Haklar: Kişi özgürlüğü ve güvenliği hakkı

Başvuru, tutukluluğun kanunda öngörülen azmi süreyi ve makul süreyi aşması nedeniyle kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.   Başvuru 5/2/2014 tarihinde yapılmıştır. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.  Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık, görüşünü sunmuştur.  Başvurucu, Bakanlığın görüşüne karşı beyanda bulunmuştur.  Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ve Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) aracılığıyla erişilen bilgi ve belgeler çerçevesinde olaylar özetle şöyledir: Başvurucu, Mardin Cumhuriyet Başsavcılığınca yürütülen bir soruşturma kapsamında 21/12/2009 tarihinde gözaltına alınmış ve Mardin Sulh Ceza Mahkemesinin 25/12/2009 tarihli kararı ile silahlı terör örgütü adına suç işleme suçundan tutuklanmıştır. Başvurucu hakkındaki soruşturma dosyası, isnat edilen suçların terör suçu niteliğinde olması nedeniyle Mardin Cumhuriyet Başsavcılığının 8/1/2010 tarihli fezlekesi ile Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığına (CMK mülga  madde ile görevli) gönderilmiştir. Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığının 3/3/2010 tarihli iddianamesi ile başvurucunun PKK terör örgütünün üyesi olma, PKK terör örgütünün propagandasını yapma, 6/10/1983 tarihli ve 2911 sayılı Toplanti ve Gösteri Yürüyüşleri Kanunu'na muhalefet ve tehlikeli maddeleri izinsiz olarak bulundurup kullanma suçlarını işlediğinden bahisle cezalandırılması istemiyle aynı yer Ağır Ceza Mahkemesine kamu davası açılmıştır.  Dava, Diyarbakır  Ağır Ceza Mahkemesinin (CMK mülga  maddeyle görevli) E.2010/228 sayılı dosya üzerinden ve başvurucu yönünden tutuklu olarak görülmüştür.  Mahkeme 20/1/2014 tarihinde başvurucunun da aralarında olduğu tutuklu sanıkların tutukluluk durumu resen incelemiş ve başvurucunun tutukluluk hâlinin devamına karar vermiştir.  Başvurucu 21/1/2014 tarihinde karara itiraz etmiş; Diyarbakır  Ağır Ceza Mahkemesinin (CMK mülga  maddeyle görevli) 27/1/2014 tarihli kararı ile itirazın reddine karar verilmiştir. Başvurucu, anılan kararı 27/1/2014 tarihinde öğrendiğini bildirmiştir.16 Başvurucu 5/2/2014 tarihinde süresinde bireysel başvuruda bulunmuştur. 21/2/2014 tarihli ve 6526 sayılı Kanun'un  maddesiyle 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (CMK) mülga  maddeyle görevlendirilen ağır ceza mahkemelerinin kaldırılması üzerine Diyarbakır  Ağır Ceza Mahkemesinin 7/3/2014 tarihli kararı ile dosya, Mardin  Ağır Ceza Mahkemesine (E.2014/139) devredilmiştir.  Anılan Mahkemece 14/4/2014 tarihinde yapılan tensip incelemesinde başvurucunun tahliyesine karar verilmiş, başvurucu aynı gün serbest bırakılmıştır. Dava, bireysel başvurunun incelendiği tarih itibarıyla İlk Derece Mahkemesinde derdesttir.   5271 sayılı Kanun'un "Tutuklulukta geçecek süre" kenar başlıklı  maddesinin (2) numaralı fıkrası şöyledir:"Ağır ceza mahkemesinin görevine giren işlerde, tutukluluk süresi en çok iki yıldır. Bu süre, zorunlu hallerde, gerekçesi gösterilerek uzatılabilir; uzatma süresi toplam üç yılı geçemez." 5271 sayılı Kanun'un "Tazminat istemi" kenar başlıklı  maddesinin (1) numaralı fıkrasının ilgili bölümü şöyledir:"Suç soruşturması veya kovuşturması sırasında;...d) Kanuna uygun olarak tutuklandığı hâlde makul sürede yargılama mercii huzuruna çıkarılmayan ve bu süre içinde hakkında hüküm verilmeyen,...Kişiler, maddî ve manevî her türlü zararlarını, Devletten isteyebilirler." 5271 sayılı Kanun'un "Tazminat isteminin koşulları" kenar başlıklı  maddesinin (1) numaralı fıkrası şöyledir:"Karar veya hükümlerin kesinleştiğinin ilgilisine tebliğinden itibaren üç ay ve her hâlde karar veya hükümlerin kesinleşme tarihini izleyen bir yıl içinde tazminat isteminde bulunulabilir."