Haklar: Adil yargılanma hakkı (Hukuk)-Mülkiyet Hakkı

Başvuru, kamulaştırma bedelinin düşük belirlenmesi ve değer kaybına uğratılması nedeniyle mülkiyet hakkının; idare lehine vekâlet ücretine hükmedilmesi nedeniyle mahkemeye erişim hakkının ve yargılamanın uzun sürmesi nedeniyle de makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.  Başvuru 27/4/2015 tarihinde yapılmıştır. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.  Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık, görüş sunmamıştır.   Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir: Başvuruculara ait Karaman'ın Ermenek İlçesi Aralık Mahallesi 354 ada 7 parsel numaralı taşınmaza yönelik olarak Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının Ermenek Barajı ve Hidroelektrik Santrali (HES) Tesisleri Projesi kapsamında Bakanlar Kurulunca 26/1/2009 tarihinde acele kamulaştırma kararı verilmiştir. İdare 10/6/2010 tarihinde Ermenek Asliye Hukuk Mahkemesinden (Mahkeme) başvuruculara ait taşınmaza acele kamulaştırma yoluyla el konulmasına karar verilmesi talebinde bulunmuştur. Mahkeme, mahallinde keşif yapmış ve 15/10/2010 tarihinde keşif sonucu bilirkişi raporuyla belirlenen 145,65 TL'nin başvuruculara ödenmesine ve taşınmaza idarece el konulmasına karar vermiştir.  İdare tarafından 28/9/2011 tarihinde başvurucular aleyhine aynı Mahkemede kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescil davası açılmıştır. Mahkeme, teknik bilirkişiler ile birlikte kamulaştırma konusu taşınmazın başında keşif yapmıştır. Keşif sonucu düzenlenen Bilirkişi Kurulu raporunda, taşınmazın diğer özellikleri yanında üçüncü sınıf sulu tarım arazisi olduğu dikkate alınmıştır. Bilirkişiler, Ermenek ilçesi ile diğer bazı komşu ilçe tarım müdürlüklerinden temin edilen 2011 yılı verilerine göre buğday ve nohut ekildiği varsayımıyla ortalama yıllık bir dekardan elde edilebilecek net geliri 283,53 TL olarak hesaplamışlardır. Raporun devamında, tespit edilen yıllık ortalama net gelir tutarına %5 oranında kapitalizasyon faizi oranı uygulanmak suretiyle metrekare birim fiyatı 5,67 TL olarak saptanmıştır. Raporda sonuç olarak üzerindeki ağaçlar ve enkaz bedeliyle birlikte taşınmazın toplam değeri 526,67 TL olarak tespit edilmiştir.  Başvurucular bilirkişi raporuna karşı sundukları itiraz dilekçesinde, Mahkemenin daha önceki kararlarında 2006 yılı için bile sulu tarım arazileri için 10,11 TL metrekare birim fiyatı tespit ettiğine ve bu yönde verilen kararların Yargıtay tarafından onandığına işaret etmişlerdir. Başvurucular, yıllık net gelirin hesabında sadece düşük gelir getiren ürünlerin hesaba katılmasına yönelik şikâyetlerini bildirmişlerdir. Mahkeme 29/3/2013 tarihinde davanın kabulüne karar vermiştir. Mahkeme, dava konusu taşınmazın tapu kaydının iptali ile davacı idare adına tapuya tesciline hükmetmiştir. Mahkeme ayrıca 808,09 TL olarak belirlenen kamulaştırma bedelinin idare tarafından ödenmesine karar vermiştir. Kararın gerekçesinde, bilirkişi raporunun hükme esas alındığı ancak raporun sonuç kısmında yapılan toplama işlemindeki maddi hatanın düzeltilerek kamulaştırma bedelinin 808,09 TL olarak belirlendiği ifade edilmiştir. Mahkeme bunun yanında, başvurucunun faiz talebinin ise reddine karar vermiştir. Yargılama giderleri yönünden ise taraflar yararına karşılıklı olarak Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi (AAÜT) uyarınca 320 TL olmak üzere ayrı ayrı vekâlet ücretine hükmedilmiştir. Mahkeme kararı, bilirkişi raporuna itiraz dilekçesinde öne sürülen gerekçelerlebaşvurucu tarafından temyiz edilmiştir. Temyiz edilen hüküm, Yargıtay  Hukuk Dairesinin (Daire) 11/3/2014 tarihli ilamıyla düzeltilerek onanmıştır. Daire, Anayasa Mahkemesinin ihlal kararları sebebiyle 4/11/1983 tarihli ve 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun  maddesinde 11/4/2013 tarihli ve 6459 sayılı Kanun ile yapılan kanun değişikliğini gerekçe göstererek 28/1/2012 tarihinden itibaren karar tarihine kadar yasal faiz uygulanması yönünde hüküm eklemiştir. Karar düzeltme talebi de aynı Dairenin 23/2/2015 tarihli ilamıyla reddedilmiştir. Nihai karar, başvuruculara 3/4/2015 tarihinde tebliğ edilmiştir.  Başvurucular 27/4/2015 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuşlardır.  Konu hakkında ilgili hukuk için bkz. Ali Şimşek ve diğerleri, B. No: 2014/2073, 6/7/2017, §§ 18-