Haklar: Adil yargılanma hakkı (Medeni Hak ve Yükümlülükler)

Başvuru, terfi işlemlerine ilişkin olarak açılan iptal davasının süre aşımı yönünden reddedilmesi nedeniyle mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.   Başvuru 3/12/2015 tarihinde yapılmıştır. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.   Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar özetle şöyledir: Başvurucu, Süleyman Demirel Üniversitesi Senirkent Meslek Yüksek Okulu Bilgisayar Destekli Tasarım ön lisans programından 2003 yılında mezun olmuştur.  Başvurucu, Kara Kuvvetleri Komutanlığı tarafından açılan sınavda başarılı olması üzerine 30/8/2004 tarihi itibarıyla Türk Silahlı Kuvvetleri (TSK) bünyesinde astsubay çavuş olarak çalışmaya başlamıştır.  Başvurucu 20/5/2014 tarihinde Millî Savunma Bakanlığına başvurarak ön lisans eğitim süresinin terfilerinde dikkate alınmaması nedeniyle geç terfi ettiğini belirterek nasıplarının geri götürülmesi talebinde bulunmuştur.  Bu talep 14/7/2014 tarihli işlemle reddedilmiştir.  Başvurucu 14/7/2014 tarihinde meslektaşları ile birlikte Kamu Denetçiliği Kurumuna başvurmuştur. Bu başvuruda nasıp tarihlerine ilişkin uygulamadan dolayı şikâyette bulunmuşlardır. Kamu Denetçiliği Kurumu 2004 yılında astsubay çavuş olarak nasbedilen ve altı yıl terfi bekleme süresi ile 2010 yılında astsubay üstçavuşluğa terfi ettirilen şikâyetçilerin taleplerine ilişkin başvuru hakkını yasal süre içinde kullanmadıklarını belirterek istemin incelenmemesi yönünde karar vermiştir. 29/12/2014 tarihli bu karar başvurucuya 7/1/2015 tarihinde tebliğ edilmiştir. Başvurucu 27/2/2015 tarihinde Millî Savunma Bakanlığının 14/7/2014 tarihli nasıp düzeltme talebinin reddine dair işleminin iptali istemiyle Askeri Yüksek İdare Mahkemesi (AYİM) nezdinde dava açmıştır.  AYİM Birinci Dairesi (Mahkeme) 7/4/2015 tarihli kararıyla davayı süre aşımı yönünden reddetmiştir. Ret gerekçesinde öncelikle dava açma süresine ilişkin ilkelere yer verilmiş ve işlemin yazılı bildiriminin söz konusu olmadığı veya tespit edilemediği durumlarda öğrenme (ıttıla) tarihinin dava süresinin başlangıcına esas alınabileceği hatırlatılmıştır. Başvurucunun aldığı eğitim nedeniyle 2007 yılı yerine 2005 yılında astsubay üstçavuşluk rütbesine terfi etmesi gerektiğini ileri sürdüğü ifade edilmiştir. Ancak başvurucunun 30/8/2005 tarihi itibarıyla astsubay üstçavuş rütbesine terfi ettirilmediğinden bizzat terfi dönemini yaşayarak haberdar olduğu vurgulanmıştır. Bu nedenle de astsubay üstçavuşluğa ilişkin nasıp tarihine ilişkin olarak 2015 yılında açılan davanın süre aşımına uğradığı sonucuna varılmıştır. Astsubay kıdemli üstçavuşluk rütbesine ilişkin olarak ise başvurucunun 14/7/2014 tarihli işlemden en geç astsubay kıdemli üstçavuş rütbesine terfi ettirilmediği 30/8/2014 tarihi itibarıyla haberdar olduğu ifade edilerek bu tarihten itibaren altmış günlük yasal süre geçildikten sonra 27/2/2015 tarihinde açılan davanın süre aşımına uğradığı belirtilmiştir. Diğer taraftan başvurunun Kamu Denetçiliği Kurumuna yaptığı başvurunun dava süresini durduracak nitelikte olmadığı da ifade edilmiştir.  Süre aşımı yönünden ret hükmüne yönelik karar düzeltme istemi mahkemenin 27/10/2015 tarihli kararıyla reddedilmiştir.  Başvurucu nihai kararı 18/11/2015 tarihinde tebellüğ etmesinin ardından 3/12/2015 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.   4/7/1972 tarihli ve 1602 sayılı mülga Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Kanunu’nun "Dava açma süresi" kenar başlıklı  maddesinin ilk cümlesi şöyledir:"Askeri Yüksek İdare Mahkemesinde dava açma süresi her çeşit işlemlerde yazılı bildirim tarihinden itibaren kanunlarda ayrı süre gösterilmeyen hallerde altmış gündür." 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu'nun "Başvuru ve usulü" kenar başlıklı  maddesinin sekizinci fıkrası şöyledir: "Dava açma süresi içinde yapılan başvuru, işlemeye başlamış olan dava açma süresini durdurur."