Haklar: Özel hayatın ve aile hayatının korunması hakkı

Başvuru, Türk Silahlı Kuvvetleri emekli personeli olan başvurucu hakkında ahlaki durum gerekçe gösterilerek Türk Silahlı Kuvvetleri sosyal tesislerine girişinin süresiz yasaklanması işlemi nedeniyle özel hayatın gizliliği hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.  Başvuru 11/5/2016 tarihinde yapılmıştır.Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık cevabında, başvuruya ilişkin olarak görüş bildirilmesine gerek görülmediği belirtilmiştir.   Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar özetle şöyledir: Türk Silahlı Kuvvetleri (TSK) Hava Kuvvetleri Komutanlığı emrinde muvazzaf astsubay statüsünde görev yapan başvurucu hakkında 7/11/2013 tarihinde gönderilen ihbar mahiyetindeki e-postada bulunan birtakım görüntü ve yazılara dayanılarak idari soruşturma başlatılmıştır. Soruşturma kapsamında 10/12/2013 tarihinde başvurucunun ifadesi alınmıştır. Başvurucu 2014 yılının Şubat ayında emekliye ayrılmıştır. Soruşturma neticesinde Genelkurmay Başkanlığı bünyesinde oluşturulan Kurul tarafından 12/5/2014 tarihinden geçerli olmak üzere başvurucunun TSK sosyal tesislerine girişinin süresiz yasaklanmasına karar verilmiştir. Karara dayanak olarak başvurucunun askerlik haysiyet ve şerefine dokunan fiilleri gerçekleştirmesi gösterilmiştir. Başvurucu, işlemin iptali talebiyle Ankara  İdare Mahkemesinde 10/10/2014 tarihinde dava açmıştır. Mahkemenin 17/10/2014 tarihli kararı ile davanın görev yönünden reddine karar verilmiştir. Başvurucu bu defa, söz konusu işlemin iptali talebiyle Askeri Yüksek İdare Mahkemesinde (AYİM) 29/12/2014 tarihinde dava açmıştır. Dava dilekçesinde başvurucu, tamamıyla diyaloğun taraflarına açık olan üçüncü kişilerin katılımının olmadığı sanal (internet) bir ortamda, karşı cinsle özel yaşamına konu eylemlerinin çıkar sağlamak amacıyla ve kendi izni olmaksızın yasal olmayan yollarla tespit edilerek, askerlik haysiyetine ve şerefine dokunan fiiller olarak kabul edilmek suretiyle sosyal tesislere girişinin süresiz şekilde yasaklandığını belirtmiştir. Başarılı bir mesleki geçmişinin bulunduğunu dile getiren başvurucu, hakkında herhangi bir mahkûmiyet kararı bulunmaksızın emekli olduğu tarihten sonra tesis edilen işlemin hukuka aykırı ve haksız olduğunu ileri sürmüştür. AYİM Başsavcılığının işlemin iptaline karar verilmesi gerektiği yönünde hazırladığı düşünce yazısında, başvurucu hakkında isnat edilen ve askerlik haysiyetine ve şerefine dokunan fiiller olarak nitelendirilen eylemlerin bizatihi sosyal tesislerde işlenmesinin mevzuat gereğince zorunluluk olduğu vurgulanmıştır. Başsavcılık görüşünde, imzasız bir elektronik posta ile başvurucu ve bir kısım personel hakkındaki ihbarda yer alan fiillerin tamamen başvurucunun özel hayatına ilişkin olduğu ve 2010-2011 yıllarında gerçekleştirdiği dikkate alındığında aradan geçen uzun süre sonra ortaya çıkarılmış olmasına ve iddia edilen eylemlerinin hukuka aykırı şekilde tespit edilmesine rağmen sosyal tesislere girişinin süresiz yasaklanmasının ölçülü bir işlem olmadığı ifade edilmiştir. AYİM Üçüncü Dairesinin 5/11/2015 tarihli kararıyla davanın reddine hükmedilmiştir. Kararda; başvurucunun askerlik haysiyet ve şerefine dokunan fiillerinin somut bulgularla sübuta erdiği, ikamet ettiği evde internet yoluyla tespit edilen görüntüsünün sanal ortama aktarımının iradi bir eylemle gerçekleştiği ve tedbir mahiyetinde tesis edilen işlemin ölçülü olduğu şeklinde değerlendirmelere yer verilmiştir. Karar düzeltme talebi aynı Dairenin 24/3/2016 tarihli kararıyla reddedilmiştir. Nihai karar 19/4/2016 tarihinde başvurucuya tebliğ edilmiştir. Başvurucu 11/5/2016 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur. Bireysel başvurunun incelenme sürecinde 21/1/2017 tarihli ve 6771 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasında Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile Anayasa'ya eklenen geçici  maddenin birinci fıkrasının (E) bendiyle AYİM kaldırılmıştır.  Anayasa Mahkemesi daha önceki kararlarında TSK'da görev yapan askerî personel hakkında ahlaki nedenlerle disiplin işlemleri tesis edilmesine dayanak oluşturan mevzuata ve benzer durumlara ilişkin uluslararası hukuka yer vermiştir (G.G. [GK], B. No: 2014/16701, 13/10/2016, §§ 23-30; Tevfik Türkmen [GK], B. No: 2013/9704, 3/3/2016, §§ 23-39; Yaşar Türkmen, B. No: 2014/5418, 15/2/2017, §§ 20-33; Mehmet Çakır, B. No: 2014/5121, 16/2/2017, §§ 19-27). 4/1/1961 tarihli ve 211 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanunu'nun  maddesinin ilgili kısımları şöyledir:"Türk Silahlı Kuvvetleri personelinin sosyal ve moral ihtiyaçlarını karşılamak, dayanışmayı artırmak, mesleki, sosyal gelişmelerini mümkün kılacak imkânları hazırlamak maksadıyla ve Genelkurmay Başkanlığının izni ile;a) Orduevi ve bağlısı şubeler,b) Askerî gazinolar, kışla gazinoları ve vardiya yatakhaneleri, kurulabilir..." 211 sayılı Kanun'un  maddesinin ilgili kısmı şöyledir:"Belirli zamanlarda özel askerî eğitimlerin yapılması, personelin moral ve motivasyonuna katkı sağlanması maksadıyla Genelkurmay Başkanlığının izni ile özel, yerel veya kış eğitim merkezleri kurulabilir..." 211 sayılı Kanun'un  maddesi şöyledir:"Ordu evleri, askeri gazinoları ve kışla gazinoları askeri bina olup askeri mahal vasıf ve mahiyetini haizdir." 6/9/1961 tarihli ve 10899 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Yönetmeliği'nin "2- Ordu evleri ve askeri gazinolar:" kenar başlıklı  maddesinin ilgili kısımları şöyledir:"Bunlar askerî binalar olup askerî mahal vasıf ve mahiyetini haizdir....4 - Subaylar, askeri memurlar ve astsubaylar ile bunların emeklileri orduevlerinin ve askeri gazinoların tabii üyeleridirler.Tabii üyeler ile orduevleri, askeri gazino ve öteki askeri sosyal tesislerden yararlanma hakkına sahip diğer kişilerin (…);b) Söz atma, sarkıntılık, ırz ve iffete tecavüz, askerlik haysiyet ve şerefine dokunan fiilleri işlemeleri veya orduevleri, askerî gazino ve öteki askerî sosyal tesislerde uyulması öngörülen kurallara uymamakta ısrar etmeleri halinde bunlar hakkında gerektiğinde yasal işlem yaptırılmakla birlikte bu tesislere girişleri Genelkurmay Başkanlığınca yasaklanabilir. Yapılan yasal işlem sonucunda bu fiilleri işlemedikleri anlaşılanlar hakkında, daha önce alınmış olan yasaklama kararı Genelkurmay Başkanlığınca kaldırılır..."