Haklar: Kişi özgürlüğü ve güvenliği hakkı

Başvuru, yargılama sırasında verilen tutuklamaya yönelik yakalama kararına yapılan itirazın, yakalamanın henüz gerçekleşmediği gerekçesiyle reddedilmesinin kişi hürriyeti ve güvenliği hakkını ihlal ettiği iddiası hakkındadır.   Başvuru, 3/7/2013 tarihinde İstanbul  Ağır Ceza Mahkemesi aracılığıyla yapılmıştır. Dilekçe ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesi neticesinde belirlenen eksiklikler tamamlatılmış ve Komisyona sunulmasına engel teşkil edecek bir eksikliğinin bulunmadığı tespit edilmiştir. İkinci Bölüm İkinci Komisyonunca 15/1/2015 tarihinde, başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir  Bölüm Başkanı tarafından 22/1/2015 tarihinde, başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına ve başvuru belgelerinin bir örneğinin görüş için Adalet Bakanlığına (Bakanlık) gönderilmesine karar verilmiştir.  Bakanlığın 25/2/2015 tarihinde Anayasa Mahkemesine sunduğu görüş yazısı, başvuruculara 12/3/2015 tarihinde tebliğ edilmiştir. Başvurucular, Bakanlık görüşüne karşı beyanda bulunmamışlardır. A. Olaylar Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ve Ulusal Yargı Ağı Projesi (UYAP) aracılığıyla erişilen bilgi ve belgeler çerçevesinde ilgili olaylar özetle şöyledir: Başvurucular, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının 2004/2115 Soruşturma sayılı dosyası kapsamında 28/4/2006 tarihinde gözaltına alınmışlardır. İstanbul  Ağır Ceza Mahkemesinin (4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun mülga  maddesi ile görevli) 2/5/2006 tarihli ve 2006/20 sorgu sayılı kararı ile başvurucuların tutuklanmalarına karar verilmiştir. İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının (CMK  madde ile görevli bölümü) 7/8/2006 tarihli ve E.2006/452 sayılı iddianamesi ile başvurucuların “silahlı (TKP/ML-TİKKO) terör örgütü üyesi olma, 6136 sayılı Kanuna muhalefet etme, korku kaygı veya panik yaratabilecek tarzda patlayıcı madde kullanma, resmi belgede sahtecilik, kasten yaralama ve yağma” suçlarını işlediklerinden bahisle cezalandırılmaları istemiyle aynı yer Ağır Ceza Mahkemesine kamu davası açılmıştır. Yargılamayı yapan İstanbul  Ağır Ceza Mahkemesi (CMK  madde ile görevli), başvuruculardan Murat Özçelik'in 14/5/2009 tarihinde, Turgut Kaya'nın 12/4/2012 tarihinde ve Ulvi Yalçın'ın 22/5/2012 tarihinde tahliyelerine karar vermiştir. İstanbul  Ağır Ceza Mahkemesinin 9/4/2013 tarihli ve E.2006/227, K.2013/89 sayılı kararı ile başvurucu Ulvi Yalçın'ın “silahlı terör örgütü yöneticisi olma” suçundan 15 yıl hapis cezası, “tehlikeli maddelerin izinsiz olarak bulundurulması” suçundan 5 yıl hapis ve 000 TL adli para cezası, “6136 sayılı Yasaya muhalefet” suçundan 5 yıl hapis ve 375 TL adli para cezası ve “resmi belgede sahtecilik” suçundan 2 yıl 1 ay hapis cezası olmak üzere toplamda yaklaşık 27 yıl 1 ay hapis ve 375 TL adli para cezası ile; başvurucu Turgut Kaya'nın “silahlı terör örgütü üyesi olma” suçundan 7 yıl 6 ay hapis cezası, “tehlikeli maddelerin izinsiz olarak bulundurulması” suçundan 5 yıl hapis ve 000 TL adli para cezası, “6136 sayılı Yasaya muhalefet” suçundan 5 yıl hapis ve 375 TL adli para cezası ve “resmi belgede sahtecilik” suçundan 2 yıl 1 ay hapis cezası olmak üzere toplamda yaklaşık 19 yıl 7 ay hapis ve 375 TL adli para cezası ile; başvurucu Murat Özçelik'in “silahlı terör örgütü üyesi olma” suçundan 7 yıl 6 ay hapis cezası, “tehlikeli maddelerin izinsiz olarak bulundurulması” suçundan 5 yıl hapis ve 000 TL adli para cezası ve “6136 sayılı Yasaya muhalefet” suçundan 5 yıl hapis ve 375 TL adli para cezası olmak üzere toplamda yaklaşık 17 yıl 6 ay hapis ve 375 TL adli para cezası ile cezalandırılmalarına karar vermiştir.  Mahkeme 9/4/2013 tarihinde verdiği nihai hüküm ile birlikte “verilen hürriyeti bağlayıcı cezanın miktarı ve ceza miktarına göre kaçma şüphesinin bulunması, bu nedenle de adli kontrol hükümlerinin yetersiz kalacağı” gerekçesiyle 5271 sayılı Kanun'un  maddesi uyarınca başvurucuların “tutuklanmaları için haklarında yakalama emri çıkarılmasına” karar vermiştir.  Başvurucular, haklarında verilen (tutuklamaya yönelik) yakalama kararına müdafileri aracılığıyla 16/4/2013 tarihinde itiraz etmişler; İstanbul  Ağır Ceza Mahkemesinin 6/5/2013 tarihli ve 2013/207 Değişik İş sayılı kararı ile itirazın kesin olarak reddine karar verilmiştir.  Anılan karar başvurucular müdafiine 31/5/2013 tarihinde tebliğ edilmiştir. Başvurucular 3/7/2013 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuşlardır. Başvurucular, haklarında verilen mahkûmiyet hükmünü temyiz etmişler; Yargıtay  Ceza Dairesinin 11/6/2015 tarihli ve E.2015/1072, K.2015/1801 sayılı ilamı ile başvurucu Ulvi Yalçın hakkında “silahlı terör örgütünün yöneticisi olma, 6136 sayılı Yasaya muhalefet ve resmi belgede sahtecilik” suçlarından, başvurucu Turgut Kaya hakkında “silahlı terör örgütü üyesi olma, 6136 sayılı Yasaya muhalefet ve resmi belgede sahtecilik” suçlarından, başvurucu Murat Özçelik hakkında “silahlı terör örgütü üyesi olma” suçundan verilen mahkûmiyet hükümlerinin onanmasına; başvurucular Ulvi Yalçın ve Turgut Kaya hakkında “tehlikeli maddelerin izinsiz olarak bulundurulması” suçundan, başvurucu Murat Özçelik hakkında “tehlikeli maddelerin izinsiz olarak bulundurulması ve 6136 sayılı Yasaya muhalefet” suçlarından verilen mahkûmiyet hükümlerinin bozulmasına karar verilmiştir. B. İlgili Hukuk 5271 sayılı Kanun’un “Yakalanan kişinin mahkemeye götürülmesi” kenar başlıklı  maddesi şöyledir:“(1) Hâkim veya mahkeme tarafından verilen yakalama emri üzerine soruşturma veya kovuşturma evresinde yakalanan kişi, en geç yirmi dört saat içinde yetkili hâkim veya mahkeme önüne çıkarılır. (2) Yakalanan kişi, en geç yirmi dört saat içinde yetkili hâkim veya mahkeme önüne çıkarılamıyorsa, aynı süre içinde yakalandığı yer adliyesinde, mevcut değil ise en yakın adliyede kurulu sesli ve görüntülü iletişim sisteminin kullanılması suretiyle yetkili hâkim veya mahkeme tarafından bu kişinin sorgusu yapılır veya ifadesi alınır.” 5271 sayılı Kanun’un “Yakalama emri ve nedenleri” kenar başlıklı  maddesinin (3) numaralı fıkrası şöyledir:“Kovuşturma evresinde kaçak sanık hakkında yakalama emri re'sen veya Cumhuriyet savcısının istemi üzerine hâkim veya mahkeme tarafından düzenlenir.” 5271 sayılı Kanun’un “Kaçağın tanımı” kenar başlıklı  maddesinin (1) numaralı fıkrası şöyledir: “Hakkındaki kovuşturmanın sonuçsuz kalmasını sağlamak amacıyla yurt içinde saklanan veya yabancı ülkede bulunan ve bu nedenle mahkeme tarafından kendisine ulaşılamayan kişiye kaçak denir.”