Haklar: Adil yargılanma hakkı (Medeni Hak ve Yükümlülükler)

Başvuru; üniversiteler arası yatay geçiş isteğinin reddedilmesi üzerine idari işlemin iptali talebiyle açılan davada verilen yürütmenin durdurulması kararının uygulanmaması nedeniyle eğitim hakkının, anılan kararın uygulanmaması sebebiyle açılan tazminat davasında verilen kararın adil olmaması ve yargılamanın makul sürede sonuçlandırılmaması nedeniyle adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.  Başvuru 23/12/2014 tarihinde yapılmıştır. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.  Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına gönderilmiştir.   Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar özetle şöyledir: Başvurucu, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde bulunan Yakın Doğu Üniversitesi Hukuk Fakültesi öğrencisi iken 2000-2001 eğitim öğretim yılı için İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesine yatay geçiş talebinde bulunmuştur. Başvurucu anılan talebinin reddedilmesi üzerine 2000 yılında İstanbul Üniversitesi Rektörlüğü aleyhine idari işlemin iptali ve yürütülmesinin durdurulması talebiyle dava açmıştır. İstanbul  İdare Mahkemesince (Mahkeme) anılan işlemin yürütülmesinin durdurulmasına karar verilmiş; ancak, ilgili kamu görevlisi tarafından Mahkeme kararının gereği yerine getirilmemiştir. Mahkeme 19/11/2003 tarihinde idari işlemin iptaline karar vermiş, karar Danıştay Sekizinci Dairesince 30/11/2004 tarihinde onanmıştır. Karar düzeltme talebi, aynı Dairenin 30/1/2006 tarihli ilamı ile reddedilmiştir. Onama kararı üzerine davalı idarece başvurucunun İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesine kaydı yapılmış ve başvurucu 17/7/2007 tarihinde anılan fakülteden mezun olmuştur.  Başvurucu Mahkeme kararını uygulamayan kamu görevlisi aleyhine 18/9/2003 tarihinde maddi ve manevi tazminat davası açmıştır. İstanbul  Asliye Hukuk Mahkemesi 23/10/2007 tarihli kararı ile davanın reddine karar vermiştir. Yargıtay  Hukuk Dairesi (Daire) 27/11/2008 tarihinde başvurucunun maddi tazminat talebine yönelik temyiz itirazlarını reddetmiş, davalı idare tarafından Mahkeme kararına uyulmadığı, başvurucu lehine manevi tazminata hükmedilmesi gerektiği gerekçesi ile manevi tazminat yönünden anılan kararı bozmuştur. Davalı vekilinin karar düzeltme talebi, Dairenin 8/10/2009 tarihli ilamı ile reddedilmiştir. Mahkemece 9/2/2010 tarihli karar ile 23/10/2007 tarihinde verilen kararda direnilmesine ve başvurucunun manevi tazminat talebinin reddine, maddi tazminat talebinin reddine dair verilen karar kesinleştiğinden bu konuda yeniden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.  Başvurucunun temyizi üzerine Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 20/10/2010 tarihinde davalı tarafından Mahkeme kararına uyulmadığı ve uygun bir manevi tazminata hükmedilmesi gerektiği, önceki kararda direnilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu gerekçeleriyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir. Davalı vekilinin karar düzeltme talebi Genel Kurulun 13/4/2011 tarihli ilamı ile reddedilmiştir. Mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılamada 25/10/2011 tarihli karar ile davanın kısmen kabulü ile 700 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmiştir. Yargıtay  Hukuk Dairesi 13/11/2012 tarihli ilamı ile hukuka aykırılığın niteliği ve derecesi gözönünde bulundurulduğunda başvurucu lehine takdir edilen manevi tazminat miktarının yeterli olmadığı gerekçesiyle kararı bozmuştur.  Mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılamada 1/11/2013 tarihli karar ile davanın kısmen kabülü ile 000 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmiştir. Kararın ilgili kısmı şöyledir: "... Manevi tazminatın amacının yapılan işlem nedeniyle davacıda oluşan üzüntünün giderilerekruhsal dengeyi sağlamak olması ve bu amacının gerçekleştirilmesi için de zarar gören lehine takdir edilecek manevi tazminatın takdirinde haksız fiilin işlendiği tarihtekisosyal ve ekonomik koşulların değerlendirilmesi, bu tarihteki paranın ekonomik gücü ve kişinin üzüntüsü nedeniyle oluşan yıpranmanın dikkate alınması gerektiği, takdir edilecek manevi tazminatın miktarının amacı aşmaması gerektiği, dava konusu edilen işlemin gerçekleştiği 2002 yılında davacının üniversite öğrencisi, davalının ise İstanbul Üniversitesi rektörü olması ve 2002 yılında aldığı maaşın net 720 TL, 2002 yılında asgari ücretin ise 87 TL olması birlikte değerlendirilerek bozma ilamı doğrultusunda takdir edilen miktar artırılmak suretiyle davacının davalıdan 2000 TL manevitazminat talep edebileceği kanaatiyle hüküm kurulmuştur."  Karar Daire tarafından 14/4/2014 tarihinde onanmış, başvurucunun karar düzeltme talebi 28/10/2014 tarihinde reddedilmiştir. Ret kararı başvurucuya 3/12/2014 tarihinde tebliğ edilmiştir.