มหาวิหารบัมแบร์ก
มหาวิหารบัมแบร์ก () มีชื่อเป็นทางการว่า อาสนวิหารนักบุญเปโตรและนักบุญจอร์จ (Bamberger Dom St. Peter und St. Georg) เป็นอาสนวิหารโรมันคาทอลิกประจำอัครมุขมณฑลบัมแบร์ก ตั้งอยู่ที่เมืองบัมแบร์ก ในประเทศเยอรมนี
สถาปัตยกรรมของมหาวิหารที่เห็นอยู่ในปัจจุบันเป็นแบบโรมานเนสก์ตอนปลายโดยมีหอสี่หอ มหาวิหารแรกก่อสร้างเมื่อปี ค.ศ. 1004 โดยจักรพรรดิไฮน์ริชที่ 2 แห่งจักรวรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์ ที่สร้างเสร็จเมื่อปี ค.ศ. 1012 และได้รับการเสกเมื่อวันที่ 6 พฤษภาคม ค.ศ. 1012 ต่อมาถูกเพลิงไหม้ไปบางส่วนในปี ค.ศ. 1081 มหาวิหารใหม่สร้างโดยออทโทแห่งบัมแบร์ก และได้รับการเสกอีกครั้งในปี ค.ศ. 1111 ในคริสต์ศตวรรษที่ 13 มหาวิหารก็ได้รับการบูรณปฏิสังขรณ์และต่อเติมใหม่จนเป็นรูปทรงเป็นแบบปลายสมัยโรมานเนสก์ที่เห็นกันอยู่ในปัจจุบัน
มหาวิหารบัมแบร์กก่อตั้งโดยจักรพรรดิเฮนรีที่สองในปี ค.ศ. 1004 และได้รับการสถาปนาในปี ค.ศ. 1012 ระหว่างช่วงระยะเวลาสองร้อยปีต่อมาก็ถูกเพลิงไหม้สองครั้ง ลักษณะสิ่งก่อสร้างที่เห็นกันอยู่ในปัจจุบันเป็นสถาปัตยกรรมแบบโรมานเนสก์ตอนปลายที่ประกอบด้วยตัวสิ่งก่อสร้างประกบด้วยหอสี่หอสองด้านของตัวตึก ภายมีบริเวณสำหรับขับเพลงสวด (choir) ทั้งสองด้านซึ่งเป็นลักษณะของการก่อสร้างมหาวิหารบางมหาวิหารในเยอรมนีเช่นเดียวกับที่พบในมหาวิหารอุล์มเป็นต้น บริเวณคริสต์ศาสนพิธี (chancel) ทางด้านตะวันออกอุทิศให้นักบุญจอร์จผู้เป็นสัญลักษณ์ของจักรวรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์ บริเวณคริสต์ศาสนพิธีทางด้านตะวันตกอุทิศให้นักบุญเปโตรผู้เป็นสัญลักษณ์ของพระสันตะปาปา
การก่อสร้างก็เช่นเดียวกับการก่อสร้างมหาวิหารอื่นที่ใช้เวลานานและระหว่างการก่อสร้างลักษณะทางสถาปัตยกรรมก็เปลี่ยนไปตามกาลเวลา ซึ่งจะเห็นได้จากความเปลี่ยนแปลงของลักษณะทางสถาปัตยกรรมต่างๆ ในส่วนต่างๆ มหาวิหารโดยเฉพาะความแตกต่างระหว่างสถาปัตยกรรมโรมาเนสก์และสถาปัตยกรรมกอทิก ระหว่างสองลักษณะนี้บางช่วงก็เป็นลักษณะคาบระหว่างสองสมัยที่เห็นได้จากการสร้างทางเดินกลางของตัวมหาวิหาร (nave)
ภายในตัวมหาวิหารมีงานศิลปะทางศาสนามากมายรวมทั้งที่บรรจุศพ ที่สำคัญที่สุดคือที่บรรจุพระบรมศพของพระเจ้าเฮนรีและพระชายาจักรพรรดินีคุนิกุนด์ (Cunigunde) ซึ่งถือกันว่าเป็นงานชิ้นเอกของประติมากรทิลมัน รีเมนชไนเดอร์ (Tilman Riemenschneider) ที่สร้างระหว่างปี ค.ศ. 1499 ถึงปี ค.ศ. 1513 รอบฐานเป็นรูปสลักพระราชประวัติของทั้งสองพระองค์ ภายใต้ที่บรรจุศพเป็นคริพต์
ทางด้านใต้เป็นแท่นบูชาพระคริสตสมภพที่แกะจากไลม์วูดโดยประติมากรผู้มีชื่อเสียงไวต์ สตอสส์ (Veit Stoss) ผู้แกะงานชิ้นนี้เมื่ออายุราว 80 ปี ลูกชายของสตอสส์ผู้เป็นนักบวชคาร์เมลไลท์ที่เมืองเนิร์นแบร์กเป็นผู้ขอให้พ่อแกะให้โบสถ์เนิร์นแบร์ก แต่ลูกชายของสตอสส์ถูกไล่ออกจากเนิร์นแบร์กเพราะไปเป็นปฏิปักษ์ต่อโปรเตสแตนต์ ซึ่งทำให้สตอสส์ไม่ได้รับค่าจ้างสำหรับงานชิ้นนี้และต่อมางานชิ้นนี้ก็ถูกย้ายมาบัมแบร์ก
งานสำคัญอีกชิ้นหนึ่งคือประติมากรรมบนหลังม้าที่เรียกว่า “นายอาชาแห่งบัมแบร์ก” () ที่มีการสันนิษฐานกันไปต่างๆ นาๆ ว่าเป็นใคร บ้างก็ว่าเป็นพระรูปของจักรพรรดิเยอรมันจากราชวงศ์โฮเฮ็นเสตาเฟน ฝ่ายนาซีก็ใช้เป็นการโฆษณาชวนเชื่อว่าเป็นขุนนางผู้เป็นสัญลักษณ์ของความสมบูรณ์แบบของความเป็นเยอรมันที่มองไปทางตะวันออกซึ่งเป็นดินแดนใหม่ที่จะต้องพิชิต แต่อันที่จริงแล้วขุนนางบนหลังม้ามิได้มองไปทางทิศตะวันออกแต่อย่างใด ในปัจจุบันเชื่อกันว่าเป็นพระรูปของพระเจ้าสตีเฟนที่ 1 แห่งฮังการีที่สันนิษฐานกันว่าสร้างราวระหว่างปี ค.ศ. 1225 ถึงปี ค.ศ. 1237
มหาวิหารบัมแบร์กเป็นมหาวิหารเดียวในเยอรมนีที่มีที่บรรจุพระศพของพระสันตะปาปา--สมเด็จพระสันตะปาปาเคลเมนต์ที่ 2 พระองค์ทรงเป็นบาทหลวงท้องถิ่นก่อนที่จะได้รับการแต่งตั้งให้เป็นพระสันตะปาปา แต่ก็ได้เป็นพระสันตะปาปาอยู่เพียงปีเดียวก็สิ้นพระชนม์
ออร์แกนแรกของมหาวิหารสร้างในคริสต์ทศวรรษ 1410 ออร์แกนที่สองสร้างในปี ค.ศ. 1868 แต่มีปัญหามากและต้องสร้างใหม่ภายในห้าปีต่อมาและใช้ต่อมาจนถึงปี ค.ศ. 1940 ออร์แกนที่เห็นในปัจจุบันสร้างในปี ค.ศ. 1976 โดยผู้สร้างออร์แกนรีเกอร์ ที่ตั้งของออร์แกนอยู่บนผนังทางด้านเหนือตลอดมาเพราะเป็นผนังด้านที่มีระบบเสียงดีกว่าส่วนอื่นของสิ่งก่อสร้าง