Haklar: Adil yargılanma hakkı (Medeni Hak ve Yükümlülükler)

Başvuru, güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz sonuçlandığı gerekçesiyle memuriyete başlatılmama işlemine karşı açılan iptal davasında silahların eşitliği ve çelişmeli yargılama ilkelerinin ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.  Başvurular muhtelif tarihlerde yapılmıştır. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur. Ekli tablonun (A) sütununda numaraları belirtilen başvuruların konu yönünden irtibatları nedeniyle 2018/32202 numaralı başvuru ile birleştirilmesine ve incelemenin 2018/32202 numaralı başvuru üzerinden sürdürülmesine karar verilmiştir. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık) gönderilmiştir.    Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir: Başvurucular, Ölçme, Değerlendirme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı tarafından yapılan Kamu Personeli Seçme Sınavı'na (KPSS) girmiştir. Bu sınav sonucu esas alınarak başvurucular ekli tablonun (G) sütununda belirtilen memur kadrolarına yerleştirilmiştir.  Başvurucuların yerleştiği kurumlar 3/10/2016 tarihli ve 676 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin (676 sayılı KHK)  maddesiyle 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun  maddesinin birinci fıkrasının (A) bendine eklenen (8) numaralı alt bent uyarınca başvurucular hakkında güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yaptırmıştır. Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz sonuçlanması nedeniyle başvurucuların ataması gerçekleştirilmemiştir. Başvurucular söz konusu idari işlemlere karşı ayrı ayrı iptal davası açmıştır. Dilekçelerinde güvenlik soruşturmalarına ilişkin bilgilere ulaşamadıklarını ve işleme karşı savunma yapamadıklarını belirtmiştir. Savunma dilekçelerinde, başvurucular hakkında güvenlik soruşturması yapılmasının 676 sayılı KHK'nın  maddesiyle 657 sayılı Kanun'un  maddesinin birinci fıkrasının (A) bendine eklenen (8) numaralı alt bende dayandığı ve hukuka uygun olduğu belirtilmiştir. Başvurucular hakkında yapılan güvenlik soruşturması neticesinde elde edilen bilgilerin değerlendirilmesi sonucunda atamaların gerçekleştirilmediği ifade edilmiştir. Başvurucu İrem Çiçektakan ve Barış Dursun hariç olmak üzere ekli tablonun (C) sütununda belirtilen Mahkemelerce bakılan davalar reddedilmiştir. Kararların gerekçesinde, 676 sayılı KHK'nın  maddesiyle 657 sayılı Kanun'un  maddesine eklenen alt bentten söz edilmiş ve buna göre güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılmasının devlet memurluğuna alınmada genel bir şart hâline getirildiği ifade edilmiştir. Kararlarda 26/10/1994 tarihli ve 4045 sayılı Güvenlik Soruşturması, Bazı Nedenlerle Görevlerine Son Verilen Kamu Personeli ile Kamu Görevine Alınmayanların Haklarının Geri Verilmesine ve 1402 Numaralı Sıkıyönetim Kanununda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun'a ve anılan Kanun'a dayanılarak çıkarılan 12/4/2000 tarihli ve 24018 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Yönetmeliği'nin ilgili maddelerine yer verildikten sonra başvurucular hakkında elde edilen verilerin ara karar ile istenildiği belirtilmiş; verilerin değerlendirilmesi neticesinde başvurucuların güvenlik soruşturmasının olumsuz değerlendirilerek atamaların yapılmaması yolunda tesis edilen idari işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı kanaatine varılmıştır. Başvurucular, mahkeme kararlarına karşı istinaf yoluna başvurmuştur. İstinaf talepleri Ankara Bölge İdare Mahkemesince kesin olarak reddedilmiştir. Başvurucu İrem Çiçektakan ve Barış Dursun tarafından açılan davada ekli tablonun (C) sütununda belirtilen Mahkemeler işlemi iptal etmiştir. Kararların gerekçesinde; başvurucu İrem Çiçektakan açısından, davacının kolluk kuvvetleri tarafından aranmadığı, kolluk kuvvetleri ve istihbarat ünitelerinde ilişiğinin olmadığı, adli sicil kaydının bulunmadığı, hakkında devam eden herhangi bir tahkikatın olmadığı, yıkıcı ve bölücü faaliyetlerde bulunduğuna dair bilgi notunu destekleyecek hukuken geçerli başka bir bilgi ve belgenin de olmadığı belirtilmiş vesalt istihbari bilgi notu nedeniyle atanmama işleminin hukuka aykırı bulunduğuna yer verilmiştir. Başvurucu Barış Dursun açısından ise, yapılan güvenlik soruşturması sonucunda davacının babası ile ilgili birtakım tespitlerin elde edildiği belirtildikten sonra ancak bu tespitlerde davacının atanmasına engel teşkil edecek bir husus bulunmadığı, dolayısıyla güvenlik soruşturması kapsamında davacının anılan göreve atanmasında şahsı açısından bir engel bulunmadığı ifade edilmiştir. Karara karşı istinaf yoluna başvurulması üzerine İstanbul Bölge İdare Mahkemesi ile Ankara Bölge İdare Mahkemesi davaları kesin olarak reddetmiştir. Kararların gerekçesinde; başvurucu İrem Çiçektakan açısından, davacı ve erkek kardeşi hakkında elde edilen bilgilerin değerlendirilmesi neticesinde atamanın yapılmamasına dair işlemin hukuka uygun bulunduğu ifade edilmiştir. Başvurucu Barış Dursun açısından ise, babası hakkında elde edilen bilgilerin atanmama yönünde tesis edilen işlem açısından yeterli olduğu belirtilmiştir. Nihai kararın başvuruculara tebliğ edilmesi üzerine başvurucular muhtelif tarihlerde bireysel başvuruda bulunmuştur.  İlgili hukuk için bakınız Rıdvan Batur, B. No: 2018/17680, 3/12/2020, §§ 20-