Haklar: Kişi özgürlüğü ve güvenliği hakkı

Başvuru; haksız gözaltı ve tutuklama tedbirleri dolayısıyla ödenen tazminatın yetersiz olması nedeniyle kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının, yargılamanın uzun sürmesi nedeniyle makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir. İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı (Başsavcılık) aralarında başvurucunun da bulunduğu bazı şüpheliler hakkında Fetullahçı Terör Örgütü/Paralel Devlet Yapılanması (FETÖ/PDY) üyesi oldukları şüphesiyle soruşturma başlatmıştır. Başvurucu, bu soruşturma kapsamında 1/12/2016 tarihinde gözaltına alınmış ve silahlı terör örgütüne üye olma suçlaması ile 1/12/2016 ile 15/12/2016 tarihleri arasında 14 gün gözaltında kalmıştır. Başvurucu, Başsavcılık tarafından tutuklanması istemiyle İzmir  Sulh Ceza Hâkimliğine (Hâkimlik) sevk edilmiştir. Yapılan sorgunun ardından Hâkimlik; tutuklama talebinin reddine, başvurucunun yurt dışına çıkamama, haftada bir gün imza atma şeklinde adli kontrol altına alınmasına karar vermiştir. Başsavcılık, tahliye talebinin reddi kararına itiraz etmiştir. Hâkimlik, itirazın kabulü ile başvurucu hakkında yakalama emri düzenlenmesine karar vermiştir. Söz konusu emre istinaden yakalanan başvurucu, Hâkimlik kararı ile 22/12/2016 tarihinde tutuklanmıştır. Başvurucu hakkında silahlı terör örgütüne üye olma suçunu işlediğinden bahisle iddianame düzenlenmiştir. İddianamede başvurucunun örgüte eleman ve maddi kaynak sağlamak amacıyla faaliyet gösteren H.G.S. Derneği yöneticisi olduğu ve 2005 yılında Asya Katılım Bankası A.Ş. (Bank Asya) nezdinde açtığı hesabındaki parada örgüt liderinin talimatı doğrultusunda artış yaptığı ve söz konusu hesabı 20014-2016 yılları arasında aktif olarak kullandığı iddialarına yer verilmiştir. İddianamenin kabulü ile açılan dava, İzmir  Ağır Ceza Mahkemesinde görülmeye başlanmıştır. Başvurucu duruşmanın 19/10/2017 tarihli ilk oturumunda tahliye edilmiştir. Yapılan yargılama sonucunda başvurucunun silahlı terör örgütüne yardım etme suçundan 1 yıl 13 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiştir. Mahkûmiyet kararına başvurucunun Bank Asya hesaplarında 17/12/2013 tarihinden sonra 000 TL ve 868,73 Amerikan doları artış olduğuna ilişkin bilirkişi raporu esas alınmıştır. H.G.S. Derneğine ait Dernek Kuruluş Bildirimi belgesinin aslı üzerinde yapılan inceleme neticesinde belgedeki imzanın başvurucuya ait olmadığının bilirkişi raporu ile tespit edildiği gerekçesiyle anılan Derneğin yöneticiliği iddiası başvurucu aleyhinde değerlendirilmemiştir.  Başvurucu mahkûmiyet hükmüne karşı istinaf kanun yoluna başvurmuştur. İstinaf Mahkemesi, başvurucunun banka hesabındaki artışın örgüt liderinin talimatı doğrultusunda gerçekleştiğinde dair yeterli delil bulunmadığı gerekçesiyle mahkûmiyet hükmünün kaldırılmasına ve başvurucunun beraatine karar vermiştir. Aleyhe temyiz kanun yoluna başvurulmayan hüküm 11/1/2019 tarihinde kesinleşmiştir. Beraat kararının kesinleşmesi üzerine başvurucu, hukuka aykırı gözaltı ve tutuklama tedbiri dolayısıyla tazminat davası açmıştır. Dava dilekçesinde başvurucu; gözaltı ve tutuklama tedbirlerinin hukuka aykırı olarak uygulandığını, yakalandığı ve tutuklandığının yakınlarına bildirilmediğini, yakalama ve tutuklama nedenleri ile hakkındaki suçlamaların kendisine bildirilmediğini, kanuni haklarının hatırlatılmadığını ve hatırlatılan haklarından yararlanma isteğinin yerine getirilmediğini, tutukluluğun devamına ilişkin kararların geç bildirildiğini belirterek toplam 000 TL maddi ve000 TL manevi tazminat talep etmiştir. İzmir  Ağır Ceza Mahkemesi (Mahkeme), başvurucunun beraat etmiş olması nedeniyle tazminat hakkına sahip olduğunu ifade etmiş; gözaltı ve tutuklama tedbirlerine bağlı olarak başvurucuya 501,19 TL maddi tazminat ile 000 TL manevi tazminat ödenmesine 20/11/2019 tarihinde karar vermiştir. Başvurucu; maddi zararın belirlenmesinde müdafiine yaptığı ödemelerin dikkate alınmadığını, serbest piyasada çalışması nedeniyle gelirini tam olarak belgelemesinin mümkün olmadığını, toplumda infial yaratan bir suç nedeniyle haksız şekilde uzun süre tutuklu kalması nedeniyle hükmedilen manevi tazminatın yetersiz olduğunu belirtilerek istinaf talebinde bulunmuştur. Bölge Adliye Mahkemesi maddi tazminat miktarını 660,17 TL'ye düşürerek istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermiştir. Başvurucu, anılan karara karşı temyiz kanun yoluna başvurmuş; Yargıtay temyiz başvurusunu 11/10/2021 tarihinde reddetmiştir. Başvurucu, nihai kararı 17/11/2021 tarihinde öğrendikten sonra 16/12/2021 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur. Komisyon, başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar vermiştir.