Haklar: Adil yargılanma hakkı (Medeni Hak ve Yükümlülükler)

Başvuru, vazife malullüğü aylığı bağlanmaması işleminin iptali istemiyle açılan davanın Askeri Yüksek İdare Mahkemesi (AYİM) tarafından reddedilmesi nedeniyle Anayasa'nın  maddesinde düzenlenen sosyal hukuk devleti ve  maddesinde düzenlenen eşitlik ilkeleriyle  maddesinde düzenlenen adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.  Başvuru 11/12/2013 tarihinde Edirne İdare Mahkemesi vasıtasıyla yapılmıştır. Başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesi neticesinde başvurunun Komisyona sunulmasına engel teşkil edecek bir eksikliğinin bulunmadığı tespit edilmiştir. Birinci Bölüm Birinci Komisyonunca 26/5/2014 tarihinde, başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir. OLAYLAR VE OLGULARA. Olaylar  Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir: Başvurucu, Tekirdağ İl Jandarma Komutanlığı emrinde askerlik hizmetini yapmakta iken 11/7/2008 tarihinde beyin kanaması geçirmiştir.  Başvurucu, beyin ameliyatını müteakip uzun bir tedavi sürecinin ardından Gülhane Askeri Tıp Akademisinin (GATA) 8/7/2009 tarihli sağlık kurulu raporuyla ''İntraserebral hematom operasyonlusu + Sağ hemipleji'' tanısıyla hakkında ''Askerliğe elverişli değildir.'' kararı verilerek terhis edilmiştir.  Başvurucu, vazife malullüğü aylığı bağlanması için idareye başvurmuş ise de 14/6/2012 tarihinde başvurusu reddedilmiştir. Başvurucunun, vazife malullüğü aylığı bağlanmaması işleminin iptali istemiyle açtığı dava, AYİM Üçüncü Dairesinin 28/2/2013 tarihli ve E.2013/262, K.2013/269 sayılı kararıyla reddedilmiştir. Karar gerekçesi şöyledir:“Dava dosyası ve tahsis dosyasındaki belgelerin incelenmesinden; Tekirdağ İl J. Komutanlığı Karargâh ve Servis BI.K.lığında askerlik hizmetini ifa ettiği sırada 2008 tarihinde geceleyin, koğuşta istirahat halde bulunduğu sırada bağırarak uyandığı ve ardından bayıldığı; hemen akabinde yapılan tıbbi müdahaleler sonrasında beyin kanaması teşhisinde bulunulan davacının uzun bir tedavi görmeyi müteakip GATA Hastanesinin 2009 tarihli ve 2441 sayılı sağlık kurulu raporu ile "İntraserebralhematom operasyonlusu + Sağ hemipleji" tanısıyla hakkında "Askerliğe elverişli değildir." kararı verildiği; davacının, vazife malûlü sayılması için yapılan başvuru sonrasında; davalı kurumun Vazife malûllüğü tespit kurulunun 2012 tarihli ve 297 sayılı kararı ile hakkında vazife malûllüğü hükümlerini uygulanmasının mümkün olmadığına karar verilmesi üzerine bu işlemin iptali istemiyle AYİM'de iş bu davanın açıldığı anlaşılmıştır.…Belirtilen hükümlerden de anlaşıldığı üzere muvazzaflık hizmetini yapan erlere vazife malûllüğü hükümlerinin uygulanabilmesi için, bunların silâhaltında bulundukları esnada, celp ve terhislerinde veya sevkleri sırasında vazifelerinden doğan ve vücutlarında hâsıl olan arızalar veya duçar oldukları tedavisi imkânsız hastalıklar yüzünden vazifelerini yapamayacak duruma gelmeleri gerekmektedir.Davacının maluliyetine neden olan söz konusu rahatsızlığa neden olabilecek somut bir olaya ilişkin bilgi ve belge bulunmamakta, yalnızca davacının 2008 tarihinde, 06:00-09:00 saatleri arasında tutuğu nöbet dönüşünde düşerek başından yaralandığına dair soyut iddiası mevcuttur.Dosyada mevcut nöbet çizelgesinden davacının 2008 Cuma günü saat 00-00 saatleri arasında nöbetçi olduğu anlaşılmakla birlikte, Tekirdağ Devlet Hastanesi Acil Polikliniği poliklinik defteri 56390 sıra numarasında 2008 tarih ve saat 04:47 kaydının bulunduğu, Gülhane Askeri Tıp Akademisi Haydarpaşa Eğitim Hastanesi Komutanlığına ait Acil Servis Servislere Hasta Gönderme Formunda 2008 tarih ve 08:20 saatlerinin bulunduğu, ayrıca Klinik Laboratuar Sonuç Raporlarında Acil Serviste yapılan tetkik tarihi 2008 tarih ve saat 08:27 ve 08:51 olduğu görülmektedir. Yani davacı 2008 tarihindeki 06:00-09:00 nöbetine hiç gitmemiş o saatlerde rahatsızlığı nedeniyle hastaneye kaldırılmış ve Acil Serviste tedavi altına alınmıştır. Dolayısıyla davacının rahatsızlığının vazifenin sebep ve tesiri ile ortaya çıktığına ilişkin bilgi ve belge bulunmamaktadır. Tüm bu açıklamalar birlikte değerlendirildiğinde davacının maluliyetinin oluşumunda askerlik görevinin sebep ve tesirinin bulunmadığı, davacı hakkında tesis edilen işlemde hukuka aykırılık olmadığı değerlendirildiğinden, davanın reddine karar verilmiştir.” Bu karara yapılan karar düzeltme istemi de aynı Dairenin 14/11/2013 tarihli ve E.2013/1431, K.2013/1346 sayılı kararıyla reddedilmiş ve başvurucuya 218 TL para cezası verilmiştir. Karar 28/11/2013 tarihinde başvurucuya tebliğ edilmiştir. Başvurucu 11/12/2013 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur. B. İlgili Hukuk 8/6/1949 tarihli ve 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu'nun mülga  maddesinin birinci fıkrası şöyledir:"Her ne sebep ve suretle olursa olsun vücutlarında hasıl olan arızalar veya düçar oldukları tedavisi imkansız hastalıklar yüzünden vazifelerini yapamıyacak duruma giren iştirakçilere (Malül) denir ve haklarında bu kanunun malüllüğe ait hükümleri uygulanır." 5434 sayılı Kanun'un mülga  maddesi şöyledir: "44 üncü maddede yazılı malüllük;a) İştirakçilerin vazifelerini yaptıkları sırada vazifelerinden doğmuş olursa;b) Vazifeleri dışında kurumların verdiği her hangi bir kuruma ait başka işleri yaparken, bu işlerden doğmuş olursa;c) Kurumların menfaatini korumak maksadiyle bir iş yaparken o işten doğmuş olursa (Maksadın ilgili kurumlarca kabul edilmesi şartiyle);ç) Fabrika, atelye ve benzeri işyerlerinde, işe başlamadan evvel iş sırasında veya işi bitirdikten sonra, o işyerinde husule gelen ve yine o işyerinin mahiyetinden veya çalışma konusundan ileri gelen kazadan doğmuş olursa; Buna (Vazife malüllüğü) ve bunlara uğrıyanlara da (Vazife malülü) denir."