อุทยานธรรมชาติพืดหินปะการังตุบบาตาฮา
อุทยานธรรมชาติพืดหินปะการังตุบบาตาฮา (; ) คือ พื้นที่คุ้มครองแห่งหนึ่งของฟิลิปปินส์ ตั้งอยู่บริเวณใจกลางทะเลซูลู เขตสงวนพันธุ์นกและสัตว์ทะเลประกอบด้วย เกาะรูปวงแหวนที่เกิดจากหินปะการังใหญ่ 2 เกาะ (ชื่อเกาะวงแหวนเหนือและใต้) และปะการังเจสซี บีซลีย์ ที่เล็กกว่าครอบคลุมพื้นที่ทั้งหมด 97,030 เฮกตาร์ (239,800 เอเคอร์; 371.6 ตารางไมล์) เขตเกาะปะการังตั้งอยู่ 150 กิโลเมตร ทางตะวันออกเฉียงใต้ของเมืองปูเวร์โตปรินเซซา (Puerto Princesa City) เมืองหลักของจังหวัดปาลาวัน เกาะที่ไม่มีใครอยู่อาศัยและปะการังเป็นส่วนหนึ่งของเทศบาลเกาะคากายันซิลโย (Cagayancillo) จังหวัดปาลาวัน ตั้งอยู่ราว 130 กิโลเมตร ทางตะวันออกเฉี่ยงเหนือของปะการัง
ในเดือนธันวาคม ค.ศ. 1993 องค์การยูเนสโกประกาศให้ "อุทยานธรรมชาติพืดหินปะการังตุบบาตาฮา" เป็นมรดกโลก ในหลักเกณฑ์ตัวอย่างที่เด่นชัดของเกาะปะการังวงแหวนที่มีความหนาแน่นของสายพันธุ์สัตว์ทะเลในระดับสูงมาก เกาะวงแหวนเหนือเป็นที่ตั้งของเขตทำรังของนกและเต่าทะเล ที่ตั้งแห่งนี้เป็นตัวอย่างหนึ่งที่ยอดเยี่ยมของพืดหินปะการังดั้งเดิม ด้วยกำแพงเส้นตั้งตรง 100 เมตร ที่น่าประทับใจ ทะเลสาบที่กว้างขวางและเกาะปะการัง 2 เกาะ ใน ค.ศ. 1999 แรมซาร์ ขึ้นทะเบียนตุบบาตาฮาในฐานะหนึ่งในพื้นที่ชุ่มน้ำที่มีความสำคัญในระดับนานาชาติ ใน ค.ศ. 2008 ปะการังได้รับการเสนอชื่อเป็นหนึ่งในเจ็ดสิ่งมหัศจรรย์ทางธรรมชาติ
อุทยานแห่งชาติและหมู่เกาะฟิลิปปินส์เป็นส่วนหนึ่งของสามเหลี่ยมปะการัง ได้รับการยอมรับว่าเป็นศูนย์กลางหนึ่งของความหลากหลายทางชีวภาพทางทะเล ประกอบด้วยสายพันธุ์ปะการังร้อยละ 75 ของสายพันธุ์ปะการัง และปลาปะการังร้อยละ 40 ของปลาปะการังของโลก พื้นที่แห่งนี้อยู่ในการคุกคามที่รุนแรงเนื่องจากการประมงที่เกินขึดจำกัดและกิจวัตรการตกปลาที่เป็นการทำลาย การเยี่ยมชมและวิจัยของนักวิทยาศาสตร์ตั้งแต่คริสต์ทศวรรษ 1980 เปิดเผยว่าอุทยานธรรมชาติพืดหินปะการังตุบบาตาฮามีจำนวนสายพันธุ์ปลาน้อยกว่า 600 ชนิด สายพันธุ์ปะการัง 360 สายพันธุ์ สายพันธ์ฉลาม 11 สายพันธุ์ สายพันธุ์วาฬและโลมา 13 สายพันธุ์ และสายพันธุ์นก 100 สายพันธุ์ แนวปะการังยังทำหน้าที่เป็นพื้นที่ทำรังสำหรับเต่ากระและเต่าตนุ
คำว่า "ตุบบาตาฮา" คือการรวมกันของคำศัพท์ภาษาซัมบัล 2 คำ คือ ตุบบา และ ตาฮา ซึ่งรวมกันหมายถึง "ปะการังยาวโผล่ขึ้นที่กระแสน้ำต่ำ"
ตุบบาตาฮาเกิดขึ้นจากเกาะวงแหวนปะการัง 2 เกาะ ที่เรียกว่า เกาะเหนือและใต้ โดยถูกแยกจากกันด้วยช่องแคบกว้างประมาณ 8 กิโลมตร แต่ละเกาะวงแหวนมีทะเลสาปตรงกลางและเกาะทรายขนาดเล็ก ๆ เกาะวงแหวนเหนือมีขนาดใหญ่กว่า ด้วยความยาว 16 กิโลมตร และความกว้าง 5 กิโลเมตร สถานีของนักท่องเที่ยวตั้งอยู่บนเกาะหนึ่งบริเวณขอบตะวันออกเฉียงใต้ของเกาะเหนือ แนวหินอะมอสตั้งอยู่ใกล้จุดปลายสุดทางตะวันตกเฉียงใต้ของเกาะเหนือ ส่วนเกาะวงแหวนใต้มีความยาว 5 กิโลเมตร และความกว้าง 3 กิโลเมตร ประภาคารตุบบาตาฮาตั้งอยู่ใกล้กับจุดปลายสุดทางใต้ของเกาะใต้ แนวหินที่เรียกว่าหินดำทอดยาวทางตอนเหนือของเกาะใต้
กว่า 1,000 สายพันธุ์ของสิ่งมีชีวิตทางทะเลที่อาศัยอยู่ในปะการัง หลายสายพันธุ์ถูกพิจารณาว่าเสี่ยงต่ออันตราย สายพันธุ์สัตว์ที่ค้นพบรวมถึงปลากระเบนแมนตา ปลาสิงโต เต่าทะเล ปลาการ์ตูน และฉลาม ตุบบาตาฮากลายเป็นสถานที่ที่ได้รับความนิยมสำหรับนักดำน้ำสันทนาการ เพราะกำแพงปะการังที่ซึ่งมีแนวปะการังน้ำตื้นและความลึกที่พอเหมาะ กำแพงเหล่านี้ยังเป็นที่อยู่ของกลุ่มปลาที่หลากหลาย เช่น ปลากะมงพร้าว ปลาฉลามหัวค้อน ปลาสาก ปลาโนรีเทวรูป ปลานโปเลียน ปลานกแก้ว ปลาไหลมอเรย์ที่อาศัยอยู่ในที่หลบภัยของมัน และยังมีการรายงานการพบปลาฉลามวาฬ ปลาฉลามเสือ รวมถึงเต่ากระซึ่งเป็นสายพันธุ์ที่อยู่ในอันตราย
การประชุมคณะกรรมการมรดกโลกสมัยสามัญครั้งที่ 17 ค.ศ. 1993 อุทยานธรรมชาติพืดหินปะการังตุบบาตาฮาได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลกทางธรรมชาติ ด้วยข้อกำหนดและหลักเกณฑ์ในการพิจารณา ดังนี้ใน ค.ศ. 2009 ยูเนสโกได้ประกาศขึ้นทะเบียนมรดกโลก ในการประชุมคณะกรรมการมรดกโลกสมัยสามัญครั้งที่ 33 ระหว่างวันที่ 22-30 มิถุนายน ค.ศ. 2009 ณ เมืองเซบียา ประเทศสเปน ยูเนสโกได้เพิ่มรายชื่อของ "อุทยานธรรมชาติพืดหินปะการังตุบบาตาฮา" เป็นส่วนขยายจากอุทยานทางทะเลตุบบาตาฮา ซึ่งเป็นมรดกโลกไปก่อนหน้านี้ เพื่อความสมบูรณ์มากยิ่งขึ้น