Haklar: Adil yargılanma hakkı (Suç İsnadı)

Başvuru; kişi hürriyeti ve güvenliği, adil yargılanma ve etkili başvuru haklarının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.  Başvuru 12/12/2019 tarihinde yapılmıştır. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.  Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık görüşünü bildirmiştir. Başvurucu, Bakanlığın görüşüne karşı beyanda bulunmamıştır.  Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ve Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) aracılığıyla erişilen bilgi ve belgeler çerçevesinde olaylar özetle şöyledir: 29/4/2018 tarihinde 20 sıralarında H.H.H. adlı kişi Melikgazi İlçe Emniyet Müdürlüğüne gelmiş saat 00 sıralarında yaşanan bir olay ile ilgili başvurucudan şikâyetçi olmuştur. Bu kişi ifadesinde; bağ evinin duvarı üzerine kat çıkartarak duvar yükseltme işlemi yaptırdığını, bağ komşusu olan başvurucunun bağ evinde oturan kişiler tarafından göz ile taciz edildiğini, başvurucunun gönderdiği beş kişi tarafından duvarı ördürmemek için tehdit edildiğini, kendisine "O taşı oraya koyamazsın, koyarsan seni oraya gömerim." denildiğini ve bahçenin fotoğrafının çekildiğini, bu kişilerin kendisine veya ailesine zarar vermesinden endişe ettiğini belirtmiştir. İfade alma işlemi saat 32'de sona ermiştir. Olay ile ilgili İ.Ş. adlı kişiden de aynı gün bilgi alınmıştır. Bu kişi; saat 08'de alınan ifadesinde duvar ördüğü sırada yan taraftaki bağ evinden beş kişinin "O duvarı örmeyin sizin için iyi olmaz." şeklinde tehditlerde bulunduğunu, bunun üzerine bir duvar ustasının korkup kaçtığını, sonra zabıtaların geldiğini ve herkesin kendi tarafına geçtiğini belirtmiştir.  Şüpheli T.G. 30/4/2018 tarihinde alınan ifadesinde; başvurucuya ait bağ evinde fayans ustası olarak çalıştığını, müşteki H.H.H.nin bağ evinin duvarını yükseltmek için hafriyat döktüğü sırada hafriyatın bahçeye döküldüğünü görerek uyardığını, devam etmeleri üzerine zabıtaya haber verdiğini ve olaya sinirlenen müştekinin tehdit ettiğini, atılı suçlamaları kabul etmediğini beyan etmiştir. Müşteki şüpheli olarak 30/4/2018 tarihinde ifadesi alınan B.Ü. beyanında; başvurucunun yanında bahçıvan olarak çalıştığını, müştekinin duvarı yükselttiği sırada bahçenin fotoğraflarını çekerek bunu zabıtaya bildirdiğini, müşteki şüpheli A.H.nin kendisine hitaben "Biz Kayseri'nin yerlisiyiz, akşam emniyetten sizleri aldırayım da görün, hepinizi emniyetten tek tek toplatacağım." diyerek tehdit ettiğini, bu nedenle A.H.den şikâyetçi olduğunu ifade etmiştir.  Müşteki şüpheli A.H. alınan ifadesinde; müşteki şüpheli B.Ü.nün inşaat işlerini yaparken sürekli fotoğraflarını çektiğini, kendisine hitaben "Burayı yapamazsınız, sizi asarız, keseriz, biz çevresi geniş kişileriz." dediğini belirterek şikâyetçi olmuştur. Bu kapsamda tehdit ve hakaret iddialarıyla ilgili başvurucu ve diğer şüpheliler hakkında soruşturma başlatılmıştır. Savcı ile Adli Kolluk Görüşme Tutanağı'na göre kolluk yetkilileri firari şüphelilerin kimlik tespiti ve yakalanması için çalışmalara başlandığı konusunda savcıya bilgi vermiştir. 05'te imzalanan tutanağa göre Savcı; müştekinin beyanının alınması, tanık beyanının alınması, kamera araştırması yapılması, şüphelilerin kimlik tespiti ve yakalanması için çalışmalara başlanılması, yakalandıklarında şüpheli olarak ifadeleri alınarak salıverilmeleri talimatı vermiştir. Başvurucunun temini için ilçe emniyet müdürlüğü suç soruşturma ve araştırma büro amirinden ekip talep edilmiş, dört polisten oluşan bir ekip 29/4/2018 tarihinde saat 02'de başvurucunun evine gitmiş ve 09'da başvurucu ile birlikte binadan çıkmıştır. Başvurucu, yanında bulunan bir polisin refakatiyle kendi aracı ile polis merkezine ifadesi alınmak üzere gittiği sırada aracın içinde telefonda avukatı ile görüşmüş; telefon görüşmesinin ardından çocuğunun evde tek kaldığını, ertesi gün avukatı ile polis merkezine gidip ifade vereceğini belirtmiştir. Bunun üzerine hakkında yakalama müzekkeresi bulunmayan sadece evrak firarisi olduğu belirtilen başvurucunun çocuğunun evde kendisine zarar verebileceği, bu suretle daha vahim bir olayın olabileceği gerekçesiyle başvurucunun talebi kabul edilmiş ve başvurucu, evine geri bırakılmıştır. Başvurucu ertesi gün 30/4/2018 tarihinde olayla ilgili ifade vermiştir. Başvurucu ifadesinde; müşteki H.H.H. ile bağ komşusu olduğunu, bağ evleri ile aralarında duvar olduğunu ve duvarın imara aykırı bir şekilde yükseltildiğini, duvarın yıkılma riski olduğunu ve duvar yıkıldığında kendi bahçesine doğru yıkılacağından dolayı daha önce uyarıda bulunduğunu, gerekli yerlere şikâyet ettiğini ve belediyenin çalışmayı durdurduğunu, tekrar çalışmaya devam ettiklerinde bağ çalışanının kendisine haber verdiğini ve çalışandan müdahale etmeden fotoğraf çekmesini istediğini, tehdit etmediğini belirtmiştir. Savcılık; tanık beyanlarına göre başvurucunun olay yerinde olmadığı, sadece telefon ile olayın fotoğraflanmasını istediği, başvurucu ile yanında çalışan B.Ü.nün olay anında aralarında geçen mesajlaşmaların da tanık beyanlarını doğrular nitelikte olduğu ve mesajlaşma içerisinde herhangi bir tehdit unsurunun bulunmadığı, tehdit suçunun işlendiğine dair müştekinin soyut iddiasından başka kamu davası açılmasını gerektirecek nitelikte yeterli delil elde edilemediği gerekçesiyle 21/6/2018 tarihinde başvurucu hakkında kovuşturma yapılmasına yer olmadığına karar vermiştir. Bu karara yapılan itiraz da 28/11/2018 tarihinde reddedilmiştir. Başvurucunun çalışanları olan müşteki şüpheliler B.Ü. ve T.G. hakkında uzlaştırmanın sağlanamaması nedeniyle 10/9/2019 tarihinde dava açılmıştır. Bu iddianamede; H.H.H.nin "Hepinizi evinden toplatırım, biz Kayseri'nin yerlisiyiz, bana başkanı çağırtmayın.", A.H.nin "Benim kim olduğumu biliyormusunuz, tüm polisleri buraya yığarım." diyerek müşteki-şüpheliler B.Ü ve T.G.yi tehdit ettikleri belirtilmiştir.  Başvurucu 12/7/2018 tarihinde emniyet görevlilerinin yanı sıra H.H.H. ile A.H.den şikâyetçi olmuştur. Başvurucu şikâyet dilekçesinde; A.H. ve oğullarının bağda çalışan işçilerin yanına gelerek tehditkâr bir tutumla "Biz Kayseri'nin yerlisiyiz, sizler kim oluyorsunuz da bizi şikayet ediyorsunuz, biz istersek belediye başkanını da buraya getirtiriz, emniyeti de başınıza yığarız, akşam Erkay Doğan'ı da evinden aldırırız." şeklinde söz söylediklerini, buna B.Ü. ve T.G.nin tanık olduğunu, aynı gün içerisinde saat 55 sıralarında polislerin kapısına geldiğini, Melikgazi Emniyet Müdürlüğünden geldiğini söyleyen sivil kıyafetli üç polis memurunun kendisine "Hakkınızda yakalama kararı var ifadeniz için karakola götüreceğiz." dediklerini, evde çocuğunun yalnız olduğunu, yarın sabah gelip ifade verebileceğini söylemesi üzerine polis memurlarının bunu kabul etmeyerek "Hayır şimdi gideceğiz, çocuğunuzu da getirin." dediklerini, çocuğunun olumsuz etkilenmemesi için çocuğu evde bırakıp polislerle birlikte evden çıktığını, bir müddet araçla gittikten sonra "Siz yarın gelin." diyerek serbest bırakıldığını, hakkında şikâyette bulunulmasından sonra 23 dakika içerisinde müştekinin ifadesinin alınmasının, firari konumda olduğunun tespit edilmesinin ve akabinde evine gelinmesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, hangi bilgiye dayalı olarak firari olduğuna karar verildiğinin belirsiz olduğunu, firari olmasını gerektirecek bir olgunun bulunmadığını, A.H.nin söylediği sözlerin polislerin sivil talimatla hareket ettiğini gösterdiğini, sırf gözdağı vermek amacıyla gözaltına alındığını, evine gelindiğinde yakalama kararının bulunmadığını, yakalama kararının daha sonra düzenlendiğini, yakalama kararı olduğu iddia edilmesine rağmen neden ertesi gün ifade vermek üzere serbest bırakıldığının açıklanamadığını, huzur ve sükûnuna kastedildiğini, hürriyetinin tahdit edildiğini, hakkında yapılan soruşturma sonucunda da kovuşturmaya yer olmadığı kararı verildiğini, daha sonraki bir olayda (5/6/2018 tarihinde) da yine Melikgazi Emniyet Müdürlüğünde görevli karakol amiri ile polislerin duvar yapımını engellemek için bağ evine geldiklerini, korkuluğun yapılmaması için telkinde bulunduklarını, zabıtanın görevi olan bir hususta polisin bu işi üstlendiğini, bağ evi çevresinde polislerin siren çalarak araçla hareket edip yanında çocuğunun da bulunduğu bir esnada kendisini taciz ettiklerini, bu olayın da polislerin sivil iradenin emriyle hareket ettiğini gösterdiğini ileri sürmüştür. Başvurucu 27/7/2018 tarihinde alınan ifadesinde, şikâyet dilekçesine benzer şekilde beyanlarda bulunmuş; kendisine ilişkin tehdit içeren sözlerin ilk gün değil de emniyette ifadesinin alındığı gün çalışanları tarafından polis merkezinde kendisine söylendiğini belirtmiştir. Başvurucunun şikâyeti üzerine soruşturma başlatılmıştır. Soruşturma kapsamında şüpheli olarak beyanları alınan A.H. ve H.H.H.nin özetle hiçbir emniyet görevlisiyle yakınlıklarının bulunmadığını, kimseye herhangi bir talimat vermediklerini, başvurucuyla aralarında bağ evi nedeniyle sorun olduğunu, atılı suçlamaları kabul etmediklerini ileri sürmüştür. Şüpheli G.A. (karakol amiri) savunmasında; üzerine atılı suçlamaları kabul etmeyerek mevzuat çerçevesinde işlemlerin yapıldığını, 29/4/2018 tarihinde kendisinin nöbetçi olmadığını, grup amirinin kendisini araması üzerine Cumhuriyet savcısından alınacak talimata göre işlem yapılmasını söylediğini, grup amirinin personel eksikliğinin olduğunu söylemesi üzerine Suç Araştırma ve Soruşturma Amirliğinden yardım istemesini söylediğini, sonradan öğrendiği kadarıyla üç polis memurunun ifadesinin alınması için başvurucunun ikametine gittiklerini, evden çıktıktan sonra başvurucunun "Evde çocuğum var, yarın avukatlarla gelirim." demesi üzerine polislerin tamam deyip ayrıldıklarını, bir gün sonra polis merkezine gelen başvurucunun "Siz kimsiniz de beni almaya geliyorsunuz?" diye konuştuğunu, kendisini sakinleştirdiklerini ve rutin işlemleri yaptıklarını, bu olayla ilgili herhangi bir sivilin kendisini aramadığını, 5/6/2018 tarihinde taraflar arasında meydana gelen olayda rutin işlemleri yaptıklarını, kimseye "İfadeyi işleme koymam, yırtarım." şeklinde beyanda bulunmadığını belirtmiştir.  Diğer polisler savunmalarında özetle, Melikgazi İlçe Emniyet Müdürlüğü Suç Önleme ve Soruşturma Amirliğinde görev yaptıklarını, olay tarihinde başvurucunun ikametine gittiklerini ve şikâyetle ilgili olarak ifadesine başvurulacağını söyleyip polis merkezine davet ettiklerini, başvurucunun kendi aracıyla gelip gelemeyeceğini sorduğunu, başvurucunun aracıyla birlikte yola çıktıklarını, birkaç dakika sonra başvurucunun avukatıyla görüşerek çocuğunun evde yalnız kalacağı ve panik yapabileceği gerekçesiyle ifade vermek için yarın gelmek istediğini söylemesi üzerine kendilerinin tamam dediklerini, başvurucunun evine döndüğünü, mevzuata göre işlem yaptıklarını beyan etmiştir. Savcılık yaptığı soruşturma sonucunda 14/10/2019 tarihinde başvurucunun şikâyetçi olduğu kişiler hakkında kovuşturmaya yer olmadığı kararını vermiştir. Kararın gerekçesi şöyledir:"Şüpheliler A.H. ve H.H.H.nin müşteki Erkay Doğan'a yönelik tehdit içeren sözler söylediklerine dair çelişkili beyanlar dışında başkaca bir beyan bulunmadığı, 29/4/2018 tarihinde meydana gelen olayla ilgili soruşturmanın da yapılmış olduğu, şüpheliler A.H. ve H.H.H. hakkında tehdit suçundan kamu davasının açılmasını gerektirir yeterli delil bulunmadığı, şüpheliler A.H. ve H.H.H'nın görevi kötüye kullanma suçuna azmettirme, emniyet görevlisi olan diğer şüphelilerin görevi kötüye kullanma suçlamasına ilişkin ise, müşteki Erkay Doğan hakkında yapılan şikayet üzerine kolluk görevlilerince mevzuat dışına çıkılarak ve kasıtlı olarak işlem yapıldığına dair yapılan soruşturma sonucunda herhangi bir delil bulunmadığı, müşteki Erkay Doğan hakkında çıkarılmış bir yakalama kararı bulunmadığı, yalnızca ifadesinin alınması için adresine gidildiği, kendi beyanına ve dosya kapsamındaki delilere göre kendisine ait araçla polis merkezine giderken avukatıyla da görüşmesinden sonra ifadenin yarın verilmesi hususunun da polis memurlarıyla kararlaştırıldığı, yine sivil olan şüphelilerin azmettirme iddialarına ilişkin delil bulunmadığı, yine şüpheli G.A.nın işleme koymam, yırtarım şeklindeki beyanları bulunduğu belirtilmekle birlikte söz konusu 5/6/2018 tarihinde meydana gelen olaya ilişkin olarak adli işlemlerin yapılmış olduğu, şayet adli işlem yapılmamış olsa idi, bu eylemin suç teşkil edeceği, şikayet dilekçesinde başkaca suçlar da belirtilmiş ise de, şikayet dilekçesi ve müştekinin beyanlarında bu hususlara ilişkin bir anlatımın bulunmadığı, bu anlatımların genel olarak görevi kötüye kullanma suçu kapsamında kaldığı, şüpheli olan polis memurlarının üzerine atılı eylemler her ne kadar atılı suçu oluşturmasa da, eylemlerin disiplin soruşturmasını gerektirebileceği, bu hususta da disiplin makamları tarafından gerekli incelemenin yapıldığı ve soruşturma açılmasına gerek olmadığına dair karar verildiği, Evrak kapsamından anlaşılmakla, yukarıda açıklanan gerekçelerle şüpheliler hakkında atılı suçlardan kovuşturmaya yer olmadığına ... [karar verildi]." Başvurucu bu karara itiraz etmiştir. Kayseri  Sulh Ceza Hâkimliği 12/11/2019 tarihinde kovuşturmaya yer olmadığına dair kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle itirazın reddine karar vermiştir.  Başvurucu 12/12/2019 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur. Başvurucunun şikâyetçi olduğu polislerle ilgili Kayseri Valiliği İl Emniyet Müdürlüğünce disiplin soruşturması başlatılmıştır. Disiplin soruşturması sonucunda başvurucunun iddialarıyla ilgili olarak polislerin kanunlar kapsamında görevlerini yaptıkları, başvurucuya karşı kasıtlı herhangi bir işlem veya muamelede bulunulmadığı, görevli memurların ve polis merkezi amirinin olaylara taraf olduklarına yönelik herhangi bir somut delil elde edilemediği gerekçesiyle 15/10/2018 tarihinde dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilmiştir.