Haklar: Adil yargılanma hakkı (Medeni Hak ve Yükümlülükler)

Başvurular 17/7/2004 tarihli ve 5233 sayılı Terör ve Terörle Mücadeleden Doğan Zararların Karşılanması Hakkında Kanun kapsamında yapılan başvuruların reddedilmesi ve ret işlemlerine karşı açılan davaya ilişkin yargılama işlemlerinin adil olmaması, 5233 sayılı Kanun kapsamında yapılan başvuru ve yargılama sürecinin makul sürede sonuçlanmaması nedenleri ile adil yargılanma hakkının, yerleşme ve seyahat özgürlüğünün ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.   Başvurular 21/5/2013 ve 30/5/2013 tarihlerinde yapılmıştır. Başvuru formları ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesi neticesinde başvuruların Komisyona sunulmasına engel teşkil edecek bir eksikliğinin bulunmadığı tespit edilmiştir.  İkinci Bölüm Birinci Komisyonunca muhtelif tarihlerde, başvuruların kabul edilebilirlik incelemelerinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlığın 29/12/2014 tarihli yazısında Anayasa Mahkemesinin önceki kararlarına ve bu kapsamda sunulan görüşlerine atfen başvuru hakkında görüş sunulmayacağı bildirilmiştir. Anayasa Mahkemesi tarafından 2013/3753 başvuru numaralı dosyanın konu yönünden hukuki irtibat nedeniyle 2013/3528 numaralı bireysel başvuru dosyası ile birleştirilmesine, incelemenin 2013/3528 numaralı bireysel başvuru dosyası üzerinden yürütülmesine ve 2013/3753 numaralı bireysel başvuru dosyasının kapatılmasına karar verilmiştir.  A. Olaylar  Başvuru formları ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir: Başvurucular Elazığ ili Erimli beldesinde ikamet etmekte iken yaşanan terör olayları nedeniyle yaşadıkları yerleri terk etmek durumunda kaldıklarını, ayrıca buralarda bulunan taşınmazlarını ve gelir kaynaklarını kullanmaktan mahrum kaldıklarını belirterek ekli tablonun C satırında belirtilen tarihlerde 5233 sayılı Kanun kapsamına giren zararlarının karşılanması talebiyle Elazığ Valiliği Zarar Tespit Komisyonuna (Komisyon) başvurmuşlardır. Ekli tablonun D satırında tarih ve sayıları belirtilen Komisyon kararlarındabaşvurucu Abdurrahman Gültekin'in başvurusunun "şahsın ekonomik ve sosyal sebeplerden dolayı köyünü terk ettiği, bilgi ve belge eksikliği", başvurucu Sadullah Doysak'ın başvurusunun yapılan keşfin ardından "terör nedeniyle mal varlıklarına ulaşamama dolayı uğradığı iddia ettiği zararların terörden kaynaklanmadığı" gerekçeleriyle reddine karar verilmiştir.  Ret işlemleri aleyhine ekli tablonun E satırında belirtilen tarihlerde başvurucular tarafından açılan iptal davalarında; ekli tablonun F satırında tarihleri gösterilen Elazığ İdare Mahkemesi kararları ile davalı idarenin, 5233 sayılı Kanun tarafından kendisine tanınan yetkilerden de yararlanmak suretiyle başvurucuların terör olayları nedeniyle zarar gören bir mal varlığı ve yine ayrıca güvenlik kaygısından dolayı ulaşamadıklarından zarara uğrayan mal varlığı bulunup bulunmadığı, şayet böyle bir mal varlığı var ise kapsamını ve niteliğini tespite yönelik gerekli araştırma ve incelemeler yapmak suretiyle Kanun kapsamında tazmini gereken bir zarar bulunup bulunmadığını ortaya koyması gerekirken başvurucuların da katılımıyla mahallinde hiçbir araştırma, inceleme ve tespit yapmaksızın Komisyon kararlarında belirtilen gerekçelerle başvuruların reddedilmesinde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle davaların konusu idari işlemlerin iptaline hükmedilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararlarının temyizi üzerine ekli tablonun G satırında gösterilen tarihlerde verilen Danıştay Onuncu Dairesi ilamları ile kararlarının bozulmasına hükmedilmiştir. İlamların ilgili kısımları şöyledir: "... Ancak Erimli köyünün terör nedeniyle boşaltılmadığı, köyde hiç terör olayı olmadığı, 1987 yılından itibaren belediye olma koşullarını taşıyan ve belediye kurulan bu yerde Jandarma Karakol Komutanlığı bulunduğu, orada yaşamaya devam eden köylüler tarafından tarlaların ekilip biçildiği dikkate alındığında, aralarında davacının da bulunduğu Erimli Köyü halkının bir kısmının, güvenlik kaygısıyla da olsa köyden göç etmelerinden dolayı uğradıkları zararın, 5233 sayılı Yasa hükümlerine göre idarece karşılanmasına hukuki olanak bulunmadığından, davacının isteminin reddi yolunda tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmemektedir.  ..."  Danıştay bozma ilamları üzerine Elazığ İdare Mahkemesi, yeniden yaptığı değerlendirmeler sonucu ekli tablonun H satırında gösterilen tarihlerde bozma ilamı doğrultusunda davaların reddi ile birlikte başvurucular aleyhine vekalet ücretine hükmetmiştir. Davanın reddi yönündeki kararların temyiz edilmesi üzerine ekli tablonun I satırında gösterilen tarihlerde verilen Danıştay Onbeşinci Dairesi ilamları ile kararların davanın reddi yönündeki kısımlarının onanmasına, vekalet ücretine ilişkin kısımlarının bozulmasına hükmetmiştir. Aynı Daireye yapılan karar düzeltme istemleri ise ekli tablonun J satırında gösterilen tarihlerde reddedilmiştir. Başvurucular 21/5/2013 ve 30/5/2013 tarihlerinde bireysel başvuruda bulunmuşlardır.B. İlgili Hukuk 5233 sayılı Kanun’un , , , , , , geçici , geçici , geçici  maddeleri, 24/6/2013 tarihli ve 2013/5034 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı Eki Karar’ın  maddesi, Danıştay Onuncu Dairesinin 30/12/2008 tarihli ve E.2008/4141, K.2008/9584 sayılı kararı, Danıştay Onuncu Dairesinin 31/12/2008 tarihli ve E.2008/5548, K.2008/9733 sayılı kararı, Danıştay Onuncu Dairesinin 20/2/2009 tarihli ve E.2008/6679, K.2009/1227 sayılı kararı (Celal Demir, B. No: 2013/3309, 6/2/2014, §§ 15-28).