บัมแบร์ค
บัมแบร์ค () เป็นเมืองในแคว้นบาวาเรียในประเทศเยอรมนีที่ตั้งอยู่ในอัปเปอร์ฟรังโกเนียบนฝั่งแม่น้ำเรกนิทซ์ไม่ไกลจากจุดที่บรรจบกับแม่น้ำไมน์ บัมแบร์คเป็นเมืองเพียงไม่กี่เมืองในประเทศเยอรมนีที่มิได้ถูกทำลายโดยลูกระเบิดในสงครามโลกครั้งที่ 2 บัมแบร์คเป็นที่พำนักของชาวต่างประเทศเกือบ 7,000 คนรวมทั้งกว่า 4,100 คนที่เป็นทหารจากสหรัฐอเมริกา ชื่อเมือง “บัมแบร์ค” เชื่อว่ามีที่มาจากตระกูลบาเบนแบร์ก
หลังจากที่จักรวรรดิโรมันเสื่อมโทรมลง ยุโรปก็เข้าสู่สมัยของการโยกย้ายและการตั้งถิ่นฐานของชนกลุ่มต่าง ๆ ที่รวมทั้งชนเจอร์มานิค บริเวณนี้ก็ไปรวมอยู่ในมุขมณฑลบัมแบร์คและกลายมาเป็นที่ตั้งถิ่นฐานของผู้คนส่วนใหญ่ที่เป็นชาวสลาฟ
ชื่อเมืองบัมแบร์คที่กล่าวถึงเป็นครั้งแรกในปี ค.ศ. 902 เจริญขึ้นใกล้ ๆ ปราสาทบาเบนเบิร์ค (Babenberch) ที่แผลงมาเป็นชื่อของตระกูลบาเบนแบร์ก หลังจากตระกูลบาเบนแบร์กสิ้นสุดลง บัมแบร์คก็ตกไปเป็นของตระกูลแซกซัน แคว้นนี้มาเปลี่ยนไปนับถือคริสต์ศาสนาโดยการเผยแพร่ศาสนาของนักพรตคณะเบเนดิกตินจากอารามฟุลดา บัมแบร์คขณะนั้นเป็นส่วนหนึ่งของมุขมณฑลเวือร์ซบูร์ก
ในปี ค.ศ. 1007 จักรพรรดิไฮน์ริชที่ 2 แห่งโรมันอันศักดิ์สิทธิ์ก็ทรงย้ายมาตั้งราชสำนักที่บัมแบร์คและทรงก่อตั้งให้เป็นมุขมณฑลอิสระจากมุชมณฑลเวือร์ซบูร์ก เพื่อเป็นการริดอำนาจของมุขมณฑลเวือร์ซบูร์กลงบ้าง และยังเป็นการสร้างฐานในการเผยแพร่คริสต์ศาสนาให้ไกลยิ่งขึ้นไปในบริเวณทางตะวันออกของบัมแบร์ค ในปี ค.ศ. 1008 หลังจากการเจรจาต่อรองกับทั้งบิชอปแห่งเวือร์ซบูร์กและไอคชเสตทท์ผู้ต้องเสียดินแดนบางส่วนให้กับมุขมณฑลใหม่
หลังจากการกำหนดอาณาเขตของมุขมณฑลใหม่ได้แล้วสมเด็จพระสันตะปาปาจอห์นที่ 8 ก็พระราชทานพระราชานุมัติในปีเดียวกัน จักรพรรดิไฮน์ริชที่ 2 ก็ทรงจัดให้มีการก่อสร้างมหาวิหารบัมแบร์คที่ได้รับการสถาปนาเมื่อวันที่ 6 พฤษภาคม ค.ศ. 1012 มหาวิหารได้รับของขวัญต่าง ๆ จากสมเด็จพระสันตะปาปา
ในปี ค.ศ. 1017 จักรพรรดิไฮนริคที่ 2 ก็ทรงก่อตั้งอารามคณะเบเนดิกตินชื่ออารามนักบุญมีคาเอล บน “ไมเคิลสแบร์ก” (Michaelsberg--เนินไมเคิล) เพื่อเป็นสถานที่สำหรับฝึกหัดนักพรต จักรพรรดิและจักรพรรดินีคูนีกุนเดอแห่งลักเซมเบิร์ก (Cunigunde of Luxemburg) ทรงอุทิศพระราชทรัพย์เป็นจำนวนมากให้แก่มุขมณฑลใหม่และทรงมอบอภิสิทธิ์ต่าง ๆ ซึ่งทำให้เป็นการเพิ่มอำนาจการปกครองทางอาณาจักรให้แก่บิชอปนอกไปจากอำนาจทางคริสตจักรที่มีอยู่ เมื่อสมเด็จพระสันตะปาปาเบเนดิกต์ที่ 8 ประพาสบัมแบร์คในปี ค.ศ. 1020 พระองค์ก็ทรงยกให้บัมแบร์คเป็นมุขมณฑลที่ขึ้นตรงต่อสันตะสำนัก ฉะนั้นบัมแบร์คจึงกลายเป็นศูนย์กลางของจักรวรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์อยู่ชั่วระยะหนึ่ง ร่างของจักรพรรดิไฮน์ริชที่ 2 และจักรพรรดินีคูนีกุนเดอยังคงฝังอยู่ที่มหาวิหารที่มีอนุสาวรีย์ตั้งเด่นอยู่กลางโบสถ์
ตั้งแต่กลางคริสต์ศวคคษที่ 13 เป็นต้นมาบิชอปแห่งบัมแบร์คก็มีฐานะเป็น “เจ้าชายมุขนายก” แห่งจักรวรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์และมีหน้าที่ปกครองเมืองบัมแบร์คที่รวมทั้งการดูแลการก่อสร้างขนาดใหญ่ต่าง ๆ ระหว่างปี ค.ศ. 1248 ถึงปี ค.ศ. 1260 มุขมณฑลก็ได้ที่ดินของเคานต์แห่งเมรันส่วนหนึ่งเป็นการซื้อขายแต่ส่วนหนึ่งเป็นการเวนคืนเพราะตระกูลที่ปกครองบริเวณนั้นมาสิ้นสุดลง ราชรัฐมุขนายกบัมแบร์คเดิมประกอบด้วยดินแดนที่ติดต่อกัน (บางรัฐไม่ติดต่อ) ตั้งแต่ชลึสเซลเฟลด์ (Schlüsselfeld) ไปจนถึงทางตะวันออกเฉียงเหนือทางป่าฟรังโกเนีย และยังเป็นเจ้าของดัชชีที่รวมทั้งดัชชีคารินเทียและซาลซ์บูร์ก ในนอร์ดเกา (ปัจจุบันอัปเปอร์พาลาทิเนต) ในทูรินเจีย และบนฝั่งแม่น้ำดานูบ แต่หลังจากการปฏิรูปศาสนามุขมณฑลบัมแบร์คก็ลดลงเหลือเพียงครึ่งหนึ่งของที่มีอยู่
ตัวเมืองเก่าของบัมแบร์คได้รับการขึ้นทะเบียนให้เป็นมรดกโลกโดยยูเนสโกในปีค.ศ. 1993 ในฐานะมรดกทางวัฒนธรรม เพราะความมีคุณค่าที่ยังคงรักษาคุณลักษณะของเมืองในยุคกลางไว้อย่างเพียบพร้อม สถานที่น่าสนใจบางแห่งก็ได้แก่: