Haklar: Adil yargılanma hakkı (Hukuk)-Mülkiyet Hakkı

Başvuru, terör olaylarından doğan zararların tazmin edilmemesi nedeniyle mülkiyet hakkının; buna ilişkin idari ve yargısal sürecin makul sürede sonuçlandırılmaması nedeniyle de adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.  Başvurular, muhtelif tarihlerde yapılmıştır. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur. Anayasa Mahkemesi tarafından ekli tablonun A satırında numaraları belirtilen bireysel başvuru dosyalarının konu yönünden hukuki irtibatı nedeniyle 2019/11854 numaralı bireysel başvuru dosyası ile birleştirilmesine ve belirtilen dosyaların kapatılmasına, incelemenin 2019/11854 numaralı bireysel başvuru dosyası üzerinden yürütülmesine karar verilmiştir.  Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.  Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık tarafından görüş bildirilmemiştir.   Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar özetle şöyledir: Başvurucular, Siirt'in Pervari ilçesi Yapraktepe köyü Çemikari mezrasında ikamet etmekteyken 1990'lı yıllarda meydana gelen terör olayları neticesinde köyün boşaltılmasıyla yerleşim yerinden göç etmek zorunda kaldıklarını iddia etmiş ve 17/7/2004 tarihli ve 5233 sayılı Terör ve Terörle Mücadeleden Doğan Zararların Karşılanması Hakkında Kanun kapsamında zararlarının karşılanması talebiyle Siirt Valiliği Terör ve Terörle Mücadeleden Doğan Zarar Tespit Komisyonuna (Komisyon) ekli tablonun C satırında belirtilen tarihlerde başvurmuşlardır.  Ekli tablonun D satırında tarih ve sayıları belirtilen Komisyon kararlarında başvurucuların taleplerinin reddine karar verilmiştir.  Belirtilen ret işlemleri aleyhine ekli tablonun E satırında belirtilen tarihlerde başvurucular tarafından açılan iptal davalarında İdare Mahkemesi, ekli tablonun F satırında gösterilen tarihlerde davaların reddine karar vermiştir. Karar gerekçelerinde; yapılan araştırmalar neticesinde Pervari Jandarma Komutanlığı Tutanağı'nda Yapraktepe köyünün bir kısmının 1989 yılında terör sebebiyle boşaldığı, çoğu korucu ve köy halkının Doğan köyüne yerleştiği, daha sonra tekrar Yapraktepe köyüne dönüş yaptıkları, bazı ailelerin ise Van ve Adana'ya gittiği belirtilmiştir. Ayrıca genel nüfus sayımları ve tespitlerine göre köyde düzenli olarak yaşayan ailelerin olduğu, 5/5/2011 tarihli Pervari Jandarma Komutanlığı Tutanağı eki çizelgede Yapraktepe köyü ve mezralarının dolu olarak göründüğü, köyde genel ve yerel seçimlerin zamanında ve düzenli olarak yapıldığı kararda vurgulanmıştır. Bununla birlikte Yapraktepe köyünün Çemikari adında bir mezrasının bulunmadığı, Çemikari mevkiinin yayla olarak anıldığı, burada civar il ve ilçelerden hayvanlarını otlatmak için gelen konar göçer aşiretlerin bulunduğu, Siirt İli Mera Komisyonunun 1/6/2007 tarihli kararıyla da "4342 sayılı Mera Kanununun  maddesi uyarınca Çemikari mevkiinin mera olarak tespit edildiği" ifade edilmiştir. Netice olarak terör sebebiyle tamamen boşalmadığı anlaşılan davaya konu köyde objektif güvenlik kaygısından söz edilemeyeceği, Yapraktepe köyünün Çemikari adında bir mezrasının bulunmadığı, Çemikari yaylasının da hukuki niteliğinin mera olduğu ve özel mülkiyete konu edilemeyeceği anlaşıldığından bu köy sakinlerine maruz kaldıkları bireysel terör zararları haricinde 5233 sayılı Kanun hükümleri uyarınca tazminat ödenemeyeceği ve tesis edilen işlemde hukuka aykırılık görülmediği sonucuna varılmıştır. Başvurucuların temyizi üzerine ekli tablonun G satırında gösterilen tarihlerde Danıştay Onbeşinci Dairesi onama kararı vermiştir. Karar düzeltme talepleri aynı Daire tarafından H satırında belirtilen tarihlerde reddedilmiştir. Karar düzeltme taleplerinin reddi üzerine başvurucular süresinde bireysel başvuruda bulunmuşlardır.  İlgili hukuk için bkz.Celal Demir, B. No: 2013/3309, 6/2/2014, §§ 15-28; Sabri Çetin, B. No: 2013/3007, 6/2/2014, §§ 60-72; Mahmut Can Arslan, B. No: 2013/3008, 6/2/2014, §§ 59-71; Mehmet Gürgen, B. No: 2013/3202, 6/2/2014, §§ 57-67 kararları.