Haklar: Adil yargılanma hakkı (Medeni Hak ve Yükümlülükler)

Başvuru; paylı mülkiyet esasına tabi taşınmazlarda paydaşlar arası haksız işgal tazminatı (ecrimisil) talebine ilişkin olarak açılan davada usuli kazanılmış hakka dair itirazın değerlendirilmemesi nedeniyle gerekçeli karar hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir. Başvurucular aleyhine, Trabzon ili Yomra ilçesi Yenice köyünde bulunan paylı mülkiyete konu taşınmazlardaki fiilî kullanımları sebebiyle diğer iki paydaş tarafından Trabzon  Asliye Hukuk Mahkemesinde (Mahkeme) ecrimisil davası açılmıştır. Mahkeme keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırdıktan sonra düzenlenen bilirkişi raporlarını hükme esas alarak davanın kısmen kabulü ile 833,72 TL ecrimisil bedelinin yasal faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen başvurucular tarafından davacılara ödenmesine hükmetmiştir. Başvurucuların istinaf talebi üzerine Samsun Bölge Adliye Mahkemesi  Hukuk Dairesi (Bölge Adliye Mahkemesi) istinaf başvurusunun kabulü ile mahkeme kararının kaldırılmasına ve dosyanın mahkemeye iadesine karar vermiştir. Kararın gerekçesinde; paydaşlar arasında ortaklığın giderilmesi davasının açıldığı 10/7/2012 tarihi ile ecrimisil davasının açıldığı 23/11/2015 tarihi arasında hesaplama yapılması, ecrimisil talebine konu taşınmazların mahallini, kullanım ve tasarruf durumunu bilen yerel bilirkişiler aracılığı ile keşif yapılması, söz konusu bilirkişiler ve taraf tanıklarının beyanlarının alınması ve teknik bilirkişiye keşfi izlemeye elverişli olacak nitelikte kroki düzenlettirilmesi gerektiği belirtilmiştir. Ayrıca ziraatçi bilirkişiden 2012-2015 dönemine ilişkin ecrimisil hesabına yönelik rapor temin edilerek mahkemece yeniden verilecek kararda ecrimisil davalarına özgü ilke ve kuralların gözönünde bulundurulmasının önem arz ettiği ifade edilmiştir.  Mahkeme, kaldırma kararı üzerine yaptığı yargılamada davanın kısmen kabulü ile toplam 579,94 TL ecrimisil bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacılara ayrı ayrı ödenmesine, diğer taleplerin reddine hükmetmiştir. Kararın gerekçesinde; mahallinde bilirkişi heyeti ile birlikte keşif yapıldığı, fen bilirkişisine rapor aldırıldığı, başvurucuların tanıkları ile tespit edilen mahalli bilirkişilerin dinlendiği, teknik bilirkişi tarafından zirai gelir metodu kullanılarak 1 dekar fındık bahçesinden elde edilecek net gelirin ve buna bağlı olarak yıllar itibarıyla ecrimisil bedelinin hesaplandığı belirtilmiştir. Başvurucular, mahkemenin 833,72 TL ecrimisil bedeline hükmettiği ilk kararına ilişkin olarak davacılar tarafından istinaf talebinde bulunulmadığından söz konusu bedelin karşı taraf yönünden kesinleştiğini, bu durum usuli kazanılmış hak teşkil ettiğinden kaldırma kararı sonrasında mahkemece daha yüksek tutar olan 579,94 TL ecrimisil bedeline hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek istinaf başvurusunda bulunmuştur. İstinaf talebi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi istinaf başvurusunun esastan reddine kesin olarak karar vermiştir. Başvurucular, nihai hükmü 24/10/2020 tarihinde öğrendikten sonra 11/11/2020 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur. Başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına gönderilmiştir.