Haklar: Kişi özgürlüğü ve güvenliği hakkı

Başvurucu, soyut suç isnadına dayalı olarak 2008 yılından bu yana tutuklu olması nedeniyle Anayasa’nın  maddesinde düzenlenen kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüş ve tazminat talebinde bulunmuştur.   Başvuru, 11/12/2013 tarihinde Ceyhan Cumhuriyet Başsavcılığı vasıtasıyla yapılmıştır. Dilekçe ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinde belirlenen eksiklikler tamamlatılmış ve Komisyona sunulmasına engel bir durumun bulunmadığı tespit edilmiştir. Birinci Bölüm Üçüncü Komisyonunca, 21/3/2014 tarihinde başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına, dosyanın Bölüme gönderilmesine karar verilmiştir. Bölüm Başkanı tarafından 12/6/2014 tarihinde, başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına ve bir örneğinin görüş için Adalet Bakanlığına gönderilmesine karar verilmiştir Başvuru konusu olay ve olgular 12/6/2014 tarihinde Adalet Bakanlığına bildirilmiştir. Adalet Bakanlığı, 14/7/2014 tarihli yazısı ile başvuruya ilişkin olarak görüş sunulmayacağını bildirmiştir. A. Olaylar Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ve UYAP aracılığıyla erişilen bilgi ve belgeler çerçevesinde olaylar özetle şöyledir: Başvurucu, Ceyhan Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen soruşturma kapsamında kasten insan öldürme suçundan 2/6/2008 tarihinde gözaltına alınmış, Ceyhan Sulh Ceza Mahkemesinin 3/6/2008 tarih ve 2008/141 sorgu sayılı kararı ile tutuklanmıştır. Ceyhan Cumhuriyet Başsavcılığının 18/6/2008 tarih, 2008/138 sayılı iddianamesi ile başvurucu hakkında tasarlayarak kasten insan öldürme suçundan kamu davası açılmıştır. Ceyhan Ağır Ceza Mahkemesince verilen 17/7/2009 tarih ve E.2008/228, K.2009/216 sayılı mahkûmiyet kararı Yargıtay  Ceza Dairesinin 21/11/2011 tarihli ilamıyla bozulmuştur.  Bozma sonrasında Ceyhan  Ağır Ceza Mahkemesinde başvurucunun yargılanmasına devam edilmiştir. Başvurucu, bu dönemde tutukluluğuna itiraz ettiğine dair bir kararı Anayasa Mahkemesine sunmamıştır. Ayrıca eksiklik tamamlama aşamasında başvuru yollarının tüketilmesine ilişkin nihai karar olarak Ceyhan  Ağır Ceza Mahkemesinin 19/12/2013 tarih ve E.2012/1 sayılı kararını göstermiştir. Söz konusu kararda başvurucunun tutukluluk halinin devamına karar verildiği tespit edilmiştir. Başvurucu, 11/12/2013 tarihinde Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunmuştur. Ceyhan  Ağır Ceza Mahkemesi 13/5/2014 tarih, E.2012/1, K.2014/157 sayılı kararla, başvurucuyu tasarlayarak kasten öldürme suçundan 16 yıl 8 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına ve tutukluluk halinin devamına karar vermiştir.  Temyiz üzerine dosya Yargıtaya gönderilmiş olup, dava hâlen temyiz aşamasında derdesttir.B. İlgili Hukuk 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun  maddesi şöyledir:“ (1) Kuvvetlisuç şüphesinin varlığını gösteren somut delillerin ve bir tutuklama nedenininbulunması halinde, şüpheli veya sanıkhakkında tutuklama kararı verilebilir. İşin önemi, verilmesibeklenen ceza veya güvenlik tedbiriile ölçülü olmaması halinde, tutuklama kararı verilemez.  (2) Aşağıdaki hallerdebir tutuklama nedeni var sayılabilir:  a) Şüpheli veya sanığın kaçması, saklanması veya kaçacağı şüphesini uyandıran somut olgular varsa.  b) Şüpheli veya sanığın davranışları;   Delilleri yok etme, gizleme veya değiştirme,   Tanık, mağdurveya başkaları üzerinde baskı yapılması girişiminde bulunma,  Hususlarında kuvvetli şüphe oluşturuyorsa. (3) Aşağıdaki suçlarınişlendiği hususunda kuvvetli şüphe sebeplerinin varlığı halinde, tutuklama nedeni var sayılabilir:  a) 2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununda yer alan;  ...  Kasten öldürme (Madde 81, 82, 83), ....” Anılan Kanun’un  maddesinin (2) numaralı fıkrası şöyledir:“Ağır ceza mahkemesinin görevine giren işlerde, tutukluluk süresi en çokiki yıldır. Bu süre, zorunlu hallerde, gerekçesi gösterilerek uzatılabilir; uzatma süresi toplam üçyılı geçemez.” 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun  maddesinin (1) numaralı fıkrasının (a) bendi şöyledir: “(1) Kasten öldürmesuçunun;  a) Tasarlayarak, İşlenmesi hâlinde, kişi ağırlaştırılmışmüebbet hapis cezası ile cezalandırılır.”