Speaker 1: વેદાંત કેમ છો?

Speaker 2: બસ મજામાં તીર્થભાઈ.

Speaker 1: ઓકે! હવે આપણે આજે આધ્યાત્મિક વિષય ઉપર વાત કરવા બેઠા છીએ અને મેં સાંભળ્યું છે કે આધ્યાત્મિક વિષય ઉપર તમારું જ્ઞાન બહુ જ સરસ છે. તમે કીધું આજે થોડીક વાર વેદાન જોડે ટાઈમ પસાર કરીએ અને વેદાન જોડેથી આધ્યાત્મિક જ્ઞાન લઈએ અને આ જ્ઞાન આપણે બીજા બધા સુધી પણ પહોંચાડીએ, જેના થકી કે તમારું જે જ્ઞાન છે એ બીજા લોકોના પણ કામમાં આવે.તો તમારા માટે આધ્યાત્મિકતા છે એ દરેક વ્યક્તિને જે રોજિંદા એનું જીવન છે તો કે એની અંદર કેવી રીતે અ... મહત્વપૂર્ણ છે? એના રોજિંદા જીવનના જે કામને લગતા અને જે રોજિંદા એ જે કાર્ય કરે છે તેમાં આધ્યાત્મિકતા થોડુક એ વધારે અંદર એડ ઓન કરે તો એનાથી એમના જીવનમાં શું ફાયદો થાય? અને તેમનું જીવન કેવી રીતે વધારે સારી રીતે જીવી શકે અને જીવનના જે દરેક અમુક મુશ્કેલીઓ છે એને કેવી રીતે નિવારી શકાય? તો આ વિષય ઉપર તમે તમારું જ્ઞાન અમને આપો જેના થકી જે લોકોના મનમાં જે પ્રશ્ન છે તેનું એમને નિરાકરણ મળે. હા વેદાન.

Speaker 2: તો તીર્થભાઈ, આના પ્રત્યે મારે એક વસ્તુ કહેવી છે કે આપણે આધ્યાત્મિક દૃષ્ટિએ જો હું જોવા જઉં મારા મતે તો એ એક અનંત લેવલની વસ્તુ છે. એક અલગ જ, અલગ જ ભાવ છે. આધ્યાત્મિક પ્રત્યે મારો આખો પોઇન્ટ ઓફ વ્યુ અલગ છે. મારો વિચાર અલગ છે કે આધ્યાત્મિક, આધ્યાત્મિક દૃષ્ટિએ જો દરેક મનુષ્ય પોતપોતાના કલ્યાણ માટે, સ્વકલ્યાણ માટે જો આધ્યાત્મિક દૃષ્ટિએ જોવા જાય તો આપણા સનાતન ધર્મમાં જેટલા ગ્રંથો છે, જેટલા પુસ્તકો છે, જેટલા ઋષિ મુનિઓ થઈ ગયા છે કે જેટલા સંતો મહંતો છે, જેનાથી સંપૂર્ણ પૃથ્વીનો ભાર જે સંત મહંત જે લઈ રહ્યા છે અત્યારે, તો એ આપણા માટે એક આખી બહુ જ અલગ જ પ્રકારની એક એમના, એમના માટે આપણે કહેવાય કે આભાર માનવો જોઈએ. એક એ પ્રમાણની વસ્તુ છે કે આધ્યાત્મિક દૃષ્ટિએ એમણે આપણને આટલું આપ્યું છે. પહેલાં કહેવાય છે કે ભારત એક સોનાની ચીડિયા કહેવાતું હતું તો એ ખાલી સોનાથી નહીં પણ આપણા સંત મહંત જે સોના રૂપી છે એમનાથી પણ આજે થકી છે. અને મારે કહેવા જવું છે કે જો કોઈપણ મનુષ્ય આધ્યાત્મિક દૃષ્ટિએ જોવા જશે તો એને આપણા સંતો દ્વારા રચાયેલા ગ્રંથો છે. જેમાં આપણે એક ભગવદગીતાનું ઉદાહરણ લઈ લઈએ તો, મનુષ્યના સ્વકલ્યાણ માટે જો મનુષ્ય ભગવદગીતા વાંચે છે, એના સંપૂર્ણ શ્લોકો વાંચે છે તો એને જીવન જીવતા શીખવાડે છે. જેમ કે ચાર વેદ છે તો ચાર વેદના અલગ અલગ કામ છે, જે અલગ અલગ વસ્તુ શીખવાડે છે તમને. તમને જોવા જઈએ તો અત્યારની જે સમસ્યાઓ છે, જે રોગ છે તો એના માટે પણ એક વેદ છે આપણી પાસે. જે અત્યારે સાયન્ટિફિક રીઝન છે, જે સાયન્સ છે તો એ આપણા સંત મહંતો પહેલેથી રચીને ગયા છે તો એના માટે પણ એક વેદ રચાયેલો છે તો આ બધી વસ્તુઓ જ આપણા સંસ્કૃતિમાં રચાયેલી છે. જો મનુષ્ય એના ઉપર ભાર આપે તો બધી વસ્તુનું એની પાસે નિરાકરણ મળી રહે અને એ કરી શકે છે વાંચીને.

Speaker 1: ખૂબ જ સુંદર વાત કરી વેદાન તમે, જે તમે અ... જે મહાન જે ઋષિ મુનિ હતા એમને યાદ કર્યા. એમણે લખેલા ગ્રંથોને યાદ કર્યા અને એમણે જે આપણને આપ્યું છે એ ગ્રંથો વિશે પણ વાત કરી. પણ અત્યારના યુગમાં એ વસ્તુ કોઈને યાદ નથી અને અત્યારનો યુગ કેવો છે? કે આધુનિક યુગ છે અત્યારનો કે જ્યારે બાળક નાનું હોય છે ત્યારથી બાળકને મોબાઈલનું તમને એડિક્શન થઈ જાય છે કે બાળક મોબાઈલ વગર જમવા ના બેસે અને બાળકના પ્રત્યે જ્યારે બાળક નાનું હોય ત્યારે આપણે એમના સંસ્કારની અંદર જે આપણે ઋષિ મુનિઓએ જે આપ્યું છે, જે ગ્રંથો લખ્યા છે એનું થોડુંક પણ આપણે બાળકને સંસ્કાર આપીએ તો જ્યારે બાળક એમના અ... પુખ્ત વયમાં આવે, જ્યારે કે અઢાર વર્ષનો એ થાય ત્યાં સુધીમાં એને સંપૂર્ણ સંસ્કાર મળી રહે અને જીવનમાં આવતી દરેક મુશ્કેલીઓ સામે કેવી રીતે એને લડવું તેનો પણ તેની જોડે સારી રીતે અ... અનુભવ હોય. તો એ ખૂબ જ સુંદર તમે વાત કરી કે જે આપણા ઋષિ મુનિઓએ જે આપણને ગ્રંથો આપ્યા છે, જેની અંદર દરેક પ્રશ્નના નિરાકરણ છે. જે તમે વાત કરી ભગવદગીતા, શ્રી કૃષ્ણ ભગવાને જે ભગવદગીતા જે બોલી છે અને અર્જુન જે સાંભળ્યા છે, જેના અંદરથી અર્જુનને એના દરેક પ્રશ્નના નિરાકરણ મળ્યા. કે લાઇક અર્જુનને એવું હતું કે પોતાના જ ભાઈઓ છે, પોતાના જ સગા સંબંધીઓ છે, એની સામે લડવું કેવી રીતે? તો જ્યારે શ્રી કૃષ્ણ ભગવાને ભગવદગીતા જ્યારે કીધી અર્જુનને તો અર્જુનને ઘણા બધા પ્રશ્નના નિરાકરણ મળ્યા. એવી જ રીતે આપણે આપણા જીવનની અંદર આવા ગ્રંથોનું ઉચ્ચારણ કરીએ અને સંસ્કારમાં લઈએ તો જેનાથી આપણું જીવન પણ ખૂબ જ સુંદર સારી રીતે બની શકે છે. આ જ વિષયમાં તમે આગળ શું કહેવા માંગો છો કે આધ્યાત્મિકતા હજી માણસને અ... રોજિંદા જીવનમાં કેટલો સમય આધ્યાત્મિક પાછળ આપવો જોઈએ અને કેવી રીતે એ સમય અ... ઇન્વોલ્વ કરી શકે અને સારી રીતે.

Speaker 2: તો આ પ્રત્યે મારે એટલું જ કહેવું છે કે તમારા દિનચર્યામાંથી, મનુષ્યના દિનચર્યામાંથી દરેક પાસે ચોવીસ કલાક હોય છે, દરેક મનુષ્ય પાસે. તો એમાંથી એ દિવસના માત્ર એક કલાક પણ આધ્યાત્મિક દૃષ્ટિએ જો વિતાવે છે તો એ એનું સ્વકલ્યાણ એ કરી શકે છે. ધારો કે તમે અત્યારે વાત કરી ભગવદગીતાની અને અત્યારે, અત્યારના યુગમાં અત્યારના સમયમાં જે ચાલી રહ્યું છે, જે દૂષણ ચાલી રહ્યું છે, જે ઘર ઘરમાં પોતપોતાના પરિજનો જ પોતપોતાના દુશ્મન છે. અત્યારે કહેવાય છે કે એક ભાઈ બીજા ભાઈનો સગો નથી. તો એ પર મને એક વસ્તુ યાદ આવી કે જ્યારે મહાભારત થયું...... જ્યારે શ્રી કૃષ્ણ સ્વયં અર્જુનને દ્રાષ્ટાંત આપી રહ્યા હતા યુદ્ધના મેદાનમાં. જ્યારે અર્જુન મધ્ય યુદ્ધે વચ્ચે અને પોતાના સ્વજનોને જોઈને એમના ગુરુ દ્રોણાચાર્ય છે, પોતાના પિતામહા જે ભીષ્મ પિતા છે, પોતાના ભાઈઓ સૌ કૌરવો. આની જે યુદ્ધ ચાલી રહ્યું હતું એમના સામે જોઈને અર્જુન ઊભા રહી જાય છે અને ત્યારે શ્રી કૃષ્ણ એમને પૂછે છે કે, હે પાર્થ, તમે આવી રીતના કેમ ઊભા રહી ગયા? તો અર્જુન પૂછે છે કે કૃષ્ણ, મારી સામે લડનારા જ મારા સગા છે, મારા પોતાના છે. ત્યારે શ્રી કૃષ્ણ એક દૃષ્ટાંત આપે છે કે જો તારા સગા છે તો તારી સામે કેમ છે?

Speaker 1: ખૂબ જ સરસ વાત કરી તમે અહિયાં.

Speaker 2: અને આના પ્રત્યે એક કવિ શ્રી નાઝીર દેખૈયા સાહેબનો આ જે ગઝલ છે જે હું તમને એક અમુક દૃષ્ટાંત એમના આપવા માગીશ કે, ખુશી દેજે જમાનાને મને હરદમ રૂદન દેજે, અવરને આપજે ગુલશન મને વેરાન વન દેજે, સદાય દુઃખમાં મલકે મને એવા સ્વજન દેજે, ખીજાયમાં પણ ના કરમાં એવા મને સુમન દેજે. પછી એના એક બીજી એક કવિનું એડ કરવા માગીશ કે, જમાનાના બધા પુણ્યો જમાનાને મુબારક હો, હું પાર્ક હું પાપ ને મારા એવા મને નયન દેજે, હું મુક્તિ કેરો ચાહક છું, મને બંધન નથી ગમતા. કમળ બિડાએ તે પહેલાં ભ્રમરને ઉડયન દેજે. સ્વમાની છું, કદઈ વિણ આવકારે ત્યાં નહીં આવું વગર તું દઈ શકે મુજને તો ધરતી પર ગગન દેજે.

Speaker 1: અરે વાહ! શું વાત છે, તમે શું વાત કરી કવિની તો? આમાંથી ઘણું બધું શીખવા મળે છે કે જે કવિ કહે છે એને આ જ વસ્તુ આપણે આપણા જીવનની અંદર ઉતારીએ તો આપણા જીવનના જે રોજિંદા જીવનમાં જે આપણને મુશ્કેલીઓ પડતી હોય છે, એમાંથી આપણને ઘણા બધા પ્રશ્નોના નિરાકરણો મળી શકે છે. બસ, આવી જ રીતે મનુષ્યને તેના રોજિંદા જીવનમાંથી અમુક સમય ખાલી આધ્યાત્મિક પાછળ અ... વિતાવવાની જરૂર છે. અને એવું નથી કે ખાલી તમે તમારા જીવનમાંથી એક કલાક આધ્યાત્મિક પાછળ વિતાવ્યો, પછી એના ઉપર તમારે એ રીતે જીવન જીવવું પણ પડે. અમુક લોકો એવા પણ હોય છે કે જે આધ્યાત્મિક પાછળ એમનું સમય આપે છે, બધું આપે છે, પણ એમના રોજિંદા જીવનની અંદર પછી એ ભૂલી જાય છે કે એ આધ્યાત્મિકતાને એમણે અપનાવી છે અને રોજિંદા જીવનમાં અમુક ચાલતા જે અ... અનીતિના પંથે વહી જાય છે, જે એમને સુધારવાની જરૂર છે.

Speaker 2: સત્ય વાત છે, સત્ય વાત છે તીર્થ ભાઈ! જો આના માટે પણ મારી પાસે એક દૃષ્ટાંત છે કે, પથિક તું ચેતજે? પથના સહારા પણ દગો દેશે. ધરીને રૂપ મંજિલનું ઉતારા પણ દગો દેશે. મને મજબૂર ના કરશો નહીં હું વિશ્વાસ લાવું. અમારાનો અનુભવ છે, તમારા પણ દગો દેશે.

Speaker 1: અરે વાહ!

Speaker 2: આમાં કવિશ્રી કહેવા માંગે છે કે મારાનો તો મેં અનુભવ કર્યો છે, પણ તું બી ચેતજે કે એ બધા કહી રહ્યા છે કે મારા અલગ છે. કોઈના અલગ નથી. આ જીવનમાં, આ દુનિયામાં, આ સમયમાં ઘર ઘરની અંદર મહાભારત ચાલી રહ્યું છે. જે આપણે ભગવદગીતાના રચયિતા જે શ્રી કૃષ્ણએ જ્ઞાન આપ્યું હતું અર્જુનને કે ભાઈ, તું કેમ ઊભો છે? સામે તારા છે, તારા છે તો સામે કેમ છે? જે કહી રહ્યા છે તો આ વસ્તુ આજે આજના યુગમાં ઘરઘરમાં ચાલી રહી છે. દરેક ઘરની અંદર એક મહાભારતનું યુદ્ધ ચાલી રહ્યું છે તો આ આ દૃષ્ટાંત ઉપર એ વસ્તુ આપણે સમકક્ષી શકીએ છીએ.

Speaker 1: બહુ જ સુંદર વાત કરી. તમારી જોડે દરેક વસ્તુ ઉપર જે દૃષ્ટાંત જે તમે રીતે જે રીતે સમજાવો છો એ બહુ જ સુંદર હોય છે. આ જ વસ્તુ આપણે આપણા અ... જે જોવાવાળા લોકો છે આપણે એમને આ જ સંભળાવવા માગીએ છીએ અને આ જ રીતે એ એમનું જીવન એમમાં આધ્યાત્મિકતા ઉતારશે તો એમનું જીવન પણ સુખમય બનશે. તો આપણે આ આધ્યાત્મિક વિષયને અહીંયા વિરામ આપીએ. આમાં તમારે કંઈ બીજું વધારાનું એડ કરવું હોય તો તમે કરી શકો છો.

Speaker 2: સરસ સરસ!

Speaker 1: થેન્ક યુ વેદાન.