Haklar: Kişi özgürlüğü ve güvenliği hakkı

Başvuru, tutukluluk incelemesi sonucu verilen kararın geç tebliğ edilerek fiilen itiraz hakkının kullanılamaması nedeniyle kişi özgürlüğü ve güvenliği hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.  Başvuru 9/2/2015 tarihinde yapılmıştır. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.  Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık, görüşünü bildirmiştir. Başvurucu, Bakanlığın görüşüne karşı beyanlarını Anayasa Mahkemesine sunmuştur.  Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ve Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) aracılığıyla erişilen bilgi ve belgeler çerçevesinde ilgili olaylar özetle şöyledir: İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının Selam Tevhid terör örgütü soruşturması kapsamında çok sayıda siyasetçi, bürokrat, akademisyen, gazeteci-yazar, iş adamı, devletin üst kurumlarında çalışan görevli, danışman, vakıf başkanı vb. hakkında dinleme yapıldığının anlaşılması üzerine söz konusu soruşturmayı yürüten İstanbul Emniyet Müdürlüğü Terörle Mücadele Şubesi eski müdür yardımcısı olan başvurucunun da aralarında bulunduğu görevliler hakkında İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından "Siyasal ve Askeri Casusluk, TCK 328/1 fıkrasını ihlal, suç uydurma, özel hayatın gizliliğini ihlal etme, kişisel verileri hukuka aykırı olarak kaydetme" suçlamasıyla 2014/41637 sayılı soruşturma başlatılmıştır.  Başvurucu daha sonra kamuoyunda bilinen ismiyle 17-25 Aralık soruşturmaları sürecindeki (anılan soruşturmalara ilişkin bilgiler için bkz. Aydın Yavuz ve diğerleri [GK], B. No: 2016/22169, 20/6/2017, § 30) bazı eylemleri dolayısıyla meslekten ihraç edilmiştir.  Başvurucu, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığınca yürütülen soruşturma kapsamında 22/7/2014 tarihinde gözaltına alınmış; 26/7/2014 tarihinde tutuklanması talebiyle İstanbul  Sulh Ceza Hâkimliğine sevk edilmiştir. Başvurucu, İstanbul  Sulh Ceza Hâkimliğinin 29/7/2014 tarihli kararı ile devletin gizli kalması gereken bilgilerinin siyasal veya askerî casusluk amacıyla temin etme suçundantutuklanmıştır.  Başvurucunun bu karara itirazı üzerine İstanbul  Sulh Ceza Hâkimliği 7/8/2014 tarihinde söz konusu itirazın reddinekarar vermiştir.  İstanbul  Sulh Ceza Hâkimliği 21/11/2014 tarihinde, Ses ve Görüntü Bilişim Sistemi (SEGBİS) yolu ile yapılan tutukluluk incelemesi sonunda ifadesinin alınmasının ardından başvurucunun tutukluluğunun devamına karar vermiştir. Başvurucu 17/12/2014 tarihli dilekçe ile İstanbul  Sulh Ceza Hâkimliğinin bu kararının kendisine tebliğ edilmesini istemiştir. Bu talep üzerine 5/1/2015 tarihinde ceza infaz kurumu idaresi tarafından başvurucuya söz konusu karar tebliğ edilmiştir.  Başvurucunun bu talebi tutukluluğa itiraz olarak değerlendirilip incelenmek üzere İstanbul  Sulh Ceza Hâkimliğine gönderilmiştir. Anılan Hâkimliğin 29/12/2014 tarihli kararı ile başvurucunun itirazının reddi ile tutukluluk hâlinin devamına karar verilmiştir. Bu karar başvurucuya 30/12/2014 tarihinde tebliğ edilmiştir. Başvurucuya ayrıca İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının 8/1/2015 tarihlibirtakım belgeleri 9/1/2015 tarihinde tebliğ edilmiştir. Başvurucu 9/2/2015 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur. 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun "Tutukluluğun incelenmesi" kenar başlıklı  maddesi şöyledir:"(1) Soruşturma evresinde şüphelinin tutukevinde bulunduğu süre içinde ve en geç otuzar günlük süreler itibarıyla tutukluluk hâlinin devamının gerekip gerekmeyeceği hususunda, Cumhuriyet savcısının istemi üzerine sulh ceza hâkimi tarafından 100 üncü madde hükümleri göz önünde bulundurularak, şüpheli veya müdafii dinlenilmek suretiyle karar verilir. (2) Tutukluluk durumunun incelenmesi, yukarıdaki fıkrada öngörülen süre içinde şüpheli tarafından da istenebilir. (3) Hâkim veya mahkeme, tutukevinde bulunan sanığın tutukluluk hâlinin devamının gerekip gerekmeyeceğine her oturumda veya koşullar gerektirdiğinde oturumlar arasında ya da birinci fıkrada öngörülen süre içinde de re'sen karar verir."