Haklar: İfade özgürlüğü

Başvuru, bir ceza infaz kurumunda tutuklu olarak bulunan başvurucunun telefon görüşmesinde kullandığı ifadeler nedeniyle disiplin cezası ile cezalandırılmasının ifade özgürlüğünü ihlal ettiği iddiasına ilişkindir.  Başvuru 2/9/2019 tarihinde yapılmıştır. Komisyon, başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar vermiştir. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık görüşünü bildirmiştir. Başvurucu, Bakanlığın görüşüne karşı beyanda bulunmamıştır.   Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar özetle şöyledir: Başvurucu 1987 doğumlu olup olayın yaşandığı tarihte Adıyaman E Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda (Ceza İnfaz Kurumu) tutuklu olarak bulunmaktadır.  Başvurucu, Ceza İnfaz Kurumunda kendisi gibi tutuklu bulunan eşi ile infaz hukuku hükümleri uyarınca kayıt altına alınan ve otuz dakika süren bir telefon görüşmesi yapmıştır. 20/6/2019 tarihli tutanağa göre bu görüşmede başvurucu eşine kendisine başka bir ceza infaz kurumuna nakil olacağının söylendiğini, ancak kendisinin gitmek istemediğini anlatmıştır. Eşi ise Ceza İnfaz Kurumu ikinci müdürünün kendisine "kocan nakil istiyor" dediğini söylemiştir. Bunun üzerine başvurucu "De ki kocam senin ağzına tükürür tamam mı" ifadesini kullanmıştır. Başvurucunun bu telefon görüşmesinde Ceza İnfaz Kurumu ikinci müdürü hakkında kullandığı ifade nedeniyle Ceza İnfaz Kurumu Disiplin Kurulu Başkanlığı (Disiplin Kurulu) tarafından disiplin soruşturması açılmıştır. Başvurucu, bu soruşturmaya ilişkin savunmasında telefon görüşmesinin bütünü incelendiğinde eşi ile ailevi ve şahsi birçok konu hakkında konuştuklarının görüleceğini, aile olarak zor bir süreçten geçtiklerini, söylediği sözün bu çerçevede değerlendirildiğinde müdür hanımın şahsına veya makamına saygısızlık yapma veya hakaret etme amacı bulunmadığının anlaşılacağını, içinde bulunduğu psikolojik durum nedeniyle gayri ihtiyari şekilde sarf ettiği bu sözü tasvip etmediğini ifade etmiştir. Disiplin Kurulu 27/6/2019 tarihli karar ile başvurucunun Ceza İnfaz Kurumu ikinci müdürüne hakaret ettiği gerekçesiyle on gün hücreye koyma disiplin cezası ile cezalandırılmasına karar vermiştir. Kararın ilgili kısmı şu şekildedir:"T/H [Başvurucu] hakkında tanzim edilen tutanak, alınan savunma ve incelenen telefon kayıtlarında adı geçenin Kurum  Müdiresine alenen hakaret ettiği bu hakaretini geçerli olmayan nedenlere dayandırmaya çalıştığı ve kurum görevli memurlarını yanıltmaya çalıştığından 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun 44/2, (j) 'Kurum görevlilerine hakaret veya tehditte bulunmak.' bendi gereğince 10 gün hücreye koyma disiplin cezası ile cezalandırılmasına oy birliğiyle karar verilmiştir."  Başvurucu, Disiplin Kurulunun kararına karşı Adıyaman İnfaz Hâkimliğine (Hâkimlik) şikâyette bulunmuştur. Hakimlik, 24/7/2019 tarihli kararla itirazın kısmen kabulüne ve başvurucunun 1 gün hücreye koyma disiplin cezası ile cezalandırılmasına karar vermiştir. Kararın ilgili kısmı şöyledir:"H/T ait disiplin dosyasının incelenmesinden; Hükümlü hakkında, 5275 sayılı CGTİHK 44/2-j maddesince 'Kurum görevlilerine hakaret veya tehditte bulunmak.' eyleminden dolayı 10 gün hücreye koyma cezası verildiği ,aynı kanunun 44/2 maddesinde 'bir günden on güne kadar hücreye koyma cezası' verilir denildiğinden, TCK 3/1 maddesi uyarınca suçta ve cezada orantılılık ilkesi CGTİHK 6/1-e maddesi gereğince adalet ilkesi açısından hükümlünün itirazının kısmen kabulüne 10 gün hücre hapsinin 1 gün hücre hapsi ile değiştirilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." Başvurucu ve ilgili Cumhuriyet savcısı Hâkimlik kararına farklı tarihlerde itiraz etmiştir. Adıyaman  Ağır Ceza Mahkemesi başvurucunun itirazının reddine, Cumhuriyet savcısının itirazının ise kabulüne karar vererek Hâkimlik kararının kaldırılmasına ve başvurucunun on gün hücreye koyma disiplin cezası ile cezalandırılmasına karar vermiştir. İtirazın kabulüne ilişkin kararın ilgili kısmı şöyledir:"İnfaz Hakimliği Kanunu'nun  maddesinin  fıkrası; İnfaz Hakimliğinin disiplin cezası değiştirebilmesine yasal olarak tanımadığından usul ve yasaya aykırı olan Adıyaman İnfaz Hakimliğinin 2019/895 Esas, 2019/961 karar sayılı kararın kaldırılmasına karar vermek gerekmiş[tir]." Başvurucu hakkında verilen hücreye koyma disiplin cezası 19/9/2019 ve 29/9/2019 tarihleri arasında infaz edilmiştir.  13/12/2004 tarihli ve 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun'un  maddesinin (1) numaralı fıkrası şöyledir:"Hükümlü hakkında kurumda, düzenli bir yaşamın sürdürülmesi, güvenliğin ve disiplinin sağlanması bakımından kanun, yönetmelikler ile idarenin uyulmasını emrettiği veya gerekli kıldığı davranış ve tutumları, kusurlu olarak ihlâl ettiğinde, eyleminin niteliği ile ağırlık derecesine göre Kanunda belirtilen disiplin cezaları uygulanır." 5275 sayılı Kanun’un  maddesinin ilgili kısmı şöyledir: “(1) Hücreye koyma cezası, hükümlünün eylemlerinin nitelik ve ağırlığına göre bir günden yirmi güne kadar, açık havaya çıkma hakkı saklı kalmak üzere, geceli ve gündüzlü bir hücrede tek başına tutulması ve her türlü temastan yoksun bırakılmasıdır. (2) Bir günden on güne kadar hücreye koyma cezasını gerektiren eylemler şunlardır:...j) Kurum görevlilerine hakaret veya tehditte bulunmak."