hotchpotch/miracl-hf-unified huggingface dataset:
Tope Alabi
Tọ́pẹ́ Àlàbí tí wọ́n tún mọ̀ sí "Oore tí ò common" àti agbo Jésù ni a bí i ní (ọjọ́ kẹtàdínlọ́gbọ̀n oṣù kẹwàá ọdún 1970), ó jẹ́ òṣèré, akọrin eré sinimá àti òǹkọrin ìgbàgbọ́.
A bí Tọ́pẹ́ Àlàbí ní ọjọ́ kẹtàdínlọ́gbọ̀n oṣù kẹwàá ọdún 1970 ní ìpínlẹ̀ Èkó, Nàíjíríà fún Pa Joseph Akínyẹlé Ọbáyọmí àti Madamu Agnes Kẹ́hìndé Ọbáyọmí. Òun nìkan ni obìnrin lààrin ọmọ mẹ́ta nínú ẹbí náà. Ọmọ bíbí ìlú Yewa, Ìmẹ̀kọ ní ìpínlẹ̀ Ògùn ni. Tọ́pẹ́ Àlàbí gba ìwé ẹ̀rí ìwé mẹ́wàá (West African Examination Conncil WAEC) ní ilé ẹ̀kọ́ Ọba Akínyẹlé Memorial High School, Ìbàdàn ní ọdún 1986. Lẹ́yìn èyí, ó tẹ́ síwájú lọ sí ilé ẹ̀kọ́ gbogboǹṣe Polí Ìbàdàn (The polytechnic Ìbàdàn) ní ibi tí ó ti kọ́ nípa ẹ̀kọ́ ìbánisọ̀rọ̀ gbogbogbòò tí ó sì jàde ní ọdún 1990. Tọ́pẹ́ Àlàbí lépa ẹ̀kọ́ rẹ̀ pẹ̀lú ìmọ̀sílàra àti ìfọkànsìn tí ẹ̀kọ́ gbà.
Tọ́pẹ́ Àlàbí ti fi ìgbà kan jẹ́ ọ̀kan lára ọmọ ẹgbẹ́ "JESTERS INTERNATIONAL COMEDY GROUP". Ìgbà tí ó yá ó ṣiṣẹ́ pọ̀ pẹ̀lú àwọn ẹgbẹ́ eléré orí ìtàgé àti àrìnjó ní ìlú Ìbàdàn àti Èkó. Ó seré ní agbọn eré àgbéléwò Yorùbá ti Nàíjíríà. Àlàbí padà di òǹkọrin ìgbàgbọ́ lẹ́yín tí ó di onígbàgbọ́ tòótọ́. Láàrin ọdún 1982 sí 1984 láyé ìgbà ilé ẹ̀kọ́ sẹ́kọ́ńdírì, ìfẹ́ rẹ̀ sí orin àti eré orí ìtàgè mú un darapọ̀ mọ́ àwọn tí wọ́n mọ̀ ní ìgbà yẹn sí "Jesters International" (Jacob, Pápílolò àti Adẹ́rùpọkọ̀) ẹgbẹ́ tí ó wà ní Ìbàdàn, ní ibẹ̀ ni ó ti ní imọ̀ àti ìrírí àkọ́kọ́ nínú eré orí ìtàgé. Ó ṣiṣẹ́ pẹ̀lú ilé iṣẹ́ móhùnmáwòrán Nigerian Television Authority (NTA) Ìbàdàn gẹ́gẹ́ bìi akọ̀ròyìn lábẹ́ àbójútó ọ̀gbẹ́ni Yanjú Adégbìtẹ́, láàrin ọdún 1990 sí 1991. Ó tún ṣiṣẹ́ pẹ̀lú "Centre Spread Advertising Limited" agbègbè Ìlúpéjú Èkó ní ọdún 1991 sí 1992. Lẹ́yìn tí ó ti ní orísirísi ìrírí iṣẹ́, Patrick Tèmítọ́pẹ́ Àlàbí padà sí iṣẹ́ eré orí ìtàgé gẹ́gẹ́ bí ó ṣe darapọ̀ mọ́ ẹgbẹ́ olókìkí nǹi "Àlàdé Arómirẹ́ Theartre Group" ní ọdún 1994. Níbẹ̀, ó ṣàwárí ìyàtọ̀ ara rẹ̀ gẹ́gẹ́ bíi olóore ọ̀fẹ́ àti abínibí òsèré àti olórin Ní Àlàdé Arómirẹ́ Theartre Group wọ́n ṣe àfihàn kòṣeemánìí eré orí ìtàgé àti iṣẹ́ eré orí ìtàgé fún Tọ́pẹ́ Àlàbí. Ó kópa nínú onírúnrú eré àgbéléwò, eré orí ìtàgé àti pàápàá jùlọ orin inú eré gbígbé jáde èyí tí wọ́n mọ̀ ọ́n mọ̀ jùlọ tí wọ́n sì gbà gẹ́gẹ́ bí àṣẹ rẹ̀ ní ilé iṣẹ́ eré àgbéléwò Yorùbá Nàìjíríà ti òde òní. Onírúnrú òǹkọ̀tàn, agbéréjáde àti adarí eré ní ilẹ́ iṣẹ́ eré àgbéléwò Yorùbá ni ó ti pe Tọ́pẹ́ Àlàbí láti kọ àti láti gbé orin jáde fún onírúnrú eré àgbéléwò wọn, ó ti ní títí di òní, orin eré tí o tó ọ̀tàdínnírinwó-ó-lé-mẹ́wàá (350) tí ó ti kọ fún orísirísi eré àgbéléwò Yorùbá. Ó yẹ kí a sọ níbi tí a wà yí pé Tọ́pẹ́ Àlàbí ni olúlànà fún kíkọ orin abẹ́lẹ̀ ní ilé iṣẹ́ fídíò àgbéléwò Yorùbá
Opon Ifá
Ọpọ́n Ifá  Tí wọ́n ń pè ní (La Mesa de Ifá ní Látìnnì Amẹ́ríkà) jẹ́ àtẹ ìṣàyẹ̀wò nínú ìsẹ̀ṣe Adúláwọ̀ àti ẹ̀sìn àwọn ẹ̀yà Adúláwọ̀-Amẹ́ríkà, pàápàá jùlọ nínú Ifá àti ìsẹ̀ṣe Yorùbá. Babaláwo (oníyẹ̀míwò) ṣàmúlò ọpọ́n Ifá láti lè bá àwọn irúnmọlẹ̀ sọ̀rọ̀ tí wọ́n ó ṣàfihàn èrédìí àti ojútùú sí àdáni àti ìsòro àpapọ̀ àti mú ìdẹ̀rùn wá pẹ̀lú àwọn irúnmọlẹ̀.  Ọpọ́n máa ń tẹ́ pẹrẹsẹ tí ó sì máa ń sáábà jẹ́ roboto láàrin íṣí-ǹ-ìṣí mẹ́fà sí méjìdínlógún ní títóbi rẹ̀, pẹ̀lú àwòrán ère tàbí ọnà (àpéjúwe). Ọpọ́n Ifá tún lè jẹ́ onígun mẹ́rin tí kò dọ́gba, èyí tí kò rí roboto tán tàbí kí á sọ pé onígun mẹ́rin tí ó dọ́gba. Òkè àtẹ yìí ni orí tí ìsàlẹ̀ ọpọ́n náà jẹ́, ẹsẹ̀ tí ó súnmọ́ oníyẹ̀míwò jùlọ. Orí ọpọ́n ni àwòrán ère Èṣù máa ń wà, òjíṣẹ́ Ifá àti àwọn irúnmọlẹ̀ tókù. Àwọn àtẹ lè ní àlékún àwòrán ère Èṣù, a sì ti rí àtẹ tí ó ní ojú méjì, mẹ́rin, mẹ́jọ àti mẹ́rìndínlógún rí. Ní ibi tí ó bá ti wáyé báyìí owó ẹyọ ni a fi máa ń mọ orí ọpọ́n, owó ẹyọ yìí náà ni a fi máa ń tan ìyẹ̀ròsùn lójú ọpọ́n náà. Nínú ọpọ́n, babaláwo á da ikin Ifá mẹ́rìndínlógún tàbí obì mẹ́rìndínlógún sí ibi pẹrẹsẹ igi yii, ó sì máa ń sọ mẹ́jọ tí yóò jáde nínú ọ̀tàlúgba-ó-dín-mẹ́rin ẹ̀yà odù tí ó lè fihàn. Àmì yìí ní orí tí wọ́n ṣe déédé ara tí wọ́n gbọ́dọ̀ kì, tí yóò sì wà ní ìbámu pẹ̀lú ìsòro ayé ẹni tí ó ṣe àyẹ̀wò. Nínú ọ̀pọ̀ ìsẹ̀ṣe ṣéènì àyẹ̀wò tí a mọ̀ sí ọ̀pẹ̀lẹ̀ ti rọ́pò ikin Ifá tàbí obì, tí a fi pamọ́ fún ìbéèrè tí ó ṣe kókó
Prudence Ngozi Onyejiaka
Prudence Ngozi Onyejiaka jẹ́ sọ̀rọ̀ sọ̀rọ̀ orí asọ̀rọ̀-mágbèsì ní ilẹ̀ Nàìjíríà.
Tèmitọ́pẹ́ Adéyẹmí
Tèmítọ́pẹ́ Adéyẹmí jẹ́ ọmọ orílẹ̀ èdè Nàìjíríà tí ó jẹ́ sọ̀rọ̀ sọ̀rọ̀ orí ẹ̀rọ alátagbà.
Ọmọlọlá Ọnà-Àdìgún
"'Ọmọlọlá Ọnà-Àdìgún"" jẹ́ sọ̀rọ̀ sọ̀rọ̀ orí ẹ̀rọ asọ̀rọ̀-mágbèsì, àti ẹ̀rọ ayélujára ọmó orílẹ̀ èdè Nàìjíríà.
Isimeme Ejodame-Whyte
Isimeme Ejodame-Whyte jẹ́ olùkọ́ tí ó ma ń kọ́ àwọn ọmọdé tàbí ọ̀dọ́ pàápáà jùlọ àwọn ọmó obìnrìn tàbí Wúndíá lórí bí wọ́n ṣe lè gbé ìgbé ayé ìrọ̀rùn gẹ́gẹ́gẹ́ bí ohun èlò oàtàkì àwùjọ.
Lilly Aninyei
Lilly Aninyei jẹ́ ọmọ orílẹ̀ èdè Nàìjíríà àti olùdásilẹ̀ 'GreenRoom Nigeria'.
CMA CGM
CMA CGM Ni ile-iṣẹ ọkọ ayọkẹlẹ kan lati Faranse, o jẹ ọkọ ayọkẹlẹ giga ti kariaye ti Transporter
Spar
Spar
jẹ alagbata ti ilu okeere ti n ta awọn ọja abuda gẹgẹbi ounjẹ, awọn onigbọwọ, ati awọn tiketi lotiri
Aṣọ Òfì
Aṣọ Òfì tàbí Aṣọ Òkè jẹ́ aṣọ olówùú tí a fọwọ́ hun láti ọwọ́ ẹ̀yà Yorùbá ti ìwọ̀ oòrùn Nàìjíríà. Aṣọ òkè túmọ̀ sí aṣọ ìléké ní èdè Gẹ̀ẹ́sì. Ọkùnrin ni ó sáábà máa ń hun-ún, wọn a máa fi ṣe ẹ̀wù tí à ń pè nì agbádá, ìró obìrin tí à ń pè ní ìró, àti àkẹtẹ̀ ọkùnrin tí à ń pè ní fìlà
Láti inú àṣà ìpínlẹ̀ Òǹdó,Ìpínlẹ̀ Ògùn, Ìpínlẹ̀ Èkìtì, Ìpínlẹ̀ Èkó àti Ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun ní ìwọ̀ oòrùn Nàìjíríà. Ọ̀nà tí àń gbà hun aṣọ òkè kòyípadà fún ọ̀pọ̀lọpọ̀ ọdún, àmọ́ ọgbọ́n àti ọ̀nà ìgbọ́jàjáde ti rí sí yíyí wíwúwo àti nínípọn aṣọ òkè àti kí ó ṣe é wọ̀n fún ìgbafẹ́
ORÍSIRÍSI AṢỌ ÒKÈ Àwọn ọ̀nà mìíràn tí àwọn ahunṣọ ń lò láti fi lè jẹ́ kí aṣọ ìbílẹ̀ ayé àtijọ́ yìí di ti ìgbàlódé ni síṣe àlùmọ̀kọ́rọ́hí àti àlòpọ̀ àwòrán ọnà ẹranko àti òdòdó fún yíyọ àwọn igun àti jiọmẹ́tíríkà kan, tí ó dára fún iṣẹ́ ọnà nípa ẹ̀rọ ayára-bí-àsá. Ìpìlẹ̀ ọnà ìbílẹ̀ yóò ṣe bí ẹni wá láti ara ààlọ́ àti ìtàn àròsọ.  • Orísi Sányán: a hun-ún láti ara sílíkì ánáfíì àti òwú yáǹsì • Orísi Àláàrì: A hun-ún pẹ̀lú yálà òwú òkèrè tàbí ti ìbílẹ̀ àti okùn dídán, ìgbàmíràn pẹ̀lú ihò ní fífi ṣe ọnà. • Orísi Ẹtù: máa ń ní àwọ̀ dúdú pẹ̀lú ìlà funfun tín-ín-rín-tín tí a mọ̀ fún àìní ìnira Wọ́n máa ń sáábà wọ aṣọ àrán pẹ̀lú àrán, fẹ́lẹ́tì aláwọ̀ ilẹ̀ẹ́lẹ̀ pẹ̀lú ẹwà àpilẹ̀ṣe
AṢỌ OBÌNRIN Tí àwọn èyèàn bá sọ̀rọ̀ aṣọ òkè, wọn a tọ́ka sí aṣọ ìbílẹ̀ Yorùbá àwọn obìnrin. Ọ̀nà mẹ́rin ni ó pín sí; • Bùbá: Ẹ̀wù Yorùbá • Ìró: ìlọ́dìí tòbí • Gele: ìwérí • ìborùn tàbí tòbí: Sọ́ọ̀lù tàbí ìsẹ́léjìká
AṢỌ Nàìjíríà káàkiri àgbáyé máa ń wọ aṣọ òkè fún òde pàtàkì lára rẹ̀ ni ayẹyẹ ìsinmi, ìgbéyàwó, òkú àgbà, àti oyè jíjẹ. Gbogbo àwọn ẹlẹ́sìn Yorùbá náà máa ń wọ aṣọ òkè àti fìlà
Dodo ikire
Dòdò Ìkirè jẹ́ oúnjẹ ìbílẹ̀ láti ìlú Ìkirè ní Gúúsù-ìlà oòrùn ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun ilẹ̀ Nàìjíríà. Láti ilẹ̀, àjẹkù ọ̀gẹ̀dẹ̀ àgbagbà ni wọ́n máa ń lò ṣùgbọ́n ní òní, àwọn ènìyàn ti ń lo èròjà ọ̀tun fi ṣe é tíí ṣe: ọ̀gẹ̀dẹ̀ àgbagbà tí ó ti pọ́n torí-tìdí, ata, epo àti iyọ̀. Dòdò Ìkirè dúdú, ó sì tún yí roboto tàbí onígun òkòtó. Ọ̀gẹ̀dẹ̀ dòdò, èyí tí wọ́n ti bó èèpo rẹ̀, tí wọ́n gé tí wọ́n sì dín dáadáa ni wọ́n ń pè ni dòdò ní àwọn apá ibìkan ní Nàìjíríà. Akọni fi hàn pé Dòdò Ìkirè wáyé láti ara àyẹ̀wò láti ọ̀dọ̀ aláìní, iyá arúgbó láti ìlú tí wọ́n ńpè ní ìkirè. Ìkirè jẹ́ ìlú kan ní gúúsù ìlà-oòrùn agbègbè Nàìjíríà láàrin ìlú Ìbàdàn sí ìlú Ilé-ifẹ̀, ní ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun. Ìyá arúgbó yìí kòní oúnje àyàfi ọ̀gẹ̀dẹ̀ àgbagbà àpọ́nrà, èyí tí óbá tiká lára rẹ̀ dànù, àmọ́ ó pinu láti se ọ̀pọ̀ míràn kí ó sì pin fún àwọn aláàdúgbò rẹ̀. Àpẹ̀yìndà rẹ̀ ni ohun tí amọ̀ sí dòdò ìkirè, orúkọ tí ó wáyé láti ìlú tí ó ti sẹ̀ wá. Wọ́n máa ń sáábà tà á ní Gúúsù-ìlà oòrùn apá Nàìjíríà.
Abiku
Àbíkú ń tọ́ka sí ẹ̀mí ẹni tókú yálà ọmọdé tàbí ẹni tí ó kú kí ó tó dàgbà. Ọmọ tí ó kú kí ó tó di pé ó pé ọmọ ọdún méjìlá ni a lè pè ní àbíkú ọmọdé, bẹ́ẹ̀ kẹ̀,ẹni tí ó kú nígbà tí ó dàgbà tí àwọn òbí rẹ̀ kò ní agbára láti bí òmíràn mọọ́ ni wọ́n ń pè ní àbíkú àgbà.Kò kí ń ṣe wí pé àbíkú nìkan ni ẹ̀mí ọmọ tí ó kú ní kékeré,gẹ́gẹ́ bí ìgbàgbọ́ Yorùbá ni pé ẹ̀mí náà á padà sí ara Ìyá rẹ̀ kan náà ní àìmọye ìgbà láti tún n bí ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìgbà .Ìgbàgbọ́ yìí ni pé ẹ̀mí náà ni ó pinnu láti dúró "ṣe ayé" síbẹ̀ ó jẹ́ sí ipò (ti ìyá )àti ìpọ́njú ìyá rẹ̀. Ẹ̀mí fúnra wọn gbàgbọ́ láti gbé nínú igi ẹ̀yà òwú sílíìkì. Ìwé à-kà-kọ́gbọ́n ti Ben Okri tí ó pè ní"The famished road"ọ̀nà tókú fún ebi" dá lé lórí àbíkú.ìwé À-kà-kọ́gbọ́n Dèbó kọ̀tun Àbíkú"Àròfọ̀ òṣèlú Nàìjíríà olówó ológun"dá lé lórí àbíkú.ìwé À-kà-kọ́gbọ́n aṣàpèjúwe Gerald Brom ṣe àpèjúwe ohun èlò ìṣeré tó ń jà tako àbíkú,gẹ́gẹ́ Pulse ṣe sàpèjúwe rẹ̀.Ìpadà,Àbíkú ọmọ náà wáyé nínú ìwé kíkọ òǹkọ̀wé ará sìlìfẹ́níáànì Gabriela Babnik,nínú ìwé rẹ̀" Koža is bombaža. A ton rí ewì Wọlé Sóyínká"Àbíkú"tẹpẹlẹ gidi lórí i ìṣèlẹ̀ yìí . Àtúnyẹ̀wò àwọn ìtàn àtẹnudẹ́nu káàkiri pàkíyèsí sí i wí pé: Irú àkọlé bẹ́ẹ̀ (nígbà mììràn ìsọ̀tumọ̀ tó dára jù ni wọ́n máa ń jẹ́)nígbà gbogbo ó máa ń papọ̀ mọ́ òtítọ́ nípa àbíkú pẹ̀lú òtítọ́ nípa ọ̀gbáǹje.sojú ìsọ̀kan kọjá àkókò àti ààyè ìkùnà láti sọ ìyàtọ̀ tó wà láàrin gbajúmọ̀ àti a-kọ́ṣẹ́-mọsẹ́,òṣìṣẹ́ ìjọba àti aládàámọ̀,onílé àti àlejò àwon ọfọ̀ àbíkú,ká sọ pé ìgbàgbọ́ nínú àbíkú ní ajẹmọ́ṣẹ́ ọkàn ju ìpìlẹ̀ṣẹ̀ ontọ́lọ́jì àti Kíkánjú wo ìbójúmu àbíkú láti dúró gẹ́gẹ́ bì i àmì fún ọjọ́ òní,èròǹgbà àti àkíyèsí olú ìlú.
Òrò àyálò Yorùbá
Ọ̀rọ̀-àyálò  jẹ́ ọ̀rọ̀ kan Pàtàkì tí a yá wọnú èdè Yorùbá láti inú èdè mìíràn, ó le jẹ̀ láti inú Gẹ̀ẹ́ṣì, Lárúbáwá, Haúsá àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ kí ó lè bá ohun tí wón fẹ́ mu nínú èdè won.
Àkíyèsí sí wà pé kò sí èdè tàbí àwùjọ kan tí kì í ya ọ̀rọ̀ láti inú èdè kan, bí Gẹ̀ẹ́ṣì ṣe yá ọ̀rọ̀ bẹẹ náà ni àwùjọ Yorùbá náà yá ọ̀rọ̀, bí ó sì ṣe wà káàkiri nínú gbogbo èdè àgbáyé.
Oríṣiríṣi Ọ̀nà méjì làá gbà yá ọ̀rọ̀ lò nínú èdè Yorùbá.
1) Àfetíyá
2) Àfojúyá
Àlọ́
Àlọ́ ni ẹ̀yà lítíréṣọ̀ Alohùn Yorùbá tí wọ́n fi ń kọ́ àwọn ọmọdé lẹ́kọ̀ó tàbí dá wọ́n lára yá. Ó jẹ́ àṣà ìkọ́mọ̀lẹ́kọ̀ó àti ìdárayá fún àwọn ọmọdé. Àlọ́ lè wáyé nípa sísọ ìtàn kúkúrú akọ́nilọ́gbọ́n tàbí kí ó jẹ́ ìbéèrè àdìtú.
Alẹ́, pàápàá jùlọ nígbà tí òṣùpá bá tàn ni àwọn àgbà àdúgbò máa ń kó àwọn ọmọdé jọ láti pàlọ́ fún wọn.
Àlọ́ jẹ́ ọ̀nà kan pàtàtì tí àwọn Yorùbá ń gbà láti fojú àwọn ọmọ wọn mọlé sí ìwà, àṣà, ẹ̀sìn àti láti ṣàgbéga fún ìtẹ̀síwájú èdè wọn láti orí ìran kan sí òmíràn. Àlọ́ pín sí oríṣi méjì, àkọ́kọ́ ni, Àlọ́ Àpamọ̀ èkejì ni Àlọ́ Àpagbè.
Àlọ́ Àpamọ̀jẹ́ àlọ́ tí apàlọ́ yóò pa gẹ́gẹ́ bí ìbéèrè fún àwọn agbálọ̀ọ́ láti yẹ ọpọlọ wọn wò bóyá wọ́n gbédè, mọ àṣà, mọ ìṣirò, lọ́gbọ́n àti lè ronú jinlẹ̀ sí èsì àlọ́ náà dára dára. Àlọ́ Àpagbè jẹ́ àlọ́ tí ó ma ń wáyé lẹ̀yìn àlọ́ àpamọ̀ tí ó sì kún fún ìtàn, orílẹ̀, ìlú, ìṣẹ̀lẹ̀ tó ti ṣẹ̀, tènìyàn tàbí tẹranko, tí ó sì ma ń ní orin àti ìlù nínú fún ẹ̀kọ́ àti ìdárayá fún gbogbo olùkópa.
Lẹ́yìn tí àwọn ọmọdé bá ti kóra wọn jọ tí wọ́n sì pagbo, ẹnìkan yóò dúró gẹ́gẹ́ bí apàlọ́, ẹni yìí lè jẹ́ àgbàlagbà ọkùnrin tàbí obìnrin, bẹ́ẹ̀ ó sì lè jẹ́ ọmọdé lọ́kùnrin tàbí lobìnrin, tì àwọn tókù yóò sì jẹ́ agbálọ̀ọ́ tàbí ajálọ̀ọ́. Lọ́pọ̀ ìgbà, àlọ́ àpamọ̀ ló kọ́kọ́ ma ń wáyé kí wọ́n tó pàlọ́ àpagbè. Apàlọ́ yóò ma sọ pé:  Apàlọ́ : Ààlọ́ ooooooo? Àwọn Ajálọ̀ọ́: Ààlọ̀ọ̀ọ̀ọ̀ọ̀ọ̀! Apàlọ́: àlọ́ mi dá párá, ó kù fìrì, ó dá firi-gbágbòó! Àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ. Èyí dúró gẹ́gẹ́ bí ìfáàrà fún àlọ́ àpagbè. Lẹ́yìn tí apàlọ́ bá ti pàlọ́ rẹ̀ tán, yóò bèrè ẹ̀kọ́ tí olúkúlùkù rí kọ́,dìmú nínú àlọ́ náà.
Tọpó Àgbádárìgì
Ìlú Tọpó jẹ́ ìlú kán tí ó wà ní eré-kùṣù agbègbè ìlú Àgbádárìgì ní ìpínlẹ̀ Èkó, bákan náà ni Ìlú Tọpó jẹ́ ibi tí àwọn ajíyìn rere Kátólíìkì kọ́kọ́ gbin àgbọn sí ní ilẹ̀ Nàìjíríà ní ọdún 1845, ibẹ̀ náà sì ni wọ́n kọ́kọ́ dá ilé ẹ̀kọ́ àwọn olùkọ́ sí ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà.
Fìlà aṣo òfì
Fìlà aṣọ òfì (aṣo-òkè)ẹ̀yà fìlà tòmí rìrọ̀ jẹ́ fìlà Yorùbá tí wọ́n ń fi aṣo òfì húnhun ṣe,òwú àrán tàbí dàmáàsì.Nínú èdè Yorùbá irú rẹ̀ ni wòn ń pè ní fìlà.Bí ó tilẹ̀ jẹ́ wí pé ọorírun fìlà ni Nàìjíríà,ọ̀pọ̀lọpọ̀ ọkùnrin ni wọ́n ń wọ̀ ọ́ nínú ìran aláwọ̀ dúdú. Ìmọ́lára òkè fìlà gígẹ̀ sí ẹ̀gbẹ́ kan ni,ìyókù á sì tayọ etí ẹni tí ó dé e sókè.Àwọn kan sọ pé gígé fìlà sí apá ọ̀tún ń tọ́ka sí Àpọ́n kùnrin nígbà tí ẹ̀gbẹ́ òsì ń ṣàfihàn ọkùnrin tí ó ti níyàwó.wọ́n máa ń sáábà wọ̀ ọ́ pẹ̀lú aṣo ìmúròde yorùbá Agbádá(ṣe bákan náà pẹ̀lú aṣo òfì,léèsì tàbí aṣọ olówùú)tàbí dàńsíkí tí wọ́n fi aṣọ ṣẹ̀dá ṣe tí ó máa ń ní àwòrán lára. Púpọ̀ nínú àwọn ọkùnrin máa ń wọ fìlà bí i akẹ̀tẹ̀ pẹ̀lú aṣo léèsì dàńsíkí.síbẹ̀síbẹ̀ fìlà aṣọ òfì àrà aládé fìlà kúfí ni ó gbajúmọ̀ fún yíyàn tí a bá ń wọ aṣọ ìmúròde mìíràn.
Ile-iṣẹ Amẹrika ti Brasil
Ile-iṣẹ Amẹrika ti Brasil ni orisun ti o jẹ pataki ti ilana isakoso faili (SIGA) ni ilu Brasil. O ṣẹda ni ojo 2 Oṣu Kinni ọdun 1838 ati pe o ni ori ile-iṣẹ rẹ ni Rio de Janeiro. Gẹgẹbi Ofin ti Ile-itọju (Ofin 8.159) ti Oṣu Keje 8, 1991, o ni ojuse lati ṣeto, tọju, tọju, fun wiwọle ati ki o ṣalaye ohun-ini itan ijọba ti ijọba apapo, ṣiṣe si Ipinle ati awọn ilu.
Awọn gbigba ti Ile-ipamọ Ile-ede ni 55 km ti awọn iwe ọrọ ọrọ; Awọn aworan ati awọn idiyele 2,240,000; 27,000 awọn apejuwe, awọn aworan efe; 75,000 awọn maapu ati awọn eto; Awọn idaniloju awọn ohun itanna ti o ṣe iwọn 7000; 90,000 awọn aworan ti a fi n ṣawari ati awọn awọn fidio fidio 12,000. O tun ni ile-ikawe ti o ni imọran ninu itan, awọn akosile, imọ-ijinlẹ alaye, ofin isakoso ati itọnisọna gbogbo eniyan, pẹlu awọn iwe ati awọn iwe 43,000, awọn iwe iroyin 900 ati awọn iṣẹ onigbọwọ 6,300.
Jesse King
Jesse King tí gbogbo ayé mọ̀ sí "BÙGÁ" jẹ́ olórin ilẹ̀ Adúláwọ̀ tí ìwọ́hùn orin rẹ̀ jẹ́ ti èdè Yorùbà tí gbogbo orin rẹ̀ sìjẹ́ èyí tí ó ǹ gbé àṣà àti èdè Yorùbà lárugẹ. Ní ọdún 2016, ó pè fún ìkún -lápá àwọn ọmọ ilẹ̀ Nàìjíríà láti dìbò gbé ÀàrẹMuhammadu Buhari wọlé kí Ààrẹ náà lè mù ètò ọrọ̀ ajé ilẹ̀ Nàìjíríà dúró ṣinsin.
Jesse King gbé àwo orin rẹ̀ àkọ́kọ́ tí ó sọọ́ di ìlúmọ̀ọọ́ká jáde ní ọdún 2006 tí ó porúkọ rẹ̀ ní "BUGA". Àmọ́ ṣáájú ìgbàyí, ó ma ń ṣe ìpolongo àti ìpolówó ọjà lórí ẹ̀rọ asọ̀rọ̀-mágbèsì, tí ó sì tún bá àwọn ẹlòmíràn gné àwo orin wọn jáde farayé gbọ́. Ó ti fìgbà kan rí jẹ́ òṣìṣẹ́ ilé iṣẹ́ asọ̀rọ̀-mágbè sì ti ìpínlẹ̀ Òndó àti ti d Ìpínlẹ̀ Èkìtì . Jesse King tí wọ́n bí ní ìlú Auchi ṣùgbọ́n tí ó gbé ní ìlú Èkó , kẹ́ ẹnintì orin rẹ̀ gbajúmọ̀ láàrín àwọn ẹ̀yà Yorùbá pàápàá ní ìpínlẹ̀ Òndó. Ó kẹ́kọ̀ọ́ gboyè ní ilé ẹ̀kọ́ gbogbo-nìṣe Adékúnlé Ajáṣin ní ìpínlẹ̀ Òndó ní ọdún 1999.
Steven Spielberg
Steven Allan Spielberg , KBE , OMRI (ti a bí ni ọjọ́ Kejìlá 18, 1946) jẹ olùdarí Améríkà kan, olùdásiṣẹ́, àti onkọwe. A kà si ọkàn nínú àwọn aṣojú ìpínlẹ̀ ti New Hollywood àkókó , àti pe a ṣe akiyesi bi ọkan nínú àwọn olùdarí ti o ṣe pàtàkì jùlọ àti àwọn olùdẹ́lọ́pọ̀ ni ìtàn orin. O tún jẹ ọkàn nínú àwọn olùdásí-àkọ́ọ́lẹ́ tí Àwọn ilé-iṣẹ́ DreamWorks .
Nínú iṣẹ́ ti o wa lórí àwọn ọdun mérin, awọn fíìmú fíìmú Spielberg tí sàlàyé ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn àkórí àti àwọn ẹ̀yà. Àwọn ìtàn-ìmọ̀-ìmọ̀-ọjọ́-tẹ̀tẹ̀ tí Spielberg àti àwọn ìwọ̀-ìdárayá adventure, gẹ́gẹ́bí àwọn "Jaws" (1975), "Àwọn atókùn ti Ota Mẹ́ta" (1977), "Awọn Raiders of the Lost Ark" (1981), àti "ET the Extra-Terrestrial" (1982), ìgbà otutu Hollywood escapist filmmaking. Ni àwọn ọdun ti o ṣehin, àwọn fíìmú rẹ bẹ̀rẹ̀ si sọ̀rọ̀ àwọn ọ̀ràn ẹ̀dá ẹ̀nìyàn gẹ́gẹ́bí Bíbàjẹ́ Bìbàjẹ́ , ìṣòwò ẹrú traatlantic , ẹ̀tọ̀̀ ìlú , ogún, àti ìpaniláyà ní irú àwọn fíìmú bí "The Color Purple" (1985), "Empire of the Sun" (1987), "Schindler's List" (1993) ), "Amistad" (1997), "Saving Private Ryan" (1998), "Munich" (2005), "Ogun Ogun" (2011), "Lincoln" (2012), àti "Bridge of Spies" (2015). Àwọn fíìmú miiran pèlú "Jurassic Park" (1993), "ATI Artificial Intelligence" (2001), àti "Ogun ti Àwọn Àgbáyè" (2005).
Spielberg gbà Ẹ̀ye Ààmì ẹ̀kọ́ fún Olùdarí tí o dára jù fún "Ṣiṣiri Schindler" ati "Idaabobo Ikọkọ privani Ryan" , bakanna pèlú gbígbà àwọn fífùn miiran marun. Mẹ́ta nínú àwọn fíìmú Spielberg - "Jaws" , "ÀTI Àlà-ilẹ́-nla" , àti "Jurassic Park-awọn" ìgbàsílè àpótí ìgbìmọ̀ ọṣọ , tí o ti bẹ̀rẹ̀ àti pé o wa láti ṣe àpẹ̀júwe àwọn fíìmú ti o ni ààbò . The unadjusted gross tí gbogbo Spielberg-directed fíìmú koja $ 9   bílíọ́nù ní gbogbo àgbáyè, ti o jẹ olùtọ́jú gíga jùlọ nínú ìtàn . Àwọn òṣùwọ̀n ọjà tí ara rẹ ní a ṣe pe o wa ju $ 3 bílíọ́nù lọ.   O tún mọ fún àwọn ẹgbẹ́ tí o ní pípẹ́ pèlú ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn òṣèré, àwọn olùdẹ́lọ́pọ̀, àti àwọn oníṣé, jùlọ ti o ṣe àpìlẹ́ṣẹ̀ John Williams , tí o ní orin tí o kọjù fún gbogbo àwọn mẹ́ta ṣùgbọ́n mẹ́ta tí àwọn fíìmú Spielberg ( "The Color Purple" , "Bridge of Spies," and "Ready Player One" ) .
Sharon Stone
Sharon Vonne Stone (ti a bi ni Oṣu Kẹwa 10, 1958) jẹ oṣere Amerika, oludasiṣẹ, ati awoṣe apẹrẹ. Lẹhin ti o ṣe atunṣe ni awọn iṣowo tẹlifisiọnu ati awọn ipolowo apẹrẹ, o ṣe ayẹyẹ fiimu rẹ gẹgẹbi afikun ni oju -iwe Ere-iwe "Stadust Memories" (1980) ti Woody Allen . Ni akọkọ ọdun 1980, Ọgbẹni Wes Craven jẹ "Ibukún Iroyin" (1981), ati ni gbogbo awọn ọdun 1980, Stone bẹrẹ si han ni awọn aworan bi "Irisi awọn iyatọ ti Irreconcilable" (1984), Awọn "Ọpa Solomoni Solomoni" (1985), "Cold Steel" (1987) , ati "Loke Ofin" (1988). O ri ibiti o ṣe pataki julọ pẹlu apakan rẹ ninu iwe- "iranti Apapọ igbadun" fiimu ti Paul Verhoeven (1990).
Stone di aami apamọpọ ati pe o dide si imọran agbaye nigbati o fẹrin bi Catherine Tramell ni fiimu Verhoeven miran, itọju eleyi "Basic Instinct" (1992), fun eyi ti o ṣe ayẹyẹ Golden Globe Award rẹ akọkọ fun Best Actress ni Aworan Iṣipopada - Drama . O gba afikun idaniloju diẹ pẹlu iṣẹ rẹ ni idije itanjẹ Martin Scorsese "Casino" (1995), ṣe itọju Golden Globe Award ati ipinnu Awardy fun Best Actress .
Stone gba ami-ẹri meji Golden Golden Globe Award fun awọn ipa rẹ ni "The Mighty" (1998) ati "The Muse" (1999). Awọn iṣẹ miiran ti o ṣe pataki julọ ni fiimu ni "Sliver" (1993), "Awọn Oludari pataki" (1994), "Awọn Awọn ọna ati Awọn Ikú" (1995), "Kẹhin Ijo" (1996), "Ayika" (1998), "Catwoman" (2004), "Awọn ododo ti a Gún" (2005), "Alpha Dog" (2006), "Basic Instinct 2" (2006), "Bobby" (2006), "Lovelace" (2013), "Fading Gigolo" (2013), ati "The Artist Disaster" (2017). Ni 1995, o gba irawọ kan lori Hollywood Walk of Fame , ati ni 2005, o ni a npe ni Oloye ti Bere fun Awọn Iṣẹ ati Awọn lẹta ni France.
Tunde Adeniran
Túndé Adéníra jẹ́ olùkọ́ ilu Naijiria , olóṣèlú, diplomat, àti alákòóso ilé-ẹ̀kọ́ gíga. Oṣiṣẹ igbimọ ti Àjọ ìṣọ̀kan Àgbáyé, ṣááju kí ó tó dara pọ̀ mọ́ ìṣèlú ní ọdún 1998, ni ó ti kọ́kọ́ fẹyìn tì bí olùkọ́ni nípa ìmọ̀ ìjìnlẹ̀ ìṣèlú ní Ilé-ẹ̀kọ́ Yunifásítì ìlú Ìbàdàn. O jẹ onkọwe ti awọn nọmba ati awọn iwe ohun akọọlẹ.
Tunde jade ni ile-iwe giga ti University of Ibadan , Nigeria ati Columbia University , USA.
Lati 2004 si 2007, Tunde ran Nigeria gẹgẹbi oluba rẹ si Germany . Lati October si Kejìlá 1985, Tunde Adeniran je omo egbe ti Nipasẹ Naijiria si igbimọ kẹrin ti United Nations . Oun ni oludari ni Itọsọna fun Iwalaaye Awujọ (MAMSER) laarin 1987 ati 1992. Lati Oṣù si Oṣù Kẹjọ 1993, Tunde wa ni Alaga ti Igbimọ fun Iwalaaye Awujọ (MAMSER). O jẹ egbe ti Igbimọ lori Ilana Agbegbe Ijọba orile-ede Naijiria fun ọdun 2000. O jẹ egbe ti Igbimọ Advisory lori Foreign Affairs lati 1983 si 1985. Tunde Adeniran, tun jẹ ọmọ ẹgbẹ ti Ile-iṣiṣẹ Iselu lati January 1986 si Oṣù 1987. Ṣaaju ki o to pe, o jẹ egbe ti Igbimọ Adayeba Alabapin Ondo State lati 1980 si 1983. Ni 1982, Tunde Adeniran je omo egbe igbimọ ijọba agbegbe ti Ipinle Ondo ati Igbimọ fun Iṣunto (Idajọ Akintan Panel). Ni ipele ti awọn eniyan, Tunde Adeniran je omo egbe ti Awọn Alakoso (BoT) ti Ẹjọ Democratic Party (PDP) ṣaaju ki o to defection si Social Democratic Party ni ọdun 2018.
Ayo
Awọn igbasilẹ Ayo! tun jẹ iyatọ ti o wọpọ ti ọrọ naa Yo ! .
Ayo , Ayọ , Ayọ ati AYO le tọka si:
Woôn / ɑː j oʊ / ni a wọpọ Yorùbá fi orukọ, o le wa fun a abo ati ki o kan akọ. "Ayọ" ni Yoruba tumọ si "Iyọ" .
Oluwole Oke
Oke lọ si Polytechnic, Ibadan , nibi ti o ti gba Ẹkọ Iwe-ẹkọ ti Orile-ede ni 1988 ni Awọn Ọja Iṣowo. Lẹhinna o tẹsiwaju si Yunifasiti ti ilu Abuja nibi ti o ti ni Aṣeyọsi Oye-iwe ni Oko-ọrọ ni ọdun 1999. Ni ọdun 2013, o lọ si Yunifasiti ti London nibi ti o ti gba Igbadii Masters.
Ni 1999, Oke ni o yan ninu Awọn Ile Asofin ti Naijiria ti o jẹ agbegbe Oriade / Obokun ti Ipinle Osun . O padanu iduwo naa lati di atunṣe ni ọdun 2011 ati lẹhinna ni idije ni ọdun 2015 ati gba.
Lanre Tejuosho
Omoba Olanrewaju Adeyemi Tejuoso (ti a bi ni 1964) jẹ oloselu Naijiria kan. O n ṣiṣẹ lọwọlọwọ gẹgẹbi oṣiṣẹ igbimọ lati Ipinle Ogun .
Lanre Tejuoso ni a bi ni Abeokuta gẹgẹbi ọmọ-alade ti oba ti HRM Oba Dokita Adedapo Tejuoso , CON, Karunwi III, Oranmiyan, Osile ti Oke-Ona Egba, ati Olori Adetoun Tejuoso. Gẹgẹbi ọmọ Oba, o jẹ ọmọ omo ọkan ninu awọn obinrin ti akọkọ ni ile-iṣẹ ni Naijiria, Oloye Bisoye Tejuoso , Iyalode ti Egbaland.
Lanre Tejuoso jẹ dọkita kan. O bẹrẹ ẹkọ ile-iwe ni ile-ẹkọ giga ni University of Lagos Staff School ni 1967 ati lẹhinna ni Igbobi College , Lagos ni ọdun 1974 fun ẹkọ ile-iwe giga rẹ. Ni ọdun 1981, o gba ile-iwe giga Yunifasiti ti Lagos ni ibi ti o ti gba MBBS rẹ ati lẹhinna o ṣe awọn ẹya-ara rẹ ni telemedicine ati iṣeduro iṣowo ni ilu okeere. O di dokita ni ọjọ ori ọdun 21, o jẹ ki o jẹ ọkan ninu awọn onisegun julọ julọ ni Nigeria.
Tejuoso ti ni iyawo si Olori Moji Tejuoso (née Okoya). Olori jẹ ọkan ninu awọn ọmọbirin ti oniṣowo olokiki Naijiria, Oloye Razaq Okoya . O jẹ olutọju ati igbimọ awujo. Wọn ti ni ibukun pẹlu awọn ọmọde ati awọn ọmọ ọmọ.
Tejuosho Market
Tejuosho Market jẹ ile-iṣowo ti o wa ni ilu Ojuelegba -Itire ni Yaba , igberiko kan ni Ipinle Eko ni gusu-Iwọ-oorun Naijiria . Oja ti o pin si awọn ọna meji (Igbese kini ati Ipele keji) ni awọn ibi-itaja ti o ni titiipa ni 2,23 awọn ile-itaja ni ile -itaja mẹrin ati ile-itaja ati awọn ile-iṣẹ ifowopamọ, awọn ile-iṣẹ ifowopamọ 14, awọn mẹjọ mẹjọ, awọn olutọju meji pọ awọn ipakà mẹrin, ọgọrun papọ 600 ati awọn ohun elo ti o ni ipilẹ gẹgẹbi ina mọnamọna ti o ni irọlẹ ati ipese omi, ibudo ina ti a pese ipese, awọn àgbo meji lati ṣe iranlọwọ fun awọn ti o ni agbara ati iṣoro.
Adédàpọ̀ Adéwálé Tẹ́júoṣó
Ọba Adédàpọ̀ Adéwálé Tẹ́júoṣó ni Osilẹ̀ ti Òkè Ọnà ni Ilẹ̀ Ẹ̀gbá. Òun ni bàbá tí ó bí sẹnetọ Lánre Tẹ́júoṣó. Wọ́n bí Ọba Adédàpọ̀ Adèwálé sínú ẹbí Joseph Ṣómóyè Tẹ́júoṣó, nígbà tí orúkọ ìyá rẹ̀ ń jẹ́ Esther Bísóyè Tẹ́júoṣó, ẹni tí ó jẹ́ ọmọọmọ fún Ọba Kárunwí Kínní ti Òkè Ọnà.
Adewale Oke Adekola
Adéwálé Oke Adékọ́lá FISTructE FICE CON (26 Oṣu Kẹta 1932 - Oṣu Karun 1999) jẹ́ onímọ̀ ero, omowe, òǹkọ̀wé ati alabojuto. Ó jẹ́ Ọ̀gá àgbà fún èka ìmọ̀ ẹ̀ro ̣ni ilé kíkó àti àtúnṣe ọ̀nà Ilé-ẹ̀kọ́ Yunifasiti ti Èkó. Òun ni ìgbà kejì alákòóso ìgbìmọ̀ ti Ilé-ẹ̀kọ́ gíga Yunifásítì Abubakar Tafawa Balewa￼￼ bákan náà ni ó jẹ́ olùkọ́ ní ilé-ẹ̀kọ́ gíga Yunifasiti ti Eko.ni ile O jẹ aṣáájú-ọnà ti ẹkọ imọ-ẹrọ ni orile-ede Naijiria ati pe o jẹ alakọni nla. O di ọkan ninu awọn orilẹ-ede Naijiria akọkọ lati fun ni oye ti Dokita Doctor of Science (DSc) ni ọdun 1976 - Oriṣẹ ile-ẹkọ Yunifasiti ti London fun ni imọ-ẹrọ (awọn ẹrọ imọ-ilana).
Wole Soyinka Prize for Literature in Africa
Wolé Sóyínká ébùn fún Lítíréṣọ̀ ní Afíríkà jẹ́ àmì-kíkọ kíkọ pan-Afirika ti wọ́n funni ni ọdún méjì si iṣẹ ti o dara julọ ti Afirika gbejade. O ni iṣeto nipasẹ Lumina Foundation ni ọdun 2005 ni ibowo fun iwe-aṣẹ Nobel ti akọkọ ni ile Afirika ni iwe-iwe , Wole Soyinka , o funni ni ẹbun, eyi ti o jẹ ipinnu awọn orilẹ-ede agbaye ti awọn onigbọwọ. Ti a ṣe akoso nipasẹ Lumina Foundation, a ti ṣe apejuwe awọn idiyele bi "Apapọ ile Afirika ti Nilẹ Nobel".
Abraham Alechenwu
O lo ọpọlọpọ ninu iṣẹ rẹ ni Albania nibiti o ti ṣe atẹyẹ daradara pẹlu Elbasani ati Tirana ati pe a ṣe apejuwe rẹ ni ẹẹhin ti o dara julọ ni Albanian Superliga.
Abdulla Baba Fatadi
Abdulla Baba Fatadi tí wọ́n bí ní Ọjọ́ kejì Oṣù Kọkànlá ọdún 1985 (2nd November 1985) jẹ ọmọ bíbí orílẹ̀ èdè Nàìjíríà agbábọ́ọ̀lù-àfẹsẹ̀gbá fún orílẹ̀ èdè Bahraini. Ó jẹ́ olùdarí fún ẹgbẹ́ Al Jahra . Orukọ àbísọ rẹ̀ ni Babatunde Fatai. Ó gbá Bọ́ọ̀lù Àfẹsẹ̀gbá fún orílẹ̀ èdè Naijirialábala àwọn ọ̀jẹ̀wẹ́wẹ́ tí ọjọ́ orí wọ́n kò ju mẹ́tàdínlógún (17) lọ kí ó tó sọ ara rẹ̀ di ará orilẹ-èdè Bahrain lọ́dún 2004.
Adebayo Gbadebo
Adébáyọ̀ Gbádébọ̀ n gbé oẹ̀lú ìyàwó àti àwọn ọmọ rẹ̀ mẹ́ta.
Yinka Ayefele
'Yínká Ayéfẹ́lẹ́ jẹ́ ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà àti akọrin Ìhìnrere ní ìlànà Kìrìsìtẹ́nì. .
A bí Ayéfẹ́lẹ́ ní Ìlú Ìpóti Èkìtì, Ti ó jẹ́ ìlú kan ní Ìpínlẹ̀ Èkìtì ní apá Gúsù Ìwọ̀ Oòrùn ilẹ̀ Nàìjíríà.
Lánre Towry-Coker
Dr. Lanre Towry-Coker FRIBA ni wọ́n bí ní ọdún (1944) , tí ó sì jẹ oníṣẹ́ ayàwòrán ilé, olóṣèlú ọmọ ilẹ̀ Nàìjíríà, . Ó ti ṣiṣẹ́ lábẹ́ ìjọba àti aládàáni rí, tí ó sì jẹ́ Kọmíṣánà àkọ́kọ́ fún iṣẹ́ àti ilégbèé ní Ìpínlẹ̀ Èkó. nígbà kan rí.
Bàbá Láre jẹ́ onímọ̀ (civil engineer) ọmọ oríẹ̀ èdè Nàìjíríà, ẹni tí ó jẹ́ olùbádámọ̀ràn ètò aṣojú orílẹ̀ èdè Nàìjìríà sí orílẹ̀ èdè Malaysia,ìyẹn Tunku Abdul Rahman, ní àsìkò ìbẹ̀rẹ̀ ọdún 1960s, Lánre Towry-Coker lọ sílé-ẹ̀kọ́ St. Matthias ní ìpínlẹ̀ Èkó àti Kingston College, Surrey, ní orílẹ̀-èdè England, ṣáájú kí ó tó lọ sí ilé èkọ́ ayàwòrán ilé òun ìlú ní Architectural Association School of Architecture àti ilé-ẹ̀kọ́ Fáfitì North-East ní ìlú London. Ó tún kẹ́kọ̀ọ́ gboyè ìmọ̀ ìdókòwò lẹ́yìn èyí nílé-ẹ̀kọ́ Harvard University Graduate School of Business Administration (OPM).
Ó dá ilé iṣé ayàwòrán rẹ̀ kalẹ̀ tí ó pé ní (Towry-Coker Associates), ní ọdún 1975. Ní ọdún 1976, wọ́n fi orúkọ àdúgbò kan sọrí rẹ̀ nílùú Èkó, kátàrí iṣẹ́ àti ipa ribiribi tí ó kó lórí ìdàgbàsókè agbègbè náà nílú Ekó, ìyẹn ní Lagos Island tí wọ́n ń pè ní (Towty Street) láti fi bu ọlà fún àwọn ẹbí rẹ̀. Ó tún jẹ́ ọ̀kan lára àwọn tí wọ́n fètò sí orílẹ̀ olú ìlú Àbújá, tí ó sì ti gba àmì ẹ̀yẹ lọ́pọ̀lọpọ̀ fún àwọn iṣẹ́ mánigbàgbé pàá pàá jùlọ, àwọn ilé àrà-m-barà tí ó ti pètò rẹ nílẹ̀ Nàìjíríà.
NÍ ọdún1999, Towry-Coker di ẹni àkọ́kọ́ tó kọ́kọ́ jẹ́ Kọmíṣánà fún iṣe àti ilégbèé ní ìpínlẹ̀ Èkó. Òun ni ònkọ̀wé "Housing Policy àti The Dynamics Of Housing Delivery ní Nàìjíríà:" tí ó sì lo ìpínlẹ̀ Èkó gẹ́gẹ́ bí ìwòye nínú ìwé rẹ̀ , tí ilé iṣẹ́ MakeWay tẹ̀ jáde ní ọdún 2012.
Towry-Coker jẹ́ Olùkọ́ni ti Institute of Architects (NFIA) àti alábàáṣepọ̀ ti Institute Institute of Arbitrators (ACI. Arb.) ní ìlú UK. Ní ọdún 2017, wọ́n yàn án gẹ́gẹ́ bí olùdásílẹ̀ Royal Institute of British Architects , ní ilẹ̀ Nàìjíríà àti ọkan nínú àwọn ayàwòrán ọgbọ̀n ní gbogbo àgbáyé ni Naijiria ati ọkan ninu awọn olùyàwòrán ọgbọn ní gbogbo àgbáyé.
Ó fẹ́ ìyàwó rẹ̀ Bísífẹ Towry-Coker ṣùgbọ́n wọ́n ti pín yà báyìí. Ó bí àwọn ọmọ obìnrin mẹ́ta pẹ̀lú ọkùn rin kan Ọláòtán.
Oluwafemi Olaiya Balogun
Olufemi Olaiya Balogun (a bi ni ojo kandilogun Oṣu Kẹwa 1953) je Oludari Agba tile tile Federal University of Agriculture, Abeokuta , Nijiriya .
Gẹ̀lẹ̀dẹ́
Gẹ̀lẹ̀dẹ́ Jẹ́ òrìṣà kan nílẹ̀ Yorùbá tó níṣe pẹ̀lú àwọn obìnrin tí ó sì ń ṣàfihàn ipa àwọn obìnrin ní ilẹ̀ Yorùbá, pàápàá àwọn akínkanjú àti àwọn orìṣà tó ní ṣe pẹ̀lú àwọn obìnrin, pẹ̀lú agbára tó rọ̀ mọ́ ẹ̀mí àìrí bí ẹ̀mí àjẹ́ tí wọ́n ní. Ẹ̀wẹ̀, àwọn agbára wọ̀nyí ní ìpalára fún àwùjọ. Ìdí nìyí tí wọ́n fi ń lo Òrìṣà Gẹ̀lẹ̀dẹ́ láti fi rọ̀ wọ́n.
Yorùbá gbàgbọ́ nínú gbólóhùn kan "ẹ̀sọ̀ layé" (The world is fragile). Ìdí ni wípé ayé ṣòro, ó sì gba jẹ́jẹ́, pàá pàá jùlọ kí a bára ẹni gbé ní ìrẹ́pọ̀, ìbọ̀wọ̀ àti àlááfíà.
Ọ̀pọ̀ ìtàn ìwáṣẹ̀ tó rọ̀ mọ́ òrìṣà Gẹ̀lẹ̀dẹ́ ni a ti rí púpọ̀ rẹ̀ nínú Odù Ifá. Ifá tí a ń sọ̀rọ̀ rẹ̀ yí ni ó ní Odù tí ó tó Igba ó lé Mẹ́rìnlélọ́gọ̀ta Odù, tí ìkọ̀ọ̀kan rẹ̀ sì ń dá lórí ènìyàn, ẹranko, àti àwọn Òrìṣà pẹ̀lú ìṣòro àti ọ̀na àbáyọ sí ìṣòro wọn èyí ìṣẹ̀lẹ̀ tí ó ti ṣẹ̀ sẹ́yìn. Ẹsẹ̀ Ifá ṣàlàyé bí Gẹ̀lẹ̀dẹ́ ṣe bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú Òrìṣà Yemọja tí ń ṣe 'ìyá gbogbo Òríṣà àti ohun abẹ̀mí. Yemọja ló ń fomi ojú ṣògbéré ojú látàrí àìrọ́mọ bí rẹ̀, tí ó sì lọ bá Ifá fún ọ̀nà àbáyọ. Ifá ní kí ó rúbọ kí ó sì gbe ère ọmọ lángidi rù sórí jó, pẹ̀lú ẹ́gba irin lẹẹ́sẹ̀, ìgbà náà ni ó tó lè dọlọ́mọ láyé. Lẹ́yìn tí ó rúbọ náà tán, Yemọja finú ṣoyún ó sì fẹ̀yìn súnmọ sókè. Àkọ́bí ọmọ rẹ̀ jéọkùnrí tí orúkọ rẹ̀ ń jẹ́ "Ẹ̀fẹ̀" (the humorist); Ẹ̀fẹ̀ ma ń dàwọ̀n bojú láti fi àwọn ènìyàn ṣe yẹ̀yẹ́ àti àwàdà nítorí orúkọ rẹ̀. Àbíkéjì Yemọja tó jẹ́ obìnrin tí orúkọ rẹ̀ ń jẹ́ "Gẹ̀lẹ̀dẹ́" ni ó sanra gẹ́gẹẹ́ bí ìyá wọn, tí ó dì fẹ́ràn ìyá wọn gidigidi, tí òun náà sì fẹ́ràn láti ma jó. Lẹ́yìn tí àwọn ọmọm méjèjì náà deni tí ń láya òun ọkọ, wọ́n níi. Ṣùgbọ́n, àwọn náà kò rọ́mọ bí, nìyá wọn bá tún gboko Aláwo lọ̀. Ifá ní kí Ẹ̀fẹ̀ òun Gẹ̀lẹ̀dẹ́ ó rúbọ tí ìyá wọ rú kí àwọn náà ó lè dọlọ́mọ láyé. Wọ́n rúbọ gẹ́gẹ́ bí ifá ti wí; ni wọ́n bá dọlọ́mọ wẹẹrẹ lọ́ọ̀dẹ̀. Ètùtù tí wọ́n ṣe yí ni ó di danadan láti ṣe lásìkọ́ ọdún Gẹ̀lẹ̀dẹ́ , tí wọnbyóò sì ma ṣe ẹ̀fẹ̀ lásìkò náà. Ìdí nìyí tí ó fi jẹ́ wípé àwọn obìnrin ló ma ń gbé Gẹ̀lẹ̀dẹ́.
Ìlù Sákárà
Ìlù Sákárà jẹ́ ìlù kan lára àwọn ìlù mẹ́rin tó jẹ́ ẹbí kan náà nínú ìlù tó ṣe gbòógì mẹ́rin nílẹ̀ Yorùbá. Àwọn èyà ìlù tó kù ni Dùndún tàbí Gángan, Bàtá, àti ìlù Gbẹ̀du. Ọ̀kọ̀ọ̀kan àwọn ìlù òkè yí ni wọ́n jẹ́ ìwọ̀n ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀, sì ìyá ìlù tó ma ń ṣáájú nínú eré tí àwọn tókù yóò sì ma kọ́wọ̀ọ́ tẹ̀le. Bákan náà ni àwọn Awúsá náà ma ń lu Sákárà níbi ayẹyẹ wọn pẹ̀lú. Sákárà ní tirẹ̀ jẹ́ ìlù kékeré roboto tí a fu ìjòkò amọ̀ ṣe. Gíga rẹ̀ kò ju ohun tí ó lè dúró sí àárín ọba (thumb) ìka àti ìka ìfábẹ̀lá, tí wọ́n sì ma ń fọwọ́ tẹ̀ láti ẹ̀yín. Wọ́n fi pẹ̀pẹ́ igibde awo ìlù náà mọ́lẹ̀ ní gbogbo eteetí. Lọ́pọ̀ ìgbà ni wọ́n ma ń fi awọ ewúrẹ́ sé àwọn ìlù kékẹèèké wọnyí, tí wọ́n sì ma ń fi awọ malúù sé àwọn ilù èyí tí ó bá fẹ̀ dáradára.Ìka ọ̀kan nínú ọwọ́ kan lè ṣe àyípadà sí ohùn ìlù náà nígbà tí wọ́n bá fi kọ̀ngọ́ bojú ìlù yí. Nígbà tí a bá lu ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìlù Sákárà pọ̀ lẹ́ẹ̀kan náà, ìyá ìlù ló sábàma ń dún ju gbogbo wọn lọ, tí ó sì ma ń pààlà àti àṣẹ'irúfẹ ìwọ́hùn tí ó bá yẹ. Àwọn Omele akọ àti Omele abo náà ma ń fọhùn ní kíkan kíkan, tí gbogbo wọn sì ma ń fúni lóhùn àdídùn tí ń mórí yá. Àwọn Yorùbá ma ń lo Sákárà fún oríṣiríṣi ayẹyẹ bí ìgbeyàwó, Wéré lásìkò sààrì àti ọdún ìtúnu àwẹ̀. Láti ibí ni orin fújí jáde. Lára àwọn olórin ilẹ̀ Yorùbá tí ó ń lo Sákárà nínú orin rẹ̀ pẹ̀lú gòhé ni Yusuf Ọlátúnjí.
Ìyá ìlù
Ìyá ìlù jẹ́ ìlù ilẹ̀ adúláwọ̀ tí wọ́n gbẹ́ gẹgẹ́ bí dígí tí wọ́n fi ń ka wákàtí láyé àtijọ́ , pàáv pàábjùlọ ní lẹ̀ Yorùbá. Wọ́n ma ń fi Ìyá ìlù sọ̀rọ̀ gẹ́gẹ́ bí eni wípé ènìyàn ni ó ń sọrọ̀ nígbà tí wọ́n bá lo ìwọ́hùn ènìyàn láti fi lu ìlù náà. wọ́n gbẹ́ gẹgẹ́ bí dígí tí wọ́n fi ń ka wákàtí láyé àtijọ́, nígbà tí wọ́n fi awọ ewúrẹ́ bòó níwájú àti lẹ́yìn, tí wọ́n sì fi àwọn awọ tẹ́ẹ́rẹ́ ṣe okùn tí ó so àwọn awọ méjèèjì pọ̀ mọ́ ara wọn láàrín. Àwọn awọ tẹ́rẹ́ wọ̀nyí ni omílù yóò fọwọ́ kọ́ tí yóò sì ma fi apá fun mọ́ra áti lè fun ní irúfẹ́ ìwọ́hùn tí ó bá fẹ. Ẹni tí ó bàv jẹ́ Ààyàn tó bác yanjú yóò lè lo ìlù náà láti fibsọ ohun kóhun tó bá fẹ́. Ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwon ìyá ìlù ló ma ń sọ̀rọ̀ bí ènìyàn. Àmọ́, ó dá lóri bí onílù bá ṣe lùú. Lára àwọn ìlù tí wòn fara jọ ìyá ìlù tí wọ́n fi gẹgẹ́ bí dígí tí wọ́n fi mń ka wákàtí láyé àtijọ́ náà wà ní agbàègbè ilẹ̀ Éṣíà, ṣùgbọ́n wọn kìí lòó láti fi sọ̀rọ̀ bí ti ilẹ̀ Adúláwọ̀. Àmọ́ ṣá wọ́n ma ń lo ìlù idakka láti fi gbe orin lẹ́sẹ̀.
Ìlù Omele
Omele jẹ́ ẹ̀yà ìlù kan tí ó wópọ̀ ní ilẹ̀ Adúláwọ̀ . Àwọn ẹ̀yà Awúsá gúsù ilẹ̀ Nàìjíríà ni ó ni ìlù náà.
Ìlù Gúdúgúdú
Omele jẹ́ ẹ̀yà ìlù kan tí ó wópọ̀ ní ilẹ̀ Adúláwọ̀ . Àwọn ẹ̀yà Awúsá gúsù ilẹ̀ Nàìjíríà ni ó ni ìlù náà.
Ìlù Àgídìgbo
Wọ́n ma ń lo àgídìgbo nínú orin Wákà tàbí Àpàlà. Bákan náà ni àgídìgbo jẹ́ gbajú gbajà khun èlò orin ní àwọn agbègbè bíi Ìbàdàn, Ìjẹ̀bú. Babatunde Yusuf Olatunji, ni ẹni tójẹ́ ìlú-mọ̀ọ́ka olórin tó ma ń lo àgídìgbo nínú orin rẹ̀, pàá pàá jùlọ nínú àwo rẹ̀ tí ó péní "Oyin Mọmọ Àdò" (Sweet as Honey), tí fọ́nrán rẹ̀ sì jẹ́ ẹlẹ́keeje (track 7) ní ọdún 1959.
Folu Storms
Ada Foluwake Ogunkeye ti a npe ni Folu Storms , jẹ olugbesi redio ti Nijeriya kan ati olukọni, oṣere, oluṣere olorin-orin ati alagbasi iṣẹlẹ .
Funsho Williams
Anthony Olufunsho Williams (Oṣu Karun ojo kesan, 1948 - Oṣu Keje 27, 2006) je oloselu lati Ipinle Eko ati Oludari Alakoso labẹ Isakoso Ologun ti ile-igbimọ Colonel Olagunsoye Oyinlola ni Lagos.
Funsho Williams lọ si ile-iwe St. Paul's Catholic ni Ebute Metta ati lẹhinna St Gregory's College, Lagos . Ni ọdun 1968, o kọ ẹkọ ni Yunifasiti ti Lagos , o ni ipele kan ninu imọ-ẹrọ ilu . Lẹhinna o lọ siwaju lati lọ si ile- iṣẹ Imọ-ẹrọ ti New Jersey fun idiyele Titunto si rẹ .
Funsho Adeolu
Funsho Adeolu (tí a bí ní Ọjọ́ Kẹ̀sán-án Oṣu Kàrún ún, ọdún 1968) jẹ́ òṣèré sinimá-àgbéléwò, olùdarí àti olóòtú ọmọ orílẹ̀ èdè Nàìjíríà
Wọ́n bí Fúnnṣọ́ Adéolú lọ́jọ́ kẹsàn-án oṣù karùn-ún ọdún 1968 ni ìpínlẹ̀ Oǹdó lórílẹ̀ èdè Nàìjíríà. Ó kàwé àkóbẹ̀rẹ̀ ní Baptist Academy. Ó kàwé gboyè gíga ni ifásitì ìpínlẹ̀ Oǹdó, Oǹdó State University. Ó bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ tíátà lọ́dún 1976. Ère àgbéléwò tó mú un gbajúmọ̀ ni "Countdown to Kusini" àti "Heroes and Zeroes" lọ́dún 1976. Láti ìgbà náà ló ti di ìlúmọ̀ọ́kà lágbo sinimá-àgbéléwò. Ọ̀pọ̀lọpọ̀ ni sinimá àgbéléwò tí ó ti kópa àti èyí tí òun fúnra rẹ̀ tí kọ. Lára wọn ni; Ojú Àpá, Ẹyin Ọká, Jèsù Muṣhin, Àṣírí Owó, Ibojì àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ. Kì í ṣe sinimá àgbéléwò èdè Yorùbá nìkan ni Fúnṣọ Adéolú ti dáńtọ́, àìmọye sinimá àgbéléwò lédè Gẹ̀ẹ́sì náà lo tí kópa, lára wọn ni; Family Ties, Silenced, Things Fall Apart àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ.
O fẹ arabinrin Mrs. Victoria Adeolu won bí ọmọkunrin meji .
Thomas Adeoye Lambo
Thomas Adeoye Lambo, OBE (March 29, 1923 - March 13, 2004) je omowe Naijiria olusakoso ati psychiatrist . A kà ọ gẹgẹbi akọkọ akọṣẹmọ-ara-o-ni-ni- oorun ti o wa ni orilẹ-ede Naijiria ati Afirika .
Olusegun Olutoyin Aganga
Aganga ti ni iyawo to oje Abiodun Aganga (née Awobokun). O ni awọn ọmọ mẹrin. Oun tun jẹ anor si Gomina ti iṣaaju ti Kwara State Salaudeen Latinwo .
Oluseyi Petinrin
Petinrin lọ si ile -iwe giga ti ijọba Federal, Sokoto .
Babajide Sanwo-Olu
Babájídé Olúṣọlá Sanwó-Olú (ojoibi ) jẹ́ olóṣèlú àti Gómìnà ìpínlẹ̀ Èkó to wà lórí àléfà lọ́wọ́́lọ́wọ́. Wọ́n dìbò yàán- gẹ́gẹ́ bí Gómìnà Ìpínlẹ̀ Èkó ní ọdún 2019 lábẹ́ àsíá ẹgbẹ́ òṣèlú APC.leyin ti Gomina-ana ipinle Eko, Akinwunmi Ambode jakule ninu idibo abele egbe All Progressive Congress.
= Ètò ẹ̀kọ́ rẹ =
Sanwó-Olú ní Ìwé-ẹ̀rí Bsc àti MBA láti ilé-ẹ̀kọ́ Yunifásítì ìlú Èkó, àti àwọn ilé-ẹ̀kọ́ bíi London Business School, Lagos Business School àti ilé-ẹ̀kọ́ John F. Kennedy School of Government. Ṣáájú kí ó tó díje dupò Gómìnà, òun ni alákòóso àgbà àti olùdásílẹ̀ ilé-iṣẹ́ (CEO) "Lagos State Property Development Corporation" (LSPDC). Ó jẹ́ ọ̀kan lára ọmọ ẹgbẹ́ "Chartered Institute of Personnel Management" (CIPM), àti ọ̀kan lára ọmọ ẹgbẹ́ "Nigeria Institute of Training and Development" (NITAD).
Babájídé Olúṣọlá Sanwó-Olú ni ó jẹ́ akápò owó fún ilé-iṣẹ́ ìfowó-pamọ́ Lead Merchant Bank tẹ́lẹ̀ rí láàrín ọdụ́n 1994 - 1997, lẹ́yìn èyí ni ó dara pọ̀ mọ́ ilé-iṣẹ́ ìfowó-pamọ́ UBA gẹ́gẹ́ bí ọ̀gá àgbà ní ẹ̀ka ìdókòwò owó ilẹ̀ òkèrè. Lẹ́yìn èyí ni ó gbéra lọ sí ilé-iṣẹ́ ìfowó-pamọ́ First Inland Bank, Plc tí ó ti di (First City Monument Bank) ní sín gẹ́gẹ́ bí igbákejì ọ̀gá àgbà àti adarí fún ilé ìfowó-pamọ́ náà ní àwọn ẹsẹ̀ kùkú. Òun ni alága fún ilé-iṣẹ́ "Baywatch Group Limited" àti "First Class Group Limited".
Babájídé Olúṣọlá Sanwó-Olú bẹ̀rẹ̀ sí ń kópa nínú ìṣèlú ní ọdún 2003, nígbà tí wọ́n yàn án sí ipò "Olùbádá-mọ̀ràn pàtàkì lórí àwọn ọ̀rọ̀ abẹ́nú" sí igbákejì gómìnà ní Ìpínlẹ̀ Èkó nìgba kan rí Femi Pedro. Wọ́n fi Babájídé ṣe adelé sí ipò Kọmíṣọ́nà fún "Economic Planning and Budget" títí di ọdún 2007 tí wọ́n yàn án sí ipò kọmíṣọ́nà okòwò àti àwọn ilé-iṣẹ́ lábẹ́ ìṣèjọba gómìnà ìgbà náà olóyè Bola Tinubu. Lẹ́yìn ìdìbò gbobgo gbò tí ó wáyé ní ọdún 2007, wọ́n yan Babájídé Olúṣọlá Sanwó-Olú sí ipò kọmíṣọ́nà fún "Ètò ìdásílẹ̀, Ìdánilẹ́kọ̀ọ́ àti Ìfẹ̀yìntì lẹ́nu iṣẹ́ ọba lábẹ́ gómìnà tẹ́lẹ̀ ní Ìpínlẹ̀ Èkó amòfin Babatunde Fashola. Babájídé Olúṣọlá Sanwó-Olú tún di Adarí àgbà fún ilé-iṣẹ́ "Lagos State Development and Property Corporation" (LSDPC) lábẹ́ ìṣèjọba gómìnà Akinwunmi Ambode ní ọdún 2016.
Jìmí Agbájé
Olújìmí Kọ́láwọlé Agbájé (tí à ń pè ní Jìmí Agbájé, tí a bí ní Ọjọ́ kejì oṣù kẹta ọdún 1957 (March 2, 1957), jẹ́ akọ́ṣẹ́mọṣẹ́ olóògún òyìnbó àti olóṣèlú ọmọ orílẹ̀ èdè Nàìjíríà. Ó díje dú ipò Gómìnà ìpínlẹ̀ Èkó ní ọdún 2015 àti 2019 lábẹ́ àsíyá ẹgbẹ́-òṣèlú People's Democratic ṣùgbọ́n ó pàdánù gbogbo rẹ̀. .
A bí Jìmí Agbájé ní Ọjọ́ kejì oṣù kẹta ọdún 1957 ní Ìpínlẹ̀ Èkó. Orúkọ àwọn òbí rẹ̀ ni Olóyè Julius Kòṣebínú (Banker) àti Ìyáàfin Margaret Ọlábísí (oluko) Agbájé. Òun ọmọ ìkejì tí àwọn òbí rẹ̀ bí, àkọ́bí ọmọ wọn ní ṣẹ́gun Agbájé, tí ó jẹ́, Alákòóso ilé ìfowópamọ́, Guaranty Trust Bank.
Segun Agbaje
Segun Agbaje (ti a bi ni ọdun 1964) ni Oludari Alakoso ti (GTBank), ile-iṣẹ iṣowo ti orilẹ-ede Naijiria kan. O tun jẹ Oludari ti ati ọmọ ẹgbẹ ti Advisory Board, Aaarin-Ila oorun ati Afrika. Segun Agbaje lọ si awon ile iwe , Obalende, Ipinle Eko, Nigeria, ati , Kent, England, fun eto-ẹkọ giga rẹ. Lẹhinna o tẹsiwaju si California, nibi ti o ti gba Aakẹkọ ti Iṣiro ati Titunto si ti Awọn oye Isakoso Iṣowo.
Segun Agbaje bẹerẹ iṣẹ ni ni San Francisco o si fe bee le 1991 lati darapọ mọ ibẹrẹ GTBank. O dide nipasẹ awọn ipo lati di Alakoso ni Oṣu Kini Oṣu Kini ọdun 2000, ati Igbakeji Alakoso ni Oṣu Kẹjọ ọdun 2002.
A yan Agbaje ni Oludari Alakoso Iṣakoso ti GTBank ni Oṣu Kẹrin ọdun 2011 nigbati Tayo Aderinokun, lẹhinna ni awọn ipo ipari ti akàn ẹdọfóró, gba isinmi iṣoogun. Ni iku Aderinokun ni Oṣu Karun ọdun 2011, Agbaje ni a darukọ MD / Alakoso pataki ti banki naa.
A yan Agbaje si igbimọ oludari ati igbimọ ayewo ti ni Oṣu Keje 15 Keje 2020.
Awọn ami-ẹri ti o gba nipasẹ GTBank labẹ itọsọna Agbaje pẹlu Bank ti o dara julọ ni Nigeria nipasẹ Euromoney ; Bank of Africa ti Odun nipasẹ Eye African Banker; Bank ti o dara julọ ni Nigeria nipasẹ World Finance UK; Ile-ifowopamọ Innovative pupọ julọ nipasẹ EMEA Finance; Ẹgbẹ Iṣowo ti o dara julọ nipasẹ Iwe irohin Alakoso Iṣowo Agbaye ati Bank ti o dara julọ ni Nigeria ẹbun nipasẹ Awọn aami ifowopamọ.
Oloye Julius Kosebinu Agbaje, oṣiṣẹ banki kan, ati Mrs. Margaret Olabisi Agbaje, olukọ kan ni Obi Segun.Egbon ree agbalagba arakunrin People ká Democratic Party Lagos oloselu, Jimi Agbaje .
Femi Hamzat
Dokita Kadri Obafemi Hamzat (ti a mọ ni Femi Hamzat) jẹ Igbakeji Gomina Ipinle Eko fun Gomina Babajide Olusola Sanwo-Olu.  Won dibo yan Obafemi Hamzat pelu Gomina Sanwo-Olu ni odun 2019 labe asia egbe-oselu All Progressives Congress (APC). Obafemi Hamzat ti fi Igba kan je Komisona fun eto-ise no ipinle Eko ni akoko isejoba  Gomina-ijeta ni ipinle Eko, Babatunde Raji Fashola, Nàìjíríà . Saaju, A yàn-an gẹgẹbi Komisona fun Ijoba Lori Imọ ati Imọlẹ-ẹrọ, Ipinle Eko ni August 2005. O si ṣe ipo naa titi di osu kefa 2011. Lẹhin naa, o tun yan Komisona fun Awọn iṣẹ ati Awọn Imọ-ara nipasẹ iṣakoso Gomina Babatunde Raji Fashola ni Ọjọ kerin Oṣu Keje 2011.
Davido
David Adédèkì Adélékè tí orúkọ ìnagijẹ rẹ̀ ń jẹ́ Davido tí wọ́n bí ní Ọjọ́ kọkànlélógún oṣù kọkànlá ọdún 1992 (November 21st, 1992) jẹ́ gbajúmọ̀ olórin ìgbàlódé ọmọ bíbí ìlú Ẹdẹ ní ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun lórílẹ̀ èdè Nàìjíríà.
Davido gba amin Next rated Award ni odun 2012 ni ako jo “The Headies ni eyin igba ti o ko Orin “Dami Duro”, ti o je orin keji ni nu akopo orin e “Omo Baba Olowo” 2012. Larin Odun 2013 ati 2015, o se akojade orisirisi orin ti o je ilu moka ni odun 2016 o ki owo bowe pelu ara ile se olorin agbaye Sony Music. Ni eyin igbana o da ile ise orin ti e sile Davido Music Worldwide (DMW), pelu awon olorin bi Dremo, Mayorkun, Peruzzi pelu Liya ti won wa la be e. Ni Odun 2016, Davido tu ki owo bowe pelu ile se olorin Sony RCA Records. Ni osu kewa odun 2016 o se orin pelebe alawo marun si ta “Son of Mercy”, pelu awon orin olokan o jo kan bi "Gbagbe Oshi", "How Long" and "Coolest Kid in Africa". Ni Osu kerin 2017, Davido tun duna dura pelu ikowo bowe pelu Sony nitori ati leni agbara lori awon orin ti otiko saju ni odun na osi tu ko orin marun bi "If" and "Fall". "If" generated worldwide social media activity while "Fall" became the longest-charting Nigerian pop song in "Billboard" history. Davido has been famously referred to as 'The king of modern-day afrobeats'.
Davido se ase sita akojo orin keji "A Good Time" ni osu kokanla odun 2019, pelu Orin bi "Blow My Mind" pelu ohun korin ilu moka Amerika Chris Brown . Davido je okan pataki ti won tokasi larin awon “Top 100 most influential Africans” ti o mo yan New African magasin in 2019. He released his third studio album "A Better Time", on Friday 13 November 2020. As at August 2021, Davido is the second most followed African on the social media app Instagram.
Monsoro
Monsoro ( ; ) jẹ ọkan ninu awọn abule julọ ti Fránsì. Ni ọdun 2000, ilu Monsoro ni akojọ si bi Ajogunba Aye nipasẹ UNESCO gẹgẹbi apakan ti afonifoji Loire.
Iwewewe ti idagbasoke ilu ni Monsoro
Bisoye Tejuoso
Olóyè Bísóyè Tẹ́júoṣó Jẹ́ oníṣòwò ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà láti ìlú Abẹ́òkúta . A bí sínu ẹbí Tẹ́júoṣó ni ilẹ̀ Ẹ̀gbá , tí ó sì jẹ́ olórí àwọn obìnrin ní Abẹ́òkúta àti Iyálóde ní ìlú Ẹ̀gbá pátá pátá.
Tara Fela-Durotoye
Tara Fẹlá-Durotoye ( 6 March 1977) jẹ́ alatike oge ati amofin ọmọ ilẹ̀ Naijiria. Oluso-aṣáájú ninu iyawo iṣẹ-ọṣọ lati orile-ede Naijiria , o gbe iṣelọpọ igbeyawo ni akọkọ ni 1999, ṣeto awọn ile-iṣẹ iṣọye ti ilu okeere ati iṣeto ti akọkọ ile-iwe giga ni Nigeria.
Joke Silva
Jọkẹ́ Silva (29 September 1961) jẹ́ òṣèré, àti olùdarí ọmọ orílẹ̀-èdè ilẹ̀, Nàìjírìà.
Ó lọ sí ilé-ìwé Fásitì tìlú Èkó àti Fásitì Webber Douglas Academy of Dramatic Art ní ìlú Lọ́ndọ̀nù.Ó bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ fíìmù ṣíṣe ní ìbẹ̀rẹ̀ ọdún 1990. Ní ọdún 1998, ó kó ipa pàtàkì nínú fíímù Colin Firth àti Nia Long ní àwùjọ British-Canada . Ní ọdún 2006, ó gba àmì-ẹ̀yẹ "Olùdásílẹ̀ tí ó dára jùlọ" Awards 2nd Academy Awards Movie Academy fún iṣẹ́ rẹ̀ ní fun iṣẹ rẹ ni "Women's Cot" , àti " Oludari Tti o dara julọ ni ipa atilẹyin " ni 4th African Movie Academy Awards ni ọdun 2008 fun iṣẹ rẹ bi iyaafin ni "White Omi" .
Nike Oshinowo
Nike Oshinowo (ti a npe ni Adenike Asabi Oshinowo , 1966 ) - tun ti sọ bi Nike Oshinowo-Soleye - jẹ olukọni ile, agbowoja, oludari alakoso ati aami-ara laati ilu Naijiria .
Natasha Akpoti
Natasha Akpoti jẹ Agbẹjọ̀ró ati Óṣélù ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjírìa. Natasha gbe àpótíí fun Ilé-Ìgbìmọ̀ ẹgbẹ ọmọ Social Democratic Party.
Lisa Folawiyo
Lisa Folawiyo jẹ onise apẹẹrẹ aṣaju ilu Naijiria kan pẹlu itọkasi lori idinku ati fifọ sequin.
Lisa Folawiyo ka iwe amofin ni Yunifasiti ti Lagos .
Lisa Folawiyo bẹrẹ aami rẹ "Jewel by Lisa" ni odun 2005 lati ile rẹ.
Folawiyo je iyawo fun Akande Folawiyo ti baba re je Wahab Iyanda Folawiyo .
Toyosi Akerele-Ogunsiji
Toyosi Akerele-Ogunsiji (Oluwatoyosi Akerele) jẹ alakoso iṣowo ti ilu Naijiria ati ọlọgbọn idagbasoke eniyan ti iṣẹ-ṣiṣe ti npa awọn iṣowo , ẹkọ , idagbasoke awọn ọdọ ati olori ijo O tun jẹ oludasile ti Passnownow, opopona ibudii alagbeka kan pẹlu wiwọle si akoonu eko ti o ni imọ-ẹkọ pẹlu awọn igbeyewo ti o ṣe deede ati awọn ibeere atunyẹwo ni ọna kika ti a n pin nipasẹ ayelujara ati alagbeka si awọn ile-iwe giga ati awọn alakoso ile-iwe ti ko tọ.
Akerele-Ogunsiji ni a bi si idile James Ayodele ati Felicia Mopelola Akerele ni Ipinle Eko , Naijiria . O lọ si Ebun Oluwa Nursery ati Primary School, Oregun Lagos lati ibiti o ti lọ si ile iwe giga Lagos State Model College Kankon Badagry , Lagos fun Ikẹkọ Atẹle Junior lati 1994 si 1996 ṣaaju ki o to lọ si Ile-iwe giga Egbado (ile-ẹkọ Yewa nisisiyi) lati ọdun 1998 si 2000 fun u Ile-iwe Sekondiri Agba-giga ni ibi ti o ti di giga gẹgẹbi ọmọ-ọmọ ti o dara julọ ninu idije Essay ti Ajọpọ Ajọ ti Awọn ile-iwe ni Ipinle Ogun gbekalẹ . O gba Igbimọ Ile-iwe Kilasi keji ni Ofin Agbegbe lati Ile- iwe giga ti Jos ni 2007.
Ni ọdun 2014 o fe alakunrin Adekunle Ogunsiji, oniṣẹ ICT kan, ni igbeyawo ti o kere julọ ni ile ẹbi rẹ ni Ikeja, Lagos.
Bilikiss Adebiyi Abiola
Bilikiss Adebiyi tabi Bilikiss Adebiyi Abiola jẹ́
́ ọmọ Nàìjíríà, Aláṣẹ Iléeìsọstí-dọ̀tun Wecyclers ní Ìlú Èkó (Lagos - based recycling company Wecyclers). Ó gbàgbọ̀ pé ẹ̀kọ́ ẹlẹ́kọ́ ni ẹ̀gbà ẹlẹ́gbà. Tòun ti iléeṣẹ́ rẹ̀ ti gba àmì-ẹ̀yẹ púpọ̀ lára wọn ni ẹ̀bùn King Baudouin International Development Prize ní 2018/19
Ìlú Èkó ni wọ́n bí Adébìyí sí, níbi tí ó lọ sí lle ẹ̀kọ́ Gíga Supreme Education Foundation. Ó lọ sí Yunifásítì Ìjọba Àpapọ̀ tí ìlú Èkó, ṣùgbọ́n ó kúrò lẹ́yìn ọdún kan tí ó wọlé láti lọ sí ìlú Amẹ́ríkà lọ parí ẹ̀kọ́ rẹ̀. Ó kẹ́kọ̀ọ́ gboyè ni Yunifásítì Fisk ó sì tẹ̀síwájú sí Yunifásítì Vanderbilt níbi tí ó lọ gba oyè Master's. Ó ṣiṣẹ́ ní IBM fún ọdún márùn-ún kí ó tó pinnu láti kẹ́kọ̀ọ́ sí i. Wọ́n gbà á sí Massachusetts Institute of Technology (MIT) láti wá kẹ́kọ̀ọ́ Master nínú Imọ̀ Ìṣàkóso ìṣòwò (Business Administration
Èrò ìṣòwò ìsọdọ̀tun sọ si lọ́kàn nígbà tí ó wà ní ipele kejì ní MIT, níbi tí ó ti ń kẹ́kọ̀ọ́ nípa ìdọ̀tí gẹ́gẹ́ bí iṣẹ́ àfojúsùn rẹ̀. Èròngba rẹ̀ tẹ́lẹ̀ ni láti mú àlékún bá iye ìdọ̀tí tí ó n gba lọ́wọ́ ilé kí ó sì fún wọ́n ni ìwé pélébé ìgbẹ́bùn(raffle ticket). Nígbà tí ó wà sí Nàìjíríà fún ìsinmi, ìyàlẹ́nu ló jẹ́ fún pé nígbà tí ó ṣòrọ̀ lórí èrò rẹ̀, tọwọ́tẹsẹ̀ ni wọ́n fi gbà á. Ohun ìtìjú ni ìdọ̀tí jẹ́ ní Èkó torí pé ìdá ìdọ̀tí kékeré ni wọ́n ń gbà. Adebiyi fi èrò rẹ̀ lọ MIT níbi tí ó ti rí àtìlẹhìn nípa Ìdíje ṣíṣe. Lẹ́yìn ti ó kẹ́kọ̀ọ́ gboyè tan ni ọdún 2012, ó padà sí Nàìjíríà láti wà pẹ̀lú ọkọ rẹ.
Gulzar Group of Institutes
Gulzar Group of Institutes jẹ́ ilé ẹ̀kọ́ gíga ní Khanna, ìlú Ludhiana ní orílẹ̀ èdè India. Ilé ẹ̀kọ́ yii jẹ́ ti aladani, ó sì wà ní abẹ́ ilé ẹ̀kọ́ ti ìjọba Punjab Technical University, Jalandhar.
Yuri Andropov
Yuri Vladimirovich Andropov je oloselu Soviet kan ati Akowe Agba ti Party Partyist ti Soviet Union.
Leonid Brezhnev
Leonid Ilyich Brezhnev je oloselu Soviet kan ati Akowe Agba ti Party Partyist ti Soviet Union.
Konstantin Chernenko
Konstantin Ustinovich Chernenko je oloselu Soviet kan ati Akowe Agba ti Party Partyist ti Soviet Union.
Georgy Malenkov
Georgy Maximilianovich Malenkov je oloselu Soviet kan ati Akowe Agba ti Party Partyist ti Soviet Union.
Ronke Ademiluyi
Ronke Ademiluyi jẹ onimọ aṣa ati onisowo kan ni ilu Naijiria
Ọmọ-ẹkọ giga ti Ofin, Ademiluyi ni a bi ni England , United Kingdom , ṣugbọn o jẹ ifasalẹ Ile-Ife ni Ipinle Osun. O ni oludasile Oṣoogun Aṣayan Afirika, iṣẹ akanṣe ti o nse igbelaruge awọn apẹẹrẹ afanifoji Afirika nipasẹ awọn ẹka rẹ, Agbaye Fashion Week Nigeria ati Ipo Iṣọkan Africa ni London.
Jackie Aina
Ni [./https://en.wikipedia.org/wiki/49th_NAACP_Image_Awards 49th NAACP Image Awards] lori January 15, 2018, Aami gba Aami Eye NAACP fun "YouTuber of the Year".
Nike Akande
Nike jẹ akọle ti "Ekerin Iyalode ti Ibadanland", ipo ti o ni ibile ti o wa ni ilẹ-ajara rẹ. O fe Oloye Adebayo Akande, oluṣowo owo kan ati eni to ni Splash FM, Ibadan pẹlu ẹniti o ni ọmọ.
Omoyemi Akerele
Omoyemi Akerele ni oludasile ati oludari alakoso Style House Files, ile-iṣẹ iṣowo-owo iṣowo .
Omoyemi lọ si Yunifasiti ti Lagos nibi ti o ti gba oye oye ni Ofin. O tẹsiwaju lọ si Yunifasiti ti Warwick ni ibi ti o ti gba oye oye ni Economic Economic Economic . O ṣiṣẹ ni Olaniwun Ajayi ni ile-iṣẹ ti Ilufin ati Co lati ọdun 2000 si 2003 ṣaaju ki o to di onise apẹẹrẹ . O jẹ oluṣeto njagun fun Iwe-akọọlẹ Iwe-aye kan ti a pe ni "Ifunmọtitọ" .
Omowunmi Akinnifesi
Akinnifesi Omowunmi jẹ oṣowo oniṣowo kan ni orile-ede Naijiria ati aṣoju ayika fun ile Eko.
Ọmọbìnrin ti oludari akọkọ Bank Bank of Nigeria , Akinnifesi ni a bi ni Lagos sugbon o lo awọn ọdun atijọ ni Sierra Leone ṣaaju ki o to pada si ilu Naijiria pẹlu awọn ẹbi rẹ. O lọ si ile-iwe Queen's , Yaba , nibi ti o gba ọpọlọpọ awọn ẹbun fun iṣẹ-ọnà iṣẹ rẹ. Ni 2008, Akinnifesi ti kopa lati University of Lagos pẹlu oye ni Geography ati Eto Igbegbe, Ni ọdun 2012, Akinnifesi gba oye oye ni Ibojuwo Ayika, Iṣeyeṣe, ati Iṣakoso lati King's College London .
Bunmi Banjo
Bunmi Banjo jẹ alakoso iṣowo, bii onibara tita ati oniṣẹ imọran, pẹlu iṣẹ ti o n ṣalaye ọpọlọpọ awọn iṣẹ. Awọn wọnyi ni awọn iṣẹ awujo, epo ati gaasi, awọn iṣẹ iṣowo ati imọ-ẹrọ. Bunmi jẹ lọwọlọwọ fun Google ati atunṣe ni Afirika.
Mz Kiss
Akindele Justina Omowunmi (Sepember 1, 1992), mọ bi Mz Kiss je olorin ti ilu nijiriya , .
Mz Kiss ti a bi ni 1992 ni Okitipupa , ilu ti o wa ni agbegbe Ondo , o lọ si ile-iwe Kembus Nursery ati awọn ile-iwe Gẹẹsi, Abeokuta Grammar School , Ogun ipinle ṣaaju ki o lọ si Ile -iwe [./https://en.wikipedia.org/wiki/National_Open_University_of_Nigeria National Open University of Nigeria] o kọ ẹkọ Ibaraẹnisọrọ Ibaṣepọ
Odù Ifá
Odù Ifá pín sí ojú odù igba ó lé Mẹ́rìndínlọ́gọ́ta (256) nígbà tì àwọn ojú odù wọ̀nyí náà pín sí ọ̀nà mẹ́rìndínlógún tí wọ́n ń sọ̀rọ̀ nípa ìmọ̀ oríṣiríṣi bíi: ìmọ̀ ẹ̀rọ, ìmọ̀ ní bí ayé ṣe wà, ìmọ̀ ìṣègùn, ìmọ̀ ìjìnlẹ̀ àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ. Odù ifá àti àwọn ẹ̀sẹ̀ ifá tí wọ́n pín sí tún dá lórí ìmọ̀ ìjìnlẹ̀ nípa ayé, òdodo, tí ó kún fọ́fọ́ fún àlàyé níoa àyànmọ́ ẹ̀dá òun ọ̀nà ibùlà fún ọmọ adáríhurun. Bákan náà ló tún jẹ́ ìmọ̀ ọ̀nà ìwádìí tí Elédùà yọ̀nda fú Ọ̀rúnmìlà baba Àgbọnìrègún láti fi ṣọmọ aráyé lóore. Àwọn odù Idá wọ̀nyí dà bí ojúpọ̀nà tí ọmọ ènìyàn lè gbà láti rí àyànmọ́ wọn lò ní kíkún, nípa bì àwọn Babaláwo tí wọ́n jẹ́ olùkọ́ ifá bá ṣe ṣàlàyé rẹ̀ níbàámu pẹ̀lú Odù tì ó bá yọ fún ẹni abdífá fún gẹ́gẹ́ bí Ọ̀rúnmìlà tí ó jẹ́ Babaláwo àkọọ́kọ́ ṣe làá kalẹ̀. 1. Èjì ogbẹ 2. Ọ̀yẹ̀kú méjì 3. Ọ̀bàrà méjì 4. Òdì méjì 5. Ìwòrì méjì 6. Òfún méjì 7. Ìrosùn méjì  8. Ọ́wọ́rín méjì 9. Ọ̀kànràn méjì 10. Ògúndá méjì 11. Ọ̀sá méjì 12. Òtúúpọ̀n méjì 13.ìká méjì 14. Ìrẹtẹ̀ méjì 15. Ọ̀sẹ́ méjì 16. Òtúá méjì.
= Àwọn àmì tí ó dúró fún odù kọ̀ọ̀kan ní wọ̀yí = 1 | |
Èjì ogbè
2 || ||
Ọ̀yẹ̀kú méjì
3 || ||
Ìwórì méjì
4 | |
Òdí méjì
5. | |
Ìrosùn méjì
6 || ||
Ọ̀wọ́nrín méjì
7 | |
Ọ̀bàrà méjì
8 || ||
Ọ̀kànràn méjì
9 | |
Ògúndá méjì
10 || ||
Ọ̀sá méjì
11 || ||
Ìká méjì
12 || ||
Òtúúrúpọ̀n méjì
13 | |
Òtúá méjì
14 | |
Ìrẹtẹ̀ méjì
15 | |
Ọ̀sẹ́ méjì
16 || ||
Òfún méjì
= ídá = = Àwọn ohun èèlò Ifá dídá =