ทาเกดะ ชิงเง็ง
ทาเคดะ ชิงเก็น () ไดเมียวแห่งแคว้นคาอิ () ผู้นำตระกูลทาเคดะ เป็นไดเมียวคนสำคัญในยุคเซ็งโงกุ ได้รับยกย่องว่าเป็นไดเมียวที่ยิ่งใหญ่และกล้าหาญที่สุดคนหนึ่ง และเป็นคู่แข่งคนสำคัญของอูเอซูงิ เค็นชิงในแถบภาคตะวันออกของญี่ปุ่น ได้รับฉายาว่า "พยัคฆ์แห่งคาอิ" ()
ทาเคดะ ชิงเก็นเกิดเมื่อ ค.ศ. 1521 ที่ปราสาทโคฟุ () แคว้นคาอิ จังหวัดยามานาชิในปัจจุบัน เป็นบุตรชายคนโตของทาเคดะ โนบูโตระ () ไดเมียวแห่งแคว้นคาอิ กับนางโออิ () ภรรยาเอกของโนบูโตระ ในปีเดียวกันนั้นเองโนบูโตระผู้เป็นบิดามีชัยชนะเหนือตระกูลอิมางาวะ () เมื่อเสร็จสิ้นการรบจึงได้ตั้งชื่อให้บุตรชายว่า คัตสึจิโยะ () ในค.ศ. 1534 คัตสึจิโยะได้แต่งงานกับบุตรสาวของอูเอซูงิ โทโมโอกิ () แต่ทว่าภรรยาคนแรกของคัตสึจิโยะได้เสียชีวิตลงในปีเดียวกัน ในค.ศ. 1535 คัตสึจิโยะจึงแต่งงานใหม่อีกครั้งกับบุตรสาวของซันโจ คินโยริ () ซึ่งเป็นขุนนางในราชสำนักเกียวโต เนื่องด้วยความสัมพันธ์อันดีกับเมืองเกียวโต ทำให้ในพิธี"เง็นปุกุ"ของคัตสึโยริในปีเดียวกันนั้น คัตสึโยริได้รับชื่อ "ฮารุ" จากโชกุนอาชิกางะ โยชิฮารุ () รวมทั้งได้คำว่า "โนบุ" จากโนบูโตระบิดาของตน รวมกันได้ชื่อใหม่ว่า ทาเคดะ ฮารูโนบุ ()
แต่ทว่าโนบูโตระ บิดาของฮารูโนบุ หมายจะให้บุตรชายคนโปรดของตน คือ ทาเคดะ โนบูชิเงะ () ให้เป็นทายาทสืบทอดตระกูลทาเคดะ ในค.ศ. 1541 ด้วยความช่วยเหลือของซามูไรใต้บังคับบัญชาของบิดา และความช่วยเหลือจากอิมางาวะ โยชิโมโตะ () ผู้ซึ่งเป็นพี่เขย (อิมางาวะ โยชิโมโตะได้สมรสกับนางจิวเก-อิน ซึ่งเป็นพี่สาวของฮารูโนบุ) ฮารูโนบุได้ก่อการยึดอำนาจจากโนบูโตระบิดาของตน และเนรเทศบิดาของตนไปเป็นตัวประกันที่แคว้นซูรูงะ () ซึ่งปกครองโดยตระกูลอิมางาวะ
เมื่อได้ขึ้นปกครองตระกูลทาเคดะแล้ว ฮารูโนบุจึงได้เริ่มทำการขยายอำนาจไปยังแคว้นชินาโนะ () ทางตอนเหนือจังหวัดนางาโนะในปัจจุบัน ซึ่งประกอบไปด้วยซามูไรหลายตระกูล ฮารูโนบุเอาชนะทัพของตระกูลต่าง ๆ ในแคว้นชินาโนะได้ ในยุทธการเซซาวะ (Sezawa) ในค.ศ. 1542 และยุทธการโอตาอิฮาระ () ใน ค.ศ. 1547 แต่พ่ายแพ้อย่างราบคาบแก่มูรากามิ โยชิกิโยะ () ในยุทธการอูเอดาฮาระ () ในค.ศ. 1548 ในค.ศ. 1551 ทาเคดะ ฮารูโนบุได้บวชเป็นพระภิกษุมีชื่อว่า ชิงเก็น () แม้จะบวชเป็นพระภิกษุแต่ยังคงดำรงตำแหน่งผู้นำตระกูลทาเคดะและทำสงครามต่อไป จนเป็นที่รู้จักด้วยชื่อทาเคดะ ชิงเก็น
เมื่อรวบรวมแคว้นชินาโนะให้เข้ามาอยู่ภายใต้การปกครองได้แล้ว ตระกูลทาเคดะจึงต้องขัดแย้งกับตระกูลอูเอซูงิแห่งแคว้นเอจิโงะ ซึ่งเป็นอีกหนึ่งตระกูลที่กำลังเรืองอำนาจอยู่ในแถบคันโต โดยมีนางาโอะ คาเงโตระ () หรือต่อมาภายหลังคืออูเอซูงิ เค็งชิง () ไดเมียวผู้ยิ่งใหญ่แห่งคันโตอีกคนหนึ่ง สองมหาอำนาจแห่งคันโตได้สู้รบกันในยุทธการคาวานางาจิมะ () ใกล้กับเมืองนางาโนะในปัจจุบัน อันเป็นยุทธการครั้งยิ่งใหญ่ที่สุดครั้งหนึ่งในประวัติศาสตร์ในบริเวณภาคตะวันออกของญี่ปุ่น เป็นจำนวนห้าครั้ง ในค.ศ. 1554, ค.ศ. 1555, ค.ศ. 1557, ค.ศ. 1561 และค.ศ. 1564 โดยที่ไม่มีฝ่ายใดชนะอย่างเด็ดขาด ในยุทธการคาวานางาจิมะครั้งที่สี่ในค.ศ. 1561 ทาเคดะ ชิงเก็นได้สูญเสียน้องชายคือทาเคดะ โนบูชิเงะ และทหารเอกคนสำคัญคือยามาโมโตะ คันซูเกะ ()
ในค.ศ. 1565 บุตรชายคนโตของชิงเก็นคือ ทาเคดะ โยชิโนบุ () ได้ก่อกบฏหมายจะยึดอำนาจจากชิงเก็นแต่ไม่สำเร็จจึงถูกลงโทษกักขังไว้ที่วัดโทโก () ในเมืองโคฟุ จนกระทั่งโยชิโนบุเสียชีวิตสองปีต่อมาใน ค.ศ. 1567 ชิงเก็นจึงแต่งตั้งให้บุตรชายคนที่สี่คือ ทาเคดะ คัตสึโยริ () ที่เกิดกับภรรยาน้อยคือ นางซูวะ () เป็นทายาทสืบทอดตระกูลทาเคดะต่อไป
ในค.ศ. 1560 อิมางาวะ โยชิโมโตะ ได้ถูกโอดะ โนบูนางะ สังหารในยุทธการโอเกฮาซามะ () ทำให้ตระกูลอิมางาวะตกอยู่ในสภาพที่อ่อนแอและผู้นำคนใหม่คือ อิมางาวะ อูจิซาเนะ () บุตรชายของโยชิโมโตะผู้เป็นหลานของชิงเก็น (บุตรของนางจิวเก-อินพี่สาว) นั้นก็ไม่เข้มแข็ง ชิงเก็นจึงนำทัพตระกูลทาเคดะเข้ารุกรานแคว้นซูรูงะของตระกูลอิมางาวะ (จังหวัดชิซูโอกะในปัจจุบัน) ในค.ศ. 1568 และในค.ศ. 1569 ได้ยกทัพเข้ารุกรานแคว้นซางามิ () (จังหวัดคานางาวะในปัจจุบัน) ของตระกูลโฮโจ () อีกตระกูลที่กำลังเรืองอำนาจในภาคตะวันออก เข้าล้อมปราสาทโอดาวาระที่มั่นของตระกูลโฮโจแต่ไม่สำเร็จ จนทำสัญญาสงบศึกกับตระกูลโฮโจไปในที่สุดในค.ศ. 1571
ในค.ศ. 1572 โชกุนอาชิกางะ โยชิอากิ () ได้ร้องขอให้ทาเคดะ ชิงเก็นต้านทานการขยายอำนาจของโอดะ โนบูนางะ ชิงเกนจึงนำทัพเข้ารุกรานแคว้นโทโตมิ () จังหวัดชิซูโอกะ อันเป็นดินแดนของตระกูลโทกูงาวะ นำโดยโทกูงาวะ อิเอยาซุ ขุนพลคนสำคัญของโอดะ โนบูนางะ ชิงเก็นสามารถเอาชนะอิเอยาซุได้ในยุทธการมิกาตะงาฮาระ ()
ในช่วงชีวิตของทาเคดะ ชิงเก็น ได้สร้างตระกูลทาเคดะให้เป็นหนึ่งในตระกูลที่มีอำนาจมากที่สุดในภูมิภาคคันโต และสามารถต้านทานการขยายอำนาจของโอดะ โนบูนางะได้ แต่ทว่าทาเคดะ ชิงเก็น ได้เสียชีวิตลงอย่างกะทันหันในค.ศ. 1573 ด้วยอายุ 52 ปี บุตรชายคนที่สี่คือ ทาเคดะ คัตสึโยริ สืบทอดตำแหน่งเป็นผู้นำตระกูลทาเคดะ และทำสงครามกับตระกูลโทกูงาวะในแคว้นโทโตมิต่อมา โดยสามารถยึดปราสาททากาเท็นจิง () ได้ในค.ศ. 1574 แต่ล้มเหลวอย่างสิ้นเชิงในการล้อมปราสาทนางาชิโนะ () ของตระกูลโทกูงาวะในค.ศ. 1575 จนกระทั่งโอดะ โนบูนางะและโทกูงาวะ อิเอยาซุได้ร่วมมือกันเอาชนะตระกูลทาเคดะในยุทธการเทมโมกูซัง ) ในค.ศ. 1582 ทาเคดะ คัตสึโยริพ่ายแพ้และกระทำการ"เซ็ปปุกุ"เสียชีวิตไป หลังจากการเสียชีวิตของทาเคดะ ชิงเก็น เพียงเก้าปี อำนาจของตระกูลทาเคดะจึงได้ล่มสลายลงไปจากภูมิภาคคันโตและถูกแทนที่ด้วยการปกครองของตระกูลโอดะ
กองทัพของทาเคดะ ชิงเก็น ถือธงเป็นคำว่า ฟู-ริง-กะ-ซัน () แปลว่า ลม-ป่า-ไฟ-ภูเขา อันมาจากข้อความในตำราพิชัยสงครามของซุนวูอันเป็นลักษณะของกองทัพที่ดีว่า "รวดเร็วดั่งลม เงียบสงัดดั่งป่าไม้ น่าเกรงขามดั่งไฟ มั่นคงดั่งขุนเขา"