Haklar: Adil yargılanma hakkı (Medeni Hak ve Yükümlülükler)

Başvuru, hizmet sürelerinin birleştirilmesine ilişkin olarak verilen yargı kararının uygulanmaması nedeniyle mülkiyet ve adil yargılanma haklarının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.  Başvuru 5/5/2014 tarihinde yapılmıştır. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.  Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık, görüş bildirmemiştir.   Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir: Başvurucu 1950 doğumlu olup Bulgaristan'ın Kırcaali şehrinde doğmuştur. 1989 yılında Bulgaristan'dan göç eden başvurucu Bakanlar Kurulunun 5/5/1997 tarihli kararı ile Türk vatandaşlığını kazanmıştır. Başvurucunun Bulgaristan'da yaşadığı dönemde sosyal güvenlik ödemelerine esas 18 yıl 9 ay 12 günlük hizmet süresi bulunmaktadır. Başvurucu, Kırklareli'nin Babaeski ilçesinde sınıf öğretmeni olarak görev yapmakta iken Sosyal Güvenlik Kurumundan (SGK) -başvuru formu ve eklerinde belirtilmeyen bir tarihte- Bulgaristan'da geçen hizmetlerinin emekliliğe esas hizmet süresinde değerlendirilerek intibakının yapılması talebinde bulunmuştur. Bu talebi reddedilen başvurucu 27/2/2007 tarihinde SGK aleyhine Edirne İdare Mahkemesinde iptal davası açmıştır. Mahkeme 25/9/2007 tarihinde davanın kabulü ile dava konusu işlemin iptaline karar vermiş ancak temyiz edilen hüküm Danıştay Onbirinci Dairesinin (Daire) 16/1/2008 tarihli kararıyla ilk derece mahkemesinin yetkisizlik kararı vermesi gerektiği belirtilerek yetki yönünden bozulmuştur.  Bozma kararına uyularak verilen yetkisizlik kararı kesinleştikten sonra yargılamaya Ankara  İdare Mahkemesinde (Mahkeme) devam edilmiştir. Mahkeme 18/6/2008 tarihinde davanın kabulü ile dava konusu işlemin iptaline karar vermiştir. Kararın gerekçesinde, başvurucunun Türk soydaşı olduğu ve Bulgaristan'da öğretmen olarak çalışmakta iken zorunlu göçe tabi tutularak Türkiye'ye gelip Türk vatandaşlığına geçtiği belirtilmiştir. Mahkeme, başvurucunun Bulgaristan'da öğretmen olarak geçen hizmet süresinin 12 yılı geçmemek üzere 2/3'ünün intibakında değerlendirilmemesine ilişkin işlemin hukuka uygun olmadığı sonucuna varmıştır.  Bu karar SGK tarafından temyiz edilmiş, Daire 18/5/2010 tarihinde dava konusu işlemin iptaline ilişkin hüküm fıkrasının bozulmasını gerektirir bir durumun olmadığını belirterek vekil ile temsil edilmeyen başvurucu yararına vekâlet ücretine hükmedilmesinin hukuka uygun olmadığı gerekçesiyle hükmü bozmuştur. İdarenin karar düzeltme istemi de Daire tarafından 18/3/2013 tarihinde reddedilmiştir. Bozma kararına uyan Mahkeme 13/6/2013 tarihinde davacı lehine vekâlet ücretine hükmedilmemesine karar vermiştir. Kararın gerekçesinde, dava konusu işlemin iptaline ilişkin daha önce verilen kararın Danıştayca onandığı belirtilerek bu sebeple sadece hükmün bozulan kısmı olan vekâlet ücreti ile sınırlı olarak değerlendirme yapıldığı belirtilmiştir.  Karar temyiz edilmeksizin 7/2/2014 tarihinde kesinleşmiştir. Başvurucu, kararın uygulanarak Bulgaristan'da geçen yurt dışı hizmetlerinin birleştirilmesi istemiyle 2/4/2014 tarihinde SGK'dan talepte bulunmuştur. SGK 2/4/2014 tarihinde başvurucunun talebini reddetmiştir. Bu yazıda, ülkemizle sosyal güvenlik sözleşmesi olan ve idarenin de tarafı olduğu ülkelerde sigortalı hizmeti olan Türk vatandaşlarının bu ülkelerde geçen hizmetlerinin birleştirilebileceği belirtilmiştir. Buna göre Bulgaristan ile ülkemiz arasında imzalanmış bir sosyal güvenlik sözleşmesinin bulunmadığı ve talebe konu hizmet birleştirilmesinin yapılamayacağı açıklanmıştır. Bu yazı başvurucuya 9/4/2014 tarihinde tebliğ edilmiştir. Başvurucu 5/5/2014 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur. Başvurucu bireysel başvuru tarihinden sonra 15/12/2015 tarihinde 65 yaşını doldurduğundan ve Türkiye'de geçen hizmet süresi üzerinden (18 yıl 7 aylık hizmet süresi) emekli olmuştur.   Konu hakkında ilgili hukuk için bkz. Mehmet Hocaoğlu, B. No: 2013/3207, 15/10/2015, §§ 21-