik yasaklama kararı vermesi nedeniyle toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir. İçişleri Bakanlığı tarafından 19/8/2019 tarihinde Diyarbakır, Mardin ve Van Büyükşehir Belediye Başkanları, PKK/KCK terör örgütü ile ilgili yürütülen soruşturma ve kovuşturmalar nedeniyle görevlerinden alınmış ve yerlerine Diyarbakır, Mardin ve Van Valileri belediye başkan vekilleri olarak görevlendirilmiştir. Gaziantep Valiliği (Valilik) 22/8/2019 ve 20/9/2019 tarihlerinde, il genelinde Diyarbakır, Mardin ve Van Büyükşehir Belediye Başkanlarının görevden alınması sebebiyle gerçekleştirilecek tüm eylem ve etkinlikleri sırasıyla otuz gün ve on beş gün sürelerle yasaklamış; kararları resmî internet sitesinden duyurmuştur. Valiliğin yasaklama kararlarının ilgili bölümleri şöyledir:a. 22/8/2019 Tarihli Yasaklama Kararı: "... Terör örgütüne müzahir basın yayın organlarının/sosyal medya paylaşımlarından elde edilenbilgiler doğrultusunda Diyarbakır, Van ve Mardin illerine Belediye Başkan Vekiliatanmasına tepki göstermek, -sözde- demokratik hakları savunmak amacıyla; ilimiz genelinde gerçekleştirilebilecek, (sivil toplum kuruluşlarının kendi binalarında, kendi personel ve üyelerine yönelik yapacağı toplantılar ile Devlet Kurum ve Kuruluşlarının program ve etkinlikleri, resmi bayram, resmi anma günleri, resmi tören ve kutlamalar ile bu kurumların düzenleyeceği gelenek ve göreneklere göre yapacakları programlar, spor faaliyetleri ile bilimsel, ticari ekonomik amaçlarla yapılan toplantılar hariç olmak üzere) açık ve kapalı yer toplantıları, park ve bahçelerde yapılacak olan kurumlar dışında yapılacak olan etkinlikler, yürüyüş, basın açıklaması, açlık grevi, oturma eylemi, stand açma, çadır kurma, pankart açma, simgeleyici ve ayırt edici özellikte bulunan giysiler, bildiri dağıtma, protesto vb. eylem ve etkinlikler, 5442 sayılı İl İdaresi Kanunu'nun 11/C maddesi ve2911 sayılı Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Kanunu'nun  maddesi hükmü gereğince, belirtilen konuların devamı niteliğindeki her türlü eylem ve etkinliklerin Gaziantep merkez sınırları içerisinde 2019 günü itibariyle otuz (30) gün süreyle genel asayiş ve kamu düzenin korunması için yasaklanması..."b. 20/9/2019 Tarihli Yasaklama Kararı: "... Alınan istihbarat ve terör örgütüne müzahir basın yayın organlarının/sosyal medya paylaşımlarından edinilen bilgiler doğrultusunda Mardin, Diyarbakır ve Van İllerine Büyükşehir Belediye Başkan Vekili atanmasına tepki göstermek, sözde demokratik haklarını savunmak amacıyla toplanma çağrıları yapıldığı ve müzahir kitle tarafından çeşitli legal- illegal eylem ve etkinlikler ile birlikte ülke genelinde sokak olayları çıkarma ve kaos ortamı yaratmaya çalışarak kamu düzeninin bozulmasına sebep olunulacağının tespit edilmiştir.Bu bağlamda, farklı kesimler arasında çatışma çıkması, milli birlik ve beraberliğimizi zedeleyici provokatif eylemlerin önüne geçilmesi, milli güvenliğin sağlanması, kamu düzeninin ve güvenliğinin korunması, suç işlenmesinin önlenmesi, temel hak ve özgürlükler ile başkalarının hak ve özgürlüklerinin ve genel asayişin korunması, genel trafik ve yolcu güvenliğinin sağlanması, şiddet olaylarının meydana gelmemesi, yaygınlaşmasının önlenmesi ve yaşanabilecek her türlü olumsuz bir durumun önüne geçilebilmesi amacıyla 2911 sayılı Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Kanunu'nun 7 ve maddeleri ve5442 sayılı İl İdaresi Kanunu Madde 11/A ve 11/C hükümleri gereğince; İlimiz genelinde gerçekleştirilebilecek (sivil toplum kuruluşlarının kendi binalarında, kendi personel ve üyelerine yönelik yapacağı toplantılar ile Devlet Kurum ve Kuruluşlarının program ve etkinlikleri, resmi bayram, resmi anma günleri, resmi tören ve kutlamalar ile bu kurumların düzenleyeceği, gelenek ve göreneklere göre yapacakları programlar, spor faaliyetleri ile bilimsel, ticari, ekonomik amaçlarla yapılan toplantılar hariç olmak üzere) tüm toplantı ve gösteri yürüyüşü, basın açıklaması, açık veya kapalı yer toplantısı ile protesto eylemi, miting, çadır kurma, oturma eylemi, stant açma, açlık grevi, anma töreni, afiş, pankart ve poster asma, el ilanı ve bildiri dağıtma, imza masası açma, meşale yakma ve taşıma, konferans, panel, seminer v.b her türlü eylem/etkinlikler, 5442 sayılı İl İdaresi Kanunu'nun 11/C maddeleri ve ayrıca 2911 sayılı Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Kanunu'nun  maddeleri hükmü gereğince 22/09/2019 tarihinden itibaren onbeş (15) gün süre ile yasaklanması" Başvurucular, Valiliğinsöz konusu işlemlerinin yürütmesinin durdurulması ve iptali talebiyle Gaziantep  İdare Mahkemesinde (İdare Mahkemesi) dava açmıştır. İdare Mahkemesi, yürütmenin durdurulması taleplerini ve işlemin iptaline ilişkin davaları reddetmiştir. İdare Mahkemesi, iptaltaleplerinin reddine ilişkin kararlarda dava konusu idari işlemlerin kanuni düzenlemelerdeki yetkiler kapsamında olduğunu ve anılan yasaklama kararının meydana gelebilecek şiddet olaylarını önleme, kamu güvenliği ve kamu düzenini sağlama amacıyla verildiğini belirterek dava konusu işlemlerde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varmıştır. Başvurucular, davanın reddine ilişkin kararlara karşı istinaf başvurusunda bulunmuştur. Gaziantep Bölge İdare Mahkemesi  İdari Dava Dairesi 28/9/2021 ve 30/9/2021 tarihlerinde başvuruya konu mahkeme kararlarının hukuka uygun olduğu sonucuna vararak istinaf istemlerini kesin olarak reddetmiştir. Başvurucular, nihai hükmü öğrendikten sonra süresi içinde bireysel başvuruda bulunmuştur. Başvurucuların yargılama giderlerini ödemekten geçici olarak muaf tutulmasına ve 2021/53576 numaralı başvurunun mevcut başvuru ile birleştirilmesine Komisyonca karar verilmiştir.