Haklar: Özel hayatın ve aile hayatının korunması hakkı

Başvuru; haksız yakalama ve gözaltı tedbirlerine karar verilmesi nedeniyle açılan davada hükmedilen tazminatın yetersiz olması nedeniyle kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının; ölçüsüz arama kararından kaynaklı zararın tazmin edilmemesi nedeniyle özel hayata saygı hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir. Ürdün vatandaşı olan başvurucu hakkında istihbarat bilgisine dayalı olarak, silahlı terör örgütüne üye olma suçunu işlediği isnadıyla soruşturma başlatılmıştır. Bu soruşturma kapsamında İstanbul  Sulh Ceza Hakimliğinin kararı gereğince, başvurucunun evinde 23/3/2021 tarihinde arama yapılmış ve başvurucu hakkında bu tarihten 30/3/2021 tarihine kadar gözaltı tedbiri uygulanmış, ardından başvurucu hakkında alınan idari gözetim kararı gereğince Geri Gönderme Merkezine sevk edilmiştir. Başvurucu hakkında müsnet suçtan 3/5/2021 tarihinde kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilmiştir. Başvurucu 11/5/2021 tarihinde Geri Gönderme Merkezinden salıverilmiştir. Dosyadaki 24/3/2021 tarihli (saat 30) tutanağa göre, 23/3/2021 tarihinde saat 00 sıralarında başlayan arama işlemi beş polis memuru tarafından gerçekleştirilmiş, arama sırasında kamera çekimi yapılmış ve herhangi bir suç unsuruna rastlanmamış olması sonrasında aramaya son verilmiştir. Başvurucu işlem tanıklarının da huzurunda arama işlemi sırasında evinde herhangi bir zarar ziyan bulunmadığını bildirmiştir. Kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın kesinleşmesi sonrasında başvurucu 12/5/2021 tarihli dilekçeyle 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun  maddesi uyarınca koruma tedbiri nedeniyle tazminat davası açmıştır. Başvurucu evinde gece vakti, onlarca terörle mücadele ve özel harekat polisinin katılımıyla arama yapıldığını, mahremiyet gözetilmeden evinin her tarafının arandığını belirterek ölçüsüz ve hukuka aykırı olarak arama yapıldığını, ayrıca hukuka aykırı olarak gözaltına alınarak nezarethanede uygun olmayan şartlarda tutulduğunu ileri sürmüştür. Başvurucu dilekçesinin talep kısmında, hakkında haksız olarak uygulanan arama tedbiri için 000 TL manevi tazminatın, haksız yakalama ve gözaltı tedbiri için ise 000 TL maddi tazminatın ve 000 TL manevi tazminatın ödenmesini talep etmiştir.  Bakırköy Ağır Ceza Mahkemesi (Ağır Ceza Mahkemesi) 15/10/2021 tarihinde başvurucunun haksız gözaltında kaldığı yedi günlük süre için, asgari ücret tarifesi gözetilerek 659,33 TL maddi, 200 TL manevi tazminatın ödenmesine, ev arama tutanağına göre arama kararının ölçüsüz şekilde gerçekleştirildiğine dair herhangi bir emareye rastlanılmadığı gerekçesiyle bu tedbir nedeniyle yapılan tazminat talebinin ise reddine karar vermiştir.  Başvurucu ve davalı Hazine istinaf kanun yoluna başvurmuştur. Başvurucu dilekçesinde, onlarca polis memuru ile gece vakti evinde ölçüsüz arama yapıldığını, hukuka aykırı arama iddialarının ise tazminat davasına konu edilememesinin hak arama özgürlüğüne aykırı olduğunu, haksız gözaltı tedbiri nedeniyle hükmedilen maddi tazminat miktarının eksik olduğunu, serbest meslek makbuzunun sunulduğunu ve ödenen 000 TL vekalet ücretinin de maddi tazminata dahil edilmesi gerektiğini, manevi tazminat miktarının yetersiz olduğunu, hükmün davalı Hazine yönünden kesin olmasına rağmen Hazineye istinaf kanun yolu başvurusu hakkı tanındığını, bu nedenle yargılamanın uzayacağını ve ödemelerin geç yapılmasına neden olunacağını ileri sürmüştür. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi  Ceza Dairesi (Bölge Adliye Mahkemesi) 24/5/2022 tarihinde kararın düzeltilmesine ve istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermiştir. Gerekçenin ilgili kısmı şöyledir:" ... davacının dayanak ceza soruşturmasında özel avukatla kendisini temsil ettirdiği anlaşıldığından, Yargıtay Ceza Dairesinin içtihatları uyarınca (örneğin 18/06/2019, 2019/585- 2019/7427; 27/05/2019, 2019/423- 2019/6671 kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın verildiği tarihte yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinde ceza soruşturması evresinde takip edilen işler için belirlenen vekalet ücreti miktarının maddi tazminat kapsamında davacıya ödenmesine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde eksik maddi tazminata hükmedilmesinin;...Maddi tazminata ilişkin 1 nolu paragrafın çıkarılarak yerine "5271 Sayılı CMK'nın 141/1-e maddesi uyarınca davacının maddi tazminat talebinin KISMEN KABULÜ ile naip hakim tarafından net asgari ücret üzerinden hesap edilen 659,33 TL maddi tazminatın gözaltı tarihi olan 24/03/2021 tarihinden itibaren; davacının, tazminat talebinin dayanağı olan soruşturma dosyasında kendisini müdafii ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre ceza soruşturması evresinde takip edilen işler için belirlenen 550,00 TL avukatlık ücretinin ise Kovuşturmaya Yer Olmadığına Dair Karar tarihi olan 2021 tarihinden itibaren yasal faiz ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine [karar verildi.1]" Başvurucu istinaf başvurusunun reddi kararını 26/5/2022 tarihinde öğrendiğini bildirmiş olup 27/6/2022 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.  Komisyonca başvurucunun adli yardım talebinin kabulüne, yargılama giderlerini ödemekten geçici olarak muaf tutulmasına, ayrıca başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.