Haklar: Yaşam hakkı-Kötü muamele yasağı

Başvuru; ceza infaz kurumunda çıplak arama yapılması, olumsuz barındırılma koşulları ve fiziksel saldırıya maruz kalma nedenleriyle kötü muamele yasağının, kol saatinin teslim edilmemesi nedeniyle mülkiyet hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.  Başvuru 8/3/2019 tarihinde yapılmıştır. Komisyonca başvurucunun adli yardım talebinin kabulüne, başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık görüşünü bildirmiştir. Başvurucu, Bakanlığın görüşüne karşı beyanda bulunmuştur.   Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir: Başvurucu 19/5/2018 tarihinde, silahlı terör örgütüne üye olma suçundan hükümlü olarak bulunduğu Elazığ 2 No.lu Yüksek Güvenlikli Ceza İnfaz Kurumundan Adana F Tipi Yüksek Güvenlikli Ceza İnfaz Kurumuna nakledilmiştir. İki gün süreyle mahkûm kabul odasında tutulan başvurucu 21/5/2018 tarihinde C Blok 92 numaralı odaya yerleştirilmiştir. İnfaz ve koruma memurları tarafından tutulan 21/5/2018 tarihli tutanağa göre; 21/5/2018 tarihinde idari ve gözlem kurulu ile C Blok 92 numaralı odaya yerleştirilen başvurucu, acil durum butonuna basarak "Beni bu odadan alın ben A blokta eylem yapan kapı vuran kendi arkadaşlarımın yanına gitmek istiyorum bu odada kalanlar kapı vurmuyor slogan atmıyor, ben bunlarla kalmak istemiyorum beni hemen alacaksınız." demiştir. Görevli başmemur başvurucuya, konuyla ilgili dilekçe yazması gerektiğini, dilekçesinin Kurul tarafından değerlendirileceğini söylemiş ancak başvurucu bir süre sonra kapı ziline tekrar basarak ve kapıya tekme ile vurarak gürültü çıkarmış; bunun üzerine blok nöbetçileri Ani Müdahale Birimine bildirimde bulunmuştur. Yeterli sayıda ekip oluşturularak başvurucunun kaldığı C 92 No.lu odaya gidilmiş, başvurucunun "Ben bu odadan gitmek istiyorum ya beni bu odadan alacaksınız ya da ben olay çıkartacağım." demesi üzerine başvurucu, odadan çıkarılarak koridora alınmış, başvurucya sakin olması gerektiği söylendiğinde koridorda olduğu yerde zıplayarak kamera önünde dikkat çekmeye çalışmış; "Odaya gidersem kendime zarar verecğim, beni A Blok'a vereceksiniz, ben de cezaevine ayar çekeceğim." demiş, başvurucunun agresif tavırlarını sürdürmesi ve sakinleşmediğinin görülmesi üzerine süngerli odaya konulmak istenmiş, başvurucunun "Durun, beni buraya koymayın." demesi üzerine kurum revirine çıkarılarak bir müddet sonra tekrar C-92 No.lu odaya konulmuştur. Başvurucu hakkında olaya ilişkin disiplin soruşturması başlatılmıştır. Disiplin soruşturması kapsamında C-92 No.lu koğuşta kalan iki hükümlünün beyanı alınmış ve kamera kaydı görüntüleri izlenmiştir. Beyanı alınan iki hükümlü özetle başvurucunun "Ben aktif örgüt üyelerinin yanın[a] gideceğim." diyerek kapıya vurduğunu, zile bastığını, gelen görevlilerinin yanında kendisini yere attığını, kendilerine yönelik olarak "Siz karışmayın, ben bu koğuştan çıkmak istiyorum." dediğini beyan etmişlerdir. Kamera kaydı görüntülerine ilişkin disiplin soruşturması dosyasındaki tespit şu şekildedir: "21/05/2018 tarihinde saat 15:46 sularında görevli personellerin C 92 nolu odanın kapı mazgalını açtıkları, el kol hareketleri ile bir şeyler söyledikleri, daha sonra tekrar başka görevli personellerin el kol hareketleri ile bir şeyler söyledikleri,16:03 sularında görevli personellerin oda kapısı mazgalını kapatarak koridordan çıkış yaptıkları, 16:09 sularında görevli personellerin C92 nolu odanın mazgalını açtıkları, el kol hareketleri ile bir şeyler söyledikleri, görevli personellerin oda kapısını açtıkları ve odaya giriş yaptıkları, daha sonra hükümlü Uğur Ahmet YAŞAR görevli personeller tarafından odadan çıkarıldığı esnada hükümlünün direnç gösterdiği, görevlilerce hükümlü Müşahede odasının bulunduğu koridora götürüldüğü, daha sonra B Blok ana koridoruna çıkarılan hükümlünün revir birine götürüldüğü, saat 16:31 sularında görevli personeller eşliğinde hükümlü Uğur Ahmet YAŞAR’ ın üst araması yapılarak odasına konulduğu görülmüştür." Başvurucuya bir ay süreyle ücret karşılığı çalışılan işten yoksun bırakma disiplin cezası verilmiştir. Başvurucunun disiplin cezasına karşı yaptığı itiraz infaz hâkimliğince reddedilmiştir. Başvurucu 24/5/2018 tarihinde Adana Cumhuriyet Başsavcılığına verdiği dilekçe ile kuruma kabul işlemleri sırasında rızası olmamasına karşın çıplak aramaya tabi tutulduğunu, kıyafetlerinin zorla ve keyfî şekilde çıkarıldığını, iki gün süresince kirli ve havalandırmasız bir odada tutulduğunu, ayakta sayım alınmak istenmesine karşı çıktığında "Siz göreceksiniz." şeklinde tehdit edildiğini, koğuşa götürülmek istendiğinde aktif koğuş olarak tanımlanan koğuşa geçmek istediğini beyan etmesi nedeniyle koridorda darbedildiğini, tokat atılarak saçının çekildiğini ve ittirildiğini, talep ettiği koğuşa yerleştirilmediğini ve koğuş için dilekçe vermesi gerektiğinin söylendiğini, acil çağrı butonuna basarak infaz ve koruma memurlarını çağırarak koğuş değiştirmek istediğini söylemesi üzerine koğuş içinde darbedildiğini, küfredildiğini, saatinin kendisine teslim edilmediğini belirterek şikâyetçi olmuştur. Adana Cumhuriyet Başsavcılığınca başvurucunun sağlık raporları temin edilmiş ve kamera kaydı görüntülerine ilişkin bilirkişi raporu alınmıştır. 21/5/2018 tarihli infaz kurumuna kabul sırasında alınan sağlık raporunda, darp ve cebir izi bulunmadığı belirtilmektedir. 20/7/2018 tarihinde aldırılan sağlık raporunda da başvurucuda darp ve cebir izine rastlanmadığı tespit edilmiştir. Adana Cumhuriyet Başsavcılığınca açılan soruşturma kapsamında 7/11/2018 tarihinde kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmiştir. Karar gerekçesinde 21/5/2018 tarihli tutanağa yer verildikten sonra (bkz. § 7) başvurucu hakkında düzenlenen doktor raporunda şahsın vücudunda darp ve cebir izine rastlanmadığının belirtildiği, bilirkişi raporuna göre güvenlik kamera kayıtlarında hükümlünün darbedildiğine dair görüntü kaydına rastlanmadığı, infaz ve koruma memurlarının görevlerini kötüye kullandıklarına ilişkin olarak hükümlüye karşı darp, tehdit ve hakaret eylemlerinde bulundukları soyut iddiası dışında kamu davası açılmasını gerektirecek yeterlilikte herhangi bir delil olmadığı belirtilmiştir. Başvurucunun kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yaptığı itiraz reddedilmiştir. Başvurucunun 2/10/2019 tarihinde tahliye edilerek Adana F Tipi Yüksek Güvenlikli Kapalı Ceza İnfaz Kurumundan salıverildiği tespit edilmiştir.  İlgili hukuk için bkz. Uğur Ahmet Yaşar (2), B. No: 2017/24680, 13/10/2020, §§ 20-