Haklar: Adil yargılanma hakkı (Medeni Hak ve Yükümlülükler)

Başvurucu, aidatlarını zamanında ödemeyen üyesi hakkında yaptığı icra takibi ve icra takibine itiraz davası sonucunda alacağının ödenmesine hükmedilmesi ve site yönetimi kararında her ay için %10 gecikme faizi öngörülmesine rağmen bakiye alacağı için açtığı davada alacağın yasal faiziyle tahsiline karar verilmesi ve mahkeme kararlarının gerekçesiz olması nedenleriyle kişi hürriyeti ve güvenliği, adil yargılanma hakkı, etkili başvuru hakkı ve eşitlik ilkelerinin ihlal edildiğini ileri sürmüş, ihlalin ortadan kaldırılması için gerekli tedbirlerin alınmasını veya alacağının gecikme faiziyle birlikte ödenmesini talep etmiştir.  Başvuru, 22/1/2013 tarihinde İzmir Bölge İdare Mahkemesi vasıtasıyla yapılmıştır. İdari yönden yapılan ön incelemede başvurunun Komisyona sunulmasına engel bir durumun bulunmadığı tespit edilmiştir. İkinci Bölüm Üçüncü Komisyonunca, 31/3/2014 tarihinde kabul edilebilirlik incelemesi Bölüm tarafından yapılmak üzere dosyanın Bölüme gönderilmesine karar verilmiştir.  Bölüm tarafından 25/4/2014 tarihinde kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına ve bir örneğinin görüş için Adalet Bakanlığına gönderilmesine karar verilmiştir.  Başvuru konusu olay ve olgular ile başvurunun bir örneği görüş için Adalet Bakanlığına gönderilmiştir. Adalet Bakanlığının 26/6/2014 tarihli yazısında, Anayasa Mahkemesinin önceki kararlarına ve bu kapsamda sunulan görüşlerine atfen, başvuru hakkında görüş sunulmayacağı bildirilmiştir. A. Olaylar Başvuru formu ve ekleri ile başvuruya konu yargılama dosyası içeriğinden tespit edilen ilgili olaylar özetle şöyledir: Başvurucu, üyesi bulunan Ş.T.’nin ana giderler ve gayrimenkulü yapan kooperatife olan borçları ile işleyen faizini ödememesi nedeniyle 30/6/2005 tarihinde toplam 515,49 TL tutarlı icra takibi başlatmış, Ş.T., 15/6/2006 tarihli dilekçesiyle borca itiraz etmiştir.  İtiraz üzerine Karşıyaka  Sulh Hukuk Mahkemesinde 5/10/2006 tarihinde itirazın iptali davası açılmıştır. Davada Ş.T., kooperatif hissesini 2/1/2003 tarihinde devraldığından önceki dönem borcundan sorumlu olmadığını ve kendisine gerekli tebligat ve çağrılar yapılmadığından site yönetiminin kararlarının geçerli olmadığını ileri sürmüş, başvurucu ise kooperatifin tasfiye olduğunu ve alacaklarının apartman yönetimine temlik edildiğini ve bu durumun yasal olduğunu ileri sürmüştür. Mahkeme kooperatif ve site yönetiminin defter ve belgeleri ile icra dosyasını delil olarak kabul ederek bilirkişiye başvurmuştur. 9/4/2008 tarihli bilirkişi raporuyla, Ş.T.’nin hisseyi tüm hak ve borçlarıyla devraldığı, kooperatif ve site yönetimi karar defterinde aidatların ödenmemesi halinde aylık %10 faiz öngörüldüğü, Ş.T.’nin başvurucuya 250,00 asıl alacak, 180,00 TL elektrik gideri ile 680,00 TL kooperatiften gelen borcu bulunduğu ancak, başvurucunun kooperatiften gelen borcu kapsamında 665,00 TL ödenmesini talep ettiği, bu borçlardan 250,00 TL’lik kısmı için takip tarihinden itibaren aylık %10 gecikme faizi uygulanabileceği, diğerleri için takip tarihinden itibaren uygulanması gereken faizin yıllık %12 olduğu tespit edilmiştir.  Mahkemece tarafların itirazları doğrultusunda aynı bilirkişilerden ek rapor istenmiş, 30/10/2008 tarihli cevapta eski rapordaki kanaatin tekrar edildiği belirtilmiştir.  Yapılan yargılama sonunda Mahkeme bilirkişi raporuna atıf yaparak bu doğrultuda verdiği 4/11/2008 tarih ve E.2006/1983, K.2008/1780 sayılı kararıyla, 250,00 asıl alacak, 180,00 TL elektrik, 665,00 TL kooperatiften gelen alacak yönünden itirazın iptaline, takibin devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine, asıl alacağın %40’ı oranında icra inkâr tazminatının tahsiline hükmetmiştir.  Kararın temyiz edilmesi üzerine Yargıtay  Hukuk Dairesinin 21/11/2011 tarih ve E.2011/7753, K.2011/11618 sayılı kararıyla ilk derece mahkemesi kararı onanmıştır.  Başvurucu takip konusu yapmadığı 015,00 TL asıl alacak ile 600,00 TL gecikme faizinin tahsili talebiyle Karşıyaka  Sulh Hukuk Mahkemesinde 9/1/2009 tarihinde icra takibi yapmaksızın yeni bir alacak davası açmıştır. Mahkeme, diğer davanın kesinleşmesini bekledikten sonra, belirtilen dava dosyası ile bu dosyadaki bilirkişi raporu ve karara atıf yaparak 14/2/2012 tarih ve E.2009/77, K.2012/181 sayılı kararıyla başvurucunun önceki davada 680,00 TL alacağının tespit edildiği, bunun 665,00 TL’sinin önceki yargılamada talep konusu yapıldığı, gecikme tazminatı konusundaki talebin reddedildiği, sonuç olarak başvurucunun 015,00 TL bakiye alacağının bulunduğu gerekçesiyle, 015,00 TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte başvurucuya ödenmesine karar vermiştir. Temyiz edilen karar Yargıtay  Hukuk Dairesinin 28/5/2012 tarih ve E.2012/4596, K.2012/6302 sayılı kararıyla onanmıştır.  Başvurucunun karar düzeltme talebi aynı Dairenin 22/11/2012 tarih ve E.2012/9546, K.2012/13028 sayılı kararıyla reddedilmiş ve karar aynı tarihte kesinleşmiştir. Kesinleşen karar başvurucuya 26/12/2012 tarihinde tebliğ edilmiş ve başvurucu 22/1/2013 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.B. İlgili Hukuk 23/6/1965 tarih ve 2942 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu’nun 2814 sayılı Kanunla değişik “Anagayrimenkulün genel giderlerine katılma” kenar başlıklı  maddesi şöyledir: “Kat maliklerinden her biri aralarında başka türlü anlaşma olmadıkça:a) Kapıcı, kaloriferci, bahçıvan ve bekçi giderlerine ve bunlar için toplanacak avansa eşit olarak;b) Anagayrimenkulün sigorta primlerine ve bütün ortak yerlerin bakım, koruma, güçlendirme ve onarım giderleri ile yönetici aylığı gibi diğer giderlere ve ortak tesislerin işletme giderlerine ve giderler için toplanacak avansa kendi arsa payı oranında; Katılmakla yükümlüdür.c) Kat malikleri ortak yer veya tesisler üzerindeki kullanma hakkından vazgeçmek veya kendi bağımsız bölümünün durumu dolayısıyla bunlardan faydalanmaya lüzum ve ihtiyaç bulunmadığını ileri sürmek suretiyle bu gider ve avans payını ödemekten kaçınamaz.Gider veya avans payını ödemeyen kat maliki hakkında, diğer kat maliklerinden her biri veya yönetici tarafından, yönetim planına, bu Kanuna ve genel hükümlere göre dava açılabilir, icra takibi yapılabilir. Gider ve avans payının tamamını ödemeyen kat maliki ödemede geciktiği günler için aylık yüzde beş hesabıyla gecikme tazminatı ödemekle yükümlüdür.”Birinci fıkradaki giderlere, kat maliklerinden birinin veya onun bağımsız bölümünden herhangi bir suretle faydalanan kişinin kusurlu bir hareketi sebep olmuşsa, gidere katılanların yaptıkları ödemeler için o kat malikine veya gidere sebep olanlara rücu hakları vardır.”