Haklar: Adil yargılanma hakkı (Medeni Hak ve Yükümlülükler)

Başvurucu, Ankara ili Polatlı ilçesi Hacıtuğrul köyü 823 ve 827 parsel numaralı taşınmazların miras bırakanına ait olduğu iddiasıyla 13/6/2008 tarihinde Polatlı  Asliye Hukuk Mahkemesinde açtığı tapu iptali ve tescil davasında usul ve yasaya uygun yargılama yapılmadığını, yargılamanın halen devam ettiğini ve makul sürede sonuçlanmadığını belirterek, mülkiyet ve adil yargılanma haklarının ihlal edildiğini ileri sürmüş ve tazminat talep etmiştir.   Başvuru, 18/12/2013 tarihinde Anayasa Mahkemesine doğrudan yapılmıştır. İdari yönden yapılan ön incelemede başvurunun Komisyona sunulmasına engel bir durumun bulunmadığı tespit edilmiştir. İkinci Bölüm Birinci Komisyonunca, 9/9/2014 tarihinde kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına, dosyanın Bölüme gönderilmesine karar verilmiştir. Bölüm Başkanı tarafından 6/11/2014 tarihinde, kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir. Başvuru konusu olay ve olgular ile başvurunun bir örneği görüş için Adalet Bakanlığına gönderilmiş, Adalet Bakanlığınca 6/1/2014 tarihli yazı ile görüş sunulmuştur. Adalet Bakanlığı görüşüne karşı başvurucu, 16/1/2014 tarihinde cevap vermiştir. A. Olaylar Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ve UYAP aracılığıyla erişilen bilgi ve belgeler çerçevesinde olaylar özetle şöyledir: Başvurucu, K.U.’ya ait taşınmazların yarı hissesinin noterde düzenlenen vasiyetname ile miras bırakanı N.U.’ya intikal ettiği, Ankara ili Polatlı ilçesi Hacıtuğrul köyü 823 ve 827 parsel numaralı taşınmazların miras bırakanına ait olduğu iddiasıyla 13/6/2008 tarihinde Polatlı  Asliye Hukuk Mahkemesinde Maliye Hazinesi ve K.U. miras şirketi aleyhine açtığı davada tapu kayıtlarının iptal edilerek taşınmazların kendi adına tescilini, bunun mümkün olmaması durumunda tazminata hükmedilmesini talep etmiştir.  Mahkemenin, 12/4/2012 tarih ve E.2008/283, K.2012/214 sayılı kararıyla davanın kabulüne karar verilmiştir. Temyiz incelemesi sonucunda ise Yargıtay  Hukuk Dairesinin 26/3/2013 tarih ve E.2012/13660, K.2013/4296 sayılı ilâmı ile İlk Derece Mahkemesinin kararı bozulmuştur. Kararın ilgili kısımları şöyledir: “Dosya arasında bulunan davacı tarafın dayandığı mahkeme ilamları ile toplanan delillere göre davacının K.U.’dan intikalen gelen mallar üzerinde gerek vasiyetname gerek mirasçılık belgesi yolu ile miras hakkı olduğu, annesi H.O.’dan dolayı diğer mirasçıların adına tereke temsilcisinin de buna muvafakat ettiği anlaşılmakta ise de davada dayanılan Polatlı  Asliye Hukuk Mahkemesinin E.1985/408 K.1987/282 sayılı kararında dava konusu 823 ve 827 parsel sayılı taşınmazlara ilişkin bir açıklama veya hüküm bulunmamaktadır. Davacının bu parsellerle ilgili daha sonra açtığı bir dava veya lehine sonuçlanan bir mahkeme ilamı da yoktur. Aynı parsellerle ilgili hasımsız açılan ve usulden redle sonuçlanan Polatlı  Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 19/12/2009 tarih 2005/249 esas 2009/91 karar sayılı ilamının lehe veya aleyhe sonuç yaratması da düşünülemez. Bu durumda dava konusu parsellerle ilgili olmayan mahkeme ilamının tapuda infazının yapılmamasından Tapu Sicil Müdürlüğü, Kaymakamlık ve Cumhuriyet Savcılığının sorumlu olması da düşünülemez. Bu açıklamalar ve belirlenen olgu karşısında Türk Medeni Kanunu'nun  maddesine göre Hazinenin tazminattan sorumlu tutulması doğru olmamıştır. Aleyhe alınmış bir ilam olmadığına göre K.U.’nun terekesinin de sorumlu tutulmasında isabet bulunmamaktadır. Mahkemece, davacının davasının tümü ile reddine karar verilmesi gerekirken benzer ilamlardan hareketle dosya kapsamına uygun olmayan gerekçe ile yazılı şekilde kabule karar verilmiş olması doğru değildir.” Karar düzeltme istemi, aynı Dairenin 18/11/2013 tarih ve E.2013/13771, K.2013/16828 sayılı ilâmı ile reddedilmiştir. Mahkemece bozma kararına uyularak, E.2013/405 sayılı dava dosyasında yargılamaya devam edilmiştir. Başvurucu ve arkadaşı, Polatlı Sulh Hukuk Mahkemesinin E.1978/283, K1983/303 sayılı, mirasçılık belgesi verilmesine dair kararın infaz edilebilmesi için Polatlı  Asliye Hukuk Mahkemesince verilen ve K.U.’nun dava konusu bu iki parsel dışındaki tüm taşınmazları bakımından uygulanan E.1985/408, K.1987/282 sayılı kararının, Ankara ili, Polatlı ilçesi, Hacıtuğrul köyündeki 823 ve 827 parsel numaralı taşınmazlar bakımından da aynen uygulanması istemiyle 17/12/2013 tarihinde Maliye Hazinesi ve F.A. aleyhine Polatlı  Asliye Hukuk Mahkemesinde dava açmıştır. Başvurucu, 18/12/2013 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur. Mahkemece, 31/12/2013 tarihinde, dava dosyasının Polatlı  Asliye Hukuk Mahkemesinin E.2013/405 sayılı dosyasında birleştirilmesine karar verilmiştir. Polatlı  Asliye Hukuk Mahkemesinin 29/4/2014 tarih ve E.2013/405, K.2014/203 sayılı kararıyla asıl davanın reddine karar verilmiştir. Mahkeme ayrıca, bozma ilamında değinilen hususlardan hareketle başvurucunun, K.U.’dan intikalen gelen mallar üzerinde gerek vasiyetname, gerek mirasçılık belgesi yolu ile miras hakkı olduğunu, annesi H.O.’dan dolayı diğer mirasçılar adına tereke temsilcisinin de buna muvafakat ettiğini, davaya dayanak yapılan Polatlı  Asliye Hukuk Mahkemesinin E.1985/408 K.1987/282 sayılı kararında dava konusu olan 823 ve 827 parsel numaralı taşınmazlara ilişkin bir açıklama veya hüküm bulunmadığını, davacının bu parsellerle ilgili daha sonra açtığı bir dava veya lehine sonuçlanan bir mahkeme ilamının da olmadığını belirtmiş ve başvurucunun talebinin reddine karar vermiştir. Karar, 12/6/2014 tarihinde başvurucu tarafından temyiz edilmiş olup temyiz incelemesi devam etmektedir.B. İlgili Hukuk 12/1/2011 tarih ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun  maddesi, 22/11/2001 tarih ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun  ve  maddeleri.