Haklar: Adil yargılanma hakkı (Medeni Hak ve Yükümlülükler)

Başvuru, Komiser Yardımcılığı Kursu Yazılı Sınavı’nda başarısız sayılma işlemine karşı açılan davanın reddedilmesi nedeniyle eşitlik ilkesi ile adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiaları hakkındadır.  Başvuru, 15/3/2013 tarihinde Karamürsel Asliye Hukuk Mahkemesi vasıtasıyla yapılmıştır. Dilekçe ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesi neticesinde başvuruda, Komisyona sunulmasına engel teşkil edecek bir eksikliğin bulunmadığı tespit edilmiştir. İkinci Bölüm Üçüncü Komisyonunca 30/4/2015 tarihinde, kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına, dosyanın Bölüme gönderilmesine karar verilmiştir.  A. Olaylar Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar özetle şöyledir: Başvurucu, 2/5/2009 tarihinde yapılan Komiser Yardımcılığı Kursu Yazılı Sınavı’na katılmış ve 72 puan almıştır.  Erkek ve kadın adaylar arasında ayrı ayrı oluşturulacak başarı sıralamasına göre 125 erkek ve 75 kadın adayın alınacağı sınav sonucunda başvurucu, puan sıralamasında ilk 125 kişilik kontenjan arasına giremediği için başarısız sayılmıştır. Sınav sonucunun açıklanmasından sonra sınavda yöneltilen sorulardan 1’i idare tarafından, 11’i de Ankara  İdare Mahkemesi tarafından iptal edilmiştir. Bunun üzerine idare tarafından, iptal edilen sorular dikkate alınmaksızın ikinci bir başarı listesi hazırlanmıştır. Yeniden değerlendirme sonucu başvurucunun puanı 73,496’ya çıkmış fakat başvurucu yine 125 kişilik kontenjana girememiştir. Ankara  İdare Mahkemesinin kararı, Danıştay Onikinci Dairesince, iptal edilen soruların bütün adaylarca doğru yanıtlandığının kabul edilmesi gerektiği gerekçesiyle düzeltilerek onanmıştır. Bu karar üzerine, yeniden başarı listesi hazırlanmıştır. Başvurucunun puanı değerlendirme sonucu 77’ye çıkmış fakat başvurucu yine 125 kişilik kontenjana girememiştir. Bunun üzerine başvurucunun, başarısız sayılması işlemine karşı açtığı davada, Ankara  İdare Mahkemesi, 4/5/2012 tarihli ve E.2012/226, K. 2012/765 sayılı kararında “...Bu durumda, 2009 tarihinde Milli Eğitim Bakanlığı tarafından yapılan Komiser Yardımcılığı Kursu Yazılı Sınavı sonucunda 12 sorunun iptal edilmesi neticesinde yapılan yeni değerlendirme neticesinde 81 puan almak suretiyle sınav sorularının iptal edilmeden önceki hali ile yapılan değerlendirmede başarılı sayılarak kursa gitmeye hak kazanan ve 2009-2010 eğitim öğretim yılındaki kursa giden bir çok adaydan yüksek puan alan davacının Komiser Yardımcılığı Kursuna katılma isteminin reddine ilişkin davalı idare işleminde hukuka ve hakkaniyete uyarlık bulunmamaktadır...” gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar vermiştir. Başvurucu bu karar üzerine komiser yardımcılığı kursuna çağrılmış ve 26/9/2012 tarihinde kursa başlamıştır. Davalı idare tarafından temyiz edilen karar, Danıştay Onikinci Dairesinin 8/11/2011 tarihli ve E.2012/9040, K.2012/8050 sayılı kararında, “... Uyuşmazlıkta, Ankara  İdare Mahkemesinin E.2009/1072 sayılı esasına kayıtlı davanın temyizen incelenmesi sonucunda; Danıştay  Dairesinin 8/11/2012 tarih ve E.2012/9040, K.2012/8050 sayılı kararıyla; Ankara  İdare Mahkemesi kararında söz konusu 12 sorunun değerlendirme dışında bırakılması ve tüm adayların puanlarının 88 soru üzerinden hesaplanarak yeni bir başarı sırası yapılması gerektiği gerekçesine yer verilmiş ise de, ilgili mevzuat gereği iptal edilen 12 sorunun tüm adaylar için doğru cevaplandırılmış kabul edilerek 100 soru ve 100 puan üzerinden değerlendirme yapılması ve yeni başarı listesinin bu şekilde oluşturulması gerektiği belirtilerek İdare Mahkemesince belirtilen puan hesaplama yönteminin mevzuata uygun olmadığına hükmedildiği görülmüş olup, davacının sınavda başarılı olup olmadığı ve kursa katılıp katılmayacağı hususları 100 soru ve 100 puan üzerinden yapılacak değerlendirme sonucunda  başarı listesinin hazırlanması neticesinde belli olacağından dava konusu işlemde bu aşamada isabet bulunmadığı anlaşılmaktadırBu durumda  başarı listesine dayanılarak verilen İdare Mahkemesi kararının gerekçesinde isabet bulunmamakta ise de karar sonucu itibariyle yerindedir.” gerekçesiyle onanmıştır. Başvurucu, 25/5/2013 tarihli dilekçe ile idareye müracaat ederek, açmış olduğu iptal davası sonucu kursa çağrılarak eğitim almaya başladığını, kursun altı aylık süresinin sonunda idarece yapılan temyiz talebinin reddedilerek mahkeme kararı onanmasına rağmen kurstan ilişiğinin kesilmesine yönelik işlemlere başlanıldığını öğrendiğini, mahkeme kararının etkisinin kaldırılmasına yönelik girişimin suç olduğunu ve bu durumun adli ve idari sorumluluk doğuracağını, mahkeme kararı lehine sonuçlanmış olmasına rağmen ilişiğinin kesilmesi hâlinde Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunacağını, daha önce benzer şekilde verilen bir karar üzerine kazanılmış hak gerekçesiyle 168 kursiyerin kursa devam etmesine imkân sağlanarak mezun edildiğini belirterek ilişiğinin kesilmemesini ve kursa devam hakkı verilmesini talep etmiştir.  Başvurucunun bu talebi idarenin 5/3/2013 tarihli işlemiyle reddedilmiştir. Bu işlem 7/3/2013 tarihinde başvurucuya tebliğ edilmiş, başvurucu 15/3/2013 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.B. İlgili Hukuk 4/6/1937 tarihli ve 3201 sayılı Emniyet Teşkilatı Kanunu’nun “Terfî ve atama” başlıklı  maddesinin on birinci fıkrası şöyledir: “İhtiyaç halinde meslekte fiilen altı yılını dolduran, 37 yaşından gün almamış olan ve yönetmelikte belirtilen diğer nitelikleri taşıyan polis memurlarından, yönetmelik hükümlerine göre açılacak komiser yardımcılığı sınavını kazanıp dokuz aydan az olmamak üzere eğitim kursunu başarıyla bitirenler komiser yardımcılığı rütbesine atanır.” 10/8/2001 tarihli ve 24489 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Emniyet Hizmetleri Sınıfı Personeli Rütbe Terfileri ve Değerlendirme Kurullarının Çalışmalarına İlişkin Yönetmelik’in “Yazılı ve mülakat sınavları” başlıklı  maddesi şöyledir:“Başvuru niteliklerini taşıyan polis memurları, komiser yardımcılığı kursu için hazırlanacak çoktan seçmeli yazılı test sınavına alınırlar. (Değişik ikinci fıkra:29/7/2004-2004/7675 K.)Yazılı sınav, Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi, Milli Eğitim Bakanlığı veya Eğitim Dairesi Başkanının teklifi ve Genel Müdürün onayı ile oluşturulan komisyonlara yaptırılır. Değerlendirme, yüz tam puan üzerinden yapılır. Çoktan seçmeli test cevap kağıtları, bilgisayarda optik okuyucuda değerlendirilir. (Değişik dördüncü fıkra:29/7/2004-2004/7675 K.)Mülakat sınavı, Eğitim Dairesi Başkanının teklifi ve Genel Müdürün onayı ile oluşturulan komisyonlara yaptırılır. Mülakat sınavına, yazılı sınav başarı sıralamasına göre en yüksek puan alandan başlanarak kontenjan miktarının 3 katı personel çağırılır. Mülakat sınavında adayın 100 tam puan üzerinden; bilgi düzeyi, kendisinden istenileni kavrama, kendine güven duyma, sözlü ifade ve beden dilini kullanma becerisi olmak üzere 5 ayrı kritere göre değerlendirmesi yapılır. Yazılı ve mülakat sınavı puanlarının toplamına göre en yüksek puandan başlanarak tekrar başarı sıralaması yapılır. Sıralama sonucuna göre, o yıl belirlenen kontenjan miktarı kadar personel asıl, bu miktarın yarısı kadar personel yedek olarak belirlenirBaşarı sırasının tespitinde eşit puanın önlenmesine yönelik sınav tekniği ve bu Yönetmelikte yer almayan polis memurluğundan komiser yardımcılığına yükselme ve komiser yardımcılığı kursuna ilişkin diğer hususlar, Eğitim Daire Başkanlığınca yayınlanacak yönerge ile belirlenir.”