Haklar: Kişi özgürlüğü ve güvenliği hakkı

Başvuru, iddianamede belirtilmeyen bir suçtan dolayı cezalandırılması ve kayda alınan iletişim içeriklerinin katalog suçlar arasında yer almayan görevi kötüye kullanma suçu yönünden delil olarak kullanılması nedenleriyle adil yargılanma hakkının; haksız olarak tutuklu kalması nedeniyle özgürlük ve güvenlik hakkının ihlal edildiği iddiaları hakkındadır.  Başvuru, 22/4/2013 tarihinde Kurşunlu Asliye Hukuk Mahkemesi vasıtasıyla yapılmıştır. Dilekçe ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinde, belirlenen eksiklikler tamamlatılmış ve Komisyona sunulmasına engel bir eksikliğin bulunmadığı tespit edilmiştir. Birinci Bölüm İkinci Komisyonunca, 30/5/2014 tarihinde, kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına, dosyanın Bölüme gönderilmesine karar verilmiştir. OLAYLAR VE OLGULARA. Olaylar Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar özetle şöyledir: Başvurucu, “bir kimseyi fuhuşa teşvik etmek veya yaptırma veya aracılık ettirme, suç işlemek amacıyla kurulmuş örgüte üye olma ve yardım etme, fuhuş amacıyla ülkeye insan sokma suçuna yardım etme” suçlarını işlediği iddiasıyla Adıyaman Sulh Ceza Mahkemesinin 21/7/2007 tarih ve 2007/131 Sorgu sayılı kararıyla tutuklanmıştır.  Adıyaman Sulh Ceza Mahkemesi, soruşturma evresinde yaptığı değerlendirme sonucunda 10/9/2007 tarih ve 2007/1048 sayılı kararıyla başvurucunun tahliyesine karar vermiştir.  Adıyaman Cumhuriyet Başsavcılığının 1/10/2007 tarih ve E.2007/1501 sayılı iddianamesiyle başvurucu dışındaki dokuz sanık hakkında “suç işlemek amacıyla örgüt kurma”, “fuhuşa teşvik, aracılık ve yer temin etme” suçlarını işledikleri iddiasıyla Adıyaman  Asliye Ceza Mahkemesinde kamu davası açılmıştır. Aynı iddianamede başvurucunun, suç delillerini bildirmemek suçundan da cezalandırılması talep edilmiştir. UYAP sisteminden erişilen bilgilere göre, başvurucu, yargılamanın 12/11/2007 tarihli ilk celsesinde duruşmaya çıkarak mahkeme önünde hazır bulunma hakkından faydalanmış ve susma hakkını kullanmıştır. Yargılamanın 3/12/2007 tarihli üçüncü celsesinde, savunmasını müdafii huzurunda yapmış ve duruşmaların büyük çoğunluğuna katılarak aleyhindeki iddia ve görüşlere karşı beyanda bulunmuştur. Adıyaman  Asliye Ceza Mahkemesi, 9/12/2010 tarihli görevsizlik kararıyla dosyayı, sanıklara isnat edilen eylemin 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun  maddesinde yer alan insan ticareti suçunu oluşturma ihtimaline binaen bu suçtan kovuşturma yapılmak üzere Adıyaman Ağır Ceza Mahkemesine göndermiştir.  Görevsizlik kararının Yargıtay  Ceza Dairesinin 10/6/2011 tarihli ve E.2011/6705, K.2011/4666 sayılı kararıyla kaldırılması üzerine, Adıyaman  Asliye Ceza Mahkemesince dosya yeniden ele alınmıştır.  Yargılamanın 29/1/2013 tarihli son (hüküm) celsesinde, başvurucunun üzerine atılı suçun “görevi kötüye kullanma suçu”na dönüşme ve hakkında 5237 sayılı Kanun’un  maddesinin (1) numaralı fıkrası ve  maddesinin (1) numaralı fıkrasının uygulanması ihtimaline binaen 17/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun  maddesi gereğince başvurucuya ek savunma hakkı tanınmış, başvurucu süre talebinde bulunmayarak ek savunmasını aynı celsede yapmıştır.  Mahkeme, 29/1/2013 tarihli ve E.2011/436, K.2013/47 sayılı kararıyla başvurucunun “görevi kötüye kullanma” suçundan 6 ay 7 gün hapis cezasıyla cezalandırılmasına ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar vermiştir. Kararın gerekçesinin ilgili kısmı şu şekilde kaleme alınmıştır: “…Sanıkların hazırlık ve kovuşturma aşamalarında vermiş oldukları birbirleriyle uyumsuz ve tutarsız savunmalarına, arama tutanakları, doktor raporları, tanık beyanları ve iletişimin tespiti tutanakları karşısında suçtan kurtulmaya yönelik olduklarından itibar edilmemiştir. … Sanıklardan Mahmut'un [Başvurucu] ise; olay tarihinde … Emniyet Müdürlüğü Trafik Şube Müdürlüğü'nde polis memuru olarak görev yaptığı, … emniyet teşkilatı tarafından komplo kurulduğu ve alacaklı olduğu sanıkların ne işle meşgul olduklarını öğrenmek amacı ile hareket ettiği yönündeki savunmalarına hiç bir şekilde hayatın olağan akışına uygun bulunmadığından itibar edilmemiştir. Her ne kadar sanıklardan Mahmut'un üzerine atılı suç, suçu bildirmeme olarak belirtilmiş ise de; sanığın görevini kötüye kullandığı, bu şekilde kendisine mağdur bayanlarla birlikte olmak suretiyle menfaat temin ettiği anlaşıldığından görevi kötüye kullanma suçundan mahkumiyetine karar vermek gerekmiştir. CMK’nun 231/5-6 maddeleri gereğince, sanığa yüklenen suçtan dolayı yapılan yargılama sonunda hükmolunan cezanın, iki yıldan az süreli hapis cezası olması, sanığın suç tarihi itibariyle tekerrüre esas sabıkasının bulunmaması, kamunun uğradığı somut bir zararının olmaması, göz önünde bulundurulduğunda, yeniden suç işlemeyeceği hususunda mahkememizde olumlu kanaat oluştuğundan takdiren hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılması hükümleri uygulanmıştır…” Bu karara yapılan itiraz ise Adıyaman  Ağır Ceza Mahkemesinin 6/3/2013 tarih ve 2013/171 Değişik İş sayılı kararıyla reddedilmiş ve karar bu şekilde kesinleşmiştir. Başvurucu ret kararından, 21/3/2013 tarihinden haberdar olmuştur. Başvurucu, 22/4/2013 tarihinde Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunmuştur.B. İlgili Hukuk 5237 sayılı Kanun’un  maddesinin (1) numaralı fıkrası şöyledir: “Kanunda ayrıca suç olarak tanımlanan haller dışında, görevinin gereklerine aykırı hareket etmek suretiyle, kişilerin mağduriyetine veya kamunun zararına neden olan ya da kişilere haksız bir menfaat sağlayan kamu görevlisi, altı aydan iki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.” 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun  maddesinin (5), (6), (8), (10) ve (12) numaralı fıkraları şöyledir: "(5) (Ek: 6/12/2006-5560/23 md.) Sanığa yüklenen suçtan dolayı yapılan yargılama sonunda hükmolunan ceza, iki yıl(2) veya daha az süreli hapis veya adlî para cezası ise; mahkemece, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilebilir. Uzlaşmaya ilişkin hükümler saklıdır. Hükmün açıklanmasının geri bırakılması, kurulan hükmün sanık hakkında bir hukukî sonuç doğurmamasını ifade eder.  (6) (Ek: 6/12/2006-5560/23 md.) Hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilebilmesi için;  a) Sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmamış bulunması, b) Mahkemece, sanığın kişilik özellikleri ile duruşmadaki tutum ve davranışları göz önünde bulundurularak yeniden suç işlemeyeceği hususunda kanaate varılması,  c) Suçun işlenmesiyle mağdurun veya kamunun uğradığı zararın, aynen iade, suçtan önceki hale getirme veya tazmin suretiyle tamamen giderilmesi, gerekir. (Ek cümle: 22/7/2010 - 6008/7 md.) Sanığın kabul etmemesi hâlinde, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmez. (7) (Ek: 6/12/2006-5560/23 md.) Açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilen hükümde, mahkûm olunan hapis cezası ertelenemez ve kısa süreli olması halinde seçenek yaptırımlara çevrilemez.  (8) (Ek: 6/12/2006-5560/23 md.) Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının verilmesi halinde sanık, beş yıl süreyle denetim süresine tâbi tutulur. (Ek cümle: 18/6/2014-6545/72 md.) Denetim süresi içinde, kişi hakkında kasıtlı bir suç nedeniyle bir daha hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilemez. Bu süre içinde bir yıldan fazla olmamak üzere mahkemenin belirleyeceği süreyle, sanığın denetimli serbestlik tedbiri olarak; a) Bir meslek veya sanat sahibi olmaması halinde, meslek veya sanat sahibi olmasını sağlamak amacıyla bir eğitim programına devam etmesine,  b) Bir meslek veya sanat sahibi olması halinde, bir kamu kurumunda veya özel olarak aynı meslek veya sanatı icra eden bir başkasının gözetimi altında ücret karşılığında çalıştırılmasına, c) Belli yerlere gitmekten yasaklanmasına, belli yerlere devam etmek hususunda yükümlü kılınmasına ya da takdir edilecek başka yükümlülüğü yerine getirmesine, karar verilebilir. Denetim süresi içinde dava zamanaşımı durur. … (10) (Ek: 6/12/2006-5560/23 md.)Denetim süresi içinde kasten yeni bir suç işlenmediği ve denetimli serbestlik tedbirine ilişkin yükümlülüklere uygun davranıldığı takdirde, açıklanması geri bırakılan hüküm ortadan kaldırılarak, davanın düşmesi kararı verilir.  … (12) (Ek: 6/12/2006-5560/23 md.) Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararına itiraz edilebilir.  ..."