Haklar: Adil yargılanma hakkı (Medeni Hak ve Yükümlülükler)

Başvurular, Göçmen Konutları Projesi kapsamında satın alınan konut için avans olarak ödenen ve konut taksit ödemelerinden mahsup edilmeyen tutarların tahsili amacıyla açılan davaların reddedilmesi nedeniyle mülkiyet ve adil yargılanma hakları ile eşitlik ilkesinin ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.  Başvuru dilekçeleri ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesi neticesinde başvuruların Komisyonlara sunulmasına engel teşkil edecek bir eksikliğinin bulunmadığı tespit edilmiştir. Başvuruların Komisyonlarca kabul edilebilirlik incelemesinin Bölümler tarafından yapılmasına karar verilmiştir. Yapılan inceleme sırasında konularının aynı olması nedeniyle 2013/7866, 2013/9206, 2014/104, 2014/105, 2014/161, 2014/4202, 2014/5966, 2014/5967, 2014/7537, 2014/7539, 2014/8311, 2014/8313, 2014/8541, 2014/10015, 2014/10024, 2014/11949, 2014/12465, 2014/12532, 2014/12629, 2014/12630, 2014/12754, 2014/12913, 2014/13556, 2014/14184, 2014/14185, 2014/15768, 2014/16540, 2014/17098, 2014/17659, 2014/18898, 2014/19977, 2015/2805, 2015/3384, 2015/6028 numaralı dosyaların 2014/2719 numaralı bireysel başvuru dosyası ile birleştirilmesine ve incelemenin bu dosya üzerinden yapılmasına karar verilmiştir. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık) gönderilmiştir. Başvurucuya tebliğ olunan Bakanlık görüşüne (2014/2719 numaralı başvuru kapsamında sunulan görüşe) karşı, başvurucu vekili süresi içerisinde beyan sunamamıştır. Diğer başvurucular hakkında ise Anayasa Mahkemesinin önceki kararına (İbrahim Şendil, B. No: 2013/4495, 17/7/2014) ve bu kapsamda sunulan görüşlerine atfen başvurular hakkında görüş sunulmayacağı değişik tarihli yazılarla bildirilmiştir.  A. Olaylar  Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ve Ulusal Yargı Ağı Projesi (UYAP) aracılığıyla erişilen bilgi ve belgeler çerçevesinde ilgili olaylar özetle şöyledir:  Başvurucular 1989 yılında zorunlu göçe tabi tutulmaları sonucu Bulgaristan'dan Türkiye'ye gelmiş ve Türk vatandaşı olmuşlardır. Başvurucular Başbakanlık ile Toplu Konut İdaresi Başkanlığı (TOKİ) aleyhine muhtelif tarih aralıklarında Ankara ve Bursa Tüketici Mahkemelerinde açtıkları davalarda, Türkiye’ye geldikten sonra Türkiye’nin değişik yerlerinde Göçmen Konutları Projesi kapsamında göçmen evlerinin yapıldığını, bu evlerden bir konuta sahip olmak için değişik miktarlarda peşinat ödediklerini belirtmiş ve ayrıca oturdukları konutların maliyet hesabı çıkarıldıktan sonra ödenen miktarların evin taksit miktarlarından mahsup edilmesi gerektiğini, mahsup işleminin gerçekleştirilmediğini ileri sürerek yatırılan tutarların günün ekonomik koşullarına göre güncellenerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla tahsilini talep etmişlerdir. Mahkemelerce istenen bilirkişi raporlarının dava dosyalarına sunulmasını müteakip başvurucular ıslah dilekçesi ile birlikte taleplerini, ilgili bilirkişi raporunda belirtilen güncellenmiş miktara kadar çıkarmışlardır.  Yukarıda  ile  numaralar arasında isimleri yer alan başvurucuların bahse konu olan davalarında Ankara ve Bursa Tüketici Mahkemeleri değişik sayılı kararlarıyla başvurucuların konut almak üzere yaptığı ödeme konusunda çekişme olmadığı, başvurucuların konut almak üzere avans yatırdığı, yatırılan tutarların taksit ödemelerinden mahsup edildiğinin ispatlanamadığı, bu paraların banka nezdinde Devlet Bakanlığı adına açılan hesapta tutulduğu, bilahare bu hesabın TOKİ’ye devredildiği, denkleştirici adalet ilkesi dikkate alınarak başvurucularca yatırılan peşinatın ve avansın güncellenmiş tutarının iade edilmesi gerektiği şeklindeki gerekçelerle açılan davaların kabulüne karar verilmiştir.  TOKİ ve Başbakanlık tarafından kararların temyizi üzerine Yargıtay  Hukuk Dairesi muhtelif tarihlerde vermiş olduğu kararlarla temyiz ya da karar düzeltme aşamasında İlk Derece Mahkemesi kararlarını davalılar lehine farklı gerekçelerle bozmuştur. Yargıtay  Hukuk Dairesinin temyiz veya karar düzeltme incelemesi sonucunda vermiş olduğu değişik tarihli kararlarda;  i. Başvurucular Hakkı Çalışkan-Halime Çalışkan, Erdinç Kılıç-Nazende Kılıç-Zahir Kılıç- Ersin Kılıç, Şükrü Cinali, Metin Şendil, Mehmet Molla, Mehmet Yavuz, İsmail Özçelik ve Besim Cesur’un davalarına ilişkin olarak aşağıdaki gerekçeyle bozma kararı verilmiştir: “…Başbakanlıkça … ‘da yaptırılan göçmen konutlarından bir dairenin, davacı …’in başvurusu üzerine kendisine tahsis edilip taahhütname alınarak, T.Emlak Bankası ile davacı arasında kredi sözleşmesi düzenlenmiş, bilahare tapusu da devir edilmiştir. Davacı, dairenin kendisine tahsis edilmesinden ve kredi sözleşmesi imzalanmasından önce 1991-1992 yıllarında yaptığı … lira ödemenin, kredi borcundan mahsup edilmediği iddiası ile bu davayı açmıştır. Mahkemece, davacı tarafından yapılan ödemelerin dava tarihi itibariyle ulaştığı değerin … TL olduğu bilirkişi raporu ile belirlenmiş ve bu bedele hükmedilmiştir. Ne var ki, davalılardan Toplu Konut İdaresi Başkanlığı, davacı tarafından yapılan ödemelerin taksit ödemeleri sırasında nazara alınarak taksitlerden mahsup yapıldığını temyiz aşamasında bildirmiştir. Ödeme def’i davanın her aşamasında ileri sürülebileceğinden davacının taksit ödemelerinden mahsup işlemi yapılıp yapılmadığı hususunda araştırılıp belgeleri getirtilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.”  ii. Başvurucular Hasan Türker-Fatma Türker-Mehmet Türker, İlhan Öztürk, Hasan Nizam, Muzaffer Özgür, Gülten Akbulut, İsmet Özgür, Ali Ahatlı, Fikret Yıldız, Saffet Uğurlu, Hikmet Sönmez ve Hasan Mutlu’nun davalarına ilişkin olarak aşağıdaki gerekçe ile bozma kararı verilmiştir: “… Uyuşmazlık, davacının yaptığı peşin ödemenin maliyet hesabına göre borçlandığı anlaşılan davacı borcundan mahsup edilip edilmediği hakkındadır. Mahkemece, alınan bilirkişi raporunda soyut ifadelerle ödenen peşinatın mahsup edilmediğine ilişkin düşünce esas alınarak peşinatın güncelleştirilmiş değerinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiştir. Yukarıda açıklandığı üzere davalılar mahsup işleminin yapıldığını ve peşin ödemenin mahsup edildiğini savunmaktadır. Taraflar arasındaki borçlanma sözleşmesine göre davacının kullandığı kredi üzerinden borçlandığı anlaşılmaktadır. Buna karşılık yapılan maliyet hesaplarında göçmen konutlarının şerefiyelendirmesi de gözetildiğinde maliyetlerin davacı borçlanmasının üzerinde kaldığı görülmektedir. Bu durumda mahkemece taraf, mahkeme ve Yargıtay denetimine elverişli yeniden bilirkişi incelemesi yaptırılarak, borçlandırma işleminin başlangıcında mahsuplaşma yapılıp yapılmadığı, konutun maliyet bedeli, borçlandırma bedelinden yüksek olduğu takdirde davacının maliyet bedelinden borçlanmayı kabul ettiği halde daha düşük miktarda borçlandırılmasının kabul edilebilir açıklaması yaptırılmalı, ödenmesi gereken taksitlerden mahsup işlemi yapılıp yapılmadığı dosya içindeki ve emsal dosyalardaki listeler ve yazışmalar değerlendirilerek sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.”  iii. Başvurucu Vildan Tunaboylu’nun davasına ilişkin olarak davalı TOKİ’nin karar düzeltme isteği “i” bendinde yer alan gerekçeyle davalı Başbakanlık yönünden ise “ii” bendinde yer alan gerekçeyle bozma kararı verilmiştir. Yargıtay  Hukuk Dairesinin temyiz veya karar düzeltme incelemesi sonucunda vermiş olduğu değişik tarihli kararlarda; i. Başvurucu Behçet Cansever’in davasına ilişkin olarak ise aşağıdaki gerekçeyle bozma kararı verilmiştir: “… Mahkemece dairemiz bozması üzerine verdiği kararında mahsubun yapılmadığı gerekçe gösterilmek ve bilirkişi raporu esas alınmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.(…) İhtilaf önceden peşin olarak yatırılan … TL’nin mahsubunun yapılıp yapılmadığı noktasında toplanmaktadır. Yine dosya kapsamından açıkça anlaşılacağı üzere göçmen konutlarının yapım ve temini işini dava dışı Devlet Bakanlığı ile Emlak Bankası üstlenmiş, geçen zaman içerisinde de bu konutların yapım işi davalı TOKİ’ye devredilmiş, Emlak Bankası da dava dışı Ziraat Bankasına devredilmiştir. Devlet Bakanlığı kredi temin işini üstlenen Emlak Bankasına 1993 tarihinde yazdığı yazısında “Her ne şekilde olursa olsun, soydaşların konut için yatırdıkları peşinatların borç miktarından düşülmesi ve bakiye üzerinden borçlandırılmaları ” talimatını vermiş; daha sonra aynı bankaya 1997 tarihinde yazdığı yazı ile de yatırılan peşinatların mahsup edilip edilmediğini sormuştur. Emlak Bankası ise 1997 günlü cevabi yazısında proje kapsamında ülke çapında 21556 kişinin konut sahibi olduğunu, 6629 kişinin peşinatlarının kesin borçlandırma işlemleri aşamasında peşinatlarının mahsup edileceğini, bunların dışında kalan kişilerin tamamının peşinatlarının borçlarından mahsup edildiğini bildirmiştir. Yine aynı Bakanlık 1999 tarihli yazısında soydaşlara yapılacak geri ödemelerin mutlaka banka cüzdanlarına işlenmesini bildirmiştir. Emlak Bankasının Ziraat Bankasına devrinden sonra Devlet Bakanlığı Ziraat Bankasına yazdığı 2002 tarihli yazısında Pursaklar’da hak sahiplerine konutlarının teslim edildiğini, işin başında yatırılan peşinatlarında maliyet hesabından tenzil edildiği belirtilmiş; bu yazı esas alınmak suretiyle Ziraat Bankasının Toplu Konut Kredileri ve geri ödemeler müdürlüğüne 2002 tarihli yazısında konut sahipleriyle yeni sözleşmeler imzalanacağı, taksitlerin 2002 tarihinde ödenmeye başlanacağı, yatırılan peşinat tutarları dikkate alınarak hazırlanan İTFA PLANI VE ANÜZE TABLOLARININ verildiği beyan edilmiştir. Ayrıca dosya içerisinde bulunan “Hak sahiplerine ait liste” başlıklı belgenin ve bu belgede yer alan hak sahiplerinin yatırılan peşinat tutarlarının, apartman kat ve daire numaraları ile birlikte borçlandırma tutarlarının kıyaslanması ve incelenmesinden de az peşinat ödeyen hak sahiplerinin daha yüksek miktarda, daha çok miktarda peşinat ödeyen hak sahibinin ise daha az miktarda borçlandırıldığı gözlemlenmektedir. Diğer taraftan dairemiz incelemesinden geçmek suretiyle kesinleşen ve aynı konuda Ankara … Tüketici Mahkemesinde açılan … esas ve … esas sayılı dosyaların davacıları banka hesap cüzdanlarını, hesap cüzdanlarının suretlerini dosyaya ibraz etmişler, hesap cüzdanlarının incelenmesinden de gerekli mahsubun yapıldığı gözlemlenmiştir. Yukarıda özetlenen gerek Devletin resmi kurumları arasındaki yazışmalardan, gerek hak sahiplerine ait liste başlıklı belge kapsamından ve gerekse aynı nedenlerle açılan ve reddedilip, dairemizin incelenmesinden de geçmek suretiyle kesinleşen dosya kapsamlarından da açıkça anlaşılacağı gibi davacının peşin ödediği paranın mahsubunun yapıldığı anlaşılmaktadır. Bu durumda mahkemece davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile kabulü usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.”  ii. Başvurucular İsmail Başaran, Hatice Efeoğlu, Fami Akın, Mertan İncemehmetoğlu ve Musa Tenekeci’nin davalarına ilişkin olarak ise aşağıdaki gerekçeyle bozma kararı verilmiştir:“…Emlak Bankasının Ziraat Bankasına devrinden sonra Devlet Bakanlığı Ziraat Bankasına yazdığı 2002 tarihli yazısında Kestel’de hak sahiplerine konutlarının teslim edildiğini, işin başında yatırılan peşinatlarında maliyet hesabından tenzil edildiği belirtilmiş; bu yazı esas alınmak suretiyle Halk Bankasının bireysel krediler daire başkanlığının Garajlar şubesine yazdığı 2003 tarihli yazısında Devlet Bakanlığının 2002 tarihinde Kestel’de inşa edilen 2064 göçmen konutunun kesin borçlandırılmasının talimata bağlandığı, 2003 tarihi itibariyle hesaplanan ilave borçlanma tutarlarının yazı ekinde tablo halinde gösterildiği, çok cuzi olan borçlanma tutarlarının bu tarih itibariyle hesaplara borç kaydedildiği, bunların tahsil edilmesi gerektiği İTFA planı ve ANÜFE tablolarında bir değişiklik olmayacağı belirtilmiştir. Diğer taraftan dairemiz incelemesinden geçmek suretiyle kesinleşen ve aynı konuda Ankara … Tüketici Mahkemesinde açılan … esas ve … esas sayılı dosyaların davacıları banka hesap cüzdanlarını, hesap cüzdanlarının suretlerini dosyaya ibraz etmişler, hesap cüzdanlarının incelenmesinden de gerekli mahsubun yapıldığı gözlemlenmiştir. Yukarıda özetlenen gerek Devletin resmi kurumları arasındaki yazışmalardan, gerek hak sahiplerine ait liste başlıklı belge kapsamından ve gerekse aynı nedenlerle açılan ve reddedilip, dairemizin incelenmesinden de geçmek suretiyle kesinleşen dosya kapsamlarından da açıkça anlaşılacağı gibi davacının peşin ödediği paranın mahsubunun yapıldığı anlaşılmaktadır. Bu durumda mahkemece davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile kabulü usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.” Bireysel başvurulara konu olan bu davalar Ankara , , , , ,  Tüketici Mahkemeleri ile Bursa Tüketici Mahkemelerinde görülmüş; bozma kararlarının tümüne uyulmuş ve bunun sonucunda başvurucularca açılan davaların hepsi reddedilmiştir. Başvurucular Lütfi Türkan, Nilgün Kıreyoğlu, İbrahim Yılmaz, Hayriye Yenisoy, Vasfi Ergün, Nazif Necipoğlu, Şirin Ender, Mergüz Başyiğit ve Naci Adaletsever’in açtıkları davalarda ise İlk Derece Mahkemeleri, başvurucuların taleplerini Yargıtayın emsal kararlarını dikkate alarak herhangi bir bozma kararı olmaksızın doğrudan reddetmiştir. Davaları aynı Mahkemede görülen dosyalarda davaların reddedilme sebepleri aynı gerekçeye dayandırılmış olup aşağıda sırasıyla ilgili mahkemelerin gerekçeleri belirtilmiştir: i. Başvurucu Saffet Uğurlu’nun Ankara  Tüketici Mahkemesinde görülen davasında, Pursaklar’da farklı bağımsız bir bölüm için açılan ve kabul edilen davaya ilişkin olarak Yargıtayın yukarıda belirtilen kararındaki (bkz. § 13) gerekçeye aynen yer verilmiş ve Emlak Bankası Genel Müdürlüğünce 1997 tarihinde Devlet Bakanlığına hitaben yazılan yazı ile Devlet Bakanlığının T. Ziraat Bankası A.Ş.ye hitaben yazdığı 29/5/2002 tarihli yazı belirtilmek suretiyle yatırılan 5 TL tutarındaki peşinatın kesin maliyet bedelinden mahsup edildiğinin anlaşıldığı sonucuna varılmış, usul ekonomisi nedeniyle yeni bir rapor alınmadan davanın reddine karar verilmiştir.  ii. Başvuruculardan Vildan Tunaboylu, Lütfi Türkan, Nilgün Kıreyoğlu, İbrahim Yılmaz, Hakkı Çalışkan-Halime Çalışkan, Erdinç Kılıç-Nazende Kılıç-Zahir Kılıç-Ersin Kılıç, Muzaffer Özgür, Mergüz Başyiğit ve İsmet Özgür’ün Ankara  Tüketici Mahkemesinde görülen davalarında, aynı yerde bulunan farklı bağımsız bir bölüm için açılan ve kabul edilen davaya ilişkin olarak Yargıtayın yukarıda (bkz. § 13) gösterilen kararındaki gerekçelerine -projesine göre olmak üzere- aynen yer verildikten sonra “usul ekonomisi” ilkesi gereği toplanan delillerin yeterince aydınlanması sebebiyle bilirkişi incelemesine ya da ek rapor alınmasına gerek olmadığına karar verilmiş; “…gerek devletin resmi kurumları arasındaki yazışmalarından, gerek hak sahiplerine ait liste başlıklı belge kapsamından ve gerekse aynı nedenlerle açılan dosya kapsamlarından başvurucuların peşin olarak ödediği paranın mahsubunun yapıldığı anlaşıldığı…”gerekçeleriyle davanın reddine hükmedilmiştir. iii. Ankara  Tüketici Mahkemesinde görülen ve başvurucu Şirin Ender tarafından 5 TL olarak yatırılan avansın mahsup edilmediği iddiasıyla açılan davada Mahkeme, davalı idare lehine olan bir bilirkişi raporunu hükmüne esas almış ve “dosyada mevcut deliller, tarafların beyanları, mahsuba ilişkin dosya içerisinde bulunan belgeler, davacıya ait hesap cüzdanı, bilirkişi raporu ve tüm dosya içeriği, Yargıtay  Hukuk Dairesinin ../../2012 tarihli ve E...,K... sayılı ilamı çerçevesinde yapılan değerlendirmede; Göçmenevleri Projesi kapsamında davacılara tahsis edilen konutun, Pursaklar'da inşaa edilen konutlar arasında yer aldığı, davacının konut tesliminden önce ileride mahsuba esas olmak üzere peşinat olarak ödenen miktarın ilk taksitlerin ödenmesi aşamasında borçtan mahsup edildiği anlaşılmakla…”şeklindeki gerekçeyle açılan davanın reddine karar vermiştir. iv. Ankara  Tüketici Mahkemesinde görülen davalarda; başvuruculardan Şükrü Cinali, Mehmet Molla, Behçet Cansever, Metin Şendil, Hayriye Yenisoy, Ali Ahatlı, Hasan Mutlu, Hasan Türker, Fatma Türker, Mehmet Türker’in açtıkları davalara ilişkin olarak Mahkemece Yargıtayın yukarıda (bkz. § 13) gösterilen kararındaki gerekçelerine -projesine göre olmak üzere- aynen yer verildikten sonra konuya açıklık getirildiği belirtilmiş; emsal Yargıtay kararı ve ıslah dilekçelerinde yer alan miktarlar dikkate alınarak davalar reddedilmiştir. v. Başvuruculardan Hasan Nizam, İlhan Öztürk, Vasfi Ergün, İsmail Özçelik, Gülten Akbulut, Fikret Yıldız, Besim Cesur ve Mehmet Yavuz’un Ankara  Tüketici Mahkemesinde görülen davalarında, Mahkeme aynı yerde bulunan farklı bağımsız bir bölüm için açılan ve kabul edilen davaya ilişkin olarak Yargıtay’ın yukarıda (bkz. § 13) gösterilen kararındaki gerekçelerine -projesine göre olmak üzere- aynen yer verdikten sonra, emsal Yargıtay ilamları ve tüm dosya kapsamı dikkate alınarak mahsubun yapıldığı kabul edilmiş ve bilirkişi raporlarına itimat edilmemiştir. vi. Başvuruculardan İsmail Başaran ve Fami Akın’ın Ankara  Tüketici Mahkemesinde görülen davalarında Mahkeme, Pursaklar projesine ilişkin yukarıda (bkz. § 13) gösterilen Yargıtay kararındaki gerekçeye aynen yer verdikten sonra “…bozma sonrası dosyadaki tüm belge ve delillerin yeniden incelenmesi ve değerlendirilmesi sonucunda: Gerek devletin resmi kurumları arasındaki yazışmalar, gerek hak sahiplerine ait liste ve diğer destekleyici belgelerden davacının peşin ödediği paranın mahsubunun yapıldığı, dolayısıyla davacının iş bu davada ileri sürdüğü alacak iddiasının maddi ve hukuki temelinin bulunmadığı…” gerekçesiyle davanın reddine hükmetmiştir. Ankara  Tüketici Mahkemesi; başvuruculardan Naci Adaletsever, Hikmet Sönmez ve Nazif Necipoğlu’nun davalarında ise Yargıtayın Göçmen Konutları davalarında verdiği bozma kararlarını dikkate alarak Yargıtayın kararı (bkz. § 12) doğrultusunda bilirkişiden rapor ve ek rapor almıştır. Buna göre maliyet bedelinin borçlandırma tutarından yüksek olduğu kararda belirtilmesine rağmen ödenmesi gereken taksitlerden mahsup işleminin yapılıp yapılmadığına açıkça değinilmeksizin başvurucuların maliyet bedelinin altında bir borçlanma ile konut satın alması ve bu durumda peşin yatırılan avansın güncel bedelini talep etmenin hakkaniyet ilkesine uygun düşmeyeceği gerekçeleriyle açılan davaların reddine hükmedilmiştir. vii. Başvurucu Hatice Efeoğlu’nun Bursa  Tüketici Mahkemesinde görülen davasında Mahkeme, Kestel Projesi’ne ilişkin yukarıda (bkz. § 13) gösterilen Yargıtay kararındaki gerekçenin bir bölümüne aynen yer vermiş ve devamında “… resmi kurumlar arasındaki yazışmalardan da anlaşılacağı gibi davacı tarafından yatırılan peşinat konut bedeline mahsup edilmiştir” şeklindeki gerekçeyle davanın reddine hükmetmiştir.  viii. Başvurucu Musa Tenekeci’nin Bursa  Tüketici Mahkemesinde görülen davasında Mahkeme, Kestel Projesi’ne ilişkin yukarıda (bkz. § 13) gösterilen Yargıtay kararındaki gerekçenin bir bölümüne aynen yer vermiş ve devamında “…Yargıtay ilamında belirtildiği üzere dosyada mevcut delillere göre, davacının peşinat olarak yatırdığı borçlandırma yapılırken mahsup edildiği kanaatine varıldığından…” şeklindeki gerekçeyle davanın reddine hükmetmiştir. ix. Başvurucu Mertan İncemehmetoğlu’nun Bursa Tüketici Mahkemesinde görülen davasında Mahkeme, Kestel projesine ilişkin yukarıda (bkz. § 13) gösterilen Yargıtay kararındaki gerekçenin bir bölümüne aynen yer vermiş ve devamında “…Tüm dosya kapsamı ve bozma ilamı doğrultusunda davacının peşin ödediği paranın mahsubunun yapıldığı anlaşıldığından davacının davasının reddine karar vermek gerekmiştir.” şeklindeki gerekçeyle davanın reddine hükmetmiştir. Başvurucuların yukarıda belirtilen kararları temyiz etmeleri üzerine Yargıtay  Hukuk Dairesi değişik tarihli ilamlarıyla Derece Mahkemelerince verilen kararları onamıştır. Karar düzeltme yolu açık olanlar yönünden karar düzeltme talebi hakkındaki istemler de reddedilmiş, nihai kararlar başvurucuların vekillerine 21/10/2013 ile 10/2/2015 tarihleri arasında tebliğ edilmiştir. Başvurucular süresi içinde bireysel başvuruda bulunmuşlardır.B. İlgili Hukuk 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun  maddesi şöyledir:“Hâkim, yargılamanın makul süre içinde ve düzenli bir biçimde yürütülmesini ve gereksiz gider yapılmamasını sağlamakla yükümlüdür.” 22/4/1926 tarihli ve 818 sayılı mülga Borçlar Kanunu’nun  maddesinin birinci fıkrası şöyledir:“Asıl borç tediye ile veya sair bir surette sakıt olduğu takdirde kefalet ve rehin ve sair fer'i haklar dahi sakıt olur.” 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun  maddesinin birinci fıkrası şöyledir:“Asıl borç ifa ya da diğer bir sebeple sona erdiği takdirde, rehin, kefalet, faiz ve ceza koşulu gibi buna bağlı hak ve borçlar da sona ermiş olur.” 23/2/1995 tarihli ve 4077 sayılı mülga Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’un  maddesinin birinci ve ikinci fıkraları şöyledir: “Bu Kanunun uygulanmasıyla ilgili olarak çıkacak her türlü ihtilaflara tüketici mahkemelerinde bakılır. Tüketici mahkemelerinin yargı çevresi, Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca belirlenir.Tüketici mahkemeleri nezdinde tüketiciler, tüketici örgütleri ve Bakanlıkça açılacak davalar her türlü resim ve harçtan muaftır. Tüketici örgütlerince açılacak davalarda bilirkişi ücretleri, 29 uncu maddeye göre kaydedilen bütçede öngörülen ödenekten Bakanlıkça karşılanır. Davanın, davalı aleyhine sonuçlanması durumunda, bilirkişi ücreti 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre davalıdan tahsil olunarak 29 uncu maddede düzenlenen esaslara göre bütçeye gelir kaydedilir. Tüketici mahkemelerinde görülecek davalar Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun Yedinci Babı, Dördüncü Faslı hükümlerine göre yürütülür.”