Haklar: Yaşam hakkı-Kötü muamele yasağı

Başvuru, ceza infaz kurumunda hükümlü olan başvurucunun sağlık hizmetlerine erişim konusunda yaşadığı sorunlar nedeniyle kötü muamele yasağının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.  Başvuru 3/11/2017 tarihinde yapılmıştır. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur. Komisyonca oybirliği sağlanamaması sebebiyle başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.  Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık görüş bildirmiştir.  Başvurucu, Bakanlık görüşüne karşı beyanda bulunmuştur.   A. Genel Bilgiler Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ve Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) aracılığıyla erişilen bilgi ve belgeler çerçevesinde olaylar özetle şöyledir: Başvurucu Kırıkkale F Tipi Yüksek Güvenlikli Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda (İnfaz Kurumu) hükümlü olarak tutulmaktadır.  Başvurucunun kırılan kolundaki alçı 29/6/2017 tarihinde Kırıkkale Yüksek İhtisas Hastanesi Ortopedi Polikliniğinde çıkarılmıştır. Başvurucu bu işlem sonrasında kendisini muayene eden doktorun kolundaki hareket kısıtlılığının giderilmesi için Fizik Tedavi Bölümüne sevk edilmesini uygun gördüğünü söylediğini belirtmektedir. Başvurucuya göre doktor sevke ilişkin görüşünü bilgisayarlı tomografi raporunun altına yazıp imzalamıştır.  Başvurucu, fizik tedaviye sevkinin sağlanmaması ve İnfaz Kurumundaki revire götürülmemesi nedeniyle 8/9/2017 tarihinde Kırıkkale Cumhuriyet Başsavcılığına (Savcılık) suç duyurusunda bulunarakİnfaz Kurumunun yetkililerinden şikâyetçi olmuştur.B. Başvurucunun Şikâyetine İlişkin Soruşturma Süreci Başvurucu; şikâyet dilekçesinde özetle 25/5/2017 tarihinde işkenceyle kırılan kolundaki alçının 29/6/2017 tarihinde ortopedi uzmanı tarafından çıkarıldığını, sonrasında fizik tedaviye sevkinin gerektiğinin söylendiğini, sağlık dosyasında bu konuda rapor bulunduğunu, buna rağmen sevk işleminin gerçekleşmediğini, bu durumun sağlığı üzerinde olumsuz sonuçlar doğurduğunu, 11/7/2017 tarihinde İnfaz Kurumu revirinde muayene olduğunu, buradan ortopedi polikliniğine sevk edildiğini, 15/8/2017 tarihinde hastaneye sevk edildiğini fakat doktor bulunmadığı gerekçesiyle nakil aracından indirilmeden İnfaz Kurumuna geri getirildiğini, aradan geçen iki aya rağmen sevkin henüz yapılmadığını belirtmiştir. Başvurucu ayrıca 22-24/8/2017 ve 5-7/9/2017 tarihlerinde dört kez muayene olmak için dilekçe verdiğini fakat doktor olmaması nedeniyle revire götürülmediğini iddia etmiştir. Başvurucu, sağlık hizmetlerinden yararlanamaması nedeniyle şikâyetçi olmuştur. İnfaz Kurumu, başvurucunun şikâyet dilekçesini19/9/2017 tarihinde Savcılığa göndermiştir. İnfaz Kurumu dilekçeyi gönderdiği üst yazıda başvurucunun iddiaları konusunda açıklama da yapmıştır. Yazı ekinde 8/9/2017 tarihli İnfaz Kurumu Müdürlüğünün yazısı bulunmaktadır. Söz konusu yazıda başvurucunun kısa sürede İhtisas Hastanesine sevkinin sağlanması istenmiştir. Savcılık 21/9/2017 tarihinde bir araştırma yapmaksızın başvurucunun şikâyeti konusunda kovuşturmaya yer olmadığına karar vermiştir. Kararın ilgili kısmı şu şekildedir:"Yukarıda açık kimlik bilgileri yazılı müşteki Cumhuriyet Başsavcılığımıza hitaben yazmış olduğu dilekçesi ile şikayetçi olmuş ise de;Kırıkkale F Tipi Yüksek Güvenlikli Kapalı Ceza İnfaz Kurumu Müdürlüğü'nün konuya ilişkin olarak vermiş olduğu cevabi yazıda;...- 07/06/2017 tarihinde Kırıkkale Yüksek İhtisas Hastanesi Ortopedi Polikliniğinde yapılan muayenesi sonucu kati rapor düzenlenmesi hususunda hükümlüye BT boyun extremite tetkiki için 19/06/2017 günü saat 30'a randevu verildiği, randevu tarihinde hastaneye sevkinin sağlanarak gerekli tetkiklerin yapıldığı ve kati rapor düzenlenmesi için tekrar Kırıkkale Yüksek İhtisas Hastanesi'ne sevkinin uygun görüldüğü,- 29/06/2017 tarihinde kati rapor düzenlenmesi için Kırıkkale Yüksek İhtisas Hastanesi Ortopedi Polikliniğine sevkinin sağlandığı, Hastanenin 29/06/2017 tarihli ve 72549134/19240 sayılı kati raporunda "Ulna koronoid proceste kırık kaynamış. Kırığın hayati fonksiyonlarına etkisi 3 (üç) derecedir. Hayati tehlike geçirmemiştir. Basit tıbbi müdahale ile düzelmez" şeklinde rapor düzenlendiği tespit edilmiştir. Hükümlü her ne kadar doktor tarafından Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Polikliniğine sevk edildiğini ancak sevk işleminin yapılmadığını iddia etmekte ise de; Adı geçenin Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon (FTR) Polikliniğine sevk edildiğine dair kurumumuzda herhangi bir belge ve kayıt bulunmamakla birlikte adı geçenin 04/08/2017 tarihli dilekçesi ile FTR Polikliniğine sevk edildiğine dair evrağı Kırıkkale Yüksek İhtisas Hastanesinden talep ettiği, Kırıkkale Yüksek İhtisas Hastanesinin bila tarihli İnceleme Değerlendirme Raporunda Ortopedi Polikliniğinde tüm tedavisinin yapıldığı ve gerekli önerilerin evrak üzerinde belirtildiği, hükümlünün tekrar sevk işlemi yapılarak FTR Polikliniğine sevk edildiği takdirde gerekli muayene, tahlil ve tetkiklerin yapılacağı bildirilmiş olup adı geçenin sevkine ilişkin gerekli işlemler başlatılmış olup Kırıkkale İl Merkez Jandarma Komutanlığınca hastane sevkinin sağlanması beklenmektedir.-11/07/2017 tarihinde Kurum Tabipliğince Kırıkkale Yüksek İhtisas Hastanesi Ortopedi Polikliniğine sevk edildiğini, 15/08/2017 tarihinde sevkin gerçekleştirildiği ancak görevli doktorun olmaması nedeniyle muayene yaptırılmadan getirildiği ile ilgili olarak;Adı geçenin rahatsızlığına istinaden 11/07/2017 tarihinde Kurum Tabipliğince yapılan muayenesi neticesinde Kırıkkale Yüksek İhtisas Hastanesi Ortopedi Polikliniğine sevk edildiği, hükümlünün 15/08/2017 tarihinde sevkinin gerçekleştirildiği ancak görevli doktorun olmaması nedeniyle muayenesinin yaptırılamadığı sevkte görevli Sağlık Memuru tarafından bildirilmiş olup adı geçenin tekrar hastane sevkinin gerçekleştirilmesi için 16/08/2017 tarihli ve 2017/2211 sayılı yazımız ile sevki gerçekleştirmekle görevli Kırıkkale İl Merkez Jandarma Komutanlığı'na bildirilmiş olup sevkinin sağlanması beklenmektedir.22/08/2017, 24/08/2017, 05/09/2017, 07/09/2017 tarihlerinde revir dilekçesi verdiği ancak 4 ayrı dilekçesine istinaden revire çıkamadığı ile ilgili olarak;22/08/2017 ve 05/09/2017 tarihlerinde kurumumuzda görevli doktor bulunmadığından belirtilen tarihlerde kurumumuzda muayene yapılmadığı, 24/08/2017 ve 07/09/2017 tarihlerinde Kurum Tabipliğinde muayene olacak hükümlü ve tutukluların sayısının fazla olması sebebiyle bir kısım hükümlü ve tutuklunun muayene olamadığı ayrıca 10 günlük bayram tatili olduğu, bu nedenlerle gecikme yaşandığı adı geçenin Kurum Tabipliğince muayene edilerek ilaç reçete edildiği anlaşılmış olup reçete ekte sunulmuştur....Konuya ilişkin yapılan araştırmada aynı müşteki ve aynı konu ile ilgili olarak Cumhuriyet Başsavcılığımızın 2017/6616 sayılı dosyasında soruşturma yürütüldüğü, yapılan soruşturma sonucunda 21/06/2017 tarihinde Kovuşturmaya Yer Olmadığına Dair Karar verildiği, karara müşteki tarafından itiraz edilmiş ise de Kırıkkale Sulh Ceza Hakimliğince yapılan itirazın da reddedildiği dosya kapsamından anlaşılmıştır.Açıklanan nedenlere mükerrer kayıt olan iş bu soruşturma dosyası hakkında kamu adına KOVUŞTURMAYA YER OLMADIĞINA...[karar verildi.] Savcılık kararına karşı itirazında başvurucu, şikâyet dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrarlamıştır. Ayrıca İhtisas Hastanesinin inceleme ve değerlendirme raporundaki ifadelerin fizik tedavi hizmeti alması gerektiği hususunun belgeli olduğunu açıkça ortaya koyduğunu fakat Savcılığın bu belgeyi araştırmadan bir karar verdiğini ileri sürmüştür. Başvurucunun itirazı Kırıkkale Sulh Ceza Hâkimliğinin 12/10/2017 tarihli kararıyla reddedilmiştir. Başvurucu 3/11/2017 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur. Başvurucunun 2017/32051 Numaralı Bireysel Başvuru Dosyası Başvurucunun 17/8/2017 tarihli başvuru dosyasında İkinci Bölüm tarafından3/11/2020 tarihinde kamu görevlilerinin müdahalesi neticesinde kolunun kırıldığı sonucuna ulaşılarak eziyet yasağının maddi ve usul boyutunun ihlal edildiğine karar verilmiş, fizik tedavi uygulanmadığına ilişkin şikâyet ise başvuru yollarının tüketilmediği gerekçesiyle kabul edilemez bulunmuştur.  13/12/2004 tarihli ve 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun'un ,  ve maddelerinin ilgili kısmı şöyledir:"Hükümlünün muayene ve tedavi istekleriMadde 71- (1) Hükümlü, beden ve ruh sağlığının korunması, hastalıklarının tanısı için muayene ve tedavi olanaklarından, tıbbî araçlardan yararlanma hakkına sahiptir. Bunun için hükümlü öncelikle kurum revirinde, mümkün olmaması hâlinde Devlet veya üniversite hastanelerinin mahkûm koğuşlarında tedavi ettirilir.Hükümlünün muayene ve tedavisiMadde 78- (1) Kurumun sağlık koşullarının düzenlenmesi, hükümlünün acil veya olağan muayene ve tedavisi kurumun hekimi tarafından yapılır. Genel veya hastalık nedeniyle yapılan tüm muayene ve tedavi sonuçları, sağlık izleme kartına işlenir ve dosyasında saklanır.  (2) Sağlık Bakanlığı ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile üniversitelerin sağlık kuruluşları, hükümlülerin tedavileri bakımından gerekli yardımları yapmakla görevlidirler.Hastaneye sevk Madde 80- (1) Hükümlünün sağlık nedeniyle hastaneye sevkine gerek duyulduğunda durum, kurum hekimi tarafından derhâl bir raporla ceza infaz kurumu yönetimine bildirilir." 16/5/2001 tarihli ve 4675 sayılı İnfaz Hâkimliği Kanunu’nun "İnfaz hâkimliklerinin görevleri" kenar başlıklı  maddesi olay tarihinde şöyledir:" Hükümlü ve tutukluların ceza infaz kurumları ve tutukevlerine kabul edilmeleri, yerleştirilmeleri, barındırılmaları, ısıtılmaları ve giydirilmeleri, beslenmeleri, temizliklerinin sağlanması, bedensel ve ruhsal sağlıklarının korunması amacıyla muayene ve tedavilerinin yaptırılması, dışarıyla ilişkileri, çalıştırılmaları gibi işlem veya faaliyetlere ilişkin şikâyetleri incelemek ve karara bağlamak. Hükümlülerin cezalarının infazı, müşahadeye tâbi tutulmaları, açık cezaevlerine ayrılmaları, izin, sevk, nakil ve tahliyeleri; tutukluların sevk ve tahliyeleri gibi işlem veya faaliyetlere ilişkin şikâyetleri incelemek ve karara bağlamak. Hükümlü ve tutuklular hakkında alınan disiplin tedbirleri ve verilen disiplin cezalarının kanun, tüzük veya yönetmelik hükümleri ile genelgelere aykırı olduğu iddiasıyla yapılan şikâyetleri incelemek ve karara bağlamak. Ceza infaz kurumları ve tutukevleri izleme kurullarının kendi yetki alanlarına giren ceza infaz kurumları ve tutukevlerindeki tespitleri ile ilgili olarak düzenleyip intikal ettirdikleri raporları inceleyerek, varsa şikâyet niteliğindeki konular hakkında karar vermek. Kanunlarla verilen diğer görevleri yapmak.Kanunlarda başka bir yargı merciine bırakılan konulara ilişkin hükümler saklıdır."