Haklar: Adil yargılanma hakkı (Medeni Hak ve Yükümlülükler)

Başvuru, tam yargı davasında maddi tazminat istemi yönünden yerleşik içtihada aykırı karar verilmesi nedeniyle adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.   Başvurular 12/2/2016 tarihinde yapılmıştır. Başvurular, başvuru formları ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuşlardır.  2016/2774 numaralı başvuru dosyasının konu yönünden hukuki irtibat nedeniyle 2016/2772 numaralı başvuru dosyası ile birleştirilmesine, incelemenin 2016/2772 numaralı başvuru dosyası üzerinden yürütülmesine ve diğer dosyanın kapatılmasına karar verilmiştir.  Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.  Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık görüş bildirmemiştir.  Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar özetle şöyledir: 2011 yılında Balıkesir Astsubay Meslek Yüksek Okuluna giren başvurucular hakkında askerî öğrenciliğe devam edemeyecekleri yönünde sağlık kurulu raporu verilmesi üzerine 11/10/2013 tarihinde ilişikleri kesilmiştir. Başvurucular askerî öğrencilikten çıkarılma işleminin iptali istemiyle Askeri Yüksek İdare Mahkemesinde (AYİM) dava açmışlardır.  AYİM İkinci Dairesi 1/10/2014 ve 12/11/2014 tarihli kararlarıyla davanın kabulüne karar vererek söz konusu işlemlerin iptaline karar vermiştir. Başvurucular iptal kararı üzerine tekrar Balıkesir Meslek Yüksek Okuluna çağrılmıştır. İki haftalık staj eğitimine tabi tutulduktan sonra kendilerine astsubay diplomaları verilen başvurucular 18/12/2014 tarihinde astsubay çavuş olarak naspedilmiştir. Başvurucular iptal kararının tebliği üzerine askerî öğrencilikten çıkarma işlemi nedeniyle 30/8/2013 tarihinde emsalleri ile birlikte astsubay çavuş olmadıklarını belirterek 30/8/2013-18/12/2014 tarihleri arasındaki maaş ve diğer özlük haklarının ödenmesi istemleriyle 5/1/2015 ve 19/1/2015 tarihlerinde AYİM'de tam yargı davası açmışlardır. AYİM İkinci Dairesi (Mahkeme) 2/12/2015 tarihli kararıyla davanın reddine karar vermiştir. Kararın gerekçesinde; askerî öğrencilikten çıkarılma işlemi gibi işlemler hakkında verilen iptal kararlarının hukuki etki ve sonucunun davacının eski statüsüne döndürülmesi olgusu ile sınırlı olduğu belirtilmiştir. Başvurucuların herhangi bir nasıp düzeltme işlemi yapılmaksızın astsubaylık statüsünde geçmesi gereken bir yıllık astsubaylık özlük haklarını talep ettiğine işaret eden Mahkeme, bir an için bu talebin kabul edilerek bir yıllık astsubay maaşının ödenmesi kabul edilse bile nasıp düzeltmesi yapılmaksızın talebin karşılanmasının, müteakip rütbelerde geç terfiye dayanılarak yeni taleplerin ve davaların oluşmasını engellemeyeceğini belirtmiştir. Mahkeme ayrıca 27/7/1967 tarihli ve 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu'nun  ve  maddeleri uyarınca subay ve astsubayların terfi zamanının 30 Ağustos Zafer Bayramı günü olduğuna işaret ederek ilgili Kanun'un  ve diğer maddelerinde yargısal kararlar dâhil çeşitli sebeplerle nasıp düzeltilmesi yapılanlara terfi ve rütbe kıdemliliklerinden dolayı maaş farkı ödenmeyeceğinin hükme bağlandığını belirtmiştir. Bu karar, 2/2/2016 tarihinde tebliğ edilmiştir.  Başvurucular 12/2/2016 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuşlardır.  İlgili hukuk için bkz. Faruk Büyük, B. No: 2015/17044, 11/12/2018, §§ 18-