Bacterial vaginosis
Bacterial vaginosis (BV) jẹ́ àrùn òbò tí ó maa ń wáyé tí ìdàgbàsókè kòkòrò àìlèfojúrí afàìsàn tí à ń pè ní bacteria bá ti pọ̀jù ní ojú ara obìnrin. Àwọn ààmì àrùn yìí tí a maa ń sábà rí ní kí omi maa jáde ní ojú òbò tí ó sì maa ń rùn bí ẹja. Omi tí ó maa ń jáde yìí maa ń funfun tàbí kí ó ní àwọ̀ eérún. Ojú abẹ́ titani lè wáyé. Yúnyún kò wọ́pọ̀. Ní ìgbà kàn-aǹ kàn a lè maa rí àmì. Àǹfàní àti ní àwọn àrùn ìbálòpọ̀ míràn bíi HIV/AIDS  maa ń pọ̀ bí ènìyàn bá ní àrùn BV. Ó tún maa ń jẹ́ kí obìrin tí ó bá lóyún bímọ̀ lọ́jọ́ àìpé.
Àìdúródéédé kòkòrò àìlèfojúrí afàìsàn tí à ń pè ní bacteria lára ni ó ń fa BV. Ìyàtọ̀ maa ń wà ní àwọn bacterial tí ó wọ́pọ̀, tí ó sì maa ń pọ̀sí tó bí ọgọ́rún sí ẹgbẹ̀rún ni ojú ara. Bacteria tí ó yàtọ̀ sí" Lactobacilli" maa ń wọ́pọ̀. Àwọn okùnfà lè jẹ́ lílo irinṣẹ́ tí wọ́n fi ńgbomisára gbomisára, kí obìrin maa bá ọkùnrin tó pọ̀ lòpọ̀, lílo egbògi, lílo ohun tí wọ́n ń pè ní intrauterine device lára àwọn nkan míràn. Bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé a kò kaá sí àrùn ìbálòpọ̀. Ìwádí àrùn yìí dá lórí àmi àwọn àrùn àti ṣíṣe àyẹ̀wò omi tí ó jáde láti ojú ara,  láti ri bóyá pH rẹ̀ pọ̀ ju bóṣeyẹ lọ. A maa ń gbé BV àti àkóràn vaginal tàbí àkóràn Trichomonas síra wọn láìmọ.
Ìtọ́jú pẹ̀lú egbògi clindamycin tàbi metronidazole. Àtún lè lo oògùn yìí  ní ìpele kẹta oyún. Bí ó tilẹ̀ jẹ́pé o tún maa ń wáyé lẹ́yìn ìtọ́jú. Líló kòkòrò tí a gbà pé ó ń ṣe ìwòsàn lè ṣe ìrànlọ́wọ́. Àkò mọ̀ dájú bóyá lílo kòkòrò tí a gbà pé ó ń ṣe ìwòsàn tàbí oògun apa àkòran kòkòrò àtùnwáyé rẹ̀ wáyé ní ìpalára fún olóyún.
BV jẹ́ àkóràn tí ó wọ́pọ̀ jùlọ ní àwọn obìrin tí o tí tó ọjọ orí àtilèbímọ. Ìpín ọgọ́rún àwọn tí àkóràn yìí ń kóbá ní ìgbàkugbà yàtọ̀ láàrín 5% àti 70%. BV jẹ́ àrùn tó wọ́pọ̀ ní  Africa pẹ̀lú díẹ̀ ní  Asia àti Europe. Ní  United States ó maa ń ṣàkóbá fún bíi ìdá ọgbọ̀n nínú ìpín ọgọ́rún àwọn obìrin tí ọjọ́ orí wọ́n wà láàrin mẹ́rìndínlógún àti ọ̀kàndínláàdọ́ta. Ìwọn yàtọ̀ láàrín àwọn ẹ̀yà sí ẹ̀yà ní orílẹ̀ èdè. Wọ́n ti ṣàpèjúwe àwọn àmì tí ó jọ BV nínú ìtàn, àkọsílẹ̀ àkọ́kọ́ wáyé ní ọdún 1894.
Àwọn ààmì àrùn yìí tí a maa ń sábà rí ní kí omi maa jáde ní ojú òbò tí ó sì maa ń rùn bí ẹja. Omi tí ó maa ń jáde yìí maa ń funfun tàbí kí ó ní àwọ̀ eérún. Ojú abẹ́ titani lè wáyé. Ní ìgbà kàn-aǹ kàn a lè maa rí àmì.
Omi ojú ara yìí maa ń eti òbò ká tí kò sì ń ni ènìyàn lára tàbí kí ó pọ̀n ròdòròdò, bí ó tilẹ̀ jẹ́pé yúnyún lè wáyé. Ní ìdàkejì, omi ojú ara tòótọ́ maa ń yàtọ ní ìgbà nkan oṣù—Ọ̀sẹ̀ méjì kí nkan oṣù tó bẹ̀ẹfẹ. Àwọn onímò kan sọ wípé a lè maa rí àmì ní ìdajì àwọn obìrin tí ó bá ràn,  àwọn míràn jìyàn wípé àìṣè ìwádí tónítóní ni èyí.
Microbiota ojú ara tí kò lárùn ní àwọn ẹ̀yà tí kò kìí ṣe okùnfà àmì, àkóràn tàbí àkóbá fún oyún. Àwọn ẹ̀yà Lactobacillus ni ó gba ìlẹ̀ ká.  À ń ṣàpèjúwe BV pẹ̀lú àìdúródéédé microbiota òbò pẹ̀lú díndínkù iye lactobacilli. Àkóràn nị́e pẹ̀lú iye bacteria, a sì gbàgbọ́ wípé ọ̀pọ̀lọpọ̀ àkóràn  maa ń bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú Gardnerella vaginalis tí ó maa ń fa biofilm tí ó maa ń jẹ́ kí opportunistic bacteria dàgbà.
Ìkan lára okùnfà ìdàgbàsókè ni lílo irinṣẹ́ tí wọ́n fi ń gbomisára, tí à ń pè ní douching, tí ó maa ń fa àìdúródéédé kòkòrò tí ó ń ṣe ara lánfànì lè fa ìdàgbàsókè BV. U.S Department of Health and Human Services kò fi taratara gba lílo irinṣẹ́ tí wọ́n fi ń gbomisára, tí à ń pè ní douching wọlé, àti fún ìdí èyí àti òmíràn.  BV maa ń ṣe okùnfà àrùn abẹ́ inú, HIV, àwọn àrùn ìbálòpọ̀ àti àwọn tí ó ní ṣe pẹ̀lú ọmọ bíbí àti oyún. O ṣeéṣe kí àwọn ẹni tí kò lé ṣe àṣepọ̀ ní àrùn bacterial vaginosis.