Haklar: Yaşam hakkı-Kötü muamele yasağı

Başvuru, gözaltında fiziksel şiddete maruz kalınması ve olay hakkında etkili bir ceza soruşturması yürütülmemesi nedeniyle insan haysiyetiyle bağdaşmayan muamele yasağının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.  Başvurucu, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığınca (Başsavcılık) yürütülen soruşturma kapsamında 16/12/2018 tarihinde Anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etme suçunu işlediği isnadıyla G. isimli kişi ile birlikte yakalanarak gözaltına alınmış ve 24/12/2018 tarihinde tutuklanmıştır. İstanbul Emniyet Müdürlüğü Terörle Mücadele Şube Müdürlüğü görevlilerince düzenlenen 16/12/2018 tarihli tutanakta,  Holding isimli işyerine 12/12/2018 tarihinde bomba yerleştirilmesi eylemini gerçekleştiren şüphelilerin yakalanması için yürütülen soruşturma kapsamında yapılan çalışmada şüpheliler Birgül Mızrak ile kimliği tespit edilemeyen bir erkek şahsın kamera çalışmaları sonucu bulunabileceklerinin belirlendiği, bu kişilerin Ataşehir ilçesi Kayışdağı Mahallesi'nde yer alan adresin karşısındaki boş inşaat önünde görüldükleri, dur ihtarı üzerine fiziki direnerek kaçan şahıslara kademeli olarak zor kullanıldığı ve bu kişilerin yakalanıp kelepçelendikleri belirtilmiştir. Tutanakta yakalanan kişilerin olay yerinde bırakarak kaçmaya çalıştıkları çantalarında 1 adet savunma tipi el bombası, 4 adet torpil ve fitili, 2 adet uyku tulumu ile diğer malzemelerin ele geçirildiği belirtilmiştir. Başvurucu, tutanağı imzadan imtina etmiştir.  Başvurucu hakkında kolluk görevlilerince düzenlenen 16/12/2018 tarihli tutanakta başvurucunun nezarethaneye alınmadan önce üst arama işlemine direnmesi nedeniyle kademeli olarak zor kullanıldığı belirtilmiştir. Yine kolluk görevlilerince 16/12/2018 tarihinde düzenlenen ikinci tutanakta başvurucunun parmak izi alınması işlemine direnmesi nedeniyle kademeli olarak zor kullanıldığı belirtilmiştir. Başvurucu hakkında kolluk görevlilerince düzenlenen 19/12/2018 tarihli Zor Kullanma Tutanağı'nda başvurucunun tükürük örneği alınması işlemine direnmesi nedeniyle kademeli olarak zor kullanıldığı belirtilmiştir. Başvurucu ve diğer şüpheli G.nin gözaltı süresi İstanbul  Sulh Ceza Hâkimliğince 20/12/2018 tarihinde 4 gün uzatılmıştır. Başvurucu, İstanbul  Sulh Ceza Hâkimliğinde 24/12/2018 tarihinde yapılan sorgusunda, sokak ortasında yakalandığını, gözaltında 8 gün müddetince kötü muameleye maruz kaldığını, darp raporlarının Haseki Hastanesinde mevcut olduğunu, taciz edildiğini, fiziki ve psikolojik baskıya maruz kaldığı için 8 gün açlık grevinde bulunduğunu, hangi suç ile suçlandığını anlamadığı için susma hakkını kullanmak istediğini ifade etmiştir.  Başvurucu hakkında Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesince düzenlenen raporlar şöyledir:i. 16/12/2018 tarihli gözaltı giriş raporunda, yüzün sağ tarafında sınırları belirsiz dağınık seyirli kırmızı renkli ekimoz alanları, sol el dorsal yan yüzde yaklaşık 1 cm alanlı doku erezyonu mevcut olduğu,ii. 17/12/2018 tarihli raporda, gözaltı giriş raporunda belirtilen lezyonlar dışında haricen yeni travmatik değişim saptanmadığı,iii. 18/12/2018 tarihli gözaltı uzatım raporunda, gözaltında fiziksel travmaya maruz kaldığını ifade eden başvurucunun sol el sırtı serçe parmağı kökünde 0,1x0,5 cm'lik kabuklu lezyon, alın sağ kısımda birkaç adet 0,2x1 cm kırmızı ekimoz, alın sağ yanakta 3 cm çaplı ve 0,2x1 cm'lik birkaç adet kırmızı ekimoz, sağ göz altında 2 cm çaplı kırmızı renkli ekimoz, sağ üst göz kapağı üzerinde 0,5x2 cm kırmızı renkli ekimoz, sol göz altında 0,3x1,5 cm çaplı kırmızı renkli ekimoz, sol diz arka kısımda 5 cm çaplı daha çok yeşil renkte yeşil-mor renkli heterojen görünümde ekimoz mevcut olduğu,iv. 19/12/2018 tarihli raporda, gözaltı uzatım raporunda belirtilen lezyonlar dışında haricen yeni travmatik değişim saptanmadığı, 20/12/2018 tarihli raporlarda 18/12/2018 tarihli rapor içeriği ile aynı bulguların mevcut olduğu, 21/12/2018 tarihli raporda, gözaltı giriş raporunda belirtilen lezyonlar dışında haricen yeni travmatik değişim saptanmadığı, v. 22/12/2018 tarihli raporda sol göz altında 0,5x1 cm'lik kırmızı ekimoz, sağ üst göz kapağında 0,3 cm çaplı kırmızı renkli ekimoz bulunduğu,vi. 23/12/2018 tarihli raporda, gözaltı giriş raporunda belirtilen lezyonlar dışında haricen yeni travmatik değişim saptanmadığı,vii. 24/12/2018 tarihli raporda gözaltı süresince fiziksel travmaya maruz kalmadığını, 8 gündür sürdürdüğü açlık grevini sona erdireceğini ifade eden başvurucunun vücudunda harici yeni travmatik bulgu olmadığı belirtilmiştir.  Başvurucu 24/12/2018 tarihinde kötü muameleye maruz kaldığı iddiasıyla şikâyetçi olmuştur. Başsavcılık tarafından şikâyet üzerine başlatılan soruşturmada başvurucunun Emniyet Müdürlüğünde bulunduğu tüm zaman dilimini kapsayacak şekilde kameraların kaydettiği görüntüler istenerek bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Bilgisayar programcı bilirkişi tarafından hazırlanan raporda nezarethane video kayıtlarının incelenmesi neticesinde ses kaydı bulunmadığı için bu konuda inceleme yapılamadığı, başvurucunun fiziksel şiddete maruz kaldığına ilişkin görüntü bulunmadığı bildirilmiştir. Alınan bilirkişi ek raporunda ise İstanbul  Sulh Ceza Hâkimliği duruşma salonu önünü gösteren ses kaydı bulunmayan görüntülerin incelenmesinde, başvurucu ile birlikte duruşma salonundan çıkan G.nin kelepçe takmak isteyen polis memurlarına direndiği için yere yatırıldığı, başvurucunun bu sırada direnmediği, görüntü kayıtlarının sonlanması nedeniyle sonrasında başvurucunun fiziksel şiddete maruz kalıp kalmadığının tespit edilemediği bildirilmiştir. Başsavcılık tarafından İstanbul Emniyet Müdürlüğü Terörle Mücadele Şube Müdürlüğünde görevli polis memurları hakkında işkence yapma suçundan yürütülen soruşturmada 13/9/2019 tarihinde kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmiştir. Kararda, şüphelilerin mağdurlara yasal yetkilerini aşarak ihbara konu eylemi gerçekleştirecek fiilleri işlediklerine dair kamu davası açmayı gerektirir kanıt ve emare elde edilemediği gerekçesi açıklanmıştır.  Başvurucunun yakalama sırasında, araç içinde ve gözaltı sırasında fiziksel şiddete, hakaret ve tehdide maruz kaldığını, yüzünün morluk ve şişliklerle kaplandığını, fotoğraflarının sosyal medyada tepkilere yol açtığını belirterek karara yaptığı itiraz İstanbul  Sulh Ceza Hâkimliğince itirazın yerinde görülmediği belirtilerek reddedilmiştir. Başvurucu, kararı 19/2/2020 tarihinde öğrendikten sonra 17/3/2020 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.