Haklar: Eğitim hakkı

Başvuru, ceza infaz kurumunda bulunan ve açık öğretim fakültesinde öğrenci olan başvurucuya fakülte tarafından gönderilen ders kitapları ile ailesi tarafından posta yoluyla gönderilen soru kitapçığının verilmemesi nedeniyle eğitim hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.  Başvuru 30/7/2019 tarihinde yapılmıştır. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık, görüşünü bildirmiştir. Başvurucu, Bakanlık görüşüne karşı beyanda bulunmuştur.  Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar özetle şöyledir: Başvurucu, başvuru tarihinde silahlı terör örgütüne üye olma suçundan tutuklu olarak Keskin T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda (Ceza İnfaz Kurumu/İdare) bulunmaktadır. Başvurucu, olayların meydana geldiği tarihte ayrıca Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi (AÖF) Adalet Meslek Yüksekokulunda (Yüksekokul) öğrencidir. Başvurucu anılan programın bir açık öğretim programı olduğunu da ifade etmiştir. Başvurucunun öğrencisi olduğu AÖF, 2018-2019 döneminden itibaren Anadolum e-Kampüs Sistemi'ne geçmiş ve öğrencilere basılı kitap verme uygulamasından vazgeçmiştir. Ancak dezavantajlı gruplarda yer alan öğrenciler yönünden yalnızca 2018-2019 güz dönemi basılı kitap verme uygulamasını devam ettirmiştir. Bahse konu Anadolu Üniversitesi Rektörlüğü Açık Öğretim Fakültesi Dekanlığı Merkez Büro Yöneticiliğinin 26/2/2019 tarihli yazısının ilgili kısmı şöyledir:"... Bilimsel bilginin sürekli güncellenmesi, var olan bilginin yeni gerçeklik karşısında doğruluğunun teyit edilmesi ihtiyacı ve ülkemizde yeni yönetim sistemine geçişin beraberinde getirdiği ve devam etmesi beklenen yoğun mevzuat değişiklikleri sebebiyle basılı malzemeler güncelliğini hızla yitirmektedir. Öğrencilerimize daha güncel ve doğru bilgiyi sunabilmek, kağıt ve baskı maliyetlerindeki yükselme ve bunların öğretim giderine yansıtılmasıyla ortaya çıkacak artışlardan öğrencilerimizi korumak ve her yıl milyonlarca kitap basılması nedeniyle doğaya verilen zararı en aza indirmek ve kamu kaynaklarını daha etkin ve verimli kullanmak amacıyla 2018-2019 öğretim yılından itibaren öğrencilerimize basılı kitap vermek yerine Anadolum e-Kampüs Sistemi aracılığıyla sunulacak olan dijital kitaplar ve e-öğrenme malzemeleri kullanılacaktır. Üniversitemizin engelsiz açıköğretim sloganı ile dezavantajlı grupta yer alan öğrencilerine eğitim ihtiyaçlarını karşılamada öncelik vermektedir. Bu doğrultuda sadece dijital kitaba geçiş dönemi olarak kabul edilen 2018-2019 Öğretim Yılı Güz Döneminde derslerin basılı materyalleri cezaevlerine temini sağlanmıştır. ..." Başvurucu; ilk olarak Ceza İnfaz Kurumundan kayıtlı olduğu programın 2018-2019 öğretim yılı güz dönemine ait basılı ders kitaplarının kendisine verilmesini talep etmiş ancak Ceza İnfaz Kurumu söz konusu ders kitaplarını başvurucuya vermemiştir. Başvurucu ikinci olarak ise ailesi tarafından posta yoluyla gönderilen, üzerinde Millî Eğitim Bakanlığı (MEB) bandrolü olan ve geçmiş yıllara ait çıkmış sorulardan oluşan AÖF soru kitapçığının kendisine verilmesini talep etmiştir. Ancak iddiasına göre anılan soru kitapçığı başvurucuya verilmemiş ve görüş günü ailesine iade edilmiştir. Başvurucu hem AÖF tarafından gönderilen basılı ders kitaplarının hem de ailesi tarafından posta yoluyla gönderilen soru kitapçığının kendisine verilmemesi üzerine Kırıkkale İnfaz Hâkimliğine (İnfaz Hâkimliği/Hâkimlik) şikâyette bulunmuştur. İnfaz Hâkimliği 13/11/2018 tarihli kararla ders kitaplarının verilmemesi yönünden talebin reddine karar vermiştir. Gerekçeli kararında İnfaz Hâkimliği; 2018-2019 dönemi itibarıyla Anadolum e-Kampüs Sistemi aracılığıyla sunulacak olan dijital kitaplar ve e-öğrenme malzemelerinin kullanılacağı belirtilmiş olduğundan talebi reddettiğini ifade etmiştir. Başvurucu, İnfaz Hâkimliğinin kararına itiraz etmiştir. Kırıkkale  Ağır Ceza Mahkemesi (Ağır Ceza Mahkemesi) 19/12/2018 tarihinde "Kırıkkale İnfaz Hâkimliğinin 13/11/2018 tarihli karar sayılı ilamında tutuklunun soru kitapçığının tarafına verilmesi yönündeki talebi ile ilgili bir değerlendirme yapılmadığı" gerekçesiyle karar verilmesine yer olmadığı kararı vererek dosyayı İnfaz Hâkimliğine göndermiştir. İnfaz Hâkimliği 28/12/2018 tarihli ek kararla başvurucuya posta yoluyla gönderilen soru kitapçığının verilmemesi yönünden de talebin reddine karar vermiştir. Gerekçeli kararında İnfaz Hâkimliği; hükümlü ve tutukluların mahkemelerce yasaklanmamış olması koşuluyla ve bedelini ödemek suretiyle süreli ve süresiz yayınlardan yararlanma hakkına sahip olduğunu, bu kapsamda başvurucunun ailesi tarafından gönderilen ders kitaplarının tarafına verilmemesinde bir isabetsizlik bulunmadığını belirtmiştir. Devamında Hâkimlik; başvurucunun talep ettiği kitapları Kuruma bildirerek bedelini ödediği takdirde Kurum tarafından temin edilip başvurucuya verilebileceğini belirtmiştir. Başvurucu, İnfaz Hâkimliğinin ek kararına da itiraz etmiştir. Ağır Ceza Mahkemesi 16/7/2019 tarihinde "İtiraza konu kararda usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı" gerekçesiyle talebin kesin olarak reddine karar vermiştir. Başvurucu nihai kararı 23/7/2019 tarihinde öğrendikten sonra 30/7/2019 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur. A. Ulusal Hukuk 13/12/2004 tarihli ve 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun'un "Süreli veya süresiz yayınlardan yararlanma hakkı" kenar başlıklı  maddesi şu şekildedir:"(1) Hükümlü, mahkemelerce yasaklanmamış olması koşuluyla süreli ve süresiz yayınlardan bedelini ödeyerek yararlanma hakkına sahiptir. (2) Resmî kurumlar, üniversiteler, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ile mahkemelerce yasaklanmamış olması koşuluyla Cumhurbaşkanınca vergi muafiyeti tanınan vakıflar ve kamu yararına çalışan dernekler tarafından çıkartılan gazete, kitap ve basılı yayınlar, hükümlülere ücretsiz olarak ve serbestçe verilir. Eğitim ve öğretimine devam eden hükümlülerin ders kitapları denetime tâbi tutulamaz. (3) Kurum güvenliğini tehlikeye düşüren veya müstehcen haber, yazı, fotoğraf ve yorumları kapsayan hiçbir yayın hükümlüye verilmez." 5275 sayılı Kanun'un "Öğretimden Yararlanma" başlıklı  maddesi şöyledir:"(1) Açık ceza infaz kurumları ile çocuk eğitimevlerinde bulunan hükümlülerin örgün ve yaygın, kapalı ceza infaz kurumunda bulunan hükümlülerin yaygın öğretimden yararlanmaları sağlanır. (2) Bu maddenin uygulanmasına ve sınavlara ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir."B. Uluslararası Hukuk Mevcut başvurunun değerlendirilmesi sırasında gözönünde bulundurulan uluslararası hukuk kaynakları için bkz. Mehmet Ali Eneze, B. No: 2017/35352, 23/5/2018, §§ 14-20; Mahmut Sinan Abit, B. No: 2017/19431, 20/3/2019, §§ 19-