Haklar: İfade özgürlüğü

Başvuru; terör örgütü kurma ve yönetme, terör propagandası yapma ve terörizmin finansmanı suçlarından dolayı başlatılan ceza soruşturması sırasında verilen kayyım atama kararı nedeniyle mülkiyet hakkı ile ifade ve basın özgürlüklerinin ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.  Başvurular 21/4/2016, 27/4/2016 ve 13/5/2016 tarihlerinde yapılmıştır. Komisyon, başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar vermiştir. 2016/7963 ve 2016/9144 numaralı başvurular incelenen başvuruyla birleştirilmiştir. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık görüşünü bildirmiştir.   Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar özetle şöyledir:A. FETÖ/PDY Yapılanmasına ve Darbe Girişimine İlişkin Genel Bilgiler Fetullahçı Terör Örgütü (FETÖ) ve/veya Paralel Devlet Yapılanmasına (PDY) ve darbe girişimine ilişkin genel bilgiler için bkz. Aydın Yavuz ve diğerleri [GK], B. No: 2016/22169, 20/6/2017, §§ 12- FETÖ/PDY'nin mali yapılanmasına ilişkin genel bilgiler için bkz. Hamdi Akın İpek, B. No: 2015/17763, 24/5/2018, § B. Bireysel Başvuruya İlişkin Süreç Olay tarihinde Zaman ve Today's Zaman adlı gazeteler ile Aksiyon adlı dergi Feza Gazetecilik Anonim Şirketinin (Şirket) bünyesinde faaliyet göstermektedir. Başvurucular Mehmet Akif Afşar, Hüseyin Döğme, Behçet Akyar, Hüseyin Turan ve Cevdet Türkyolu o dönemde Şirketin ortaklarıdır; diğer başvuruculardan Hamit Bilici Zaman gazetesinin, Sevgi Akarçeşme ise Today's Zaman gazetesinin genel yayın yönetmenidir.  İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı 3/3/2016 tarihinde Şirkete 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun  maddesi gereğince kayyım atanmasını talep etmiştir. Talep yazısında; Zaman gazetesinin FETÖ'nün kurucusu ve yöneticisi F.G.nin emir ve talimatları doğrultusunda hareket ettiğini, örgüt üyelerinin gazeteye yardım amacıyla para topladıkları, gazete satışını arttırmaya çalıştıkları, Tahşiye ve Şike soruşturmalarının gazetenin binasında örgüt yöneticileri tarafından karar verilerek uygulamaya sokulduğu, bu hâliyle de örgüt ile Şirketin fikir ve eylem birliği içerisinde olduğu belirtilmiştir. Başsavcılık; FETÖ/PDY'nin üst düzey yöneticilerinin PKK'nın yöneticileri ile yurt dışında görüşmeler yaptığını, FETÖ/PDY'nin Türkiye Cumhuriyeti Hükûmetini ortadan kaldırmaya veya görevini yapmasını kısmen veya tamamen engellemeyi planladığını ve bu amaçla çeşitli kumpaslar gerçekleştirdiğini açıklamıştır. Şirketin FETÖ/PDY'ye ait olduğunu ve Zaman gazetesinin örgütün amacına hizmet eden yayınlar yaptığını ifade eden Başsavcılık, Şirketin bünyesinde faaliyet gösteren Zaman gazetesinin örgüt yöneticilerinin emir ve talimatları ile örgüt ve üyelerini övücü ve örgüt amacını gerçekleştirmeye yönelik yayınlar yaptığını ifade etmiştir. İstanbul  Sulh Ceza Hâkimliği 4/3/2016 tarihinde talebi kabul ederek başvurucuların ortağı olduğu Şirkete FETÖ/PDY ile bağlantısı olduğu iddiasıyla 5271 sayılı Kanun'un  maddesi uyarınca kayyım atanmasına karar vermiştir. Kararda, kayyım olarak atanan kişilerin yönetim organının tüm yetkilerine sahip olduğu belirtilerek Şirketin yönetim organının yetkilerinin tümü ile bu kayyımlara devredildiğine ve yeni yönetim organının bu kayyımlarca oluşturulmasına karar verilmiştir. Kararın gerekçesinde;i. FETÖ/PDY'nin devlet içerisinde örgütün amaçlarını gerçekleştirmek amacıyla gizli bir paralel yapılanma kurduğu, devlet kademelerine sızmış örgüt üyeleri vasıtasıyla örgütün amacı çerçevesinde gerçekleştirilen yasal görünümlü operasyonlara zemin hazırlandığı, operasyonlarda medyanın gücünden faydalanılarak gündem oluşturulduğu, örgütün amacı kapsamında sürekli yapılan yayınlarla Zaman gazetesinin baskı aracı olarak kullanıldığı, ii. Örgüt lideri F.G. hakkında silahlı terör örgütü kurma ve yönetme, Türkiye Cumhuriyeti Hükûmetini ortadan kaldırmaya veya görevini yapmasını engellemeye teşebbüs etme ve devletin gizli kalması gereken belgelerini siyasal veya askeri casusluk amacıyla temin etme suçlarından yakalama kararı çıkartıldığını,iii. Dinlenen tanık beyanlarına göre Şirket uhdesinde bulunan Zaman gazetesinin FETÖ/PDY amaçlarına hizmet eder yayınlar yaptığını, gazetenin bizzat örgüt lideri tarafından yönetildiği, gazetede yer alacak haber ve yazıların öncesinden F.G.ye gönderildiği, onun kontrolünden geçtikten sonra yayınlandığı, örgütün yasa dışı faaliyetlerinin gazete aracılığıyla meşru gösterilmeye çalışıldığı,iv. Zaman gazetesinin günlük satış sayısı düşük olmasına karşın gerçeğe aykırı beyanlar ile tirajının yüksek gösterilerek haksız kazanç elde edildiği, bu suretle örgüte gelir sağlandığı,v. Şirketin terör örgütünün faaliyetleri kapsamında ve örgüt faaliyetlerine destek olacak şekilde kullanıldığına dair kuvvetli suç şüphesinin bulunduğu, Şirket faaliyetlerinin katalog suçlar kapsamına girdiği, delillerin toplanması ve maddi gerçeğin ortaya çıkarılması için kayyım atanması gerektiği belirtilmiştir. Başvurucular kayyım atama kararına itiraz etmiştir. İtirazları inceleyen sulh ceza hâkimlikleri, kayyım atama kararının usul ve yasaya aykırılık içermediğini belirterek itirazları reddetmiştir. Nihai kararlar başvuruculara 28/3/2016 ve 20/4/2016 tarihlerinde tebliğ edilmiştir. Bireysel Başvuru Sonrası Süreç Olağanüstü hâl ilan edildikten sonra 27/7/2016 tarihli ve 29783 sayılı  Mükerrer Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 668 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınması Gereken Tedbirler ile Bazı Kurum ve Kuruluşlara Dair Düzenleme Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname (KHK) ile Zaman ve Today's Zaman gazeteleri, Aksiyon dergisi, Irmak TV ve Cihan Haber Ajansı kapatılmıştır. 17/8/2016 tarihli ve 29804 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 670 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Olağanüstü Hal Kapsamında Alınması Gereken Tedbirler Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin  maddesinin (3) numaralı fıkrasında kapatılan kurum, kuruluş, özel radyo ve televizyonlar, gazete, dergi, yayınevi ve dağıtım kanallarının bağlı oldukları şirketlerin faaliyetleri sonlandırılarak ticari sicil kayıtlarının resen terkin edileceği düzenlenmiştir. Bu kapsamda Şirketin kaydı 24/8/2016 tarihinde ticaret sicilinden resen terkin edilmiştir.   İlgili hukuk için bkz. Hamdi Akın İpek, §§ 35-