Haklar: Kişi özgürlüğü ve güvenliği hakkı

Başvuru; öldürülme veya kötü muameleye maruz kalma riski bulunan ülkeye sınır dışı etme kararı verilmesi nedeniyle kötü muamele yasağının, hukuka aykırı olarak idari gözetim altında tutma nedeniyle kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının, sınır dışı edilme sürecindeki uygulamalar nedeniyle adil yargılanma hakkının, ceza soruşturması kapsamındaki elkoyma işlemi nedeniyle özel hayata ve aile hayatına saygı hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.  Başvuru 21/4/2020 tarihinde yapılmıştır. Başvurucu, Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün  maddesi uyarınca sınır dışı işleminin yürütmesinin tedbiren durdurulmasına karar verilmesini talep etmiştir.  Komisyonca tedbir talebinin ve başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir. Bölüm tarafından 21/4/2020 tarihinde başvurucuya yönelik derhâl tedbir kararı verilmesini gerektiren ciddi bir tehlike bulunmadığı gerekçesiyle tedbir talebinin reddine karar verilmiştir.  Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına gönderilmiştir.   Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ve ilgili kurumlardan temin edilen bilgilere göre olaylar özetle şöyledir: Suriye uyruklu başvurucunun, terör örgütlerinin eylem ve faaliyetlerinin deşifresi ve örgüt mensuplarının tespitine yönelik yapılan araştırmalar kapsamında geçmiş dönemlerde Suriye'de Heyet Tahrir El Şam/El Nusra Cephesi/Fetih El Şam Cephesi (HTŞ/FEC/ENC) terör örgütü içinde emniyet amiri olarak faaliyette bulunduğu, örgüt ile bağlantısının devam ettiği yönünde elde edilen istihbari bilgi üzerine Gaziantep İl Emniyet Müdürlüğü tarafından gözaltına alındığı, hakkında yapılan adli işlemlerin ardından gerekli idari işlemlerin yapılması için Gaziantep Valiliği İl Göç İdaresi Müdürlüğüne teslim edildiği anlaşılmıştır. Göç İdaresince başvurucunun silahlı terör örgütü üyesi olduğu gerekçesiyle kamu düzeni, sağlığı ve güvenliği açısından ülkede kalmasının sakıncalı olduğu kanaatine varılarak 4/4/2013 tarihli ve 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu'nun  maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi uyarınca sınır dışı edilmesine ve idari gözetim altına alınmasına 27/12/2019 tarihinde karar verilmiştir. Başvurucu, sınır dışı etme kararının iptali için 6/1/2020 tarihinde Gaziantep İdare Mahkemesinde yürütmenin durdurulması talebiyle dava açmıştır. Gaziantep  İdare Mahkemesi 15/1/2020 tarihinde söz konusu işleme karşı yargı yoluna başvurulması hâlinde yargılama sonuçlanıncaya kadar yabancının sınır dışı edilmesine ilişkin işlemin kanun gereği otomatik olarak askıya alındığı gerekçesiyle yürütmenin durdurulması istemi hakkında bir karar verilmesine gerek olmadığına karar vermiştir. Başvurucu, Gaziantep İl Göç İdaresinin 28/2/2020 tarihli idari gözetim değerlendirme kararına itiraz etmiştir. Gaziantep  Sulh Ceza Hâkimliği 5/3/2020 tarihinde itirazın reddine kesin olarak karar vermiştir. İdare Mahkemesinin 11/3/2020 tarihli kararıyla başvurucunun sınır dışı işleminin iptali istemiyle açtığı dava kesin olarak reddedilmiştir. Kararın ilgili kısmı şöyledir: "Dava dosyasının incelenmesinden, Suriye uyruklu olan davacının, silahlı terör örgütlerinin eylem ve faaliyetlerinin deşifresi ve örgüt mensuplarının tespitine yönelik yapılan araştırmalar kapsamında, geçmiş dönemlerde Suriye'de HTC/FEC/ENC terör örgütü içerisinde emniyet amiri olarak faaliyette bulunduğu, örgüt ile bağlantısının devam ettiği yönünde elde edilen istihbari bilgi üzerine Gaziantep İlEmniyet Müdürlüğü tarafından gözaltına alındığı, hakkında yapılan adli işlemlerin ardından gerekli idari işlemlerin yapılması için Gaziantep Valiliği İl Göç İdaresi Müdürlüğü'ne teslim edildiği, burada yapılan değerlendirmeler neticesinde, davacının; silahlı terör örgütü üyesi olduğu gerekçesiyle kamu düzeni, sağlığı ve güvenliği açısından davacının ülkede kalmasının sakıncalı olduğu kanaatine varılarak hakkında 6458 sayılı Kanun'un  maddesinin  fıkrasının (d) bendi uyarınca sınır dışı etme kararının alınması üzerine, bu işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır. Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri, açıklamalar ve dosyada mevcut bilgi ve belgeler bir bütün halinde değerlendirildiğinde; yabancı uyruklu bir kişinin sınır dışı edilmesini gerektiren durumların mutlaka suç niteliği taşıması ve bunun yargı kararıyla belirlenmiş olması zorunluğu bulunmadığı açık olduğundan, davacının geçmiş dönemlerde Suriye'de HTC/FEC/ENC terör örgütü içerisinde emniyet amiri olarak faaliyette bulunduğu, örgüt ile bağlantısının devam ettiği yönünde elde edilen istihbari bilgi üzerine, Gaziantep İl Emniyet Müdürlüğü'nce yapılan araştırmada, davacının kullandığı 353812064307631 IMEI numaralı Samsung marka cep telefonunda yapılan ön incelemede terör örgütüne mensup bir çok şahsın resimleri ile terör örgütü mensubu bir şahsın bıçakla birisini öldürdüğüne ve kafası kesilmiş şahsa ait videoların bulunduğunun tespit edildiği, davacı hakkında Gaziantep Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından 2019/97857 soruşturma numarası ile yürütülen soruşturmanın devam ettiği anlaşıldığından; davalı idarece takdir yetkisi kapsamında kamu düzeni ve kamu güvenliğinin sağlanması amacıyla tesis edilen dava konusu sınır dışı işleminde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.Öte yandan; davacı tarafından ileri sürülen, ülkesinde iç savaşın devam etmesi nedeniyle hayatının güvende olmayacağı, işkence, baskı ve şiddet görebileceği, geri gönderme yasağı kapsamında olduğu yönündeki iddialara ilişkin olarak da; yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden; 6458 sayılı Kanun hükümleri uyarınca hakkında sınırdışı kararı alınan yabancıların yalnızca menşe ülkesine değil transit gideceği ülkeye ya da üçüncü bir ülkeye de sınır dışı edilebileceğinin, yine söz konusu Kanun'un uygulanmasına ilişkin hususların düzenlendiği Yönetmelik uyarınca da hakkında sınırdışı kararı verilmiş olan yabancının 6458 sayılı Kanun'un  maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında bulunduğu durumlarda öncelikle üçüncü bir ülkeye sınır dışı edilmesi ihtimalinin değerlendirileceğinin, üçüncü bir ülkeye sınır dışı edilmesi mümkün olmadığında ise sınır dışı etme kararının uygulanmayacağının ve yabancıya insani ikamet izni verileceğinin, yabancının aynı maddenin (b) ve (c) bentleri kapsamında bulunduğu durumlarda ise sınır dışı kararının uygulanmayacağının ve yabancıya insani ikamet izni verileceği düzenlenmesi karşısında, söz konusu iddialara itibar edilmemiştir. Açıklanan nedenlerle; davanın reddine... [karar verilmiştir.]" İdare Mahkemesinin kararı 23/3/2020 tarihinde başvurucuya tebliğ edilmiştir. Başvurucu 21/4/2020 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur. Gaziantep Cumhuriyet Başsavcılığının 7/10/2020 tarihli iddianamesiyle başvurucu hakkında HTC/FEC/ENC terör örgütü üyesi olma suçundan kamu davası açılmıştır. Başvurucu 27/12/2020 tarihinde beyan etmiş olduğu adreste ikamet edeceğini bildirmiş ve imza yükümlülüğüyle idari gözetim altında tutulduğu geri gönderme merkezinden salıverilmiştir. Başvurucunun sınır dışı edildiğine ilişkin bir bilgi bulunmamaktadır.  Gaziantep  Ağır Ceza Mahkemesi 16/2/2021 tarihinde silahlı terör örgütüne üye olma suçundan başvurucunun beraatine karar vermiştir. Savcılıkça bu karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup istinaf incelemesi devam etmektedir.  İlgili hukuk için bkz. A.A. ve A.A. [GK], B. No: 2015/3941, 1/3/2017, §§ 28-38; Abdolghafoor Rezaeı, B. No: 2015/17762, 6/12/2017, §§ 20-31; B.T. [GK], B. No: 2014/15769, 30/11/2017, §§ 19-