Haklar: Adil yargılanma hakkı (Medeni Hak ve Yükümlülükler)

Başvuru, bir kısım işçilik alacağının tahsiline karar verilmesi istemiyle açılan davanın aynı maddi olguya ilişkin davada verilen kararın aksi sonucuna ulaşılarak reddedilmesi nedeniyle hakkaniyete uygun yargılanma hakkının ve uzun süren yargılama nedeniyle de makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.  Başvuru 18/12/2018 tarihinde yapılmıştır. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına gönderilmiştir.  Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir: Başvuru formuna göre başvurucu, 10/4/2008 tarihinden itibaren piyasada J.G. adıyla anılan JMG Turizm ve Ticaret A.Ş.nin (JMG A.Ş.) Antalya ofisinde pbx operatörü ve finans personeli olarak çalışmıştır. Yine başvuruya göre JMG A.Ş. ve F.nin işlettiği tüm otel ve merkez ofis personeli ile işletme malzemeleri TTOHL Otel Hizmetleri Turizm ve Ticaret A.Ş.ye (Şirket) 2010 yılında devredilmiş, başvurucu aynı işyerinde benzer koşullarda çalışmıştır. Başvurucunun 5/6/2011 tarihinde iş akdi feshedilmiştir. Başvurucu 28/6/2011 tarihinde iş sözleşmesinin haksız olarak sona erdirildiğini iddia ederek çeşitli kalemlerden oluşan alacaklarının yasal faizi ile birlikte tahsili talebiyle Şirket aleyhine alacak davası açmıştır. Antalya  İş Mahkemesi (Mahkeme) 6/10/2015 tarihinde davayı reddetmiştir. Gerekçeli kararda; davacının iş akdinin başka bir şirket tarafından JMG A.Ş.nin sözleşmesinin feshedilmesiyle son bulduğu, JMG A.Ş.nin davacının o döneme kadar olan kıdem, ihbar ve yıllık izin ücreti alacaklarından sorumlu olduğu, davanın bu döneminin JMG A.Ş.ye yöneltilebileceği, 8/3/2010 tarihinde davalı Şirket ile kurulan iş ilişkisinin yeni bir iş sözleşmesi olduğu, başvurucuya davalı emrinde geçen çalışma süresine tekabül eden kıdem, ihbar tazminatı ve yıllık izin alacaklarının ödenmiş olduğu, bakiye alacak bulunmadığının 7/6/2011 tarihli ibranameden anlaşıldığı, bu hususların Antalya  İş Mahkemesinin E.2014/891-899, 579 sayılı dosyalarındaki bozma ilamı kapsamında alınan bilirkişi raporları ve tanık anlatımları doğrultusunda sabit olduğu belirtilmiştir. Başvurucu 9/10/2015 tarihinde mahkeme kararına karşı temyiz yoluna başvurmuştur. Yargıtay  Hukuk Dairesi (Daire) 25/10/2018 tarihinde temyiz istemini, mahkeme kararının usul ve yasaya uygun olduğunu belirterek esastan reddetmiştir. Nihai karar başvurucuya 19/11/2018 tarihinde tebliğ edilmiştir. Başvurucu 18/12/2018 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur. Başvurucu, kendisi ile aynı durumda olan kişinin açmış olduğu davada maddi olgunun farklı değerlendirildiğini iddia ettiği Yargıtay  Hukuk Dairesinin 2/10/2013 tarihli ve E.2013/22603, K.2013/15978 sayılı kararı ile onanan Antalya  İş Mahkemesinin 15/7/2013 tarihli ve E.2012/113, K.2013/371 sayılı kararının ilgili kısmı şu şekildedir:"...Davacının iş sözleşmesi 2012 tarihinde sona erdirilmiş dava 2012 tarihinde açılmış olmakla süresindedir.İş yerinde çalışan sayısı 30 kişiden fazla olup davacı 2002 yılından bu yana davalı işyerinde belirsiz süreli sözleşme ile çalışmakla iş yerindeki pozisyonu da gözetildiğinde iş güvencesi kapsamındadır. Geçerli feshin varlığını işveren ispatlamalıdır.Davacının iş sözleşmesi şirket bünyesindeki yeni yapılanmadan dolayı alınan karar gereğince muhasebe müdürü pozisyonunun kaldırılması başkaca istihdam edilecek iş yerinin bulunmaması gerekçesi ile 4857 Sayılı İş kanunun maddesi gereğince feshedilmiştir. İşveren işletmesel karar alabilir. Karar yerindelik denetimine tabi değilse de tutarlılık ve keyfilik denetimine tabidir. Ayrıca feshe son çare olarak başvurulması ilkesine uyulması gerekmektedir. Eski ve yeni organizasyon şemalarının incelenmesinde muhasebe bölümü mevcuttur, Ancak şeflik pozisyonu ile yeni yapıda yer almıştır. Benzer şekilde iş akdi sona erdirilen işçilerin açtıkları İstanbul, Manavgat, Alanya mahkemelerinde görülen davalarda feshin geçersizliğine karar verilmiştir.Bunlardan  İş Mahkemesinin karar gerekçesinde davalı şirketin değişik işyerlerinde muhasebe bölümüne 46 kişi alındığı bunlardan birinin davacı ile aynı pozisyon olan muhasebe müdürlüğüne alındığı böylece davacının yaptığı işe olan ihtiyacın ortadan kalktığı ispatlanmadığı hususuna yer verilmiştir. Manavgat mahkemesinde benzer gerekçeler ile feshin geçersizliğine karar verilmiştir. İşverenler arasında işyeri devri bulunduğundan davacının tüm çalışma döneminden davalı şirketin sorumluluğu bulunmaktadır. Sonuç olarak gerek mahkememizce yapılan yargılama, toplanan deliller, bilirkişi raporu gerekçe emsal mahkeme kararları ve bu kararlara esas alınan raporlara göre davalı taraf feshin geçerli nedene dayandığını davacının istihdam fazlası duruma düştüğünü, işletmesel kararın tutarlılıkla uygulandığını ve feshe son çare olarak başvurulduğu hususunu kanıtlayamadığından davanın kabulüne..."  22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanunu'nun ''İşyerinin veya bir bölümünün devri'' kenar başlıklı  maddesi şöyledir: "İşyeri veya işyerinin bir bölümü hukukî bir işleme dayalı olarak başka birine devredildiğinde, devir tarihinde işyerinde veya bir bölümünde mevcut olan iş sözleşmeleri bütün hak ve borçları ile birlikte devralana geçer.Devralan işveren, işçinin hizmet süresinin esas alındığı haklarda, işçinin devreden işveren yanında işe başladığı tarihe göre işlem yapmakla yükümlüdür.Yukarıdaki hükümlere göre devir halinde, devirden önce doğmuş olan ve devir tarihinde ödenmesi gereken borçlardan devreden ve devralan işveren birlikte sorumludurlar. Ancak bu yükümlülüklerden devreden işverenin sorumluluğu devir tarihinden itibaren iki yıl ile sınırlıdır.Tüzel kişiliğin birleşme veya katılma ya da türünün değişmesiyle sona erme halinde birlikte sorumluluk hükümleri uygulanmaz.Devreden veya devralan işveren iş sözleşmesini sırf işyerinin veya işyerinin bir bölümünün devrinden dolayı feshedemez ve devir işçi yönünden fesih için haklı sebep oluşturmaz. Devreden veya devralan işverenin ekonomik ve teknolojik sebeplerin yahut iş organizasyonu değişikliğinin gerekli kıldığı fesih hakları veya işçi ve işverenlerin haklı sebeplerden derhal fesih hakları saklıdır.Yukarıdaki hükümler, iflas dolayısıyla malvarlığının tasfiyesi sonucu işyerinin veya bir bölümünün başkasına devri halinde uygulanmaz." 4857 sayılı Kanun'un "Feshin geçerli sebeplere dayandırılması" kenar başlıklı  maddesi şöyledir:"Otuz veya daha fazla işçi çalıştıran işyerlerinde en az altı aylık kıdemi olan işçinin belirsiz süreli iş sözleşmesini fesheden işveren, işçinin yeterliliğinden veya davranışlarından ya da işletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan geçerli bir sebebe dayanmak zorundadır. (Ek cümle: 10/9/2014-6552/2 md.) Yer altı işlerinde çalışan işçilerde kıdem şartı aranmaz..." 4857 sayılı Kanun'un "Fesih bildirimine itiraz ve usulü" kenar başlıklı  maddesinin olay tarihinde yürürlükte olan hâlinin ilgili kısmı şöyledir:"İş sözleşmesi feshedilen işçi, fesih bildiriminde sebep gösterilmediği veya gösterilen sebebin geçerli bir sebep olmadığı iddiası ile fesih bildiriminin tebliği tarihinden itibaren bir ay içinde iş mahkemesinde dava açabilir. ...Feshin geçerli bir sebebe dayandığını ispat yükümlülüğü işverene aittir. İşçi, feshin başka bir sebebe dayandığını iddia ettiği takdirde, bu iddiasını ispatla yükümlüdür."