ช็อน จี-ฮย็อน
ช็อน จี-ฮย็อน (; 30 ตุลาคม ค.ศ. 1981) หรืออาจรู้จักในชื่อ เจียนนา ช็อน (; ) มีชื่อแต่แรกเกิดว่า วัง จี-ฮย็อน () เป็นนักแสดงหญิงและนางแบบชาวเกาหลีใต้ ที่มีชื่อเสียงจากการรับบทเป็น "หญิงสาว" จากภาพยนตร์เรื่อง "ยัยตัวร้ายกับนายเจี๋ยมเจี้ยม"
ทั้งยังมีชื่อเสียงจากภาพยนตร์เรื่องถัดมา เช่น "ยัยตัวร้ายกับนายเซ่อซ่า", "ยัยตัวร้ายกับโต๊ะผี", "ล่าหัวใจ ยัยตัวร้าย" และ "ยัยตัวร้าย สายพันธุ์อมตะ" และยังมีชื่อเสียงจากซีรีส์ เรื่อง "ยัยตัวร้ายกับนายต่างดาว"
ช็อน จี-ฮย็อน เกิดที่โซล ประเทศเกาหลีใต้ มีชื่อแต่แรกเกิดว่า วัง จี-ฮย็อน () ในวัยเยาว์เธอมีความฝันว่าอยากเป็นพนักงานต้อนรับบนเครื่องบิน แต่ขณะที่เธอมีอายุ 16 ปี ได้มีบรรณาธิการนิตยสารแฟชั่นพบเธอโดยบังเอิญที่กลางถนน หลังจากการติดต่อของบรรณาธิการดังกล่าว เธอเริ่มอาชีพเป็นนางแบบถ่ายแบบลงนิตยสารอีโคล (École Magazine) เมื่อปี ค.ศ. 1997 โดยใช้ชื่อ "ช็อน จี-ฮย็อน" ภายหลังเธอได้เล่าเรียนจนสำเร็จการศึกษาสาขาการแสดงและภาพยนตร์จากมหาวิทยาลัยทงกุก
ภายหลังจากการปรากฏตัวผ่านโทรทัศน์และเป็นนางแบบโฆษณามาบ้างแล้ว เธอก็เริ่มเข้าสู่วงการภาพยนตร์ โดยแสดงนำในเรื่อง "ยัยตัวร้าย หัวใจติดปีก" ในปี ค.ศ. 1999 แต่เธอกลับมีชื่อเสียงและเป็นที่นิยมขึ้นจากงานโฆษณาของซัมซุงมายเจ็ตพรินเตอร์ (Samsung My Jet Printer) ซึ่งทำให้เธอกลายเป็นสัญรูป (icon) ของกลุ่มชาวเกาหลีวัยยี่สิบต้น ๆ และวัยรุ่นตอนปลาย
หลังจากนั้นเธอได้แสดงบทนำในภาพยนตร์เรื่อง "ลิขิตรัก ข้ามเวลา" ในปี ค.ศ. 2000 ซึ่งถ่ายทำบนเกาะคังฮวา ภาพยนตร์ดังกล่าวได้ผลตอบรับดีในบ็อกซ์ออฟฟิศ ทำให้เธอเป็นนักแสดงที่มีชื่อเสียงขึ้น ทั้งนี้ภาพยนตร์ดังกล่าวได้ถูกรีเมคเป็นเวอร์ชันอเมริกาโดยใช้ชื่อว่า "บ้านทะเลสาบ บ่มรักปาฏิหาริย์" ซึ่งออกฉายเมื่อวันที่ 14 มิถุนายน ค.ศ. 2006
อย่างไรก็ตามผลงานภาพยนตร์ที่ประสบความสำเร็จอย่างยิ่งใหญ่ของเธอคือ "ยัยตัวร้ายกับนายเจี๋ยมเจี้ยม" (ค.ศ. 2001) ซึ่งเป็นภาพยนตร์โรแมนติกคอมเมดี้ที่ได้รับความนิยมอย่างมากทั้งในเกาหลีและประเทศในเอเชีย โดยเป็นเรื่องราวของหนุ่มมหาวิทยาลัยใจง่ายกับแฟนสาวกึ่งวิกลจริต ภาพยนตร์ดังกล่าวติดอันดับหนึ่งในฮ่องกงถึงสองสัปดาห์ และเธอเองก็เป็นนักแสดงเกาหลีที่กลุ่มผู้ชมที่ใช้ภาษาจีนรู้จักมากที่สุด ส่งผลให้เธอได้รับรางวัลแกรนด์เบล (Grand Bell Awards) สาขานักแสดงหญิงยอดเยี่ยม เมื่อปี ค.ศ. 2002
สองปีต่อมาเธอได้แสดงภาพยนตร์เรื่อง "ยัยตัวร้ายกับโต๊ะผี" ซึ่งเป็นหนังสยองขวัญ อันได้รับคำชมจากผู้วิจารณ์ภาพยนตร์ แต่กลับไม่ได้รับความนิยมจากผู้ชมเท่าใด กระนั้นช่วงเวลาดังกล่าว เธอก็ยังคงปรากฏตัวอย่างต่อเนื่องตามโฆษณาทางโทรทัศน์หรือแม้แต่ป้ายโฆษณา ทั้งในประเทศและประเทศอื่นในเอเชีย
ในปี ค.ศ. 2004 เธอได้กลับมาแสดงอีกครั้งภายใต้ผู้กำกับ กวัก แจ-ยง ที่เคยร่วมงานกันในเรื่อง "ยัยตัวร้ายกับนายเจี๋ยมเจี้ยม" ในภาพยนตร์เรื่อง "ยัยตัวร้ายกับนายเซ่อซ่า" เป็นภาพยนตร์แฟนตาซีโรแมนติกคอมเมดี้ โดยเธอรับบทเป็นตำรวจหญิง ที่ผู้ชมจำนวนมากมองว่าบทบาทดังกล่าวแทบไม่แตกต่างกับบท "หญิงสาว" จากภาพยนตร์ก่อนหน้า แต่ภาพยนตร์เรื่องนี้ประสบความสำเร็จด้านรายได้รวมเป็นอันดับที่แปดของภาพยนตร์เกาหลีในปี ค.ศ. 2004 และเป็นภาพยนตร์เกาหลีที่ประสบความสำเร็จมากที่สุดในญี่ปุ่น ขณะที่ "ยัยตัวร้ายกับนายเจี๋ยมเจี้ยม" ไม่ใคร่เป็นที่รู้จักนัก ในปี ค.ศ. 2005 จากการสำรวจของผู้ผลิตภาพยนตร์ผู้ทรงอิทธิพล พบว่าเธอติดอันดับนักแสดงทำเงินสูงสุด 1 ใน 10 ของเกาหลี
ในปี ค.ศ. 2006 เธอมีผลงานแสดงในภาพยนตร์เรื่อง "ล่าหัวใจ ยัยตัวร้าย" ร่วมแสดงกับช็อง อู-ซ็อง ซึ่งภาพยนตร์เรื่องนี้มีความน่าสนใจ เนื่องจากถ่ายทำในประเทศเนเธอร์แลนด์ทั้งหมด โดยมีหลิว เหว่ยเฉียง เป็นผู้กำกับ แต่ภาพยนตร์เรื่องนี้กลับไม่ได้รับการตอบรับจากบ็อกซ์ออฟฟิศและผู้ชมเท่าที่ควร
ปลายปี ค.ศ. 2006 ได้มีการประกาศว่าช็อนจะเข้าร่วมกับฮอลิวูดเพื่อแสดงบทนำในเรื่อง "ยัยตัวร้าย สายพันธุ์อมตะ" ที่มีหลายประเทศร่วมผลิต ถ่ายทำในประเทศจีนและอาร์เจนตินาใน ค.ศ. 2007 ส่วนโครงเรื่องดัดแปลงมาจากอนิเมะญี่ปุ่นที่ได้รับความนิยมในขณะนั้น โดยเธอต้องเข้าอบรมการเป็นวีรสตรีผู้ใช้ดาบในการต่อสู้อย่างหนักสามเดือน ก่อนออกฉายในปี ค.ศ. 2009 ในเรื่องนี้เธอใช้ชื่อในการแสดงแบบตะวันตกว่า เจียนนา ช็อน (Gianna Jun)
สำหรับภาพยนตร์เรื่อง "ยัยตัวร้ายกับนายซูเปอร์แมน" เธอรับบทเป็นนักข่าวทำสารคดีเกี่ยวกับมนุษย์ จนพบกับชายผู้หนึ่งที่อ้างตนเป็นซูเปอร์แมนคอยช่วยเหลือคนอื่น ช็อนค่อนข้างกดดัน เพราะต้องมาแสดงคู่กับ ฮวัง จ็อง-มิน นักแสดงที่มีชื่อเสียง เธอกล่าวว่า "แม้กระนั้นก็มีความโชคดีเข้ามาฉันคิดว่ามันเป็นโชคชะตาที่ทำให้นักแสดงพบกับงานใหม่ ในวันแรกที่ฉันพบเขาฉันพบว่ามีหลายอย่างที่ต้องเรียนรู้จากเขาไม่เพียงแต่การแสดงของเขาแต่เป็นที่การวางตัวด้วย"
ในปี ค.ศ. 2010 เธอได้ประชันบทบาทกับหลี่ ปิงปิง ในภาพยนตร์ภาษาอังกฤษเรื่อง "จดหมายลับไป่เหอ" โดยนำโครงเรื่องมาจากนิยายขายดีของลิซา ซี กำกับการแสดงโดยเวย์น หวัง เป็นเรื่องราวย้อนไปในประเทศจีนช่วงศตวรรษที่ 19 มีมิตรภาพของหญิงสองคนคือ ไป่เหอและเสว่ฮวาที่เป็นเหล่าถงกัน โดยใช้อักษรพิเศษ "หนี่ซู" สื่อความรักและอารมณ์กับเหล่าถง และในปีนั้นเอง แอนนี ลีเบอวิตซ์ ได้ถ่ายรูปเธอลงในนิตยสารโวคอเมริกันประจำเดือนกรกฎาคม ถือเป็นนักแสดงหญิงเกาหลีคนแรกที่ได้ลงนิตยสารแฟชั่นที่มีชื่อเสียงโดดเด่น
ในปี ค.ศ. 2012 เธอได้แสดงในภาพยนตร์เรื่อง "10 ดาวโจรปล้นโคตรเพชร" เป็นเรื่องราวของหัวขโมยที่มาจากจีนและเกาหลีรวมตัวกันเพื่อจะขโมยเพชรมูลค่า 30 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ที่เก็บอยู่ในห้อง ๆ หนึ่งภายในคาสิโนหรูแห่งหนึ่งของมาเก๊า ซึ่งภาพยนตร์ดังกล่าวติดอันดับภาพยนตร์เกาหลีขายดีที่สุดอันดับสอง ในปีถัดมาเธอได้แสดงภาพยนตร์เรื่อง "เบอร์ลิน รหัสลับระอุเดือด" รับบทเป็นล่ามที่ต่อมาได้สมรสกับชายซึ่งเป็นตัวแทนหน่วยสืบราชการลับของเกาหลีเหนือ โดย รยู ซึง-วัน ผู้กำกับภาพยนตร์ ได้ออกมาชื่นชมเธอในด้านการแสดงฉากแอ็กชั่นและสำเนียงเกาหลีเหนือของเธอ
หลังทิ้งงานแสดงละครทางโทรทัศน์มานาน 14 ปี เธอได้กลับมาแสดงในซีรีส์โรแมนติกแฟนตาซีเรื่อง "ยัยตัวร้ายกับนายต่างดาว" โดยเป็นเรื่องราวของมนุษย์ต่างดาวที่ลงมาบนโลกมนุษย์เมื่อ 400 ปีก่อน ช่วงยุคราชวงศ์โชซ็อน รับบทโดย คิม ซู-ฮย็อน มาพบกับนักแสดงสาวที่มีชื่อเสียงที่ช็อนเป็นผู้รับบท ซีรีส์ดังกล่าวประสบความสำเร็จในด้านการจัดอันดับ ด้วยเหตุนี้ช็อนจึงได้รับ "รางวัลใหญ่" ของรางวัลแพ็กซัง ประจำปี 2014 อันเป็นรางวัลโทรทัศน์สูงสุด กระนั้นคิม กู-รา และฮอ จี-วุง พิธีกรรายการ Ssul Jeon ได้ออกมาวิพากษ์วิจารณ์การแสดงของเธอว่า "มันน่าเบื่อหน่ายสิ้นดี เพราะเธอมักเลือกเล่นแต่บทเดิม ๆ..." และเธอควรเลือกบทใหม่
ช็อน จี-ฮย็อน สมรสกับชเว จุน-ฮย็อก เมื่อวันที่ 13 เมษายน ค.ศ. 2012 ทั้งนี้ชเวผู้สามี เป็นหลานชายของ อี ย็อง-ฮี นักออกแบบชุดฮันบก และเป็นบุตรชายของนักออกแบบเสื้อผ้า อี จ็อง-อู การนี้ช็อนได้ลงปกนิตยสาร ELLE ของเกาหลีฉบับเดือนพฤษภาคม เช่นเดียวกับฉบับจีน, ไต้หวัน และสิงคโปร์ โดยเป็นภาพเธอในชุดแต่งงานชุดเดียวกันแต่ต่างอิริยาบถ
ช็อน โปรดปรานการทำอาหาร โดยทำอาหารเกาหลีเป็นหลัก และเธอมักออกไปจ่ายตลาดบ่อย ๆ