Haklar: Adil yargılanma hakkı (Medeni Hak ve Yükümlülükler)

Başvuru, elektrik piyasası alanında verilecek lisans için yarışmaya davet edilme işlemine karşı açılan davanın reddine karar verilmesinin daha önce verilmiş yargı kararını etkisiz hâle getirmesi nedeniyle adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.   Başvuru 19/6/2015 tarihinde yapılmıştır. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.   Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar özetle şöyledir: Başvurucu Şirket, Hatay'ın Samandağ ilçesi sınırları içinde kurulması planlanan rüzgar enerjisi santrali (RES) için 3/12/2002 tarihinde üretim lisansı başvurusu yapmıştır. Takip eden süreçte kırk dokuz yıl için üretim lisansı verilmesi uygun bulunmasına karşın başvurucu Şirketin üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirmediği gerekçesiyle 3/8/2007 tarihli işlemle lisans başvurusu reddedilmiştir.  4/8/2002 tarihli ve 24836 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği'nin (Yönetmelik), 1/5/2008 tarihli ve 26863 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik'in  maddesi ile eklenen geçici  maddesi uyarınca başvurucu Şirket 20/5/2008 tarihinde uygun bağlantı görüşünün tevsik edilmesi talebiyle Enerji Piyasası Düzenleme Kurumuna (EPDK) başvuruda bulunmuştur. Tevsik talebi Yönetmeliğin geçici  maddesi uyarınca lisans başvurusunun yeniden değerlendirmeye alınabilmesi bakımından ön koşulun sağlanması için yapılmıştır.Bu talebin sisteme yapılacak bağlantılar için gerçekleştirilecek yarışmanın ardından iletim sistemi kapasitesi üzerinden değerlendirileceği EPDK tarafından başvurucuya 28/4/2009 tarihli işlemle bildirilmiştir.  Başvurucu bu işleme karşı iptal davası açmıştır.  Ankara  İdare Mahkemesi 17/2/2010 tarihli kararıyla işlemi iptal etmiştir. İptal gerekçesinde, başvurucunun daha önce reddedilen lisans başvurusunun Yönetmeliğin geçici  maddesi ile tanınan imkân dâhilinde yeniden değerlendirmeye alınabilmesi için uygun bağlantı görüşünün tevsik edilmesi gerektiği ve başvurucunun bu tevsikin yapılması amacıyla başvuruda bulunduğu ifade edilmiştir. Kararda, Yönetmelik uyarınca EPDK tarafından tevsik durumu için bir karar verilmesi gerektiği ve bu istemin başka bir koşula bağlı olarak değerlendirmeye alınamayacağı belirtilerek dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.  İptal hükmü Danıştay Onüçüncü Dairesinin 31/10/2012 tarihli kararı ile onanmış, karar düzeltme istemi de aynı Dairenin 6/2/2014 tarihli kararıyla reddedilmiştir.  İptal hükmünü takip eden süreçte RES için lisans verilecek şirketi belirlemek amacıyla 13/9/2011 tarihinde yapılacak yarışmaya başvurucu Şirket davet edilmiştir.  Başvurucu Şirket söz konusu işlemin iptali istemiyle dava açmıştır. Ankara  İdare Mahkemesi (Mahkeme) davayı reddetmiştir.  Ret gerekçesinde öncelikle 20/2/2001 tarihli ve 4628 sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun uyarınca lisans almak için gerekli koşulları sağlayan başvuru sahiplerinin EPDK tarafından yapılacak değerlendirme sonucu belirleneceği, yapılan belirleme sonucunda da birden fazla başvurunun bulunması hâlinde Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi tarafından başvurular arasından sisteme bağlanacak olanı belirlemek için yarışma yapılacağı hususlarının altı çizilmiştir. Bu bağlamda aynı bölge veya aynı trafo merkezi için koşulları sağlayan birden fazla başvuru sahibinin bulunduğu hâllerde enerji verimliliğini artırmak amacıyla yarışma duyurusu yapılmasında mevzuata aykırı bir yön bulunmadığı belirtilmiş ve dava konusu işlemde hukuka aykırılık olmadığı sonucuna varılarak ret gerekçesi oluşturulmuştur.  Ret hükmü Danıştay Onüçüncü Dairesinin 8/10/2014 tarihli kararı ile onanmış, karar düzeltme istemi de aynı Dairenin 1/4/2015 tarihli kararıyla reddedilmiştir.  Başvurucu, karar düzeltme isteminin reddine dair kararı 20/5/2015 tarihinde tebellüğ ettikten sonra 19/6/2015 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.   4628 sayılı Kanun'un işlem tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan  maddesinin beşinci fıkrasının ilgili kısmı şöyledir: "Rüzgâr enerjisine dayalı üretim tesisi kurmak üzere yapılmış veya yapılacak olan lisans başvuruları kapsamında, bu Kanun ile 5627 sayılı Enerji Verimliliği Kanunu kapsamında Elektrik İşleri Etüt İdaresi Genel Müdürlüğü tarafından yapılacak teknik değerlendirme ve ardından Kurum tarafından yapılacak değerlendirme sonucunda lisans almak için gerekli koşulları sağlayan başvuru sahipleri belirlenir. Yapılan belirleme sonucunda da aynı bölge ve/veya aynı trafo merkezi için birden fazla başvurunun bulunması durumunda, bu başvurular Kurum tarafından Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketine gönderilir. Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi tarafından bu durumda olan başvurular arasından sisteme bağlanacak olanı belirlemek için yarışma yapılır..." İşlem tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan Yönetmeliğin geçici  maddesinin birinci fıkrası şöyledir:"Üretim faaliyetleri kapsamında, Kurul kararı ile lisans verilmesi uygun bulunmuş, ancak uygun bulma kararında belirtilen yükümlülüklerini, 1/5/2008 tarihi itibariyle yerine getiremediğinden dolayı lisans başvurusu reddedilmiş tüzel kişilere, 1/5/2008 tarihinden itibaren otuz gün içerisinde Kuruma başvurması ve yapılacak inceleme sonucunda, reddedilen lisans başvurusuna konu üretim tesisi için DSİ tarafından Su Kullanım Hakkı Anlaşmasının ve TEİAŞ ve elektrik dağıtım şirketleri tarafından uygun bağlantı görüşlerinin devam ettiğinin tevsik edilmesi halinde, bu kapsama giren tüzel kişilerin lisans başvuruları yeniden inceleme ve değerlendirmeye alınır."