Haklar: Maddi ve manevi varlığın korunması hakkı

Başvuru, Yeni Şafak gazetesi ve gazetenin internet sitesinde başvurucu hakkında çıkan haberler nedeniyle kişilik haklarının zedelendiği ve masumiyet karinesinin ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.  2014/5369 sayılı başvuru 1/4/2014 tarihinde İstanbul Anadolu  Asliye Hukuk Mahkemesi aracılığıyla, 2014/6044 sayılı başvuru ise 25/4/2014 tarihindeİstanbul Anadolu  Asliye Hukuk Mahkemesi vasıtasıyla yapılmıştır. Başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesi neticesinde başvurunun Komisyona sunulmasına engel teşkil edecek bir eksikliğinin bulunmadığı tespit edilmiştir. 2014/5369 sayılı başvurunun İkinci Bölüm İkinci Komisyonunca 31/12/2014 tarihinde, 2014/6044 sayılı başvurunun İkinci Bölüm Üçüncü Komisyonunca 25/11/2014 tarihinde, kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir. 2014/6044 numaralı başvurunun konu bakımından aynı nitelikte olması nedeniyle 2014/5369 sayılı başvuru ile 8/4/2016 tarihinde birleştirilmesine ve incelemenin bu dosya üzerinden yapılmasına karar verilmiştir. A. Olaylar  Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar özetle şöyledir:Başvurucu,bir dönem milletvekilliği ve İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı görevlerinde bulunmuş eski bir politikacı ve bünyesinde pek çok özel okulla birlikte bir özel üniversite bulunduran bir vakfın kurucusu ve yönetim kurulu başkanıdır. Yeni Şafak gazetesinin 28/3/2010 tarihli nüshasında "DALAN BEKAA'DA"başlığı altında başvurucunun adı ve fotoğrafı kullanılarak bir yayın yapılmıştır.Söz konusu yayının birinci sayfada yer alan kısımları şöyledir: "DALAN BEKAA'DA Ergenekon'un firari şüphelisi Bedrettin Dalan'ın 522 günlük 'dünya turu'nun son duraklarından biri Suriye oldu. Bekaa Vadisi çevresindeki şehirlerde yaklaşık bir ay kalan Dalan'ın sahte pasaportla tekrar Belarus'a geçtiği iddia edildi. YEDİNCİ DURAK SURİYE Ergenekon'un 10'uncu dalgasına yakalanmaktan 'özel bir ihbar' sayesinde kurtulan İstanbul Büyükşehir Belediyesi eski Başkanı Bedrettin Dalan'ın, ABD, Finlandiya, Hollanda, Almanya, Rusya ve Belarus'un ardından Suriye'ye giderek bir ay boyunca kaldığı öğrenildi. TERÖR ÖRGÜTÜNÜN ÜSSÜYDÜ Edinilen bilgiye göre Dalan, Lübnan sınırları içinde görülen ancak fiilen Suriye'nin kontrol ettiği Bekaa Vadisi'ne yakın kentlerde dolaştı. Bir zamanlar PKK'nın da üssü olan vadinin çevresinde görünen Dalan'ın, Suriye gezisinden El Muhaberat'ın haberdar olduğu öne sürüldü.  AVUKATLARIYLA İRTİBAT KURDU Yeditepe Üniversitesi'nin sahibi Bedrettin Dalan, Suriye'de sık sık avukatlarıyla irtibat kurdu ve hakkındaki soruşturma ile ilgili bilgi edinmeye çalıştı. Pasaportunun süresi dolan Bedrettin Dalan'ın 20 gün önce sahte pasaportla Belarus'a döndüğü de iddia edildi." Gazetenin iç sayfasında ise haberle ilgili ayrıntılara yer verilmiştir. Gazetenin İnternet sitesinde ise anılan haber şu şekilde yer almıştır:"Dalan'dan Bekaa turuErgenekon'dan gözaltına alınacağını öğrenince ABD'ye giden Bedrettin Dalan'ın, en son görüldüğü Hollanda'dan önce Belarus'a ardından Suriye'ye geçtiği ortaya çıktı. Lübnan'daki Bekaa Vadisi'nin etrafındaki şehirlerde bir ay kalan Dalan'ın pasaport süresi dolduğu için sahte pasaportla tekrar Belarus'a geçtiği iddia edildi.Ergenekon soruşturması kapsamında 7 Ocak 2009'da düzenlenen  dalga operasyonda gözaltına alınacağını öğrenince ABD'ye giden Bedrettin Dalan'ın en son Suriye'ye gittiği öğrenildi. Ergenekon'un şüpheli firarisi Dalan'ın bir ay kaldığı Suriye'den Belarus'a geçtiği, pasaportunun süresi dolduğu için sahte pasaport kullanmaya başladığı öne sürüldü. Ergenekon'un 7 Ocak 2009'daki  dalga operasyonunda emekli Orgeneral T.K., Prof. Dr. Y.K., eski YÖK Başkanı K.G., emekli Orgeneral K.Y. ve Susurluk hükümlüsü İ.Ş.'nin de aralarında bulunduğu 32 kişi gözaltına alınırken, bir MİT görevlisi tarafından önceden uyarıldığı öğrenilen Bedrettin Dalan'ın 24 Ekim 2008'de ABD'ye gittiği ortaya çıktı. Dalan, operasyonun ardından ABD'de tedavi gören eşi A. Dalan'ın yanında olduğunu belirterek, “Ocak ayı sonunda döneceğim” açıklaması yaptı. Ancak aradan yaklaşık 5 yıl geçmesine rağmen dönmedi.ABD'DEN SONRA 6 ÜLKEYE GİTTİErgenekon soruşturmasında adı sıkça geçen İSTEK Vakfı ve Yeditepe Üniversitesi sahibi eski İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Bedrettin Dalan, yurtdışına çıkışından itibaren polis tarafından adım adım takip edildi. Uzun bir süre Amerika'da kalan Dalan'ın vize süresi doldu. Dalan, vize süresinin uzatılmasını talep etti ancak bu talebi reddedildi. Dalan'ın birçok ülkeyi içine alan seyahat macerası da böylece başlamış oldu. Dalan, Amerika'nın ardından Finlandiya, Hollanda, Almanya, Rusya ve Belarus'un ardından en son Suriye'ye gitti.EL MUHABERAT'IN KONTROLÜNDE Bir dönem terör örgütü PKK'nın üs olarak kullandığı Lübnan'daki Bekaa Vadisi çevresindeki şehirlerde yaklaşık bir ay kalan Dalan'ın istihbarat teşkilatı El Muhaberat'ın bilgisi dahilinde dolaştığı öğrenildi. Dalan için herhangi bir arama kararı bulunmadığından İnterpol tarafından hakkında kırmızı bülten çıkarılmadığı öğrenildi. Ergenekon firarisi Bedrettin Dalan'ın, Belarus'un başkenti Minsk'teki Juravinka Oteli'nde ve bu otelin yakınlarında bir villada kaldığı tespit edilmişti. SURİYE'DEN AVUKATLARLA TEMASBedrettin Dalan'ın yurtdışında kaldığı süre boyunca ihtiyacı olan paranın ise muhasebecisi tarafından kendisine ulaştırıldığı belirtiliyor. Dalan, Hollanda Amsterdam Havaalanı'nda kendisini görüntülemeye çalışan basın mensuplarına, “Ben kaçak değilim. Aranmıyorum. Özgür bir insanım. Bakın yeşil pasaportum ile dolaşıyorum” demişti. Bedrettin Dalan'ın Suriye'de bulunduğu sırada sık sık avukatlarıyla irtibat kurduğu ve hakkındaki soruşturma ile ilgili bilgi edinmeye çalıştığı öğrenildi. Pasaportunun süresi dolan Dalan'ın Lübnan topraklarındaki Suriye kontrolünde bulunan Bekaa Vadisi çevresindeki kentlerde dolaştıktan sonra yaklaşık 20 gün önce sahte pasaportla yeniden Belarus'a döndüğü iddia edildi. Ergenekon'un fikri ve mali lideri Bedrettin Dalan'ın adı Ergenekon iddianamelerinde fikri ve mali lider olarak geçiyor. MİT görevlilerinin, bürokratların, müfettişlerin çocuklarına burs verdiği tespit edilen Dalan'ın Ergenekon tutuklusu Tuğgeneral E. ile telefonla konuştuğu ve Cumhuriyetçi Çalışma Grubu'nu göreve çağırdığı ileri sürülmüştü. Ergenekon soruşturması kapsamında İstek Vakfı'nda ve Yeditepe Üniversitesi'ndeki odasında arama yapılan Bedrettin Dalan'ın vakfı aracılığıyla sahibi olduğu Poyrazköy'deki araziden de silah ve mühimmat ele geçirildi. Bu silahların Ergenekon sanığı G.'ye bağlı suikast timinin silahları olduğu iddia edildi. Silahların gömülmesinden Dalan'ın da bilgisinin bulunduğu ileri sürüldü. Ergenekon, Poyrazköy ve Amirallere suikast iddianamelerinde adı geçen Dalan hakkındaki soruşturma devam ediyor. Dalan'ın Türkiye'ye gelerek ifadesinin alınması bekleniyor." Aynı gazetenin 1/5/2010 tarihli nüshasında ise manşet haberinin sol alt yanında "Yaktın Beni İlhami" başlığıyla bir yayın yapılmıştır. Haberin birinci sayfada verilen kısmı şöyledir:"Özel Kalem Müdürü İlhami Ü.H.'nin savcı ve polise verdiği ifadenin Bedrettin Dalan'ın sinirlerini bozduğu ortaya çıktı.Firari Dalan, 'Darbe Andıcı' iddianamesine giren telefon görüşmelerinde kendisinin Ergenekon sanığı K. ile 5 ayda bir görüştüğünü söyleyen İlhami Ü.H. için "Gözüme gözükmesin salak" diyor.Dalan, gözaltı bilgisini MİT'çi Y.'den aldığını itiraf eden Özel Kalem Müdürü İlhami Ü.H.'nin ifadesini değiştirmesi için de talimat veriyor."Haber, İnternet sitesinde ise şöyle yer almıştır:"Özel kalem sattı beniÖzel Kalem Müdürü İlhami Ü.H.'nin savcı ve polise verdiği ifade Dalan'ı kızdırdı. Dalan dinlemeye takılan telefon görüşmelerinde Ergenekon sanığı emekli Tuğgeneral K. ile 5 ayda bir görüştüğünü, gözaltı bilgisini MİT'çi Y.'den aldığını itiraf eden İlhami Ü.H. için “Gözüme gözükmesin” diyor. Dalan, Handan'ın ifadesini değiştirmesi için de talimat veriyor.İSTEK Vakfı Başkanı Bedrettin Dalan, Ergenekon'un  Dalga operasyonundan önce gözaltına alınacağını İstanbul MİT Bölge Başkan Yardımcısı Ö.Y.'den öğrenen Özel Kelem Müdürü İlhami Ü.H.'yi kendisini ele vermekle suçladı. Dalan, Darbe Andıcı iddianamesine giren telefon konuşmasında “Patronum K. ile sık sık görüşüyordu. Dalan'ın gözaltına alınacağını MİT Bölge Başkan Yardımcısı Ö.Y.'ye sorduk” itirafında bulunan İlhami Ü.H. için “Gözüme gözükmesin. Olmayan şeyleri konuşmuş salak” diyor. K. iLE 5 AYDA BİR GÖRÜŞÜRDÜBedrettin Dalan hakkında Ergenekon kapsamında soruşturma yapıldığını gözaltına alınacağı  Dalga Operasyon'dan 3 ay önce İstanbul MİT Bölge Başkan Yardımcısı Ö. Y.'den öğrenen İlhami Ü.H., hem emniyet hem de savcılık ifadesinde önemli bilgiler verdi. İlhami Ü.H.,, Ergenekon sanığı emekli Tuğgeneral K. ile Dalan'ın ilişkisi olduğunu söyledi. Handan hem savcılık ve emniyet ifadesinde “K.'yi görev yaptığı dönemde patronum Bedrettin Dalan'ın yanına gelip gittiği için tanıyorum, ancak kendisi ile herhangi bir münasebetim olmadı. K. Bedrettin Dalan'ın yanına 5-6 ayda bir gelip giderdi” dedi. MİT'ÇİDEN KAÇ BİLGİSİNİ ALDIİlhami Ü.H., 7 Ocak 2009'daki Ergenekon'un  dalga operasyonundan Dalan'ın önceden nasıl haberi olduğunu da anlattı. İlhami Ü.H., ifadesinde Dalan'ın gözaltına alınacağı bilgisini İstanbul MİT Bölge Başkan Yardımcısı Ö.Y.'nin verdiğini söyledi. İlhami Ü.H., “MİT Bölge Başkan Yardımcısı Ö.Y. başkanıma Bedrettin Dalan'ın alınıp alınmayacağını sordum. O da 'ben bir bakayım' dedi. Bir gün sonra da kendisi bana haber verdi. Bu olay, Dalan yurt dışına gitmeden 5-2 ay önce oldu” dedi. İLHAMİ İLE GURUR DUYMUYORUMİlhami Ü.H.'nin bu ifadelerinin Dalan'ı rahatsız ettiği ortaya çıktı. Yurtdışından sık sık adamlarını arayarak Ergenekon davasının gidişatıyla ilgili bilgi alan Dalan şoförü ve yardımcısı U.'ya, İlhami Ü.H.'den dert yandı. 21 Ocak 2009'da U. ile konuşan Dalan "Seninle gurur duyuyorum ama o H. denilen dangalakla, İlhami denilen dangalakla gurur duymuyorum" diyor. U. ise Dalan'ı "Rahat olun sağlığınıza bakın sağlığınız bitsin ondan sonra efendim. Ben B. Bey'le (Dalan'ın oğlu B. Dalan) beraber görüşüyorum devamlı. Hiç merak etmeyin" sakinleştirmeye çalışıyor. Dalan "Yalnız ben sana söyleyim İlhami lüzumsuz lüzumsuz değil olmayan şeyleri konuşmuş salak" diyor. Seçimden sonra dava bitecek umuduDalan'ın yurtdışındayken sık sık konuştuğu F.D adlı kişiyle 12 Kasım 2008 tarihinde yaptığı görüşmede ilginç bir detay dikkat çekiyor. Dalan'a, nereden aldığını söylemediği önemil bir bilgiyi aktaran F. "Bi mesajım var size yerel seçimlerden sonra davayı düşürüyorlar diye söylememi istediler" diyor. T. ÇIKACAK, DEDİ, ÇIKTIDalan 7 Şubat 2009'da F. ile yaptığı konuşmada ise tahliye olan Ergenekon sanığı emekil Orgeneral H.T.'nin bırakıldığını söylüyor. F. ise "He söylemişti hoca adamın dedikleri oluyor bir bir böyle bu işler" karşılığını vererek, seçimden sonra davanın düşeceğini söyleyen kişinin 'hoca' olduğunu söylüyor. Dönüş tarihinin yaklaştığından bahseden Dalan, "Hoca T.'nin çıkacağını söylemişti di mi sana" şeklinde konuşuyor. F. ise "Evet evet çıkacak dedi her şeyin morali düzgün dedi o zeki, dahi ve deli, başkanım hiç bir şey yok hiç bir şey her şey güzel sizin sağlığınız önemli ondan sonrası palavra sizi çok seviyorum" karşılığını veriyor. K. ile gizli toplantıyı anlatmışDalan 31 Mart 2009'da X şahısla yaptığı konuşmada da 20 yıldan fazla yanında çalışan İlhami Ü.H.'ye savcılığa verdiği ifade için ateş püskürüyor. Dinlemeye takılan görüşmenin özeti şöyle: Dalan: He şey Coşkun mu gelmeye çalışıyor buraya.X: Yok yok şey ee İlhami İlhami. Dalan: Si... pez..., X: Öbürü İlhami ilhamiDalan: Ya sana söyleyimmi ya o yazar verir elinlen el yazısıyla ben bunu yanlışlıkla verdim der iki yalan söylemiş, yani şimdi biraz açık konuş yani bunu şöyle herkes de duysun kayda geçsinler. Sen günde 2 saat 3 saat geliyorsun benim yanıma, iş takibi için geliyorsun ve her geldiğin K.'yi görüyorsun ve üst katta gizli toplantılar standart olarak yapıyordu diye beyanat veriyorsun savcıya. İFADESİNİ DÜZELTMİYOR ARTİSX: Bu bunları amcacım reddediyor.X: Şimdi onları söylemedim diyor peki söylemedin de onun içine savcı kendi kendi mi soktu, salak. X: Bu öyle duyor, bunun dediği öyle.Dalan: Madem ki söylemedi savcılığa yazılı versin, B.'ye versin. Ben böyle bir ifade vermedim diye. X: Yo yapmıyor işte. Yapmıyor artis size gelip bu konuları arz edecekmiş.Dalan: Yo hiç bana gelmesin oğlum." Başvurucu, kendisi hakkında gerçekle ilgisi olmayan ve kişilik haklarını zedeleyen haber yapıldığı iddiasıyla her iki haber hakkında gazete ve haberi hazırlayan gazeteci aleyhine manevi tazminat davası açmıştır. 28/3/2010 tarihinde yayımlanan "DALAN BEKAA'DA" başlıklı haber nedeniyle açılan davada, Kadıköy  Asliye Hukuk Mahkemesi 6/3/2012 tarihli ve E.2010/479, K.2012/136 sayılı kararı ile davanın reddine karar vermiştir. Kararın gerekçesi şöyledir: "...İstanbul Ağır Ceza Mahkemesinin 2010/480 esas sayılı dosyası ile ilgili bilgi istenmiş, DVD gönderilmiş, mahkememizce incelenmiştir. Davacı hakkında İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından ergenekon davası ile ilgili soruşturma yapıldığı ve hakkında İstanbul  Ağır Ceza Mahkemesinin 2010/480 esas sayılı dosyası ile ceza davası açıldığı, davacının hakkında gıyabi tutuklama kararı bulunduğu hususunda ihtilaf yoktur. Ayrıca davacının yurt dışında olduğu kanaati de mahkememizce oluşmuştur.  Davaya konu yazılar incelendiğinde basının haber verme özgürlüğü sınırları içerisinde kaldığı, güncel olduğu, haberin kamu yararı bulunduğu, görünen gerçekliğin mevcut olduğu, yazılarda, davacının Bekaa Vadisinde bulunan terör örgütü ile ilişkisinin olduğuna ilişkin bir anlam da çıkmadığı anlaşıldığından davanın reddine karar verilmesi gerekmiştir." Anılan karar, Yargıtay  Hukuk Dairesinin 9/9/2013 tarihli ve E.2012/14936, K.2013/13835 sayılı kararı ile onanmış; karar düzeltme başvurusu, aynı Dairenin 3/3/2014 tarihli ve E.2013/17687, K.2014/3471 sayılı kararı ile reddedilmiştir. Karar, başvurucuya 27/3/2014 tarihinde tebliğ edilmiştir. Başvurucunun 1/5/2010 tarihli ve "YAKTIN BENİ İLHAMİ" başlıklı haber nedeniyle açtığı manevi tazminat davası ise Kadıköy  Asliye Hukuk Mahkemesinin 6/3/2012 tarihli ve E.2010/480, K.2012/138 sayılı kararı ile reddedilmiştir. Kararın gerekçesi şöyledir: "...İstanbul Ağır Ceza Mahkemesinin 2010/106 esas sayılı dosyası ile ilgili bilgi istenmiş, DVD gönderilmiş, mahkememizce incelenmiştir. Davacı hakkında İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından ergenekon davası ile ilgili soruşturma yapıldığı ve hakkında İstanbul  Ağır Ceza Mahkemesinin 2010/106 esas sayılı dosyası ile ceza davası açıldığı, davacının hakkında gıyabi tutuklama kararı bulunduğu hususunda ihtilaf yoktur.  Davaya konu yazılar incelendiğinde, davacı hakkında bir iddia ve itham içermediği, yazıların üslubunda hakaret ve aşağılayıcı kelimeler kullanılmadığı, basının haber verme özgürlüğü sınırları içerisinde kaldığı, güncel olduğu, haberin kamu yararı bulunduğu, görünen gerçekliğin mevcut olduğu, yazılarda manevi tazminatın koşulları oluşmadığından davanın reddine karar verilmesi gerekmiştir."  Anılan karar, Yargıtay  Hukuk Dairesinin 23/9/2013 tarihli ve E.2012/14934, K.2013/14748 sayılı kararı ile onanmış; karar düzeltme başvurusu, aynı Dairenin 12/2/2014 tarihli ve E.2013/18401, K.2014/2217 sayılı kararı ile reddedilmiştir. Karar 4/3/2014 tarihinde başvurucuya tebliğ edilmiştir.Başvurucu 1/4/2014 ve 25/4/2014 tarihlerinde bireysel başvuruda bulunmuştur.B. İlgili Hukuk 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun  maddesi şöyledir: “Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür.”