Haklar: Adil yargılanma hakkı (Medeni Hak ve Yükümlülükler)

Başvuru, baro levhasına yazılma işlemine ilişkin iptal davasında hukuk kurallarının öngörülemez biçimde yorumlanması nedeniyle hakkaniyete uygun yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.   Başvuru 1/7/2020 tarihinde yapılmıştır. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.  Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık görüşünü bildirmiştir.   Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir:A. Genel Bilgiler ve Olağanüstü Hâl İlanı ve Bu Süreçte Uygulanan Tedbirler Başvuruya konu olaylara ilişkin genel bilgiler ile olağanüstü hâl ilanı ve bu süreçte uygulanan tedbirler için bkz. (B. [GK], B. No: 2018/37392, 23/7/2020, § 11-19). B. Başvurucunun Baro Levhasına Yazılma Talebine İlişkin Süreç Başvurucu Danıştay tetkik hâkimi olarak görev yapmakta iken Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu (HSYK) Genel Kurulunun 24/8/2016 tarihli kararıyla, 23/7/2016 tarihli ve 29779 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararname'nin (667 sayılı KHK)  maddesine dayanılarak meslekten çıkarılmıştır.  Başvurucu, HSYK'nın anılan kararından sonra baro levhasına yazılma talebiyle İzmir Barosuna (Baro) başvurmuştur. Başvurucunun talebi, Baro Yönetim Kurulunun 4/7/2017 tarihli kararıyla reddedilmiştir. Bu karara karşı yapılan itiraz üzerine söz konusu karar Türkiye Barolar Birliği (TBB) Yönetim Kurulunun 19/9/2017 tarihli kararıyla kaldırılmış ve başvurucunun baro levhasına yazılması yönünde karar verilmiştir. Söz konusu karar, Bakanlık tarafından uygun bulunmayarak bir daha görüşülmek üzere TBB'ye geri gönderilmiştir.  TBB Yönetim Kurulu 18/12/2017 tarihli kararıyla önceki kararında ısrar ederek başvurucunun Baro levhasına yazılmasına karar vermiştir. Bakanlık, başvurucunun baro levhasına yazılmasına ilişkin TBB kararının iptali talebiyle dava açmıştır. Başvurucu 21/3/2018 tarihinde davalı yanında davaya katılma talebinde bulunmuştur. Ankara  İdare Mahkemesi (Mahkeme) bu talep hakkında karar vermeksizin 27/9/2018 tarihli kararıyla dava konusu işlemin iptaline karar vermiştir.  TBB, Ankara Bölge İdare Mahkemesi  İdari Dava Dairesine (Bölge İdare Mahkemesi) istinaf başvurusunda bulunmuştur. Bölge İdare Mahkemesi 12/2/2019 tarihli kararıyla, başvurucunun müdahale talebi karşılanmaksızın karar verildiği gerekçesiyle Mahkeme kararını kaldırmış ve yeniden bir karar verilmek üzere dava dosyasının Mahkemeye iadesine karar vermiştir. Mahkeme 29/3/2019 tarihli kararıyla başvurucunun davalı yanında davaya katılma isteminin kabulüne karar vermiştir. Mahkeme 30/4/2019 tarihli kararıyla dava konusu işlemin iptaline karar vermiştir. Karar gerekçesinin ilgili kısmı şöyledir:"Uyuşmazlıkta, Türkiye Barolar Birliğinin kararı ile baro levhasına yazılmasına karar verilen kişinin 6749 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanun uyarınca tesis edilen işlem ile kamu görevinden çıkarıldığı görülmektedir. 1136 sayılı Kanun'un  maddesindeki tanım "avukat"ın tanımı olmayıp"avukatlık" mesleğinin tanımıdır. Bu tanıma göre de avukatlık, kamu hizmeti ve serbest bir meslektir.6749 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanun'un  maddesinin  fıkrası atfı ile aynı Kanun'un  maddesinin  fıkrasında yer alan birinci madde gereğince kamu görevinden çıkarılan kişilerin bir daha kamu hizmetinde istihdam edilemeyecekleri, doğrudan veya dolaylı olarak görevlendirilemeyeceklerine yönelik hükmü karşısında kamu görevinden çıkarılan kişinin avukat olarak baro levhasına yazılmasına ve avukat unvan sıfatını kullanmasına olanak bulunmamaktadır.Buna göre, avukat olarak baro levhasına yazılamayacağı sonucuna varılan kişinin baro levhasına yazılmasına ilişkin kararda ısrar edilmesine yönelik davaya konu kararda hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır."  TBB ve başvurucu Bölge İdare Mahkemesine istinaf başvurusunda bulunmuştur. Bölge İdare Mahkemesi 6/2/2020 tarihli kararıyla istinaf başvurularının reddine karar vermiştir. Başvurucu nihai kararı 13/3/2020 tarihinde tebellüğ ettiğini, COVID-19 salgın hastalığı nedeniyle duran sürelerin 15/6/2020 tarihinde işlemeye başladığını belirtmiştir. Başvurucu 1/7/2020 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur. Başvurucu, sürelerin durması sebebiyle başvurusunun süresinde olduğunu belirtmiştir. Başvurucu Hakkındaki Ceza Yargılamasına İlişkin Süreç Başvurucu hakkında silahlı terör örgütüne üye olma suçundan Ankara  Ağır Ceza Mahkemesinde yapılan yargılama sonunda 15/3/2019 tarihinde hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına (HAGB) karar verilmiştir. Söz konusu karar itiraz edilmemesi nedeniyle 22/3/2019 tarihinde kesinleşmiştir.  İlgili hukuk için bkz. B. [GK], B. No: 2018/37392, 23/7/2020, §§ 34-