Haklar: Adil yargılanma hakkı (Medeni Hak ve Yükümlülükler)

Başvuru, güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz sonuçlandığı gerekçesiyle hemşirelik görevine başlatılmama işlemine karşı açılan iptal davasında davanın sonucuna etkili iddianın karşılanmaması nedeniyle gerekçeli karar hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.  Başvuru 26/4/2019 tarihinde yapılmıştır. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.  Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık görüşünü bildirmiştir. Başvurucu Bakanlığın görüşüne karşı beyanda bulunmamıştır.   Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir: 1/7/1993 doğumlu olan başvurucu 23/6/2017 tarihinde girdiği Kamu Personeli Seçme Sınavı sonucuna göre Diyarbakır Gazi Yaşargil Eğitim ve Araştırma Hastanesine hemşire olarak yerleştirilmiştir. 3/10/2016 tarihli ve 676 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin (676 sayılı KHK)  maddesiyle 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun  maddesinin birinci fıkrasının (A) bendine eklenen (8) numaralı alt bent uyarınca başvurucu hakkında güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yaptırılmıştır. Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz sonuçlanması nedeniyle başvurucunun göreve ataması gerçekleştirilmemiştir. Başvurucu, söz konusu işlemin iptali talebiyle 12/3/2018 tarihinde dava açmıştır. Dava dilekçesinde, hakkında herhangi bir soruşturma ya da kovuşturma bulunmamasına rağmen haksız şekilde güvenlik soruşturmasının olumsuz değerlendirildiği ve bu şekilde masumiyet karinesinin ihlal edildiğini ileri sürmüş; güvenlik soruşturmasının olumsuz olarak sonuçlanacağı herhangi bir durum olmadığını belirtmiştir.  Ankara  İdare Mahkemesi (Mahkeme) 27/11/2018 davayı reddetmiştir. Kararın gerekçesinin ilgili kısmı şöyledir:"Olayda; dosyadaki bilgi ve belgeler incelendiğinde, İçişleri Bakanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü'nün 2017 tarih ve 152504 sayılı yazısında, davacının kendisinin 2010 yılında PKK/KCK Terör Örgütü mensupları ile irtibatlı olduğunun değerlendirildiği, Abisinin 2010-2011 yılları arasında PKK/KCK Terör Örgütünün üniversite gençlik yapılanması (DÜÖÖDER) müzahir şahıslarca düzenlenen eylem ve etkinliklere katılan şahıslar arasında olduğu 2010-2011 yılları arasında PKK/KCK Terör Örgütünün siyasi uzantısı olan parti tarafından etkinliğe katıldığı, Ablasının 2010-2011 yılları arasında PKK/KCK Terör Örgütünün gençlik yapılanması (DYGM) müzahir şahıslarca düzenlenen eylem ve etkinliklere katılan şahıslar arasında olduğu bilgisine yer verildiği, her ne kadar bu bilgi tek başına davacının atanmamasına gerekçe teşkil edemeyecek olsa da, hizmetin görülmesinde beklenen verimin alınması hususunda tereddüt oluştuğu kanaatiyle, görev yapacağı kurumun nitelik, önem ile hassasiyeti ve daha uygun personel tercih edilebileceği hususu da gözetildiğinde bu haliyle davalı kurumda görev almasının olumlu bulunmadığı sonucuna varıldığından atamasının yapılmaması takdirine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmemiştir." Başvurucu karara karşı 21/12/2018 tarihinde istinaf kanun yoluna başvurmuştur. İstinaf dilekçesinde, örgüt üyeliğine dayanak olarak 2010 yılının gösterildiğini ancak bunun nasıl tespit edildiğine ilişkin herhangi bir bilgi olmadığını ifade etmiş; değerlendirmenin hangi ölçütlerle yapıldığı konusunda da herhangi bir açıklama yapılmadığını ileri sürmüştür. Ayrıca söz konusu değerlendirmenin yapıldığı 2010 yılında 16 yaşında olduğunu, bu nedenle örgütle irtibatının bulunmasının imkânsız olduğunu belirtmiştir. Ablası ve ağabeyi hakkında da nasıl bir bağlantı tespit edildiğinin belirtilmediği gibi suçta ve cezada şahsilik ilkesine aykırı olarak üçüncü kişinin fiilinden sorumlu tutulmasından şikâyet etmiştir. Bunlar dışında dava dilekçesinde belirttiği hususları yinelemiştir. Ankara Bölge İdare Mahkemesi  İdari Dava Dairesi (Bölge İdare Mahkemesi) 20/2/2019 tarihinde istinaf talebini kesin olarak reddetmiştir. Nihai karar başvurucuya 3/4/2019 tarihinde tebliğ edilmiş, başvurucu 26/4/2019 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.  657 sayılı Kanun’un  maddesi şöyledir:"Devlet memurluğuna alınacaklarda aşağıdaki genel ve özel şartlar aranır.A) Genel şartlar: Türk Vatandaşı olmak, Bu Kanunun 40 ncı maddesindeki yaş şartlarını taşımak, Bu Kanunun 41 nci maddesindeki öğrenim şartlarını taşımak, Kamu haklarından mahrum bulunmamak, Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile; kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına ya da affa uğramış olsa bile devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, (…) zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık suçlarından mahkûm olmamak. Askerlik durumu itibariyle;a) Askerlikle ilgisi bulunmamak,b) Askerlik çağına gelmemiş bulunmak,c) Askerlik çağına gelmiş ise muvazzaf askerlik hizmetini yapmış yahut ertelenmiş veyayedek sınıfa geçirilmiş olmak, 53 üncü madde hükümleri saklı kalmak kaydı ile görevini devamlı yapmasına engelolabilecek (…) akıl hastalığı (…) bulunmamak. [Anayasa Mahkemesinin 24/7/2019 tarihli ve E.:2018/73; K.:2019/65 sayılı Kararı ile iptal edilmiştir]B) Özel şartlar: Hizmet göreceği sınıf için 36 ve 41 nci maddelerde belirtilen öğretim ve eğitim kurumlarının birinden diploma almış olmak, Kurumların özel kanun veya diğer mevzuatında aranan şartları taşımak." 676 sayılı KHK'nın  maddesiyle 657 sayılı Kanun’un  maddesinin birinci fıkrasının (A) bendine eklenen ve Anayasa Mahkemesinin 24/7/2019 tarihli ve E.2018/73, K.2019/65 sayılı kararıyla iptal edilen (8) numaralı alt bent şöyledir:"Güvenlik soruşturması ve/veya arşiv araştırması yapılmış olmak."