Haklar: Yaşam hakkı-Kötü muamele yasağı

Başvuru, ceza infaz kurumunda açlık grevi yapan başvurucuya disiplin cezası verilmesi nedeniyle ifade özgürlüğünün ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.  Başvuru 29/8/2016 tarihinde yapılmıştır. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.  Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık görüşünü bildirmiştir. Başvurucu, Bakanlık görüşüne karşı beyanda bulunmuştur.    Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar özetle şöyledir: Başvurucu, başvuruya konu olayların meydana geldiği tarihte terör suçundan hükümlü olarak Bolu F Tipi Yüksek Güvenlikli Ceza İnfaz Kurumunda (Ceza İnfaz Kurumu) bulunmaktadır. Başvurucu 3/5/2016 tarihinde Bakanlığa hitaben bir dilekçe yazmıştır. Başvurucu; yaklaşık 20 yıl önce 6/10/1996 tarihinde ağabeyinin faili meçhul bir şekilde öldürüldüğünü, aradan geçen süreye rağmen faillerinin bulunamadığını ifade etmiştir. Dilekçesinin devamında başvurucu, kardeşinin ölümünden sorumlu kişilerin bulunması ve gerekli hukuki işlemlerin yapılmasının sağlanması amacıyla 4/5/2016 tarihinden itibaren açlık grevine başlayacağını ifade etmiştir. Başvurucunun açlık grevine başlaması üzerine hakkında disiplin soruşturması başlatılmıştır. Ceza İnfaz Kurumu Disiplin Kurulu Başkanlığı (Disiplin Kurulu) 11/5/2016 tarihinde, açlık grevi nedeniyle başvurucunun 2 ay süreyle bazı etkinliklere katılmaktan alıkoymak disiplin cezasıyla cezalandırılmasına karar vermiştir. Disiplin Kurulu; başvurucunun açlık grevine başladığının tespit edildiğini, açlık grevi nedeniyle Ceza İnfaz Kurumunda düzenli bir yaşamın sürdürülmesi, güvenliğin ve disiplinin sağlanması bakımından idarenin emrettiği veya gerekli kıldığı davranış ve tutumların kusurlu olarak ihlal edildiğini kabul etmiştir. Başvurucu söz konusu karara karşı Bolu İnfaz Hâkimliğine (İnfaz Hâkimliği) şikâyette bulunmuştur. İnfaz Hâkimliği, başvurucunun açlık grevi yaptığının sabit olduğunu belirterek şikâyetin reddine karar vermiştir.  Başvurucu, İnfaz Hâkimliği kararına itiraz etmiştir. Bolu Ağır Ceza Mahkemesi, İnfaz Hâkimliği kararının usul ve yasaya uygun olduğundan bahisle itirazı reddetmiştir. Ret kararı başvurucuya 4/8/2016 tarihinde tebliğ edilmiştir. Başvurucu 29/8/2016 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur. Başvurucunun yapmış olduğu açlık grevine ilişkin olarak Ceza İnfaz Kurumu tarafından bazı bilgi ve belgeler Anayasa Mahkemesine gönderilmiştir. Söz konusu bilgi ve belgelere göre başvurucu 3/5/2016 tarihinde açlık grevine başlamış, 14/5/2016 tarihinde açlık grevini ölüm orucuna dönüştürmüş, 15/7/2016 tarihinde ise eylemine ara vermiştir. Daha sonra başvurucu, haftanın her salı gününde açlık grevine başlayıp çarşamba günü saat 00'ye kadar bu eylemini devam ettireceğini Ceza İnfaz Kurumuna bildirmiştir. Son olarak başvurucu 1/9/2016 tarihinden itibaren tekrar ölüm orucuna başlamış, 11/10/2016 tarihinde eylemini tamamen sonlandırmıştır. Ceza İnfaz Kurumu, başvurucunun bahse konu eylemlerine ilişkin olarak düzenli bir şekilde Bakanlığı bilgilendirmiştir. Bundan başka Ceza İnfaz Kurumu tarafından eylem süresince başvurucunun düzenli bir şekilde sağlık kontrolü yapılmış, verilen yiyecek ve içecekleri reddetmesi üzerine kendisine günlük olarak 500 gram şeker, 250 gram tuz ve 2 adet limon sağlanmıştır. Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) üzerinden yapılan incelemede başvurucunun Anayasa Mahkemesine birçok başvurusunun olduğu anlaşılmıştır. Başvurulardan 2012/494, 2013/3551, 2015/17981 ve 2018/16170 numaralıların başvurucunun yapmış olduğu açlık grevleri nedeniyle hakkında verilen disiplin cezalarına karşı yapılan başvurular olduğu, 2016/65514 numaralı başvurunun ise yapmış olduğu ölüm orucu sırasında ceza infaz kurumunun gerekli tedaviyi yapmamasına ilişkin olduğu tespit edilmiştir.   13/12/2004 tarihli ve 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun'un  maddesinin (1) numaralı fıkrası şöyledir:"Hükümlü hakkında kurumda, düzenli bir yaşamın sürdürülmesi, güvenliğin ve disiplinin sağlanması bakımından kanun, tüzük, yönetmelikler ile idarenin uyulmasını emrettiği veya gerekli kıldığı davranış ve tutumları, kusurlu olarak ihlâl ettiğinde, eyleminin niteliği ile ağırlık derecesine göre Kanunda belirtilen disiplin cezaları uygulanır." 5275 sayılı Kanun’un  maddesinin (2) numaralı fıkrasının (g) bendi şöyledir:"(2) Bazı etkinliklere katılmaktan alıkoyma cezasını gerektiren eylemler şunlardır:…g) Açlık grevi yapmak. "