Haklar: Adil yargılanma hakkı (Suç İsnadı)

Başvuru, sorgulanmasına imkân tanınmayan gizli tanığın beyanlarının mahkûmiyete belirleyici olarak esas alınması nedeniyle tanık sorgulama hakkının; yargılamanın makul sürede tamamlanmaması nedeniyle makul sürede yargılanma hakkının; özel yetkili mahkemelerce yargılama yapılması nedeniyle bağımsız ve tarafsız bir mahkemede yargılanma hakkının; yöneticisi olduğu siyasi partinin bazı faaliyetlerine katılmasının terör örgütüne üye olma suçundan mahkûmiyetinde değerlendirilmesi nedeniyle örgütlenme özgürlüğünün; iletişiminin uzun süre dinlenmesi nedeniyle de haberleşme özgürlüğünün ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.  Başvuru 6/3/2014 tarihinde yapılmıştır. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.  Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık görüşünü bildirmiştir. Başvurucu, Bakanlık görüşüne karşı beyanda bulunmuştur.   Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir: Başvurucu 1971 doğumlu olup olayların meydana geldiği tarihte Adana'da ikamet etmekte ve Barış ve Demokrasi Partisinde (BDP) Çukurova ilçe başkan yardımcılığı yapmaktadır.  Başvurucu; PKK terör örgütüne üye olma suçundan 8/9/2011 tarihinde gözaltına alınmış, 10/9/2011 tarihinde tutuklanmış ve 8/12/2011 tarihinde tahliye edilmiştir. Başvurucu hakkında aynı suçtan Adana Cumhuriyet Başsavcılığının (CMK  madde ile görevli) 21/12/2011 tarihli iddianamesiyle (kapatılan) Adana  Ağır Ceza Mahkemesinde (Mahkeme) kamu davası açılmıştır.  Başvurucu hakkında soruşturma evresinde bir gizli tanık ifade vermiştir. Mahkemece bu gizli tanığın celse arasında belirlenecek bir günde dinlenilmesine ve sanık müdafilerinin gizli tanığa sorulmasını istedikleri hususları on gün içinde Mahkemeye bildirmelerine karar verilmiştir. Gizli tanık; celse arasında Mahkemece ve Cumhuriyet savcısı huzurunda, sanıklar ve müdafileri hazır bulunmaksızın dinlenilmiş ve Cumhuriyet Başsavcılığında verdiği ifadeyi aynen tekrar ettiğini beyan etmiştir. Mahkeme 17/1/2013 tarihinde başvurucunun PKK/KCK silahlı terör örgütüne üye olma suçundan 7 yıl 6 ay hapis cezasıyla mahkûmiyetine karar vermiştir. Mahkeme, gerekçeli kararına iddianame ve sanık savunmalarını özetleyerek başlamış; daha sonra kesinleşmiş yargı kararlarına göre PKK terör örgütüne bağlı bir örgüt olan KCK'nın yapısını ve işleyişini kısaca açıklamıştır.  Mahkemenin gerekçeli kararında özetle; i. Başvurucu hakkında soruşturma evresinde dinlenen gizli tanığın Cumhuriyet savcısı huzurunda alınan ifadesinin başvurucuya ilişkin kısmı şu şekilde aktarılmıştır:"KCK Kandil odaklı şehirlerdeki PKK yapılanmasının illegal sivil uzantısıdır... KCK bir devlet modeli gibi faaliyet göstermektedir, yani yasama, yürütme ve yargı güçleri bulunmaktadır. Yasama, Kandilde KONGRA-GEL denen Halk Kongresi eliyle yürütülür ve alınan kararlar yürütme organı eliyle gerçekleştirilir. Yürütmenin altında kent konseyi, kent konseyinin altında il ve ilçe konseyleri, il ve ilçe konseylerinin altında mahalle komiteleri, mahalle komitelerinin altında sokak komiteleri, sokak komitelerinin altında hane komiteleri vardır. Yargı, Halk Mahkemeleri adıyla yürütülmektedir. Halk arasında meydana gelen olaylara bu mahkeme bakar, bu mahkeme kişilere ceza verme yetkisine sahiptir. KCK, Türkiye yapılanmasında 5 ayrı bölgeye ayrılmıştır. Bu bölgelerden bir tanesi de Çukurova bölgesinde Adana, Mersin, Malatya, K.Maraş, Hatay, G.Antep illeri dahildir. Adana’da KCK faaliyetleri kapsamında Yürütmeye bağlı olarak siyasi alan altında faaliyet yürüten siyasi parti komitesinde; 1-) [Z.K.], 2-) [T.Y.], 3-) [E.E.], 4-) [S.], 5-) [R.B.], 6-) [İ.], 7-) Mehmet Cihan Kıran, 8-) [U.] bulunmaktadır."ii. KCK terör örgütünün ve bazı yayın organlarının somut biçimde referandumun boykot edilmesi kararı ve çağrısı doğrultusunda "oy kullanan vatandaşların hain olarak ilan edilmesi, onlarla her türlü ticari ilişkilerin kesilmesi, cebir uygulanması" gibi çeşitli tehditlerle oy kullanılmasının engellenmesi yönünde faaliyetler gerçekleştirildiği, başvurucu ile A.A. arasında 12/9/2010 tarihinde yapılan bir telefon görüşmesine göre başvurucu tarafından da oy kullanan vatandaşların isimlerinin belirlenmeye çalışıldığı ve terör örgütünün yapmış olduğu bu çağrıya uyulduğu ifade edilmiştir. Başvurucunun bu yönde yaptığı telefon görüşmeleri gerekçeli kararda şöyle aktarılmıştır:"[A.A.]: Valla biz ailelere söyledik, bayram günü şeyin evinde konuşma da yaptık. Dedik ki namusu ve şerefi olan insan sandığa gitmez dedikMehmet Cihan Kıran : He valla ağzına sağlık [A.A.]: Şerefi haysiyeti olan gitmez, eğer şerefsizse gider, gidip oy kullanan da namussuzdurMehmet Cihan Kıran : Kardeşim sadece kim gidiyor, kim gitmiyor bunlara dikkat edin, akşamda tutanağınızı alın gelin [A.A.]: tamam tamamMehmet Cihan Kıran : Oldu kendine iyi bak görüşürüz"iii. Başvurucunun yapmış olduğu bir telefon görüşmesi kapsamında silahlı çatışma neticesinde öldürülen örgüt üyelerinin cenazelerine sahip çıktığı ve PKK/KCK terör örgütünün sosyal alan yapılanması kapsamında hareket ederek taziyeleri organize ettiği ifade edilerek başvurucunun bu yönde yaptığı bazı telefon görüşmelerine yer verilmiştir. iv. Başvurucunun yaptığı başka bir telefon görüşmesi kapsamında KCK yapılanması kapsamında oluşturulan "Mahalle Komisyonunda" görevli ve sorumlu olduğu, bu çerçevede mahallede meydana gelen olayları ve uyuşmazlıkları çözmeye çalıştığı, bu doğrultuda, kırsala gitmek isterken yakalandığı anlaşılan Z. isimli kadının hastanede yattığı ve hastaneden başvurucuyu telefonla aradığı, kendisinin hain iş birlikçi olmadığını, buna karşın mahallede bu doğrultuda hakkında dedikodu çıkartıldığını, bunun hesabının sorulması gerektiğini başvurucuya söylediği belirtilmiştir. Aynı şekilde telefonu Z.den alan annesinin de başvurucuya, kızlarını kendilerinin gerilla olarak yolcu ettiklerini söyleyerek bu tür dedikodu çıkaranlardan hesap sorulması gerektiğini belirttiği, başvurucunun söz konusu görüşmenin sonunda bu tür konuları telefonda görüşmemeleri gerektiğini belirterek telefonu kapattığı ifade edilmiştir.v. Başvurucunun yapmış olduğu bir diğer telefon görüşmesi kapsamında Yüksek Seçim Kurulunun (YSK) on iki milletvekili adayını veto etmesini savaş, ayaklanma ve halkı isyana çağırma olarak nitelendirdiği belirtilerek YSK'nın anılan kararı sonrasında ve terör örgütünün çağrıları doğrultusunda Adana'nın da aralarında bulunduğu birçok ilde çok sayıda şiddet içerikli gösteri yapıldığına vurgu yapılmıştır. Başvurucunun bu yöndeki telefon görüşmelerine şu şekilde yer verilmiştir:"[Z.] : EfendimMehmet Cihan Kıran : Başkanım merhaba [Z.] : Merhaba merhaba nasılsınMehmet Cihan Kıran : İyidir sağol başkanım haberleri izliyor musun [Z.] : Yok vallaMehmet Cihan Kıran : E başkanım 12 tane milletvekili adayımızı YSK milletvekili olamaz kararı çıkarmış [Z.] : Hep bizimMehmet Cihan Kıran : He hepsi bizim [Z.] : Halla hallaMehmet Cihan Kıran : Gülten Kışanak, Sebahat Tuncel, Hatip Dicle, Leyla Zana, Tuğrul Kürkçü bunlar beş kişi açıklanmış 12 kişi ötekiler de sonra açıklanacakmış [Z.] : Neye dayanak ne gerçi...Anlaşılamıyor Mehmet Cihan Kıran : Açıklama yok sadece olamaz diye 12 kişi olduğunu 5 kişinin ismini vermişler [Z.] : E neyse görüşelimMehmet Cihan Kıran : Yani bu bu artık nedir neyin nesidir bilmiyoruz çok kötü bi durum [Z.] : Çok kötü ki kötü kötü kötüsü mü var yaniMehmet Cihan Kıran : He [Z.] : YaniMehmet Cihan Kıran : Bi de ötekiler kim [Z.] : Yani bi nevi halkı isyana davet etmedir haMehmet Cihan Kıran : Aynen öyle savaş kararıdır yani şu anda Nevin Keskin de söylüyor bu bir savaş kararıdır diye Selattin Demirtaş başkanımız da aynı şeyi söylüyor ve bizim de fikrimiz düşüncemiz o  [Z.] : Aynı ayaklanmadır ha isyana çağırmadır Mehmet Cihan Kıran : Aynen öyle  [Z.] : E neyse telefonla konuşuyoruzMehmet Cihan Kıran : Tamam başkanım tamam [Z.] : Tamam görüşürüz"vi. Başvurucudan yardım isteyen ve oğlunun esrarkeşlerle çalıştırıldığını söyleyen bir kadının şikâyeti üzerine başvurucunun T. isimli şahısla yüz yüze bir görüşme yaptığı, bu görüşmeden sonra başvurucunun bir kadınla telefonla görüştüğü, bu telefon görüşmesinde başvurucunun T.ye “Bu aile kahramanca, militanca partisine mücadelesine sahip çıkmış bir aile... Düşün yani o kadar” şeklinde beyanlarda bulunduğu ifade edilerek başvurucunun PKK/KCK terör örgütünün mahalle yapılanması kapsamında kişiler arasındaki uyuşmazlıklara baktığı ve çözüm üretmeye çalıştığı belirtilmiştir.  Hükmün temyiz edilmesi üzerine Yargıtay  Ceza Dairesinin 29/11/2013 tarihli kararı ile mahkûmiyet hükmü onanmıştır. Başvurucu, Yargıtay ilamından 3/3/2014 tarihinde yapılan tebligatla haberdar olduğunu belirtmiştir. Başvurucu 6/3/2014 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.  İlgili ulusal ve uluslararası hukuk için bkz. Metin Birdal (GK), B. No: 2014/15440, 22/5/2019, §§ 28-