Haklar: Kişi özgürlüğü ve güvenliği hakkı

Başvuru, gözaltı tedbiri dolayısıyla ödenen tazminatın yetersiz olması nedeniyle kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.  Başvuru 16/12/2019 tarihinde yapılmıştır. Komisyon, başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar vermiştir. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık görüşünü bildirmiştir. Başvurucu, Bakanlığın görüşüne karşı beyanda bulunmuştur.  Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ve Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) aracılığıyla erişilen bilgi ve belgeler çerçevesinde ilgili olaylar özetle şöyledir: 20/1/2018 tarihinde PKK/YPG'ye yönelik başlatılan Zeytin Dalı Harekâtı sonrasında PKK lehine kamuoyu oluşturmak için sosyal medya üzerinden paylaşımlarda bulunduğu, yaptığı paylaşımlarla terör örgütüne destek olduğu iddia edilen aralarında başvurucunun da yer aldığı 13 şüpheli hakkında soruşturma başlatılmıştır. Antalya Cumhuriyet Başsavcılığı soruşturma kapsamında 12/3/2018 tarihinde, 18/10/2016 tarihli ve 6749 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanun'un  maddesinin (1) numaralı fıkrasının (a) bendi uyarınca başvurucunun 7 gün süreyle gözaltına alınmasına karar vermiştir. Kararda; yüklenen suçun (terör örgütü propagandası) gerektirdiği ceza miktarına göre şüphelilerin kaçma ve delilleri yok etme, değiştirme gizleme ihtimalinin olduğu, şüpheliler hakkında yeteri kadar delil ve emare bulunduğu, bu nedenle gözaltına alma işleminin zorunlu olduğu belirtilmiştir.  Antalya  Sulh Ceza Hâkimliği aynı tarihte başvurucunun üzerinde ve ikametgâhında arama yapılmasına ve ele geçirilecek suç eşyalarına el konulmasına karar vermiştir. Antalya  Sulh Ceza Hâkimliği aynı tarihte ayrıca dosya içeriğinin başvurucunun müdafii tarafından incelenmesi ve müdafiinin belgelerden örnek alma yetkisinin kısıtlanmasına karar vermiştir.  Başvurucu, gözaltı kararı doğrultusunda 13/3/2018 tarihinde yakalanmıştır. Yakalama işlemi sırasında başvurucuya ait birtakım dijital materyale de el konulmuştur.13/3/2018 tarihinde başvurucunun gözaltına alındığı oğluna bildirilmiştir. Başvurucunun gözaltı kararına yaptığı itiraz 17/3/2018 tarihinde Sulh Ceza Hâkimliğince herhangi bir gerekçe gösterilmeksizin reddedilmiştir.  Başsavcılık 20/3/2018 tarihinde, yüklenen suçun niteliğini, şüphelilerin aleyhindeki delilleri, delil toplamadaki güçlüğü, şüpheli sayısındaki çokluk ile soruşturma evrakının ikmali için gereken süreyi dikkate alarak gözaltı süresinin 7 gün uzatılmasına karar vermiştir.  21/3/2018 tarihinde, ele geçirilen dijital materyallerde herhangi bir suç unsuruna rastlanmadığı yönünde kolluk görevlileri tarafından rapor hazırlanmıştır.  Başvurucunun 21/3/2018 tarihinde emniyette ifadesi alınmıştır. Başvurucu avukatıyla da ilk kez bu tarihte görüşmüştür. İfade alma işlemi sırasında başvurucuya sosyal medyadan yaptığı paylaşımlar sorulmuştur. Bu kapsamda başvurucunun;i. 26/12/2017 tarihinde PKK/KCK terör örgütü mensuplarının yer aldığı bir videoyu paylaştığı, 16/1/2018 tarihinde PKK/KCK terör örgütü güdümünde/paralelinde yayın yapan www.hejar.info isimli internet sitesinde yayımlanan "Afrin'e bir gece ansızın girersiniz ama bin gecede çıkamazsınız" başlıklı haberi,ii. 20/1/2018 tarihinde havaya kaldırılmış bir el resmi ve üzerinde "Afrine saldırı kürt düşmanlığıdır" yazısı ile birlikte PKK/KCK terör örgütü mensuplarının yer aldığı bir fotoğrafı,iii. 22/1/2018 tarihinde havaya kaldırılmış bir el resmi ve üzerinde "Savaşa Hayır-Evlat Senin Değilse Kolaydır Feda Etmek" yazısının yer aldığı bir fotoğrafı, iv. 22/1/2018 tarihinde kırmızı ve sarı zemin üzerine "Acının Haykırışını Duyun! Durdurun Bu Cinayetleri- Savaşa Hayır" yazısının yer aldığı bir fotoğrafı,v. 23/1/2018 tarihinde www.hejar.info isimli internet sitesinde yayımlanan "Türk Muhabiri itiraf ediyor; ypg çok sert saldırıyor" başlıklı haberi paylaştığı ileri sürülmüştür.vi. Ayrıca Facebook hesabının tüm kullanıcıların erişimine açık olan fotoğraflar kısmında PKK/KCK terör örgütünün propagandasını içeren birçok fotoğraf bulunduğu, bu kapsamda terör örgütü içinde faaliyet yürütmekte iken ölen bir teröristin fotoğrafı ile terör örgütüne ait bayraklar ve Abdullah Öcalan'a ait posterleri taşıyan örgüt yandaşlarının yer aldığı fotoğrafların tespit edildiği belirtilmiştir. Başvurucu 22/3/2019 tarihinde tutuklanması istemiyle Sulh Ceza Hâkimliğine sevk edilmişse de Hâkimlik başvurucunun tutuklama talebinin reddine ve başvurucunun tahliyesine karar vermiştir. Yapılan yargılama sonucunda başvurucunun beraatine karar verilmiştir. Beraat kararında; sosyal medya paylaşımlarının Türkiye tarafından Afrin'e gerçekleştirilen askerî harekâta yönelik olarak toplumun büyük kesimince kabul edilmeyecek tarzda ağır eleştiri kastı ile yapıldığı, paylaşımlarda terör örgütünün cebir, şiddet veya tehdit içeren yöntemlerini meşru gösterecek ya da övecek, bu yöntemlere başvurmayı teşvik edecek ifadeler yer almadığı, bu hâliyle atılı propaganda suçunun yasal unsurlarının oluşmadığı gerekçesine dayanılmıştır. Beraat kararı 31/10/2018 tarihinde kesinleşmiştir.  Beraat kararının kesinleşmesi üzerine başvurucu; soruşturma dosyasında gözaltına alınmasını gerektirebilecek hiçbir delil olmamasına rağmen 10 gün gözaltında kaldığını, ifadesinin alınması ile yetinilebilecekken gözaltına alınmasının hukuka aykırı olduğunu, suçlamaya konu paylaşımlarının suç unsuru taşımadığını ve gözaltı tedbirinin ifade özgürlüğünü ihlal ettiğini belirterek 000 TL manevi tazminatın ödenmesi talebiyle dava açmıştır. Antalya  Ağır Ceza Mahkemesi başvurucunun beraat etmiş olması nedeniyle 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun  maddesinin (1) numaralı fıkrasının (e) bendi gereğince tazminat talep edebileceğini belirtmiş ve başvurucuya 000 TL manevi tazminat ödenmesine karar vermiştir. Kararın ilgili kısmı şöyledir: "Davacının Terör Örgütü Propagandası Yapmak suçundan yargılanıp 13/3/2018-22/3/2018 tarihleri arasında gözaltında kaldığı, yapılan yargılama sonunda davacının 23/10/2018 tarihinde ... kararı ile beraatine karar verildiği, bu kararın 31/10/2018 tarihinde kesinleştiği;... davacının, tutuklandığı tarihteki işi, geliri, sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın oluş tarzı, tutuklu kaldığı süre ile hak ve nesafet kuralları dikkate alınarak, davacının manevi tazminat istemlerinin kısmen kabulü ile, 1000 TL manevi tazminatın ... davacıya verilmesine ... karar verilmiştir." Başvurucu, ödenen tazminatın oldukça düşük olduğunu belirterek istinaf yoluna başvurmuştur. Bölge Adliye Mahkemesi 24/10/2019 tarihinde istinaf başvurusunun esastan reddine kesin olarak karar vermiştir.  İlgili hukuk için bkz. A.A. [GK], B. No: 2017/34502, 21/10/2021, §§ 22-