Haklar: Adil yargılanma hakkı (Medeni Hak ve Yükümlülükler)

Başvuru, yargılama devam ederken yapılan kanun değişikliği nedeniyle yasaların geriye yürümezliği ilkesinin ihlal edildiği iddiası hakkındadır.  Başvuru, 12/12/2013 tarihinde Malatya  Asliye Hukuk Mahkemesi vasıtasıyla yapılmıştır. İdari yönden yapılan ön incelemede başvurunun Komisyona sunulmasına engel bir durumunun bulunmadığı tespit edilmiştir. İkinci Bölüm Birinci Komisyonunca 28/1/2015 tarihinde, kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına, dosyanın Bölüme gönderilmesine karar verilmiştir. A. Olaylar Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ve UYAP aracılığıyla erişilen bilgi ve belgeler çerçevesinde olaylar özetle şöyledir: Başvurucuların murislerine ait Malatya ili merkez Üç Bağlar mahallesinde bulunan taşınmaz 1974 yılında Malatya Belediyesi tarafından sebze hali ve cami yapılmak amacıyla kamulaştırılmış, otuz yılı aşkın bir süre sonra söz konusu taşınmaz 17/4/2008 tarihli Belediye Encümeni kararı ile park alanı olarak düzenlenmiştir. Başvurucular taşınmazın park alanı olarak düzenlenmesi üzerine 1/4/2013 tarihinde Malatya  Asliye Hukuk Mahkemesinde açtıkları davada, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’nun 12/7/2013 tarihli ve 6495 sayılı Kanun ile değiştirilen  maddesinin değişiklikten önceki haline dayanarak, park alanı olarak düzenleme işleminden dönülerek taşınmazın kendilerine geri verilmesini, bu mümkün olmaz ise Mahkemece takdir edilecek değer üzerinden davalı aleyhine tazminata hükmedilmesini talep etmişlerdir. Yargılama sonunda Malatya  Asliye Hukuk Mahkemesi, 19/9/2013 tarihli ve E.2013/187, K.2013/449 sayılı kararı ile davanın açılmasına dayanak olan 2942 sayılı Kanun’un  maddesinin 12/7/2013 tarihli ve 6495 sayılı Kanun ile değiştirildiğini, bu nedenle davanın hukuki dayanağının ortadan kalktığını belirterek, temyiz yolu açık olmak üzere davanın reddine hükmetmiştir. Davanın reddine ilişkin karar başvuruculara 20/11/2013 tarihinde tebliğ edilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararı taraflarca temyiz edilmemesi üzerine 6/12/2013 tarihinde kesinleşmiştir. Başvurucular 12/12/2013 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuşlardır. B. İlgili Hukuk 4/11/1983 tarihli ve 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’nun, 12/7/2013 tarihli ve 6495 sayılı Kanun ile yapılan değişiklikten önceki,  maddesi şöyledir:“Kamulaştırmanın ve bedelinin kesinleşmesinden sonra taşınmaz malların kamulaştırma amacına veya kamu yararına yönelik herhangi bir ihtiyaca tahsisi lüzumu kalmaması halinde, keyfiyet idarece mal sahibi veya mirasçılarına 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine göre duyurulur. Bu duyurma üzerine mal sahibi veya mirasçıları, aldığı kamulaştırma bedelini üç ay içinde ödeyerek taşınmaz malını geri alabilir.Ancak, kamulaştırılan taşınmaz mala kamulaştırmayı yapan idare dışında başka bir idare, kamulaştırma yoluyla gerçekleştirebileceği bir kamu hizmeti amacıyla istekli olduğu takdirde, yukarıdaki fıkra hükmü uygulanmayarak bu Kanunun 30 uncu veya 1050 sayılı Muhasebei Umumiye Kanununun 23 üncü maddesine göre işlem yapılır.” 12/7/2013 tarihli ve 6495 sayılı Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un  maddesi şöyledir: “4/11/1983 tarihli ve 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 22 nci maddesinin başlığı “Vazgeçme, iade ve devir” şeklinde, birinci fıkrasının son cümlesi ise aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. Kamulaştırmayı yapan idarece kamulaştırma amacına uygun tesisat, yapı veya donatı yapıldıktan ve en az 5 yıl kullanıldıktan sonra bu ihtiyacın ortadan kalkması nedeniyle kamulaştırma amacında kullanılamayan taşınmazlar önceki mal sahibi veya mirasçılarına iade edilmez. Bu taşınmazların kamulaştırma amacı dışında idarece tasarruf edilmesi hâlinde, önceki mal sahibi veya mirasçıları tarafından idareden herhangi bir hak, bedel veya tazminat talebinde bulunulamaz.” 6495 sayılı Kanun’un  maddesi şöyledir: “2942 sayılı Kanuna aşağıdaki geçici madde eklenmiştir. GEÇİCİ MADDE 8- Bu Kanunun 22 nci maddesinin birinci fıkrasının son cümlesi hükmü, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce gerçekleştirilen kamulaştırma işlemleri nedeniyle, kamulaştırılan taşınmazların eski malikleri veya mirasçıları tarafından bu taşınmazların geri alınması, bedel veya tazminat talebiyle açılan ve henüz kesinleşmeyen davalarda da uygulanır.”