Haklar: Adil yargılanma hakkı (Medeni Hak ve Yükümlülükler)

Başvuru, güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz sonuçlandığı gerekçesiyle sağlık memuru görevine başlatılmama işlemine karşı açılan iptal davasında davanın sonucuna etkili iddianın kararda karşılanmaması nedeniyle gerekçeli karar hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.  Başvuru 8/1/2020 tarihinde yapılmıştır. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına gönderilmiştir.  Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir: 1/1/1994 doğumlu olan başvurucu 2017 yılında girmiş olduğu Kamu Personeli Seçme Sınavı sonucuna göre Sağlık Bakanlığına sözleşmeli personel olarak olarak yerleştirilmiştir. Başvurucu hakkında 3/10/2016 tarihli ve 676 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin (676 sayılı KHK)  maddesiyle 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun  maddesinin birinci fıkrasının (A) bendine eklenen (8) numaralı alt bent uyarınca güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yaptırılmıştır. Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz sonuçlanması nedeniyle başvurucunun göreve ataması gerçekleştirilmemiştir. Başvurucu söz konusu işlemin iptali istemiyle 28/2/2018 tarihinde dava açmıştır. Dava dilekçesinde, hakkında herhangi bir ceza soruşturması yürütülmediği gibi mahkûmiyet kararı da bulunmadığını ifade etmiştir. Güvenlik soruşturmasının olumsuz sonuçlanmasını gerektiren bir durum olmaması nedeniyle işlemin iptal edilmesi gerektiğini belirtmiştir. Ankara  İdare Mahkemesi (Mahkeme) 13/2/2019 tarihinde davayı reddetmiştir. Kararın gerekçesinin ilgili kısmı şöyledir:"Olayda; davacı hakkında yapılan güvenlik soruşturması sonucunda tespit edilen hususlar incelenerek, güvenlik soruşturmasının olumsuz olarak değerlendirildiği görüldüğünden, Mahkememizce yapılan incelemede, bu hususun davalı idareye haklı bir gerekçe teşkil ettiği anlaşılmıştır.Bu durumda; dosyada bulunan bilgi ve belgelerle, güvenlik soruşturması sonucunda tespit edilen hususlar birlikte değerlendirildiğinde, elde edilen bilgilerin davacının güvenlik soruşturmasının olumsuz olarak değerlendirilmesi için yeterli olduğu görüldüğünden, davacının güvenlik soruşturmasının olumsuz neticelenmesi üzerine, bu kadroya atanmamasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmamaktadır." Başvurucu karara karşı 14/3/2019 tarihinde istinaf yoluna başvurmuştur. Başvuru dilekçesinde, hakkında bulunan istihbari notun değerlendirilmesi neticesinde davasının reddedildiğini ifade ettikten sonra istihbarat notunda kendisinin terör örgütü ile ilgisi olan bir etkinlikte bulunduğunun yazıldığını belirtmiştir. Etkinliğin ne olduğu ve etkinliğe ne zaman katıldığının belirtilmediğini söylemiştir. Böyle bir istihbarat bilgisinin hukuki bir değeri olmadığı gibi istihbari bir değeri de bulunmadığını vurgulayarak Mahkeme kararının bozulmasına ve davanın reddedilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Ankara Bölge İdare Mahkemesi  İdari Dava Dairesi (Bölge İdare Mahkemesi) 28/11/2019 tarihinde istinaf talebini kesin olarak reddetmiştir. Nihai karar başvurucuya 29/12/2019 tarihinde tebliğ edilmiştir. Başvurucu 8/1/2020 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.  657 sayılı Kanun’un  maddesinin birinci fıkrasının birinci cümlesi şöyledir:"Devlet memurları, Türkiye Cumhuriyeti Anayasasına ve kanunlarına sadakatla bağlı kalmak ve milletin hizmetinde Türkiye Cumhuriyeti kanunlarını sadakatla uygulamak zorundadırlar" 657 sayılı Kanun’un  maddesi şöyledir:"Devlet memurluğuna alınacaklarda aşağıdaki genel ve özel şartlar aranır.A) Genel şartlar: Türk Vatandaşı olmak, Bu Kanunun 40 ncı maddesindeki yaş şartlarını taşımak, Bu Kanunun 41 nci maddesindeki öğrenim şartlarını taşımak, Kamu haklarından mahrum bulunmamak, Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile; kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına ya da affa uğramış olsa bile devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, (…) zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık suçlarından mahkûm olmamak. Askerlik durumu itibariyle;a) Askerlikle ilgisi bulunmamak,b) Askerlik çağına gelmemiş bulunmak,c) Askerlik çağına gelmiş ise muvazzaf askerlik hizmetini yapmış yahut ertelenmiş veyayedek sınıfa geçirilmiş olmak, 53 üncü madde hükümleri saklı kalmak kaydı ile görevini devamlı yapmasına engelolabilecek (…) akıl hastalığı (…) bulunmamak. [Anayasa Mahkemesinin 24/7/2019 tarihli ve E.:2018/73; K.:2019/65 sayılı Kararı ile iptal edilmiştir]B) Özel şartlar: Hizmet göreceği sınıf için 36 ve 41 nci maddelerde belirtilen öğretim ve eğitim kurumlarının birinden diploma almış olmak, Kurumların özel kanun veya diğer mevzuatında aranan şartları taşımak." 676 sayılı KHK'nın  maddesiyle 657 sayılı Kanun’un  maddesinin birinci fıkrasının (A) bendine eklenen ve Anayasa Mahkemesinin 24/7/2019 tarihli ve E.2018/73, K.2019/65 sayılı kararıyla iptal edilen (8) numaralı alt bent şöyledir:"Güvenlik soruşturması ve/veya arşiv araştırması yapılmış olmak."