แจ็ก เดมป์ซีย์
"สำหรับนักมวยแห่งศตวรรษที่ 19 ดูที่ แจ็ค "นอนพาเรียล" เดมป์ซีย์"
"สำหรับปลาหมอสี ดูที่ ปลาหมอแจ็ค เดมป์ซีย์"
แจ็ค เดมป์ซีย์ () อดีตนักมวยชาวอเมริกันผู้ยิ่งใหญ่ในทศวรรษที่ 1920 ผู้ที่เป็นเสมือนตำนานแห่งวงการมวยสากลระดับโลก เป็นแชมเปี้ยนโลกรุ่นเฮฟวี่เวทคนที่ 9 ของโลก
แจ็ค เดมป์ซีย์ มีชื่อจริงว่า วิลเลี่ยม แฮร์ริสัน เดมป์ซีย์ (William Harrison Dempsey) เกิดเมื่อวันที่ 24 มิถุนายน ค.ศ. 1895 ที่เมืองมานาสซา รัฐโคโลราโด ในครอบครัวนิกายมอร์มอนที่ยากจน เป็นบุตรชายของฮีรูน และซีเลีย เดมป์ซีย์ ที่มีพื้นเพจากรัฐเวสต์เวอร์จิเนีย
เดมป์ซีย์ ทำงานครั้งแรกเมื่ออายุได้ 8 ขวบ ในฟาร์มพืชไร่ ใกล้กับเมืองโบทสปริงส์ ต่อมาได้เปลี่ยนมาทำงานในเหมืองแร่และเป็นคาวบอย ซึ่งต้องดิ้นรนเพื่อเอาชีวิตให้รอด เมื่อเติบโตเป็นผู้ใหญ่ เดมป์ซีย์ ก็ยังคงทำงานทั้งสามอย่าง และในช่วงปีนี้เอง ที่ เบอร์นี เดมป์ซีย์ พี่ชายคนโตได้รับเงินพิเศษเป็นนักมวยสมัครเล่นในบ่อนการพนันของเมืองร็อกกี้ เมาเท่น ซึ่งเบอร์นีนี่เองที่เป็นผู้สอนเดมป์ซีย์ให้เคี้ยวหมากฝรั่งเพื่อสร้างความแข็งแกร่งของกราม และสร้างความทนทานให้กับผิวหน้าด้วยการแช่น้ำเกลือ
ในวัยเด็กนั้น เดมป์ซีย์ทำงานหนักแทบทุกอย่าง และก้าวเข้าสู่ความเป็นนักมวยอาชีพเมื่ออายุได้ 17 ปี ในช่วงปี ค.ศ. 1911-ค.ศ. 1916 เดมป์ซีย์ได้ย้ายไปมาระหว่างเหมืองต่อเหมือง การชกครั้งแรกของเดมป์ซีย์ เกิดขึ้นที่ท้องถิ่นเป็นผู้จัด ที่เมืองซอลต์เลกซิตี ในฉายา "คิด แบล็คกี้" ซึ่งเดมป์ซีย์สามารถที่จะชนะน็อก ฮาร์ดี ดาวนีย์ ภายในหมัดเดียวที่เรียกว่า "หมัดแฮนด์ค็อก" ซึ่งก่อนชก ดาวนีย์ได้ยั่วเดมป์ซีย์ให้โมโห ก่อนที่จะยอมจ่ายเงินค่าเดิมพันให้เมื่อแพ้
โดยที่ชื่อ แจ็ค เดมป์ซีย์ นั้น เบอร์นีย์ ผู้เป็นพี่ชายเป็นผู้ตั้งให้จาก แจ็ค "นอนพาเรียล" เดมป์ซีย์ นักมวยที่มีชื่อเสียงอีกคนแห่งศตวรรษที่ 19 ในปี ค.ศ. 1917 เดมป์ซีย์ได้กลายมาเป็นนักมวยที่มีชื่อเสียงแถบซานฟรานซิสโกและชายฝั่งทะเลตะวันออก
เดมป์ซีย์ ได้แชมป์โลกรุ่นเฮฟวี่เวทจากเอาชนะน็อก เจสส์ วิลลาร์ด ในยกที่ 3 ในงานฉลองวันชาติอเมริกา วันที่ 4 กรกฎาคม ค.ศ. 1919 ทั้ง ๆ ที่เดมป์ซีย์มีส่วนสูงเตี้ยและช่วงชกทุกอย่างเสียเปรียบวิลลาร์ด ซึ่งการชกครั้งนี้ ภายหลังในปี ค.ศ. 1964 ได้กลายเป็นกรณีขึ้นเมื่อ แจ็ค คลีนส์ อดีตผู้จัดการของเดมป์ซีย์ได้เปิดเผยว่า เป็นผู้ให้เดมป์ซีย์ใช้ปูนพลาสเตอร์เคลือบกับผ้าพันมือ เพราะหน้าตาของวิลลาร์ดหลังการชกนั้นเต็มไปด้วยริ้วรอย เหมือนกับถูกกระทบจากวัตถุแข็งและสาก แต่จากการตรวจสอบด้วยภาพยนตร์การชกแล้ว เชื่อว่าไม่น่าจะเป็นไปได้ว่าจะมีเรื่องดังกล่าวเกิดขึ้นจริง
ต่อมา เดมป์ซีย์สามารถป้องกันตำแหน่งได้ถึง 5 ครั้ง ภายในระยะเวลา 6 ปีที่เป็นแชมป์อยู่ แม้ในช่วงสงครามโลกครั้งที่หนึ่ง เดมป์ซีย์ไม่ยอมเกณฑ์เป็นทหารไปรบ ทำให้เสื่อมศรัทธาจากมหาชนไปช่วงนึง แต่กระนั้น การชกของเดมป์ซีย์ก็ยังถือได้ว่าเป็นจุดเริ่มต้นการจัดชกมวยสากลชิงแชมป์โลกอย่างในปัจจุบัน คือ การชกกับ จอร์จ ฌาปองติเยร์ นักมวยชาวฝรั่งเศส ในปี ค.ศ. 1921 ซึ่งสามารถเก็บเงินค่าเข้าชมได้มากถึง 1,000,000 ดอลลาร์สหรัฐ ได้เป็นครั้งแรกในประวัติศาสตร์ จากการจัดของ จอร์จ ลูอิส ริคคาร์ด โปรโมเตอร์ชื่อดัง นอกจากนั้นแล้ว การชกครั้งนี้ยังเป็นที่มาของการก่อตั้ง สมาคมมวยแห่งสหรัฐอเมริกา (NBA) ขึ้นมา จากผลประโยชน์จำนวนมหาศาล ซึ่งต่อมาสถาบันแห่งนี้ก็ได้กลายมาเป็น สมาคมมวยโลก (WBA) อย่างในปัจจุบัน
เดมป์ซีย์ ได้เสียแชมป์เมื่อเป็นฝ่ายแพ้ให้กับ จีน ทันนีย์ ในปี ค.ศ. 1926 ซึ่งต่อมาในปี ค.ศ. 1927 ทั้งคู่ก้ได้พบกันอีกครั้งในนัดล้างตา แต่ก็เป็นทันนีย์ที่เป็นฝ่ายเอาชนะไปได้อีกครั้ง แต่การชกครั้งนั้นมียอดผู้ชมมากกว่า 100,000 คน และเก็บค่าเข้าชมได้ถึง 2,658,660 ล้านดอลลาร์สหรัฐ
แจ็ค เดมป์ซีย์ ได้ถูกบรรจุชื่อลงในหอเกียรติยศ เมื่อปี ค.ศ. 1951 ชีวิตส่วนตัว เดมป์ซีย์สมรสกับภรรยา 3 คน มีบุตรทั้งหมด 3 คน แจ็ค เดมป์ซีย์ ได้ชื่อว่าเป็นนักมวยที่มีหมัดหนัก มีความทนทรหด สามารถที่จะเอาชนะน็อกคู่ต่อสู้ได้ด้วยหมัดเดียวซึ่งเป็นหมัดเหวี่ยง แม้จะมีรูปร่างที่เล็กกว่านักมวยเฮฟวี่เวททั่วไป คือ มีความสูงเพียง 6 ฟุต 1 นิ้ว น้ำหนักเพียง 187 ปอนด์ จนได้รับฉายาว่า "จอมลุยแห่งมานาซา" ซึ่งในการ์ตูนญี่ปุ่นเรื่อง "Fighting Spirit" ก็ได้นำหมัดเหวี่ยงของเดมป์ซีย์มาอ้างอิงไว้ในเนื้อเรื่อง ซึ่งเรียกว่า "เดมป์ซีย์โรล"
แจ็ค เดมป์ซีย์ เสียชีวิตด้วยอาการหัวใจล้มเหลวเมื่อวันที่ 31 พฤษภาคม ค.ศ. 1983 ที่เมืองนิวยอร์กซิตี สิริอายุได้ 87 ปี