Haklar: Adil yargılanma hakkı (Medeni Hak ve Yükümlülükler)

Başvuru 8/3/2012 tarihli ve 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun kapsamında verilen tedbir kararının hatalı değerlendirmeye dayalı ve haksız olması, bu karara yönelik itirazın gerekçesiz biçimde reddedilmesi nedenleriyle adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.  Başvuru 25/11/2013 tarihinde İstanbul Anadolu  Aile Mahkemesi vasıtasıyla yapılmıştır. Dilekçe ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesi neticesinde başvurunun Komisyona sunulmasına engel teşkil edecek bir eksikliğinin bulunmadığı tespit edilmiştir.  İkinci Bölüm İkinci Komisyonunca 11/4/2014 tarihinde, başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.  Bölüm Başkanı tarafından 11/7/2014 tarihinde, başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir. Adalet Bakanlığına (Bakanlık) başvuru konusu olay ve olgular bildirilmiş; başvuru belgelerinin bir örneği görüş için gönderilmiştir. Bakanlık, görüşünü 13/8/2014 tarihinde Anayasa Mahkemesine sunmuştur. Bakanlık tarafından Anayasa Mahkemesine sunulan görüş başvurucuya 27/8/2014 tarihinde bildirilmiştir. Başvurucu, Bakanlık görüşüne karşı 9/9/2014 tarihinde beyanda bulunmuştur. A. Olaylar  Başvuru formu ve ekleri ile başvuruya konu yargılama dosyası içeriğinden tespit edilen ilgili olaylar özetle şöyledir: Başvurucu ve H.Y. isimli iş arkadaşı ile bu şahsın eşi olan A.Y. arasında 20/8/2013 tarihinde kavga yaşanmıştır. Maltepe İlçe Emniyet Müdürlüğü Asayiş Büro Amirliğine müracaat eden A.Y., olay nedeniyle şikâyetçi olduğunu bildirmiştir. Bu şikâyet üzerine başlatılan tahkikat kapsamında müşteki sıfatıyla ifadesi alınan A.Y.; eşini başvurucuyla sarılmış vaziyette görmesi üzerine eşine vurduğunu, kendisini aldatan eşinden ve başvurucudan şikâyetçi olduğunu belirterek önleyici tedbir kararı verilmesi talebinde bulunmuştur. Tahkikat kapsamında şüpheli sıfatıyla ifadesi alınan başvurucu 20/8/2013 tarihli ifadesinde; H.Y. isimli iş arkadaşı ile iddia edildiği şekilde bir ilişkisi olmadığını, A.Y.nin iş yerine gelerek bağırmaya ve etraftaki eşyalara zarar vermeye başladığını, bunun üzerine başka bir odaya geçtiğini beyan ederek suçlamayı reddetmiş ve A.Y.den şikâyetçi olmadığını belirtmiştir. H.Y. de başvurucu ile benzer şekilde ifade vermiştir. Maltepe İlçe Emniyet Müdürlüğü Cumhuriyet Polis Merkezi Amirliğinin, söz konusu olaya ilişkin tahkikat evrakını gönderdiği İstanbul Anadolu  Aile Mahkemesi (Mahkeme) 11/9/2013 tarihli ve 2013/444 Değişik İş sayılı kararı ile 6284 sayılı Kanun’un  maddesi uyarınca başvurucu ve iş arkadaşı H.Y.nin; tedbir isteyen A.Y.ye yönelik şiddet tehdidi, hakaret, aşağılama veya küçük düşürmeyi içeren söz ve davranışlarda bulunmamalarına; A.Y.nin bulunduğu konuta, okula ve iş yerine yaklaşmamalarına, şahsi eşyalarına ve ev eşyalarına zarar vermemelerine, A.Y.yi iletişim araçlarıyla veya sair surette rahatsız etmemelerine, 3 ay süreyle müşterek konutun A.Y.ye tahsis edilmesine karar vermiştir. Mahkemenin anılan kararının gerekçesi şöyledir: “Tedbir isteyen A.Y. şiddete maruz kaldığından dolayı, kendi yararına olmak üzere 6284 sayılı yasadaki tedbirlerin uygulanmasını talep etmiş olup; … [d]osyadaki belgelere göre talep mahkememizce değerlendirilmekle, kadına yönelik şiddetin önlenmesi açısından aleyhine tedbir istenen H.Y. ve Gamze Armağan’dan müşteki A.Y.’nin korunması için emniyete şikâyette bulunduğu, önleyici ve koruyucu tedbir kararı verilebilmesi için şiddet uygulandığına dair delil aranmayacağı ve kararın geciktirilmeksizin verilmesi gerektiği dikkate alınarak talebin haklı olduğu anlaşıldığından A.Y.’nin korunmasına dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.” Başvurucunun bu karara yönelik itirazı İstanbul Anadolu  Aile Mahkemesince 4/10/2013 tarihli ve 2013/484 Değişik İş sayılı karar ile reddedilmiştir. Anılan kararın gerekçesi şöyledir: “İstanbul Anadolu  Aile Mahkemesince verilen (6284 Sayılı yasanın maddesi gereğince) 11/09/2013 tarihli 2013/444 iş sayılı karar yasaya ve yasa ile korunan amaca uygun bir karardır. 6284 sayılı yasa Aile Hakimine en kısa zamanda her türlü tedbiri alma yetkisini vermiştir. Aile Hakimi mevcut duruma ve dosya kapsamına göre önleyici tedbir kararlarını yasal olarak vermiştir. 6284 sayılı yasanın 8/maddesi gereğince hiçbir delil veya belgeye de gerek yoktur. İtiraz yersizdir, reddi gerekir.” Karar 25/10/2013 tarihinde başvurucuya tebliğ edilmiş, başvurucu 25/11/2013 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.B. İlgili Hukuk 6284 sayılı Kanun’un  maddesinin (1) numaralı fıkrası şöyledir:  “Bu Kanunun amacı; şiddete uğrayan veya şiddete uğrama tehlikesi bulunan kadınların, çocukların, aile bireylerinin ve tek taraflı ısrarlı takip mağduru olan kişilerin korunması ve bu kişilere yönelik şiddetin önlenmesi amacıyla alınacak tedbirlere ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.” 6284 sayılı Kanun’un  maddesi şöyledir:  “(1) Bu Kanunda yer alan; … d) Şiddet: Kişinin, fiziksel, cinsel, psikolojik veya ekonomik açıdan zarar görmesiyle veya acı çekmesiyle sonuçlanan veya sonuçlanması muhtemel hareketleri, buna yönelik tehdit ve baskıyı ya da özgürlüğün keyfî engellenmesini de içeren, toplumsal, kamusal veya özel alanda meydana gelen fiziksel, cinsel, psikolojik, sözlü veya ekonomik her türlü tutum ve davranışı, e) Şiddet mağduru: Bu Kanunda şiddet olarak tanımlanan tutum ve davranışlara doğrudan ya da dolaylı olarak maruz kalan veya kalma tehlikesi bulunan kişiyi ve şiddetten etkilenen veya etkilenme tehlikesi bulunan kişileri, … ifade eder.” 6284 sayılı Kanun’un  maddesi şöyledir:  “(1) Şiddet uygulayanlarla ilgili olarak aşağıdaki önleyici tedbirlerden birine, birkaçına veya uygun görülecek benzer tedbirlere hâkim tarafından karar verilebilir: a) Şiddet mağduruna yönelik olarak şiddet tehdidi, hakaret, aşağılama veya küçük düşürmeyi içeren söz ve davranışlarda bulunmaması. b) Müşterek konuttan veya bulunduğu yerden derhâl uzaklaştırılması ve müşterek konutun korunan kişiye tahsis edilmesi. c) Korunan kişilere, bu kişilerin bulundukları konuta, okula ve işyerine yaklaşmaması. … e) Korunan kişinin şahsi eşyalarına ve ev eşyalarına zarar vermemesi. f) Korunan kişiyi iletişim araçlarıyla veya sair surette rahatsız etmemesi. ...” 6284 sayılı Kanun’un  maddesi şöyledir:“(1) Tedbir kararı, ilgilinin talebi, Bakanlık veya kolluk görevlileri ya da Cumhuriyet savcısının başvurusu üzerine verilir. Tedbir kararları en çabuk ve en kolay ulaşılabilecek yer hâkiminden, mülkî amirden ya da kolluk biriminden talep edilebilir.…(3) Koruyucu tedbir kararı verilebilmesi için, şiddetin uygulandığı hususunda delil veya belge aranmaz. Önleyici tedbir kararı, geciktirilmeksizin verilir. Bu kararın verilmesi, bu Kanunun amacını gerçekleştirmeyi tehlikeye sokabilecek şekilde geciktirilemez.…” 6284 sayılı Kanun’un  maddesinin (1) numaralı fıkrası şöyledir:“Bu Kanun hükümlerine göre hakkında tedbir kararı verilen şiddet uygulayan, bu kararın gereklerine aykırı hareket etmesi hâlinde, fiili bir suç oluştursa bile ihlal edilen tedbirin niteliğine ve aykırılığın ağırlığına göre hâkim kararıyla üç günden on güne kadar zorlama hapsine tabi tutulur.”