Haklar: Kişi özgürlüğü ve güvenliği hakkı

Başvuru, tutukluluğun makul süreyi aşması nedeniyle kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının; özel yetkili mahkemelerde yargılama yapılması nedeniyle kanuni hâkim ilkesinin ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.    Başvuru 6/1/2014 tarihinde yapılmıştır. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.  Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık, Anayasa Mahkemesinin önceki kararlarına ve bu kapsamda sunulan görüşlerine atfen başvuru hakkında görüş sunulmayacağını bildirmiştir.  Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ve Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) aracılığıyla erişilen bilgi ve belgeler çerçevesinde ilgili olaylar özetle şöyledir: Başvurucu İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığınca yürütülen bir soruşturma kapsamında 29/9/2008 tarihinde yasa dışı silahlı örgüte üye olma suçlamasıyla gözaltına alınmış ve İstanbul  Ağır Ceza Mahkemesinin 1/10/2008 tarihli kararıyla tutuklanmıştır. Bu tutukluluk kapsamında 21/4/2009 tarihinde tahliye edilen başvurucu, serbest bırakılmamış ve Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığınca yürütülen başka bir soruşturma kapsamında 22/4/2009 tarihinde yasa dışı silahlı örgüte üye olma suçlamasıyla Diyarbakır  Ağır Ceza Mahkemesine sevk edilmek üzere tutuklanmış ve Diyarbakır  Ağır Ceza Mahkemesince isnat edilen suç nedeniyle 29/4/2009 tarihinde tutukluluğun devamına karar verilmiştir. Başvurucu ve diğer sanıklar hakkında Diyarbakır  Ağır Ceza Mahkemesinin E.2010/444 sayılı dosyasında açılan davada yargılama 18/10/2010 tarihinde başlamıştır. Başvurucunun soruşturma ve kovuşturma aşamasında tutukluluğa ilişkin itirazları reddedilmiştir. Son olarak Diyarbakır  Ağır Ceza Mahkemesince 6/12/2013 tarihli tutukluluk incelemesinde başvurucunun tutukluluk hâlinin devamına karar verilmiştir. Başvurucu 6/1/2014 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur. 21/2/2014 tarihli ve 6526 sayılı Kanun'un  maddesi ile 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu'nun mülga  maddesiyle görevlendirilen ağır ceza mahkemelerinin kaldırılması üzerine Diyarbakır  Ağır Ceza Mahkemesinin 7/3/2014 tarihli kararı ile dosya, Diyarbakır Ağır Ceza Mahkemesine devredilmiştir.  Diyarbakır  Ağır Ceza Mahkemesinin E.2014/235 sayılı dosyası üzerinden devam olunan yargılamada 14/4/2014 tarihinde yapılan tensip incelemesinde, başvurucunun tutukluluk süreci içinde 20/3/2013 tarihinden itibaren başka mahkemece verilen hapis cezasının infaz edildiği tespit edilmiştir. Diyarbakır  Ağır Ceza Mahkemesinin E.2014/235 sayılı dosyası üzerinden devam olunan yargılamada 1/7/2014 tarihli celsede başvurucunun tahliyesine karar verilmiştir. Dava, bireysel başvurunun incelendiği tarih itibarıyla ilk derece mahkemesinde derdesttir.   4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun "Şüpheli veya sanığın salıverilme istemleri" kenar başlıklı  maddesinin (1) ve (2) numaralı fıkraları şöyledir:"(1) Soruşturma ve kovuşturma evrelerinin her aşamasında şüpheli veya sanık salıverilmesini isteyebilir.(2) Şüpheli veya sanığın tutukluluk hâlinin devamına veya salıverilmesine hâkim veya mahkemece karar verilir. Ret kararına itiraz edilebilir." 5271 sayılı Kanun'un "Tazminat istemi" kenar başlıklı  maddesinin (1) numaralı fıkrasının ilgili bölümü şöyledir:"Suç soruşturması veya kovuşturması sırasında;...d) Kanuna uygun olarak tutuklandığı hâlde makul sürede yargılama mercii huzuruna çıkarılmayan ve bu süre içinde hakkında hüküm verilmeyen,...Kişiler, maddî ve manevî her türlü zararlarını, Devletten isteyebilirler." 5271 sayılı Kanun'un "Tazminat isteminin koşulları" kenar başlıklı  maddesinin (1) numaralı fıkrası şöyledir:"(1) Karar veya hükümlerin kesinleştiğinin ilgilisine tebliğinden itibaren üç ay ve her hâlde karar veya hükümlerin kesinleşme tarihini izleyen bir yıl içinde tazminat isteminde bulunulabilir."