Haklar: Adil yargılanma hakkı (Suç İsnadı)

Başvuru, başvurucunun terör örgütüne üye olma suçundan yargılandığı ceza davasında adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir. Başvuru, soruşturma ve kovuşturma evrelerinde gerçekleştirilen işlemler nedeniyle başka temel hakların ihlal edildiğine ilişkin şikâyetleri de içermektedir. Yalova Cumhuriyet Başsavcılığı (Başsavcılık) başvurucu hakkında Fetullahçı Terör Örgütü/Paralel Devlet Yapılanmasına (FETÖ/PDY) üye olduğu şüphesiyle soruşturma başlatmıştır. Soruşturma neticesinde Başsavcılık, başvurucunun silahlı terör örgütüne üye olma suçundan cezalandırılması talebiyle 9/12/2016 tarihinde iddianame düzenlemiş; iddianamede özetle başvurucu hakkındaki ByLock tespiti, Bank Asyada hesabının olması ve bazı şüphelilerle irtibat hâlinde bulunması neticesinde atılı suçu işlediğini iddia etmiştir.  İddianamenin kabulü ile açılan dava, Yalova Ağır Ceza Mahkemesince (Mahkeme) görülmeye başlanmıştır. Yargılamada 22/2/2017 tarihinde duruşma hazırlığı işlemleri yapılmıştır. Tensip Tutanağı'nda diğerlerinin yanı sıra Yalova İl Emniyet Müdürlüğü Kaçakçılık ve Organize Suçlarla Mücadele Başkanlığı (KOM) Şube Müdürlüğüne müzekkere yazılarak ByLock kaydı bulunup bulunmadığı, ByLock kaydı varsa kişinin bu sistemi kullanarak yaptığı her türlü haberleşme, yazışma ve işlemin çözümlenmiş dökümünü gösteren analiz raporunun istenmesine, vadeli, vadesiz ve yatırım hesaplarına ilişkin olarak 2013, 2014, 2015 ve 2016 yıllarını kapsayacak şekilde müşteri numarası, hesap açılış ve kapanış tarihi, hesap türü, bakiye miktarı, her türlü hesap hareketi, hesap hareketlerinin niteliği, içeriği ve açıklaması gibi bilgileri içeren dökümün gönderilmesi için Bank Asya Katılım Bankası Genel Müdürlüğüne müzekkere yazılmasına karar verilmiştir. Duruşma üç celsede bitirilmiştir. Birinci celsede Yalova İl Emniyet Müdürlüğü KOM Şube Müdürlüğüne ve Bank Asya Katılım Bankası Genel Müdürlüğüne yazılan müzekkere cevapları ve talep edilen hesap dökümleri Mahkemeye sunulmuştur.  Mahkeme; aynı celsede Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumuna (BTK) müzekkere yazılarak sanığın kullandığı GSM hattı ile ByLock sunucusunun IP adreslerine hangi tarihlerde, hangi cihaz seri numaraları ve IMSI numaralarıyla hangi baz istasyonları kullanılarak bağlantı yapıldığına ilişkin bilgilerin istenmesine karar vermiştir. İkinci celsede, BTK'ya yazılan müzekkereye BTK'nın verdiği cevaba göre başvurucunun 1/1/2015-16/5/2015 tarihleri arasında toplam 108 kez ByLock'a bağlandığı tespit edilmiştir. Başvurucu alınan savunmasında kendisine sorulan dijital materyal analiz raporunda geçen kullandığı telefonun 8/3/2016 tarihinde fabrika ayarlarına geri döndürüldüğü tespitini, veri inceleme raporundaki A4 notlamasını ve aleyhine olan hususları kabul etmediğini belirtmiştir. Anılan celsede iddia makamı, esas hakkında mütalaa sunmuş; Mahkeme, başvurucu ve müdafiinin süre talebinin kabulüne, duruşmanın yeni celsesinin 9/3/2018 tarihinde yapılmasına karar vermiştir. Üçüncü celsede başvurucu; müdafii huzurunda esas hakkında mütalaaya karşı beyanında önceki savunmalarını tekrarlayarak isnat edilen suçu inkâr etmiştir. Başvurucu müdafii ise örgüt üyeliği suçunun gerçekleşmediğini, önceki savunmaları doğrultusunda müvekkilinin beraatine, olmadığı takdirde lehine olan hükümlerin uygulanmasını talep etmiştir. Mahkeme, alt sınırdan uzaklaşarak başvurucunun silahlı terör örgütüne üye olma suçundan 7 yıl 6 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına karar vermiştir. Gerekçeli kararın ilgili kısmı şöyledir:"[EGM KOM Daire Başkanlığının raporu ve BTK kayıtları ile CGNAT sorgu kayıtlarına göre]Sanığa ait 0553 [..] 70 numaralı GSM hattında kullandığı telefon cihazı ile 01/01/2015 ilâ 16/05/2015 tarihleri arasında toplam 108 kez ByLockta oturum açtığının tespit edildiği,  [Dijital materyal analiz raporu sonuçlarına göre]Sanığın yakalandığında el konulmuş olan ve ByLock tespiti yapılan telefonunu 08/03/2016 tarihinde fabrika ayarlarına geri döndürdüğünün tespit edildiği,  [Veri inceleme raporuna göre]Ankara Cumhuriyet Başsavcılığının Anayasal Düzene Karşı İşlenen Suçlar Soruşturma Bürosunun 18/04/2017 tarih 2017/68532 sayılı soruşturması kapsamında ele geçirilen micro CD kart üzerinde Emniyet Genel Müdürlüğü KOM Daire Başkanlığınca yapılan inceleme sonucunda; örgüt tarafından sanık Selami TUNÇ'a A4 notu verildiği ve bu notun Fetö mensubiyeti olan teslimiyeti, sadakati ve bağlılığı üst seviyede olan kişiyi ifade ettiği,Sanığın savunma içeriğine göre; 2011 yılında katıldığı komiser yardımcılığı sınavında 86 puan aldığı, bu sınavların örgüt tarafından devlet erklerine sızma stratejisi doğrultusundaki şüpheli sınavlardan olduğu hususları dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;İnkara yönelen savunma içeriklerinin cezadan ve sorumluluktan kurtulmayı amaçladığı kanaatine varılmış, inandırıcı bulunmadığından itibar edilmemiştir. Yaptığı görevler, sahip olduğu bilgi ve tecrübe, tahsil durumu ve örgütteki konumu itibariyle bu oluşumun bir silahlı terör örgütü olduğunu bilebilecek durumda olan sanığın, FETÖ/PDY Silahlı Terör Örgütünün kuruluş amaçlarını, faaliyet ve eylemlerini benimsediğini gösterir şekilde ve örgütün amaçları doğrultusunda yoğunluk, süreklilik ve çeşitlilik arzeden eylem ve faaliyetlerde bulunduğu, örgütle hiyeraşik ve organik açıdan tam bir disiplin içinde bağlı olduğu, Bu haliyle sanığın; 15 Temmuz darbe girişimine kadar olan süreçte sözde meşruiyetini toplum nezdinde inanç değerlerini, kamu otoritesi nezdinde ise hukuksal zemini istismar ederek sağlaya gelmiş olan FETÖ/PDY silahlı terör örgütünün üyesi olduğu anlaşılmakla, suçun işleniş şekli, suç konusunun önem ve değeri, meydana gelen zarar veya tehlikenin ağırlığı, sanığın güttüğü amaç ve saik, kasta dayalı kusurun ağırlığı, sanığın (Komiser yardımcısı) rütbeli ve silahlı kamu görevlisi olması, örgütsel faaliyetlerinin niteliği ve etkinlik dereceleri, veri inceleme raporuna göre örgüt tarafından kendisine verilmiş olan notun niteliği, eylemlerine uyan TCK 314/2 maddesi gereğince; suç için yasada öngörülen cezanın alt sınırdan uzaklaşılarak ceza tayin edilmek suretiyle mahkumiyetine dair hüküm tesis etmek gerekmiştir." Başvurucu, anılan karara karşı istinaf kanun yoluna başvurmuştur. Bursa Bölge Adliye Mahkemesi  Ceza Dairesi istinaf talebinin esastan reddine karar vermiştir. Başvurucu, söz konusu karara karşı temyiz talebinde bulunmuştur. Yargıtay  Ceza Dairesi, ByLock kullanıcısı olduğunu kabul etmeyen sanığın ByLock Tespit ve Değerlendirme Tutanağı'nın temin edilememesi karşısında "1-Yargılama aşamasında dosyada mevcut olan ancak sanığa okunmadan, bu hususta savunması alınmadan hükme esas alınan veri inceleme raporunun, veri inceleme raporuna dayanak delilin elde edilişine dair gizli tanık Garson'un daha önce hakim huzurunda alınan ifade tutanağı ve CMK’nın  maddesine göre alınan mahkeme kararı ve varsa ayrıntılı analiz raporunun soruşturmayı yürüten Ankara Cumhuriyet Başsavcılığından araştırılıp getirtilmesi, 2-İstinaf aşamasında dosya içerisine geldiği anlaşılan başka dosya şüphelisi [H.nin] aşama beyanlarının aslı veya onaylı suretleri getirtilerek, gerektiğinde mahkemede tanık olarak dinlenmesi, 3-UYAP’ta oluşturulan örgütlü suçlar bilgi bankasında sanık hakkında bilgi ve beyan olup olmadığının araştırılması" gerekçeleriyle bozma kararı vermiştir. Bozma üzerine yargılama, Bursa Bölge Adliye Mahkemesi  Ceza Dairesince görülmeye başlanmıştır. Yargılamada 16/4/2019 tarihinde duruşma hazırlığı işlemleri yapılmıştır. Tensip Tutanağı'nda diğerlerinin yanı sıra Yalovaİl Emniyet Müdürlüğü KOM Şube Müdürlüğüne müzekkere yazılarak ..70 numaralı hatta ilişkin Tespit ve Değerlendirme Tutanakları ile ID numaralarının yazışma ve içeriklerinin istenmesine, S.H.nin ByLock Tespit ve Değerlendirme Tutanakları ile ID numaraları ile yazışma içeriklerinin istenmesine, S., H., İ.K. ve K.K.nın emniyet, soruşturma ve varsa kovuşturma aşamalarındaki tüm İfade Tutanaklarının birer suretinin Daireye gönderilmesinin istenmesine karar verilmiştir. Bozma kararı sonrası duruşma iki celsede bitirilmiştir. Birinci celsede diğerlerinin yanı sıra S.H., S., H., İ.K. ve K.K. ile ilgili yazılan müzekkerelere ikmalen cevap verilmiştir. Söz konusu bilgi ve belgeler duruşmada okunmuştur. Tanık H. duruşmada okunan beyanında başvurucuyu tanıdığını, 2007 yılından 2008 yılına kadar Çevik Kuvvette görev yaptığı dönemde başvurucunun sohbet toplantılarına katıldığını, bu toplantılarda burs adı altında yardım toplandığını, daha sonra komiser yardımcısı olduğunu ifade etmiştir. Tanık S. duruşmada okunan beyanında başvurucuyu tanıdığını, İstanbul'da kursiyer olduğu dönemde cemaat evinde kaldığını, başvurucunun da bu evde kaldığını, söz konusu eve G. isimli birinin sohbet vermeye geldiğini, sohbetlerde Fettullah Gülen'in kitaplarını okuduğunu ifade etmiştir. Tanık K.K. duruşmada okunan beyanında başvurucuyu tanıdığını, 2011 yılında Rize'de komiser yardımcılığı sınavına hazırlanırken başvurucu ile sınavdan iki gün önce ders çalışmaya örgüte ait eve gittiklerini, A. isimli kişinin kendilerine yemin ettirip sonra soruların olduğu bilgisayarı bırakarak çalışmalarını söylediğini, daha sonra sınava girdiklerini ifade etmiştir. Tanık İ.K. duruşmada okunan beyanının da başvurucuyu tanımadığını ifade etmiştir. Başvurucu, müdafiinin hazır bulunduğu aynı celsede alınan savunmasında önceki savunmalarını tekrar etmiş; okunan bilgi ve belgelerdeki aleyhe hususları ve hakkında hazırlanan veri inceleme raporunda A4 kodu ile kodlanması hususunu kabul etmediğini, üzerine atılı suçu işlemediğini savunmuştur. Aynı celsede Mahkeme, dosyanın geldiği aşama itibarıyla ByLock Tespit ve Değerlendirme Tutanağı'na ilişkin olarak yazılan müzekkere cevabının beklenmesine yer olmadığına karar vermiştir. Bu celsede ayrıca iddia makamı esas hakkında mütalaa sunmuştur. Mahkeme; başvurucu ve müdafiinin süre talebinin kabulüne, duruşmanın 30/5/2019 tarihine ertelenmesine karar vermiştir. İkinci celsede başvurucu; müdafiinin de hazır bulunmasıyla esas hakkında mütalaaya karşı beyanında önceki savunmalarını tekrarlayarak isnat edilen suçu inkâr etmiştir. Başvurucu müdafii ise örgüt üyeliği suçunun gerçekleşmediğini, önceki savunmaları doğrultusunda müvekkilinin beraatine, olmadığı takdirde lehine olan hükümlerin uygulanmasını talep etmiştir. Mahkeme, alt sınırdan uzaklaşarak başvurucunun silahlı terör örgütüne üye olma suçundan7 yıl 6 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına karar vermiştir. Gerekçeli kararın ilgili kısmı şöyledir:"Sanık Selami TUNÇ'un FETÖ/PDY Silahlı Terör Örgütü mensuplarınca kullanılan haberleşme programını kendisine ait 0553[...]70 numaralı GSM hattında kullandığı telefon cihazı ile 01/01/2015 ile 16/05/2015 tarihleri arasında toplam 108 kez ByLockta oturum açtığı, sanığın yakalandığında el konulmuş olan ve ByLock tespiti yapılan telefonunu 08/03/2016 tarihinde fabrika ayarlarına geri döndürdüğünün tespit edildiği, Dairemizce, Yalova İl Emniyet Müdürlüğü Kom Şube Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak 0553 [...]70 numaralı GSM hattına ilişkin tespit ve değerlendirme tutanaklarının, ID numaralarının yazışma ve içeriklerinin araştırılarak Dairemize gönderilmesinin istenildiği, Yalova İl Emniyet Müdürlüğü Kom Şube Müdürlüğü'nün 10/05/2019 tarih 5971492 sayılı yazısı ile sanık Selami TUNÇ isimli şahsın ByLock kaydının olduğu ancak U[ser-]ID kaydının bulunmadığının Dairemize bildirildiği, İlk istinaf aşamasında dosya içerisine gönderilen ve Rize İl Emniyet Müdürlüğü Terörle Mücadele Şube Müdürlüğünde 08/11/2016 tarihinde ifade veren şüpheli [H.nin] ifadesinde '..Daha sonra Çevik kuvvet ile beraber sohbet ortamları olmaya başladım. Bu sohbetleri de yukarıda eşkâl bilgilerini verdiğim [A.] isimli ve diğer öğretmen şahıs veriyordu. Bu arada [A.nın] kod isim mi gerçek isim mi olduğunu bilmiyorum. Çevik kuvvetteyken bu sohbetlere düzenli olarak gidip gelmeye başladım. Bu süreçte annem ile birlikte bir evde kalıyorduk. Zaman zaman kendi kalmış olduğum evde de sohbetler düzenlenirdi. Çevik kuvvette 2007 yılında 2008 yılına kadar görev yaptım. Daha sonra 2008 senesinde Lojistik Şube Müdürlüğünde çalışmaya başladım. Lojistikte çalıştığım süre zarfında Çevik kuvvetin sohbetlerine devam ettim. Katılmış olduğum sohbetlerde Lojistikte çalışan polis memuru [S.Z.] (sonradan komiser yardımcısı oldu) isimli kişi sohbetleri organize eder ve burs adı altında para toplardı. Bu paraların nereye verildiğini bilmiyorum. Benimle beraber bu sohbetlere o dönem Çevik kuvvet çalışan [E.T.] (sonradan komiser yardımcısı oldu), [İ.K.] (sonradan komiser yardımcısı oldu), Selami TUNÇ [başvurucu] (sonradan komiser yardımcısı oldu), [H.] (sonradan komiser yardımcısı oldu), [K.K.] (sonradan komiser yardımcısı oldu), [Y.K.] isimli şahıslar ile soy isimlerini hatırlamadığım [Ş.] (soyadı [Ç.] olabilir), [] ve [] isimli bir kişi daha katılırdı. 2010 ya da 2011 senesinde [Ş.], [] ve [] Rize İstihbarat Şube Müdürlüğüne tayin oldular. Bu dönemde İstihbarat Şube Müdürü yanlış hatırlamıyorsam [Ş.] idi. Ben grubun emniyet içerisindeki kadrolaşmasını gerçek manada bu dönem fark ettim. Benim fark edebileceğim bu kadrolaşmayı idarecilerinde içerisinde bulunduğu herkesin gördüğü ve bunun o dönem devletin bir politikası olduğunu düşünüyordum...' şeklinde beyanlarının bulunduğunun belirlendiği, İstem üzerine, Ankara  Ağır Ceza Mahkemesi'nin 25/04/2019 tarih 2018/384 esas sayılı müzekkeresi ile Dairemize gönderilen tanık [S.nin] ifadesinde '...İstanbul'da kurs boyunca kalmış olduğum bu ev cemaat eviydi. İsminin [G.] olduğunu bildiğim Zaman Gazetesinde çalıştığını ama pozisyonunu bilmediğim bir şahıs ise bu eve sohbet vermeye gelirdi. Fettullah GÜLEN'e ait kitapları okurdu. Kalmış olduğumuz bu evde evin ihtiyaçları için kendi aramızda para toplardık ama bu para dışarı çıkmazdı evde kalırdı evin giderleri için kullanılırdı. Biz bu evde 5 kişi kalırdık. [S.T.], [T.K.], [A.T.], Selami TUNÇ [başvurucu] ve ben kalırdım. Hepimiz kursiyerdik....' şeklinde beyanda bulunduğunun belirlendiği, İstem üzerine, Ankara  Ağır Ceza Mahkemesi'nin 10/05/2019 tarih 2017/371 esas sayılı müzekkeresi ile Dairemize gönderilen tanık [K.K.nin] ifadesinde '...26/03/2011 tarihinde yapılan Komiser Yardımcılığı Kursu Sınavına yukarıdaki soruya cevap verdiğim gibi Rize'de adresini şu anda hatırlamadığım öğrenci evinde [İ.K.], Selami TUNÇ [başvurucu] ve soy ismini hatırlamadığım [F.] isimli arkadaşlar ile hatırladığım kadarı ile sınavdan 2 gün önce ders çalışmaya gittiğimizde orada daha önce hiç görmediğim sivil giyimli ve ismini o esnada duyduğum kadarı ile [A.] olduğunu bildiğim şahıs bize önce yemin ettirdi sonra size soru bırakıyorum dedi ve yanında getirmiş olduğu bilgisayarı bırakarak bu sorulara çalışın eve gitmeyin burada kalın dışarı çıkmayın burada derslerinize çalışın dedi. Biz açtık bilgisayarı ve sorulara çalıştık o gece orada kaldık ertesi günün akşama doğru evlerimize gittik ve sabah herkes ayrı ayrı şekilde Trabzon ilinde sınavlara girdik. Bu sınav ile ilgili olarak çıkacak sorular ile ilgili olarak temin yoluna gitmedim....' şeklinde beyanlarının bulunduğu ve sanığı fotoğraf teşhis tutanağı ile teşhis ettiğinin belirlendiği, ...Bu kapsamda dosya arasına alınan bilgi ve belgeler doğrultusunda, Ankara Cumhuriyet Başsavcılığının Anayasal Düzene Karşı İşlenen Suçlar Soruşturma Bürosunun 18/04/2017 tarih 2017/68532 sayılı soruşturması kapsamında ele geçirilen micro CD kart üzerinde Emniyet Genel Müdürlüğü KOM Daire Başkanlığınca yapılan inceleme sonucunda; örgüt tarafından sanık Selami TUNÇ'a A4 notunun verildiği ve bu notun 'Fetö mensubiyeti olan teslimiyeti, sadakati ve bağlılığı üst seviyede olan kişiyi' ifade ettiğinin belirlendiği, Tüm bu delil ve tespitler bir arada değerlendirildiğinde,Sanık hakkında [ S.] ile [K. K.] ve [H. nin] beyanlarının somut olması, ayrıca [K. K.] ve [H. nin] beyanlarının birbirini destekler mahiyette bulunması gözetildiğinde, [H. nin] tanık olarak dinlenmesine gerek duyulmamış, yine veri inceleme raporundaki Mahrem Kart bilgileri de delil niteliğinde kabul edilerek, ayrıca ByLock tespit ve değerlendirme tutanağının bulunmaması sonuca etkili görülmemiş olup,Sanığın bu eylem ve faaliyetlerinin zamansal olarak süreklilik, çeşitlilik ve belirgin bir yoğunluğa ulaştığı, sanığın, Silahlı Terör Örgütü olduğu hususu yargı kararları ile kesinleşen FETÖ/PDY Silahlı Terör Örgütünün hiyerarşisi içerisinde dış dünyaya kapalı, örgütün gizlilik, disiplin ve mutlak sadakat gibi kurallara uygun davranışlar sergilediği, gerçekleştirdiği eylemlerin örgütün varlığına ve güçlendirilmesine nedensel bağ taşıdığı, sanığın örgüt ile arasında organik bağ kurduğu anlaşıldığından, sanığın FETÖ/PDY silahlı terör örgütüne üye olmak suçunu işlediği sabit görülüp, ceza mahkumiyetine karar vermek gerektiği sonuç ve vicdani kanaatine ulaşılmıştır.Sanık hakkında temel ceza belirlenirken suçun işleniş biçimi , suçun işlenmesindeki özellikler, suç konusunun önem ve değeri, sanığın kastının yoğunluğu, sanığın örgütün hiyerarşik yapısı içerisinde bulunduğu süre ve eylemleri nazara alınarak alt ceza sınırından ayrılma yoluna gidilmiş; 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu  maddesi atfı ile 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu 5/1 maddesi uyarınca sanığın işlediği suçun terör suçu olarak düzenlenmesi nedeniyle sanığa verilen cezada yarı oranında arttırım yoluna gidilmiş, 5237 sayılı TCK'nın maddesi uyarınca sanığın eylemden sonraki ve yargılama sürecindeki davranışları cezanın sanığın geleceği üzerindeki olası etkileri, suçun işlendiği tarihteki durumu göz önüne alındığında sabıkasız geçmişi de dikkate alınarak takdiren ceza indirimi yapılarak sonuç ceza belirlenmiştir." Başvurucu, anılan karara karşı temyiz kanun yoluna başvurmuştur. Temyiz dilekçesinde diğerlerinin yanı sıra tanıklar S., H. ve K.K.nın duruşmada dinlenilmediğini, Ses ve Görüntü Bilişim Sistemi (SEGBİS) ile bağlantı kurulmadığını, soru sorma hakkının kullandırılmadığını belirtmiştir. Hüküm, kanun yolu denetiminden geçerek 21/1/2020 tarihinde kesinleşmiştir. Başvurucu, nihai hükmü evrak işlem kütüğünden avukatı aracılığı ile 5/6/2020 tarihinde öğrendikten sonra 1/7/2020 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur. Komisyon, başvurucunun adli yardım talebinin kabulüne, adil yargılanma hakkı kapsamındaki bir kısım güvenceler ile suçta ve cezada kanunilik ilkesi dışındaki şikâyetlerin kabul edilemez olduğuna, anılan haklara ilişkin şikâyetlerin kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar vermiştir.