Haklar: Adil yargılanma hakkı (Suç İsnadı)

Başvuru, ceza davasında başvurucunun (sanığın) hazır bulunma talebi reddedilerek ses ve görüntü aktarımı suretiyle duruşmaya uzaktan katılımının sağlanması nedeniyle adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir. Aydın Cumhuriyet Başsavcılığının (Başsavcılık) 13/3/2017 tarihli iddianamesi ile başvurucu hakkında Fetullahçı Terör Örgütü/Paralel Devlet Yapılanması (FETÖ/PDY) silahlı terör örgütü yöneticiliği suçundan cezalandırılması talebiyle kamu davası açılmıştır. Aydın  Ağır Ceza Mahkemesince (Mahkeme) görülen yargılamada 21/3/2017 tarihinde duruşma hazırlığı işlemleri yapılmıştır. Tensip Tutanağı'nda, tutuklu olan başvurucunun duruşma gün ve saatinde Ses ve Görüntü Bilişim Sistemi (SEGBİS) aracılığı ile duruşmada hazır bulundurulmasının istenmesine ve duruşmanın 17/5/2017 tarihinde yapılmasına karar verilmiştir. Duruşmanın ilk celsesinde Mahkeme, başvurucunun Salihli T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda (Ceza İnfaz Kurumu) bulunduğunu, duruşma saati itibarıyla Ceza İnfaz Kurumunun nöbetçi görevlileriyle bağlantı kurulamadığını tespit ederek başvurucunun yokluğunda yargılamaya devam etmiştir. Bu celsede başvurucu hakkında beyanda bulunan tanıklar dinlenmiş, tanık beyanlarına karşı başvurucu müdafiine soru sorma hakkı tanınmıştır. Başvurucu tutuklu bulunduğu Ceza İnfaz Kurumu aracılığı ile Mahkemeye gönderdiği 18/5/2017 tarihli dilekçede ilk celsede yapılan işlemlerden haberinin olmadığını, SEGBİS aracılığıyla bile savunmasının alınmadığını belirtmiş ve duruşma tutanağının bir örneğinin kendisine gönderilmesini talep etmiştir. Başvurucu, Mahkemeye gönderdiği 22/5/2017 tarihli diğer dilekçesiyle de SEGBİS arızası nedeniyle duruşmada savunma dahi yapamadığını, duruşmaların tamamına katılmak istediğini, bu nedenle Nazilli E tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumuna naklinin sağlanması gerektiğini ve yapılacak duruşma gününde duruşmada bizzat hazır edilmek istediğini belirtmiştir. Başvurucu, duruşmanın 12/6/2017 tarihli ikinci celsesine tutuklu bulunduğu ceza infaz kurumundan SEGBİS vasıtasıyla katılmıştır. Duruşma Tutanağı'nda başvurucunun ve müdafiinin duruşmada hazır bulunma talepleri hakkında herhangi bir değerlendirmede bulunulmamış, başvurucunun SEGBİS vasıtasıyla duruşmaya katılmak istemediği yönünde Mahkemeye itirazda bulunduğuna dair herhangi bir beyanı da yer almamıştır. Başvurucunun savunma yaptığı bu duruşmada başvurucu hakkındaki suçlamaya konu deliller okunmuş ve tanık dinlenilmiştir. Mahkeme, bir sonraki celsede başvurucunun SEGBİS aracılığı ile duruşmada hazır edilmesi için bulunduğu Ceza İnfaz Kurumuna müzekkere yazılmasına karar vererek duruşmayı 18/9/2017 tarihine ertelemiştir. Başvurucu, üçüncü ve dördüncü celseye de SEGBİS vasıtasıyla katılmıştır. ByLock programına ilişkin belgelerin okunduğu ve başvurucuya sorulduğu, celselerin sonunda Mahkeme bir sonraki celsede başvurucunun SEGBİS vasıtasıyla duruşmada hazır edilmesi için bulunduğu ceza infaz kurumuna müzekkere yazılmasına karar vererek duruşmayı 20/2/2018 tarihine ertelemiştir. Başvurucu, tutuklu bulunduğu Ceza İnfaz Kurumu aracılığı ile Mahkemeye gönderdiği 7/12/2017 tarihli dilekçe ile ilk duruşmaya hiç katılamadığını, SEGBİS aracılığı ile katıldığı ikinci ve üçüncü duruşmalarda savunmasını kısıtlı şekilde yapabildiğini, duruşmaya katılan diğer sanık ve tanıkların beyanlarını tam olarak anlayamadığını, dördüncü duruşmaya ise bir kaç dakikalığına yine SEGBİS ile katılabildiğini, duruşmayı baştan sona takip etme hakkının kısıtlandığını vurgulamıştır. Başvurucu ayrıca bu dilekçesinde yüz yüzelik ilkesi gereğince savunmasını daha sağlıklı yapabilmek adına 20/2/2018 tarihli duruşmada bizzat hazır edilmesinin sağlanmasını talep etmiştir. Başvurucu, duruşmanın 20/2/2018 tarihli beşinci celsesine tutuklu bulunduğu Ceza İnfaz Kurumundan SEGBİS aracılığıyla katılmıştır. Duruşma Tutanağı'nda başvurucunun duruşmada hazır bulunma talebi hakkında herhangi bir değerlendirmede bulunulmamıştır. Bu celsede Başsavcılık esas hakkındaki mütalaasını açıklamıştır. Başvurucu ve müdafii esas hakkındaki mütalaaya karşı savunma yapabilmek için süre talep etmiştir. Celse sonunda mütalaaya karşı diyeceklerini bildirebilmesi ve son savunmasını hazırlayabilmesi için başvurucu ve müdafiine gelecek celseye kadar süre verilmesine karar verilirken başvurucunun 16/3/2018 tarihindeki duruşma gün ve saatinde SEGBİS vasıtasıyla hazır edilmesi için bulunduğu Ceza İnfaz Kurumuna yazı yazılmasına karar verilmiştir. Başvurucu, duruşmanın 16/3/2018 tarihli altıncı ve son celsesine tutuklu bulunduğu Ceza İnfaz Kurumundan SEGBİS vasıtasıyla katılmıştır. Bu celsede başvurucu mütalaaya karşı diyeceklerini bildirdikten ve son savunmasını yaptıktan sonra Mahkeme, başvurucunun silahlı terör örgütü üyeliği suçundan hapis cezasıyla cezalandırılmasına karar vermiştir. Gerekçeli kararda da başvurucunun duruşmalara SEGBİS vasıtasıyla katılımının neden gerekli görüldüğü hususunda herhangi bir açıklamada bulunulmamıştır. Başvurucu, gerekçeli istinaf ve temyiz dilekçelerinde -diğerlerinin yanı sıra- duruşmalarda bizzat hazır bulunarak savunma yapma talebini celse arasında Mahkemeye ilettiği hâlde talebi hakkında herhangi bir değerlendirmede bulunulmadan duruşmalara SEGBİS vasıtasıyla katılmak zorunda bırakılması nedeniyle savunma hakkının kısıtlandığını belirtmiştir. Hüküm, kanun yolu denetiminden geçerek kesinleşmiştir. Komisyon, adli yardım talebinin kabulüne ve duruşmada hazır bulunma hakkı dışındaki şikâyetlerinin kabul edilemez olduğuna, anılan hakka ilişkin şikâyetinin kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar vermiştir.