Haklar: Yaşam hakkı-Kötü muamele yasağı

Başvuru, ölümle neticelendiği iddia edilen yaralama olayına ilişkin yapılan yargılamada etkili soruşturma yapma yükümlülüğüne uyulmaması nedeniyle yaşam hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir. Başvurucu Fethiye Sema Neftci'nin eşi ve diğer başvurucuların babası olan S.N. 1/9/2017 tarihinde trafikte seyir hâlinde iken başka bir aracın şoförü olan S.B. ile tartışmaya başlamıştır. Yaşanan tartışma sırasında S.B. tarafından itilen S.N. yere düşerek kalçasından ve başından yaralanmıştır. Bodrum Cumhuriyet Başsavcılığı (Başsavcılık) yaralama olayına ilişkin olarak resen ceza soruşturmasına başlamıştır. Soruşturma sürecinde müşteki sıfatıyla S.N.nin, şüpheli sıfatıyla S.B.nin ifadeleri alınmış; olaya tanık olan şahısların beyanlarına başvurulmuş ve S.N.nin tedavi sürecine ilişkin belgeler getirtilerek dosyaya alınmıştır. S.N.nin tedavisine ilk olarak Bodrum Acıbadem Hastanesinde başlanmıştır. Hastanede yapılan tetkiklerde sağ femur başında fraktür (sağ uyluk kemiği başında kırık) ve sağ frontalde 1 cm eritem (alnın sağ tarafında 1 cm çapında kızarıklık) tespit edilmiştir. Vücudunun kalça kısmında oluşan uyluk kemiği kırığına ilişkin ameliyat tedavisi önerilen S.N.ye ameliyatın yüksek riskli olduğu da bildirilmiştir. S.N.nin ameliyata rıza göstermesi üzerine 4/9/2017 tarihinde Maltepe Üniversitesi Hastanesine sevk edilmiş ve burada ameliyat olmuştur. 18/9/2017 tarihinde tedavisi sona ererek taburcu edilen S.N., 19/9/2017 tarihinde evinde vefat etmiştir. S.N. adına düzenlenen ölüm belgesinde ölüm nedeni, herhangi bir hastalık veya durum belirtilmeyerek doğal ölüm olarak gösterilmiş ve otopsi yapılmaksızın S.N.nin defin işlemleri yapılmıştır. Yaralama olayına ilişkin başlatılan soruşturma devam ederken S.N.nin vefat etmesi ile soruşturmanın seyri değişerek yapılan işlemler S.N.nin ölümü ile yaralama olayı arasında illiyet bağı bulunup bulunmadığı noktasında yoğunlaşmıştır. Bu kapsamda Muğla Adli Tıp Şube Müdürlüğünden (Muğla ATK) kati rapor tanzim edilmesi istenmişse de Kurum 2/5/2018 tarihli cevabi yazısında fethi kabir yapılarak ceset üzerinde yapılacak otopsiden sonra düzenlenecek otopsi raporu ile birlikte tekrar değerlendirmenin uygun olacağını belirtmiştir. Başsavcılığın istinabe talebi üzerine İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığınca 30/5/2018 tarihinde yapılan fethi kabir işlemi sonunda çıkarılan ceset, otopsi işlemi yapılmak üzere Adli Tıp Kurumuna gönderilmiştir. Adli Tıp Kurumu Morg İhtisas Dairesi tarafından düzenlenen 20/11/2018 tarihli otopsi raporunun sonuç bölümünde, adli soruşturma dosyasının gönderilerek Adli Tıp Kurumu  Adli Tıp İhtisas Kurulundan (ATK İhtisas Kurulu) görüş alınmasının uygun olduğu kanaati bildirilmiştir. ATK İhtisas Kurulunca düzenlenen 28/11/2019 tarihli raporun ilgili bölümü şöyledir:"...Kişinin ölümünün künt kalça travmasına bağlı femur kırığı ve gelişen komplikasyonları sonucu meydana gelmiş olabileceği ancak kişinin ölüm anına ait ölüm sebebi ve mekanizmasını açıklayacak muayene bulgusu, laboratuar tetkiki, radyografik tetkik, EKG bulgusu gibi herhangi bir tıbbi belge bulunmadığı, zamanında otopsi yapılarak dokularda makroskobik, mikroskobik incelemeler ile toksikolojik analizler de yapılmamış olduğu, fethi kabir suretiyle yapılan otopsisinde ileri derecede çürüme nedeniyle yumuşak dokularda ayrıntılı travmatik değişim analizi yapılamadığı, iç organlarda ayrıntılı makroskopik değerlendirme yapılamadığı, iç organların histopatolojik incelemelerinin yapılamadığı dikkate alındığında;Mevcut bulgular ile kişinin ölüm sebebi ve mekanizmasının tespit edilemediği,  Kişinin ölüm sebebi ve mekanizması tespit edilemediğinden 01/09/2017 tarihinde maruz kaldığı yaralanmayla ölümü arasında illiyet bağı olup olmadığı hususunda değerlendirme yapılamadığı oy birliği ile mütalaa olunur."  Başsavcılık 13/1/2020 tarihinde S.B. hakkında ölüme sebebiyet verecek şekilde kasten yaralama suçundan iddianame düzenlemiştir. Bodrum Ağır Ceza Mahkemesinde (Mahkeme) görülen yargılamada sanık savunması ile müşteki ve tanık beyanları alınmış, yaralanmanın niteliğine ilişkin olarak Muğla ATK'dan rapor alınmıştır. Kurumdan alınan 30/9/2020 tarihli raporda yaralama eylemi sonucu oluşan kemik kırığının hayat fonksiyonlarına etkisinin  derecede olduğu ancak S.N.nin yaşamını tehlikeye sokan bir durum oluşturmadığı kanaati bildirilmiştir. Mahkemece yapılan yargılama üç celsede tamamlanarak 4/2/2021 tarihinde karar verilmiştir. Mahkeme, sanık S.B.nin fiili ile S.N.nin ölümü arasında illiyet bağının kesin olarak tespit edilememesini gerekçe göstererek S.B.nin olası kasıtla nitelikli kasten yaralama suçundan 7 ay 2 gün hapis cezasıyla cezalandırılmasına ve anılan hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına (HAGB) karar vermiştir. Mahkeme tarafından 9/2/2021 tarihinde yazılan gerekçeli karar henüz taraflara tebliğ edilmemişken 10/2/2021 tarihinde sanık müdafii, verilen karara itiraz etmiştir. Katılanlar vekili ise 11/2/2021 tarihinde karara karşı itiraz edilmek üzere süre tutum dilekçesi vermiş, gerekçeli kararın kendilerine tebliğ edilmesini talep etmiştir. Mahkeme, müdafi itirazı ile katılanlar vekilinin süre tutum dilekçesini itiraz merciine göndermiştir. HAGB kararına karşı yapılan itirazlar Muğla  Ağır Ceza Mahkemesince 16/2/2021 tarihinde reddedilmiştir. İtirazın reddine dair kararda esas olarak HAGB kararının usul ve kanuna uygun olduğu, kararda herhangi bir hukuka aykırılığın bulunmadığı, HAGB şartlarının gerçekleştiği hususlarına dayanılmıştır. Başvurucular, nihai kararı 22/2/2021 tarihinde öğrenmelerinin ardından 24/3/2021 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur. Komisyon, başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar vermiştir.