Haklar: Kişi özgürlüğü ve güvenliği hakkı

Başvuru, kanunda öngörülen azami tutukluluk süresinin aşılması nedeniyle özgürlük ve güvenlik hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.  Başvuru, 19/8/2013 tarihinde İstanbul  Ağır Ceza Mahkemesi aracılığıyla yapılmıştır. Dilekçe ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesi neticesinde başvurunun Komisyona sunulmasına engel teşkil edecek bir eksikliğinin bulunmadığı tespit edilmiştir. Birinci Bölüm Birinci Komisyonunca 31/12/2013 tarihinde, kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.  Bölüm Başkanı tarafından 5/6/2015 tarihinde, kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir. Adalet Bakanlığına (Bakanlık) başvuru konusu olay ve olgular bildirilmiş, başvurunun belgelerinin bir örneği görüş için gönderilmiştir. Bakanlığın 22/6/2015 tarihli yazısında, Anayasa Mahkemesinin önceki kararlarına ve bu kapsamda sunulan görüşlerine atfen başvuru hakkında görüş sunulmayacağı bildirilmiştir. A. Olaylar Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir: Başvurucu; suç işlemek amacıyla örgüt kurma, birden fazla nitelikli kasten öldürme, resmî belgede sahtecilik ve kişiyi hürriyetinden yoksun bırakmaya azmettirme suçlarını işlediği iddiasıyla 16/6/2008 tarihinde İstanbul  Ağır Ceza Mahkemesi tarafından tutuklanmıştır. İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının 05/12/2008 tarihli ve E.2008/1502 sayılı iddianamesi ile başvurucu hakkında üzerine atılı suçları işlediği iddiasıyla kamu davası açılmıştır. İddianamenin kabul edilmesinden sonra İstanbul  Ağır Ceza Mahkemesinin E.2008/368 sayılı dosyasında yürütülen davanın ilk duruşması 13/5/2009 tarihinde yapılmıştır. Başvurucu, yargılama süresince birçok kez tahliye talebinde bulunmuş ancak tahliye talepleri reddedilmiştir. Başvurucunun, kanunda öngörülen beş yıllık tutukluluk süresinin dolduğu gerekçesiyle 13/6/2013 tarihinde yaptığı tahliye talebi, İstanbul  Ağır Ceza Mahkemesince 10/7/2013 tarihinde reddedilmiştir. Başvurucunun bu karara karşı yaptığı itiraz, İstanbul  Ağır Ceza Mahkemesinin 2/8/2013 tarihli ve 2013/471 Değişik İş sayılı kararıyla reddedilmiştir. Başvurucu 19/8/2013 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.  Başvurucu, İstanbul  Ağır Ceza Mahkemesi 20/12/2013 tarihli kararı ile tahliye edilmiştir. İstanbul  Ağır Ceza Mahkemesinin 10/3/2014 tarihli ve E.2008/368, K.2014/30 sayılı kararıyla yetkisizlik kararı verilmesi üzerine dosya, İstanbul Anadolu  Ağır Ceza Mahkemesinin 2014/113 sayılı esasına kaydedilmiş olup yargılama devam etmektedir.B. İlgili Hukuk  4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun “Şüpheli veya sanığın salıverilme istemleri” kenar başlıklı  maddesinin (2) numaralı fıkrası şöyledir:“Ağır ceza mahkemesinin görevine giren işlerde, tutukluluk süresi en çok iki yıldır. Bu süre, zorunlu hallerde, gerekçesi gösterilerek uzatılabilir; uzatma süresi toplam üç yılı geçemez.” 5271 sayılı Kanun’un  maddesi şöyledir:“(1) Kuvvetli suç şüphesinin varlığını gösteren olguların ve bir tutuklama nedeninin bulunması halinde, şüpheli veya sanık hakkında tutuklama kararı verilebilir. İşin önemi, verilmesi beklenen ceza veya güvenlik tedbiri ile ölçülü olmaması halinde, tutuklama kararı verilemez.(2) Aşağıdaki hallerde bir tutuklama nedeni var sayılabilir:a) Şüpheli veya sanığın kaçması, saklanması veya kaçacağı şüphesini uyandıran somut olgular varsa.b) Şüpheli veya sanığın davranışları; Delilleri yok etme, gizleme veya değiştirme, Tanık, mağdur veya başkaları üzerinde baskı yapılması girişiminde bulunma,Hususlarında kuvvetli şüphe oluşturuyorsa.(3) Aşağıdaki suçların işlendiği hususunda kuvvetli şüphe sebeplerinin varlığı halinde, tutuklama nedeni var sayılabilir: …  Kasten öldürme (madde 81, 82, 83),   Suç işlemek amacıyla örgüt kurma (iki, yedi ve sekizinci fıkralar hariç, madde 220),”