Haklar: Yaşam hakkı-Kötü muamele yasağı

Başvuru, böbrek nakli bekleyen ve ceza infaz kurumunda tutuklu bulunan başvurucunun uygun böbrek bulunduğunda organ nakli merkezine sevkinin sağlanması için infaz hâkimliğine yaptığı şikâyetin reddedilmesi ve hastaneye sevk aşamasında yaşanan zorluklar nedeniyle ciddi risk altında tutulmaya devam edilmesi nedeniyle kötü muamele yasağının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.  Başvuru 30/12/2019 tarihinde yapılmıştır. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur. Başvurucu, Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün (İçtüzük)  maddesi uyarınca tutuklu bulunduğu ceza infaz kurumunda uygun böbrek bulunduğunda organ nakli merkezine sevkinin sağlanması için gerekli tedbirlerin alınmasını talep etmiştir.  Komisyonca başvurunun tedbir ve kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir. Bölüm tarafından tedbir talebinin reddine, uygun böbrek bulunması durumunda ceza infaz kurumu idaresinin ilgili hastaneye erişimin gerçekleştirilmesi için gerekli işlemleri yerine getirmesine karar verilmiştir. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık, görüşünü bildirmiştir. Başvurucu, Bakanlık görüşüne karşı beyanda bulunmamıştır.   Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir: Başvurucu; Türkiye Cumhuriyeti Hükûmetini ortadan kaldırmaya veya görevini yapmasını engellemeye teşebbüs etme, Türkiye Büyük Millet Meclisini ortadan kaldırmaya veya görevini yapmasını engellemeye teşebbüs etme, anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etme eylemlerinden İstanbul  Sulh Ceza Hâkimliğinin 5/8/2016 tarihli kararıyla tutuklanmıştır. İstanbul  Ağır Ceza Mahkemesi yaptığı yargılama neticesinde başvurucunun 26/4/2018 tarihinde, anayasal düzeni ortadan kaldırma ve bir suçun işlenmesini kolaylaştırmak için kasten öldürme suçlarından ağırlaştırılmış müebbet hapis (3 defa) ve 14 yıl hapis (3 defa) cezasıyla cezalandırılmasına, hükümle birlikte tutukluluk hâlinin devamına karar vermiştir. Başvurucunun hükme yönelik istinaf istemi İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi  Ceza Dairesinin 17/7/2019 tarihli kararı ile esastan reddedilerek tutukluluk hâlinin devamına karar verilmiştir. Hüküm, temyiz incelemesi için Yargıtayda bulunduğundan henüz kesinleşmemiştir. Gülhane Askerî Tıp Akademisi Haydarpaşa Eğitim Hastanesinin başvuru formuna ekli 16/4/2010 tarihli raporu ile başvurucuya kronik böbrek yetmezliği tanısı konularak başvurucunun haftada üç gün dörder saat olmak üzere düzenli hemodiyaliz programına alındığı bildirilmiştir. Yine Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesinin 27/8/2013 tarihli engelli sağlık kurulu raporu ile başvurucunun tespit edilen kronik böbrek yetmezliği hastalığının vücut fonksiyonlarını %90 oranında engellediği bildirilmiştir. Silivri Ceza İnfaz Kurumu Hastanesinin 20/5/2019 tarihli sağlık kurulu raporu ile başvurucunun İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi Üroloji Ana Bilim Dalı Transplantasyon Ünitesine sevk edilmesinin uygun bulunduğu bildirilmiştir. Yine Silivri Devlet Hastanesinin 11/6/2019 tarihli yazısı ile başvurucunun İstanbul Üniversitesi Çapa Tıp Fakültesi Transplantasyon Ünitesine sevk edilmesinin uygun olduğu hususunda bilgi verilmiştir. Başvurucu 13/6/2019 tarihinde İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi Üroloji Ana Bilim Dalı Transplantasyon Polikliniğine sevk edilmiş; burada başvurucunun operasyon öncesi rutin kontrol amacıyla Kadavradan Böbrek Nakil Polikliniği, Kardiyoloji Polikliniği ve Göğüs Hastalıkları Polikliniğinde muayenesi gerçekleştirilmiştir. Başvurucu, kronik böbrek yetmezliği hastalığından dolayı 23/2/2010 tarihinden itibaren İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi Organ Nakli Merkezinde organ nakli bekleyen hastalar listesine kayıtlı olduğunu başvuru formunda belirtmiş ancak anılan kayda ilişkin başkaca bilgi ve belge sunmamıştır. Başvuru formunda 15/9/2019 günü saat 00 sıralarında organ nakli merkezinden başvurucunun eşinin aranarak uygun böbrek bulunduğu hususunun iletildiği, başvurucunun eşinin Ceza İnfaz Kurumu görevlilerine telefonla durumu izah ettiği, netice alamaması üzerine bu defa telefonla nöbetçi Cumhuriyet savcısına ulaştığı ancak gerekli işlemlerin başlatılmadığı ifade edilmiştir. Başvurucu; organ nakli (böbrek) bekleyen hastalar listesine kayıt tarihi ile uygun böbreğin bulunma zamanının ve tıbbi açıdan hastaneye sevk süresinin sorulması, 15/9/2019 günü nakil için hastaneye sevk yönünde Cumhuriyet savcılığı ve Ceza İnfaz Kurumundan talepte bulunulup bulunulmadığının, talepte bulunulmuş ise gerekenlerin neden yapılmadığının sorulması ve ayrıca uygun böbrek bulunduğunda ceza infaz kurumunca hastaneye sevkinin sağlanması konusunda gerekli tedbirlerin alınması için 20/9/2019 tarihinde Silivri Nöbetçi İnfaz Hâkimliğine müracaat etmiştir. Silivri  İnfaz Hâkimliğince (İnfaz Hâkimliği) Ceza İnfaz Kurumuna 25/9/2019 tarihinde yazı yazılarak başvurucunun talebine konu belgelerin gönderilmesi istenmiştir. Ceza İnfaz Kurumu, İnfaz Hâkimliğine özetle "N.K.nın eşinin 15/9/2019 tarihinde kuruma müracaat ederek eşi için uygun böbreğin bulunduğunu ve nakil için acilen hastaneye sevk edilmesi gerektiğini bildirdiği hususlarının gerçeği yansıtmadığı, tutuklu ve hükümlülerin hastanelere sevk ve nakillerinde izlenecek usûllerin 45/1 Nolu genelgede belirlendiği, hükümözlünün sağlık dosyasında İstanbul Tıp Fakültesi Organ Nakli Merkezi organ bekleyen hastalar listesine kayıtlı olduğuna dair herhangi bir evrakının olmadığı, bu güne kadar bu yönde bir başvurusu veya beyanının da bulunmadığı, Sağlık Bakanlığı’nın Organ ve Doku Nakli Hizmetleri Yönetmeliği gereğince  dereceye kadar akrabalar arası nakil yapılabildiği, akraba dışı nakillerde Etik Kurul kararı arandığı, ilgili hastaneden bu yönde kuruma müracaat ya da evrak gönderimi olmadığı, N.K.nın eşinin başvurusu olsa dahi gerekli mercilerden yasal izinleri alınmadan ve gerekli güvenlik önlemleri alınmadan hastaneye naklinin mümkün bulunmadığını" bildirmiştir. İnfaz Hâkimliği 9/10/2019 tarihinde talebin reddine karar vermiştir. Karar gerekçesinin ilgili kısmı şöyledir:"...dosyada mevcut Silivri 4 Nolu Kapalı Ceza İnfaz Kurumu Müdürlüğünün 27/09/2019 tarih ve 2019/2267 Per. Sayılı yazısından hükümözlü N.K.'in 06/08/2016 tarihinde tutuklanarak Ceza İnfaz Kurumuna sevk edildiği, 08/08/2016 tarihinde diyaliz hastası olduğu ve tedavi görmesi gerektiğine ilişkin dilekçesine istinaden yapılan tetkik ve muayeneler neticesinde haftanın 3 günü 4'er saat olmak üzere hemodiyaliz tedavisi gördüğü, hükümlü vekilinin dilekçesinde iddia edildiği şekilde [N.K.nın] eşinin 15/09/2019 tarihinde ceza infaz kurumuna müracaat ederek eşi için uygun böbreğin bulunduğunu ve nakil için acilen hastaneye sevk edilmesi gerektiği bildirdiği hususlarının gerçeği yansıtmamakla birlikte tutuklu ve hükümlülerin hastanelere sevk ve nakillerinde izlenecek usüllerin 45/1 Nolu genelgede belirlenmiş olduğu, hükümözlünün sağlık dosyasında İstanbul Tıp Fakültesi Organ Nakli Merkezi organ bekleyen hastalar listesine kayıtlı olduğuna dair herhangi bir evrakının olmadığı, bu güne kadar bu yönde bir başvurusu veya beyanının da bulunmadığı anlaşılmıştır. Organ nakil işleminin usulleri Sağlık Bakanlığı’nın Organ ve Doku Nakli Hizmetleri Yönetmeliğinde belirlenmiştir. Organ naklinde Sağlık Bakanlığı’nın yönetmeliği gereğince  dereceye kadar akrabalar arası nakiller olabilmekte, akraba dışı nakillerde ise Etik Kurul kararının aranmakta olduğu, ilgili hastaneden bu yönde kurum idaresine herhangi bir müracaat ya da evrak gönderiminin olmadığı, hükümözlü [N.K.nın] eşinin başvurusu olsa dahi gerekli mercilerden yasal izinleri alınmadan ve gerekli güvenlik önlemleri alınmadan hastaneye naklinin mümkün olmadığı hususları birlikte değerlendirildiğinde, cezaevi uygulamalarında usul ve Yasaya aykırı bir durum dosya kapsamından tespit edilemediğinden hükümlü vekilinin itirazının reddine..." Başvurucunun karara yaptığı itiraz, Silivri Ağır Ceza Mahkemesince 30/10/2019 tarihinde reddedilmiştir. İtirazın reddine ilişkin karar, başvurucu vekiline 2/12/2019 tarihinde tebliğ edilmiştir. Başvurucu 30/12/2019 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur. Anayasa Mahkemesi başvurucunun kronik böbrek yetmezliği rahatsızlığına ilişkin olarak tedavi sürecinde yapılan tıbbi işlemler, tedavi ve takip süreci ile ceza infaz kurumunda tutulma koşulları ve acil sağlık hizmetlerine erişiminin sağlanıp sağlanmadığı, 15/9/2019 tarihinde organ nakli işlemi için hastaneye sevkinin sağlanıp sağlanmadığı hususlarında 31/12/2019 ve 29/1/2020 tarihlerinde Ceza İnfaz Kurumundan bilgi istemiştir. Ceza İnfaz Kurumu 6/1/2020 tarihli yazı cevabında "başvurucunun 6/8/2016 tutuklanarak kuruma sevk edildiği, geldiği tarihten beri haftanın 3 günü (Pazartesi-Çarşamba-Cuma) 4'er saat olmak üzere hemodiyaliz tedavisi gördüğü, başvurucunun 8/1/2020 tarihinde Silivri Devlet Hastanesi Kardiyoloji polikliniğine ve 13/1/2020 tarihinde İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesine sevkinin planlandığı, acil durumların oluşması halinde ivedi bir şekilde kurum tabipliğinde muayenesinin yaptırılarak eğer durumu sevki gerektiriyorsa en yakın tam teşekküllü devlet hastanesine sevkinin sağlanmakta olduğunu" bildirmiştir. 30/1/2020 tarihli yazı cevabının ilgili kısmı şöyledir:"...İlgi yazıda belirtilen ve [N.K.nın] eşinin 15/09/2019 tarihinde kurumumuza müracaat ederek eşi için uygun böbreğin bulunduğunu ve nakil için acilen hastaneye sevk edilmesi gerektiğini bildirdiğine ilişkin kurumumuzda herhangi bir kayda rastlanılmamış olup, bu yönde bir talepte bulunmuş olsa dahi tutuklu ve hükümlülerin hastanelere sevk ve nakillerinde izlenecek usüller 45/1 Nolu genelgede belirlenmiş olup, hükümözlünün sağlık dosyasında İstanbul Tıp Fakültesi Organ Nakli Merkezi organ bekleyen hastalar listesine kayıtlı olduğuna dair herhangi bir evrakının olmadığı, bu güne kadar bu yönde bir başvurusu veya beyanının da bulunmadığı anlaşılmıştır. Organ nakil işleminin usulleri Sağlık Bakanlığının Organ ve Doku Nakli Hizmetleri Yönetmeliği'nde belirlenmiştir. Organ naklinde Sağlık Bakanlığının yönetmeliği gereğince  dereceye kadar akrabalar arası nakiller olabilmekte, akraba dışı nakillerde ise; Etik Kurul kararı aranmaktadır. İlgili hastaneden bu yönde kurumumuza herhangi bir müracaat ya da evrak gönderimi olmadığı anlaşılmıştır. İddialar teyite muhtaç olduğundan ve tam olarak teyit edilemediğinden hükümlü ve tutukluların aynı ağır ceza merkezi veya başka bir ağır ceza merkezine, tedavi nedeniyle acil sevklerinde; 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun'un 57/ maddesinde belirtilen 'Hükümlü, acil hâller dışında özel sağlık kuruluşlarında tedavi edilemez. Acil hâllerin varlığı hâlinde Adalet Bakanlığına bilgi verilir" ve 151 Nolu Genelgenin Hastalık Nedeniyle Nakil başlıklı 9'uncu maddesinin yedinci fıkrasında belirtilen '(7) Hükümlü veya tutuklunun sağlık sorunlarından dolayı, tedavi edilmek üzere acil olarak, aynı yerdeki bir sağlık kuruluşuna nakli gerektiğinde, ceza infaz kurumu tabibinin kurumda olması durumunda tabip raporuyla, bulunmaması durumunda o an kurumda bulunan en üst yetkilinin yazılı izniyle derhâl nakledilmesi sağlanacaktır. Gönderildiği sağlık kuruluşundan, hükümlünün acil olarak başka bir sağlık kuruluşuna nakli uygun bulunduğunda ikinci fıkra hükmü uygulanacak, bu konuda Bakanlıktan izin alınmayacaktır. Ancak; yapılan işlem en seri haberleşme araçlarıyla Bakanlığa bildirilecektir.' hükmüne göre gerekli değerlendirme yapılamamıştır.Tutuklu [N.K.nın] eşinin başvurusu olsa dahi [N.K.nın] terör örgütü FETÖ/PDY soruşturmaları kapsamında Anayasal Düzeni Ortadan Kaldırmaya Teşebbüs Etme suçundan tutuklu bulunduğu da göz önüne alınarak gerekli mercilerden yasal izinleri alınmadan ve gerekli güvenlik önlemleri alınmadan hastaneye nakli mümkün değildir.Son olarak 10/01/2020 tarihinde İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji polikliniğine sevki yapılmış fakat kendi isteğiyle sevkinin iptalini istemiştir. Adı geçen tutuklunun 03/02/2020 tarihinde tekrar İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesine sevki planmış olup, sağlık durumu devamlı suretle takip ve kontrol edilmektedir..." Anayasa Mahkemesi, başvurucunun organ nakli merkezinde organ nakli (böbrek) bekleyen hastalar listesine 23/2/2010 tarihinde kaydedilip kaydedilmediği, bu listeye hâlen kayıtlı olup olmadığı, 14/9/2019 günü başvurucunun eşi B.K.ya nakle uygun böbrek bulunduğu ve naklin gerçekleştirilmesi gerektiği bilgisinin verilip verilmediği hususlarında 5/2/2020 tarihinde İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi Transplantasyon Ünitesinden bilgi istemiştir. Belirtilen yazıya aynı gün verilen cevabın ilgili kısmı şöyledir:"... Söz konusu hastanın Hastanemiz böbrek bekleme listesine kaydoluş tarihi 27/10/2016'dır. Ancak TODS (Türkiye Organ ve Doku Bilgi Sistemi) sisteminde böbrek bekleme listesine giriş tarihi 23/02/2010 olarak görünmektedir. 23/02/2010 – 27/10/2016 tarihleri arasında hastanın başka bir Organ Nakli Merkezi'nin böbrek bekleme listesinde kayıtlı bulunduğu anlaşılmaktadır. Hasta ve yakınlarının kendi tercih ve isteği ile 27/10/2016 tarihinden itibaren Hastanemiz böbrek bekleme listesine giriş yapıldığı anlaşılmaktadır. Hasta halen Hastanemiz kadavradan böbrek bekleme listesinde kayıtlı durumdadır. Söz konusu yazıda belirtildiği gibi 14/09/2019 günü saat 03:00 civarlarında bir kadavra böbreğinin nakledilmesi amacıyla Sağlık Bakanlığının Hastanemize gönderdiği listede [N.K.] isimli hastanın da  sırada olması nedeni ile aday hasta olarak tıpkı bu listede yer alan diğer hastalara da haber verildiği gibi hasta dosyasında iletişime geçmek için not edilen telefon numaralarından hastanın eşi [B.K.ya] ulaşılmıştır. Hastanın aday hasta olarak hastanemize gelmesi istenmiştir. [B.K.] eşinin tutuklu olması sebebi ile avukatı ile görüşme yapması gerektiğini söylemiştir. Bir süre sonra geri dönüş yapan [B.K.] eşinin tutuklu olması sebebiyle bu an itibari ile eşine ulaşılmasının mümkün olamayacağını söylemiştir.Söz konusu böbrekte Sağlık Bakanlığının göndermiş olduğu listede  sırada yer alan ... T. kimlik numaralı [G.E.] isimli hastaya nakledilmiştir. [N.K] isimli hasta o an için hastanemize aday hasta olarak gelmiş olsaydı bile  sırada olması, önündeki  sıradaki hastanın da nakle uygun olması nedeni ile sıralama sebebi ile [N.K.] isimli hastaya bu böbreğin nakledilmesi mümkün olmayacaktı..." Başvurucunun tedbir talebi, Bölüm tarafından 12/2/2020 tarihinde reddedilmiştir. Bununla birlikte ara kararında, başvurucunun kadavradan organ nakli bekleme listesinde kayıtlı olduğunu ve etik komisyon kararına lüzum bulunmadığını öğrenen kamu makamlarının önümüzdeki süreçte yukarıda açıklanan böbrek nakline ilişkin prosedür için gerekli tedbirleri almasının yaşam hakkının korunması yükümlülüğünün bir gereği olduğu ifade edilerek Ceza İnfaz Kurumu idaresinin uygun böbrek bulunması durumunda başvurucunun ilgili hastaneye erişiminin gerçekleştirilmesi için gerekli işlemleri yerine getirmesine hükmedilmiştir.  13/12/2004 tarihli ve 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun'un , , , , ve  maddelerinin ilgili kısmı şöyledir:"İnfazda temel ilkeMadde 2- … (2) Ceza ve güvenlik tedbirlerinin infazında zalimane, insanlık dışı, aşağılayıcı ve onur kırıcı davranışlarda bulunulamaz. Hapis cezalarının infazında gözetilecek ilkelerMadde 6- (1) Hapis cezalarının infaz rejimi, aşağıda gösterilen temel ilkelere dayalı olarak düzenlenir:...b) Ceza infaz kurumlarında hükümlülerin düzenli bir yaşam sürdürmeleri sağlanır. Hürriyeti bağlayıcı cezanın zorunlu kıldığı hürriyetten yoksunluk, insan onuruna saygının korunmasını sağlayan maddî ve manevî koşullar altında çektirilir. Hükümlülerin, Anayasada yer alan diğer hakları, infazın temel amaçları saklı kalmak üzere, bu Kanunda öngörülen kurallar uyarınca kısıtlanabilir.…f) Ceza infaz kurumlarında hükümlülerin yaşam hakları ile beden ve ruh bütünlüklerini korumak üzere her türlü koruyucu tedbirin alınması zorunludur....Hükümlünün muayene ve tedavi istekleriMadde 71- (1) Hükümlü, beden ve ruh sağlığının korunması, hastalıklarının tanısı için muayene ve tedavi olanaklarından, tıbbî araçlardan yararlanma hakkına sahiptir. Bunun için hükümlü öncelikle kurum revirinde, mümkün olmaması hâlinde Devlet veya üniversite hastanelerinin mahkûm koğuşlarında tedavi ettirilir.Hükümlünün muayene ve tedavisiMadde 78- (1) Kurumun sağlık koşullarının düzenlenmesi, hükümlünün acil veya olağan muayene ve tedavisi kurumun hekimi tarafından yapılır. Genel veya hastalık nedeniyle yapılan tüm muayene ve tedavi sonuçları, sağlık izleme kartına işlenir ve dosyasında saklanır. (2) Sağlık Bakanlığı ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile üniversitelerin sağlık kuruluşları, hükümlülerin tedavileri bakımından gerekli yardımları yapmakla görevlidirler.Hastaneye sevk Madde 80- (1) Hükümlünün sağlık nedeniyle hastaneye sevkine gerek duyulduğunda durum, kurum hekimi tarafından derhâl bir raporla ceza infaz kurumu yönetimine bildirilir. Tutukluların yükümlülükleriMadde 116- (1) Bu Kanunun; … hapis cezasının infazının hastalık nedeni ile ertelenmesi, … hastalık nedeniyle nakil, … muayene ve tedavi istekleri, … konularında 9, 16, 21, 22, 26 ilâ 28, 34 ilâ 53, 55 ilâ 62, 66 ilâ 76 ve 78 ila 88 inci maddelerinde düzenlenmiş hükümlerin tutukluluk hâliyle uzlaşır nitelikte olanları tutuklular hakkında da uygulanabilir...."  16/5/2001 tarihli ve 4675 sayılı İnfaz Hâkimliği Kanunu'nun  maddesinin ilgili kısmı şöyledir:"İnfaz hâkimliklerinin görevleriMadde 4- İnfaz hâkimliklerinin görevleri şunlardır : Hükümlü ve tutukluların ceza infaz kurumları ve tutukevlerine kabul edilmeleri, yerleştirilmeleri, barındırılmaları, ısıtılmaları ve giydirilmeleri, beslenmeleri, temizliklerinin sağlanması, bedensel ve ruhsal sağlıklarının korunması amacıyla muayene ve tedavilerinin yaptırılması, dışarıyla ilişkileri, çalıştırılmaları gibi işlem veya faaliyetlere ilişkin şikâyetleri incelemek ve karara bağlamak...." 1/2/2012 tarihli ve 28191 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Organ ve Doku Nakli Hizmetleri Yönetmeliği'nin (Yönetmelik)  maddesinin ilgili kısmı şöyledir:"Canlıdan organ bağışı ve nakliMadde 16- (1) Canlıdan organ nakli; alıcının en az iki yıldan beri fiilen birlikte yaşadığı eşi ile dördüncü dereceye kadar (dördüncü derece dâhil) kan ve kayın hısımlarından yapılabilir. Alıcı, verici ve nakil sonuçlarının TODS’a kaydı yapılır. (2) Akraba dışı canlıdan organ nakli, naklin yapılacağı ilde oluşturulacak Etik Komisyonun verici ile alıcı arasında, bu Yönetmeliğe ve diğer ilgili mevzuata aykırı herhangi bir hususun bulunmadığını ve etik açıdan organ bağışının uygunluğunu onaylaması ile gerçekleştirilecek akraba dışı kişilerden yapılır. Akraba dışı canlıdan organ nakli için;a) Alıcının TODS’a kaydı yapılır.b) Nakil için alıcı ve verici, il sağlık müdürlüğü aracılığıyla aşağıda yer alan belgelerle birlikte Etik Komisyona başvurur...."