Haklar: Adil yargılanma hakkı (Medeni Hak ve Yükümlülükler)

Başvuru, fazla çalışma alacağına ilişkin açılan davanın aynı iddialarla açılan davalarda verilen kararların aksine bir sonuca ulaşılarak reddedilmesi nedeniyle adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.  Başvurular 15/5/2018 tarihinde yapılmıştır. Başvurular, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.  Komisyonca konu yönünden hukuki irtibat bulunması nedeniyle ekli listenin B sütununda belirtilen bireysel başvuru dosyalarının 2018/12843 numaralı bireysel başvuru dosyası ile birleştirilmesine karar verilmiştir. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına gönderilmiştir.    Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar özetle şöyledir: Başvurucular, A. Orman İşletme Müdürlüğü (Kurum) bünyesinde farklı tarihlerden itibaren toplu iş sözleşmesine (TİS) tabi olarak mevsimlik işçi statüsünde çalışmıştır. Başvurucuların iddiasına göre işe başladıkları tarihten itibaren fazla mesai ücret alacakları kendilerine ödenmemiştir. Başvurucular fazla çalışma ücretlerinin ödenmediğini iddia ederek Ankara  ve  İş Mahkemelerinde (Mahkeme) alacak davası açmıştır. Davalı Kurum savunma dilekçesinde; diğer iddialarının yanında davacıların üyesi olduğu Sendika ile TİS hükümlerinin uygulandığını, fazla mesai ücretinin bağlayıcı olan söz konusu TİS hükümlerine göre hesaplanarak davacılara ödendiğini, TİS dışı uygulama yapılmadığını savunmuştur. Mahkeme; yargılama sırasında alınan bilirkişi raporlarına göre dava konusu fazla mesai alacaklarının bir kısmının dava tarihinden, bir kısmının da ıslah tarihinden itibaren işletilecek en yüksek banka mevduat faizi ile birlikte davalıdan alınarak başvuruculara ödenmesine karar vermiştir. Mahkemenin gerekçesinde; başvurucuların haftanın 5 günü 24 saatlik, 1 günü de 5 saatlik çalışma esasına göre mesai yaptığı, böylece 24 saat çalışma yapılan günlerde Yargıtay uygulaması da dikkate alındığında günlük fiilen 14 saat çalışıldığının kabulünün gerekeceği, buna göre başvurucuların haftalık toplam fiilî çalışma süresinin (14x5=70 saat ve yarım günlük çalışması 4,5 saat) 74,5 saat olduğu, haftalık normal çalışma saati olan 45 saatlik çalışma süresinin düşülmesiyle haftalık fazla çalışma süresinin 29,5 saat olduğu, TİS hükümleri gereğince günlük 3 saatlik fazla çalışma (3x5=15 saat) karşılıklarının ödendiği, buna göre bu miktarın mahsubu ile başvurucuların haftalık 14,5 saatlik fazla çalışma ücreti alacağının bulunduğu belirtilmiştir. Davalı Kurumun istinaf talebi üzerine Ankara Bölge Adliye Mahkemesi  Hukuk Dairesi (Daire) 21/12/2017 tarihli kararlarında, ilk derece mahkemesi kararlarını kaldırmış ve davaların reddine kesin olarak hükmetmiştir. İstinaf Dairesinin gerekçesinde; normal mesaisinde fazla çalışma yapmayan ancak yangın sezonunda özel çalışma biçimine göre çalışan başvurucuların kamu kurumu tarafından düzenlenen, puantajlardaki fazla çalışma sürelerine ait ücretlerinin TİS hükümlerine uygun olarak bordrolarla ödendiği hâllerde, daha fazla çalışma yaptıklarını yazılı delille ispat etmeleri gerektiği, aksi durumda fazla mesai alacağını talep edemeyecekleri, dolayısıyla davanın kabulünün hatalı olduğu belirtilmiştir. Başvurucular, temyiz talebinde bulunmuştur. Yargıtay  Hukuk Dairesi 12/3/2018 ve 25/1/2018 tarihli kararlarla başvurucuların temyiz taleplerinin temyiz kesinlik sınırı olan 530 TL kapsamında kaldığından reddine karar vermiştir. Nihai kararlar 18/4/2018 tarihinde başvurulara tebliğ edilmiştir. Başvurucular 15/5/2018 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.  İlgili hukuk için bkz. Recep Kılıç, B. No: 2017/29156, 10/3/2021, §§ 17-27; Yunus Leylek, B. No: 2017/29600, 21/4/2021, §§ 28-