สารานุกรมคาทอลิก
สารานุกรมคาทอลิก () หรือ สารานุกรมคาทอลิกเก่า () คือสารานุกรมภาษาอังกฤษที่พิมพ์ในสหรัฐอเมริกา เล่มแรกพิมพ์ในเดือนมีนาคม ค.ศ. 1907 และเสร็จสมบูรณ์ในเดือนเมษายน ค.ศ. 1914 จุดประสงค์ของการรวบรวมสารานุกรมก็เพื่อ “เป็นแหล่งข้อมูลสำหรับผู้อ่านที่มีทั้งหัวข้อที่เป็นความสนใจ กิจการ และหลักความเชื่อต่าง ๆ ของคริสตจักรโรมันคาทอลิกที่เป็นทางการและสมบูรณ์”
“สารานุกรมคาทอลิก” พิมพ์โดยบริษัทโรเบิร์ต แอ็ปเพิลตันที่ก่อตั้งลงทะเบียนที่นิวยอร์กในปี ค.ศ. 1905 เพื่อการพิมพ์สารานุกรมโดยเฉพาะ สมาชิกกองบรรณาธิการมีหน้าที่เป็นผู้อำนวยการของบริษัทด้วย ในปี ค.ศ. 1912 บริษัทก็เปลี่ยนชื่อเป็น “สำนักพิมพ์สารานุกรม” (The Encyclopedia Press) สารานุกรมเป็นกิจการเดียวตลอดอายุของบริษัท
สารานุกรมนี้จัดทำขึ้นเพื่อใช้ในคริสตจักรโรมันคาทอลิก เพื่อนำเสนอข้อมูลที่เกี่ยวกับคริสตจักรและอธิบายประเด็นต่าง ๆ ตามทัศนะคาทอลิก เนื้อหาของสารานุกรมนอกจากจะเป็นหัวข้อที่เกี่ยวกับศาสนาและเทววิทยาศาสนาคริสต์โดยตรงแล้วก็ยังรวมข้อมูลแขนงต่าง ๆ ที่เกี่ยวกับปรัชญา ประวัติศาสตร์ ศิลปะ และอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้องกับโรมันคาทอลิกที่มาจากศิลปิน นักการศึกษา กวี และนักวิทยาศาสตร์
นอกจากนั้นแล้วสารานุกรมก็ยังมีข้อมูลเกี่ยวกับประวัติศาสตร์ ปรัชญา บุคคล และเหตุการณ์จากมุมมองแบบคาทอลิก รวมทั้งประเด็นที่แบ่งแยกคาทอลิกออกจากโปรเตสแตนต์และคริสตจักรอื่น ๆ
ตั้งแต่พิมพ์ครั้งแรกในปี ค.ศ. 1913 หัวข้อบางหัวข้อในสารานุกรมก็ไม่ได้รับการเพิ่มเติมแก้ไขให้ทันต่อเหตุการณ์ โดยเฉพาะหัวข้อที่เกิดขึ้นก่อนการก่อตั้งนครรัฐวาติกันและสภาสังคายนาวาติกันครั้งที่สอง (ค.ศ. 1962 - ค.ศ. 1965) ที่เสนอความเปลี่ยนแปลงใหม่ ๆ หลายอย่างในคริสตจักรโรมันคาทอลิก
การเขียนสารานุกรมเริ่มขึ้นเมื่อวันที่ 11 มกราคม ค.ศ. 1905 ภายใต้การนำของกองบรรณาธิการที่ประกอบด้วย:
บรรณาธิการทุกคนพำนักอยู่ในสหรัฐอเมริกาพบปะกันครั้งแรกในนครนิวยอร์ก เนื้อหาได้รับการอนุมัติ (“Nihil obstat” - “nothing hinders”) จากเรมี ลาฟอร์ตผู้ตรวจสอบเมื่อวันที่ 1 พฤศจิกายน ค.ศ. 1908 และ การอนุญาตให้พิมพ์ (“Imprimatur” - “let it be printed”) โดยพระคาร์ดินัลจอห์น เมอร์ลีย์ ฟาร์ลีย์ อาร์ชบิชอปแห่งนิวยอร์กในขณะนั้น การตรวจสอบอาจจะเร็วขึ้นเพราะการใช้เนื้อหาจากบทความบางบทความที่เขียนขึ้นแล้วบ้างก่อนหน้านั้น นอกจากนั้นกองบรรณาธิการก็ยังมีการประชุมกันอย่างไม่เป็นทางการหรือการติดต่อกันทางจดหมายอีกหลายครั้ง กองบรรณาธิการพบปะกันอย่างเป็นทางการ 134 ครั้งเพื่อทำการตกลงกันเรื่องแผนการ, เนื้อหา และความก้าวหน้าของโครงการ ที่ในที่สุดก็พิมพ์ออกมาเป็นสารานุกรมเมื่อวันที่19 เมษายน ค.ศ. 1913 ต่อมาก็มีฉบับเพิ่มเติมที่พิมพ์ใน ค.ศ. 1922
ต่อมาก็ได้มีการปรับปรุงเนื้อหาให้ทันต่อเหตุการณ์ภายใต้มหาวิทยาลักคาทอลิกแห่งอเมริกา สารานุกรมฉบับปรับปรุง 17 เล่มชื่อ “สารานุกรมคาทอลิกฉบับใหม่” พิมพ์ครั้งแรกในปี ค.ศ. 1967 และต่อมาในปี ค.ศ. 2002
การเป็นเจ้าของสารานุกรมคาทอลิกในห้องสมุดสาธารณะในสหรัฐอเมริกาในบางครั้งก็ทำให้ปัญหาขัดแย้งทางการเมือง โดยผู้ประท้วงอ้างว่าการเป็นเจ้าของสารานุกรมในสถาบันที่สนับสนุนโดยเงินภาษีจากรัฐเป็นการขัดกับหลักการการแบ่งแยกระหว่างคริสตจักรกับรัฐ (separation of church and state) ที่นำไปสู่การอุธรณ์ที่สำเร็จในกรณีหนึ่งที่เบลล์วิลล์
ภายใต้กฎหมายลิขสิทธิ์แห่งสหรัฐอเมริกา (United States copyright law) เอกสารใดๆ ที่พิมพ์ก่อนปี ค.ศ. 1923 ถือว่าเป็นสาธารณสมบัติ ในปี ค.ศ. 1993 เควิน ไนท์จากเดนเวอร์ โคโลราโดได้รับแรงบันดาลใจหลังจากการมาเยือนสมเด็จพระสันตะปาปาจอห์น ปอลที่ 2 ในโอกาสวันเยาวชนโลก (World Youth Day) ที่ทำให้ริเริ่มโครงการพิมพ์เผยแพร่สารานุกรมฉบับ ค.ศ. 1913 บนอินเทอร์เน็ต ไนท์ก่อตั้งเว็บไซต์ “New Advent” เพื่อเป็นที่พิมพ์เผยแพร่เนื้อหาของสารานุกรมโดยมีอาสาสมัครจากสหรัฐอเมริกา, แคนาดา, ฝรั่งเศส และ บราซิลเป็นผู้ช่วยถ่ายเนื้อหาจากต้นฉบับ บริการของเว็บไซต์เริ่มขึ้นในปี ค.ศ. 1995 และถ่ายเนื้อหาจากต้นฉบับยุติลงในปี ค.ศ. 1997
ในปี ค.ศ. 2007 เว็บไซต์ “Catholic Answers ก็เผยแพร่หน้าที่สแกนจากต้นฉบับที่ “version”
สารานุกรมฉบับเพิ่มเติมที่พิมพ์ในปี ค.ศ. 1922 ซึ่งเป็นสาธารณสมบัติเช่นกัน แต่ยังไม่ได้รับการพิมพ์บนอินเทอร์เน็ต ส่วน “สารานุกรมคาทอลิกฉบับใหม่” ฉบับออนไลน์มีในบางห้องสมุด
สารานุกรมฉบับสแกนเป็นบริการของกูเกิลบุคส์ (Google Books) เฉพาะในสหรัฐอเมริกาใน