Haklar: Etkili başvuru hakkı

Başvurucu, ilişiğinin kesilmesi işlemi ve 10/3/2011 tarih ve 6191 sayılı Sözleşmeli Erbaş ve Er Kanunu’nun  maddesi ile 27/7/1967 tarih ve 926 sayılı Türk Silâhlı Kuvvetleri Personel Kanunu’na eklenen geçici  maddesinde düzenlenen haklardan yararlanmak için açtığı davanın reddedilmesi nedeniyle Anayasa’nın  maddesinde düzenlenen eşitlik ilkesinin,  maddesinde düzenlenen maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkının,  maddesinde düzenlenen adil yargılanma hakkının ve  maddesinde düzenlenen masumiyet karinesinin ihlal edildiğini ileri sürmüştür.   Başvuru, 2/7/2013 tarihinde Anayasa Mahkemesine doğrudan yapılmıştır. İdari yönden yapılan ön incelemede başvurunun Komisyona sunulmasına engel bir durumunun bulunmadığı tespit edilmiştir. Birinci Bölüm İkinci Komisyonunca, 30/12/2014 tarihinde, kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına, dosyanın Bölüme gönderilmesine karar verilmiştir. A. Olaylar Başvuru dilekçesi ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar özetle şöyledir: Başvurucunun, subay statüsünde görev yapmakta iken Yüksek Askeri Şura (YAŞ) kararıyla 2003 yılında Türk Silahlı Kuvvetlerinden (TSK) ilişiği kesilmiştir.  6191 sayılı Kanun’un  maddesinin (7) numaralı fıkrası ile 926 sayılı Kanun’a eklenen geçici  madde, 12/3/1971 tarihi sonrasındaki yargı denetimine kapalı idari işlemler veya YAŞ kararlarıyla Türk Silâhlı Kuvvetlerinden (TSK) ilişiği kesilenlere bazı haklarının iadesinin sağlanması amacıyla idareye başvuru imkânı getirmiş ve bu hükümden yararlanabilmek için 6191 sayılı Kanun’un yürürlük tarihinden itibaren 60 gün içinde Milli Savunma Bakanlığına başvurulması gerektiği hükme bağlanmıştır. Başvurucunun, 926 sayılı Kanun’a eklenen geçici  madde düzenlemesinden yararlandırılması talebiyle yaptığı başvuru, Milli Savunma Bakanlığının 18/10/2011 tarihli işlemi ile reddedilmiştir.  Başvurucunun, bu idari işlemin iptali talebiyle açtığı davada, Askeri Yüksek İdare Mahkemesi (AYİM) Birinci Dairesi 11/12/2012 tarihli ve E.2012/1007 ve K.2012/1468 sayılı kararı ile davayı reddetmiştir. Karar gerekçesi şöyledir:“Bu bağlamda dava konusu işlem değerlendirildiğinde; 1602 sayılı AYİM Kanunun 52’nci maddesi kapsamında gönderilen belgelerde; davacının 13 Aralık 1999 tarihinde Süleymancı adlı bir tarikata katıldığı ve irticai faaliyetlerde bulunduğunun, 21 Aralık 1999 tarihinde takip ve kontrol altına alındığının, 30 Mayıs 2001 tarihinde sakıncalı sağ kategoriye alındığının, cemaat mensuplarıyla irtibatının sürdüğünün, sicil belgelerinde altı adet menfi kanaatin bulunduğunun belirtildiği, bunların yanında aynı zamanda davacı hakkında ihaleye fesat karıştırmak suçundan kamu davasının açıldığının da belirtildiği, bu sebeplere dayanılarak davacı hakkında ayırma işlemi uygulandığı anlaşılmaktadır.Davacı hakkında açılan davaya göz attığımızda; davacı hakkında Kuzey Deniz Saha Komutanlığı Askeri Savcılığı tarafından 31 Ekim 2002 tarihinde 2002/241-596 Esas Karar sayılı iddianame düzenlendiği, iddianamenin giriş bölümünde davacıyla ilgili işlediği suçlar olarak; Devlet ihalesine (alımına) fesat karıştırmak ve geliri ile münasip olmayacak şekilde mal varlığına sahip olmak suçlarının belirtildiği,…, iddianamenin sonuç bölümünde davacının devlet ihalesine (alımına) fesat karıştırmak suçundan cezalandırılmasının talep edildiği anlaşılmaktadır.Davacı hakkında açılan davanın yargılamasının halen sürdüğü, davacıya isnat edilen eylemlerin tamamı ve özellikle hakkında açılmış olan dava dikkate alındığında; davalı idarenin takdir yetkisini hukuka uygun kullandığı, açık bir değerlendirme hatasının bulunmadığı, bu bağlamda davalı idare tarafından tesis edilen işlemde hukuka aykırı bir yön bulunmadığı,…, sonucuna varılmıştır.” Başvurucunun bu karara yaptığı karar düzeltme istemi de aynı Dairenin 21/5/2013 tarihli ve E.2013/298, K.2013/585 sayılı kararıyla reddedilmiş, karar 5/6/2013 tarihinde başvurucuya tebliğ edilmiştir. Başvurucu, 2/7/2013 tarihinde bireysel başvuru yapmıştır.B. İlgili Hukuk 926 sayılı Kanun’un geçici  maddesinin birinci, ikinci ve dördüncü fıkraları şöyledir:“12 Mart 1971 tarihinden bu Kanunun yayımı tarihine kadar, yargı denetimine kapalı idari işlemler veya Yüksek Askerî Şûra kararları ile Türk Silahlı Kuvvetlerinden ilişiği kesilenler veya vefatları hâlinde hak sahipleri, bu madde hükümlerinden yararlanabilmek için altmış gün içinde Milli Savunma Bakanlığına başvururlar.Milli Savunma Bakanı, başvurunun kabulüne veya reddine en geç altı ay içinde karar verir. Milli Savunma Bakanı, hazırlık amacıyla sadece gerekli yazışmaların yapılması hususunda yardımcı olmak üzere gerektiğinde komisyonlar kurabilir ve bu komisyonlara, ilgili bakanlıklar ile kamu kurum ve kuruluşlarından temsilci çağırabilir. İlgililerin, Türk Silahlı Kuvvetlerinden ilişiklerinin kesilmesine esas bilgi ve belgeler Genelkurmay Başkanlığınca en geç altmış gün içinde Milli Savunma Bakanlığına gönderilir.… Başvurunun reddi hâlinde, bu ret işlemine karşı ilgililer altmış gün içinde Askerî Yüksek İdare Mahkemesinde dava açabilirler.”