Haklar: Özel hayatın ve aile hayatının korunması hakkı

Başvuru, başvurucunun ailesine yazdığı mektupların Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi'ne (UYAP) kaydedilmesi, telefon görüşmelerinin dinlenmesi ve kaydedilmesi ile mektubun sakıncalı bulunarak alıkonulması nedenleriyle özel hayata saygı hakkının ve haberleşme hürriyetinin ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.  Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık görüşünü bildirmiştir.  Başvurucu, Bakanlık görüşüne karşı beyanda bulunmuştur.  Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar özetle şöyledir: Başvurucu, silahlı terör örgütüne üye olma suçundan hükümözlü olarak Keskin T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda (Ceza İnfaz Kurumu) kalmaktadır.A. Mektubun Sakıncalı Bulunmasına İlişkin Süreç Başvurucunun ailesine yazdığı 27/1/2020 ve 19/2/2020 tarihli iki mektup Ceza İnfaz Kurumu Disiplin Kurulu (Disiplin Kurulu) tarafından tamamı sakıncalı olarak değerlendirilerek alıkonulmuştur. Kararlarda mektupların 13/12/2004 tarihli ve 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun 'un  maddesinin üçüncü fıkrası ile 6/4/2006 tarihli ve 26131 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Ceza İnfaz Kurumlarının Yönetimi ile Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Tüzük'ün (Tüzük)  maddesinin üçüncü fıkrası hükümleri gerekçe gösterilerek sakıncalı olduğu değerlendirmesine yer verilmiştir. Sakıncalı bulunan mektuplar incelendiğinde başvurucunun yargılandığı davaya, Ceza İnfaz Kurumu uygulamalarına ve infaz hâkimliği kararlarına ilişkin eleştiri ve görüşlerini dile getirdiği görülmüştür. Başvurucu, Kırıkkale İnfaz Hâkimliğine (İnfaz Hâkimliği) şikâyette bulunmuştur. Başvurucu şikâyet dilekçesinde mektupların sakıncalı olduğu belirtilen kısımlarında yargılandığı dosyaya ilişkin bazı tespitlerde bulunduğunu belirtmiştir. Kararlarda mektuplarda yer alan ifadelerin kişi ve kuruluşları nasıl paniğe yönelteceğine ilişkin değerlendirmelere yer verilmediği gibi kararlarla birlikte mektupların sakıncalı bulunan kısımlarının çizilmiş fotokopi nüshasının kendisine verilmediğini vurgulamıştır. Başvurucu ayrıca duruşma açılmak suretiyle en azından Ses ve Görüntü Bilişim Sistemi (SEGBİS) ile dinlenmek istediğini belirtmiştir.  İnfaz Hâkimliği 28/2/2020 ve 4/3/2020 tarihlerinde başvurucunun şikâyetini kısmen kabul ederek mektuplardaki sakıncalı görülen kısımların okunamayacak şekilde çizilerek alıcısına gönderilmesine ve şikâyet konusu kararların iptaline karar vermiştir. Kararlarda ayrıca başvurucunun duruşma açılarak dinlenmesi talebinin 16/5/2001 tarihli ve 4675 sayılı İnfaz Hâkimliği Kanunu'nun  maddesinin ikinci fıkrasında yer alan şikâyet başvurusu üzerine infaz hâkiminin, duruşma yapmaksızın dosya üzerinden bir hafta içinde karar vereceğine ilişkin hükmü gereğince reddedildiği belirtilmiştir. Başvurucunun bu kararlara yönelik itirazı Kırıkkale  Ağır Ceza Mahkemesinin 4/3/2020 ve 18/3/2020 tarihli kararlarıyla reddedilmiştir. Başvurucu, nihai hükümleri 14/4/2020 ve 31/3/2020 tarihlerinde öğrendikten sonra 4/5/2020 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.B. Mektupların UYAP'a Kaydedilmesi ile Telefon Görüşmelerinin Dinlenmesi ve Kaydedilmesine İlişkin Süreç Başvurucu, ailesine yazdığı mektupların UYAP'a kaydedilmesi ile telefon görüşmelerinin dinlenmesi ve kaydedilmesi uygulamasının hukuka aykırı olduğunu, özel ve aile hayatının gizliliğinin ihlal edildiğini ve bu uygulamanın kaldırılması gerektiğini ileri sürmüştür.  İnfaz Hâkimliği 28/2/2020 tarihli kararıyla başvurucunun şikâyetinin reddine karar vermiştir. Kararın gerekçesinde; başvurucunun Tüzük'ün  maddesinin (2) numaralı fıkrasında hükümlü tarafından gönderilen ve kendisine gelen mektup, faks ve telgrafların; mektup okuma komisyonu bulunan kurumlarda bu komisyon, olmayanlarda kurumun en üst amirince denetleneceğinin düzenlendiği belirtilmiştir. Ayrıca 5275 sayılı Kanun 'un  maddesinin (1) numaralı fıkrasında, kapalı ceza infaz kurumlarındaki hükümlülerin, Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelikte belirlenen esas ve usullere göre idarenin kontrolündeki ücretli telefonlar ile görüşme yapılabileceği, telefon görüşmesinin idarece dinleneceği ve kayıt altına alınacağının hüküm altına alındığı vurgulanmıştır. Başvurucunun bu karara yönelik itirazı, Kırıkkale  Ağır Ceza Mahkemesinin 19/3/2020 tarihli kararıyla reddedilmiştir. Başvurucu, nihai hükmü 31/3/2020 tarihinde öğrendikten sonra 4/5/2020 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.  Ulusal ve uluslararası mevzuat ile içtihatlar için bkz. Ümit Karaduman, B. No: 2020/20874, 2/2/2022, §§ 17-40, Eşref Köse, B. No: 2017/38098, 3/6/2020, §§ 19- Ayrıca 5275 sayılı Kanun’un "Hükümlünün telefon ile haberleşme hakkı" kenar başlıklı  maddesinin ilgili kısmı şöyledir:"Kapalı ceza infaz kurumlarındaki hükümlüler, tüzükte belirlenen esas ve usullere göre idarenin kontrolündeki ücretli telefonlar ile görüşme yapabilirler. Telefon görüşmesi idarece dinlenir ve kayıt altına alınır. Bu hak, tehlikeli hâlde bulunan ve örgüt mensubu hükümlüler bakımından kısıtlanabilir..." Tüzük'ün "Telefonla görüşme hakkı" kenar başlıklı  maddesinin ilgili kısmı şöyledir:"(1) Kapalı kurumda bulunan hükümlüler, belgelendirmeleri koşuluyla eşi, üçüncü dereceye kadar kan ve kayın hısımları ve vasisi ile telefon görüşmesi yapabilir.  (2) Telefonla görüşmeleri aşağıda belirtilen esaslara göre yapılır:a) Hükümlüler, haberleşme veya iletişim araçlarından yoksun bırakılma veya kısıtlama cezası ile hücreye koyma cezasının infazı sırasında olmamak koşuluyla, idarenin kontrolünde bulunan ve kurumun uygun yerlerine yerleştirilen telefonlardan yararlandırılır,...g) Hükümlünün, kurumun güvenliğini tehlikeye düşüren, suç oluşturan veya bir suça azmettirme ya da yardım etme sonucunu doğurabilecek konuşmalarda bulunduğu dinleme sırasında belirlendiğinde, görüşme derhâl kesilir. Bu hâlde hükümlü hakkında adlî veya idarî soruşturmaya esas olacak işlemler kurum en üst amiri tarafından yapılır,...(4) Kapalı kurumlarda bulunan hükümlülerin, bu maddede belirtilen yakınları ile yaptığı telefon görüşmeleri, idare tarafından dinlenir ve elektronik aletler ile kayda alınır." 29/3/2020 tarihli ve 31083 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Ceza İnfaz Kurumlarının Yönetimi ile Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Yönetmelik'in (Yönetmelik) "Telefonla görüşme hakkı" kenar başlıklı  maddesinin (3) numaralı fıkrası şöyledir:"(3) Kapalı kurumlarda bulunan hükümlülerin, bu maddede belirtilen yakınları ile yaptığı telefon görüşmeleri, idare tarafından dinlenir ve elektronik aletler ile kayda alınır."