Haklar: Yaşam hakkı-Kötü muamele yasağı

Başvuru, gözaltında bulunan başvurucunun kamu görevlileri tarafından yaralanması ve bu olaya ilişkin etkili bir soruşturma yürütülmemesi nedeniyle kötü muamele yasağının ihlal edildiğine ilişkindir.  Başvuru 7/12/2016 tarihinde yapılmıştır. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık görüş bildirmemiştir.  Başvuru formu ve ekleri ile Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) aracılığıyla temin edilen belgelere göre ilgili olaylar özetle şöyledir: Başvurucu, Temmuz 1998 doğumlu bir erkektir. Başvurucu 15/3/2016 tarihinde Antalya'da gerçekleştirilen bir gösteride yakalanmış, silahlı terör örgütüne üye olma ve terör örgütünün propagandasını yapma suçlarından adli soruşturma yapılmak üzere gözaltına alınmıştır. Başvurucu, Antalya İl Emniyet Müdürlüğü Çocuk Şube Müdürlüğünün nezarethanesinde tutulmaya başlanmıştır. Başvurucu hakkında Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesinde (Antalya Hastanesi) düzenlenen 15/3/2016 tarihli (saat 07) adli muayene formunda, başvurucuda darp ve cebir izine rastlanmadığı belirtilmiştir. Aynı hastane tarafından ertesi gün düzenlenen adli muayene raporunda da aynı tespitlerde bulunulmuştur. Başvurucu 17/3/2016 tarihinde gözaltından çıkarılarak sağlık raporu düzenlenmek üzere önce Antalya Hastanesine, sonrasında ifade vermek için Antalya Cumhuriyet Başsavcılığına (Savcılık) götürülmüştür. Başvurucu hakkında 17/3/2016 tarihinde Antalya Hastanesinde içeriği farklı iki ayrı rapor düzenlemiştir. Bunlardan 58'de düzenlediği görülen 5835 protokol numaralı raporda başvurucuda darp ve cebir izine rastlanmadığı belirtilirken 20'de düzenlenen 4665 protokol numaralı raporda şu tespitler yer almaktadır:"Her 2 ön kolda hiperemik alanlar, Gögüs ön-üstte-omuzlarda-sol bel bölgesinde hiperemik alanlar, Geçici rapordur, kati rapor adli tıp uzmanınca verilebilir" Başvurucu 17/3/2016 tarihinde suça sürüklenen çocuk sıfatıyla gözaltına alınmasına sebep olan soruşturma kapsamında ifade vermiştir. UYAP kayıtlarından saat 24'te ifadenin alınmaya başlandığı anlaşılmıştır. Başvurucu ifadesinin bir kısmında nezarethanede tutulduğu sırada polisler tarafından kötü muameleye uğradığını iddia etmiştir. İfadenin ilgili kısmı şöyledir:"...Ayrıca ben Antalya İl Emniyet Müdürlüğü Çocuk Şube Müdürlüğü'nde 17/3/2016 tarihinde nezarethane görevlisi olan komiser kilodum hariç üzerimdeki elbiseleri çıkarıp üst taraması yaptılar. Ben diğer arkadaşların üstünü soyacakmısın, dedim. O da yok sadece seninkini soyacağız, dedi. Ben de kabul etmedim, üstümü çıkaramazsınız, dedim, o da bana üstünü soydurmazsam [ip..yim], dedi. Üstünü çıkar arama yapacaz dedi, ben de çıkarmıcam dedim. İki üç kere tekrarladı. Üzerime gelip zorla üstümdeki elbiseleri çıkardı. Sonra diğer komiser bana küfür edip bağırdı. Beni itti, bu olaya diğer arkadaşlarım şahittir...." Savcılık başvurucu hakkında adli muayene raporu düzenlenmesini istemiştir. Antalya Adli Tıp Şube Müdürlüğünün 17/3/2019 tarihinde yaptığı muayene sonucunda başvurucunun bedeninde birtakım bulgular tespit etmiştir:"...Kişinin 2016 tarihinde şube müdürlüğümüzce yapılan muayenesinde; Kişi boğazının sıkılmak ve tartaklanmak suretiyle yaralandığını, yapılan fizik muayenesinde; boyunda önde ve sırt bölgesinde hafif subjektif ağrı şikayeti, sol cruris iç yan kısımda kişinin arbade esnasında sandalyeye çarpmak suretiyle oluştuğunu söylediği, hiperemik alan (ekimoz?) olduğu gözlenmiş olup;..." Raporun sonuç kısmında yaralanmanın basit tıbbi müdahale ile giderilebilecek nitelikte olduğu belirtilmiştir. Ayrıca başvurucu iç çamaşırı kalacak şekilde fotoğraflanmış ve çekilen bu yedi fotoğraf rapora eklenmiştir. Fotoğraflarda, adli tıp raporunda işaret edilen ekimoz dışında başkaca net bir yaralanma görülmemektedir. Fotoğraflardan sağ kol ve üst göğüs ile beldeki küçük kızarıklıkların niteliği anlaşılamamaktadır. Savcılık, başvurucunun iddiası kapsamında yeni bir soruşturma açmıştır. Savcılığın Memur Suçları Soruşturma Bürosu tarafından yürütülen soruşturma kapsamında Antalya İl Emniyet Müdürlüğü Gasp Büro Amirliğine 1/4/2016 tarihinde müzekkere yazılarak başvurucunun gözaltında bulunduğu anı gösteren güvenlik kamera kayıtlarının temin edilmesi ile başvurucunun şikâyetçi olduğu görevlinin tespit edilip savunmasının alınması istenmiştir.  Antalya İl Emniyet Müdürlüğü 17/5/2016 tarihli yazıyla başvurucunun tutulduğu nezarethanenin 17/3/2016 tarihine ait kamera görüntülerini, bu görüntülere ilişkin Çözüm Tutanağı'nı, başvurucunun 15/3/2016 tarihinde gözaltına girişte yapılan üst aramasının tutanağını ve iddiayla ilgisi olan üç polis memurunun ifadesinin tespit edildiğini bildirerek evrakları Savcılığa göndermiştir. İki polis memuru tarafından düzenlenen 14/5/2016 tarihli Kamera İzleme Tutanağı'nda; saat 31'de nezarethaneden başka bir çocukla birlikte çıkarılan başvurucunun 34'te tekrar aynı çocukla nezarethaneye konulduğu, görüntülerde başvurucunun üstünün zorla çıkarıldığının veya iteklendiğinin tespit edilemediği belirtilmiştir. Rapor içeriğinde görüntülere de yer verilmiştir. Olaya ilişkin olarak şüpheli sıfatıyla ifade veren üç polis memuru genel olarak aynı yönde ifade vermiştir. Şüpheliler beyanlarında; Emniyet Müdürlüğüne gelen kişilerle gözaltına alınan suça sürüklenen çocukların aynı tuvaleti kullanmaları nedeniyle başvurucunun da aralarında bulunduğu çocukların nezarethaneden ifade alma ve tuvalet gibi ihtiyaçları için çıkarılmaları sonrasında nezarethaneye yeniden konulmadan üstlerinin detaylı şekilde arandığını belirtmişlerdir. Gözaltındaki bazı çocukların yeniden aranmayı kabul etmemeleri üzerine bu kişilerin ikna edilmek suretiyle aramalarının yapıldığını söyleyen şüpheliler başvurucuya hiçbir şekilde fiilî müdahalede bulunulmadığını, hakaret içeren sözler söylenmediğini beyan etmişlerdir. Başvurucu, şikâyetine ilişkin olarak yeniden dinlenilmemiştir. Savcılık 12/8/2016 tarihinde başvurucunun iddialarına ilişkin olarak kovuşturmaya yer olmadığına karar vermiştir. Söz konusu kararın ilgili kısmı şu şekildedir:"...şüphelilerin olay tarihinde çocuk şube Müdürlüğünde görevli olduklarının anlaşıldığı, şüphelilerin alınan ifadelerinde suçlamayı kabul etmediklerini savundukları, yine olay tarihi olan 17/3/2016 tarihi saat 08:00- 16:00 saatleri arsındaki zaman dilimine ait çocuk Şube Müdürlüğü kamera görüntülerinin incelenmesi sonucu düzenlenen 14/5/2016 tarihli inceleme tutanağında ssç Sevkan Aşan'ın zorla üstündeki kıyafetlerin çıkarıldığına, ve iteklendiğine dair bir görüntü tesbitinin bulunmadığının belirtildiği, Soruşturma evresi neticesinde şüphelilerin atılı suçu işlediğine dair müştekinin soyut iddiası dışında hakkında kamu davası açılmasına yeterli delil bulunmadığı evrak kapsamından anlaşılmakla,Şüpheliler hakkında kamu adına KOVUŞTURMAYA YER OLMADIĞINA... [karar verildi.]" Başvurucu söz konusu karara itiraz etmiş; itiraz dilekçesinde, olayı gören gözaltındaki kişilerin hiçbirinin tanık olarak dinlenmediğini, gözaltına alındığı sırada vücudunda darp izi bulunmamasına rağmen gözaltından çıkarıldıktan sonra doktor raporuyla yaralandığı ortadayken sadece kamera görüntülerine dayanılarak verilen kararın hukuka aykırı olduğunu, zaten iddia konusu eylemlerin kamera açısı içinde işlenmesinin düşünülemeyeceğini, kovuşturmasızlık kararının dosyayı kapatma gayesiyle verildiğini belirtmiştir. Başvurucunun itirazı, verilen kararın -olay tarihine ilişkin kamera görüntüleri inceleme tutanağı ve tüm soruşturma dosyası kapsamına göre- hukuka uygun olduğu gerekçesiyle reddedilmiştir. Başvurucu 7/12/2016 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.  İlgili hukuk için bkz. Serhat Ölğen, B. No: 2016/3389, 20/11/2019, §§ 29-37 ve Metin Özkara, B. No: 2015/7415, 17/7/2019, §§ 20,