hotchpotch/miracl-hf-unified huggingface dataset:
Alfonso Falero
Alfonso Falero ni a Spanish japanologist a bi ni Granada ni 1959. O jẹ ẹya iwé lori awọn itan ti Japanese ero ati awọn Shintō esin.
Iṣẹ rẹ ni awọn ti wa ni University of Salamanca ti dojukọ lori:
Alfonso Falero ni ninu awọn julọ oguna Spani japanologists laaye ati ọkan ninu awọn asiwaju alase ni awọn aaye ti Shinto Iwadi ita Japan.
Àwọn eré-ìdárayá ìdíje Òlímpíkì
Àwọn eré-ìdárayá ìdíje Òlíḿpíkì ni awony eré-ìdárayá tí wọ́n máa ń díje fún nínú Ìdíje Òlíḿpíkì Ìgbà ẹ̀rùn ati Ìgbà òjò. Olimpiki Igba Oru 2012 ni ere-idaraya 26, be sini afikun yio ba iye awon ere-idaraya fun Olimpiki Igba Oru 2016. Olimpiki Igba Otutu 2014 ni ere-idaraya meje.
The number and kinds of events may change slightly from one Olympiad to another. Each Olympic sport is represented by an international governing body, namely an International Federation (IF).
Nyomi Banxxx
Nyomi Banxxx (oruko abiso Amanda Dee; Oṣù Kẹ̀wá 14, 1972) je osere ara Àwọn Ìpínlẹ̀ Aṣọ̀kan Amẹ́ríkà.
Television internet
TÉLÉVISION INTERNET encore différent de INTERNET TELEVISION est une chaîne de télévision qui consiste a faire croire a un téléspectateur qui est assis depuis un poste téléviseur qu'il est entrain de naviguer sur internet a l'aide de son poste téléviseur alors que son poste téléviseur n'est pas connecte a internet.Autrement dit c'est une télévision réelle qui est consacrée essentiellement a internet.Elle se definie comme la télévision de l'internet et vise a capturer des pages internet( facebook;yahoo;twitter;google;YouTube et d'autres plusieurs sites web) qu'elle diffuse en direct grâce a une fréquence de télévision qui s'exprime généralement en MHz.On la capte depuis un poste téléviseur et grâce a un signal ou une fréquence de télévision en analogique.La télévision n'est pas encore captée en numérique parce que le pays ne dispose pas encore de la TNT télévision numérique terrestre mais sera disponible bientôt sur les décodeurs et les télévisions satellites du monde entier.
Universidade do Estado de Minas Gerais
Yunifasiti Minas Gerais (Universidade do Estado de Minas Gerais, UEMG) je yunifasiti aladani ni ilu Belo Horizonte, ni Minas Gerais ni Brasil.
Horacio Cartes
Horacio Manuel Cartes Jara (ojoibi July 5, 1956) ni Aare ile Paraguay lowolowo.
Sei Shōnagon
Sei Shōnagon tí wọ́n bí ní ọdún 966, tí ó sìn kú ní ọdún 1025 (966 - 1025) jẹ́ oǹkọ̀wé àti akéwì ọmọ orílẹ̀-èdè Japan.
Jim Meskimen
James Ross "Jim" Meskimen (September 10, 1959) je osere ara Amerika.
Susan Egan
Susan Farrell Egan (February 18, 1970) je osere ara Amerika.
James Woods
James Howard Woods (April 18, 1947) je osere ara Amerika.
Matt Frewer
Matthew George "Matt" Frewer (January 4, 1958) je osere ara Amerika.
Rip Torn
Elmore Rual "Rip" Torn, Jr. (February 6, 1931) je osere ara Amerika.
Steve Buscemi
Steven Vincent "Steve" Buscemi (December 13, 1957) je osere ara Amerika.
Santiago de Cali
Ilu, ifowosi Santiago de Ilu, ni olu ti Valle del Cauca, ọkan awọn orilẹ-ede ile keji tobi lẹhin olu-ilu ati kẹta julọ populous ilu ni Columbia. O ni o ni awọn agbegbe ti 564 km² ati kan ipari ti 17 km lati ariwa si guusu ati 12 km lati-õrùn si oorun. Awọn ilu ni apakan ti Aarin gbungbun Santiago de Ilu, pẹlú pẹlu adugbo awọn agbegbe lati ésta. O ti a da lori July 25, 1536 nipa Sebastián de Belalcázar, eyi ti o mu ki ọkan ninu awọn Atijọ ilu ni America.
O ni o ni ọkan ninu awọn sare ju lo dagba oro aje ati amayederun ni awọn orilẹ-ede nitori ti awọn oniwe-lagbaye ipo, awọn ilu ti wa ni be 115 km lati Buenaventura, awọn ifilelẹ ti awọn kansoso to ti Columbia ni òkun Pacífico. Ilu jẹ ọkan ninu awọn ifilelẹ aje awọn ile-iṣẹ ati ise Columbia, Yato si jije ni akọkọ ilu, asa, oro aje, ise ogbin ati aarin ti awọn oorun guusu. Bi agbegbe olu, ile Asofin ni olu ti ijoba ti Valle del Cauca, awọn Departmental Apejọ, Departmental ẹjọ, awọn Attorney Gbogbogbo, State lorisiirisii ati awọn ara jẹ tun ile si ilé iṣẹ iru bi idalẹnu ilu osise EMCALI.
O ti wa ni tun ni akọkọ idaraya ile-ni Columbia. O je nikan ni Colombian ilu lati gbalejo awọn Pan American ere, meje World orin ma duro ni gigun kẹkẹ World nọmba iṣere lori yinyin Championships ati kẹsan àtúnse ti World ere, jije akọkọ Latin Amerika ilu lati wa ni alejo yi iṣẹlẹ.
O si ti a ti daruko nipasẹ awọn ti o dara ju akọrin ti Salsa ni aye bi "The World Olu ti Salsa" nitori pelu jije ti Cuba, tabi Puerto Rico, ti wa ni ni Ilu ibi ti o ti di diẹ popular.
Dan Castellaneta
Daniel Louis "Dan" Castellneta (October 29, 1957) je osere ara Amerika.
Julie Kavner
Julia Deborah "Julie" Kavner (September 7, 1950) je osere ara Amerika.
Mike Myers
Michael Jonathan "Mike" Myers (May 25, 1963) je osere ara Kanada.
John Lithgow
Jonathan Arthur "John" Lithgow (October 19, 1945) je osere ara Amerika.
Rupert Everett
Rupert James Hector Everett (May 29, 1959) je osere ara Britani.
Walt Dohrn
Walter "Walt" Dohrn (December 5, 1970) je osere ara Amerika.
Jelena Rozga
Jelena Rozga (ojo ibi 23 August, 1977) je olorin/akorin omo ile Kroatíà.
Conrad Vernon
Conrad Vernon IV (1968) je osere ara Amerika.
Ben Stein
Benjamin Jeremy "Ben" Stein (November 25, 1944) je osere ara Amerika.
Nina Badrić
Nina Badrić (ojo ibi 4 July, 1972) je olorin/akorin omo ile Kroatíà.
Edmond Debeaumarché
Edmond Debeaumarché na a dike nke na-eguzogide n'oge Agha Ụwa nke Abụọ.
Carrot Top
Scott Thompson (February 25, 1965) je osere ara Amerika.
Carlos Mencia
Ned Arnel Mencía (October 22, 1967) je osere ara Amerika.
Zelda Williams
Zelda Williams (July 31, 1989) je osere ara Amerika.
Open Austrálíà 2015 − Àwọn Obìnrin Ẹnìkan
Li Na lo gba ife eye yi lodun to koja, sugbon ko kopa ninu idije yi lodun yi nitoripe o feyinti kuro ninu ise idije tenis ni 19 September 2014.
Serena Williams lo gba ife-eye na lodun yi, o bori Maria Sharapova ni ipari pelu ayo, 6–3, 7–6, lati gba ife-eye Open Australia kefa re ati ife-eye Grand Slam 19k enikan lakopo.
Àwọn statístíkì ìdíje tẹ́nìs fún Serena Williams
This is a list of the main career statistics of professional American tennis player Serena Williams.
"Current through 2015 Australian Open.
*As of October 27, 2014
Sergio Mattarella
Sergio Mattarella (ojoibi 23 July 1941) je oloselu ara italia ati Aare ile Italia lowolowo lati 2015 wa.
Egypt ologun
Ara Egipti ologun ni o wa ni ologun ologun ti Egipti. Awọn ara Egipti ologun ni o wa ni tobi ni Africa, ati awọn Aringbungbun East. O ti a ti iṣeto ni 1922, wa ninu ti awọn ara Egipti Army, Egypt ọgagun, Egypt Air Force ati ara Egipti Air olugbeja ologun.
Brigitte Bardot
Brigitte Bardot (pípè ní Faransé:; ojoibi 28 Oṣù Kẹ̀sán 1934) je osere ara Fransi.
Pule Lechesa
Pule Lechesa je olukowe ati akewi (poet) omo ile South Africa.
AWON IWE TO KOItokasi
http://en.wikipedia.org/wiki/Pule_Lechesa
https://openlibrary.org/authors/OL6716180A/Pule_Lechesa
Open Austrálíà 2015
Idije Open Austrálíà 2015 je idije Grand Slam tennis akoko ninu odun to waye lori papa idije tenis konkere ni Melbourne Park ni ilu Melbourne, Australia. O waye lati ojo 19 Osu Kinni de ojo 1 Osu Keji odun 2015, o si ni idije enikan ati enimeji awon okunrin ati obinrin, ati adapo awon tokunrintobinrin. Idije na tun ni ti awon odo, agbalagba, ati tori kekeafirin.
Taylor Townsend (tennis)
Taylor Townsend (ojoibi April 16, 1996) je agba tennis obinrin ara Amerika. Ohun ni o gba ife-eye Open Australia awon obinrin omode ni odun 2012.
VietJet Air
VietJet Air jẹ kan isuna ile ise oko ofurufu ni Vietnam. Yi ile ise oko ofurufu ti a da ni 2007 ati ki o pese akọkọ flight ni december 2011. Lati 2011 december si december 2014 ni ile ise oko ofurufu ti yoo wa 10 milionu ero. Ni Kínní 2015, awọn ile ise oko ofurufu ni o ni 20 ofurufu ati ki o ni o ni ofurufu si julọ ti awọn ile oko ofurufu ni Vietnam ati 5 ilu ni Asia. Ni 2014 awọn ile ise oko ofurufu wole guide pẹlu Airbus lati ra 63 ofurufu.
Isu a teni mo ro
ida isu a tenu mo ro
Dìgbòlugi
Dìgbòlugi jẹ́ kòkòrò àkóràn àrùn tí o ń fa ohun líle àrùn ọpọlọ nínu ènìyàn àti àwọn ẹlẹ́jẹ̀ gbígbóná ẹranko míìràn. Lára àwọn amì àkọ́kọ́ rí ni ibà àti ara rínrìn ní àwọn ibi tó hàn síta. Ọ̀kan tàbí méjì àmì tí ó máa ń tẹ̀lé àmì yíi níwọ̀nyí: Ìrìn hánran-hànran, ìdùnnú àìlékoníjànu, ìbẹ̀rù omi, àìlegbé àwọn ẹ̀yà ara kan, ìpòrúúru, àti àìlèrántí ohun. Lẹ́hìn tí àmì jẹyọ, dìgbòlugi sábà máa ń jásí ikú. Àkókò láárin ìgbà kíkó àrùn yíi àti ìgbà tí àmì jẹyọ jẹ́ láàrín oṣù kan sí mẹ́ta. Síbẹ̀síbẹ̀, àkókò yìi léjẹ̀ ókéré ọsẹ̀ kan sí ju ọdún kan. Àkókò dálé ọ̀nàréré tí kòkòrò àkóràn gbọ́dọ̀ rìn láti dé ẹ̀yà ara bí ọpọlọ àti egungun ẹ̀hìn.
Dìgbòlugi ń ran ènìyàn láti ara eranko míìràn. Dìgbòlugi lèràn nígbà tí eranko tí ó ní lára fèkanná ha tàbí bu ẹranko tàbí ènìyàn míìràn jẹ. Itọ́ láti ara ẹranko tí ó ní àkóràn náà léṣòkùnfà dìgbòlugi nígbà tí itọ́ bá kan ibi itọ́ ẹranko tàbí ènìyàn míìràn. Ọ̀pọ̀ dìgbòlugi nínu àwọn ènìyàn jẹ́ òkùnfà ìgéjẹ ajá. Ju 99% ìṣẹ̀lẹ̀ dìgbòlugi ní àwọn orílẹ̀ èdè tí ajá ti ń ní dìgbòlugi, ìbùjẹ ajá ni o ń fà. Ní ilẹ̀ Amẹ́ríkà, àdán ni ó sábà maa ń fa dìgbòlugi, ó kérésí ìdá 5% dìgbòlugi lára àwọn ènìyàn ni o ń wá láti ọ̀dọ̀ ajá. Àwọn eku kìí sábà ní dìgbòlugi. kòkòrò àifójúrí dìgbòlugi maa ń lọsí ọpọlọ nípa àwọn ọ̀nà yíì ẹ̀yà ara bí ọpọlọ àti egungun ẹ̀hìn. Alè ṣàwarí àrùn yíi lẹ́hìn tí àwọn àmì rẹ̀ bá farahàn.
Ìṣàkóso ẹranko àti ìpèsè àwọn oògùn ti dín ìjàm̀bá dìgbòlugi láti ara ajá kù ní àwọn ọ̀pọ̀ ẹkùn àgbayé. Ìpèsè oògùn fún àwọn ènìyàn ní ibi tí wọ́n ti ń yára ko ṣe pàtàkì. Àwọn tí ò lè yára ko ni àwọn tí o ń ṣiṣẹ́ pẹ̀lú àdán tàbí tí o ńlo àkókò púpọ̀ ni àwọn apá ibìkan lágbàyé níbi tí dìgbòlugi ti wọ́pọ̀. Lára àwọn tí o ti ní dìgbòlugi, oògùn dìgbòlugi tàbí nígbà mííràn dìgbòlugi èròjà inú ara to ń gbógun ti kòkòrò dára ní dídẹ̀kun àrùn náà bí ènìyàn náà bá gba ìtọjú ṣáájú dìgbòlugi. Fífọ ìgéjẹ àti ojú ìha léèkanná fún ìṣẹjú mẹ́ẹ̀dogún pẹ̀lú ọṣẹ àti omi, iodine ẹlẹ́fun, tàbí ọṣẹ ìyẹ̀fun lépa kòkòrò àìfojúrí nítorí wọ́n já fáfá ní dídẹ̀kun ìtànkálẹ̀ dìgbòlugi. Àwọn ènìyàn díẹ̀ ni ó là lọ́wọ ìfarakó dìgbòlugi èyí sì wà láti ara ìtọjú púpọ̀, táa mọ̀sí Ètò Milwaukee.
Dìgbòlugi ńfa ikú lágbayé lọ́dọọdún bi 26,000 sí 55,000. Ju ìdá 95% ikú wọ̀nyíi ń ṣẹlẹ̀ ni Asia àti Africa. Dìgbòlugi wà ní orílẹ̀ èdè 150 ní àwọn ojú ilẹ̀ ayé yàtọ̀ sí Antarctica. Ju bílíọ́nù 3 àwọn ènìyàn ni o ń gbé ní ẹkùn lágbàyé níbi tí dìgbòlugi ti ń ṣẹlẹ̀. Ní ọ̀pọ̀ Europe àti Australia, ara àdán nìkan ni dìgbòlugi wà. Ọ̀pọ̀ àwọn orílẹ̀ èdè erékùsù ni kòní dìgbòlugi.
Ascariasis
Ascariasis jẹ́ àrùn tí kòkòrò ajọ̀fẹ́ tí a npé ní aràn alára rógódó "Ascaris lumbricoides" nṣe òkùnfà rẹ̀. Àkóràn àrùn náà kò ní ààmì àìsàn kankan lára marundinlaadọrun nínú ọgọrun (85%) àwọn ènìyàn tó ti ní àrùn náà, pàápàá bí iye àwọn aràn náà bá kèrè. Àwọn ààmì àìsàn a má a pọ̀ síi pẹ̀lú iye aràn tó wà lára, lára irú àwọn ààmì bẹ́ẹ̀ sì ni àìlèmíkanlẹ̀ àti ibà ní ìbẹ̀rẹ̀ àìsàn náà. Àwọn ààmì àìsàn bíi inú wíwú, inú rírun àti ìgbẹ́ gbuuru lè tẹ̀lé èyí. Àwọn ọmọdé ni ó má a nsábà ní àkóràn àrùn náà, láàárín àwọn ọmọdé bẹ́ẹ̀, àkóràn àrùn náà tún lè ṣe òkùnfa àìlẹ́ranlára, àìtó èròjà oúnjẹ lára àti àwọn ìṣòro nípa ẹ̀kọ́-kíkọ́. Àkóràn àrùn náà a má a wáyé nípasẹ̀ jíjẹ oúnjẹ tàbí mímu omi tí ẹyin aràn tí à npè ní "Ascaris" náà, èyítí ó ti inú ìgbọ̀nsẹ̀ jáde wá, bá ti kó sí, tí ó sì ti sọ di àìmọ́. À ó pa àwọn ẹyin náà nínú ìfun, àwọn aràn náà a sì gbẹ́ ihò sínú ògiri ikùn ènìyàn, wọn a sì gba ibẹ̀ lọ sínú àwọn ẹ̀dọ̀fóró nípasẹ̀ ẹ̀jẹ̀. Níbẹ̀ wọn yóò wọ inú àwọn àpò atẹ́gùn inú ẹ̀dọ̀fóró, wọn yóò sì ṣàn lọ sókè nínú ọ̀nà-ọ̀fun, níbití a ó ti wú wọn jáde bí ikọ́, tí a ó sì gbé wọn mì. Àwọn ìdin náà yóò sì gba inú ikùn kọjá fún ìgbà kejì sínú ìfun níbití wọn yóò ti dàgbà sí aràn nlá. Ìdènà àrùn náà níí ṣe pẹ̀lú ìmọ́tótó, èyítí ó kan mímú ìlọsíwájú bá níní ànfàní sí ilé-ìyàgbẹ́ àti dída ìgbẹ́ nù ní ọ̀nà tí ó tọ́. Ọwọ́-fífọ̀ pẹ̀lú ọṣẹ farahàn bí ààbò tó péye. Ní àwọn agbègbè ibití iye ènìyàn tó ju méjìlélógún nínú ọgọrun (20%) lọ ti ní àkóràn àrùn náà, a dámọ̀ràn pé kí a ṣe ìtọ́jú gbogbo ènìyàn láti ìgbà dé ìgbà ní tẹ̀lé-n-tẹ̀lé. Wíwáyé àrùn náà lára ẹnití ó ti níi rí jẹ́ ohun tí ó wọ́pọ̀. Kò sí àjẹsára. Àwọn ìtọ́jú tí Àjọ Ìlera fún Àgbáyé dámọ̀ràn ni àwọn egbògi bíi albendazole, mebendazole, levamisole tàbí pyrantel pamoate. Àwọn egbògi mìíràn tó tún má a nṣiṣẹ́ ni tribendimidine àti nitazoxanide.Iye àwọn ènìyàn tó tó bílíọ̀nù 0.8 sí 1.2 káàkiri àgbáyé ni ó ní àrùn ascariasis, tí àwọn àwùjọ tó sì ní àrùn náà púpọ̀ jùlọ sì jẹ́ àwọn ará Gúsù Sahara Afirika, Amẹrika Latini, àti Eṣia. Èyí mú kí àrùn ascariasis jẹ́ ẹ̀yà àkóràn aràn ajọ̀fẹ́ nípasẹ̀ iyẹ̀pẹ̀ ilẹ̀ tó wọ́pọ̀ júlọ. Ní ọdún 2010, ó ṣe òkùnfà ikú àwọn ènìyàn tó tó 2,700, èyítí ó wálẹ̀ láti ènìyàn 3,400 tó kú ní ọdún 1990. Oríṣi aràn "Ascaris" mìíràn a má a ran àwọn ẹlẹ́dẹ̀.
Cysticercosis
Cysticercosis jẹ́ àkóràn àrùn inú ẹran ara, èyítí ọmọ inú (cysticercus) aràn mùjẹ̀mùjẹ̀ pẹlẹbẹ inú ẹran ẹlẹ́dẹ̀ ("Taenia solium") má a nṣe òkùnfà rẹ̀. Àwọn ààmì àìsàn náà lè farahàn lára ènìyàn ní ṣókí, wọn sì lè má farahàn rárá fún ọ̀pọ̀lọpọ̀ ọdún. Àwọn ohun líle kan tí kìí dun ni, tó tó bíi sẹntimita kan sí méjì, lè wú sórí awọ ara àti ẹran ara ẹni, tàbí kí ènìyàn ní àwọn ààmì àìsàn ètò iṣan nínú ara bí àrùn náà bá kan ọpọlọ ẹni. Lẹ́yìn ọ̀pọ̀lọpọ̀ oṣù tàbí ọdún àwọn ohun tó wú sí ni lára wọ̀nyí lè bẹ̀rẹ̀ síí dun ni, wọ́n lè wú síi, kí wọ́n tó wá lọ sílẹ̀. Ní àwọn orílẹ̀-èdè tó ṣẹ̀ṣẹ̀ ntẹ̀síwájú, èyí jẹ́ ọ̀kan nínú àwọn ohun tó má a nsábà ṣe òkùnfà gìrì. Èyí a má a sábà wáyé lára ènìyàn bí ènìyàn bá jẹ oúnjẹ tàbí mu omi tó ní ẹyin aràn mùjẹ̀mùjẹ̀ pẹlẹbẹ nínú. Ewébẹ̀ tí a kò sè dáradára jẹ́ orísun tó wọ́pọ̀ jùlọ. Àwọn ẹyin aràn mùjẹ̀mùjẹ̀ pẹlẹbẹ a má a wá láti inú ìgbẹ́ ènìyàn tó ti ní àgbàlagbà aràn náà lára, oríṣi ipò àìsàn tí a mọ̀ sí taeniasis. Taeniasis jẹ́ àrùn ọ̀tọ̀, a sì má a wáyé nípa jíjẹ àpò tí omi gbè sí, nínú ẹran ẹlẹ́dẹ̀ tí a kò sè jiná. Àwọn ènìyàn tí nbá àwọn ẹni tó ní aràn mùjẹ̀mùjẹ̀ pẹlẹbẹ náà lára gbé ni ó wà lábẹ́ ewu tó ga jùlọ láti kó àrùn cysticercosis. A lè ṣe ìwádìí àrùn náà nípa fífa omi, ọyún tàbí ẹ̀jẹ̀ jáde láti inú àpò tí omi gbè sí nínú ara. Yíya àwòrán ọpọlọ pẹ̀lú fífi ẹ̀rọ kọmputa ya àwòrán onígun mẹta àwọn àgbékalẹ̀ ètò inú ara ènìyàn (CT) tàbí lílo iṣẹ́ ìmọ̀ ẹ̀rọ òòfà irin láti fi yàwòrán àwọn àgbékalẹ̀ ètò inú ara (MRI) jẹ́ àwọn ìlànà tó wúlò jùlọ láti fi ṣe ìwádìí àrùn náà nínú ọpọlọ. Iye ìwọ̀n funfun inú ẹ̀jẹ̀, tí a npè ní eosinophils, nínú omi inú ọpọlọ àti ẹ̀jẹ̀ ni a tún má a nlo gẹ́gẹ́ bí atọ́ka. A lè dènà àkóràn àrùn bí ó ti yẹ nípasẹ̀ ìmọ́tótó ara ẹni àti àbójútó ìlera. Lára èyí ni: síse ẹran ẹlẹ́dẹ̀ dáradára, àwọn ilé ìyàgbẹ́ tí ó tọ́ àti níní ànfàní sí omi tí ó mọ́ lásìkò tó yẹ. Ìtọ́jú àwọn ènìyàn tó ní taeniasis ṣe pàtàkì ní dídènà ìtànkálẹ̀ rẹ̀. Ó ṣeé ṣe kí a máṣe nílò láti ṣe ìtọ́jú àrùn náà tí kò bá kan ètò iṣan inú ara. Ìtọ́jú àwọn ẹnití ó ní neurocysticercosis lè jẹ́ nípasẹ̀ àwọn egbògi tí a npè ní praziquantel tàbí albendazole. A lè nílò àwọn wọ̀nyí fún àsìkò pípẹ́. Àwọn Steroid, fún mímú ibití ó wú lọ sílẹ̀ nígbà ìtọ́jú, àti àwọn egbògi tí ndènà gìrì ni a tún lè nílò pẹ̀lú. A má a nṣe iṣẹ́-abẹ nígbà mìíràn láti yọ àpò tí omi gbè sí náà kúrò.  Aràn mùjẹ̀mùjẹ̀ pẹlẹbẹ inú ẹran ẹlẹ́dẹ̀ wọ́pọ̀ púpọ̀ ní Eṣia, Gúsù Sàhárà Afirika, àti Amẹrika Latini. Ní àwọn agbègbè kan, a gbàgbọ́ pé iye tó tó mẹẹdọgbọn nínú ọgọrun (25%) àwọn ènìyàn agbègbè náà ni ó ní àkóràn àrùn yìí. Ní àwọn orílẹ̀-èdè tó ti ní ìtẹ̀síwájú dáradára, kò wọ́pọ̀ púpọ̀ rárá. Káàkiri àgbáyé, ní ọdún 2010, ó ṣe òkùnfà ikú àwọn ènìyàn tó tó 1,200, èyí tó lọ sókè láti ènìyàn 700 tó kú ní ọdún 1990. Cysticercosis tún má a nran àwọn ẹlẹ́dẹ̀ àti máálúù ṣùgbọ́n wọn kìí sábà fi ààmì àìsàn kankan hàn nítorí pé ọ̀pọ̀lọpọ̀ nínú wọn kìí gbé ilé-ayé pẹ́ títí. Àrùn náà ti wáyé lára àwọn ọmọ ènìyàn jálẹ̀ ìtàn ẹ̀dá. Ó jẹ́ ọ̀kan lára àwọn àrùn àwọn orílẹ̀-èdè ipa ọ̀nà oòrùn tí a kò bìkítà fún.
University of Baltimore
Yunifasiti Baltimore je yunifasiti ipinle-agbateru ni ilu Baltimore ni Ipinle Maryland ni Amerika.
&quot;Weird Al&quot; Yankovic
"Weird Al" Yankovic
Alfred Matthew "Weird Al" Yankovic (October 23, 1959) je osere ara Amerika.
Gary Coleman
Gary Wayne Coleman (February 28, 1968 – May 28, 2010) je osere ara Amerika.
Goran Višnjić
Goran Višnjić (ojoibi September 9, 1972) je osere filmu ara Kroatíà.
Zrinka Cvitešić
Zrinka Cvitešić (ojoibi July 18, 1979) je osere filmu ara Kroatíà.
Richard Nikolaus Coudenhove-Kalergi
Richard Nikolaus Graf Coudenhove-Kalergi (Oṣù Kọkànlá 16, 1894 – Oṣù Keje 27, 1972) je oloselu ati amoye ara austríà.
Sigourney Weaver
Sigourney Weaver (October 8, 1949) je osere ara Amerika
Giovanni Ribisi
Antonino Giovanni Ribisi (December 17, 1974) je osere ara Amerika.
Marilyn Monroe
Norma Jeane Mortenson, DBE (June 1, 1926 – August 5, 1962), bakanna bi Marilyn Monroe, je osere ara Amerika.
Bob Hoskins
Robert William "Bob" Hoskins, Jr. (October 26, 1942 – April 29, 2014) je òṣèré ará Ilẹ̀ọba Aṣọ̀kan.
Eric Bauza
Eric Adrian Bauza (December 7, 1979) je osere ara Kanada.
Lana Jurčević
Lana Jurčević (ojo ibi 7 November, 1984) je olorin/akorin omo ile Kroatíà.
Drew Carey
Drew Allison Carey (May 23, 1958) je osere ara Amerika.
Ìdíje Wimbledon 2014 − Àwọn Obìnrin Ẹnìkan
Marion Bartoli lo gba ife eye yi lodun to koja sugbon o feyinti kuro ninu ise igba tennis ni August 2013 laipe leyin igba na.
Petra Kvitová lo gba ife eye odun yi leyin igba to bori Eugenie Bouchard ni ipari pelu ayo 6-3, 6-0 larin iseju marundinlogota (55).   Serena Williams "(Third round)
Hydie Waters
Hydie Waters (oruko abiso Amber Talmore; Oṣù Kọkànlá 9, 1987) je osere ara Àwọn Ìpínlẹ̀ Aṣọ̀kan Amẹ́ríkà.
Eugenie Bouchard
Eugenie "Genie" Bouchard (ojoibi February 25, 1994) je agba tenis ara Kanada. Ohun ni ara Kanada akoko to de opin Grand Slam nigba to de opin Idije Wimbledon 2014, nibi to ti kuna lowo Petra Kvitová.
Andrea Petkovic
Andrea Petkovic (bíi ní Ọjọ́ kẹsán Oṣù kẹsán Ọdún 1987) jẹ́ agbá tennis ọmọ orílẹ̀ èdè Jemani.
Garbiñe Muguruza
Garbiñe Muguruza Blanco (bíi Ọjọ́ kẹjọ Oṣù kẹwa, odún 1993) jẹ́ agbá tẹnìs ará spéìn ọmọ Venezuela.
El Marino (1917)
El Marino jẹ́ ìwé ìròyìn ojoojúmọ́ ní orílẹ̀-èdè Tsílè tó jẹ́ dídásílẹ̀ ní ọdún 1917 tó jẹ́ títẹ̀jáde ní ìlú Pichilemu.
Ed Asner
Eddie Asner (November 15, 1929 – August 29, 2021) je osere ara Amerika.
Àmínìamáralókun
Àmínìamáralókun (fítámínì ) is an organic compound and a vital nutrient that an organism requires in limited amounts. An organic chemical compound (or related set of compounds) is called a vitamin when the organism cannot synthesize the compound in sufficient quantities, and must be obtained through the diet; thus, the term "vitamin" is conditional upon the circumstances and the particular organism. For example, ascorbic acid (one form of vitamin C) is a vitamin for humans, but not for most other animal organisms. Supplementation is important for the treatment of certain health problems, but there is little evidence of nutritional benefit when used by otherwise healthy people.
Carlos Alazraqui
Carlos Jaime Alazraqui (July 20, 1962) je osere ara Amerika.
Charles Dierkop
Charles Dierkop (September 11, 1936) je osere ara Amerika.
Steve Zahn
Steven James "Steve" Zahn (November 13, 1967) je osere ara Amerika.
Larry David
Lawrence Gene "Larry" David (July 2, 1947) jẹ́ ọ̀ṣẹ̀rè sinimá-àgbéléwò ọmọ orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà.
Jeff Garlin
Jeffrey Todd "Jeff" Garlin (June 5, 1962) je osere ara Amerika.
Jemaine Clement
Jemaine Atea Mahana Clement (January 10, 1974) je osere ara New Zealand.
Yukio Mishima
Yukio Mishima (14 oṣu kinni, 1925 - 25 oṣu kọkanla, 1970) je onkowe, awọn olùkọ̀wé, ati ni akewi, alakosile ere ori itage, ati osere.
Open Fránsì 2015 − Àwọn Obìnrin Ẹnìkan
Maria Sharapova was the defending champion, but lost in the fourth round to Lucie Šafářová.
Serena Williams won her third French Open title and 20th major overall, defeating Šafářová in the final, 6–3, 6–7, 6–2. This win also gave Williams her third Career Grand Slam.
Chris Hardwick
Christopher Ryan "Chris" Hardwick (November 23, 1971) je osere ara Amerika.
Charles Fleischer
Charles Fleischer (August 27, 1950) je osere ara Amerika.
Liu Gang
Liu Gang (Oṣù Kínní 30, 1961) je mathimatiki, physicist, kọmputa sayensi, ati oloselu omo Saina ara Amerika.
David Weintraub
David Weintraub (1978) je osere ara Amerika.
Jeffrey Jones
Jeffrey Duncan Jones (1946) je osere ara Amerika.
Gilbert Gottfried
Gilbert Gottfried (1955) je osere ara Amerika.
Matthew Broderick
Matthew Broderick (1962) je osere ara Amerika.
Daniel McKeague
Daniel McKeague (1974) je osere ara Amerika.
Geoff Pierson
Geoffrey "Geoff" Pierson (June 16, 1949) je osere ara Amerika.
Casey Kasem
Kemal Amen "Casey" Kasem (April 27, 1932 – June 15, 2014) je osere ara Amerika.
Jim Varney
James Albert "Jim" Varney, Jr. (June 15, 1949 – February 10, 2000) je osere ara Amerika.
Blake Clark
Blake Clark (February 2, 1946) je osere ara Amerika.
Andy Dick
Andrew Roane "Andy" Dick (December 21, 1965) je osere ara Amerika.
Bernie Sanders
Bernie Sanders (1941-) je oloselu ara Amerika ati ni Ile Alagba Amerika tele.
Irwin Keyes
Irwin Keyes (March 16, 1952 – July 8, 2015) je osere ara Amerika.
Daniel Tosh
Daniel Dwight Tosh (May 29, 1975) je osere ara Amerika.
Ṣiṣunu
Ṣiṣunu tàbi ṣiṣunu ohun ni ipo idamira inu rirun loojọ. O maa n gba ọjọ meloo kan eyi ti o n fa ara gbigbẹ lara pipadanu omi. Awọn aami ara gbigbẹ maa n bẹrẹ lara ipadanu ara fifa ati ayipada ara ẹni. Eyi le di idinku itọ, ipadanu awọ ara, ti iyara mi, ati idinku itaraji bi o ti n pọsi. Idinku ṣugbọn kiiṣe igbẹ ṣiṣan awọn ọmọwọ ti o n muyan, sibẹsibẹ, o le daa. okunfa ti o wọpọ ni àkóràn ti awọn ifun eyi ti boya àwọn àkóràn, kokoro àkóràn, afomọ, tabi ipo ti a mọsi inu kikun. Awọn akoran yii maa n waye lara ounjẹ tabi omi ti o ni kokoro lara igbẹ, tabi taara lara ẹni ti o ni arun yii. A le pin si ipele mẹta: ṣiṣunu olomi igba kukuru, ṣiṣunu ọlọjọ igba kukuru, ati bi o ba ju ọsẹ meji lọ, ṣiṣunu lemọlemọ. ṣiṣunu olomi igba kukuru lejọ lara akoran ti ṣiṣu ati bibi. Bi o bani ẹjẹ ninu a maa n peni ṣiṣu ẹjẹ. Ọpọ okunfa aini-akoran le di ṣiṣunu ti o pẹlu: hyperthyroidism, aigba ṣuga duro, aarun inu fifẹ, ọpọ ilo oogun, ati aami inu riro ati imi. Ni ọpọ igba awọn aṣa igbẹ ni ako nilo lati jẹri okunfa gan an. Dídádúró ti akoran ṣiṣunu nipa imudara imọtoto, mimọ omi mimu, ati ọwọ fifọ. Ifun lọmu okere oṣu mẹfa ní a gbàníyànjú ogun ilodisi ajakalẹ arun. ọna abayọ ida omi pada sara (ORS), eyi ti o jọ omi mimọ pẹlu iwọn iye iyọ ati ṣuga, ohun ni aayo itọju. Tabulẹti Zinc ní a tun gbàníyànjú.Itọju yii ni o ti gba ẹmi miliọnu 50 awọn ọmọde la ni ọdun 25 sẹyin. Nigba ti awọn eniyan bani ṣiṣunu a gbàníyànjú ki wọn maa jẹ ounjẹ onilera ati ki awọn ọmọ wẹwẹ maa mu ọyan. Bi kobasi ORS ti a polowo, ọna abayọ ti a ṣe nile ni a lelo. Fun awọn ti o ni omi gbigba ara ti o lewu, ifa omi sara ni a lelo. Ni ọpọ igba; sibẹsibẹ, ni a le bojuto nipa ilo omi lati ẹnu. awọn aṣodi si kokoro, ti a kii saba lo, ni a le gbaniyanju ni awọn kan bi awọn ti o ni ṣiṣe aajo ati iba lile, awọn ti o ni lile iṣunu ti o n tẹle awọn arinrin-ajo, ati awọn ti o ni awọn kokoro ati afomọ pato ninu igbẹ wọn. Loperamide le ṣeranwọ lati dẹkun iye inu kikun ṣugbọn ako gbaniyanju fun awọn ti o ni arun lile. Bi 1.7 si? 5 iṣẹlẹ biliọnu ti ṣiṣunu n ṣẹlẹ lọdọdun. O wọpọ awọn orilẹ ede ti o n gberu, nibiti awọn ọmọde ti n ni ṣiṣunu ni o kere ẹmẹẹta lọdun. Lagbaye, ni 2012, ohun ni ekeji okunfa ti o wọpọ iku awọn ọmọde ti o kere si marun (0.76 milionu tabi 11%). Iemlemọ iwọpọ ṣiṣunu naa wọpọ aijẹun to ati ti o ṣokunfa iwọpọ laarin awọn ti o keresi ọmọ ọdun marun. Awọn iṣoro ọlọjọ pipọ ti o le waye pẹlu ailera idagba ara ati ọpọlọ.
Ìdíje Wimbledon 2015 − Àwọn Obìnrin Ẹnìkan
Petra Kvitová logba ife-eye idije yi lodun to koja sugbon o kuna latowo Jelena Janković ni apa ifigagbaga keta.
Serena Williams lo bori Garbiñe Muguruza nipari pelu ayo 6-4, 6-4 lati gba ife-eye Wimbledon ekefa re, eyi lo je ife-eye grand slam 21k fun, nipa be Williams di obinrin todagbajulo to gba ife-eye grand slam lati igba ibere Igba Open. By defeating first-time finalist Garbiñe Muguruza, Serena also achieved her second non-calendar year Grand Slam after winning the 2014 US Open, 2015 Australian Open and 2015 French Open.
Ishmael Mzwandile Soqaga
Ishmael Mzwandile Soqaga je olukowe omo ile South Africa, ati omowe ("intellectual") pataki.
AWON IWE TO KOITOKASI
http://aflitprof.blogspot.com/2015/07/omoseye-bolaji-writes-on-literary-work.html
Kelsey Grammer
Allen Kelsey Grammer (February 21, 1955) je osere ara Amerika.
Wayne Knight
Wayne Eliot Knight (August 7, 1955) je osere ara Amerika.
Bobbi Kristina Brown
Bobbi Kristina Brown (March 4, 1993 – July 26, 2015) je osere ara Amerika.
Mel Blanc
Melvin Jerome "Mel" Blanc (May 30, 1908 – July 10, 1989) je osere ara Amerika.
Marla Gibbs
Margaret Theresa Bradley (June 14, 1931) je osere ara Amerika.
Okubo Toshimichi
Okubo Toshimichi (26 Oṣù Kẹ̀sán, 1830 – 14 Oṣù Kàrún, 1878) je oloselu.
Simon Pegg
Simon Pegg (February 14, 1970 – ) je osere ara Ilẹ̀ọba Aṣọ̀kan.
Lee Tockar
Lee William Tockar (February 11, 1969) je osere ara Kánádà‎.
Lucy Liu
Lucille Alexis "Lucy" Liu (December 2, 1968) je osere ara Amerika.
Steve Oedekerk
Steven "Steve" Oedekerk (November 27, 1961) je osere ara Amerika.
Jack Black
Thomas Jacob "Jack" Black, Jr. (August 28, 1969) je osere ara Amerika.
Terrence Evans
Terrence Horace Evans (June 20, 1934 – August 7, 2015) je osere ara Amerika.
Ọgbẹ́-inú buruli
Ọgbẹ́-inú Buruli (tí a tún mọ̀ sí Ọgbẹ́-inú Bairnsdale, Ọgbẹ́-inú Searls, tàbí Ọgbẹ́-inú Daintree) jẹ́ àrùn àkóràn èyítí ó má a nwáyé nípasẹ̀ "Mycobacterium ulcerans". Ipele àkọ́kọ́ àkóràn àrùn náà ni a lè dámọ̀ nípasẹ̀ kókó tàbí ibití ó wú lára ẹni. Kókó yìí lè yípadà sí ọgbẹ́-inú. Ọgbẹ́-inú náà lè tóbi nínú ju lórí awọ ara lọ, àyíká rẹ̀ sí lè wú. Bí àrùn náà ti nle síwájú síi, ó lè ran egungun. Ọgbẹ́-inú Buruli a má a sábà mú ni lọ́wọ́ tàbí lẹ́sẹ̀; ibà kò fi bẹ́ẹ̀ wọ́pọ̀.
"M. ulcerans" a má a pọ oró tí a mọ̀ sí mycolactonejáde, èyí tí ó má a ndín ìlànà iṣẹ́ àtako àrùn kù, tó sì má a nfa ikú. Àwọn kòkòrò àrùn àìlèfojúrí tí ó jẹ́ ẹbí kan náà a má a fa ikọ́ àwúgbẹ àti ẹ̀tẹ̀ ("M. tuberculosis" àti "M. leprae",lọ́kọ̀ọ̀kan). A kò mọ̀ bí àrùn náà ti ntàn káàkiri. Orísun omi lè níí ṣe pẹ̀lú títànkáàkiri. Títí di ọdún 2013 kò sí àjẹsára kankan tó nṣiṣẹ́.
Bí a bá tọ́jú ènìyàn lásìkò, àwọn egbògi agbógun ti àkóràn fún ọ̀sẹ̀ mẹ́jọ a má a ní ipa lórí ìwọ̀n ọgọ́rin nínú ọgọrun (80%) ìṣẹ̀lẹ̀ àrùn náà. Ìtọ́jú a má a wáyé nípasẹ̀ lílo àwọn egbògi bíi rifampicin àti streptomycin. A tún má a nlo Clarithromycin tàbí moxifloxacin dípò streptomycin. Àwọn ìtọ́jú mìíràn tún lè jẹ́ gígé kúrò ọgbẹ́-inú náà. Lẹ́yìn tí egbò àkóràn náà bá ti jinà, ojú ibẹ̀ a má a ní àpá.
Ọgbẹ́-inú Buruli a má a sábà wáyé ní ìgbèríko Gúsù Sahara Afirika pàápàá júlọ Cote d'Ivoire, ṣùgbọ́n ó tún lè wáyé ní Eṣia, ìwọ̀-oòrùn pasifiki àti ní àwọn Amẹrika. Ìṣẹ̀lẹ̀ àrùn náà ti wáyé ní àwọn orílẹ̀-èdè tó ju 32 lọ. Iye ìṣẹ̀lẹ̀ àrùn náà tó tó ẹgbẹ̀rún marun sí mẹ́fà ló má a nwáyé lọ́dọọdún. Àrùn náà a tún má a wáyé lára àwọn ẹranko melo kan yàtọ̀ sí lára ọmọ ènìyàn. Albert Ruskin Cook ni ẹni àkọ́kọ́ tó ṣe àpèjúwe ọgbẹ́-inú buruli ní ọdún 1897.
Bradley Cooper
Bradley Cooper (ojoibi 5 Oṣù Kínní, 1975) je osere ara Amerika.
Michael Costello
Michael Costello jẹ olokiki a njagun onise lati Los Angeles.
Salamanca
Salamanca je ilu kekere leba odo igbadun tobudo si arin orile-ede Tsili bakanna o tun je oluilu.
Sòbìà
Sòbìà, tí a tún mọ̀sí ààrùn sòbìà (GWD), jẹ́ àkóràn ti àràn sòbìà. Ènìyàn maa ń ṣàkóràn rẹ̀ bí ó bá mu omi tí ó ní eṣinṣin omi àkóràn aràn sòbìà ọmọ kòkòrò. Lákọkọ́ kòsí àwọn aamì. Lẹ́hìn ọdun kan, ènìyàn yóòní ìgbóná ara nígbà tí òbí aràn bá fa ọgbẹ́ sí àwọ̀, pàápàá lábẹ́ ẹsẹ̀. Aràn yó̀o jáde lára lẹ́hìn oṣù mélòó. Ní àkókò yíì, ó lè nira láti rìn tàbí ṣiṣẹ́. Kò wọ́pọ̀ kí àrùn yí ó mú ikú dání. Àwọn ènìyàn nìkan ni irúfẹ́ ẹranko tí àràn sòbìà ń mú. Àràn yíì a fẹ̀ ní ìwọ̀n mìlímítà méjì àwọn tí ó ti dàgbà nínu wọn a maa gùn tó 60 sí 100 sẹ̀ntìmítà(àwọn akọ ló kúrú jù). Láìsí lára àwọn ènìyàn, àwọn ẹyin lè pẹ́ tó oṣụ̀ mẹ́ta. Lámilámi gbọ́dọ̀ jẹ wọ́n ṣáájú èyí . Ọmọ inú lámilámi lè wà láyé fún bí oṣù mẹ́rin. Èyí nipé àrùn yíì gbọ́dọ̀ wáyé lọ́dọ́ọdún lára àwọn ènìyàn láti wá ní agbegbè. Ìmọ àrùn yíì lè wáyé nìkan nípa àwọn àpẹẹrẹ àti ààmì. Ìdẹ́kun lè wáyé bí a bá tètè ṣàwarí àrùn àti àìgba ẹni náà láyè láti kó egbò wọ inú omi mímu. Àwọn ipa mìíràn ni: ìráàyè sí omi tómọ́ gaara àti sísẹ́ omi bí kò bámọ́́. Síṣẹ́ nípa lílo aṣọ náà to. Omi tí ó ti ní àbàwọ́n ni a lè tọ́jú nípa lílo kẹ́míkà tí a ńpè ní temefos láti pa ọmọ kòkòrò. Kòsí egbògi tàbí òògùn ìtọjú tí o ṣiṣẹ́ lòdì sí àrùn náà. A lè yọ àràn náà kúrò díẹ̀díẹ̀ láárin ọ̀sẹ̀ díẹ̀ nípa yíyí lóri igi. Ọgbẹ́ ti àràn tí o ń jáde yi ńfa ni o lè ní kòkòrò àkóràn. Ìrora lè tẹ̀siwajú fún àwọn oṣù díẹ̀ lẹ́hìn tí a yọ aràn kúrò. Ní 2013 ìṣẹlẹ̀ 148 àrùn náà ni a jábọ̀ rẹ̀. Èyí wálẹ̀ sí 3.5 mílíọ́nù ìṣẹlẹ̀ ní 1986. Orílẹ̀ èdè mẹ́rin péré ni ó wà ní Áfíríkà, èyí tí ó wálẹ̀ láti orílẹ̀ èdè 20 ní àwọn ọdún 1980. Orílẹ̀ èdè tí ó ní jù ni Gúúsù Sudan. Ó jọ bí àkọkọ́ kòkòrò àkóràn àrùn láti yọkúrò. Àrùn sòbìà tì wà láti ìgbà àtijọ́. A sọ nípa rẹ̀ nínu ègbògi Íjíbítì Ebers Papyrus, láti 1550 BC. Orúkọ tí a ń pè ní dracunculiasis jẹyọ láti Látínì "Ìdojúkọ pẹ̀lú lámilámi kékeré", nígbà tí orúkọ "sòbìà" jẹyọ nígbà tí àwọn òyìnbó rí àrùn náà ní Guinea etí òkun Ìwọ̀ oorùn Áfíríkà ní 17th ọgọ́rùn ọdún. Irúfẹ́ ọ̀wọ́ tí àwọn sòbìà ńfa àrùn lára àwọn ẹranko. Èyí kò jọ pé o ń ran ènìyàn. A pin sí ìpele àrùn ipa ọ̀nà orùn tí a gbàgbé.
Giya Kancheli
Giya Kancheli (გია ყანჩელი; 10.08.1935 – 2.10.2019) – Georgian composer.
Michael Wenning
Michael Wenning (1935-2011) je oloselu ara Amerika ati ni Ile Alagba Amerika tele.
Taiwo Awoniyi
Taiwo Micheal Awoniyi jẹ a Naijiria Àwọn Agbábọọlù-ti o yoo bi a striker fun FSV Frankfurt.
Hepataitisi A
Hepataitisi A (tí a mọ̀ tẹ́lẹ̀ sí àjàkálẹ̀ hepataitisi) jẹ́ àjàkálẹ̀ àrùn kan tó jẹ́ ara àwọn àìsàn-kẹ̀kẹ̀ tó máa n bá ẹ̀dọ̀ jà èyí tí kòkòrò-àrùn hepataitisi A {HAV} máa n tàn kálẹ̀. Ọ̀pọ̀ ìgbà ni àìsàn yìí máa n farahàn fẹ́ẹ́rẹ́fẹ́ tàbí kí ó má tilẹ̀ farahàn rárá pàápàá júlọ̀ lára àwọn ọ̀dọ̀. Láàrin ìgbà tí ẹnìkan kó àìsàn náà sí àkókò tí yóò farahàn máa n tó bí i ọ̀ṣ̀ẹ̀ méjì sí mẹ́fà . Fífarahàn àìsàn náà máa n sáábà gbà tó ọ̀ṣẹ̀ mẹ́jọ, tí ó sì máa n wá pẹ̀lú ọkàn-rínrìn, èèbì, ìgbẹ̀-gbuuru, awọ-ara bí-àyìnrín,ibà àti inú rírun. Ìmọ̀lára-àìsàn yìí máa n wá lemọ́lemọ́ lára bí i ìdá mẹ́wàá sí mẹ́ẹ̀dógún ninu ọgọ́rùn ún ènìyàn láàrin oṣù mẹ́fà lẹ́hìn tí àìsàn náà bá ti kọ́kọ́ kọluni. Àìsàn-kẹ̀kẹ̀ tí-n-mú-ẹ̀dọ̀ ṣíwọ́-iṣẹ́ kí í sáábà bá ìmọ̀lára yìí rìn nítorí tí ó wọ́pọ̀ júlọ láàrin àwọn àgbàlagbà. Jíjẹ oúnjẹ tàbí mímu omi tí ìgbẹ́ alarùn kan ti ṣe àkóbá fún ni ó máa n tan àìsàn náà kálẹ̀ . Ẹja-oníkarawun tí a kò bá ṣè jinná dáadáa tún jẹ́ orísun okùnfà tó wọ́pọ̀ fún àìsàn yìí. Ó sì tún lè jẹ nípasẹ̀ fífi ara kan ẹni kan tí ó ní àìsàn náà lára. Bí ó tilẹ jẹ́ pé ni ọ̀pọ̀ ìgbà ni kì í hán lára àwọn ọmọdé bí wọn bá ní àìsàn náà lára, síbẹ̀ wọn lè ko ran ẹlòmíràn . Lẹ́yìn tí àìsàn náà bá sì ti ṣe ẹnìkan lẹ́ẹ̀kan, kò tún ní í lè nípá lórí ẹni náà mọ́. Ṣíṣe àyẹ̀wò àìsàn náà nílò pé kí a ṣe àyẹ̀wò ẹ̀jẹ̀ nítorí tí àìsàn náà farapẹ́ irúfẹ́ àwọn àìsàn bẹ́ẹ̀.  Èyí jẹ́ ọ̀kan lára àwọn kòkòrò-àrùn hepataitisi márùn ún tí a mọ̀: A, B, C, D, àti E.   Abẹ́rẹ́-àjẹsára hepataitisi A lágbára tó láti dènà àìsàn yìí. Àwọn orílẹ̀-èdè míràn ṣe é ní dandan pé kí àwọn ọmọdé àti àwọn tí àìsàn yìí lè tètè kọlù máa gbà àjẹsára yìí lóòrèkórè. Ó jọ pé àjẹsára náà máa n ṣiṣẹ́ lára títí láí ni. Àwọn ìgbésẹ̀ yòókù tí a tún lè fi dènà rẹ̀ ni fífọ-ọwọ́ àti ṣíṣe oúnjẹ wa ní àṣèjínna. Kò fẹ́rẹ̀ sí ìtọ́jú kan ní pàtó, bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé ìsinmi tí ó tó àti lílo òògùn ní bí a ṣe kọ ọ́ fún ní gẹ́lẹ́ n ṣiṣẹ́ fún ọkàn-rìnrìn tàbí ìgbẹ́-gbuuru. Àìsàn náà sì máa n lọ pátápátá láì ṣe àkóbá fún ẹ̀dọ̀ . Tí wàhálà ẹ̀dọ̀ tó-ṣíwọ́-iṣẹ́ bá ṣẹlẹ̀, ọ̀nà-àbáyọ kan ṣoṣo náà ni gbígba-ẹ̀dọ̀-míràn. Káàkiri àgbáyé, bí i miliọnu kan àbọ̀ ènìyàn ni àìsàn yìí n bá fínra lọ́dọọdún èyí tí ó jẹ́ díẹ̀ lára ọ̀kẹ̀ àìmọye tí àìsàn náà kọlù lápapọ̀. Àwọn ẹkùn tí ìmọ́tótó kòsí àti tí àwọn ibi ti omi tó mọ́ kò ti pọ̀ ni àìsàn náà ti wọ́pọ̀ ní àgbáyé.  Ní bí i ìdà àádọ́rùn ún nínú ọgọ́rùn ún àwọn ọmọdé ní àwọn orílẹ̀-èdè tó-ṣẹ̀ṣẹ̀-n-dìde-nlẹ̀ ni àìsán yìí ti ṣe wọn lati bí i ọmọ ọdún mẹ́wàá, tí ara wọn sì kọ̀ ọ́ ní ipò àgbà. Ó tún máa n sáábà bẹ́ ṣílẹ̀ bí àjàkálẹ̀ àrùn ní àwọn orílẹ̀-èdè tí n gòkè-àgbà lọ́wọ́ níbi tí àìsàn náà kò ti ṣe àwọn ọmọ náà ní èwe tí abẹ́rẹ́ àjẹsára kò sì tún kárí níbẹ̀. Ní ọdún 2010, àìsàn hepataitisi A tó kanpá yọrí sí ikú àwọn 102,000 ènìyàn. Àyájọ Hepataitisi L’ágbàáyé máa n wáyé ní ọjọ́ kejìdínlọ́gbọ̀n oṣù keje lọ́dọọdún láti ṣí àwọn ènìyàn létí sí kòkòrò-àrùn hepataitisi.
Ẹ̀tẹ̀
Ẹ̀tẹ̀, tí a tún mọ̀sí Àrùn Hansen (HD), jẹ́́ bárakú àkóràn ti kòkòrò àrùn "Mycobacterium leprae" àti "Mycobacterium lepromatosis". Lákọkọ́, àwọn àkóràn kòní àwọn aamì wọ́n sì wà báyì fún ọdún 5 lọsí 20 ọdún. Àwọn aamì tí o ń farahàn ni granuloma ti àwọn isan imọ̀, ibi atẹ́gùn ìmí ńgbà, àwọ̀ ara, àti àwọn ojú. Èyí lè fa ìrora àti ìpàdánù àwọn ẹ̀yà ìkángun nítorí ìfarapa léraléra. Àìlera àti àìríran dáradára lè wáyé. Orísi àwọn arùn dálé iye irúfẹ́ kòkòrò tí ó wà níbẹ̀: paucibacillary àti multibacillary. Àwọn irúfẹ́ méjì yíì yàtọ̀ nípa iye àwọn ohun ayí àwọ̀ padà tí kò dára, àwọn bálabála àwọn ara, pẹ̀lú tí o ní márùn tàbí díẹ̀ àti multibacillary tí o ní ju márùn. A sàwarí ìwádìí àìsàn yíì nípa wíwá acid-fast bacilli ní àyẹ̀wò ìsú-ara ti awọ̀ ara tàbí nípa ṣísàwarí DNA nípa polymerase àbájáde ìṣẹ̀lẹ̀ tẹ̀létẹ̀lé. Ó sábà maa ń ṣsẹlẹ̀ láàrin àwọn tí o ń gbé nínu òsì a sì gbàgbọ́ pé o maa ń ràn nípa àwọn mímí tí o ń wáyé. O ní àrànmọ́ tí ó ga. A maa ń wo ẹ̀tẹ̀ sàn nípa ìtọjú. Ìtọjú fún ẹ̀tẹ̀ paucibacillary ní àwọn egbògi dapsone àti rifampicin fún osù 6. Ìtọjú fún ẹ̀tẹ̀ multibacillary ni rifampicin, dapsone, àti clofazimine fún osù méjìlá. Àwọn ìtọjú yíì jẹ́ ọ̀fẹ́ láti ọwọ́ Àjọ Ìlera Àgbayé. Ọ̀pọ̀ egbògi aṣòdìsí ni a tún lè lò. Lágbayé ní 2012, iye ìṣẹlẹ̀ lílé ti ẹ̀tẹ̀ jẹ́ 189,000 àti iye ìṣẹlẹ̀ titun jẹ́ 230,000. Iye ìṣẹlẹ̀ líle ti dínkù láti 5.2 mílíọ́nù ní àwọn ọdún 1980. Ọ̀pọ̀ àwọn ìsẹlẹ̀ titun wáyé ní orílẹ̀-èdè 16, tí Índíánì sí jẹ̀ bíi ìdajì. Ní àwọn 20 ọdún sẹ́yìn, 16 mílíọ́nù àwọn ènìyàn lágbayé ni o ti rí ìwosàn lọ́wọ ẹ̀tẹ̀. Ẹ̀tẹ̀ ti ń ran àwọn ènìyàn fún àwọn ẹgbẹ̀rún ọdún sẹ́yìn. Àrùn yí gba orúkọ rẹ láti Látínì ọ̀rọ̀ "lepra", tí ó túnmọ̀ sí "scaly", nígbà tí ọ̀rọ̀ "Àrùn Hansen" wá láti orúkọ oníṣègùn Gerhard Armauer Hansen. Yíya àwọn èniyàn sọ́tọ̀ ní awọn ìletò adẹ́tẹ̀ ṣsì ń wáyé ní àwọn orílẹ̀-èdè bíi Índíánì, pẹ̀lú iye ju ẹgbẹ̀gbẹ̀rún lọ; Ṣáínà, pẹ̀lú iye ní ọgọgọ́rùn; àti ní Áfíríkà. Síbẹ̀síbẹ̀, ọ̀pọ̀ àwọn ìletò kòsí mọ́. Ẹ̀tẹ̀ ni ó rọ̀mọ́ àbùkù ìbálópọ̀ fún ọ̀pọ̀ ìtàn, tí ó jẹ́ ìdènà fún ìfi-ara-ẹni sùn àti ìtọjú lọ́gán. Ọjọ́ Ẹ̀tẹ̀ Àgbayé bẹ̀rẹ̀ ní 1954 láti mú mímọ̀ nípa wá fún àwọn tí o ní ẹ̀tẹ̀.
Awon ami ti o wopo ti a maa n ri fun eyikeyi arun ete ni bi imu to n se omi, ara gbigbe; arun oju; egbo ara, irewesi si isan; ara pipon; aini imolara ni ika owo ati ese. Siwajusi, epon maa n kere si, ati pe, oko okunri le ma dide daradara.
"M. leprae" ati "M. lepromatosis" je mycobacteria ti o n se okunfa ete. "M. lepromatosis" je mycobacteria ti a sese mo ti a si yo jade lati ara eni ti o ni diffuse lepromatous leprosy ni odun 2008.
Ṣalanga oniho
Ṣálángá oníhò tabi ile igbọnsẹ oniho jẹ irufẹ ile igbọnsẹ ti o n gba igbọnsẹ eniyan sinu iho ilẹ. Wọn le malo omi tabi ki wọn fomi fọ lẹhin ti ẹni mẹta gbọnsẹ sinu ile igbọnsẹ oniho. Bi wọn ba kọ daradara ti wọn ṣetọju rẹ daradara wọn le din ajakalẹ arun ku nipa didinku iye igbọnsẹ eniyan ni awujo lati igbọnsẹ sita gbangba. Eyi din atankalẹ ti awọn kokoro atan arun laarin igbẹ ati ounjẹ nipasẹ awọn kokoro. Awọn awọn kokoro atan arun ni okunfa gan ti akoran igbe gbuuru ati aisan aran inu. Akoran igbe gbuuru ṣokunfa iku 0.7 miliọnu awọn ọmọde labẹ ọdun marun ni 2011 ati 250 miliọnu padanu lilọ ile ẹkọ. Ṣalanga oniho jẹ ọna ti owo rẹ ko han lati ya igbẹ sọtọ kuro lọdọ awọn eniyan. Ṣalanga oniho lapapọ ni ipa mẹta Pataki: iho ninu ilẹ, okuta pẹlẹbẹ tabi ilẹ ti o ni iho diẹ, ati ile lori. Iho yii jẹ o kere ni pataki 3 mita (10 iwọn ẹsẹ) jijin ati 1 m (3.2 iwọn ẹsẹ) nibu. Ajọ Ilera Agbaye bọwọlu ki wọn kọ ni iwọn ti o jinna diẹ sile ti yoo funni ni irorun ibẹwo ati oorun. Jijina lati omi ilẹ ati omi orile gbọdọ tobi to eyi ti yoo din ewo eeri ku. Iho inu okuta ko gbọdọ tobi ju 25 sẹntimita (9.8 inṣi) lati majẹ ki awọn ọmọde ṣubu sinu rẹ. Ina ko gbọdọ wọnu rẹ lati din awọn kokoro ku ni wiwọ inu rẹ. Eyi le nilo lilo ohun kan lati bo ori iho ori ilẹ nigba ti wọn ko balo. Nigba ti ṣalanga ba kun de 0.05 mita (1.6 iwọn ẹsẹ) lori, a gbọdọ ko tabi ki a kọ omiran ki a gbe ile rẹ kuro tabi tunkọ si ibi titun. Ibojuto yiyọ ohun ibori lori ṣalanga lera. Ewu awujọ ati ilera wa bi a kobaṣe daradara. Ọna oriṣi ni a le gba ṣabojuto ṣalanga oniho kekere. Ọkan ni fifi irin paipu alatẹgun lati inu ṣalanga jade sita rẹ. Eyi mu atẹgun rọrun lati fẹ jade ati didin oorun ni ile igbọnsẹ naa. O tun le din awọn kokoro ku nigba ti a ba bo ori paipu naa pẹlu apapo (eyi ti a saba maa n fi gilaasi faiba ṣe). Nirufẹ awọn ile igbọnsẹ yii a ko gbọdọ fi ọmọri bo iho ti ori ilẹ. Ọna ti o dara miiran ni ile ti a ṣe ki awọn omi le maa gba si inu iho ati mimule apa oke ṣalanga pẹlu biriki tabi sọmẹnti lati mu duro gbigi. Ni 2013 ṣalanga oniho jẹ eyi ti 1.77 biliọnu awọn eniyan nlo. Eyi wọpọ ninu agbaye ti o n dagba ati pẹlu agbegbe igberiko ati aginju. Ni 2011 awọn eniyan bi 2.5 biliọnu ni koni anfaani si ojulowo ile igbọnsẹ ati biliọnu kan jasi igbọnsẹ sita ni awọn ayika. Guusu Asia ati Iha Aṣalẹ Afirika ni o ni anfaani ti o buruju si ile igbọnsẹ. Ni awọn orilẹ-ede ti o n dagba iye owo ṣalanga igbọnsẹ kekere wa laarin 25 ati 60 USD. Iye owo abojuto lọwọlọwo wa laarin 1.5 ati 4 USD lori ẹnikọọkan lọdun eyi ti a kii kasi. Ni awọn apakan igberiko India ipolongo "Kosi Ile igbọnsẹ, Kosi Iyawo" ni a tin lo lati ṣemularugẹ awọn ile igbọnsẹ nipa gbigba awọn obinrin niyanju lati kọ lati fẹ ọkunrin ti koni ile igbọnsẹ.
Ààrùn ẹ̀dọ̀ A
Ó sábà maa ń ràn nípa jíjẹ tàbí mímu oúnjẹ tàbí omi ẹlẹ́gbin tí ó ní ìgbẹ́ àkóràn. Ẹja eléèpo tí a kò sè dáadaa jẹ́ orísun tí ó wọ́pọ̀. Ó tún lè ràn nípa ìfarakàn ẹni tí ó ní àkóràn. Bí àwọn ọmọdé ò ti ní àwọn ààmì àkóràn bẹ́ẹ̀ wọ́n ṣì le Koran ẹlòmíràn. Lẹ́hìn àkóràn àkọkọ́ ènìyàn kòle ní àkóràn mọ́ ní gbogbo ọjọ́ ayé rẹ̀. Ìmọ̀ àisàn nílò àyẹ̀wò ẹ̀jẹ̀ bíi àwọn ààmì rẹ̀ ṣe farajọ àwọn ti ààrùn míìrán. Ó jẹ́ ọ̀kan lára àwọn máàrún tí a mọ̀ ààrùn ẹ̀dọ̀ àwọn àkóràn: A, B, C, D, àti E. òògùn ààrùn ẹ̀dọ̀ A dára fún ìdẹ́kun. Àwọn orílẹ̀ èdè kan fọwọ́si níwọ̀nba fún àwọn ọmọdé àti fún àwọn tí ó wà léwu gidi tí akòití fún ní oogùn rẹ. Ó hàn pé ó dára fún ẹ̀mí. Àwọn ìwọ̀n ìdẹ́kun míìrán ni ọwọ́ fífọ̀ àti síse oúnjẹ dáradára. Kòsí ìtọjú kan pàtó, pẹ̀lú ìsinmi àti àwọn oogùn fún ìṣu tàbí ṣíṣunú ni a fọwọsí bí o ti yẹ lóòrekoorè. Àwọn àkóràn sábà maa ńlọ pátápátá láìsi àrùn ẹ̀dọ̀ rárá. Ìtọjú fún àrùn ẹ̀dọ̀ líle, bí ó bá wáyé, ni pẹ̀lú Ìrọ́pò ẹ̀dọ̀. Lágbayé láàrín 1.5 mílíónù àwọn ìṣẹlẹ̀ ààmì maa ń wáyé lọdọọdún èyí tí o ṣèéṣe àwọn àkóràn mílíónù ọ̀nà mẹ́wà ní gbogbo. Ó wọ́pọ̀ l’áwọn apa ẹkùn kan lágbayé tí wọn kìí tíṣe ìmọtótó dáradára àti tí kòsí omi tó. Ní àwọn orílẹ̀ èdè tí ó ṣẹ̀ẹ̀ṣẹ̀ ń gbèrú ìdá 90% àwọn ọmọdé ni o tiní àkóràn ní ọmọ ọdún 10 wọn kòsì le ni mọ́ ní àgbà. O máa ń ṣẹlẹ̀ níwọ̀nba ní àwọn orílẹ̀ èdè tí o ti gbèrú níbi tí àwọn ọmọdé kòní àkóràn ní kékeré tí kòsí sí ìwọ́pọ̀ ìfún lóògùn. Ní 2010, àrùn ẹ̀dọ̀ líle A fa ikú 102,000. Àyajọ́ ọdún ààrùn ẹ̀dọ̀ àgbayé ó maa ń wáyé lọ́dọọdún ní July 28 láti mú kí àwọn ènìyàn mọ́ọ̀ ààrùn ẹ̀dọ̀ líle.
Akọ ibà
Akọ ibà jẹ aarun àkoràn lati ara ẹ̀fọn tí àwọn ènìyàn àti àwọn ẹranko míìràn tí kòkòrò ńfà protozoans (irúfẹ́ oní sẹ́ẹ̀lì kan kòkòrò kékèèké) ti irúfẹ́ "kòkòrò àṣòkunfà". Akọ ibà maa ń fa àwọn ààmì èyí tí ó wà lára akọ ibà, ìgara, bíbì àti ẹ̀fọ́rí. Ní àwọn ìpò líle ó lè fa ara pípọ́n, ìmú lójìjì, dákú tàbí ikú. Àwọn ààmì wọ̀nyíi maa ń sábà bẹ̀rẹ̀ ní ọjọ́ mẹ́wà tàbí mẹ́ẹdógún lẹ́hìn ìgéjẹ. Ní àwọn tí a kò tọ́jú dáradára ààrùn tún lè jẹyọ ní àwọn oṣù mélòó bóyá. Lára àwọn tí ó ṣẹ̀ṣẹ̀ bọ́ lọ́wọ́ àkóràn, àtún-kóràn maa ń mú àwọn ààmì tí kò le jáde. Ti díẹ̀ ìkọ́jùjàsí pòorá ní àwọn oṣù sí ọdún bí kò básí pé ibà kọluni. Níwọ́pọ̀, ààrùn yii maa ń múni nípa ìgéjẹ lọ́wọ́ aabo ẹ̀fọn tí ó ní àkóràn "Anọfẹ́lísì". Ìgéjẹ yii maa ń mú àwọn kòkòrò àkóràn láti itọ́ ẹ̀fọn sínu ẹ̀jẹ̀ènìyàn. Kòkòrò àkóràn yíì yóò rìn kiri lọ inú ẹ̀dọ̀ níbi tí wọn a ti dàgbà láti pọ̀si. Ẹ̀yà máàrùn "Kòkòrò àṣòkunfà" lè ranni kí ènìyàn tán kiri. Ọ̀pọ̀ ikú ni o ń wáyé nípa "P. falciparum" pẹ̀lú "P. vivax", "P. ovale", àti "P. malariae" maa ń sábà fa ibà tí kò lera. Àwọn ẹ̀yà "P. knowlesi" kìí sábà fa ààrùn lára àwọn ènìyàn. A sábà maa ń ṣàwarí ibà nípa àyẹ̀wò ẹ̀jẹ̀ nípa lílo ohun elò awo kòkòrò fíìmù ẹ̀jẹ̀, tàbí pẹ̀lú ìdálórí ántígínì- àyẹ̀wò ìṣawarí kíákíá. Àwọn ìlànà lílo polymerase ìtàgìjí àṣokunfà láti ṣàwarí kòkòrò náà DNA ti di àgbékalẹ̀, ṣùgbọ́n a kí sábà lò ní àwọn agbègbè tí ibà ti wọ́pọ̀ nítorí ọ̀wọ́n àti ipá gbòòrò líle wọn. Ìjàmbá tí ààrùn ni a lè dínkù nípa dídẹ̀kun ìgéjẹ ẹ̀fọn nípa lílo àwọ̀n apẹ̀fọn àti òògùn alé kòkòrò, tàbí ìlànà ìṣàkóso ẹ̀fọn bíi ìfúnka òògùn kòkòrò àti ìlànà fún adágún omi. Ọ̀pọ̀ àwọn oogùn ni ó wà ìdẹ́kun ibà lára àwọn arinrin-àjò sí ibi tí ààrùn wọ́pọ̀. Lílo oogùn lẹ́kọ́ọ̀kan sulfadoxine/pyrimethamine ni a gbà nímọ̀ràn ọmọwọ́ ati ṣaaju ìbẹ̀rẹ̀ oṣù mẹ́ta oyún ti oyún ní àwọn àgbègbè tí ìbà wọ́pọ̀ sí. Bí ìlò bá tìlẹ̀ wà, kòsí ojúlówó òògùn, bí-o-tìlẹ̀-jẹ́pé èròngbà wà àti ṣe ọ̀kan ńlọ lọ́wọ́. ìgbàníyànjú ìtọjú ibà ni apàpọ̀ òògùn aṣòdì sí ibà tí ó ní artemisinin. òògùn ìkejì léjẹ̀ bóyá mefloquine, lumefantrine, tàbí sulfadoxine/pyrimethamine. Quinine pẹ̀lú doxycycline alèló bí kòbásí artemisinin. A gbàníyànjú pé ní agbègbè tí ààrùn náà ti wọ́pọ̀, a gbọ́dọ̀ ṣàwarí ibà kí a tó bẹ̀rẹ̀ ìtọjú nítorí ìpọsi ìlòdìsí òògùn. Ìlòdìsi ti gboorò sí ọ̀pọ̀ oogùn aṣòdìsí ibà; fún àpẹẹrẹ, -aṣodisi chloroquine"P. falciparum" titàn káákìri agbègbè ibà, àti aṣòdìsí artemisinin ti di ìṣòro ní àwọn apá ibìkan ní Gúúsù-ilà-oorùn Aṣia. Ààrùn náà titàn kiri ní agbègbè orùn àti agbègbè orùn díẹ̀ àwọn ẹkùn tí ó wà ní àyiká ti arín ilà aayé. Èyí pẹ̀lú ọ̀pọ̀ ti Gúúsù Áfíríkà, Asia, àti Latin Amẹ́ríkà. Àjọ Ìlera Àgbayé lápapọ̀ pé ní 2012, àwọn ìṣẹlẹ̀ 207 mílíónù ibà ni ó wáyé. Ní ọdún yì, ààrùn yí ti pa ó kééré láàrin 473,000 àti 789,000 ènìyàn, ọ̀pọ̀ tí ó jẹ́ àwọn ọmọdé ní Áfíríkà. Ìbà ń wáyé níbití oṣì wà ó sì ní ipa odì lórí ìdàgbà ọ̀rọ̀ ajé. Ní Áfíríkà a ti wò lápapọ̀ pé ó fa ìpàdánù $12 bílíọ́nù owó Amẹ́ríkà ní ọdún kan èyí tí ó wáyé lára ìgbówó lórí ìtọjú-ìlera, àínífẹ̀ sí iṣẹ́ ṣíṣe àti ìpalára arìn-ajò.
Echinococcosis
Echinococcosis, tí a tún npè ní àìsàn hydatid, hydatidosis, tàbí àìsàn echinococcal, jẹ́ àrùn kòkòrò ajọ̀fẹ́ ti àràn mùjẹ̀mùjẹ̀ pẹlẹbẹ tó jẹ́ ti orìṣi "Echinococcus". Àwọn ènìyàn a má ní orìṣi méjì irú àrùn yìí, echinococcosis tó níí ṣe pẹ̀lú àpò tí omi gbè sí àti echinococcosis tó níí ṣe pẹ̀lú ihò nínú ara. Àwọn oríṣi méjì mìíràn tí kò fi bẹ́ẹ̀ wọ́pọ̀ ni echinococcosis alápò omi púpọ̀ àti echinococcosis alápò omi kanṣoṣo. Àrùn náà a má a sábà bẹ̀rẹ̀ láìsí àmì àrùn kankan, èyí sì lè rí bẹ́ẹ̀ fún ọ̀pọ̀lọpọ̀ ọdún. Irú àwọn àmì àrùn tó má a nfarahàn dá lórí ipò àti títóbi àpò omi náà. Àrùn tó níí ṣe pẹ̀lú ihò nínú ara náà a má a bẹ̀rẹ̀ nínú ẹ̀dọ̀ ṣùgbọ́n ó lè tàn dé àwọn ẹ̀yà ara mìíràn bíi ẹ̀dọ̀fóró tàbí ọpọlọ. Bí ó bá ti kan ẹ̀dọ̀, ènìyàn náà lè má a ní inú rírun, ara jíjò wálẹ̀, àti àyípadà àwọ̀ yellow. Àrùn ẹ̀dọ̀fóró lè ṣe òkùnfà àyà dídùn, àìlèmíkanlẹ̀ àti ikọ́.
Àrùn náà a má a tàn káàkiri nígbàtí ènìyàn bá jẹ oúnjẹ tàbí mu omi tó ní ẹyin kòkòrò ajọ̀fẹ́ nínú, tàbí nípasẹ̀ fífarakan ẹranko tó ti ní àrùn náà. Ẹyin náà a má a jáde síta pẹ̀lú ìgbọ̀nsẹ̀ àwọn ẹranko tó njẹ ẹran, tí kòkòrò ajọ̀fẹ́ náà ti kó àrùn bá. Àwọn ẹranko tó má a nsábà ní àrùn náà ni: ajá, kọ̀lọ̀kọ̀lọ̀ àti ìkokò. Fún àwọn ẹranko wọ̀nyí láti ní àrùn náà, wọ́n gbọ́dọ̀ jẹ àwọn ẹ̀yà ara ẹranko tó ní àpò omi náà nínú, gẹ́gẹ́ bíi àgùtàn tàbí àwọn oríṣiríṣi èkúté. Oríṣi àrùn náà tó má a nwáyé lára ènìyàn dá lè irú "Echinococcus" tó fa àkóràn àrùn náà. Ìwádìí àrùn a má a sábà jẹ́ nípasẹ̀ lílo ìró ohùn láti yàwòrán, èyítí à npè ní ultrasound bí ó tilẹ jẹ́ pé a tún lè lo fífi ẹ̀rọ kọmputa ya àwòrán onígun mẹta àwọn àgbékalẹ̀ ètò inú ara ènìyàn, tí à npè ní computer tomography (CT) tàbí lílo iṣẹ́ ìmọ̀ ẹ̀rọ òòfà irin láti fi yàwòrán àwọn àgbékalẹ̀ ètò inú ara tí à npè ní magnetic resonance imaging (MRI. Àyẹ̀wò ẹ̀jẹ̀ tí nwá àwọn àkóónú inú ẹ̀jẹ̀ tí ngbógun ti kòkòrò àrùn, tí à npè ní antibodies tí nkojú kòkòrò ajọ̀fẹ́ náà lè ṣe ìrànwọ́, bẹ́ẹ̀ sì ni àyẹ̀wò ẹran ara tí a gé kúrò láti ara ènìyàn láti lè mọ orísun àti òkùnfà àrùn, tí à npè ní biopsy pàápàá.
Ìdènà àrùn tó níí ṣe pẹ̀lú àpò omi nínú ara jẹ́ nípasẹ̀ ìtọ́jú àwọn ajá tó lè ti ní àrùn náà lára àti nípasẹ̀ fífún àwọn àgùtàn ní abẹ́rẹ́ àjẹsára. Ìtọ́jú a má a ṣòro nígbà púpọ̀. Àpò omi nínú ara náà ni a lè fà jáde láti awọ ara, lílo òògùn sì gbọ́dọ̀ tẹ̀lé èyí. Nígbà mìíràn, a kàn má a nwo irú àrùn báyìí ni. Oríṣi tó níí ṣe pẹ̀lú ihò nínú ara a má a sábà nílò iṣẹ́ abẹ, òògùn lílò a sì tẹ̀lé e. Òògùn tí à nlò ni albendazole èyítí ènìyàn lè nílò fún ọ̀pọ̀lọpọ̀ ọdún. Àrùn tó níí ṣe pẹ̀lú ihò nínú ara náà lè fa ikú.
Àrùn náà a má a wáyé ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ agbègbè káàkiri àgbáyé, a sì má a ran iye àwọn ènìyàn tó tó mílíọ̀nù kan. Ní àwọn agbègbè kan ní Gúsù Amẹ́ríkà, Afrika àti Eṣíà, iye àwọn ènìyàn tó tó mẹwa nínú ọgọrun (10%) nínú gbogbo akójọpọ̀ ènìyàn tó wà ní agbègbè náà ni àrùn náà má a nràn. Ní ọdún 2010 ó ṣe òkùnfà ikú ènìyàn tó tó 1200, èyítí ó wálẹ̀ láti 2000 ní ọdún 1990. Iye ìwọ̀n owó tí àrùn náà ngbà ni a ṣírò sí bíi bílíọ̀nù 3 USD lọ́dún. Ó lè ran àwọn ẹranko mìíràn bíi ẹlẹ́dẹ̀, mààlúù àti ẹṣin.
Kitasato Shibasaburo
Kitasato Shibasaburo (Oṣù Kínní 29, 1853 – Oṣù Kẹfà 13, 1931) je onimo baiolojibintin, onimo sayensi ati aseogun.
Leishmaniasis
Leishmaniasis tabi leishmaniasis je àrùn kan ti protosan o si ntan kaakiri ni ni kété ti awon kòkòrò kan ba bu ni jẹ. kòkòrò. Kòkòrò na le farahàn lọna mẹta pataki gegebi: kútẹnọs, mukokútẹnọs,tabi fisera lẹṣmaniasisi. Kotẹnọs na ma a nwa pelu ogbe awo-ara,nigbati mukokutẹnọs ma a nwa pelu ọgbẹ awo-ara, enu, ati imu, ati wipe fisera ma a nbẹrẹ pelu ọgbẹ awọ-ara, nigba to ba ya ibà, awon sẹẹli ẹjẹ pupa diẹ, ọlọ inu ati ẹdọ to tobi.  O le ni ogun orisiri"Lẹṣmania" ti o nse okùnfa àkóràn arun yi lara eniyan. Awon ohun to fa ewu ni: osi, airiounjẹ-jẹ, pipa igbó run, ati kikun-ilu. Orisi mẹtẹẹta lo se e yẹwo labe ẹrọ mikroskopu. Lafikun, arun fisera se e yẹwo nipa ayẹwo ẹjẹ.  Lẹṣmaniasisi se e daduro nipa sisun labẹ àwọn ti o ni oògun-ẹfọn. Awon igbésẹ miran ni fifi awon kokoro pelu oògun-efon ati titoju awon eniyan ti o ni arun yi lasiko ki o ma ba a tan kalẹ. Iru itoju to ye se e mọ nipa sise awari ibiti won ti ko arun na, awon iru "Lẹṣmania", ati iru akoran. Die lara awon oogun lilo fun arun fisera ni: liposoma amfoterisin B, apapọ pentafalenti antimoniasi ati paromomisini, and miltefosine.
Virgil Davies
Virgil E. B. Davies (* Vancouver) jé òṣeré ati aláwàdà òri-itage ará Kánádà.