อรอำไพ โกมารกุล ณ นคร
คุณหญิงอรอำไพ โกมารกุล ณ นคร จ.จ. หรือ ท่านหญิงอรอำไพ โกมารกุล ณ นคร พระนามเดิมว่า หม่อมเจ้าหญิงอรอำไพ เกษมสันต์ พระธิดาลำดับที่ 54 ในพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงพรหมวรานุรักษ์ พระนัดดาในพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว สิ้นชีพิตักษัยในรัชกาลที่ 9
ท่านหญิงอรอำไพ โกมารกุล ณ นคร พระนามเดิมว่า หม่อมเจ้าหญิงอรอำไพ เกษมสันต์ ประสูติเมื่อ 6 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2453 - เป็นธิดาลำดับที่ 54 ในพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงพรหมวรานุรักษ์ พระราชโอรสในพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว กับเจ้าจอมมารดาแพ และเป็นธิดาลำดับที่ 5 ที่ประสูติในหม่อมทองสุก เกษมสันต์ ณ อยุธยา (พ.ศ. 2416 - พ.ศ. 2487) ทรงมีเชษฐาและเชษฐภคินีร่วมมารดา 4 องค์ คือ
เมื่อทรงพระเยาว์ ได้ติดตามหม่อมทองสุก ซึ่งถวายงานเป็นต้นเครื่อง ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฏเกล้าเจ้าอยู่หัว ไปประทับที่พระราชวังพญาไท และในเวลานั้นเอง ท่านหญิงอรอำไพยังได้รับพระมหากรุณาธิคุณฯ ให้ถวายงานสมเด็จพระนางเจ้าอินทรศักดิศจี พระวรราชชายาอีกด้วย ต่อมา ท่านหญิงอรอำไพได้ตามเสด็จหม่อมเจ้าหญิงจันทรจำรัส ซึ่งเข้าไปถวายงานสมเด็จพระศรีสวรินทิราบรมราชเทวี พระพันวัสสาอัยยิกาเจ้า ไปประทับที่วังสระปทุม และเมื่อหม่อมเจ้าหญิงจันทรจำรัสได้รับพระราชทานทุนจากสมเด็จพระพันวัสสาฯ ให้ไปเรียนการพยาบาลที่โรงพยาบาลศิริราช จึงได้ทรงเข้าเรียนกับแหม่มโคล ซึ่งขณะนั้นเป็นครูใหญ่โรงเรียนวังหลัง โดยโรงเรียนฯ ตั้งอยู่ที่บริเวณวังหลัง อันเป็นส่วนหนึ่งของโรงพยาบาลศิริราช ก่อนที่ท่านหญิงอรอำไพจะย้ายมาเรียนที่โรงเรียนมาแตร์เดอีวิทยาลัยจนจบการศึกษาในระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย จากนั้นจึงได้ตามเสด็จหม่อมเจ้าชัชวลิต เกษมสันต์ไปศึกษาหลักสูตรระยะสั้นต่อที่ประเทศอังกฤษ และนอกจากท่านหญิงอรอำไพ จะเป็นนักเรียนมาแตร์เดอีวิทยาลัยรุ่นแรกแล้ว ยังทรงเป็นประธานชมรมนักเรียนเก่ามาแตร์เดอีวิทยาลัยองค์แรก ก่อนที่จะเปลี่ยนสถานะเป็นสมาคมอีกด้วย
ด้านการทำงาน ท่านหญิงอรอำไพทรงเป็นครูมาโดยตลอด โดยเริ่มสอนวิชาภาษาอังกฤษ และคณิตศาสตร์ ที่โรงเรียนมาแตร์เดอีวิทยาลัย ก่อนที่จะกราบบังคมทูลลาออกจากฐานันดรศักดิ์ เมื่อวันที่ 15 พฤษภาคม พ.ศ. 2485 เพื่อสมรสกับนายโฉลก โกมารกุล ณ นคร และติดตามสามี ซึ่งไปดำรงตำแหน่งทูตการคลัง ประจำที่ประเทศอังกฤษ ครั้นกลับประเทศไทย ท่านหญิงอรอำไพได้รับเชิญจากอาจารย์ ดร.อดุล วิเชียรเจริญ ไปเป็นอาจารย์พิเศษสอนวิชาภาษาอังกฤษในช่วงที่เพิ่งเริ่มก่อตั้งคณะศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ได้ไม่นาน ก่อนที่จะย้ายมาเป็นอาจารย์ประจำสอนวิชาภาษาอังกฤษ และเป็นอาจารย์ที่ปรึกษาที่โรงเรียนกรุงเทพการบัญชีวิทยาลัย จนชันษา 80 โดยในระหว่างนั้น ได้รับสนองพระราชเสาวนีย์สมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ ไปถวายพระอักษรหลักภาษาอังกฤษแด่ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี และสมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าจุฬาภรณวลัยลักษณ์ อัครราชกุมารีเมื่อครั้งยีงทรงพระเยาว์ ระหว่างที่ทรงศึกษาอยู่ที่โรงเรียนจิตรลดา
เมื่อวันที่ 6 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2553 มีการบำเพ็ญกุศลเนื่องในการเจริญชันษาครบ 100 ท่านหญิงอรอำไพ โกมารกุล ณ นคร ณ ห้องประชุมชั้น 7 โรงเรียนวัดปทุมวนาราม ในพระราชูปถัมภ์ของสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี การนี้สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารีได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานน้ำสังข์ และเสด็จพระราชดำเนินไปในงานเลี้ยงฉลองร้อยมงคลเป็นการส่วนพระองค์ ในวันที่ 7 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2553 อีกด้วย
ท่านหญิงอรอำไพ ยังมีพระพี่นางร่วมพระบิดาที่มีพระชนมายุเกินร้อย คือ ท่านหญิงไตรทิพย์สุดา วิเศษกุล " (พระนามเดิม คือ หม่อมเจ้าหญิงไตรทิพย์สุดา เกษมสันต์) (30 มกราคม พ.ศ. 2452 - 21 มกราคม พ.ศ. 2557) " ด้วยชันษากว่า 104 ปี
ท่านหญิงอรอำไพ สิ้นชีพิตักษัยเมื่อวันพฤหัสที่ 4 พฤศจิกายน 2553 ด้วยโรคหลอดโลหิตหทัยตีบ สิริพระชนม์ 100 ปี การนี้ ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานหีบทองทึบประกอบศพ ฉัตรเบญจาตั้งประดับ ปี่ กลองชนะประโคมเวลาพระราชทานน้ำหลวงอาบศพ และทรงรับศพไว้ในพระบรมราชานุเคราะห์โดยตลอด โดย สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จพระราชดำเนินไปในการพระราชทานน้ำหลวงสรงศพ ณ ศาลาสุวรรณวณิชกิจ วัดเทพศิรินทราวาส
ต่อมา ท่านหญิงอรอำไพ โกมารกุล ณ นคร ได้รับพระมหากรุณาธิคุณฯ เลื่อนชั้นเกียรติยศประกอบศพจากหีบทองทึบ เป็นทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานโกศโถ ฉัตรเบ็ญจาตั้งประดับ ณ ศาลาภาณุรังษี และทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานพระบรมราชานุเคราะห์พระราชทานเพลิงศพ โดยสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จพระราชดำเนินไปในการพระราชทานเพลิงศพ ณ เมรุหลวงหน้าพลับพลาราชอิศริยาภรณ์ วัดเทพศิรินทราวาส เมื่อวันที่ 24 เมษายน พ.ศ. 2554