Federalism
Federalism jẹ̀ ipọ́ ádalù tabi ọna kika ti ijọba, apapọ ijọba kan (ijọba aringbungbun tabi ijoba fèdira) pẹlu awọn íjọ́ba agbegbe (agbegbe, ipinle, cantonal, awọn agbegbe tabi awọn ihapo-ẹgbẹ miiran) ninu eto iṣakoso kan ṣoṣo. Awọn ẹya ara rẹ pato, ti a ṣe apejuwe ninu apẹẹrẹ agbekalẹ ti Federalism igbalode nipasẹ United States labe ofin ti 1787, jẹ ibasepọ ti iyatọ laarin awọn ipele meji ti ijọba ti iṣeto. O le ṣe apejuwe bayi gẹgẹbi ọna ijọba ti o wa pipin awọn agbara laarin awọn ipele meji ti ijoba ti ipo deede.
Federalism yato si confederalism, ninu eyi ti awọn ipele gbogbogbo ti ijoba wa labẹ awọn ipele ti agbegbe, ati lati devolution laarin kan ipinle kan, ninu eyi ti awọn agbegbe ti agbegbe ijoba ti wa ni labẹ awọn ipele gbogbogbo. O duro fun fọọmu ti o ni ipa ni ọna ọna asopọ ti agbegbe tabi Iyapa, opin lori ẹgbẹ ti ko kere julọ nipasẹ confederalism ati ni agbegbe ti o ni ilọsiwaju nipasẹ iyipada laarin ipinlẹ kan.
Aami apeere ti isọpọ tabi ipinle apapo ni India, United States, Brazil, Mexico, Russia, Germany, Canada, Switzerland, Argentina, ati Australia. Diẹ ninu awọn tun loni ṣe apejuwe European Union bi apẹrẹ aṣiṣe ti Federalism ni ipo-ọpọ-ipinle, ninu ero ti a pe ni apapo apapo ti awọn ipinle.
Awọn ọrọ 'federalism' ati 'confederalism' mejeji ni root ninu ọrọ Latin "foedus", ti o tumọ si "adehun, adehun tabi majẹmu ." Imọ wọn ti o wọpọ titi di opin ọdun kejidinlogun ni ajọ iṣaṣe tabi ibasepọ agbegbe laarin awọn ijọba ti o da lori adehun kan. Nitorina wọn jẹ awọn itumọ kanna. O jẹ ni ori yii pe James Madison ni "Federalist 39" ti tọka si ofin orile-ede Amẹrika ti o jẹ 'ko si orilẹ-ede tabi ofin ijọba ti Orilẹ-ede, ṣugbọn ipinnu ti awọn mejeeji' (ie ko jẹ ilu alailẹgbẹ kan ti o tobi tabi agbalagba / iṣọkan laarin awọn ọpọlọpọ ipinle kekere, ṣugbọn arabara awọn meji). Ni ọdun karundinlogun, itumọ ti Federalism yoo wa lati yipada, ti o ni okunkun lati tọka si ọtọ si fọọmu ti o jẹ ki o ni ipilẹ oloselu, nigba ti itumo confederalism yoo wa ni agbegbe awọn aladani. Bayi, àpilẹkọ yii n sopọ si ilosiwaju ti ode-oni ti ọrọ 'Federalism'.
Ijọba ijọba ti igbalode jẹ ilana ti o da lori awọn ofin ijọba ati awọn ijọba ti o ni agbara lati ṣe akoso ti wa ni pinpin laarin awọn ijọba ilu ati ti agbegbe / ipinle. "Federalist" term "states" apejuwe ọpọlọpọ awọn igbagbo igbagbo ni ayika agbaye da lori o tọ.
A ma ṣe akiyesi Federalism nigbamii bi o ti jẹ apejọ ti kariaye bi "eto ti o dara ju fun iṣọkan awọn orilẹ-ede, orisirisi awọn ẹgbẹ, tabi awọn ẹgbẹ aladun, gbogbo awọn ti o le ni idi ti o ni iberu iṣakoso nipasẹ ile-iṣẹ ti o lagbara pupọ." Sibẹsibẹ, ni diẹ ninu awọn orilẹ-ede, awọn alainidi ti awọn iwe-aṣẹ ijọba ti o gbagbo pe o pọ si idaniloju agbegbe ni o le fa ijamba tabi ipasilẹ orilẹ-ede naa. Ni Siria, awọn iṣeduro federalization ti kuna ni apakan nitori "Awọn ara Siria bẹru pe awọn aala wọnyi le yipada lati jẹ kanna bii awọn ti awọn ẹgbẹ ija ti ṣajọ bayi."
Awọn igbimọ ti o wa gẹgẹbi Yugoslavia tabi Czechoslovakia ṣubu ni kete bi o ti ṣee ṣe lati fi awoṣe si idanwo naa.
Gegebi Ipinle Daniel Ziblatt "Structuring Ipinle", awọn ẹjọ mẹrin ti o ni oye alaye ni awọn iwe-ẹkọ ẹkọ fun igbasilẹ awọn ọna-ara ijọba: Immanuel Kant jẹ alagbawi ti Federalism, o n sọ pe "iṣoro ti ṣeto ilu kan le ni idari nipasẹ orilẹ-ède ẹmi kan" niwọn igba ti wọn ba ni ofin ti o yẹ ti o ni idako awọn ẹgbẹ si ara wọn pẹlu eto iṣowo ati awọn iṣiro. Ni pato awọn ipinlẹ kọọkan nilo isakoso kan gẹgẹbi idaabobo lodi si ewu ti ogun.
Ni ọjọ 1 Oṣù 1901, orilẹ-ede ti ilu Australia ti ṣe ifarabalẹ wa di isopọpọ. Ile-iṣẹ ti ilu Ọstrelia ti ijọba United Kingdom ni ijọba ni ijọba ọdun 1788, eyiti o fi idi mẹfa silẹ, lẹhinna ijọba-ara, awọn igberiko nibẹ. Ni awọn ọdun 1890, awọn ijọba ti awọn ile-olominira wọnyi ti ṣe awọn igbesilẹ lori igbimọ ti o wa ni "Commonwealth of Australia" ti ara ẹni, ni ijọba British Empire. Nigba ti gbogbo awọn ileto ti dibo fun igbadun ijọba, Federation of Australia ti bẹrẹ, o mu ki idasile ti Ilu Agbaye ti Australia ni ọdun 1901. Àpẹẹrẹ ti Federalism Federalism ṣe ni ibamu si awọn atilẹba awoṣe ti United States of America, biotilejepe o ṣe bẹ nipasẹ kan ile asofin Westminster eto ju kan eto eto eto.
Ni Brazil, isubu ijọba ni 1889 nipasẹ ologun "coup d'état kan ti" mu idasile eto ijọba, ti Deodoro da Fonseca ti ṣakoso. Ti o jẹ iranlọwọ nipasẹ olokiki amofin Ruy Barbosa, Fonseca ṣeto ijọba-ijọba ni Brazil nipasẹ aṣẹ, ṣugbọn ijọba ijọba yii yoo jẹwọ nipasẹ gbogbo ofin orile-ede Brazil niwon 1891, bi o tilẹ jẹ pe diẹ ninu wọn yoo ṣe iyipada diẹ ninu awọn ifilelẹ lọ Federalist. Ijọba ijọba ijọba ti 1937 ni aṣẹ lati yan Awọn gomina Ipinle (ti a npe ni awọn alagbawi ) ni ifẹnu, nitorina o ṣe ipinnu agbara ni ọwọ ti Aare Getúlio Vargas. Brazil tun nlo Fonseca eto lati ṣe atunṣe iṣowo ti kariaye. Brazil jẹ ọkan ninu awọn ijọba apapo ti o tobi julọ.
Orilẹ -ede Brazil ti 1988 ṣe apẹrẹ titun kan si awọn ero ti Federalism, pẹlu awọn ilu bi awọn ile-iṣẹ Federal. Awọn agbegbe ilu Brazil ti wa ni idokowo diẹ ninu awọn agbara ibile ti a funni ni ipinle ni Federalism, a si gba wọn laaye lati ni ofin bi ofin ti Rio Grande do Sul State
Ni Kanada, eto ti Federalism ti wa ni apejuwe nipasẹ pipin awọn agbara laarin awọn ile asofin Federal ati awọn ijọba agbegbe ti ilu. Labẹ Ofin T'olofin (eyiti a mọ tẹlẹ bi ofin British North America Act ) ti 1867, awọn agbara pataki ti ofin ti pin. Abala 91 ti ofin naa n pese idiyele aṣẹfin fun ofin, nigba ti apakan 92 n fun awọn agbara agbegbe.
Fun awọn ọrọ ti a ko fi tọka sọtọ ni ofin, ijọba apapo duro idi agbara ti o wa; sibẹsibẹ, ariyanjiyan laarin awọn ipele meji ti ijoba, ti o jọmọ ipele ti o ni awọn ofin ofin lori awọn oriṣiriṣi oriṣiriṣi, ti jẹ ọrọ pipẹ ati isanjade. Awọn agbegbe idije pẹlu ofin ni ibamu si ilana ti aje, owo-ori, ati awọn ohun alumọni.
Ijọba ti India jẹ orisun lori ọna mẹta, eyiti ofin orileede India ti ṣe ipinnu awọn idiyele ti ori kọọkan ti ijọba ni agbara alaṣẹ. Orileede akọkọ ti pese fun eto ijọba meji, ijọba Ijọba (ti a tun mọ ni Ijọba Gẹẹsi), ti o jẹ aṣoju Union of India, ati awọn ijọba Ipinle. Nigbamii, ipele kẹta kan ti a fi kun ni awọn fọọmu Panchayats ati Awọn ilu. Ni eto ti o wa lọwọlọwọ, Eto Isinmi ti Atilẹkọ orile-ede India ṣe iyatọ awọn akọle ti ipele kọọkan ti ijọba ẹda, pin wọn si awọn akojọ mẹta: Ẹya iyatọ ti Federalismism India jẹ wipe ko dabi ọpọlọpọ awọn miiran fọọmu ti Federalism, o jẹ asymmetric. Abala 370 ṣe awọn ipese pataki fun ipinle ti Jammu ati Kashmir gẹgẹbi Ẹrọ Iwọle. Abala 371 ṣe awọn ipinlẹ pataki fun awọn ipinle ti Andhra Pradesh, Arunachal Pradesh, Assam, Goa, Gujarati, Karnataka, Maharashtra, Manipur, Mizoram, Nagaland ati Sikkim gẹgẹbi ijabọ wọn tabi awọn ipo ilu. Bakannaa ipin kan diẹ ninu Ijọba ijọba ti India jẹ eto ti Aare Aare ninu eyiti ijọba iṣakoso (nipasẹ Gomina ijọba rẹ) gba iṣakoso ijakoso ijọba fun awọn osu diẹ nigbati ko si ẹniti o le ṣe agbekalẹ ijoba kan ni ipinle tabi ti iṣoro iwa-ipa ni ipinle.
Biotilẹjẹpe orileede ko sọ bẹ, India jẹ bayi isọpọ multilingual. Orile-ede India ni eto eto-ọpọlọ, pẹlu awọn alabojuto oselu nigbagbogbo ti o da lori awọn idaniloju ede, awọn agbegbe ati awọn caste, iṣeduro iṣọkan amusilẹ, paapaa ni ipele Union. India jẹ labẹ awọn ẹgbẹ pataki meji NDA ati UPA
Federal Republic of Nigeria ni o ni awọn ipinle pupọ ti o ti wa ni igba diẹ nitori awọn ọrọ aje ajeji ati bi ipa ti akoko ijọba wọn. Sôugboôn, ni Naijiria ti o wa ni ilu yii, o wa ni ilu mẹtadilọgọta ati ilu olu-ilu nla kan: Abia, Adamawa, Akwa Ibom, Anambra, Bauchi, Bayelsa, Benue, Borno, Cross River, Delta, Ebonyi, Enugu, Edo, Ekiti, Gombe, Imo, Jigawa, Kaduna, Kano, Katsina, Kebbi, Kogi, Kwara, Lagos, Nasarawa, Niger, Ogun, Ondo, Osun, Oyo, Plateau, Rivers, Sokoto, Taraba, Yobe, ati Zamfara ati Federal Capital Territory (FCT). Ilọju nla ti wa laarin awọn ipinlẹ gusu ati awọn ipinle ariwa nitori iṣedede ti owo, awọn iyatọ ti awọn eniyan, iṣaro ẹsin, ati siwaju sii. Fun apẹẹrẹ, ariyanjiyan ẹsin ti mu ki igbega Boko Haram, egbe ẹlẹgbẹ Islamist kan ti o ṣiṣẹ salafi jihadism ati wahhabism. Ni awọn ọjọ to ṣẹṣẹ, ijoba ti Naijiria ti ni ẹsun ni igba kan pe o jẹ ijọba ti o ni ariwa ti o nlo lati lo awọn gusu ati ki o ni anfani ni ariwa si iparun ti gusu.
Malaysia jẹ ijọba -ọba ti ijọba-ilu.
Pakistan jẹ ijọba olominira ti ijọba ti ijọba-ara, pẹlu Islam gẹgẹbi ẹsin ipinle. A ṣe ipinnu awọn agbara laarin ijọba apapo ati awọn agbegbe. Awọn ibaraẹnumọ laarin awọn isakoso ati awọn ìgberiko ti wa ni apejuwe ni Apá V (Awọn iwe-ọrọ 141-159) ti ofin.
Oṣiṣẹ Isakoso Agbegbe ni olori iṣakoso ti Itọsọna agbegbe. Won ni ojuse ti o tobi pupọ fun iṣakoso, imudarasi ati ṣiṣe itọsọna awọn eto ti a fọwọsi ti Ijọba Agbegbe.
Awọn Zila Nazim lo lati jẹ olori alakoso Ipinle Itọsọna titi 2010 nigbati ijọba fi agbara wọn fun Awọn Alakoso Iṣọkan. Iṣe wọn jẹ bakannaa bãlẹ gomina tabi alakoso, pẹlu ojuse fun imuse imulo ijoba ati ṣiṣe awọn ipilẹṣẹ ti o dide lati inu rẹ.
Lati le ṣe ifọrọhan si iṣakoso ijọba ati iṣakoso owo lati ṣe idajọ si Awọn Ijọba Agbegbe, fun iṣakoso ti o dara, ifijiṣẹ ti o munadoko awọn iṣẹ ati ipinnu ipinnu pipe nipasẹ ifarada ti iṣelọpọ ti awọn eniyan ni agbegbe, awọn idibo si awọn ile-iṣẹ ijoba agbegbe ni o waye lẹhin ọdun mẹrin lori ko si ipinnu idiyele nipasẹ Olori Iludari Alakoso ti Pakistan.
Lara awọn ẹgbẹ mẹta ti ijoba agbegbe, ijọba ti Tesil jẹ ipele keji. O jẹ ibi ti awọn iṣẹ, awọn ojuse ati awọn alaṣẹ ti ijoba agbegbe ti pin si awọn sipo diẹ sii, awọn ẹya wọnyi ni a mọ ni "Tehsil". Awọn Tehsils ni a lo ni gbogbo ilu Pakistan ayafi agbegbe Sindh nibiti a ti lo ọrọ "Taluka" dipo, bi o tilẹ jẹ pe awọn iṣẹ ati awọn alase kanna ni. Ori ori ijọba Tehsil ni "Tehsil Nazim" ti o jẹ iranlọwọ nipasẹ awọn tehsil Naib-Nazim. Gbogbo tehsil ni Igbimọ ijọba ti Tehsil kan, ti o wa ni igbimọ ti Tehsil, Tehsil Nazim, tehsil / oṣiṣẹ igbimọ ilu (TMO), Oloye Oloye ati awọn oṣiṣẹ miiran ti igbimọ agbegbe.  Awọn ọmọ ẹgbẹ Igbimọ Agbegbe pẹlu Olutọju Aṣọkan ati Igbakeji Alagbepo ni a yàn nipasẹ awọn idibo ti o taara lori idiyele agbalagba ati lori ipilẹ igbimọ idibo. Sibẹsibẹ, fun idibo si awọn ibugbe ti a fipamọ fun Awọn Obirin ni Igbimọ Zila ni ipinnu ti o pin laarin awọn Tehsils tabi Towns yoo jẹ gbogbo awọn ọmọ ẹgbẹ ti Igbimọ Agbegbe ni ilu Tehsil tabi Ilu. O jẹ ojuse ti Igbimọ Alakoso Oloye lati ṣeto ati ṣe awọn idibo wọnyi.
Biotilẹjẹpe South Africa jẹ diẹ ninu awọn ẹya ara ilu ijọba kan, gẹgẹbi ipinpin awọn agbara diẹ si awọn igberiko, o jẹ labẹ ofin ati iṣẹ-ṣiṣe ni ipinle kan.
Ọpọlọpọ awọn ọna ilu apapo wa ni Europe, gẹgẹbi ni Switzerland, Austria, Germany, Belgium, Bosnia ati Herzegovina ati European Union.
Ni Britain, ijọba Iṣelọpọ kan ti a ri bi ( "inter alia" ) ọna kan ti iṣawari iṣoro ile ofin ni Ireland; Federalism ti gun a ti dabaa   bi ojutu si " Ipalara Irish ", ati diẹ sii laipẹ, si " Iha Ila-oorun Loti ".
Nigba Iyika Faranse, paapaa ni ọdun 1793, "Federalism" ni o ni itumọ ti o yatọ patapata. O jẹ oselu oloselu kan lati ṣe irẹwẹsi ijọba aladani ni ilu Paris nipasẹ gbigbe agbara si awọn ilu.
Lẹhin ti opin Ogun Agbaye II, ọpọlọpọ awọn agbeka bẹrẹ si nipe ajọ ijọba ti Europe, gẹgẹbi awọn Union of European Federalists ati European Movement, ti a da ni 1948. Awọn ajo naa lo ipa ninu ilana iṣọkan ti Europe, ṣugbọn kii ṣe ni ọna ti o yanju.
Biotilejepe awọn apejuwe ti awọn adehun Maastricht ati adehun Ṣilẹda ofin kan fun Europe ti a npe ni Federalism, awọn itọkasi ko ṣe si awọn ọrọ ti awọn adehun ti a gbe nipasẹ alakoso. Awọn alagbawi ti o lagbara julọ ti Federalism Federal ti wa ni Germany, Itali, Belgium ati Luxembourg nigba ti awọn aṣa julọ lodi si tako ti United Kingdom, Denmark ati France (pẹlu olori alakoso ipinle ati awọn ijoba). Niwon igbimọ ti François Mitterrand (1981-1995), awọn alase Faranse ti gba ipo ti ko ni ilọsiwaju ti Europe pọ si, bi wọn ṣe ro pe EU ti o lagbara ni "iṣeduro" ti o darapọ mọ Germany kan ti o le jẹ. di agbara ju ati bayi irokeke fun awọn aladugbo rẹ. Sibẹsibẹ, lati le ṣakoso awọn aifokanbale ti o wa ni igberiko ti Spani si ijọba tiwantiwa, awọn oludari ti ofin orile-ede ti o wa lọwọlọwọ ṣe yẹra fun awọn aami akọọlẹ gẹgẹbi "Federal" si awọn ipinlẹ ilẹ. Yato si, kii ṣe ni eto apapo, awọn ori-ori akọkọ ni o wa ni ilu lati Madrid (ayafi fun Basque Country ati Navarre, eyiti a mọ ni ofin ijọba tiwantiwa ti ilu Spani gẹgẹbi awọn ilẹ ti o loye ti o wa lati awọn idi itan) lẹhinna pinpin si Awọn agbegbe Agbegbe.
Imọ iyasọtọ ti ofin ati ipilẹjọ ti ofin ti ijọba-ilu bi iru eyi ti ni igbega nipasẹ awọn ẹni bi Podemos, United Left ati ẹgbẹ Party Socialist Spani. Ẹjọ Awujọ Socialist Spani ti ṣe akiyesi imọran ti igbimọ ijọba Spain kan ni ọdun 2012, gẹgẹbi aaye ipade laarin olutọtọ ati atokọ awọn igbero.
Federalism ti a ti ni igba akọkọ ti a npe ni ọna lati yanju awọn eya oran ati idagbasoke ti ko tọ ni Sri Lanka. Gẹgẹbi ipinle ti o jẹ ọkan ti yorisi idagbasoke ailopin laarin Sri Lanka ni Oorun Iwọ-oorun ti jọba lori awọn ìgberiko miiran mẹjọ. Laisi idinku awọn iyokuro agbegbe ti oorun Okun-oorun ti tẹsiwaju lati ṣe pataki julọ si Ọja Gbangba Ile (GDP) eyiti o ni idasi 42% ti GDP nigba ti o tobi julọ ni Gusu ti o jẹ 10,8% ti GDP nigba ti awọn Uva ati Northern awọn aṣalẹ ti o jẹju ti o kere pẹlu 5% ati 3.6% lẹsẹsẹ. Awọn igberiko miiran ni o ni awọn iṣoro fifamọra awọn nla. Eyi ti yorisi awọn ipe fun imukuro eto ipilẹ ati awọn agbara ni o wa.
Awọn idasile Siria ni a ti dabaa bi ọna lati pari Ogun Abele Siria. Ni awọn broadest ori, ti o tumo si titan si aarin Siria Arab Republic sinu kan apapo olominira pẹlu adase subdivisions. Ọpọlọpọ awọn agbara ati awọn olukopa ti o ni ipa ninu Ogun Abele Siria ni o ṣe idaniloju "idiyele apapo", ko kere julọ laarin wọn Russia, awọn aṣoju United Nations ati United States. Aare Bashar al-Assad ko ṣe ipinnu fun ipo ijọba ti ijọba ilu ti Siria. Ni pato, Tọki jẹ ipalara si ọna idaniloju ti federalization ti Siria nitori pe o bẹru ti o le ṣe atunṣe fun ipo ti ara rẹ ti o ti ṣe pataki.
Nitori otitọ pe ifasilẹ-ara-ẹni yoo jẹ diẹ ẹ sii tabi kere si iru eya ati boya o tun jẹ awọn ẹsin esin-ẹsin, o ti ṣalaye bi "pipin orilẹ-ede" ati " Balkanization " nipasẹ awọn alatako rẹ. Awọn ile-iṣẹ giga ti alatako Siria ti o wa ni Tọki tabi Qatar bi Igbimọ orile-ede Siria ati Alakoso Iṣọkan fun Siria Revolutionary ati Awọn Alatako ni nigbagbogbo kọ imoye ti iṣeduro, lakoko ti o ti jẹ pato awọn Kurds ni Siria ti ni igbega. Awọn alatako-alatako ti Egipti ti o wa ni ile-ẹjọ ti awọn oni-ogun ti Siria ni ọla ipo.
Ijọba Amẹrika ti ṣe iṣakoso ni aṣa gẹgẹbi ibile kan nipasẹ Ile Asofin Westminster ni London. Dipo ti d'a apapo awoṣe, awọn UK ti gbarale mimu Devolution to decentralize oselu agbara. Devolution ni UK bẹrẹ pẹlu Ijọba ti Ireland Ìṣirò 1914 eyi ti o funni ijọba ile si Ireland bi orilẹ-ede ti o jẹ orilẹ-ede ti o ti ni United Kingdom ti Great Britain ati Ireland. Lẹhin ti ipin ti Ireland ni ọdun 1921 ti o ri ẹda ti Irish Free State (ti o bajẹ-pada si Ilẹba Ireland ti igbalode), Ireland Ariwa ni idaduro ijọba rẹ ti o wa nipo nipasẹ Igbimọ ti Northern Ireland, apakan kan ti UK si ni iru ara bayi ni akoko yii. A ti pa ara yii ni ọdun 1972 ati Northern Ireland ni iṣakoso nipasẹ ofin ti o tọ ni akoko iṣoro ti a npe ni Awọn Awọn iṣoro.
Ni igbalode oni, ilana ti igbasilẹ ni ijọba United Kingdom tun ni agbara fifun ni agbara lẹẹkan si. Niwon awọn idibo ti awọn odun 1997 ni Scotland ati Wales ati Adehun Ẹjẹ O dara ni Irina-Oorun, mẹta ninu awọn orilẹ-ede mẹrin ti ilu UK ni bayi ni ipele ti idaduro. Ijọba ti wa ni ipinnu si Ile Asofin Scotland, Apejọ Ile-oke fun Wales ati Apejọ Ariwa Ireland. England ko ni ile-igbimọ ti ara rẹ ati awọn ile-iwe English jẹ ṣiwaju lati pinnu nipasẹ Ile-igbimọ Westminster. Ni 1998 a ti ṣeto ti mẹjọ unelected Regional apejọ, tabi iyẹwu, ti a da lati ṣe atilẹyin fun awọn English Regional Development Agencies, ṣugbọn awọn wọnyi won pa laarin 2008 ati 2010. Awọn Ekun ti England ṣiwaju lati lo ninu awọn iṣẹ isakoso ijọba.
Awọn alariwisi ti igbasilẹ nigbagbogbo npè ni ibeere West Lothian, eyi ti o tọka si agbara idibo ti awọn MP ti kii ṣe ede Gẹẹsi lori awọn nkan ti o ni ibatan nikan ni England ni Ile Asofin UK. Ilẹ orilẹ-ede Scotland ati Welsh ti npọ si igbẹkẹle, ati niwon igbakeji ominira ti ominira Scotland, 2014 awọn ariyanjiyan ti o pọju nipa UK ṣe agbekalẹ eto ijọba kan pẹlu orilẹ-ede kọọkan ti o ni awọn orilẹ-ede mẹrin mẹrin.
Ijoba Federal ijoba ni a ti dabaa ni ibẹrẹ ọdun 1912 nipasẹ Ẹgbẹ Ile-igbimọ fun Dundee, Winston Churchill, ni ibamu si ofin fun Ilana Ile-Ile Irish. Ni ọrọ kan ni Dundee ni Oṣu Kẹsan ọjọ kẹsan ọjọ kẹsán, o daba pe ki England jẹ alakoso pẹlu awọn igbimọ ti agbegbe, pẹlu agbara ti o wa si awọn agbegbe bii Lancashire, Yorkshire, Midlands ati London gẹgẹ bi apa ijọba ijoba.
Ni Yuroopu, "Federalist" ni a maa n lo lati ṣe apejuwe awọn ti o ṣe ojurere ijọba ijoba apapo, pẹlu agbara pinpin ni awọn agbegbe, ti orilẹ-ede ati ti awọn ipele giga. Ọpọlọpọ awọn Federalist European fẹ ki idagbasoke yii tẹsiwaju laarin European Union.   Ijoba Federalism ti bẹrẹ ni post-ogun Europe; ọkan ninu awọn eto pataki julọ ni ọrọ Winston Churchill ni Zürich ni 1946.
Ni Orilẹ Amẹrika, Federalism ni akọkọ tọka si igbagbọ ninu ijọba ti o lagbara diẹ sii. Nigba ti a ti kọ Amẹrika ofin Amẹrika, iwe Federalist Party ṣe atilẹyin ijọba ti o ni ipa ti o lagbara, nigba ti " Awọn alatako-Federal " fẹ ijọba ti o lagbara. Eyi yatọ si yatọ si lilo lilo igbagbogbo ti "Federalism" ni Europe ati Amẹrika. Iyatọ ti o wa lati otitọ pe "Federalism" wa ni arin ti awọn ami-iṣowo oselu laarin igbẹkẹgbẹ ati ipinle kan. Orile-ede Amẹrika ti kọ gẹgẹbi ifarahan si awọn Isilẹ Isakoso ti, labẹ eyiti United States jẹ ajọpọ iṣowo ti o ni ijọba ti ko lagbara.
Ni idakeji, Europe jẹ itan ti o tobi julo ti awọn ipinlẹ ọkan kan ju Amẹrika Ariwa, nitorina European "federalism" ṣe ariyanjiyan fun ijọba ti o ni agbara ti o lagbara, ti o ni ibatan si ipinle kan. Awọn lilo Amẹrika ti igbalode ọrọ naa jẹ eyiti o sunmọ si awọn ọna Europe. Bi agbara ti Federal ijoba ti pọ, diẹ ninu awọn eniyan   ti ṣe akiyesi ipo ti o pọju pupọ ju ti wọn gbagbọ pe awọn Baba ti a Ṣeto. Ọpọlọpọ eniyan ti o n polongo ni ẹtọ "Federalism" ni Ilu Amẹrika n ba jiyan ni idaniloju awọn agbara ti ijoba apapo, paapaa awọn adajo (wo Federalist Society, New Federalism ).
Ni Kanada, Federalism maa n tumọ si idako si awọn iṣoro ti o ni ilọsiwaju (eyiti o jẹ julọ ti Quebec separatism ).
Awọn ijọba ti Argentina, Australia, Brazil, India, ati Mexico, pẹlu awọn miran, tun wa ni ipilẹ pẹlu awọn agbekalẹ Federalist.
Federalism le jẹ diẹ bi awọn meji tabi mẹta agbegbe ti abẹnu, bi ni irú ni Belgium tabi Bosnia Herzegovina. Ni apapọ, awọn iyatọ ti Federalism le wa ni iyatọ: ni awọn iwọn kan, ijọba ti o lagbara ni ipinle ti o fẹrẹ jẹ ọkan, pẹlu diẹ agbara ti o wa fun awọn agbegbe agbegbe; lakoko ti o wa ni awọn iwọn miiran, ijọba orilẹ-ede le jẹ ipinle aṣalẹ ni orukọ nikan, jẹ ajọṣepọ ni otitọ.
Ni 1999, Government of Canada ṣeto iṣọkan Apejọ ti awọn Federations gẹgẹbi nẹtiwọki agbaye lati ṣe iyipada awọn iṣẹ ti o dara julọ laarin awọn orilẹ-ede Federal ati Federal. Ti o ba wa ni Ottawa, Apejọ ti awọn Federations ṣe ajọṣepọ pẹlu awọn ijọba pẹlu Australia, Brazil, Canada, Ethiopia, Germany, India, Mexico, Nigeria, ati Switzerland.
Awọn alakoso ni o lodi si Ipinle ṣugbọn kii ṣe lodi si iselu iṣakoso tabi "ijọba" -iwọn igbati o jẹ iṣakoso ara-ẹni nipa lilo ijoba tiwantiwa ti ara. Ipo ti oselu ti o fẹ nipasẹ awọn anarchists, ni apapọ, jẹ Federalism tabi confederalism. Sibẹsibẹ, itumọ ti anarchist ti Federalism duro lati yato si definition ti Federalism ti a mu nipasẹ awọn ọlọgbọn onisẹ-ilu ọlọjẹ. Awọn atẹle jẹ apejuwe kukuru ti Federalism lati apakan I.5 ti "An Anarchist FAQ" :
Federalism tun wa ni ikosile ni ecclesialogy ( ẹkọ ti ijo ). Fun apẹẹrẹ, ijakoso ijọba ti ilu Presbyterian bii ijọba olominira ti ile asofin (irufẹ ti "ijọba olominira" ) si iye ti o tobi. Ni Ìjọ Àwọn denominations, awọn agbegbe ijo ti wa ni jọba nipasẹ dibo àgbagba, diẹ ninu awọn ti eyi ti o wa iṣẹ òjíṣẹ. Ijojọ kọọkan n ranṣẹ si awọn asoju tabi awọn igbimọ si awọn olutọju ati siwaju si ajọ gbogbogbo. Ipele ti o tobi julọ ti apejọ ni o ni aṣẹ lori awọn ọmọ ẹgbẹ rẹ. Ni ọna ijọba yii, ẹya-ara kọọkan ni o ni ipo-aṣẹ ti ararẹ fun ara rẹ. Gẹgẹbi ni "Federalism", ni ijẹrisi-ipilẹ igbimọ ti o ti wa ni ipilẹṣẹ ijọba.
Awọn ẹlomiran miiran tun ni awọn ẹya-ara ti o ṣe pataki ati awọn ẹjọ ijọba, pẹlu eyiti o jẹ diẹ ẹ sii igbesi-aye igbimọ ijọsin, ati paapaa ni eccrosiology akosile ti o dara julọ.
Diẹ ninu awọn kristeni jiyan wipe awọn earliest orisun ti oselu federalism (tabi federalism ni eda eniyan ajo; ninu itansan si imq federalism ) jẹ ti alufaa federalism ri ninu Bibeli. Wọn ntokasi si isẹ ti Ijo Kristiẹni akọkọ bi a ti ṣalaye (ati awọn ilana, gẹgẹbi awọn ọpọlọpọ gbagbọ) ninu Majẹmu Titun. Ninu awọn ariyanjiyan wọn, eyi ni a ṣe afihan julọ ni Igbimọ Jerusalemu, ti wọn ṣe apejuwe ninu Iṣe Awọn Aposteli 15, nibiti awọn Aposteli ati awọn agba pejọ lati ṣe akoso Ijosin; awọn Aposteli jẹ awọn aṣoju ti gbogbo ijọsin, ati awọn alàgba jẹ iru fun ijọ agbegbe. Titi di oni, awọn ohun elo ti Federalism ni a le ri ni fere gbogbo ẹsin Kristiani, diẹ diẹ ẹ sii ju awọn ẹlomiran lọ.
Ni ijabọ kan, ipinfunni agbara laarin awọn ijọba apapo ati agbegbe ni a maa n ṣe apejuwe ninu ofin. O fẹrẹ jẹ pe awọn orilẹ-ede kọọkan gba diẹ ninu awọn ifilelẹ ti ara-ijoba, ni awọn federations ẹtọ si ifilelẹ ara-ẹni ti awọn ẹya-ara ti o jẹ agbedemeji ofin. Awọn ipinle ti o tun ni iru awọn ẹda ara wọn ti wọn le ṣe atunṣe bi wọn ba ti yẹ, biotilejepe ninu iṣẹlẹ ti ariyanjiyan ofin-ofin agbedemeji maa n gba iṣaaju.
Ni fere gbogbo awọn federations ijọba iṣakoso n gbadun awọn agbara ti eto ajeji ati idaabobo orilẹ-ede gẹgẹbi agbara iyasoto iyasoto. Ṣe eyi kii ṣe idajọ kan isọpọ kan kii yoo jẹ ipinle kan nikan, fun imọran UN. Ni pato, awọn ipinle ti Germany ni idaduro lati ṣiṣẹ fun ara wọn ni ipele agbaye, ipo ti akọkọ funni ni paṣipaarọ fun adehun ijọba Bavaria lati darapọ mọ ilu- ilẹ German ni 1871. Ni ikọja iyatọ pipin agbara yi yatọ lati orilẹ-ede kan si ekeji. Awọn ẹda ti Germany ati Amẹrika funni ni pe gbogbo awọn agbara ti a ko funni si ijọba apapo ni idaduro nipasẹ awọn ipinle. Orilẹ-ede ti awọn orilẹ-ede miiran bi Canada ati India, ni ida keji, sọ pe agbara ti a ko fi funni si awọn ijọba agbegbe jẹ idaduro nipasẹ ijọba apapo. Pelu bi eto Amẹrika, ijọba Orile-ede ti ilu Ọstrelia fun ipinlẹ Federal (Commonwealth of Australia) agbara lati ṣe awọn ofin nipa diẹ ninu awọn ọrọ kan ti o ṣe pataki fun awọn Amẹrika lati ṣakoso, ki Awọn States ni idaduro gbogbo awọn agbegbe miiran. Laisi pipin awọn agbara ti European Union ni Adehun Lisbon, awọn agbara ti kii ṣe boya iyasọtọ ti European nikan tabi pinpin laarin EU ati ipinle bi awọn agbara ti o tẹle ni idaduro nipasẹ awọn ipinle agbegbe.
Nibo ni gbogbo awọn ẹya ara ilu ẹya-ara ti isakoso ti ni agbara kanna, a sọ pe a wa 'Federalism' afihan. Asẹpo Federalism wa nibiti awọn ipinle ti funni ni agbara oriṣiriṣi, tabi diẹ ninu awọn gba igbasilẹ ti o tobi ju awọn miran lọ. Eyi ni a ṣe nigbagbogbo ni idanimọ ti aye ti asa kan pato ni agbegbe kan tabi agbegbe. Ni Spain, awọn Basques ati Catalans, ati awọn Galician, ti ṣaju iṣalaye itan kan lati jẹ ki awọn orilẹ-ede wọn mọ pato, wọn sọ ni "awọn ilu itan" gẹgẹbi Navarre, Galicia, Catalonia, ati orilẹ-ede Basque. Wọn ni agbara diẹ sii ju igbasilẹ ti o fẹlẹfẹlẹ ti o fẹlẹfẹlẹ fun awọn ẹkun ilu miiran ti Spain, tabi Spain ti awọn agbegbe aladani (ti a npe ni tunmọ "kofi fun gbogbo eniyan"), apakan lati ṣe idanimọ pẹlu idanimọ ara wọn ati lati ṣe itẹwọgba awọn iwo-ilu orilẹ-ede, apakan ninu bọwọ si awọn ẹtọ pato ti wọn ti ṣe tẹlẹ ninu itan. Sibẹsibẹ, sisọ ni Spani ko jẹ Federalism, ṣugbọn itọnisọna isakoso ti ipinle.
O jẹ wọpọ pe lakoko itankalẹ itan-itan ti isọpọ kan nibẹ ni igbiyanju agbara lati inu awọn ipinlẹ apapo si ile-iṣẹ, bi ijoba apapo ti n gba agbara afikun, nigbamiran lati ba awọn iṣoro ti ko ni idi. Imudani agbara titun nipasẹ ijọba apapo kan le waye nipasẹ atunṣe ofin-ofin ti o fẹlẹfẹlẹ tabi nìkan nipasẹ ifitonileti itumọ awọn agbara-ofin ijọba ti o wa tẹlẹ fun nipasẹ awọn ile-ẹjọ.
Ni ọpọlọpọ igba, a ṣe idapọpọ kan ni awọn ipele meji: ijọba ti iṣakoso ati awọn ẹkun ilu (awọn ipinle, awọn igberiko, awọn ilẹ), ati diẹ si nkankan ti a sọ nipa awọn ẹgbẹ ile-iṣẹ iṣakoso ijọba keji tabi kẹta. Brazil jẹ iyasọtọ, nitori ofin 1988 ti o wa pẹlu awọn ilu gẹgẹbi awọn ẹtọ ti o ni ẹtọ ti iṣakoso ti o ṣe iṣedede ajofin, ti o wa ni Union, awọn Amẹrika, ati awọn ilu. Ipinle kọọkan jẹ pinpin si awọn ilu ( "municípios" ) pẹlu igbimọ igbimọ ti ara wọn (awọn ọkọ ayọkẹlẹ ti "ilu" ) ati mayor ( "preferant" ), ti o jẹ apakan adase lati Federal ati Ipinle Ijọba. Ipinle kọọkan ni "kekere ofin", ti a pe ni "ofin ti ofin" ( "lei orgânica" ). Mexico jẹ ọran agbedemeji, ni awọn agbegbe naa ni a fun ni idaniloju kikun nipasẹ ofin ẹjọ ti ijọba ati idajọ wọn gẹgẹbi awọn alakoso aladani ( "municipio libre", "agbegbe ọfẹ") ti ijọba-igbọpo ti fi idi mulẹ ti a ko le fagilee nipasẹ awọn ẹda ipinle. Pẹlupẹlu, idajọ ti ijọbapo pinnu eyi ti agbara ati awọn idiyele jẹ ti iyasọtọ si awọn ilu nikan kii ṣe si awọn ipinle agbegbe. Sibẹsibẹ, awọn agbegbe ko ni ipinjọ igbimọ ti a yàn.
Awọn igbimọ ile-iṣẹ igbagbogbo nlo apọnilẹjẹ ti jijọpọ awọn ipinle, lakoko ti o jẹ ṣiṣiwọn (tabi ni awọn ẹya ti ipo-ipa ) ninu ara wọn. Fun apẹẹrẹ, James Madison (onkọwe ti Orile -ede Amẹrika ) kọwe ni Iwe Iwe-Iwe ti Ajọ-iwe 39 ti ofin Amẹrika ti wa ni "ti o ni aiyatọ ko si orilẹ-ede tabi ofin-ẹjọ ti ijọba-ilu, ṣugbọn ipinnu ti awọn mejeeji. Ni ipilẹ rẹ, o jẹ apapo, kii ṣe orilẹ-ede; ni awọn orisun lati inu agbara agbara ti ijọba wa, o jẹ apapo apapo, ati orilẹ-ede kan.. . " Eyi jẹ lati otitọ pe awọn ipinlẹ ni Amẹrika n ṣetọju gbogbo iṣeduroba pe wọn ko fun ikilọpọ nipasẹ iṣọkan ara wọn. Eyi ni Atilẹwa Atunse si Ẹri Amẹrika si, eyiti o ni ẹtọ gbogbo agbara ati awọn ẹtọ ti a ko fun ni ijọba si Federal ti o fi silẹ si awọn Amẹrika ati si awọn eniyan.
Awọn ẹya ti ọpọlọpọ awọn ijọba apapo ṣafikun awọn iṣedede lati dabobo ẹtọ awọn ẹya ipinlẹ. Ọna kan, ti a mọ ni ' Federalism ' ti o dara ju, ni lati ṣe afihan awọn oludari ti awọn ẹya ipinlẹ ni awọn ile-iṣẹ oloselu apapo. Nibo ni ile-iṣọkan kan ti ni ofin ile-iṣọ bicameral ti ile oke ni a maa n lo lati ṣe apejuwe awọn ipinnu ẹya ara ilu nigba ti ile kekere sọ awọn eniyan orilẹ-ede naa di gbogbo. Ile ile okeere ni o le da lori ipilẹ pataki ti ipilẹṣẹ, gẹgẹbi o jẹ ọran ni awọn aṣalẹ ti United States ati Australia, ni ibi ti ipinle kọọkan wa ni ipoduduro nipasẹ awọn nọmba alagbagba deede ti o jẹ iye ti iye eniyan rẹ.
Ni bakanna, tabi ni afikun si iwa yii, awọn ọmọ ile oke kan le di alakasi nipasẹ ijọba tabi ile asofin ti awọn ipinlẹ ipinlẹ, bi o ti ṣẹlẹ ni Amẹrika ṣaaju ọdun 1913, tabi jẹ awọn ẹgbẹ gangan tabi awọn aṣoju ti awọn gomina ipinle, bi, fun apẹẹrẹ, jẹ ọran ni German Bundesrat ati ni Igbimọ ti European Union. Ilẹfin ile-igbimọ ijọba aladani ni a maa n dibo yan ni taara, pẹlu ipinpin ni iye to olugbe, bi o tilẹ jẹ pe awọn igba miiran le jẹ ẹri diẹ ni awọn iduro diẹ.
Ni Canada, awọn aṣoju agbegbe jẹ awọn ipinlẹ agbegbe ati idunadura taara pẹlu ijọba amẹrika. A First minisita alapejọ ti awọn nomba iranse ati awọn ti agbegbe ilu premiers ni awọn de facto ga oselu forum ni ilẹ, biotilejepe o ti wa ni ko mẹnuba ninu awọn orileede.
Federations nigbagbogbo ni awọn ilana pataki fun atunṣe ti Federal ofin. Bakannaa ti afihan ọna ilu ti ipinle yii le ṣe idaniloju pe ipo aladani ti awọn ẹya paati ko le pa wọn laisi ase wọn. Atunse si ofin orile-ede Amẹrika gbọdọ jẹ ifọwọsi nipasẹ mẹta-merin ti boya awọn igbimọ ipinle, tabi ti awọn igbimọ ti ofin ti a ṣe pataki ni gbogbo awọn ipinle, ṣaaju ki o le wọle. Ni awọn ipinlẹ igbimọ lati ṣe atunṣe awọn idibo ti Australia ati Switzerland o nilo pe ki a ṣe igbadun imọran kii ṣe nipasẹ nipasẹ ọpọlọpọ awọn oludibo ni orilẹ-ede naa ni gbogbogbo, ṣugbọn pẹlu awọn pataki pataki ninu ọkọọkan ninu awọn ipinle tabi awọn cantons. Ni Australia, idiyele igbehin yii ni a mọ bi "opoju meji".
Diẹ ninu awọn idibo apapo tun n pese pe awọn atunṣe atunṣe ti ofin ko le waye laisi ipinnu adehun ti gbogbo ipinle tabi ti ipinle kan pato. Ilana Amẹrika ti pese pe ko si ipinle ti o le ni aṣoju deede ni aṣalẹ naa lai laigba aṣẹ. Ni Australia, ti o ba jẹ pe atunṣe ti a ṣe iṣeduro yoo ni ipa pupọ lori awọn ipinle kan tabi ju bẹẹ lọ, lẹhinna o gbọdọ jẹwọwọ ninu igbakeji idibo ti o waye ni ilu kọọkan. Atunse eyikeyi si ofin ti orile-ede Canada ti yoo ṣe iyipada ipa ti ijọba-ọba yoo nilo adehun kan ti awọn igberiko. Ofin Ofin Alilẹ German n pese pe ko si atunṣe kankan ti o le jẹ eyiti o le pa ofin ijọba kuro. Itumọ ti "Federalism", gẹgẹbi oselu oloselu, ati ti ohun ti o jẹ "Federalist", yatọ pẹlu orilẹ-ede ati itan itan. Awọn gbigbe ti o ni nkan ṣe pẹlu idasile tabi idagbasoke awọn federations le fihan boya iṣagbekọ tabi sisọtọ awọn iṣẹlẹ. Fun apẹẹrẹ, ni akoko ti a ti fi awọn orilẹ-ede wọnyi mulẹ, awọn ẹgbẹ ti a mọ ni "awọn Federalist" ni Ilu Amẹrika ati Australia ṣe igbaduro iṣafihan ijọba ti o lagbara. Bakanna, ni awọn iselu ti Euroopu, awọn alakoso Federal nilo julọ ifowosowopo EU. Ni idakeji, ni Spain ati lẹhin post-ogun Germany, awọn apapo apapo ti wá ifarahan: gbigbe agbara lati awọn alakoso ijọba si awọn agbegbe. Ni Canada, ni ibi ti Quebec separatism ti jẹ agbara oloselu fun ọpọlọpọ ọdun, "ifunukalẹ" Federalist "ni lati mu Quebec ni Canada.
Federalism, ati awọn miiran iwa ti agbegbe agbegbe, ti wa ni gbogbo ri   bi ọna ti o wulo lati ṣe ilana awọn oselu lati daabobo iwa-ipa laarin awọn ẹgbẹ oriṣiriṣi laarin awọn orilẹ-ede nitori pe o fun laaye awọn ẹgbẹ kan lati ṣe agbekalẹ ni ipele ti orilẹ-ede. Diẹ ninu awọn ọjọgbọn ti daba, sibẹsibẹ, pe Federalism le pin awọn orilẹ-ede ati ki o ja si idapọ ipinle nitori o ṣẹda awọn ikede. Sibẹ awọn ẹlomiran ti fi hàn pe ijoba-okeere jẹ iyatọ nikan nigbati ko ni awọn igbesẹ ti o ṣe atilẹyin fun awọn oselu oloselu lati dije awọn agbegbe agbegbe.