Haklar: Adil yargılanma hakkı (Medeni Hak ve Yükümlülükler)

Başvuru; kamulaştırmasız el atma bedelinin değer kaybına uğratılarak ödenmesi nedeniyle mülkiyet hakkının, yargılamanın uzun sürmesi nedeniyle de makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.   Başvuru 2/1/2018 tarihinde yapılmıştır. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.  Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına gönderilmiştir.   Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar özetle şöyledir: Başvurucu 1951 doğumlu olup Kocaeli'nin Gebze ilçesinde ikamet etmektedir.  Başvurucunun da aralarında olduğu toplam seksen kişi, Kocaeli'nin Gebze ilçesi Muallim köyü Hendekler mevkiinde bulunan 874 parsel sayılı taşınmazın hissedarı oldukları ve taşınmaza kamulaştırma yapılmaksızın el atıldığı gerekçesiyle Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü Rektörlüğü (İdare) aleyhine 5/10/2010 tarihinde Gebze  Asliye Hukuk Mahkemesinde (Mahkeme) dava açmıştır. Bu davada başvurucu ve diğer davacılar, toplam 500 TL tazminatın ödenmesini talep etmiştir. Mahkeme 1/11/2013 tarihinde, tapu kaydı üzerine İdare lehine kamulaştırma şerhi konulduğu, fiilî el atmanın söz konusu olmadığı, yalnızca hukuki el atma bulunduğu ve bu nedenle davanın idari yargının görevi kapsamında kaldığı gerekçesiyle davanın usulden reddine karar vermiştir. Kararın temyizi üzerine Yargıtay  Hukuk Dairesi (Yargıtay Dairesi) 27/10/2014 tarihinde, keşifte yapılan mahkeme gözlemi ve bilirkişi raporunda dava konusu taşınmaza çam fidanlarının dikildiğinin ve üzerinde inşaat tabelasının bulunduğunun anlaşıldığı, taşınmaz üzerindeki inşaat tabelası ve fidanların hangi idare tarafından dikildiği araştırılarak sonucuna göre hüküm kurulması gerektiği gerekçesiyle kararı bozmuştur. Bozmaya uyan Mahkeme 30/6/2015 tarihinde davanın kısmen kabulüne, 550 TL kamulaştırmasız el atma tazminatının dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte İdareden alınarak tapudaki hisse ve mirasçılık belgelerindeki payları oranında başvurucu ve diğer davacılara verilmesine, taşınmazın tapusunun iptali ile İdare adına tapuya tesciline karar vermiştir. Mahkeme kararının gerekçesinden yapılan keşif sonucu düzenlenen kök ve ek raporlarda el atılan taşınmazın yüz ölçümünün 580 m² olduğu ve arsa niteliğindeki taşınmaza emsal uygulaması sonucu 550 TL el atma bedeli tazminatı belirlendiği anlaşılmıştır. Bireysel başvuru dosyası ve ekleri ile Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sisteminden (UYAP) bilirkişi raporlarına, dolayısıyla yapılan hesaplamaya ve başvurucunun taşınmazdaki hissesine ilişkin başka bir bilgi ve belge temin edilememiştir. Başvurucu ve diğer davacılar 8/4/2016 tarihinde Gebze  İcra Dairesinde (İcra Müdürlüğü) İdare aleyhine 000 TL tazminat, 693,15 TL işlemiş faiz, 166,50 TL vekâlet ücreti, 779,78 TL işlemiş faiz, 950 TL yargılama gideri ve 60,29 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 655,72 TL'nin tahsili istemiyle icra takibi başlatmıştır. Karar taraflarca temyiz edilmiştir. Yargıtay Dairesi 19/4/2016 tarihinde, kamulaştırmasız el atmadan bahsedilebilmesi için el atmanın kalıcı olması ve sahiplenme kastının bulunması gerektiği, dikilen çam ağacı fidanlarının taşınmazın tamamını kapsayıp kapsamadığı ve ağaçların İdare tarafından dikilip dikilmediğinin anlaşılamadığı, taşınmaza fiilî ve kalıcı el atma olmadığı takdirde idari yargının görevli olabileceği hususu da nazara alınarak mahallinde yapılacak keşif sonucuna göre karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle kararı bozmuştur. Başvurucu ve diğer davacılar tarafından karar düzeltme kanun yoluna başvurulmuştur. Yargıtay Dairesi 30/10/2017 tarihinde bozma kararını kaldırmış ve ilk derece mahkemesi kararını onamıştır. Nihai karar başvurucu vekiline 30/11/2017 tarihinde tebliğ edilmiştir. İdare tarafından 26/12/2017 tarihinde icra dosyasına 379,24 TL ödeme yapılmıştır.  Başvurucu 2/1/2018 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.  İdare tarafından 24/4/2018 tarihinde icra dosyasına 164,71 TL ödeme yapılmıştır. Başvurucu bu ödeme ile birlikte borcun kapandığını gösteren ekran kaydını sunmuştur.  Konu ile ilgili hukuk için bkz. Şevket Karataş [GK], B. No: 2015/12554, 25/10/2018, §§ 20-