Haklar: Kişi özgürlüğü ve güvenliği hakkı

Başvuru, tutukluluğun makul süreyi ve kanunda öngörülen azami süreyi aşması nedeniyle kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.  Başvuru 7/10/2020 tarihinde yapılmıştır. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına ve başvurucunun adli yardım talebinin kabulüne karar verilmiştir. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık görüşünü bildirmiştir. Başvurucu, Bakanlığın görüşüne karşı süresinde beyanda bulunmuştur.  Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ve ilgili kurumlardan temin edilen bilgilere göre olaylar özetle şöyledir: Yüksekova Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından PKK terör örgütünün Yüksekova ilçe yapılanmasına yönelik olarak başlatılan soruşturma kapsamında başvurucu 14/11/2014 tarihinde gözaltına alınmıştır. Yürütülen soruşturma kapsamında başvurucu 17/11/2014 tarihinde Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından devletin birliğini ve ülke bütünlüğünü bozma, silahlı terör örgütüne üye olma, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma, birden fazla kişi tarafından birlikte yağma ve tehlikeli maddeleri izinsiz olarak bulundurma veya el değiştirme suçlarından tutuklanması istemiyle Yüksekova Sulh Ceza Hâkimliğine sevk edilmiştir. Yüksekova Sulh Ceza Hâkimliği aynı tarihte devletin birliğini ve ülke bütünlüğünü bozma, silahlı terör örgütüne üye olma, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma, birden fazla kişi tarafından birlikte yağma ve tehlikeli maddeleri izinsiz olarak bulundurma veya el değiştirme suçlarından başvurucunun tutuklanmasına karar vermiştir. Yürütülen soruşturma sonucunda 26/3/2015 tarihinde başvurucu ve diğer yedi şüpheli hakkında devletin birliğini ve ülke bütünlüğünü bozma, silahlı terör örgütüne üye olma, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma, birden fazla kişi tarafından birlikte yağma ve tehlikeli maddeleri izinsiz olarak bulundurma veya el değiştirme suçlarından cezalandırılmaları istemiyle Yüksekova Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından aynı yer ağır ceza mahkemesinde kamu davası açılmıştır. Yüksekova Ağır Ceza Mahkemesi 7/4/2015 tarihinde iddianamenin kabulüne karar vermiş ve E.2015/137 sayılı dosya üzerinden kovuşturma aşaması başlamıştır. Yüksekova Ağır Ceza Mahkemesi 20/1/2016 tarihinde Yüksekova Cumhuriyet Başsavcılığına yazdığı yazıyla güvenlik nedeniyle davanın naklinde taraflar yönünden hukuki yarar olacağı kanaatini bildirmiştir. Yüksekova Cumhuriyet Başsavcılığı ve Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğü, dava dosyasının naklinin uygun olacağı görüşüyle dosyayı incelenmek üzere Yargıtay  Ceza Dairesine göndermiştir. Yargıtay  Ceza Dairesi 18/3/2016 tarihinde davanın Van Ağır Ceza Mahkemesine nakline karar vermiştir. Yüksekova Ağır Ceza Mahkemesi 5/5/2016 tarihinde Yargıtay  Ceza Dairesinin kararı doğrultusunda davanın nakline ve dosyanın Van  Ağır Ceza Mahkemesine gönderilmesine karar vermiştir. Van  Ağır Ceza Mahkemesi tarafından 2/3/2017 tarihinde, başvurucunun devletin birliğini ve ülke bütünlüğünü bozma suçundan müebbet hapis, tehlikeli maddelerin izinsiz olarak bulundurulması suçundan 4 yıl 2 ay hapis cezası ve 100 TL adli para cezası, mala zarar verme suçundan 3 yıl 9 ay hapis, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan 5 yıl hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiştir. Başvurucu mahkûmiyet kararına karşı istinaf kanun yoluna başvurmuştur. Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi  Ceza Dairesi 12/7/2017 tarihinde yaptığı istinaf incelemesi neticesinde, başvurucu hakkında benzer veya bağlantılı suçlar nedeniyle açılan ve hâlen yargılaması devam eden başka davalar bulunduğunu belirterek mükerrer yargılamanın önüne geçilmesi amacıyla tüm delillerin bir arada değerlendirilmesinin sağlanmasının ve sanıkların hukuki durumlarının buna göre takdir ve tayin edilmesinin gerekmesi nedeniyle Van  Ağır Ceza Mahkemesinin kararının bozulmasına karar vermiştir. Van  Ağır Ceza Mahkemesi, dosyanın Hakkâri  Ağır Ceza Mahkemesinin 2011/144 Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar vermiştir. Hakkâri  Ağır Ceza Mahkemesi, her iki dosya arasında hukuki ve fiilî bağlantı olmadığını değerlendirerek birleştirilme uyuşmazlığının çözümü için dosyanın Erzurum Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine karar vermiştir. Birleştirilme uyuşmazlığını inceleyen Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi  Ceza Dairesi, davaların birleştirilmelerine ve yargılamanın Hakkâri  Ağır Ceza Mahkemesinin 2011/144 Esas sayılı dosyası üzerinden yürütülmesine karar vermiştir. Hakkâri  Ağır Ceza Mahkemesi 7/7/2020 tarihli duruşmada başvurucunun tutukluluk hâlinin devamına karar vermiştir. Başvurucunun bu karara yaptığı itiraz Hakkâri  Ağır Ceza Mahkemesince 23/7/2020 tarihinde reddedilmiştir. Başvurucu bu kararı 1/10/2020 tarihinde öğrendiğini bildirmiştir. Başvurucu 7/10/2020 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur. Hakkâri  Ağır Ceza Mahkemesi 25/3/2021 tarihinde başvurucunun görevi yaptırmamak için direnme suçundan 4 yıl 24 ay hapis cezası, devletin birliğini ve ülke bütünlüğünü bozma suçundan müebbet hapis cezası, tehlikeli maddelerin izinsiz olarak bulundurulması suçundan 4 yıl 2 ay hapis cezası, mala zarar verme suçundan 3 yıl 9 ay hapis cezası, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan 5 yıl hapis cezası, kamu görevlisini kasten öldürme suçuna teşebbüsten 16 yıl hapis ile cezalandırılmasına karar vermiştir. Başvurucu bu kararı temyiz etmiştir. Dava, bireysel başvurunun incelendiği tarih itibarıyla Yargıtayda derdesttir.  İlgili hukuk için bkz. Erkam Abdurrahman Ak, B. No: 2014/8515, 28/9/2016, §§ 19-