Haklar: Yaşam hakkı-Kötü muamele yasağı

Başvuru, ceza infaz kurumunda tutulma koşulları nedeniyle adil yargılanma hakkının ve kötü muamele yasağının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.  Başvuru 5/9/2017 tarihinde yapılmıştır. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur. İkinci Bölüm İkinci Komisyonunca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.  Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık görüşünü bildirmiştir. Başvurucu, Bakanlığın görüşüne karşı süresinde beyanda bulunmuştur.   Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği ve Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) üzerinden tespit edilen şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir: Başvurucu, anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etme suçundan 16/7/2016 tarihinde tutuklanmış ve Sincan 1 No.lu F Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumuna (İnfaz Kurumu) konulmuştur. Ankara  Ağır Ceza Mahkemesi 9/4/2018 tarihli kararıyla başvurucunun anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs suçundan mahkûmiyetine karar vermiştir. Başvurucu hakkındaki dava istinaf aşamasında derdesttir. Sincan 1 No.lu F Tipi Yüksek Güvenlikli Ceza İnfaz Kurumu Müdürlüğü İdare ve Gözlem Kurulu Başkanlığının 6/6/2017 tarihli kararıyla başvurucunun tehlikeli tutuklu grubuna dâhil edilmesi, özel gözetim ve denetim altında bulundurulması gerektiğine karar verilmiştir. Bu gerekçeyle başvurucunun saat 30 ve 30 arasında havalandırmaya çıkmasına izin verilmesine, zorunlu hâller durumunda odasından çıkarılması durumunda ise diğer tutuklu ve hükümlülerle karşılaştırılmamasına özen gösterilmesi ve kurum içi faaliyetlere çıkarılırken gerekli önlemlerin alınması hususunda ilgili birimlere yazı yazılmasına karar verilmiştir. Başvurucunun bu kararın hücreye koyma cezası anlamına geldiğini ileri sürerekAnkara Batı İnfaz Hâkimliğine (İnfaz Hâkimliği) kararın kaldırılması talebinde bulunmuştur. İnfaz Hâkimliği İnfaz Kurumundan başvurucunun tutulma koşulları hakkında bilgi istemiş ve gelen yazıya istinaden 28/6/2017 tarihli kararı ile başvurucunun talebini reddetmiştir.  Başvurucunun anılan karara karşı yaptığı itiraz 28/7/2017 tarihinde Ankara Batı  Ağır Ceza Mahkemesince reddedilmiştir. Nihai karar, başvurucuya 21/8/2017 tarihinde tebliğ edilmiştir. Başvurucu 5/9/2017 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur. Anayasa Mahkemesi İnfaz Kurumundan başvurucunun tutulma sürecine ilişkin olarak 24/12/2018 tarihinde ayrıntılı bilgi verilmesini istemiştir. İnfaz Kurumu Anayasa Mahkemesinin sorduğu hususlara 31/12/2018 tarihli yazısıyla cevap vermiştir.  Bakanlık görüşünde ve Ceza İnfaz Kurumu tarafından İnfaz Hâkimliği ile Anayasa Mahkemesine gönderilen bilgilerde özetle şu hususlara yer verilmiştir:i. Başvurucunun tutulmakta olduğu Sincan 1 No.lu F Tipi Yüksek Güvenlikli Kapalı Ceza İnfaz Kurumu 103 adet üç kişilik, 61 adet tek kişilik odalardan oluşmakta olup Kurumun toplam kapasitesi 368 kişidir. Tek kişilik odalar 10 m² olup yan yana bulunan iki ya da üç oda aynı havalandırma bahçesini kullanmaktadır. Tek kişilik odaların havalandırma bahçesi ise 42 m² ile 50 m² arasında değişmektedir.ii. Başvurucu 20/7/2016-9/9/2016 tarihleri arasında A6-16 No.lu üç kişilik odada, 9/9/2016 tarihinden itibaren C13-56 No.lu tek kişilik odada barındırılmıştır.iii. Başvurucunun kalmakta olduğu C-13-56 No.lu tek kişilik odanın içinde havalandırma penceresi, kapı, duş ve tuvalet bulunmakta olup başvurucu havalandırma hakkından her gün bir saat olarak yararlandırılmaktadır. Başvurucunun odasına merkezî yayın sistemine bağlı olarak radyo yayını verilmektedir. Başvurucu, havalandırma bahçesinden C-13-57 No.lu odada bulunan H.T. ve C-13-58 No.lu odada bulunan S.K. ile ortak yararlanmaktadır. iv. Başvurucunun barındırılmakta olduğu oda ve kısımlarda -iklim koşulları gözönüne alınarak- yeterli yer, ışık, ısınma, havalandırma ve hijyen sağlanmakta; hükümlü ve tutuklulara 24 saat sıcak su temin edilmektedir.v. Başvurucunun avukat görüşmeleri 26/7/2016-14/5/2018 tarihleri arasında teknik cihazla sesli veya görüntülü olarak kayıt altına alınmış ve görüşmelerde görevli memur hazır bulundurulmuştur.vi. Başvurucu, Ankara 1 No.lu F Tipi Yüksek Güvenlikli Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda barındırıldığı süre içinde toplamda otuz yedi defa müdafii ile görüşme yapmıştır. Bu görüşmelerden on altısı 18/10/2016 tarihli ve 6749 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanun kapsamında gerçekleştirilmiştir. Görüşmelerden yirmi biri ise teknik cihazla veya sesli görüntülü olarak kayıt altına alınmamış, görevli memur eşliğinde yapılmamıştır. Bu görüşmelerin toplam süresi 143 dakikadır. vii. Ceza İnfaz Kurumunda bulunduğu süre içinde başvurucuya, avukatlarının getirdiği savunma evraklarının teslimi yapılmış; buna ilişkin olarak teslim-tesellüm belgesi düzenlenmiştir.viii. Başvurucu, Ankara  Ağır Ceza Mahkemesinde yargılamasına devam edilen dosya kapsamında savunmasını etkin ve kapsamlı bir şekilde hazırlayabilmesi amacıyla Kurum Eğitim Servisi tarafından hazırlanan program çerçevesinde toplam 209 gün bilgisayar sınıfında programa katılım göstermiştir. ix. Başvurucuya 16/7/2019 tarihinde avukatının gönderdiği APS teslim edilmiştir. Bunun yanı sıra Ceza İnfaz Kurumunda bulunduğu süre içinde başvurucuya ait gelen-giden faks, taahhütlü mektup, iadeli taahhütlü mektup, acele posta ve pullu normal mektup olmak üzere toplam altmış üç gönderiye işlem yapılmıştır. x. Başvurucu Ceza İnfaz Kurumunda bulunduğu süre içinde seksen dokuz defa kapalı ziyaret, yirmi dört defa açık ziyaret ve on sekiz defa Bakanlık emirli açık ziyaret olmak üzere toplamda 131 defa açık ve kapalı ziyaret gerçekleştirmiş; başvurucunun açık ve kapalı görüş haklarına herhangi bir sınırlama getirilmemiştir.xi. Başvurucu, anılan Kurumda barındırıldığı süre içinde eşi ve babası adına kayıtlı numaralar ile 118 defa 10 dakikayı geçmemek üzere telefon görüşmesi yapmış; dolayısıyla telefonla haberleşme hakkından da faydalanmıştır.xii. Ceza İnfaz Kurumu kütüphanesinde 159 kitap bulunmaktadır. Başvurucuya dışarıdan ziyaretçisi ve avukatı tarafından getirilen, gerekli kontrolleri yapılan ve sakıncalı görülmeyen 121 kitap ile Kurum kütüphanesinden talep ettiği 108 kitap teslim edilmiştir.xiii. Kurumda barındırılmakta olan hükümlü ve tutukluların odalarında demirbaş olarak Diyanet İşleri Başkanlığına ait bir Kuran-ı Kerim, Diyanet İşleri Başkanlığına ait İslam İlmihali ve Kuran-ı Kerim Meali olmak üzere üç dinî kitap bulunmaktadır.xiv. İnfaz Kurumunda barındırılan tutuklu ve hükümlülere verilen yemekler günlük 300 kaloriye denk gelecek şekilde Sincan Açık Ceza İnfaz Kurumu tarafından hazırlanarak gönderilmekte olup Kurumda görevli personel tarafından yönetmelik hükümlerince herkese eşit miktarda dağıtılmaktadır. Dağıtılan yemekler belirlenen iaşe tutarına göre ayarlanmakta ve Sincan Açık Ceza İnfaz Kurumu aşçıları, diyetisyenleri, gıda mühendisleri ve görevli personelin kontrolüyle düzenlenmekte olup yemek çeşitliliği yeterli düzeydedir.  İlgili hukuk için bkz. Raşit Konya, B. No: 2017/26780, 28/6/2018, §§ 15-30; Timur Demir, B. No: 2018/33190, 9/5/2019, §§ 14-