Haklar: Adil yargılanma hakkı (Suç İsnadı)

Başvuru, Yargıtay  Ceza Dairesinde temyiz incelemesi aşamasında bulunan dosyanın incelenme talebinin reddedilmesi nedeniyle adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiası hakkındadır.   Başvuru, 25/3/2013 tarihinde Anayasa Mahkemesine doğrudan yapılmıştır. Dilekçe ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinde Komisyona sunulmasına engel bir eksikliğin bulunmadığı tespit edilmiştir. Birinci Bölüm Üçüncü Komisyonunca, 30/5/2013 tarihinde başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına, dosyanın Bölüme gönderilmesine karar verilmiştir. Bölüm tarafından 24/7/2013 tarihinde yapılan toplantıda başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.  Başvuru konusu olay ve olgular 31/7/2013 tarihinde Adalet Bakanlığına bildirilmiştir. Adalet Bakanlığı görüşünü 25/9/2013 tarihinde Anayasa Mahkemesine sunmuştur. Adalet Bakanlığı tarafından Anayasa Mahkemesine sunulan görüş başvurucuya 9/10/2013 tarihinde bildirilmiştir. Başvurucu, Bakanlık görüşüne karşı beyanlarını 23/10/2013 tarihinde Anayasa Mahkemesine sunmuştur.  A. Olaylar  Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar özetle şöyledir: Başvurucu, Ankara Barosuna kayıtlı serbest avukat olarak çalışmaktadır.  Başvurucu, Yargıtay  Ceza Dairesine hitaben yazdığı 22/5/2012 tarihli dilekçesinde, sanık  U. A.’nın müdafiliğini üstlenme ihtimalinin bulunduğunu belirterek, temyiz aşamasında olan İzmir  Ağır Ceza Mahkemesinin E.2011/213 sayılı dosyasını inceleme talebinde bulunmuştur. Başvurucunun talebi, anılan Dairenin 29/5/2012 tarihli ve E.2012/2991, K.2012/111 Müt. sayılı kararıyla, “suçtan zarar gören vekilinin ve müdafiinin, iddianamenin mahkeme tarafından kabul edildiği tarihten itibaren dosya içeriğini inceleyebileceği, bütün tutanak ve belgelerin örneklerini harçsız olarak alabileceği; müdafiinin, şüpheli veya sanığın ceza muhakemesinde savunmasını yapan avukatı ifade ettiği; soyut olarak dosyayı inceleme istemini içeren dilekçe ve dava dosyasından, istemde bulunanın müdafii ve vekillik sıfatı bulunduğunu gösteren bilgi ve belge bulunmadığı” gerekçesiyle reddedilmiştir.  Başvurucu, 25/6/2012 tarihinde Yargıtay Başkanlar Kuruluna müracaat ederek, Yargıtay  Ceza Dairesinin işleminin kaldırılmasını talep etmiş, ancak talebi 10/1/2013 tarihli ve 8 sayılı kararla reddedilmiştir. Ret gerekçesi şöyledir:“Temyiz incelemesi için Yargıtay Ceza Dairesi’ne gelen dosyaların sanık müdafiliğini (vekâletname, yetki belgesi, mahkeme kararı, tutuklu veya hükümlü ise sanık tarafından cezaevi veya mahkeme kanalı ile gelmiş dilekçe veya faks ile belgelemek, tutuksuz ise huzurda sözle beyanla) kanıtlamak şartı ile avukat veya yetkilendireceği kişilerin inceleyebileceğine … karar veridi”  Anılan karar başvurucuya 21/2/2013 tarihinde tebliğ edilmiştir.  Bireysel başvuru 25/3/2013 tarihinde yapılmıştır.B. İlgili Hukuk 19/3/1969 tarihli ve 1136 sayılı Avukatlık Kanunu’nun “İşlerin stajyer veya sekreterle takibi, dava dosyalarının incelenmesi ve dosyadan örnek alma” kenar başlıklı  maddesi şöyledir:“Avukat, işlerini kendi sorumluluğu altındaki stajyeri veya yanında çalışan sekreteri eliyle de takip ettirebilir, fotokopi veya benzeri yollarla örnek aldırabilir. Avukatın onanmasını istemediği örnekler harca tabi değildir.Avukat veya stajyer, vekaletname olmaksızın dava ve takip dosyalarını inceleyebilir. Bu inceleme isteğinin ilgililerce yerine getirilmesi zorunludur. Vekaletname ibraz etmeyen avukata dosyadaki kağıt veya belgelerin örneği veya fotokopisi verilmez.” 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun “Müdafiin dosyayı inceleme yetkisi” kenar başlıklı  maddesinin olay tarihinde yürürlükte olan şekli şöyledir:“(1) Müdafi, soruşturma evresinde dosya içeriğini inceleyebilir ve istediği belgelerin bir örneğini harçsız olarak alabilir. (2) Müdafiin dosya içeriğini incelemesi veya belgelerden örnek alması, soruşturmanın amacını tehlikeye düşürebilecek ise, Cumhuriyet savcısının istemi üzerine, sulh ceza hâkiminin kararıyla bu yetkisi kısıtlanabilir. (3) Yakalanan kişinin veya şüphelinin ifadesini içeren tutanak ile bilirkişi raporları ve adı geçenlerin hazır bulunmaya yetkili oldukları diğer adlî işlemlere ilişkin tutanaklar hakkında, ikinci fıkra hükmü uygulanmaz. (4) (Değişik fıkra: 25/05/2005-5353 S.K./mad) Müdafi, iddianamenin mahkeme tarafından kabul edildiği tarihten itibaren dosya içeriğini ve muhafaza altına alınmış delilleri inceleyebilir; bütün tutanak ve belgelerin örneklerini harçsız olarak alabilir.(5) Bu Maddenin içerdiği haklardan suçtan zarar görenin vekili de yararlanır.” 4/2/1983 tarihli ve 2797 sayılı Yargıtay Kanunu'nun “Başkanlar kurullarının görevleri” kenar başlıklı  maddesinin ilgili kısmı şöyledir: “Başkanlar kurullarının itiraz üzerine veya doğrudan doğruya verdikleri bütün kararlar kesin olup, bu kararlar aleyhine başka bir yargı merciine başvurulamaz.”