Những phòng này phục_vụ “ tận răng ” nhưng chỉ tiếp những người có “ phỉnh ” giá cao , 10.000 USD !


Khoảng quá nửa_đêm các nghệ_sĩ của ta nghỉ xả_hơi và tụ về ăn_uống tại một góc của Macau casino .


Từ một góc khuất tôi thấy họ vui_vẻ nâng ly , có_lẽ một_số “ sao ” vừa gặt được “ đỏ ” .


Những fan hâm_mộ lâu_lâu lại tạt qua chào_hỏi .


Có người còn xin chữ_ký và chụp hình lưu_niệm ngay trong casino ...


Hơn 0 giờ , một nam nghệ_sĩ và một cô gái bước ra , rồi tiếp một cặp khác bước ra khỏi casino , những cô vũ_nữ hoặc một_số nữ “ du_khách ” Việt cũng cà_rà trao_đổi to_nhỏ và cặp_kè các “ ngôi_sao ” bước ra ...


Khoảng 40 phút sau chỉ có một cặp quay lại và họ lại tổ_chức những bàn nhậu , cười_nói bàn chuyện đánh_bạc , đỏ_đen , gái_gú ... tới sáng !


T. và Q. cùng tôi sang New World casino kề bên .


Khách vẫn thế , đông và đủ mọi lứa tuổi , mọi giới .


Ở đây nếu muốn di_chuyển từ casino này qua casino khác đều có xe_hơi đưa_đón miễn_phí .


Nếu là khách ở lại qua đêm , bạn sẽ được nhận một phòng ngủ hoàn_toàn miễn_phí .


Nói_chung ông chủ casino chỉ cần khách đến và chơi thật nhiều , thế thôi .


Ăn_uống , nghỉ_ngơi đều được chăm_lo từ A-Z .


Kể_cả khoản em_út , nếu có nhu_cầu cứ bắt_mối với mấy anh “ bồi ” là có liền .


Tất_cả đều để phục_vụ chu_đáo nhất cho khách như một công_nghệ giải_trí hoàn_hảo ( có đến 90% là khách từ VN sang ! ) .


Họ sang không cần phải lần_mò lên biên_giới , làm các thủ_tục xuất_cảnh mà có hẳn một đường_dây từ Sài_Gòn đưa_đón lên cửa_khẩu và rước về đến tận nhà .


Một_số bằng_hữu ở Tây_Ninh cho biết trong thời_gian qua đã có nhiều chuyện ầm_ĩ vì các “ quí_tử ” ném cả đất_đai , nhà_cửa qua bên kia biên_giới ... Không thấy hoặc rất ít người Campuchia vào các casino này …


Tôi cảm_thấy đắng miệng khi một đôi nam_nữ nghệ_sĩ dắt tay nhau bước ra khỏi chốn ăn_chơi , cô phục_vụ người Campuchia cúi rạp đầu chào , nhưng không quên nhếch mép liếc nhìn và cười mãn_nguyện …


Trong chuyến xe của Bavet-Mocbai casino trở_về biên_giới , đi cùng tôi là ba thanh_niên đến từ quận 5 , TP. HCM . Cả ba khuôn_mặt trẻ_trung đều bơ_phờ vì một đêm thức trắng .


Chỉ mới sáng sớm mà công_nhân xây_dựng cái casino thứ tư ở Bavet đã hối_hả đi làm , chắc là ông chủ đang nóng_lòng khánh_thành để đón khách vào chơi , vì cho_dù là một tỉnh nghèo biên_giới của Campuchia nhưng cả ba cái casino đồ_sộ kia vẫn chưa đủ chỗ để khách Việt vào chơi .


Tôi nhớ mãi lời của T. về “ tụ_điểm ” ăn_chơi này : “ Một chốn ăn_chơi trên đất khách mà người bán , kẻ mua , người thua , kẻ mất đều đến từ VN .


Những ngày này tôi trở_lại xã biên_giới Phú_Mỹ , huyện Kiên_Lương ( Kiên_Giang ) - một xã nghèo có đông đồng_bào dân_tộc Khơme giáp biên_giới Campuchia .


Anh Danh Khon - phó_chủ_tịch UBND xã - mừng_vui khoe : " Bà_con Khơme nghèo đã có cơ_hội đổi_đời rồi anh ạ !


Hội Sếu quốc_tế đã đầu_tư tiền để thực_hiện dự_án cây cỏ_bàng trên đồng_đất khô_cằn bao đời nay đã hoá thành ... vàng .


Theo hướng_dẫn của anh Danh Khon , tôi về ấp Trần_Thệ , Kinh_Mới , Tà_Phọt , xã Phú_Mỹ .


Sau gần một giờ ngồi xe_máy và chừng ngần ấy thời_gian cuốc_bộ theo bờ kênh , cuối_cùng tôi đã lọt vào vùng dự_án cỏ_bàng .


Đó là một cánh đồng rộng mênh_mông ngút tầm_mắt .


Anh Danh Khon chỉ tay về phía trước mặt , nơi có một nhóm chừng chục người đang lom_khom nhổ bàng , bảo : " Trước mặt mình là cánh đồng dự_án .


Sợ động bầy sếu lại bay đi mất nên hôm_nay bà_con ra đồng thu_hoạch ít hơn mọi ngày .


Gặp cán_bộ xã vào thăm dự_án , một phụ_nữ người dân_tộc Khơme tự giới_thiệu tên là Thị Liêu , 27 tuổi , ở ấp Tà_Phọt , cười bẽn_lẽn : " Nhờ cái dự_án mà bà_con Khơme khấm_khá rồi , kiếm được gấp đôi so với trước chứ không ít đâu .


Tụi tôi còn được học đan nữa , vui lắm , cỡ này không còn phải sang Campuchia bán bàng nữa " .


Xế trưa , chúng_tôi ghé vào một căn nhà nằm bên bờ kênh .


Anh Danh Khon giới_thiệu đây là nhà vợ_chồng chị Thị Nhiều - một gia_đình dân_tộc Khơme nằm trong dự_án , chị và một con gái 19 tuổi đang theo học lớp đan do dự_án mở .


Chị Thị Nhiều cho biết nhà có tất_cả tám mặt con .


Đất_đai xứ này làm lúa thất_bát , hằng ngày với 10 miệng_ăn hoàn_toàn phụ_thuộc vào số tiền đào đất mướn của chồng và tiền bán bàng thô cho cư_dân bên kia biên_giới .


Khổ nỗi từ gần hai năm nay người chồng bị bệnh hiểm_nghèo nằm liệt_giường , còn bán bàng thô thì lúc được lúc không vì cư_dân Campuchia gần đây cũng ít sang mua .


Bởi_thế hai năm vừa_qua nhà chị đã có đến ba lần phải nhờ chính_quyền địa_phương cứu đói .


Vậy_mà giờ_đây như có phép mầu vậy , khi dự_án trồng bàng được triển_khai chị được xã mời tham_gia .


Ngoài chị và người con gái 19 tuổi đi học nghề đan , hằng ngày ba cháu lớn của anh_chị cũng ra đồng khai_thác bàng thô về giúp mẹ .


Gia_đình chị đã thoát khỏi cảnh phải cứu đói .


Chị Nhiều tỏ_vẻ tự_tin : " Cũng còn cực lắm nhưng nếu đà này chắc sẽ thoát nghèo ! " .


Theo anh Danh Khon , hiện mới_chỉ sau hơn hai tháng được các chuyên_gia của dự_án đến từ Tiền_Giang và TP. HCM tập_huấn , trên 120 phụ_nữ dân_tộc Khơme thuộc sáu tổ trong xã đã biết may các loại nón , giỏ xách khá xinh_xắn .


Thu_nhập của họ đã bắt_đầu tăng lên , trước đây làm cật_lực ( vừa nhổ bàng vừa đan ) nhưng thu_nhập cũng chỉ đạt chừng 5.000 - 7.000 đồng / ngày , nay đã tăng lên 15.000 đồng / ngày / người ( chưa kể tiền công nhổ bàng ) .


Dịp lễ tết cổ_truyền Dolta của đồng_bào Khơme vừa_rồi bà_con phum_sóc ăn tết lớn hơn mọi năm , vui_vẻ lắm .


Trong lần gặp tôi mới đây tại Kiên_Giang , tiến_sĩ Trần Triết ( Đại_học Khoa_học_tự_nhiên TP. HCM bộc_bạch : " Để giữ được cánh đồng cỏ_bàng này vất_vả lắm ! " .


Một trong những nơi có hệ_sinh_cảnh độc_đáo duy_nhất còn sót lại ở ĐBSCL là xã biên_giới Phú_Mỹ , huyện Kiên_Lương ...


Ở đó các nhà khoa_học phát_hiện nét độc_đáo : vùng đất phèn nặng , giàu chất_hữu_cơ , ngập theo mùa và thực_vật thích_nghi phần_lớn là cây cỏ_bàng .


Dựa trên thành_phần các loài thực_vật ưu_thế trên đồng_cỏ , các nhà khoa_học phân_biệt được các quần_xã : năn_xoắn ( Eleocharis spiralis ) - là thức_ăn của loài sếu_đầu_đỏ , phân_bố trên diện_tích 200 - 300 ha ở vùng Hòn_Chông ; năn ngọt ( Eleocharis dulcis ) ; quần_xã bàng ( Lepironia articulata ) gặp nhiều ở phía bắc xã Phú_Mỹ trên đất phèn có tầng phù_sa cổ nằm khá gần mặt_đất ...


TS Trần Triết cho biết với dự_án này , không bao_lâu nữa 1.677 hộ , trong đó 47% hộ đồng_bào Khơme của xã biên_giới Phú_Mỹ , sẽ được đổi_đời .


Bởi theo TS Triết , các nghiên_cứu gần đây cho thấy trồng lúa trên vùng_đất cỏ_bàng Phú_Mỹ ( Kiên_Lương ) lợi_nhuận thu được không cao hơn thu_hoạch và chế_biến sản_phẩm từ cỏ_bàng .


Tuy_nhiên , do thời_gian qua người dân địa_phương khai_thác , sản_xuất sản_phẩm từ cây bàng còn manh_mún ( chủ_yếu đan đệm dùng trong gia_đình ) , phần_lớn bán nguyên_liệu thô sang Campuchia ... nên hiệu_quả thấp .


Sắp tới bà_con được cán_bộ kỹ_thuật hướng_dẫn , đào_tạo nghề may nón , giỏ xách ... , sản_phẩm từ cỏ_bàng Phú_Mỹ sẽ được xuất_khẩu sang các nước trong khu_vực , phục_vụ du_lịch , thu về nguồn ngoại_tệ không nhỏ .


Chủ quán đưa ra một thực_đơn gồm các món cá của miền Tây nhưng lại giới_thiệu : " Có chồn , nhím , heo rừng , cúi rừng ... các anh có nhậu không ? " .


Chủ quán tươi_cười giải_thích : " Đang có chiến_dịch nên không dám ghi trong thực_đơn ... " .


Tại các nhà_hàng khác ở thị_xã Đồng_Xoài ( Bình_Phước ) , vốn nổi_tiếng về đặc_sản thú rừng trước đây , chúng_tôi cũng đều gặp tình_cảnh tương_tự ...


Chúng_tôi tìm đến nhà ông Bình ở đường Nguyễn Huệ , phường Tân_Xuân - một trong ba trùm đầu_nậu cung_cấp thú rừng cho các nhà_hàng đặc_sản tại thị_xã Đồng_Xoài .


Khi bước vào nhà , chúng_tôi thấy ông_ta đang loay_hoay với bảy con cheo .


Ông cho biết đang chuẩn_bị đem bỏ_mối cho một quán đặc_sản ở Bình_Chánh , TP HCM .


Chúng_tôi giới_thiệu ở TP HCM lên tìm nguồn hàng về bán cho một nhà_hàng mới khai_trương tại thành_phố .


Ông vồn_vã " tiếp_thị " : chồn_hương sống 160.000 đ / kg ; cheo 50.000 đ ; thỏ 50.000 đ ; nai 55.000 đ ...


Ông nói : " Nếu các anh muốn chúng_tôi mang xuống tận nhà_hàng thì thêm mỗi ký 5.000 đ tiền vận_chuyển " .


Ông giới_thiệu thêm : " Tôi có 3 - 4 nhân_viên ngày nào cũng chở hàng về Biên_Hoà ( Đồng_Nai ) và TP HCM nhưng chưa bao_giờ bị bắt .


Trùm Bình có thâm_niên cung_cấp các loại động_vật rừng quí_hiếm từ hơn chục năm nay , sắm được cả xe_hơi .


Trước đây , ông và vợ tên là Hoa vừa đứng ra thu_gom hàng vừa trực_tiếp đi bỏ hàng cho các tỉnh_thành , nhưng sau đó hai người ly_dị rồi ra làm_ăn riêng .


Bà Hoa cũng trở_thành một " đầu_nậu " khá tên_tuổi trong giới mua_bán động_vật rừng tại Bình_Phước .


Rời nhà Bình , chúng_tôi tìm đến nhà trùm Hoa nằm trong con hẻm nhỏ đường Nguyễn Đình Chiểu , phường Tân_Xuân .


Trong nhà bà Hoa có nhốt một_số thú rừng còn sống như kỳ_đà , nhím .


Lát sau bà Hoa về , nghe chúng_tôi muốn đặt_hàng mua với số_lượng lớn , bà liền lấy giấy bút ghi cho chúng_tôi một bảng giá cụ_thể các loại động_vật rừng .


Bà " bật_mí " : có loại mua về từ đường Campuchia , có loại từ rừng Bình_Phước .


Thú từ Campuchia về trông " đừ " lắm , ăn không ngon bằng từ rừng Bình_Phước ...


" Các anh muốn loại nào cũng có , chỉ cần điện_thoại là tôi cho chở đến tận nơi " .


Nguồn hàng của Hoa chủ_yếu cung_cấp cho các nhà_hàng đặc_sản ở Bình_Dương , " ngay cả đầu_nậu lớn ở Bình_Dương như Ba " đen " cũng phải lấy hàng của tui " - bà nói .


Chúng_tôi hỏi có tay gấu không , bà hạ giọng : " Các đầu_mối khác không có nhưng tui bảo_đảm có , một bộ tay gấu 3,7 triệu đồng ; còn 1 cc mật gấu 100.000 đ " .


Bà viết cho chúng_tôi số điện_thoại_di_động ( 091386315… ) bảo : " Cần cứ gọi " .


Nhưng đầu_nậu mà chúng_tôi nghe giới_thiệu nhiều nhất trong những ngày ở Bình_Phước lại là Tám Xáng .


Tối 29-10 , chúng_tôi đến hỏi mua thịt rừng tại nhà Tám Xáng trên quốc_lộ 14 , phường Tân_Bình ( thị_xã Đồng_Xoài ) .


Tám Xáng nhìn chúng_tôi đầy nghi_hoặc rồi làm_bộ ngạc_nhiên : " Ai giới_thiệu các anh vậy ?


Tôi bỏ nghề từ lâu rồi , qua ông Bình mà mua " .


Chúng_tôi ra về , nhớ lại lời ông chủ quán đặc_sản Như_Ý tại Đồng_Xoài : " Thường thì phải quen_mặt đầu_nậu mới giao hàng " .


Tuy_nhiên , sớm hôm sau ( 30-10 ) , chúng_tôi ghé cửa_hàng bán tạp_hoá của Tám Xáng ở số 20 , đường số 1 chợ Đồng_Xoài hỏi mua thú rừng thì người_nhà của Tám Xáng nhanh_nhẩu : " Hàng mới về hồi tối , vào nhà mà mua , để tôi gọi điện_thoại báo trước " .


Chúng_tôi quay lại nhà và gặp vợ_chồng người em của ông ta là Tám Nhiều đang lui_cui trong bếp .


Mùi khét lẫn mùi thơm của động_vật rừng bốc lên ngào_ngạt , toả khắp căn nhà .


Tám Nhiều đang thui con heo rừng bằng lửa của bình gas .


Tám Nhiều nói : " Mới bẫy đây ! Các anh mua thịt lóc hay thịt xương ? " .


Vợ của Tám Nhiều lôi ra hai bọc từ tủ_lạnh , bảo : " Yên_tâm , hàng tươi_sống cả , mang về xẻ ra ướp_lạnh ... " .


Quán bán đầy_đủ các loại thú rừng ướp_lạnh .


Hỏi nguồn hàng ở đâu , cô nhân_viên bán hàng cho biết lấy từ các đầu_nậu ở Bình_Phước , nhưng thỉnh_thoảng lấy ở nhà ông Ba " đen " - một đầu_mối khá lớn cách đây chỉ 50 m .


Theo chỉ_dẫn của cô bán quán , chúng_tôi tìm đến nhà Ba " đen " .


Tuy_nhiên ông Ba cảnh_giác : " Thú rừng bây_giờ hiếm lắm , nhà chỉ còn mỗi một con cheo khoảng 1,8 kg ... " .


Hỏi mua với số_lượng lớn thì ông Ba lại chỉ sang các đầu_nậu ở Lâm_Đồng , Đồng_Nai ...


Thế nhưng , theo tìm_hiểu của chúng_tôi , Ba " đen " là đầu_nậu theo kiểu vệ_tinh của các đầu_nậu chính ở Bình_Phước .


Hiện có các nguồn thịt rừng từ Campuchia , từ vườn_quốc_gia Cát_Tiên về rất nhiều .


Riêng các đầu_nậu , ông Trúc than_thở : " Khó bội_phần vì họ không tổ_chức các điểm thu_mua như trước mà chủ_yếu mua_bán qua điện_thoại , sau đó vận_chuyển rất nhanh_chóng .


Ở Bình_Phước chúng_tôi chưa thấy có đầu_nậu nào " ( ! ? ) .


Ở các tỉnh Đồng_Nai , Lâm_Đồng , Bình_Dương cũng đang lâm vào tình_cảnh tương_tự .


Số vụ phát_hiện xử_lý hành_chính đã ít , còn số vụ xử_lý hình_sự về buôn_bán động_vật rừng quí_hiếm thì gần như chưa có .


Kỳ trước : Từ quán nhậu đến vựa thú rừng .


Mấy tuần nay chẳng hiểu từ đâu ra mà cả Đà_Lạt tràn_ngập xe_đạp , thiên_hạ cong lưng đạp mà nụ cười cứ tươi_rói giữa gió_mây trên những con đường mà nhiều khi đọc " chưa hết câu_thơ ... đã đụng phải dốc " .


Vì ghiền cho_nên cứ mở_mắt ra là thấy thiên_hạ kháo nhau đi ... đạp xe .


Nhiều người không ngồi lên xe được thì kéo nhau đi coi bà_con đạp xe .


Và khu_vực đông người đạp lẫn người coi là quanh hồ Xuân_Hương .


Thường thấy người_ta chạy xe_máy từ nhà , rồi bỏ chiếc xe này tại điểm cho thuê xe_đạp mà nhảy lên xe_đạp và chấp_nhận trả 10.000 đồng / giờ để được ... đạp .


Để thuê được chiếc xe_đạp , người đi ôtô dĩ_nhiên phải thế_chân lại chiếc ôtô , xe_máy thì thế lại xe_máy , sinh_viên thì lấy thẻ sinh_viên , học_sinh thì lấy chứng_minh nhân_dân , ai chưa có mấy thứ đó thì " cho xin số nhà " ( chủ điểm cho thuê xe tự đi xác_minh ) .


Nhưng " sự_kiện xe_đạp " ở Đà_Lạt càng quí_giá hơn thế : những người trẻ thay_vì kéo nhau vào " gào " ở các quán karaoke , đốt thời_gian ở quán cà_phê , tiệm bida , quán nhậu , tiệm " chat " ( Đà_Lạt không còn chỗ nào hơn cho giới trẻ ! ) thì đưa nhau lên cùng đạp trên chiếc xe_đạp dài 3,5 m , nặng chừng 15 - 20 kg được gọi phổ_biến bằng cái tên " xe_đạp đôi " - chả_thế_mà có tiệm cho thuê xe_đạp đôi lấy luôn slogan cho loại xe_đạp này : " xe_đạp tình_yêu " !


Học_sinh thì coi như trò_chơi mới của học_trò phố núi - chấp_nhận dành tiền ăn quà để thuê xe chạy .


Có lớp_học , cao_hứng cuối giờ trưa học_trò kéo cả lớp đi đạp , nữ_sinh " chơi luôn " áo_dài như_thế !


Các đôi vợ_chồng thì coi đó là phương_tiện của buổi xe_đạp ơi những vất_vả ngày_xưa .


Có chị nói : Mỗi ngày chỉ cần mất 5.000 đồng - tức nửa giờ thuê xe_đạp - đủ cảm_thấy con_người ... lạc_quan .


Cứ thế người_ta đạp mãi , có khi đến 1g sáng vẫn còn thấy người vi_vu trên chiếc xe_đạp giữa mù_sương ven hồ ...


Địa_chỉ ra_đời của chiếc xe_đạp đôi là căn nhà của ông nông_dân Đỗ Hữu Khương , ở trong một con hẻm nghèo thuộc đường Bùi Thị Xuân , bên hồ Đội_Có , gần con dốc xuống hồ Xuân_Hương .


Tuy_nhiên , người đưa mô_hình thể_thao trên du_nhập thành_phố cao_nguyên lại là một cô học_sinh : Đỗ Thị Thu Hằng - học_sinh lớp 11A Trường THPT Bùi Thị Xuân , TP Đà_Lạt .


Khi biết ngôi nhà mình ở vào năm tới sẽ bị giải_toả , cuộc_sống gia_đình nghèo sẽ gặp khó_khăn , thế_là Hằng tìm cách " cứu " kinh_tế gia_đình .


Lang_thang trên mạng , cô học_trò nhìn thấy mấy chiếc xe_đạp đôi ở ... bên Mỹ .


Download hình_dáng chiếc xe_đạp về đưa mẹ : làm mấy chiếc xe như_thế_này để cho du_khách Tây thuê ( nhà cô ở gần một khách_sạn thuộc hãng lữ_hành " chuyên_trị " du_khách Tây ở Đà_Lạt : Sinh Café ) .


Giấu người cha ( một nông_dân chất_phác , rất " sợ " kinh_tế_thị_trường , làm_gì dám kinh_doanh bằng hình_thức chưa ai dám làm ở Đà_Lạt ) , hai mẹ con cô học_trò quyết_định thế_chấp sạp vải của mẹ ở chợ Đà_Lạt cho ngân_hàng để vay vốn ( 30 triệu đồng ) sắm xe_đạp .


Cô học_trò mang kiểu_dáng xe_đạp lấy từ mạng về Sài_Gòn tìm nơi sản_xuất cùng với một người anh họ đang làm_việc ở thành_phố này .


Không ai chịu hàn đóng thứ xe_đạp " bất_thường " đó .


Chỉ trong vòng chưa đầy ba tuần xuất_hiện - từ đầu tháng 5-2005 , từ vài chiếc xe_đạp đôi đầu_tiên giờ đã có không dưới 30 điểm cho thuê xe_đạp kể trên , với số_lượng lên đến chừng 500 chiếc , cho_dù giá một chiếc phải 2,1 - 2,8 triệu đồng .


Nhiều khách_sạn theo đó mà đua nhau " tậu " về 5 - 7 chiếc dựng trước cửa khách_sạn để .. kiếm thêm , ngoài nguồn thu từ phòng trọ .


Và rồi có một chỗ đồng_ý đóng nhưng phải với số_lượng nhiều , ít_nhất 15 chiếc ( giá 2,1 triệu đồng / chiếc ) .


Sau đó không lâu , những chiếc xe đó được đưa ngược về cao_nguyên .


Hằng thuê in bằng đề_can điểm cho thuê xe Phụng_Hoàng của gia_đình mình lên mỗi chiếc xe .


Suốt 10 ngày chiếc xe_đạp " quái_lạ " đó xuất_hiện chẳng ai để_ý , cho cưỡi không cũng không ai dám ngồi lên .


Hằng chụp hình chiếc xe rồi mang ảnh đi in catalogue để nhờ bạn học trong lớp ... quảng_cáo giùm .


Ngoài đi phát tờ_rơi quảng_cáo mời đi xe_đạp , các bạn còn tình_nguyện đến nhà Hằng lấy chiếc xe_đạp dài lê_thê mà đạp đi khắp phố_phường cho người dân phố núi quen mắt .


Tuy_nhiên , xe người " ra sau " ( sắm ) thường lộng_lẫy hơn nhiều lần so với xe của Hằng , bởi xe họ được hãng xe_đạp nổi_tiếng Martin TP HCM thiết_kế lại , lắp_ráp .


Không xinh_đẹp , tiện_nghi , hấp_dẫn bằng nhưng xe của Hằng ( điểm Phụng_Hoàng ) vẫn là ... của Hằng , là ý_tưởng khởi_đầu cho ... xe_đạp Đà_Lạt .


Mỗi ngày , hàng ngàn con chim trời bỗng_chốc bị hoá_kiếp trở_thành những con chim quay béo ngậy trên bàn nhậu , thành món ăn rất dân_dã trong mỗi bữa ăn của người dân đảo Cát_Bà ( Cát_Hải , Hải_Phòng ) .


Chỉ với chưa đến 10.000 đồng , bất_kể ai cũng có_thể kiếm được một " xách chim " dọc tuyến đường xuyên đảo hay tại chợ trung_tâm thị_trấn du_lịch Cát_Bà ...


Trời chưa tối hẳn nhưng sương đã bắt_đầu xuống , ông H. ( xin giấu tên những người thợ_săn chim đề_cập trong bài ) , một tay săn chim chuyên_nghiệp ở xã Xuân_Đám ( huyện Cát_Hải ) , dẫn tôi đi vào núi săn chim .


Men theo con đường_mòn , chúng_tôi đến một khu đất trống trước dãy núi Hà_Sen .


Lại gần một bụi rậm , ông H. cúi xuống thò tay kéo ra một cheo lưới giống như lưới đánh_cá dài khoảng 10 m , cao khoảng 3 m .


Tôi chưa kịp hình_dung ông sẽ làm gì với cheo lưới này thì ông lại kéo ra hai đoạn ống luồng , mỗi đoạn dài khoảng 10 m .


Ông buộc hai đầu lưới vào hai đầu ống luồng rồi dựng lưới lên như người_ta mắc lưới đánh bóng_chuyền .


Như thấy thiếu điều gì , ông lại chạy vào bụi cây lấy ra trên chục ống_bơ sữa bò , bên trong ống_bơ đó là một hòn đá được buộc lủng_lẳng bằng sợi dây chỉ .


" Để nó phát ra tiếng_động khi chim dính ấy mà " - vừa nói ông H. vừa thoăn_thoắt buộc những ống_bơ vào cheo lưới và giương lên đón những chú chim đầu_tiên sa bẫy .


Chăng lưới xong , ông H. kéo tôi vào bụi cây ngồi đợi .


" Đi vào tầm này mới có nhiều chim , vả_lại giờ này mấy tay kiểm_lâm không còn lượn_lờ nữa - Ông H. kể - Hôm_qua mấy thằng ở khu dưới bẫy chim xong không cất lưới bị kiểm_lâm thu sạch , thế_là mất_toi mấy trăm ngàn bạc " .


Trên nền trời xám_xịt , tôi bắt_đầu nghe tiếng chim kêu quàng_quạc bay về núi .


Không biết từ phương nào , từng đàn chim bay về ngọn núi trước mặt tôi .


" Bắt kiểu này ngày được bao_nhiêu con ? " - tôi hỏi .


Mắt vẫn dõi theo đàn chim , ông H. thủng_thẳng : " Cũng không nhiều lắm , khoảng 20 con là cùng .


Tôi già rồi nên kém , chứ mấy thằng ở khu dưới có ngày bắt được 30 - 50 con ...


Coong , coong , coong ... tiếng động từ những ống_bơ dồn_dập , hàng chục chú chim vô_tội vẫy_vùng trên cheo lưới .


Ông H. nhảy ra khỏi lùm cây , rút đèn_pin trong túi soi lên cheo lưới .


Trên cheo lưới , gần chục con chim đang đập cánh phành_phạch trong tuyệt_vọng .


Người thợ_săn già nhanh_chóng hạ cheo lưới xuống rồi thoăn_thoắt gỡ từng con chim bỏ vào bao .


Nhặt chim xong , ông lại nhanh_chóng dựng lưới lên .


" Tớ cố phải làm nhanh lấy vài mẻ nữa kẻo khi trời tối hẳn thì hết cửa , chỉ còn khoảng một tiếng nữa là chim về tổ hết " .


Lúc này , xung_quanh khu_vực săn của ông H. chốc_chốc lại có tiếng ống_bơ kêu coong , coong ...


Thế_là lại thêm những chú chim vô_tội nữa sa lưới ...


Không biết có phải " chim mỏi về rừng tìm chốn ngủ " hay vì những điều_kiện lý_tưởng của Cát_Bà mà cứ dịp cuối năm , mỗi ngày có hàng ngàn , hàng vạn con chim cuốc , le_le , gà_đồng ... kéo nhau về đây tìm chốn ngủ .


Người thợ già như ông lão H. cũng không lý_giải được điều này và có_lẽ vì là chim trời nên ông cũng như hơn 20 thợ_săn chim chuyên_nghiệp ở Xuân_Đám và các xã lân_cận từ mấy năm nay cứ thản_nhiên , vô_tư săn_bắt .


Tuy Hạt Kiểm_lâm huyện đã cấm nhưng vì muốn có thêm chút tiền nên chẳng ai từ_chối cơ_hội hiếm có này .


Việc săn_bắt những con chim trời , theo ông H. , " cũng chẳng kiếm_chác được bao_nhiêu " bởi có đem ra chợ bán cũng chỉ được 2.000 - 5.000 đồng / con ( tuỳ con to hay nhỏ , béo hay gầy ) , chẳng thấm_tháp là bao so với hòn đảo giàu tiềm_năng du_lịch này .


" Bần_cùng lắm thì làm thêm kiếm đồng_tiền , bát gạo thôi " .


Đó là lý_lẽ của cánh thợ_săn , nhưng thật_ra với những người dân huyện đảo mà cuộc_sống chưa lấy gì làm no_đủ như ở Xuân_Đám , việc " kiếm_chác " thêm mỗi ngày 60.000 - 70.000 đồng như ông lão H. cũng là " đỡ cơ_cực " lắm rồi .


Thợ_săn K. ( xã Phù_Long ) có thâm_niên năm năm trong nghề săn chim cũng cho rằng mỗi dịp chim về đảo ( tháng chín , tháng mười ) chính là cơ_hội tốt để kiếm tiền .


Với gần 1 triệu bỏ ra , K. sắm hẳn ba cheo lưới nhỏ chia cho hai đứa con cùng mình vác đi săn .


Hầu_như ngày nào ba bố con anh K. cũng bắt được khoảng 100 con , đem bán với giá rẻ nhà anh cũng kiếm được 250.000 - 300.000 đồng .


Chỉ trong một tháng , nhà anh sắm khá đủ tiện_nghi sinh_hoạt như : tivi , cassette ...


Chỉ tính đơn_giản , 20 thợ_săn với 20 cheo lưới , mỗi cheo lưới ngày bắt 25 - 30 con thì mỗi ngày cũng có đến 500 - 600 chú chim trời sa lưới và bị hoá_kiếp .


Và nếu cứ để tình_trạng săn chim bừa_bãi như thế này thì mai_đây liệu Cát_Bà có còn chim về trú_ngụ ?


Hiện tình_trạng săn chim di_cư đã trở_thành một vấn_nạn trên đảo Cát_Bà , thế nhưng hầu_như chính_quyền các xã đều không có động_tĩnh gì .


Ông Bùi Hồng Việt , Hạt Kiểm_lâm huyện Cát_Hải , than_phiền do biên_chế của đơn_vị chỉ có vài người , chia việc ra không đủ , đành phải tổ_chức tịch_thu của những người bán_rong trên đường hoặc ở chợ Cát_Bà .


Cũng chính vì quân_số ít mà suốt từ đầu vụ , hạt kiểm_lâm mới_chỉ thu_giữ được khoảng 800 con .


Số chim này sau khi thu_giữ đã được thả về tự_nhiên , nhưng chính những cán_bộ hạt kiểm_lâm cũng không biết ngày_mai nó có bị sa lưới tiếp hay không ?


Mỗi lần thượng_đài tuỳ theo tính_chất khốc_liệt của trận đấu , mỗi võ_sĩ được trả trung_bình 8.000 - 12.000 baht ( khoảng 200 - 300 USD ) - một khoản tiền không nhỏ ở quê nhà .


Những nắm đấm , những cú đá , cú chỏ ... có_thể đưa họ ra khỏi cảnh tăm_tối đói_nghèo , nhưng cũng có_thể đó là lần cuối_cùng họ được thấy ánh mặt_trời ...


Tại Bangkok có đến hàng ngàn lò võ thu_hút hàng trăm ngàn võ_sinh tham_gia và những lò võ nổi_tiếng có liên_hệ mật_thiết với những sàn đấu hợp_pháp lẫn không hợp_pháp luôn đầy_ắp thiếu_niên đến từ các tỉnh miền đông bắc , miền nam vốn được xem là nghèo nhất nước Thái .


Tại một trại huấn_luyện ở ngoại_ô Bangkok , chúng_tôi chứng_kiến hàng trăm gương_mặt non_choẹt tuổi chỉ khoảng sáu , bảy , cao lắm là 12 , 13 tuổi , tất_cả đều đến từ vùng đông bắc Thái bởi ông chủ cũng xuất_thân từ đây .


Các em đều cho biết những người bỏ quê ra đi và trở_về có tiền_bạc , sắm_sửa nhà_cửa đều là những võ_sĩ Muay_Thái nên ai cũng kỳ_vọng vào con đường này để đổi_đời .


Nhưng không phải ai cũng có cơ_hội bước chân vào “ lò ” để theo_đuổi giấc mơ trở_thành võ_sĩ .


Một khoá học kéo_dài ba tháng ở các lò nổi_tiếng tại Bangkok đã lên đến 1.500 USD / khoá , chưa kể chi_phí lưu_trú .


Những gia_đình quá nghèo không đủ tiền đóng học_phí thường có cách riêng là “ bán xác ” con_em mình , người chủ sẽ nhận trước một khoản học_phí tượng_trưng và gia_đình làm cam_kết sau các khoá huấn_luyện , chủ sẽ tung ngay các em vào sàn đấu , những khoản tiền cá_cược sau những trận thắng sẽ trừ dần vào học_phí .


Dĩ_nhiên , không phải võ_sinh nào cũng được ưu_đãi nhận vào với hình_thức “ bán xác ” này .


Chủ lò sẽ chọn_lựa hết_sức kỹ_lưỡng , xem giò xem chân , xem mức_độ dũng_cảm , khả_năng lì đòn và sức chịu_đựng của võ_sinh xem họ có_thể thắng và trụ được bao_lâu trên những sàn đấu .


Vì nếu võ_sĩ sớm chấn_thương và thua cuộc thì họ sẽ chẳng nhận được đồng nào !


Tại lò võ gần khu_vực sàn đấu Samrong , chúng_tôi đã chứng_kiến một bé trai chừng 10 tuổi bắt_đầu buổi tập với cảnh nghiến răng chịu đau_đớn khi bị nắm hai chân và tay kéo dãn ra trong phần khởi_động chuẩn_bị cho bài_tập thể_lực .


Đứng sát bên cạnh , người huấn_luyện_viên miệng cứ hét lớn vào tai em : “ Kéo mạnh vào , mạnh vào , mạnh vào ... ” .


Chưa kịp lau nước_mắt sau bài khởi_động như tra_tấn này , em lại được một huấn_luyện_viên khác kéo ra với bài luyện_tập đòn chân .


Cái chân còm_nhom , ống_quyển sưng_vù cứ thế mà đá vào bao cát suốt một giờ đồng_hồ , nhưng vẻ mặt của huấn_luyện_viên thì chẳng có gì hài_lòng khi nhìn thấy cảnh học_trò mồ_hôi nhễ_nhại .


Miệng ông luôn lẩm_bẩm : “ Ra đòn yếu quá , yếu quá ... ” .


Đứa bé gần như không còn sức nhưng môi luôn mím chặt và chân vẫn phải tung cước .


Trong giây_phút giải_lao ngắn_ngủi , chúng_tôi lân_la trò_chuyện , em cho biết tên Dun , quê cách Bangkok 500 km về phía nam , em mới 9 tuổi , cả nhà chỉ có em là con_trai , các chị_gái đều làm_ruộng , mẹ em đã mất 20.000 baht mới có_thể cho em vào lò này , số tiền gần 40.000 baht học_phí còn nợ sẽ phải trả khi em được thượng_đài .


Dun nói : “ Thầy bảo em ráng tập , đến cuối năm nay là có_thể thượng_đài được rồi ... ” .


Ở một góc khác trong trại , chúng_tôi thấy một võ_sinh tuổi chỉ khoảng 12 , 13 đang ra_sức đấm vào bao cát cứng như đá , em cứ đấm liên_tục nhưng vị huấn_luyện_viên vẫn nhìn và lắc_đầu .


Khi chúng_tôi tỏ ý khuyên ông cho em nghỉ , ông cười bảo : “ Chưa ăn_thua gì đâu !


Theo ông , luyện chiêu này cần phải có ý_chí và bản_lĩnh kiên_cường .


Trong tháng đầu_tiên , đôi tay người luyện sẽ sưng_húp và rỉ máu liên_tục , nhưng sẽ không có chuyện ngưng tập .


Họ sẽ được sử_dụng một loại dược_thảo giảm đau đặc_biệt , bôi vào và dùng vải quấn quanh đầu ngón tay .


Họ tiếp_tục đấm cho đến khi các khoé bàn_tay chai_sạn và không còn cảm_giác đau mới gọi là hoàn_thành giai_đoạn cơ_bản !


Với các võ_sinh , gian_nan nhất là giai_đoạn tập_luyện tạo lực cho các cú đá .


Một ngày họ phải dành ít_nhất ba giờ đồng_hồ liên_tục đá vào bao cát hoặc thân cây chuối .


Không ít học_viên đã phải bỏ_cuộc trong giai_đoạn này vì không_thể lết đi nổi với hai ống_quyển sưng_vù , thậm_chí nứt xương .


Một nhà_báo Thái_Lan chuyên viết về Muay_Thái nói với chúng_tôi rằng cách luyện_tập này là bình_thường vì ông từng được chứng_kiến nhiều lò chuyên cung_cấp võ_sĩ cho các sàn đấu bất_hợp_pháp còn bắt học_viên luyện những cú đá chân bằng cách cho đá vào gạch hoặc cột nhà .


Chúng_tôi đến thăm lò võ Jittigym - một trong những lò danh_tiếng nhất tại Bangkok , nằm gần ga tàu_điện_ngầm Ratchadapisek .


Chủ lò võ này là ông Jitti Damriram - cựu võ_sĩ một thời vang bóng của Thái .


Jitti Damriram từng lọt vào top 5 những tay đấm xuất_sắc nhất trong giai_đoạn 1978 - 1981 .


Đây cũng là một trong những lò đầu_tiên tại Bangkok thu_nhận học_viên nước_ngoài .


Jittigym bắt_đầu nổi_tiếng với cái tên “ Internationa Muay ( Muay quốc_tế ) ” sau khi cho ra_đời một_số nhà vô_địch đến từ châu Âu .


Ông Jitti Damriram cho biết Jittigym hiện có hơn 100 học_viên .


Khoảng 20% trong số này là học_viên nội_trú chủ_yếu là người Thái đến từ các tỉnh , tuổi từ 5 - 15 .


Tuỳ theo sự tiến_bộ của từng học_viên , nhưng trung_bình từ sáu tháng đến một năm , các học_viên “ nhí ” sẽ được tung lên sàn đấu .


Nơi đó , họ sẽ có cơ_hội khẳng_định tên_tuổi và tài_năng .


Một trận thắng sẽ giúp họ bỏ_túi ít_nhất 8.000 baht ( khoảng 200 USD ) .


Nếu bại_trận , họ chỉ được một khoản tiền nhỏ gọi là “ tiền công thượng_đài ” .


Và dĩ_nhiên , những kẻ bại_trận sẽ khó tìm được chỗ_đứng lâu_dài trên con đường mưu_sinh khốc_liệt này .


Trong buổi chiều quan_sát cảnh tập_luyện tại lò Jittigym , chúng_tôi rất ấn_tượng với hai anh_em nhà Somsak .


Các em có đôi mắt sáng nhưng luôn ánh lên vẻ lì_lợm của một đấu_sĩ chuyên_nghiệp .


Sinh ra và lớn lên trong một gia_đình nghèo ở tỉnh Nakhorn_Nayok , cách Bangkok hơn 120 km , cha_mẹ buôn_bán hàng rong với khoản thu_nhập ít_ỏi không đủ nuôi con ăn_học .


Họ đã gửi cả hai anh_em cho thầy Jitti Damriram với phương_thức “ bán xác ” , hy_vọng một ngày nào đó con mình sẽ trở_thành những đấu_sĩ tên_tuổi để giúp gia_đình vượt qua cảnh nghèo .


Người anh có biệt_danh Dudt , 14 tuổi , học Muay_Thái chưa đến một năm nhưng đã 12 lần thượng_đài và kiếm hơn 10.000 baht ( gần 300 USD ) .


Em không tiêu_xài riêng đồng nào cả , chỉ sử_dụng một phần tiền đóng học_phí , còn toàn_bộ gửi về cho cha_mẹ ở quê nhà .


Dudt tâm_sự : “ Buổi sáng em đến trường ( Dudt đang học lớp 7 ) .


Em dành toàn_bộ thời_gian buổi chiều luyện Muay_Thái .


Những ngày luyện_tập đầu_tiên của em rất khổ_cực .


Có những lúc chân_tay em đau buốt đến độ không_thể cất_bước đi hay cầm bút được .


Nhưng em vẫn gượng dậy khi nghĩ đến cảnh dãi_nắng_dầm_mưa buôn_bán của cha_mẹ ở quê nhà .


Em muốn trở_thành một võ_sĩ chuyên_nghiệp , nhưng giấc mơ xa hơn của em là được vào đại_học ” .


Không phải lúc_nào Dudt cũng giành thắng_lợi , lần đầu_tiên khi được xuất_hiện tại sàn đấu danh_tiếng Rajadamnoen , em đã bị đối_thủ hạ knockout .


Thân_thể em bầm dập và thâm tím phải nằm liệt_giường hàng tuần liền .


Nhưng đồng_môn của Dudt nói họ chưa bao_giờ chứng_kiến cảnh Dudt rên_la , một phần vì đó là bản_lĩnh của Dudt và một phần vì đó là đặc_tính của Muay_Thái .


Còn bé Kao là học_viên nhỏ nhất ở đây , em chỉ mới 9 tuổi , quê ở tận miền nam Thái_Lan , giáp với Malaysia .


Chúng_tôi hỏi Kao vì_sao thích Muay_Thái , em chỉ cười : “ Sẽ kiếm được nhiều tiền , mẹ bảo thế ... ” .


Kao chỉ mới được gửi lên đây hơn một tuần , những bài_tập đầu_tiên mới_chỉ là những điệu múa khởi_động “ Wai-kru ” mà Kao rất thích , nhưng em đâu thể biết phía trước sẽ là con đường dài đầy máu và nước_mắt …


Trương Thị Ái Vy đến Trung_tâm Bảo_vệ và cơ_hội việc_làm Kredtrakarn tỉnh Nonthaburi , Thái_Lan đã tám tháng nay .


Vy cười thật tươi khi biết chúng_tôi là người VN .


Nụ cười thật khác với câu_chuyện buồn của cuộc_đời cô gái 23 tuổi này .


Ái Vy hiện đang sống tại nhà dành cho phụ_nữ và trẻ_em thuộc Trung_tâm Kredtrakarn .


Mỗi ngày Vy đến trung_tâm huấn_luyện học nghề thêu , may .


Thời_gian rảnh , Vy chăm_sóc một đứa bé VN 6 tuổi tên Trang , con của một phụ_nữ Việt lỡ có_thai khi hành_nghề mại_dâm tại Thái_Lan ( theo lời Vy , hiện không biết đang sống ở đâu ) .


Những tháng cuối năm 2004 , Vy đang làm tiếp_viên tại một quán karaoke ở Malaysia .


" Tôi bị ép đến đây làm_việc nên lúc nào cũng muốn bỏ trốn " - Vy nhớ lại .


Cô cùng ba người VN nữa leo cửa_sổ phòng trọ ( nhà_trọ luôn bị chủ quán karaoke khoá trái cửa ) thoát ra ngoài .


Một người đàn_ông Trung_Quốc tên Khiêm đã giúp cô mua vé xe_đò sang Thái_Lan .


Vừa đến đây cô bị cảnh_sát giữ lại , đưa về Trung_tâm Kredtrakarn .


" Tôi chỉ muốn về nước " - Vy lặp đi lặp lại mãi câu nói này .


Nhà Vy ở Buôn_Ma_Thuột , có bốn chị_em .


Mẹ mất khi Vy 6 tuổi , còn em_út của Vy mới được 15 ngày tuổi .


16 tuổi , Vy xách giỏ nhảy lên xe_đò vào Sài_Gòn , trong túi chỉ đủ tiền xe và bữa ăn đầu_tiên tại bến_xe miền Đông .


" Nghe nói ở thành_phố có nhiều việc_làm " - Vy nghĩ vậy .


Đi bộ hết đường này đến đường khác , từ Bình_Thạnh sang tận quận Tân_Bình , gặp đâu có bảng " cần người " là cô vào hỏi .


Một quán cà_phê ở Tân_Bình nhận Vy vào làm .


Bốn năm làm ở Sài_Gòn cô thay_đổi nhiều công_việc : giúp việc nhà , phụ bán phở , nhiều nhất là bán cà_phê , thay_đổi quán liên_tục .


Một lần , một người đàn_ông tới uống cà_phê và hỏi cô có muốn đi Malaysia làm_việc với mức lương 2.000 - 3.000 USD / tháng không ?


Suy_nghĩ , tưởng_tượng , náo_nức ... , sau đó cô gật đầu .


Cô không biết rằng cái gật đầu ấy đã đẩy cô vào một con đường khác để bây_giờ trở_thành số_phận của Vy nơi xứ người .


Người đàn_ông đưa Vy sang Campuchia bằng xe_đò .


Ở Campuchia một tuần , Vy được đưa sang Malaysia cũng bằng xe_đò .


" Trong suốt thời_gian đó tôi được gặp_mặt ông ta đúng hai lần " - Vy kể .


Tại Malaysia , cô được dẫn tới một quán karaoke .


Ông chủ quán karaoke giải_thích : người đàn_ông nọ trích ra 500 USD để lo chi_phí cho cô từ VN sang đây .


Chủ quán mua lại Vy với số tiền 2.000 USD .


Và Vy phải làm_việc không lương cho đến khi trả hết 2.000 USD cho chủ quán karaoke .


Bà Napa Setthakorn , giám_đốc nhà dành cho phụ_nữ và trẻ_em của Trung_tâm Kredtrakarn , cho biết từ năm 2001 đến nay có 1.619 phụ_nữ và trẻ_em vào trung_tâm , đến từ các nước : Lào , Campuchia , Myanmar , Trung_Quốc , Uzbekistan và VN .


Trong đó ít nhất là người VN , chỉ mới sáu người , vào năm 2004 , và ở nhà dành cho nam có hai trẻ_em nam người VN .


Vy và 16 tiếp_viên khác ( trong đó có 12 người VN ) sống trong một căn phòng khoảng 24 m² .


Các cô phải trả tiền nhà_trọ ngay trong căn nhà cửa luôn bị khoá trái !


Mỗi ngày có người đến đưa cơm cho ăn , nói giá bao_nhiêu phải trả bấy_nhiêu , thường cao gấp đôi so với giá đúng của nó .


17g họ lại tới dẫn tất_cả đến quán karaoke làm_việc .


Khoảng hai tháng một lần , tất_cả mới được ra ngoài đi chợ mua_sắm những vật_dụng cần_thiết .


" Không có lương , chúng_tôi chỉ sống bằng tiền boa " - Vy nói .


Công_việc của tiếp_viên là đứng phục_vụ ở các bàn có khách uống cà_phê .


Những người khách chọn_lựa cô nào tuỳ_ý để cùng vào phòng hát karaoke .


Khi đèn bàn chỗ tôi đứng bật sáng nghĩa_là có khách gọi - Vy kể - Chúng_tôi ngồi gần khi khách hát karaoke , hát cùng họ , nói_chuyện và lả_lơi với họ .


Khi mới vào Vy phải học những bài hát tiếng Malaysia hoặc Trung_Quốc và tập uống thuốc lắc .


Không_thể không uống vì tất_cả những người khách vào đây đều uống - Vy nói .


Lần đầu_tiên cô uống ¼ viên , " tôi thấy người mình lâng_lâng và chỉ muốn khóc " .


Giờ_đây Vy kể lại nhưng tay_trái có vết xăm hình ngôi sao trên cổ_tay của cô vẫn nắm chặt lại : " Thật khủng_khiếp " .


Những tiếp_viên khác bảo rằng tôi không_thể nào làm gì khác đâu .


Nghe đến tên Bác Hồ , mọi người lại yên_tâm , lại bừng_bừng khí_thế và cứ_thế nô_nức đi thẳng đến những ngày Nam_bộ kháng_chiến ...


" Rồi một lúc năm viên vẫn không thấy " xinhê " gì " - Vy nói và cho biết thêm có nhiều tiếp_viên bị xỉu vì uống quá nhiều thuốc .


Sau mỗi lần tiếp khách , có khách sộp boa 100 đồng tiền Malaysia , có khách cho 50 đồng , có khách chỉ 20 đồng , có khách không cho đồng nào cả .


Làm thế_nào để bảo_vệ mình khỏi bị bệnh ?


" Tất_cả chúng_tôi được dạy phải bắt khách dùng bao_cao_su " - Vy cho biết .


Khiêm - người đàn_ông thường cho đèn sáng ở bàn của Vy - đã giúp Vy trốn thoát .


Đó là người đàn_ông tốt_bụng nhất mà tôi gặp trong suốt một năm ở Malaysia .


" Ngoài tiền mua vé xe_đò sang Thái , ông còn cho tôi thêm 500 đồng tiền Malaysia để tiêu dọc đường " - Vy nói .


Thời_điểm đó Vy đã trả nợ đủ 2.000 USD tiền " bị bán " mình .


Không_thể nhớ hết đây là lần thứ mấy Vy lặp lại ước_mơ của mình : Nay tôi đang ở Thái_Lan nhưng gia_đình tôi không còn ở Buôn_Ma_Thuột nữa .


Trung_tâm Kredtrakarn đang tìm địa_chỉ mới của gia_đình tôi nhưng chưa ra .


Khi chúng_tôi rời khỏi Kredtrakarn , Vy vẫn ở đó với dòng sông chìm trong cơn mưa mới .


Ước_muốn của Vy còn bao_lâu nữa sẽ đến ?


Tại nhà dành cho nam_giới thuộc Trung_tâm Kredtrakarn , chúng_tôi được giới_thiệu gặp một cậu bé người Việt .


" Mẹ đặt tên cho con là Thảo nhưng thầy_bói nói tên đó hay bị bệnh nên gọi con là Nu " - cậu bé nói .


Trước đó , em bị cảnh_sát Thái_Lan bắt khi đang bán hoa_hồng ở Bangkok ( lao_động bất_hợp_pháp ) .


Một cô_giáo ở Trung_tâm Kredtrakarn tới xin đón Nu về .


Ba_mẹ Nu là người Việt sang Campuchia sinh_sống .


Cuộc_sống ổn_định cho đến một ngày cả làng Lung-nan bị cháy , gia_đình dắt_díu nhau sang Thái_Lan , trốn chui trốn nhủi qua trạm kiểm_soát .


Con muốn về với gia_đình nhưng con cũng muốn ở đây đi học biết chữ và làm thợ_mộc như cậu ruột của con - Nu nói .


Đúng 8 g 45 sáng nay ( 7-11 ) , sáu kíp mìn sẽ được bấm để phá tan bức tường đá tại lý trình 5020 , chính_thức thông tuyến toàn_bộ công_trình hầm đường xuyên đèo Hải_Vân - hầm đường_bộ hiện_đại và dài nhất Đông_Nam_Á .


Chúng_tôi có_mặt tại cửa hầm Nam Hải_Vân ( phường Hoà_Hiệp , quận Liên_Chiểu , TP Đà_Nẵng ) từ sáng sớm 6-11 .


Ngay tại cửa hầm , chen lẫn trong bóng áo xanh của những người thợ làm hầm Sông Đà đang tất_bật chuẩn_bị cho buổi lễ thông hầm trọng_đại là những người dân từ Đà_Nẵng lên đang nói cười vui_vẻ và háo_hức nhìn ngắm đường_hầm .


Nhìn vẻ hoành_tráng của đường_hầm với chiều dài 6.247 m , rộng 11,9 m , bán_kính vòm 7,5 m , với lớp vỏ hầm được phun bêtông dày 30 cm xuyên qua dãy núi có đường đèo hiểm_trở , ông Nguyễn Hường - 50 tuổi , trú tại 47/8 Hoàng Diệu , phường Bình_Hiên , quận Hải_Châu , Đà_Nẵng - nói với những người đứng bên cạnh giọng đầy vẻ tự_hào : " Hồi nào đến giờ tôi cứ nghĩ chỉ có người nước_ngoài mới đủ sức làm những con đường xuyên núi .


Bây_chừ được chứng_kiến tận_mắt tôi mới tin người nước mình cũng làm được " .


Anh Hoàng Sĩ Hải , phó_giám_đốc liên_danh Đông_Ah - Sông Đà phụ_trách việc thi_công tại công_trình đường_hầm phía nam , nói vui : " Từ nửa tháng nay , ngày nào cũng có hàng chục người dân Đà_Nẵng và các tài_xế lái xe đường dài đến năn_nỉ xin được vào tham_quan bên trong , nhưng vì an_toàn lao_động nên chúng_tôi không_thể đồng_ý " .


Hơn mười người là tài_xế xe_tải , xe_khách Bắc - Nam đang đứng trước cửa hầm trò_chuyện say_sưa .


Trong câu_chuyện của họ có hình_ảnh của những tai_nạn giao_thông thảm_khốc từng xảy ra trên đường đèo hiểm_nguy này ...


Trong ký_ức của nhiều tài_xế xe_tải , xe_khách trong hành_trình xuôi_ngược Bắc - Nam , hình_ảnh đèo Hải_Vân dài 21 km , ở độ cao 496 m so với mực nước_biển với những đường dốc quanh_co liên_tục như rắn lượn là một nỗi khiếp_sợ khó diễn_tả bằng lời .


Theo số_liệu của Công_an tỉnh Thừa_Thiên - Huế và TP Đà_Nẵng , số người thiệt_mạng và bị_thương trung_bình hằng năm là 23 người , thiệt_hại do các tai_nạn gây ra gần 400 triệu đồng / năm .


Vào mùa mưa hằng năm , việc sụt lở đất_đá thường_xuyên trên đèo làm hư_hỏng đường_sá và cắt đứt toàn_bộ mạch_máu giao_thông huyết_mạch Bắc - Nam trong nhiều ngày liền .


Lăng_Cô : đã đón tin_vui từ 10 ngày trước .


Chúng_tôi muốn có_mặt tại Lăng_Cô thật sớm , từ hai ngày trước buổi lễ trọng_đại thông kỹ_thuật hầm đường_bộ Hải_Vân , để chứng_kiến tận_mắt khuôn_mặt hồ_hởi của những người dân làng chài , xóm núi dưới chân đèo khi đón_nhận tin_vui đang nức_lòng cả nước .


" Không phải đợi đến bây_giờ đâu , chúng_tôi đã đón tin_vui từ mười ngày trước rồi .


Còn quang_cảnh ồn_ào , nhộn_nhịp khác_thường thì đã hơn hai năm nay ngày nào , đêm nào cũng vậy , từ khi công_trường này mới bắt_đầu " - chủ_tịch thị_trấn Lăng_Cô Lê Duy Hiệp hào_hứng nói .


Chúng_tôi ghé vào nhà dân ở thôn Hải_Vân , cái thôn nhỏ_bé với những mái nhà nằm trong hốc núi và những dãy hàng_quán nằm dưới chân đèo Hải_Vân , bây_giờ lại trở_nên nhỏ_bé hơn khi chiếc cầu đồ_sộ bắc qua đầm Lăng_Cô đã xuất_hiện , nối_liền cửa hầm phía bắc với quốc_lộ 1A .


Ông Trần Sỏ , 70 tuổi , trưởng_thôn , cười rạng_rỡ : " Dân tui đã đón tin_vui ngay sáng 29-10 .


Đêm khuya hôm trước nổ phát mìn mở_cửa , hai đầu bắt_tay nhau thì mờ sáng các chú thợ đào hầm đã về quán cơm của tôi mở bia ăn_mừng .


Họ ôm nhau nhảy_múa hò hát , tui nhìn mà chảy nước_mắt " .


Trong khi đó ông trưởng_thôn An_Cư_Đông 1 lại lo_lắng : " Sau_này hầm thông , xe_tải , xe_khách sẽ chạy thẳng một_mạch , hàng_quán biết bán cho khách mô đây " .


Nhưng ông chủ_tịch UBND thị_trấn Lăng_Cô phân_tích : " Không qua đèo thì khách_vãng_lai sẽ không ghé lại Lăng_Cô , nhưng bù vào đó , và thậm_chí sẽ lợi_ích gấp nhiều lần , ấy là lượng khách du_lịch lưu_trú sẽ tăng lên .


Đó mới chính là cái được lớn mà hầm đường_bộ sẽ mang đến cho Lăng_Cô " .


Hai năm qua , trong khi hầm Hải_Vân đang thi_công thì 25 nhà_nghỉ của tư_nhân cũng liên_tục mọc lên theo , cùng với hai khu du_lịch lớn Lang_Co Beach Resort của Công_ty du_lịch Hương_Giang và Thanh_Tâm đã khá hoàn_chỉnh .


Một khu resort khá đẹp khác nữa của khách_sạn Công_Đoàn đang xây_dựng , và một khu du_lịch trên bán_đảo đầm Lập_An đang giai_đoạn xúc_tiến ...


Ông Ngô Đăng Quang , phó_giám_đốc Lang_Co Beach Resort , nói : " Với hơn 10 phút qua hầm thay_vì phải hơn hai giờ qua đèo , chắc_chắn số khách đến tắm biển , vui_chơi giải_trí ở đây sẽ đông hơn " .


Chỉ còn khoảng 12 tháng nữa , khi các hạng_mục cuối_cùng của việc thi_công đường_hầm hoàn_tất , hầm đường_bộ qua đèo Hải_Vân sẽ được đưa vào lưu_thông .


Hầm đường_bộ xuyên đèo Hải_Vân - con đường báo_hiệu sự bình_yên cho những chuyến xe .


Ở Thái_Lan không ai không biết đến cái tên Nong_Tum - nhà vô_địch Muay_Thái lừng_danh với bộ sưu_tập thành_tích đáng nể : thượng_đài gần 60 trận , trong đó hơn 60 trận hạ knock-out đối_phương .


Chúng_tôi được nghe kể nhiều về Nong_Tum , nhưng ngồi trước mặt chúng_tôi hôm_nay lại là một con_người khác đến bất_ngờ .


Chúng_tôi thật may_mắn khi có_mặt ở Bangkok cũng là lúc Nong_Tum vừa trở_về từ Mỹ .


Nhưng gặp nhân_vật nổi_tiếng như Nong_Tum thật không phải dễ .


Tôi sinh ra tại Bangkok nhưng lớn lên ở Chiang_Mai trong một gia_đình rất nghèo .


Chính vì cuộc_sống quá nghèo nên như bao đứa trẻ khác ở Chiang_Mai , tôi đã quyết_định tìm đến Muay_Thái không_chỉ để thoát khỏi cái nghèo , cái đói mà_còn có một ước_nguyện thầm_kín ẩn sâu trong tâm_hồn một cậu_bé mười tuổi .


Nong_Tum kể : Gần như tôi đã đánh_cược cả đời mình , thậm_chí tính_mạng cho trận đầu_tiên !


Do nhà quá nghèo nên Nong_Tum không đến học tại lò võ nào mà tự luyện tại nhà qua người hàng_xóm biết chút_ít Muay_Thái .


Trên sàn đấu hôm ấy là cuộc đọ sức giữa một người được đào_tạo bài_bản và một bên là " đấu_sĩ miệt vườn “ - điều tối_kỵ và rất nguy_hiểm trong Muay_Thái .


Nhưng đó là con đường duy_nhất của Nong_Tum .


Cậu bé lao vào đối_thủ như mãnh_thú với những trận đòn khủng_khiếp mà sau này nhiều người_thân kể lại : nếu trọng_tài không kịp can_thiệp chắc có_lẽ đối_thủ của Nong_Tum khó_lòng tiếp_tục theo nghiệp võ !


Theo dự_kiến , trận đấu kéo_dài năm hiệp .


Nhưng mới ở hiệp thứ hai , đối_thủ của Nong_Tum đã nằm bất_động trên sàn đấu giữa tiếng reo_hò man_dại của những kẻ cá_cược .


Các chủ lò đã tranh nhau mời chú bé_con này về đào_tạo miễn_phí .


Họ đã nhận ra sự lạnh_lùng đến khủng_khiếp khó có đối_thủ nào trụ nổi trước cậu bé .


Nhiều đối_thủ có số , có má nghe nhắc đến cái tên Nong_Tum là từ_chối thượng_đài , cho_dù tiền cá_cược rất cao .


Điều lạ_thường là sau mỗi trận hạ knock-out đối_phương , Nong_Tum thường cúi xuống hôn lên gương_mặt đẫm máu của đối_thủ đang gục ngã trên sàn !


Phong_cách rất " tình_tứ " và lối đánh không tuân_thủ theo chuẩn_mực nào càng giúp Nong_Tum nổi_tiếng .


Một thời báo_chí Thái_Lan đã gọi nụ hôn của Nong_Tum là nụ hôn của mãnh_hổ .


Tiền thù_lao mỗi trận giác_đấu dành cho Nong_Tum cứ thế tăng dần theo từng cú ngã bất_động , những hình_hài đầy máu_me , những chấn_thương mang theo suốt đời của các đối_thủ đã chạm_mặt với anh .


Có những lúc thu_nhập hằng tháng của nhà vô_địch lên tới hàng chục ngàn baht ( 4.000 baht bằng khoảng 100 USD ) .


Nổi_tiếng và có tiền , Nong_Tum thường chỉ gửi về quê nuôi cha_mẹ phân_nửa , số còn lại anh âm_thầm gửi ngân_hàng và chờ_đợi cho tới một ngày ...


Ngay từ năm lên 6 - 7 tôi đã biết trái_tim mình không thuộc về thân_xác này , nhưng cái nghèo , cái đói giày_vò hằng ngày vẫn còn là nỗi ám_ảnh trước_mắt .


Thật_tình tôi chỉ thích được yêu_thương dỗ_dành , tôi rất sợ những trò bạo_lực , đấm_đá .


Ngày nhỏ bọn con_trai thường lôi tôi ra để đấm để đá vì chúng bảo tôi õng_ẹo như con_gái , tôi chỉ biết khóc và ước gì mình là con_gái thật để bọn bạn khỏi mang ra cười_chê .


Có lần nghe người làng bảo trên thủ_đô có_thể " biến “ nam thành nữ được , tôi rất chú_ý câu_chuyện này và nghĩ : chỉ có đi theo Muay_Thái ước_nguyện này mới có_thể thành sự_thật .


Người_ta không hiểu tôi , đó là nụ hôn yêu_thương , nụ hôn của lời xin_lỗi vì tôi đã làm họ đau_đớn , tôi luôn yêu_thương những chàng_trai , nhất_là những chàng_trai khoẻ_mạnh , cường_tráng " ... - Nong_Tum trở_lại những ký_ức ngày_xưa bằng lời thổ_lộ về cuộc_đời mình với chúng_tôi .


Nhiệm_vụ chính của WMC là tìm cách mở_rộng môn võ dân_tộc Muay_Thái ra khắp thế_giới .


Đến nay WMC đã có 109 nước thành_viên đến từ năm châu_lục .


Các thành_viên của WMC sẽ được giúp_đỡ lập ra các hiệp_hội , CLB , liên_đoàn hoặc hội_đồng Muay_Thái .


Cứ hai năm một lần , WMC sẽ nhóm_họp và bầu ra ban điều_hành mới .


Nong_Tum quyết_định treo găng vào năm 1999 , đã đến lúc Nong_Tum muốn cho mọi người biết ý_nguyện thầm_kín của mình : Tôi là một katoey ( người có giới_tính thứ_ba ) .


Tôi muốn sống đúng với con tim mình qua một cuộc phẫu_thuật chuyển giới_tính !


Những người katoey ở Thái_Lan không ít , họ sống giữa hai giới_tính nam và nữ khá bình_đẳng , nhưng với Nong_Tum thì không_thể được vì đây Không_chỉ là thần_tượng của ý_chí , sức_mạnh và lòng tự_hào của bao_nhiêu thanh_thiếu_niên nghèo ở nông_thôn mà_còn là nhà vô_địch huyền_thoại của các sàn giác_đấu !


Nhưng đó là ý_chí sau_cùng của nhà vô_địch !


Để bước lên đỉnh vinh_quang , không ít lần Nong_Tum cũng phải sụp_đổ , mê_man trên sàn đấu với cơ_thể đầy máu và không ít lần phải đưa vào bệnh_viện cấp_cứu tính_mạng , nhưng có_lẽ không đau_đớn nào bằng khi thực_hiện tâm_nguyện được trở_thành nữ_giới .


Với một võ_sĩ , một nhà_vô_địch thì việc giã_từ sàn đấu khi còn đang sung_sức là một điều đau_đớn không kém .


Cảnh vinh_quang chiến_thắng , những bắp_thịt căng_tròn , những đòn quyết_chiến , những gương_mặt đầy máu cứ ùa về trong giấc mộng_mị hằng đêm .


Đã có lúc tôi chợt nghĩ : " Mình có sai_lầm không , hy_sinh vì cái gì nào ?


Sau nửa năm được các bác_sĩ tư_vấn tâm_lý và uống thuốc bổ_sung hormon nữ , nhà_vô_địch quyết_định ký giấy xác_nhận và đặt mình dưới lưỡi dao phẫu_thuật của các bác_sĩ .


Sau gần hai năm trải qua nhiều cuộc phẫu_thuật , nhà_vô_địch huyền_thoại một thời đã chính_thức trở_thành cô Parinya Jaroenphon Nong_Tum !


Dù đã giã_từ sàn đấu nhưng hiện_tại Nong_Tum vẫn được xem là ngôi_sao , nhưng là ngôi_sao sáng của nền công_nghiệp giải_trí Thái_Lan .


Cô đã đi biểu_diễn Muay_Thái ở nhiều nước trên thế_giới như Nhật , Singapore , Hàn_Quốc , Mỹ .


Những show một nữ võ_sĩ thách đấu với các nam võ_sĩ trên khắp thế_giới đã mang về cho cô cả núi tiền .


Cô cũng đã tham_gia đóng bộ phim Beautiful boxer ( Nữ võ_sĩ xinh_đẹp ) mà nội_dung tái_hiện cuộc_đời của chính mình .


Bộ phim đã gây xôn_xao dư_luận ngay ở những tuần_lễ đầu_tiên công_chiếu , nhiều người tỏ ra cảm_thông nhưng cũng không ít người phản_đối vì làm mất đi hình_ảnh một thần_tượng của Muay_Thái !


Đầu tháng 4-2005 , kênh_truyền_hình Channel 3 của Thái_Lan cũng vừa cho trình_chiếu bộ phim hình_sự nhiều tập Người đàn_ông thép , trong đó Nong_Tum được mời thủ vai chính chuyên đi tìm tiêu_diệt những kẻ gian_ác trong xã_hội .


Một hãng phim khác cũng vừa ký hợp_đồng với Nong_Tum để thực_hiện một bộ phim kể về cuộc_sống của những người thay_đổi giới_tính .


Đã là một siêu_sao trên bầu_trời nghệ_thuật Thái_Lan nhưng Nong_Tum vẫn không quên con đường đầu_tiên đưa cô đến đỉnh vinh_quang như hôm_nay .


Nong_Tum bảo : " Với tôi , Muay_Thái đã là máu là thịt , không có nó tôi chẳng có ngày hôm_nay " .


Chúng_tôi hỏi Nong_Tum : " Nếu có kiếp sau , cô sẽ chọn giới_tính nào để đầu_thai " ?


Nong_Tum đặt tay lên tim mình : “ Tôi muốn là một người đàn_ông , một người có trái_tim đàn_ông và tôi tin rằng mình vẫn sẽ là một nhà_vô_địch Muay_Thái “ !


“ Sống dương_gian , ăn âm_phủ ” là câu cửa_miệng của thợ hầm_lò vùng than Quảng_Ninh .


Trong bóng_tối âm_u và bụi than đặc quánh , bữa ăn ca của thợ lò được dọn ra ...


Có_mặt tại phòng giao việc cho thợ lò đầu ca của mỏ than Mông_Dương khi tiếng còi tầm vừa u_u cất lên ; Thành , công_nhân hầm_lò , lấy tay vơ vội khẩu_phần ăn ca của mình gồm một chiếc bánh_mì và một hộp sữa Mộc_Châu cho vào chiếc túi đeo bên mình , ngẩng lên nhìn tôi vẻ lạ_lẫm : “ Sao ông không lấy đi , xuống lò mà đói thì không có gì bỏ vô miệng đâu ! ” .


Trước khi xuống lò , theo thủ_tục của Công_ty than Mông_Dương , tôi được văn_phòng công_ty dẫn đi ... khám sức_khoẻ .


Anh y_tá mỏ than Mông_Dương sau khi đo huyết_áp cho tôi , gật_gù : “ Ối , lão này khoẻ như trâu , chỉ phải_cái hơi mập , làm thợ lò một hôm cho ... ốm đi một_tí ! ” .


Anh Nguyễn Tiến Sách , trưởng_phòng an_toàn lao_động công_ty , cho tôi biết mỏ than Mông_Dương là nơi duy_nhất của vùng than Quảng_Ninh khai_thác than bằng công_nghệ lò giếng .


Khai_trường của mỏ than hầm_lò này sâu với độ âm 97,5 m .


Với tổng chiều dài gần 16 km đường lò , mỏ than Mông_Dương được mệnh_danh là mỏ có độ sâu và dài nhất Đông_Nam_Á .


Chiếc thang_máy ầm_ì đưa chúng_tôi hạ từ_từ xuống lòng đất , đường lò đã hiện ra trước ánh đèn tuýp toả ánh_sáng mờ_mờ , một luồng không_khí mát lạnh ùa vào mặt gây cảm_giác dễ_chịu .


Anh Sách bấm vai tôi , tiếng_nói ồm_ồm qua khẩu_trang : “ Hít vừa thôi , bụi lắm đấy ” .


Quả_thật , qua ánh đèn , từng hạt bụi li_ti cứ loang_loáng bay trước mũi không ngừng .


Giải_thích về làn gió mát lạnh trong những đường lò , anh Sách cho biết gió đó là do một chiếc quạt khổng_lồ có công_suất 800 kW thổi vào lò suốt ngày_đêm .


Chiếc quạt này không bao_giờ được phép ngừng hoạt_động , nếu ngừng hoạt_động chỉ chừng ba phút thì thảm_hoạ sẽ xảy ra .


Do_vậy , công_ty luôn có một chiếc quạt và một tổ máy_phát_điện diesel dự_phòng khi mất điện_lưới .


Nơi đây không có điện , chỉ có ánh đèn thợ mỏ soi đường .


Một thợ lò tên Hùng , quê Thanh_Hoá , thấy tôi tay run_run cầm chiếc máy_ảnh , cười lớn : “ Đằng kia nổ_mìn để khai_thác than đấy ” .


“ Cái gì , nổ_mìn à , lỡ ... sập lò thì sao ?


“ Chẳng hề gì đâu , chúng_tôi làm_quen rồi ! ” .


” - một giọng nói cất lên không biết từ ngách nào .


Trong các ngách lò mọi tiếng_động lịch_kịch bỗng ngừng hẳn .


Một không_khí im_lặng bao_trùm lên trong bóng_tối , qua ánh đèn lò loang_loáng , bụi than như đậm_đặc hơn .


Thợ lò Hùng với tay lên vách của gương than , lấy xuống chiếc túi nilông được bọc kỹ .


Vẫn bàn_tay nhem_nhuốc như lúc đào than , Hùng lần giở từng lớp nilông rồi đưa chiếc bánh_mì vô miệng nhai ngon_lành .


“ Hồi mới vào lò nhìn bụi như thế_này tôi không ăn được , sau đói quá cứ làm_tới , giờ thì quen luôn ” - Hùng động_viên khi thấy tôi lần giở khẩu_phần ăn trong túi ra .


Sau mỗi miếng nhai , Hùng “ chiêu ” một ngụm sữa Mộc_Châu .


Bữa ăn ca của Hùng diễn ra chừng ba phút .


Tiếp đó , tựa lưng vào cột thuỷ_lực đơn chừng hai phút nữa để ... nghỉ trưa .


Ở bên cạnh tôi vang lên những tiếng nhai chóp_chép , tiếng tu sữa ừng_ực và ... không ai nói với ai một tiếng nào .


“ Khi đã vào lò , dân thợ kiệm_lời lắm , chỉ làm và thở thôi .


Nếu có việc gì thì nói to và dứt_khoát vì tiếng_động trong lò rất ồn ” - Hùng giải_thích với tôi như_vậy .


Sau hai phút tựa lưng ngắn ... kỷ_lục để nghỉ trưa , Hùng chồm dậy đưa tay đeo lại khẩu_trang và cầm lấy chiếc búa chim bổ từng nhát dứt_khoát vào gương than .


Và từ các ngóc_ngách của lò_chợ , các tiếng_động lịch_kịch khác cùng hoà_âm theo .


Khác với mỏ than Mông_Dương và các mỏ khác trên vùng than Quảng_Ninh , mỏ than Vàng_Danh cho thợ lò ăn giữa ca bằng cơm_hộp .


Mỗi khi đến bữa ăn , nhà_bếp chuyển cơm đến tận cửa lò hoặc các khai_trường lộ_thiên .


Hộp cơm đựng bằng nhựa cứng có ba ngăn , canh thì đựng bằng can nhựa khi ăn rót ra ca .


Một cán_bộ ngành than nói với tôi : “ Tất_cả thợ lò ở bất_cứ mỏ hầm_lò hay lộ_thiên cũng đều ăn trong môi_trường bụi_bặm như_vậy ! ” .


Theo con_số thống_kê của ngành than Quảng_Ninh , mỗi ca làm_việc của các công_ty trên vùng mỏ này có tới 40.000 người .


Chị Hoàng Thị Sen , quản_đốc phân_xưởng phục_vụ đời_sống của Công_ty than Mông_Dương , mở sổ đọc cho tôi nghe con_số thống_kê lượng thực_phẩm trong một ngày : 2 tạ rau , 3 tạ gạo , 2 tạ thịt , 90 kg cá , 1.000 quả trứng và 2.200 cái bánh_mì , 800 bánh_rán .


Riêng sữa uống cho công_nhân , mỗi tháng công_ty nhập khoảng 2 container từ Mộc_Châu .


Tính ra một tháng công_ty chi khoảng 1 tỉ đồng tiền ăn cho thợ lò .


Thợ lò ngoài bữa ăn ca trong hầm_lò còn được ăn một bữa cuối ca trước khi về nhà hoặc ăn trước lúc vào ca với tiêu_chuẩn một bữa là 14.500 đồng .


Chị Sen cho biết hằng ngày cứ khoảng 3 giờ sáng là bộ_phận lo thực_phẩm bắt_đầu làm_việc , công_nhân nhà_ăn phục_vụ theo ca cứ thay nhau làm_việc suốt 24 giờ !


Ông Trần Thế Lễ , phó_giám_đốc Công_ty than Mông_Dương , cho_hay mấy năm gần đây ngành than làm_ăn được nên đời_sống thợ lò được quan_tâm hơn .


Lương bình_quân của công_nhân mỏ hiện_nay trên 3 triệu đồng / tháng .


Sắp tới đây , chúng_tôi sẽ đưa mô_hình ăn sau ca cho công_nhân theo kiểu buffet như các khách_sạn thường áp_dụng cho khách ” .


Chính_quyền địa_phương hiện cũng chưa tìm ra hướng giải_quyết ...


Hình_ảnh đầu_tiên đập vào mắt tôi khi đi dọc theo các tuyến đường Lương Văn Can , Lưu Hữu Phước , Bình_Đông là những đống vỏ bao xi-măng cao_ngất chất đầy mỗi nhà .


Trong các con hẻm dài ngoằn_ngoèo , gần_như nhà nào cũng làm nghề này .


Được biết từ lâu_nay , người dân vùng này mua vỏ bao xi-măng về đập sạch , rồi cắt dán thành nhiều loại bao lớn_nhỏ bỏ_mối cho các quầy hàng tạp_hoá ở Chợ Lớn để đựng đường , đậu , ớt ...


Cho đến nay , riêng phường 15 , quận 8 đã có khoảng trên 300 hộ theo nghề .


Nghề làm bao được chia làm nhiều công_đoạn : rút chỉ , cắt dán , tiền công khoảng 15.000 - 20.000 đồng / ngày .


Khâu đập bao mất_sức và phải sống chung với bụi nên thu_nhập cao hơn , khoảng 25.000 đồng / ngày .


Người khoẻ , trai_tráng , người già , trẻ_em , phụ_nữ đều có_thể tham_gia .


Cụ bà Phan Thị Ba , năm nay đã tám mươi tuổi vẫn ngồi dán bao , kể : " Hồi trẻ làm được nhiều chứ giờ thì cao lắm một ngày cũng chỉ được 8.000 đồng , dẫu ít nhưng dồn chung tiền công với bốn đứa con cũng đủ sống qua_ngày " .


Đường Lưu Hữu Phước có một con hẻm chỉ vừa đủ một người lách đi giữa những căn nhà san_sát nhau .


Cuối con hẻm là một khoảnh đất trống , người dân ở đây gọi là khu Gò_Mả .


Trong khoảnh đất khoảng 100 m² che mưa che nắng bằng nhiều tấm bạt chắp_vá ấy bụi mù_mịt .


Căng mắt tôi cũng chỉ nhìn thấy được những người đứng gần ngay trước mặt đang huơ tay lên xuống để đập bao , người đứng xa khoảng 15 bước chân thì chỉ thấy loáng_thoáng bóng đen .


Không_gian ở đây đặc quánh những làn bụi màu xám mù_mịt .


Ông Trương Hồng Sơn , Chủ_tịch UBND phường 15 , quận 8 : Chưa tìm được cách giải_quyết .


Nghề làm bao là nghề truyền_thống có từ lâu , tạo công_ăn_việc_làm cho người dân nhưng lại gây ô_nhiễm môi_trường rất nặng .


Trước đây chúng_tôi có một giải_pháp là yêu_cầu người đập bao đến những vùng_đất trống như rạch Làu để làm .


Khi rạch Làu quy_hoạch thành khu chung_cư , không còn chỗ , họ đành đưa ra đường_phố đập vào ban_đêm .


Sáng ra , đường_phố trắng_bóc bởi vôi , xi-măng ...


Chúng_tôi dự_tính là sẽ yêu_cầu nhà nào đập bao phải xây bít_bùng lại , anh muốn đập thì vào trong đó mà đập .


Nói thì nói vậy nhưng chúng_tôi cũng chưa tìm được cách nào để giải_quyết .


Nếu mình dẹp nghề này thì khác_nào đổ nồi cơm của dân_nghèo ; kêu người_ta chuyển nghề thì không biết nghề gì để chuyển , mà để vậy thì không được vì ô_nhiễm môi_trường quá .


Quẹt lớp mồ_hôi dính đầy bụi xi-măng trên trán , khạc nhổ nước_miếng liên_hồi , bà Nhiều nói với tôi : " Ở đây ai cũng bị viêm mũi , viêm họng cả ... " .


Mọi người ở đây xem chuyện sống chung với bụi là bình_thường .


Chị Linh , nhà gần đó , chỉ trông con nhưng mũi của chị cũng bị phủ trắng bởi bụi .


Út Em đập khoảng năm mươi bao là dừng tay , cầm miếng dưa_hấu ăn ngon_lành giữa làn bụi mù_mịt .


Chỉ có vài người_lớn là đeo khẩu_trang , trẻ_em và những người còn lại thì vô_tư hả miệng cười nói .


Có_lẽ vì_vậy mà Xuyên đang bị viêm họng nặng .


Cách khu Gò_Mả mấy bước là nhà ông Võ Thanh Sơn , gia_đình đã có thâm_niên trên mười năm đập bao tại đây .


Hiện ông đang bị xuất_huyết não , nằm bất_động một chỗ .


Bé Luận , cháu ngoại ông , ba tuổi , cũng chỉ ngồi một chỗ vì bị mù .


Mẹ em kể : " Lúc mới sinh ra , mắt con tôi bị đổ ghèn suốt .


Đến tháng thứ sáu mới biết nó không thấy đường .


Đi khám thì bác_sĩ bảo vô_phương cứu_chữa " .


Anh của Luận là An , đang đập bao ở một căn chòi khác , thường_xuyên bị đau rát nơi bộ_phận sinh_dục .


Tôi không biết đôi mắt của Luận , bộ_phận sinh_dục của An và tình_trạng ô_nhiễm môi_trường ở đây có liên_quan gì với nhau hay không , tôi chỉ dám chắc rằng tôi chưa thấy nơi nào bụi bay đặc quánh như nơi đây .


Từ tháng 8 đến nay đã có ba lá đơn của ba hộ dân không làm bao nằm lọt_thỏm trong khu_vực này gửi đến phường kêu_cứu vì họ không_thể sống chung với bụi .


Các gia_đình đập bao hầu_hết đều nghèo .


Trừ chi_phí thuê đất đập ( mỗi tháng khoảng 100.000 đồng ) và tiền thuê nhà , những người ở khu Gò_Mả chỉ còn lo đủ cho cái ăn .


Đó là chưa kể đến những ngày trời mưa , những tháng sau Tết , cả xóm phải ngồi_không .


Khoảng thời_gian ấy họ lo nhất trong năm .


Cái nghèo là một trong những nguyên_nhân khiến thế_hệ này đến thế_hệ khác mù_chữ .


Hai vợ_chồng và sáu đứa con ông Mười đều không biết chữ .


Hai người con lớn đã đi lấy chồng và cũng theo nghề đập bao .


Bốn đứa còn lại tuổi từ 11 đến 20 , đến lớp_học tình_thương được vài tuần rồi nghỉ vì không đủ sức ngồi học ban_đêm .


Ông Mười quê ở Trà_Vinh , bị cụt một chân trong thời chiến_tranh .


Không làm_ruộng được , ông mang vợ_con lên thành_phố sống bằng nghề thợ_hồ .


Cái chân khập_khiễng của ông khiến thu_nhập không đủ ăn nên cả gia_đình chuyển sang nghề đập bao từ mấy chục năm nay .


Vào xóm bến Bình_Đông , hỏi hai anh_em Cu Đen và Cu Đỏ ai cũng biết , bởi suốt ngày lấm_lem bụi .


Đen , Đỏ chưa hề được đến trường ; Quốc , An , Út Em ... và nhiều em nữa học chưa hết bậc tiểu_học đã phải bỏ ngang , ở nhà đập bao kiếm tiền phụ gia_đình .


Cu Đen nói : " Em muốn đi học lắm nhưng học phổ_thông ban_ngày thì không kiếm tiền giúp mẹ được , còn học lớp tình_thương ban_đêm thì đến lớp là mắt cứ díp lại vì mệt quá " .


Nhìn lũ trẻ ngụp_lặn giữa đống bụi xám_xịt , tôi chợt lo cho tương_lai của các em khi cứ phải chung_sống bụi và tình_trạng thất_học .