Haklar: Adil yargılanma hakkı (Suç İsnadı)

Başvuru, ceza davasında başvurucunun (sanığın) hazır bulunma talebinin reddedilerek ses ve görüntü aktarımı suretiyle duruşmaya uzaktan katılımının sağlanması nedeniyle adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir. Başvurucu hakkında, silahlı terör örgütüne üye olma ve silahlı terör örgütü yöneticisi olma suçlarından ayrı açılan davalar Sakarya  Ağır Ceza Mahkemesinde (Mahkeme) birleştirilmiştir. Mahkemece bu suçlardan dolayı yapılan dört celseye de başvurucu, tutuklu bulunduğu ceza infaz kurumundan (Kurum) Ses ve Görüntü Bilişim Sistemi (SEGBİS) aracılığıyla katılmıştır. Yargılama sırasında başvurucu hakkında resmî belgede sahtecilik suçundan açılan dava da diğer suçlardan devam etmekte olan dava ile 16/12/2019 tarihinde birleştirilmiştir. Birleştirme kararı sonrası başvurucu hakkındaki yargılama dört celse daha devam etmiş ve başvurucu bu celselerin de tümüne SEGBİS aracılığıyla katılmıştır. Yargılamanın 6/2/2020 tarihli  celsesinde başvurucunun resmî belgede sahtecilik suçundan birleşen davaya ilişkin sorgusu yapılmıştır. Başvurucu ve müdafii bu celsede SEGBİS'e ilişkin herhangi bir itiraz ileri sürmemiştir. Bununla birlikte celse sonunda Mahkeme, başvurucunun bir sonraki celsede bizzat hazır bulundurulması için Kuruma müzekkere yazılmasına karar vermiştir.  Kurumdan gönderilen 10/2/2020 tarihli yazıda, Kurum bünyesinde birden fazla SEGBİS odası bulunduğu ve başvurucunun duruşmaya katılımının SEGBİS aracılığıyla sağlanabileceği bilgisi verilmiştir. Bu yazı üzerine Mahkemece Kuruma gönderilen aynı tarihli yazıda başvurucunun duruşmada bizzat hazır bulunmayı talep ettiği belirtilmiş, kişilerin duruşmada hazır bulundurulmama ve mazeret nedenlerinin mahkemelerce değerlendirileceğine dair Yargıtay içtihatlarının olduğu bilgisine de yer verilerek duruşmaya katılımın SEGBİS aracılığıyla yapılıp yapılmayacağının sonradan değerlendirileceği gerekçesiyle 7/4/2020 tarihinde yapılması kararlaştırılan celsede başvurucunun duruşmada bizzat hazır bulundurulması yönünde talimat verilmiştir. 7/4/2020 tarihli celse öncesinde Kurum tarafından Mahkemeye gönderilen 20/3/2020 tarihli diğer yazıda ise COVID-19 salgını ile ilgili alınacak tedbirler kapsamında başvurucunun Kurumdan dışarı çıkartılarak Mahkemede hazır bulundurulması sonrasında Kuruma dönüşünde diğer hükümlü ve tutuklular ile kurum çalışanlarının sağlıklarının korunması için karantina altına alınması gerekeceği, ancak kurum kapasitesinin çok yoğun olması sebebiyle karantina uygulamasının fiilen mümkün olamayacağı, dolayısıyla Kurumdaki diğer hükümlü ve tutuklular ile kurum çalışanlarının sağlıklarının risk altına girebileceği, bu nedenle başvurucunun Kurum dışına mahkûm çıkarılamayacağı belirtilmiş ve duruşmaya katılımın SEGBİS aracılığıyla gerçekleştirilmesi hususunda yeniden değerlendirme yapılması talep edilmiştir.  Başvurucu da Mahkemeye sunduğu 3/4/2020 tarihli dilekçede duruşmada hazır bulunmayı talep ettiği hâlde salgın nedeniyle müdafii ile görüşemediğini ve Kurumlar arası nakillerin de durdurulduğunu ileri sürmüş, bu nedenle duruşmaya bizzat katılabilmesi için tutukluluk kararının kaldırılarak salıverilmesini talep etmiştir.  7/4/2020 tarihli  celsede Mahkeme, resmî belgede sahtecilik suçuna konu belgeyi duruşmaya getirterek başvurucu ve müdafileri huzurunda incelemiştir. Bu celsede başvurucu, tutukluluk nedeniyle duruşmaya gelemediğine ve müdafii ile görüşemediğine dair celse arasında sunduğu dilekçesini tekrar etmiş ve suçsuzluğunu ispat edebilmesi için duruşmada hazır bulunması gerektiğini belirterek yeniden salıverilme talebinde bulunmuştur. Mahkeme ise başvurucunun bir sonraki celsede de duruşmaya katılımının SEGBİS aracılığıyla sağlanmasına karar vermiştir. Yargılamanın 23/6/2020 tarihli  celsesinde Sakarya Cumhuriyet Başsavcılığının esas hakkındaki mütalaasına karşı savunmasını sunan başvurucu müdafii, bir sonraki celsede başvurucunun duruşmada bizzat hazır bulundurulmasını talep etmiştir. Duruşma sonunda Mahkeme COVID-19 salgını nedeniyle alınan tedbirler uyarınca başvurucu müdafiinin talebini reddetmiştir. Bununla birlikte Mahkeme, 3/7/2020 tarihinde yapılmasını kararlaştırdığı son celse öncesinde başvurucunun bu celsede duruşmada hazır bulundurulup bulundurulamayacağının, hazır bulundurulamayacaksa da bunun gerekçesinin bildirilmesini Kurumdan talep etmiştir. Kurum ise Mahkemeye gönderdiği 24/6/2020 tarihli yazıda başvurucunun belirtilen celse açısından da duruşmada hazır bulundurulamayacağına dair önceki gerekçesini tekrarlamıştır. Mahkeme anılan celsede başvurucunun silahlı terör örgütü yöneticisi olma suçundan 18 yıl, resmî belgede sahtecilik suçundan da 3 yıl hapis cezasıyla cezalandırılmasına karar vermiştir.  Başvurucu müdafii istinaf dilekçesinde diğerlerinin yanı sıra duruşmalara bizzat katılamaması nedeniyle savunma hakkının kısıtlandığını belirterek hükmün bozulmasını talep etmiştir. Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi  Ceza Dairesi (Daire) 18/9/2020 tarihinde her iki mahkûmiyet hükmüne yönelik istinaf başvurularını esastan reddetmiştir. Daire anılan kararda, suç ayrımı yapmaksızın esastan ret kararına karşı temyiz kanun yolunun açık olduğu açıklamasına yer vermiştir.  Daire kararı başvurucu müdafiine 23/9/2020 tarihinde tebliğ edildikten sonra müdafi benzer itirazları yeniden ileri sürerek Daire kararına karşı 30/9/2020 tarihinde temyiz kanun yoluna başvurmuş, Yargıtay (Kapatılan)  Ceza Dairesi ise esastan ret kararını silahlı terör örgütü yöneticisi olma suçu yönünden bozmuş, resmî belgede sahtecilik suçu yönünden ise hükmolunan ceza miktarı gereğince Daire kararının kesin nitelikte olduğu gerekçesiyle temyiz başvurusunu reddetmiştir. Başvurucu, Yargıtay kararını 13/8/2021 tarihinde öğrendikten sonra resmî belgede sahtecilik suçu yönünden 7/9/2021 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur. Komisyon, duruşmada hazır bulunma hakkı ile suçta ve cezada kanunilik ilkesi dışındaki şikâyetlerin kabul edilemez olduğuna, anılan hak ve ilkeye ilişkin şikâyetlerin kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar vermiştir.