Haklar: Adil yargılanma hakkı (Medeni Hak ve Yükümlülükler)

Başvuru, özlük haklarına ilişkin olarak açılan davanın süre aşımı yönünden reddedilmesi nedeniyle mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.   Başvuru 16/5/2016 tarihinde yapılmıştır. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur. Komisyon, başvurucunun mahkemeye erişim hakkı dışında ileri sürdüğü ihlal iddiaları yönünden başvurunun açıkça dayanaktan yoksun olduğu gerekçesiyle kabul edilemezlik kararı vermiştir. Komisyon, mahkemeye erişim hakkının ihlali iddiası yönünden ise kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar vermiştir.   Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar özetle şöyledir: Başvurucu 1992 yılı itibarıyla Türk Silahlı Kuvvetleri (TSK) bünyesinde uzman erbaş olarak göreve başlamıştır. Başvurucunun sözleşmesi yaş haddinin dolması nedeniyle 31/12/2014 tarihinde feshedilmiştir. Sivil memur olarak göreve devam etmeyi kabul etmeyen ve emeklilik için de gereken koşulları taşımayan başvurucuya 15/1/2015 tarihli ödeme emri belgesine istinaden uzman erbaş ikramiyesi ödenmiştir. Başvurucu 14/8/2015 tarihinde ödemenin eksik yapıldığını belirterek mağduriyetinin giderilmesi adına Kara Kuvvetleri Komutanlığı Emeklilik Şubesi Başkanlığına başvurmuştur. İdarenin verdiği 31/8/2015 tarihli cevapta özetle başvuruya mevzuata uygun ödeme yapıldığı ifade edilmiştir. Başvurucu 5/10/2015 tarihinde ikramiyenin eksik ödenmesi işleminin iptali ve tarafına ödenmeyen tutarın tazmini istemiyle Askeri Yüksek İdare Mahkemesi (AYİM) nezdinde dava açmıştır.  AYİM Üçüncü Dairesi (Mahkeme) 27/10/2015 tarihli kararıyla davayı süre aşımı yönünden reddetmiştir.  Ret gerekçesinde öncelikle 4/7/1972 tarihli ve 1602 sayılı mülga Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Kanunu’nun dava açma süresine ilişkin hükümleri hatırlatılmış ve davanın uzman erbaş ikramiye farkı için açıldığı tespit edilmiştir. Başvurucuya 15/1/2015 tarihli ödeme emri belgesine istinaden ikramiye ödendiği vurgulanarak bu tarihinden itibaren altmış gün içinde dava açılması ya da idareye başvurularak verilecek cevap üzerine dava açılması gerekirken bu sürelerin geçirilmesinin ardından 14/8/2015 tarihinde yapılan başvuru üzerine açılan davanın süre aşımına uğradığı ifade edilmiştir.  Ret kararı oyçokluğu ile alınmıştır. Azınlıkta kalan üye karşıoy gerekçesinde maaş hesaplamalarının karmaşıklığı nedeniyle başvurucunun ödenme tarihi itibarıyla eksik ödemeden haberdar olduğunun kabul edilemeyeceğini ve eksik ödemenin öğrenilmesinin ardından 14/8/2015 tarihinde yapılan başvuru üzerine açılan davanın süresinde kabul edilmesi gerektiğini ifade etmiştir.  Karar düzeltme istemi mahkemenin 14/4/2016 tarihli kararı ile reddedilmiştir.  Başvurucu nihai kararı 2/5/2016 tarihinde tebellüğ etmesinin ardından 16/5/2016 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.   1602 sayılı mülga Kanun’un "Dava açma süresi" kenar başlıklı  maddesinin ilk cümlesi şöyledir:"Askeri Yüksek İdare Mahkemesinde dava açma süresi her çeşit işlemlerde yazılı bildirim tarihinden itibaren kanunlarda ayrı süre gösterilmeyen hallerde altmış gündür." 1602 sayılı mülga Kanun’un "İhtiyari müracaat ve idari makamların sükütu" kenar başlıklı  maddesinin ilgili kısımları şöyledir:"a) İhtiyari müracaat:Kesin işlem yapmaya yetkili makamlarca tesis edilen idari işlemlerin geri alınması, kaldırılması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılması; üst makamdan, yoksa işlemi yapmış olan makamdan idari dava açmak için belli olan süre içinde istenebilir. Bu müracaat işlemeye başlamış olan dava açma süresini durdurur.Altmış gün içinde cevap verilmez ise, istek reddedilmiş sayılır.İsteğin reddi üzerine dava açma süresi başlar ve müracaat tarihine kadar geçmiş olan süre de hesaba katılır."