Haklar: İfade özgürlüğü

Başvuru, bir basın açıklamasında söylediği sözler dolayısıyla cezalandırılmasının başvurucunun ifade özgürlüğünü ihlal ettiği iddiasına ilişkindir.  Başvuru 28/4/2016 tarihinde yapılmıştır. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.  Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık görüş bildirmemiştir.   Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar özetle şöyledir: Başvurucu; kadına şiddet olaylarına karşı toplumsal duyarlılık yaratmayı, cinsel veya fiziksel şiddet mağduru kadın ve çocuklarla dayanışmayı amaçladığı belirtilen bir sivil toplum kuruluşu olan Kocaeli Kadın Platformuna (Platform) üyedir. Platformun sosyal medya hesabında Platform hakkında şu bilgilere yer verilmiştir: "Kadınlar dünyanın dört bir yanında şiddete, tacize, tecavüze, ayrımcılığa uğruyor...yetmiyor ucuz iş gücü haline getiriliyor. yetmiyor tecavüzcülere art arda beraat kararları çıkıyor, o da yetmiyor kadın sendikacılarımız cezaevlerine konuluyor, 8 Mart Dünya Emekçi Kadınlar gününe katılmak suç ilan ediliyor... 3 çocuk yetmez 5 çocuk o da yetmez kimbilir kaç? Kürtaj olmamız bu ülkeyi yönetenlerin en büyük derdi olmuş olacak ki bizi fişlemeyi, kürtajın önünde engel olmayı kendilerine amaç edinmişler... Muhafazakar kadın, muhafazakar toplum diyerek kadınları da kendi zihniyetlerine göre şekillendirmek istiyorlar. ancak kadınlar susmadı- susmuyor- susmayacak! Kocaeli Kadın Platformu tam da buradan hareketle Kocaeli'de yaşayan kadınların ortak iradesi olma yolunda emin adımlarla ilerliyor. Tüm kimliklerimizi bir yana koyup kadın olduğumuz için varolduğumuz bir yer bu platform... Herkesi kadınlara değen tüm sorunlara karşı birlikte mücadele etmek için Kocaeli Kadın Platformuna Davet Ediyoruz..."A. Müşteki Hakkındaki Yargılama Süreci Olayların meydana geldiği tarihte müşteki E.K., 14 yaşındaki mağdur B.K.ya yönelik cinsel istismar suçunu işlediği iddiası ile Kocaeli  Ağır Ceza Mahkemesinde yargılanmaktadır. E.K.nın yargılamasına tutuklu başlamış ancak yargılama devam ederken E.K. 1/4/2014 tarihinde tahliye edilmiştir. Yapılan yargılamada yerel mahkeme, E.K.nın suç tarihinde 15 yaşından küçük olan mağdur B.K.ya yönelik cinsel istismar suçunu işlediğini sabit kabul etmiş ve 20/1/2015 tarihinde E.K.nın 6 yıl 8 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına karar vermiştir. Karar, Kocaeli Cumhuriyet Başsavcılığı ve E.K.nın müdafii tarafından temyiz edilmiş olup temyiz incelemesi aşamasındadır. B. Başvuruya Konu Dava Süreci B.K. ve annesi, E.K.nın tahliyesinin ardından, kamuoyunda farkındalık yaratmak için Platformdan yardım talebinde bulunmuştur.  Bu talebe istinaden başvurucu 26/5/2014 tarihinde Platform adına bir basın açıklaması yapmıştır. Basın açıklamasında B.K.ya yönelik taciz olayına ilişkin yargılamanın Platform tarafından takip edileceği, bu süreçte mağdur ve annesi ile dayanışma içinde olunacağı ifade edilmiştir. Başvurucunun yapmış olduğu bu basın açıklamasına Bizim Kocaeli isimli yerel gazetenin 27/5/2014 tarihli sayısında yer verilmiştir. Söz konusu basın açıklamasının gazetenin internette digital olarak yayımlanan versiyonunda yer verilen hâli şu şekildedir:"Bundan iki yıl önce 14 yaşındaki [B.K.] akrabası [E.K.] tarafından bir yıl boyunca tacize uğradı. Bir yıl sonra durumu fark eden ailenin şikâyeti üzerine [E.K.] geçtiğimiz yıl mayıs ayında tutuklandı. Bir yıldır devam eden davanın geçtiğimiz ay yapılan duruşmasında ise [E.K.] tutuksuz yargılanmak üzere serbest bırakıldı. Tacizci [E.K.nın] tutuklanmasından birkaç hafta sonra [B.K.], aynı okulda okuduğu arkadaşları tarafından okul çıkışı ormanlık bir alan götürülmüş. Okul arkadaşlarının birinin babası [B.K.ya] tecavüz etmiştir. Ailenin şikâyeti üzerine [F.K.] tutuklanmıştır. Dava bir yıldır sanığın tutukluluğuyla devam etmektedir.Görülen her duruşmada bir dizi yalanlarla tecavüzün aklanmaya çalışıldığına şahit oluyoruz. Her davada olduğu gibi yine bir tecavüz davası yargının, tecavüzcüleri aklama çabası sürüyor. [B.K.nın] davası basından göremediğimiz birçok tecavüz davalarından biri. Biz platform olarak tecavüzcünün hak ettiği cezayı alması için [B.K.nın]  duruşması olan Çarşamba günü saat 00'da adliye önünde olacağız. " Müşteki, söz konusu yerel gazetenin internet sitesinde yer verdiği basın açıklaması metninde başvurucunun kendisi hakkında kullandığını belirttiği "Tacizci E.K." ifadesinin kesinleşmemiş bir yargılamada toplumun kanaatini etkileyecek suç isnadı olduğunu, "Görülen her duruşmada bir dizi yalanlarla tecavüzün aklanmaya çalışıldığına şahit oluyoruz." gibi ifadelerin hakaret içerdiğini belirterek başvurucundan şikâyetçi olmuştur.  Başvurucu hakkında Kocaeli Cumhuriyet Başsavcılığının 8/7/2015 tarihli iddianamesi ile basın açıklamasında müştekiye yönelik kullandığı ileri sürülen "tacizci, tecavüzcü" ifadeleri sebebiyle hakaret davası açılmıştır.  Başvurucu; ilk derece mahkemesinde yaptığı savunmasında söz konusu Platformun kadınlar arasında dayanışma sağlamak amacı ile hareket eden bir sivil toplum kuruluşu olduğunu, mağdur ve ailesi ile görüşüldükten sonra Platform olarak bu kişilere destek sağlamak ve kamuoyu oluşturmak amacıyla basın açıklaması yaptıklarını belirtmiştir. Başvurucu ayrıca söz konusu basın açıklamasında müştekiye yönelik olarak "tacizci" ifadesini kullanmadığını, müştekiden "taciz sanığı" olarak bahsettiğini, yapmış olduğu basın açıklaması yayımlanmak üzere metinleştirilirken gazeteciler tarafından ifadelerinin bu şekilde yazılmış olabileceğini belirtmiş ve suçlamaları kabul etmemiştir. Yargılamayı yapan Mahkeme ilgili yerel gazetenin 26/5/2014 tarihli nüshasının temini için gazeteye müzekkere yazmış ancak habere 27/5/2014 tarihli sayıda yer verildiği için gönderilen nüshanın haberi içermediği anlaşılmıştır. Mahkeme bu durum üzerine müşteki tarafından şikâyet dilekçesine eklenen gazetenin internette digital olarak yayımlanan versiyonuna ait fotokopinin yeterli olduğuna karar vererek daha fazla araştırma yapılmasına gerek görmemiştir. Dosyadaki mevcut delile istinaden yargılaması sürmekte olan müşteki hakkında başvurucunun "tacizci" şeklinde bir ifade kullandığını tespit eden Mahkeme, söz konusu ifadenin hakaret mahiyetinde olduğu kanaatine ulaşarak başvurucunun müştekiye yönelik olarak işlediği alenen hakaret suçundan 740 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına kesin olarak karar vermiştir. Mahkûmiyet kararı 29/3/2016 tarihinde başvuranın yüzüne karşı verilmiştir.  Başvurucu 28/4/2016 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur. A. Ulusal Hukuk 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun "Hakaret" kenar başlıklı  maddesinin (1) ve (2) numaralı fıkraları şöyledir: “(1) Bir kimseye onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnat eden (...) (1) veya sövmek suretiyle bir kimsenin onur, şeref ve saygınlığına saldıran kişi, üç aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılır...(2) Fiilin, mağduru muhatap alan sesli, yazılı veya görüntülü bir iletiyle işlenmesi halinde, yukarıdaki fıkrada belirtilen cezaya hükmolunur.”B. Uluslararası Hukuk İlgili uluslararası hukuk kaynaklarının derli toplu verildiği bir karar için Koray Çalışkan, B. No: 2014/4548, 5/12/2017, §§ 17-