Haklar: Yaşam hakkı-Kötü muamele yasağı

Başvuru, kolluk görevlileri tarafından uygulanan fiziksel şiddet nedeniyle kötü muamele yasağının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.  Başvurucunun ailesi ile birlikte ikamet ettiği konuta, silahlı terör örgütü (PKK) mensuplarının barındığı yönündeki ihbar üzerine 14/7/2018 tarihinde arama yapılması amacıyla kolluk görevlileri tarafından operasyon düzenlenmiştir. Silahlı çatışmanın yaşandığı operasyon sırasında terör örgütü mensubu iki kişi ölü olarak ele geçirilmiş, bir polis memuru şehit olmuştur. Olay sonrası aile fertleri ile birlikte gözaltına alınan başvurucu, yapılan ceza yargılaması sonunda silahlı terör örgütüne üye olmaksızın, bilerek ve isteyerek yardım etme suçu ile kamu görevlisine hakaret suçundan hapis cezası ile cezalandırılmış ancak hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş, anne ve babası da benzer suçlardan mahkûm olmuştur. Hükümler istinaf incelemesindedir.  Olay tarihi itibarıyla 16 yaşında olan başvurucunun gözaltında tutulduğu dönemde hakkında düzenlenen 15/7/2018 tarihli tıbbi raporda; sol kolda kesi, sol omuzda yara izi, sağ boyunda, sağ el işaret parmağı birleşim yerinde ve sol kaş üzerinde kesi, sağ göğüs üzerinde lazerasyon (yırtılma izi), sırtta üç lazerasyon, oksipital (kafanın ense kısmı) bölgede kanama odağı tespit edildiği belirtilmiştir. Takip eden günlerde alınan tıbbi raporlarda ise yeni bir bulguya rastlanmadığı ifade edilmiştir. Başvurucu, arama ve gözaltına alma sırasında kendisine fiziksel şiddet uygulandığını belirterek 31/7/2018 tarihli dilekçe ile şikâyetçi olmuştur. Van Cumhuriyet Başsavcılığı (Başsavcılık) başvurucunun iddiaları ile ilgili olarak 31/10/2018 tarihinde öncelikle ilgili emniyet birimlerinden başvurucunun gözaltına alınma anına ve emniyet biriminde tutulduğu anlara ilişkin kamera kayıtlarını talep etmiş ancak ilgili makamlarca olay anında kayıt tutulmadığı, emniyet birimindeki kayıtların da silindiği bildirilmiştir. Başsavcılık 19/11/2018 tarihinde, söz konusu kötü muamele iddiasına ilişkin olarak 2/12/1999 tarihli ve 4483 sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanun uyarınca ön inceleme yaptırılmak suretiyle soruşturma izni sürecinin işletilmesini Van Valiliğinden (Valilik) talep etmiştir. Başsavcılık yazısında isnat edilen eylemin niteliğine dair hukuki bir değerlendirme ve saptamanın yapılmadığı anlaşılmıştır. Valilik tarafından hazırlanan 25/1/2019 tarihli kolluk görevlilerinin ifadelerine, başvurucu hakkında düzenlenen tıbbi rapora dayanan ve işkence/kötü muamele iddialarının değerlendirildiği ön inceleme raporunda yasal yollarla konuta giren kolluk görevlilerine başvurucunun mukavemet gösterdiği, kolluğun kademeli olarak zor kullandığı, başvurucunun basit tıbbi müdahale ile giderilecek şekilde vücudunda ufak tefek izlerin oluştuğu, kötü muamelenin söz konusu olmadığı belirtilmiştir. Valilik 29/1/2019 tarihli işlemi ile ön inceleme raporundaki tespitlere dayanarak soruşturma izni vermemiştir. Başvurucunun söz konusu karara yaptığı itiraz Erzurum Bölge İdare Mahkemesi  İdari Dava Dairesi tarafından 20/9/2019 tarihinde reddedilmiştir.  Başsavcılık 23/10/2019 tarihinde, soruşturma izni verilmemesi nedeniyle inceleme yapılmasına yer olmadığına karar vermiş ve başvurucunun söz konusu karara yaptığı itiraz Van  Sulh Ceza Hâkimliği tarafından 13/11/2019 tarihinde reddedilmiştir.  Başvurucu 22/11/2019 tarihinde nihai kararı öğrenmesinin ardından 19/12/2019 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.  Başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.