ซานเตียโก กาลาตราบา
ซานเตียโก กาลาตราบา บัลส์ (บาเลนเซีย: Santiago Calatrava Valls) เป็นทั้งสถาปนิก วิศวกรโครงสร้าง และประติมากรชาวสเปน เกิดเมื่อวันที่ 28 กรกฎาคม ค.ศ. 1951 ในเมืองเบนีมาเมต ประเทศสเปน
กาลาตราบาเรียนโรงเรียนประถมศึกษาและมัธยมศึกษาที่บาเลนเซีย นอกจากนี้ยังเข้าเรียนในโรงเรียนวิจิตรศิลป์เพื่อเตรียมความรู้เกี่ยวกับการวาดรูปตั้งแต่อายุ 8 ปี จากนั้นจึงเข้าศึกษาปริญญาตรีในสาขาสถาปัตยกรรมที่สำนักวิชาสถาปัตยกรรมแห่งมหาวิทยาลัยสารพัดช่างบาเลนเซีย และศึกษาต่อในด้านการผังเมืองที่นี่ด้วย ต่อมาในปี ค.ศ. 1975 เขาก็เข้าศึกษาต่อในระดับปริญญาเอกสาขาวิศวกรรมโยธาที่สถาบันเทคโนโลยีสวิสที่เมืองซูริก ประเทศสวิตเซอร์แลนด์ และในปี ค.ศ. 1981 หลังจากเสร็จจากการทำวิทยานิพนธ์ในหัวข้อโครงสร้างรับแรงแบบ Space Frames กาลาตราบาก็เริ่มอาชีพสถาปนิกพร้อมทั้งวิศวกรของเขา
ชีวิตการทำงานเริ่มแรกของกาลาตราบามักจะเป็นงานเกี่ยวกับการสร้างสะพานและสถานีรถไฟเป็นส่วนใหญ่ ซึ่งทำให้ตัวของกาลาตราบาเองสามารถพัฒนาความรู้และความสามารถทางวิศวกรรมโยธายิ่งขึ้นไปอีก งานสถาปัตยกรรมที่เป็นจุดเปลี่ยนแปลงในอาชีพของเขาคือ หอการสื่อสารมุนชูอิก (Montjuic Communications Tower) ปี ค.ศ. 1991 ซึ่งตั้งอยู่ใจกลางมหกรรมกีฬาโอลิมปิก 1992 ที่บาร์เซโลนา ประเทศสเปน และนี่ทำให้เขาได้รับการยกย่องและสร้างชื่อเสียงให้กับตัวเอง อีกทั้งยังทำให้เขาได้รับการเสนอชื่อให้เป็นสถาปนิกออกแบบในโครงการอื่น ๆ อีกมากมาย ในปี ค.ศ. 2001 กาลาตราบาได้ออกแบบอาคารในสหรัฐอเมริกาอาคารแรกของเขา ซึ่งก็คือ ศาลากวาดรัชชี (Quadracci Pavilion) ในพิพิธภัณฑ์ศิลปะมิลวอกีที่ทะเลสาบมิชิแกนในรัฐวิสคอนซิน กาลาตราบาได้แรงบันดาลใจมาจากการเคลื่อนไหวของสัตว์ เช่น นกและปลาวาฬ ซึ่งเป็นจุดเด่นที่ทำให้งานสถาปัตยกรรมของเค้านั้นโดดเด่น มีกลไกเคลื่อนไหวเข้ามาผสมผสาน เกิดเป็นประติมากรรมชิ้นเยี่ยม อีกทั้งตัวตึกยังมีโครงสร้างที่น่าตื่นตาที่เกิดจากการออกแบบอย่างแยบยล นำเทคโนโลยีการก่อสร้างชั้นสูง รวมทั้งงานก่อสร้างที่ต้องใช้ความพิถีพิถันจากช่างฝีมือมากประสบการณ์
กาลาตราบาเริ่มงานออกแบบตึกสูง ซึ่งก็คือตึกบิดที่มีชื่อว่า เทิร์นนิงทอร์โซ (Turning Torso) ตั้งอยู่ที่เมืองมัลเมอ ประเทศสวีเดน ซึ่งนับว่าเป็นอาคารที่สูงสุดในแถบสแกนดิเนเวีย ด้วยความสูง 190 เมตร 54 ชั้น และนับว่าเป็นอาคารพักอาศัยที่สูงเป็นอันดับสองในยุโรป เทิร์นนิงทอร์โซเปรียบได้กับงานประติมากรรมซึ่งได้รับแรงบันดาลใจมาจากการเคลื่อนไหวของร่างกายมนุษย์ การบิดเอี้ยวแล้วจึงก่อนพัฒนาขึ้นมาเป็นรูปร่างซึ่งประกอบกันด้วยอาคารสำนักงานที่อยู่ส่วนล่างครอบคลุมชั้น 1-2 และชั้นที่ 3 ถึง 9 เป็นอพาร์ตเมนต์หรูจำนวน 147 ยูนิต 2 ชั้นบนสุด เป็นห้องประชุมสัมมนา
งานสถาปัตยกรรมชิ้นล่าสุดที่กาลาตราบากำลังออกแบบอยู่คือสถานีขนส่งเวิลด์เทรดเซ็นเตอร์ที่กราวนด์ซีโร นครนิวยอร์ก สหรัฐอเมริกา กาลาตราบานับได้ว่าเป็นสถาปนิกคนหนึ่งที่มีชื่อเสียงโด่งดังไปทั่วโลก สถาปัตยกรรมของเขาเกิดจากผสมผสานที่ลงตัวของเส้นสายสถาปัตยกรรมและโครงสร้างที่น่าทึ่งซึ่งเกิดจากพื้นฐานวิศวกรรมของเขา การศึกษารูปแบบของการเคลื่อนไหวในธรรมชาติ ทั้งพืช สัตว์ และมนุษย์ และนำมาใช้ประยุกต์ในสถาปัตยกรรม ผลงานของซานเตียโก กาลาตราบาเรียกได้ว่าเป็นงานที่มีรูปแบบที่แตกต่าง แปลกใหม่ และมีความเป็นตัวเอง
ซานเตียโก กาลาตราบาถือได้ว่าเป็นสถาปนิกที่มีชื่อเสียงได้รับการยกย่องและกล่าวถึงอย่างแพร่หลายในวงการสถาปนิกระดับโลก เขาได้รับรางวัลต่าง ๆ มากมายดังต่อไปนี้
งานของกาลาตราบาที่เมืองบิลบาโอ ประเทศสเปน ถูกวิจารณ์ว่าเป็นสถาปัตยกรรมที่ไม่เหมาะสมสำหรับการใช้งานจริงเท่าที่ควร ตัว สนามบินขาดความสะดวกและพื้นที่เป็นกระเบื้องกระจกก็มีความลื่นเกินไปในสภาพอากาศของเมืองบิลบาโอ
กาลาตราบายังเป็นผู้วางโครงการสร้างสะพานข้ามคลองใหญ่ () ที่เมืองเวนิส ประเทศอิตาลี ซึ่งเริ่มในปี ค.ศ. 1996 แต่ในปี ค.ศ. 2007 โครงการนี้ก็ยังไม่เสร็จเนื่องจากแบบของโครงสร้างได้ถูกเปลี่ยนแปลงอยู่เรื่อย ๆ เพื่อให้สะพานมีน้ำหนักไม่มากเกินไป เพราะจะทำให้ฝั่งคลองยุบลงได้ ในช่วง 10 ปีมานี้ได้มีการเปลี่ยนที่ปรึกษาทางวิศวกรรมถึง 8 บริษัท และจากการที่งานเสร็จล่าช้าทำให้งบประมาณของโครงการเพิ่มขึ้น 3 เท่าจากงบประมาณเดิม โครงการนี้สร้างเสร็จในเดือนสิงหาคม ค.ศ. 2008