Haklar: Adil yargılanma hakkı (Medeni Hak ve Yükümlülükler)

Başvuru; karar sonucunu değiştirebilecek esaslı iddiaların kararda tartışılmaması, yargılamanın makul sürede sonuçlandırılmaması ve delillerin takdirinde hata yapılması nedenleriyle adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.  Başvuru 31/3/2015 tarihinde yapılmıştır. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık, görüş bildirmemiştir.   Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar özetle şöyledir: Başvurucular, zorunlu göçe tabi tutulmaları nedeniyle Bulgaristan'dan Türkiye'ye gelmiş ve Ankara'ya yerleştirilmişlerdir. Zorunlu göçe tabi olan soydaşların iskân edilmelerine destek olmak amacıyla Yüksek Planlama Kurulunun 27/11/1990 tarihli kararı ile 000 adet konut yapımı kararlaştırılmıştır. Başvurucular, bu kapsamda konut sahibi olmak amacıyla T. Emlak Bankası Dışkapı Şubesindeki hesaba 1991 ve 1992 yıllarında toplam 15,20 TL (000 eski Türk Lirası) peşinat yatırdıklarını ileri sürmüşlerdir. Başvurucular 29/6/2006 tarihli dava dilekçelerinde konutun teslim tarihine kadar yatırdıkları toplam 15,20 TL'nin inşaat maliyetinden mahsubu gerekirken edilmediğini ve taraflar arasında yapılan sözleşme gereğince ödenmesi gereken borç tamamen ödendiğinden fazladan yapılan bu ödeme nedeniyle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 000 TL'nin ilgili idareden tahsiline karar verilmesini istemişlerdir. Ankara  Asliye Hukuk Mahkemesi 17/6/2008 tarihli karar ile taraflar arasındaki uyuşmazlığın konut satışından kaynaklanması nedeniyle yargılama görevinin tüketici mahkemesine ait olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı vermiştir. Başvurucular süresi içinde dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesini talep etmekle dosya Ankara  Tüketici Mahkemesine (Mahkeme) gönderilmiştir. Mahkemece yapılan yargılama sonunda 26/4/2010 tarihli kararla davanın reddine karar verilmiştir. Gerekçeli kararda davacılar tarafından yatırılan 15,20 TL'nin taraflar arasında düzenlenen sözleşmenin  maddesinde belirtilen tahsisten öncelikle yararlanma hakkına ilişkin olduğu, hesap hareketlerine göre başvurucuların hâlen borçlu bulunduğu ve bu durumda herhangi bir alacak söz konusu olmadğından davanın reddine karar verildiği belirtilmiştir. Hüküm başvurucular tarafından temyiz edilmiştir. Yargıtay  Hukuk Dairesi (Daire) 1/2/2011 tarihli kararla başvurucular tarafından konutun teslim tarihine kadar yatırılan 15,20 TL peşinatın mahsubu gerektiğinden bu paranın güncellenmiş değerinin tespit edilerek mahsuplaşmada gözetilmesi amacıyla ilk derece mahkemesi kararını bozmuştur. Bozma kararına karşı davalı idare karar düzeltme isteğinde bulunmuştur. Daire 26/12/2011 tarihli kararla yeniden bir bilirkişi incelemesi yaptırılarak borçlandırma işleminin başlangıcında mahsuplaşma yapılıp yapılmadığı ve konutun maliyet bedelinin borçlandırma bedelinden yüksek olması hâlinde başvuruculardan bu hususu açıklamaları istenip dosya içindeki ve emsal dosyalardaki listeler ve yazışmalar değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi gerektiğine işaret ederek önceki bozma kararını ortadan kaldırmış ve başka bir gerekçeyleyeni bir bozma kararı vermiştir. Mahkeme 26/12/2011 tarihli bozma kararına uymuş ve 1/3/2013 tarihinde davanın reddine hükmetmiştir. Mahkeme gerekçeli kararında; başvurucuların konut satın aldıkları tarihte 15,20 TL peşinat yatırdıklarının sabit olduğu, yapılan bu ödemeye ilişkin bilirkişi raporlarına göre ödemenin asıl borçtan mahsup edildiği, dosyada bulunan ve banka tarafından Devlet Bakanlığına hitaben yazılan müzekkeredeki ''...556 kişi konut sahibi olmuş, konut sahibi olan 556 kişiden 6629 kişinin peşinatı borçlarından kesin borçlandırma işlemleri aşamasında mahsup edilecek olup, bu kişilerin haricindekilerin yatırdıkları peşinatlar borçlarından mahsup edilmiştir.'' şeklindeki ifadeyleDevlet Bakanlığının bankaya hitaben yazdığı 24/5/2002 tarihli müzekkeredeki ''konut sahibi olmak üzere işin başında yatırılan 000 TL bedel maliyet hesabından tenzil edilmiştir.'' şeklindeki ifadeden mahsup işleminin yapıldığı kanaatine ulaştığını bildirmiştir. Hüküm, başvurucular tarafından temyiz edilmiş, Daire 28/1/2015 tarihinde hükmü onamıştır.  Nihai karar başvuruculara 25/3/2015 tarihinde tebliğ edilmiş, başvurucular31/3/2015 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.