Haklar: Adil yargılanma hakkı (Medeni Hak ve Yükümlülükler)

Başvuru, güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz sonuçlandığı gerekçesiyle adli tıp uzmanı görevine başlatılmama işlemine karşı açılan iptal davasında davanın sonucuna etkili iddianın kararda karşılanmaması nedeniyle gerekçeli karar hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir  Başvuru 7/8/2019 tarihinde yapılmıştır. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık görüşünü bildirmiştir. Başvurucu Bakanlık görüşüne karşı beyanda bulunmamıştır.  Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir: Başvurucu, Sivas Cumhuriyet Hastanesinde adli tıp uzmanı olarak araştırma görevlisi kadrosunda görev yapmaktayken Sağlık Bakanlığınca yapılan  Dönem Devlet Hizmeti Yükümlülüğü Kurası'na katılarak Van Adli Tıp Şube Müdürlüğüne atanmaya hak kazanmıştır. Başvurucu hakkında 3/10/2016 tarihli ve 676 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin (676 sayılı KHK)  maddesiyle 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun  maddesinin birinci fıkrasının (A) bendine eklenen (8) numaralı alt bent uyarınca güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yaptırılmıştır. Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz sonuçlanması nedeniyle Adli Tıp Kurumu Başkanlığınca 30/7/2018 tarihinde başvurucunun atanmamasına yönelik işlem tesis edilmiştir. Başvurucu söz konusu işlemin iptali istemiyle 7/9/2018 tarihinde dava açmıştır. Dava dilekçesinde başvurucu; güvenlik soruşturmasında tespit edilen hususlara ilişkin olarak herhangi bir şey öğrenememekten yakınmış, hakkında açılan herhangi bir soruşturma ya da kovuşturma bulunmamasına rağmen atamasının gerçekleştirilmemesinden şikâyet etmiştir. Sivas İdare Mahkemesi (Mahkeme) 15/1/2019 tarihinde davayı reddetmiştir. Kararın gerekçesinin ilgili kısmı şöyledir:"Uyuşmazlıkta, dava konusu işlemin, davacı hakkında yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucunda davacının abisinin FETÖ/PDY terör örgütü ile irtibat ve iltisağı bulunduğu gerekçesiyle tesis edildiği anlaşılmış olup, dava dosyasında bulunan bilgi ve belgeler ile yukarıda yer alan mevzuatın birlikte değerlendirilmesinden; davalı idarece yapılan araştırmalar, davacının yürüteceği kamu görevinin mahiyeti ve hassasiyeti dikkate alındığında, davalı idarenin davacıyı istihdam etmek konusunda çok yönlü değerlendirme hakkına sahip olmasının doğal sonucu olarak takdir yetkisine sahip olduğu, son derece önemli ve stratejik bir kamu görevinin sağlıklı yürütümünün gerektirdiği hassasiyet kapsamında davalı idarenin sahip olduğu takdir yetkisi çerçevesinde tesis edilen dava konusu işlemde, takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırı olarak kullanıldığı yönünde somut bilgi ve belge bulunmadığı anlaşılmakla tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır." Başvurucu karara karşı 15/2/2019 tarihinde istinaf yoluna başvurmuştur. İstinaf dilekçesinde, ağabeyi hakkında yapılan tespit nedeniyle atamasının gerçekleştirilmemesine bağlı olarak cezaların şahsiliği ilkesinin ihlal edildiğini ileri sürmüştür. Hakkında açılan herhangi bir soruşturma ya da kovuşturma bulunmamasına rağmen haksız bir şekilde atamasının gerçekleştirilmediğini belirtmiştir. Kurum değişikliği yapılanların güvenlik soruşturmasına tabi olmadığını, bu nedene dayanarak atamasının gerçekleştirilmesinin önüne geçilemeyeceğini ifade etmiştir. Ankara Bölge İdare Mahkemesi  İdari Dava Dairesi (Bölge İdare Mahkemesi) 23/5/2019 tarihinde istinaf talebini kesin olarak reddetmiştir. Nihai karar başvurucuya 30/7/2019 tarihinde tebliğ edilmiştir. Başvurucu 7/8/2019 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.  657 sayılı Kanun’un  maddesinin birinci fıkrasının birinci cümlesi şöyledir:"Devlet memurları, Türkiye Cumhuriyeti Anayasasına ve kanunlarına sadakatla bağlı kalmak ve milletin hizmetinde Türkiye Cumhuriyeti kanunlarını sadakatla uygulamak zorundadırlar" 657 sayılı Kanun’un  maddesi şöyledir:"Devlet memurluğuna alınacaklarda aşağıdaki genel ve özel şartlar aranır.A) Genel şartlar: Türk Vatandaşı olmak, Bu Kanunun 40 ncı maddesindeki yaş şartlarını taşımak, Bu Kanunun 41 nci maddesindeki öğrenim şartlarını taşımak, Kamu haklarından mahrum bulunmamak, Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile; kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına ya da affa uğramış olsa bile devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, (…) zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık suçlarından mahkûm olmamak. Askerlik durumu itibariyle;a) Askerlikle ilgisi bulunmamak,b) Askerlik çağına gelmemiş bulunmak,c) Askerlik çağına gelmiş ise muvazzaf askerlik hizmetini yapmış yahut ertelenmiş veyayedek sınıfa geçirilmiş olmak, 53 üncü madde hükümleri saklı kalmak kaydı ile görevini devamlı yapmasına engelolabilecek (…) akıl hastalığı (…) bulunmamak. [Anayasa Mahkemesinin 24/7/2019 tarihli ve E.2018/73; K.2019/65 sayılı Kararı ile iptal edilmiştir]B) Özel şartlar: Hizmet göreceği sınıf için 36 ve 41 nci maddelerde belirtilen öğretim ve eğitim kurumlarının birinden diploma almış olmak, Kurumların özel kanun veya diğer mevzuatında aranan şartları taşımak." 676 sayılı KHK'nın  maddesiyle 657 sayılı Kanun’un  maddesinin birinci fıkrasının (A) bendine eklenen ve Anayasa Mahkemesinin 24/7/2019 tarihli ve E.2018/73, K.2019/65 sayılı kararıyla iptal edilen (8) numaralı alt bent şöyledir:"Güvenlik soruşturması ve/veya arşiv araştırması yapılmış olmak."