Haklar: Adil yargılanma hakkı (Medeni Hak ve Yükümlülükler)

Başvuru, kesinleşmiş hükme dayalı icra emrinin iptaline karar verilmesi ve yargılamanın makul sürede sonuçlandırılmaması nedenleriyle adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.  Başvuru 15/6/2015 tarihinde yapılmıştır. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.  Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık, kesinleşen ilk kararın kira alacağına ve ikinci kararın ise icra müdürü işlemininin şikâyetine ilişkin olup konuları ve tarafları farklı olduğundan başvurucunun iddialarının yargılamanın sonucuna yönelik olduğunu ileri sürmüştür. Bakanlık ayrıca, makul sürede yargılanma hakkına ilişkin olarak Anayasa Mahkemesinin önceki kararlarına ve bu kapsamda sunulan görüşlerine atfen başvuru hakkında görüş sunulmayacağını bildirmiştir.  Başvurucu, Bakanlık görüşüne karşı beyanda bulunmamıştır.   Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar özetle şöyledir:A. Asıl Alacağa İlişkin Yargılama Süreci Başvurucu 10/8/2000 başlangıç tarihli ve beş yıl süreli olarak belirlenen kira sözleşmesi uyarınca ödenmesi gereken aylık kira bedelinin eksik ödendiği iddiasıyla toplam 200 Amerikan doları (Dolar) kira alacağının sözleşmede kararlaştırılan %15 faiziyle birlikte tahsili talebiyle 25/5/2006 tarihinde dava açmıştır. Kadıköy  Asliye Hukuk Mahkemesi 10/5/2007 tarihli kararla kiracı ve kefil konumundaki davalıların 2004 yılının ikinci ayından itibaren kira sözleşmesinin sona erdiği 2005 yılının yedinci ayına kadar kira bedelini eksik olarak ödedikleri gerekçesiyle dava tarihine kadar işleyen faizi ile birlikte toplam 212 Dolar karşılığı TL'nin davalılardan tahsiline karar vermiştir. Karar temyiz edilmiştir. Yargıtay  Hukuk Dairesi 4/12/2007 tarihli karar ilehüküm altına alınan asıl alacağa muaccel olduğu tarih olan 1/2/2004 tarihinden itibaren aylık %15 akdi faiz oranı uygulanması gerektiğinden hükmün bozulmasına karar vermiştir. İlk derece mahkemesi bozma kararına uymuştur. Mahkeme 24/6/2008 tarihli karar ile 200 Dolardan oluşan asıl alacak ile dava tarihine kadar işleyen akdi faizden oluşan 932,27 Dolar olmak üzere toplam 132,27 Doların davalılardan tahsiline karar vermiştir. Karar temyiz edilmiştir. Yargıtay  Hukuk Dairesi 7/4/2009 tarihli karar ile ilk derece mahkemesi kararını onamıştır. Başvurucu karar düzeltme isteğinde bulunmuştur. Daire, 14/9/2009 tarihinde başvurucunun karar düzeltme isteğini haklı bularak onama kararını kaldırmıştır. Daire, onama kararını kaldırmakla birlikte ilk derece mahkemesi kararının 1 numaralı fıkrasını ''200 ABD Doları alacağın 25/5/2006 dava tarihinden itibaren aylık %15 akti faiz uygulanarak dava tarihine kadar %15 akti faizi 932,27 ABD Doları ile birlikte toplam 132,27 ABD Doları alacağın davalılardan alınarak davacıyaverilmesine'' şeklinde yeniden düzenleyerek hükmün düzeltilmiş hâliyle onanmasına karar vermiştir.B. Asıl Alacağı Hüküm Altına Alan Kararın İcrası Süreci Başvurucu Kadıköy  Asliye Hukuk Mahkemesinin 24/6/2008 tarihli kararına dayalı olarak Üsküdar  İcra Müdürlüğünde 24/6/2008 tarihinde ilamlı icra takibi başlatmıştır. Başvurucu bu takip kapsamında borçlulara 22/7/2008 tarihli icra emri göndermiştir. Başvurucu icra emrinde 132 Dolar asıl alacak, 080 Dolargeçmiş gün faizi olmak üzere toplam 212 Dolarkarşılığı 993 TL'nin tahsilini istemiştir. Borçlular tarafından icra dosyasına 14/8/2008 tarihinde 060 TL ve 26/9/2008 tarihinde 740 TL yatırılmıştır. Borçlular icra emrine karşı şikâyet yoluna gitmiştir. Borçluların şikâyeti üzerine başvurucu dosyaya teminat mektubu sunmuştur. Üsküdar  İcra Hukuk Mahkemesi 31/12/2008 tarihli kararı ile takibe dayanak kararda asıl alacak ve dava tarihine kadar işleyen faiz olmak üzere toplam 132,27 Dolara karar verildiği ve karar tarihinden sonrası için faize hükmedilmediğinden icra emrinin iptaline karar verilmiştir. Temyiz edilen karar Yargıtay  Hukuk Dairesinin 1/6/2009 tarihli kararıyla onanmış ve karar düzeltme isteğinin 21/12/2009 tarihinde reddiyle kesinleşmiştir. İcra emrinin iptaline ilişkin kararın kesinleşmesi üzerine borçlular başvurucunun sunmuş olduğu teminat mektubunu paraya çevirerek 27/8/2009 tarihinde 698,80 TL'yi tahsil etmişlerdir. Borçlular tahsil ettikleri paranın 600 TL'sini 26/11/2009 tarihinde icra dosyasına yeniden yatırmıştır. Başvurucu aynı dosya kapsamında borçlulara 15/1/2010 tarihli ikinci bir icra emri göndermiştir. Başvurucu bu icra emrinde 132 Dolar asıl alacak, 080 Dolarkarardan sonra işleyen günler faizi olmak üzere toplam 212 Dolar alacaktan ödemelerden sonra kalan miktarının karşılığı olan 390,60 TL'nin ödenmesi talebinde bulunmuştur. Borçlular icra emrinin tebliğinden önce borcun tamamen kapatıldığı iddiasıyla takibin iptali istemiyle şikâyette bulunmuşlardır. Başvurucu 15/1/2010 tarihli icra emrinin düzenlendiği tarih itibarıyla 200Dolar asıl alacağa aylık %15 akdi faizin işlemeye devam ederek borcun toplam 169,27 Dolar karşılığı TL olarak belirtilmesi gerektiğini ileri sürerek eksik hesaplama nedeniyle19/2/2010 tarihinde şikâyette bulunmuştur. Üsküdar  İcra Hukuk Mahkemesi aralarındaki hukuki ve fiilî irtibat nedeniyle iki davanın birleştirilmesine karar vermiştir. Mahkeme 30/3/2011 tarihli kararla, 22/7/2008 tarihli icra emrinin karar sonrasında işletilen faizden oluşan 080 Dolara ilişkin kısmının iptal edildiğini ve aşamalarda yapılan ödemelerden sonra bakiye borcun 540,02 Dolar olduğu gerekçesiyle her iki davanın da kısmen kabulüyle icra emrinin bu alacak miktarına göre düzeltilmesine karar vermiştir. Mahkeme ayrıca bakiye borcun içinde bulunan 200 Dolaraaylık %15 akdi faiz işletilmesine karar vermiştir. Karar borçlular tarafından temyiz edilmiştir. Yargıtay  Hukuk Dairesi 26/12/2011 tarihinde ilamda hüküm altına alınsa bile faiz alacağına faiz yürütülemeyeceği ve ilamda (takibe konu alacağa dayanak teşkil eden Asliye Hukuk Mahkemesi kararı) faize karar verilmediğinden 200 Dolarasıl alacağa karar tarihinden itibaren kamu bankalarının Dolar cinsinden açılan bir yıllık mevduata uyguladıkları en yüksek faizin uygulanması gerektiğine işaret etmiş ve yapılan ödemelerin bu kapsamda yeniden değerlendirilmesi amacıyla kararı bozmuştur. İstanbul Anadolu  İcra Hukuk Mahkemesi (Üsküdar  İcra Hukuk Mahkemesi) bozma kararına uymuştur. Mahkeme 19/9/2013 tarihli kararıylayapılan bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen rapora göre icra emrinin düzenlendiği 15/1/2010 tarihi itibariyle borçluların takibe konu borcu tamamen ödedikleri anlaşıldığından asıl davanın kabulüne ve birleşen davanın reddine karar vermiştir. Başvurucu tarafından temyiz edilen karar, Yargıtay  Hukuk Dairesinin 3/7/2014 tarihli onama ve 21/4/2015 tarihli karar düzeltme isteğinin reddi kararları sonucunda kesinleşmiştir. Nihai karar 18/5/2015 tarihinde tebliğ edilmiş, başvurucu 15/6/2015 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.