Haklar: İfade özgürlüğü

Başvuru, üyesi oldukları bir siyasi partinin il başkanlığı binasına astıkları pankarttaki sözler nedeniyle verilen HAGB kararının başvurucuların ifade özgürlüğünü ihlal ettiği iddiasına ilişkindir.  Başvuru 24/3/2016 tarihinde yapılmıştır. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.  Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık görüşünü bildirmiştir. Başvurucular, Bakanlığın görüşüne karşı beyanda bulunmamıştır.   Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar özetle şöyledir: Adalet ve Kalkınma Partisi (AK Parti) 23/4/2014 tarihinde saat 00'den itibaren Trabzon il merkezinde Başbakan'ın da katılımıyla bir seçim mitingi planlamıştır. Olayların meydana geldiği tarihte yaşları yirmi iki ile yirmi yedi arasında değişen başvuruculardan bir kısmı Özgürlük ve Dayanışma Partisinin (ÖDP) üyesidir. Olay günü saat 00 sıralarında başvurucular ÖDP Trabzon İl Başkanlığının bulunduğu binanın mitingin yapılacağı alana bakan penceresine "Hırsız Katil Defol AKP" yazılı bir pankart asmıştır. Pankartın kolluk görevlileri tarafından indirilmesi sonrasında başvurucular hakkında soruşturma işlemlerine başlanmıştır. Trabzon Cumhuriyet Başsavcılığı 11/6/2014 tarihli iddianame ile başvurucuların başbakana hakaret ettikleri iddiasıyla kamu görevlisine hakaret suçundan cezalandırılmalarını talep etmiştir.  Başvurucular, yargılamayı yapan Trabzon  Asliye Ceza Mahkemesindeki (Mahkeme) savunmalarında; başbakanı değil AK Partiyi hedef aldıklarını, AK Partinin yürüttüğü politikaları eleştirmek amacıyla demokratik haklarını kullanarak anılan pankartı astıklarını beyan etmiştir. Mahkeme 18/12/2014 tarihli gerekçeli kararında, pankartta kastedilen kişinin Başbakan olduğu ve kullanılan ifadelerin de hakaret suçunu oluşturduğu sonucuna vararak başvurucuların hakaret suçundan 080 TL adli para cezası ile cezalandırılmalarına ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına (HAGB) karar vermiştir.  Başvurucuların bu karara itirazı Trabzon  Ağır Ceza Mahkemesince eylemin Türk Ceza Kanunu'nun  maddesinin birinci fıkrası kapsamında kaldığı ve bu nedenle Adalet Bakanının iznine bağlı olduğu gerekçesiyle kabul edilmiştir. Dosya, soruşturma izni alınması amacıyla Adalet Bakanlığına gönderilmiş; Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğünün soruşturma izni verilmesine gerek bulunmadığı kararı üzerine Mahkeme önceki hükmü yeniden kurmuştur. Başvurucuların bu karara itirazları Trabzon  Ağır Ceza Mahkemesi tarafından 5/2/2016 tarihinde reddedilmiş ve ret kararı başvuruculara 24/2/2016 tarihinde tebliğ edilmiştir. Başvurucular 24/3/2016 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur. A. Ulusal Hukuk 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun "Hakaret" kenar başlıklı  maddesinin ilgili kısmı şöyledir:"(1) Bir kimseye onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnat eden ... veya sövmek suretiyle bir kimsenin onur, şeref ve saygınlığına saldıran kişi, üç aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılır...(2) Fiilin, mağduru muhatap alan sesli, yazılı veya görüntülü bir iletiyle işlenmesi halinde, yukarıdaki fıkrada belirtilen cezaya hükmolunur. (3) Hakaret suçunun;a) Kamu görevlisine karşı görevinden dolayı,...İşlenmesi halinde, cezanın alt sınırı bir yıldan az olamaz. (4) Hakaretin alenen işlenmesi halinde ceza altıda biri oranında artırılır. " B. Uluslararası Hukuk İlgili uluslararası hukuk kurallarının yer aldığı kararlar için bkz. Koray Çalışkan, B. No: 2014/4548, 5/12/2017, §§ 17-23; Kemal Kılıçdaroğlu, B. No: 2014/1577, 25/10/2017, §§ 29-