Haklar: Adil yargılanma hakkı (Medeni Hak ve Yükümlülükler)

Başvuru, iş kazasından kaynaklanan tazminat davasında ıslah talebinin zamanaşımından dolayı reddedilmesi nedeniyle mahkemeye erişim hakkının; yargılamanın uzun sürmesi nedeniyle de makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir. Başvurucu, işçi olarak çalışmaktayken 8/10/2004 tarihinde iş kazası geçirmiş ve yaralanmıştır. Başvurucu, Ankara  İş Mahkemesinde 19/7/2005 tarihinde iş kazası nedeniyle işverene karşı fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere çalışılmayan günler için 100 TL, işgücü kaybı bedeli olarak 000 TL, tedavi masrafları olarak 100 TL maddi tazminat ve 000 TL manevi tazminat talepli dava açmıştır. Başvurucu, işverenlerin bir kısmına da 21/10/2008 tarihinde aynı mahkemede 000 TL maddi ve 000 TL manevi tazminat talepli dava açmıştır. Açılan iki dava dosyası birleştirilmiştir. Ankara  İş Mahkemesi 28/11/2012 tarihli kararla 809,40 TL iş gücü kaybı tazminatının, 324,30 TL çalışılmayan gün nedeniyle tazminatın ve 000 TL manevi tazminatın başvurucuya ödenmesine karar vermiştir. Karar gerekçesinde; olaya ilişkin Adli Tıp Kurumundan (ATK) rapor alındığı ve başvurucunun iş göremezlik oranının %15,20 olarak belirlendiği ifade edilmiştir. Başvurucunun 20/5/2010 tarihinde talebini ıslah ederek çalışılmayan günler için 324,30 TL, tedavi bedeli için 000 TL, işgücü kaybı için 38,809,40 TL maddi tazminat ve 000 TL manevi tazminatın ödenmesini talep ettiğine yer verilmiştir. Davalı tarafın zamanaşımı defini ileri sürdüğü belirtilmiştir. Temyiz üzerine Yargıtay  Hukuk Dairesi 4/11/2013 tarihinde bozma kararı vermiştir. Karar gerekçesinde;- Somut olayda, başvurucunun iş kazası geçirip yaralandığının tartışma konusu olmadığı, sorunun başvurucunun sürekli iş göremezliğe uğrayıp uğramadığının tespiti ve uğramışsa bunun oranının belirlenmesi yönteminde toplandığı vurgulanmıştır. Dosya kapsamından başvurucunun çalıştığı kurum tarafından tespit edilen maluliyet oranının %0 olduğu anlaşılmasına rağmen yargılama esnasında Mahkemece ATK Genel Kurulundan maluliyet oranına dair alınan raporda belirtilen %15,20 oranındaki sürekli iş göremezlik oranına göre maddi ve manevi tazminat davaları bakımından neticeye varıldığı belirtilmiştir.- İş kazasına bağlı maluliyetin varlığı ve oranının tespiti ile ilgili ihtilafların Sosyal Güvenlik Kurumunun (SGK) hak alanını doğrudan ilgilendirmekte olduğu temyize konu tazminat davasında da SGK'nın taraf olmadığı vurgulanmıştır.- Dosya kapsamında yapılacak öncelikli işin başvurucuya SGK'ya başvurarak ATK Genel Kurulunca dosyada tespit olunan sürekli iş göremezlik oranına göre iş kazası sigorta kolundan gelir bağlanması noktasında önel verilmesi, sigortalının ATK Genel Kurulunca tespit olunan bu maluliyetinin kabul edilmemesi hâlinde ise SGK ve işveren aleyhine sürekli iş göremezlik oranının tespiti davası açması için başvurucuya ayrıca önel verilmesi gerektiği ifade edilmiştir. Tespit davasını bu dava için bekletici mesele yaparak tüm delilleri bir arada değerlendirip sonucuna göre karar verilmesi gerekirken anılan şekilde araştırma yapılmadan sonuca ulaşılmasının doğru olmadığına yer verilmiştir. Bozma kararı sonrası Ankara  İş Mahkemesince dosya tekrar görülmeye başlanmış, 11/2/2015 tarihli Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu raporu ile maluliyet oranının %16 olduğu, 30/12/2015 tarihli raporla da zararın 408,97 TL olduğu belirlenmiştir. Başvurucu 30/12/2015 tarihli ek dava ile daha önce talep edilmeyen 599 TL maddi tazminatın davalılardan kazanın gerçekleştiği tarihten itibaren yasal faizi ile birlikte müteselsilen tahsilini istemiştir. Davalılarda zamanaşımı defini ileri sürmüştür. Ek dava da Ankara  İş Mahkemesi dosyasında birleştirilmiştir. Mahkeme 9/12/2016 tarihli kararıyla başvurucuya 809,40 TL maddi tazminatın, 000 TL manevi tazminatın ödenmesine karar vermiştir. Mahkeme karar gerekçesinde bozma kararında belirtilen hususları dikkate alarak değerlendirmelerde bulunmuş, karşılanmamış gerçek zararının 408,97 TL olarak hesaplandığını ancak zararın zamanaşımına uğramayan kısmının talep edilebilir olduğunu belirtmiştir. Zamanaşımına uğramayan 809,40 TL maddi tazminatın başvurucuya ödenmesine, maluliyet oranının tespitinden sonra 8/4/2015 tarihinden itibaren başvurucuya aylık bağlanmasına karar verildiğinden geçici iş göremezlik sebebiyle istenilen 324,36 TL tazminat isteğinin SGK tarafından yapılan ödeme sebebi ile reddine karar verildiği ifade edilmiştir. Ek olarak açılan davanın, açıldığı 30/12/2015 tarihi itibarıyla 10 yıllık zamanaşımı süresi dolduğu için bu birleşen davadaki maddi tazminat talebinin de reddine karar verildiği belirtilmiştir. Temyiz istemini Yargıtay  Hukuk Dairesi 15/10/2018 tarihinde reddetmiştir. Başvurucu kararı 11/10/2019 tarihinde öğrenmiş, 8/11/2019 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur. Başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına gönderilmiştir.