Àjàkálẹ̀-àrùn COVID-19 ní Djibouti
Àjàkálẹ̀-àrùn COVID-19 ní Djibouti wá nì ára àjàkálẹ̀-àrùn ẹ̀rànkòrónà 2019 (COVID-19) tí ó ń jà káàkíriayé èyí tí àrùn atẹ́gùn ẹ̀rànkòrónà 2 (SARS-CoV-2) ń fà. Kòkòrò àrùn fáírọ́ọ̀sì yi tànkálẹ̀ dé orílẹ̀-èdè Djibouti ní oṣù kẹta ọdún 2020
Oríṣiríṣi àwọn orílẹ̀-èdè tí a mọ̀ gẹ́gẹ́ bi i alágbára ní àgbáyé ni àwọn ológun wọn ní ibùjókòó ti ológun sí orílẹ̀-èdè Djibouti, lára wọn ni orílẹ̀-èdè China, Faranse, Italy Japan àti United States of America. Ìṣẹ̀lẹ̀ àkọ́kọ́ tí wọ́n fi múlẹ̀ ní orílẹ̀-èdè Djibouti ni ti ọ̀kan lára àwọn ọmọ ẹgbẹ́ ológun ti orílẹ̀-èdè Spanish èyí tí ó mú kí wọ́n kó gbogbo àwọn ọmọ ẹgbẹ́ ológun lọ sí ìfipamọ́ ní ilé-ogun ti àwọn ológun Faranse tí ó wà ní orílẹ̀-èdè Djibouti.
Ní ọjọ́ kẹjìndínlógún oṣù kẹta, ni ìṣẹ̀lẹ̀ àkọ́kọ́ ti COVID-19 wáyé ní orílẹ̀-èdè Djibouti látipasẹ̀ ọ̀kan nínú àwọn ọmọ ẹgbẹ́ ológun ti ìlú Spanish ẹni tí ó báwọn dé fún iṣẹ́ Atalanta ní ọjọ́ kẹrìnlá oṣù kẹta tí àyẹ̀wò tí wọ́n ṣe fún un ní ọjọ́ kẹtàdínlógún oṣù kẹta fihàn pé ó ní àjàkálẹ̀-àrùn COVID-19. Ọmọ ogun ttí ó ní ìkolù àrùn yí ko i ti ni ìbáṣepọ̀ pẹ̀lú àwọn olùgbé ní agbèègbè. Orílẹ̀-èdè Spain kéde wípé àwọn ọmọ ẹgbẹ́ ọmọ ogun yi i ni wọn yí ò fipágbé padà sí ìlú wọn. Alágbàṣe kan tí ó ń ṣiṣẹ́ fún ẹ̀ẹ̀ka tí ó ń rí sí ààbò ti ilé-iṣẹ́ ológun ti ilẹ̀ Amerika èyí tí ó wà ní àgọ́ Lemonnier, tí í ṣe ìpàgọ́ ológun ilẹ̀ Amerika kan ṣoṣo tí ó tóbi jùlọ ní orílẹ̀-èdè Djibouti, ni àyẹ̀wò fìdí rẹ múlẹ̀ pé ó ní àjàkálẹ̀-àrùn COVID-19 ní oṣù kanna. Isele ogbon ni won fidi re mule ni opin osu keta.
Ní ọjọ́ kejì oṣù kẹrin, Banki Àgbáyé (World Bank) fi ọwọ́ sí milionu márùn ún dọ́là owó ilẹ̀ Amerika, láti inú àpamọ́ owó pàjáwìrì, fún orílẹ̀-èdè Djibouti gẹ́gẹ́ bí arapa iṣẹ́ àkànṣe fún àmójútó àjàkálẹ̀-àrùn COVID-19 ní orílẹ̀-èdè Djibouti. Ní ọjọ́ karún ún oṣù kẹrin, àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ tí wọ́n ti ṣẹ́yọ ti gòkè lọ sí mọ́kàndínlọ́gọ́ta.
Ní ọjọ́ kẹsàn án oṣù kẹrin, orílẹ̀-èdè Djibouti ṣe àkọsílẹ̀ ẹni àkọ́kọ́ tí àjàkálẹ-àrùn ẹ̀rànkòrónà pa. Àwọn ènìyàn ogóje (140) ni wọn ti kó àrùn COVID-19, nígbà tí àwọn méjìdínlọ́gbọ̀n ti gba ìwòsàn. Ní ọjọ́ kẹtàlélógún oṣù kẹrin, ikọ̀ ọmọ ogun Amerika tí wọ́n wà ní Djibouti kéde ìlera pàjáwìrì fún gbogbo ènìyàn. Ní ọjọ́ kẹrìnlélógún oṣù kẹrin, orílẹ̀-èdè Djibouti ni ó ní ìtànkálẹ̀ tí ó pọ̀ jùlọ ní ilẹ̀ Afirikà. Ìṣẹ̀lẹ̀ kejì tí ó ṣẹlẹ̀ ní àgo Lemonnier ni wọ́n fìdí rẹ múlẹ̀ ní òpin oṣù kẹrin, eyi ti o fa isemole ailopin.
Àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ tuntun 1059 ni ó ṣẹlẹ̀ ní oṣù kẹrin, èyí tí ó mú kí àpapọ̀ iye àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ tí wọ́n ti fìdí rẹ múlẹ̀ gòkè lọ sí 1089. Àwọn ènìyàn méjì ló ti jẹ́ aláìsí látipasẹ̀ COVID-19, nígbà tí àwọn ènìyàn 642 ti gba ìwòsàn tí àwọn ènìyàn 445 ṣi n gba ìtọ́jú lọ́wọ́lọ́wọ́ ní òpin oṣù kẹrin.
Ní oṣù karùn ún, ìṣẹ̀lẹ̀ tuntun 2265 ni ó ṣẹlẹ̀ èyí tí ó mú kí iye àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ tí wọ́n fìdí rẹ múlẹ̀ gòkè lọ sí 3354. Iye àwọn tí ó ti jẹ́ aláìsí lọ sókè sí mẹ́rìnlélógún. Iye àwọn aláìsàn tí wọ́n ti gba ìwòsàn gòkè láti 862 lọ sí 1504 tí ó sì wá séku àwọn ènìyàn 1826 tí wọ́n ń gba ìtọ́jú lọ́wọ́lọ́wọ́ ní òpin oṣù karùn ún.
Àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ tuntun 1328 ni ó ṣẹlẹ̀ nínú oṣù kẹfà, eyi tí ó mú kí àpapọ̀ iye àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ tí wọ́n ti fìdí wọn múlẹ̀ di 4682. Iye àwọn tí ó ti jẹ́ aláìsí ti di mẹ́rìnléláàdọ́ta (54). Iye àwọn aláìsàn tí wọ́n ti gba ìwòsàn gòkè láti 3020 lọ sí 4524 tí ó sì wá ṣẹ́ku àwọn ènìyàn 104 tì wọ́n ń gba ìtọ́jú lọ́wọ́lọ́wọ́.
Ní ọjọ́ karùndínlọ́gbọ̀n oṣù kẹta, orílẹ̀-èdè Djibouti ti kéde pé gbogbo àwọn ọkọ̀ òfurufú tí wọ́n ń rin ìrìn-àjò ni wọ́n má a dádúró bẹ̀rẹ̀ láti ọjọ́ kejìdínlógún oṣù kẹta. Wọ́n tún dá àwọn ọkọ̀ ojú-irin dúró ní ogúnjọ́ oṣù kẹta. Àjọ tí ó ń rí sí ètò ìlera ní àgbáyé (World Health Organization) ti pèsè ohun èlò ààbò ti ara ẹni fún àwọn ọmọ orílẹ̀-èdè Djibouti. Ìjọba ti kéde títìpa àwọn ilé-ẹ̀kọ́ àti àwọn ibi ìjọsìn ní ọjọ́ kọkàndínlógún àti ọjọ́ kejìlélógún oṣù kẹta ní àtèlé. Wọ́n ti kọ́kọ́ kéde ìsémọ́lé fún gbogbo àwọn ọmọ orílẹ̀-èdè Djibouti ní ọjọ́ kẹtàlélógún oṣù kẹta kí ó tó di wípé wọ́n sún un síwájú di ọjọ́ kẹjọ oṣù karùn ún.