Haklar: Adil yargılanma hakkı (Suç İsnadı)

Başvuru; telekomünikasyon yoluyla yapılan iletişimin tespitine ilişkin kayıtların hukuka aykırı şekilde elde edilmesi, mahkûmiyet kararında tek veya belirleyici delil olarak bu verilere dayanılması nedeniyle adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.  Başvurucu 1988 doğumlu olup bireysel başvuru konusu olayların geçtiği tarihte astsubay olarak görev yapmaktadır.  Fetullahçı Terör Örgütü/Paralel Devlet Yapılanması (FETÖ/PDY) hiyerarşisi içinde üst konumda bulunan kişilerin örgüt içi iletişimi sağlamak amacıyla örgütün askerî mahrem yapılanmasında yer alan ve örgütte kendilerinden alt konumda olan kişileri; tespit edilmeyi zorlaştıracak şekilde, önceden belirlenen tedbir kuralları doğrultusunda ankesörlü/kontörlü sabit hatlardan aradıklarına dair bilgilere ulaşılması üzerine Batman Cumhuriyet Başsavcılığınca (Başsavcılık) örgütün bu ildeki askerî mahrem yapılanmasına mensup kişilerin belirlenmesi amacıyla soruşturma başlatılmıştır. Başsavcılık, Batman'da görev yapan asker kişilerden bu yapılanmaya mensup olanların tespiti açısından başka surette delil elde etme imkânı bulunmadığı, bu nedenle il merkezindeki ankesörlü telefonlara ait hatların HTS kayıtlarının Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumundan (BTK) getirtilmesi gerektiği sonucuna ulaşmıştır.  Bu bağlamda Başsavcılık 3/1/2018 tarihinde nöbetçi Batman Sulh Ceza Hâkimliğinden söz konusu ankesörlü telefonlara ait hatların bazıları yönünden farklı tarih aralıklarını esas almak suretiyletelekomünikasyon yoluyla iletişimlerin 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun "İletişimin tespiti, dinlenmesi ve kayda alınması" kenar başlıklı  maddesinin (6) numaralı fıkrası uyarınca tespit edilmesi talebinde bulunmuştur. Batman  Sulh Ceza Hâkimliği (Hâkimlik) aynı tarihte ve talep doğrultusunda, anılan hatların belirlenen tarih aralıklarına dair HTS kayıtlarının getirtilmesine karar vermiştir. Kolluk görevlilerinin BTK'dan gönderilen HTS kayıtlarını incelemesi sonucunda başvurucunun kullanımındaki GSM hatları ile söz konusu ankesörlü hatlar aracılığıyla iletişim kurulduğu tespit edilmiştir. Başsavcılık bu kapsamda 27/3/2018 tarihinde Hâkimlikten başvurucunun kullanımındaki 536 ... 86 ile 538 ... 02 numaralı GSM hatlarının 1/1/2015-31/12/2017 tarihleri arasında telekomünikasyon yoluyla gerçekleşen iletişiminin tespitine ilişkin talepte bulunmuştur. Hâkimlik 28/3/2018 tarihinde başvurucunun kullanımındaki GSM hatlarının belirtilen tarih aralıklarına dair HTS kayıtlarının getirtilmesine karar vermiştir. Batman İl Emniyet Müdürlüğüne bağlı Terörle Mücadele Şube Müdürlüğünde (TEM) görevli kolluk görevlilerince Batman'daki ankesörlü telefonlara ait hatlar ile başvurucunun kullanımındaki GSM hattına ait HTS kayıtları incelenmiş ve bu kayıtların karşılaştırmalı analizine ilişkin olarak 10/5/2018 tarihli HTS Verileri İnceleme Değerlendirme ve Tespit Tutanağı (HTS Değerlendirme Tutanağı) düzenlenmiştir. Anılan tutanakta başvurucu adına kayıtlı telefon hattının Batman'da bulunan yedi ayrı ankesörlü/kontörlü telefondan 1/5/2015-30/6/2016 tarihleri arasında toplam on beş kez arandığı, bu aramalar içinde başvurucunun kendisi gibi astsubay olan F.E., Ö., A.K. ve A.G. ile farklı tarihlerde dört kez ardışık araması olduğu, aramalardan onunun tekil olup şifreli arama yapıldığı tespit edilmiştir. Başsavcılık, HTS kayıtları doğrultusunda FETÖ/PDY hiyerarşisinde kendisinden sorumlu mahrem imam tarafından farklı ankesörlü/kontörlü/sabit hatlardan dördü ardışık, onu tekil ve ikisi şifreli olmak üzere birçok kez arandığı tespit edilen başvurucunun -astsubay olarak görev yaptığı da gözönüne alındığında- örgütün mahrem asker yapılanması içinde kripto örgüt üyesi olduğu ve FETÖ/PDY'ye üye olma suçunu işlediği iddiasıyla hakkında iddianame düzenlemiştir. İddianamede; başvurucu ile ardışık araması bulunduğu tespit edilen A.K.nın başka bir soruşturma kapsamında etkin pişmanlık hükümlerinden faydalanma talebiyle Başsavcılıkta verdiği ifadelerine de yer verilmiştir. Bu kapsamda A.K. 20/4/2018 tarihli Başsavcılık ifadesinde özetle FETÖ/PDY ile irtibatını kabul etmiş, detaylı açıklamalarda bulunarak kendisinden sorumlu olan örgüt yöneticisi mahrem imamların kendisini sabit/kontörlü/ankesörlü hatlardan arayarak iletişim kurduklarını beyan etmiştir. İddianamede ayrıca başka bir soruşturma kapsamında ifadesi alınan S.nin Başsavcılıkta verdiği ifadede başvurucu hakkında yaptığı açıklamalara da yer verilmiştir. İddianameye göre S. beyanında özetle örgüte ait öğrenci evinde 2007 - 2008 yıllarında başvurucu ile birlikte kaldıklarını ve bu evde kalanların örgütün yönlendirmesi sonucu askeri okul sınavlarına hazırlık yaptıklarını ifade etmiştir. Batman  Ağır Ceza Mahkemesince (Mahkeme) yürütülen yargılamada 23/7/2018 tarihinde duruşma hazırlığı işlemleri yapılmıştır. Tensip Tutanağı'nda tanık S.nin dinlenmesi için gerekli işlemlerin yapılmasına ve duruşmanın ilk celsesinin 5/10/2018 tarihinde görülmesine karar verilmiştir.  Başvurucu, müdafiinin de hazır bulunduğu duruşmanın 5/10/2018 tarihli birinci celsesinde savunma yapmıştır. Başvurucu savunmasında özetle örgüt mensuplarının kendisine kumpas kurduğunu, tespit edilen ankesör aramalarının bulunduğu yerden görevlendirildiği yere götürmek üzere araçla geldiğini haber vermek için cep telefonu kullanmaları da yasak olan şoför erler tarafından yapılan aramalardan ibaret olduğunu ileri sürmüştür. Mahkeme, tanık S.nin beyanının tespiti için bulunduğu yer mahkemesine talimat yazılmasına ve duruşmanın ikinci celsesinin 27/11/2018 tarihinde yapılmasına karar vermiştir.  Duruşmanın 27/11/2018 tarihli ikinci celsesinde tanık S.nin beyanı Ses ve Görüntü Bilişim Sistemi (SEGBİS) aracılığıyla alınmıştır. S. beyanında özetle başvurucuyu Burhan olarak tanıdığını ancak soyadını bilmediğini, 2007-2008 yılları arasında yaklaşık 6-7 ay İstanbul'da aynı örgüt evinde ders çalışmak için bulundukları sırada tanıştıklarını, bu evden ayrıldıktan sonra kendisiyle bir irtibatı olmadığını belirtmiştir. İddia makamının sorusu üzerine tanık S. başvurucunun örgüt tarafından askeri okul sınavlarına teşvik edildiğine şahit olmadığını ifade etmiştir.  Duruşmanın neticelendiği aynı tarihli celsede başvurucu, mütalaaya karşı savunma yaparak suçlamayı kabul etmemiştir. Başvurucu savunmasında özetle HTS raporunda ve tanık beyanında çelişkiler bulunduğunu, tespit edilen ankesörlü aramaların hiçbirini hatırlamadığını, bu aramaların örgüt üyelerince kendi üyelerini gizlemek ve hedef saptırmak amacıyla yapıldığını, kendisiyle ardışık arandığı belirlenen askerî personelin örgüt üyesi olduklarını kabul ettikleri hâlde kendisine yönelik aleyhe bir teşhiste bulunmadıklarını, dolayısıyla örgüt üyesi olmadığını ileri sürmüştür.  Mahkeme başvurucunun atılı suçtan hapis cezasıyla cezalandırılmasına karar vermiş; kararda, başvurucunun sabit ankesörlü/kontörlü hatlardan kendisi gibi asker olan diğer kişilerle ardışık olarak ve yine aynı yöntemle birden fazla kez de tekil olarak arandığına dair tespitleri delil olarak hükme esas almıştır. Mahkeme; haklarında benzer suçtan soruşturma ve kovuşturma süreçleri yürütülen birçok subay ve astsubayın etkin pişmanlık hükümlerinden yararlanma talebiyle verdikleri beyanlarında mahrem imamları ile ankesörlü arama ile iletişim kurduklarını açıkça ifade etmelerine de atıf yaparak başvurucunun tespit edilen ankesörlü aramalarının bu şekilde kendisinden sorumlu imam tarafından gerçekleştirildiği değerlendirmesinde bulunmuştur. Gerekçeli kararın ilgili kısmı şöyledir:"... FETÖ/PDY terör örgütü'nün gizlilik sağlamak amacıyla oluşturduğu haberleşme yönteminin tespiti amacıyla Batman Sulh Ceza Hakimliğinin 2018/41 ve 42 İş sayılı kararları ileCMK 135 maddesine göre alınan HTS kayıtlarına göre Sanık Burhan Bakaç'ın  Ardışık: (şifreleme metodlu)Sanığın kendi adına kayıtlı telefondan [S.E.] adına kayıtlı [K.]isimli Market/Büfede bulunan kontörlü telefondan 2015 tarihinde 05 - 18 saatleri arasında ve [A.] adına kayıtlı [Ş.] isimli Market/Büfede bulunan kontörlü telefondan aynı gün saat 22 - 04 saatleri arasındaki 4 kez arandığı HTS verileri ile sabittir. Aynı gün sanıkla birlikte kısa zaman aralığı içinde babası olan [N.B.] adına kayıtlı ..202 numaralı telefon hattının da 5 kez arandığı, aramalar arasında [N.B.nin] telefon numarasının son hanesinin (2) rakam arttırılması suretiyle bir başka şahsa ait numaranın da arandığı tespit edilmiştir. Yine aramalar arasında Burhan BAKAÇ adına kayıtlı ..086 numaralı telefon numarasının  Rakamının 8 rakam arttırılması suretiyle bir başka şahsa ait telefon numarasının arandığı tespiti yapılmıştır. Ardışık:Sanığın, [Ş.K.] isimli Market/Büfede [H.B.] adına kayıtlı kontörlü telefondan, 2015 tarihinde 57 - 59 saatleri arasında hakkında soruşturma olan [F.E.] isimli askeri personel ile ardışık olarak arandığı, Ardışık:Sanığın, [Ş.K.] isimli Market/Büfede [H.B.] adına kayıtlı kontörlü telefondan, 2015 tarihinde 36 - 40 saatleri arasında haklarında soruşturma olan [Ö.] ve [A.K.] isimli askeri personeller ile ardışık olarak arandığı, Ardışık,Sanığın, [K.] isimli Market/Büfede [S.E.] adına kayıtlı kontörlü telefondan, 2016 tarihinde 20 - 20 saatleri arasında hakkında soruşturma olan [A.G] (GSM hattı eşi [Ü.G.] üzerine kayıtlı) isimli askeri personel ile ardışık olarak arandığı tespit edilmiştir.Sanık Burhan Bakaç'ın ayrıntısı dosya içeriğinde yer alan inceleme ve tespit tutanağı kapsamında belirlenen 7 farklı ankesörlü hattan 15 kez aramasının bulunduğu belirlenmiştir. Günümüzde cep telefonunun okul çağına giden çocuklar dahil olmak üzere hemen hemen herkesçe yaygın şekilde kullanıldığı bilinen bir hakikat iken, ücretli arama yapılan sabit bir hattan arka arkaya subayların aranması başlı başına aramaların subay sorumlularınca yapıldığını ortaya koymaktadır. Soruşturma ve kovuşturma kapsamında savunması alınan birçok subay ve astsubay mahrem imamları ile bu şekilde iletişim kurduklarını etkin pişmanlık hükümlerinden yararlanma talebiyle verdikleri beyanlarında açıklamışlardır. Sanığı arayan kişinin de kendisinden sorumlu mahrem imam olduğunda şüphe bulunmamaktadır. Sanık savunmasında kendisini arayan kişiyi hatırlamadığını beyan etmiştir. Sanığın ankesörlü hatlardan ardışık ve tekil aramalarından bir kısmı mesai saati içinde, bir kısmı ise mesai saatleri bittikten çok sonraki bir saat olup Sanık arandıktan hemen önce veya sonra yine hakkında soruşturma yapılan bir başka askeri personelin aranması bir tesadüf olarak izah edilmez. Kaldı ki 2015 tarihinde sanığın şifreli olarak arandığı da sabittir....Tanık [S.] Mahkememiz huzurunda, sanıkla birlikte 2007 - 2008 yıllarında 6-7 ay örgüt evine ders çalışmaya gittiklerini, evde ders çalışma dışında örgüt liderinin kitapların okuma cd izleme gibi faaliyetlerinin de olduğunu, kendilerini askeri sınavlara yönlendirdiklerini beyan etmiş olup tanık beyanı hükme esas delillerden biri olarak değerlendirilmiştir. " Anılan hükme yönelik istinaf başvurusu Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi  Ceza Dairesince (Bölge Adliye Mahkemesi) 12/3/2019 tarihinde esastan reddedilmiştir.  (Kapatılan) Yargıtay  Ceza Dairesi, Bölge Adliye Mahkemesi kararının temyiz edilmesi üzerine mahkûmiyet hükmüne yönelik olarak verilen istinaf başvurusunun esastan reddi kararını 5/12/2019 tarihinde onamıştır. Kararın gerekçesinin ilgili kısmı şöyledir:"Sanığın kendi adına kayıtlı ve kullanımında olan 0536 ... 86 GSM nolu hattının; Batman ilinde bulunan [K.] isimli market/büfeye ait 0488 ... 38 numaralı sabit hat ile [Ş.] isimli market/büfeye ait 0488 ... 39 numaralı sabit hattan 2015 tarihinde dört kez aranarak 42 ve 32 saniye, [Ş.K.] isimli market/büfeye ait 0488 ... 28 numaralı sabit hattan 2015 tarihinde [F.E.] (Astsubay) isimli askeri personelle bir kez 36 saniye,[Ş.K.] İsimli market/büfeye ait 0488 ... 28 numaralı sabit hattan 2015 tarihinde [Ö.](Astsubay) ve [A.K.] (Astsubay) isimli askeri personeller ile toplam bir kez olmak üzere 24 saniye, [K.] isimli market/büfeye ait 0488 ... 38 numaralı sabit hattan 2016 tarihinde[A.G.] (GSM hattı eşi [Ü.G.] adına kayıtlı) isimli askeri personel ile toplam bir kez olmak üzere 27 saniyelik görüşmeler gerçekleştirildiği, görüşmelerin mesai saati bitimi ya da mesai saati bitimine çok yakın zamanlarda yapıldığı,[K.] isimli market/büfe ile [Ş.] isimli market/büfeden 2015 tarihinde yapılan aramalar arasında; kullanımında olan GSM hatlarından 0538 ... 02 numaralı GSM hattının son iki hanesinin iki rakam arttırılarak, 0536 ... 86 numaralı GSM hattının ise sekizinci hanesinin sekiz rakam arttırılmak suretiyle aranmak suretiyle şifreleme gerçekleştirildiği,Ayrıca sanığın kendi adına kayıtlı ve kullanımında olan 0536 ... 86 GSM nolu hattının Batman İl Merkezinde bulunan ' 0488 ... 28, 0488 ... 31, 0488 ... 65, 0488 ... 39' numaralı ücret karşılığı kullanıma sunulan (4) ayrı sabit hatlı telefondan, (2015 - 2016) tarihleri arasında toplam (10) kez tekil olarak arandığı,Tespit edilmiştir.Sanık, aşamalarda alınan savunmalarında, söz konusu aramalara ilişkin makul bir açıklama getirememiştir.Tüm bu açıklamalar karşısında dosya kapsamında somut olay irdelendiğinde;Hukuka uygun olarak elde edilen (HTS) kayıtlarının incelenmesinde, 'sanığın kendi adına kayıtlı ve kullanımında olan .. 86 GSM nolu hattının Batman İl Merkezinde bulunan ücret karşılığı kullanıma sunulan farklı farklı sabit hatlı telefonlardan, (2015 - 2016) tarihleri arasında toplam dört ardışık ve on kez tekil olarak arandığının', anlaşılması karşısında, arama sayısı, aramaların ardışık ve periyodik olması, aramaların gerçekleştirildiği zaman, konuşma süreleri, sanığın farklı sabit hatlardan aranması, aramada şifreleme yönteminin kullanılması, aranmaların makul görünmemesi nazara alındığında, sanığın örgütün iletişim metotlarından olan 'ankesörlü/sabit hatlardan aranma’ gizli iletişim sistemine dahil olduğu, yine yargılamada tanık olarak dinlenen [S.nin] beyanlarında 'sanıkla, 2007 yılı sonu 2008 başlarında 6-7 ay İstanbul'da aynı örgüt evinde ders çalışmak için bulunduğumuz zaman tanıştık. Sonrasında hemşerim olduğunu öğrendim. Nadiren de Fetullah Gülen kitapları okutulur veya CD’leri izletilirdi. Sanık ile 1-2 ay kadar aynı grupta bulunduk. Bizleri bu sınavlara yönlendirmeleri oldu ancak benim öncesinden de amacım askeri okullardı. Sanığın örgüt tarafından bu sınavlara teşvik edildiğine bizzat şahit değilim' söylemleri de dikkate alındığında, mahkemenin sanığın örgüt üyesi olduğuna ilişkin kabulünde bir isabetsizlik olmadığı... [anlaşılmıştır.]"  Başvurucu, nihai kararı 6/3/2020 tarihinde öğrendikten sonra 16/3/2020 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur. 2020/21575 numaralı başvuru dosyasının kişi yönünden hukuki irtibat nedeniyle 2020/9776 numaralı başvuru dosyası ile birleştirilmesine, incelemenin 2020/9776 numaralı başvuru dosyası üzerinden yürütülmesine karar verilmiştir. Komisyon adil yargılanma hakkı dışındaki şikâyetlerin kabul edilemez olduğuna, anılan hakka ilişkin şikâyetin kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar vermiştir.