Haklar: Kişi özgürlüğü ve güvenliği hakkı

Başvuru; tutukluluğun makul süreyi aşması, tutukluluğa itiraz incelemesinin duruşmasız yapılması, soruşturma dosyasında kısıtlama kararı verilmesi nedenleriyle kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.  Başvuru 7/5/2014 tarihinde yapılmıştır. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.  Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık, görüşünü bildirmiştir. Başvurucu, Bakanlığın görüşüne karşı süresinde beyanda bulunmuştur.    Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir: Selçuk Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından başvurucu ve diğer şüpheliler hakkında kasten insan öldürme, mala zarar verme, genel güvenliğin kasten tehlikeye sokulması, ruhsatsız silah kullanma ile kasten insan öldürmeye teşebbüs suçlarından yürütülen soruşturma kapsamında Selçuk Sulh Ceza Mahkemesinin 20/11/2012 tarihli kararı ile başvurucunun tutuklanmasına karar verilmiştir.  Selçuk Sulh Ceza Mahkemesi 19/11/2012 tarihli kararıyla soruşturma dosyasının incelenmesinin 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun  maddesi gereğince kısıtlanmasına karar vermiştir. Yapılan soruşturma sonucunda Selçuk Cumhuriyet Başsavcılığınca fezleke düzenlenerek dosya İzmir Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmiştir. İzmir Cumhuriyet Başsavcılığının 3/9/2013 tarihliiddianamesiyle başvurucu ve sekiz şüpheli hakkında kamu davası açılmıştır.İddianamenin kabul edildiği 20/9/2013 tarihi itibarıyla kısıtlılık, Kanun gereği kendiliğinden sona ermiş ve dosyaya erişim imkânı sağlanmıştır. İddianame başvurucuya 6/11/2013 tarihinde tebliğ edilmiştir.  İzmir  Ağır Ceza Mahkemesinin E.2013/366 sayılı dosyasında yargılama başvurucu yönünden tutuklu olarak sürdürülmüştür. 19/3/2014 tarihinde yapılan duruşmada başvurucunun tutukluluk hâlinin devamına karar verilmiştir. Başvurucu 19/3/2014 tarihli duruşmada verilen tutukluluk hâlinin devamına ilişkin karara itiraz etmiş, İzmir  Ağır Ceza Mahkemesinin 10/4/2014 tarihli kararıyla itirazın reddine karar verilmiştir. Başvurucu 7/5/2014 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.Başvurucu 18/3/2015 tarihinde tahliye edilmiştir. İzmir  Ağır Ceza Mahkemesinin 12/11/2015 tarihli kararıyla başvurucunun olası kasıtla adam öldürme suçundan 16 yıl 8 ay hapis, kasten yaralama suçundan toplam 3 yıl 8 ay 48 gün hapis, mala zarar verme suçundan toplam 8 ay 10 gün hapis, ruhsatsız ateşli silah ve mermi taşıma suçundan 10 ay hapis ve 500 TL adli para cezaları ile cezalandırılmasına ve başvurucu hakkında yakalama kararı çıkarılmasına karar verilmiştir. Anılan karar temyiz edilmiş olup temyiz incelemesi devam etmektedir.   5271 sayılı Kanun'un "Şüpheli veya sanığın salıverilme istemleri" kenar başlıklı  maddesinin (1) ve (2) numaralı fıkraları şöyledir:"(1) Soruşturma ve kovuşturma evrelerinin her aşamasında şüpheli veya sanık salıverilmesini isteyebilir.(2) Şüpheli veya sanığın tutukluluk hâlinin devamına veya salıverilmesine hâkim veya mahkemece karar verilir. Ret kararına itiraz edilebilir."5271 sayılı Kanun'un "Tazminat istemi" kenar başlıklı  maddesinin (1) numaralı fıkrasının ilgili bölümü şöyledir:"Suç soruşturması veya kovuşturması sırasında;...d) Kanuna uygun olarak tutuklandığı hâlde makul sürede yargılama mercii huzuruna çıkarılmayan ve bu süre içinde hakkında hüküm verilmeyen,...Kişiler, maddî ve manevî her türlü zararlarını, Devletten isteyebilirler." 5271 sayılı Kanun'un "Tazminat isteminin koşulları" kenar başlıklı  maddesinin (1) numaralı fıkrası şöyledir:"Karar veya hükümlerin kesinleştiğinin ilgilisine tebliğinden itibaren üç ay ve her hâlde karar veya hükümlerin kesinleşme tarihini izleyen bir yıl içinde tazminat isteminde bulunulabilir."5271 sayılı Kanun'un "Müdafiin dosyayı inceleme yetkisi" kenar başlıklı  maddesinin (2) ve (4) numaralı fıkraları şöyledir:"(2) Müdafiin dosya içeriğini inceleme veya belgelerden örnek alma yetkisi, soruşturmanın amacını tehlikeye düşürebilecek ise Cumhuriyet savcısının istemi üzerine hâkim kararıyla kısıtlanabilir. Bu karar ancak aşağıda sayılan suçlara ilişkin yürütülen soruşturmalarda verilebilir:a) 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununda yer alan;... Kasten öldürme (madde 81, 82, 83), ...(4) Müdafi, iddianamenin mahkeme tarafından kabul edildiği tarihten itibaren dosya içeriğini ve muhafaza altına alınmış delilleri inceleyebilir; bütün tutanak ve belgelerin örneklerini harçsız olarak alabilir."