Haklar: Yaşam hakkı-Kötü muamele yasağı

Başvuru, güvenlik güçleri tarafından silahlı güç kullanılması sonucu meydana gelen ölüm olayı ve bu olayın etkili soruşturulmaması nedeniyle yaşam hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.  Başvuru 11/5/2016 tarihinde yapılmıştır. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.  Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına gönderilmiştir.    Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ve Ağrı Cumhuriyet Başsavcılığından (Başsavcılık) bir örneği temin edilen soruşturma evrakına göre ilgili olaylar özetle şöyledir: Başvurucu İbrahim Yaşar 31/7/2015 tarihinde Ağrı İl Emniyet Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen operasyonda ölen S.Y. ile A.Y.nin babasıdır.A. Olayın Gelişimi ve Soruşturma Sürecinde Yapılan İşlemler 30/7/2015 tarihinde saat 19 sıralarında 155 Polis İmdat hattına bir ihbarda bulunulmuştur. Tutanağa göre ihbar şu şekildedir: ''...[B]ir ihbarda bulunacaktım. [Ö.B.] bugün dağa gitti. Oradan silah ve bomba getirdi de bombaları eniştesinin evine götürdü de Atatürk Caddesinde soldan girince çıkmaz sokaktaki evine götürdü de numarası belli değil yarın büyük bir eylem yapacaklar.''  İhbarda bahsi geçen adresin açık konumu ve bilgileri güvenlik güçleri tarafından tespit edilmiştir. Fezlekeye göre söz konusu adreste, ihbara konu edilen Ö.B.nin kız kardeşi Ş.Ç.nin ve H.Ç.nin yaşadığı tespit edilmiştir. Söz konusu araştırmada ayrıca ihbarda bahsi geçen adreste bu iki kişiden başka kimsenin ikamet etmediği belirtilmiştir. Polis fezlekesinde; bir iki gündür söz konusu adrese mahallenin sakinlerinden olmayan ve tanınmayan esmer, zayıf, uzun boylu iki veya üç şahsın girip çıktığı bilgisine ulaşıldığı ifade edilmiştir. Gecikmesinde sakınca bulunan hâl kapsamında değerlendirilen bu durum karşısında Başsavcılık tarafından arama kararı verilmesinin ardından ihbara konu olan adrese 31/7/2015 tarihinde saat 45 sıralarında bir operasyon yapılmıştır. Bu işleme ilişkin olarak düzenlenen aynı tarihli tutanağa göre özetle kapı önünde duran leşker kıyafetli bir şahsın eve kaçtığı, şüphelinin evde bulunan diğer şahıslara zarar vermesinin önüne geçilmesi için içerideki diğer şahıslar ile birlikte teslim olması yönünde defalarca megafonla uyarıldığı fakat bu uyarılara herhangi bir cevap alınamaması üzerine Özel Harekât ekiplerince kontrollü bir şekilde ikametgâha girildiği ve evde kimsenin bulunmadığı tespit edilmiştir. Söz konusu adreste ayrıca 1 adet el bombası, 8 adet patlayıcı madde, 1 adet kurusıkıdan bozma tabanca ve bu tabancaya ait 30 adet fişek, Kalaşnikof marka silaha ait 4 adet şarjör ve toplam 283 adet fişek (107'si şarjöre takılı vaziyette), 1 adet cep telefonu bulunmuştur. İhbara konu kişinin yakalanabilmesi için çevredeki bazı evlerde de usulüne uygun arama işlemleri icra edilmişse de şüpheli yakalanamamış ve arama çalışmaları 31/7/2015 tarihi saat 00'ye kadar sürmüştür.  Aynı tarihli tutanağa göre mahallede ismini vermek istemeyen şahısların paylaştığı bilgiler üzerine soruşturmada daha sonra ifadelerine müşteki olarak başvurulacak olan K.Ö., H.Ö., B.Ö. ile Si.Ö.nün ikamet ettikleri aynı sokaktaki farklı evlerde şüphelilerin saklanabilecekleri bilgisine ulaşan güvenlik güçleri 31/7/2015 tarihinde saat 30 sıralarında F. Mahallesi'ndeki K.Ö.nün evinin çevresine gelmiştir. Aynı tutanağa göre ilk ihbara konu edilen yer ile gelinen bu yer birbirine yakındır.  Söz konusu evin müştemilatındaki garajda saklanan şüphelilerden birinin elindeki tüfekle perdeyi kaldırıp çevrede gözcülük yaptığının, diğer şahısların da aynı yerde bulunduğunun tespit edilmesi üzerine güvenlik güçleri zırhlı araçla bahçeye giriş yapmıştır.  Başvurucuya göre bu sırada herhangi bir uyarı yapılmamıştır. Polis fezlekesi, Başsavcılık kabulü ve dosyadaki müşteki ifadelerine göre ise şüpheliler teslim olmaları konusunda defalarca uyarılmıştır.  İçeride bulunan kişiler, uyarılara rağmen güvenlik güçlerine ateş etmeye başlamıştır. Güvenlik güçleri açılan ateşe ateşli silah kullanmak suretiyle karşılık vermiştir. Bahçedeki polis araçlarına isabet eden kurşunlar nedeniyle bir polis aracında maddi hasar meydana gelmiştir.  İlgili tutanağa göre güvenlik güçlerinin uyarılarına silahla ateş etmek suretiyle karşılık verilmesi üzerine başlayan çatışma, söz konusu ikametgâhın bahçesinde bulunan garajda şahısların ölü olarak ele geçirilmesi ile sona ermiştir. Şahısların bulunduğu garaja girilmeden önce olay yerine bomba imha ekipleri çağrılmıştır. Bomba imha ekiplerinin hazırlıklarını yaptığı sırada garajda bir patlama meydana gelmiştir. Bu patlama sırasında çevreye yayılan bomba parçaları nedeniyle bir polis memuru hafif şekilde dizinden yaralanmıştır. Yapılan kontroller sonrasında içeride tuzak kalmadığının anlaşılması üzerine Cumhuriyet savcısı olay yerine gelmiştir.  405 polis memurunun imzasını taşıyan 31/7/2015 tarihli Olay Tutanağı'nın ilgili kısmı yukarıdaki süreç özetlendikten sonra şöyledir: "[K.Ö.], [Ö.B.], [H.Ç.], [Ş.Ç.] isimli şahıslar ile örgüt mensuplarının [H.Ö.] isimli şahsın....sayılı adresteki [B.Ö.] isimli şahsın...sayılı adreste, [S.Ö.] isimli şahsın ....sayılı adreste ikamet eden şahısların evlerinde saklanabileceklerinin anlaşılması üzerine bahse konu ikametlerin yakın çevresinde gerekli güvenlik tedbirleri alınmış ve Ağrı Cumhuriyet Başsavcılığının gecikmesinde sakınca bulunan hal kapsamında şahısların yakalanması, suç ve suç unsurlarına el konulmasına yönelik verilen kararı ile [K.Ö.] ve [S.Ö. nün] ikamet ettikleri...adres etrafında 31/7/2015 günü saat 30 sıralarında gerekli güvenlik önlemleri alınmış, bu sırada gözcülerin ikametin bahçe girişinin sağ tarafında bulunan garaj içerisinde, bir şahsın garajın önünde bulunan koyu renkli perdeyi kalaşnikof marka silah ile kaldırarak dışarıya bakıp tekrar hızlı bir şekilde garajın içerisine girdiğini gör[ül]mesi üzerine ve bahçe içerisinde kimsenin bulunmadığının görülmesi üzerine ..plakalı ..araç ve ..plakalı araç bahçenin içerisine girmiş, garaj içerisinde bulunan şahıslara hoparlör ile defalarca 'içeridekiler dışarı çıkın teslim olun' şeklinde uyarılar yapılmış, ancak garaj içerisindeki şahıslar dışarıya çıkmamış ve garaj içerisinde bulunan şahıslar tarafından bahçe içerisinde bulunan ..araç[lara] doğru ateş açılmış, bunun üzerine garj içerisinde bulunan şahıslara teslim olmaları yönünde hoparlör ile tekrar ikazlarda bulunulmuş, yapılan ikazlara ateşli silah ile karşılık veren şahıslarla yaşanan çatışma neticesinde şahıslar ölü olarak ele geçirilmiş, yaşanan çatışma saat 50 sıralarında son bulmuştur. Örgüt mensuplarının olay yerinde tuzaklama yapma ihtimallerinden dolayı şahısların bulundukları garaja hiç girilmeden olay yerine Olay Yeri İnceleme Şube Müdürlüğü Bomba İmha ve İnceleme Büro Amirliği görevlileri çağrılmış, çatışmanın sona ermesinden yaklaşık 20 dakika sonra bomba imha uzmanlarının hazırlandıkları sırada garaj içerisinde bir patlama meydana gelmiştir. Bomba ihma uzmanlarınca bahçe içerisinde ve teröristlerin bulunduğu garajda gerekli kontroller yapılmış, herhangi bir tuzaklamanın olmadığı anlaşılınca Cumhuriyet Savcısı olay yerine intikal etmiştir...Patlama esnasında ..sicil sayılı polis memuru hafif şekilde bacağından yaralanmıştır. Yaşanan çatışmada .....teröristler tarafından sıkılan bir kurşun ...sicil sayılı polis memurunun bacağına isabet etmiş, isabet eden kurşunun polis memurunun pantolon cebinde bulunan cep telefonuna isabet ettiği, cep telefonunun kırıldığı, görevli memurda herhangi bir yaralanma olmadığı anlaşılmıştır. ...Meydana gelen olay ile ilgili olarak olay mahallinde ve şahıslar üzerinde incelemeler Olay Yeri İnceleme Şube Müdürlüğü görevlilerince yapılmıştır. Şahıslar üzerilerinde yapılan ilk aramalarda 2 adet kalaşnikof marka silah, bu silahlara ait 6 adet şarjör, kalaşnikof marka silaha ait125 adet fişek, 1 adet üzerinde ...bulunan tabanca, tabancaya takılı 1 adet şarjör ve şarjöre takılı 5 adet üzerinde MKE yazılı fişek ve örgütsel dokümanlar ele geçirilmiştir. Gerek kalaşnikof marka silah gerekse tabancanın mermi yatağında fişek bulunduğu tarafımızdan görülmüş ve söz konusu fişek görevlilerce çıkarılmıştır. ...İş bu tutanak tarafımızdan tanzimle altı birlikte imza altına alınmıştır.''  Başsavcılıkça olaya ilişkin olarak derhâl ve resen başlatılan soruşturmada olay yeri bizzat Cumhuriyet savcısı tarafından olay günü saat 15 civarında incelenmiştir. Cumhuriyet savcısı, söz konusu incelemeye ilişkin bir tutanak düzenlemiştir. Tutanaktan, şüphelilerin yakalanması amacıyla verilen arama kararının icrası sırasında şüphelilerin ihtara rağmen teslim olmadıkları, ateşle karşılık verdikleri, çıkan çatışmada ölü olarak ele geçirildiklerinin bildirilmesi üzerine olay mahalline gelindiği, gerekli güvenlik önlemlerinin alındığı, Bomba İmha ve Olay Yeri İnceleme ekibinin olay yerinde olduğunun tespit edildiği, olay yerine intikal edilmeden bir bombanın patlaması nedeniyle şüphelilerin bulunduğu garaja girilmediği, gerekli güvenlik önlemleri alınarak bomba imha ekibinin şüphelilerin bulunduğu garaja girmesi için olay mahallinin boşaltıldığı, ölülerin garajdan çıkarıldığı, hem garaj içinde hem de ölü olarak ele geçirilenler üzerinde bomba incelemesi yapıldığı, ölü olarak ele geçirilen şahıslar ile olay mahallinin, garajın, ev ve bahçenin, zarar gören zırhlı araçların fotoğraflarının çekilmesi, şüphelilerin el svaplarının, parmak izlerinin, ayrıntılı fotoğraflarının, tırnak arası svaplarının alınması, kimliklerinin tespit edilmesi talimatlarının verildiği anlaşılmıştır. Tutanakta ayrıca Mervan kod adlı G., başvurucunun oğulları olan Dilovan kod adlı S.Y. ve A.Y.nin vücutlarının değişik bölgelerinde yaraların olduğu ve bu nedenle hayatlarını kaybettikleri belirtilmiştir. Ayrıca Cumhuriyet savcısı olayın meydana geldiği garajı bizzat incelemiş; şüphelilerle beraber 2 adet Kalaşnikof marka tüfek, 1 adet tabanca, 1 adet tabanca şarjörü, 5 adet 9 mm tabanca mermisi, 1 adet el bombası, 1 adet patlamış el bombasının maşası ve pimi, 6 adet dolu Kalaşnikof şarjörünün ele geçirilmiş olduğunu Olay Yeri İnceleme Tutanağı'nda belirtmiştir.  Cumhuriyet savcısı, havanın kararmaya başladığı ve mahallin teröre müzahir olduğu gerekçesiyle güvenlik güçlerinin ve personelin güvenliği için olay yeri incelemesinin ardından ölü muayene işlemlerinin Ağrı Devlet Hastanesinde gerçekleştirilmesine karar vermiştir. Tutanağa göre olay yeri incelemesi aynı gün saat 58 civarında bitirilmiştir. Cumhuriyet savcısının talimatı ile olay yeri Ağrı İl Emniyet Müdürlüğü Olay Yeri İnceleme Şube Müdürlüğü tarafından 31/7/2015 tarihinde 50-00 saatleri arasında ayrıntılı olarak ayrıca incelenmiştir. Bu hususta bir tutanak düzenlenmiştir. 1/8/2015 tarihli raporda özetle garajdaki muhtelif eşya üzerinde tahminen mermi vuruş izlerinin olduğu, bu garajda fişeklerin, kovanların, mermi çekirdeklerinin ve kan benzeri lekeler ile içine 4 adet fişek takılı 1 adet tabanca şarjörünün olduğu, garaj önündeki bahçenin toprak zemininde ise üç cesedin, kovanların, uzun namlulu silahların, tabancanın, şarjörlerin, etrafta kana benzer lekelerin bulunduğu, ikametgâhın bahçe kapısı karşısında Emniyet Müdürlüğüne ait 04 ... plakalı zırhlı aracın olduğu ve bu araç üzerinde mermi vuruşlarından kaynaklanan izlerin bulunduğu belirtilmiştir. Bu tutanakta ayrıca olay mahallinde bahçeye çıkarılan ölü şahıslara ilişkin bazı verilere yer verilmiştir. Tutanağın ilgili kısmı şöyledir: ''...Bulgu:1 Eks şahıs olup sol kolu omuz altından kopuk vaziyette ve yanında olduğu, vücudunda mermi vuruşlarının olduğu ve üzerinde siyah kısa kollu tişört, belinde sarılı bez, siyah pantolon, siyah don, siyah çoraplar, siyah ayakkabı olup kirli sakallı, siyah saçlı, tahmini 55-60 kg, 160-165 cm boylarında, üzerinden kağıt parçası, sekiz adet 100 TL,…., deri siyah silah kılıfı ve palaska, THE END ibareli not kağıdı. Bulgu 2: eks olup kanlı yırtık gömlekli, beyaz atletli, gri donlu, spor ayakkabılı, vücudunda mermi vuruş izlerinin olduğu, tahmini 65-70 kg ağırlığında 170 boylarında, esmer tenli, ve üzerinden [S.Y.] isimli kimlik…cep telefonu, kırmızı tesbih, cep telefon bataryası, …Bulgu 3: eks şahıs olup elleri parçalanmış[,] vücudunda mermi isabetlerinin olduğu, üzerinde yırtık kanlı gömlek… çıktığı, eks şahıslardan Cumhuriyet Savcısı talimatıyla olay yerinde usulüne uygun el svapları-el parmaklarının tırnak arası svapları ve on parmak ve avuç içi izleri alınmış… olay yerinin önce görüldüğü haliyle sonra bulgularla birlikte fotoğraf ve kamera çekimleri yapıldı.'' Cumhuriyet savcısı ölü muayene işlemini aynı tarihte saat 59 ile 49 arasında yapmıştır. Bedenler, olayda ölen S.Y. ile A.Y.nin kardeşi olan O.Y.ye gösterilerek teşhis işlemi yaptırılmıştır. Başsavcılık, cesetler üzerinde ölü muayene işlemi ve otopsi işlemini yaptıktan sonra kesin ölüm sebebinin belirlenebilmesi için cesetlerin Erzurum Adli Tıp Grup Başkanlığına sevkine karar vermiştir.  Erzurum Adli Tıp Grup Başkanlığı Morg İhtisas Dairesi (ATK) tarafından1/8/2015 tarihinde klasik otopsi işlemi yapılmıştır. Otopsi sırasında kimlik belirleme işlemi icra edilmiş ve başvurucunun oğlu O.Y., kardeşleri A.Y. ile S.Y.yi; diğer kimlik tanığı olan F.G. de G.yi teşhis etmiştir. F.G., G.nin üniversite öğrencisi iken PKK terör örgütüne katılmak üzere gittiğini beyan etmiştir. Otopsi raporlarında özetle başvurucunun oğullarından A.Y.nin sağ ön kol iç yanına, S.Y.nin isesağ uyluk ön alt yüzeyine birer ateşli silah mermi çekirdeğinin isabet ettiği, bunların öldürücü mahiyette olmadığı, G.nin vücudunda ateşli silah mermi isabeti belirlenemediği, her üç kişinin ölümünün de şarapnel parçaları yaralanmalarına bağlı kafatası kırıkları ile birlikte beyin kanaması, beyin doku harabiyeti, iç organ ve büyük damar yaralanmasına bağlı olarak gelişen iç ve dış kanama sonucu meydana geldiği bildirilmiştir. Yapılan ölü muayene ve otopsi işlemleri sonucunda düzenlenen aynı tarihli tutanağın ilgili kısmı şöyledir:'' [A.Y.nin] cesedi üzerinde yapılan otopsi sonucunda: Ağrı Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından ölü muayenesi yapılarak gönderilen erkek cesedine harici muayene ve üç boşluk açılarak klasik otopsi işlemi uygulandı. Cesetten otopsi sırasında bir adet deforme mermi çekirdeği ve 0,5 cm çapında metal parçası elde edildi.Cesetten toksikolojik inceleme için kan ve göz içi sıvısı örneklendi. Cesetten DNA tetkiki için FTA kartına kan örneği ve sternum kemik örneği örneklendi.  [S.Y.nin] cesedi üzerinde yapılan otopsi sonucunda: Ağrı Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından ölü muayenesi yapılarak gönderilen erkek cesedine harici muayene ve üç boşluk açılarak klasik otopsi işlemi uygulandı. Cesetten otopsi esnasında bir adet 0,5 cm çaplarında ateşli silah mermi çekirdeği nüvesi elde edildi. Cesetten toksikolojik inceleme için kan ve göz içi sıvısı örneklendi. Cesetten DNA tetkiki için FTA kartına kan örneği ve sternum kemik örneği örneklendi.  [G.nin] cesedi üzerinde yapılan otopsi sonucunda: Ağrı Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından ölü muayenesi yapılarak gönderilen erkek cesedine harici muayene ve üç boşluk açılarak klasik otopsi işlemi uygulandı. Cesetten toksikolojik inceleme için kan ve göz içi sıvısı örneklendi. Cesetten DNA tetkiki için FTA kartına kan örneği ve sternum kemik örneği örneklendi. Bilirkişiler beyanında: [A.Y.nin] cesedi üzerinde yapılan otopsi sonucunda: Cesedin harici muayenesi klasik otopsisinin Nöbetçi Cumhuriyet Savcısı ile birlikte yaptık. Ölenin kesin ölüm nedeninin şarapnel parçalarına bağlı bağlı kafatası kırıkları ile birlikte beyin kanaması, beyin doku harabiyeti, iç organ ve büyük damar yaralanmasına bağlı gelişen iç ve dış kanama sonucu olduğu kanaatindeyim. Ayrıntılı otopsi raporu toksikolojik incelemeler tamamlandıktan sonra gönderilecektir. [S.Y.nin] cesedi üzerinde yapılan otopsi sonucunda: Cesedin harici muayenesi klasik otopsisinin Nöbetçi Cumhuriyet Savcısı ile birlikte yaptık. Ölenin kesin ölüm nedeninin şarapnel parçalarına bağlı kafatası kırıkları ile birlikte beyin kanaması, beyin doku harabiyeti, iç organ ve büyük damar yaralanmasına bağlı gelişen iç ve dış kanama sonucu olduğu kanaatindeyim. Ayrıntılı otopsi raporu toksikolojik incelemeler tamamlandıktan sonra gönderilecektir.  [G.nin] cesedi üzerinde yapılan otopsi sonucunda: Cesedin harici muayenesi klasik otopsisinin Nöbetçi Cumhuriyet Savcısı ile birlikte yaptık. Ölenin kesin ölüm nedeninin şarapnel parçalarına bağlı kafatası kırıkları ile birlikte beyin kanaması, beyin doku harabiyeti, iç organ ve büyük damar yaralanmasına bağlı gelişen iç ve dış kanama sonucu olduğu kanaatindeyim. Ayrıntılı otopsi raporu toksikolojik incelemeler tamamlandıktan sonra gönderilecektir.''  Ölen üç kişi hakkında ATK tarafından ayrı ayrı düzenlenen 31/8/2015 tarihli otopsi raporlarının ilgili kısmı şöyledir: ''[A. Y.nin ayrıntılı raporu] ... ölü lekelerinin vücut arka yüzünde bası görmeyen yerlerde oluştuğu görüldü. Skopi altında yapılan incelemede tüm vücutta çok sayıda şarapnel parçası izlendi. Sol kol orta 1/2 den tam ampute olduğu ampütasyon kenarlarının şarapnele bağlı parçalı görünümde olduğu, sağ alt ekstremitede ve sol alt ekstremitede çok sayıda şarapnele bağlı yaralanma, sağ bacakta diz bilek arası sol bacakta bilek ve ayak kısmı şarapnele bağlı parçalı görünümde, sol okspital bölgede 3 cm çapında şarapnel yarası, boyun ön yüz sol tarafta 3 cm çapında şarapnel yarası, boyun sol dış yan alt kısımda 2 cm çapında şarapnel yarası, boyun arka yüz solda 4 cm çapında şarapnel yarası, göğüs ön yüz solda 2 adet 5 cm çapında şarapnel yarası, göğüs ön yüz sağda 3 cm çapında şarapnel yarası, göğüs arka yüzde sağda5 cm ve solda 15 cm çaplarında yanık görünümde şarapnel yaraları, sol skapula üst kısımda 4 cm çapında şarapnel yarası, penis uç kısımda ve skrotumda şarapnel yaraları, sağ ön kol iç yanda 5 cm çapıııda ateşli silah mermi çekirdeği giriş yarası görüldü. ...BAŞ AÇILDI: Saçlı deri kaldırıldı. Saçlı deri altında yer yer kanamalı ve hiperemik görümüm izlendi. Sol temporal kas gurubu kanamalı sağ temporal adale grubu sağlam bulundu. Kafa kubbe kemikleri oksipital kemik sol yanda 8 cm çapında parçalı kırık alanı görüldü. Kafatası açıldı. Beyin, beyincik ve beyin sapı çıkarıldı, yüzey ve kesitlerinde yaygın subaraknoidal kanama sol oksipital bölgede beyin parankim harabiyeti ve kanamalı görünüm izlendi. Kafa kaide kemiklerinde sol arka kafa çukurunda parçalı kırık görüldü. ...BATIN AÇILDI: ... Mesane boş bulundu. Sağ dirsek iç büklümde deforme ateşli silah mermi çekirdeği cilt altında elde edildi. Sağ alt ekstremitede 0,5 cm çaplarında metal parçası elde edildi. Haricen tarif edilen sağ önkol iç yandan giren mermi çekirdeğinin (cilt altıda atış atıkları tespit edilmedi) yumuşak dokuda seyrederek sağ dirsek iç büklümde deforme ateşli silah mermi çekirdeği cilt altında elde edildi. ...SONUÇ ... Kişinin vücuduna çok sayıda şarapnel parçaları ve 1 (bir) adet ateşli silah mermi çekirdeği isabet etmiş olup şarapnel parçalarının oluşturduğu yaralanma ölüm meydana getirir nitelikte olduğu, ateşli silah mermi çekirdeği yaralanmasının öldürücü nitelikte olmadığı,  Ateşi silah mermi çekirdeği giriş deliği, cilt altı bulgularına ve Ağrı Cumhuriyet Başsavcılığı ölü muayene tutanağında kişinin üzerinde tişört giyimli olduğu belirtildiği, ve önkol bölgesinin tişörtte açık bulunacağına göre atışın uzak atış mesafesinden yapılmış olduğu,  Cesedin 1 adet deforme mermi çekirdeği ve 1 adet 0,5 cm çapında metal parçası elde edildiği, Kişinin ölümünün şarapnel parçalarına bağlı kafatası kırıkları ile birlikte beyin kanaması, beyin doku harabiyeti, iç organ ve büyük damar yaralanmasına bağlı gelişen iç ve dış kanama sonucu meydana gelmiş olduğu kanaatini bildirir rapordur.  [G.nin ayrıntılı raporu]: ... Radyolojik incelemede; baş bölgesinde, göğüste, üst ve alt ekstremitlerde çok sayıda şarapmel parçası imajı görüldü. Her iki tarafta göğüs ön yüz, boyun ön yüz, alt ve üst çene, sağ omuz ve sol ön kol şarapnel parçalarına bağlı parçalı görünümde, sağ ön kol ve el kısmının şarapnel yaralanmasına bağlı parçalı olduğu, her iki alt ekstremitede, göğüs sol yanda ve yüz ve alın bölgesinde [yer yer] şarapnel parçalarına bağlı yaralanmalar, vücut arka yüzde de sol gluteal bölgede daha belirgin olmak üzere yer yer şarapnel parçalarına bağlı yaralanmalar görüldü. Her iki tarafta göğüs üst bölgeden şarapnel yarasına bağlı açık olup akciğerlerde yaralanma ve [kanama] olduğu görüldü. Baş sağ temporooksipital bölgede 2 cm çapında şarapnel yarası görüldü. ...BAŞ AÇILDI: Saçlı deri kaldırıldı. Saçlı deri altında yer yer kanamalı alan görüldü. Her iki temporal adale grubu sağlam bulundu. Kafa kubbe kemiklerinde sağ temporooksipital bölgede 5 cm çaplı alanda parçalı kırık alanı görüldü. Kafatası açıldı. Beyin. beyincik ve beyin sapı çıkarıldı, yüzey ve kesitlerinde yaygın subaraknoidal kananıa ve sağ paryetal ve oksipital bölgede beyin parankiminde hasar görüldü. Kafa kaide kemikleri sağda arka ve orta çukurunda parçalı kırık hatları izlendi. GÖĞÜS AÇILDI: ... Akciğerler çıkartıldı, her iki akciğer yüzey ve kesitleri çok sayıda şarapnel parçalarına bağlı yaralanmış ve kanamalı görüldü. Boyun organlarının tetkikinde; Boyun yumuşak dokularda ön ve yan kısmında şarapnel yaralanmalarına bağlı parçalı görünüründe, her iki tarafta boyun dam sinir paketi şarapnel yaralanmalarına bağlı parçalı görüldü. Hyoid kemik ve timid kartilajda parçalı kırık mevcut olup boyun omurları sağlam bulundu. Trakeada ve özefagusta şarapnel yaralanmalarına bağlı boyun bölgesi parçalı görüldü. BATIN AÇILDI:... İskelet sisteminde; kafatası kırıkları haricinde sağ klavukalada kırık, her iki tarafta göğüs ön bölgede kaburgalarda çok sayıda kırık, her iki taraf üst ekstremitede çok sayıda kırık görüldü. ...SONUÇ ... Cesetten mermi çekirdeği elde edilmediği,  Kişinin ölümünün şarapnel parçaları yaralanmalarına bağlı kafatası kırıkları ile birlikte beyin kanaması, beyin doku harabiyeti, iç organ ve büyük damar yaralanmasına bağlı gelişen iç ve dış kanama sonucu meydana gelmiş olduğu kanaatini bildirir rapordur.  [S.Y.nin ayrıntılı raporu] ...Radyolojik incelemede; her iki taraf alt ve üst ekstremitelerde, göğüs, boyun ve baş bölgesinde çok sayıda şarapmel parçası imajı ve sağ uyluk üst kısımda ateşli silah mernıi çekirdeği nüvesine ait imaj görüldü. Baş sol temporoparyetal bölgede 2 cm çapında şarapnel yarası, yüz ve alın bölgesinde yer yer şarapnel yaraları, boyun solda 4 cm çapında şarapnel yarası, her iki üst ve alt ekstremitede, göğüs sol ön yüz ve yan yüzde çok sayıda şarapnel yaraları, göğüs ön yüz sağ üst ve altta i cm çaplannda şarapnel yaraları. göğüs sağ arka yüzde 5 cm çapında şarapnel yarası sol glutea üstünde 2 cm çapında şarapnel yarası, sol kol, sol önkol, sol bacakta ve sağ uylukta kırığa bağlı patolojik hareket mevcut ve sağ ııyluk ön alt yüzde[1 cm] çapında ateşli silah mermi çekirdeği giriş yarası görüldü. ...BAŞ AÇILDI: Saçlı deri kaldırıldı. Saçlı deri altında yer yer kanamalı alan görüldü. Her iki temporal adale grubu sağlam görüldü. Kafa kubbe kemikleri sol temporopariyetal kemikte 10 cm çaplı alanda parçalı kırık izlendi. Kafatası açıldı. Beyin, beyincik ve beyin sapı çıkarıldı, yüzey ve kesitlerinde yaygın subaraknoidal kanama ve sol paryetal ve sol temporal bölgede beyin parankiminde hasar görüldü. Kafa kaide kemikleri sağlam bulundu. Orbita, burun ve ağız boşluklarının incelennıesinde nıakroskopik patolojik özellik görülmedi. GÖĞÜS AÇILDI: Sternal kapak kaldırıldı. Her iki akciğer serbest bulundu. Şarapnel parçalarının sağda  Kotu midklaviküler hattan kırarak şarapnelin sağ göğüs boşluğuna girip sağ akciğeri, perikardı sağ tarafta ve kalp sol ventrikül üst ön yüzü parçaladığı görüldü. Şarapnel parçalarının solda  interkostal aralıkta midklavikular hatta i cm ekt oluşturup sol akciğerde yaralanma oluşturduğu görüldü. Sağ göğüs boşluğunda 500 cc kan, sol göğüs boşlugunda 500 cc kan olup perıkard boşluğunda sıvama tarzında kanama görüldü. Kalp çıkartıldı, sol ventrikül üst ön yüz parçalı görünümde izlendi. Aortta özellik görülmedi. Koroner arterler açık bulundu. ....Akciğerler çıkartıldı, her iki akciğer yer yer şarapnele bağlı yaralanma akciğer yer yer şarapnele bağlı yaralanma ve kanamalı görünümde olduğu görüldü. Boyun organlarının tetkikinde; Boyun yumuşak dokularında solda kanamalı görünüm izlendi. Hyoid kemik, tiroid kartilaj ve boyun omurları sağlam bulundu. Trakeada ve özefagusta makroskopik patolojik özellik görülmedi. BATIN AÇILDI: Batın boşluğunda kanla bulaşık görüldü. ... Sağ uyluk üst iç yanda cilt altında 0,5 cm. çaplarında ateşli silah mermi çekirdeğine ait kurşun nüve elde edildi. Haricen tarif edilen sağ uyluk ön alt yüzden giren mermi çekirdeğinin (cilt altında atış artıkları tespit edilmedi) yumuşak dokuda seyrederek sağ uyluk üst iç yanda cilt altında 0,5 cm çaplarında ateşli silah mermi çekirdeğine ait kurşun nüve elde edildi. ...SONUÇ... Kişinin vücuduna çok sayıda şarapnel parçaları ve 1 (bir) adet ateşli silah merrni çekirdeği isabet etmiş olup şarapnel parçalarının oluşturduğu yaralanma ölüm meydana getirir nitelikte olduğu, ateşli silah mermi çekirdeği yaralanmasının öldürücü nitelikte olmadığı,  Ateşli silah mermi çekirdeği giriş deliği cilt cilt altı bulgularına göre, atışın bitişik atış mesafesi dışından yapılmış olduğu, ancak atış elbiseli bölgeye isabet etmiş olduğundan kesin atış mesafesi tayini yapılmadığı, kesin atış mesafesi tayini isteniyorsa olay anında kişinin üzerinde bulunan ve delik ihtiva eden giysilerin yıkanmadan incelenmek üzere Adli Tıp Kurumu Fizik İhtisas Dairesine gönderilmesinin gerektiği, Cesetten 1 adet 0,5 cm çaplarında ateşli silah mermi çekirdeğine ait kurşun nüve elde edildiği,  Kişinin ölümünün şarapnel parçaları yaralanmalarına bağlı kafatası kırıkları ile birlikte beyin kanaması, beyin doku harabiyeti, iç organ ve büyük damar yaralanmasına bağlı gelişen iç ve dış kanama sonucu meydana gelmiş olduğu kanaatini bildirir rapordur.'' Ağrı ve Erzurum Cumhuriyet Başsavcılıkları tarafından yapılan otopsi sonucunda düzenlenen raporlardan A.Y.deki ateşli silah yaralanmasının uzak mesafeden yapılan atış sonucu oluştuğu, S.Y.nin ateşli silah yaralanmasının ise bitişik atış mesafesi dışından yapılmış olduğu fakat ölenin olay anında üzerinde olan elbiselerin gönderilmemesi nedeniyle atış mesafesinin tam olarak belirlenemediği anlaşılmıştır. ATK, bu hususun netliğe kavuşturulmasının istenmesi hâlinde giysilerin yıkanmadan gönderilmesi gerektiğini de belirtmiştir. Her üç kişinin kanında da -uyutucu, uyuşturucu, uyarıcılar dâhil- sistemde aranan maddelerin bulunamadığını ifade etmiştir.  Bedenlerin Ağrı ve Erzurum Cumhuriyet Başsavcılıkları tarafından yapılan adli muayenesi ve otopsi işlemleri sırasında fotoğraf ve video çekimleri yapılmıştır.  Olay yeri incelemesi sırasında, ölen her üç şahsın sol ve sağ el içi ve dışından, vücutlarından ve yanak bölgelerinden svap örnekleri alınmıştır. Erzurum Kriminal Polis Laboratuvarlarında 10/8/2015 tarihinde yapılan inceleme sonucunda düzenlenen raporda, ölen her üç şahsın svaplarında atış artıklarına rastlandığı belirtilmiştir. Ayrıca el üstünde atış artıkları tespitinin o elin ateş ettiğini veya ateş sırasında silaha yakın mesafede olduğunu gösterdiği, avuç içinde atış artıklarının tespitinin ise o elin silah tuttuğunu, ateş etmediği hâlde atış artıklarının bulunduğu yerlere temas ettiğini veya ateş sırasında silaha yakın mesafede olduğunu gösterdiği, olayla ilgisi olmadığı hâlde atış artıklarının bulunduğu yerlere temas eden ellerde de atış artıklarının bulunabileceği açıklanmıştır.  Kalaşnikof marka tüfekler, tabanca ve şarjörler ile diğer materyaller üzerinde parmak izi bulunup bulunmadığı hususunda Ağrı Emniyet Müdürlüğü Olay Yeri İnceleme Şube Müdürlüğü Parmak İzi Geliştirme Laboratuvarlarında yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 4/8/2015 tarihli raporda, olay yerinde bulunan A4 kâğıt üzerinde E.nin parmak izine rastlandığı, diğer materyaller üzerinde ise parmak izine rastlanmadığı belirtilmiştir.  Olay yerinde bulunan silahlar ve diğer maddi delillerden -delil incelemesine olanak verecek şekilde- örnekler alınmış ve krokiler çizilmiştir. 10/8/2015 tarihli rapora göre başvurucunun oğulları A.Y., S.Y. ile diğer şüpheli G.nin el içlerinde, ellerinin üzerinde ve yanaklarında atış artıkları tespit edilmiştir.  Olay yerinde fünye grubu, el bombası gövdesi ve maşaları, emniyet pimi ve halkası ile granül patlayıcı maddelerden olan TNT (trinitrotoluren) üzerinde de kriminal inceleme yapılmıştır. Söz konusu raporda bu maddenin bir tür patlayıcı madde olduğu belirtilmiştir. Maddi delillerin elde edilmesi ve incelenmesi sırasında yapılan işlemlere dair tutanaklar ve inceleme raporları ilgili görevlilerce düzenlenmiştir. Söz konusu 31/8/2015 tarihli inceleme raporunda, Parmak İzi Geliştirme Laboratuvarları Büro Amirliğinin olay yerinden elde edilen el bombası üzerinde parmak izi bulunamadığına ilişkin 19/8/2015 tarihli raporuna da yer verilmiştir.  Olay yerinde başvurucunun oğlu A.Y. üzerinde, ayrıca terör örgütü mensuplarının kullanımına sunulmak üzere el yapımı bombaların nasıl hazırlanması gerektiğinin, hazırlanan patlayıcıların hızını etkileyen faktör ile formüllerin yazılı olduğu bir belge bulunmuştur.  Olay yerinde bulunan Kalaşnikof marka iki tüfek, tabanca, kovan, mermi çekirdekleri ile diğer maddi deliller üzerinde inceleme Erzurum Kriminal Polis Laboratuvarlarında yaptırılmıştır. 10/8/2015 tarihinde yapılan inceleme sonucundaki bulgular özet olarak şöyledir: - Kalaşnikof marka iki tüfek; yarı ve tam otomatik ateşleme düzeneği olan, atışlarına engel mekanik herhangi bir arızası ve eksikliği bulunmayan, çaplarına ve tiplerine uygun fişekleri patlatabilen, 10/7/1953 tarihli ve 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun'a göre yasak ve vahim nitelikteki silahlardır. - Bir adet tabanca; yarı otomatik, atışlarına engel mekanik herhangi bir arızası ve eksikliği bulunmayan, çap ve tipine uygun fişekleri patlatabilen, böylece 6136 sayılı Kanun'a göre yasak olan fakat vahim nitelikte olmayan ateşli silahlardandır.- 7,62x39 mm çapındaki on sekiz kovan, yapılan incelemelerde iki gruba ayrılmış ve Kalaşnikof marka iki farklı silahtan atılmıştır. - 5,56x 45 mm çap ve tipinde otuz beş kovan, çap ve tipine uygun iki ayrı ateşli silahtan atılmıştır.- 9x19 mm çapındaki iki kovan, çap ve tipine uygun iki ayrı ateşli silahtan atılmıştır.- 7,62 mm çapındaki üç deforme mermi çekirdeği, 7,62 mm çapındaki iki mermi çekirdeği parçası, bir mermi çekirdeği gömlek parçası aynı/tek silahtan atılmıştır.- 9 mm çapındaki dört deforme mermi çekirdeği iki farklı silahtan atılmıştır.- 7,62x39 mm çap ve tipinde on kovan 27188102 numaralı Kalaşnikof marka tüfekten, aynı çap ve tipteki sekiz kovan ise 26052957 numaralı Kalaşnikof marka ateşli silahtan atılmıştır. - 7,62 mm çapındaki üç deforme çekirdeği, iki mermi çekirdeği parçası ve birmermi çekirdeği gömlek parçası ise incelemeye tabi olan bu silahtan atılmamıştır. - 9x19 mm çapındaki iki kovan ve 9 mm çapındaki dört mermi çekirdeği, sol yan yüzeyinde "FABRIKOLENT" ibaresi bulunan el yapısı otomatik tabancadan atılmamıştır.- 5,56x45 mm çap ve tipindeki otuz beş kovanın bu tüfek ve tabancalardan atılması mümkün değildir.  Silahlı çatışma sırasında güvenlik güçlerine ait Shortland marka, .. plakalı araç içinde -bir ve aracın sağ tekeri içinde bir olmak üzere- bulunan nüvelerin Erzurum Kriminal Polis Laboratuvarında incelemesi yapılmıştır.  Başsavcılık, 9/7/2014 tarihinde teslim olan Ç.nin ifadesinde geçen, yapılan araştırmada da Hezil kod adını kullandığı tespit edilen ve bireysel başvuruya konu olan soruşturmada, G. hakkında aynı Başsavcılığın 2014/2600 sayılı soruşturma dosyasında bulunan ve talep üzerine düzenlenmiş yakalama emrini soruşturma dosyasına 7/9/2015 tarihinde intikal ettirmiştir.  Olay yerinde yapılan incelemeler sırasında çekilen fotoğraflarla ilgili olarak Görüntü İnceleme Tutanağı düzenlenmiştir. 3/8/2015 tarihli tutanakta olayın gelişimine dair yukarıda aktarılan hususlara yer verildikten sonra tutanağın geri kalan kısmı şöyledir: ''...Yaşanan çatışmanın akabinde sonra olay yerinde çekilmiş olan 1 nolu fotoğraf karesinde üç teröristin yan yana birbirlerine yaslanmış vaziyette oldukları ve şahısların vücut bütünlüğünün tam olduğu olduğu görülmektedir. Ancak fotoğraf çekildikten sonra yaşanan patlamanın, teröristlerin ölmeden önceki emniyet kuvvetlerine son bir zarar vermek için örgüt tarafından sıkça kullanılan yöntem olan bomba ile tuzaklama yaptığı tespit edilmiştir. Bu patlama neticesinde 1 nolu fotoğraf karesinde en sağda bulunan ve üzerinde koyu renkli pantolon ve kareli gömlek bulunan şahsın muhtemel[en] el bombasını sağ elinde ve kendi baş kısmının sağ tarafında yakın tuttuğu ve yine 1 nolu fotoğraf karesinde ortada bulunan şahsın sol kolunun altında kaldığı ve fotoğraf 2 ve fotoğraf 3'te görünen vücutlar üzerinde hasarların bu patlama sonucunda oluştuğu tespit edilmiştir. Fotoğraf 1 orta[da] bulunan şahsın göğüs kısmında beline sarılı bulunan bez parçasının üst tarafına takılmış olarak duran tabancanın kabzası görülmektedir. ..ayrıca aynı şahsın ayak kısmında çatışmada kullandıkları kalaşnikof marka silah ve bu silaha takılı olarak görünen şarjörü görülmektedir. 3/8/2015 saat " Olay yeri inceleme uzmanları tarafından ihbara konu evlerdeki diğer eşya üzerinde de kriminal incelemeler yapılmıştır.  Silahlı çatışmanın yaşandığı evde bulunan K.Ö. ve eşi N.Ö. müşteki olarak ifade vermiştir. K.Ö.nün silah kullanımı öncesine ve olay anına dair 31/7/2015 tarihli ifadesinin ilgili kısmı şöyledir: ''...Evde sadece eşim vardı. Ben eve girdiğim esnada saat hatırladığım kadarıyla 30-00 arasıydı. Polis aracı evin önüne gelerek ‘içerdekiler[,] silahınızı bırakıp teslim olun, etrafınız sarıldı’ diye 5-6 kez anons etti. Benim kullandığım garajın içerisinden ateş edilmesi beni çok şaşırttı. Daha sonra polislere ateş açılması üzerine polisler de benim garaja doğru ateş etti. Daha sonra çatışma bitti. Ben bu esnada olan bitenleri gördüm. ...oraya nasıl girdiler bilmiyorum.'' İfadesine başvurulan K.Ö.nün eşi N.Ö. de 2/8/2015 tarihinde benzer şekilde ifade vermiş, evdeyken saat 30 sıralarında dışarıdan polisin ''İçeridekiler, silahınızı bırakın teslim olun, etrafınız sarıldı.'' diye beş altı kez anons ettiğini duyduğunu belirtmiştir.  Olay yerinde yapılan incelemede, ölen A.Y.nin üzerinden çıkan yoklama kaçağı belgesinde parmak izlerine rastlanan E. isimli kişinin ifadesine şüpheli sıfatıyla başvurulmuştur. E. ölen kişileri tanımadığını belirterek kendisine yöneltilen tüm suçlamaları ve parmak izlerinin kendisine ait olduğu şeklindeki tespiti reddetmiş, ardından serbest bırakılmıştır.  Operasyonda başvurucunun oğulları ile diğer kişinin silahlı güç kullanımı sonucunda ölmesinin ardından garajda yapılan inceleme sırasında meydana gelen patlamada bombadan sıçrayan şarapnel parçasıyla sağ diz altından hafif şekilde yaralanan polis memuru Z.O.nun ifadesine 1/8/2015 tarihinde müşteki sıfatıyla başvurulmuştur.  Başvurucu, vekili aracılığı ile 7/3/2016 tarihinde bireysel başvuru formunda ileri sürdüğü hususlara benzer şekilde oğullarının herhangi bir terör örgütünün üyesi olduğu bilgisi bulunmaksızın güvenlik güçlerinin şüphelileri rahatlıkla yakalama imkânına sahipken orantısız bir şekilde silah kullandıklarını belirterek şüpheliler hakkında suç duyurusunda bulunmuştur. Başvurucu; dilekçesinde olaya ilişkin görgüsü ve bilgisi olan birçok kişiyle konuştuğunda bu kişilerin ölenlerin silahsız olduklarını, polise ateş etmediklerini, güvenlik güçlerinin uyarıda bulunmadan ateş ettiklerini beyan ettiğini ileri sürmüştür. Başvurucu ayrıca olay yerinde keşif yapılması ve şüphelilerin tutuklanması talebinde bulunmuştur.  Başvurucunun sunduğu evrak ile Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) üzerinden yapılan incelemede başvurucu ve olayda sorumlu olduğu değerlendirilen veya operasyonda görev alan herhangi bir polis memurunun ifadesine başvurulduğuna dair bilgi ve belgeye rastlanmamıştır. Bununla birlikte olaya ilişkin olarak ilk ihbarın yapıldığı andan başlamak üzere şüpheli veya şüphelilerin yerlerinin tespit edilmesi ve yakalanmaları için yapılan işlemler ile olay yerinde meydana gelen silah kullanımının öncesine ve sonrasına dair, çok sayıda güvenlik görevlisinin imzasını taşıyan ayrıntılı bir tutanak düzenlendiği, bu tutanakta, yapılan tüm işlemlere ilişkin yeterli bilgiye yer verildiği görülmüştür (ilgili tutanağın ayrıntıları için bkz. § 18). Yine, bu kapsamda olmak üzere olay yeri incelemesi de bizzat Cumhuriyet savcısı tarafından gerçekleştirilmiş, yapılan tespitler tutanağa bağlanmış incelenmiş, ayrıca Bomba İmha ve Olay Yeri İnceleme Şube Müdürlüğü tarafından da ayrıntılı teknik incelemeler yapılarak tutanak düzenlenmiştir (yapılan işlemler için bkz. §§ 19, 20).B. Soruşturma Sonucunda Verilen Karar ve İtiraz Süreci  Başsavcılık; devletin birliğini ve ülke bütünlüğünü bozma suçundan şahısların öldüğü, böylece soruşturma ve kovuşturma imkânının kalmadığı gerekçesiyle 1/10/2015 tarihinde ek kovuşturmaya yer olmadığına dair karar vermiştir. Başvurucunun oğullarının ölümü ile ilgili olarak Başsavcılık 16/3/2016 tarihinde Ağrı İl Emniyet Müdürlüğü görevlileri hakkında kasten öldürme iddiası hakkında kovuşturmaya yer olmadığına dair karar vermiştir. Olay Tutanağı'na göre bir adet el bombasının pimi çekili vaziyette bulunduğunun belirtilmesine ve olayda inceleme öncesinde bomba veya başka bir madde ile patlamanın meydana gelmesine ilişkin olarak herhangi bir değerlendirme içermeyen kararın ilgili kısmı şöyledir:''...[H]er ne kadar müşteki [başvurucu] İbrahim YAŞAR vekilleri tarafından 31/07/2015 tarihinde Ağrı ilinde [S.Y.] ve [A.Y.nin] örgüt üyesi olmamalarına rağmen, yine teslim ol ve benzeri uyarılarda bulunulmaksızın orantılılık ilkesine uyulmaylarak kolluk güçlerince öldürüldükleri iddiasıyla müracaatta bulunulması üzerine Cumhuriyet Başsavcılığımız tarafından soruşturma işlemlerine başlanılmışsa da;30/07/2015 tarihinde saat 23:19 sıralarında 155 polis imdat hattına bir şahsın 'bir ihbarda bulunacaktım [Ö.B.] bugün dağa gitti oradan silah ve bomba getirdi ve bombaları eniştesinin evine götürdü de Atatürk caddesinde soldan girince çıkmaz sokaktaki evine götürdü de numarası belli değil yarın büyük bir eylem yapacaklar' şeklinde ihbarda bulunulması üzerine Cumhuriyet Başsavcılığımız tarafından soruşturma işlemlerine başlanıldığı, bu kapsamda ihbara konu [H.Ç.] ve [Ş.Ç.] isimli şahısların...sayılı adresinde örgüt mensuplarının olduğunun değerlendirildiği, kolluk güçleri tarafından ikamete girilmeden teslim olunması yönünde çağrıların yapıldığı, ancak cevap alınamaması üzerine operasyon düzenlendiği, ikamette yapılan aramalarda şahıslara ulaşılamadığı, şahısların ikametten kaçtıklarının anlaşıldığı, ikamette yapılan aramalarda çok miktarda örgütsel eylemlerde kullanılmak üzere bulundurulduğu anlaşılan el bombası, tabanca v.b mühimmata ulaşıldığı, devamında yapılan araştırmalarda şüphelilerin 31/07/2015 tarihinde saat 16:00 sıralarında ....sayılı adreste [K.Ö.] ve [Si.Ö.ye] ait ikametin eklentilerinde saklandıklarının anlaşıldığı, bunun üzerine kolluk güçlerince gerekli tedbirlerin alındığı ve megafonla örgüt mensuplarına teslim olmaları yönünde defalarca ikazların yapıldığı, ancak örgüt mensuplarının teslim olmayıp ... plaka sayılı polis ekiplerine ait araca ateş açtıkları, bunun üzerine kolluk kuvvetleri tarafından gerekli karşılığın verildiği, çatışma sonucunda silahlı terör örgütü PKK/KCK mensupları olan şüphelileri [S.Y.], [A.Y.], ve [G.nin] ölü olarak ele geçirildiği, örgüt mensuplarının üzerlerinde yapılan aramalarda; iki adet kalaşnikof marka silah, bu silahlara ait 6 adet şarjör, kalaşnikof marka silaha ait 125 adet fişek, 1 adet üzerinde Fabrikolen T Dervesdel ibareleri bulunan tabanca, bu tabancaya ait şarjör ve şarjöre takılı üzerine MKE yazılı 5 adet fişek ve örgütsel dokümanların ele geçirildiği, Kalaşnikof marka silahlar ve tabancanın mermi yatağında fişek bulunduğunun tespit edildiği,  [A.Y.], [S.Y.], ve [G.ye] ait svap örneklerinin alındığı, 12/08/2015 tarihli kriminal rapor içeriğine göre; her üç şahsa ait svaplarda atış artıklarının bulunduğunun tespit edildiği, 2559 sayılı yasanın  maddesinin son fıkrasının d bendine 27/03/2015 tarihinde 6638 sayılı yasa ile eklenen düzenleme ile; polisin 'kendisine veya başkalarına, iş yerlerine, konutlara, kamu binalarına, okullara, yurtlara, ibadethanelere, araçlara ve kişilerin tek tek veya toplu halde bulunduğu açık veya kapalı alanlara molotof, patlayıcı, yanıcı, yakıcı, boğucu, yaralayıcı ve benzeri silahlarla saldıran veya saldırmaya teşebbüs edenlere karşı saldırıyı etkisiz kılmak amacıyla ve etkisiz kılacak şekilde silah kullanmaya yetkilidir' hükmü doğrultusunda silah kullanma yetkisinin bulunduğu, Yapılan ihbar içeriği, [H.Ç.] ve [Ş.Ç.ye] ait ikamette mühimmatlara ulaşılması, öldürülen şahıslar ait parmak izine bu ikamette rastlanması, şahısların söz konusu ikametten kaçarak teslim olmaması, bulundukları [K.Ö.ye] ait ikamette polis ekipleri tarafından yapılan uyarılara rağmen teslim olmamaları, aksine ateşle karşılık vermeleri, üç şahsın üzerinde 2 Kalaşnikof, 1 tabanca ve çok sayıda mermi ve fişeğe ulaşılması, söz konusu silahların atışa hazır vaziyette ele geçirilmesi ve dosya kapsamındaki diğer deliller nazara alındığında [A.Y.], [S.Y.],ve [G.nin] silahlı terör örgütü PKK/KCK mensupları oldukları, Ağrı ilinde eylem hazırlığı içerisinde bulunduklarının sabit olduğu, zaten [G.] hakkında Ağrı Sulh Ceza Hakimliğinin 2014/671 İş sayılı numaralı kararı ile 11/12/2014 tarihinden itibaren silahlı terör örgütü üyeliği suçu bakımından yakalamasının bulunduğu, şahısların kolluk güçleri tarafından kendilerine yapılan teslim ol çağrılarına ateşle karşılık vermeleri, nitekim bunu doğrular şekilde ateş etmeleri sonucu kolluk güçlerine ait aracın zarar görmesi ve şahısların svaplarında atış artıklarına ulaşılması nazara alındığında kolluk güçleri tarafından örgüt mensuplarının 'teslim ol' çağrılarına aldırış etmemeleri ve ateşle karşılık vermeleri nedeniyle gerçekleşmesi muhtemel yakın tehlike, yukarıda belirtilen kanun hükmü ve diğer mevzuat hükümleri nazara alındığında kolluk güçlerinin yasanın dışına çıkarak hareket etmedikleri, orantılılık ilkesine uydukları, buna göre kolluk görevlilerinin üzerlerine atılı iddia olunan suçu işlemedikleri tüm dosya kapsamından anlaşılmakla, Müştekinin söz konusu iddiaları nedeniyle, KAMU ADINA KOVUŞTURMA YAPILMASINA YER OLMADIĞINA... [karar verilmiştir.] Başvurucunun bu karara yaptığı itiraz Ağrı Sulh Ceza Mahkemesince reddedilmiştir. Mahkeme; gerekçesinde Anayasa'nın  ve  maddelerini, 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nu, 4/7/1934 tarihli ve 2559 sayılı Polis Vazife ve Salâhiyet Kanunu'nu, 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu'nu birlikte değerlendirmiştir. Ağrı Sulh Ceza Mahkemesi; olay tarihinde Ağrı İl Emniyet Müdürlüğü mensuplarının görev ve yetki sınırlarını aşacak şekilde orantısız güç kullandığına dair dosya içinde delil bulunmadığını, gerek tarafsız tanıkların beyanlarından gerekse dosyada bulunan tutanaklardan şahıslara (ölenlere) teslim olmaları için gerekli ve yasal uyarıların defalarca yapıldığını, şahısların ateşle karşılık vermeleri üzerine ikazın tekrar edildiğini, buna rağmen şahısların ateşe devam etmeleri üzerine kolluk güçleri tarafından yasal mevzuat sınırları içinde kontrollü güç kullanıldığını kabul ederek yapılan itirazı reddetmiştir. İtirazın reddine dair karar, başvurucular vekiline 13/4/2016 tarihinde tebliğ edilmiş; başvurucular 11/5/2016 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.  Anayasa Mahkemesince Ağrı İl Emniyet Müdürlüğü ile yazışma yapılarak operasyonun icrasına dair video görüntülerinin veya fotoğrafların ya da ses kayıtlarının olup olmadığı, varsa bu görüntülerin ve ses kayıtlarının ayrıca olay yeri inceleme sırasında çekilen diğer görüntülerin gönderilmesi istenmiştir. İl Emniyet Müdürlüğü, olay icrasına dair herhangi bir görüntünün veya video kaydının bulunmadığını bildirmiş olup olay yeri incelemesi ve otopsi sırasında yapılan kayıtları göndermiştir. A. Ulusal Hukuk İlgili ulusal hukuk içinbkz. Cemil Danışman, B. No: 2013/6319, 16/7/2014; Turan Uytun ve Kevzer Uytun, B. No: 2013/9461, 15/12/2015; Serpil Kerimoğlu ve diğerleri, B. No: 2012/752, 17/9/2013; Mustafa Çelik ve Siyahmet Şeran, B. No:2014/7227, 12/1/2017; Aisha Fares, B. No: 2015/18701, 31/10/2018; Beriva Tedik Yeşiltepe ve diğerleri, B. No: 2015/17206, 31/10/ B. Uluslararası Hukuk Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin (Sözleşme) "Yaşam hakkı" kenar başlıklı  maddesinin ilgili kısmı şöyledir:" Herkesin yaşam hakkı yasayla korunur...  Ölüm, aşağıdaki durumlardan birinde mutlak zorunlu olanı aşmayacak bir güç kullanımı sonucunda meydana gelmişse, bu maddenin ihlaline neden olmuş sayılmaz:a) Bir kimsenin yasa dışı şiddete karşı korunmasının sağlanması;b) Bir kimsenin usulüne uygun olarak yakalanmasını gerçekleştirme veya usulüne uygun olarak tutulu bulunan bir kişinin kaçmasını önleme..."  Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi İçtihadı Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine (AİHM) göre yaşam hakkını koruyan  madde, Sözleşme'nin en temel hükümlerinden biridir ve Avrupa Konseyini oluşturan demokratik toplumların ana değerlerinden birini korumaktadır. AİHM, bu maddenin ihlal edildiğine ilişkin iddiayı en dikkatli incelemeye tabi tutmaktadır. Devlet görevlilerinin güç kullanımına ilişkin davalarda yalnızca güç kullanan devlet görevlisinin eylemleri değil aynı zamanda mevcut ilgili hukuksal veya düzenleyici sistem ile eylemin planlanması, kontrolü de dâhil olayı çevreleyen tüm faktörlerin gözönünde bulundurulması gerekmektedir (Nachova ve diğerleri/Bulgaristan [BD], B. No: 43577/98, 43579/98, 6/7/2005, § 93).  Sözleşme'nin  maddesinin ikinci fıkrasında da görülebileceği üzere polis memurları tarafından ölümcül bir gücün kullanılması belirli durumlarda haklı görülebilir. Ancak kullanılan güç kesinlikle gerekli olandan daha fazla olmamalıdır yani olayın gerçekleştiği şartlarda kullanılan güç kesinlikle orantılı olmalıdır. Yaşam hakkının temel hak olduğu gözönünde bulundurulduğunda can kaybının haklı görülebileceği durumlar dar yorumlanmalıdır (Nachova ve diğerleri/Bulgaristan, § 94).  AİHM, Sözleşme'nin  maddesini  maddesiyle birlikte yorumlayarak devletin yaşam hakkı kapsamındaki bir olayı etkili soruşturma yükümlülüğünün bulunduğunu kabul etmiştir (McCann ve diğerleri/Birleşik Krallık [BD], B. No: 18984/91, 27/9/1995, § 161).  AİHM'e göre bu yükümlülük, sadece bir kamu görevlisinin eylemi veya ihmali sonucu meydana gelen ölüm olayları açısından geçerli değildir (Can ve diğerleri/Türkiye (k.k.), B. No: 27446/12, 25/11/2014, § 37). Devletin doğal olmayan her ölüm olayında -öldürmeme ya da yaşamı korumama yükümlülüklerini ihlal etmemiş olsa da- gerçekleşen ölümün sebebini ve varsa sorumlularını ortaya çıkarmaya yönelik etkili bir soruşturma yapma yükümlülüğü vardır. Ayrıca devletin etkili soruşturma yapma şeklindeki usul yükümlülüğü, maddi yükümlülükten ayrı ve bağımsız bir yükümlülük hâline gelmiştir. AİHM, 2001 yılında incelediği bir başvuruda verdiği kararda ise devletin yükümlülüğündeki etkili soruşturmanın ilkelerini belirlemiştir (Hugh Jordan/Birleşik Krallık, B. No: 24746/94, 4/5/2001). Jordan Prensipleri olarak anılan bu ilkeler, AİHM'in tamamen yeni belirlediği ilkeler değildir. Bunlar, yukarıda belirtilen McCann ve diğerleri/Birleşik Krallık kararından beri önüne gelen davalarda uyguladığı birtakım ilkelerin sistematikleştirilmesinden ibarettir. AİHM'in yaşam hakkı kapsamında etkili soruşturmaya ilişkin belirlediği ilkeler şöyledir:- Soruşturma makamlarının yaşam hakkıyla ilgili konulardan haberdar olduğunda kendiliğinden harekete geçmeleri (Hugh Jordan/Birleşik Krallık, § 105)- Soruşturma makamlarının bağımsız olması (Hugh Jordan/Birleşik Krallık, § 106)- Soruşturmanın sorumluların tespitini ve cezalandırılmasını sağlayabilecek şekilde etkili olması, bu kapsamda olayı aydınlatmaya yarayabilecek bütün delillerin toplanması (Hugh Jordan/Birleşik Krallık, § 107)- Soruşturmanın makul bir süratle tamamlanması (Hugh Jordan/Birleşik Krallık, § 108)- Yürütülen soruşturmanın ve sonuçlarının kamu denetimine açık olması, her olayda ölen kişinin yakınlarının meşru menfaatlerini korumak için bu sürece gerekli olduğu ölçüde katılmalarının sağlanması (Hugh Jordan/Birleşik Krallık,§ 109). Sözleşme’nin  maddesi soruşturma mercilerine, ölenin bir yakınının belirli bir soruşturma tedbirinin alınması için yaptığı her talebi karşılamaları şeklinde bir yükümlülük yüklemez (Ramsahai ve diğerleri/Hollanda [BD], B. No: 52391/99, 15/5/2007, § 348; Velcea ve Mazăre/Romanya, B. No: 64301/01, 1/12/2009, § 113). Yürütülen soruşturmalarda güvenlik güçlerinin kendi aralarında veya meslektaşlarıyla anlaştıklarına ilişkin hiçbir delil olmasa da ifadelerini uyumlu hâle getirmek için gizli anlaşma yapma riskini azaltacak şekilde uygun tedbirlerin alınmayarak ifadelerin belirli bir zamana yayılması soruşturmanın özensizliğine ve neticede etkisizliğine neden olabilir (benzer yöndeki değerlendirmeler için bkz. Karataş ve diğerleri/Türkiye, B. No: 46820/09, 12/9/2017, § 76; kısmen benzer yöndeki değerlendirme için bkz. Ramsahai ve diğerleri/Hollanda [BD], B. No: 52391/99, 15/5/2007, § 330). Bir soruşturmanın bağımsız olup olmadığı soruşturmaya özel bütün koşullara ve soruşturmadaki unsurların ölümün koşullarını tespit etme ve sorumluları cezalandırma yeterliliğini riske atıp atmadığına, riske atıyorsa ne ölçüde riske attığına bağlıdır (benzer yöndeki değerlendirme için bkz. Mustafa Tunç ve Fecire Tunç/Türkiye [BD], B. No: 24014/05, 14/4/2015, §§ 223, 224).  AİHM, devletin hüküm ve tasarrufu altında yer alan bir askerin ölümü olayına ilişkin olarak Mustafa Tunç ve Fecire Tunç kararında, Giuliani ve Gaggio/Italy (B. No: 23458/02, 24/03/2011) kararındaki ilkelere atıf yaparak mağdurun yakınlarının katılımlarının soruşturmanın diğer aşamalarında sağlanabildiği durumlarda sadece bu iddialar nedeniyle bu ilke yönünden bir sakıncanın bulunmadığını kabul etmiştir. Abik/Türkiye (B. No: 34783/07, 16/7/2013) ve Makbule Kaymaz ve diğerleri/Türkiye (B. No: 651/10, 21/2/2014) kararlarında olay yerinde bir keşif ve olay anına ilişkin bir canlandırma yapılmamış olmasını ihlal nedeni olarak kabul eden AİHM, keşfin yapılmadığı Camekan/Türkiye (B. No: 54241/08, 28/1/2014) kararında bu eksikliği tek başına bir ihlal nedeni olarak görmemiştir. Abik/Türkiye kararında deliller arasındaki tutarsızlıklar ve beyanların doğrulanamamasına, Makbule Kaymaz ve diğerleri/Türkiye kararında ise polis ifadeleri ile toplanan kovanların bulunduğu yerler arasında farklılık olduğuna işaret eden AİHM, olayın koşullarında bir işlevi bulunmayacağı gerekçesiyle keşif yapılmamasını bir eksiklik olarak görmüştür. Camekan/Türkiye kararında ise AİHM, ilgilinin yerel mahkemeler önünde itiraz etmediğine ve olayın ardından yaklaşık dört yıl sonra duruşma sırasında, olayların yeniden kurgulanmasını ilk kez talep ettiğine işaret ederek olay ve talep arasında geçen zamanı dikkate alan savcının keşif yapılması talebinin yararsız olduğu kanısına varıp bu talebi reddetmesini ulusal yetkililerin davaya ilişkin başlıca olayları tespit etmesini ciddi şekilde engellediği konusunda ikna olmadığına karar vermiştir.  Aynı şekilde Mustafa Tunç ve Fecire Tunç kararında AİHM, soruşturmada yer alan birçok eksikliğe işaret etmiş; tüm bu eksikliklerin soruşturmanın bütününe olan etkisini değerlendirmiştir. AİHM, söz konusu kararında olay yerinin bütünlüğünün sağlanamamış olduğunu, olayda kullanılan silahın olay yerinden alınması ve başka bir yerde kilitli hâlde muhafaza edilmiş olduğunu, parmak izi tozu ile silahın üzerinde parmak izlerinin tespit edilmediğini, olay yerinin incelenmesi yapıldıktan sonra söz konusu mahallin çimentoyla kaplandığını, ayrıca soruşturmada yer alan askerî savcının hukuksal olarak bağımsız olmamasına rağmen somut soruşturmada soruşturmanın bağımsızlığına zarar verebilecek nitelikte herhangi bir bulgunun yer almadığını, başvuranların ifadelerinde yer alan tanık beyanları arasındaki çelişkinin giderilmediğine yönelik iddialara ilişkin olarak beyanlar arasında ciddi uyuşmazlığın bulunmadığını, önemli veya kilit bir tanığının sorgulanmaması gibi bir durumun olmadığını belirlemiş; tüm bu eksikliklerin bütün olarak etkili soruşturma yükümlülüğünün ihlaline sebebiyet vermediğini kabul ederek iddiaları açıkça dayanaktan yoksun bulmuştur.