Haklar: Kişi özgürlüğü ve güvenliği hakkı

Başvurucu, ilgili ve yeterli olmayan gerekçelerle devam ettirilen tutukluluğun makul süreyi aşması nedeniyle hukuka aykırı hale geldiğini ileri sürerek Anayasa’nın  maddesinde düzenlenen kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının ihlal edildiğini iddia etmiş ve tazminat talebinde bulunmuştur.   Başvuru, 19/12/2013 tarihinde doğrudan Anayasa Mahkemesine yapılmıştır. Dilekçe ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinde belirlenen eksiklikler tamamlatılmış ve Komisyona sunulmasına engel bir durumun bulunmadığı tespit edilmiştir. İkinci Bölüm İkinci Komisyonunca, 19/2/2014 tarihinde başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına, dosyanın Bölüme gönderilmesine karar verilmiştir. Bölüm tarafından 13/3/2014 tarihinde, başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına ve bir örneğinin görüş için Adalet Bakanlığına gönderilmesine karar verilmiştir Başvuru konusu olay ve olgular 13/3/2014 tarihinde Adalet Bakanlığına bildirilmiştir. Adalet Bakanlığı, 4/4/2014 tarihli yazısı ile başvuruya ilişkin olarak görüş sunulmayacağını bildirmiştir. A. Olaylar Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ve UYAP aracılığıyla erişilen bilgi ve belgeler çerçevesinde olaylar özetle şöyledir: Başvurucu, hakkında yürütülen soruşturma kapsamında 11/3/2011 tarihinde gözaltına alınmış ve 14/3/2011 tarihinde tutuklanmıştır. Adana Cumhuriyet Başsavcılığının 6/2/2012 tarihli iddianamesiyle hakkında kamu davası açılan başvurucu, yapılan yargılama sonucunda Adana  Ağır Ceza Mahkemesinin 12/12/2013 tarih ve E.2012/29, K.2013/191 sayılı kararıyla, çıkar amaçlı suç örgütü kurmak, yağma, tehdit, kişiyi hürriyetinden yoksun bırakma, mala zarar verme ve ruhsatsız silah bulundurma suçlarından toplam 61 yıl 41 ay 10 gün hapis cezası ve 000,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına ve tutukluluğunun devamına karar vermiştir. Anılan karara karşı 16/12/2013 tarihinde başvurucu tarafından yapılan itiraz, Adana  Ağır Ceza Mahkemesinin 31/12/2013 tarih ve 2013/770 Değişik İş sayılı kararı ile reddedilmiştir.  Başvurucu 19/12/2013 tarihinde Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunmuştur. Başvurucu hakkındaki dava temyiz üzerine Yargıtay’a gönderilmiş olup, hâlen temyiz aşamasında derdesttir.B. İlgili Hukuk 4/12/2004 tarih ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun  Maddesinin ilgili kısmı şöyledir:“(1) Kuvvetlisuç şüphesinin varlığını gösteren somut delillerin ve bir tutuklama nedeninin bulunmasıhalinde, şüpheliveya sanık hakkında tutuklama kararıverilebilir. İşin önemi, verilmesi beklenen ceza veyagüvenlik tedbiri ile ölçülü olmamasıhalinde, tutuklama kararı verilemez.  (2) Aşağıdaki hallerdebir tutuklama nedeni var sayılabilir:  a) Şüpheli veya sanığın kaçması, saklanması veya kaçacağı şüphesini uyandıran somut olgular varsa.  b) Şüpheli veya sanığın davranışları;   Delilleri yok etme, gizleme veya değiştirme,   Tanık, mağdurveya başkaları üzerinde baskı yapılması girişiminde bulunma,  Hususlarında kuvvetli şüphe oluşturuyorsa. (3) Aşağıdaki suçların işlendiği hususunda kuvvetli şüphe sebeplerinin varlığı halinde, tutuklama nedeni var sayılabilir:  a) 2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununda yer alan;  …  (Ek bent: 06/12/2006 - 5560 S.K.md) Hırsızlık (madde 141, 142) ve yağma (madde 148, 149),….  Suç işlemek amacıyla örgüt kurma (iki, yedi ve sekizincifıkralar hariç, Madde 220) ....” 26/9/2004 tarih ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun  maddesinin (2) numaralı fıkrasının ilgili kısmı şöyledir: “(2) Tehdidin;  a) Silâhla,  ….  c) Birden fazla kişi tarafındanbirlikte, d) Var olan veya var sayılan suç örgütlerinin oluşturdukları korkutucu güçten yararlanılarak, İşlenmesi hâlinde, fail hakkında iki yıldan beşyıla kadar hapis cezasına hükmolunur.” 5237 sayılı Kanun’un  maddesinin (1) ve (2) numaralı fıkraları şöyledir: “(1) Bir kimseyi hukukaaykırı olarak bir yere gitmekveya bir yerde kalmak hürriyetindenyoksun bırakan kişiye, bir yıldanbeş yıla kadar hapis cezasıverilir. (2) Kişi, fiili işlemek için veyaişlediği sırada cebir, tehdit veyahile kullanırsa, iki yıldan yediyıla kadar hapis cezasına hükmolunur.” 5237 sayılı Kanun’un  maddesinin (1) numaralı fıkrasının ilgili kısmı şöyledir:“Yağma suçunun; a) Silâhla, …c) Birden fazla kişi tarafındanbirlikte,....f) Var olanveya var sayılan suç örgütlerinin oluşturdukları korkutucu güçten yararlanılarak, g) Suç örgütüne yarar sağlamak maksadıyla, ...İşlenmesi hâlinde, fail hakkında on yıldan onbeş yıla kadarhapis cezasına hükmolunur.” 5237 sayılı Kanun’un  maddesinin (1) numaralı fıkrası şöyledir:“Başkasınıntaşınır veya taşınmaz malını kısmen veya tamamenyıkan, tahrip eden, yok eden, bozan, kullanılamaz hâle getiren veyakirleten kişi, mağdurun şikâyeti üzerine, dört aydanüç yıla kadarhapis veya adlî para cezası ile cezalandırılır.”  Aynı Kanun’un  maddesinin (1) numaralı fıkrası şöyledir:“Kanunun suç saydığı fiilleriişlemek amacıyla örgüt kuranlar veya yönetenler, örgütün yapısı, sahip bulunduğu üye sayısı ilearaç ve gereçbakımından amaç suçları işlemeye elverişli olması hâlinde, iki yıldanaltı yıla kadar hapis cezasıile cezalandırılır. Ancak, örgütün varlığı için üyesayısının en az üç kişiolması gerekir..” 10/7/1953 tarih ve 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar İle Diğer Aletler Hakkındaki Kanun’un  maddesinin birinci fıkrası şöyledir:“Her kim buKanunun kapsamına giren ateşli silahlarlabunlara ait mermileri ülkeye sokar veyasokmaya kalkışır veya bunların ülkeyesokulmasına aracılık eder veya bunları 29/6/2004 tarihli ve 5201 sayılı Harp Araç ve Gereçleri ileSilâh, Mühimmat ve Patlayıcı MaddeÜreten Sanayi KuruluşlarınınDenetimi Hakkında Kanun hükümleri dışında ülkede yapar veyabu suretle ülkeye sokulmuş ve ülkede yapılmışolan ateşli silahları veya mermileri bir yerdendiğer bir yere taşır veyayollar veya taşımaya bilerek aracılık eder, satar veya satmayaaracılık ederse veya bu amaçlabulundurursa beş yıldan oniki yılakadar hapis ve beşyüz gündenbeşbin güne kadar adlî para cezasıyla cezalandırılır.”