Haklar: Yaşam hakkı-Kötü muamele yasağı

Başvuru, geçici askerlik görevinin ifası sırasında meydana gelen ölüm nedeniyle yaşam hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir. Başvurucunun oğlu O.E. Balıkesir'de bulunan askerî birliğin emrinde geçici askerlik görevini sürdürmekte iken 10/10/2019 tarihinde saat 00 sıralarında rutin olarak icra edilen tatbikat sırasında fenalaşarak olduğu yere yığılmış ve nakledildiği sağlık kurumunda yapılan müdahalelere rağmen hayatını kaybetmiştir. Olayın haber verildiği Balıkesir Cumhuriyet Başsavcılığı (Başsavcılık) jandarma ekiplerine tanıkların ifadesinin alınması, olay yeri incelemesi yapılması, kamera kayıtları dâhil tüm delillerin toplanması ve adli muayene raporu alınması için talimat vermiştir.  Sağlık kurumu tarafından düzenlenen genel adli muayene raporunda, 112 Acil ekipleri tarafından 45'te kardiyak arrest (kalp atımının durması) hâlde gelen hastaya 30-35 dakika kalp masajı yapıldığı, kalp masajına yanıt vermeyince 20'de exitus (ölüm) kabul edildiği belirtilmiştir. Jandarma ekipleri tarafından olay yerine gelinerek yapılan inceleme sonucu düzenlenen 10/10/2019 tarihli tutanakta, vakanın gerçekleştiği mevzide herhangi suça veya suç unsuruna ilişkin emareye rastlanmadığı belirtilmiştir. Ayrıca aynı tutanaktan tatbikatın yapıldığı alanı gören kamera kayıtlarının incelendiği anlaşılmıştır. Kamera kayıtlarının incelenmesi sonucu saat 11'de tatbikatın başlatıldığı, saat 14'te ani müdahale mangası olarak görevli altı personelin orta tempoda koşup nizamiye bölgesindeki mevzilere geldiği, mevzide bulunan O.E.nin üç dakika kadar ayakta durduktan sonra saat 17'de düştüğü, bunu fark eden diğer personelin O.E.nin yanına geldiği, lojmanlardan yardıma gelen bir kişinin hemşire H.B.Ç. olduğu, saat 31'de ambulansın birliğe giriş yaptığı, acil müdahalenin ardından saat 42'de ambulansın birlikten ayrıldığı tespit edilmiştir. 15/10/2019 tarihli olay yeri inceleme raporuna göre deliller toplanmış, olay yeri fotoğrafları çekilmiş, görüntü kaydı alınmıştır. O.A.nın teçhizat ve kıyafetleri üzerinde ateşli/ateşsiz silaha bağlı delinme, darp veya arbede izine rastlanmadığı tespit edilmiştir.  Ölü muayene/otopsi işlemleri yapılmış ve Adli Tıp Kurumu Balıkesir Şube Müdürlüğü ölüm sebebinin anlaşılması için tahkikat dosyasının Adli Tıp Kurumu  Adli Tıp İhtisas Dairesine gönderilmesine karar vermiştir. İhtisas Dairesi tarafından düzenlenen raporda; O.E.nin vücudunda herhangi bir uyuşturucu maddeye rastlanmadığı, aktif kronik bronşit tespit edildiği, iç ve dış muayenede ölüme neden olabilecek lezyon/yaralanma bulunmadığı belirtilerek ölümün otopside tanısı konulamayan ve önceden var olan (kalp/akciğer) hastalığı sonucu meydana geldiğinin kabulü gerektiği ifade edilmiştir.  Olaya tanık olan askerî personelin (er ve rütbeli) ifadesi alınmış, tanıklar ifadelerinde olayı yukarıda aktarılanlarla örtüşür şekilde anlatmış, O.E.nin herhangi bir kötü alışkanlığı veya hastalığı bulunduğu yönünde bir bilgilerinin olmadığını belirtmiştir.  Başsavcılık 11/5/2020 tarihinde kovuşturmaya yer olmadığına karar vermiş; gerekçede, mevcut deliller uyarınca olayın doğal olarak gerçekleştiğini, başkasının kastı ya da kusurunun olmadığını, bu bağlamda kovuşturma açmaya yetecek delil bulunmadığını ifade etmiştir. Takipsizlik kararına yönelik itiraz 7/8/2020 tarihinde reddedilmiştir.  Başvurucu, nihai kararı 22/8/2020 tarihinde öğrenmesinin ardından 18/9/2020 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.  Başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.