Haklar: Maddi ve manevi varlığın korunması hakkı

Başvuru, Yükseköğretim Kurumları Sınavının (YKS) yapılacağı tarihin öne çekilmesi işlemine karşı açılan iptal davasında ileri sürülen yürütmeyi durdurma talebinin reddedilmesi nedeniyle maddi ve manevi varlığın korunması ve geliştirilmesi hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığınca (YÖK) yeni koronavirüs (COVID-19) salgınına karşı alınan tedbirler kapsamında YKS'nin 20-21 Haziran 2020 tarihi yerine 25-26 Temmuz 2020 tarihlerinde yapılmasına ve sürecin takip edilerek gidişatla ilgili Sağlık Bakanlığı tavsiyeleri çerçevesinde söz konusu sınav tarihlerinin yeniden gözden geçirilmesine 25/3/2020 tarihinde karar verilmiştir. Söz konusu karar 26/3/2020 tarihli basın açıklamasıyla kamuoyuna duyurulmuştur. YÖK tarafından 28/4/2020 tarihinde Sağlık Bakanlığına gönderilen yazıyla YKS'nin 27-28 Haziran 2020 günlerinde yapılmasının planlandığı bildirilmiştir. Sağlık Bakanlığının 30/4/2020 tarihli görüş yazısında; salgın durumunun hâlen devam ettiği, salgına yönelik gerekli tedbirlerin alınmasının önem arz ettiği, bu gibi faaliyetler esnasında alınacak tedbirlerle ilgili Bilim Kurulunun önerileri doğrultusunda Sağlık Bakanlığınca yapılan hazırlıkların ilgililere bildirileceği ve koruyucu tedbirlere hassasiyetle uyularak sınav yapılmasında bir mahsur görülmediği bildirilmiştir. Cumhurbaşkanı başkanlığında gerçekleştirilen 4/5/2020 tarihli toplantıda YKS'nin Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi (ÖSYM) tarafından gerekli koruyucu önlemler alınarak 27-28 Haziran 2020 tarihlerinde yapılmasına karar verilmiştir. Bunun üzerine başvurucu; kızının YKS'ye gireceğini, ertelenen sınavın tarihinin bir ay öne çekilmesinin pandemi sürecinden olumsuz şekilde etkilenen öğrencilerin psikolojisini daha da bozduğunu, söz konusu işlemin tutarlı olmadığını, herhangi bir kamu yararı içermediğini, öngörülebilir olmaması nedeniyle gençlerin mücadele kararlılığını ve gelecek hayallerini yıprattığını belirterek YKS'nin yapılacağı tarihin öne alınmasına ilişkin idari işlemin iptal edilmesi talebiyle 7/5/2020 tarihinde dava açmış ve davaya konu işlemin yürütmesinin durdurulmasına karar verilmesini talep etmiştir. ÖSYM ve YÖK tarafından sunulan savunma dilekçelerinde iptal davasının velayet hakkına dayalı olarak açılmadığı ve 2020 yılı YKS adayı olmayan başvurucu tarafından doğrudan kendisi adına açıldığı belirtilerek davanın ehliyet yönünden reddedilmesi gerektiği ileri sürülmüştür. Ayrıca dava konusu edilen işlemin salgın süreci dikkate alınarak Bilim Kurulu ve Sağlık Bakanlığının görüş ve önerileri doğrultusunda tesis edildiği, sınavın uygun tedbirler alınarak gerçekleştirileceği belirtilmiştir. Danıştay Sekizinci Dairesi; davalı idarelerin küresel etkileri olan salgın hastalığın seyrine bağlı olarak süreci izlediklerini ve tedbirler aldıklarını, kararları güncelleme noktasında takdir yetkilerini kullandıklarını ve takdir yetkisinin Sağlık Bakanlığının da görüşü alınarak kamu yararı ve hizmet gerekleri gözönünde bulundurulmak suretiyle hayata geçirildiğini belirterek koşullarının oluşmadığı gerekçesiyle yürütmeyi durdurma talebinin reddine 19/6/2020 tarihinde karar vermiştir. Başvurucu tarafından 23/6/2020 tarihinde bireysel başvuruda bulunulmuştur. Yürütmenin durdurulması talebinin reddine karşı başvurucu tarafından yapılan itiraz Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 25/6/2020 tarihli kararıyla incelenmeksizin reddedilmiştir. Başvuruya konu olan iptal davası ise işlemin kamu yararı ve hizmet gerekleri ile hukuka uygun olduğu gerekçesiyle Danıştay Sekizinci Dairesinin 8/7/2020 tarihli kararıyla reddedilmiştir. Tedbir talebi başvurucunun yaşamına ya da maddi veya manevi bütünlüğüne yönelen ve ortaya çıkmasının önlenmesi için hakkında acil tedbir kararı verilmesini gerektiren ciddi bir tehlikenin bulunmadığı gerekçesiyle Anayasa Mahkemesince 25/6/2020 tarihinde reddedilmiştir. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.