Haklar: Adil yargılanma hakkı (Medeni Hak ve Yükümlülükler)

Başvuru, vazife malulü sayılmama işleminin iptali istemiyle açılan davada maddi vakaya ilişkin tanık beyanlarının dikkate alınmaması, hatalı yorumla sonuca varılması ve Askeri Yüksek İdare Mahkemesinin hâkim olmayan subay üyelerinin tarafsız olmaması nedenleriyle adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.   Başvuru 10/2/2015 tarihinde yapılmıştır. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.  Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar özetle şöyledir: Beyanına göre başvurucu, Kıbrıs  Tümen Komutanlığı emrinde tanksavar kobra bölük komutanı üsteğmen olarak görev yapmakta iken 1990 yılında bölük komutanı aracının çukura düşmesi sonucu başını tente demirine çarparak olay yerinde bayılmış ve akabinde beyin ameliyatı geçirmiştir. Gülhane Askeri Tıp Akademisi (GATA) Sağlık Kurulu 1991 yılında düzenlediği rapor ile başvurucunun "EGG bulgusu veren subdural hematom" tanısı uyarınca başvurucunun yeniden sınıflandırılmasının uygun olduğuna karar vermiştir. Bu rapor üzerine başvurucu maliye sınıfında görevlendirilmiştir. Başvurucu 1991-1995 yılları arasında muhtelif zamanlarda psikolojik rahatsızlığı nedeniyle doktora başvurmuş ve organik psikolojik rahatsızlık tanısı ile istirahat raporları almıştır. Bu raporlarda başvurucunun beyninden operasyon geçirdiği belirtilmektedir. Psikolojik şikâyetlerin devam etmesi üzerine yapılan kontrollerde kronik organik ruhsal bozukluk tanısı konulan başvurucunun 1996 yılında tesis edilen işlemle adi malul olarak emekliye sevkine karar verilmiştir.  Adi malul olarak emekliye sevkinin ardından başvurucunun psikolojik rahatsızlığı devam etmiştir. Başvurucu 2013 yılında sağlık sorunlarının görevi nedeniyle meydana geldiğini ileri sürerek vazife malulü sayılması istemiyle Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) nezdinde başvuruda bulunmuştur. Bu başvuru 23/8/2013 tarihli işlemle reddedilmiştir.  Başvurucu, ret işleminin iptali istemiyle Askeri Yüksek İdare Mahkemesi (AYİM) nezdinde dava açmıştır. AYİM Başsavcılığı tarafından uyuşmazlığa ilişkin bildirilen görüşte özetle başvurucunun psikolojik rahatsızlığının görevi başında geçirdiği kafa travmasının tesiri ile ortaya çıkıp çıkmadığı konusunda tıbbi bilirkişi incelemesi yaptırılarak bu incelemenin sonucuna göre karar verilmesi gerektiği bildirilmiştir.  AYİM Üçüncü Dairesi (Mahkeme) 8/5/2014 tarihli kararıyla davayı reddetmiştir. Mahkeme gerekçesinde öncelikle vazife malulü addedilebilmek için malullüğe neden olan olgunun görevle ilgili olması gerektiğinin altını çizmiştir. Başvurucu görevi sırasında komutanlık aracının çukura düşmesi ile meydana gelen kafa travması sonucu psikolojik rahatsızlıklarının başladığını ileri sürse de olaya ilişkin bir tutanağın bulunmadığını, soruşturma yapılmadığını tespit eden Mahkeme kazaya dair tanık ifadelerinin idari yargılama usulünde dikkate alınmasının mümkün olmadığını ifade etmiştir. Maddi olayın tevsik edilememesi nedeniyle tıbbi rahatsızlığın sebebinin araştırılmasının gerekli olmadığını saptayan Mahkeme dava konusu işlemin hukuka uygun olduğunu tespit etmiştir.  Ret kararına karşı karar düzeltme isteminde bulunulmuştur. Karar düzeltme istemine ilişkin olarak AYİM Başsavcılığı tarafından bildirilen 22/9/2014 tarihli görüşte; başvurucunun kafa travması geçirdiği kazaya ilişkin olarak sunduğu tanık beyanları ile belgelerin olguyu ispatlamaya yeterli olduğu, idarenin bunun aksini belirtir bir delil sunamadığı ve tamamen idarenin inisiyatifinde bulunan idari soruşturmanın yapılmamış olması hâlinin de başvurucu aleyhine değerlendirilemeyeceği belirtilerek karar düzeltme isteminin kabul edilmesi gerektiği belirtilmiştir.  Mahkeme karar düzeltme istemini 27/11/2014 tarihli kararı ile reddetmiştir. Başvurucu nihai kararı 19/1/2015 tarihinde tebellüğ etmesinin ardından 10/2/2015 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.   31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu 'nun "Bazı aylık tazminat ve yardımlara ilişkin geçiş hükümleri" kenar başlıklı geçici  maddesinin (a) bendi şöyledir:  "İlgili kanunlarında düzenleme yapılıncaya kadar; a) 8/6/1949 tarihli ve 5434 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin birinci fıkrasında belirtilenlerden bu Kanunla yürürlükten kaldırılan maddeleri dahil 5434 sayılı Kanuna göre vazife veya harp malûlü sayılması gerekenlerin ve Türk Silâhlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı tarafından görevlendirildiği tarihte uzun vadeli sigorta kollarına tabi olarak çalışmayanlardan bu Kanunla yürürlükten kaldırılan maddeleri dahil 5434 sayılı Kanuna göre harp malûlü sayılması gerekenlerin kendileri ile bunların dul ve yetimlerine bağlanacak aylıklar hakkında bu Kanunun yürürlük tarihinden önceki hükümlerin uygulanmasına devam olunur. " 5510 sayılı Kanun'un göndermede bulunduğu 8/6/1949 tarihli ve 5434 sayılı mülga Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu'nun  maddesinin ilk fıkrası şöyledir: "Her ne sebep ve suretle olursa olsun vücutlarında hasıl olan arızalar veya düçar oldukları tedavisi imkansız hastalıklar yüzünden vazifelerini yapamıyacak duruma giren iştirakçilere (malul) denir ve haklarında bu kanunun malullüğe ait hükümleri uygulanır. " 5434 sayılı Kanun'un  maddesinin (a) bendi ve son cümlesi şöyledir:"44 üncü maddede yazılı malullük;,a) İştirakçilerin vazifelerini yaptıkları sırada vazifelerinden doğmuş olursa;...Buna (Vazife malullüğü) ve bunlara uğrıyanlara da (Vazife malulü) denir." 4/7/1972 tarihli ve 1602 sayılı mülga Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Kanunu'nun  maddesinin ilgili kısmı şöyledir:''Bu Kanunda aksine hüküm bulunmayan hallerde; İdari Yargılama Usulü Kanunu ile Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun ...bilirkişi, keşif, delillerin tespitine... ilişkin hükümleri uygulanır.''