Haklar: Adil yargılanma hakkı (Medeni Hak ve Yükümlülükler)

Başvuru, gerekçeli istinaf dilekçesine rağmen incelemenin yalnızca kamu düzeniyle sınırlı olarak yapılması nedeniyle mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.   Başvuru 24/1/2018 tarihinde yapılmıştır. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.  Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına gönderilmiştir.   Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir: Başvurucu 1/11/1991 ile 16/2/2012 tarihleri arasında bir işyerinde çalışmış, emekli olmak istemiyle Sosyal Güvenlik Kurumuna başvurduğunda son altı aylık primlerinin ödenmediğini öğrenmiş ve iş akdini feshetmiştir. Başvurucu, işten ayrılırken en son 200 TL maaş aldığını, fazla çalışma yapıp hafta tatillerini kullanamadığını, yıllık izin hakkının da kullandırılmadığını belirterek kıdem tazminatı, fazla çalışma, hafta tatili ve yıllık izin alacaklarının ödenmesi talebiyle dava açmıştır. Samsun  İş Mahkemesi (Mahkeme) 18/4/2017 tarihinde kısa kararla davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine karar vermiştir. Karardaki hüküm şu şekildedir: "Davanın KISMENKABULÜ İLE;a-)Kıdem tazminatı alacağı olarak,383,05 TL kıdem tazminatının akdin fesih tarihi olan 16/02/2012 tarihinden itibaren işleyecek bankalarca mevduata uygulanan en yüksek faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,b-) Fazla çalışma alacağı olarak 544,68 TL'nin100,00 TL sinin dava tarihinden itibaren, 444,68 sinin ise bedel artırım tarihi olan 07/04/2017 tarihinden itibaren işleyecek bankalarca mevduata uygulanan en yüksek faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,c-)Genel tatil ücreti alacağı olarak, 364,85 TL'nin 100,00 TL sinin dava tarihinden itibaren, 264,85 TL sinin ise bedel artırım tarihi olan 07/04/2017 tarihinden itibaren işleyecek bankalarca mevduata uygulanan en yüksek faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,d-)Yıllık izin alacağı olarak, 292,71 TL'nin100,00 TL sinin dava tarihinden itibaren, 192,71 TL sinin ise bedel artırım tarihi olan 07/04/2017 tarihinden itibaren işleyecek bankalarca mevduata uygulanan en yüksek faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,e-)Davacının ihbar tazminatı ve hafta tatili alacağı yönelik taleplerinin REDDİNE...Dair tefhim ve tebliğden itibaren 8 gün içerisinde istinaf yolu açık olmak üzere" Başvurucu vekili, Samsun Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmek üzere 26/4/2017 tarihinde dilekçe sunmuştur. Başvurucu vekilinin süre tutum dilekçesi olarak vasıflandırdığı dilekçede; ıslah talebiyle bilirkişi raporuna göre artırılan kısımlar için bedel artırım tarihinden itibaren faize karar verilmesinin hukuka aykırı olduğu, davanın belirsiz alacak davası niteliğinde açıldığı, artırılan kısımlar için böyle bir faiz ayrımının yapılmasının belirsiz alacak davası kurumunun asıl amacı ve ruhu ile bağdaşmadığı ileri sürülmüştür. Gerekçeli karar tebliğ edildiğinde belirtilecek diğer nedenlerle birlikte istinaf yoluna başvurulduğuna dair süre tutum talepli dilekçenin kabul edilmesi istenmiştir. Mahkeme tarafından 28/4/2017 tarihinde gerekçeli karar yazılmıştır ve kararın ilgili kısmı şöyledir:"Somut uyuşmazlıkta, dava dilekçesinde davanın belirsiz alacak davası olduğu belirtilerek kısmi miktarlar istenmiş ve ıslah/talep artırım dilekçesi ile miktarlar artırılmış olmakla, davanın kısmi eda külli tespit davası niteliğinde olduğu aşikar olup belirsiz alacak davasının her türünde, zamanaşımı dava tarihine göre dikkate alınır ve davanın açılması ile tüm alacak için zamanaşımını keser. .."şeklinde ayrıntılı olarak açıklandığı üzere davacının işçilik alacağı talebine ilişkin davasının kısmi eda külli tespit şeklinde belirsiz alacak davası olduğu ve alacağın tamamı için dava açıldığı tarihte zamanaşımı kesilmiş olmakla beraber bakiye tespit istenen kısım için talep edildiği tarihten itibaren faizi hükmedilmesi gerektiği anlaşılmakla, kıdem tazminatı dışındaki alacak kalemleri için bedel artırım dilekçesi ile talep edilen kısım için bedel artırım tarihinden itibaren faize hükmedilmek suretiyle davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." Yerel mahkemenin gerekçeli kararı 8/5/2017 tarihinde, davalı işverenin istinaf dilekçesi ise 15/5/2017 tarihinde başvurucuya tebliğ edilmiştir. Başvurucu 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun  maddesi gereğince katılma yoluyla 23/5/2017 tarihinde gerekçeli istinaf dilekçesi sunduğunu belirtmiştir. Samsun Bölge Adliye Mahkemesi  Hukuk Dairesi, 6/12/2017 tarihli kararla istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermiştir. Karar gerekçesinde; başvurucu vekilinin 26/4/2017 tarihinde süre tutum dilekçesi verdiği ve gerekçeli kararın tebliğinden sonra gerekçeli istinaf dilekçesi sunacağını bildirdiği, 8/5/2017 tarihinde gerekçeli karar tebliğ edilmişse de başvurucunun 8 günlük başvuru süresinden sonra 23/5/2017 tarihinde gerekçeli istinaf dilekçesini sunduğu belirtilmiştir. Süresinden sonra sunulan gerekçeli istinaf dilekçesine değer verilmeyeceği belirtilerek dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere, 6100 sayılı Kanun'un  maddesine göre kamu düzenine aykırılık da tespit edilmediği ifade edilmiştir. Karar başvurucuya 25/12/2017 tarihinde tebliğ edilmiştir. Başvurucu 24/1/2018 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur. A. Ulusal Hukuk 6100 sayılı Kanun’un ''Başvuru süresi'' kenar başlıklı  maddesinin (1) numaralı fıkrası şöyledir: "İstinaf yoluna başvuru süresi iki haftadır. Bu süre, ilamın usulen taraflardan her birine tebliğiyle işlemeye başlar. İstinaf yoluna başvuru süresine ilişkin özel kanun hükümleri saklıdır.'' 6100 sayılı Kanun’un ''Katılma yolu ile başvurma'' kenar başlıklı  maddesinin (1) numaralı fıkrası şöyledir: "İstinaf dilekçesi kendisine tebliğ edilen taraf, başvurma hakkı bulunmasa veya başvuru süresini geçirmiş olsa bile, vereceği cevap dilekçesi ile istinaf yoluna başvurabilir. İstinaf yoluna asıl başvuran taraf, buna karşı iki hafta içinde cevap verebilir. 6100 sayılı Kanun’un ''İncelemenin kapsamı'' kenar başlıklı  maddesi şöyledir: "(1)İnceleme, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır. Ancak, bölge adliye mahkemesi kamu düzenine aykırılık gördüğü takdirde bunu resen gözetir.''  Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 30/1/1950 tarihli ve 5521 sayılı mülga İş Mahkemeleri Kanunu'nun  maddesinin ilgili kısmı şöyledir: "İş mahkemelerince verilen nihaî kararlara karşı istinaf yoluna başvurulabilir. Şu kadar ki, para ile değerlendirilemeyen dava ve işler hakkındaki kararlar hariç, miktar veya değeri üç bin Türk lirasını geçmeyen davalar hakkındaki nihaî kararlar kesindir. İstinaf yoluna başvurma süresi, karar yüze karşı verilmişse nihaî kararın taraflara tefhimi, yokluklarında verilmiş ise tebliği tarihinden itibaren sekiz gündür.Bölge adliye mahkemesinin para ile değerlendirilemeyen dava ve işler hakkındaki kararları ile miktar veya değeri kırk bin Türk lirasını geçen davalar hakkındaki nihaî kararlara karşı tebliğ tarihinden başlayarak sekiz gün içinde temyiz yoluna başvurulabilir...."B. Uluslararası Hukuk Konu hakkında ilgili hukuk için bkz. Groseri Gıda ve İhtiyaç Maddeleri Ticaret ve Sanayi Ltd. Şti., B. No: 2017/29997, 31/10/2018, §§ 25-