z radością przyjąłem tę nowinę byłem tak szczęśliwy z możności odetchnięcia wolnem powietrzem i choć na chwilę zapomnienia o kratach naszego kantoru i pyle naszych magazynów gdy wszystko było już w pogotowiu do podróży mój ojciec kazał mnie przywołać do swego gabinetu i odezwał się w te słowa

mają licznych wielbicieli i dzięki temu wywierają na nas taki wpływ jak haremy na turcyą widzi więc pani że damy nie mają powodu roztkliwiać się nad mojemi cierpieniami ani prawa bawić się mną nie należę do ich referatu

a pieniądze spytał adwokat dla nich już są gotowe w banku ja zaś mam rachunki z suzinem adwokat pożegnał go strapiony tegoż dnia przyjechał do wokulskiego książe

już zawiele nieszczęść mnoży się na ziemi przez nieopatrzne wynalazki nie rozumiem pana więc posłuchaj mówił geist tak zwana ludzkość mniej więcej na wołów baranów tygrysów i gadów mających człowiecze formy posiada ledwie jednego prawdziwego człowieka

a to co doświadczam to przedśmiertne widziadła za chwilę pewno otoczy mię noc śmierci ścisnęło mi się z żalu serce czemuż ja tak nagle i samotnie umieram w rozpaczy nie spostrzegłem że wszystko naokoło mnie wciąż jeszcze rosło

atoli dziś niema już ich zupełnie i jego świadectwo tem ważniejszem mi się wydaje że ojciec mój rozkazał mi we względzie naszej religji ślepo wierzyć czcigodnemu velezowi jako rzekł pustelnik nie widziałeś więc okropnej postaci opętanego któremu djabli wyłupili jedno oko

ramzes słuchał z uwagą i odszedł milczący

pewnej niedzieli właśnie gdy miano zacząć nieszpory przybiegłem przed kościół obładowany kasztanami które zakupiłem dla siebie i moich braci i dzieliłem między nich ulubiony owoc

w mieszkaniu pana ignacego nad stosem papierów siedział wokulski bez surduta i kamizelki i pisał aha zawołał podnosząc głowę na widok rzeckiego nie gniewasz się że ci tu gospodaruję jak u siebie pryncypał robi ceremonie odezwał się z przekąsem pan ignacy jest tu list od tych

swietlna obrączka atmosfery ziemskiej stała się z chwilą gdy ją słońce dotknęło podobną do wieńca z krwawej błyskawicy otaczającej ogromną czarną plamę jedyną na niebie na której nie świeciły gwiazdy blizko godziny potrzebowała tarcza słoneczna aby zajść poza ten czarny wśród płomienia krąg

no i my wierzymy w tę szlachetność niewinność et cetera ubóstwiamy ją padamy przed nią na kolana i słusznie bo jesteście daleko mniej warci od kobiet uznajemy to na tysiące sposobów i twierdzimy że wprawdzie mężczyzna tworzy cywilizacyą ale dopiero kobieta uświęca ją i wyciska na niej idealniejsze piętno

ani myszogryz połowem wsławiony bez wodzów reszta niedobitków bieży zwyciężca coraz gdy żwawiej naciera wszystko ucieka nic się nie opiera

więc ile razy wspomnisz o słudze twej otwórz klatkę i wypuść jednego ptaka on mi wiadomość przyniesie od ciebie a ja ucałuję go upieszczę jak jak no już idź

a mieszka na górze człowiek nie ma serca go wypędzić boć to temu biedactwu uż niedługo na świecie a przy tym nie taki on straszny ak mówią z początku nam się bali sąsiedzi teraz uż przywykli

czasem znowu karmiłem nadzie ę że mego soc usza przerobię nie wiem czy grał przede mną komedię czy istotnie wywierałem wpływ na ego duszę czy tylko przyzwycza enie zaślepiało mi oczy ale były epoki w których mi się wydawał akiś lepszy

się otom podły pomyślał wokulski i ja taką kobietę podejrzewałem ach nędznik kiedy wrócił do siebie i wpadł do sklepu był tak rozpromieniony że pan ignacy nieledwie przeraził się co tobie zapytał powinszuj mi jestem narzeczonym panny łęckiej ale

że jak tylko cornandez stawił się o naznaczonej godzinie pielgrzym tak dalej jął mu rozpowiadać

po raz ostatni wysłucham modlitwy moich kapłanów bom jest miłosierny odpowiedział nadludzki głos ze świątyni i w tejże samej chwili ciemność pierzchnęła a słońce odzyskało swój blask

my zaś poprawiwszy nieco nasze ubrania poszłyśmy podziękować pani która okazała się dla nas tak grzeczną zbliżywszy się do niej spostrzegłam że bardzo była podobną do mego młodego nieznajomego i wniosłam że musiała być jego siostrą

w tym czasie wiał wiatr i poruszał listkami drzewa wywołując szelesty które niewiadomo skąd przypomniały wokuskiemu dawne lata gdzie moje szczęście pomyślał

wino machalskiego było tak mocne że w tej chwili straciłem przytomność po uczcie w piwnicy stach przez kilka dni nie pokazał się w mieszkaniu nareszcie przyszedł w cudzej odzieży zmizerowany ale z zadartą głową

już wówczas zdania mego ojca głęboko wyrzynały mi się w pamięci ale dopiero późniejsze wypadki nadały im cudowny nieomal proroczy charakter około roku ojciec zaczął niedomagać czasami po parę dni nie wychodził do biura a wreszcie nadobre legł w łóżku

tem schronieniu po trudach tak męczącej podróży sądzę że wypoczynek nie będzie zbytecznym w istocie jest to zaczarowana okolica rzekł margrabia za taką przynajmniej uchodzi odpowiedział cygan za panowania arabów nazywano to miejsce afrit hamanik czyli djabelską

on nie z tych którzy słuchają rady kapłanów on radzić się będzie własnego miecza a wy musicie spełniać jego rozkazy i dlatego choć podpiszę z wami traktat opowiem memu panu

pieszczoty ręki ludzkiej pod którymi zwolna dojrzewa pewna swawolnoć wesołoć rozpierajca ciało i rodzca potrzebę zgoła nowych gwałtownych i ryzykownych ruchów wszystko to przekupuje przekonywa i zachęca do przyjęcia do pogodzenia się z eksperymentem życia

proszę sobie wyobrazić com znalazł w kuchni maryanna ma zawiązaną głowę i obrzmiałą fizyognomią niewątpliwy dowód że była dziś w cyrkule na kominie ciemno

przypuśćmy dobrze mówił dalej głos który wokulskiemu przypomniał zgryźliwe zrzędzenie doktora szumana gdyby więc ta pani wogóle mogła kogoś kochać to nasuwa się drugie pytanie czy pokocha ciebie przecież tak wstrętny nie jestem

wydaliśmy osiemnaście we dwa miesiące mieliśmy ogromne rozchody prawda odparł faraon ależ codzień wpływają podatki

to samo z nieszczęściami narodów naród jest czółnem a czas rzeką którą w pewnych epokach mącą wichry jeżeli zaś drobna skorupa rybacza umie wywinąć się od klęski dlaczego miljony ludu nie mogłyby w podobnych warunkach ujść zagłady

rozkazy jego gromkie i stanowcze ujęły popłoch w pewien ład i nadały robocie tempo bojowych poruszeń widać go było jak stał przy zrzucaniu snopów z wozu na progu boiska i do taktu podawania na stóg wycinał krótko raz dwa

niewolnicy niosący je mieli ogolone głowy i opaski na ustach ażeby który nie ukradł cennego klejnotu książę ramzes wsparł obie ręce o krawędź wozu i z wysokości pagórka patrzył na libijczyków i swoje wojsko jak żółtogłowy orzeł na pstre kuropatwy

no proszę cię tylko mi jutro tak wyglądaj a przekonasz się że w sercu kazia odnowią się zabliźnione rany choć szkoda żeś go wtedy odrzuciła mielibyście dziś ze sto albo i sto pięćdziesiąt tysięcy rubli więcej wyobrażam sobie że ten biedny chłopak z rozpaczy musiał bardzo wydawać pieniądze

śpi o niczem nie myśli o nikim nie pamięta i tak przespałby wieki gdyby ach nie ta kropla żalu która leży w nim czy obok niego tak mała że jej nie dojrzy ludzkie oko a tak gorzka że mogłaby cały świat zatruć

jeden wam wszystkim nigdy nie wydoła nacóż go gnębić lepiej się użalić myśl może była zbytecznie wesoła sposób osądźcie czy ganić czy chwalić jeżeli potwarz sama pełznąć zwykła jeżeli prawda poprawcie się znikła

wyjechałem z moim ojcem chrzestnym do spa gdzie przepędziliśmy dwa miesiące ztamtąd udaliśmy się do hollandyi i nareszcie w końcu jesieni wróciliśmy do turnak

to nie była halucynacja mówię wam gdyście mnie przynieśli do wozu wszak mówiliście sami wyglądałem tak jak remognerzy teraz wyglądam tak jak otamor umilkł wyczerpany

gra artystów z początku nie obchodziła go oglądał się więc po sali i przedewszystkiem spostrzegł wokulskiego siedział on w czwartym rzędzie i wpatrywał się bynajmniej nie w rossiego ale w lożę którą zajmowała panna izabela z panem tomaszem