Haklar: Kişi özgürlüğü ve güvenliği hakkı

Başvuru, başvurucunun sağlık durumu elverişsiz olmasına rağmen hükmen tutukluluk hâlinin devam ettirilmesi nedeniyle kişi hürriyeti ve güvenliği hakkı ile kötü muamele yasağının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.A. Başvuruya İlişkin Süreç Yargıtay üyesi olarak görev yapan başvurucu 18/7/2016 tarihinde silahlı terör örgütüne üye olma suçundan gözaltına alınmış, 20/7/2016 tarihinde müsnet suçtan tutuklanmıştır. Başvurucu hakkında açılan kamu davasının Yargıtay  Ceza Dairesi ( Ceza Dairesi) tarafından ilk derece mahkemesi sıfatıyla yapılan yargılaması sonucunda verilen 27/3/2019 tarihli kararla başvurucunun Fetullahçı Terör Örgütü/Paralel Devlet Yapılanmasının (FETÖ/PDY) üyesi olduğu gerekçesiyle neticeten 10 yıl hapis cezasıyla cezalandırılmasına ve tutukluluk hâlinin devamına karar verilmiştir. Başvurucu, göz rahatsızlığı ve Parkinson hastalığı nedeniyle 14/5/2020 tarihli dilekçeyle tahliye talep etmiş;  Ceza Dairesi ise talebin reddine karar vermiştir. Başvurucunun itirazı üzerine Yargıtay  Ceza Dairesi ( Ceza Dairesi) başvurucu hakkında sağlık raporu temin edilmesi sonrasında tahliye talebinin değerlendirilmesine karar vermiştir.  Bunun üzerine temin edilen 3/11/2020 tarihli Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesinin (Hastane) sağlık raporunda özetle başvurucunun Parkinson, glokom ve kalıtsal retinal distrofi hastalıkları bulunduğu, görme kaybı nedeniyle ceza infaz kurumu koşullarında yaşamını devam ettirebilmek için kısmi desteğe ihtiyaç duyduğu, Parkinson rahatsızlığı bakımından ceza infaz kurumu koşullarının yaşamını tehlikeye sokmadığı ve hayatını yalnız başına idame ettirebileceği, ceza infaz kurumunda kalma koşullarının her iki hastalığını ilerletmeyeceği, Parkinson hastalığının ceza infaz kurumunda tedavisinin mümkün olduğu, göz rahatsızlığının ise kanıtlanmış tedavisinin bulunmadığı tespitlerine yer verilmiştir.  Söz konusu sağlık raporu üzerine  Ceza Dairesi başvurucunun tahliye talebinin reddine karar vermiş, başvurucunun itirazı ise  Ceza Dairesi tarafından 14/1/2021 tarihinde reddedilmiştir. Ret kararı başvurucuya 26/1/2021 tarihinde tebliğ edilmiş, başvurucu 23/2/2021 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur. Başvurucu aynı zamanda %90 görme kaybı bulunduğunu ve ceza infaz kurumunda kalmaya devam etmesi hâlinde tamamen kör olacağını, alternatif tedavilerle hastalığının ilerlemesinin durdurulma ihtimalinin bulunduğunu belirterek tahliye edilmesi amacıyla tedbir talebinde bulunmuştur.  Anayasa Mahkemesi 1/6/2021 tarihli ara kararla başvurucunun maddi ve manevi bütünlüğünün korunması bağlamında Adli Tıp Kurumuna sevkinin sağlanarak hakkında kapsamlı bir rapor alınması gerektiğini belirtmiş, ayrıca Hastanenin sağlık raporu doğrultusunda başvurucunun sağlık durumuna uygun koşullarda tutulması için gerekli tedbirlerin derhâl alınması gerektiğini ifade etmiştir. Sonuç olarak Anayasa Mahkemesi; başvurucunun tahliye edilmesine yönelik tedbir talebinin reddine, maddi ve manevi bütünlüğünün korunması için gerekli tedbirlerin alınmasına yönelik tedbir talebinin ise kabulüne ve Hastane raporu doğrultusunda sağlık durumuna uygun koşullarda tutulması için gerekli tedbirlerin alınmasına karar vermiştir. Tedbir kararı sonrasında başvurucunun kaldığı Konya/Ereğli T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumundan (Ceza İnfaz Kurumu) iletilen yazıda başvurucu hakkında verilen tedbir kararı sonrasında gerçekleştirilen sağlık hizmetleri ayrıntılı olarak bildirilmiştir . Bireysel başvuru sonrasında Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) üzerinden yapılan incelemede, mahkûmiyet kararına dair kanun yolu incelemesi sonucunda Yargıtay Ceza Genel Kurulu (Ceza Genel Kurulu) tarafından 29/9/2022 tarihli kararla başvurucu hakkındaki mahkûmiyet kararının bozulmasına ve başvurucu hakkında yurt dışı çıkış yasağı şeklinde adli kontrol tedbiri uygulanmak suretiyle başvurucunun tahliyesine karar verildiği tespit edilmiştir. Başvurucu, bu karar neticesinde aynı tarihte tahliye edilmiştir.  Bozma sonrası başvurucu hakkındaki yargılama sonrasında Yargıtay  Ceza Dairesi ( Ceza Dairesi) 27/4/2023 tarihli kararla başvurucunun neticeten 8 yıl 1 ay 15 gün hapis cezasıyla cezalandırılmasına ve başvurucu hakkında yurt dışı çıkış yasağı şeklinde uygulanan adli kontrol tedbirinin devamına karar vermiştir. Karar, başvurucu tarafından temyiz edilmiş olup kanun yolu incelemesi devam etmektedir. Mahkûmiyet gerekçesi "... dosya içerisinde yer alan tanık beyanları, ankesör arama raporu, UYAP sorgu ekranı, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından dosya içerisine gönderilen Devrimci Karargah ve Tahşiye soruşturmalarına ilişkin bilgi belgeler ile gerekçeli kararlar ve tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; sanığın hukuk fakültesi okuduğu dönemden itibaren örgüt içerisinde yer aldığı, sözde sohbet adı altında örgütsel toplantılara katıldığı, bu dönemde dahi örgütün devlete sızma amacından haberdar olduğu ve bu doğrultuda hareket ettiği, Cumhuriyet savcısı olarak görev yaptığı Köyceğiz'de de örgütün düzenlediği sözde sohbet toplantılarına katıldığı, örgüt içerisinde herkesin bildiği, tanıdığı bir kişi olduğu, İstanbul Özel Yetkili Cumhuriyet savcısı olduğu dönemde örgüt tarafından amaçlarını gerçekleştirmek için planlanan 'Devrimci Karargah' ve 'Tahşiye' isimli adli soruşturmalarda görev aldığı, 2011 yılında örgüt listesinden Yargıtay üyesi seçildiği, Yargıtay üyesi olduktan sonra mahrem imamlar tarafından kullanılan ankesörlü telefonlardan kendisi adına kayıtlı ancak eşi ve çocukları tarafından kullanılan GSM hatları üzerinden diğer yüksek yargı üyesi örgüt mensuplarıyla ardışık arandığı hususları nazara alındığında; sanığın eylemlerindeki çeşitlilik, yoğunluk ve süreklilik itibariyle FETÖ/PDY silahlı terör örgütünün hiyerarşik yapısına dahil olduğu ve silahlı terör örgütü üyesi olduğu hususunda tam vicdani kanaatine varıldığı..." şeklindedir.  Başvurucunun 2016/54298 numaralı bireysel başvurusunda 30/5/2018 tarihli kararla, başvurucunun suç isnadına bağlı tutukluluk hâlinin hukuki olmaması nedeniyle kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının ihlal edildiğine dair iddiaları, başvurucunun ByLock kullanıcısı olduğunun tespit edilmesi nedeniyle açıkça dayanaktan yoksunluk nedeniyle kabul edilemez bulunmuştur. Anayasa Mahkemesi 1/6/2021 tarihli tedbir talebinin kabulüne dair ara kararla başvurucunun adli yardım talebinin kabulüne de karar vermiştir. Öte yandan başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına Komisyonca karar verilmiştir.B. Başvurucuya Sunulan Sağlık Hizmetlerine İlişkin Bilgiler  Başvurucuya Ceza İnfaz Kurumunda barındırıldığı süreçte sunulan sağlık hizmetlerine yönelik Ceza İnfaz Kurumundan iletilen yazıda başvurucunun;- 28/5/2019 ve 21/6/2021 tarihleri arasında 34 kez Ceza İnfaz Kurumu revirinde yapılan muayenesi neticesinde tedavisi düzenlenerek gereken tahlillerin yapıldığı,- 17/7/2019 tarihinde Ereğli Devlet Hastanesi Göz Polikliniğine sevkinin yapılarak gerekli muayenesinin yapılması sonrasında ilaç tedavisi önerilerek dört ay sonraya kontrol önerildiği,18/11/2019 tarihinde aynı Hastanenin Göz Polikliniğine kontrol randevusu için sevkinin yapıldığı, yapılan muayene sonucunda ilaç tedavisi ile birlikte üç ay sonraya kontrol önerildiği, 3/3/2020 tarihinde aynı Hastanenin Göz Polikliniğinde kontrol randevusundaki muayenesi sonucunda ilaç tedavisi düzenlenerek üç hafta sonraya kontrol önerildiği, - 3/10/2019 tarihinde Ereğli Devlet Hastanesi Ortopedi Polikliniğine sevk edildiği, yapılan muayene sonucunda ilaç tedavisi düzenlenip poliklinik tarafından kontrol önerildiği, 18/11/2019 tarihinde aynı Hastanenin F.T.R. Polikliniğindeki muayenesi sonucunda fizik tedavi uygun görüldüğü,- 2/2/2020 tarihinde Ereğli Devlet Hastanesi Acil Polikliniğine sevk edildiği, 3/3/2020 tarihinde aynı Hastanenin Genel Cerrahi Polikliniğine sevk edildiği, kasık fıtığı tanısı ile ameliyat planlandığı ancak pandemiden dolayı hastane tarafından tüm ameliyatların iptal edildiği, 20/8/2020 tarihinde sevk edildiği Genel Cerrahi Polikliniğince 9/9/2020 tarihine ameliyat günü verildiği, 8/9/2020 tarihinde ameliyat için Ereğli Devlet Hastanesi Genel Cerrahi Polikliniğine sevk edildiği ancak pandemi nedeniyle ameliyatın iptal edildiği, 21/6/2021 tarihinde aynı Hastanenin Genel Cerrahi Polikliniğine sevk edilerekkasık fıtığı tansıyla 12/7/2021 tarihine ameliyat randevusu verildiği ve ameliyatının bildirilen tarihte yapıldığı, tedavi işlemlerinin tamamlanmasının ardından Ceza İnfaz Kurumuna geri getirildiği,- 20/8/2020 tarihinde Ereğli Devlet Hastanesi Kardiyoloji Polikliniğine sevkisonrası yapılan muayene sonucunda ilaç tedavisi düzenlenerek tansiyon takibi vediyet önerilerek bir ay sonraya kontrole çağırıldığı, 24/9/2020 tarihinde Ereğli Devlet Hastanesi Nöroloji ve Kardiyoloji Polikliniğinde muayenesi yapılarak ilaç tedavisi düzenlendiği, 24/12/2020 tarihinde aynı Polikliniklere sevkinin planlandığı ancak başvurucunun Kurum idaresine verdiği dilekçesiyle erteleme talep ettiği, aynı şeklide 27/2/2021 tarihinde Ereğli Devlet Hastanesi Nöroloji, Kardiyoloji, Göz Hastalıkları ve Genel Cerrahi Polikliniklerine sevkinin planlandığı ancak başvurucunun dilekçesi ile başka kuruma nakil talebinin sonuçlanmasına kadar hastane sevkinin ertelenmesini talep ettiği,- 21/6/2021 tarihinde Ereğli Devlet Hastanesi Nöroloji ve Dâhiliye Polikliniğinde yapılan muayene sonucunda ilaç tedavisi ile kontrol önerildiği bilgilerine yer verilmiştir.