Haklar: Adil yargılanma hakkı (Medeni Hak ve Yükümlülükler)

Başvuru; terör olaylarından dolayı zarara uğranıldığından bahisle yapılan başvurunun reddedilmesi üzerine açılmış olan davada benzer bir olayda verilen kararla çelişen karar verilmesi, idari ve yargısal sürecin makul sürede sonuçlandırılmaması nedenleriyle adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.   Başvuru 3/4/2015 tarihinde yapılmıştır. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.    Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir: Başvurucu; Tunceli'nin Ovacık ilçesine bağlı Çakmaklı köyünde ikamet edip aynı ilçenin Tepsili köyünde hayvancılık ve arıcılık yaparak geçimini sağlamakta iken 1994 yılında Tepsili köyünün boşaltılması, devamında bu köye girişine izin verilmemesi nedeniyle hayvancılık ve arıcılık gelirinden mahrum kaldığını iddia etmiştir. Başvurucu bu zararlarının karşılanması istemiyle 17/7/2004 tarihli ve 5233 sayılı Terör ve Terörle Mücadeleden Doğan Zararların Karşılanması Hakkında Kanun kapsamında zararlarının Tunceli Valiliği Terör ve Terörle Mücadeleden Doğan Zarar Tespit Komisyonuna (Komisyon) başvurmuştur.  Komisyon; başvurucunun ikamet ettiği Çakmaklı köyünün boşaltılmadığı, Tepsili köyünde başvurucu adına menkul veya gayrimenkule rastlanmadığı, başvurucunun 20 adet küçükbaş, 8 adet büyükbaş hayvan, 5 ton saman, 100 bağ ot ve 70 adet arı kovanının terör olayları nedeniyle zarar gördüğüne dair yapılan araştırmada başvurucunun beyanı dışında bir bilgi ve belge edinilemediği gerekçeleriyle istemi reddetmiştir. Başvurucu; belge sunamamakla birlikte beyanının esas alınabileceğini ve idarece bu konuda yapılacak araştırma ile haklılığının ortaya konulabileceğini ileri sürerek Komisyon kararının iptali istemiyle dava açmıştır. Elazığ  İdare Mahkemesi 19/12/2012 tarihli kararıyla reddetmiştir. İdare mahkemesi gerekçesinde özetle Çakmaklı köyünün boşaltılan köylerden olmadığı, 3/10/1994 tarihinde Tepsili köyü civarında operasyon icra eden güvenlik güçlerince 60 adet arılı kovan ve 400 çıta balın yakılması iddiası ile ilgili bilgi ve belge bulunmadığı, davacı tarafından da bahse konu zarar kalemleri ile ilgili somut belge sunulmadığı, kolluk kuvvetlerince veya yetkili adli makamlarca da bir tespitin yapılmadığı, dolayısıyla iddia edilen zararların 5233 sayılı Kanun kapsamında tazminine olanak bulunmadığı hususlarına yer vermiştir.  Karar, Danıştay Onbeşinci Dairesi tarafından onanmış, karar düzeltme istemi de aynı Dairenin 18/12/2014 tarihli kararıyla reddedilmiştir. Nihai karar 6/3/2015 tarihinde tebliğ edilmiştir. Başvurucu 3/4/2015 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur. Öte yandan başvurucunun kardeşi S. Güloğlu tarafından benzer şekilde 60 adet arılı kovan ve 400 çıta balın yakıldığından bahisle uğranıldığı ileri sürülen zararın tazmini istemiyle yapılan başvurunun Komisyon tarafından iddianın beyana dayalı olduğu ve bilgi ve belge bulunmadığı gerekçesiyle reddedilmesi üzerine açılan davada Malatya İdare Mahkemesi Komisyon kararının iptaline karar vermiştir. Mahkeme 24/3/2011 tarihli kararında özetle Ovacık ve Çevre Köyleri Tarımsal Kalkınma Kooperatifi Başkanlığının 26/3/2010 tarihli ve 26 sayılı yazısında kooperatiflerinin üyesi olan davacının 1994 yılına kadar Tepsili köyünde arıcılık yaptığı ve 2001 yılında arıcılık yapması için kendisine kredili olarak 20 adet arılı kovan verildiği hususuna yer vererek davacının iddialarının yeniden araştırılarak değerlendirilmesi gerektiği sonucuna varmıştır. Anılan karar Danıştay Onbeşinci Dairesi tarafından onanarak kesinleşmiştir.  İlgili hukuk için bkz. Celal Demir, B. No: 2013/3309, 6/2/2014, §§ 15-21,