Haklar: Adil yargılanma hakkı (Medeni Hak ve Yükümlülükler)

Başvuru, belediye başkan yardımcısı olarak görev yaparken uzman kadrosuna atanması sonucunda özlük haklarında kayıplar oluşması nedeniyle mülkiyet hakkının ve işlemin iptali için açılan davanın emsal kararlara aykırı olarak reddedilmesi nedeniyle adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.  Başvuru 13/3/2018 tarihinde yapılmıştır. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.  Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına gönderilmiştir.    Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir: Başvurucu 1961 doğumlu olup Antalya'da ikamet etmektedir. Başvurucu 6/12/1985 tarihinde memuriyete başlamıştır. Başvurucu, Side Belediyesinde belediye başkan yardımcısı olarak görev yapmakta iken 12/11/2012 tarihli ve 6360 sayılı On Dört İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Yedi İlçe Kurulması ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun kapsamında Manavgat Belediye Başkanlığına (Belediye) başkan yardımcısı unvanı ile atanmıştır.  Başvurucu, Belediyede başkan yardımcısı görevinden 4/11/2015 tarihinde uzman kadrosuna kazanılmış hak aylığı derecesi ile atanmıştır. Belediye, işlemin hukuki dayanağı olarak 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun  maddesi ile 4/7/2009 tarihli ve 27278 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan mülga Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik'in (Yönetmelik)  maddesinin (c) bendini göstermiştir. Başvurucu 6/11/2015 tarihinde uzman kadrosuna atanmasına ilişkin işlemin iptali için dava açmıştır. Başvurucu dava dilekçesinde; başkan yardımcılığı ile uzman kadrosu arasında görev ve unvan eşitliği olmadığını, kazanılmış özlük haklarının elinden alındığını ve cezalandırmak amacıyla kamu yararına aykırı bir şekilde keyfî olarak uzman kadrosuna atandığını iddia etmiştir. Antalya  İdare Mahkemesi (Mahkeme) 23/2/2017 tarihinde davayı reddetmiştir. Mahkeme kararın gerekçesinde; atama konusunda takdir yetkisine sahip olan Belediyenin mevcut başkan yardımcılarının sayısını, öğrenim durumlarını ve ihtiyaç durumunu değerlendirerek atama işlemini gerçekleştirdiğini ifade etmiştir. Mahkeme, Belediyenin başvurucu dışında iki tane daha işletme fakültesi mezunu bulunduğunu dikkate aldığını ve başvurucuyu eş değer bir kadroya atadığını belirtmiştir. Mahkeme, atama işleminde kamu yararı ile hizmet gerekleri bakımından hukuka aykırılık bulunmadığını açıklamıştır. Başvurucu 11/7/2017 tarihinde Mahkeme kararına karşı istinaf başvurusunda bulunmuştur. Başvurucu istinaf dilekçesinde; atandığı uzman kadronun eş değer bir kadro olmadığını, cezalandırılma amacıyla atama işleminin gerçekleştirildiğini, maaşının azaldığını ve Mahkeme kararının emsal kararlara aykırı olduğunu ileri sürmüştür. Konya Bölge İdare Mahkemesi  İdari Dava Dairesi 26/12/2017 tarihinde Mahkeme kararında hukuka aykırılık bulunmadığını belirterek istinaf başvurusunu kesin olmak üzere reddetmiştir. Nihai karar 27/2/2018 tarihinde başvurucuya tebliğ edilmiştir. Başvurucu 13/3/2018 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur. A. İlgili Mevzuat  657 sayılı Kanun'un "Memurların kurumlarınca görevlerinin ve yerlerinin değiştirilmesi" kenar başlıklı  maddesi şöyledir:"Kurumlar, görev ve unvan eşitliği gözetmeden kazanılmış hak aylık dereceleriyle memurları bulundukları kadro derecelerine eşit veya 68 inci maddedeki esaslar çerçevesinde daha üst, kurum içinde aynı veya başka yerlerdeki diğer kadrolara naklen atayabilirler.Memurlar istekleri ile, kurumlarında kazanılmış hak derecelerinin en çok üç derece altında aynı veya başka yerlerdeki kadrolara atanabilirler. Aşağı dereceye atananların 68 inci maddede yazılı süre kaydı aranmaksızın eski derecelerine tekrar atanmaları mümkündür.Kazanılmış hak derecelerinden aşağı derecelere atananların aylık derece ve kademeleri genel hükümlere göre tespit edilmekle beraber, atandıkları bu derecelerde geçirdikleri süreler (kesenek ve karşılık farklarının kendileri tarafından her ay T. Emekli Sandığına gönderilmesini kabul etmeleri şartiyle) emeklilik yönünden eski derecelerinde değerlendirilir." Yönetmelik'in "Görevde yükselme ve unvan değişikliğine tabi kadrolar" kenar başlıklı  maddesinin (1) numaralı fıkrasının (ç) bendi şöyledir:"Araştırma, planlama ve savunma hizmetleri grubu;1) Uzman," Yönetmelik'in "Hizmet grupları arasında geçişler" kenar başlıklı  maddesinin (1) numaralı fıkrasının (c) bendi şöyledir:"Bu Yönetmelik kapsamı dışında bulunan daha üst görevlerde, en az altı ay süreyle çalışmış olanlar, aranan şartları taşımaları kaydıyla, bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinde yer alan 'yönetim', 'araştırma, planlama ve savunma hizmetleri' hizmetleri gruplarında gösterilen kadrolara sınavsız atanabilir. Bu Yönetmelik kapsamındaki diğer kadrolara sınavsız atanmak için altı ay çalışmış olmak şartı aranmaz."B. Danıştay İçtihadı Danıştay Beşinci Dairesinin 7/12/2015 tarihli ve E.2015/1701, K.2015/9963 sayılı kararının ilgili kısmı şöyledir:"657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun  maddesinde, kurumların, görev ve unvan eşitliği gözetmeden kazanılmış hak aylık dereceleriyle memurları bulundukları kadro derecelerine eşit veya  maddedeki esaslar çerçevesinde daha üst, kurum içinde aynı veya başka yerlerdeki diğer kadrolara naklen atayabilecekleri öngörülmüştür.Anılan maddeyle İdarelere kamu görevlilerinin naklen atanmaları konusunda takdir yetkisi tanınmış ise de, bu yetkinin kullanımı kamu yararı ve hizmet gerekleriyle sınırlı olup, bu açıdan yargı denetimine tabi bulunduğu, İdare Hukuku'nun bilinen ilkelerindendir.Dosyanın incelenmesinden, davalı İdare bünyesinde 18/11/1997 tarihinde mühendis olarak göreve başlayan davacının, 10/07/2009 tarihinde belediye başkan yardımcısı olarak atandığı, dava konusu işlemle de belediye başkan yardımcılığı görevinden alınarak, Fen İşleri Müdürlüğüne uzman olarak atandığı; bunun üzerine, bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.Davacının belediye başkan yardımcılığı görevini gereği gibi yerine getiremediğine, mesleğinde başarısız olduğuna dair herhangi bir bilgi ve belge dosyaya sunulmadığından, görevinde başarısızlığı ya da yetersizliği ortaya konulmaksızın, sadece takdir yetkisi kapsamında tesis edildiği görülen dava konusu işlemde hukuka uyarlık, davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararında da hukuki isabet görülmemiştir." Danıştay Beşinci Dairesinin 10/12/2015 tarihli ve E.2015/532, K.2015/10337 sayılı kararının ilgili kısmı şöyledir:"Dava dosyasının incelenmesinden, davacının 1992 tarihinden itibaren S. Belediyesinde görev yaptığı, 2014 tarihinde Anadolu Üniversitesi Açık öğretim Fakültesi 2 yıl süreli Yönetim ve Organizasyon bölümünü bitirdiği, 2014 tarihinde Mali Hizmetler Müdürlüğünde tahsildar olarak görev yapmakta iken  dereceli başkan yardımcılığı görevine atamasının yapıldığı, dava konusu işlemle  dereceli uzman kadrosuna atanması üzerine de bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.Dava konusu işlem, davacının belediye başkan yardımcılığı görevine atanmasına ilişkin işlemin geri alınması niteliğinde olmadığından, belediye başkan yardımcılığı görevinden alınarak uzmanlık görevine atanmasını gerektirecek koşulların oluşup oluşmadığının değerlendirilmesi gerekmektedir.Davacının belediye başkan yardımcılığı görevini gereği gibi yerine getiremediği, mesleğinde başarısız olduğuna dair herhangi bir bilgi ve belge dosyaya sunulmadığından, görevinde başarısızlığı ya da yetersizliği ortaya konulmaksızın, salt takdir yetkisine dayanılarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık, davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet bulunmamaktadır."