Haklar: Yaşam hakkı-Kötü muamele yasağı

Adli yardım talebi içeren başvuru, işkence yöntemleri kullanılarak başvurucudan zorla imza örneği alındığı, bu konuya ilişkin şikâyet üzerine başlatılan soruşturma kapsamında psikiyatrik muayene raporu beklenmeden kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği, yapılan işlemlerin kanuni dayanaktan yoksun ve keyfî olduğu, bu nedenlerle işkence ve kötü muamele yasağı, kişi özgürlüğü ve güvenliği ile etkili başvuru hakkının ihlal edildiği iddiaları hakkındadır.  Başvuru, 17/4/2013 tarihinde İzmir Bölge İdare Mahkemesi vasıtasıyla yapılmıştır. Dilekçe ve eklerinin idari yönden yapılan ön inceleme neticesinde başvurunun, Komisyona sunulmasına engel teşkil edecek bir eksikliğinin bulunmadığı tespit edilmiştir. Birinci Bölüm Üçüncü Komisyonunca 16/1/2014 tarihinde, adli yardım talebi karara bağlanmaksızın başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir. A. Olaylar Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar özetle şöyledir: Başvurucu, İzmir  Sulh Hukuk Mahkemesinde görülmekte olan E.2011/764 sayılı itirazın iptali davasında davalı tarafı teşkil etmektedir. Anılan davanın 17/1/2013 tarihli duruşmasında başvurucu, davanın açılmasına neden olan icra takibine yönelik itirazını tekrar ettiğini, bu kapsamda imzaya itiraz yanında, asıl borç ve ferîlerine de itiraz ettiğini, imza örneklerinin Muğla Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü, Belediyeler ve Narlıdere İlçe Seçim Kurulu Başkanlığından temin edilebileceğini, ayrıca dava dosyasını incelemek istediğini, gerekirse avukat tutmak istediğini bildirmiştir. Duruşma sonunda İzmir  Sulh Hukuk Mahkemesince başvurucunun huzurda imza örneklerinin alınmasına karar verilmiştir. Duruşmanın sona ermesini müteakiben Mahkeme kaleminde başvurucunun imza örnekleri alınmıştır. Bu işlem sonrasında başvurucu, İzmir Cumhuriyet Başsavcılığına müracaatta bulunarak anılan dava kapsamında verilen ara karar gereği imza ve yazı örneklerinin istendiğini, avukatının gelmesini beklerken duruşma salonunun önünden uzaklaştığını, daha sonra Mahkeme yazı işleri müdürünün, kendisini görüp imza atması konusunda ısrar ettiğini, imza atmak istememesine rağmen olay yerine gelen iki polis memurunun baskılarıyla ile imza ve yazı örneklerini vermek zorunda kaldığını, kendisine manevi baskı uygulayan görevlilerden şikâyetçi olduğunu bildirmiştir. Başvurucunun şikâyeti üzerine İzmir Cumhuriyet Başsavcılığınca başlatılan 2013/7480 sayılı soruşturma kapsamında başvurucu, görevli Cumhuriyet savcısı tarafından adli muayenesinin yapılması için 22/1/2013 tarihinde Adli Tıp Kurumuna sevk edilmiştir. Adli Tıp Kurumu İzmir Şube Müdürlüğünde görevli adli tıp uzmanı tarafından 22/1/2013 tarihinde başvurucunun muayenesi yapılmış olup aynı tarihli ve 2013/1194 sayılı adli tıp raporu düzenlenmiştir. Raporun ilgili kısımları şöyledir:“…17/1/2013 tarihinde …mahkemenin kaleminde yazı ve imza örnekleri alınması sırasında mahkeme görevlileri dava sonrasında görevli polis memurlarıyla tartışma sonucu manevi baskıya maruz kaldığını, olay günü yoğun tepki yaşadığını bildiren şahsın yapılan fizik muayenesi normal olarak değerlendirildi.SONUÇ:Şahsın EÜTF Hastanesi psikiyatri polikliniğine sevkinin yapılarak 17/01/2013 tarihli olay ile psikolojik kalıcı bir rahatsızlığın meydana gelip gelmediği hususunda yaptırılacak muayeneden sonra istenilen hususlarda rapor düzenlenebileceğini bildirir ön rapordur.” Belirtilen ön rapor doğrultusunda İzmir Cumhuriyet Başsavcılığınca, Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Psikiyatri Polikliniğine hitaben yazılan tarihsiz ve 2012/106028 sayılı yazı ile başvurucunun muayenesinin yapılarak olay nedeniyle ruh sağlığının etkilenip etkilenmediği hususunda rapor düzenlenmesi talep edilmiştir. Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Sekreterliğince başvurucunun muayenesi için 26/6/2013 tarihine randevu verilmiştir. Başvurucunun psikiyatrik muayenesinin sonucu beklenmeksizin İzmir Cumhuriyet Başsavcılığının 30/1/2013 tarihli ve 2013/7480 sayılı kararı ile başvurucunun iddiaları ile ilgili olarak delil yetersizliği gerekçesiyle kovuşturmaya yer olmadığına karar verilmiştir. Kararın ilgili kısımları şöyledir:“…İzmir  Sulh Ceza Mahkemesi Yazı İşleri Müdürü olan şüpheli E… B… savunmasında suçlamayı kabul etmediğini, müştekiye baskı yapmadığını, polisten de yardım istemediğini, müştekinin kendi rızası ile imza örneklerini verdiğini, öğle tatili başlamak üzere olduğundan A… isimli polis memurunun koridorda gezdiğini, ancak müştekiye bir baskının olmadığını belirtmiştir.Şüpheli A… Ö…. de ifadesinde görevi gereği katları gezdiği sırada bir şahsın agresif davrandığını duyması üzerine olay yerine gittiğinde Yazı İşleri Müdürünü gördüğünü, ‘bir problem var mı?’ diye sorduğunda Yazı İşleri Müdürünün ‘hayır, bir şahsın imza örneği vardı onu alıyoruz’ demesi üzerine olay yerinden ayrıldığını, yanında başka bir polis memuru olmadığını, herhangi bir görevlinin kendisinden yardım istemediğini, kimseye baskı yapmadığını belirtmiştir.İzmir  Sulh Hukuk Mahkemesinin 2011/764 (e)sas sayılı dosyasının yapılan incelemesinde 2013 tarihli celsede verilen ara kararı gereğince davalı Ahmet Özışık’ın huzurda imza örneklerinin alınmasına karar verildiği ve davalının iki sayfadan ibaret imza ve yazı örneklerinin alındığı anlaşılmıştır.Cumhuriyet Başsavcılığımızca yapılan soruşturma sonucunda şüphelilerin müştekiye baskı yaparak imza ve yazı örneklerini aldıklarına dair yeterli ve inandırıcı delil elde edilemediği, müştekinin mahkeme ara kararı gereğince imza örneklerinin alındığı anlaşılmakla;Şüpheliler hakkında kovuşturmaya yer olmadığına, …” Başvurucu, kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı itiraz yoluna gitmiştir. İtiraz mercii olan Karşıyaka  Ağır Ceza Mahkemesinin 12/3/2013 tarihli ve 2013/630 Değişik İş sayılı kararı ile başvurucunun itirazının reddine karar verilmiştir. Kararın ilgili kısmı şöyledir:“…Toplanan kanıtlar, iddia ve savunma ile yapılan soruşturma sonunda verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair kararında bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşıldığından, itirazın reddine karar verilmek gerekmiştir.” İtirazın reddine dair karar, başvurucuya 2/4/2013 tarihinde tebliğ edilmiştir. Başvurucu 17/4/2013 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.B. İlgili Hukuk 4/12/2004 tarih ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun “Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar” kenar başlıklı  maddesinin (1) numaralı fıkrası şöyledir:“(1) Cumhuriyet savcısı, soruşturma evresi sonunda, kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilememesi veya kovuşturma olanağının bulunmaması hâllerinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verir. …”