Speaker 1: આજે આપણે ખૂબ જ સુંદર વિષય ઉપર વાર્તાલાપ કરવા બેઠા છીએ, આધ્યાત્મિક જીવન. હવે એ જીવનમાં આપણે ચતુર્યુગ અને મહાયુગનો પણ આપણે સમાવેશ કરીએ અને એ વિષય ઉપર આ વખતે આપણે ચર્ચા કરીએ. એમાં ચતુર્યુગ ની અંદર સત્યુગ, ત્રેતાયુગ, દ્વાપરયુગ અને કળિયુગનો સમાવેશ થાય છે. હાલ અત્યારે આપણે કળિયુગમાં છીએ અને જ્યારે આપણે સત્યુગનો સમયગાળો જોઈએ તો સત્તર લાખ અઠ્યાવીસ હજાર વર્ષ સત્યુગના હતા. ત્રેતાયુગ ના બાર લાખ છન્નું હજાર વર્ષ ત્રેતાયુગના હતા. દ્વાપરયુગના આઠ લાખ ને ચોસઠ વર્ષ હતા અને અત્યારે કળિયુગ ચાલી રહ્યું છે. કળિયુગના જે ચાર લાખ ને બત્રીસ હજાર વર્ષ કળિયુગના છે તો તમે જરા આપણા જે દર્શકો છે એમને જણાવી શકો કે સત્યુગ, ત્રેતાયુગ, દ્વારા અને કળિયુગ આ જે ચાર યુગો છે એની અંદર માણસના જીવનમાં કેવી રીતે બદલાવ આવ્યા છે યુગે યુગે અને માણસ કેવી રીતે બદલાયો છે? તો એ વિષય ઉપર જરા આપણે ચર્ચા કરીએ.

Speaker 2: જેમ મને કહ્યું કે ચાર યુગ સત્યુગ, દ્વાપરયુગ, ત્રેતાયુગ અને કળિયુગ, જેમાં કળિયુગ જે છે તો એ સૌથી નાનો દેખાડ્યો છે, જે ચાર લાખ વર્ષનો જ છે. બરોબર છે તો કુદરતની પણ ક્યાંક કરામત છે કે કળિયુગ જેવા અત્યંત દુખદાયી જે કહી શકીએ તો એ માત્રને માત્ર ચાર વર્ષનો છે. ચાર લાખ વર્ષનો છે. ઓકે, તો એની અંદર અત્યારે આપણે જેમ જોયું કે ઘરે ઘરે મહાભારત ચાલે છે. ઘરે ઘરે અ ન બનવાના બનાવો બની રહ્યા છે. નાના નાના બાળકી ઉપર જે બળાત્કારના, જે અત્યારે આજના યુગની અંદર જે કિસ્સાઓ સામે આવી રહ્યા છે. જે પહેલાના યુગોમાં જોવા જઈએ કે સત્યુગ તો રામનો યુગ હતો. ત્યારે આ બધી વસ્તુ નથી પણ એના કરતા ક્યાંય નીચલા સ્તરે આપણું આ જીવન અત્યારે ચાલી રહ્યું છે તો દુઃખી થાય છે. એ વાતનું કે આપણે કળિયુગની અંદર જન્મ લીધો. પણ એક વાતનું એ પણ ગર્વ છે કે આજે હું મનુષ્ય જીવનમાં છું. જે બહુ જ પુણ્ય કર્યા હશે મેં ત્યારે આ લખ ચોર્યાસી યોનિમાંથી હું પસાર થઈને મનુષ્ય યોનિમાં પરિવર્તિત થયો. જોવા જઈએ તો આપણા ચાર યુગોમાં તમારા લખ ચોર્યાસીનું જે તમારું ચક્કર મારવાનું છે. ચોર્યાસી લાખ યોનિમાંથી પસાર થવાનું છે તો એની હું તમને થોડીક માહિતી આપું તો, લખ ચોર્યાસીમાં તમારા જન્મો કેટલા? છ જન્મો છે તમારી પાસે, જેની અંદર જલજ નવ લાખ મનુષ્ય વર્ષ કહી શકો તમે તો જલજ છે. જેની અંદર તમે માછલી જોઈ લો કે જળના કોઈપણ જીવજંતુ કે પ્રાણી જોઈ લો. જે જલજમાં આવશે એના નવ લાખ વર્ષો નવ લાખ જન્મો પાર કરીને પછી બીજો જન્મ આવે છે સ્થવરનો. જેમાં ઝાડ, પત્તા, વૃક્ષ જે સ્થળાંતર નથી કરી શકતા જેને સ્થવર કહીએ આપણે તો. વીસ લાખ જન્મો તમારા સ્થવર માં કાપ્યા બાદ ક્રિમી જેમાં જીવજંતુ અને કેડાઓ ધરતી ઉપરના જે છે એ અતિ સૂક્ષ્મ, સૂક્ષ્મથી અતિ સૂક્ષ્મ છે, જે દેખી પણ નથી શકતા આપણે ક્યાંય અને જેમનું જીવન માત્રને માત્ર બે ત્રણ સેકન્ડનું પણ હોય છે. તો એમાંથી અગિયાર લાખ જન્મો પસાર થયા પછી મનુષ્યને જન્મ મળે છે પશુનો, જેમાં આપણે ગાય, કુતરા છે કે જેવા ચાર પગવાળા પશુઓ છે. જે માનીએ તો તીસ લાખ જન્મો તમારા પશુના છે અને પક્ષીના દસ લાખ. ત્યારબાદ લખ ચોર્યાસીમાં ચાર જ લાખ મનુષ્ય વર્ષ તમને જન્મ મળે છે તો વિચારો કે આ તમારો જે અત્યારે જીવ છે એને કેટલા પુણ્યો કર્યા હશે. ત્યારે આ ચોર્યાસી લાખમાંથી આ મનુષ્યના જન્મમાં તમે અવતાર લીધો છે, જે માત્રને માત્ર ચાર લાખ વર્ષનો છે અને તમે પણ નથી જાણતા કે આ મનુષ્ય જીવન જે મારું છે, જે જન્મ મળ્યો છે એ હવે મને મળશે કે નહીં મળે કે શું છે શું નહીં. તો પછી મારું કહેવાનું એટલું છે કે આ જન્મમાં તમારે એટલા સારા તો પુણ્ય કરવા જોઈએ કે તમારો આવનારો જન્મ છે જે લખ ચોર્યાસી યોનિ છે એમાં તમે પસાર થઈ શકો અને તમને રાહત મળે.

Speaker 1: ખૂબ જ રસપ્રદ વાત કરી તમે. આપણે જ્યારે હવે વાત કરીએ છીએ ત્યારે હું જણાવું કે સત્યુગ જે યુગ હતો એ સોનાનો યુગ હતો. સત્યુગ ની અંદર ધર્મનું આહવાન કરવાવાળા વ્યક્તિઓ હતા. ત્યાં પાપ અને ક્રોધ જેવી નકારાત્મક પ્રવૃત્તિઓ બહુ જ ઓછી થતી હતી. ધીમે ધીમે સત્યુગ પતવા આવ્યો અને ત્રેતાયુગ આવ્યું. ત્રેતાયુગ ની અંદર ધર્મમાં થોડો ઘટાડો થયો, પણ જ્યારે ધર્મનું રક્ષણ ત્રેતાયુગમાં પણ થતું હતું અને ત્રેતાયુગમાં ખરાબ ખરાબ માણસો અને ખરાબ વ્યક્તિ વચ્ચેનો જે સંઘર્ષ છે એ થોડો ઘણો જોવા મળતો હતો. એના પછી આવ્યો દ્વાપરયુગ. દ્વાપરયુગમાં ધર્મ અડધો રહી ગયો અને દ્વાપરયુગની અંદર માણસને વધુ સંઘર્ષ કરવો પડ્યો અને ભગવાન શ્રીકૃષ્ણનો અવતાર આ યુગમાં થયો છે. એ મહાભારત યુદ્ધ થયું છે દ્વાપરયુગની અંદર અને અત્યારે હાલ કળિયુગ ચાલી રહ્યો છે તો. કળિયુગમાં એવું કહેવાય છે કે ધર્મનો માત્ર એક ચોથાઈ ભાગ રહી રહ્યો છે અને જે લોકોના સ્વભાવની અંદર જે અસત્ય અને અધર્મ જે વધ્યા છે અને માણસ અહંકારી બન્યો છે, જે આધ્યાત્મિકતાની શક્તિ જે ઘટી રહી છે એ કળિયુગમાં ખૂબ જ ઘટી રહી છે. તો કળિયુગમાં આપણે એવું કહીએ કે માણસ ધર્મથી વિચલન પામ્યો છે અને માણસે કળિયુગની અંદર ધર્મને અપનાવવાનું બહુ જ ઓછું કરી લીધું છે. જ્યારે માણસને કળિયુગમાં જીવન વિતાવવું હોય અને માણસ ધર્મનું આહવાન કરે તો માણસ સારી રીતે એનું જીવન જીવી શકે છે. અત્યારે આપણને એવું લાગતું હશે કે જે અધર્મી હશે અને એ બહુ ખૂબ જ સારી રીતે જીવન એમનું પસાર કરી રહ્યા છે, તો જે ધર્મ કરવાવાળા અને જે સાચા વ્યક્તિ અને જે મનુષ્ય હશે એમને એવું થતું હશે કે અમે તો ધર્મ કરીએ છીએ તો પણ અમારી જોડે શા માટે આવું થાય છે? અને જે અધર્મ કરી રહ્યો છે જે અ...... જે આપણા સનાતન જે ધર્મ છે એના વિરુદ્ધ કૃત્ય કરી રહ્યો છે તો પણ એ એમનું જીવન બહુ જ સારી રીતે પસાર કરી રહ્યો છે. પણ જ્યારે અ સમય જાય છે અને પછી મનુષ્ય જ્યારે અ જોવે છે કે ત્યારે ધર્મ કરવા વાળાની હંમેશા વિજય થાય છે અને અધર્મનો નાશ થાય છે. એને થોડાક સમય માટે અધર્મ કરીને થોડા સમય માટે વિજય મળે છે. પણ જ્યારે અધર્મના પાપનો ગડો ભરાઈ જાય છે ત્યારે એનો નાશ થાય છે. એટલે હંમેશા ધર્મનું પાલન કરવું જોઈએ અને ધર્મના પંથે ચાલવું જોઈએ. હવે આ વિષય ઉપર તમારું શું કહેવું છે વેદાંત?

Speaker 2: તમે બહુ જ સરસ વાત કરી કે કળિયુગ અત્યારે જે ચાલી રહ્યો છે તો એમાં હું વાત કરીશ કે કળિયુગ ચાર લાખ બત્રીસ હજાર વર્ષ, પાંચ લાખ તો નહીં પણ ચાર લાખ બત્રીસ હજાર વર્ષનો છે. જેમાં હાલનું આપણે બે હજાર છવીસ જોવા જઈએ તો અત્યાર સુધીમાં પાંચ હજાર એકસો ને સત્યાવીસ વર્ષ જ પૂર્ણ થયા છે. તો વિચારો બાકી રહેલા ચાર લાખ છવીસ હજાર આઠસો ને તોત્તેર વર્ષ આશરે, એ કેવા હશે? જ્યારે તમે વાત કરી રહ્યા છો કે કળિયુગની અંદર ધર્મનો નાશ થાય છે, અધર્મનો વિજય થાય છે અને ખોટું કરવા વાળા ટૂંકમાં આગળ જાય છે અને સત્યની રાહ ઉપર ચાલવા વાળા હંમેશા ક્યાંક ને ક્યાંક રહી જાય છે. સો ટકા સાચી વાત છે તો આમાં મને એવું લાગે કે સત્ય જૂઠું લાગે, જૂઠું સત્ય લાગે. માં બાપ પણ બાળકોને હડપે. જેમ વૃદ્ધાશ્રમ અત્યારે જેમ સ્કૂલો ખુલ્લી રહે છે એ પ્રમાણમાં વૃદ્ધાશ્રમો ખુલ્લી રહ્યા છે. ધનનું મહત્વ વધી ગયું છે. બાપના ભાઈ સૌથી મોટા રૂપિયા કહેવાય છે કે બાપ બડા ને ભૈયા સબસે બડા રૂપૈયા. આ કળિયુગના અત્યારના દૃષ્ટાંતો ચાલી રહ્યા છે. જેવા વર્ષણાશ્રમ ભ્રષ્ટાચાર જેવા ચાલે કે બ્રાહ્મણો વેદો વેચે છે, રાજા લૂંટે છે, ગૌ હત્યા થઈ રહી છે, કૃષ્ણની ગાયનું રક્ષણ ભૂલાઈ જાય છે, જે આપણા ધર્મોમાં લખ્યું હતું. સત્યુગમાં, દ્વાપરમાં અને ત્રેતામાં જે ચાલતું હતું કળિયુગમાં બહુ જ, બહુ જ બહોળા પ્રમાણમાંની અંદર આ બધું આપણા ધર્મનો વિનાશ થયો રહ્યો છે ટૂંકમાં. જેમાં લોકો સમજવા તૈયાર નથી. પૈસા મોહ માયાની પાછળ ગાંડા ઘેલા છે અને જેમ મન ફાવે તેમ કૃત્યો કરે છે. જેવું આચરણ એવું જ નાવરણ. જેમ કહીએ જેમ લોભ, પૈસા માટે બધું વેચાએ. વેદ વેચાયા, ધર્મો વેચાયા, સંતાન વેચાયા. સંતાન માત્ર માત્ર સંતાન નથી. જ્યારે પોતાના માં બાપ એમના સંતાનને પોતાના જીવ કરતાં વાલા હોય છે. જેમને વેચે વેચવાનો અત્યારે સમય થઈ રહ્યો છે કે આ બધું ચાલી રહ્યું છે જેમાં અહંકાર. હું જ સાચો કલ્કીનો શત્રુ છે જે આપણે કહી શકીએ કે કલ્કી અવતાર થશે તો માત્ર પાંચ હજાર વર્ષ પૂર્ણ થાય છે. ચાર લાખ તો હજી બાકી છે. આટલા વર્ષોમાં કલ્કીનો હજી આપણે અનુભવ પણ નથી કરી શકતા. જેમ જેમ માણસોમાં અહંકાર વધશે તો હું જ સાચો. આ જે ગુણ આવશે ત્યારે કલ્કીનો અવતાર થશે. અત્યારે તો હજી ઘણો લાંબો સમય છે. આપણા આ અવતારી પેઢીઓ પણ વીતી હશે. આપણે પણ જોઈ નહીં શકીએ. શું છે શું નથી? માત્ર જીવન પસાર કરવાનો સમય છે આ. જેમાં આપણે જોઈ શકીએ કે ઝઘડા, હિંસા, કામ, ક્રોધ, વેર કેટલું વધી રહ્યું છે. અજ્ઞાન ધર્મની સાચી ઓળખ નથી તે અત્યારે વિજય પામી રહી છે. કળિયુગ જીવનનો ઉપાય આપણે જોઈએ તો ભગવાન શ્રી કૃષ્ણ કહે છે ગીતાના બાર પોઇન્ટ અઠ્યાવીસ કે મને યાદ કર, મારું નામ જપ. હું તને મારી ઓળખાણ આપીશ. જેમાં સરળ ઉપાય આપણે જોવા જઈએ. પાંચ નામ જપ, હરે કૃષ્ણ અથવા ઑમ નમઃ શિવાય ના એકસો આઠ વખત મનુષ્ય જાપ કરે, સત્સંગ કરે, દાન કરે, શાકાહાર ભોજન કરે અને ગુરુ કૃપા. સાચો ગુરુ મળે તો કળિયુગ સતયુગ બની શકે. જેમાં આપણે અગાઉ વાત કરી. શાકાહાર હિંસા ઓછી કરો, શાકાહાર ખાઓ. સત્સંગ સાધુઓની, સંતોની વાત સાંભળો. ગરીબોને દાન કરો, અન્ન વસ્ત્ર દાન કરો. આ કળિયુગનો ખાસ લાભ એક જ મને જણાઈ રહ્યો છે. કળિયુગ નામનું યુગ છે માત્ર. સતયુગમાં લાખો વર્ષ તપ, ત્રેતાયુગમાં યજ્ઞ કર્યા, દ્વાપરયુગમાં જ્ઞાન લીધું. કલ્કી યુગમાં ફક્ત ખાલી નામ જપ કરશો ને તો પણ ભગવાન સ્વયં તમારી સામે પ્રગટ થશે.

Speaker 1: ખૂબ જ સરસ! કે કળિયુગની અંદર ખાલી ભગવાનનું નામ જપ કરવાથી ભગવાન તમારી સાથે રહેશે એવું ભગવાને પોતે કીધેલું છે. પણ અત્યારના યુગના માનવી જોડે ખાલી ભગવાનનું નામ જપ કરવા જેટલો પણ સમય નથી. અને અત્યારે આપણે કળિયુગમાં જોવા જઈએ તો પાંચ હજાર વર્ષ થયા છે. એટલે કળિયુગનો શરૂઆત પણ ના કહેવાય અને કળિયુગની આપણે આવી પરિસ્થિતિ જોઈએ છે કે, અત્યારના જીવનની અંદર ઘણા બધા કુદરતી આફતો જે આપણે આવે છે. પ્લેન જૂન મહિનામાં પ્લેન ક્રેશ થયું અમદાવાદમાં. પછી કુદરતી હોનારતોમાં જોવા જઈએ અમુક જગ્યાએ સુનામી આવી. પછી અત્યારે, અત્યારે હાલના સમયમાં જોવા જઈએ તો મહારાષ્ટ્રના જે ઉપ મુખ્યમંત્રી જે છે એમનું પણ પ્લેન ક્રેશની અંદર નિધન થયું તો આવી કુદરતી આફતો પણ કળિયુગમાં ઘણી બધી આવે છે. તો આ બધી આફતોનો જે આપણે સામનો કરવો હોય તો ખાલી ભગવાનનું નામ જપ કરીએ. જેનાથી આપણને ઘણું બધું શક્તિ મળે છે અને જે જીવનમાં આવતી દરેક મુશ્કેલીઓનો ભગવાન સામનો કરાવે છે. કળિયુગની અંદર આધ્યાત્મિકતામાં આપણે કેવી રીતે વધારો લાવી શકીએ એ ખૂબ જરૂરી છે. કેમ કે કળિયુગમાં કેવું છે કે માનવીએ થોડોક સમય કાઢીને ભગવાનનું નામ જપ કરવાનું છે અને એના જીવનમાં ચાલતી દરેક મુશ્કેલીઓનો ભગવાન નિવાકરણ કરશે અને ભગવાન એની સાથે હશે એવું એને અહેસાસ થશે. એટલે હંમેશા જીવનમાં મનુષ્યએ પોઝિટિવ રહીને વર્ક કાર્ય કરતા રહેવાનું છે અને એ કાર્ય સારી રીતે પરિપૂર્ણ થશે.

Speaker 2: ... સાચી વાત કહી તમે જેમ કે કળિયુગની અંદર આપણે કહીએ કે જપ નામ કરવાથી જે તમને ભગવાન પોતે હાજરા હાજર દર્શન આપી શકે છે. કેમ કે સતયુગમાં જોવા જઈએ રાવણ દસ દસ હજાર વર્ષો સુધી અને તપસ્યા કર્યા બાદ એને સ્વયં દેવોના દેવ મહાદેવ જે પ્રાગટ્યા. દસ હજાર વર્ષ જેટલી આપણે પેઢીઓની પેઢીઓ પણ વિખરાઈ જાય જોવા જઈએ તો અને સતયુગમાં છે કે એક જપ, માત્ર એક જપ સતયુગના સહારે આપણે જોવા જઈએ તો એના કમ્પેરિઝનમાં એક જપ માત્ર એક હજાર યજ્ઞ બરાબર કળિયુગમાં છે. સતયુગમાં લાખો વર્ષ તપ કરો, ત્રેતાયુગમાં લાખો હજારો વર્ષ યજ્ઞો કર્યા, દ્વાપરમાં જ્ઞાન મેળવ્યું પણ કળિયુગમાં માત્ર એક જપ કરવા બરાબર એક હજાર યજ્ઞની તમને પુણ્ય પ્રાપ્ત થાય. કળિયુગના છેલ્લા સો વર્ષમાં આપણે જોવા જઈએ તો કહેવાયું છે કે કલ્કી અવતારની ઘોષણા ક્યાં થશે? તો કે સંભલા ગામે વિષ્ણુ યાસ પરિવારમાં કલ્કી જન્મે. દેવદત્ત ઘોડા પર પાપીઓનો નાશ કરશે અને સતયુગની પુનઃ શરૂઆત થશે જે ચાર પોઇન્ટ સત્યાવીસ લાખ વર્ષ લાંબુ છે. પણ આ જન્મ દુર્લભ, એકદમ દુર્લભ છે. રોજ એક સો આઠ જપ કરો, કલ્કી આવે તો પણ મોક્ષ મળશે. જો તમારો ચાર લાખ મનુષ્ય જન્મમાંથી તમારા જન્મો બાકી હશે અને સારા પુણ્યો કર્યા હશે તો આ તમને જોવાનું ક્ષણભર માત્ર ક્ષણભર જોવાનું પણ તમે આના ભાગ પણ બનશો તો તમે ઘણા પુણ્યશાળી હશો. કળિયુગમાં છેલ્લા સો વર્ષમાં આશરે ચાર લાખ સત્યાવીસ વર્ષમાં આપણે ભગવાન વિષ્ણુ કૌ-કલ્કી અવતાર તરીકે સંભલાપુરી ઉત્તર ભારતમાં વિષ્ણુ યાસા બ્રાહ્મણના ઘરે જન્મે. કલ્કીની લીલા એવી હશે કે દેવદત્ત નામના શ્વેત ઘોડા પર સવાર થઈને આવે. ત્રિશૂળ અને ચંદ્રહાસ તલવારથી પાપીઓનો નાશ કરશે.

Speaker 1: ના, ના ખૂબ જ સરસ વાત છે. કલ્કી અવતારમાં છેલ્લે જે સત્યનું જેણે આહવાન કર્યું હશે અને સત્યના પંથે જે ચાલતું હશે એ કલ- કળિયુગમાં અંતે જીવિત રહેશે અને સંપૂર્ણ જે અનીતિના પંથે હશે એમનો વિનાશ થશે અને ફરીથી સતયુગનું આહવાન થશે અને સતયુગની અંદર માનવી પ્રવેશશે. ખૂબ જ સરસ વાર્તાલાપ હતો આ આપણા ચાર યુગ ઉપર અને મહાયુગ ઉપર. ખૂબ જ સાંભળીને આનંદ થયો. ધન્યવાદ!