Haklar: Adil yargılanma hakkı (Suç İsnadı)

Başvuru, gözaltında işkence altında ifade alınması nedeniyle işkence yasağının; tutukluluğun makul süreyi aşması nedeniyle kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının; işkence altında alınan ifadelerin mahkûmiyete esas alınması ve yargılamanın makul sürede sonuçlandırılmaması nedenleriyle de adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.  Başvuru 31/7/2014 tarihinde yapılmıştır.  Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.  Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık görüşünü bildirmiştir. Başvurucular, Bakanlık görüşüne karşı beyanda bulunmamıştır.  Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ve Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) üzerinden ve İstanbul  Ağır Ceza Mahkemesinden (Mahkeme) temin edilen yargılama dosyasından ulaşılan bilgi ve belgelere göre ilgili olaylar özetle şöyledir: Başvurucu Ali Dursun 1969, Müslüm Demir ise 1972 doğumludur. Başvurucu Ali Dursun 18/7/1992 tarihinde gözaltına alınmış, 3/8/1992 tarihinde tutuklanmış, 30/12/2004 tarihinde ise tahliye edilmiştir. Başvurucu Müslüm Demir ise 27/10/1999 tarihinde gözaltına alınmış, 28/10/1999 tarihinde tutuklanmış, 12/10/2004 tarihinde tahliye edilmiştir. 18/7/1992 tarihli kolluk tarafından düzenlenen yakalama tutanağına göre PKK terör örgütüne yönelik operasyonlar kapsamında hâlinden şüphelenilmesi üzerine yakalanıp kimlik kontrolü yapılan başvurucu Ali Dursun, PKK terör örgütü içinde faaliyet yürüttüğünü ve Doktor-Edip kod adlarını kullandığını beyan etmiştir. Tutanağa göre başvurucunun yapılan üst aramasında bir sayfalık, el yazısıyla yazılmış örgütsel doküman ele geçirilmiştir. Başvurucu Ali Dursun tarafından müdafi yokluğunda birden çok yer gösterme işlemi gerçekleştirilmiş olup bu yer göstermelerde gidilen evlerde diğer örgüt üyeleri yakalanmış ve yapılan aramalarda birçok ateşli silah ve örgütsel doküman, yayın, teyp kaseti ele geçirilmiştir. 18/7/1992 tarihinde, müdafi yokluğunda B. isimli şahsın evinde kolluk tarafından gerçekleştirilen yer gösterme işlemi sonucu Muvafakatlı Ev Arama, Yakalama ve Zapt Etme Tutanağı düzenlenmiştir. Anılan tutanağa göre başvurucu Ali Dursun, PKK terör örgütünün Marmara Bölge Komitesindeki askerî kanat olan ARGK adına kurdukları Devrimci İntikam Birliği içinde polis, asker, ajan ve itirafçılara karşı örgüt adına işlenen öldürme eylemlerinde tetikçi olarak görev yaptığını beyan etmiştir. Ali Dursun, örgütün talimatları doğrultusunda yanında Mehmet ve Bahar kod adlı örgüt üyeleriyle birlikte 4/7/1992 günü A.A. isimli itirafçıyı kaçırıp ellerini ve gözlerini bağladığını, örgüt adına sorguladıktan sonra bizzat kendisinin kullandığı 14'lü Browning marka tabancayla şahsı başına ateş etmek suretiyle öldürdüğünü söylemiştir. Ayrıca bu cinayet silahı ile örgüte ait iki savunma el bombasını ve Star marka 7,65 mm çaplı bir tabancayı yine örgütsel ilişkisi olduğu B. isimli şahsa evinde saklaması için verdiğini, bu şahsın evinde diğer örgüt mensuplarıyla zaman zaman bir araya geldiğini, toplantılar yaptıklarını, gördüğü takdirde B.nin evini gösterebileceğini bildirmiştir. Bu beyanlar üzerine gidilen söz konusu evde B. yakalanmış ve B.nin rızasıyla evinde yapılan aramada B. tarafından kolluk güçlerine teslim edilen bir poşet içinden 1 adet beyaz nikelajlı ..19 seri numaralı 14'lü Browning marka tabancayla bu tabancaya ait dolu bir şarjör, 1 adet ..43 seri numaralı Star marka 7,65 mm çaplı tabanca ve bu tabancaya ait iki dolu şarjör, iki savunma tipi parça tesirli el bombası, "A.Ailesine" başlıklı ERNK Marmara Komitesi imzalı, daktiloyla yazılmış bir belge ele geçirilmiştir. Yine yer gösterme işlemlerinden bir diğeri neticesinde tutulan 18/7/1992 tarihli Muvafakatlı Ev Arama, Yakalama ve Zapt Etme Tutanağı'na göre başvurucu Ali Dursun, Devrimci İntikam Birliği içinde polis, asker, ajan ve itirafçılara karşı işlenen eylemlerde tetikçi olarak görev yaptığını, birçok eylemde kullanılan üç adet Kalaşnikof marka silahı kendisine sorumlusu tarafından tanıştırılan ve yine örgütte yer alan S.G. isimli şahsa bizzat bu şahsın evinde teslim ettiğini, bu şahsın evinde diğer örgüt mensuplarıyla zaman zaman bir araya geldiğini, toplantılar yaptıklarını, bu evde örgütsel yayınlar ve teyp kasetleri olduğunu, gördüğü takdirde S.G.nin evini gösterebileceğini bildirmiştir. Bu beyanlar üzerine gidilen söz konusu evde S.G. yakalanmış ve S.G.nin rızasıyla evde yapılan aramada S.G. tarafından kolluk güçlerine teslim edilen bir spor çantasının içinden bir adet ..12 seri numaralı, bir adet ..66 seri numaralı ve bir adet ..88 seri numaralı toplam üç Kalaşnikof marka silah, bu silahlara ait üç şarjör ve otuz adet 7,62 mm çaplı muhtelif marka dolu mermi, bölücü mahiyetteki dokuz Kürtçe teyp kaseti, PKK terör örgütünün yayını olan otuz beş adet dergi ele geçirilmiştir. Bir diğer müdafisiz yer gösterme işlemi sonucu tutulan 18/7/1992 tarihli Muvafakatlı Ev Arama, Yakalama ve Zapt Etme Tutanağı'na göre başvurucu Ali Dursun örgütün yurt içi ve yurt dışı bağlantılarının Hasan kod adlı F.A. tarafından kendisine aktarıldığını, yine aynı evde bulunan ve bu şahsın ailesi olan H.A., P.A., Z.A., E.A. ve S.A.nın da evdeki .. numaralı telefonla yurt dışından gelen örgütsel telefonları kendisine aktardığını, zaman zaman bu evde kaldığını, örgütün talimatıyla F.A.nın kendisine eylemlerde kullanılmak üzere bir adet 7,65 mm çapında tabanca temin ettiğini, bu tabancanın, bazı örgütsel yayınların, örgüt kamplarında çekilmiş video kasetlerinin ve öldürülen A.A.isimli itirafçının örgüte hitaben yazdığı öz eleştiri raporlarının bu evde bulunduğunu, gördüğü takdirde bu evi gösterebileceğini bildirmiştir. Bu beyanlar üzerine gidilen evde bulunan H.A.nın rızasıyla yapılan aramada bir tencere içinde bir adet 7,65 mm çapında ..54 seri numaralı Browning marka tabanca, tabancaya ait bir şarjör, altı adet aynı çaplı mermi, örgütün yayını olan yedi dergi, 1 adet video kaset, kareli deftere yazılmış altı sayfalık "Mücadelem onurumdur-yoldaşlara" başlıklı, A.A. imzalı el yazılı doküman ele geçirilmiştir. Dosya kapsamındaki 22/7/1992 tarihli, Kriminal Polis Laboratuvarınca düzenlenmiş ekspertiz raporunda; inceleme için gönderilen bazı kağıtlardaki, zarftaki, kartvizitlerdeki ve not defterinin bazı sayfalarındaki yazıların başvurucu Ali Dursun'un el yazısıyla uyumlu olduğu tespitine yer verilmiştir. Kolluk tarafından müdafisiz olarak başvurucu Ali Dursun ile birlikte yapılan bir diğer yer gösterme işlemi sonucunda tutulan 21/7/1992 tarihli Olay Yeri Görgü ve Tespit Tutanağı'na göre Kestel Jandarma Bölük Komutanlığının PKK terör örgütü mensuplarınca taranması olayına ilişkin olarak olay yerine gidilmiştir. Ali Dursun, olaydan üç dört saat öncesinde arkadaşlarıyla kendisini bir minibüsün evden aldığını, Bölük Komutanlığına yakın bir ara sokakta araçtan birisinin inip çevreyi kontrol etmesinden sonra araçtan Y., A. ve O. isimli, silahlı üç kişinin indiğini sonrasında birkaç arkadaşı ile birlikte kendisinin de silahlı vaziyette araçtan indiğini, N.Y. isimli şahsın Bölük Komutanlığı önündeki askere silahını atmasını söyleyip asker silahını bırakmayınca nöbetçi askere ateş ettiğini, sonrasında tüm Bölük Komutanlığını taramaya başladıklarını anlatmıştır. Kolluk tarafından müdafisiz gerçekleştirilen yüzleştirmeli teşhis işlemi neticesinde düzenlenen 27/7/1992 tarihli tutanağa göre, Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesinde öğrenci olduğu sırada yakalanan başvurucu Ali Dursun PKK terör örgütünün askerî kanadında yer aldığını, Devrimci İntikam Birliği içinde Doktor-Edip-Davut-Kasım kod adlarını kullandığını, Bursa'dan kazandırdığı kişileri örgütün dağ kadrosuna gönderdiğini, 2/4/1992 günü Bursa/Kestel Jandarma Bölük Komutanlığına silahlı baskın düzenlediğini, sonrasında İstanbul'a gönderildiğini, buradaki örgüt mensuplarıyla tanıştığını, örgütün İstanbul'daki evlerini ve örgüt üyelerini kolluk güçlerine göstererek yakalattığını, A.A. isimli eski itirafçıyı kardeşlerinin evinden alarak sorguladıklarını, sonrasında Haramidere mevkiine götürüp bizzat kendisinin başına ateş ederek bu şahsı öldürdüğünü, bu eylemde ve diğer eylemde kullandıkları silah ve bombaları da kolluk güçlerine göstererek yakalattığını itiraf etmiştir. Söz konusu teşhis işlemi sırasında başvurucu Ali Dursun'a diğer on yedi örgüt üyesi canlı olarak gösterilmiş, başvurucu tüm bu kişileri örgüt ilişkisi çerçevesinde tanıdığını söylemiş ve kod adlarını bildirmiştir. Başvurucu; S.G. isimli şahsın evinde ele geçirilen üç adet Kalaşnikof marka silahı bu şahısla birlikte temizlediklerini, şahsın bu silahların örgüte ait olduğunu bilerek sakladığını ve daha birçok eylemi anlatmıştır. Bu işlem sırasında diğer on yedi şahıs da başvurucu Ali Dursun'u tanıdığını, birlikte gerçekleştirdikleri iş ve eylemleri anlatmıştır. Tüm işlem sonucunda da on sekiz şüpheli tarafından on bir sayfalık Yüzleştirmeli Teşhis Tutanağı'nın imzalandığı görülmüştür.  Dosya kapsamındaki "A.Ailesine" başlıklı, ERNK-Marmara Komitesi adına daktilo ile düzenlenmiş belgenin incelenmesinden belgede ifade edildiği şekliyle A.A. isimli kardeşlerinin Halk Mahkemesince 4/7/1992 tarihinde alınan ifadesi neticesinde düşman ile iş birliği içinde olduğunu ispatlanması üzerine kardeşlerinin ölümle cezalandırıldığının aileye bildirildiği görülmüştür. Belgeden, ailesi olarak bu durumu bildikleri hâlde sakladıkları, kardeşlerinin MİT tarafından korunduğu, bu durumlara karşı ailece düşkün bir durum sergiledikleri, bu nedenle İstanbul'u terk edip Diyarbakır'a gelmeleri ve tecrite girerek davranışlarını gözden geçirmeleri gerektiği, "aksi hâlde yürüyen halkın ayakları altında ezilecekleri" şeklinde aileye yönelik talimat ve tehditler bulunduğu anlaşılmaktadır. Başvurucu; müdafisiz alınan Cumhuriyet Başsavcılığındaki 3/8/1992 tarihli ifadesinde, yakalanmasını müteakip tanıdığı şahısların isimleri ile katıldığı eylemleri tek tek anlattığını, söz konusu ifadesinin altındaki imzanın kendisine ait olduğunu, Bursa/Kestel Jandarma Bölük Komutanlığına yapılan baskından bilgisi olduğunu fakat baskına katılmadığını, olayı basından ve arkadaşlarından öğrendiğini, gözaltında olduğundan bunu senaryolaştırıp anlattığını, PKK terör örgütüyle ilgisi olduğunu kabul ettiğini,  isimli şahısla ilişkisi olduğundan A.A. hakkındaki yazıların kendisinden çıktığını, bu yazıları kabul ettiğini fakat A.A.nın yargılanmasına ya da ölümüne karar vermediğini, şahsı öldürmediğini, öldürülmesinde kullandığı tabancayı bildiğini, tabancanın nin evinde bulunduğunu, silahlar konusundaki ikrarlarının doğru olduğunu, silahları kendisinin bırakmadığını, nin yerlerini kendisine gösterdiğini, yer gösterme işlemlerini kabul ettiğini, öldürme eylemini işlediğini ise kabul etmediğini, örgütle ilişkisi ve silahlarla ilgili bilgisi olduğunu, yer gösterme suretiyle silahları ele geçirttiğini kabul ettiğini, yüzleştirme işlemini ise kabul etmediğini, gözaltında olması nedeniyle kaldığı baskı altında bunları imzaladığını söylemiştir. Başvurucu Ali Dursun sorgusundaki ifadesinde; A.A.nın olayını nin kendisine anlattığını, A.A.yı sorgulayıp cezalandırdıklarını anlatarak öldürme yerini söylediğini, sorgulama yerini söylemediğini, aileye verilmek üzere kendisine bir yazı verdiğini ancak yazıyı veremeden yakalandığını bildirmiştir. 21/7/1992 tarihli Bölge Kriminal Polis Laboratuvarının ekspertiz raporunda; i. 25/7/1991 tarihinde Küçükçekmece Polis Karakolunun taranmasından sonra olay yerinden elde edilen kovanların,ii. 17/10/1991 tarihinde Hava Kuvvetleri Komutanlığına ait servis aracının taranmasından sonra olay yerinden elde edilen kovanların,iii. 26/11/1991 tarihinde Paşaköy Jandarma Karakolunun taranmasından sonra olay yerinden elde edilen elli üç kovanın,iv. 27/3/1992 tarihinde Çekmeköy yol sapağında servis aracının taranmasından sonra olay yerinden elde edilen kovanların ..12 seri numaralı Kalaşnikof marka silahtan atıldığı,v. 26/11/1991 tarihinde Paşaköy Jandarma Karakolunun taranmasından sonra olay yerinden elde edilen kırk dokuz kovanın ise ..66 seri numaralı Kalaşnikof marka silahtan atıldığı,vi. 26/11/1991 tarihinde Paşaköy Jandarma Karakolunun taranmasından sonra olay yerinden elde edilen dokuz adet Browning marka silaha ait boş kovanın ise ..43 seri numaralı Star marka silahtan atıldığı,vii. 4/7/1992 tarihinde A.A.nın öldürülmesi olayında olay yerinden elde edilen bir adet Parabellum tipi boş kovanın ise Browning marka ..19 seri numaralı silahtan atıldığı tespitlerine yer verilmiştir. Yukarıda değinilen raporda incelenen silah ve boş kovanlar yargılama aşamasında rapor temini amacıyla tekrar Adli Tıp Kurumu Fizik/Balistik İhtisas Dairesine (Daire) gönderilmiştir. Dairenin 10/6/1993 tarihli raporunda; iletilen 107 adet boş kovanın ve beraberinde iletilen Kalaşnikof marka silahtan atıldığı fakat A.A.nın öldürülmesi olayında olay yerinden elde edilen bir adet boş kovanın Browning marka ..19 seri numaralı silahtan atılmadığı tespitlerine yer verilmiştir. İstanbul Devlet Güvenlik Mahkemesi (DGM) Cumhuriyet Başsavcılığının 30/9/1992 tarihli iddianamesiyle başvurucu Ali Dursun hakkında bölücü terör örgütü PKK mensubu olma ve bu çete adına faaliyette bulunma, silahlı çete adına ideolojik ve politik amaçlı adam öldürme, ruhsatsız silah ve bomba bulundurma, yasak yayın bulundurma ve örgüte yardım toplama suçlarından kamu davası açılmıştır. Dava İstanbul 1 No.lu DGM'nin 1992/376 esasına kaydedilmiştir.  Başvurucu Müslüm Demir hakkında ise İstanbul DGM Cumhuriyet Başsavcılığının 23/11/1999 tarihli iddianamesiyle 2/2/1992 tarihinde meydana gelen ve bir askerin şehit olduğu Kestel/Bursa Karakolunun basılması eyleminde olaya katılan terör örgütü elemanlarının kullandığı minibüsün şoförlüğünü yaptığı iddiasıyla kamu davası açılmıştır. Bu dava, İstanbul 1 No.lu DGM 1992/376 Esas sayılı kamu davası ile birleştirilmiştir. Başvurucu Ali Dursun vekili tarafından bireysel başvuru sırasında sunulmayan başvurucu hakkındaki 3/8/1992 tarihli Adli Tıp Kurumu raporuna bireysel başvuru kapsamında temin edilen belgelerden de ulaşmak mümkün olmamıştır. Başvurucu hakkında bir adli rapor olduğu bilgisine İstanbul 1 No.lu DGM'nin başvurucu hakkında verdiği mahkûmiyet kararının bozulmasına dair Yargıtay  Ceza Dairesinin (Yargıtay) 7/6/2004 tarihli kararı ve bozma üzerine yeniden verilen mahkûmiyet kararının gerekçelerinden ulaşılmaktadır. Yargıtayın gerekçesinin rapora ilişkin kısmı şöyledir:"Sanıkların kollukta baskı ve işkence gördüklerine ilişkin iddiaları ile sanık Ali Dursun [başvurucu] ve [B.K.ya] ait doktor raporlanndaki bulgular da nazara alınarak Maktül [A.A.nın] öldürülmesi eylemi ile ilgili olarak düzenlenen farklı ekspertiz ve Adli Tıp raporları, öldürülme şekline ilişkin anlatım ile otopsi raporundaki çelişkilerin giderilmesi..."İstanbul 1 No.luDGM önündeki 27/11/1992 tarihli celsede müdafii huzurunda verdiği savunmasında başvurucu Ali Dursun emniyette yoğun baskı ve işkenceye maruz kaldığını, Savcılık ve sorgu ifadelerinin bu şekilde alındığını, emniyet, Savcılık ve sorgu ifadelerini kabul etmediğini, A.A.yı öldürmediğini, Savcılık ve emniyet ifadelerinin temelde doğru olduğunu fakat duruşmada sunduğu yazılı savunmasının daha detaylı olduğunu beyan etmiştir. İstanbul 1 No.luDGM 11/4/2003 tarihli kararıyla başvurucuların 1/3/1926 tarihli ve 765 sayılı mülga Türk Ceza Kanunu'nun  maddesi uyarınca cezalandırılmalarına karar vermiştir.  Yargıtayın 7/6/2004 tarihli kararıyla hüküm; sanıklar Ali Dursun, B.K., E.E. ve Müslüm Demir yönünden, sanıkların kollukta işkence gördüklerine dair iddiaları ile sanıklar Ali Dursun ve B.K.ya ait doktor raporlarındaki bulgular nazara alınarak A.A.nın öldürülmesi eylemi ile ilgili olarak düzenlenen farklı ekspertiz ve adli tıp raporları, öldürülme şekline ilişkin anlatım ile otopsi raporundaki çelişkilerin giderilmesi, maddi kanıtlar ile sanıkların aşamalardaki savunmalarının örtüşen ve ayrışan kısımlarının yeterince tartışılmasının, maddi gerçeğin kuşkuya yer vermeyecek şekilde ortaya konulmasının gerektiği gerekçesiyle bozulmuştur.  Bozma üzerine yapılan yargılama neticesinde Mahkeme 18/9/2012 tarihli kararıyla başvurucuların 765 sayılı Kanunu'nun  maddesi gereğince neticeten müebbet hapis cezası ile cezalandırılmalarına karar vermiştir. Gerekçenin ilgili kısmı şöyledir:"...sanık Ali Dursun'un [başvurucu] yasadışı PKK adlı silahlı terör örgütünün devrimci intikam birliği üyesi, yani tetikçi olduğu, örgütte DOKTOR, DAVUT, KASIM ve EDİP KOD adlarını kullandığı, örgüt adına 1992 tarihinde bir grup örgüt üyesi ile beraber 16 M 0332 plakalı minibüsün silah tehdidi ile gasp edilip, Bursa-Kestel Jandarma karakolunun basılıp nöbetçi jandarma eri [Ö.nün] şehit edilmesi ve piyade tüfeğinin alınması olayı ile; örgütün talimatı ile, örgüte ihanet ettiği ve ajan olduğu iddiası ile [A.A.] isimli şahsı 1992 tarihinde İstanbul'da halk mahkemesinde başka örgüt üyeleri ile birlikte yargılayarak ölümüne karar verdikleri, sanığın öldürme eylemini bizzat gerçekleştirdiği;Sanığın bu şekilde gerçekleşen eylemlerinin çeşitliliği, niteliği ve ağır sonucu dikkate alındığında, bir bütün olarak Türkiye Cumhuriyeti Devleti nin topraklarının tamamını veya bir kısmını devlet idaresinden ayırmaya matuf bir eylem olarak kabul edilmesi ve (aynı eyleme karşılık gelen 5237 SK.nun 302/maddesinde, her eylem ayrıca ayrı bir suçkabul edilmesi nedeniyle aleyhe olduğu için) hakkında lehe olan 765 Sayılı TCK.nın maddesinin uygulanması gerektiği, anlaşıldığından  madde ile cezalandırılmasına karar verilmiştir..."  Mahkeme kararında kolluk ifadesinin işkence ve baskı altında alındığı iddiaları ile ilgili olarak "Sanık hakkında ve başka bazı sanıklar hakkında doktor raporları olması nedeniyle, genel olarak emniyetteki ifadelerinin baskı altında alınmış olabileceği, bu nedenle doğru olmayabileceği ve delil olarak da kabul edilemeyeceği düşünülse bile mahkeme, savcılık ve sorgu aşamasındaki ifadelerin baskı altında olmadan hür irade ile verildiğinin kabul edilmesi gerekir. Yine benzer birçok örgüt dosyasında da karşılaşıldığı gibi, sanık, tanık ve mağdurların olayı ilk ifadelerinde doğru anlattıklarının, ancak daha sonra örgüt tehtidi, baskısı, korkusuyla veya kendilerini ve suç arkadaşlarını cezadan kurtarma amacıyla ifadelerin değiştirildiğinin, yumuşatıldığının, çeşitli yorumlara girildiğinin de gözönünde bulundurulması gerekir. Dosyamızda da genel olarak sanıkların olayları emniyette doğru olarak anlattıkları, duruşma, savcılık ve sorgu sırasında ise ya hiçbir suçlamayı kabul etmedikleri veya örgüt üyeliği ve benzeri yani suçun daha basit halinden ceza verilmesini gerektirecek şekilde tevilli-dolaylı anlatımlarda bulundukları anlaşılmıştır..." şeklinde gerekçelendirmede bulunmuştur. Karar, Yargıtayın 24/6/2014 tarihli kararıyla onanmıştır. Başvurucular kararı 2/7/2014 tarihinde tefhimle öğrendiklerini bildirmiştir. Bireysel başvuru 31/7/2014 tarihinde yapılmıştır. Anayasa Mahkemesi tarafından 23/10/2018 tarihinde yazılan müzekkereye cevap olarak Mahkemece iletilen 2/11/2018 yazıya göre başvurucu Ali Dursun hakkında İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı İnfaz ve İlamat Bürosu tarafından 17/3/2015 tarihinde düzenlenen mahkûmlara mahsus yakalama emri hâlen infaz edilmemiştir. Bakanlık Uluslararası Hukuk ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğünün UYAP üzerinden ulaşılan 6/4/2015 tarihli yazısına göre ise başvurucu Ali Dursun muvafakatname işlemi için 8/3/2015 tarihinde tekrar T. Erbil Başkonsolosluğuna başvuruda bulunmuştur. Bakanlık tarafından aynı yazıyla, anılan şahsın yurt dışındaki adresinin tespit edildiği gözetilerek şahıs hakkında gerekli ise Kırmızı Bülten düzenlenebileceği ve ülkemize iadesinin talep edilebileceği Cumhuriyet Başsavcılığına bildirilmiştir. Öte yandan Bakanlık görüşünden tespit edildiği üzere başvurucu Ali Dursun 18/2/2002 tarihinde, Müslüm Demir ise 15/3/2005 tarihinde tutukluluk ve yargılama sürelerinin makul süreyi aştığı iddialarıyla Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine (AİHM) başvuruda bulunmuştur. AİHM 17765/02 numaralı başvuruya ilişkin olarak 3/5/2007 tarihinde Ali Dursun'un iddialarını haklı bularak hem tutukluluk hem de yargılama sürelerinin makul süreyi aştığı gerekçesiyle başvurucuya manevi tazminat ödenmesine karar vermiştir (Dursun/Türkiye, B. No: 17765/02, 3/5/2007).  Müslüm Demir'in 13097/05 numaralı tutukluluk ve yargılama sürelerinin makul süreyi aştığı iddialarıyla ilgili başvurusu ise başvurucuya tazminat ödenmesi konusunda dostane çözüme ulaşılması üzerine AİHM tarafından 24/11/2009 tarihinde kayıttan düşürülmüştür. Müslüm Demir AİHM nezdindeki söz konusu başvuruda Av. Abidin Doğan tarafından da temsil edilmiştir. Başvurucu Ali Dursun, AİHM tarafından verilen söz konusu karardan başvuru formunda bahsetmek suretiyle Anayasa Mahkemesini bilgilendirmiştir. A. Ulusal Hukuk Olay tarihinde yürürlükte olan 4/4/1929 tarihli ve 1412 sayılı mülga Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun 135/a maddesi şöyledir:“İfade verenin ve sanığın beyanı özgür iradesine dayanmalıdır. Bunu engelleyici nitelikte kötü davranma, işkence, zorla ilaç verme, yorma, aldatma, bedensel cebir ve şiddette bulunma, bazı araçlar uygulama gibi iradeyi bozan bedeni veya ruhi müdahaleler yapılamaz.Kanuna aykırı bir menfaat vaat edilemez.Yukarıdaki fıkralarda belirtilen yasak yöntemlerle elde edilen ifadeler rıza olsa dahi delil olarak değerlendirilemez.” 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun “Delilleri takdir yetkisi” kenar başlıklı  maddesi şöyledir: “(1) Hâkim, kararını ancak duruşmaya getirilmiş ve huzurunda tartışılmış delillere dayandırabilir. Bu deliller hâkimin vicdanî kanaatiyle serbestçe takdir edilir.  (2) Yüklenen suç, hukuka uygun bir şekilde elde edilmiş her türlü delille ispat edilebilir.”B. Uluslararası Hukuk AİHM, hakkaniyete uygun yargılanma hakkının -ceza muhakemesini ilgilendiren boyutunda- savunma hakkı ile bağlantılı olduğunu vurgulamakta; delillerin kabul edilebilirliği ile ilgili olarak somut davada kullanılan delillerin sanığın hazır bulunduğu duruşmada silahların eşitliği ve çelişmeli yargılama ilkeleri gözetilerek tartışılıp tartışılmadığını ya da söz konusu delillerin yargılamanın bir bütün olarak adil olup olmamasına etkisini değerlendirmektedir (Tamminen/Finlandiya, B. No: 40847/98, 15/6/2004, §§ 38; Barberà, Messegué ve Jabardo/İspanya, B. No: 10590/83, 6/12/1988, §§ 67, 68, 81-89).  Örneğin AİHM, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin (Sözleşme)  maddesinde güvence altına alınan özel hayata ve aile hayatına saygı hakkı kapsamındaki güvencelere aykırı olarak elde edilen delillerin mahkûmiyete esas alınmasının yargılamanın hakkaniyete uygun olmadığı ve dolayısıyla adil yargılanma hakkının ihlal edildiği sonucuna ulaşılması bakımından tek başına yeterli bir ölçüt olmadığını vurgulamaktadır. Bunun için yürütülen ceza soruşturmasının iç hukukta bir dayanağının var olması, delillerin sıhhati veya gerçekliği konusunda kuşkuya düşülmesini haklı kılan sebeplerin bulunmaması veya bulunsa dahi destekleyici diğer deliller sayesinde bu kuşkuların giderilmiş olması ve sanığa delillerin gerçekliğine etkili bir şekilde itiraz etme fırsatının tanınmış olması şartlarını aramaktadır (Schenk/İsviçre [GK], B. No: 10862/84, 12/7/1988, §§ 45, 46, 48; Desde/Türkiye, B. No: 23909/03, 1/2/2011, § 124, Khan/Birleşik Krallık, B. No: 35394/97, 12/5/2000, §§ 36-38). AİHM, bariz bir şekilde keyfî olmadıkça belirli bir kanıt türünün -iç hukuk açısından hukuka aykırı olarak elde edilmiş kanıtlar da dâhil olmak üzere- kabul edilebilir olup olmadığına veya aslında başvurucunun suçlu olup olmadığına karar vermenin kendi görevi olmadığını kararlarında ifade etmektedir. AİHM, kanıtların elde edilme yöntemi de dâhil olmak üzere yargılamanın bir bütün olarak adil olup olmadığını ve Sözleşme’deki bir hakkın ihlali söz konusu ise tespit edilen ihlalin niteliğini inceleme konusu yapmaktadır (Jalloh/Almanya [BD], B. No: 54810/00, 11/7/2006, § 95; Ramanauskas/Litvanya [BD], B. No: 74420/01, 5/2/2008, § 52; Khodorkovskiy ve Lebedev/Rusya, B. No: 11082/06, 13772/05, 25/7/2013, § 699). Kendini suçlamama hakkı, kamu makamlarının şüphelinin/sanığın arzusu hilafına baskı ve zorlama metotları ile elde edilen delillere başvurmadan iddialarını ispat etmelerini öngörmektedir (Jalloh/Almanya, § 100; Salduz/Türkiye [BD], B. No: 36391/02, 27/11/2008 § 54). AİHM, soruşturma evresindeki ikrarın kötü muamele veya işkence altında verildiği belirtilerek hâkim önünde reddedilmesi hâlinde bu konu irdelenmeden esasa geçilerek ikrarın dayanak olarak kullanılmasını bir eksiklik olarak değerlendirmiştir (Hulki Güneş/Türkiye, B. No: 28490/95, 19/6/2003, § 91).