Haklar: Maddi ve manevi varlığın korunması hakkı

Başvuru, ünvan değiştirilmesi talebinin reddedilmesi nedeniyle maddi ve manevi varlığın korunması ve geliştirilmesi hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.  Başvurucu, Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğüne (DHMİ) bağlı olan Milas-Bodrum Havalimanı Başmüdürlüğü (İdare) emrinde sözleşmeli statüde ARFF (Aircraft Rescue and Fire Fighting/Hava Kurtarma ve Yangınla Mücadele) memuru olarak görev yapmaktadır.  Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Araştırma ve Uygulama Hastanesi (Cumhuriyet Üniversitesi Hastanesi) tarafından 22/11/2016 tarihinde başvurucu hakkında düzenlenen sağlık kurulu raporuna göre başvurucuya uyku apnesi teşhisi konulmuş ve ''hasta BPAP cihazını kullanmadığı zamanlarda uyku sırasında hayati tehlikesi bulunmaktadır’’ şeklinde görüş bildirilmiştir. Başvurucu, bu rapora istinaden İdareye başvurarak yaşadığı rahatsızlık nedeniyle ARFF memurluğu görevini yapıp yapamayacağının tespiti için İdarenin belirleyeceği bir hastaneden görüş sorulmasını talep etmiştir. İdare, 27/1/2017 tarihinde, Muğla Sıtkı Koçman Eğitim ve Araştırma Hastanesinden (Araştırma Hastanesi) başvurucunun ARFF memurluğu görevini yapıp yapamayacağına ilişkin görüş sormuştur. Araştırma Hastanesi 14/3/2017 tarihli raporunda '' hastanın uyku sırasında bpap cihazını kullanmadığı zamanlarda hayati tehlikesi bulunmaktadır. Çalışma düzeninin buna göre ayarlanması gerekmektedir'' şeklinde görüş bildirmiştir.  Başvurucu hakkında, başkaca rahatsızlıklarının bulunması nedeniyle müracaat ettiği Milas  Yıl Devlet Hastanesi (Milas Devlet Hastanesi) tarafından 22/8/2017 tarihli düzenlenen sağlık raporunda, başvurucuya uyku apnesi, diyabet, tendinit ve meniskopati teşhisi konularak "Ağır ve tehlikeli işlerde uzun süre ayakta kalmasını gerektiren, uzun süre araç kullanmasını gerektiren işlerde çalışamaz. İtfaiyeci olarak çalışması uygun değildir'' şeklinde karar verilmiştir. DHMİ, başvurucunun sağlık kurulu raporunun karar hanesinde yer alan ibareye uygun büro hizmetlerinde görevlendirilmesini 8/9/2017 tarihinde İdareye bildirmiştir.  Başvurucu, tüm raporlara istinaden, hâlihazırdaki görevine olumsuz yansıyan rahatsızlıkları nedeniyle ARFF memurluğu pozisyonunun idari hizmetler grubunda sağlık şartlarına uygun bir pozisyonla değiştirilmesini içeren dilekçesini 9/11/2017 tarihinde İdareye sunmuştur. İdarenin bu dilekçeyi DHMİ'ye göndermesi üzerine, DHMİ, 8/9/2017 tarihli ve sağlık kurulu raporunun karar hanesinde yer alan ibareye uygun büro hizmetlerinde görevlendirilmesine ilişkin yazıya göre işlem tesisini 20/12/2017 tarihli yazıyla bildirmiştir.  Başvurucu 9/2/2015 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği'nin (Yönetmelik)  maddesinde yer alan ''Tam teşekküllü devlet veya üniversite hastanelerinin birinden alacakları sağlık kurulu raporuyla, ifa etmekte oldukları görevi yürütemeyecek durumda olanlar, raporlarının kuruluş tarafından belirlenecek hakem hastaneden teyidini müteakip, görevde yükselme veya unvan değişikliği mahiyetinde olmamak kaydıyla, Kuruluşun ihtiyacına göre bir pozisyona atanabilirler.'' hükmü doğrultusunda Milas Devlet Hastanesinin 22/8/2017 tarihli raporuna istinaden ARFF memurluğu ünvanının idari hizmetler grubunda sağlık koşullarına uygun başka bir ünvanla değiştirilmesini 29/12/2017 tarihinde yeniden talep etmiştir. İdare, iki rapor arasında farklılıklar bulunduğu gerekçesiyle talebi reddetmiştir. Başvurucu, Muğla  İdare Mahkemesinde (İdare Mahkemesi) 6/3/2018 tarihinde iptal davası açmıştır. Dilekçede; Üniversite Hastanesinde 2016 yılında alınan rapor ile Milas Devlet Hastanesince düzenlenen rapor arasında bir yıllık zaman farkı bulunduğu gibi rapor içerikleri ve hastalıkların da farklı olduğunu beyan etmiştir. Başvurucu ayrıca ilgili mevzuatta tam teşekküllü kamu hastanelerinden alacakları sağlık kurulu raporuyla, ifa etmekte oldukları görevi yürütemeyecek durumda olanların, raporlarının kuruluş tarafından belirlenecek hakem hastaneden teyidini müteakip, görevde yükselme veya ünvan değişikliği mahiyetinde olmamak kaydıyla, kuruluşun ihtiyacına göre bir pozisyona atanabileceğine dair hüküm bulunduğunu vurgulamıştır. Bu hükme ve ARFF memuru olarak sağlık şartları yönünden şartları kaybettiğinin doktor raporları ile sabit olmasına rağmen hâlen anılan ünvan ile çalıştırıldığını bildiren başvurucu, ARFF Müdürlüğünde büro diye bir birim veya çalışma alanının bulunmadığını, İdarenin tüm raporları değerlendirerek hakem hastaneye göndermesi gerekirken taleplerini reddettiğini ileri sürmüştür.  İdare Mahkemesi, Devlet Hastanesinden alınan sağlık kurulu raporunun hakem hastane tarafından teyit edilip edilmediğini ve hakem hastane tarafından bir görüş belirtilmiş ise buna istinaden başvurucunun pozisyonunda bir değişiklik yapılıp yapılmadığını ara kararı ile sormuştur. İdare, -dosya içeriğinde örneğine rastlanılamamakla birlikte- sürece dair özete yer verdikten sonra yeniden SGK'dan başvurucunun mevcut ünvanı ile görevine devam edip edemeyeceğine ilişkin bir değerlendirme yapılmasının istendiğini, gelecek cevabi yazıya göre işlem tesis edileceğini İdare Mahkemesine bildirmiştir. Öte yandan İdare, davanın devam ettiği sırada başvurucuyu Araştırma Hastanesine yeniden sevk ederek, 1/11/2016 tarihli ve 10 sayılı DHMİ Uçak Kaza Kırım ve Yangınla Mücadele Yönergesinin  maddesinde belirtilen astım, bronşit, epilepsi, vb. biyolojik rahatsızlığı bulunmamak ve aynı yönergenin  maddesindeki aşırı psikolojik duyarlılık ve heyecan, davranış bozuklukları vb. psikolojik ve sinirsel rahatsızlıklardan herhangi birine yakalanmamış olma şartlarını taşıyıp taşımadığının belirlenmesini talep etmiştir. 18/4/2018 tarihli raporda ARFF personeli seçiminde aranan sağlık şartlarından yukarıda belirtilen  ve  maddedeki hastalıkların saptanamadığı buna karşın başvurucudaki diğer sağlık sorunları nedeniyle ağır ve tehlikeli işlerde çalışamayacağı, uyku sırasında bpap cihazını kullanması gerektiği bildirilmiştir. İdare Mahkemesi, davalı İdarenin SGK'dan görüş isteme gibi bir yükümlülüğünün olmadığını, ibraz edilen raporun İdare tarafından belirlenecek hakem hastaneden teyidi sonucunda başvurucunun uygun bir pozisyona geçirilmesi gerektiğini belirterek 12/10/2018 tarihinde işlemin iptaline karar vermiştir. İstinaf incelemesinde İzmir Bölge İdare Mahkemesi  İdare Dava Dairesi (Dava Dairesi), ilk derece mahkemesinin kararını kaldırarak 9/5/2019 tarihinde davayı esastan reddetmiştir. Gerekçede; başvurucunun dava devam ederken Araştırma Hastanesine gönderilerek rapor alındığı, 18/4/2018 tarihli raporda ARFF personeli seçiminde aranan sağlık şartlarından 4 ve  maddedeki hastalıkların saptanamadığı ifade edilmiştir. Anılan rapor uyarınca başvurucunun ARFF memuru olabilmek için gerekli şartları kaybetmediğinin açık olduğu gibi bu kişinin kadrosu değiştirilmemekle birlikte büro hizmetlerinde görevlendirildiğine de değinilerek idarenin belirli bir kadroya belirli bir kişiyi ataması için yargı kararı ile zorlanmasının mümkün olamayacağı belirtilmiştir.  Başvurucu tarafından bir örneği bireysel başvuru dosyasına sunulmamakla birlikte, bireysel başvuru yapıldıktan sonra İdare ile yapılan yazışma neticesinde, DHMİ Genel Müdürlüğünün 9/11/2018 tarihi yazısı ile başvurucunun ünvanının ilgili Yönetmelik'in  maddesinin (ç) bendi uyarınca, idari hizmetler grubunda yer alan apron memurluğu olarak değiştirildiği ve başvurucunun bu tarihten sonra apron memuru olarak görev yapmaya başladığı tespit edilmiştir. Başvurucu, statüsünün değiştirildiğine ilişkin yazıyı '' apron memurluğu yaşamış olduğu sağlık durumlarına aykırı olduğundan yasal haklarım saklı kalmak üzere imzalıyorum'' şerhiyle imzalamıştır.  Başvurucu 16/6/2019 kararı tarihinde öğrenmesinin ardından 3/7/2019 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.  Başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.