Haklar: Özel hayatın ve aile hayatının korunması hakkı

Başvuru, atama işleminin iptali istemiyle açılan davanın reddedilmesi nedeniyle aile hayatına saygı hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.  Başvuru 28/6/2018 tarihinde yapılmıştır. Komisyon, başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına gönderilmiştir.  Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar özetle şöyledir: Başvurucu Yozgat Bozok Üniversitesi (Üniversite) Meslek Yüksekokulu Müdürlüğünde yüksekokul sekreteri olarak görev yapmaktayken Üniversitenin 22/2/2016 tarihli işlemi ile önce Teknik Bilimler Meslek Yüksekokuluna yüksekokul sekreteri olarak, ardından Üniversitenin aynı tarihli işlemi ile Akdağmadeni Meslek Yüksekokuluna yüksekokul sekreteri olarak naklen atanmıştır. Başvurucu 26/2/2016 tarihli dilekçesi ile Üniversiteye başvurarak atama işleminin geri alınmasını veya dilekçesinde dile getirdiği özellikli durumuna uygun olduğunu ifade ettiği İlahiyat Fakültesine atamasının yapılmasını istemiştir. Başvurucu dilekçesinde, engelli olduğunu, özel yetenekli bir çocuğunun olduğunu ve çocuğun bu durumuna uygun bir eğitim merkezinde eğitim gördüğünü, eşinin Millî Eğitim Bakanlığına bağlı okullarda öğretmen olarak çalıştığını ve atama sebebiyle aile düzenlerinin bozulacağını, atamanın haklı bir sebebinin olmadığını ve bu yolla kendisine mobbing uygulandığını ifade etmiştir. Başvurucu 21/3/2016 tarihinde atama işleminin yürütmesinin durdurulması ve iptali için Yozgat İdare Mahkemesinde (Mahkeme) dava açmıştır. Başvurucu dava dilekçesinde, yedi ay içerisinde üçüncü kez görev yerinin değiştiğini, herhangi bir disiplin cezasının dahi bulunmadığını ve ilgili kurumun herhangi bir gerekçe göstermeksizin keyfî bir tutumla atama işlemini gerçekleştirdiğini ifade etmiştir. Başvurucu sağlık problemleri olduğunu ve %40 engelli olduğunu, çocuğunun özel yetenekli bir çocuk olduğunu ve bu durumuna uygun bir eğitim kurumunda eğitiminin devam ettiğini, ataması yapılan yerde eğitimini devam ettirebileceği bir okulun bulunmadığını, eşinin öğretmen olduğunu ve kısa sürede tayininin yapılamayacağı düşünüldüğünde aile düzeni ve birliğinin bozulacağını ifade etmiştir. Davalı Üniversite cevap dilekçesinde, i. İdari işlemin sebep ve amacı doğrultusunda; başvurucunun sekreter olarak görev yaptığı Meslek Yüksekokulunun kapatılarak Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulu ve Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu olarak ayrılmasına Yükseköğretim Kurulunun 17/11/2015 tarihli kararıyla olur verildiği ve başvurucunun Rektörlüğün 22/2/2016 tarih ve 330 sayılı oluruyla Teknik Bilimler Meslek Yüksekokuluna sekreter olarak atandığı ifade edilmiştir. Bu süreçte personelin hem yeni bilgi ve deneyim sahibi olmaları hem de mevcut bilgi, görgü ve deneyimlerini başka birimlerde de değerlendirerek birimlerin gelişmesine katkı sağlamak amacıyla kamu yararı ve hizmet gereği doğrultusunda otuz personelle birlikte başvurucunun da görev yerinde değişikliğe gidildiği, bu kapsamda Rektörlüğün 22/2/2016 tarihli oluruyla, 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun  ve  maddeleri uyarınca Akdağmadeni Meslek Yüksekokuluna yüksekokul sekreteri olarak atanmasına karar verildiği ifade edilmiştir. ii. Öte yandan başvurucunun Millî Eğitim Bakanlığına bağlı olarak görev yapan öğretmen olan eşinin naklinin mümkün olduğunu, haftada iki gün akşam saatlerinde eğitim gören çocuğunun ders saatlerine ilişkin ayarlama yapılabileceğinin eğitim alınan okulun web sayfasından da anlaşılabildiğini belirtmiştir. Ayrıca, başvurucunun engelliliği nedeniyle atandığı yerde görev yapamayacağının sağlık kurulu raporuyla ortaya konulması gerektiğini ifade etmiştir. Öte yandan söz konusu atama işleminin kamu yararı ve hizmetin gerekleri dışında bir amaçla yapılmadığı, başvurucu gibi çok sayıda personelin hizmetin gerekleri gözetilerek atamalarının yapıldığını ifade etmiş ve davanın reddini istemiştir. Rektörlük ek beyan dilekçesiyle başvurucu hakkında başlatılan soruşturma sunucunda terör örgütü üyeliği sebebiyle ilgili OHAL KHK'ları kapsamında 22/8/2016 tarihi itibari ile başvurucunun kamu görevinden çıkarılmasına karar verildiği, bu çerçevede davanın konusuz kaldığını ileri sürmüştür. Başvurucunun yürütmenin durdurulması talebi Mahkemenin 9/6/2016 tarihli kararıyla reddedilmiştir. Başvurucunun bu karara karşı yaptığı itiraz, Ankara Bölge İdare Mahkemesi  İdari Dava Dairesinin 11/8/2016 tarihli kararıyla kabul edilmiş ve atama işleminin yürütmesinin durdurulmasına karar verilmiştir. Karar gerekçesinde başvurucunun görev yeri belirlenirken hangi objektif ve nesnel kriterlerin kullanıldığının açıkça ortaya konulamadığı ve başvurucu ve ailesinin özel durumları gözetilmeksizin gerçekleştirilen işlemin hukuka uygun olmadığı değerlendirilmiştir. Mahkeme 13/7/2017 tarihinde davanın reddine karar vermiştir. Kararda, başvurucunun atandığı kadro ve unvanın aynı olduğu, bu çerçevede hiçbir parasal ve maddi kaybının olmadığı, atama konusunda idareye tanınan takdir yetkisinin kötüye kullanıldığına dair somut bir olgunun bulunmadığı ve yasalarla kendisine verilen görevleri zamanında ve etkin bir biçimde yapmak ve bu sebeple kadrolara uygun personeli atamakla yükümlü olan idarenin takdir yetkisine dayanarak gerçekleştirdiği atama işleminin hukuka aykırı olmadığı değerlendirilmiştir. Başvurucu karara itiraz etmiştir. İstinaf dilekçesinde başvurucu; özel bir eğitim alması gereken çocuğu ile Yozgat Fen Lisesinde öğrenimi devam eden çocuğunun 110 kilometre uzakta olan atandığı yerde öğrenimine devam etmesinin imkânsız olduğunu, eşinin naklen atanmasının mümkün olmadığını, bu sebeple ailesinin, atamasının yapıldığı yere taşınamayacağını, dolayısıyla ailesinin yanına gidebilmek için her gün yolculuk yapmasının kendisi açısından ağır bir külfet doğuracağını ifade etmiştir. İstinaf talebini inceleyen Ankara Bölge İdare Mahkemesi  İdari Dava Dairesi kararın usul ve yasaya uygun olduğunu değerlendirerek 30/3/2018 tarihinde istinaf talebinin kesin olarak reddine karar vermiştir. Nihai karar, başvurucuya 29/5/2018 tarihinde tebliğ edilmiştir. Başvurucu 28/6/2018 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.  4/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun "Yönetim örgütleri" kenar başlıklı  maddesinin ilgili kısmı şöyledir: " b. Her fakültede, dekana bağlı ve fakülte yönetim örgütünün başında bir fakülte sekreteri, enstitü ve yüksekokullarda ise enstitü veya yüksekokul müdürüne bağlı enstitü veya yüksekokul sekreteri bulunur." 2547 sayılı Kanun'un "Atamalar" kenar başlıklı  maddesinin ilgili kısmı şöyledir:" Atama esasları:A. "...Fakülte, enstitü ve yüksekokul sekreterinin atanması, ilgili dekan ve müdürün önerisi üzerine rektör tarafından yapılır. " 657 sayılı Kanunu’nun "Yer değiştirme suretiyle atanma" kenar başlıklı  maddesinin ilgili kısmı şöyledir: "Kurumlarda yer değiştirme suretiyle atanmalar; hizmetlerin gereklerine, özelliklerine, Türkiyenin ekonomik, sosyal, kültürel ve ulaşım şartları yönünden benzerlik ve yakınlık gösteren iller gruplandırılarak tespit edilen bölgeler arasında adil ve dengeli bir sistem içinde yapılır.Yeniden veya yer değiştirme suretiyle yapılacak atamalarda; aile birimini muhafaza etmek bakımından kurumlar arasında gerekli koordinasyon sağlanarak memur olan diğer eşin de isteği halinde ataması, atamaya tabi tutulan memurun atandığı yere 74 ve 76 ncı maddelerde belirtilen esaslar çerçevesinde yapılır. Yer değiştirme suretiyle atanmaya tabi memurun atandığı yerde eşinin atanacağı teşkilatın bulunmaması ya da teşkilatı olmakla birlikte niteliğine uygun münhal bir görev bulunmaması ve ilgilinin de talebi halinde, bu personele eşinin görev süresi ile sınırlı olmak üzere aşağıdaki şartlarda izin verilebilir." 25/6/1983 tarihli ve 18088 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmelik'in (Atama Yönetmeliği) "Temel ilkeler" kenar başlıklı  maddesinin ilgili kısmı şöyledir:"Madde 4 – Temel ilkeler şunlardır:a) Yer değiştirme suretiyle atamalarda kadro imkanları gözönünde bulundurulur.b) Yer değiştirme suretiyle atamalar, ekonomik, sosyal, kültürel ve ulaşım şartları yönünden benzerlik ve yakınlık gösteren iller gruplandırılmak suretiyle oluşturulan bölgeler arasında yapılır.c) Bu atamalarda, memurların bölgeler arasında adil ve dengeli dağılmasını sağlamak esastır." Atama Yönetmeliği'nin işlem tarihinde yürürlükte olan hâliyle "Sağlık mazeretine bağlı yer değişikliği" başlıklı  maddesinin ilgili kısmı şöyledir:"Memurun sağlık mazeretine dayanarak yer değiştirme talebinde bulunabilmesi için; kendisi, eşi, annesi, babası, bakmakla yükümlü olduğu çocukları ve yargı kararı ile vasi tayin edildiği kardeşinin hastalığının görev yaptığı yerde tedavisinin mümkün olmadığı veya mevcut görev yerinin söz konusu kişilerin sağlık durumunu tehlikeye düşüreceğini eğitim ve araştırma hastanesi veya üniversite hastanesinden alınacak sağlık kurulu raporu ile belgelendirmesi gerekir." Atama Yönetmeliği'nin "Aile Birliği Mazeretine Bağlı Yer Değişikliği" kenar başlık  maddesinin ilgili kısmı şöyledir: "Aile birliği mazeretine dayanarak yer değişikliği memurun;a) Kamu personeli olan eşinin, kurum içi yer değiştirme suretiyle atanma imkânının olmaması veya mevzuatı uyarınca eşin zorunlu yer değiştirmeye tabi tutulan bir görevde bulunması durumunda bu kapsamdaki eşin bulunduğu yere,b) Eşlerin her ikisinin de aynı kurumda çalışıyor olması halinde, kurumun daha fazla hizmet ihtiyacı duyduğu yere,c) Eşlerin farklı kurumda çalışıyor olması halinde kurumlar arasında gerekli koordinasyon sağlanmak suretiyle her iki kurumun da öncelikli hizmet ihtiyacının bulunduğu yere,...atanması suretiyle yapılabilir".