Haklar: Adil yargılanma hakkı (Medeni Hak ve Yükümlülükler)

Başvuru, rütbe geri alma işleminin iptali istemiyle açılan davada ceza yargılaması sonucunun beklenmemesi nedeniyle masumiyet karinesinin; davanın hukuka aykırı olarak reddedilmesi nedeniyle de adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.    Başvuru 12/5/2014 tarihinde yapılmıştır. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.   Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar özetle şöyledir: Başvurucu, Türk Silahlı Kuvvetleri (TSK) bünyesinde jandarma uzman çavuş olarak görev yapmakta iken 30/8/2012 tarihli işlemle terfi etmiştir. İzin almadan yurt dışına çıktığının tespit edilmesi üzerine başvurucu hakkında müteaddit defa yabancı memlekete firar suçu isnadıyla iddianame düzenlenmiş ve dava açılmıştır. Yargılama devam ederken 28/6/2013 tarihli işlem uyarınca, hakkında soruşturma yürütülüyor olması nedeniyle başvurucunun terfisi geri alınmıştır. Başvurucu, terfinin geri alınması işleminin iptali istemiyle Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Birinci Dairesi (Mahkeme) nezdinde iptal davası açmıştır.  Mahkeme 18/3/2014 tarihli kararıyla öncelikle 28/5/1988 tarihli ve 3466 sayılı Uzman Jandarma Kanunu, 27/7/1967 tarihli ve 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu ve Uzman Jandarma Atama Sicil Yönetmeliği uyarınca hakkında firar nedeniyle soruşturma yürütülen personelin terfisinin yapılmayacağını ve yapılanların da geri alınacağını tespit etmiştir. Ayrıca, hakkında soruşturma yürütülen personelin eylemlerinin suça vücut verip vermeyeceğinin ceza yargılamasının konusu olduğunu vurgulayan Mahkeme, ceza yargılaması sonunda beraat edilmesi durumunda da lehe nasıp düzeltilmesinin yapılabileceğini belirtmiştir. Sonuç olarak firar suçu nedeniyle hakkında dava açılmış bulunan başvurucunun terfisinin geri alınması işleminde hukuka aykırılık bulunmadığını saptayan Mahkeme davanın reddine hükmetmiştir.Diğer taraftan başvurucu hakkında açılan ceza davasında, Kara Kuvvetleri Komutanlığı  Kolordu Komutanlığı Askeri Mahkemesi 11/11/2013 tarihli ilamıylafarklı tarihlerdeki yurt dışına izinsiz çıkış eylemlerinden ötürü müteaddit defa yabancı memlekete firar suçunu işlediği gerekçesiyle başvurucunun dört kez 5 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına hükmedip hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar vermiştir.  Başvurucu, terfinin geri alınması işleminin iptali istemiyle açtığı davanın reddine dair kesin hükmü 14/4/2014 tarihinde tebellüğ ettikten sonra 12/5/2014 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.  3466 sayılı Kanun'un  maddesinin birinci fıkrası şöyledir: "Açığa çıkarılan, tutuklanan veya firar ve izin tecavüzünde bulunan, cezası infaz edilmekte olan uzman jandarmalar hakkında 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanununun 65 inci maddesi hükümlerine göre işlem yapılır" 926 sayılı Kanun'un  maddesinin (e) bendinin ilgili kısmı şöyledir: "Terfi sırasına girenlerden; ...  Kısa süreli kaçma ve izin süresini geçirme hariç, firar veya izin tecavüzünde bulunmuş olanlar ile firar veya izin tecavüzüne devam edenlerin,  Terfileri ve kademe ilerlemeleri yapılmaz. ..." Jandarma Genel Komutanlığının 21/12/2001 tarihli ve 445292 sayılı emri ile yayımlanan Uzman Jandarma Atama Sicil Yönetmeliği'nin  maddesinin birinci fıkrası ile (c) bendi şöyledir: "Rütbelerine ait bekleme süresi içinde açığa çıkarılanlar, tutuklananlar, kısa süreli kaçma veya izin süresini geçirme hariç olmak üzere firar veya izin tecavüzünde bulunanlar hakkında, bu durumları yokmuş gibi terfi ve kademe ilerlemesi ile ilgili hazırlıklar yürütülür. Rütbe terfisi ve kademe ilerlemesi yapılacak: ... c. Bu personelden : (1) Terfi veya kademe ilerlemesi yapacağı yılın 30 Ağustos tarihinde firar veya izin tecavüzleri devam edenler ile kısa süreli kaçma ve izin süresini geçirme hariç, olmak üzere, firar veya izin tecavüzünde bulunmuş olup da haklarındaki soruşturma veya duruşmaları devam eden yahut firar veya izin tecavüzü suçundan haklarında verilen mahkûmiyet hükmü henüz kesinleşmemiş bulunanların, terfileri ve kademe ilerlemeleri yapılmaz. Yapılmış olanlar iptal edilir.  (2) Firar veya izin tecavüzü suçları nedeniyle haklarında; kovuşturmaya yer olmadığına, beraetine, muhakemenin men’ine, kamu davasının düşmesine veya ortadan kaldırılmasına karar verilmiş ve hükmü kesinleşmiş bulunanlar, emsalleri terfi etmiş olmak kaydıyla terfi şartlarını haiz iseler, derhâl terfi ettirilirler. Terfi edenlerin yeni rütbe nasıpları, emsallerinin nasıp tarihine; kademe ilerlemesi yapanların kademe ilerlemeleri şartları haiz iseler emsallerinin bulunduğu kademeye götürülür."