พระราชวังไวต์ฮอล
พระราชวังไวต์ฮอล () เป็นพระราชวังที่ตั้งอยู่ในลอนดอนในสหราชอาณาจักร ที่ประทับหลักของพระมหากษัตริย์อังกฤษในลอนดอนระหว่าง ค.ศ. 1530 - ค.ศ. 1698 ยกเว้นเมื่อตึกเลี้ยงรับรอง (Banqueting House) ที่สร้างโดยอินิโก โจนส์ (Inigo Jones) ในปี ค.ศ. 1622 เกิดเพลิงไหม้ ก่อนที่ไฟจะไหม่พระราชวังไวต์ฮอลเป็นพระราชวังที่ใหญ่ที่สุดในยุโรปที่ประกอบด้วยห้องทั้งหมดกว่า 1,500 ห้อง
ชื่อของวังใช้เป็นชื่อถนนที่เป็นที่ตั้งของพระราชวังที่ปัจจุบันเป็นที่ตั้งของสำนักงานบริหารต่างๆ ของรัฐบาลอังกฤษ
เมื่อพระราชวังมีเนื้อที่เต็มที่ ตัวพระราชวังทางเหนือติดถนนนอร์ทธัมเบอร์แลนด์ ทางด้านใต้ติดถนนดาวนิงและดาร์บีเกท ทางตะวันตกอยู่หน้าถนนฮอร์สการ์ด และทางตะวันออกติดแม่น้ำเทมส์โดยมีเนื้อที่ทั้งหมด 23 เอเคอร์ (9.3 เฮ็คตาร์)
ภายในคริสต์ศตวรรษที่ 13 พระราชวังเวสต์มินสเตอร์ก็กลายเป็นศูนย์กลางของรัฐบาลของอังกฤษ และเป็นที่ประทับหลักของพระมหากษัตริย์อังกฤษในลอนดอนมาตั้งแต่ ค.ศ. 1049 บริเวณนั้นจึงเป็นที่นิยม—และราคาสูง วอลเตอร์ เดอ เกรย์ (Walter de Grey) อาร์ชบิชอปแห่งยอร์กซื้อที่ดินในบริเวณนั้นไม่นานหลังปี ค.ศ. 1240 และเรียกว่า “ยอร์กเพลซ” (York Place)
พระเจ้าเอ็ดเวิร์ดที่ 1 ประทับที่นี่ในหลายโอกาสขณะที่มีการก่อสร้างที่พระราชวังเวสต์มินสเตอร์ และต้องขยายเพิ่มเติมเพื่อให้เพียงพอกับผู้ติดตามของพระองค์ ยอร์กเพลซได้รับการสร้างใหม่และขยายอย่างใหญ่โตในคริสต์ศตวรรษที่ 15 โดยพระคาร์ดินัลทอมัส โวลซีย์ (Thomas Wolsey) จนมีเพียงแต่วังแลมเบ็ธ (Lambeth Palace) เท่านั้นที่ใหญ่กว่ารวมทั้งพระราชฐานของพระเจ้าแผ่นดินด้วย หลังจากพระเจ้าเฮนรีที่ 8 ปลดคาร์ดินัลโวลซีย์จากอำนาจในปี ค.ศ. 1530 ออกจากตำแหน่งพระองค์ก็ทรงยึดยอร์กเพลซเพื่อใช้แทนพระราชวังเวสต์มินสเตอร์เป็นที่ประทับในลอนดอน พระเจ้าเฮนรีที่ 8 ทรงสำรวจอสังหาริมทรัพย์ที่ยึดมากับคู่หมั้นเลดีแอนน์ โบลีน
ต่อมาพระเจ้าเฮนรีที่ 8 ทรงออกแบบยอร์กเพลซใหม่ และทรงขยายและสร้างใหม่ในรัชสมัยของพระองค์ตามแบบพระราชวังริชมอนด์ นอกจากนั้นก็ยังทรงสร้างสนามโบว์ลิงกลางแจ้ง, คอร์ตเทนนิสต้นตำรับ (Real tennis) ในร่ม, เล้าสำหรับตีไก่ และลานในการประลองทวนบนหลังม้า (jousting) ประมาณกันว่าทรงใช้เงินจำนวนกว่า £30,000 (ประมาณ £11 ล้านในปี ค.ศ. 2007) ในคริสต์ทศวรรษ 1540 กว่า 50% ของเงินที่ใช้สร้างวังบริดเวลล์ (Bridewell Palace) ทั้งหมด พระเจ้าเฮนรีที่ 8 ทรงเสกสมรสที่พระราชวังไวต์ฮอลสองครั้งๆ แรกกับแอนน์ โบลีน ในปี ค.ศ. 1533 และครั้งที่สองกับเจน เซมัวร์ ในปี ค.ศ. 1536 และเป็นที่เสด็จสวรรคตในเดือนมกราคม ค.ศ. 1547 ใน ค.ศ. 1611 เป็นที่แสดงละครที่เขียนโดยวิลเลียม เชกสเปียร์ “The Tempest” เป็นครั้งแรก
พระเจ้าเจมส์ที่ 1ทรงเปลี่ยนแปลงพระราชวังไวต์ฮอลครั้งใหญ่โดยการมีพระราชโองการให้สร้างตึกเลี้ยงรับรอง โดยอินิโก โจนส์ ในปี ค.ศ. 1622 เพื่อใช้แทนตึกเลี้ยงรับรองอื่นๆ ที่สร้างมาตั้งแต่รัชสมัยของพระราชินีนาถเอลิซาเบธที่ 1 การตกแต่งเสร็จในปี ค.ศ. 1634 โดยมีเพดานที่เขียนโดยปีเตอร์ พอล รูเบนส์ที่จ้างโดยพระเจ้าชาลส์ที่ 1 (ผู้ทรงถูกปลงพระชนม์หน้าพระราชวังใน ค.ศ. 1649) ภายในปี ค.ศ. 1650 พระราชวังไวต์ฮอลก็กลายเป็นสิ่งก่อสร้างหมู่ที่ไม่ใช่สิ่งก่อสร้างทางศาสนาใหญ่ที่สุดในอังกฤษโดยมีห้องทั้งหมดกว่ากว่า 1,500 ห้อง ผังของพระราชวังซับซ้อนมากและเป็นสถาปัตยกรรมจากหลายสมัยจึงทำให้ดูเหมือนเป็นเมืองเล็ก ๆ มากกว่าที่จะเป็นสิ่งก่อสร้างเดียว
พระเจ้าชาลส์ที่ 2 ทรงจ้างให้มีการเปลี่ยนแปลงบ้างแต่ไม่มากนักโดยคริสโตเฟอร์ เร็น รวมทั้งชาเปลใหม่ที่สร้างเสร็จในปี ค.ศ. 1687 สร้างที่ประทับของพระราชินีใหม่ (ค.ศ. 1688?) และที่ประทับส่วนพระองค์ของพระราชินี (ค.ศ. 1689)
ในปี ค.ศ. 1691 เมื่อเป็นพระราชวังที่ใหญ่ที่สุดและซับซ้อนที่สุดในยุโรป—และสิ่งก่อสร้างเล็กๆ น้อยๆ—ที่เมื่อเกิดไฟไหม้ก็เป็นการทำลายโครงสร้างส่วนใหญ่ของสิ่งก่อสร้างเดิม เมื่อวันที่ 4 มกราคม ค.ศ. 1698 ก็เกิดไฟไหม้ขึ้นอีกครั้งๆ นี้ทำลายที่อยู่อาศัยและที่ทำการของรัฐบาลส่วนใหญ่ แม้ว่าจะมีการสร้างใหม่แต่ก็เป็นไปอย่างจำกัดเพราะขาดงบประมาณ ในครึ่งหลังของคริสต์ศตวรรษที่ 18 บริเวณส่วนใหญ่ก็ให้เช่าเพื่อสร้างทาวน์เฮาส์
ระหว่างที่เกิดไฟไหม้พระราชวังไวต์ฮอลก็สูญเสียงานศิลปะชั้นเอกไปมากมายที่อาจจะรวมทั้งงานประติมากรรม “Cupid” มีเกลันเจโล ที่ซื้อจากงานสะสมของตระกูลกอนซากา ในคริสต์ศตวรรษที่ 17
ในปัจจุบันตึกเลี้ยงรับรองเป็นส่วนสำคัญของพระราชวังไวต์ฮอลที่ยังเหลืออยู่แม้ว่าจะได้รับการเปลี่ยนแปลงบ้าง ส่วนต่างๆ ที่ยังคงอยู่รวมไปกับสิ่งก่อสร้างใหม่ๆ อื่นๆ ในตึกชุดของสำนักงานรัฐบาล ที่รวมทั้งหอและส่วนอื่นๆ ของคอร์ตเทนนิสในร่มจากสมัยพระเจ้าเฮนรีที่ 8
เริ่มตั้งแต่ ค.ศ. 1938 ด้านตะวันออกสร้างใหม่เป็นสำหรับเป็นสำนักงานของกระทรวงกลาโหม ห้องใต้ดินจากพระคาร์ดินัลทอมัส โวลซีย์ที่รู้จักกันในปัจจุบันว่า “ห้องเก็บไวน์ของพระเจ้าเฮนรีที่ 8” เป็นงานชิ้นสำคัญของสถาปัตยกรรมเพดานโค้งที่ทำด้วยอิฐจากสมัยทิวดอร์ที่ยาว 70 ฟุตและกว้าง 30 ฟุต พบว่าเป็นอุปสรรคต่อการสร้างสิ่งก่อสร้างใหม่ แต่ในปี ค.ศ. 1938 สมเด็จพระราชินีแมรีทรงขอให้รักษาห้องใต้ดินไว้ ห้องนี้จึงถูกบรรจุไว้ในคอนกรีตและย้ายไปจากที่เดิม 9 ฟุตทางตะวันตกและลึก 19 ฟุตในปี ค.ศ. 1949 หลังจากการก่อสร้างเริ่มขึ้นใหม่หลังสงครามโลกครั้งที่สอง ในปัจจุบันห้องนี้ก็อยู่ในใต้ถุนตึกใหม่
งานประติมากรรมหินอ่อนจากโบสถ์น้อยเดิมในพระราชวังไวต์ฮอล ที่สร้างโดยพระเจ้าเจมส์ที่ 2 ในปัจจุบันอยู่ที่โบสถ์ที่เบอร์แนมออนซีในซอมเมอร์เซ็ท ที่ย้ายไปจากเวสต์มินสเตอร์แอบบีย์ในปี ค.ศ. 1820