hotchpotch/miracl-hf-unified huggingface dataset:
Tobiloba Ajayi
Tobiloba Ajayi jẹ́ agbejọ́rọ̀ ni orílẹ̀ èdè Nàìjíríà. Ó ní àrùn Cerebral palsy.
Ajayi ni ọmọ kẹrin láàárín àwọn ọmọ márùn-ún tí àwọn òbí rẹ bí. Àwọn òbí rẹ kò kọ́kọ́ fẹ́ ran lọ sí ilé ẹ̀kọ́ nítorí àìlera tí ó ní. Àìlera yí kò fun ni àǹfààní láti lè jókòó, dúró tàbí rìn. Ó bẹ̀rẹ̀ ẹ̀kọ́ rẹ̀ nígbà tí ó wà ní ọmọ ọdún mẹta. Ó gboyè gíga jáde láti ilé ẹ̀kọ́ gíga tí University of Hertfordshire nínú ìmò òfin àgbáyé.
Ó bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ ni Mobility Aid and Appliance Research and Development Center. Ó sì wà láàárín àwọn tí ó ṣe òfin fún àwọn alábọ̀ ara ní ìpínlẹ̀ èkó. Ó gbà Mandela Washington Fellowship ni ọdún 2016. Ní oṣù kìíní ọdún 2017, ó si ṣẹ́ pelu Benola Cerebral Palsy Initiatives. Ní oṣù kejì ọdún 2018, ó gbé ètò kàn kalẹ̀ tí ó fi ṣe ìrànlọ́wọ́ fún àwọn ọmọ tí ó bá ní àrùn Cerebral Palsy.
Wunmi Mosaku
Wunmi Mosaku (bíi ni ọdún 1986) jẹ́ òṣèré àti olórin ni orílẹ̀ èdè Nàìjíríà. Ó gbajúmọ̀ fún ipa Joy tí ó kó nínú eré Moses Jones (2009) àti Holly Lawson nínú eré Vera(2011). Ó gba àmì ẹ̀yẹ Best Supporting Actress láti ọ̀dọ̀ BAFTA TV Award fún ipa Gloria Taylor tí ó kó nínú eré Damilola, Our Loved Boy ni ọdún 2016. Ní ọdún 2019, ó kópa nínú ipá karùn-ún tí fíìmù Luther.
Wọ́n bí Mosaku sì orílẹ̀ èdè Nàìjíríà àmọ́ wọ́n gbe lọ sí ìlú Manchester ni orílẹ̀ èdè England. Ó lọ sí ilé ẹ̀kọ́ Trinity Church of England High school àti Xaverian Sixth Form College.
Mosaku gboyè jáde láti ilé ẹ̀kọ́ gíga tí Royal Academy of Dramatic Art ní ọdún 2007. Ó kọ́kọ́ farahàn lórí eré orí ìtàgé nínú eré The Great Theatre of the World èyí tí Pedro Calderón gbé kalẹ̀. Lẹ́yìn náà, ó ti kópa nínú eré Rough Crossing èyí èyí tí Rupert Goold ṣe adarí fún. Ní ọdún 2009, ó kópa nínú eré Isindigo Katrina. Ó farahàn nínú ìwé ìròyìn ní ojú ìwé àkọ́kọ́ tí Screen International ni oṣù kẹfà ọdún 2009 gẹ́gẹ́ bí ìkan lára àwọn gbajúmọ̀ ni orílẹ̀ èdè UK. Ní ọdún 2010, ó kó ipa Malia nínú eré " I am Slave", èyí ló sì jẹ́ kí ó gba àmì ẹ̀yẹ òṣèré bìnrin to dára jù lọ láti ọ̀dọ̀ Birmingham Black Film Festival, Culture Diversity Awards àti Screen Nation Awards. Ní ọdún 2015, ó kó ipa Quentina nínú eré Capital èyí tí BBC gbé kalẹ̀.
Chacha Eke
Charity Chinonso Eke, tí gbogbo ènìyàn mọ̀ sí Chacha Eke Faani, tí wọ́n bí lọ́jọ́ kẹrìndínlógún oṣù keje ọdún 1987 jẹ́ Òṣèrébìnrin ọmọ Ìpínlẹ̀ Ebonyi lórílẹ̀-èdè Nàìjíríà. Ó di gbajúmọ̀ ìlúmọ̀ọ́ká nígbà tó Kópa nínú sinimá kan tí àkọ́lé rẹ̀ ń jẹ́ The End is Near lọ́dún 2012 .
Ó bẹ̀rẹ̀ ilé-ìwé àkọ́bẹ̀rẹ̀ ní ESUT Nursery & Primary School ní Ìpínlẹ̀ Ebonyi , lẹ́yìn máa ó kàwé ní Our Lord Shepherd International School ní Enugu. Ó kàwé gboyè BSc ní Ebonyi State University nínú ìmọ̀ Ìṣirò-owó.
Bondage
Yvonne Orji
Yvonne Anuli Orji (bíi ni ọjọ́ kejì oṣù kejìlá ọdún 1983) jẹ́ òṣèré ni orílẹ̀ èdè Nàìjíríà àti Amẹ́ríkà. Ó gbajúmọ̀ fún ipá tí ó kó nínú eré Insecure ní ọdún 2016, èyí tí ó jé kí wọn yàán fún àmì ẹ̀yẹ tí Primetime Emmy Award àti NAACP Image Awards.
Wọ́n bí Orji ni ọjọ́ kejì oṣù kejìlá ọdún 1983 sì ìlú Port Harcourt ni Ìpínlẹ̀ Rivers ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà, ó sì dàgbà sì ìlú Lauren ní orílẹ̀ èdè Amẹ́ríkà. Ó lọ sí ilé ẹ̀kọ́ Linden Hall. Ó tẹ̀ síwájú nínú ẹ̀kọ́ rẹ̀ ní ilé ẹ̀kọ́ gíga tí George Washington University níbi tí ó tí gboyè nínú ìmò Liberal Arts. Ní ọdún 2009, ó lọ sí ìlú New York City láti ṣe iṣẹ́ aláwàdà. Ní ọdún 2015, ó kó ipa Molly nínú eré Insecure. Ní ọdún 2008, ó ṣiṣẹ́ pẹ̀lú Population Services International fún oṣù mẹ́fà lórílẹ̀ èdè Liberia. Ó jẹ́ àmbásẹ́dọ̀ fún Jumpstart àti JetBlue.  Ní ọdún 2020, wọ́n yàán fún àmì ẹ̀yẹ gẹ́gẹ́ bí Outstanding Supporting Actress in a Comedy Series láti ọ̀dọ̀ Primetime Emmy Awards fún ipa tí ó kó nínú eré Insecure.
Yetunde Barnabas
Yetunde Barnabas jẹ́ òṣèré, mọ́dẹ́lì àti olùgbé jáde eré fíìmù àgbéléwò ni orílẹ̀ èdè Nàìjíríà. Ó gbajúmọ̀ fún igbá orókè tí ó gbé nínú ìdíje obìnrin tí ó rẹwà jùlọ ní ìpínlẹ̀ Abuja ní ọdún 2017 àti Miss Tourism ni ọdún 2019. Ó kó ipa Miss Pepeiye nínú eré Papa Ajasco and Company.
Wọ́n bí Yetunde sì ìpínlè Abuja, àmọ́ ó jẹ́ ọmọ Ìpínlẹ̀ Kogí ni orílẹ̀ èdè Nàìjíríà. Ó lọ sí ilé ẹ̀kọ́ Kings of Kings Secondary School kí ó tó wá tẹ̀ síwájú sí ilé ẹ̀kọ́ gíga tí Séríkí Ọlọ́pọlọ Production and Royal Art Academy.
Ó bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ mọ́dẹ́lì nígbà ó lọ fún ìdíje Miss Olókun ní ọdún 2013, òun sì ni ó gbé igbá orókè. Ó ti kópa nínú orísìírísìí ìdíje fún àwọn arẹwà obìnrin bíi Miss Live Your Dream ní ọdún 2014 àti ìdíje tíì obìnrin tí ó rẹwà jùlọ ní ìpínlẹ̀ Abuja ní ọdún 2017. Igbá orókè tí ó kó nínú ìdíje tí Abuja yìí ní o jẹ́ kí ó gbajúmọ̀ gidi gan-an, èyí sì ló jẹ́ kí ilé iṣẹ́ Multichoice fi ṣe àmbásẹ́dọ̀ wọn. Ó kó ipa Miss Pepeiye nínú eré Papa Ajasco, ó sì tì farahàn nínú àwọn eré bíi "Erin Folami", "Dagogo", "Omo Iya Osun" àti "Elegbenla."
Ní ọdún 2019, wọ́n yàán kalẹ̀ fún àmì ẹ̀yẹ Most Promising Actress of the Year láti ọ̀dọ̀ Nigerian Achiver's Award, Model of the Year láti ọ̀dọ̀ Scream Awards àti Beauty Queen of the Year láti ọ̀dọ̀ Africa Choice Awards. Ní oṣù kẹjọ ọdún 2019, wọ́n yan òhun àti àwọn mọ́dẹ́lì míràn láti ilẹ̀ adúláwò láti ṣe asojú fún ètò Ewatomi èyí tí British Broadcasting Corporation gbé kalẹ̀.
Sandra Aguebor
Sandra Aguebor jẹ́ mẹ̀kó ni orílẹ̀ èdè Nàìjíríà. Òun ni obìnrin àkọ́kọ́ tí ó má se iṣẹ́ mẹ̀kó ní Nàìjíríà. Òun ní olùdásílẹ̀ Lady Mechanic Initiative tí ó gbé kalẹ̀ láti rán àwọn obìnrin tí ó lè tọ́jú ara wọn. Ó kọ́ wọn ní iṣẹ́ mẹ̀kó. Aguebor sọ wípé ó nira fún obìnrin láti dì mẹ̀kó. Ní ọdún 2015, wọn ṣe eré nípa ìtàn ayé rẹ̀, eré náà sí gba àmì ẹ̀yẹ níbi ayẹyẹ New York Film Festival. Àkọlé eré náà ni Sandra Aguebor : The Lady Mechanic. Wọ́n yàán fún àmì ẹ̀yẹ COWSOL award, èyí tí ìjọba ìpínlẹ̀ Èkó gbé kalẹ̀ láti lè fi ìyìn fún àwọn èèyàn tí ó tí kópa sí ìdàgbàsókè ìpínlè náà. Ó gbà àmì ẹ̀yẹ Inspirational woman of the year láti ọ̀dọ̀ gómìnà tẹ́lẹ̀, Akinwunmi Ambode. Ìjọba àpapọ̀ tí Nàìjíríà sí ti fun ní àmì ẹ̀yẹ.
Shade Okoya
Fọláṣadé Noimat Ọkọ́ya (bíi ni ọjọ́ kẹẹ̀ẹ́dọ́gbọ̀n, oṣù kẹrin ọdún 1977) jẹ́ aláàkóso fún ilé-iṣẹ́ Eleganza Group èyí tí okọ rẹ̀ gbé kalẹ̀.
Wọ́n bí Folashade ní ọjọ́ kẹẹdọgbọn, oṣù kẹrin ọdún 1977 sí ìdílé Àlhájì Tajú àti Àlhájà Nimosat Adeleye sí ìlú Èkó. Ó jẹ́ Mùsùlùmí, ó sì wá láti Ìjẹ̀bú òde ní Ìpínlẹ̀ Ògùn. Ó gboyè nínú ìmò ìfowópámọ́ jáde ilé ẹ̀kọ́ Lagos State Polytechnic. Ó tẹ̀ síwájú sí ilé ẹ̀kọ́ gíga tí University of Lagos níbi tí ó tí gboyè nínú ìmọ̀ Sociology.
Folashade fẹ́ Razaq Okoya nígbà tí ó wà ní ọmọ ọdún mọ́kànlélógún, ní àkókò tí ọkọ rẹ̀ sì jẹ́ ọmọ ọdún mokandinlọ́gọ́ta. Ó tí bí ọmọ mẹ́rin. Folashade ní olùdásílẹ̀ ìdíje Folashade Okoya kids cup. Ní ọjọ́ kẹtàlélógún, oṣù kẹjọ ọdún 2014, ilé ẹ̀kọ́ gíga tí European American University fún ní ìwé ẹ̀rí nínú ìmò Business Management and Corporate Leadership. Ó gbà àmì Inspiring Executive Woman of the Year Award ní oṣù kẹjọ ọdún 2018.
Sharon Ikeazor
Sharon Ikeazor (bíi ni ọjọ́ kejìdínlógbọ̀n, oṣù kẹjọ ọdún 1961) jẹ́ agbejọ́rọ̀ àti olóṣèlú ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà. Óun ni akọ̀wé tẹ́lẹ̀ fún Pension Transitional Arrangement Directorate. Ní oṣù kẹjọ ọdún 2019, ó di mínísítà lórí ọ̀rọ̀ àyíká ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà.
Sharon bẹ̀rẹ̀ ètò ẹ̀kọ́ ilé ìwé alákọ̀bẹrẹ̀ ní St Mary's Convenant School ní ìlú Èkó. Lẹ́hìnnà, ó lọ sí ilé ẹ̀kọ́ Queen of The Rosary College ní ìlú Onitsha. Ó parí ẹ̀kọ́ gíga rẹ̀ ní Yunifásítì Ahmadu Bello ní ọdún 1981, ó sì gboyè nínú ìmò òfin láti Yunifásítì tí Benin ní ọdún 1984.
Ikeazor tí ṣé onímọ̀ràn òfin fún àwọn ilé ìfowópámọ́ Nigeria Merchant Bank, Nederlansce MiddenstandBank àti Midas Merchant Bank. Ó si ṣẹ́ pẹ̀lú Shell Petroleum gẹ́gẹ́ bí agbejọ́rọ̀ ilé iṣẹ́ náà ṣáájú ìṣètò ilé iṣẹ́ òfin tirẹ̀ ni ọdún 1994. Ní ọdún 1999, ó jẹ́ akọ̀wé òfin àti alákóso iṣẹ́ àkànṣe fún Fluor Daniel Nigeria Ltd. Ikeazor di igbá kejì fún ìdàgbàsókè isòwò àti àwọn ìbátan ìjọba fún ilé iṣẹ́ onímọ̀ràn tí United States, Good Works International (GWI) láti ọdún 2003 títí di ọdún 2008. Ikeazor jẹ́ aṣojú òfin fún Aṣọ Energy Resources Ltd tí ó wà ní Àbújá fún ọdún méjì (2008-2010). Ní ọdún 2011, ó díje fún ipò olórí àwọn obìnrin ni ìpínlè Nàìjíríà lábẹ́ ẹgbẹ́ Congress for Progressive Change (CPC), ó sì wọlé. Ní ọdún 2016, ó di sẹ́nátọ̀ fún ìpínlè Anambra lábẹ́ ẹgbẹ́ APC. Ní ọjọ́ kọkànlélógún oṣù kẹjọ, ọdún 2019, Ààrẹ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà, Muhammadu Buhari fi ṣe mínísítà lórí ọ̀rọ̀ àyíká ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà.
Bọ́sẹ̀ Ọ̀kẹ́owó
Bọ́sẹ̀ Ọ̀kẹ́owó tí wọ́n bí lọ́dún 1994 jẹ́ gbajúmọ̀ àkàndá abarapá ọmọbìnrin ayàwòrán tí kò lọ́wọ́ àti ẹsẹ̀, ṣùgbọ́n tí ó ń ṣiṣẹ́ ọ̀nà lárà ọ̀tọ̀. Ó jẹ́ abarapá ọmọ bíbí Ìpínlẹ̀ Èkìtì tí ó máa ń rìn pẹ̀lú ìrànlọ́wọ́ ìjókòó-ìrìnnà(wheelchair).
Láti ìbẹ̀rẹ̀ ayé Bọ́sẹ̀ ló ti ní ìṣòro, ṣùgbọ́n kò gbà kí èyí mú un já kulẹ̀. Àwọn òbí Bọ́sẹ̀ bí i ni abarapá tí kò lẹ́sẹ̀ àti ìkà-ọwọ́. Bàbá rẹ̀ jẹ́ olùkọ́ tí ìyá rẹ̀ sìn jẹ́ oǹṣòwò láti Ìpínlẹ̀ Èkìtì lórílẹ̀-èdè Nàìjíríà.
Bọ́sẹ̀ kò kà ju ipele kejì lọ ní ilé-ìwé àkọ́bẹ̀rẹ̀ nítorí ipò abarapá tí ó wà. Ṣùgbọ́n lónìí, ó lè sọ èdè òyìnbó dáradára. Láti kékeré ní ó ti ṣe àwárí ẹ̀bùn afọwọ́yàwòrán, bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé kò ní ìka owó. Ọ̀pọ̀lọpọ̀ sìn ní àwòrán àwọn ènìyàn ńláńlá tí ó ti yà.
Davido and Chioma; CEO, Oracle Experience Agency, Dr. Felix Eiremiokhae; Mr. Adepeju Olukokun (Kokun Foundation ); Wife of Nigeria Vice President, Dolapo Osinbajo; Dj Cuppy; Taraji P Henson
Bọ́lá Ọdẹlékè
Ọdẹlékè jẹ́ ọmọ bíbí ìlú Ìbàdàn, ní Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́ lórílẹ̀-èdè Nàìjíríà. Ó kàwé àkọ́bẹ̀rẹ̀ àti ipele kejì ní Iléṣà ní Ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun, ìlú màmá tó bí i lọ́mọ. Ó di onígbàgbọ́ ọmọlẹ́yìn Jésù lọ́dún 1970,ṣùgbọ́n ọdún 1974 ló bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ ìyìnréré, tí ó sìn ṣe àjọyọ̀ ogójì ọdún tí ó bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ Ọlọ́run lọ́dún 2014. Ó gboyè Bíṣọ́ọ̀bù lọ́dún 1995,òun sìn ní Bíṣọ́ọ̀bù obìnrin àkọ́kọ́ ní ilẹ̀ Áfíríkà.
Sandra Duru-Eluobi
Sandra Chidinma Duru-Eluobi jẹ́ oníṣòwò àti olùdásílẹ̀ Pre-Adult Affairs Organization.Òun ni alákoso ilé iṣẹ́ Sanchhy Nigeria Limited, Zest Media and Entertainment àti Executives Cable and Electronics Company. Ó jẹ́ onímòràn fún Standard Organization, Police Women Units, Police Service Commission àti Kulfana Mining Company. Ó kọ ipa ribiti nínú bíi Rochas Okorocha ṣe di gómìnà Ìpínlẹ̀ Ímò ni odun 2011. Ní ọdún 2013, ó gbìyànjú láti dá ẹgbẹ́ òṣèlú tirẹ̀ kalẹ̀, kí ó ba le díje fún ipò gómìnà. Ní ọdún 2015, ó dá ètò "Bare It Out! With Sandra Duru". Ní ọdún 2014, àmbásẹ́dọ̀ Nàìjíríà fún orílè-èdè Ivory Coast fun ní àmì ẹ̀yẹ fún ipa tí ó kó láti wá àtúnṣe fún ìṣòro aìníṣẹ́, ìjà àti bí ó ṣe pèsè ẹ̀kọ́ fún àwọn ọmọ Nàìjíríà. Ní ọdún 2016, ó gbé ètò tuntun kan kalẹ̀ tí ó pè ní The Up Project. Ní ọdún 2014, ó fẹ́ Emmanuel Ebuka Eulobi tí ó jé agbábọ́lù, wọ́n sì bí ọmọkùnrin kan ní oṣù kẹfà ọdún 2016.
Sarah Ladipo Manyika
Sarah Ladipo Manyika (bíi ni ọjọ́ keje oṣù kẹta ọdún 1968) jẹ́ onkọ̀we ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà. Òun ni olùkọ̀wé "In Dependence" (2009) àti "Like A Mule Bringing Ice Cream to the Sun" (2016). Òun ní olóòtú fún ilé iṣẹ́ OZY. Ìwé Manyika farahàn nínú ìtàn àkọlé àwọn ọmọbìnrin títún ní ilẹ̀ Áfríkà.
Wọ́n bí Sarah Manyika sí ìlú Nàìjíríà. Ó ti gbé ní orílẹ̀ èdè Kenya, France, Zimbabwe àti Britain. Bàbá rẹ̀ jẹ́ ọmọ ìlú Ìbàdàn. Manyika gboyè jáde láti ọ̀dọ̀ yunifásítì tí Birmingham ní orílẹ̀ èdè UK.
Saudatu Mahdi
Saudatu Mahdi (bíi ni ọjọ́ ogún, oṣù kẹrin ọdún 1957) jẹ́ àjàfẹ̀tọ́ fún àwọn obìnrin ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà. Òun ní akọ̀wé fún ẹgbẹ́ Women's Rights Advancement and Protection Alternative (WARPA). Ó ti kọ ìwé tí ó lé ní ogún lórí bí ìyà ṣe ń jẹ àwọn obìnrin. Mahdi ni ó jẹ́ adarí fún àwọn tó parapọ̀ láti jà fún obìnrin tí wọ́n fẹ́ pá nítorí wípé ó bí ọmọ láì ṣe ìgbéyàwó.
Wọ́n bí Mahdi ní ọjọ́ ogún, oṣù kẹrin ọdún 1957 sí ìpínlẹ̀ Katsina ní Nàìjíríà. Ní ọdún 1964, ó bẹ̀rẹ̀ ẹ̀kọ́ rẹ̀ ní ilé ẹ̀kọ́ Kaduna Central Primary school. Ní ọdún 1970, ó lọ sí ilé ẹ̀kọ́ Queen Amina College ní Ìpínlẹ̀ Kàdúná.  Ní ọdún 1978, ó gboyè jáde láti ilé ẹ̀kọ́ gíga tí Ahmadu Bello University ní ìpínlẹ̀ Zaria.
Ó bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ bí olùkó ní ilé ìwé ṣáájú kí ó tó kọ̀wé ìfìpòsílẹ̀. Ní oṣù kẹjọ ọdún 1989, ó di olórí ilé ìwé Government Girls Secondary School ni ìpínlẹ̀ Bauchi. Ní ọjọ́ kejìlá oṣù kẹrin ọdún 1995, wọ́n fi ṣe alákòóso ilé ẹ̀kọ́ gíga tí Abubakar Tatari Ali Polytechnic ní Bauchi, ó sì di ipò náà mú títí di ọjọ́ kọkànlá oṣù kọkànlá ọdún 1998 tí ó wà fi iṣẹ́ náà sílẹ̀. Ó jẹ́ akọ̀wé gbogbogbò fún ẹgbẹ́ Women's Rights Advancement and Protection Alternative (WARPA).
Ní ọjọ́ kẹẹdọgbọn oṣù kọkànlá ọdún 2011, Ààrẹ orílẹ̀ èdè tẹ́lẹ̀ rí, Goodluck Jonathan fún ní ẹ̀bùn National Honours Award.
Salamatu Hussaini Suleiman
Salamatu Hussaini Suleiman jẹ́ agbejọ́rọ̀ tí ó sì jẹ komísọ́nà lórí ọ̀rọ̀ òṣèlú, àlàáfíà àti àbò fún ẹgbẹ́ ECOWAS. Ní oṣù kejìlá ọdún 2008, wọ́n fi jẹ mínísítà lórí ọ̀rọ̀ obìnrin àti ìdàgbàsókè ìlú.
Wọ́n bí Salamatu Hussaini Suleiman sí ìlú Argungun ní ìpínlẹ̀ Kebbi. Bàbá rẹ̀ jẹ́ adájọ́, ìyá rẹ sí wá láti ìdílé ọba ní Gwada. Ó lọ sí ilé ẹ̀kọ́ Queens College ni Èkó. Ó tẹ̀ síwájú sí ilé ẹ̀kọ́ gíga tí Ahmadu Bello University ní ìpínlẹ̀ Zaria, ó sì gboyè nínú ìmò òfin.
Ó bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ pẹ̀lú Ministry of Justice ní ìpínlẹ̀ Sókótó. Lẹ́hìnńà ó ṣiṣẹ́ pẹ̀lú ilé ìfowópámọ́ Continental Merchant Bank ní ìlú Èkó fún ọdún méje. Ó siṣẹ́ pẹ̀lú NAL Merchant Bank fún ìgbà díè kí ó tó lọ sí Ilé iṣẹ́ Aluminium Smelter Company níbi tí ó ń tí ṣe onímòràn òfin fún wọn. Ààrẹ orílẹ̀ èdè Nàìjíríà tẹ́lẹ̀, Umaru Yar'Adua fi Suleiman jẹ mínísítà lórí ọ̀rọ̀ àwọn obìnrin ní oṣù kejìlá ọdún 2008.
Ebun Oyagbola
Adenike Ebunoluwa Oyagbola (bíi ni ọjọ́ karùn-ún, oṣù karùn-ún ọdún 1931) jẹ́ olóṣèlú tí ó gbajúmọ̀ gẹ́gẹ́ bí mínísítà bìnrin àkọ́kọ́ ni orílẹ̀ èdè Nàìjíríà, ó sì gboyè náà ní ọdún 1979. Oyagbọla jẹ́ ọmọ ilẹ̀ Igan Aládé ní ìlú Yewa North ní ìpínlẹ̀ Ogun. Ó si ṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí olùkọ́ ní àwọn ilé ìkẹ́kọ̀ọ́ ní ìlú Yewa àti Mushin. Ní ọdún 1960, ó lọ sí òkè òkun láti ní ìmọ̀ nínú ìsirò owó. Oyagbola darapọ̀ mọ́ Federal Civil Service ní ọdún 1963 lẹ́yìn tí ó parí ẹ̀kọ́ rẹ̀ ní orílẹ̀ èdè United Kingdom. Ní ọdún 1979, ó di mínísítà bìnrin àkọ́kọ́ ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà lábẹ́ àkóso Shehu Shagari. Ó dì àmbásẹ́dọ̀ tí Nàìjíríà fún àwọn orílẹ̀ orílẹ̀ èdè United Mexican States of Panama, Costa Rica atii Guatemala.
Kẹ́hìndé Ọlọ́runyọmí
Kẹ́hìndé Ọlọ́runyọmí ni wọ́n bí ní ọjọ́ Kẹtàlá oṣù Kíní ọdún 1981. Jẹ́ òṣèré orí-ìtàgé, ònkọ̀tàn, àti olùgbéré-jáde ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà.
Kẹ́hìndé bẹ̀rẹ̀ eré tíátà ní orí eré ọlọ́sọ̀sẹ̀ ti "Everyday People" ọdún 2001, She is remembered for her role in the defunct soap opera "Domino", níbi tí ó ti ń kópa gẹ́gẹ́ bí ẹ̀dá-ìtan "Stella Lord-Williams", ti ó jẹ́ aya fún olú-èdá ìtàn "Oscar" nínú eré náà.
Ó dara pọ̀ mọ́ eré ọlọ́sọ̀ọ̀sẹ̀ "Tinsel" ní ọdún 2017, níbi tí ó ti kópq gẹ́gẹ́ ẹ̀dá ìtàn "Tọ̀míwá Àjàyí" Kẹ́hìndé ti.kópa nínú eré orísiríṣi bíi: "The Novelist",  "Couple's Award","Divorce not allowed", "Bachelor's Eve"  "bloodlines season 1", àti "Forever Within Us",
Ọlọ́runyọmí bẹ̀rẹ̀ kíkọ ìtàn ati eré rẹ̀ ní ọdún 2006 nígbà tí ó kọ ìtan aládùn tí wọ́n fi gbé eré "Mamush" jáde. Ó ti kọ eré tí uó ti lé ní àádọ́ta tí wọ́n ti gbé jáde ní sinimá ati eré àtìgbà-dégbà ọlọ́sọ̀ọ̀sẹ̀ lórí ẹ̀rọ amóhù-máwòrán. Ó ti ìtàn fún àwọn ilé-iṣẹ́ tí wọ́ń gbé eré jáde bí M-Net Africa’s AMOF (Africa Magic Original Films), ati fún àwọn gbajú-gbajà òṣèré bíi: Desmond Elliot, Uche Jombo, Ayọ̀ Adésànyà, Bímbọ́ Akíntọ́lá, Charles Okafor, Ego Boyo, Ramsey Nuoah, àti Mike Ezuruonye.
Ọlọ́runyọmí ni aláṣẹ àti olùdásílẹ̀ ilé-iṣẹ́" Nextlevel Cinema", tí ó jẹ́ ilé-iṣẹ́ tí ó ń gbére jáde láti ọdún 2012. Ilé-iṣẹ́ yí ti gbé eré márùn ún tí ó lààmì-laaka jáde, àwọn ni The Perfect Plan (2012), Forever Within Us (2014), One Moment in Time (2014), The Novelist (2015), Tesho (2016). Eré "The Novelist" ni ó kálé káko ní ilé-ìwòran sinimá ati orí ẹ̀rọ ayélujára ní ọdún 2016. Couple's Award  Ọlọ́runyọmí gba amì-ẹ̀yẹ Ghana Movie Awards (GMA) ní ọdún 2012 fún eré "In the Cupboard"  tí Desmond Elliot gbé jáde. Lára awọn eré mìíràn tí Kẹ́hìndé tún kọ ni "Husbands of Lagos Season 1" (2014) fún Irokotv, "Missing Steps" (2016) tí ó kọ nípa ìjọba orílẹ̀-èdè Switzerland ati Nigerian tí Charles Okafor gbé jáde Òun ló tún kọ "Oge’s Sister" tí  Uche Jombo gbé jáde. Òun ló kọ " Ojú Ànú" tí Ayo Adésànyà gbé jáde, bákan náà "The Patient" tí ilé-iṣẹ́ M-Net Africa gbé jáde.
Eré "Couple's Award" ni ó sọ Kẹ́hìndé di lààmì-laaka nídí iṣẹ́ dídarí eré, bí ó tilẹ̀ jẹ́ wípé òun ló kọ eré náà ti ó sì tún kkópa nínú rẹ̀.
Ọlọ́runyọmí ṣe ìgbéyàwó pẹ̀lú ọkọ rẹ̀ Adéwùmí Odùkọ̀yà ẹni tí ó jẹ́ amojú ẹ̀rọ fún ilé ìwòran "Nextlevel Cinema" . Wọ́n bímọ́ ọkùnrin kan lẹ́yìn ìgbéyàwó wọn ní ọdún 2013.
Abímbọ́lá fashola
Abímbọ́lá Fáṣhọlá Abímbọ́lá Fáṣhọlá (ọjọ́ ìbí 6 April 1965) Ó jẹ́ obìnrin àkọ́kọ́ ní tẹ́lẹ̀ àti ìyàwó Gómìnà àná fún Ìpínlẹ̀ Èkó Babatunde Fáṣhọlá. Abímbọ́lá Fáṣhọlá
Orúkọ Abímbọ́lá Emmanuela Fáṣhọlá Ọjọ́ ìbí April 1965 Ìbàdàn, ìpínlẹ̀ ọ̀yọ́, Nàìjírià Orílẹ̀ èdè Nàìjírià Ọmọ ìlú Nàìjírià Iṣẹ́  politician​administrator​journalist Ọdún 1987–present Ọkọ Babatunde Fashola Website Official websites
Ìgbé ayé àti iṣẹ́
A bíi ní 6 April 1965, ní Ìbàdàn, olú ìlú Ọ̀yọ́ southwestern Nàìjírià.[2][3] Ó kẹ́kọ̀ọ́ Akọ̀wé ní the Lagoon Secretarial College ní Èkó, níbití ó tí gba diploma certificate. Ó tún padà gba ìwé ẹ̀rí ní Computer Science from the University of Lagos.[4] Ó ṣiṣé díẹ̀ gẹ́gẹ́bí akẹ́kọ̀ọ́ journalist at the Daily Sketch kí ó tó darapọ̀ mọ́ the services of the British Council ní 1987 sùgbọ́n ó fiṣẹ́ sílẹ ní 2006 nígbàtí wọ́n fa ọkọ rẹ̀ Babátúndé Fáṣhọlá sílẹ gégébí flag bearer of his party and the governorship candidate of the defunct Action Congress of Nigeria.[5]
See also Kofoworola Bucknor Adejoke Orelope-Adefulire
Ìtọ́kasí
^ "My love story with gov Fashola-Lagos first lady". Mynewswatchtimesng​. Archived from the original on 23 April 2015. Retrieved 19 April 2015. ^ Clement Ejiofor. "Abimbola Fashola Shares Her Love Story". Legit. Retrieved 19 April 2015. ^ "ABIMBOLA FASHOLA, SYMBOL OF HUMILITY". This Day Live. Archived from the original on 27 April 2015. Retrieved 19 April 2015. ^ Aka, Jubril Olabode (2012). Nigerian Women of Distinction, Honour and Exemplary Presidential Qualities. ISBN 9781466915541. ^ "I don't have an eye for politics but .. Abimbola Fashola". Vanguard News. Retrieved 19 April 2015. Honorary titles Preceded by Oluremi Tinubu First Lady of Lagos State 2007-2015 Succeeded by Bolanle Ambode
This Nigerian biographical article is a stub. You can help Wikipedia by expanding it. Last edited on 29 October 2020, at 18:52
Content is available under CC BY-SA 3.0 unless otherwise noted. Privacy policy Terms of Use Desktop HomeRandomNearbyLog inSettingsDonateAbout WikipediaDisclaimers LanguageWatchEdit
Ayisat Yusuf
Ayisat Yusuf-Arómirẹ́ tí wọ́n bí lọ́jọ́ kẹfà oṣù kẹta ọdún 1985 (6 March 1985) agbábọ́ọ̀lù-àfẹsẹ̀gbá obìnrin ọmọ Nàìjíríà nígbà kan rí. Orílẹ̀-èdè Finland ni ó ń gbé báyìí.
Yusuf ti gbá bọ́ọ̀lù fún ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìkọ̀ ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù-àfẹsẹ̀gbá ní Nàìjíríà àti Finland. Ó wà lára Ìkọ̀ agbábọ́ọ̀lù-àfẹsẹ̀gbá obìnrin Nàìjíríà lọ́dún fún ìdíje ife adúláwọ̀ lọ́dún 2004,ìdíje ife àgbáyé ti ọdún 2007,àti ìdíje Òlímpíkì ọdún 2008.
Mercy Macjoe
Mercy Ima Macjoe, tí ó gbajúmọ̀ gẹ́gẹ́ bí Mercy Macjoe tí wọ́n bí lógúnjọ́ oṣù kẹfà ọdún 1993 (June 20 1993) jẹ́ gbajúmọ̀ Òṣèrébìnrin, olóòtú sinimá àgbéléwò àti oníṣòwò ọmọ Nàìjíríà. Ó di gbajúmọ̀ ìlúmọ̀ọ́ká fún ipa tó kó nínú sinimá "Jenna' 'àti "Magdalene". Lọ́dún 2018, wọ́n yàn án láti díje fún àmìn-ẹ̀yẹ fún amúgbálẹ́gbẹ̀ẹ́ olú-ẹ̀dá-ìtàn tó dára jù lọ ti "City People Awards" bẹ́ẹ̀ ló gbàmìn ẹ̀yẹ tí "Hollywood and African Prestigious Awards"fún Òṣèré fún lọ́dún 2019. Mercy bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ sinimá àgbéléwò lọ́dún 2011 pẹ̀lú ipa tó kó nínú sinimá "Lonely Princess" pẹ̀lú gbajúmọ̀ Òṣèrébìnrin Mercy Johnson.Lẹ́yìn ìgbà náà ló ti ń kópa nínú oríṣiríṣi sinimá, tí ó sìn di ìlúmọ̀ọ́ká. Lára àwọn sinimá tí ó ti kopa ni; "Midnight Crew", "Zenith of Love", "Shame", "Bread of Life", "Girl Next Door" àti "Flaws". Ní ìbẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ sinimá rẹ̀, ó ti báwọn kópa nínú àwọn sinimá àgbéléwò tí orílẹ̀-èdè Ghana. Lọ́dún 2018, ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn ènìyàn ló wa ẹnu sí i, tí ọ̀pọ̀ sìn gbóríyìn fún un nípa ipa tó kó nínú Sinimá "Jenna". Lọ́dún 2020, bẹ̀rẹ̀ ẹ̀kọ́ ní ilé ẹ̀kọ́ sinimá ti New York Film Academy.
Lọ́dún 2018, ó ṣe olóòtú Sinimá àgbéléwò rẹ̀ àkọ́kọ́ tí ó pè ní " Red", tí wọ́n sìn ṣe àfihàn rẹ̀ ní Ìbákà TV, pẹ̀lú àwọn gbajúmọ̀ àwọn Òṣèré bíi Nonso Diobi, Ifeanyi Kalu àti Mercy Macjoe, tí ó kópa olú-ẹ̀dá-ìtàn fún ara rẹ̀in. Lọ́dún 2019, ó tún gbé àwọn sinimá gbankọgbì mẹ́ta jáde ti àkọlé wọ́n ń jẹ́, "30 and Single", ó yà èyí ní London, "Love in a Puff" àti "Passion’s Promise".
Florence Kíkẹ́lọmọ Àjàyí
Florence Kíkẹ́lọmọ Àjàyí jẹ́ agbábọ́ọ̀lù-àfẹsẹ̀gbá obìnrin tí ó wà nínú Ìkọ̀ ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù-àfẹsẹ̀gbá obìnrin Nàìjíríà nígbà kan rí. Ó ń gba bọ́ọ̀lù díje fún ìkọ̀ agbábọ́ọ̀lù-àfẹsẹ̀gbá obìnrin Dínamo Guadalajara ní orílẹ̀-èdè Spain alábala kejì. Kíkẹ́lọmọ bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ agbábọ́ọ̀lù-àfẹsẹ̀gbá fún ìkọ̀ agbábọ́ọ̀lù-àfẹsẹ̀gbá obìnrin Nàìjíríà pẹ̀lú Kókó Queens, Rivers Angels, Jagede Babes àti Pelican Stars ní abala ìdíje kejì tí obìnrin Nàìjíríà. Ó dara pọ̀ mọ́ ikọ̀ ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù-àfẹsẹ̀gbá obìnrin, Niederkirchen ti orílẹ̀-èdè Germany lẹ́yìn tí ó kópa nínú àwọn Ìkọ̀ ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù-àfẹsẹ̀gbá obìnrin Nàìjíríà nínú ìdíje tí 1999 FIFA Women's World Cup. Ọdún méjì ló lò níbẹ̀. Lẹ́yìn èyí, ó padà sí Nàìjíríà, ó sìn gbá bọ́ọ̀lù jẹun fún Ìkọ̀ ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù-àfẹsẹ̀gbá obìnrin Police FC of Lagos àti Bayelsa Queen, kí ó tó tún fò fẹ̀rẹ̀ déró China, níbi tí ó ti dara pọ̀ mọ́ ikọ̀ agbábọ́ọ̀lù-àfẹsẹ̀gbá obìnrin Tianjin Teda (women) lọ́dún 2008 tí ó sìn díje nínú ìdíje àgbábuta obìnrin wọn. Lẹ́yìn ọdún mẹ́wàá, ó dara pọ̀ mọ́ ikọ̀ agbábọ́ọ̀lù-àfẹsẹ̀gbá obìnrin ZNK Krka ní Slovenia, Pogoń Szczecin ní Poland àti Dínamo Guadalajara ní Spain.
Mike Ezuruonye
Mike Ezuruonye tí wọ́n bí ní ọjọ́ kọkànlélógún oṣù Kẹsàn án ọdún 1982, jẹ́ òṣèré orí-ìtàgé ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjị́ríà.
Wọ́n bí Mike ní ìlú Uzoakoli ní  Ìpínlẹ̀ Abia wọ́n bi ní ọjọ́ kọkànlélógún oṣù Kẹsàn án ọdún 1982. Ó lọ sí ilé-ẹ̀kọ́ girama ti Federal Government College, ní ìlú Wukari, ní Ìpínlẹ̀ Taraba  àti ilé-ẹ̀kọ́ Archbishop Aggey Memorial ní Ìpínlẹ̀ Èkó ṣáájú kí ó tó wọ ilé-ẹ̀kọ́ Yunifásitì Nnamdi Azikiwe láti kọ́ nípa ìmọ̀ ìṣirò owó. Ó ṣiṣẹ́ fúngbà díè nílé ìfowó-pamọ́ ṣáájú kí ó tó dara pọ̀ mọ́ eré orí-ìtàgé. Ó ti kópa nínú àwọn eré ọlọ́kan-ò-jọ̀kan, wọ́n sì ti yàn án fún àmì-ẹ̀yẹ ti "Òṣèrékùnrin tí ó peregedé jùlọ" látàrí ipa tí ó kó nínú eré "Assassin" nínú ayẹyẹ ti Africa Movie Academy Awards ọdún 2009.Bákan náà ni wọ́n tún ti yàn án fún àmì-ẹ̀yẹ ti "Òṣèrékùnrin tí ó peregedé jùlọ" níbi ayẹyẹ ti " Africa Magic Viewers Choice Awards".
Mike ṣe ìgbéyàwó pẹ̀lú aya rẹ̀ Nkechi Nnorom, wọ́n sì ti bímọ ọkùnrin tí wọ́n sọ ní Reynold Nkembuchim Ezuruonye. He has a younger sister, Chichi, who is a Physician in the United Kingdom.
Fẹ́mi Odùgbèmí
Fẹ́mi Odùgbèmị́ tí wọ́n bí ní ọdún 1963 jẹ́ òǹkọ̀tàn àti olùya fọ́rán àwọn àkọsílẹ̀ láé láé, adarí eré, olùgbéré jáde àti ayàwòrán ọmọ orịlẹ̀-èdè Nàìjírià.
Fẹ́mi Odùgbèmị́ ni wọ́n bí ní Ìpínlẹ̀ Èkó ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà. Ó lọ sí ilé-ẹ̀kọ́ Montana State University níbi tí ó ti kọ́ nípa gbígbé eré àti ìṣàgbékalẹ̀ ètò orí ẹ̀rọ amóhùn-máwòrán. Lẹ́yìn tí ó parí ẹ̀kọ́ rẹ̀, Ó ṣiṣẹ̣́ ní ilé-iṣẹ́ amóhùn-máwòrán ti "NTA", lẹ́yìn èyí ni ó tún ṣiṣẹ́ ní Lintas "Advertising and McCann-Erickson" fún eré orí rédíò .
Ó ti kọ ọ̀pọ̀lọpọ̀ eré, ó sì ti ya àwọn fọ́rán àkọsílẹ láé láé lóríṣiríṣi, ó sì ti gbé àwọn eré oníṣe ọlọ́kan-ò-jọ̀kan jáde pẹ̀lú. Oun ni o gbe ere onise onipele atigbadegba ti Tinsel ti o bere ni aarin osu Kejo odun 2008 jade. Ó ti fipa rẹ̀ lélẹ̀ ní orí iṣẹ́ rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí olùgbé àwọn eré oníṣe orí ẹ̀rọ amóhùnmáwòrán ní ilẹ̀ Áfíríkà . Odùgbèmí ni ó kọ eré Bariga Boys, òun ni ó darí rẹ̀ tí ó sì gbe jáde pẹ̀lú. Fọ́nrán àwòrán Bariga Boys jẹ́ ìṣesí àti ìgbé ayé àwọn ènìyàn pàá pàá jùlọ, àwọn òṣèré ojú pópó ní ìlú Bàrígà ní Ìpínlẹ̀ Èkó.
Ní ọdún 2013, òun ni ó kọ tí ó sì ya fọ́rán àwọn àkọsílẹ̀ láé láé tí ó pe àkòrị́ rẹ̀ ní Literature, Language and Literalism nípa gbajú-gbajà òǹkọ̀tàn ìwé Ògbójú Ọdẹ nínú Igbó Irúmọlẹ̀ ìyẹn olóògbé Daniel O. Fágúnwà .
Ní ọdún 2002, ó di Ààrẹ fụ́n ẹgbẹ́ àwọn "Independent Television Producers Association of Nigeria", tí ó sì kúrò ní ipò náà ní ọdún2006. He is a member of the Advisory Board of the School of Media and Communications, Pan-African University, a postgraduate training university. O gbe ere kan ti o pe akole re ni "Abobaku" jade ni odun 2008, ere ti Niji Akanni se adari re. The film won the Most Outstanding Short Film at the Zuma Film Festival held in 2010 and Best Costume at the 6th Africa Movie Academy Awards as held on 10 April 2010 at the Gloryland Cultural Center in Yenagoa, Bayelsa State, Nigeria.
Ní ọdún 2010, òun àti àwọn kan dá "IREPRESENT International Documentary Film Festival Lagos", èyí tí ó gbé àkòrí rẹ̀ kalẹ̀ lé “Africa in self-conversation” kí wọ́n lè ma ṣe àgbéjáde ìtàn ilẹ̀ Áfíríkà láti ọwọ́ àwọn ọmọ ilẹ̀ Áfíríkà.
Wọ́n fìwé pèé kí ó wá jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ìgbìmọ tí ó ń rí sí ìdìbòyàni lábẹ́ "The Academy of Motion Picture Arts and Sciences" ní ọjọ́ kẹrìndínlọ́gbọ̀n oṣù Kẹfà ọdún 2018, ní orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà
Àjọ Nigeria Film Corporation fún Fẹ́mi ní àmì-ẹ̀yẹ ti "ROCK OF FAME" ni odun 2018 fún iṣẹ́ ribiribi rẹ̀ .
Báyọ̀ Adébọ̀wálé
Báyọ̀ Adẹ́bọ̀wálé tí wọ́n bí ní ọjọ́ Kẹfà oṣù Kẹfà ọdún 1944 jẹ́ akọ ewì, òǹkọ̀wé, ọ̀jọ̀gbọ́n, lámèyítọ́, ònṣètò ìwé àti olùdásílẹ̀ ilé-ìwé "African Heritage Library and Cultural Centre" tí ó wà ní , Adéyipo, ni ìlú Ìbàdàn ní Ìpínlẹ̀ Òyọ́. i
Wọ́n bí Adébọ̀wálé sí ìdílé bàbá rẹ̀ Àkàngbé Adébọ̀wàlé tí ó jẹ́ àgbẹ̀ roko bọ́dún dé nígbà aye rẹ̀ Ó kẹ́kọ́ nílé ẹ̀kọ́ ti oníwé mẹ́wàá ti Mọdá tí ó wà ní ìlú Ìbàdàn, níbi tí ó ti gba ìwé ẹ̀rí ti WASSCE ní ọdún 1958, ṣáájú kí ó tó lọ sí ilé-ẹ̀kọ́ ti Olùkọ́ni ti St. Peter's níbi tí ó ti gba ìwé ẹ̀rí ti "Grade III" nínụ́ ìmọ̀ ìkọ́ni ní ọdún 1961. Ó sì tún wọlé sí ilé-ẹ̀kọ́ Olùkọ́ni Onítẹ̀bọmi ti ìlú Ẹdẹ láti kẹ́kọ́ gbàwé ẹ̀rị́ olùkọ́ni ti "Grade II" ní ọdún kan náa. Ó lọ sí ilé-ẹkọ́ Yunifásiti Ìbàdàn ní inú oṣù Kẹwàá ọdún 1971 níbi tí ó ̣ti gba ìwé ẹ̀rí (B. A) nínú ìmọ̀ èdè Gẹ̀ẹ́sì ní ọdún 1974, tí ó sì ṣe Agùnbánirọ̀ ni odun 1975. Ó ṣiṣẹ́ ní ilé-iṣẹ́ "Western State Public Service Commission" gẹ́gẹ́ bí olùkọ́ni ṣáájú kí ó tó di olùkọ́ni ní ilé ìtajà ti ìjọba (Government Trade Centre), ní  Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ̣́. Ó kàwé gboyè ìkejì nínú ìmọ̀ èdè Gẹ̀ẹ́sì ní ọdún 1978, tí ó sì dara pọ̀ mọ́ ilé-ẹ̀kọ́ ìkọ́ni ti Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́ gẹ́gẹ́ bí Olùkọ́ni, ṣáájú kí wọ́n tó gbe lọ sí ilé-ẹ̀kọ́ gbogbonìṣe ti ìlụ́  Ìbàdàn níbi tí ó ti di igbákejì adarí ile-́ẹ̀kọ́ náà ní ọdún 1999 sí ọdún 2003, lẹ́yìn tí ó ti kàwé gboyè Ọ̀mọ̀wé nínú ìmọ̀ Lítíréṣ̀ọ̀ ní Yunifásitì Ìlọrin ní ọdún 1997.
Báyọ̀ ti tẹ ìwé tí ó ọgọ́rún , ó sì ri k9 àwọn ìwé ìtàn míràn tí a ti  rí "The Virgin" ni wọ́n ti lò nínú àwọn eré ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà.. Lára àwọn eré tí wọ́n ti lo ìwé 8tàn rẹ̀ ni "The Narrow Path" tí wọ́n gbé jáde ní ọdún 2006, lábẹ́ ilé-iṣẹ́ "Maiframe" lábẹ́ àṣẹ àti ìdarí gbajú-gbajà òṣèré àti olùgbéré-jáde àti adarí eré Túndé Kèlání. Eré yí náà ló gbé Ṣ9lá Asẹ́dẹkọ̀ jáde fáyé rí. Wọ́n tún lo ìwé ìtàn Báyọ̀ Adéwálé nínú eré "The White Handkerchief". He authored "Lonely Days", a book that focus on African culture. Báyọ̀ ti kòpa lààmì-laaka nínú iṣẹ́ lítíréṣọ̀ ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà pàá pàá jùlọ "Black African Literature in English". He also authored a novel titled "Out of his Mind". Eré onítàn rẹ̀ The River Goddess ni ó fi gba amì-ẹ̀yẹ nínú ìdíje ECOWAS ní ọdún 1972, ewì rẹ̀ tí ó pè ní Perdition náà ni ó gba amì-ẹ̀yẹ níbi ayẹyẹ Censorship International Poetry Competition in London fún ilẹ̀ adúláwò.  9pòlọpọ̀ ìwé apilẹ̀kọ rẹ̀ ni wọ́n ti ṣamúlò nínú iṣẹ́ ìwádí ìmọ̀ oríṣiríṣi ní àwọn fásiti orísiríṣi.
14.
Adéníkẹ̀ẹ́ Grange
Adenike Grange jẹ́ Mínísítà àná fún ètó ìlera lórílẹ̀ èdè Nàìjíríà láti ọdún 2007 sí 2008.
Adéníkẹ̀ẹ́ Grange kàwé ní ìlú Èkó kí ó tó kọjá sí St. Francis' College, Letchworth ní United Kingdom láti tẹ̀ síwájú. Ó kàwé gboyè nínú ìmọ̀ ìṣègùn òyìnbó lọ́dún 1958 sí 1964 ní University of St Andrews lórílẹ̀-èdè Scotland. Ó ṣiṣẹ́ ní ilé-ìwòsàn Dudley Road Hospital ní Birmingham kí ó tó padà sí Nàìjíríà lọ́dún 1965, tí ó sìn ṣiṣẹ́ ní àwọn ilé-ìwòsàn ní Ìpínlẹ̀ Èkó. Ó tún padà sí òkè-òkun, United Kingdom lọ́dún 1967, tí ó sìn ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí dókítà àwọn ọmọdé St Mary's Hospital for children. Ó kàwé gboyè dípólómà si nínú ìmọ̀ ìlera ọmọdé lọ́dún 1969. Lọ́dún 1971, ó dára pọ̀ mọ́ Lagos University Teaching Hospital, ó sìn di olùkọ́ ní Ẹ̀ka-ẹ̀kọ́ (College of Medicine) , Lọ́dún 1978 ní University of Lagos. Ó di olùkọ́ àgbà lọ́dún 1981,bẹ́ẹ̀ náà ó di Ọ̀jọ̀gbọ́n lọ́dún 1995.
Adéníkẹ̀ẹ́ Grange ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí agbani-nímọ̀ràn sí ilé-iṣẹ́ ètò ìlera ìjọba àpapọ̀, Federal Ministry of Health, WHO, UNICEF, UNFPA àti USAID. Òun ni olùdámọ̀ràn sí àjọ WHO ní Nàìjíríà lórí ètò ìlera ọmọ bíbí láti ọdún 1993 sí 1999. Ó ti kọ ju ìwé àádọ́ta lọ lórí ètò ìlera, pàápàá jù lọ lórí àìsàn diarrhoeal àti ètò oúnjẹ ẹ̀tọ́ fún ọmọdé. Ó jẹ́ Ààrẹ fún ẹgbẹ́ International Paediatric Association. Lẹ́nu iṣẹ́ rẹ̀, wọ́n mọ̀ ọ́n gẹ́gẹ́ bí aṣègbè fún ìlera tó péye fún àwọn ọmọdé.
Cynthia Erivo
Cynthia Onyedinmanasu Chinasaokwu Erivo (; tí wọ́n bí lọ́jọ́ kẹjọ oṣù kìíní ọdún 1987 jẹ́ Òṣèrébìnrin sinimá àgbéléwò, olórin àti akọrin ọmọ orílẹ̀-èdè England, ṣùgbọ́n tí àwọn òbí rẹ̀ jẹ́ ọmọ Nàìjíríà pọ́ńbélé. Ó ti gba ọ̀pọ̀lọpọ̀ àmìn-ẹ̀yẹ, pàápàá jù lọ àmìn-ẹ̀yẹ Emmy, Tony, àti Grammy, bẹ́ẹ̀ náà Wọ́n tí yàn án fún Academy Awards
Àwọn òbí Erivo jẹ́ ọmọ bíbí Nàìjíríà, ṣùgbọ́n tí wọ́n lọ gbé ní agbègbè Stockwell ní London orílẹ̀-èdè United Kingdom. Her mother is a nurse. Ó kàwé ní La Retraite Roman Catholic Girls' School. Erivo bẹ̀rẹ̀ ẹ̀kọ́ gíga yunifásítì nínú ìmọ̀ èrò orin ní University of East London; lẹ́yìn ọdún kan tí ó bẹ̀rẹ̀ ìkẹ́kọ̀ọ́ yìí, ó kọ̀wé láti kopa nínú, wón kó ọ lẹ́kọ̀ọ́ ní Royal Academy of Dramatic Art.
Erivo bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ tíátà lọ́dún 2011 nínú eré ìtàgé tí wọ́n pè ní "The Umbrellas of Cherbourg", bẹ́ẹ̀ ó kọ́kọ́ farahàn nínú ẹ̀rọ tẹlifíṣán ní Englandnínú ètò tí wọ́n pè ní "Chewing Gum" lọ́dún 2015. Ó di gbajúmọ̀ nínú ipa tó kó nínú sinimá Broadway, "The Color Purple" láti ọdún 2015 sí 2017, àkókò yìí ló gbàmìn-ẹ̀yẹ Tony Award for Best Actress in a Musical ní 2016 àti Grammy Award for Best Musical Theater Album, pẹ̀lú àwọn àmìn-ẹ̀yẹ mìíràn. Ó bẹ̀rẹ̀ sinimá àgbéléwò lọ́dún 2018 nígbà tó kópa nínú sinimá "Widows" àti "Bad Times at the El Royale". Erivo kópa Harriet Tubman nínú sinimá "Harriet" lọ́dún 2019, lórí ipa yìí, ó gbàmìn-ẹ̀yẹ Academy Award fún Òṣèrébìnrin tó dára jù lọ àti orin ara ẹni tó dára jù lọ. Lọ́dún 2020, Erivo kópa nínú sinimá àgbéléwò tí wọ́n pè ní "The Outsider".
Empress Njamah
Empress Njamah jẹ́ òṣèré ni orílẹ̀ èdè Nàìjíríà. Ní ọdún 2012, wọ́n yàán fún àmì ẹ̀yẹ ẹ̀yẹ Best supporting actress láti ọ̀dọ̀ Africa Movie Academy Award.
Àwọn òbí Njamah jẹ́ ọmọ orílẹ̀ èdè Nàìjíríà àti Cameroon. Ó gboyè jáde láti ilé ẹ̀kọ́ gíga tí Olabisi Onabanjo University nínú ìmọ̀ èdè gẹ̀ẹ́sì. Ó jẹ́ olólùfẹ́ fún olórin, Timaya tẹ́lẹ̀. Ó bẹ̀rẹ̀ eré ṣíṣe ní ọdún 1995. Ó dá ẹgbẹ́ House of Empress kalẹ̀ láti má ṣe ìtọ́jú fún àwọn ọmọdé.
Femi Taylor
Femi Taylor (bíi ni ọjọ́ kẹjọ oṣù kẹrin ọdún 1961) jẹ́ oníjó àti òṣèré ni orílẹ̀ èdè Nàìjíríà tí ó gbajúmọ̀ fún ipá Oola tí ó kó nínú eré Return of the Jedi ní ọdún 1983. Ó kó ipa Tantomile nínú eré orin tí Cats ni ọdún 1981. Femi jẹ́ ìyàwó fún Clauis Skytte Kamper, ó sì ti bí ọmọ méjì.
Moyo Lawal
Moyọ̀ Lawal jẹ́ òṣèré ni orílẹ̀ èdè Nàìjíríà. Ó gbà àmì ẹ̀yẹ Revelation of the Year láti ọ̀dọ̀ Nollywood Awards ní ọdún 2012.
Wọ́n bí Lawal sí ìlú Badagry. Ó gboyè nínú ìmò Creative arts láti ilé ẹ̀kọ́ gíga tí University of Lagos.
Ó kópa nínú ìdíje Next Movie Star àmọ́ kò yege níbẹ̀. Ó bẹ̀rẹ̀ eré ṣíṣe nínú eré Shallow Waters, ó sì kó ipa Chioma nínú eré náà. Lawal di gbajúmọ̀ nígbà tí ó kó ipa Chinny nínú eré Tinsel.  Ní ọdún 2012, ó gbà àmì ẹ̀yẹ Revelation of the Year láti ọ̀dọ̀ BON Awards.
Bọ́sẹ̀ Ogulu
Bọ́sẹ̀ Ogulu Jẹ́ onímò, olùṣòwò ati alámòójútó ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà. Òun ni ó bójú tó iṣẹ́ orin fún gbajú-gbajà olórin takadúfé Burna Boy tí ó tún jẹ́ ọmọ rẹ̀. Òun ni gbogbo ènìyàn mò sí Mama Burna.
Ogulu jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ọmọ lámèyítọ́ olórin ilẹ̀ [[Nàìjírí] tẹ́lẹ̀, ìyẹn [[Benson Idonije]], tí òun náà tún jẹ́ alámòójútó iṣẹ́ orin fún ìlú-mòọ́ká olórín ọmọ orílẹ̀-èdè [[Nàìjíríà]] [[Fẹlá Kútì]].  Ogulu kẹ́kọ̀ọ́ gboyè B.a nínú ìmọ̀ èdè àgbáyé (foreign languages) àti ìwé ẹ̀rí kejì (Masters of Arts) nínú ìmọ̀ ìṣògbufọ̀ ní ilé-ẹ̀kọ́ [[Yunifásitì Port Harcourt]]. O ti ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí ògbufọ̀ fún ilé-iṣẹ́ okòwò ti apá ìwọ̀ Oòrun ilẹ̀ Afíríkà. Ó gbọ́nèdè Gẹ̀ẹ́sì, [[Faransé]], [[Jamaní]] [[Italy]] ati èdè [[Yorùbá]] dúnjú-dunjú. Ó dá ilé-ẹ́kọ́ kan tí ó pè ní She then ran a language school called Language Bridges, where she organized cultural immersion trips for over 1,800 young people.  Ó jẹ́ olùkọ́ ède [[Faransé]] fún ọdún díẹ̀ ní Yunifásitì Port Harcourt, tí ó sì fẹ̀yìn tì ní ọdún 2018.
Ogulu ni ó ń ṣàmójútó iṣẹ́ oein ọmọ rẹ̀ Damini tí orúkọ ìnagijẹ rẹ̀ [[Burna Boy]] ati ọmọ rẹ̀ obìnrin tí ó ń lo orúkọ rẹ̀ [[ Nissi]].  Ó ṣe amójútó iṣẹ́ Burna Boy títí di ọdún 2017, èyí tí ó mu gba ìnagijẹ Mama
Ó ti gba amì-ẹ̀yẹ fún ọmọ rẹ̀ Burna Boy ní ibi orísirísi ayẹyẹ bíi:  [[All Africa Music Awards]], [[The Headies]] àti [[MTV Europe Music Award]]. Nígbà tí ó gbọ́ wípé ọmọ rẹ̀ Búrna Boy ti gba amì-ẹ̀yẹ ti [[MTV]] fún ọ̀kọrin tó peregedé jùlọ ní ọdún 2019, inú rẹ̀ dùn, ó sì fi tayọ̀ tayọ̀ dá ayẹyẹ náà dúró láti sọ̀rọ̀ . Nígba tí Burna Boy gba amì-ẹ̀yẹ mẹ́rin ní ibi ayẹyẹ [[Soundcity MVP Awards Festival]] ní ọdún 2018, Ogulu ló lọ gba àmì-ẹ̀yẹ náà lórúkọ ọmọ rẹ̀, èyí sì fa òpọ̀lọpọ̀ awuye-wuye ní orí awọn ìkanì ìbánidọ́rẹ́ gbogbo pàá pàá jùlọ àkòrí "Expect more madness" tí wọ́n fi sí orí Ìtàkùn ayélujára lórí ọ̀rọ̀ náà. Níbi ayẹyẹ amì-ẹ̀yẹ [[BET Awards]] ti ọdún 2019 ní ìlú [[California]], Ogulu náà ló tún gba amì-ẹ̀yẹ ní orúkọ ọmọ rẹ̀, tí ó sì bá awọn èn pàá pàá jùlọ àwọn ọmọ ilẹ̀ Afíríkà tí wọ́n ń gbé ní ilẹ̀ [[Amẹ́ríkà]] wípé: "you were Africans before you became anything else" tí awọn ènìyan sì gbóríyìn fun fún ọ̀rọ̀ tí ó sọ yí.  Bósẹ̀ Ogulu ni aláṣe àti olùdásílẹ̀ ilé-iṣẹ́ "Spaceship Collective" , tí ó jẹ́ ilé-iṣẹ́ ìgbórinjáde. Àti ilé-iṣẹ́ ìtẹ̀wé ti "Spaceship Publishing".
Ó ṣe ìgbéyàwó pẹ̀lú ọ̀gbẹ́ni Samuel Ogulu fún ọgbọ̀n ọdún, Ọlọ́run sì fi awọn ọmọ mẹ́ta Damini, Ronami, àti Nissi Ogulu jínkí wọn.
[[Category:Nigerian women in business]] [[Category:Living people]] [[Category:Music managers]] [[Category:Nigerian women educators]] [[Category:Year of birth missing (living people)]]
Nina Sosanya
Oluwakemi Nina Sosanya (bíi ni ọjọ́ kẹfà oṣù kẹfà ọdún 1969) jẹ́ òṣèré tí ó gbajúmọ̀ fún ipa tí ó kó nínú eré W1A àti Last Tango in Halifax.
Wọ́n bí Sosanya sí ìlú Islington ní London. Baba rẹ̀ jẹ́ ọmọ ìpínlẹ̀ Nàìjíríà, ìyá rẹ sí jẹ́ ọmọ ilẹ̀ Britain. Ó lọ sí ilé ẹ̀kọ́ Vale of Catmose College ní Oakham.
Sosanya tí kópa nínú orísìírísìí eré orí ìtàgé, fíìmù àti eré orí tẹlẹfíṣọ̀nù. Eré orí ìtàgé tí ó kọ́kọ́ fi di gbajúmọ̀ ni eré "Anthony and Cleopatra" àti eré "Teachers" tí wọ́n ṣe ní ọdún 2001. Ó ti kopa ninu awọn eré bíi "Sorted, People Like Us, Make me Famous"", Love Actually, Nathan Barley, The vote"", Renaissance, Casanova,The Three Gamblers, Much Ado About Nothing, Cape Wrath/Meadowlands, the Doctor Who episode Fear Her, àti FM." Ní ọdún 2003, ó kó ipa Rosalind nínú eré As You Like It. Ní ọdún, ó kó ipa Rosaline nínú eré Love's Labour's Lost. Ní ọdún 2016, ó farahàn nínú eré "Young Chekhov", ó sì kó ipa Laura Porter nínú eré Marcella.
Rukky Sanda
Rukayat Akinsanya (bíi ni kẹtàlélógún oṣù kẹjọ ọdún 1984) tí orúkọ inagi rẹ̀ jẹ́ Rukky Sanda jẹ́ òṣèré àti adarí eré ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà.  Ó bẹ̀rẹ̀ eré ṣíṣe ní ọdún 2004 nígbà tí ó ṣí wà ní ilé ẹ̀kọ́ gíga tí Lagos State University. Óun àti òṣèré Bọ́láńlé Nínálowó jẹ́ mọ̀lẹ́bí.
Folake Olowofoyeku
Folake Olowofowoyeku (bíi ni ọjọ́ kerìndínlọ́gbọ̀n oṣù kẹwàá ọdún 1983) jẹ́ òṣèré àti olórin ni orílẹ̀ èdè Nàìjíríà. Ó kópa nínú eré Bob Hearts Abishola ní ọdún 2019.
Wọ́n bí Olowofowoyeku sí ìdílé Babatunji Olowofowoyeku àti Felicia Olowofowoyeku. Bàbá rẹ̀ jẹ́ olóṣèlú ní Nàìjíríà. Ó dàgbà sí ìlú Victoria Island ní ìpínlẹ̀ Èkó. Ó lọ sí ilé ẹ̀kọ́ Igbinedion Education Centre. Ó gboyè nínú ìmò eré orí ìtàgé láti ilé ẹ̀kọ́ gíga tí City College of New York.
Lẹ́yìn tí ó parí ẹ̀kọ́ rẹ̀, ó bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ ní Off-Broadway theatre ní ìlú New York. Olowofowoyeku tí kópa rán pé nínú àwọn eré "30 Rock, How to Get Away with Murder, Law & Order: Criminal Intent, Law & Order: Special Victims Unit, Modern Family, Westworld, àti White Collar". Olowofowoyeku kó ipa Minerva Jefferson nínú eré Death Race 2050 ní ọdún 2017. Ní oṣù kẹsàn-án ọdún 2019, ó kópa Abishola nínú eré Bob Hearts Abishola. Ó gboyè nínú ìmò audio engineering láti ọ̀dọ̀ Institute of Audio Research. Ó kópa nínú eré orin The Stars (Are Out Tonight) àti The Next Day ní ọdún 2013.
Khabirat Kafidipe
Kabirah Kafidipe jẹ́ òṣèré ni orílẹ̀ èdè Nàìjíríà. Ó gbajúmọ̀ gẹ́gẹ́ bí Araparegangan fún ipa tí ó kó nínú eré Saworoide ní ọdún 1999 èyí tí Tunde Kelani gbé jáde.
Wọ́n bí Kafidipe ní ọjọ́ kọkàndínlógbọ̀n oṣù keje. Ó jẹ́ ọmọ ìlú Ikereku ní Abẹ́òkúta. Ó lọ sí ilé ẹ̀kọ́ Abeokuta Grammar School kí ó tó tẹ̀ síwájú sí ilé ẹ̀kọ́ gíga tí Olabisi Onabanjo University níbi tí ó tí gboyè nínú ìmò Mass Communication.
Kabirah bẹ̀rẹ́ eré ṣíṣe pèlú eré "The White Handkerchief". Ó gbajúmọ̀ nígbà tí ó kópa nínú eré Saworoide ní ọdún 1999 pẹ̀lú àwọn òṣèré gbajúmọ̀ bíi "Kunle Afolayan, Peter Fatomilola, Kola Oyewo, Yemi Shodimu". Ní ọdún 2004, ó kópa nínú eré The Campus Queen. Ipa tí ó kó nínú eré Iwalewa ni ó jẹ́ kí ó gba àmì ẹ̀yẹ òṣèré bìnrin to dára jù lọ láti ọ̀dọ̀ Africa Movie Academy Award. Ní ọdún 2014, ó kópa nínú eré dírámà Dazzling Mirage. Ó gbé eré ti rẹ̀ jáde ní ọdún 2015, ó sì pe àkòrí rẹ ní Bintu.
Katung Aduwak
Katung Aduwak tí wọ́n bí ní ọjọ́ kọkànlélógún oṣù Kẹta ọdún 1980 jẹ́ ẹni tí ó jáwé olúborí nínú ìdíje "Big Brother Nigeria" ní ọdún 2006. Wọ́n bi ní ìlú Zonkwa, ní Ìpínlẹ̀ Kaduna, ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà Ó jẹ́ ònkọ̀tàn, olùgbéré-jáde àti olùdarí eré orí-ìtàgé. as well as a graduate of Political Science.Ó jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ìgbìmọ̀ kan ní ilé-ẹ̀kọ́ okòwò "Harvard Africa Business School Forum", tí ó sì ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí alámòójútó àgbà ní ilé-iṣẹ́ MTV Base, Ó tún jẹ́ adarí àgbà ní ilé-iṣẹ́ "VIACOM", ó sì tún jẹ́ adarí àgbà ní ilé-iṣẹ́ ìgbórinjáde ti Chocolate City. Òun ni aláṣẹ àti olùdarí ilé-iṣẹ́ "One O Eight Media and African Partner for Campfire Media".
Aduwak gba àmì-ẹ̀yẹ ti Michelle Dede àti Olisa Adibua gbé kalẹ̀ nígbà tí́ ó wà ní ọmọ ọdún mẹ́rìndínlọ́gbọ̀n ní ọdún 2006 pẹ̀lú iye owó tí ó tó $100,000. Lẹ́yìn ọdún mọ́kànlá, ó fi léde wípé láti gbégbá orókè nínú ìdíje báyí, àwọn olùkópa nílò ọgbọ́n àti ọpọlọ gidi.
Lẹ́yìn ìdíje, Aduwak gbéra lọ sí orílẹ̀-èdè New York láti tẹ̀ síwájú nínú ẹ̀kọ́ rẹ̀ ní ilé-ẹ̀kọ́ Digital Film Academy, tí ó dara pọ̀ mọ́ ṣíṣe sinimá lẹ́yìn ẹ̀kọ́ rẹ̀.
Eré tí kò bá jẹ́ eré tí ó yẹ kị́ ó gbé Aduwak jáde ni "Heaven's Hell". Ọjọ́ tí wọ́n kéde wípé àwọn yóò gbé eré náà jáde jẹ́ ọjọ́ Kẹtàlélógún oṣù Kíní ọdún 2015, àmó wọn kò gbé eré náà jáde títí di ọjọ̣́ Kẹwàá oṣù Karùn ún ọdún 2019.  Aduwak darí eré kan tí ó ṣàfihàn rúkè rúdò ti ó ṣẹlẹ̀ láàrín àwọn ọmọ ilè Áfíríkà tí wọ́n tún jẹ́ ọmọ ilẹ̀ Amẹ́ríkà bákan náà àti àwọn ọmọ ilẹ̀ Àfíríríkà tí wọ̣́n ń gbé ní ìlú òkèrè gbogbo ní ọdún 2020 tí wọ́n pe àkòrí rẹ̀ ní "Not Supposed to be Here".
Aduwak ṣe ìgbéyàwó pẹ̀lú Raven Taylor-Aduwak, wọ́n sì bí ọmọ ọkùnrin kan ní ọjọ́ Kẹtàlá oṣù Kẹrin ọdún 2018.
Kẹ́mi Adésọyè
Kẹ́mi Adésọyè jẹ́ Òǹkọ̀tàn tí ó kọ gbajú-gbajà eré "The Figurine". Ó sì tún ti kọ ọ̀pọ̀lọpọ̀ eré onípele lórí ẹ̀rọ amóhùn-máwòrán bí "Tinsel". Wọ́n bí Adésọyè ní Ìpínlẹ̀ Kwara, ni won to ni Ipinle Kaduna. She is the last of four children.
Adésọyè fẹ́ràn láti máa wo àwọn eré bíi eré apanilẹ́rìín, eré adẹ́rùbani, eré oníṣe àti àwọn eré onípele àtìgbà dégbà lóriṣiríṣi. Gẹ́gẹ́ bí akẹ̣́kọ́ nínụ́ ìmọ̀ Architecture ní ilé-ẹ̀kọ́ Yunifásitì. Nígbà tí ó wà ní ọmọ akẹ́kọ́, ìfẹ́ tí ó ní sí ìtàn kíkọ ni ó mu kí ó ṣalábàápàdé ìwé kan tí àkọ́lé rẹ̀ ń jẹ́ ""The Elements of Script Writing"" tí Irwin R. Blacker kọ.  Nígbà tí ó bẹ̀rẹ̀ ìwẹ́ kíkọ. Oríṣiríṣi ìpènijà ni ó kojú látàrí àìsí ilé-ẹ̀kọ́ tí ó ń kọ́ni nípa ìtàn kíkọ nígbà náà.Lẹ́yìn tí ó ṣàkíyèsí ìfẹ̣́ rẹ̀ sí ìtàn kíkọ ni ó bá bẹ̀rẹ̀ sí ní kọ́ nípa bí a ṣe ń kọ ìtàn àpilẹ̀kọ ní orí ẹ̀rọ ayélujára, tí ó sì tún lọ kọ́ nípa bí a ṣe ń kọ nípa ìtàn àpilẹ̀kọ ní New York Film Academy ní orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà.
Lẹ́yìn tí Adésọyè jáde nílé ẹ̀kọ́ rẹ̀, ó ṣiṣẹ́ ní ilé iṣẹ́ rédíò fún bí ọdụ́n márùn ún. O kọ ìwé àkọ́kọ́ rẹ̀ ní ọdún 1998. Ó lọ sí ibi ìdánilẹ́kọ̀ọ́ ti "IFBA International Film and Broadcast Academy", níbi tí ó ti kọ́kọ́ mọ̀ nípa iṣẹ́ àkànṣe tí wọ́n pè ní ""New Directions"" tí MNet ṣagbátẹrù rẹ̀. Lásìkò yí, ilé-iṣẹ́ yí ń wá ẹni tí ó lè kọ ìtàn ṣókí fún wọn, ó sì kọ ìtàn kékeré kan fún wọn tí ó pè ní ""The Special Gele"". Wọ́n mú ìwé ìtàn rẹ̀, lóòtọ́ kò gbébá orókè nínú ìdíje yí, àmọ́ ó ní ìfọ̀kànblalẹ̀ wípé ọjọ́ ọ̀la rẹ̀ dára. Ó kópa nínụ́ ìdíje yí ní ọdún méjì lẹ́yìn , ó sì jáwé olúborí nínú ìdíje náà lér\ léra. Wọ́n si ya eré náà sínú sinimá àgbéléwò.
Eré yí ni ó fún Adésọyè ní ànfàní láti bá àwọn jànkàn jànkàn nídí iṣẹ́ sinimá bí Amaka Igwe pàdé. Lẹ́yìn èyí, ó di òǹkọ̀tàn fún ilé-iṣẹ́ DStv, tí ó sì ń kọ àwọn ìtàn eré bí "Doctors Quarters". Lẹ́yìn ò rẹyìn, ó ṣalábàpàdé gbajú gbajà olùgbéréjáde Kúnlé Afọláyan, ó kọ eré abanilẹ́rù "The Figurine" fún tí eré náà sì gbà ọ̀pọ̀lọpọ̀ àmì-ẹ̀yẹ bí Africa Movie Academy Awards lẹ̣́yìn tí wọ́n gbe jáde tán. Látàrí àṣeyọrí eré "The Figurine", Adésọyè di ẹni ayé ń fẹ́ pàá pàá jùlọ ní àwùjọ Nollywood gẹ́gẹ́ bị òǹkọ̀wé. Ó tún ti kọ oríṣiríṣi ìtàn onípele àtìgbàdégbà bii: "Edge of Paradise", "Tinsel", "Hotel Majestic", àti àwọn oríṣiríṣi eré mìíràn bí "Phone Swap".
Sokari Ekine
Sokari Ekine jẹ́ ajàfẹ́tọ̀ọ́ ọmọ bíbí orílẹ̀-èdè Nàìjíríà, blogger àti oǹkọ̀wé. Ó ṣiṣẹ́ oníròyìn ní "Pambazuka News" tí ó sìn ti kọ̀wé fún "Feminist Africa" àti "New Internationalist". Ekine ti fìgbà kan ní ìkànnì ìtakùrọ̀sọ ayélujára láàárín ọdún 2004 àti 2014, níbi tí ó ti máa ń tàkùrọ̀sọ nípa ẹ̀tọ́ obìnrin, ẹ̀tọ́ ìbálòpọ̀ akọ àti akọ, abo àti abo, àti ọ̀rọ̀ nípa àwùjọ. Ó ti dìjọ kọ̀wé pẹ̀lú àwọn oǹkọ̀wé mìíràn, bẹ́ẹ̀ ló ti ṣe lámèyítọ́ fún ìwé mẹ́rin, ó sìn tí ṣe olùkọ́ àwọn ọmọdé ní Haiti.
Ekine ti ṣe lámèyítọ́ fún ìwé tí àkọlé rẹ̀ ń jẹ́ "Blood and Oil: Testimonies of Violence from Women of the Niger Delta" lọ́dún 2001, "SMS Uprising: Mobile Phone Activism in Africa" (2010), "African Awakenings" pẹ̀lú Firoze Manji lọ́dún 2011, àti "Queer African Reader" pẹ̀lú Hakima Abbas lọ́dún 2013.
Ekine jẹ́ ọmọ bíbí orílẹ̀ èdè Nàìjíríà nípasẹ̀ bàbá rẹ̀, ṣùgbọ́n tí ìyá rẹ̀ jẹ́ ọmọ United Kingdom. Ó dàgbà sí Nigeria, ṣùgbọ́n nígbà tó yá, ó kọjá sí England láti lọ kẹ́kọ̀ọ́ síi. Ó kàwé gboyè dìgírì nínú ìmọ̀ sáyẹ́ńsì ìmọ̀-ẹ̀rọ tuntun àti dìgírì kejì nínú ìmọ̀ ìkẹ́kọ̀ọ́ ní University of London.
Ekine gbé ní Amẹ́ríkà fún àìmọye ọdún kí ó tó padà sí United Kingdom, níbi tí ó ti gba iṣẹ́ olùkọ́ yunifásítì . Ó bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ ìtàkùn ayélujára lọ́dún 1995. Wọ́n wo àrùn jẹjẹrẹ fún Ekine lọ́dún 2000,èyí ni ó sọ ọ́ dèrò Spain lọ́dún 2004.
Fati Lami Abubakar
Fati Lami Abubakar tí wọ́n bí lọ́jọ́ Kejìlá oṣù kẹrin ọdún 1951 (12 April 1951) jẹ́ Adájọ́ àgbà Ìpínlẹ̀ Niger, Obìnrin àkọ́kọ́ fún Nàìjíríà àti Aya Ààrẹ-àná,  Abdulsalami Abubakar lọ́dún 1998 sí 1999. Ó di Adájọ́ àgbà ní Ìpínlẹ̀ Niger lọ́dún 2013 sí 2016.
Wọ́n bí Fati lọ́jọ́ Kejìlá oṣù kẹrin ọdún 1951 ní ìlú Minna, ní [[Ìpínlẹ̀ Niger] [lórílẹ̀-èdè [[Nàìjíríà]].Ó kàwé ni Queen Elizabeth School ní [[Ilorin], ní [[Ìpínlẹ̀ Kwara]]. Bẹ́ẹ̀ náà, ó kàwé ní Federal Government College, ní [[Ìpínlẹ̀ Sokoto]], àti ní [[Obafemi Awolowo University]], [[Ilé Ifẹ̀]], ní [[Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́]]. Ó kàwé gboyè nínú ìmọ̀ òfin, bẹ́ẹ̀ náà ló kàwé gboyè ọ̀mọ̀wẹ́ nínú ìmọ̀ [[Philosophy]]. Bákan náà, Fati kàwé gboyè ní [[Nigeria Law School]].
Fati Lami fẹ́ Àárẹ̀ àná, Abdulsalami Abubakar, wọn sìn bí ọmọ mẹ́fà fún ara wọn.
Fati Abubakar
Fati Abubakar jẹ́ gbajúmọ̀ oníròyìn aláwòrán àti afohùn-fawòrán ṣàgbékalẹ̀ ètò. Ó jẹ́ ọmọbìnrin ọmọ bíbí Maiduguri, ní Ìpínlẹ̀ Borno orílẹ̀-èdè Nàìjíríà. Ni bí ti o gbajúmọ̀ dé, ìwé-ìròyìn "The New York Times", CNN Africa, BBC àti Voice of America ṣe àtẹ̀jádé iṣẹ́ rẹ̀.  Fati jẹ ògidì ọmọ bíbí ìlú Maiduguri, ní Ìpínlẹ̀ Borno lórílẹ̀-èdè Nigeria.
Gbajúmọ̀ àti ògidì nínú àwọn iṣẹ́ rẹ̀ ní àwọn gbankọ̀gbì àwọn ìwé ìròyìn òkè-òkun "The New York Times", CNN Africa, BBC àti Voice of America tí fìgbà kan tẹ̀ jáde nínú ìwé ìròyìn wọn. Ó ṣiṣẹ́ láti ṣe àgbékalè lórí làálàá àti ìṣòro tí ó dojú kọ Ìpínlẹ̀ Borno, pàápàá jù lọ, wàhálà àwọn agbésùnmọ̀mí Boko Haram. Ó ṣe iṣẹ́ kan tí ó pè ní "Bits of Borno."
Ifeoma Onyefulu
Ifeoma Onyefulu tí wọ́n bí lọ́dún 1959 oǹkọ̀wé ọmọdé, oǹkọ̀wé ìtàn-àròsọ àti afẹ̀rọyàwòrán ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà. Ó di gbajúmọ̀ ìlúmọ̀ọ́ká nípa ìwé àwòrán rẹ̀ tí ó ṣe fi ṣe àfihàn ìgbésí ayé rẹ̀ abúlé rẹ̀ nílẹ̀ adúláwò Afíríkà.
Wọ́n bí Ifeoma ní ìlú Onitsha, ní Ìpínlẹ̀ Anambra ní Nigeria.Ó jẹ́ ọmọ bíbí ìran Ìgbò ni Nigeria, ṣùgbọ́n tí ó ń gbé ní United Kingdom. Ó jẹ́ oṣìṣẹ́ ayàwòrán fún ìwé ìròyìn, Caribbean Times from 1986-87. Ìwé àwọn ọmọdé rẹ̀ kan tí ó kọ́ pẹ̀lú àkọ́lé, "A is for Africa,"ni wọ́n yàn gẹ́gẹ́ bí ìwé ìkẹ́kọ̀ọ́ àwọn ọmọdé tó dára jù lọ. Bẹ́ẹ̀ náà ló gbàmìn-ẹ̀yẹ ìwé àwọn ọmọdé tí Africana Book Award, fún ìwé rẹ̀, "Here Comes the Bride" lọ́dún 2004 àti fún ìwé rẹ̀, "Ikenna Goes to Nigeria" lọ́dún 2007. Bákan náà, ó gbàmìn-ẹ̀yẹ fún ìwé ọmọdé ni orílẹ̀ èdè Amẹ́ríkà fún ìwé rẹ̀, "Here Comes the Bride" lọ́dún 2005 àti fún "Ikenna Goes to Nigeria" lọ́dún 2008.
Abiodun Duro-Ladipo
Abíọ́dún Dúró-ládípọ̀ jẹ́ òṣèré àti olórin ni orílẹ̀ èdè Nàìjíríà. Ní ọdún 1963, ó darapọ̀ mọ́ ẹgbẹ́ eléré tí Dúró Ladipo gbé kalẹ̀. Ó yege nínú ipa Ọya tí ó kó nínú eré Ọba Kòso. Lẹ́yìn ikú ọkọ rẹ̀ ní ọdún 1978, Abiodun tí kópa nínú orísìírísìí eré tí ó gbé àṣà àti ìṣe ilẹ̀ Áfríkà sókè. Ó kó ipa Moremi nínú eré Moremi ni ọdún 2009.
Wọ́n bí Abíọ́dún sí ìdílé ọba ní ìlú Ijan-Èkìtì ní ìpínlẹ̀ Èkìtì. Ó parí ẹ̀kọ́ rẹ̀ ní ọdún 1963, ó sì darapọ̀ mọ́ ẹgbẹ́ eléré Mbari Mbayo èyí tí Dúró Ladipo jẹ́ aṣojú fún. Ní ọdún 1964, ó fẹ́ Dúró Ladipo. Lẹ́yìn ikú ọkọ rẹ̀ ní ọdún 1978, òun ni ó wà jẹ́ aṣojú fún ẹgbẹ́ Mbari Mbayo Theater Group. Láàárín àwọn eré tí ó tí ṣe ni "Oya Sings" (1979), "B'Inaku" (1981), "Oyinbo Ajele" (1986), "Esentaye" (1997), "Ayelaagbe" (1998), "Aropin n'Teniyan, Ija Orugun àti" "Moremi Ajasoro".
Modupe Adeyeye
Modúpé Adéyeyè (bíi ni ọjọ́ kọkàndínlógbọ̀n oṣù keje ọdún 1992) jẹ́ òṣèré tí ó gbajúmọ̀ fún ipa Faith Olubunmi tí ó kó nínú eré EastEnders àti Blessing Chambers nínú eré Hollyoaks.
Wọ́n bí sí ìlú London. Ó ti kópa nínú àwọn eré dírámà tí Our Girl, My Murder àti Doctors. Ó kópa nínú eré Honeytrap ní ọdún 2014 pẹ̀lú Tosin Cole. Ní ọjọ́ kọkànlélógún oṣù kejì ọdún 2014, Adeyeye darapọ̀ mọ́ àwọn òṣèré fún eré Hollyoaks, ó sì kó ipa Blessing Chambers nínú eré náà. Ní ọdún 2020, ó kó ipa Mischa nínú eré Surge èyí tí ilé iṣẹ́ BBC gbé kalẹ̀
Teni Aofiyebi
Teniade Aofiyebi jẹ́ òṣèré àti oníṣòwò lórílẹ̀-èdè Nàìjíríà.  Ó kópa nínú eré Mirror in the Sun ní ọdún 1984 títí di ọdún 1986. Ní ọdún 2003, ó kópa nínú eré For Better, For Worse. Ní ọdún 2005, ó kópa nínú eré Prince of Savannah, èyí tí Bayo Awala ṣe adarí fún. Ní ọdún 2013, ó kópa nínú eré ìfẹ́ Flower Girl, èyí tí Michelle Bello ṣe adarí rẹ̀. Ní ọdún 2015, ó kópa nínú eré Royal Castle tí ó sọ̀rọ̀ nípa ọ̀dalẹ̀, ẹ̀tàn, jìbìtì àti ìfẹ́.  Ní oṣù karùn-ún ọdún 2014, Aofiyebi dá ilé iṣẹ́ TKM Essentials kalẹ̀. Ní ọdún 2019, ó ṣe adájọ́ fún ìdíje obìnrin tó rẹwà jùlọ fún àwọn odi.  Ó jẹ́ mọ̀lẹ́bí fún Funlola Aofiyebi-Raimi.
Bọ́láńlé Awẹ́
Bọ́láńlé Awẹ́ tí wọ́n bí lọ́jọ́ kẹrìndínlọ́gbọ̀n oṣù kìíní ọdún 1933, (26 January 1933) jẹ́ ọ̀jọ̀gbọ́n ìmọ̀ ìtàn ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà
Wọ́n bí Bọ́láńlé lọ́jọ́ kẹrìndínlọ́gbọ̀n oṣù kìíní ọdún 1933 ní Nàìjíríà. Ó kàwé ní Holy Trinity School, Imọ̀fẹ́-Iléṣa, Ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun, St James Primary School, Òkèbọ́lá, ní Ìbàdàn, ní Ìpínlẹ̀ Oyo àti St Anne's School, Ìbàdàn. Ó tẹ̀ síwájú nínú ẹ̀kọ́ rẹ̀ ní Perse School ní Cambridge, ìwé ẹ̀rí A Level, ó lọ sí St Andrews University ní Scotland níbi tí ó ti kàwé gboyè dìgírì kejì nínú ìmọ̀ ìtàn, bẹ́ẹ̀ náà o kàwé gboyè ọ̀mọ̀wẹ́ nínú ìmọ̀ ìtàn bákan náà ní Oxford University. Lẹ́yìn èyí, Bọ́láńlé padà sí Nàìjíríà padà sí Nàìjíríà, tí ó sìn gba iṣẹ́ olùkọ́ ní University of Ibadan, níbi tí ó ti gboyè ọ̀jọ̀gbọ́n.
Agnes Osazuwa
Agnes Osazuwa tí wọ́n bí lọ́jọ́ kẹrìndínlọ́gbọ̀n oṣù kẹfà ọdún 1989 (26 June 1989) ní ìlú Benin, Ìpínlẹ̀ Edo jẹ́ eléré-ìjẹ lórí pápá ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà tí ó máa ń díje fún Nàìjíríà.
Agnes ṣojú Nigeria ní ìdíje Òlímpíkì ti ọdún 2008 ní Beijing, lórílẹ̀-èdè China, ó díje nínú eré gbagigbagi onìwọ̀n mita 4x100 pẹ̀lú Gloria Kemasuode, Olúdàmọ́lá Ọ̀sáyọ̀mi àti Ene Franca Idoko. Ó tún kópa nínú ìdíje gbagigbagi oníwọ̀n mítà 4x100. Wọ́n gba àmìn-ẹ̀yẹ ipò kẹta nínú àṣekágbá ìdíje náà. Orílẹ̀-èdè Russia àti Belgium ni wọ́n gba ipò kìíní àti kejì. lọ́dún 2016, wọn gba ipò kìíní ìdíje náà lọ́wọ́ orílẹ̀ èdè Russia, nítorí pé ọ̀kan nínú àwọn olùdíje náà, Yuliya Chermoshanskaya ní àṣírí rẹ̀ tú pé ó lógún olóró, èyí ní wón fi wá fi Nàìjíríà sí ipò kejì dípò ipò kẹta tí wọ́n kọ́kọ́ wà tẹ́lẹ̀.