สกูบี้-ดู
สกูบี้-ดู () เป็นแฟรนไชส์การ์ตูนเคลื่อนไหวอเมริกัน ประกอบด้วยซีรีส์โทรทัศน์แอนิเมชันหลายซีรีส์ซึ่งผลิตตั้งแต่ปี พ.ศ. 2512 จนปัจจุบัน ซีรีส์ดั้งเดิม "สกูบี้-ดู นายอยู่ไหน!" ผลิตให้ฮันนา-บาร์เบราโปรดักชันส์โดยนักเขียน โจ รูบีและเคน สเพียส์ในปี พ.ศ. 2512 ซีรีส์เช้าวันเสาร์นี้นำแสดงโดยวัยรุ่นสี่คน คือ เฟรด โจนส์, แดฟนี เบลก, เวลมา ดิงค์ลีย์, และ นอร์วิล "แชกกี" โรเจอส์ และพาสุนัขพันธุ์เกรตเดนสีน้ำตาลไปด้วย ชื่อ สกูบี้-ดู ผู้ไขปริศนาเกี่ยวข้องกับสิ่งที่น่าจะเป็นสิ่งมีชีวิตเหนือธรรมชาติผ่านการกระทำชวนหัวและความผิดพลาดต่าง ๆ
ในปี พ.ศ. 2556 ทีวีไกด์จัดอันดับ "สกูบี้-ดู" เป็นการ์ตูนทีวียอดเยี่ยมตลอดกาลอันดับห้า
ชื่อเรื่องเดิมก่อนจะมาเป็น Scooby-Doo (สกูบี้-ดู) คือ Mysterious Five (5 ยอดนักสืบ) และมีสมาชิก 5 คน คือ Geoff, Mike, Kelly, Linda, และ W.W. ต่อมาได้เปลี่ยนชื่อตัวละครดังนี้
ส่วน สกูบี้-ดู ได้กำเนิด เนื่องจากทีมผู้สร้างได้ฟังเพลงของ Frank Sinatra ที่มีท่อนว่า ดู-บี้-ดู-บี้-ดู เลยเปลี่ยนชื่อตัวละครที่มีชื่อว่า Too Much เป็น สกูบี้-ดู ต่อมาทีมผู้สร้าง ได้นำสกูบี้-ดู มาเป็นตัวละครหลัก โดยใช่ชื่อสกูบี้-ดู มาเป็นชื่อการ์ตูนในปี พ.ศ. 2512 ที่มีชื่อว่า Scooby-Doo, Where Are You!
"Scooby-Doo, Where Are You!" ออกอากาศครั้งแรกเมื่อ วันเสาร์ที่ 13 กันยายน พ.ศ. 2512 ซึ่งออกอากาศทางช่อง ซีบีเอส โดยตอนแรกมีชื่อว่า What a Night for a Knight โดยเสียงตัวละครต้นฉบับ คือ Don Messick ให้เสียง สกูบี้-ดู, ดีเจรายการวิทยุ Casey Kasem ให้เสียง แช็กกี้, Frank Welker ให้เสียง เฟรด, Nicole Jaffe ให้เสียง เวลม่า และ Indira Stefanianna Christopherson ส่วนเพลงเปิดการ์ตูนนั้นช่วงแรก จะเป็นเพลงบรรเลง ต่อมาเพลงถูกเขียนโดย David Mook และ Ben Raleigh ต่อมา ในปี พ.ศ. 2515 ได้มีซีรีส์ที่ 2 คือเรื่อง "The New Scooby-Doo Movies" แต่ที่พิเศษก็คือ ดารารับเชิญซึ่งให้เสียงโดยเจ้าตัวเอง ดารารับเชิญที่มาอย่างเช่น ทีม ฮาร์เล็ม โกลบทรอตเตอร์, 3 พี่น้องจอมยุ่ง, ดอน นอท และ แบทแมน กับ โรบิน ออกอากาศ 2 ซีซั่น จำนวน 24 ตอน
เรื่องแรกที่เลียนแบบเรื่อง สกูบี้-ดู คือ Josie and the Pussycats (2513) ต่อมาก็มีอีกหลายเรื่องที่เลียนแบบ The Amazing Chan and the Chan Clan (2515), Goober and the Ghost Chasers, Speed Buggy, Butch Cassidy และ the Sundance Kids, and Inch High, Private Eye (2516), Clue Club และ Jabberjaw (2519), Captain Caveman and the Teen Angels (2520), Buford and the Galloping Ghost (2521), The Flintstone Comedy Show (2523)
ในปี 2519 สกูบี้-ดู ได้ไปร่วมกับการ์ตูนในค่ายเดียวกัน (Hanna-Babera) เรื่อง ไดโนมัต สุนัขมหัศจรรย์ (Dynomutt, Dog Wonder) เลยเป็นการ์ตูนที่มีชื่อเรื่อง The Scooby-Doo/Dynomutt Hour (ต่อมาได้เปลี่ยนชื่อเป็น The Scooby-Doo/Dynomutt Show ซึ่งมีตอนใหม่ของ Scooby-Doo, Where Are You! และนำมาออกอากาศใหม่ ในเดือนพฤศจิกายน 2519) ต่อมาในปีเดียวกัน ได้มีรายการซึ่งมีการรวมดาราของค่าย Hanna-Babera เช่น ไดโนมัต สุนัขมหัศจรรย์, กับตันมนุษย์ถ้ำ กับสาวนักไขปริศนา, หมีโยกี้ โชว์ ชื่อเรื่องว่า Scooby's All-Star Laff-A-Lympics (2520-2521) และ Scooby's All-Stars (2521-2522)
ในปี 2522 หลานของสกูบี้-ดู คือ สแคร็บบี้-ดู เป็นสมาชิกคนใหม่ของทีม ไขปริศนาลึกลับ ซึ่งเป็นหลานของสกูบี้-ดู ซึ่งมีนิสัยแตกต่างจากสกูบี้-ดู โดยสิ้นเชิง เลยมีรายการที่มีชื่อว่า Scooby-Doo and Scrappy-Doo ต่อมาในปี 2523 สมาชิกของทีม ไขปริศนาลึกลับ เหลือเพียงแค่ 3 คน คือ สกูบี้-ดู, แช็กกี้, สแคร็บบี้-ดู ได้ไปร่วมกับการ์ตูนในค่ายเดียวกันเป็นครั้งที่ 3 คือเรื่อง ริชชี่ ริช (Richie Rich) เลยเป็นการ์ตูนที่มีชื่อเรื่อง The Richie Rich/Scooby-Doo Show ซึ่งออกอากาศในปี 2523-2525 และ ได้ไปร่วมกับการ์ตูนในค่าย Ruby-Spears เรื่อง การผจญภัยครั้งใหม่ของลูกสุนัข (The Puppy's New Adventures) เลยเป็นการ์ตูนที่มีชื่อเรื่อง The Scooby & Scrappy-Doo/Puppy Hour ซึ่งการ์ตูนที่ว่านี้เป็นการ์ตูนสั้นเลยนำมาออกอากาศใหม่ใน Scooby-Doo and Scrappy-Doo (การ์ตูนสั้น)
ต่อมาในปี 2526 แดฟนี่ได้เข้ามาร่วมทีมไขปริศนาลึกลับอีกครั้ง เลยเป็นการ์ตูนที่มีชื่อเรื่อง The All-New Scooby and Scrappy-Doo Show ซึ่งออกอากาศวันละ 30 นาที (ตอนละ 11 นาที) ในปี 2527 ได้เปลี่ยนชื่อเป็น The New Scooby-Doo Mysteries
ในปี 2528 ได้มีรายการชื่อว่า The 13 Ghosts of Scooby-Doo ซึ่งมีตัวละครตัวใหม่คือ ฟิล์ม-แฟลม และ วินเซนต์ แวน โกลล์ ซึ่งเป็นผู้ที่พูดวลีที่ว่า "thirteen of the most terrifying ghosts and ghouls on the face of the earth" ซึ่งเป็นเรื่องราวเกี่ยกับการจับผี 13 ตัว ในเมืองโฮโนลูลู
ในปี 2531 ได้มีรายการชื่อว่า A Pup Named Scooby-Doo ซึ่งเป็นเรื่องราวก่อนที่จะเป็น ทีมไขปริศนาลึกลับ ซึ่งเป็นตอนนั้นยังเป็นเด็กอยู่ และได้พบกับญาติของสมาชิกคนอื่น ออกอากาศครั้งสุดท้ายในปี 2534
การออกอากาศซ้ำคือการออกากาศพร้อมการทุกช่อง ของสกูบี้-ดู เกิดขึ้นในปี พ.ศ. 2523 คือการนำตอนเก่ามาออกอากาศ ซึ่งจะเกิดขึ้นกับโทรทัศน์ทางเคเบิลทีวี เช่นช่อง TBS Superstation (ยุติในปี พ.ศ. 2541) USA Network (ในปี 2533 ถึง 2537) ในปี พ.ศ. 2536 ทางช่อง การ์ตูนเน็ตเวิร์ค ได้นำซีรีส์ A Pup Named Scooby-Doo มาออกอากาศซ้ำ ในต่อมาช่อง Turner Network Television ก็ออกอากาศเช่นเดียวกัน แต่หลังจากช่อง TBS Superstation และ Turner Network Television ช่อง การ์ตูนเน็ตเวิร์คและ ช่อง บูมเบอแรงได้รับการออกอากาศต่อแทน