Haklar: Adil yargılanma hakkı (Medeni Hak ve Yükümlülükler)

Başvuru, iş mahkemesinde açılan alacak davasında savunma hakkının kısıtlandığı, onama kararının gerekçesiz olarak verildiği ve yargılamanın makul sürede sonuçlanmadığı nedenleriyle adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.  Başvuru 4/3/2014 tarihinde yapılmıştır. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir. Bölüm Başkanı tarafından, başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık) gönderilmiştir.  Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir: Başvurucu aleyhine 23/5/2003 tarihinde Ankara  İş Mahkemesinde açılan alacak davasında davacı şirket, başvurucunun şirkette muhasebeci olarak çalışırken sahte talimatlar, hayali çek ödemeleri ile zarara yol açtığını ileri sürmüş, fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla başvurucudan 000 TL tahsil edilmesini istemiştir.  Yapılan değerlendirme sonunda alınan bilirkişi raporu doğrultusunda İlk Derece Mahkemesinin 18/3/2009 tarihli kararı ile davanın kabulüne hükmedilmiş, duruşmalı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucu karar Yargıtay  Hukuk Dairesince 24/4/2012 tarihinde bozulmuştur. Bozma ilamının ilgili kısımları şöyledir: "Dava ticari davaolmayıp, iş Hukukunun kendine özgü yapısı gereği ticari defterlerin dışında işyerindegayriresmiolarak tutulan defter ve kayıtların da delil değeri vardır.Buitibarla davalıişçinin dayandığı resmiolmayan kasa defterinin celbi sağlanmalı ve resmi defterler ile diğer kayıtlarla birlikte değerlendirilerek gerçek durumtespit edilmelidir. Gerekirse yeniden bir bilirkişiincelemesiyapılarak,iddia ve savunmalar ileraporlara itirazlar çerçevesinderapor tanzimi istenmelidir. ..." Bozma sonrası yeniden bilirkişi raporu hazırlatılarak yargılamaya devam edilmiştir. Hazırlanan bilirkişi raporu 9/5/2013 tarihli duruşmada Mahkemeye sunulmuş, başvurucu vekili bu duruşmada hazır bulunmamış, anılan tarihli duruşma tutanağının incelenmesinde Mahkemece başvurucu vekilinin hazır olmadığının, herhangi bir mazeret dilekçesinin de kalemde, duruşma salonunda ya da Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi'nde (UYAP) bulunmadığının görüldüğünün belirtildiği anlaşılmıştır. Sonraki duruşma 11/6/2013 tarihinde yapılmış bu duruşmada da başvurucu vekilinin hazır olmadığı, Mahkemeye mazaret dilekçesi sunarak duruşmanın saat 30'a ertelenmesini istediği, ancak saat 50 olmasına rağmen duruşmaya gelmediği ve Mahkemenin davaya ilişkin saat hükmünü saat 58'de açıkladığı görülmüştür. Ankara  İş Mahkemesinin 11/6/2013 tarihli kararı ile davanın kabulüne hükmedilmiştir. Kararın ilgili bölümleri şöyledir: "... Bilirkişiler, bilirkişi raporunun değerlendirme ve sonuç bölümünde belirttikleri üzere dava dosyasındaki mevcut belgeler ile şirket merkezine gidilerek kayıtlar üzerinde bu arada resmi olmayan kasa defteri de incelenmek suretiyle rapor tanzim etmişlerdir. Bilirkişi raporunda aynen "son döneme ait tediyeler, bankalardan çekilen yatırılan meblağlar, hesap takibi ve kayıtlar, davalı Musatafa Çelikoğlu tarafında yapılmış olup, tüm kayıtlar bilirkişiliğimizce yeniden incelenmiş, tüm raporlardaki tespitler ve gayri resmi tutulan kasa defterindeki hususların tümü birlikte yeniden değerlendirilmiş (inceleme 2000 ve 2003 yılı yevmiye ve defterikebir ile elle tutulan gayri resmi kasa defteri, banka ekstreleri, makbuzlar ve ilgili sair evrak ile şirket bilgisayarları üzerinden yapılmıştır) " hususunu belirtmişlerdir. Bilirkişilerin bu belirlemeleri göz önüne alındığında iş yerinde tutulan resmi ve gayri resmi tüm belgeler iş yeri defterleri bilgisayarları incelenmiş olup ayrıca daha önce mahkememizce alınan ve yargıtay ilamında çelişki olduğu belirtilen raporlarda incelenmiş bu şekilde rapor tanzim edilmek suretiyle bozma ilamında belirtilen eksiklikler giderilmiş raporlar arasındaki çelişkide göz önüne alınarak yeniden rapor tanzim edilmiştir.  ... Görüldüğü üzere gayri resmi kasa defteri de gözetilmek suretiyle yapılan hesaplama davacı lehine rakam içermesine rağmen davacı vekili gayri resmi kasa defteri gözetilmeksizin yapılan hesaplama neticesinde tespit edilen 196,00 TL rakamını kabul etmiştir. Bu durumda davalı vekilinin gayri resmi kasa defterindeki imzaya itirazının hukuki bir sonuç doğurmayacağı gibi diğer itirazları yerinde görülmeyerek bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 2013 tarihli rapor mahkememizce uygun bulunmuş olup bu raporda tespit edilen rakamlardan taleple bağlılık ilkesi de gözetilmek suretiyle davacı şirketin 196,00 TL alacağı bulunduğu kanaatine varılarak yine taleple bağlı kalınarak 000,00 TL nin kabulüne davacının fazla hakkının saklı tutulmasına karar verilmek suretiyle davanın kabulü cihetine gidilmiştir. ..."  İlk Derece Mahkemesinin kararı temyiz aşamasında duruşmalı olarak incelenmiş Yargıtay  Hukuk Dairesinin 5/11/2013 tarihli ilamı ile onanmış ve yargılama süreci sona ermiştir. Onama ilamının ilgili kısımları şöyledir: "... Dosyadaki yazılara, kararın bozmaya uygun olmasına delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına gore, yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddi ile usule ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, [davacı yararına takdir edilen 990,00 TL duruşma avukatlık parası ile aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine, 2013 gününde oybirliği ile karar verildi.]"