Haklar: Adil yargılanma hakkı (Suç İsnadı)

Başvurucu, idari para cezalarının iptali istemiyle açtığı davada verilen karar nedeniyle, Anayasa'nın  maddesinde düzenlenen adil yargılanma hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüş, tazminat talebinde bulunmuştur.   Başvuru, 24/7/2013 tarihinde Anayasa Mahkemesine doğrudan yapılmıştır. Dilekçe ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinde Komisyona sunulmasına engel bir eksikliğin bulunmadığı tespit edilmiştir. Birinci Bölüm Birinci Komisyonunca, 17/10/2014 tarihinde kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına, dosyanın Bölüme gönderilmesine karar verilmiştir. Bölüm Başkanı tarafından 21/11/2014 tarihinde başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına ve bir örneğinin görüş için Adalet Bakanlığına gönderilmesine karar verilmiştir.  Adalet Bakanlığının 25/12/2014 tarihli yazısı ile görüş sunulmayacağı bildirilmiştir.  A. Olaylar Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar özetle şöyledir: Başvurucu, Yaşamkent Ustam Ocakbaşı adındaki işletmesini Yaşamkent Gıda Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.'ne 26/8/2009 tarihinde devretmiş, fakat gerek devreden gerekse devralan tarafından Kültür ve Turizm Bakanlığına başvurularak turizm işletme belgesinin iptali yahut devri gerçekleştirilmemiştir. Bakanlıkça, başvurucuya "haber vermeden işletmesini devretmesi nedeniyle" 12/3/1982 tarih ve 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu’nun  maddesinin (e) bendi uyarınca 27/5/2011 tarihinde 964 TL tutarında idari para cezası verilmiştir. Bakanlık daha sonra tesisteki eksiklikler ve ilgili belgelerin ibraz edilememesi nedeniyle 2634 sayılı Kanun’un  maddesinin (a) bendi uyarınca 23/8/2011 tarihinde başvurucuya 964 TL tutarında idari para cezası vermiştir. Başvurucu, her iki cezanın iptali istemiyle Ankara  Sulh Ceza Mahkemesine itiraz başvurusu yapmış, Mahkeme yalnızca devir işlemi nedeniyle verilen para cezasının hukuka uygunluğunu tartışarak, 14/3/2013 tarih ve 2012/1289 İş. sayılı kararı ile başvuruyu reddetmiştir. Karar gerekçesi şöyledir:“2634 Sayılı Kanunun  maddesinin e bendi uyarınca "İzinsiz olarak yatırım veya işletmenin tümünün veya belgelendirme için zorunlu bir kısmının devredilmesi, kiraya verilmesi, ortaklık statüsünün, unvanının veya türünün değiştirilmesi hallerinde üçbin Türk Lirası idarî para cezası verilir."Tüm dosya kapsamından; itiraz edene Bakanlıkça  Sınıf Lokanta İsletme Belgesi düzenlendiği, bahse konu tesisi devrettiği ve Bakanlığa devir işlemi hakkında bilgi verilmediğinin tespit edildiği, bu durumda itiraz edenin anılan yasal yükümlülüklerini yerine getirmediği anlaşılmakla, itiraz edene verilen idari para cezalarında herhangi bir usul ve yasaya aykırılık olmadığından, yerinde görülmeyen itirazın reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gereği doğmuştur.KARAR : Yukarıda açıklanan nedenlerle.5326 sayılı Kabahatler Yasasının 28/8-a maddesi uyarınca; İtiraz konusu idari yaptırım kararı hukuka uygun bulunduğundan İTİRAZ1N REDDİNE,…” Başvurucu, ikinci cezanın da iptali istenildiği halde İlk Derece Mahkemesinin bu konuya ilişkin bir karar vermediği hususunu da içerir şekilde karara itiraz etmiş, Ankara  Asliye Ceza Mahkemesi kararın usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesine yer vererek 10/6/2013 tarih ve İş.2013/254 sayılı kararı ile itirazı reddetmiş, karar, 25/6/2013 tarihinde başvurucuya tebliğ edilmiştir.  Anayasa Mahkemesine 24/7/2013 tarihinde bireysel başvuru yapılmıştır.B. İlgili Hukuk 2634 sayılı Kanun’un  maddesinin (a) ve (e) bentleri şöyledir:“ Belge sahibine, ilgili diğer Kanun hükümleri saklı kalmak kaydıyla aşağıda belirtilen durumlarda ve miktarlarda idarî para cezası uygulanır:(a) Uyarma cezasına rağmen, otuz gün içinde gerekli düzeltmenin yapılmaması veya bir yıl içinde yeni uyarma cezasını gerektiren fiil veya fiillerin tespiti ile bu Kanunda belirtilen veya Bakanlıkça istenilen bilgi veya belgelerin süresi içerisinde verilmemesi veya yanıltıcı bilgi veya belge verilmesi hallerinde üçbin Yeni Türk Lirası idarî para cezası.…e) İzinsiz olarak yatırım veya işletmenin tümünün veya belgelendirme için zorunlu bir kısmının devredilmesi, kiraya verilmesi, ortaklık statüsünün, unvanının veya türünün değiştirilmesi hallerinde üçbin Yeni Türk Lirası idarî para cezası.” 30/3/2005 tarihli ve 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun “Başvuru yolu” kenar başlıklı  maddesinin (1) numaralı fıkrası şöyledir:“(1) İdarî para cezası ve mülkiyetin kamuya geçirilmesine ilişkin idarî yaptırım kararına karşı, kararın tebliği veya tefhimi tarihinden itibaren en geç onbeş gün içinde, sulh ceza mahkemesine başvurulabilir….”  5326 sayılı Kanun'un “Başvurunun incelenmesi” kenar başlıklı  maddesinin ilgili fıkrası şöyledir:“… (8) Mahkeme, son karar olarak idarî yaptırım kararının; a) Hukuka uygun olması nedeniyle, "başvurunun reddine", b) Hukuka aykırı olması nedeniyle, "idarî yaptırım kararının kaldırılmasına", Karar verir.…” Anılan Kanun’un “İtiraz yolu” kenar başlıklı  maddesinin ilgili fıkraları ise şöyledir:“(1) Mahkemenin verdiği son karara karşı, Ceza Muhakemesi Kanununa göre itiraz edilebilir. Bu itiraz, kararın tebliği tarihten itibaren en geç yedi gün içinde yapılır. (2) İtirazla ilgili karar, dosya üzerinden inceleme yapılarak verilir. (3) Mahkeme, her bir itirazla ilgili olarak “itirazın kabulüne” veya “itirazın reddine” karar verir.…”