hotchpotch/miracl-hf-unified huggingface dataset:
Francis Agu
Francis Agu tàbí "Francis Okechukwu Agu" jẹ́ òṣèré orí-ìtàgé sinimá ati orí ẹ̀rọ amóhù-máwòrán ọmọ ń orílẹ̀-èdè Nàìjíríà tí wọ́n bí ní ọjọ́ kejìdínlógún oṣù Kejì ọdún 1965. Ó di ìlú-mòọ́ká látàrí ipa rẹ̀ tí ó kó ní eré onípele àtìgbà-dégbà tí wọ́n ṣe àfihàn rẹ̀ ní orí ẹ̀rọ amóhù-máwòrán tí wọ́n pe àkòrí rẹ̀ ní "Checkmate".
Wọ́n bí Francis ní Ìpínlẹ̀ Èkó ní ọjọ́ kejìdínlógún oṣù Kejì ọdún 1965, sínú ẹbí ọ̀gbẹ́ni Fedelis àti aya rẹ̀ Virginia Agu tí wọ́n jẹ́ ọmọ bíbí ìlú Wnugu-Nwogu ní Ìpínlẹ̀ Enugu òun sì ni àbíkẹ́yìn àwọn òbí rẹ̀. Ó kẹ́kọ́ ní ilé-ẹ̀kọ́ Ladi-Lak Institute ní ìlú Alágoméjì ní agbègbè Èbúté-Mẹ́ta ní Ìpínlẹ̀ Èkó ó lọ sí ilé-ẹ̀kọ́ ti St. Finbarr's College níbi tí Alàgbà Rev. Fr. Dennis Joseph Slattery sì tọ dàgbà tí ó jẹ́ olùdásílẹ̀ ilé-ẹ̀kọ́ náà. Ó tún lọ sí ilé-ẹ̀kọ́ Yunifásitì Ìpínlẹ̀ Èkó níbi rí ó ti kọ́ nípa ìmọ̀ ìbá ọ̀pọ̀ ènìyàn sọ̀rọ̀.
Agu bẹ̀rẹ̀ eré orí-ìtàgé ní inú ilé ìjọsìn wọn bí ó tilẹ̀ jẹ́ wípé ó ti ń bá ilé-iṣẹ́ ìfowó-pamọ́ "Arab Bank" ṣiṣẹ́ nígbà náà.  Àkọ́kọ́ eré tí Agu yóò kópa níbẹ̀ ni wọ́n pe àkọ́lé eré tí James Ene Henshaw kọ tí Isaac John sì gbé jáde tí wọ́n pe àkọ́lé eré náà ní " "This is Our Chance". Agu kópa nínú eré yí gẹ́gẹ́ bí Ọba Damba . Àwọn eré mìíràn tún ni "The Gods Are Not to Blame" tí Ọlá Rótìmí kọ, àti "Trials of Brother Jero", eré tí ọ̀jọ̀gbọ́n Wọlé Ṣóyínká ṣe akọsílẹ̀ rẹ̀.
Gbajú-gbajà adarí eré Ṣẹ́gun Ọ̀Jẹ́wuyì darí eré kan tí Agu ti kópa tí ó pè ní "The Man Who Never Died". Oríṣiríṣi eré tún ni Agu ti kópa pẹ̀lú ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn lààmì-laaka òṣèré bí Chuck Mike.  Agu tún kópa nínú eré onípele àtìgbà-dégbà "Checkmate" níbi tí ó ti kópa gẹ́gẹ́ Benny, ní ọdún 1990. Ó tún kópa gẹ́gẹ́ bí "Ichie Million" nínú eré tí wọ́n pe akọ́lt rẹ̀ ní "Living in Bondage", eré yí mi ó sì sọọ́ si ìlú-mòọ́ká ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà.  Agu gbé eré àkọ́kọ́ tirẹ̀ jáde ní ọdún 1994 tí ó pe akọ́lé rẹ̀ ní" Jezebel", ó tún gbé awọn eré mìíràn tí ó tún darí awọn eré náà pẹ̀lú. Lára wọn ni "In the name of Father", "Love and Pride", "A Devine Call", "The Boy is Mine", "Body and Soul", "A Dance in the Forest" àti "Take me to Jesus".
Agu ṣe àìsàn ní inú oṣù Kẹwàá ọdún 2006, ó sì papò dà ní inú ogúnjọ́ oṣù Kẹta ọdún 2007.
Annie Macaulay-Idibia
Annie Macaulay – Idibia (tí a bí ní 13 Oṣù kọkànlá ọdún 1984) jẹ́ afẹwàṣiṣẹ́ àti òṣèré ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà. Wọ́n yàán fún àmì-ẹ̀yẹ ti òṣèré amúgbálẹ́gbẹ̀ẹ́ tí ó dára jù níbi ayẹyẹ "Best of Nollywood Awards" ti ọdún 2009.
A bí Annie ní Ìbàdàn ṣùgbọ́n ó wá láti Ìlú Eket ní Ìpínlẹ̀ Akwa Ibom. Ó kó lọ sí Ìlú Èkó pẹ̀lú ìyá rẹ̀ lẹ́hìn ìpínyà láàrin àwọn òbí rẹ̀. Ó ní oyè-ẹ̀kọ́ nínu ìmò kọ̀mpútá sayẹnsì àti eré tíátà, èyí tí ó gbà láti ilé-ìwé gíga Yunifásítì Ìpínlẹ̀ Èko àti Yunifásítì ìlú Èkó.
Ṣáaj́u kí Annie Macaulay – Idibia tó bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ òṣèré rẹ̀, ó ti díje níbi "Queen of All Nations Beauty Pageant" níbití ó ti ṣe ipò kejì, ó sì tún ti hàn nínu orin kan ti 2face Idibia tí àkọ́lé rẹ̀ jẹ́ "African Queen."
Ó di gbajúmọ nídi iṣẹ́ òṣèré rẹ̀ ní Nollywood lẹ́yìn kíkópa nínu àwọn sinimá táa pè àkọ́lé wọn ní "Pleasure and Crime" àti "Blackberry Babes".Annie Macaulay – Idibia ti ṣe ìgbeyàwó pẹ̀lú 2face Idibia tó sì ti bí ọmọ méjì fun. Ó bí ọmọ àkọ́kọ́ rẹ̀, ọmọbìnrin tí orúkọ rẹ̀ jẹ́ Isabella Idibia, ní Oṣù kejìlá Ọdún 2008 àti ọmọ èkejì tí orúkọ ti òun n ṣe Olivia Idibia ní Oṣù Kíní, Ọdún 2014. Ó ní ilé ìṣọ̀ṣọ́ kan ní ìlú Atlanta tí orúkọ rẹ̀ jẹ́ "BeOlive Hair Studio".
Adéńrelé Ṣónáriwo
Adéńrelé Ṣónáriwo jẹ́ gbajúmọ̀ oníṣòwò àti atọ́kùn nǹkan ìṣẹ̀m̀báyé àti iṣẹ́-ọ̀nà. Òun ni olùdáaílẹ̀, ilé-iṣẹ́ iṣẹ́-ọ̀nà, Rele Art Gallery tí ó wà ní Military Street, Onikan, Erékùṣù Èkó, ní Ìpínlẹ̀ Èkó lórílẹ̀ Nàìjíríà. Òun ni olórí atọ́kùn ìṣẹ̀m̀báyé fún tó ṣojú Nàìjíríà lọ́dún 2017 níbi ìpàtẹ Venice Biennale ẹlẹ́kẹtàdínlọ́gọ́ta.
Adéńrelé Ṣónáriwo kàwé gboyè dìgírì àkọ́kọ́ nínú ìmọ̀ ìṣirọ̀-owó ní Howard University, lẹ́yìn èyí, ó ṣiṣẹ́ ní PricewaterhouseCoopers gẹ́gẹ́ bí Aṣírò-owóan fún ọdún mẹ́rin. Ó kàwé gboyè MA nínú ìmọ̀ Multimedia Communications ní ilé ẹ̀kọ́, Academy of Art University, bẹ́ẹ̀ ó ní ìwé ẹ̀rí nínú ìmọ̀ atọ́kùn ìṣẹ̀m̀báyé àti iṣẹ́-ọ̀nà láti University of the Arts London.
Bí ó ṣe padà sí Nàìjíríà, ó dá Ilé ìpàtẹ iṣẹ́-ona sílẹ̀, tí ó pè ní Rele Art Gallery lọ́dún 2010, ilé-isẹ́ kò bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ àfi ọdún 2015,ti ó ṣẹ̀ṣẹ̀ fi lọ́lẹ̀ gan-an. Lọ́dún 2011,nígbà tí ó gbèrò ìdásílẹ̀ ilé yìí, ó gbà á lérò láti dá a sílẹ̀ gẹ́gẹ́ bí yunifásítì ní Nàìjíríà, tí yóò pè ní;"The Modern Day School of the Arts." Ó jẹ́ ilé ìwé fún àwọn olólùfẹ́ iṣẹ́-ọ̀nà, tí yóò máa wá dábírà ẹ̀bùn isẹ wọn."
Lọ́dún 2017, Ṣónáriwo ni ó darí ikọ̀ àwọn atọ́kùn ìṣẹ̀m̀báyé ti Nàìjíríà ní Ìpàtẹ Venice Biennale ẹlẹ́kẹtàdínlọ́gọ́ta. Ẹni tí ó ṣìkejì rẹ̀ ni àgbà oǹkọ̀wé àti aṣelámèyítọ́ iṣẹ́-ọ̀nà, Emmanuel Iduma gẹ́gẹ́ ní igbákejì atọ́kùn. Àkọlé ètò ìpàtẹ náà ni "Viva Arte Viva" ètò ìpàtẹ náà pàtẹ àwọn iṣẹ́ gbajúmọ̀ oníṣẹ́-ọ̀nà bí i: Victor Ehikhamenor, Peju Alatise, àti Qudus Onikeku.
Ṣónáriwo gbàmìn ẹ̀yẹ àṣà àti ìṣe lọ́dún 2016. Bẹ́ẹ̀ náà ló wà lára àwọn adarí àṣà lọ́dún 2016 and 2017. Lóṣù kẹta ọdún 2017, wọn yàn án lára àwọn ọgọ́rùn-ún amóríyá obìnrin ní Nàìjíríà. (100 Most Inspiring Women in Nigeria) . Ó jẹ́ asọ̀rọ̀ ní ètò TEDx, bẹẹ náà ló jẹ́ adájọ́ ètò ìdíje Dak'art Biennale tó wáyé lọ́dún 2018. Wọ́n ti fìgbà kan fi àwòrán rẹ̀ ṣe olú-àwòránt fún ìwé ìròyìn olóṣooṣù (Guardian "Life" magazine) ní Nàìjíríà .
Lọ́dún 2018, ilé iṣẹ́ Vogue dárúkọ rẹ̀ mọ́ àwọn "Five Coolest Women in Lagos"
William Sanderson
William Sanderson (January 10, 1944) jẹ́ òṣèré ará Amẹ́ríkà.
Samantha Biffot
Samantha Biffot (tí a bí ní ọdún 1985) jẹ́ ònkọ̀tàn eré, olóòtú àti olùdarí eré ọmo orílẹ̀-èdè-Gàbọ̀n àti orílẹ̀-èdè Faransé.
A bí Biffot ní Ìlú Párìsì ní ọdún 1985. Ó jẹ́ aláṣá púpọ̀ nítorí liló igbà èwe rẹ̀ ní àwọn ìlú bíi Gàbọ̀n, Gúúsu kòríà àti Fránsì, èyí ti ́ó padà nípa lóri ṣíṣe iṣẹ́ òṣèré rẹ̀..Ó kẹ́kọ̀ọ́ ní ilé-ìwé École Supérieure de Réalisation Audiovisuelle, ìyẹn ní Ìlú Párìsi ńibití ó ti gba oyè-ẹ̀kó nínu ìmọ̀ sinimá ṣíṣe ní ọdún 2007. Lẹ́hìn ìparí ẹ̀kọ́ rẹ̀, Biffot tún lọ kọ́ṣẹ́ bí ati ṣe ń ṣe eré tẹlifíṣọ̀nù àti sinimá àgbéléwò ní orílẹ̀-èdè Fránsì bákan náà. Biffot padà sí orílẹ̀-èdè Gàbọ̀n ní ọdún 2010 níbi tí òun pẹ̀lú Pierre-Adrien Ceccaldi ti dìjọ dá ilé-iṣẹ́ agbéréjáde kan sílẹ̀ táa pè ní “Princesse M Production." Ní ọdún 2011, ó ṣètò àwọn ìdánilẹ́kọ̀ọ́ fún eré kíkọ, ṣíṣe olóòtú àti yíya àwòrán eré lásìkò ayẹyẹ "International Festival of School Courts" tí ó wáyé ní ìlú Libreville .
Ní ọdún 2013, eré tẹlifíṣọ̀nù rẹ̀ kan tí àkọ́lé rẹ̀ jẹ́ "L'Œil de la cité" (The Eye of the city) gba àmì-ẹ̀ye fún eré tẹlifíṣònù tí ó dára jùlọ ní ilẹ̀ Afirika níbi ayẹyẹ "Panafrican Film and Television Festival of Ouagadougou". Eré náà dá lóri àwọn ìwà ọ̀daràn àti àwọn làásìgbò tí ó n dálẹ̀ sáàrin àwùjọ. Ó sọ di mímọ̀ wípé eré náà jẹ́ láti fi ṣe ìbádọ́gba eré Amẹ́ríkà kan tí àkọ́lé rẹ̀ jẹ́ "Tales from the Crypt". Ní ọdún 2016, Biffot ṣe àgbéjáde "The African Who Wanted to Fly", tó dá lóri ìgbésí ayé Luc Bendza, ògbóǹtarìgì oní "kung fu" ní orílẹ̀-èdè Gàbọ̀n. Fíìmù náà gba àmì-ẹ̀yẹ eré-onítàn tí ó dára jù níbi ayẹyẹ "Burundi International Film and Audiovisual Festival" ti ọdún 2017. ó sì tún jẹ́ àṣàyàn eré tí wọ́n wọ̀ níbi ayẹyẹ "Internationales Dokumentarfilmfestival München" àti ayẹyẹ "African Film Festival" tí ó wáyé ní ìlú New York.
Angela Aquereburu
Angela Aquereburu (tí a bí ní 11 Oṣù kíní ọdún 1977) jẹ́ oǹkọ̀tàn, olùdarí àti olóòtú sinimá àgbéléwò ọmọ orílẹ̀-èdè Tógò.
Aquereburu ni a bí ní Tógò sí ọwọ́ ìyá tí ó wá láti Guadeloupe, orílẹ̀-èdè Faransé. Ó ní ìfẹ́ sí eré ṣíṣe láti ìgbà èwe rẹ̀. Ó lọ ilé-ìwé ní Tógò àti Pointe-a-Pitre ní Guadeloupe, ṣááju kí. ó tó gbéra lọ sí ìlú Paris láti tún lọ kẹ́kọ̀ọ́ gíga ní ilé-ìwé "ESCP Business School"."" Ó gba oyè gíga nínu ìmọ̀ ìdáko òwò. Aquereburu ṣe ìgbeyàwó pẹ̀lú òṣèrékùnrin "Jean-Luc Rabatel". Ó ti ń ṣiṣẹ́ ìṣàkóso àwọn òṣìṣẹ́ fún ọ̀pọ̀lọpọ̀ ọdún. Ṣùgbọ́n ní́ ọdún 2008, ní àkókò ìgbà tí ó fi wá fún ìsinmi ní orílẹ-èdè Tógò, ó ṣàkíyèsí pé ẹ̀yà eré tẹlifíṣọ̀nù kan ni wọ́n maa ń ṣe ní ìlú Tógò, òun pẹ̀lú ọkọ rẹ̀ síì wòye sí ẹ̀yà míràn, èyí tí ó dá lóri ọ̀kadà wíwà. Ní ọdún tí ó tẹ̀le, Aquereburu àti ọkọ rẹ̀ kó lọ sí ìlú Lomé láti máa gbé níbẹ̀, wọ́n sì dá ilé-iṣẹ́ "Yobo Studios" sílẹ̀. Ẹ̀yà eré tẹlifíṣọ̀nù míràn tí wọ́n gbèrò jẹ́ ìpìlẹ̀ fún eré "Zem" tí Canal àti Afrique dì jọ ṣe olóòtú rẹ̀.
Aquereburu tún ti ṣiṣẹ́ lóri eré "Palabre". Ní ọdún 2017, ó ṣe àgbékalẹ̀ ètò tẹlifíṣọ̀nù tí àkọ́lé rẹ̀ jẹ́ "Hospital IT," èyítí ó dá ĺori líla àwọn èyàn lọ́yẹ̀ lóri àìsàn ibà àti àwọn àìsàn tó níṣe pẹ̀lú bíbóra. Ó jẹ́ kó di mímọ̀ wípè, oyún kejì òun ló fún òun ní ìwúrí láti ṣe àgbékalẹ̀ eré náà, àti pé eré "Grey's Anatomy" nípa pàtàkì lóri ṣíṣe eré náà. Eré náà gbaa àmì-ẹ̀yẹ ti eré tẹlifíṣọ̀nù tí ó dára jùlọ níbi àjọ̀dún "Vues d'Afrique" tó wáyé ní ìlú Montreal.
Ní ọdún 2018, Aquereburu ṣe olóòtú fún ètò "Les Maternelles d'Afrique", eré Áfíríkà kan tí ń ṣe ìbádọ́gba ẹ̀yà eré Faransé kan tí àkọ́lé rẹ̀ jẹ́ "La Maison des Maternelles". Ètò náà dá lóri wíwòye sí ọ̀rọ̀ ìlóbìnrin púpọ̀ láìṣojúùṣájú. at the
Amal Bedjaoui
Amal Bedjaoui (tí a bí ní 27 Oṣù Keèje, Ọdún 1963) jẹ́ olùdarí eré, agbéréjáde, àti ònkọ̀tàn ọmọ orílẹ̀-èdè Àlgérià.
A bí Bedjaoui ní Algiers, ó sì kẹ́kọ̀ọ́ fíìmù ṣíṣe ní Ilé-ẹ̀kọ́ gíga "New York University". Ó parí ní ẹ̀ka Institut des hautes études cinématographiques ti ilé-ẹ̀kọ́ gíga náà. Lẹ́hìn náà, ó gba oyè gíga nínu ìmọ̀ sinimá láti ilé-ẹ̀kọ́ gíga Paris 1 Pantheon-Sorbonne ní ọdún 1987. Fún ọ̀pọ̀lọpọ̀ ọdún, ó ṣiṣẹ́ bíi amúgbálẹ́gbẹ̀ẹ́ fún dídarí àti ìṣàkóso gbígbé fíìmù jáde. Àkọ́kọ́ fíìmù oníṣókí rẹ̀ tí ó gbé jáde ni "Une vue imprenable", ní ọdún 1993. Ẹ̀kejì fíìmù oníṣókí rẹ̀ tí àkọ́lé rẹ̀ ń ṣe "Shoot me an Angel" jẹ́ gbígbé jáde ní ọdún 1995, ó sì gba àmì-ẹ̀yẹ ti Panorama níbi ayẹyẹ "Berlin International Film Festival".
Ní ọdún 2002, ó dá ilé-iṣẹ́ agbéréjáde kan sílẹ̀ tí orúkọ rẹ̀ n ṣe ML Productions. Ní ọdún tí ó tẹ̀le, ó darí fíìmù tí àkọ́lé rẹ̀ jẹ́ "Un Fils", èyí tí n sọ ìtàn ọ̀dọ́mọdékùnrin kan àti ìbálòpọ̀ rẹ̀ pẹ̀lú Ìyáàfin kan. Fíìmù náà jẹ́ títọ́kasí gẹ́gẹ́ bi fíìmù tó lòdì sí àwọn òfin ìbálòpọ̀.
Bedjaoui jẹ́ ọmọ olóṣèlú Mohammed Bedjaoui.
Ken Erics
Ekenedilichukwu Ugochukwu Eric Nwenweh, tí àlàjẹ́ rẹ̀ ń jẹ́ Ken Erics Ugo tàbí Ken Erics jẹ́ òṣèré orí-ìtàgé, orí ẹ̀rọ amóhù-máwòrán àti ọ̀kọrin, ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà. Ó di ìlú-mòọ́ká látàrí ipa rẹ̀ tí ó kó nínú eré sinimá kan tí àkòrí rẹ̀ ń jẹ́ "The Illiterate" eré tí òṣèrébìnrin Tonto Dikeh àti Yul Edochie ti kópa.Ó sì tún jẹ́ ọmọ bíbí Ìpínlẹ̀ Anabra.
Eọ́n bí Eric ní Ìpínlẹ̀ Kano, ní ọjọ́ kejìdínlógún oṣù Kejì ọdún 1985.. Ó jẹ́ ọmọ ẹ̀tà Igbo ní apá ìlà Oòrùn orílẹ̀-èdè Nàìjíríà. Ó lọ sí ilé-ẹ̀kọ́ alákọ̀ọ́bẹ̀rẹ̀ ti "Binta Mustapha Science" ní Ìpínlẹ̀ Kano. Ó lọ sí ilé-ẹ̀kọ́ girama "Dennis Memorial Grammar" (DMGS) ní ìlú Onitsha, ní Ìpínlẹ̀ Anambra Erics ti nífẹ́ sí eré ṣiṣẹ́ láti ìgbà tí ó ti wà ní kékeré. Ó lọ zí ilé-ẹ̀kọ́ Yunifásitì Nnamdi Azikiwe ní ìlú Awka* ní Ìpínlẹ̀ Anambra tí ó sì kẹ́kọ̀ọ́ gboyè nínú ìmọ̀ eré-oníṣe. Ó sì tún kẹ́kọ̀ọ́ gboyè kejì nínú ìmọ̀ eré oníṣẹ́ àti sinimá bákan náà.
Eric bẹ̀rẹ̀ eré orí-ìtàgé ní inú ọdún 2001, níbi tí ó ti kópa nínú eré ‘Holy Prostitute’ eré tí Chris Ubani darí rẹ̀. Ó bẹ̀rẹ̀ sí ní kópa wẹ́wẹ̀wẹ́ ní irí àwọn eré sinimá àgbéléeò ọlọ́kan-ò-jọkan, láìpẹ́, ipa rẹ̀ tí ó kó nínú tí àkọ́lénrẹ̀ ń jẹ́ "Ugo", eré yí ni ó s9ọ́ di ààyò àwọn ènìyàn nínú àwọn eré rẹ̀ tí ó kù. Èyí ni ó sì tún ṣí àwọn ọ̀nà ànfaní mìíràn fun nínú agbo Nollywood.  As a writer, Erics first published work "Cell 2"Ó ti di ìlú-mòọ́ká, wọ́n sì ti m lòó nínú àwọn eré orísiríṣi ati awọn àpilẹ̀kọ eré oníṣẹ́ gbogbo ní orí-ìtàgé àwọn àwọn ilé-ẹ̀kọ́ gbogbo.  Eric ma ń kọrin ní ìgbà míràn tí ó sì ma ń ta jìtá ati keyboard nínú orin rẹ̀. Ó ti kọ àwọn orin ọlọ́kan-ò-jọkan fún àwọn sinimá àgbéléwò pẹ̀lú. Òun àti àwọn òṣèré jànkàn-jànkàn bíi: Ngozi Ezeonu, Yul Educhie, Desmond Eliot, Chinwetalu Agu, Regina Daniels àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ. Ní ọdún 2014, Eric gba amì-ẹ̀yẹ fún "Òṣèré kúnrin amúgbá-lẹ́gbẹ̀ẹ́ tí ó peregedé jùlọ" níbi ayẹyẹ amì-ẹ̀yẹ ti City People Entertainment AwardÓ tún gba amì-ẹ̀yẹ fún "Òṣèré kùrin aléwájú tí ó peregedé jùlọ" níbi ayẹyẹ ti Afrifimo Awards ní orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà. Ní ọdún 2015, ó gba amì-ẹ̀yẹ ti "Òṣèrékùrin tí ó peregedé jùlọ" níbi ayẹyẹ ti City People Entertainment Award.
Ní ọdún 2017, Erics tún gba amì-ẹ̀yẹ ti "City People Entertainment Awards 2017" fún "Òṣèrékùrin tí ó peregedé jùlọ" Ó sì gba amì-ẹ̀yẹ fún ti "Golden Movie Awards" ní ọdún 2018 gẹ́gẹ́ bí Òṣèrékùrin tí ó peregedé jùlọ.
Movie Roles Ipa rẹ̀ lórí eré orí amóhù-máwòrán Stage Plays
Carole Karemera
Carole Umulinga Karemera (tí a bí ní ọdún 1975) jẹ́ òṣèré, oníjó, àti ònkọ̀tàn ọmọ orílẹ̀-èdè Rwanda.
A bí Karemera ní ọdún 1975 ní ìlú Brussels. Nígbà èwe rẹ̀, Karemara jáfáfá nínu ìmọ̀ ìṣirò, ó sì maá n gbàá lérò láti ṣí ilé-iṣẹ́ búrẹ́dì. Karemera kẹ́kọ̀ọ́ ní ilé-ẹ̀kọ́ "National Conservatory of Theatre and Dance" ní ìlú Brussels. Ní ọdún 1994, bàbá rẹ̀ padà sí orílẹ̀-èdè Bẹ́ljíọ̀m nítorí ṣíṣẹ̀mílófò tí ó n ṣẹlẹ̀ ní orílẹ̀-èdè Rwanda nígbà náà. Karemera kó àkọ́kọ́ ipa nínu eré lóri ìpele ní ọdún 1996. Ó sì ti wá ṣe bẹ́ẹ̀ kópa nínu àwọn ọ̀pọ̀lọpọ̀ eré ìpele míràn bíi "The Trojan Women" látọwọ́ Euripides, "The Ghost Woman" látọwọ́ Kay Adshead, àti "Anathema" ṣááju kí ó tó bẹ̀rẹ̀ sí ní ṣe sinimá àgbéléwò. Láàrin ọdún 2000 sí 2004, ó kó ipa olú-ẹ̀dá-ìtàn nínu eré tẹlifíṣọ̀nù tí àkọ́lé rẹ̀ jẹ́ Rwanda 94.
Ní ọdún 2005, Karemara kópa gẹ́gẹ́ bi Jeanne nínu fíìmù Raoul Peck kan tí àkọ́lé rẹ̀ jẹ́ "Sometimes in April". Ọdún kan yìí náà ló pinnu láti máa gbé ní ìlú Kìgálì , orílẹ̀-èdè Rwanda. Lẹ́hìn tí ó padà sí orílẹ̀-èdè náà, Karemara kópa nínu àwọn iṣẹ́ àkànṣe tó níṣe pẹ̀lú àṣà orílè-èdè náà. Pẹ̀lú àjọṣepọ̀ Cécilia Kankonda, ó dá "sound cathedral" sílẹ̀ láti máa gba ìrántí ìṣẹ̀lẹ̀ ayé àwọn ènìyàn sílẹ̀ ṣáájú ọdún 1994 ní Rwanda. Ní ọdún 2006, Karemara àti àwọn obìnrin méje míràn ṣe ìdásílẹ̀ ilé-iṣẹ́ "Ishyo Arts" ní ìlú Kìgálì léte láti gbé àṣà ìlú náà larugẹ.
Karemara ti kópa gẹ́gẹ́ bi Beatrice nínu fíìmù "Juju Factory" ti ọdún 2007. Ó ti gba àmì-ẹ̀yẹ ti òṣèré tí ó dára jùlọ níbii ayẹyẹ "Festival Cinema Africano", èyí tó wáyé ní orílẹ̀-èdè Itálíà. Ó tún ti kọ ìwé eré táa pe àkọ́lé rẹ̀ ní "Chez l'habitant", èyí tó dá lóri ìrírí àwọn obìnrin ní Ìlú Brussels, Kigali àti Sevran.
Tana Adélànà
Christiana Nkemdilim Adélànà tí gbogbo ènìyàn mọ̀ sí Tana Adelana (tí wọ́n bí lọ́jọ́ kẹrìnlélógún oṣù Kejìlá ọdún 1984) jẹ́ gbajúmọ̀ Òṣèrébìnrin sinimá àgbéléwò, Olóòtú, afẹ̀wàṣojú, Atọ́kùn ètò tẹlifíṣàn àti oníṣòwò ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà. Ó gbàmìn ẹ̀yẹ ammúgbalẹ́gbẹ̀ẹ́ olú-ẹ̀dá-ìtàn ti CITY People’s Movie Awards lọ́dún 2017, bẹ́ẹ̀ náà, ó gbàmìn-ẹ̀yẹ the future Awardsfún Atọ́kùn ètò orí telifisan tó dára jù lọ lọ́dún 2011, àti àmìn-ẹ̀yẹ, the Grind Awards lọ́dún 2095. Tana jẹ́ ọmọ Igbo, láti idile Egbo.
Wọ́n bí Tana Adélànà sí ìdílé ọba àti ìjọ Kátólíìkì lọ́dún 1984. Ó jẹ́ ọmọ bíbí Nara Unateze ní ìjọba ìbílẹ̀ Nkanu East LGA ní Ìpínlẹ̀ Enugu. . Òun ni àbígbẹ̀yìn nínú àwọn ọmọ mẹ́wàá tí àwọn òbí rẹ̀ bí.
Ó bẹ̀rẹ̀ ẹ̀kọ́ ní Treasure Land Nursery and Primary school, Sùúrùlérè, ní Ìpínlẹ̀ Èkó lórílẹ̀ Nàìjíríà, bẹ́ẹ̀ náà ló tẹ̀ síwájú ní St. Francis Catholic Secondary School ní Idimu,ní Èkó bákan náà.  Tana kàwé gboyè dìgírì nínú ìmọ̀ àtò àgbègbè àti ìlú, (Urban and Regional Planning) ní University of Lagos, Nàìjíríà. Lẹ́yìn èyí, ó kàwé gboyè dípólómà nínú ìmọ̀ aṣaralógé ní London. Lẹ́yìn náà, ó lọ sí Metropolitan School of Business and Management, ní United Kingdom, ó sìn gboyè dìgírì kejì (special executive masters certificate).
Ìràwọ̀ Tana bẹ̀rẹ̀ sí ní tàn lẹ́yìn tó pegedé nínú nínú ìdánwò MTN Y’Hello TV Show lọ́dún 2002 fún atọ́kùn ètò. Bẹ́ẹ̀ náà òun ni ọmọ Nàìjíríà àkọ́kọ́ láti tọ́kùn ètò lórí ìkànnìChannel O níbẹ̀ ló ti bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ eré ṣíṣe lórí tèlifíṣàn. Ó dá ilé iṣẹ́ sinimá tirẹ̀ sílẹ̀ lọ́dún 2013 tí ó pè ní Tana Adelana. Lára àwọn sinimá àgbéléwò wọn ní Quick Sand, níbi tí Ufuoma Ejenobor, Chelsea Eze, Wale Macaulay, Anthony Monjaro, Femi Jacobs àti àwọn gbajúmọ̀ Òṣeré mìíràn ti kópa.
Chiwetalu Agu
Chiwetalu Agu jẹ́ ògbóntagì òṣèré orí-ìtàgé ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà tí wọ́n bí ní ọdún 1956. ó jẹ́ aláwàdà ati olùgbéré-jáde tí ó gba amì-ẹ̀yẹ ti "Òṣèré kùrin tó peregedé jùlọ nínú eré ìbílẹ̀" níbi ìsàmì ayẹyẹ Nollywood ní ọdún 2012. Àwọn ọlọ́kan-ò-jọkan ìpèdè rẹ̀ tí ó ma ń lò nínú eré ni ó sọọ́ di ààyò àwọn ènìyàn ní ilé àti lókè òkun.Ó fìdí rẹ̀ múlẹ̀ wípé àwàdà jẹ́ ọ̀kan nínú irinṣẹ́ tí a lè máa lò láti gbé àṣà ati ìṣe orílẹ̀-èdè Nàìjíríà  ga ní ojú àwọn ènìyàn ilẹ̀ òkèrè.Agu ṣe ìgbéyàwó pẹ́lú aya rẹ̀ Nkechi, wọ́n sì bí ọmọ [ọkùnrin]] mẹ́ta ati obìnrin méjì.
Agu bẹ̀rẹ̀ eré ní pẹrẹ́u pẹ́lú àwọn ipa irísirṣi tí ó ti kó nínú àwọn eré onípele àtìgbà-dégbà tí wọ́n má ń ṣàfihàn wọn lórí àwọn ìkanì ẹ̀rọ amóhù-máwòrán ilẹ̀ wa ṣáájú kí wọ́n tó dá ilé-iṣẹ́ Nollywood sílẹ̀ ní nkan bí ọdún mọ́kànlélọ́gbọ̀n sẹ́yìn. Ó kópa nínú àwọn eré onípele bíi: "Baby Come Now" ati "Ripples" (inLagos), tí Zeb, abúrò Chico Ejiro gbé jáde. Agu tún kópa ní eré mìíràn bíi ẹ̀dá ìtàn "Abunna".
A rí akọsílẹ̀ tí ó fìdí rẹ̀.múlẹ̀ wípé Agu ti kópa ní ú eré tí ó ti tó àádọ́ta.
Agu fi ẹ̀hónú rẹ̀ hàn wípé òun yoo ma bèrè fún owó gidi nígba-kúùgbà tí wọ́n bá fẹ́ kí òun kópa nínú eré kan tàbí òmíràn. Ó sì tún ṣàfiwé awuye-wuye tí ó ń jà ràìn ní ìgboro ẹnu lórí ìhùwà ẹ̀gbin síni nípq ìbálòpọ̀ tí ṣẹlẹ̀ ní agbo Nollywood gẹ́gẹ́ bí ìṣesí ọmọ ènìyàn. Ó tún fi kun wípé àwọn olóríire ni àwọn òṣèré Nollywood.
Wọ́n yàn án fún amì-ẹ̀yẹ "òṣèré ìbílẹ̀ tí ó gbayì jùlọ nínú eré ìbílẹ̀" ní ú ayẹyẹ ìdánilọ́lá ti Nollywood alákọ̀ọ́kọ́ irú rẹ̀ tí ó wáyé ní ọdún 2012, fún ipa rẹ̀ tí ó gẹ́gẹ́ bí ẹ̀dá ìtàn Nkwocha. Ipa tí Agu kó nínú eré "The Maidens" fún ní ànfaní láti jẹ́ kí wọ́n yàn án fún amì-ẹ̀yẹ ti "Òṣèrékùnrin amúgbá-lẹ́gbẹ̀ẹ́ tó peregedé jùlọ" níbi ayẹ ti * Zulu African Film Academy Awards (ZAFAA London) 2011.
Françoise Ellong
Françoise Ellong (tí a bí ní 8 Oṣù Kínní, Ọdún 1988) jẹ́ olùdarí fíìmù àti ònkọ̀wé ọmọ orílẹ̀-èdè Kamẹrúùnù.
A bí Ellong ní ìlú Douala, orílẹ̀-èdè Kamẹrúùnù ní ọdún 1988. Nígbà tó wà lọ́mọdún mọ́kànlá, ó gbé pẹ̀lú mọ̀lẹ́bí rẹ̀ kan ní ìlú Brunoy, níbi tí ó ti kọ àkọ́kọ́ ìtàn rẹ̀. Ellong ḱopa nínu ìdíje kan tó wà fún àwọn ònkọ̀wé elédè Faransé ní ọdún 2002. Nípasẹ̀ ìdíje náà, ó padà wá ní ìfẹ́ sí kíkọ ìtàn eré.
Ní ọdún 2006, àkọ́kọ́ fíìmú oníṣókí rẹ̀ táa mọ àkọ́lé rẹ̀ ní "Les Colocs", jẹ́ gbígbéjáde. Ellong darí àkọ́kọ́ fíìmù gúngùn rẹ̀ ní ọdún 2013, èyítí àkọ́lé rẹ̀ jé "W.A.K.A". Séraphin Kakouang ló ṣètò kíkọ eré náà, ṣùgbọ́n Ellong fúnrar̀ẹ ló dábàá ìtàn eré náà. "W.A.K.A" gba àmì-ẹ̀yẹ níbi ayẹyẹ Festival du Cinéma Africain de Khouribga, àti níbi ayẹyẹ "Pan-African Festival of Cannes". Ẹ̀kejì fíìmù gúngùn rẹ̀ tí àkọ́lé rẹ̀ jẹ́ "Buried" jẹ́ gbígbéjáde ní ọdún 2020. Eré náà dá lóri pípàdé àwọn ọ̀rẹ́ àtijọ́ tí wọ́n ti pínyà fún ìgbà pípẹ́. Ó rí ìwúrí láti ṣe fíìmù náà nínu ìròyìn kan tí ó rí lóri tẹlifíṣọ̀nù.
Yàtọ̀ sí dídarí àti kíkọ ìtàn eré, Ellong tún ti ní àtẹ̀jáde ìwé tí àkọ́lé rẹ̀ n ṣe "Journal Intime d'Un Meurtrier," èyí tó jáde ní ọdún 2008. Ní ọdún 2016, ó dá pẹpẹ ìròyìn kan sílẹ̀ tí ó pè ní "Le Film Camerounais", èyítí ó ṣokùn fa àwọn àmì-ẹ̀yẹ ti LFC. Ellong pè fún yíyẹra fún Thierry Ntamack ní ọdún 2020, lẹ́hìn tí Ntamack sọ pé ìdá mẹ́wàá àwọn òṣèré Kamẹrúùnù ló mọṣẹ́ ṣe.
Christiane Chabi-Kao
Christiane Chabi-Kao (tí a bí ní 30 Oṣù kẹẹ̀fà, Ọdún 1963) jẹ́ olùdarí eré àti ònkọ̀tàn ọmọ orílẹ̀-èdè Benin.
A bí Chabi-Kao ní ìlú Marseille, orílẹ̀-èdè Fránsì ní ọdún 1963. Ó lọ sí ilé-ẹ̀kọ́ gíga University of Reims Champagne-Ardenne láti ọdún 1984 si 1986. Ní ọdún 1990, Chabi-Kao padà sí ilẹ̀ Áfíríkà. Ó ṣe àkọ́kọ́ fíìmù rẹ̀ tí àkọ́lé rẹ̀ jẹ́ "Les enfants esclaves" ní ọdún 2005, eré tí n ṣe àpèjúwe àwọn ẹrú òde-òní.
Ní ọdún 2007, ó ṣe adarí fíìmù "Les inseparables". Eré náà dá lóri ìtàn àwọn tẹ̀gbọ́ntàbúrò kan, Yawa àti Abi, tí bàbá wọn gbé tà fún àwọn agbọ́mọfiṣiṣẹ́. Ààjọ UNICEF àti Beninese National Radio and Television (ORTB) ni wọ́n ṣe onígbọ̀wọ́ fún ṣíṣe fíìmù náà. Chabi-Kao kọ fíìmù náà léte láti la àwọn èyàn lọ́yẹ̀ nípa gbígbé ọmọdé fi ṣiṣẹ́ ati láti dẹ́kùn irú ìwà bẹ́ẹ̀. Fíìmù náà gba àmì-ẹ̀yẹ níbi àjọ̀dún "Vues d'Afrique", èyí tí ó wáyé ní ìlú Montreal ní ọdún 2008, ó sì tún gba ẹ̀bùn tí "Human Rights" gbé kalẹ̀ níbi ayẹyẹ Panafrican Film and Television Festival of Ouagadougou ti ọdún 2009.
Ní ọdún 2009, ó rọ́pò Monique Mbeke Phoba gẹ́gẹ́ bi adarí fún ti ayẹyẹ àjọ̀dún "Lagunimages" ti ìlú Kútọnu. Ó ṣiṣẹ́ dídarí àjọ̀dún náà fún ọ̀pọ̀lọpọ̀ ọdún ṣááju kí wọ́n tó gbàá tọwótẹsẹ̀ gẹ́gé bi olùdarí, ó sì rí ìrànlọ́wọ́ láti ọ̀dọ̀ "Deutsche Welle Academy" fún kíkọ́ bí ó ṣe lè máa ṣètò àjọ̀dún náà.
Chabi-Kao lẹni tí ó kọ ìtàn eré tẹlifíṣọ̀nù "Les Chenapans" ti ọdún 2013, tó sì tún darí rẹ̀. Eré náà ṣe àpèjúwe ìsẹ̀mí àti ìtiraka àwọn ọ̀dọ́ márùn-ún kan.
Magaajyia Silberfeld
Sarah Magaajyia Silberfeld (tí a bí ní 30 Oṣù Kẹẹ̀jọ, Ọdún 1996) jẹ́ òṣèrébìnrin àti olùdarí eré ọmọ orílẹ̀-èdè Nijer àti Fránsì
Silberfeld jẹ́ ọmọ sí olùdarí eré táa mọ̀ sí Rahmatou Keïta àti oníṣẹ́ ìròyìn Antoine Silber. Ó bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ eré ìtàgé ní agbègbè rẹ̀ nígbà tó wà lọ́mọ ọdún mọ́kànlá. Silberfeld dàgbà ní orílẹ̀-èdè Fránsì, ṣùgbọ́n ó maá n rìn ìrìn-àjò nígbàgbogbo lọ sí orílẹ̀-èdè Gíríìsì, Nìjẹ̀r, àti Málì, bẹ́ẹ̀ ló sì tún gbé ní ìlú Los Angeles fún ọdún mẹ́ta. Ó kó àkọ́kọ́ ipa fíìmù rẹ̀ ní ọdún 2011 nínu eré tí àkọ́lé rẹ̀ jẹ́ "La Lisière". Silberfeld kẹ́kọ̀ọ́ eré ṣíṣe ní ilé-ẹ̀kọ́ Lee Strasberg Institute ní ọdún 2013, àti ní "Playhouse West Repertory Theatre" ní ọdún 2014 àti ní "Susan Batson Studio" ní ọdún 2015. Nígbà tó wà lọ́mọ ọdún méjìdínlógún, ó kọ àkọ́kọ́ eré oníṣókí rẹ̀ tó sì tún darí rẹ̀. Yàtò sí eré rẹ̀ tí ó kọ tí àkọ́lé rẹ̀ jẹ́ "Me There," ó tún darí eré "Ride or Die," èyítí ó ṣàfihàn Piper de Palma àti Roxane Depardieu.
Ní ọdún 2016, Silberfeld ní àkọ́kọ́ ipa Olú-ẹ̀dá-ìtàn nínu eré "The Wedding Ring", eré tí ìyá rẹ̀ darí. Ó kópa gẹ́gẹ́ bi Tiyaa, ọmọbìnrin kan tí ó lọ kàwé ní Ìlú Fránsì níbití ó ti pàdé tó sì yó fún ìfẹ́ ọmọkùnrin kan. Fíìmù náà jẹ́ àkọ́kọ́ fíìmù ti orílẹ̀-èdè Nìjẹ̀r tó jẹ́ wíwò níbi àwọn ayẹyẹ "Academy Awards". Ní ọdún 2017, ó ṣe adarí fíìmù oníṣókí kan tí àkọ́lé rẹ̀ jẹ́ "Vagabonds", èyítí ó ṣàfihàn Danny Glover. Ní ọdún kan yìí náà ní Silberfeld gba oyè-ẹ̀kọ́ láti ilé-ẹ̀kọ́ gíga Sorbonne. Ní àkókò ìgbà tó fi wà ní ilé-ẹ̀kọ́ gíga, ó kọ èdè Gẹ̀ẹ́sì nípasẹ̀ wíwo àwọn fíìmù Amẹ́ríkà.
Roukiata Ouedraogo
Roukiata Ouedraogo (tí a bí ní 1979) jẹ́ ònkọ̀tàn, òṣèré àti apanilẹ́ẹ̀rín ọmọ orílẹ̀-èdè Bùrkínà Fasò.
Roukiata dàgbà ní ìlú Fada N'Gourma. Ó jẹ́ ọmọbìrin ti òṣìṣẹ́ ìjọba kan. Bàbá rẹ̀ náà ti kópa rí nínu eré ìtàgé. Nígbà tí ó wà lọ́mọdé, Ouedraogo lọ sí ìlú Ouagadougou láti tẹ̀síwájú nínu ẹ̀kọ́ rẹ̀. Nígbà tí ó wà ní ilé-ìwé girama, ó darapọ̀ mọ́ ẹgbẹ́ ìtàgé, èyí tí ó fun ní ànfààní láti káàkiri orílẹ̀-èdè náà. Ní àkókò náà, ó maá n dirun tó sì tún maá n ránṣo fún àwọn èyàn láti máa fi bọ́ ararẹ̀. Lẹ́hìn ìparí ẹ̀kọ́ rẹ̀, ó kó lọ sí ìlú Paris ní ọdún 2000, níbití ẹ̀gbọ́n rẹ̀ n gbé.
Ó ti ṣiṣẹ́ rí gẹ̀gẹ̀ bi aṣaralóoge àti afẹwàṣiṣẹ́ láìmoye ọdún. Ní ọdún 2007, Ouedraogo pinnu láti gbájúmọ́ eré ìtàgé, ó sì rí ànfààní láti kópa nínu eré tẹlifíṣònù Cours Florent lẹ́hìn àyẹ̀wò.
Mariam Kaba
Mariam Kaba (tí a bí ní 9 Oṣù Kẹẹ̀jọ Ọdún 1961) jẹ́ òṣèrébìnrin ọmọ orílẹ̀-èdè Fránsì àti Guinea.
A bí Kaba ní ìlú Kankan, orílẹ̀-èdè Guinea. Ó jẹ́ ọmọbìnrin Mohamed Ba Kaba. Ó kó lọ sí orílẹ̀-èdè Fránsì ní ìbẹ̀rẹ̀ àwọn ọdún 1980. Lẹ́hìn tí ó parí ẹ̀kọ́ girama rẹ̀, Kaba forúkọsílẹ̀ ní ilé-ẹ̀kọ́ "École des nouveaux métiers de la communication" ní àtẹ̀lé àṣẹ bàbá rẹ̀. Ó lọ ilé-ẹ̀kọ́ náà fún ọdún kan ṣoṣo, tó sì n lo owó tí bàbá rẹ̀ fi ránṣẹ́ si láti fi kẹ́kọ̀ọ́ eré ṣíṣe lábẹ́ olùkọ́ Isabelle Sadoyan.
Àkọ́kọ́ ipa Kaba lóri ìpele wáyé gẹ́gẹ́ bi ìyàwó fún Toussaint Louverture, ní àjọṣepọ̀ pẹ̀lú Benjamin Jules-Rosette, ẹni tí ó jẹ́ olùdarí. Lẹ́hìn ìgbà náà, ó tún kó ipa kan nínu eré tẹlifíṣònù tí àkọ́lé rẹ̀ jẹ́ "Marc and Sophie". Ní ọdún 1989, Kaba kó àkọ́kọ́ ipa sinimá àgbéléwò rẹ̀ nínu fíìmù táa pe àkọ́lé rẹ̀ ní "Périgord noir", èyí tí Nicolas Ribowski darí. Ó kópa gẹ́gẹ́ bi Maina nínu eré náà, ọ̀dọ́bìnrin kan tí ó n ṣiṣẹ́ ní agbègbè Périgord. Ní ọdún 1992, ó kó àkọ́kọ́ ipa rẹ̀ nínu sinimá àgbéléwò ti ilẹ̀ Áfíríkà, èyí tí àkọ́lé rẹ̀ jẹ́ "Blanc d'ébène". Eré náà dá lóri Ogun Àgbáyé Ẹlẹ́ẹ̀kejì, tí olùdarí rẹ̀ sìì jẹ́ Cheik Doukouré, níbití òún ti kó ipa nọ́ọ̀sì kan tí ó ní ìbálòpọ̀ pẹ̀lú olùkọ́ni Lancéi Kanté. Kaba tún hàn nínu eré Idrissa Ouedraogo kan tí àkọ́lé rẹ̀ jẹ́ "Samba Traoré" ní ọdún 1992 bákan náà. Ó tún bá Doukouré ṣiṣẹ́ pọ̀ lẹ́ẹ̀kansi ní ọdún 1994 nínu eré "Le Ballon d'or".
Kaba bí ọmọkùnrin rẹ̀ ní ọdún 1999, ṣùgbọ́n ní ọdún 2000, Kaba tún hàn nínu eré gẹ́gẹ́ bi Pauline Lumumba, ìyàwó olóṣèlú Patrice Lumumba, nínu eré Raoul Peck kan tí àkọ́lé rẹ̀ jẹ́ "Lumumba". Ó jà fún ipa náà nítorí wípé ó ní ìfẹ́ sí ìtàn-àkọọ́lẹ̀ náà.
Awa Sène Sarr
Awa Sène Sarr jẹ́ òṣèrébìnrin àti apanilẹ́ẹ̀rín ọmọ orílẹ̀-èdè Sẹ̀nẹ̀gàl.
Awa Sène Sarr lẹnìkan tí ó ní ìfẹ́ sí láti di amòfin tó sì ṣe bẹ́è kẹ́kọ̀ọ́ òfin ní ilé-ẹ̀kọ́ gíga "Yunifásitì ìlú Dakar". Lẹ́hìn náà ó forúkọsílẹ̀ láti kẹ́kọ̀ọ́ eré ṣíṣe ní "National Institute of Arts of Dakar" ní orílẹ̀-èdè Sẹ̀nẹ̀gàl, ó sì gboyè ní ọdún 1980.
Sarr ti kópa nínu ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn ayẹyẹ àjọ̀dún fíìmù tó fi mọ́ ti Cannes ní ọdún 2005. Ní ọdún 2000, ó kó ipa gẹ́gẹ́ bi Mada nínu eré Ousmane Sembène kan tí àkọ́lé rẹ̀ jẹ́ "Faat Kiné".
Sarr ti kópa nínu àwọn eré tó lé ní ogójì, tó fi mọ́ eré tí àwọn ònkọ̀tàn bíi Marie N'Diaye, Ahmadou Kourouma, Catherine Anne àti Philippe Blasband kọ. Ó maá n ṣe olóòtú ètò "Horlonge du Sud literary café" ní gbogbo oṣooṣù ní Ìlú Brussels, léte láti gbé àṣà ilẹ̀ Áfíríkà lárugẹ.
Ó ṣe atọ́kùn ètò rédíò kan tó dá lóri ewì èdè Wolof tí àkọ́lé rẹ̀ n jẹ́ "Taalifi Doomi Réewmi" lóri ìkànnì rédíò Radiodiffusion Télévision Sénégalaise (RTS).
Sarr ti kó ipa gẹ́gẹ́ bi àjẹ́ kan nínu àwọn fíìmù mẹ́ta ti Michel Ocelot. Àwọn fíìmù náà ni "Kirikou and the Sorceress" (1998), "Kirikou and the Wild Beasts" (2005), ati "Kirikou and the Men and Women" (2012).
Ego Boyo
Nwakaego (Ego) Boyo (bíi ni ọjọ́ kẹfà oṣù kẹsàn-án, ọdún 1968) jẹ́ òṣèré ni orílẹ̀ èdè Nàìjíríà tí ó gbajúmọ̀ fún ipá Anne Haastrup nínú eré Checkmate. Òun ni Ààrẹ fún ẹgbẹ́ International Women Society (IWS) èyí tí wọ́n gbé kalẹ̀ ní ọdún 1957. Ó jẹ́ ọmọ ìpínlẹ̀ Enugu. Ó jẹ́ ìyàwó fún Omamofe Boyo tí ó jẹ́ ìkan láàrin àwọn adarí ní ilé iṣẹ́ Oando Plc.
Ego Boyo bẹ̀rẹ̀ eré ṣíṣe ní ọdún 1990 nígbà tí ó kópa nínú eré Checkmate. Ó bẹ̀rẹ̀ ilé iṣẹ́ tirẹ̀ tí ó pè ní Temple Productions ní ọdún 1996. Ó gbé eré A Hotel Called Memory jáde ní ọdún 2017, eré náà sì gba àmì ẹ̀yẹ Best Experimental Film níbi ayẹyẹ BlackStar Film Festival ní orílẹ̀ èdè Philadephia""
Samantha Mugatsia
Samantha Mugatsia (tí a bí ní ọdún 1992) jẹ́ òṣèrébìnrin ọmọ orílẹ̀-èdè Kẹ́nyà.
A bí Mugatsia ní ọdún 1992. Ó jẹ́ ọmọ Grace Gitau. Ó dàgbà ní ìlú Nairobi, ó sì ṣiṣẹ́ pẹ̀lú ẹgbẹ́ àyàn kan tí wọ́n pè ní "The Yellow Machine". Ó tún ti jẹ́ afẹwàṣiṣẹ́ nígbà kan rí. Mugatsia kẹ́kọ̀ọ́ ìmòfin ní ilé-ẹ̀kọ́ gíga "Catholic University of Eastern Africa", ṣùgbọ́n ó dáwọ́ ẹ̀kọ́ rẹ̀ dúró láti bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ òṣèré rẹ̀. Ní Oṣù kọkànlá Ọdún 2016, ó pàdé olùdarí eré tí orúkọ rẹ̀ n ṣe "Wanuri Kahiu," ẹnití ó pe Mugatsia láti ṣiṣẹ́ pọ̀ pẹ̀lú rẹ̀ nínu eré tuntun tí ó n gbèrò láti gbé jáde, Mugatsia náà síì faramọ.
Ní ọdún 2018, Mugatsia kópa gẹ́gẹ́ bi Kena Mwaura, ọ̀kan lára àwọn olú-ẹ̀dá-ìtàn ti eré "Rafiki". Ìtàn náà dá lóri ìwé-ìtàn "Jambula Tree" tí ònkọ̀wé ọmọ orílẹ̀-èdè Ùgándà kan kọ. Ní ìgbaradì fún ipa náà, Mugatsia ṣe ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìgbìyànjú láti ri dájú wípé yóó le ṣẹ̀tọ́ ipa náà pẹ̀lú irọ̀rùn. Wọ́n fi òfin de fíìmù náà ní orílẹ̀-èdè Kẹ́nyà, nítorí wípé òfin orílẹ̀-èdè náà kò fàyè gba ìbálòpọ̀ láàrin àwọn ẹlẹ́yà kannáà. "Rafiki" jẹ́ àkọ́kọ́ fíìmù ti Kẹ́nyà tí ó jẹ́ wíwò níbi àwọn ayẹyẹ "Cannes Film Festival". Mugatsia gba àmì-ẹ̀yẹ òṣèrébìnrin tí ó dára jùlọ níbi ayẹyẹ FESPACO ti ọdún 2019 tó wáyé ní ìlú Ouagadougou, orílẹ̀-èdè Bùrkínà Fasò fún bí ó ti ṣe kó ipa Kena.
Nicole Amarteifio
Nicole Amarteifio (tí a bí ní ọdún 1982) jẹ́ agbéréjáde, olùdarí àti ònkọ̀tàn eré ọmọ orílẹ̀-èdè Ghánà.
A bí Amarteifio ní orílẹ̀-èdè Ghánà ṣùgbọ́n ó gbé ní Ìlú Lọ́ndọ̀nù fún ọdún mẹ́fà láti ìgbà tí ó fi wà lọ́mọ oṣù mẹ́ta nítorí ìfipágbàjọba tí ó ṣẹlẹ̀ ní orílẹ̀-èdè rẹ̀. Ó padà tún kúrò ní ìlú Lọ́ndọ̀nù pẹ̀lú ẹbí rẹ̀ láti lọ gbé ní agbègbè Scarsdale ní ìlú New York, ṣùgbọ́n ó maá n lọ sí orílẹ̀-èdè Ghánà lọ́dọọdún láti lo àwọn àsìkò ìsinmi rẹ̀. Àwọn òbí Amarteifio padà sí orílẹ̀-èdè Ghánà ní ọdún 1997. Ó gba oyè-ẹ̀kọ́ nínu ìmọ̀ nípa àwọn ẹ̀yà aláwọ̀dúdú láti ilé-ẹ̀kọ́ gíga "Brandeis University" ní ọdún 2004. Lẹ́hìn ìparí ẹ̀kọ́, ó rí iṣẹ́ sí ilé-iṣé "Whitaker Group", èyí tí ó wà ní Washington,DC gẹ́gẹ́ bi alámọ̀ràn fún ìdàgbàsókè ètò ọrọ̀-ajé Áfíríkà.
Ní ọdún 2006, Amarteifio lọ sí Accra, orílẹ̀-èdè Ghana láti ṣiṣẹ́ ìdàgbàsókè ọrọ̀-ajé. Láìpẹ́jọjọ sí ìgbà náà, ó ní ìròrí láti ṣe ìbádógba eré "Sex and the City" ní ìlú Accra. Amarteifio padà sí orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà láti lọ kẹ́kọ̀ọ́ ìmọ̀ ìbaráẹnisọ̀rọ̀ ní ilé-ẹ̀kọ́ gíga "Georgetown University" ó sì gba oyè-ẹ̀kọ́ gíga ní ọdún 2010. Nígbà tí ó fi wà ní ìlú Georgetown, ó kẹ́kọ̀ọ́ lábẹ Mike Long, ẹnití ó gbàá níyànjú láti máa ṣiṣẹ́ ìfẹ́ ọkàn rẹ̀ gẹ́gẹ́ bi ònkọ̀tàn eré. Amarteifio gba iṣẹ́ "ilé ìfowópamọ́ àgbáyé," èyí tí ó mú kí ó padà sí ìlú Accra. Lẹ́hìn oṣù mélòó kan tí ó padà sí Ghánà, ó bẹ̀rẹ̀ sí ní fi ìròrí eré rẹ̀ tó àwọn òṣìṣé eré tẹlifíṣọ̀nù létí. Wọ́n kọ̀ láti gba iṣẹ́ náà ṣùgbọ́n wọ́n gbàá níyànjú láti kọ́ bí a ṣé n kọ ìwé eré.
Tọ́pẹ́ Tedela
Temitope Christopher Tedela tí gbogbo ènìyàn mọ̀ sí Tọ́pẹ́ Tedela jẹ́ òṣèré orí-ìtàgé àti olùgbéré-jáde ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà.
Wọ́n bí Tọ́pẹ́ gẹ́gẹ́ bí àkọ́bí àwọn òbí rẹ̀ sí ìlú Èkó Àwọn òbí rẹ̀ jẹ́ ọmọ bíbí Ìpínlẹ̀ Èkìtì Ó lọ sí ilé ẹ̀kọ́ girama ti Model College, tí ó wà ní ìlú Mẹran ní Ìpínlẹ̀ Èkó. Ó kẹ́kọ̀ọ́ gboyè akọ́kọ́ nínú ìmọ̀ Mass Communication ní ilé-ẹ̀kọ́ fásitì Ìpínlẹ̀ Èkó.
Ó ti gba ọ̀pọ̀ amì-ẹ̀yẹ fún àeọn iṣẹ́ takun takun tí ó ń gbé ṣe ní inú agbo àwọn òṣèré Nollyeood. Lára awọn amì-ẹ̀yẹ yí ni: Africa Magic Viewers Choice Award, Nigeria Entertainment Award, Best of Nollywood Award àti Nollywood Movies Award. Wọ́n i wo àwọn eré ọlọ́kan-ò-jọkan tí Tades ti gbé jáde ní àwọn sinimá káàkiri ní ilẹ̀ Adúláwọ̀ ati ní òkè òkun bíi Cannes Film Festival, Toronto International Film Festival àti BFI London Film Festival. Lára àwọn iṣẹ́ rẹ̀ tí ó ti gbé jáde ni: "The Lost Okoroshi" (2019), What Lies Within (2017), Slow Country (2017), Ojukokoro (2017), Suru L'ere (2016), Out of Luck (2015), A Soldier's Story (2015) àti A Mile from Home tí ó jẹ́ eré tí ó ti fi gba amì-ẹ̀yẹ oríṣiríṣi.
Nígbà tí ó kẹ́kọ́ nílé ẹ̀kọ́ fásitì lọ́wọ́, Tọ́pẹ́ kópa lààmì-laaka nínú eré àtìgbà-dégbà onípele tí àkọ́lé rẹ̀ ń jẹ́ "Edge of Paradise". Ó jáwọ́ nínú ìkópa nínú eré fúngbà díẹ̀ láti lè fojú sínẹ̀kọ́ rẹ̀ , lẹ́yìn tí ó sì kàwé já, ó ṣiṣẹ́ fúgbà díẹ̀ ní ilé iṣẹ́ rédíò ti UNILAG FM.  Ó kópa nínú eré, "A Mile from Home". Ní ọdún 2015, Tọ́pẹ́ tún kópa nínú eré A Soldier's Story àti eré Out of Luck. Ipa rẹ̀ tí ó kó nínú eré Suru Le're ní ọdún 2016, gẹ́gẹ́ ẹ̀dá ìtàn Kyle Steven-Adedoyin jẹ́ kí awọn ènìyàn ó fẹ́ láti máa wo eré tí ó bá ti kópa.  Tọ́pè kópa nínú eré apanilẹ́rín kan tí wọ́n pè "Ojúkòkòrò" àti Slow Country ní ọdún 2017.Ó tún di gbajú-gbajà olùgbéré-jáde pẹ̀lú eré tìrẹ ty ó gbé jáde tí ó pe àkọ́lé rẹ̀ ní What Lies Within.Ní ọdún 2018, kópa nínú eré ọ̀daràn kan tí akọ́lé rẹ̀ ń jẹ́ "Knock Out Blessing". Ó tú kópa bí ẹ̀dá-ìtàn Dr. Dauda nínú eré The Lost of Okoroshi
Ní ọdún 2016, wọ́n fi Tọ́pẹ́ Tedela ṣe aṣojú fún ilé-iṣẹ́ " Global Rights", ilé-iṣẹ́ tí ó ń rí sí ẹ̀tọ́ ọmọnìyàn láti lè jẹ́ kí ó lè ṣe ìpolongo tako ìwà ìfipábánolòpọ̀ awọn ọmọ obìnrin ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà.
Aminu Shariff
Aminu Aliyu Shariff tí a tún mọ̀ sí Aminu Momoh ni wọ́n bí ní ọjọ́ kẹtàdínlógún oṣù Kejì ọdún 1977 l, jẹ́ adarí eré, ònkọ̀tàn, olùgbéré-jáde, ati oníṣẹ́ orí ẹ̀rọ amóhù-máwòrán, olóòtú ìwé ìròyìn ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà.
Aminu Shariff's filmography List of awards received by Aminu Aliyu Shariff.
Rabilu Musa
Rabilu Musa, tí gbogbonènìyàn mọ̀ sí Dan Ibro tí wọ́n bí ní ọjọ́ Kejìlá oṣù Kejìlá ọdún 1971, jẹ́ ògbóntagì òṣèré, aláwàdà, olùgbéré-jáde, àti adarí eré Hausa, ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà . Òun ni wọ́n ń pè ní asíwájú ati olùdásílẹ̀ agbo Kannywood , òin náà tún ni ó tún mọ awàdà ṣe jùlọ nínú gbogbo awọn òṣèré aláwàdà ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà ṣáájú kí ó papò dà ní ọdún 2014.
Dan Ibro lọ sí ilé-ẹ̀kọ́ alákòọ́bẹ̀rẹ̀ ti "Danlasan" tí ó wà ní Warawa, ó sì lọ sí ilé-ẹ̀kọ́ girama "Government Teachers College" tí ó wà ní ìlú Wudil ní Ìpínlẹ̀ Kánò. Ó dara pọ̀ mọ́ ilé-iṣẹ́ àtúnṣe awọn ẹlẹ́wọ̀n ní ọdún 1991, tí ó sì fisẹ́ náà sílẹ̀ ní lẹ́yìn ọdún díẹ̀, láti dara pọ̀ mọ́ ẹgbẹ́ òṣèré tíátà. Eré rẹ̀ akọ́kọ́ tí ó kọ́kọ́ gbé jáde ni 'Yar Mai Ganye which promoted his career.
Popular songs include Bayanin Naira, Idi Wanzami, Dureba Makaho.
Rabilu Musa became popular in Hausa movie cinema few years after when he joined the industry. Some of his popular movies includes Andamali, Ibro Aloko, Ibro Angon Hajiya, Ibro Dan Fulani. His career as an actor continues when he turned to be a full-time comedian and began singing with his popular songs such as Bayanin Naira, Idi Wanzami, Direba Makaho.
Nadia Fares Anliker
Nadia Fares Anliker (tí a bí ní 18 Oṣù Kẹẹ̀sán, Ọdún 1962) jẹ́ olùdarí àti ònkọ̀tàn eré ọmọ orílẹ̀-èdè Ìjíptì àti Swítsàlandì.
A bí Fares ní ìlú Bern, orílẹ̀-èdè Swítsàlandì. Bàbá rẹ̀ jẹ́ ọmọ orílẹ̀-èdè Ìjíptì tí ìyá rẹ̀ sì jẹ́ ọmọ orílẹ̀-èdè Swítsàlandì. Ó kọ́ èdè Èdè Lárúbáwá ní àkókò tí ó n kàwé ní ìlú Káírò, orílẹ̀-èdè Ìjíptì. Ó gba oyè-ẹ̀kó láti ilé-ẹ̀kọ́ gíga Cairo University ní ọdún 1986. Ní ọdún yìí kan náà ni Fares ṣe adarí fíìmù fún ìgbà àkọ́kọ́ rẹ̀, àkọ́lé fíìmù náà n ṣe "Magic Binoculars". Fares bẹ̀rẹ̀ sí ní lọ ilé-ẹ̀kọ́ gíga "New York University" ní ọdún 1987 láti kẹ́kọ̀ọ́ nípa fíìmù. Ní ọdún 1991, ó gba ẹ̀bùn kan tí ààjọ "Stanley Thomas Johnson Foundation" gbé kalẹ̀ nípasẹ̀ fíìmù oníṣókí rẹ̀ kan táa pe àkọ́lé rẹ̀ ní "Sugarblues". Ní àkókò tí ó wà ní ilé-ẹ̀kọ́ gíga New York University, Fares ṣe amúgbálẹ́gbẹ̀ẹ́ fún Krzysztof Kieślowski níbi àwọn fíìmù tí ó darí. Fares padà tún gba oyè-ẹ̀kọ́ gíga nínu ìmọ̀ fíìmù ní ọdún 1995.
Ní ọdún 1996, Fares darí àkọ́kọ́ fíìmù gígùn tí àkọ́lé rẹ̀ jẹ́ "Miel et Cendres". Fíìmù náà dá lóri àwọn mẹ́ta kan tí wọ́n ń ti ìlú kan bọ́ sí òmíì. Lápapọ̀, fíìmù náà ti gba àmì-ẹ̀yẹ méjìdínlógún níbi ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn ayẹyẹ àjọ̀dún fíìmù, tó fi mọ́ ti ẹ̀bùn Oumarou Ganda, èyí tí ó gbà níbi ayẹyẹ Panafrican Film and Television Festival of Ouagadougou. Fares ti darí ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn fíìmù tó dá lóri àwùjọ àti òṣèlú fún ilé-iṣẹ́ RTS/TV5 Monde.
Doria Achour
Doria Achour (tí a bí ní 1 Oṣù Kẹẹ̀ta, Ọdún 1991) jẹ́ òṣèrébìnrin àti olùdarí eré ọmọ orílẹ̀-èdè Fránsì ati Tùnísíà.
Achour jẹ́ ọmọ sí olùdarí fíìmù àti òṣèré ọmọ orílẹ̀-èdè Tùnísíà Lotfi Achour àti ìyá tí n ṣe ònkọ̀tàn ọmọ orílẹ̀-èdè Rọ́síà. Arákùnrin ẹ̀gbọ́n rẹ̀ jẹ́ ònkọ̀tàn bẹ́ẹ̀ ló sì tún ní arákùnrin àbúrò. Nígbà tí ó wà lọ́mọdé, ó maá tẹ̀lé àwọn òbí rẹ̀ ní àkókò àwọn ìgbaradì wọn fún àwọn eré wọn.
Ní ọdún 2002, Achour kó ipa ọmọbìnrin Sergi Lopez nínu eré "Les Femmes ... ou les enfants d'abord ...", èyí tí Manuel Poirier darí. Ìyá rẹ̀ ló ṣètò bí ó ti ṣe rí ipa náà. Lẹ́hìn kíkópa náà, Achour lọ fún àwọn ìdánilẹ́kọ̀ọ́ kan ní Théâtre des Déchargeurs fún ọdún kan gbáko. Ó kó àwọn ipa amúgbálẹ́gbẹ̀ẹ́ nínu àwọn fíìmù bíi "L'enemi naturel" ati "L'École pour tous". Láti gbájúmọ́ ètó ẹ̀kọ́ rẹ̀, Achour dá ṣíṣe iṣẹ́ fíìmù rẹ̀ dúró fún ọdún mélòó kan. Achour gba oyè-ẹ̀kọ́ nínu ìmò "lítíréṣọ̀" láti ilé-ẹ̀kọ́ gíga "Paris-Sorbonne University", lẹ́hìn náà ló gba oyè gíga nínu ìmọ̀ sinimá láti ilé-ẹ̀kọ́ gíga "Paris Diderot University".
Ní ọdún 2012, Achour kó ipa Yasmeen nínu eré "La fille publique". Ní ọdún 2013, Achour darí àkọ́kọ́ fíìmù oníṣókí rẹ̀ tí àkọ́lé rẹ̀ jẹ́ "Laisse-moi finir", èyí tí ó dá lóri àwọn rògbòdìyàn tí ó n ṣẹlẹ̀ ní Tùnísíà lẹ́hín ìfẹ̀hónú hàn àwọn ẹlẹ́sìn mùsùlùmí. Wọ́n wo fíìmù náà níbi ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn ayẹyẹ àjọ̀dún tó sì gba àmì-ẹ̀yẹ níbi ìdíje kan ti ọdún 2014. Iṣé takuntakun rẹ̀ nínu fíìmù "La fille publique" mú kí olùdarí Sylvie Ohayon pèé láti darapọ̀ mọ́ àwọn olúkópa gẹ́gẹ́ bi Stephanie nínu fíìmù "Papa Was Not a Rolling Stone" ti ọdún 2014. Ní ọdún 2016, Achour kó àkọ́kọ́ ipa rẹ̀ lédè lárúbáwá nínu fíìmù "Burning Hope". Ó tún darí fíìmù oníṣókí tí àkọ́lé rẹ̀ jẹ́ "Le reste est l'œuvre de l'homme", èyítí ó gba àmì-ẹ̀yẹ níbi ayẹyẹ "Sundance Film Festival" ti ọdún 2017. Ó tún kó ipa Leila nínu fíìmù Naidra Ayadi kan ti ọdún 2018 tí àkọ́lé rẹ̀ jẹ́, "Ma fille".
Maji-da Abdi
Maji-da Abdi (tí a bí ní 25 Oṣù Kẹẹ̀wá Ọdún 1970) jẹ́ olùdarì ere àti agbéréjáde ọmọ orílẹ̀-èdè Ethiópíà.
A bí Abdi ní ìlú Dire Dawa ṣùgbọ́n ó gbé ní ìlú Addis Ababa títí tí ó fi pé ọmọ ọdún mẹ́rin. Lẹ́hìn ìfipáyí ètò ìjọba tí ó ṣẹlẹ̀ ní ọdún 1974, ìyá rẹ̀, tí ó ti pínyà pẹ̀lú bàbá rẹ̀, sá lọ sí ìlú Nairobi ní orílẹ̀-èdè Kẹ́nyà pẹ̀lú rẹ̀. Abdi parí ilé-ìwé alákọ̀ọ́bẹ̀rẹ̀ àti girama rẹ̀ ní Kẹ́nyà. Nígbà tí ó wà lọ́mọ ọdún 17, ó kó lọ sí Kánádà pẹ̀lú ẹbí rẹ̀, níbití ó ti kẹ́kọ̀ọ́ ìmọ̀ ìṣòwò ní ilé-ẹ̀kọ́ gíga "University of Western Ontario". Ó rí ararẹ̀ yàtọ̀ sí ti ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn akẹgbẹ́ rẹ̀ tí wọ́n fẹ́ láti wá iṣẹ́ sí "Wall Street" lẹ́hìn ìparí ẹ̀kọ́ wọn. Lẹ́hìn ìparí ẹ̀kọ́ Abdi, ó ṣiṣẹ́ fún ọ̀pọ̀lọpọ̀ ọdún gẹ̀gẹ̀ bi oníṣẹ́ ìròyìn àti bíi agbéréjáde.
Ní àwọn ọdún 1990, Abdi pàdé Bernardo Bertolucci ní ìlú Nepal, ẹnití ó n gbé ìgbésẹ̀ lọ́wọ́ láti gbé eré tí àkọ́lé rẹ̀ jẹ́ "Little Buddha" jáde. Ó pinnu láti jẹ́ akẹ́kọ̀ọ́ níbi ìṣètò náà. Ní ọdún 2001, Abdi padà sí orílẹ̀-èdè Ethiópíà ó sì darí àkọ́kọ́ fíìmù rẹ̀ tí àkọ́lé rẹ̀ jẹ́ "The River That Divides", tó n ṣe àyẹ̀wò ìgbésí ayé àwọn obìnrin Ethiópíà ní àkókò ogun "Eritrean–Ethiopian". Fíìmù náà gba àmì-ẹ̀ye fún ti fíìmù tó dá lóri ẹ̀tọ́ ọmọènìyàn.
Abdi tún ṣiṣẹ́ agbéréjáde. Ní ọdún 2001, ó gbé fíìmù oníṣókí kan jáde táa pe àkọ́lé rẹ̀ ní "The Father" látọwọ́ Ermias Woldeamlak. Abdi ṣiṣẹ́ pẹ̀lú Abderrahmane Sissako gẹ́gẹ́ bi agbéréjáde àti aṣàpẹrẹ aṣọ níbi àwọn fíìmù rẹ̀ tí àkọ́lé wọn ń ṣe "Waiting for Happiness" (2003) àti "Bamako" (2006). Ó ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bi ọ̀kan lára àwọn ìgbìmọ̀-onígbẹ̀ẹ́jọ́ fún fíìmù oníṣókí níbi ayẹyẹ àjọ̀dún Cannes Film Festival ti ọdún 2013. Ó ṣe ìgbeyàwó pẹ̀lú Sissako.
Chidinma àti Chidiebere Aneke
Chidinma àti Chidiebere Aneke jẹ́ gbajúmọ̀ ìlúmọ̀ọ́ká Òṣèrébìnrin àti Olóòtú sinimá àgbéléwò ìbejì tí wọ́n jọ ara wọn lọ́pọ̀lọpọ̀ nínú ẹgbẹ́ Nollywood tí wọ́n máa ń pè ní Ìbejì Aneke. Wọ́n jẹ́ àbígbẹ̀yìn àwọn òbí wọn àti ọmọ bíbí ìlú Ìpínlẹ̀ Enugu lórílẹ̀ èdè Nàìjíríà.
Wọ́n bí Chidinmma àti Chidiebere lọ́jọ́ kẹfà oṣù kẹjọ ọdún 6 1986 ní Ìpínlẹ̀ Enugu, lórílẹ̀-èdè Nàìjíríà, ọmọ ilé-olórogún òníyàwó mẹta niwọ́n. Bàbá wọn jẹ olówó àti ọlọ́rọ̀ tí ó fi owó àti ọlà kẹ́ wọn láti ìgbà èwe wọn, ṣùgbọ́n èyí yí padà ní kété tí bàbá wọn ṣaláìsí, tí àwọn ẹbí sìn pín ogún rẹ̀ láàárín ara wọn.
Wọ́n bẹ̀rẹ̀ ìkẹ́kọ̀ọ́ wọn ní Ìpínlẹ̀ Enugu kí wọ́n tó tẹ̀ síwájú ẹ̀kọ́ gíga ní University of Nigeria, Nsuka níbi tí wọ́n ti kàwé gboyè nínú ìmọ̀ eto ìbánisọ̀rọ̀ àti ìmọ̀ ìfowópamọ́ àti ìsúná-owó lọ́tọ̀ọ̀tọ̀.
Àwọn ìbejì Aneke bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ tíátà lọ́dún 1999, tí wọ́n sì kópa àkọ́kọ́ nínú sinimá àgbéléwò kan tí àkọ́lé rẹ̀ ń jẹ́ Enuka. Sinimá yìí ló mú ògo wọn bú yọ lágbo òṣèrẹ̀ sinimá àgbéléwò Nollywood. Lọ́dún 2004,àwọn ìbejì wọ̀nyí tún kópa nínú gbankọgbì sinimá kan tí àkọlé rẹ̀ ń jẹ́ Desperate Twins, èyí mú kí wọn gbajúmọ̀ sí i, tí wọ́n sìn yàn wọ́n mọ́ àwọn tí wọ́n díje fún Òṣèrébìnrin tí ìràwọ̀ wọn ṣẹ̀ṣẹ̀ bẹ̀rẹ̀ sí ní tán lórí the African Magic Viewers’ Choice Award. Wọn ti kópa nínú sinimá tó ju ọgọ́rin lọ. Bẹ́ẹ̀ náà àwọn ti gbé oríṣiríṣi sinimá jáde fún ara wọn. Lára àwọn sinimá wọn mi; ‘Heart of Isiaku’, ‘Onochie’, ‘Broken Ambition’’, àti ‘Adaora’.
Jealous Friends
Desperate Twins
Lagos Girls
Broken Ambition
Humanitarian Award
Nomsa Manaka
Nomsa Kupi Manaka (tí a bí ní ọdún 1962) jẹ́ oníjó àti òṣèrébìnrin ọmọ orílẹ̀-èdè Gúúsu Áfríkà.
A bí Manaka ní ọdún 1962 ní Orlando, agbègbè Soweto ní ìlú Johannesburg. Lẹ́hìn tí ó ní àwọn ìdánilẹ́kọ̀ọ́ ijó jíjó, òun náà maá n ṣe ìdánilẹ́kọ̀ọ́ fún àwọn elòmíràn ní ilé-ìṣeré "Funda Center", èyítí ọkọ rẹ̀ tí n ṣe Matsemela Manaka dá sílẹ. Ní ọdún 1989, ó kópa nínu eré kan tí àkọ́lé rẹ̀ jẹ́ "Gorée". Eré náà dá lóri arábìnrin kan tí ó rin ìrìn-àjò lọ sí abúlé Gorée ní ibi tí ó ti pàdé ìyáàgbà kan tí ó n ṣe àlàyé fun nípa àjogúnbá rẹ̀ gẹ́gẹ́ bi ọmọ ilẹ̀ Áfríkà.
Ní ọdún 1991, Manaka dá ìwé ìròyìn kan sílẹ̀ tí ó wà fún ọ̀rọ̀ nípa ijó tí àkọ́lé rẹ̀ n ṣe "Rainbow of Hope", ó sì tún ṣẹ̀dá àwọn ijó tó fi mọ́ èyítí wọ́n jó nínu eré "Daughter of Nebo" ti ọdún 1993. Níbi àwọn ijó tí ó ṣẹ̀dá, ó gbìyànjú láti ri wípé àwọn ijó náà ṣàfihàn àwọn àṣà ilẹ̀ Áfríkà ní ìbámu pẹ̀lú àwọn ìlànà ijó ti ìgbàlódé. Ó pàdánù ọkọ rẹ̀ ní ọdún 1998 nínu ìjàmbá ọkọ̀.
Ní ọdún 2010, Manaka kópa nínu eré oníṣókí kan tí àkọ́lé rẹ̀ jẹ́ "Exiled" èyí tí Tiisetso Dladla ṣe adarí rẹ̀. Ní àkókò àwọn ọdún 2010 sókè, ó n gbé pẹ̀lú akọrin Hugh Masekela, ẹnití ó ní àrùn jẹjẹrẹ. Òun fúnrarẹ̀ náà ti ṣe àyẹ̀wò ní ọdún 2016 tí wọ́n sì ti jẹ́ kí ó mọ̀ pé ó ní àrùn jẹjẹrẹ. Hugh Masekela pàdánù ẹ̀mí rẹ̀ ní Oṣù Kíní Ọdún 2018, ṣùgbọ́n ara tirẹ̀ padà sípò lẹ́hìn ọ̀pọ̀lọpọ̀ oṣú tí ó fi ní ìtọ́jú. Ní àkókò ìtọ̀jù rẹ̀, Manaka ní ìròrí láti ṣètò eré ijó kan tí ó pè ní "Dancing Out of Cancer" láti fi wá owó fún àwọn tí ó ní àrùn jẹjẹrẹ.
Mercy Eke
Mercy Èké jẹ́ òṣèré, oníjó àti oníṣòwò lórílẹ̀-èdè Nàìjíríà. Ó gbé ìgbà orókè níbi ìdíje Big Brother Naija tí apá kẹrin tí wọ́n ṣe ní oṣù kẹwàá ọdún 2019. Òhun ní obìnrin àkọ́kọ́ tí ó má kọ́kọ́ dé ipò náà. Ní ọjọ́ kẹrìnlá oṣù kẹta ọdún 2020, ó gbà àmì ẹ̀yẹ obìnrin tó múra tí ó dára jù lọ níbi ayẹyẹ Africa Magic Viewer's Choice Award.
Eke jẹ́ ọmọ Ìpínlẹ̀ Ímò. Ó lọ sí ilé ẹ̀kọ́ Egbu Girls Secondary School ní ìlú Owerri. Ó gboyè jáde láti ilé ẹ̀kọ́ gíga tí Imo State University ní ọdún 2014.
Eke darapọ̀ mọ́ ìdíje Big Brother Naija ní ọjọ́ ọgbọ̀n oṣù kẹfà ọdún 2019. Ó gbé ìgbà orókè ní oṣù kẹwàá ní ọdún náà. Ní ọdún 2020, ó farahàn nínú eré Alakada, èyí sì ni eré tí ó má kọ́kọ́ ṣe. Ó farahàn gẹ́gẹ́ bí oníjó nínú eré orin "Baby Mama" èyí tí Davido àti Ichaba gbé kalẹ. Ó tún jó nínú orin "Nawo Nawo" èyí tí Airboy kọ.  Eke jẹ́ àmbásẹ́dọ̀ fún Ciroc àti Mr Taxi.
Latefa Ahrar
Latefa Ahrar (tí a bí ní 12 Oṣù Kọkànlá Ọdún 1971) jẹ́ òṣèrébìnrin ọmọ orílẹ̀-èdè Mòrókò.
A bí Ahrar ní ìlú Meknes. Ó bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ eré tẹlifíṣọ̀nù rẹ̀ pẹ̀lú kíkópa nínu eré "Bent Lafchouch" látọwọ́ Abdelatif Ayachi ní ọdún 1990. Lẹ́hìn náà, ó lọ ilé-ẹ̀kọ́ Institut supérieur d ›art dramatique et d’animation culturelle (ISADAC) níbití ó ti gboyè ní ọdún 1995. Láti ìgbà náà, ó ti ṣe àwọn eré ìpele àti sinimá àgbéléwò, ó sì ti gba ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn àmì-ẹ̀yẹ fún àwọn iṣẹ́ takuntakun rẹ̀. Ahrar ṣàlàyé pé òun fẹ́ràn láti máa kó àwọn ipa tí ó nì ìpèníjà, bẹ́ẹ̀ lòún sì gbádùn láti máa ṣiṣẹ́ pọ̀ pẹ̀lú oríṣiríṣi àwọn olùdarí eré láti mú ìdàgbàsókè bá iṣẹ́ òṣèré rè.
Láti ọdún 2005 sí 2008, Ahrar kópa nínu eré "La dernière nuit" tí ààjọ "Institut du monde arabe" gbé kalẹ̀ ní ìlú Paris. Ní ọdún 2008, ó kópa nínu fíìmù méjì kan tí àkọ́lé wọn ń ṣe "Une famille empruntée" àti "Les victimes". Nínu fíìmù àkọ́kọ́, ó kó ipa apanilẹ́ẹ̀rín kan gẹ́gẹ́ bi ọ̀rẹ́bìnrin Mouna Fettou, ṣùgbọ́n gẹ̀gẹ̀ bi ìyàwóolé tí ó ní àwọn ọmọ mẹ́ta nínu fíìmù ẹ̀kejì.
Ní ọdún 2009, ó kópa nínu eré Eduardo De Filippo kan tí àkọ́lé rẹ̀ jẹ́ "Douleur sous clé", èyítí wọ́n túmò sí èdè Mòrókò, pẹ̀lú àjọṣepọ̀ Hicham Ibrahimi àti Henri Thomas. Atúmọ̀ èdè náà jẹ́ Abdellatif Firdaous tí olùdarí sì jẹ́ Karim Troussi.
Eré rẹ̀ kan tí àkọ́lé rẹ̀ n ṣe “Kafar Naoum” fa àríyànjiyàn nítorí wíwọ ṣòkòtò pénpé rẹ̀ nínu eré náà, èyítí ó mú kí àwọn ẹnìkan dérùbàá pẹ̀lú ìjìyà ikú. Á tún mọ Ahrar gẹ́gẹ́ bi ọ̀jọ̀gbọ́n nínu ìmọ̀ eré ìtàgé.
Sophie Alakija
Sophie Rammal Alákijà (bíi ni ọjọ́ keje oṣù kejì ọdún 1994) jẹ́ òṣèré ni orílẹ̀ èdè Nàìjíríà tí ó gbajúmọ̀ fún ipa tí ó kó nínú eré Halita àti Assistant Madam
Wọ́n bí Alákijà ní ọjọ́ keje oṣù kejì ọdún 1994 sí ìdílé Mùsùlùmí. Ó jẹ́ olólùfẹ́ fún gbajúmọ̀ olórin, Wizkid láti ọdún 2010 di ọdún 2016. Ní ọdún 2016, ó fẹ́ Wale Alákijà tí ó jẹ́ ọmọ fún obìnrin tí ó lọ́wọ́ jù ní ilé Áfríkà: Folorunsho Alákijà. Wọ́n ṣe ìgbéyàwó wọn ní ọjọ́ kẹtàdínlọ́gbọ̀n oṣù kẹta ọdún 2016 ní ìlú Surulere ní ìpínlẹ̀ Èkó. Ó sì bí ọmọ méjì.
Ní ìgbà tí ó wà ní ọmọ ọdún mẹ́rìndínlógún, ó kópa gẹ́gẹ́ bí oníjó nínú eré orin "Holla At Your Boy" èyí tí Wizkidgbé jáde. Ó tí kópa nínú orísìírísìí eré bíi "Drawing Strands, Getting over him, àti Small Chops". Ní ọdún, 2017, ó kópa nínú eré "Scandals""." Ní ọdún 2019, ó kópa nínú eré tẹlẹfíṣọ̀nù tí àkòrí rẹ jẹ "Halita".
Franca Brown
Franca Obianuju Brown (bíi ni ọjọ́ kẹtàdínlógún oṣù karùn-ún, ọdún 1967), jẹ́ òṣèré lórílẹ̀-èdè Nàìjíríà. Ó gbà àmì ẹ̀yẹ City People Movie Special Recognition Award láti ọ̀dọ̀ City People Entertainment Awards ní ọdún 2016.
Brown bẹ̀rẹ̀ ẹ̀kọ́ ìbẹ̀rẹ̀ pẹ̀pẹ̀ rẹ̀ ní ilé ẹ̀kọ́ St Mary's Primary School ní ìlú Onitsha ní ìpínlẹ̀ Anambra. Ó gboyè nínú ìmò òfin láti ilé ẹ̀kọ́ gíga tí Ahmadu Bello University. Ó tẹ̀ síwájú sí ilé ẹ̀kọ́ gíga tí University of Jos níbi tí ó tí gboyè nínú ìmò eré orí ìtàgé.
Brown gbajúmọ̀ gẹ́gẹ́ bí òṣèré fún ipá tí ó kó nínú eré "Behind The Clouds". Kí ó tó kópa nínú eré náà, ó má ń ṣe eré orí ìtàgé rán pé. Ó kópa nínú eré rán pé tí àkọ̀rí rẹ̀ jẹ́ "Swam Karagbe".  Brown jẹ́ adarí fún eré, òun sì ni ó dárí eré " Women at Large."
Ní ọdún 2019, ọmọ ọ̀dọ̀ rẹ̀ dáná sun ilé rẹ̀
Ní ọdún 2016, ó gbà àmì ẹ̀yẹ City People Movie Special Recognition Award láti ọ̀dọ̀ City People Entertainment Awards.
Blanche Bilongo
Blanche Bilongo (tí a bí ní 26 Oṣù Kínní, Ọdún 1974) jẹ́ òṣèrébìnrin, ònkọ̀tàn, àti olóòtú ọmọ orílẹ̀-èdè Kamẹrúùnù.
Bilongo wá láti agbègbè-ààrin ti orílẹ̀-èdè Kamẹrúùnù. Ó lọ sí ilé-ìwé Johnson College ní ìlú Yaoundé níbi tí ó ti ṣe àwọn eré ijó. Ní ọdún 1987, ó bẹ̀rẹ̀ sí ní lọ sí àwọn àtúnyẹ̀wò ẹgbẹ́ ìṣeré orí ìtàgé ti André Bang tí wọ́n pe orúkọ wọn ní "Les Pagayeurs". Níbè ló ti há àwọn ọ̀rọ̀ tó wà fún akópa olú-ẹ̀dá-ìtàn sórí. Ní ọjọ́ kan tí wọ́n ṣàfẹ́rí akópa olú-ẹ̀dá-ìtàn náà, Bilongo rọ́pò rẹ̀ láti kó ipa náà, èyí tí ó fun ní ànfàní láti darapọ̀ mọ́ ẹgbẹ́ náà.
Bilongo kó àkọ́kọ́ ipa sinimá àgbéléwò rẹ̀ nínu fíìmù "Tiga, L'Héritage" ní ọdún 2000. Ní ọdún 2005, Bilongo kópa gẹ́gẹ́ bi Sabine nínu eré tẹlifíṣònù "N'taphil". Bákan náà ní ọdún 2007, ó kópa gẹ́gẹ́ bi Pam nínu eré Hélène Patricia Ebah kan tí àkọ́lé rẹ̀ jẹ́ "Les Blessures Inguérissables". Ó di olóòtú fún ìkànnì tẹlifíṣọ̀nù CRTV ní ọdún 2009.
Ní ọdún 2019, Bilongo ṣe àgbéjáde àkọ́kọ́ orin àdákọ rẹ̀ tí àkọ́lé rẹ̀ n jẹ́ "Le temps de Dieu". Ó kọ orin náà ní èdè Beti fún ìyá rẹ̀ tí ó ti di olóògbé. Ní ọdún 2020, ó kópa gẹ́gẹ́ bi Marie Young nínu eré aláwàdà tí àkọ́lé rẹ̀ jẹ́ "Coup de Foudre à Yaoundé".
Nadine Ibrahim
Nadine Ibrahim (tí a bí ní ọdún 1993/1994 ) jẹ́ olùdarí eré ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà.
A bí Ibrahim ní ìlú Kaduna ó sì dàgbà sí inú ẹ̀sìn Mùsùlùmí. Ìyá rẹ̀ tí orúkọ rẹ̀ n ṣe Amina J. Mohammed ti fìgbà kan jẹ́ òjíṣẹ́ ìjọba orílẹ̀-èdè Nàìjíríà rìí fún ètò àyíká. Láti ìgbà tí ó ti wà lọ́mọdé ni ó ti ní ìfẹ́ sí ṣíṣe fíìmù. Ó kó lọ sí Ilẹ̀ọba Aṣọ̀kan nígbà tí ó wà lọ́mọ ọdún mẹ́rìnlá níbi tí ó ti kẹ́kọ̀ọ́ ṣíṣe fíìmù láti ilé-ẹ̀kọ́ gíga "Gloucestershire University". Ó tún maá n ṣiṣẹ́ lóri àwọn iṣẹ́ àkànṣe fún Ajo Agbaye pẹ̀lú ṣíṣe àwọn fíìmù tó dá lóri ìrírí ayé. Ibrahim jẹ́ ọ̀kan lára àwọn tí wọ́n gbé eré tí àkọ́lé rẹ̀ jẹ́ "Hakkunde" jáde. Eré náà dá lóri ará Gúúsù Nàìjíríà kan tí ó ṣe alábàápàdé àṣà Ariwa fún ìgbà àkọ́kọ́.
Ibrahim tọ́ka sí Tyler Perry, Alfred Hitchcock, Spike Lee àti Ang Lee gẹ́gẹ́bi àwọn àwòkọ́ṣe rẹ̀.Ó tún tọ́ka sí ìyá rẹ̀ gẹ́gẹ́ bi ẹni tí ó tún ní ipa pàtàkì lóri rẹ̀. Wọ́n dárúkọ rẹ̀ gẹ́gẹ́ bi ọ̀kan lára àwọn ọ̀dọ́ olùbéréjáde tí ó ní ìlérí jùlọ ní Nàìjíríà. Ibrahim ṣe ìgbeyàwó pẹ̀lú Nasir ní ìlú Àbújá ní ọdún 2014.
Ngardy Conteh George
Ngardy Conteh George (tí a bí ní ọdún 1979) jẹ́ olùdarí eré àti olóòtú ọmọ orílẹ̀-èdè Siẹrra Léónè àti Kánádà
Ìlú Freetown ni wọ́n bí George sí, ṣùgbọ́n ó lọ sí ìlú Kánádà ní àsìkò ìgbà èwe rẹ̀. Ó lọ sí Yunifásitì ìlú New Orleans pẹ̀lú owó-ìrànlọ́wọ́ ìwé kíkà. Lẹ́hìn ìparí ẹ̀kọ́ rẹ̀, ó gbájúmọ́ iṣé fíìmù ṣíṣe tó sì n sọ àwọn ìtàn nípa fífọ́nká àwọn ọmọ ilẹ̀ Áfríkà. Ní ọdún 2004, ó ṣe adarí fíìmù fún ìgbà àkọ́kọ́ rẹ̀ nígbà tí ó fi dári eré tí àkọ́lé rẹ̀ jẹ́ "Soldiers for the Streets," èyí tí n ṣàlàyé nípa akitiyan Ras King láti kọ́ àwọn ọ̀dọ́ lẹ́kọ̀ọ́. Ó ṣe adarí eré oníìrírí tí àkọ́lé rẹ̀ jẹ́ "Literature Alive" ní ọdún 2005. Yàtọ̀ sí ṣíṣe adarí eré, George tún ti ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bi olóòtú fún àwọn eré bíi "I Want to Be a Desi (apà kejì)", "Something Beautiful", "Arts & Minds", "Food & Drink TV" àti "The Marilyn Denis Show" fún ìkànnì CTV. Láti ilé-iṣẹ́ rẹ̀ tí ó pè ní "Mattru Media", ó ṣe àgbékalẹ̀ ètò tẹlifíṣọ̀nù kan tí a pè ní "The Rhyming Chef Barbuda".
Ní ọdún 2008, ó darí eré tí àkọ́lé rẹ̀ jẹ́ "The Circle of Slavery" pẹ̀lú ìrànlọ́wọ́ àwọn ọ̀rẹ́ àti àwọn olólùfẹ́ rẹ̀ ní Siẹrra Léónè. Eré náà dá lóri àwọn ìbátan àtijọ́ tí ó wà láàrin orílẹ̀-èdè Siẹrra Léónè ati Kánádà. Ní ọdún 2014, George darí eré "The Flying Stars" pẹ̀lú owó tí "Sundance Documentary Film Fund" gbé kalẹ̀. Eré náà gba àmì-ẹ̀yẹ eré ìrírí tí ó dára jùlọ níbi ayẹyẹ "BronzeLens Film Festival" ti ọdún 2015.