Haklar: Adil yargılanma hakkı (Suç İsnadı)

Başvuru; azami gözaltı sürelerinin aşılması nedeniyle kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının, gözaltında yasak sorgu yöntemleriyle elde edilen delillerin mahkûmiyete esas alınması ve yargılamanın makul sürede sonuçlandırılmaması nedenleriyle adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.  Başvuru 1/3/2013 tarihinde Van  Ağır Ceza Mahkemesi vasıtasıyla yapılmıştır. Başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesi neticesinde başvurunun Komisyona sunulmasına engel teşkil edecek bir eksikliğinin bulunmadığı tespit edilmiştir. Birinci Bölüm Üçüncü Komisyonunca 30/9/2014 tarihinde, başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.  Bölüm Başkanı tarafından 30/10/2014 tarihinde, başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık, görüşünü 30/12/2014 tarihinde Anayasa Mahkemesine sunmuştur. Bakanlık tarafından Anayasa Mahkemesine sunulan görüş 9/1/2015 tarihinde başvurucuya tebliğ edilmiştir. Başvurucu, Bakanlığın görüşüne karşı beyanlarını 26/1/2015 tarihinde ibraz etmiştir. Birinci Bölüm tarafından 4/2/2016 tarihinde yapılan toplantıda başvurunun niteliği itibarıyla Genel Kurul tarafından karara bağlanması gerekli görüldüğünden Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün (İçtüzük)  maddesinin (3) numaralı fıkrası uyarınca Genel Kurula sevkine karar verilmiştir. A. Olaylar  Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ve Ulusal Yargı Ağı Projesi (UYAP) aracılığıyla erişilen bilgi ve belgeler çerçevesinde olaylar özetle şöyledir:  Başvurucular "Hizbullah silahlı terör örgütü üyesi olma" suçlamasıyla 25/1/2000 ile 8/2/2000 tarihleri arasında muhtelif zamanlarda gözaltına alınmış; bir kısmı gözaltı sonrasında serbest bırakılmış, bazıları tutuklanmış ve ardından tahliye edilmiştir.  Van Devlet Güvenlik Mahkemesi Başsavcılığının 27/3/2000 tarihli ve E.2000/71 sayılı iddianamesi ile başvurucular hakkında “Hizbullah isimli silahlı terör örgütü üyesi olma” suçlamasıyla kamu davası açılmıştır. Van  Ağır Ceza Mahkemesinin 13/1/2011 tarihli ve E.2000/82, K.2011/5 sayılı kararı ile başvurucuların atılı suçtan hapis cezası ile cezalandırılmalarına karar verilmiştir. Derece Mahkemesi kararının ilgili bölümleri şöyledir:  “... D E L İ L L E R: 1) Yakalama ve gözaltına alma tutanakları, 2) Ev arama, el koyma ve teslim tutanağı, 3) Doküman inceleme, 4) Silah ve mühimmat yakalama tutanağı, 5) Silah ve mühimmat inceleme ve teslim tutanağı, 6) İmha raporu, 7)Emniyet Hizbullah operasyonla ilgili bilgiler, 8) Teşhis tutanakları, 9) Tanık Beyanları,  10) Sanıkların örgüte vermiş oldukları özgeçmiş raporları, 11) Sanıkların aşama beyanları. … Savunmalar: ...Şu hale göre; anılan suçlardan kamu davası açıldığını kabul etmek mümkün olmadığına göre zamanaşımına uğrayan bu suçlar da gözetilerek sanıkların örgüt üyeliği suçu yönünden 765 sayılı TCK'nın hükümlerinin lehe olduğunu kabul hukuken mümkün değildir ve tüm sanıklar yönüyle 5237 sayılı TCK'nın 314/ maddesinin lehe olduğu kabul edilerek hüküm tesis edilmiştir.Yargıtay 9 CD’nin; 2006/8280 Esas ve 2007/1486 Karar sayılı ve 2007 tarihli ilamında, 5237 Sayılı TCK'nun etkin pişmanlığa ilişkin  maddesinin amaç, kapsam ve gerekçesi birlikte nazara alındığında kolluk ifadelerini daha sonra değiştirip geri alan sanıkların etkin pişmanlıklarından söz edilemeyeceği bu nedenle maddede aranan şartların bulunmadığından cezadan indirim yapılamayacağına hükmetmiştir. Anılan bu içtihat uyarınca alındığında kolluk ifadelerini daha sonra değiştirip geri alan sanıkların etkin pişmanlıklarından söz edilemeyeceğinden sanıklar hakkında etkin pişmanlık hükümler uygulanmadığı gibi koşulları oluşmadığından 4959 sayılı Yasa hükümleri de uygulanmamıştır.Somut olayda ilgili suç tanımında belirlenen cezaların, alt ve üst sınırı arasında ceza tayin edilirken, 5237 Sayılı TCK'nun  maddesinde gösterilen ölçütler dikkate alınmıştır. Bu bağlamda suçun işleniş biçimi, suç konusunun önem ve değeri, sanıkların amaç ve saiki gözetilmiş, aynı Kanun'un 3/ maddesindeki “suç işleyen kişi hakkında işlenen fiilin ağırlığıyla orantılı ceza ve güvenlik tedbirine hükmolunur” şeklindeki hüküm de gözetilmek suretiyle cezalar, diğer sanıklar yönüyle takdiren alt sınırdan uzaklaşılarak tayin edilirken, Hizbullah silahlı terör örgütünün Muş’da yapılanmasını oluşturan, çok sayıda insanı örgüte kazandıran, bizzat örgüt tarafından işkence görmelerine ve Adana  Başsavcılığı tarafından düzenlenen iddianamede mağdur olarak gösterilmelerine rağmen terör örgütünden af dilemek suretiyle Muş’daki yapılanmayı dağıtmayıp tekrar örgütsel faaliyetlerine devam eden sanıklar [A.] ve [S.A.]’ın asgari hadden uzaklaşılarak cezalandırılmalarına karar vermek gerekmiş ve oluşan bu vicdani kanı ile cezalandırılmalarına dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur." Başvurucular hakkındaki hüküm, Yargıtay  Ceza Dairesinin 20/12/2012 tarihli ve E.2012/7970, K.2010/15259 sayılı ilamıyla onanmıştır. İlamın ilgili kısmı şöyledir:"Yapılan yargılama sonunda toplanan deliller karar yerinde incelenip, sanıkların suçunun sübutu kabul, olay niteliğine ve kovuşturma sonuçlarına uygun şekilde vasfı tayin edilmiş, cezayı azaltıcı sebebin niteliği takdir kılınmış, savunmaları inandırıcı gerekçelerle reddedilmiş, sanıklar A., E. A. ve R. A. hakkında 4959 sayılı Kanun hükümleri uygulanmış, incelenen dosyaya göre verilen hükümlerde bir isabetsizlik görülmemiş olduğundan, sanıklar müdafilerinin temyiz dilekçeleri ile duruşmalı inceleme sırasında sanıklar [A.] ve [S.A.] müdafilerinin ileri sürdüğü ve yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükümlerin ONANMASINA, 2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi." Başvurucular 28/2/2013 tarihinde nihai karardan haberdar olmuştur. Başvurucular 1/3/2013 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.B. İlgili Hukuk 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun  maddesinin (2)numaralı fıkrası, 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu’nun  maddesinin birinci fıkrası.