Haklar: Adil yargılanma hakkı (Medeni Hak ve Yükümlülükler)

Başvuru, güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz sonuçlandığı gerekçesiyle sürekli işçi kadrosuna geçme talebinin reddine dair işleme karşı açılan iptal davasında davanın sonucuna etkili iddianın kararda karşılanmaması nedeniyle gerekçeli karar hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.  Başvuru 19/12/2019 tarihinde yapılmıştır. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık, görüşünü bildirmiştir. Başvurucu, Bakanlığın görüşüne karşı beyanda bulunmamıştır.  Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir: Başvurucu Sosyal Güvenlik Kurumu İzmir il Müdürlüğü bünyesinde taşeron işçi olarak çalışmaktayken, 20/11/2017 tarihli ve 696 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin (696 sayılı KHK)  maddesiyle 27/6/1989 tarihli ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'ye (375 sayılı KHK) eklenen geçici  madde kapsamında sürekli işçi kadrosuna atanmak için başvurmuştur. Başvurucu hakkında 3/10/2016 tarihli ve 676 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin (676 sayılı KHK)  maddesiyle 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun  maddesinin birinci fıkrasının (A) bendine eklenen (8) numaralı alt bent uyarınca güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yaptırılmıştır. Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz sonuçlanması nedeniyle başvurusu reddedilmiş ve iş akdi sona erdirilmiştir. Başvurucu söz konusu işlemin iptali istemiyle 30/4/2018 tarihinde dava açmıştır. Dava dilekçesinde, güvenlik soruşturmasının olumsuz olarak sonuçlanmasını gerektirecek herhangi bir eylem ya da hakkında açılan bir soruşturma ya da kovuşturma bulunmadığını belirtmiştir. Buna rağmen talebinin reddedilmesi ve iş akdinin sona erdirilmesinin haksız ve hukuka aykırı olduğunu ifade etmiştir. İzmir  İdare Mahkemesi (Mahkeme) 13/12/2018 tarihinde davayı reddetmiştir. Kararın gerekçesinin ilgili kısmı şöyledir:"Dava dosyasının incelenmesinden; İzmir Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü'nde taşeron işçi olarak çalışan davacı tarafından sürekli işçi kadrosuna geçirilmesine ilişkin başvuruda bulunulduğu, 696 sayılı KHK ile 375 sayılı KHK'ya eklenen Geçici  madde uyarınca hakkında güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması başlatıldığı, soruşturmaya istinaden İzmir İl Dernekler Müdürlüğü tarafından gönderilen yazıda; 'Şahsın PDY/FETÖ'ye müzahir olarak faaliyet gösteren ve 667 sayılı KHK ile kapatılan İzmir Çalışanlar Kültür ve Dayanışma Derneği'ne 22/01/2008-04/05/2016 tarihleri arasında üye kaydının olduğu' bilgisine yer verildiği, anılan bilgi notu neticesinde davacının sürekli işçi kadrosuna geçirilmeyerek istihdamına son verilmesine ilişkin İzmir Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü'nün 02/04/2018 tarih ve E. 2071593 sayılı işleminin iptali istemiyle de bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.Bu durumda; yukarıda anılan mevzuat hükümleri ve dosyadaki mevcut bilgi ve belgelerin değerlendirilmesinden; yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması neticesinde sürekli işçi kadrosuna alınmama yönünde değerlendirme yapılmasının davacının ifa ettiği kamu hizmetinin niteliği de dikkate alındığında hakkaniyete aykırı sayılamayacağı, davalı idarenin bu noktada takdir yetkisini davacının sürekli işçi kadrosuna geçirmeme yönünde kullandığı anlaşıldığından dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır." Başvurucu, karara karşı 6/2/2019 tarihinde istinaf yoluna başvurmuştur. İstinaf dilekçesinde yasalara uygun şekilde kurulmuş bir derneğe üye olmanın yasadışı örgütle irtibatı olduğunu göstermeyeceğini belirtmiştir. Hakkında terör örgütü ile ilgili olarak açılan herhangi bir soruşturma ya da kovuşturma bulunmadığını ifade etmiştir. Derneğe üye olmasına karşın herhangi maddi ya da manevi bağının bulunmadığını söylemiştir. Güvenlik soruşturması sonucunda yalnızsa sürekli işçi kadrosuna geçme talebinin reddedilmesi gerekirken, haksız ve hukuka aykırı bir şekilde işine son verilmesinden şikâyetçi olmuştur. İzmir Bölge İdare Mahkemesi  İdari Dava Dairesi (Bölge İdare Mahkemesi) 9/5/2019 tarihinde istinaf talebini reddetmiştir. Kararda, Danıştaya temyiz yolunun açık olduğu belirtilmiştir. Başvurucu, karara karşı 20/6/2019 tarihinde temyiz yoluna başvurmuştur. Temyiz dilekçesinde, istinaf dilekçesinde belirttiği hususları tekrar etmiştir. Danıştay Onikinci Dairesi, 21/10/2019 tarihinde temyiz istemini reddetmiştir. Kararda, istinaf incelemesi üzerine kesinleşen karar hakkında temyiz isteminde bulunulması ve dosyanın esasının incelenmesi hukuken mümkün olmadığı belirtilmiştir. Nihai karardan başvurucu 20/11/2019 tarihinde haberdar olmuştur. Başvurucu 19/12/2019 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.  657 sayılı Kanun’un  maddesinin birinci fıkrasının birinci cümlesi şöyledir:"Devlet memurları, Türkiye Cumhuriyeti Anayasasına ve kanunlarına sadakatla bağlı kalmak ve milletin hizmetinde Türkiye Cumhuriyeti kanunlarını sadakatla uygulamak zorundadırlar" 657 sayılı Kanun’un  maddesi şöyledir:"Devlet memurluğuna alınacaklarda aşağıdaki genel ve özel şartlar aranır.A) Genel şartlar: Türk Vatandaşı olmak, Bu Kanunun 40 ncı maddesindeki yaş şartlarını taşımak, Bu Kanunun 41 nci maddesindeki öğrenim şartlarını taşımak, Kamu haklarından mahrum bulunmamak, Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile; kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına ya da affa uğramış olsa bile devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, (…) zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık suçlarından mahkûm olmamak. Askerlik durumu itibariyle;a) Askerlikle ilgisi bulunmamak,b) Askerlik çağına gelmemiş bulunmak,c) Askerlik çağına gelmiş ise muvazzaf askerlik hizmetini yapmış yahut ertelenmiş veyayedek sınıfa geçirilmiş olmak, 53 üncü madde hükümleri saklı kalmak kaydı ile görevini devamlı yapmasına engelolabilecek (…) akıl hastalığı (…) bulunmamak. [Anayasa Mahkemesinin 24/7/2019 tarihli ve E.:2018/73; K.:2019/65 sayılı Kararı ile iptal edilmiştir]B) Özel şartlar: Hizmet göreceği sınıf için 36 ve 41 nci maddelerde belirtilen öğretim ve eğitim kurumlarının birinden diploma almış olmak, Kurumların özel kanun veya diğer mevzuatında aranan şartları taşımak." 676 sayılı KHK'nın  maddesiyle 657 sayılı Kanun’un  maddesinin birinci fıkrasının (A) bendine eklenen ve Anayasa Mahkemesinin 24/7/2019 tarihli ve E.2018/73, K.2019/65 sayılı kararıyla iptal edilen (8) numaralı alt bent şöyledir:"Güvenlik soruşturması ve/veya arşiv araştırması yapılmış olmak."