Haklar: Yaşam hakkı-Kötü muamele yasağı

Başvuru; yakının zorla kaçırılması ile ilgili olarak yetkili makamların kişiyi bulma yükümlülüğünü yerine getirmemesi ve bu durumun yol açtığı acı ve elem nedeniyle kötü muamele yasağının, yakının kaçırılarak özgürlüğünün elinden alınması nedeniyle de kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir. Başvurucular 19/2/2019 tarihinde kamu görevlileri tarafından kaçırıldığını iddia ettikleri Y.nin yakınlarıdır.  Ankara Cumhuriyet Başsavcılığınca (Başsavcılık) Fetullahçı Terör Örgütü/Paralel Devlet Yapılanması (FETÖ/PDY) üyeliği isnadıyla başlatılan soruşturma kapsamında 9/10/2018 tarihinde tutuklanan Y. hakkında yürütülen soruşturma neticesinde Y.nin silahlı terör örgütüne üye olma suçundan cezalandırılması istemiyle Ankara  Ağır Ceza Mahkemesinde kamu davası açılmıştır. Anılan Mahkemece yapılan yargılama neticesinde 8/1/2019 tarihinde Y.nin silahlı terör örgütü üyesi olma suçundan 6 yıl 3 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına ve tahliyesine karar verilmiştir. Karar, istinaf istemi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince bozulmuştur. Başsavcılık tarafından silahlı terör örgütü kurma veya yönetme, devletin gizli kalması gereken bilgilerini siyasal casusluk amacıyla temin etme isnadıyla yürütülen soruşturma kapsamında başvurucuların yakını Y.nin 26/10/2019 tarihinde tutuklanmasına karar verilmiştir. Başsavcılıkça isnat olunan suçlardan yürütülen soruşturma neticesinde Ankara  Ağır Ceza Mahkemesinde açılan kamu davasında 4/6/2020 tarihinde yapılan ilk duruşmada Y. tahliye edilmiştir. Anılan Mahkeme dava dosyasının Ankara  Ağır Ceza Mahkemesinin dosyası ile birleştirilmesine, Y.nin silahlı terör örgütü üyesi olma suçundan 1 yıl 10 ay 15 gün hapis cezası ile cezalandırılarak hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına, siyasi veya askerî casusluk suçundan 12 yıl 6 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına karar vermiştir.  Başvurucu Sümeyye Yılmaz 30/4/2019 tarihli başvuru formunda, 19/2/2019 tarihinde eşi Y.den Ankara'nın Yenimahalle ilçesindeki evinden ayrıldıktan sonra haber alınamadığını, işyerinden saat 05'te haber verilmesi üzerine polis karakoluna gittiğini, suç duyurusunda bulunduğunu, Y.nin evli ve bir çocuk babası olduğunu, özel bir sağlık kuruluşunda fizyoterapist olarak çalıştığını, silahlı örgüt üyesi olma eyleminden Ankara  Ağır Ceza Mahkemesinde açılan davada 8/1/2019 tarihinde 6 yıl 3 ay hapis cezası ile cezalandırılarak tahliye edildiğini belirtmiştir. Başvurucu, Y.nin FETÖ/PDY soruşturması geçirmesi sebebiyle siyasi sebeple hukuka aykırı olarak sorgulanmak amacıyla kaçırılarak alıkonulduğunu ifade etmiştir.  Başvurucu Sümeyye Yılmaz dışındaki başvurucular 2019/19434 numaralı başvuruda 13/6/2019 tarihli başvuru formunda Y.nin annesi, babası, kardeşi ve çocuğu olduklarını, Sümeyye Yılmaz'ın bireysel başvurusu ile aynı içerikte başvuru yaptıklarını belirtmiştir. Başsavcılık tarafından başvurucu Sümeyye Yılmaz'ın 20/2/2019 tarihli şikâyeti üzerine başlatılan soruşturma neticesinde 9/3/2019 tarihinde Y.nin kaçırıldığına veya zorla alıkonulduğuna dair herhangi bir delil bulunmadığı, bu yönde bir emareye rastlanması hâlinde her zaman soruşturma yapılabileceği gerekçesiyle kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmiştir. Anılan karara başvurucu Sümeyye Yılmaz'ın itiraz etmesi üzerine Ankara  Sulh Ceza Hâkimliği 30/4/2019 tarihinde, soruşturmanın tüm yönleriyle tamamlandıktan sonra müştekinin sunduğu CD'nin, olay yeri güvenlik kamera kayıtlarından kolluk vasıtası ile elde edilecek verilerin, cep telefonu sinyal bilgilerinin ve HTS kayıtlarının tespitinden sonra işlem yapılması gerektiği gerekçesiyle kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın kaldırılmasına kesin olarak karar vermiştir. Başsavcılık, kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilen soruşturmayı yeniden açmıştır. Başvurucuların yakını Y. 21/10/2019 tarihinde polis merkezine teslim olmuştur. Başsavcılık, devletin gizli kalması gereken bilgilerini siyasal veya askerî casusluk amacıyla temin etme suçu kapsamında yürütülen soruşturmada 25/10/2019 tarihinde Y.nin şüpheli sıfatıyla ifadesini almıştır. Y. ifadesinde eşi ve annesinin kaçırıldığı iddiasıyla yaptıkları başvuruya ilişkin okunan dilekçe içeriğini anladığını, kendi isteği ile teslim oluncaya kadar gaybubet evinde saklandığını belirtmiştir. Başsavcılık, yeniden yürüttüğü soruşturmada 4/3/2020 tarihinde kovuşturmaya yer olmadığına dair karar vermiştir. Kararda Y.nin hakkında yürütülen ceza soruşturması kapsamında çıkarılan yakalama emri üzerine 21/10/2019 tarihinde yakalandığı, Ankara  Sulh Ceza Hâkimliğince 26/10/2019 tarihinde tutuklanarak Sincan 1 No.lu F Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumuna alındığı, Y.nin örgüt terminolojisinde gaybubet evi olarak belirtilen hücre evlerinde saklandığı, bu hâliyle şikâyete konu olayda suç ve suç unsuru bulunmadığı gerekçesi açıklanmıştır. Başvurucu Sümeyye Yılmaz'ın kovuşturmaya yer olmadığına dair karara yaptığı itirazı Ankara  Sulh Ceza Hâkimliği, başvurucunun ihbar eden konumunda olduğu, olayın suçtan zarar göreni ve mağduru Y.nin karara itirazının bulunmadığı, başvurucunun karara itiraz yetkisinin olmadığı gerekçesiyle reddetmiştir.