Haklar: Adil yargılanma hakkı (Hukuk)-Mülkiyet Hakkı

Başvuru, kamulaştırılan taşınmazın bir bölümünün kamulaştırma amacı doğrultusunda kullanılmaması nedeniyle mülkiyet hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.  Başvuru 29/4/2015 tarihinde yapılmıştır. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.  Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık, görüşünü bildirmiştir. Başvurucu, Bakanlığın görüşüne karşı süresinde beyanda bulunmuştur. Başvurucu Mehmet Necip Alaca 16/5/2018 tarihinde vefat etmiş olup çocukları Ceyda Alaca ve Necibe Çağla Alaca Bakırköy  Sulh Hukuk Mahkemesinin 20/7/2018 tarihli mirasçılık belgesini sunarak 10/8/2018 tarihinde başvuruya devam etmek istediklerini bildirmişlerdir. Bunun yanında Betül Gürsoy Hacıoğlu ve Ayşe Aydın 25/5/2018 tarihli dilekçe ile Mehmet Necip Alaca'nın el yazılı vasiyetnamesine göre atanmış mirasçı olduklarını bildirmişlerdir. Betül Gürsoy Hacıoğlu 12/3/2019 tarihli dilekçesinde, vasiyetin okunması ile ilgili olarak açılan davanın Bakırköy  Sulh Hukuk Mahkemesinin E.2018/856 sayılı dava dosyasında devam ettiğini ve duruşmanın 25/6/2019 tarihine bırakıldığını bildirmiştir.   Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar özetle şöyledir: İstanbul'un Yenibosna ilçesi Dereboyu mevkii 10302 parsel sayılı taşınmaz 676 metrekare (m²) yüz ölçümlü olarak "iki katlı idari binası olan kârgir fabrika" vasfıyla tapuda başvurucu adına kayıtlıdır. 2/12/1981 tarihli 1/1000 ölçekli imar uygulama planında söz konusu taşınmazın imar durumu "batı yakası mezarlık alanı" olarak belirlenmiş iken daha sonra bu imar durumu -başvuru formu ve eklerinde belirtilmeyen bir tarihte- "yol ve refüj" olarak değiştirilmiştir. İstanbul Büyükşehir Belediyesince (Büyükşehir Belediyesi) anılan taşınmazın Bağcılar-Güneşli TEM bağlantı yolunun yapımı için 30/11/2004 tarihinde kamulaştırılmasına karar verilmiştir. Tarafların satın alma usulünde anlaşması üzerine 000 TL kamulaştırma bedeli karşılığında taşınmazın tamamı 16/12/2004 tarihinde Büyükşehir Belediyesi adına tapuya tescil edilmiştir.  Bağcılar-Güneşli TEM bağlantı yolu kavşak inşaatına 24/1/2003 tarihinde başlanmış olup 14/4/2007 tarihinde inşaat bitirilmiştir. Başvurucu, anılan taşınmazın -yol olarak kullanılan 900 m² civarı bir kısmı dışındaki- 000 m² civarındaki kısmının kamulaştırma amacı doğrultusunda kullanılmadığı gerekçesiyle 11/5/2012 tarihinde Büyükşehir Belediyesi aleyhine Bakırköy  Asliye Hukuk Mahkemesinde (Mahkeme) tapu iptali ve tescil davası açmıştır. Dava dilekçesinde, taşınmaz üzerinde boş bir fabrika binasının bulunduğu belirtilmiştir. Davalı taraf hak düşürücü süre itirazında bulunmuş ise de Mahkeme hak düşürücü süre itirazını reddetmiş ve davanın süresi içinde açıldığına karar vermiştir. Mahkeme 21/5/2013 tarihinde kadastro uzmanı teknik bilirkişi eşliğinde mahallinde keşif yapmıştır. Keşif sonucu düzenlenen 24/6/2013 tarihli teknik bilirkişi raporunda özetle aşağıdaki tespitlere yer verilmiştir:i. Dava konusu taşınmazın krokide (A) harfi ile gösterilen 977,56 m² miktarlı kısmı Halkalı-Güneşli Kavşağı/Mahmutbey-Yeşilköy bağlantı yolu ve kaldırım olarak kullanılmaktadır. ii. Bu taşınmazın (B) harfiyle gösterilen 289,69 m² miktarlı kısmı Cemal Ulusoy Caddesi'nde yol ve kaldırım olarak kullanılmaktadır.iii. Anılan taşınmazın geriye kalan 301,79 m² miktarlı kısmı ise dava dışı E. Adak Kurban Satışı ve Y. adlı şirket tarafından kullanılmaktadır.  Yargılama sırasında 25/6/2013 tarihinde yapılan () oturumda davacı vekili taşınmaz üzerindeki tesisin Y. isimli şirkete ait olduğunu ve şirketin ise davacıya ait olduğunu beyan etmiştir. Mahkeme 17/9/2013 tarihinde davanın reddine karar vermiştir. Kararın gerekçesinde, kamulaştırılan taşınmazın imar durumuna dikkat çekilerek kısmen yol olarak kullanıldığının tespit edildiği belirtilmiştir. Mahkemeye göre "İhtiyaçtan arta kalan kesimin ihtiyaç fazlası olarak bırakılması taşınmaz malikine tapu iptali ve tescil hakkı vermez." Temyiz edilen karar, Yargıtay  Hukuk Dairesince (Daire) 20/5/2014 tarihinde onanmıştır. Başvurucunun karar düzeltme talebi Dairenin 16/12/2014 tarihli ilamıyla reddedilmiştir.  Nihai karar, başvurucu vekiline 9/4/2015 tarihinde tebliğ edilmiştir. Başvurucu 29/4/2015 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.  Konu hakkında ilgili hukuk için bkz. Derya Alpdoğan ve diğerleri, B. No: 2015/6845, 31/10/2018, 20-