Haklar: Kişi özgürlüğü ve güvenliği hakkı

Başvuru, istinaf süreci sonunda kesinleşen bir hükümle ilgili olarak sonradan temyiz imkanının doğması sebebiyle verilen infazın durdurulması kararına karşı itiraz üzerine, daha önce tutuklamaya konu edilmeyen suçlardan hükmen tutuklama kararı verilmesi nedeniyle kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.  Başvuru 6/3/2020 tarihinde yapılmıştır.  Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.  Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık, görüşünü bildirmiştir. Başvurucu, Bakanlığın görüşüne karşı beyanda bulunmuştur.  Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ve Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) aracılığıyla erişilen bilgi ve belgeler çerçevesinde olaylar özetle şöyledir: Başvurucu 12/6/2011 tarihinde bağımsız olarak (Daha sonra Barış ve Demokrasi Partisine katılmıştır.) Bingöl milletvekili, 7/6/2015 ve 1/11/2015 tarihlerinde ise Halkların Demokratik Partisinden Diyarbakır milletvekili seçilmiştir. Başvurucu hakkında milletvekili olarak görev yaptığı dönemlerde işlediği iddia edilen bazı suçlara ilişkin olarak farklı Cumhuriyet başsavcılıklarınca soruşturmalar yürütülmüştür. Anayasa'nın  maddesinin ikinci fıkrasının birinci cümlesinde yer alan "Seçimden önce veya sonra bir suç işlediği ileri sürülen bir milletvekili, Meclisin kararı olmadıkça tutulamaz, sorguya çekilemez, tutuklanamaz ve yargılanamaz." hükmü uyarınca yasama dokunulmazlığına sahip olan başvurucunun dokunulmazlığının kaldırılması istemiyle ilgili Cumhuriyet başsavcılıkları tarafından yedi ayrı fezleke düzenlenmiş ve Türkiye Büyük Millet Meclisine (TBMM) sunulmak üzere Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğüne gönderilmiştir. TBMM Genel Kurulunda 20/5/2016 tarihinde kabul edilen 6718 sayılı Kanun'un  maddesiyle Anayasa'ya eklenen geçici  madde ile "Bu maddenin Türkiye Büyük Millet Meclisinde kabul edildiği tarihte; soruşturmaya veya soruşturma ya da kovuşturma izni vermeye yetkili mercilerden, Cumhuriyet başsavcılıklarından ve mahkemelerden; Adalet Bakanlığına, Başbakanlığa, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına veya Anayasa ve Adalet komisyonları üyelerinden kurulu Karma Komisyon Başkanlığına intikal etmiş yasama dokunulmazlığının kaldırılmasına ilişkin dosyaları bulunan milletvekilleri hakkında, bu dosyalar bakımından, Anayasanın 83 üncü maddesinin ikinci fıkrasının birinci cümlesi hükmü uygulanmaz. Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren onbeş gün içinde; Anayasa ve Adalet komisyonları üyelerinden kurulu Karma Komisyon Başkanlığında, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığında, Başbakanlıkta ve Adalet Bakanlığında bulunan yasama dokunulmazlığının kaldırılmasına ilişkin dosyalar, gereğinin yapılması amacıyla, yetkili merciine iade edilir." hükmü getirilmiştir. Anayasa değişikliği 8/6/2016 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Buna göre anılan maddenin TBMM tarafından kabul edildiği 20/5/2016 tarihi itibarıyla düzenlemede belirtilen mercilere intikal etmiş olan dosyalar hakkında Anayasa'nın  maddesinin ikinci fıkrasının birinci cümlesinde yer alan yasama dokunulmazlığına ilişkin hüküm uygulanmayacaktır. Ayrıca Anayasa değişikliğinin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren on beş gün içinde Anayasa ve Adalet Komisyonları üyelerinden kurulu Karma Komisyon Başkanlığında, yasama dokunulmazlığının kaldırılmasına ilişkin TBMM Başkanlığında, Başbakanlıkta ve Bakanlıkta bulunan dosyaların gereğinin yapılması amacıyla yetkili merciye iade edileceği öngörülmüştür.  Bu kapsamda başvurucu hakkındaki yedi ayrı fezlekeye konu olan soruşturma dosyaları da Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğü aracılığıyla 2016 yılının Haziran ayında gereğinin takdir ve ifası için Diyarbakır ve Bingöl Cumhuriyet Başsavcılıklarına gönderilmiştir.  Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığı uhdesinde bulunan başvurucu hakkındaki soruşturma dosyalarına ilişkin olarak "[farklı] soruşturma dosyaları üzerinden yürütülen soruşturmaların sağlıklı yürütülmesi ve suç vasfının tayini bakımından, yürütülen soruşturmaların bir arada değerlendirilmesi gerektiği" gerekçesiyle Bingöl Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmek üzere yetkisizlik kararı vermiştir.  Bingöl Cumhuriyet Başsavcılığınca söz konusu soruşturma dosyalarından altısı 2016/4387 sayılı dosyada birleştirilmiş ve soruşturmaya devam edilmiştir.  Başvurucu, Bingöl Cumhuriyet Başsavcılığının talebi üzerine Bingöl Sulh Ceza Hâkimliğince verilen gözaltı ve arama kararlarına istinaden 4/11/2016 tarihinde Ankara'da yakalanarak gözaltına alınmış ve Bingöl'e getirilmiştir. Bingöl Cumhuriyet Başsavcılığında Cumhuriyet savcısı tarafından ifadesi alınan başvurucu 4/11/2016 tarihinde "devletin birliğini ve ülke bütünlüğünü bozma, silahlı terör örgütüne üye olma ve terör örgütü propagandası yapmak suçlarını işlediğine dair kuvvetli suç şüphesinin varlığını gösteren olguların bulunması, suçun vasıf ve mahiyeti, mevcut delil durumu, suça dair yasada yazılı cezanın üst haddi, katalog suçlardan olması'' hususları gerekçe gösterilerek tutuklanması istemiyle Bingöl Sulh Ceza Hâkimliğine sevk edilmiştir.  Bingöl Sulh Ceza Hâkimliği 4/11/2016 tarihli kararı ile başvurucunun devletin birliğini ve ülke bütünlüğünü bozma, terör örgütü propagandası yapma ve silahlı terör örgütüne üye olma suçlarından tutuklanmasına karar vermiştir. Bingöl Cumhuriyet Başsavcılığının 18/11/2016 tarihli iddianamesi ile başvurucunun terör örgütü propagandası yapma, silahlı terör örgütüne üye olma, kanuna aykırı toplantı ve yürüyüşlere silahsız katılarak ihtara rağmen kendiliğinden dağılmama, devletin birliğini ve ülke bütünlüğü bozma, terörle mücadelede görev almış kişileri hedef gösterme suçlarını işlediğinden bahisle cezalandırılması istemiyle aynı yer ağır ceza mahkemesinde kamu davası açılmıştır. İddianamede, başvurucu hakkında daha önce düzenlenen fezlekelerdeki olaylar suçlamaya konu edilmiştir.  Bingöl  Ağır Ceza Mahkemesi 21/11/2016 tarihinde iddianameyi kabul etmiş ve E.2016/246 sayılı dosya üzerinden kovuşturma aşaması başlamıştır. Bingöl Cumhuriyet Başsavcılığınca aynı dönemde, başvurucu hakkında PKK terör örgütünün propagandasını yaptığı iddiası ile üç ayrı iddianameyle açılan kamu davaları da Bingöl  Ağır Ceza Mahkemesinin E.2016/246 sayılı dosyası ile birleştirilmiştir.  Bingöl  Ağır Ceza Mahkemesi, E.2016/246 sayılı davada 21/11/2016 tarihinde tensiben Diyarbakır Ağır Ceza Mahkemelerinin yetkili olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı vermiştir. Yetkisizlik kararı üzerine dosyanın tevzi edildiği Diyarbakır  Ağır Ceza Mahkemesi E.2016/49 sayılı dosya üzerinden yargılamaya devam etmiştir. Başvurucu 30/1/2017 tarihinde yapılan ilk duruşmada savunmasını yapmış ve duruşma sonunda başvurucunun tahliyesine karar verilmiştir.  Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığı tahliye kararına itiraz etmiş, itirazı inceleyen Diyarbakır  Ağır Ceza Mahkemesi 15/2/2017 tarihinde itirazın kabulü ile başvurucu hakkında 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun  maddesi uyarınca yakalama emri çıkartılmasına karar vermiştir. Söz konusu yakalama kararına istinaden 21/2/2017 tarihinde Ankara'da gözaltına alınan başvurucu, Ankara Adliyesinde hazır edilmiştir.  Diyarbakır  Ağır Ceza Mahkemesi, Ses ve Görüntü Bilişim Sistemi (SEGBİS) vasıtasıyla savunmasını aldıktan sonra başvurucunun sadece terör örgütüne üye olma suçundan tutuklanmasına, diğer suçlamalar yönünden ise tutuklama talebinin reddine karar vermiştir. Diyarbakır  Ağır Ceza Mahkemesi 4/1/2018 tarihlinde yaptığı duruşmada başvurucunun PKK terör örgütüne üye olma suçundan 7 yıl 6 ay, PKK terör örgütünün propagandasını yapma suçundan üç kez 1 yıl 1 ay 10 gün ve bir kez 1 yıl 3 ay, kanuna aykırı toplantı ve yürüyüşlere silahsız katılarak ihtara rağmen kendiliğinden dağılmama suçundan üç kez 1 yıl 1 ay 10 gün ve bir kez 1 yıl 3 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına karar vermiştir. Buna göre başvurucu, toplam 15 yıl 18 ay 60 gün hapis cezası ile cezalandırılmış ve terör örgütüne üye olma suçu yönünden hükümle birlikte tutukluluk hâlinin devamına karar verilmiştir.  Başvurucu 5/1/2018 tarihinde anılan karara karşı istinaf kanun yoluna başvurmuştur. Başvurucunun istinaf talebini inceleyen Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi  Ceza Dairesi (E.2018/921) 23/5/2018 tarihinde başvurucunun istinaf talebini -terör örgütüne üye olma suçu yönünden temyiz kanun yolu açık, diğer suçlar yönünden ise kesin olmak üzere- esastan reddetmiştir. Mahkeme ayrıca terör örgütüne üye olma suçu yönünden başvurucunun hükmen tutukluluk hâlinin devamına da karar vermiştir. Başvurucu tüm suçlar yönünden hükmü temyiz emiştir. Başvurucunun temyiz talebini inceleyen Yargıtay  Ceza Dairesi 3/10/2018 tarihinde yaptığı inceleme sonunda terör örgütü propagandasını yapma ve kanuna aykırı toplantı ve yürüyüşlere silahsız katılarak ihtara rağmen kendiliğinden dağılmama (6/10/1983 tarihli ve 2911 sayılı Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Kanunu'na muhalefet) suçlarına ilişkin olarak cezaların türü ve süresi yönünden temyiz edilemez nitelikte olduğu gerekçesiyle temyiz isteminin reddine, terör örgütüne üye olma suçundan verilen hükmün ise onanmasına karar vermiştir. Bu arada 17/10/2019 tarihli ve 7188 sayılı Kanun'un  maddesiyle 5271 sayılı Kanun'un  maddesine eklenen (3) numaralı fıkra ile terör örgütü propagandası yapma suçu ve 2911 sayılı Kanun'da yer alan bir kısım suç yönünden temyiz imkânı sağlayan düzenleme yapılmıştır. Ayrıca 7188 sayılı Kanun'un  maddesi ile 5271 sayılı Kanun'a eklenen geçici  madde ile Kanun'da sayılan suçlarla ilgili olarak bölge adliye mahkemelerince verilmiş kesin nitelikteki kararlar yönünden de -on beş gün içinde talepte bulunmak koşuluyla- temyiz yoluna başvurma imkânı getirilmiştir. Başvurucu, anılan düzenleme uyarınca terör örgütüne üye olma suçu yönünden infazın durdurulması ve tahliye talebinde bulunmuş; talebi inceleyen Diyarbakır  Ağır Ceza Mahkemesi "... söz konusu dosyada hükümlünün üzerine atılı silahlı terör örgütü üyesi olma suçunun daha öncetemyiz incelemesi için Yargıtay'a gittiği ve onandığı, bu anlamda verilen hükmün temyiz incelemesinden geçtiği anlaşılmakla ..." şeklindeki gerekçeyle 28/10/2019 tarihli ek kararı ile infazın durdurulması ve tahliye talebinin reddine karar vermiştir. Başvurucu ayrıca 25/10/2019 tarihinde, Diyarbakır  Ağır Ceza Mahkemesine başvurarak terör örgütü propagandası yapma ve 2911 sayılı Kanun'a muhalefet suçları yönünden verilen hükümleri temyiz etmiş, ayrıca bu hükümler yönünden infazın durdurulmasını talep etmiştir. Diyarbakır  Ağır Ceza Mahkemesi 28/10/2019 tarihli ek kararıyla söz konusu suçlar yönünden verilen hükümlerin infazının durdurulmasına, başka bir suç nedeniyle hükümlü veya tutuklu değil ise başvurucunun serbest bırakılmasına ve temyiz incelemesi için dosyanın Yargıtaya gönderilmesine karar vermiştir. Kararın ilgili kısmı şöyledir:"...Söz konusu dosyada hükümlünün üzerine atılı suçların değişiklik yapılan kanun kapsamında olduğu, hükümlü müdafiinin başvuru tarihinin süresinde olduğu anlaşılmakla, hükümlü müdafiinin talebinin kabulüne, karar tarihi olan 04/01/2018 tarihinde hükümlünün silahlı terör örgütüne üye olma suçundan tutukluluğunun devamına karar verildiği, diğer suçlar yönünden herhangi bir tutukluluk kararı olmadığı anlaşılarak, ileride telafisi imkansız veya mümkün olmayan zararların ortaya çıkma ihtimaline binaen infazının durdurulmasına, dosyanın temyiz incelemesi için ilgili Yargıtay Ceza Dairesi' ne gönderilmesine... [karar verildi.]"  Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığı 31/10/2019 tarihinde söz konusu karara itiraz etmiş, itirazı inceleyen Diyarbakır  Ağır Ceza Mahkemesi 7/11/2019 tarihinde itirazın kabulü ile başvurucunun -daha önce tutuklamaya konu edilmeyen- terör örgütü propagandası yapma ve 2911 sayılı Kanun'a muhalefet suçlarından hükmen tutuklanmasına karar vermiştir. Kararın ilgili kısmı şöyledir:"...İtiraz içeriği, yeni yasal düzenleme kapsamı ve kovuşturmaya konu dosya içeriğine göre; sanığın (hükümlünün) kovuşturmaya konu dosya kapsamında neticeten 15 YIL 18 AY 60 GÜN HAPİS CEZASI İLE CEZALANDIRILMASINA hükmedildiği, örgüt üyeliği suçundan tutukluluk halinin devamına karar verilip, şu anda yargıtay onaması ile ceza infaz kurumunda hükümlü olduğu anlaşılmaktadır. İtiraza konu tutuklama talebi açısından değerlendirmede; Dosya kapsamında tespitli olan, gerekçeli kararda ayrıntısı açıklanan somut deliller uyarınca sanığın, atılı suçlamalarla ile ilgili kuvvetli suç şüphesi altında bulunduğu, sanığın üzerine atılı aynı dosyada yargılandığı ve tutukluluk halinin devamına karar verilen silahlı terör örgütüne üyelik suçunun vasıf ve mahiyeti itibari ile CMK  maddesinde sayılan suçlardan oluşu ve iş bu suçun zikrolunan maddenin amir hükmü gereğince bir özel tutuklama sebebinin varlığının kanuni bir karine olarak kabul etmesinden kaynaklanan özel tutuklama sebebinin varlığı, özellikle tüm suçlardan nihai olarak hükmolunan toplam ceza miktarı dikkate alındığında, CMK-109/3 maddesinde sayılan adli kontrol tedbirlerinin hiçbirinin kovuşturmanın selametini sağlamak ve kaçma şüphesini ortadan kaldırmak için yeterli olamayacağı bu anlamda Adli Kontrol tedbirinin uygulanma olanağının bulunmaması ve bu tedbirin yeterli görülmemesi, (aynı örgüte üye olma suçundan yargılanan bazı sanıkların/şüphelilerin yurt dışına kaçtıklarının, bazılarının ise yasal olmayan yollardan kaçarken yakalandıklarının bilinmesine nazaran) atılı suçların nitelikleri itibariyle, kesinleşmiş hükümle sübut bulması halinde kişi ve toplum için yaratılmış olacak tehlikenin büyüklüğüne göre kamu düzeninin korunması, suçlulukla mücadele de gözetildiğinde, verilecek bir tutukluluk hali kararının ölçülü olduğu anlaşıldığından, bu anlamda tutuklama tedbirine müracaat etmede herhangi bir ölçüsüzlük de görülmediğinden ve verilecek bir tutukluluk kararının, konuya ilişkin üst normlara da uygun olduğu kanaati hasıl olup anlaşılmakla, itirazın tutuklama tedbiri yönünden kabulü ile Diyarbakır  Ağır Ceza Mahkemesinin 28/10/2019 tarih ve 2016/49 Esas 2018/12 Karar sayılı Ek kararının tahliye yönünden kaldırılarak, sanık müdafillerinin tahliye taleplerinin reddine, isnat edilen suçlardan sanığın ayrı ayrı olarak hükmen tutukluluk halinin devamına, bu tedbirin sağlanması amacıyla dosyada tutuklama müzekkeresi şekli olarak eksik olduğundan, sanığın atılı suçlarda hükmen ayrı ayrı tutuklanmasına...[karar verildi.]" Başvurucu söz konusu suçlar yönünden Diyarbakır  Ağır Ceza Mahkemesince verilen hükmen tutuklama kararına karşı itiraz etmiş; itirazı inceleyen Diyarbakır  Ağır Ceza Mahkemesi kararda herhangi bir isabetsizlik bulunmadığı, verilen kararın usul ve kanuna uygun olduğu gerekçesiyle 30/1/2020 tarihinde itirazı reddetmiştir. Başvurucu söz konusu kararın 7/2/2020 tarihinde tebliğ edildiğini bildirmiş ve 6/3/2020 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur. Öte yandan Anayasa Mahkemesi başvurucunun "yakalama, gözaltına alma ve tutuklama tedbirlerinin hukuki olmaması ve soruşturma dosyasına erişimin kısıtlanması nedenleriyle kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının; tutuklamaya konu suçlamaların ifade özgürlüğü ve siyasi faaliyet kapsamındaki eylemlere ilişkin olması ve tutukluluk nedeniyle milletvekilliği görevinin yerine getirilememesi nedenleriyle ifade özgürlüğü ile seçilme ve siyasi faaliyette bulunma haklarının ihlal edildiği" iddialarına ilişkin olarak 2/12/2016 tarihinde yaptığı bireysel başvuruyu 21/3/2018 tarihinde karara bağlamıştır (İdris Baluken, B. No: 2016/41020, 21/3/2018). Anayasa Mahkemesi anılan kararda başvurucunun yakalama ve gözaltına almanın hukuka aykırı olması dolayısıyla kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddiasının başvuru yollarının tüketilmemiş olması nedeniyle, tutuklamanın hukuki olmaması ve soruşturma dosyasına erişimin kısıtlanması dolayısıyla kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddiasının ve tutuklanma dolayısıyla ifade özgürlüğü ile seçilme ve siyasi faaliyette bulunma haklarının ihlal edildiğine ilişkin iddiasının açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar vermiştir. Başvurucu ayrıca "milletvekili olarak görev yapmaktayken yaptığı bazı konuşmalarda terör örgütü propagandası yaptığının iddia edildiğini, söz konusu konuşmaların yasama sorumsuzluğu ve siyasi ifade özgürlüğü kapsamında kaldığını, bu konuşmaları nedeniyle terör örgütü propagandası yapma suçundan cezalandırılmasının ifade özgürlüğünü ihlal ettiğini, ayrıca katıldığı toplantı ve gösteri yürüyüşlerinin Hükûmet politikalarının yanlışlığına dikkat çekmek amacıyla düzenlendiğini, herhangi bir şiddet eyleminde bulunmadığını, bu toplantıya katılması nedeniyle kanuna aykırı toplantı ve gösteri yürüyüşlerine silahsız katılarak ihtara rağmen kendiliğinden dağılmama suçundan cezalandırılmasının ise toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkını ihlal ettiğini" ileri sürerek Anayasa Mahkemesine 29/6/2018 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur. Anayasa Mahkemesi söz konusu başvuruya ilişkin olarak 15/5/2020 tarihinde yaptığı inceleme sonunda "... 7188 sayılı Kanun ile 5271 sayılı Kanun'un  maddesine eklenen (3) numaralı fıkra kapsamındaki suçlarla ilgili olarak daha önce bölge adliye mahkemeleri ceza dairelerince verilen kesin nitelikteki kararlar bakımından temyiz kanun yolu açıldığı ..." gerekçesiyle olağan hukuk yollarının tüketilmediğini tespit ederek başvuru yollarının tüketilmemesi nedeniyle başvurucunun bireysel başvurusunu kabul edilemez bulmuştur (İdris Baluken (2), B. No: 2018/17842, 15/5/2020).  Ayrıca başvurucunun terör örgütü üyeliğinden mahkûmiyetine karar verilmesi nedeniyle ifade özgürlüğü ve siyasi faaliyette bulunma hakkının ihlal edildiği iddiasıyla ilgili olarak 31/12/2018 tarihinde yaptığı 2018/38149 sayılı bireysel başvurusu ise derdesttir. Dava (terör örgütü propagandası yapma ve 2911 sayılı Kanun'a muhalefet suçları yönünden) bireysel başvurunun incelendiği tarih itibarıyla Yargıtayda derdesttir. Öte yandan Anayasa Mahkemesince ceza infaz kurumuna yazılan müzekkereye verilen 1/2/2021 tarihli cevap yazısında; başvurucunun terör örgütüne üye olma suçundan kesinleşen mahkûmiyet hükmünün (7 yıl 6 ay hapis cezasının) infazına devam edildiği, Diyarbakır  Ağır Ceza Mahkemesince terör örgütü propagandası yapma ve 2911 sayılı Kanun'a muhalefet suçlarından verilen hükmen tutuklama kararının henüz infaz edilmediği belirtilmiştir.  7188 sayılı Kanun'un  maddesiyle 5271 sayılı Kanun'un  maddesine eklenen (3) numaralı fıkra şöyledir:"5271 sayılı Kanunun 286 ncı maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir. (3) İkinci fıkrada belirtilen temyiz edilemeyecek kararlar kapsamında olsa bile aşağıda sayılan suçlar nedeniyle verilen bölge adliye mahkemesi ceza dairelerinin kararları temyiz edilebilir:a) Türk Ceza Kanununda yer alan; Hakaret (madde 125, üçüncü fıkra), Halk arasında korku ve panik yaratmak amacıyla tehdit (madde 213), Suç işlemeye tahrik (madde 214), Suçu ve suçluyu övme (madde 215), Halkı kin ve düşmanlığa tahrik veya aşağılama (madde 216), Kanunlara uymamaya tahrik (madde 217), Cumhurbaşkanına hakaret (madde 299), Devletin egemenlik alametlerini aşağılama (madde 300), Türk Milletini, Türkiye Cumhuriyeti Devletini, Devletin kurum ve organlarını aşağılama (madde 301), Silâhlı örgüt (madde 314), Halkı askerlikten soğutma (madde 318),suçları.b) Terörle Mücadele Kanununun 6 ncı maddesinin ikinci ve dördüncü fıkrası ile 7 nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan suçlar.c) Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Kanununun 28 inci maddesinin birinci fıkrası, 31 inci maddesi ve 32 nci maddesinde yer alan suçlar." 7188 sayılı Kanun'un  maddesi ile 5271 sayılı Kanun'a eklenen geçici  maddenin (f) bendi şöyledir:"286 ncı maddenin üçüncü fıkrasında yapılan düzenleme, bu maddenin yayımlandığı tarihten itibaren on beş gün içinde talep etmek koşuluyla aynı suçlarla ilgili olarak bölge adliye mahkemelerince verilmiş kesin nitelikteki kararlar hakkında da uygulanır. Bu bendin uygulandığı hâlde, cezası infaz edilmekte olan hükümlülerin, 100 üncü madde uyarınca tutukluluğunun devam edip etmeyeceği hususu, hükmü veren ilk derece mahkemesince değerlendirilir." İlgili ulusal ve uluslararası hukuk için ayrıca bkz. Gülser Yıldırım (2) [GK], B. No: 2016/40170, 16/11/2017, §§ 64-