Haklar: Maddi ve manevi varlığın korunması hakkı

Başvuru, tıbbi ihmal sonucu zarara uğranıldığından bahisle açılan davada hükmedilen maddi ve manevi tazminat miktarlarının yetersiz olması nedeniyle maddi ve manevi varlığın korunması ve geliştirilmesi hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir. Birinci başvurucu, hamileliğinin  haftasında T. Özel Hastanesine müracaat ederek bebeğinin alınması yönünde talepte bulunmuş ve 2/7/2014 tarihinde yapılan kürtaj sonucunda aynı gün taburcu edilmiştir. 14/7/2014 tarihinde bulantı ve kusma şikâyetleri nedeniyle aynı kuruma ait farklı bir tıp merkezine müracaat eden birinci başvurucuya yapılan endoskopi sonucunda reflü ve ülser tanısı konularak ilaç tedavisi ile taburcu olmasına karar verilmiştir. 5/8/2014 tarihinde kusma şikâyetlerinin devam etmesi nedeniyle gittiği özel hastanedeki ultrasonda birinci başvurucunun kürtaj işleminin başarıya ulaşmadığı, bebeğin 9 hafta 2 günlük olduğu belirlenmiştir. Muayene sonucunda gebeliği sonlandırmak için yeniden müdahalede bulunulabileceği bildirilen başvurucular bir tıbbi müdahale olmaksızın özel hastaneden ayrılmıştır. Bunun üzerine ertesi gün Ş. Üniversitesi Hastanesine (Üniversite Hastanesi) müracaat eden birinci başvurucunun ultrasonunda bebeğin 10 hafta 3 günlük olduğu, başvurucunun yaşına, endoskopi sırasında aldığı anestezi ve ilaçlara bakıldığında bebeğin olumsuz etkilenme ihtimali bulunduğundan gebeliğin kürtaj ile sonlandırabileceği bildirilmiş ve başvurucuların gebeliğin devamını istedikleri anlaşılmıştır. Gebelik sürecinde bebeğin kalbinde delik bulunduğu, bu durumun ilerleyen haftalarda kendiliğinden düzelebileceği belirlenmiş olup başvurucuların kızı 24/2/2015 tarihinde dünyaya gelmiştir. Başvurucular; kürtaj işleminin başarılı olmamasının tıbbi müdahaledeki hatadan kaynaklandığını, gebelikten habersiz oldukları dönemde birinci başvurucunun farklı ilaçlar da kullandığını, 10 haftalık yasal sürenin geçmesi nedeniyle gebeliğin devamı kararını aldıklarını, bu süreçte maddi ve manevi olarak yıprandıkları gibi bebeklerinin kalbinin delik olmasının da bu mağduriyeti artırdığını belirterek birinci başvurucu için 000 TL, ikinci başvurucu için 000 TL manevi tazminat ile bebeğin bakım masrafları ve tedavi giderlerinin devam ettiğini belirterek fazlaya ilişkin kısım saklı kalmak kaydıyla 000 TL maddi tazminat ödenmesine karar verilmesi talebiyle dava açmıştır. İzmir  Tüketici Mahkemesinde (Mahkeme) yapılan yargılamada bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiştir. Raporda; birinci başvurucuya yapılan kürtaj ameliyatından bir hafta sonra kontrole gelmesi gerektiği bildirilmesine karşın başvurucunun bu kontrole gelmediği, gebelik için yasal süre geçtikten sonra da gerekli prosedürün tamamlanması ile gebeliğin sonlandırılabileceği yönünde başvuruculara bilgi verildiği, yaşanan süreç ile bebeğin kalbinde delik olması arasında bir bağlantı bulunmadığı belirtilerek olayda özen kusuru veya tıbbi hata olmadığı belirtilmiştir. Başvurucular bilirkişi raporuna itiraz etmiştir. İtiraz dilekçesinde; kürtaj işleminin tıp kurallarına uygun yapılmadığı, epikriz raporları arasında bebeğin kaç haftalık olduğuna ilişkin çelişki bulunduğu, ayrıca kürtaj işleminden önce kendilerine bu işlemin olası sonuçları hakkında detaylı bilgi verilmediği belirtilmiştir. Mahkemece, itirazlar kapsamında farklı bir bilirkişi heyetinden rapor alınmasına karar verilmiştir. 10/11/2016 tarihli raporda; özel hastanede yapılan kürtaj işleminde tıp kurallarına uyulduğu, gerekli mesleki dikkat ve özenin gösterildiği, buna rağmen gebeliğin devam etmesi şeklinde bir komplikasyon geliştiği kanaatine varıldığı, gerek kürtaj işlemi sırasında gerekse daha sonraki süreçte yapılan tedavilerde de herhangi bir tıp hatası veya kusurunun tespit edilemediği bildirilmiştir. Mahkeme, bilirkişi raporlarında yer alan teknik tespitler ile ulaşılan sonucun uygun olduğunu belirterek 29/12/2016 tarihinde davanın reddine karar vermiştir. Kararın gerekçesinde, iki bilirkişi raporunda da tıbbi müdahalenin bir hata içermediğinin ve atfı kabil kusur bulunmadığının tespit edildiği belirtilmiştir. Başvurucular, kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesi talebiyle istinaf başvurusunda bulunmuştur. İstinaf dilekçesinde; karara esas alınan raporların eksik ve şüpheli olduğu, aydınlatılmış onam formunda gebeliğin devam edebileceğine dair hiçbir bilgi bulunmadığı ileri sürülmüştür. İzmir Bölge Adliye Mahkemesi  Hukuk Dairesi (Daire), 24/4/2017 tarihinde davanın maddi ve manevi tazminat istemleri yönünden kısmen kabulüne; 419 TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren, her bir başvurucu için belirlenen 000 TL manevi tazminatın da 2/7/2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte başvuruculara ödenmesine karar vermiştir. Gerekçede; gebeliğin sonlandırılmamasında ve çocuğun doğmasında davalıların kusurunun bulunmadığı kanaatine varıldığı ancak dosyada kürtaj işlemi yapılmasına rağmen bebeğin alınamama riskinin bulunduğu, kürtaj işleminin her zaman başarılı olamayacağına dair bilgi ve belge bulunmadığı, kürtaj öncesinde düzenlenen belgenin bütün cerrahi tedavilere uygulanan ve genel ifadeler içeren matbu bir belge olduğu ifade edilmiştir. Başvurucular ile davalıların temyiz talebi, Dairenin kararında bozulmasını gerektiren bir nedenin bulunmadığı gerekçesiyle Yargıtay  Hukuk Dairesinin 15/10/2019 tarihli kararıyla reddedilerek karar onanmıştır. Başvurucular bu kez karar düzeltme talebinde bulunmuş, anılan talep -bireysel başvuru tarihinden sonra- 2/7/2020 tarihinde reddedilmiştir. Başvurucular nihai hükmü 30/12/2019 tarihinde öğrendikten sonra 30/1/2020 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur. Başvurular süresi içinde yapılmıştır. 2020/29157 numaralı başvurunun 2020/4909 numaralı başvuru ile birleştirilmesine Komisyonca karar verilmiştir. Başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.