hotchpotch/miracl-hf-unified huggingface dataset:
Lučka Kajfež Bogataj
A bí Bogataj noi Ọdún 1957 . O parí ní ọdún 1980 láti àti gbà ìwé-èkọ́ dókítà láti Olùkọ́ ìmọ̀-ẹ̀rọ .
O jẹ́ awadi ati alámọ̀dájú ní Unifásítì of Ljubljana . Bogataj jẹ́ ọmọ ẹgbẹ́ tí Ìgbìmọ̀ ìjoba Ìyípadà ní Geneva   .
Ní ọdún 2008, Alákòso ìjoba Slovania Lẹ́hínáà, Danilo Türk, fún ní ẹ̀bùn fún àwọn isé takuntakun re.
Nelsa Cardoso
Nelsa Cardoso (ti a bi ni ọdun 1970) jẹ alamọdaju ara ilu Brazil ati olukọ .
Ti a bi ni ọdun 1970 , ni ilu Brazil, o ni imo ni Sciences lati ile eko Universiti ni ilu Brazil. .
Ọ̀fun
Ọ̀fun (), tí a tún mọ̀ sí ònfà óúnjẹ ni ó jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ẹ̀yà ara inú tí ódà bí okùn oníhò tí ó ń ṣíṣẹ́ gbígbé óúnjẹ láti ẹnu lọ sí inú ikùn tí ó wà ní ara gbogbo ohun abẹ̀mi tí ó bá ti ń jẹ tàbí mu ohun kóhun. fibromuscular. Ọ̀fun yí dà bí ahòho tí ó gùn ní ìwọ̀n mẹ́ẹ̀dọ́gbọ̀n lára àgbàlagba ènìyàn tí ó rọra gba ẹ̀yìn okùn ohùn, ọkàn àti iṣan atẹ́gùn tàbí èémí kọjá, tí ó sì fẹnu sọlẹ̀ sí inú ikùn. Lásìkò tí a bá ń gbé óúnjẹ mì lọ́wọ́, gògóńgò yóò dí pa lọ́wọ́ ẹ̀yín kí a má ba lè gbé óúnjẹ párí.
Gògóńgò
Gògóńgò ni ó jẹ́ ọ̀kan lára ẹ́yà ara ìfọ̀ tí ó wà ní iwájú ọrùn gbogbo ẹranko elégungun.
Gògóńgò ni ó ń ṣàkóso bí ohun jíjẹ àti mímu kò ṣe ní gba òdì nípa ṣíṣètò ìyàtọ̀ láàrin ònfà ọ̀fun, ohùn àti tááná tí ó gbé èémí jáde nígbà tí a bá ń jẹun lọ́wọ́. Gògóńgò tí a ń sọ̀rọ̀ rẹ̀ yí náà ni ó tún gbé ọ̀pá ẹ̀jẹ̀ (blood vessel) oríṣríṣi. Gògóńgò ẹranko elégungun ní oríṣríṣi eegun méjì tí a mọ̀ sí (egungun hyoid) àti (clavicle). Ẹ̀wẹ̀, gògóńgò tún ń ṣíṣẹ́ pẹ̀lú ẹnu, etí,imú àti púpọ̀ nínú àwọn ẹ̀yà ara gbogbo.
Ẹranko elégungun
Ẹranko elégungun ni ó kó gbogbo ẹ̀yà ẹranko tí wọ́n jẹ́ lára ẹbí (subphylum) ẹranko elégungun ma ń sábà ní chordates (egungun ẹ̀yìn). Ẹranko elégungun ni wọ́n jẹ́ púpọ̀ níní ẹbí phylumChordata, tí wọ́n tó ẹgbẹ̀rún lé láàdọ́rin àti ọgórùn ún ó dín méje (69,963) níye ẹ̀yà tí a gbọ́ nípa wọn. Lála àwọn àkójọpọ̀ àwọn ẹranko elégungun ni:
Naira Marley
Naira Marley tí orúkọ àbísọ rẹ̀ gangan ń jẹ́ Azeez Fáṣọlá, tí wọ́n bí lọ́jọ́ kẹsàn-án oṣù karùn-ún ọdún 1994 (9th May 1994) jẹ́ gbajúmọ̀ olórin àti oǹpilẹ̀kọ̀wé-orin ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà. Òun ní Ààrẹ ẹgbẹ́ olólùfẹ́ àgàbàgebè rẹ̀ tí wọ́n ń pè ní "Marlians".
Wọ́n bí Naira Marley ní ìlú Agége ní Ìpínlẹ̀ Èkó lórílẹ̀ èdè Nàìjíríà. Nígbà tí ó wà lọ́mọdún mọ́kànlá ní o dèrò ìlú òyìnbó, ní Peckam, lápá gúúsù London, lórílẹ̀-èdè Gẹ̀ẹ́sì. Ó kẹ́kọ̀ọ́ ní Porlock Hall kí ó tó tẹ̀síwájú nínú ẹ̀kọ́ rẹ̀ ní Walworth School, níbi tí ó ti gbàwé ẹ̀rí General Certificate of Secondary Education. Naira Marley kàwé gbàwé ẹ̀rí tí ó ga jùlọ nínú ìmọ̀ okoòwò ní ilé-ẹ̀kọ́ Harris Academy ní ìlú Peckam Peckham. Ó tún kàwé gbàwé ẹ̀rí nínú ìmọ̀ òfin okoòwò ní ilé-ẹ̀kọ́ giga Crossways College tí wọ́n ń pè ní Christ the King Sixth Form College .
Billy Dee Williams
William December "Billy Dee" Williams Jr. (ojoibi April 6, 1937) je osere, osere gbohungbohun ati oniseona ara Amerika.
Àsà oge ṣíṣẹ́ ní ilè yorùbá
AṢA OGE ṢÍṢE NÍ ILẸ YORÙBÁ
Oge ṣíṣe jẹ́ ọ̀kan nínú àsà ilè Yorùbá tí ó níse pẹ̀lú bí a tí se ń tún ara wà se àti bí a se mú ẹwà ara wà jáde.
Àì mò ànfàní àti iyì tí o wà níbi oge ṣíṣe àti ṣíṣe ẹwà ní Ilè Yorùbá ni ìsọ̀rí ohun ti àwa ọ̀dọ́ ìwòyí ko fi pàtàkì OGE ṢÍṢE.
Ní ayé òde òní tí a bá rí ẹni tí o kò ilà, àwọn ọ̀dọ́ àti àwọn akẹgbẹ́ re yíò máà fi se yẹ̀yẹ́ nítorí pé wón ri ilà kíkó gẹ́gẹ́bí ohun ayé àtíjó tí kò ye kí a máà rí ni òde òní mò, tàbí tí àbá rí ẹni tí o wo agbádá, dànsíkí, bùbá, ìró àti bùbá tàbí ẹni tí o se àwọn irun bíì ìpàkọ́ ẹlẹ́dẹ̀, kọjúsọ́kọ kẹ̀yìnsálẹ̀, wón a máà wo wón bí ẹni tí kò rí ookan, béè àwọn ohun tí o n bú ẹwà kún àsà àti isé ilè Yorùbá.
Àwọn ti a le lo láti fi se oge a) Làálì Lílé: Àsà làálì lílé jẹ́ ohun tí àwọn Yorùbá kọ́ láti ọ̀dọ̀ àwọn Haúsá, nítorípé àwọ̀n ní wón máà le làálì láti ìbèrè pẹ̀pẹ̀. A ní ewé igi tí a mò sí ewé laali, a máà ń kún ewé yíì , ao fi káún si, ao si fisí ibi tí a bá fe le làálì náà si ní ara wa.
b) Tìro Lílé: Tìro nínú tún jẹ́ ohun tí o se pàtàkì nínú ìsaralóge ilè Yorùbá, yàtọ̀ si wípẹ́ a máà n fi tìro se oge, tìro tún dára fún ojú wà, a máà kò ìdọ̀tí kúrò nínú ojú, a si máà jẹ́ kí ojú rína kedere. Àti okùnrin, àti obìnrin ní o lé le tìro sùgbón obìnrin ní ó pọ̀jù nínú àwọn tí o máà le tìro. d) Ilà Kíkọ: Ilà kíkọ jẹ́ ònà tí àwọn Yorùbá fi ń se oge ní ayé àtíjó, àwọn bàbáńlá wa a máà ko ilà fún ọmọ láti bù ẹwà kún ojú ọmọ náà, wón a sí tún máà ko ilà fún ọmọ láti fi se ìpín láàrin ọmọ wón àti ọmọ èlòmíràn paapaa jùlọ láàrin ẹ̀yà kan sí ìkejì, oríṣiríṣi ilà kíkọ ní o wa, ẹ̀yà oríṣiríṣi sí ni o ní bí wón tí se n ko ilà tiwon, tófi jẹ́ wípẹ́ tí àwọn ènìyàn bá tí rí ilà yi lójú ènìyàn kan, wón tí mò ibi tí ẹni náà tí wá.
e) Etí Lílu: Etí lílu láti fi se oge jẹ́ ohun tí àwọn obìnrin nìkan gbudọ̀ máà se tí okùnrin kòsì gbọdọ̀ kópa nípe, Àwọn obìnrin máà n lu eti won lati fi yeri eti sí, yẹrí etí ti a fi orisirisi iyun ati ilẹ̀kẹ̀ se, tí yíò si máà múwon rẹwà si. ẹ)Irun dídì: Oríṣiríṣi ara ní àwọn obìnrin Yorùbá máà ń fi irun dá, wón a máà se irun orí wón láti fi se oge, ní ìgbà míràn, wón a máà fi ilẹ̀kẹ̀ si láti gbẹ́ ẹwà wón yo dáradára.
f) Irun Fífá: Nígbàtí àwọn obìnrin bá ń di irun wón, àwọn okùnrin náà a máà fà orí wón, ònà tí o bá wùwón ní wón fi le fà, tí yíò si máà gbẹ́ ẹwà tiwon máà yo gẹ́gẹ́bí okùnrin. Àyàfi àwọn tí a mò sí Ìlárì ọba, tí wón máà n fi díè le nínú orí wón láti fi hàn pé ìlárì niwon.
Ayo Fasanmi
Ayọrinde Fasanmi (tí a bí ní ọdún 1925-2020) jẹ́ onímọ̀ nípa òògùn àti olóṣèlú ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà.
A bí Ayọrinde Fasanmi ní ọdún 1925 ní Ìye Èkìtì, agbègbè ìjọba ìbílẹ̀ kan ní Ìpínlẹ̀ Ekiti ní guusu ìwọ-òòrùn Nàìjíríà. Ó lọ sí ilé-ẹ̀kọ́ alákọ̀kóbẹ̀rẹ̀ ti Saint Paul tí ó wà ní Ebute Mẹta àti ilé-ìwé ìjọba tí ó wà ní Ibadan kí ó tó wà tẹ̀síwájú lọ sí ilé-ẹ̀kọ́ ìmọ̀ nípa egbògi tí ó wà ní Yaba níbití Ó ti gba ìwé ẹ̀rí diploma lórí ìmọ̀ nípa egbògi. Ó ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí onímọ̀ nípa òògùn ní Oshogbo fún ìgbà dí ẹ̀ kí ó tó di wípé Ó darapọ̀ mọ́ òṣèlú ní ilẹ̀ Nàìjíríà.
Fasanmi darapọ̀ mọ́ ẹgbẹ́ òṣèlú oníṣọ̀kan ti ilẹ̀ Nàìjíríà (Unity party of Nigeria) ní ọdún 1978. Ó jẹ́ ọ̀kan lára àwọn adíje nínú ìdìbò abẹ́lé fún ipò gómìnà ní Ìpínlẹ̀ Ondo sùgbọ́n Ó pàdánù ìdìbò abẹ́lé yi sí ọwọ́ Michael Adekunle Ajasin, ẹni tí ó jẹ́ gómìnà tẹ́lẹ̀ fún Ipinlẹ Ondo. Ní ọdún 1983, wọ́n dìbò yan Fasanmi gẹ́gẹ́ bí ọmọ ẹgbẹ́ ilé ìgbìmọ̀ aṣojú kékeré ti gbogbo orilẹ̀ èdè Nàìjíríà (Federal House of Representative) láti lọ ṣe aṣojú fún àríwá Ipinlẹ Ondo. Lẹhinna, Ó ṣiṣẹ́ sìn gẹ́gẹ́ bí ọmọ ẹgbẹ́ ìgbìmọ̀ olùdarí fún ìla òòrùn àtijọ́ Nàìjíríà lórí àwọn ilé alákọ̀ọ́pọ̀. Ní àkókò òṣèlú ẹlẹ́ẹ̀kẹrin ní Nàìjíríà, Fasanmi tún ṣiṣẹ́ sìn gẹ́gẹ́ bí igbákejì alága fún ẹgbẹ́ òṣèlú Alliance for Democracy ti agbègbè guusu ìwọ-òòrùn orílẹ̀ èdè Nàìjíríà.
Fasanmi ṣe ìgbéyàwó pẹ̀lú olóògbé ìyáàfin Àjọkẹ́ ẹnití ó di olóògbé ní ọmọ ọdún méjìlélọ́gọ́rin ní oṣù kẹwa ọdún 2014.
Ambrose Campbell
Ambrose Campbell tí orúkọ àbísọ rẹ̀ ń jẹ́ Ọládipúpọ̀ Adékọ̀yà Campbell tí wọ́n bí lọ́jọ́ kọkàndínlógún oṣù kẹjọ ọdún 1919, ó sìn kú lọ́jọ́ méjìlélógún oṣù kẹfà ọdún 2006 (19 August 1919 – 22 June 2006) jẹ́ gbajúmọ̀ olórin àti adarí orin ọmọ bíbí Ìpínlẹ̀ Èkó, lórílẹ̀-èdè Nàìjíríà. Òun ni wọ́n gbà pé ó jẹ́ olùdásílẹ̀ ẹgbẹ́ olórin àwọn adúláwò àkọ́kọ́ tí wọ́n ń pè ní the West African Rhythm Brothers lórílẹ̀-èdè Bìrìtìkó ní nǹkan bí ọdún 1940, bẹ́ẹ̀ náà gbajúgbajà olórin Fẹlá Aníkúlápó Kútì náà gbà pé òun ni bàbá àwọn olórin ìgbàlódé lórílẹ̀-èdè Nàìjíríà. Ó ṣiṣẹ̀ pẹ̀lú ọ̀pọ̀ àwọn olorin Jazz lórílẹ̀-èdè Gẹ̀ẹ́sì ní nǹkan bí ọdún 1950, pàápàá jù lọ, Leon Russell tí ó bá ṣeré kiri, tí ó sìn tún bá ṣe àwo-orin pọ̀ lórílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà, níbi tí ó gbé fún ọgbọ̀n ọdún gbáko.
Ruth Kádírì
Ruth Kádírì jẹ́ òṣèré orí-ìtàgé, olùkọ fọ́rán àwòkà eré ìtàgé àti olùgbéré jáde ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà.
Wọ́n bí Ruth ní ọjọ́ Kẹrìlélógún oṣù Kẹta ọdun 1988 ní ìlú Benin tí ó jẹ́ olú-ìlú fún Ìpínlẹ̀ Ẹdó, ní oríle Nàìjíríà. Ó lọ sí Ilé ẹ̀kọ́ gbogbonìṣe ti Yábàá, tí ó kẹ́kọ̀ọ́ nípa Business Administration, bákan náà ni ó kẹ́kọ̀ọ́ jáde gboyè àkọ́kọ́ ní Yunifásítì ìlú Èkó nínú ìmọ̀ ìbá ọ̀pọ̀ ènìyàn sọ̀rọ̀ (Mass communications) .
Seni Sulyman
Tahir Omoseni (Seni) Sulyman (bi ni ọdun 1985) jẹ otaja orilẹ-ede Naijiria kan ati Igbakeji Alakoso, ni Andela, imọ-ẹrọ agbaye bi iṣẹ iṣowo. O bẹrẹ ni Oludari Awọn iṣẹ fun Andela ni Nigeria ati lẹhinna di Alakoso Orilẹ-ede ti Ilu mẹfa ni oṣu mẹfa lẹhin naa . Sulyman tun jẹ ọmọ ẹgbẹ ti Igbimọ Awọn oludari ni Fate Foundation.
CACovid
CACovid jẹ́ àjọ tí àwọn oníṣòwò àti ilé-iṣẹ́ aládàáni dá sílẹ̀ láti ṣègbè fún ìgbógun tí àjàkálẹ̀ àrùn ẹ̀ràn kòrónà lórílẹ̀-èdè Nàìjíríà.
Àwọn pàràkòyí oníṣòwò bíi Àlíkò Dàńgótè, Fẹ̀mi Ọ̀tẹ́dọlá, ọ̀pọ̀ àwọn olówó mìíràn àti àwọn ilé-iṣẹ́ ńlá-ńlá ní wọ́n gbìmọ̀pọ̀ dá àjọ yìí sílẹ̀ láti ṣe ìkówójọ fún àjọ ìjọba àpapọ̀, tí ó ń ṣe kòkárí fún ìgbógun tí àjàkálẹ̀ àrùn coronavirus, Nigeria Centre for Disease Control, NCDC. Wọn dá CACOVID sílẹ̀ lọ́dún 2020 ni Naijiria Lọ́wọ́lọ́wọ́, ẹgbẹlẹmùkú owó ni wọ́n tí kó jọ láti ṣe ìrànlọ́wọ́ fún ìjọba-àpapọ̀ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà láti gbógun ti jíjàkálẹ̀ àrùn coronavirus
Ẹnu
Nínú ìmọ̀ ẹ̀yà ara ènìyàn, ẹnu ni ẹ̀yà ara àkọ́kọ́ tí ó kángun sí ọ̀fun tí ohun jíjẹ àti mímu ń gbà kọjá, tí ó sì ń pèsè itọ́ fún ìrọ̀rùn ahọ́n kí ọ̀rọ̀ ó lè já geere. Gẹ́gẹ́ bí ẹ̀yà ara ìfọ̀, ẹnu ní ń agbára pèsè àti láti gba itọ́ dúró pẹ̀lú ìrànlọ́wọ́ epithelium tí ó wà nínú ẹnu. Lára iṣẹ́ rẹ̀, láti ẹnu ni iṣẹ́ dídà óúnjẹ ti bẹ̀rẹ̀. Bẹ́ẹ̀, ó tún ń ṣiṣẹ́ ìfọ̀, ọ̀rọ̀ sísọ tàbí ìbánisọ̀rọ̀
A lè pín ẹnu sí oríṣi ọ̀nà méjì, àkọ́kọ́ ni àbáwọlé ẹnu tí wọ́n ń pè ní (vestibule) àti ọ̀fun.
Ẹnu sábà ma ń yọ̀ tàbí tutù nígbà gbogbo pẹ̀lú omi ẹnu tí a mọ̀ sí itọ́. Inú ẹnu ni eyín ń gbé nígbà tí ètè sì jẹ́ ilẹ̀kùn àbáwọlé sí ẹnu àti gbogbo ẹ̀yà ara inú tó kù pátá.
Ẹ̀yà ara ìfọ̀
Ẹ̀yà ara ìfọ̀, tàbí ibùsọ̀rọ̀, ni àwọn ẹ̀ya ara kan tí ó dá wà fún ọ̀rọ̀ sísọ́ tàbí kí á lò wọ́n fún àgbékalẹ̀ èdè láti ẹnu. Àwọn èyà ara ìfọ̀ náà ni: Ìṣesí méjì ló wà fún àwọn ẹ̀yà ara ìfọ̀ tí ó wà, ìṣesí alkọ̀ọ́kọ́ ni
Ahọ́n
Ahọ́n jẹ́ ẹ̀yà ara ìfọ̀ tí ó jẹ́ iṣan tí ó wà ní inú ẹnu ènìyàn tàbí ẹranko tí ó jẹ́ eléegun lẹ́yìn.  Ahọ́n ń ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí ẹ̀ya ara tí ọmọ ènìyàn ń lò fún ìbánisọ̀rọ̀, jíjẹ óúnjẹ, tí gbogbo ẹranko tókù sì ń lò ní ìlànà kan náà, yàtọ̀ sí ìbásisọ̀rọ̀ bí ti ọmọnìyàn. Ahọ́n wúlò púpọ̀ fún jíjẹ àti dídà óúnjẹ nínú àgọ́ ara nítorí àwọn èròjà amú óúnjẹ dà tí wọ́n ń pè ní (enzyme). Lára ahọ́n náà ni ìtọ́wò tí a fi ń mọ adùn àti kíkan. Ahọ́n tún sábà ma ń tutù látàrí èròjà tí ó ń pèsè itọ́ tí ó wà lára rẹ̀. Ahọ́n tún ma ń ṣe ìmọ́ tótó ẹnu nígba gbogbo, pàá pàá jùlọ eyín. Kókó iṣẹ́ ahọ́n ni kí ó ṣètò ìró ohùn di ọ̀rọ̀ lára ènìyàn àti ohùn lásán lára àwọn ẹranko tókù. Ahọ́n ọmọnìyàn pín sí ọ̀nà méjì, àkọ́kọ́ ni "Ìpín ibùsọ̀rọ̀", èyí wá ní ọwọ́ iwájú nígbà tí ìpín kejì jẹ́ "tááná" tí ó wà lọ́ ẹ̀yìn mọ́ ọ̀nà ọ̀fin. Apá ọ̀tún àti apá òsì ni iṣan tí ó nà tẹ́ẹ́rẹ́ tí ó ń gbé ẹ̀jẹ̀ kiri gbogbo ara ahọ́n náà.
Itọ́
Itọ́ ni omi ara tí ó ń sun láti ibùsun kan nínú ẹnu yálà lára ènìyàn tàbí ẹranko. Lára ènìyàn, itọ́ tí ó ń sun tó ìdá 99.5 omi pẹ̀lú (electrolytes), kẹ̀lẹ̀bẹ̀, ẹ̀jẹ̀ funfun, epithelial cells níbi tí DNA ti ma ń sun jáde.
Itọ́ ma ń ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí ìbomirin ẹnu, rínrin óúnjẹ ó sì tún ma ń ṣiṣẹ́ ìgbémì, tí ó sì tún ń ìrọ̀rùn ìgbé ọ̀rọ̀ jáde kí ẹnu ó má ba gbẹ.
Stephanie Mills
Stephanie Dorthea Mills (ojoibi March 22, 1957) je akorin, akoro-orin ati osere ara Amerika. Mills gbajumo nigba to kopa ninu ere oritage "The Wiz" gege bi "Dorothy" lati odun 1975 titi de 1977. Orin re, "Home" lati inu ere na di onipo kinni ni Amerika fun chart R&B ati ikan ninu awon orin re to gbajumo julo. Mills gba Ebun Grammy fun Akorin Obinrin R&B Didarajulo fun orin re "Never Knew Love Like This Before" ni odun 1981.
Cissy Houston
Emily "Cissy" Houston (oruko idile Drinkard; ojoibi September 30, 1933) je akorin soul ati gospel ara Amerika. Houston gba Ebun Grammy ni emeji fun awon orin re. Houston ni mama akorin Whitney Houston, iya-iya fun Bobbi Kristina Brown, aunti fun awon akorin Dionne ati Dee Dee Warwick, ati ibatan akorin opera Leontyne Price.
Aliko Dangote
Aliko Dangote GCON (ojoibi 10 April 1957) je onisowo ati olore ara Naijiria to oludasile ati alaga ile-ise Dangote Group, ile-ise aloero gbangba ni Afrika.
Gbogbo ohun ini re to US$8.1 billion (March 2020), ni January 2020, ohun ni eni ololajulo 88k ni agbaye ati eni oloro julo ni ile Afrika.
Ni Oṣu kọkanla ọdun 2021, Sani Dangote, Igbakeji Alakoso (VP) ti Ẹgbẹ Dangote ati aburo Aliko Dangote, ku.
Ìbánisọ̀rọ̀
Ìbánisọ̀rọ̀ (láti inú èdè Látìnì :"communicare", tí ó túmọ̀ sí (ṣíṣalábàápín) jẹ́ ìgbésẹ̀ gbígbé is the act of conveying ìtumọ́ ọ̀rọ̀ láti ọ̀dọ̀ ẹnìkan sí ẹlòmíràn fún ìgbọ́ra-ẹni yé, yálà nípa lílo òfin tí a fiblọ́ọ́lẹ̀ nípa àmì tàbí ìṣesí tí gbogbo wa fọ́wọ́ sí.  Àwọn ìgbésẹ̀ tó ṣe kókó nínú ìlànà ìbánisọ̀rọ̀ ni:
Edgar Lungu
Edgar Chagwa Lungu (ojoibi 11 November 1956) je oloselu ati ohun ni Aare ile Sambia lowolowo lati January 2015. Labe Aare Michael Sata, Lungu lo je alakoso fun idajo ati alakoso fun eto abo. Leyin iku ojiji Aare Sata ni October 2014, Lungu je gbigba bi enialedinibo fun egbe oselu Patriotic Front.
O padanu idibo Alakoso 2021 si alatako igba pipẹ Hakainde Hichilema.
Abba Kyari (olóṣèlú)
"" Abba Kyari (23 September 1952 – 17 April 2020) je oloselu ara Naijiria to sise bi Oga awon Osise fun Aare ile Naijiria lati August 2015 di April 2020.
Agogo
Agogo jẹ́ ohun èlò tí a ń lò láti ṣòdiwọ̀n iye wákàtí tí wà nínú ọjọ́ kan ṣoṣo, and indicate time.Agogo jẹ́ ọ̀kan pàtàkì nínú ìmọ̀ ìjìnlẹ̀ tí ọmọnìyàn ṣe àwárí rẹ̀ láyé. Ó jẹ́ ọ̀kan lára ohun tí a fi ń ṣe ònkà ọjọ́, oṣù àti ọdún.
Nínú ìmọ̀ nipa aago, ohun tí wọ́n gbà wípé agogo ni "aago" tí ó bá dún gbagaun, nígbà tí wọ́n pe èyí tí kìí dún ní kajọ́.
Nigeria Centre for Disease Control
Nigeria Centre for Disease Control, NCDC ("Gbọ̀ngàn Náìjíríà fún Ìjánu Àrùn") jẹ́ olórí àjọ ètò ìlera ìjọba àpapọ̀ tí ó ń bójú tó ètò àjàkálẹ̀ ààrùn ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà. Àjọ yìí wà lábẹ́ ìṣàkóso ilé-iṣẹ́ ètò ìlera ìjọba àpapọ̀, Federal Ministry of Health (Nigeria) tí olú ilé iṣẹ́ àjọ náà sìn wà ní Abuja, Nigeria. Ọ̀gbẹ́ni Chikwe Ihekweazu ní olórí àjọ náà lọ́wọ́lọ́wọ́ .
Pàtàki iṣẹ́ àjọ yìí ni láti dá ààbò bo ìlera gbogbo ará ìlú àti láti dẹ́kun ìlera àwọn ènìyàn nípa ìdarí àti ìdènà àwọn àjàkálẹ̀ àrùn lórílẹ̀-èdè Nàìjíríà.Àjọ yìí tún wà fún ṣíṣe kòkárí bí àrùnkárùn kò ṣẹ ní gbìnàyá, nípa ṣíṣe àkójọ pọ̀ ìròyìn nípa àrùn kan, ṣe àgbéyẹ̀ ípa irú àrùn bẹ́ẹ̀ láti dènà ríràn ká wọn láwùjọ.
Richard Akinjide
Oṣùọlálé Abímbọ́lá Richard Akínjídé,[[Adájọ́ Àgbà ti orílẹ̀-èdè Nàìjíríà] tí a bí ní ọjọ́ kẹrin, oṣù kọkànlá ọdún 1930, tí ó sì kú ní ọjọ́ kọkànle-lógún oṣù kẹrin, ọdún 2020(4 November 1930 - 21 April 2020)Ó jẹ́ ọmọ bíbí orílẹ̀-èdè [[Naijiria]]. , Ó jẹ́ ògbóǹtarìgì agbẹjọ́rò àgbà, olóṣèlú takuntakun àti oníṣòwò ńlá ní í ṣe. Gbogbo ènìyàn mọ̀ ọ sí Richard Akínjídé. Ó ti fì ìgbà kan jẹ́ mínísítà fún ètò ẹ̀kọ́ ní àkókò iṣejọba àwaarawa ẹ̀keji lẹ́yìn ìjọba ológun ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà, bákannáà ni ó sì jẹ́ Alákòóso Ìdájọ́ lábẹ́ ìjọba Ààrẹ [[Shehu Shagari]].
[[Ẹ̀ka:Àwọn agbẹjọ́rò àgbà ilẹ̀ Nàìjíríà]] [[Ẹ̀ka:Àwọn olóṣèlú ará Nàìjíríà]] [[Ẹ̀ka:Àwọn ọmọ Ìbàdàn]]
Ọdún Ìgògò
Ọdún Ìgògò jẹ́ ọdún ìbílẹ̀ Yorùbá tí ó ma ń wáyé ní ìlú Ọ̀wọ̀ Ìpínlẹ̀ Òndò ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà. Wọ́n ma ń ṣe ọdún yí ní gbogbo oṣù Kẹsàn án sí oṣù Kẹwàá ní ọdọọdún ní ìbu ọlá fún Olorì Oronsen tí ó jẹ́ olorì ọba Rerengejen
Lásìkò ọdún yí, ọba tí ó bá wà lórí ìtẹ́ àti àwọn olóyè láàfin yóò.múra bí àwọn obìnrin pẹ́lú aṣọ tí wọ́n fi ilẹ̀kẹ̀ sẹ̀gi ṣe lọ́jọ̀, tí wọn yóò sì dirun gẹ́gẹ́ bí àwọn obìnrin ti ma ń ṣe. Wọn yóò dé fìlà, tí wọn yóò sì ma lu ìlù pẹ̀lú àwọn orin ọlọ́kan ò jọ̀kan, tí wọn yóò sì ma yin ìbọn sókè lásìkò ọdún náà.
Ọdún Ìgògò bẹ̀rẹ̀ ní nkan bí ọgọ́rùn ún mẹ́fà ọdún sẹ́yin ni ọba Ọlọ́wọ̀ Rerengejen fẹ́ olorì Orosen tí ó jẹ́ arẹwà àti ọlọ́rọ̀ tí ọba náà kò mọ̀ wípé òrìṣà ni. Olorì yí fi gbogbo nkan kẹ́ Ọlọ́wọ̀ yí kódà tó fi mọ́ agbára, tí ọba naa sì nífẹ́ rẹ̀ tọkab tọkan. Olorì Orosen ní àwọn èwọ̀ kan tí kìí fẹ́ kí àwọn ènìyàn ó ṣe nítòsí rẹ̀ tàbí kí ó fojú rí. Lára àwọn èwọ̀ rẹ̀ ni: Fúndí èyí, ọba Rerengejen kọ̀ fún àwọn olorì tó kù kí wọn má ṣe ṣe àwọn nkan wọ̀nyí. Ní ọjọ́ kan, olorì Orosen ní gbólóhùn asọ̀ pẹ̀lú àwọn olorì tó kù nínú àfin. Àwọn olorì wọ̀nyí wá gbìmọ̀ pọ̀ tí wọ́n sì ṣe gbogbo nkan èwọ̀ tí kò fẹ́ran sílẹ̀ fun nígbà tí kò sí nílé. Àwọn ìwà ọ̀dàlẹ̀ tí àwọn olorì tókù hù yí ni ó mú Orosen bínú kúrò ní àfin fún wọn.  Nígbà tí ó ń bínu kúrò ni àfin lọ́jọ́ naa lọ́hùn ún, àwọn ìlàrí ọba àti àwọn ìjòyè gbìyanjú láti da dúró kí ó má lọ ṣùgbọ́n agbára wọn ko káa. Ó sáré títí ó dé ìbìkan tí wọ́n pè ní "Ugbo Laja", níbi tí ó sinmi sí. Ibí ni àwọn akọ́dà ọba àti àwọn ìjòyè ti gbìyànjú láti mu padà wá sí àfin. Akitiyan àwọn ènìyàn wọ̀nyí túbọ̀ bí olorì Orosen nínú tí ó sì bínú pòórá wọgbó "Igbo Oluwa"lọ láì mú "ìgbànú" tàbí "ọ̀já rẹ̀ kí ó tó wọgbó, tí wọ́n sì dá ọ̀já náà padà fún ọba Rerengejen láàfin. Wọ́n sọ "Igbo Oluwa" di ojúbọ olorì yí tí wọ́n sì ṣe ère rẹ̀ lọ́jọ̀ sí "Ugbo Laja" fún ìrántí rẹ̀ wípé kò sí ohun tó lè mú olorì náà padà wá sí ìlú mọ́. Àmọ́, wọ́n ma ń bọ ọ́ gẹ́gẹ́ bí òrìṣà lọ́dọọdún pẹ̀lú àwọn nkan wọ̀nyí:
Ọjọ́ àwọn Ọmọdé
Ọjọ́ àwọn Ọmọdé je ojo ti a ya soto lodoodun lati se ajoyo eye fun awon omode lagbaye. Ojo na yato lati orilede si orile-ede.
Ni odun 1925, Ojo awon Omode Kaakiriaye (International Children's Day) koko je yiyasile ni ilu Geneva nigba Ipade Agbaye fun Itoju Omode (World Conference on Child Welfare); lati igbana, won ti nsajodun ni June 1 ni awon orile-ede pupo. Ajo UN unsajodun ojo awon omode ni November 20.
Arrow of God
Ìwé eré onítàn Arrow of God, ni wọ́n gbé jáde tí ọdún 1964, ni ó jẹ́ ìwé àpilẹ̀kọ ti gbajú-gbsjà ònkọ̀wé Chinua Achebe. Ìwé yí àti "Things Fall Apart" pẹ̀lú "No Longer at Ease", ni wọ́n sọ wípé wọ́n jẹ́ iwé eré oníṣe onítàn tí ìlapa-èrò wọn dọ́gba jùlọ, tí ẹ̀kọ́,ibùdó ìtàn, àti olú-kókó ọ̀rọ̀ inú wọn náà sì fara jọra, tí àwọn Gẹ̀ẹ́sì ń pè ní"Trilogy". Ìwé yí dá lórí olú ẹ̀dá ìtàn tí orúkọ rẹ̀ ń jẹ́ "Ezeulu", tí ó jẹ́ bàbá Aláwo fún abúlé àwọn Ìgbò tí ó pọ̀ ní àsìkò ìmúnisìn àwọn Gẹ̀ẹ́sì tí ó kojú ìtẹ̀mẹ́rẹ̀ àwọn amúnisìn àti àwọn olùpologo ẹ̀sìn Kírísítì ní àsìkò ọdún 1920. Wọ́n gbé ìwé náà jáde látàrí ipa ribi ribi tí ilé iṣ ìtẹ̀wé Heinemann African Writers Series kó kí ó lè ṣeéṣe.
Orúkọ tí wọ́n pe ìwé yí "Arrow of God" ni wọ́n fàyọ láti inú òwe àwọn ẹ̀yà ìgbò tí ó túmọ̀ sí 'iṣẹ́ olúwa àwá márídìí'.  Ìwé eré onítàn elére oníṣe "Arrow of God" gba àmì-ẹ̀yẹ ìdálọ́lá ti Jock Campbell àti New Statesman alákọ̀ọ́kọ́ irú rẹ̀ fún ìkọ̀wé ilẹ̀ Adúláwọ̀
Ìwé ereé onítàn eléré oníṣe yí ni wọ́n ṣe àgbékalẹ̀ rẹ̀ nínú àwọn abúlé àwọn ẹ̀yà Ìgbò tí ó jẹ́ ìkan lára ìletò àwọn Gẹ̀ẹ́sì amínisìn ní àsìkò ọdún 1920s. Ezeulu jẹ́ baba abọrẹ̀ òrìṣà "Ulu" tí ó kalẹ̀ sí abúlé "Alusi", tí oríṣi ìlú tí àpapọ̀ orúkọ wọn ń jẹ́ Umuaro ń sìn. Ìjà kan bẹ́ sílẹ̀ láàrin ìlú Umuaro àti Okperi tí ó jẹ́ ìlú kan nítòsí Umuaro, ìjà yí wá sópin nígbà tí ọ̀gbẹ́ni T.K Winterbottom tí ó jẹ́ aṣojú àwọn Gẹ̀ẹ́sì amúnisìn bá wọn dá si.
Ìbọn
Ìbọn jẹ́ ohun èlò ogun tí ẹnìkan lè mú tàbí gbé dání lẹ́ẹ̀kan ṣoṣo. Wọ́n ṣe ìbọn fún yínyìn  pẹ̀lú ọta tàbí àhàyá. ó le ṣeé lò dára dára, wọ́n ma ń gbé ìbọn dání pẹ̀lú ọwọ́ méjèjì, tí wọn yóò sì fi ìdí rẹ̀ ti èjìká kí ó má ba jábọ́ lásìkò tí wọ́n bá ń yìn ín lọ́wọ́. Irúfẹ́ ìbọn wọ̀nyí ni a mọ̀ sí ìbọn gígùn. Àwọn èyí tí ó jẹ́ ìbọn pélébé tàbí ìbọn ìléwọ́ kìí nílò láti fi ọwọ́ méjèjì mu kí ó tó ṣiṣẹ́.
Àwọn ẹ̀yà ìgbò
Àwọn ẹ̀yà Ìgbò ( , ; tí wọ́n tún ń pè níYíbà tàbí "Heebo"; tí àpèjẹ́ wọn ń jẹ́ ) ni wọ́n jẹ́ àkójọ pọ̀ àwọn ènìyàn tí wọ́n ń gbé ní àrin gbùngbùn ìlà Oòrun orílẹ̀-èdè Nàìjíríà. Kò sí ẹni tó mọ pàtó ibi tí àwọn ẹ̀yà yí ti wá ṣáájú kí wọ́n tó kóra jọ sí ìletò tí wọ́n wà lóní. Ilẹ̀ Ìgbò pín sí ọ̀nà méjì, àkọ́kọ́ èyí tí ó wà ní apá àríwá tí ó wà ní apá Odò Ọya tó jẹ́ èyí tó tobi jù ti ẹ̀ẹ̀kejì apá ìlà Oòrun. Àwọn ẹ̀yà ìgbà Ìgbò jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ẹ̀yà tí ó pọ̀ jùlọ ní ilẹ̀ Adúláwọ̀. Èdè àwọn ìgbò náà tún jẹ mọ́ ẹbí Niger-Congo language family. Èdè wọ́n pín sí oríṣríṣi ẹ̀ka èdè. The Igbo homeland straddles the lower Niger River, east and south of the Edoid and Idomoid groups, and west of the Ibibioid (Cross River) cluster. Ohun tí wọ́n mọ àwọn èyà yí mọ̀ ni iṣẹ́ ọnà, iṣẹ́ àgbẹ̀ àti iṣẹ́ òwò ṣíṣe. Lára àwọn ohun ọ̀gbìn tí wọ́n sábà ma ń gbìn jù ni Iṣu, bẹ̀ẹ́ ni wọ́n ma ń gbin ẹ̀gẹ́ àti taro.
Okezie Ikpeazu
Okezie Victor Ikpeazu (ojoibi 18 Osu Kewa 1964) ni Gomina Ipinle Abia lowolowo, o bo si ori aga ni May 29, 2015. O je omo egbe oselu Peoples Democratic Party. Won tun diboyan si ipo gomina Ipinle Abia ninu idibo to waye ni March 9th, 2019.
Ahmadu Umaru Fintiri
Ahmadu Umaru Fintiri (ojoibi October 27, 1967) ni gomina Ipinle Adamawa lowolowo O fi tele je omo ile Igbimo Asofin Ipinle Adamawa, nibi ti won ti yan gege bi Olori Ile Asofin. O di aropo gomina Ipinle Adamawa fun igba die leyin igba ti gomina Murtala Nyako je yiyokuro lori ipo na ni July 2014, ko to gbepo na fun Bala James Ngilari leyin to lo osu meta lori ibe.
Mayen Adetiba
Mayen Adetiba (tí a bí ní ọdún 1954) tí ń ṣe ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà jẹ́ òṣèré tí ó wá padà di ògbóǹkarìgì onímọ̀ ẹ̀rọ.
A bí Adebita ni ọdún 1954 sí orílẹ̀-èdè Nàìjíríà. Iṣẹ́ tó ní ṣe pẹ̀lú ṣíṣàkọ́ọ́lẹ̀ owó ni ó fẹ́ kọ́kọ́ ṣe àmọ́ ó padà nífẹ̀ẹ́ sí iṣẹ́ ìmò ẹ̀rọ. Ó fẹ́ Délé Adetiba, wọ́n sì bí ọmọ mẹ́ta, Kemi Adetiba jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ọmọ wọn tí wọ́n bí sí ìpínlẹ̀ Èkó ní ọdún 1980.
Adetiba ti fìgbà kan jẹ́ òṣèré ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà. Ó ṣiṣẹ́ lórí "The Bar Beach Show", ó sì ṣe ìyàwó Lákúnlé Òjó nínú eré "Village Headmaster". Ó kópa nínú fíìmù " Kongi Harvest" tí ó jáde ní ọdún 1980.
A yàn-án gẹ́gẹ́ bí Ààrẹ Association of Consulting Engineers of Nigeria, ó sì jẹ́ ìgbà kejì Ààrẹ ti Nigerian Society of Engineers nígbà mẹ́ta ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀. Òun ni obìnrin àkọ́kọ́ tí wọ́n fi ṣe ọ̀kan lára àwọn Executive Committee ni Nigerian Society of Engineers. Kíkọ́ African Union Southern Africa Regional Office tí ó wà ní Malawi àti Summerhill Baptist Church ní ìpínlẹ̀ Èkó jẹ́ àwọn iṣẹ́ tí ó ti ṣe. Ó tún ṣiṣẹ́ lórí pro bono tí wọ́n kọ́ ṣìkejì. Ilé ẹ̀kọ́ gíga ní òkè òkun ni ó lọ. Níbi tí ó tí ń ṣiṣẹ́ láti rán ara ẹ̀ lọ ilé-ìwé nígbà tí àwọn òbí rẹ̀ ò rówó ránṣẹ́ si nítorí àwọn ìdojúkọ kan. Ó wà ní New York University fún ìgbà díè kí ó tó gba ìsọdá sí Columbia University níbi tí ó ti kẹ́kọ̀ọ́ nípa Electrical Engineering. Civil Engineering ni ó padà ṣe nígbà tí wọ́n sọ fún pé Civil Engineering nìyí ní ilẹ̀ Áfíríkà.
Nígbà tí ó yí ohun tí ó ń kọ́ ní Ifásitì náà sí Civil Engineering, ó já sí pé Adetiba nìkan ni ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà àti aláwọ̀ dúdú tí ó ń kọ́ ẹ̀kọ́ náà. Ó tẹ̀ síwájú láti gboyè Master's Degree ní Cornell University.
Ní ọdún 2017, ó fojú hàn lórí ètò kan tí ọmọ rẹ̀ Kemi gbé kalẹ̀ tí ń jẹ́ "King Women". Ó dara pọ̀ mọ́ àwọn King Women mìíràn bí i Chigul, Taiwo Ajai-Lycett, TY Bello àti Tara Durotoye
Kemi Adetiba
Kemi Adetiba jẹ́ ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà tí ó sì jẹ́ olùdarí fídíò orin lóríṣiríṣi, aṣẹfíìmù àgbéléwò àti olùdarí ètò lórí tẹlifíṣọ́ọ̀nù tí àwọn iṣẹ́ rẹ̀ ti hàn lórí Channel O, MTV Base , Soundcity TV, BET àti Netflix .
Ọjọ́ kẹjọ oṣù kìíní ọdún 1980 ni a bí Kemi ní ìpínlẹ̀ Èkó, Ìyá rẹ̀ ni Mayen Adetiba tí ó jẹ́ onímọ̀ ẹ̀rọ àti òṣèré. Kemi Adetiba bẹ̀rẹ̀ ìgbésí ayé rẹ̀ sínú ètò orí afẹ́fẹ́ nígbà tí wọ́n fi ṣe ìpolówó ọṣẹ OMO. Èyí sì hàn pé ipa ẹsẹ̀ bàbá rẹ̀ Délé Adetiba ló ń tọ̀.
Kemi bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ rẹ̀ gẹ́gẹ́ bíi agbétò sórí rédíò pẹ̀lú Rhythm 93.7 FM, níbi tí ó ti ǹ darí ètò méjì kan tí ń jẹ́ "Soul’d Out" àti "Sunday at the Seaside". Kemi bẹ̀rẹ̀ sí ní fi àtúnkọ orin sí orí ẹ̀rọ ayárabíàṣá bíi Spotify àti SoundCloud láìfi orúkọ ara rẹ̀ síbẹ̀ àmọ́ ó ń lo orúkọ kan tí ń jẹ́ 'hule'.
Kemi Adetiba yí kúrò láti agbétò sórí rédíò sí agbétò sórí tẹlifíṣọ́ọ̀nù. Ó ń gbé àwọn ètò bíi Studio 53, Temptation Nigeria pẹ̀lú Ikponmwosa Osakioduwa lórí Mnet. Ó tún dárí ètò Maltina Dance All fún sáà mẹ́ta.
Lẹ́yìn ọdún mẹ́ta pẹ̀lú àṣeyọrí nínú iṣẹ́ rẹ̀, Kemi forúkọ sílẹ̀ pẹ̀lú New York Film Academy láti kọ́ nípa àwọn ohun àmúyẹ fún àwọn tó ń darí fíìmù. Lónìí, Kemi sì ti di ògbóǹtarìgì olùdarí fíìmù àgbéléwò ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà àti Áfíríkà. Fíìmù ìṣẹ́jú díẹ̀ tí Kemi Adetiba ṣe tí àkọ́lé rẹ̀ ń jẹ́ "Across a Bloodied Ocean" ni àjọ Pan African Film Festival and National Black Arts Festival ṣe lámèétọ́ ẹ̀.
Ní ọjọ́ kẹjọ oṣù kẹsàn-án ọdún 2016, Kemi Adetiba kópa nínú fíìmù kan tí àkọ́lé rẹ̀ ń jẹ́ "Wedding Party".
Ní ọdún 2017, ó jẹ́ olùdarí ètò kan lórí tẹlifíṣọ́ọ̀nù tí ń jẹ́ "King Women" níbi tí ó ti gbé ìyá rẹ̀ Mayen Adetiba sórí afẹ́fẹ́. Àwọn obìnrin mìíràn tí ó pè wá sórí ètò "King Women" náà ni Chigul, Taiwo Ajai-Lycett, TY Bello and Tara Durotoye.
Díẹ̀ lára àwọn àmì ẹ̀yẹ tí iṣẹ́ rẹ̀ ti bí ni fídíò obìnrin tí ó dára jù lọ fún orin "Ekundayo" láti owó TY Bello ní Soundcity TV Music Video Awards, fídíò obìnrin tí ó dára jù lọ fún orin "Today na Today" láti owó Omawunmi ní 2010 Nigeria Entertainment Awards. Àwọn àṣẹ̀ṣẹ̀ ṣe iṣẹ́ rẹ̀ ni "onye" tí Waje kọ pẹ̀lú Tiwa Savage, "Anifowose" tí Olamide kọ àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ.  A yan Kemi gẹ́gẹ́ bíi olùdaríbìnrin tí ń gbé fídíò orin jáde tí ó dára jù lọ niThe Headies 2014 ní ọdún 2014. Ó gboyè City People Entertainment Award fún olùdarí fídíò orin tí ó dára jù lọ ní ọdún 2015 àti àmì ẹ̀yẹ HNWOTY tó jẹ́ àmì ẹ̀yẹ ọdọọdún fún obìnrin tó dára jù lọ nínú fíìmù àti tẹlifíṣọ́ọ̀nù ní ọdún 2017.
Udom Gabriel Emmanuel
Udom Gabriel Emmanuel (ojoibi 11 July 1966) ni gomina Ipinle Akwa Ibom ni Naijiria, o wa lori aga lati 29 May 2015 leyin igbatowe leyin idibo April 2015 labe egbe oloselu People's Democratic Party. Won tun tundiboyan sipo gomina ni ojo 29k osu karun odun 2019.
Priscilla Ekwere Eleje
Priscilla Ekwere Eleje jẹ́ obìnrin àkọ́kọ́ tí ó jẹ olùdarí iṣẹ́ tó ní ṣe pẹ̀lú owó tí à ń ná ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà ní Central Bank of Nigeria (CBN). Òun sì ni obìnrin àkọ́kọ́ tí ìbuwọ́lù rẹ̀ hàn lórí owó tí à ń ná ní orílẹ̀-èdè náà.
Eleje jẹ́ ọmọ ìlú Afikpo ní ìpínlẹ̀ Ebonyi. Ó gba degree nínú Psychology ní University of Jos, ní ìpínlẹ̀ Plateau. Ó tún lọ sí Hubert H. Humphrey Fellowship in Banking and Management ní Boston University, Massachusetts, USA. Bákan náà, ó jẹ́ Certified Information System Auditor (CISA).
A yan Eleje bíi substantive Director of Currency Operations of the Nigerian apex bank, CBN, ní oṣù kẹjọ ọdún 2018. Síwájú ìgbà tí a yàn-án fún ipò yìí, ó jẹ́ adelé ipò náà. Ọ̀wọ́ kìíní àwọn owó tí ó ní ìbuwọ́lù rẹ̀ nínú ni ẹgbẹ̀rún kan náírà tí ó yíká ní ọdún 2019.. Yíyàn tí a yàn-án mú oríyìn wà látọ̀de àjọ lóríṣiríṣì tó ní ṣe pẹ̀lú obìnrin, pàápàá jù lọ The National Council of Women Societies (NCWS), ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà.
Ayọ̀ Bámgbóṣé
Ayọ̀ríndé Bámgbóṣé (ojoibi ọjọ́ 27 oṣù Kíní, ọdún 1932) jẹ́ ọ̀jọ̀gbọ́n onímọ̀ ẹ̀dá èdè, tí ó sì tún jẹ́ ẹni àkọ́kọ́ tí ó gba oyò ọ̀jọ̀gbọ́n àkọ́kọ́ nínú ẹ̀kọ́ ìmọ̀ ẹ̀dá èdè ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà. Ó ti ṣiṣẹ́ ribi ribi nínú ẹ̀kọ́ ìmọ̀ ẹ̀dá èdè, tí ó sì ti di ìlú mọ̀ọ́ká àti gbajú-gbajà láàrin àwọn akẹgbẹ́ rẹ̀ lágbo ìmọ̀ ẹ̀dá èdè.
Ìdìtẹ̀gbàjọba ní Nàìjíríà ọdún 1966
Ìdìtẹ̀gbàjọba ní Nàìjíríà ọdún 1966 bẹ̀rẹ̀ ní ọjọ́ Kẹẹ̀dógún oṣù Kíní, ọdún 1966, nígbà tí àwọn ṣọ́jà tí inú ń bíi Chukwuma Kaduna Nzeogwu àti Emmanuel Ifeajuna tí wọ́n pa ènìyàn méjìlélógún. nínú èyí tí wọ́n pa Mínísítà àgbà fún ilẹ̀ Nàìjíríà tẹ̀lẹ̀, àwọn olóṣèlú jànkàn jànkàn, àwọn ọ̀gá ṣọ́jà àti àwọn ìyàwó wọn. Àwọn adìtẹ̀gbàjọba kọ lu àwọn ìpínlẹ̀ bíi Kaduna, Ibàdàn, àti Èkó, nígbà tí wọ́n dí ojú-ọ̀nà Niger àti Odò Benue odidi ọjọ́ méjì gbáko ṣáájú kí wọ́n tó rí wọn mú. Ọ̀gágun àwọn ọmọ ohun ilẹ̀ nígbà náà, ọ̀gágun Johnson Aguiyi-Ironsi ní láti tẹ́wọ́ gba ìṣàkóso ìjọba ilẹ̀ Nàìjíríà, tí ìṣàkóso àwọn olóṣèlú sì gbélẹ̀. Gígoróyè Ìrọnsì gorí oyè ni ó jẹ́ iṣẹ́ ọwọ́ àti àtìlẹyìn àwọn adìtẹ̀gbàjọba gbogbo wọ́n sì jẹ́ ẹ̀yà Ìgbò. Àwọn ṣọ́jà Hausa náà dìtẹ̀ gbàjọba pada tí èyí náà sì já sí ikú ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn ṣọ́jà àwọn Igbò, tí èyí sì mú kí ogun abẹ́lé ilẹ̀ Nàìjíríà bẹ́ sílẹ̀.
Regina Hall
Regina Lee Hall (ọjọ́ ìbí December 12, 1970) jẹ́ gbajúmọ̀ ọ̀ṣẹ̀rè aláwàdà sinimá àgbéléwò àti tẹlifíṣàn ọmọ orílẹ̀ èdè Amẹ́ríkà.
Tisha Campbell
Tisha Michelle Campbell (ojoibi October 13, 1968) je osere, akorin ati onijo ara Amerika. Won bi ni Oklahoma City, Oklahoma, o si dagba ni New Jersey, o bere ere filmu re ni 1986 ninu filmu alawada "Little Shop of Horrors", o si kopa leyin igbana ninu ere dirama ile-isr telifisan NBC to n je "Rags to Riches" (1987–1988).
Campbell kopa ninu awon filmu bi "School Daze" (1988), "Rooftops" (1989), "Another 48 Hrs." (1990), "Boomerang" (1992), ati "Sprung" (1997). O gba ipeloruko ebun "Independent Spirit Award for Best Supporting Female" fun isere re ninu filmu komedi odun 1990 to n je "House Party", o tun kopa leyin na ninu apa keji ati apa keta filmu na; "House Party 2" (1991), ati "House Party 3" (1994).
Lori telifisan, Campbell sere gege bi Gina Waters-Payne ninu ere komedi telifisan Fox to unje "Martin" from 1992 to 1997 ati gege bi Janet "Jay" Marie Johnson-Kyle ninu ere komedi telifisan ABC to n je "My Wife and Kids" (2001–2005), eyi to gba ebun "NAACP Image Award for Outstanding Actress in a Comedy Series" fun. Leyin na o tun kopa ninu awon ere telifisan bi "Rita Rocks" (Lifetime, 2008–2009), "The Protector" (Lifetime, 2011), ati "Dr. Ken" (ABC, 2015–2017).
Mo Abudu
Mosunmola Abudu, tí orúkọ ìnagijẹ rẹ̀ ń jẹ́ Mo Abudu, tí ó sì jẹ́ ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà jẹ́ ògbóǹtarìgì agbóhùnsáfẹ́fẹ́, ẹlẹ́yinjú àánú, onímọ̀ràn ìṣàkóso àwọn òṣìṣẹ́ àti ẹni tí a mọ̀ mọ́ ìgbóhùnsáfẹ́fẹ́. "Forbes" fi Mo Abdul hàn gẹ́gẹ́ bíi obìnrin ilẹ̀ Adúláwọ̀ tó lọ́lá jù lọ ni.
A bí Abudu sí Hammersmith ní apá Ìwọ̀-oòrùn ní London. UK ni ó ti ṣe èwe. Ó sì lọ sí Ridgeway School, MidKent College àti West Kent College. Ó gboyè Master's degree nínú Human Resource Management ní London.
Ní ọdún 2006,Abudu bẹ̀rẹ̀ EbonyLife TV, ètò ìgbóhùnsáfẹ́fẹ́ tí ó tàn ká orílẹ̀-èdè tó ju ọkàndínláàádọ́ta lọ ní ilẹ̀ Adúláwọ̀ àti ní UK àti Caribbean. Ó jẹ́ ètò kan lábẹ́ Media and Entertainment City Africa (MEC Africa). EbonyLife TV wà ní Tinapa Resort ní Calabar, Ìpínlẹ̀ Cross Rivers, orílẹ̀-èdè Nàìjíríà.
Ní ọdún 2018, Sony Pictures Television (SPT) kéde àṣẹ̀ṣẹ̀yanjú ìfọwọ́sowọ́pọ̀ ọlọ́dún mẹ́ta pẹ̀lú EbonyLife TV tí ó máa ní ṣe pẹ̀lú gbígbé fíìmù "The Dahomey Warriors" jáde.
Abudu dá EbonyLife Films sílẹ̀. Àkọ́lé fíìmù tí ó kọ́kọ́ gbé jáde ni "Fifty". Ó ṣiṣẹ́ pẹ̀lú ELFIKE ní ọdún 2016 láti gbé fíìmù "The Wedding Party" jáde.
Abudu jẹ́ olóòtú àti ẹni tó gbé ètò "Moments with Mo" kalẹ̀ tí ó jẹ́ ètò ojoojúmọ́ àkọ́kọ́ tí ó hàn káàkiri ilẹ̀ Adúláwọ̀ lórí afẹ́fẹ́. Ní ọdún kẹwàá ọdún 2009, a ti rí tó igba ìgbà tí ètò tí ó gbé sórí afẹ́fẹ́ hàn lórí afẹ́fẹ́. Àwọn ètò orí afẹ́fẹ́ náà máa ń dá lé lórí ìgbésí ayé ẹ̀dá, ètò-ìlera, àṣà, ètò-òṣèlú, eré-ìdárayá, ìṣe, orin àti ọ̀rọ̀ lórí ìgbéyàwó láàárín ẹ̀yà méjì. Wọ́n ti gbé àwọn olókìkí èèyàn lóríṣiríṣi, Ààrẹ orílẹ̀-èdè àti àwọn èèyàn tó lórúko sórí ètò náà.
Abudu jẹ́ olùdásílẹ̀ àti ẹni tó gbé ètò "The Debaters" jáde. Ó jẹ́ ètò tí Guaranty Trust Bank ń ṣàkóso nípa ètò ìṣúná. Ọjọ́ kẹta oṣù kẹwàá ọdún 2009 ni wọ́n dá a sílẹ̀. Ètò náà dá lé lórí "fífún ilẹ̀ Adúláwọ̀ ni ohùn kan" nípa gbígbé ọ̀rọ̀ sísọ lárugẹ.
"Forbes Africa" fi Abudu hàn bíi obìnrin Adúláwọ̀ àkọ́kọ́ láti ni Pan-Africa TV channel ní ọdún 2013. Wọ́n kà á mọ́ ọkàn lára àwọn obìnrin mẹ́ẹ̀dọ́gbọ̀n tó lọ́lá jù lọ lórí Global TV láti owó oníròyìn Hollywood ní ọdún 2013. and received the Entrepreneur of the Year award by Women Werk in New York (2014). Ní ọdún 2014, Babcock University  dá a lọ́lá pẹ̀lú Honorary Doctor nínú Humane Letters. Ní ọdún 2019, wọ́n dá a lọ́lá pẹ̀lú Médailles d'Honneur ti MIPTV 2019 ní Cannes, ìlú France. Èyí sì jẹ́ kó jẹ́ obìnrin ilẹ̀ Adúláwọ̀ àkọ́kọ́ tó gba àmì ẹ̀yẹ náà. Bákan náà, wọ́n kà á mọ́ ọkàn lára ọgọ́rùn-ún obìnrin tí ó lọ́lá jù lọ lórí 2020 Powerlist ní UK láti ilẹ̀ Adúláwọ̀.
Angela Bassett
Angela Evelyn Bassett (ojoibi August 16, 1958) je osere ati alakitiyan ara Amerika.
Damon Wayans
Damon Kyle Wayans Sr. (; ojoibi September 4, 1960) je alawada, osere, olukowe, ati atokun ara Amerika, ati ikan ninu awon Ẹbí Wayans. Wayans sise bi alawada ati osere ni gbogbo odun awon ewadun 1980, nigba to kopa ninu ere alawada "Saturday Night Live."
Ninu ere alawada "In Living Color" gangan ni ebun re ti yo jade gege bi olukowe ati alawada lati 1990 di 1992. Lati igba na o ti kopa ninu filmu ati ere telifisan opolopo bii "The Last Boy Scout" ati "Major Payne", ati ere telifisan "My Wife and Kids". Lati 2016 de 2019, o sere gegebi "Roger Murtaugh" ninu ere telifisan "Lethal Weapon".
Arsenio Hall
Arsenio Hall (ojoibi February 12, 1956) je alawada, osere, atokun eto ibanisoro, olukowe ati olootu ara Amerika. O gbajumo nigba to se atokun eto "The Arsenio Hall Show", eto ale ibanisoro lori telifisan lati 1989 de 1994, ati lati 2013 de 2014.
Debbie Allen
Deborah Kaye Allen (ojoibi January 16, 1950) to gbajumo lasan bi Debbie Allen je osere, onijo, oluko-ijo, akorin-akowe-orin, oludari, olootu ara Amerika, ati omo egbe tele "President's Committee on the Arts and Humanities". Won ti pe loruko ni igba ogun fun Ebun Emmy (o gba ni emeta), igba emeji fun Ebun Tony, be ni o si gba Ebun Golden Globe ni ekan, won si fun ni irawo ni ori Hollywood Walk of Fame ni 1991.
Allen gbajumo fun ere re lori ere orin-dirama telifisan "Fame" (1982-1987), nibi to ti sere bi Lydia Grant, olukoni-nijo, ohun si lo se oluko-ijo agba fun ere telifisan na. Fun isere yi ni 1983 o gba Ebun Golden Globe and Ebun Tony meji won si peloruko fun Ebun Emmy merin. Leyin na Allen sise bi oludari ati olootu, nibi to ti se olootu ati oludari ere osoose 83 ninu 144 fun ere komedi NBC "A Different World" (1988-1993). O pada si nisere ngba to kopa ninu ere telifisan NBC "In the House" lati 1995 di 1996, ati lati 2011 o bere sini sere bi Dr. Catherine Avery ninu ere dirama ile-iwosan ABC "Grey's Anatomy" nibi to tun ti sise bi olootu agba ati oludari. O se oludari ere telifisan ati filmu to to 50.
Ni 2001, Allen si ile-eko ikojo Debbie Allen Dance Academy ni Los Angeles, California. Ohun ni aburo Phylicia Rashad ti ohun na je akorin, osere ati oludari.
Ápártáìdì
Ápártáìdì (Geesi: ; , segregation; lit. "aparthood") ni sistemu ijoba ìṣègbéraga àwọn òyìnbó to da lori iyasotooto eya ti awon oyinbo fi tipatipa fi sejoba ni orile-ede Guusu Afrika ati South West Africa (ti a mo si Namibia loni) lati odun 1948 titi di 1994 Apartaidi je ijoba tipatipa to da lori "baasskap" (tabi Ìṣègbéraga àwọn òyìnbó), to mu daju pe awon oyinbo, botile je pe iye won ko po, gaba le ori gbogbo eniyan ni orile-ede Guusu Afrika ninu oselu, awujo ati okowo. Gegebi sistemu awon oyinbo yi se to, awon oyinbo ni won gbudo siwaju ni gbogbo igba, awon omo ara Asia te le won, be sini awon alawodudu ara Afrika lo gbodo gbeyin. The economic legacy and social effects of apartheid continue to the present day.
Akinloyè Akínyẹmí
Akinloyè Akínyẹmí, (1954–2012), tí wọ́n tún mọ̀ sí Sergeant Carter, jẹ́ ọmọ bíbí orílẹ̀-èdè Nàìjíríà tí ó dé ipò àṣẹ Major nínú iṣẹ́ ológun orí-ilẹ̀ ṣáájú kí ó tó fẹ̀yìn tì. Ó jẹ́ ọ̀kan lára àwọn afẹ̀sùnkan nípa ìdìtẹ̀ gbàjọba,tí wọ́n sì fi sẹ́wọ̀n láàrin ọdún 1987 àti 1995. Lásìkò tí wà níbi iṣẹ́ ológun, ó ṣiṣẹ́ lábẹ́ ilé iṣẹ́ ti (Nigerian Army Signal Corps).  Òun ni àbúrò fún ọ̀gbẹ́ni Bọ́lájí Akínyẹmí.
Akínyẹmí jẹ́ ọmọ bíbí ìlú Iléṣà, ní Ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun.  Ólọ sí ilé-ẹ̀kọ́ Government College tí ó wà ní ìlú Ìbàdàn kí ó tó tẹ̀ síwájú ní ilé-ẹ̀kọ́ ti ìkẹ́kọ̀ọ́ ti ìpàgọ́ àwọn ọmọ ológun igbó ní ìlú Igbó Ọrà ní Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́, ní àsìkò ọdún 1960. Ó tún lọ sí Ilé-ẹ̀kọ́ ọmọ ológun ilẹ̀ Nàìjíríà tí ó wà ní ìlú Kàdúná níbi tí ó ti jẹ́ ọmọ akẹ́kọ̀ọ́ tó peregedé jùlọ láàrin àwọn akẹgbẹ́ rẹ̀ tí wọ́n jọ ń jáde lọ́dún náà. Ó tún lọ sí Ilé-ẹ̀kọ́ ti Royal military Academy Sandhurst níbi tí ó tún ti gba Ọ̀pá Iyì gẹ́gẹ́ bí akẹ́kọ̀ọ́ ológun tó wá láti ilẹ̀ òkèrè. Lẹ̀yìn èyí, ó lọ sí ilé-ẹ̀kọ́ Royal Military College of Science, níbi tí ó ti kẹ́kọ̀ọ́ gboyè nínú ìmọ́ iṣẹ́ mọ̀nà-mọ́ná (electrical engineering) pẹ̀lú ipò àkọ́kọ́ (first classs).
Michelle Pfeiffer
Michelle Marie Pfeiffer (; ojoibi April 29, 1958) je osere ati olootu ara Amerika. O gba Ebun Golden Globe, won si pe ni emeta fun Ebun Akademi.
Àtòjọ àwọn olórí orílẹ̀-èdè ilẹ̀ Hàítì
Àyọkà yìí ṣe àtòjọ àwọn olórí orílẹ̀-èdè ilẹ̀ Hàítì láti ìbẹ̀rẹ̀ Ìjídìde àwọn ará Hàítì ní 1791. Òmìniran gangan jẹ́ fífilọ́lẹ̀ ní 1804.
Between 1806 and 1820 Haiti was divided between the northern "State", renamed "Kingdom of Haiti" in 1811, and the southern "Republic of Haiti". Between 1822 and 1844 the "Republic of Haiti" ruled over the entire island of Hispaniola, during the period known as the "unification of Hispaniola".
Shafy Bello-Akinrimisi
Shafy Bello tí í ṣe ọmọ bíbí orílẹ̀-èdè Nàìjíríà jẹ́ òṣèrébìnrin àti olórin. Orin kíkọ ni ó fi kọ́kọ́ bẹ̀rẹ̀ níbi tí ó ti farahàn nínú orin Seyi Sodimu tí "Love Me Jeje" jẹ́ àkọ́lé rẹ̀ ni ọdún 1997.
Ìlú America ni Shafy dàgbà sí tí ó sì ti parí ẹ̀kọ́ rẹ̀. Àkọ́lé fíìmù àkọ́kọ́ rẹ̀ ni "Eti Keta" tí ó jẹ́ fíìmù Yorùbá. Ilé ọkọ ni Shafy wà pẹ̀lú ọmọ méjì.
Ní ọdún 2012, ó ṣe Joanne Lawson nínú fíìmù àgbéléwò kan tí àkọ́lé rẹ̀ ń jẹ́ "Tinsel", ó sì ṣe Adesuwa nínú "Taste of Love". Láti ìgbà náà ni Shafy ti farahàn nínú fíìmù àgbéléwò Yorùbá àti Gẹ̀ẹ́sì, díẹ̀ lára wọn ni; "When Love Happens", "Gbomo Gbomo Express" àti "Taste of Love".
Samuel Adémúlégún
Samuel Adéṣùjọ Adémúlégún jẹ́ ọ̀gá kan lábẹ́ ilé-iṣẹ́ ológun ilẹ̀ Nàìjíríà. Òun ni ọ̀gá àgbà àwọn ọmọ ogun ilẹ̀ ní ọdún 1966, tí ó dì dé ipò ọ̀gágun pátá pátá fún àwọn ọmọ.ológun ilẹ̀ ní ilẹ̀ Nàìjíríà. Ó gba ipò ọ̀gá 'Officer Corps níbi iṣẹ́ ológun ní ọdún 21949, òun àti Aguiyi Ironsi, Zakariya Maimalari àti Babáfẹ́mi Ògúndípẹ̀. Ó tún jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ológun tí wọ́n ń díje sí ipò GOC, ẹ́yìn tí ẹni tó dipò náà mú tẹ́lẹ́ fẹ̀yìn tì ní ọdún 1965. Àwọn ọmọ lẹ́yìn rẹ̀ níbi iṣẹ́ ológun ń fọmú nígba tí wọ́n ri wípé ọ̀gá wọn ń ṣe àṣepọ̀ pẹ́lú ọ̀kan lára àwọn olóṣèlú tí orúkọ rẹ̀ ń jẹ́ Ahmadu Bello.  Wọ́n pa òun àti ìyàwó rẹ̀ nínú ìdìtẹ̀gnàjọba ọdún 1966, nínú ìdìtẹ̀gbàjọba tí Timothy Onwuatuegwu léwájú rẹ̀. Ọ̀kan lára àwọn olùkọ́ni ní ibùdò ilé-ẹ̀kọ́ ìkọ́ni àwọn ológun ni ó já wọlé rẹ̀ tí ó sì yìnbọn lu òun àti ìyàwó rẹ̀lórí ibùsùn wọn.
Zakariya Maimalari
Zakariya Maimalari jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ọmọ ológun ilẹ̀ Nàìjíríà tí ó dé ipò brigadier-general, tí wọ́n sì ṣekú pa á nínú ìdìtẹ̀gbàjọba ọdún 1966. Òun ni adárí pátá pátá fún ikọ̀ ológun 2nd Brigade, ti ìlú Àpápá, ní Ìpínlẹ̀ Èkó ní ọdún 1966. Wọ́n bí Maimalari ní Ìpínlẹ̀ Yobe, ó lọ síilé-ẹ̀kọ Barewa College, ní ìlú Zaria. Òun  àti ọ̀rẹ́ ìgbà èwe rẹ̀, Lawan Umar dara pọ̀ mọ́ Royal West Africa Frontier Force ní ọdún 1950. Látàrí kíkó ọ̀pọ̀ ọmọ ilẹ̀ Nàìjíríà sínú ipò ọ̀gá lẹ́nu iṣẹ́ ológu ilẹ̀ Nàìjíríà, ó lọ sílé ẹ̀kọ́ Regular Officers Training School, tí ó wà ní Teshie Ghana àti the Royal Military Academy, Sandhurst. Òun àti ọ̀rẹ́ rẹ̀ Lawan ni wọ́n jọ lọ sí Sandhusrt, ṣùgbọ́n wọ́n lé Lawan ní tirẹ̀ kúrò lẹ́nu iṣẹ́ ológun. Láwan tún jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ológun tí wọ́n kọ́kọ́ fi sípò officer Corps of the Nigerian army. Ó tún jẹ́ ọ̀kan lára àwọn olùkọ́ ní ibùdó ìkẹ́kọ̀ọ́ àwọn ológun àti adarí ikọ̀ ọmọ ogun ilẹ̀ Nàìjíríà.
Ojoma Ochai
Ojoma Ochai tí í ṣe ọmọ bíbí orílẹ̀-èdè Nàìjíríà jẹ́ olùdarí Arts ti West Africa fún British Council. Ó ń ṣiṣẹ́ pẹ̀lú ilé-iṣẹ́ àdáni àti ti ìjọba ní UK àti West Africa láti pèsè àwọn iṣẹ́ lóríṣiríṣi fún ìdàgbàsókè.  Iṣẹ́ Chemistry ni Ojoma kọ́kọ́ fẹ́ lọ kà nílé ìwé àmọ́ ó padà ṣe Arts. Ó gboyè Honours Diploma Network ní NIIT Abuja Centre ní ọdún 2004.Ní ọdún 2008, ó gba ìwé-ẹ̀rí Certificate Project Management ní APM, UK. Ó lọ sí DEVOS Institute of Arts Management, University of Maryland níbi tí ó ti gboyè Arts Management Fellowship Arts, Entertainment, àti Media Management ní ọdún 2015.
Òun ni Arts and Administrative Assistant ní ìpínlẹ̀ Èkó ní ọdún 2006 wọ 2007. Ó jẹ́ adarí connected Africa Arts Project ní Nàìjíríà ní ọdún 2007 wọ ọdún 2009. Ní ọdún 2009, ó jẹ olùdarí Diversity, Performance and Evaluation ní Nàìjíríà. Ó jẹ́ olùdarí Arts ní Nàìjíríà láti ọdún 2010 wọ 2017. Ó di olùdarí Arts ni West Africa lọ́dún 2017.
Ní ọdún 2014, ó gba àmì-ẹ̀yẹ "10 Most Powerful people, under 40" ní "Nigeria's arts and culture", a sì tún yàn - án fún "Young Person of the Year" fún "Future Awards Africa" ní ọdún 2010. Ní ọdún 2015, ó gba àmì-ẹ̀yẹ "100 Most Influential Nigerians", ó sì tún gba àmì-ẹ̀yẹ "100 most inspiring women in Nigeria" ní ọdún kan náà.
Lateefah Dúrósinmí
Lateefah Moyọ̀sọ́rẹ Dúrósinmí tí a bí ní ọjọ́ keje oṣù keje ọdún 1957 jẹ́ olùkọ́ àgbà ti Chemistry àti gíwá tó rí sí ọ̀rọ̀ àwọn akẹ́kọ̀ọ́ ní Obafemi Awolowo University, tí ó wà ní Ilé-Ifẹ̀.
Ọjọ́ keje oṣù keje ọdún 1957 ni a bí Dr. Lateefah sínú ìdílé Williams. Bàbá rẹ̀ ni olóògbé Alhaji Tijani Akanni Williams, ìyá rẹ̀ sì ni Wusamot Abeni Kareem. Ilé-ìwé Patience Modem Girls' Private School ní ìpínlẹ̀ Èkó ni ó ti bẹ̀rẹ̀ ètò ẹ̀kọ́ rẹ̀. Ó sì lọ sí Girls' Secondary Grammar School ní ìpínlẹ̀ Èkó ní ọdún 1974-1976. Ifásitì ti ìlú Ibadan ni ó lọ tó ti ṣe Chemistry. Ní ọdún 1986, ó gboyè Master of Science (M.Sc.) nínú Analytical Chemistry ní Ifásitì kan náà. Dr. Lateefah jẹ́ ọ̀kan lára ọmọ ẹgbẹ́ FOMWAN.
Isoken Ogiemwonyi
Isoken Ogiemwonyi tí í ṣe ọmọ bíbí orílẹ̀-èdè Nàìjíríà jẹ́ olùdarí The Obsidian Way àti oníṣòwò tó dá Zazaii sílẹ̀. Ó máa ń rán aṣọ ó sì tún máa ń pèsè àwòrán fún aṣọ rírán lóríṣiríṣi.
University of Nottingham ni Ogiemwonyi lọ ti ó sì gboyè (LLB Law Hons.) ní Law. Ó sì tún ṣe Post graduate studies ní Hospitality àti Masters degree nínú Management. Àmọ́ Ogiemwonyi pa ìwé-ẹ̀rí rẹ̀ tì láti máa ránṣọ. Ogiemwonyi olùdásílẹ̀-kejì ti "Winterfell Ltd", tí ó ni "Le Petit Marché Nigeria àti L’Espace trademarks". Ogiemwonyi àti Wonuola Odunsi ló jẹ́ alágbàátẹrù "Le Petit Marché (LPM)". Ní ọdún 2012, ó kópa nínú "MTN Lagos Fashion & Design Week/British Council", orúkọ ìdánimọ̀ rẹ̀ fún ayẹyẹ náà ni "Obsidian". Ó sì yege gẹ́gẹ́ bíi "Young Creative Entrepreneur of the Year". Ní ọdún 2013, ó kópa nínú "Pitti Immagine Trade show" ní ìlú Florence lórílẹ̀-èdè Italy.
Humuani Alaga
Humuani Amoke Alaga, (1900 - 29 January 1993)ti gbogbo eniyan mọ si Mama Humuani Alaga jẹ ọmọ ilu Ibadan, ni ipinle Nigeria. A bi ni ọdun 1900 ni ilu Ibadan, Nigeria. Humani jẹ olufilọ ati olutaja alainikankan ti o wa sinu iṣowo ọrọ. O ko awọn alainitelorun awọn obinrin ni ọdun 1938 lati beere fun iye owo ti o dọgba ati ipo iṣẹ ti o dara julọ fun awọn obinrin. O jẹ ikan ninu awon oludasile ti igbimọ awọn awujọ awọn obirin ti ipinle ni ọdun 1959 . O tun da Isabatudeen Women's Society ni ọdun 1958. . O ku ni Oṣu Kini, Ọjọ mokandilogbon, Ọdun 1993 ni Ibadan .
A bi Humuani si ilu Ibadan ni odun 1900. Oruko baba re si je Alfa Alaga ti o je alufaa Musulumi ati oluṣowo, iya re si je Asmau Ladebo Alaga. Humani ni abikẹhin ninu idile re. O ni egbon meta, obinrin meji ati okunrin kan. O beere si ni ta oja aso ati ileke ni igba ti o kere gan. O ṣe igbeyawo ni igba ti o pe ọmọ ọdun mejidinlogun.
Humuani bẹrẹ owo rẹ nipa tita aso, lẹyin igbeyawo rẹ ni ọdun 1925. Lẹhinna o ṣii itaja kan laarin 1928 ati 1929 o si di oniṣowo fun awọn ile-iṣẹ miiran. O di adari awọn ti wọn ta aṣọ ni ọdun 1934 ni ọja Gbagi ni ilu ibadan. O wa laarin awon oludasile egbe Ifelodun ni ọdun 1930. O da egbe Isabatudeen silẹ ni ọdun 1958. Ni ọdun 1958, lẹhin igbati wọn ko gba ọmọ re obirin si ile-iwe Kristiani, oun pẹlu awọn obinrin mọkanla miiran da awujọ kan ti o gba orukọ Isabatudeen Society (WA)) lati ṣẹda ile-iwe alakoko kan fun awọn ọmọbirin. O da ipilẹ ile-ẹkọ giga ọmọbirin Isabatudeen.
Awọn Obinrin Iṣowo Aṣọ ni ọdun 1938 se atako si awọn oniṣowo ara ilu Lebanoni ti n ṣe bi alarina ninu iṣowo asọ. Humani se atako si awọn oniṣowo ara ilu Lebanon to ta ọja ni aarin awon ibi ti o ye ki awọn oloja ibilẹ wa. Nipa atako yi ni o pada yori si ṣiṣẹda National Council of Women's Societies (NCWS) ni ọdun 1959. Ni ọdun 1953, o dari Ẹgbẹ Ile-iṣẹ aṣọ ti Ilu Ibadan si igbogunti lodi si gbigbe ọja Dugbe lọ si ibi titun. Awọn alatako lọ si afin ọba lai wọ bata, wọn si sọ fun ọba pe ko gbọdọ gbe ọja na kuro. O tun mu awọn obinrin ọjà lọ si aaye gomina lati fi ehonu han ni pipa nipa bi awọn ologun se pa awọn alatako ni ọdun 1978. O tun ṣe iṣeduro fun owo dogba fun okunrin ati obinrin nigba ibẹwo re si Gomina Ipinle.
Willie Obiano
Willie Obiano (ojoibi August 8, 1955) je oloselu, onile-ifowopamosi ati asiseijoba ara Naijiria. Ohun ni Gomina Ipinle Anambra lowolowo lati odun 2014.
Gboyega Oyetola
Adegboyega Oyetola (ojoibi September 29, 1954) je oloselu ara Naijiria ati Gomina Ipinle Osun.
Dámilọ́lá Anwo-Ade
Dámilọ́lá Anwo-Ade tí í ṣe ọmọ bíbí orílẹ̀-èdè Nàìjíríà jẹ́ olùṣàkóso Sprout Digital Development Limited tí ó ń bá ṣiṣẹ́ pọ̀. Òun sì ni olùdásílẹ̀ "CodeIT".
Babcock University ni Dámilọ́lá lọ tí ó sì kẹ́kọ̀ọ́ nípa "Information Resources Management" ní ọdún 2003 wọ ọdún 2007. Ó tẹ̀ síwájú láti gba oyè Master's degree nínú Education Planning and International Development ní The Institute of Education, U ní ìlú London lọ́dún 2012. Dámilọ́lá ni olùṣàkóso Sprout Digital Development Limited tí ó ń bá ṣiṣẹ́ pọ̀. Sprout jẹ́ ọ̀kan lára àwọn irinṣẹ́ ayélujára tó máa ń pèsè ojútùú fún àwọn ilé-iṣẹ́ àti òwò lóríṣiríṣi.
Bákan náà, CodeIT jẹ́ ọ̀kan lára àwọn irinṣẹ́ ayélujára tó máa ń pèsè àyè sílẹ̀ fún àwọn ọmọdé (ọmọ ọdún márùn-ún sí méjìdínlógún) láti nímọ̀ lórí àwọn irinṣẹ́ ayélujára. Dámilọ́lá ti ṣiṣẹ́ ribiribi lórí ICT. Ó máa ń pèsè iṣẹ́ lóríṣiríṣi tó dá lórí ayélujára láti mu lọ ìpele tó kàn. Ó ti ṣiṣẹ́ ní ilé-iṣẹ́ ICT lóríṣiríṣi níbi tó ti ń kọ́ àwọn èèyàn ní Intel àti "UN Women Nigeria".  Látipa ṣẹ̀ iṣẹ́ ribiribi rẹ̀, U.S. Department of State's Bureau of Educational and Cultural Affairs yàn-án gẹ́gẹ́ bíi ọ̀kan lára àwọn aṣojú orílẹ̀-èdè Nàìjíríà ní Silicon Valley lọ́dún 2017.
Omobola Johnson
Ọmọbọla Olubusọla Johnson (bii ni ọjọ kẹjidinlọgbọn oṣu kefa ọdun 1967) je omo orile ede Naijiria. O je ikan ninu awon oni imo tekinology, oun pelu si ni alaga egbe Alliance for Affordable Internet (A4AI). O je ojise isọrọ tekinology tele ni abe akoso olori orile ede Goodluck Jonathan. .
O ka iwe ni ile-eko International School Ibadan, o si se eko giga re ni University of Manchester ninu Electrical and Electronics Engineering. O lọ se masters degree re ni King's College ni ilu London. O gba doctorate degree re ni Cranfield University ninu Business Administration.
Ọmọbọla je oludari fun ile ise Accenture ni Naijiria ki o to di minisita isọrọ tekinology. O beere si ni sise fun Accenture ni odun 1985 ni igba ti ile-ise naa si n je Andersen Consulting. Ọmọbọla je adari ero ibanisoro tekinology eyi ti won da sile lati se iyipada ni ijoba nijiria.  Ọmọbọla wa ninu awọn to da egbe obirin WIMBIZ ni odun 2001. O ti gba ọpọlọpọ iyin lati ọdọ awọn ara ilu lati igba ti o ti di ojise ijọba ni ọdun 2011. Ikan ninu awon aseyọri re ni ifilọle ti NigComSat-IR Satellite. Ni igba ti o wa ni ipo ojise, ẹẹdẹgbẹrin ero komputa ni o fi ranse si awọn ile ekọ ni inu eto ti o pe ni School Access Programme (SAP). Ni ọdun 2013, ni osu karun, Ọmọbọla fun olori orile ede Goodluck Jonathan ni eto National Broadband Plan fun ọdun 2013 de ọdun 2018.
Ni osu kesan ọdun 2013, orile ede fi Ọmọbọla si ipo adari fun ise awon ojise imo ijinle ati tekinology ti orile ede apapọ
Little Walter
Marion Walter Jacobs (May 1, 1930 – February 15, 1968), to gbajumo bi Little Walter, je olorin, akorin, ati akowe-orin blues ara Amerika ti o ko orin lona tuntun bi Jimi Hendrix. His virtuosity and musical innovations fundamentally altered many listeners' expectations of what was possible on blues harmonica.
Berry Gordy
Berry Gordy III (known professionally as Berry Gordy Jr., born November 28, 1929) je oga ile-ise rekoodu, olootu awo-orin, akowe-orin, olootu filmu ati olootu eto telifisan ara Amerika. Ohun ni oludasile ile-ise rekoodu Motown ati awon apa re.