Haklar: İfade özgürlüğü

Başvuru, ceza infaz kurumunda tutuklu olarak bulunan başvurucuların yabancı dilde yazılmış bazı dergilerin temin edilip kendilerine verilmesi taleplerinin kabul edilmemesi nedeniyle ifade özgürlüğünün ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.   Başvuru 4/10/2018 tarihinde yapılmıştır. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir. 2019/15600 numaralı başvuru incelenen başvuruyla birleştirilmiştir. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık, görüşünü bildirmiştir. Başvurucular, Bakanlığın görüşüne karşı süresinde beyanda bulunmuşlardır.   Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar özetle şöyledir: Başvurucular, olayların yaşandığı dönemde Kars T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda (Ceza İnfaz Kurumu) Fetullahçı Terör Örgütü ve/veya Paralel Devlet Yapılanmasına (FETÖ/PDY) ilişkin suçlardan tutuklu olarak bulunmaktadır. Başvurucular, haber dergileri niteliğinde olduğu anlaşılan "Time" ve "Newsweek" adlı dergileri kurum aracılığıyla temin etmek istemiştir. Başvurucular söz konusu taleplerini Ceza İnfaz Kurumuna iletmiş ancak taleplerinin sözlü olarak kabul edilmemesi üzerine Kars İnfaz Hâkimliğine (Hâkimlik) başvurmuştur.  Hâkimlik, başvurucuların taleplerinin reddine karar vermiştir. Hâkimlik kararında öncelikle İdare ve Gözlem Kurulunun bir kararına değinilmiştir. Kurul kararında posta ya da kargo yoluyla gelen veya ziyaretçiler aracılığıyla getirilen yayınların ve belgelerin ceza infaz kurumunun güvenliğinin sağlanması için kuruma alınmayacağı ancak tutuklu ve hükümlülerin kurum aracılığıyla yayınlara ulaşabileceği belirtilmiştir. Daha sonra Hâkimlik, Ceza İnfaz Kurumunun somut olaya ilişkin yazılarına değinmiştir. Ceza İnfaz Kurumu, Hâkimliğe verdiği cevapta Türkçe olarak yazılan eserlerin Kurum aracılığıylatemin edildiğini ancak başvuruya konu olan dergilerin yabancı dilde yazıldığını, Kurumda bu dergileri tercüme edebilecek personelin bulunmadığını, içeriği bilinmeyen yayınların ise Kurum güvenliği gereğince alınamadığını belirtmiştir.  Hâkimlik, Ceza İnfaz Kurumunun yazısı doğrultusunda şikâyetleri incelemiştir. Yaptığı inceleme sonucunda Hâkimlik, başvurucuların İngilizce olarak yazılmış dergileri almak istediğini ve Kurumda bu eserleri tercüme edecek personelin bulunmadığını vurguladıktan sonra içeriklerinin bilinemeyeceği gerekçesiyle başvuru konusu dergilerin alınmasına yönelik taleplerinin reddine karar vermiştir.  Başvurucular, Hâkimlik kararlarına karşı itiraz yoluna başvurmuştur. İtirazı inceleyen Kars  Ağır Ceza Mahkemesi, Hâkimlik kararlarının usul ve yasaya uygun olduğunu belirterek başvurucuların itirazının reddine karar vermiştir.  13/12/2004 tarihli ve 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun'un "Süreli veya süresiz yayınlardan yararlanma hakkı" kenar başlıklı  maddesinin olay tarihindeki hâli şöyledir: "(1) Hükümlü, mahkemelerce yasaklanmamış olması koşuluyla süreli ve süresiz yayınlardan bedelini ödeyerek yararlanma hakkına sahiptir.(2) Resmî kurumlar, üniversiteler, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ile mahkemelerce yasaklanmamış olması koşuluyla Cumhurbaşkanınca vergi muafiyeti tanınan vakıflar ve kamu yararına çalışan dernekler tarafından çıkartılan gazete, kitap ve basılı yayınlar, hükümlülere ücretsiz olarak ve serbestçe verilir. Eğitim ve öğretimine devam eden hükümlülerin ders kitapları denetime tâbi tutulamaz. (3) Kurum güvenliğini tehlikeye düşüren veya müstehcen haber, yazı, fotoğraf ve yorumları kapsayan hiçbir yayın hükümlüye verilmez." 5275 sayılı Kanun'un  maddesinin 2020 yılında yapılan değişiklikten sonraki hâli şöyledir:"(1) Hükümlü, mahkemelerce yasaklanmamış olması koşuluyla süreli ve süresiz yayınlardan bedelini ödeyerek yararlanma hakkına sahiptir. (2) Resmî kurumlar, üniversiteler, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ile mahkemelerce yasaklanmamış olması koşuluyla Cumhurbaşkanınca vergi muafiyeti tanınan vakıflar ve kamu yararına çalışan dernekler tarafından çıkartılan gazete, kitap ve basılı yayınlar, hükümlülere ücretsiz olarak ve serbestçe verilir. Eğitim ve öğretimine devam eden hükümlülerin ders kitapları denetime tâbi tutulamaz. (3) (Değişik:14/4/2020-7242/32 md.) Kurum disiplinini, düzenini veya güvenliğini bozan ya da tehlikeye düşüren, hükümlülerin iyileştirilmesi amacına ulaşmayı zorlaştıran yahut müstehcen haber, yazı, fotoğraf ve yorumları kapsayan hiçbir yayın hükümlüye verilmez.  (4) (Ek:14/4/2020-7242/32 md.) Basın İlân Kurumu aracılığıyla resmî ilan ve reklam yayınlama hakkı bulunmayan gazeteler, ceza infaz kurumuna kabul edilmez. Ancak ilan ve reklamın geçici süreyle kesilmesi hâli, bu hükmün dışındadır. Yabancı dilde yayımlanmış gazete ve dergilerin ceza infaz kurumuna kabul edilmesinde Adalet Bakanlığı yetkilidir." İlgili diğer ulusal hukuk için bkz. İbrahim Kaptan (2), B. No: 2017/30723, 12/9/2018, §§ 15-19; ilgili uluslararası hukuk için bkz. Ahmet Temiz (6), B. No: 2014/10213, 1/2/2017, §§ 17,