Haklar: Adil yargılanma hakkı (Hukuk)-Mülkiyet Hakkı

Başvurucu, Yenice Belediye Başkanlığı aleyhine açtığı kamulaştırmasız el atma nedeniyle tazminat davası sonucunda, kamulaştırılan işletme bedelinin kamu alacaklarına uygulanan en yüksek faizle tahsiline karar verilmesi gerektiği hâlde yasal faizle tahsiline karar verildiğini, alacağın tahsili amacıyla yaptığı icra takibi sırasında faize ilişkin haklarını saklı tutmasına rağmen kamu alacaklarına uygulanan en yüksek faizle tahsil isteminin reddedildiğini belirterek mülkiyet hakkı ile adil yargılanma hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.  Başvuru, 6/12/2012 tarihinde İstanbul  İcra Hukuk Mahkemesi vasıtasıyla yapılmıştır. Dilekçe ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinde Komisyona sunulmasına engel bir eksikliğin bulunmadığı tespit edilmiştir. İkinci Bölüm İkinci Komisyonunca, 12/4/2013 tarihinde, başvurunun karara bağlanması için Bölüm tarafından ilke kararı alınması gerekli görüldüğünden, Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün  maddesinin (3) numaralı fıkrası uyarınca kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına, dosyanın Bölüme gönderilmesine karar verilmiştir. A. Olaylar  Başvuru dilekçesindeki ilgili olaylar özetle şöyledir: Başvurucu tarafından Yenice Köyünün su ihtiyacının karşılanması amacıyla kuyular açılmış, borular döşenip su şebekesi tesis edilerek işletme kurulmuştur.  Başvurucu, Yenice Belediyesince kamulaştırma işlemi yapılmadan kurduğu işletmeye el konulduğu iddiasıyla, Belediye aleyhine Çorlu  Asliye Hukuk Mahkemesinde 30/6/2004 tarihinde, kamulaştırmasız el atma nedeniyle tazminat davası açmış, kamulaştırmasız el atma bedelinin dava tarihinden itibaren kamu alacaklarına uygulanan en yüksek faiziyle tahsilini talep etmiştir. Mahkemece yapılan yargılama sonunda, 3/4/2007 tarih ve E.2005/148, K.2007/80 sayılı kararla 796,51 TL’nin dava tarihinden itibaren yasal faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmiştir. Davalının hükmü temyizi üzerine, Yargıtay  Hukuk Dairesinin 23/3/2010 tarih ve E.2009/19408, K.2010/4720 sayılı kararıyla 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’nun  maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, hizmet teşebbüsünün sebep olacağı değer artışları ile ilerisi için düşünülen kullanma şekillerine göre getireceği kârın dikkate alınmayacağı gözetilerek, yalnızca tesis bedeline hükmedilmesi gerekirken, 34 yıllık işletme kârı karşılığının tahsiline karar verilmesi doğru görülmemiş, hüküm davalı lehine bozulmuştur. Karar düzeltme istemi, Yargıtay  Hukuk Dairesinin 14/6/2010 tarih ve E.2010/8925, K.2010/11020 sayılı kararıyla reddedilmiştir. Mahkemece bozma kararına uyularak yapılan yargılama sonunda 15/2/2011 tarih ve E.2010/233, K.2011/68 sayılı kararla davanın kısmen kabulüne, 708,64 TL’nin dava tarihinden itibaren yasal faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmiştir. Hükmün taraflarca temyizi üzerine Yargıtay  Hukuk Dairesinin 1/11/2011 tarih ve E.2011/8499, K.2011/17791 sayılı kararıyla avukatlık ücreti yönünden hüküm düzeltilerek onanmıştır. Tarafların karar düzeltme istemleri, Yargıtay  Hukuk Dairesinin 9/4/2012 tarih ve E.2012/2733, K.2012/7257 sayılı kararıyla onama kararındaki avukatlık ücreti yönünden düzeltme kararı verilerek reddedilmiştir.  Başvurucu, 6/8/2008 tarihinde İstanbul  İcra Müdürlüğüne başvurarak, Çorlu  Asliye Hukuk Mahkemesinin 3/4/2007 tarih ve E.2005/148, K.2007/80 sayılı kararı doğrultusunda takip talebinde bulunmuş, asıl alacak, geçmiş günler faizi, vekalet ücreti ile birlikte 116,52 TL’nin, asıl alacak olan 796,51 TL’nin takip tarihinden itibaren işleyecek %9 faiziyle birlikte Yenice Belediyesinden tahsilini talep etmiştir. Başvurucu takip talebinde, faiz oranlarındaki artıştan kaynaklanan talep hakkını saklı tutmuştur. İstanbul  İcra Müdürlüğü tarafından 7/8/2008 tarihinde başvurucunun takip talebi doğrultusunda Yenice Belediyesi aleyhine ilama dayalı icra emri gönderilmiştir. Başvurucu 16/12/2011 tarihinde İstanbul  İcra Müdürlüğüne başvuruda bulunarak faizin kamu alacaklarına uygulanacak en yüksek faiz olarak yeniden hesaplanmasını talep etmiştir. İstanbul  İcra Müdürlüğünce 16/12/2011 tarihinde, takibin %9 faiz istemiyle yapıldığı ve icraya konu hükümde yasal faizle tahsile karar verildiği gerekçesiyle istem reddedilmiştir.  Başvurucu tarafından İstanbul  İcra Müdürlüğünün ret kararına karşı İstanbul  İcra Hukuk Mahkemesinde açılan dava sonucunda 23/2/2012 tarih ve E.2011/1378, K.2012/208 sayılı kararla davanın reddine karar verilmiştir. Hükmün temyizi üzerine Yargıtay  Hukuk Dairesinin 15/5/2012 tarih ve E.2012/3726, K.2012/4244 sayılı kararıyla takip talebinde faizin %9 oranı ile sınırlı olarak istenildiği gerekçesiyle hüküm onanmıştır. Karar düzeltme istemi Yargıtay  Hukuk Dairesinin 9/11/2012 tarih ve E.2012/6783, K.2012/10134 sayılı kararıyla reddedilmiştir.B. İlgili Hukuk 30/3/2011 tarih ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un geçici  maddesinin (8) numaralı fıkrası, 12/1/2011 tarih ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici  maddesinin (2) numaralı fıkrası, 18/6/1927 tarih ve 1086 sayılı mülga Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 26/9/2004 tarih ve 5236 sayılı Kanun ile yapılan değişiklikten önceki hâliyle  maddesinin birinci fıkrası ve  maddesi. 16/5/1956 tarih ve 1/6 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme kararı şöyledir:“Kamulaştırmasız olarak taşınmazına el konulan şahıs, ilgili kamu tüzel kişisi aleyhine el koymanın önlenmesi davası açabileceği gibi, bu eylemli duruma razı olduğu takdirde taşınmazın değerinin tahsili davası da açabilir.”