Haklar: Kişi özgürlüğü ve güvenliği hakkı

Başvuru; tutukluluğa ilişkin itiraz incelemesinin duruşmasız olarak yapılması, bu inceleme sırasında alınan savcılık görüşünün bildirilmemesi ve gerekçeli kararın süresinde yazılmaması nedenleriyle kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.   Başvuru 13/2/2015 tarihinde yapılmıştır. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.  Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ve Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) aracılığıyla erişilen bilgi ve belgeler çerçevesinde ilgili olaylar özetle şöyledir: Başvurucu, Dörtyol Cumhuriyet Başsavcılığının 2014/2993 sayılı soruşturması kapsamında çocuğun cinsel istismarı suçundan dolayı Dörtyol Sulh Ceza Mahkemesinin 15/4/2014 tarihli kararıyla tutuklanmıştır. Başvurucu hakkında zincirleme olarak çocuğun basit cinsel istismarı suçundan üç kez cezalandırılması talebiyle Dörtyol Cumhuriyet Başsavcılığınca 4/6/2014 tarihli iddianame düzenlenmiştir. Dörtyol  Asliye Ceza Mahkemesinin 10/7/2014 tarihli görevsizlik kararı ile söz konusu dosya İskenderun Ağır Ceza Mahkemesine gönderilmiştir. İskenderun  Ağır Ceza Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda 24/12/2014 tarihli ilk duruşmada, başvurucunun cinsel istismar suçundan üç kez 4 yıl 2 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına ve hükümle birlikte tutukluluk hâlinin devamına karar verilmiştir. Kararın gerekçesinin ilgili bölümleri şöyledir:" ... CMK'nın 100/3-a-maddesinde düzenlenen cinsel istismar suçu nedeni ile verilen hapis cezasının süresi dikkate alınarak sanığın hükmen tutukluluk halinin devamına ..." Başvurucu, tutukluluk hâlinin devamına ilişkin karara itiraz etmiştir. İnceleme merciince dosya Cumhuriyet Savcılığına gönderilmiş olup Cumhuriyet savcısı usul ve yasaya uygun olduğundan tutukluluk hâlinin devamına karar verilmesi yönünde mütalaada bulunmuş ve Cumhuriyet Savcılığının bu mütalaası başvurucuya tebliğ edilmemiştir.  İskenderun  Ağır Ceza Mahkemesi 9/1/2015 tarihinde, dosya üzerinden yaptığı inceleme sonucunda itirazın reddine karar vermiştir. Ret kararı 26/1/2015 tarihinde başvurucuya tebliğ edilmiştir. Başvurucu 13/2/2015 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur. UYAP ortamında yapılan incelemede gerekçeli karara ilişkin doküman editörünün 13/2/2015 tarihinde onaylandığı anlaşılmaktadır. Gerekçeli karar 3/3/2015 tarihinde başvurucu vekiline tebliğ edilmiştir. Başvurucu, hakkında verilen 24/12/2014 tarihli mahkûmiyet kararını temyiz etmiştir. Anılan karar, Yargıtay  Ceza Dairesinin 12/10/2015 tarihli ilamıyla onanarak kesinleşmiştir. 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun "Şüpheli veya sanığın salıverilme istemleri" kenar başlıklı  maddesi şöyledir: "(1) Soruşturma ve kovuşturma evrelerinin her aşamasında şüpheli veya sanık salıverilmesini isteyebilir. (2) Şüpheli veya sanığın tutukluluk hâlinin devamına veya salıverilmesine hâkim veya mahkemece karar verilir. Ret kararına itiraz edilebilir. (3) Dosya bölge adliye mahkemesine veya Yargıtaya geldiğinde salıverilme istemi hakkındaki karar, bölge adliye mahkemesi veya Yargıtay ilgili dairesi veya Yargıtay Ceza Genel Kurulunca dosya üzerinde yapılacak incelemeden sonra verilir; bu karar re'sen de verilebilir." 5271 sayılı Kanun'un "Usul" kenar başlıklı  maddesi şöyledir:"103 ve 104 üncü maddeler uyarınca yapılan istem üzerine, merciince Cumhuriyet savcısı, şüpheli, sanık veya müdafiin görüşü alındıktan sonra, üç gün içinde istemin kabulüne, reddine veya adlî kontrol uygulanmasına karar verilir. (Ek cümle: 24/11/2016-6763/23 md.) 103 üncü maddenin birinci fıkrasının birinci cümlesi uyarınca yapılan istemler hariç olmak üzere örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen suçlar bakımından bu süre yedi gün olarak uygulanır. Duruşma dışında bu karar verilirken Cumhuriyet savcısı, şüpheli, sanık veya müdafiinin görüşü alınmaz. Bu kararlara itiraz edilebilir."5271 sayılı Kanun’un "İtirazın Cumhuriyet savcısına ve karşı tarafa tebliği ile inceleme ve araştırma yapılması" kenar başlıklı  maddesi şöyledir:"(1) İtirazı inceleyecek merci, yazı ile cevap verebilmesi için itirazı, Cumhuriyet savcısı ve karşı tarafa bildirebilir. Merci, inceleme ve araştırma yapabileceği gibi gerekli gördüğünde bunların yapılmasını da emredebilir. (2) (Ek: 11/4/2013-6459/20 md.) 101 ve 105 inci maddeler uyarınca yapılan itiraz üzerine Cumhuriyet savcısından görüş alınması durumunda, bu görüş şüpheli, sanık veya müdafiine bildirilir. Şüpheli, sanık veya müdafii üç gün içinde görüşünü bildirebilir." 5271 sayılı Kanun'un "Karar" kenar başlıklı  maddesinin (1) numaralı fıkrası şöyledir:"Kanunda yazılı olan hâller saklı kalmak üzere, itiraz hakkında duruşma yapılmaksızın karar verilir. Ancak, gerekli görüldüğünde Cumhuriyet savcısı ve sonra müdafi veya vekil dinlenir."5271 sayılı Kanun'un  maddesinin üçüncü fıkrası şöyledir: "Hükmün gerekçesi, tümüyle tutanağa geçirilmemişse açıklanmasından itibaren en geç onbeş gün içinde dava dosyasına konulur."