สมเด็จพระราชินีนาถมารีอาที่ 2 แห่งโปรตุเกส
สมเด็จพระราชินีนาถมารีอาที่ 2 แห่งโปรตุเกส () (4 เมษายน 1819 - 15 พฤศจิกายน 1853) ทรงเป็นสมเด็จพระราชินีนาถแห่งโปรตุเกส พระนางเป็นพระราชธิดาของพระเจ้าเปดรูที่ 4กับอาร์ชดัชเชสมาเรีย ลีโอโพลดีนาแห่งออสเตรีย อภิเสกสมรสครั้งแรกกับออกุสต์ เดอ โบฮาร์เนส์ ดยุคแห่งเลาช์เทนเบิร์ก ครั้งที่สองกับเจ้าชายเฟอร์ดินานด์แห่งแซ็กซ์-โคบูร์กและก็อตธา พระนางครองราชสมบัติสองครั้ง ครั้งแรกเมื่อ 5 พฤษภาคม พ.ศ. 2369 - 30 มิถุนายน พ.ศ. 2371 ครั้งที่สองเมื่อ 26 พฤษภาคม พ.ศ. 2377 - 15 พฤศจิกายน พ.ศ. 2396
สมเด็จพระราชินีนาถมารีอาที่ 2 ทรงมีพระนามเมื่อประสูติว่า "มารีอา ดา กลอเรีย โจอานา ชาร์ลอตา ลีโอโพลดีนา ดา ครูซ ฟรานซิสกา ซาวิเออร์ เดอ เปาลา อิซิดอรา มิเชลา กราเบรียลา ราเฟลา กอนซากา" ที่รีโอเดจาเนโร พระองค์เป็นพระราชธิดาของพระมหากษัตริย์โปรตุเกส และจักรพรรดิบราซิล พระเจ้าเปดรูที่ 4 หรือจักรพรรดิเปดรูที่ 1 กับ พระมเหสีพระองค์แรกอาร์ชดัชเชสมาเรีย ลีโอโพลดีนาแห่งออสเตรีย พระราชธิดาในจักรพรรดิฟรันซ์ที่ 2 แห่งจักรวรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์ สมเด็จพระราชินีนาถมารีอาที่ 2 เสด็จพระราชสมภพที่ รีโอเดจาเนโร บราซิล พระองค์จึงเป็นพระมหากษัตริย์ยุโรปพระองค์เดียวที่ทรงพระราชสมภพนอกทวีปยุโรป แม้ว่าพระองค์จะเสด็จพระราชสมภพในอาณานิคมของโปรตุเกสก็ตาม
เมื่อพระอัยกาของสมเด็จพระราชินีนาถมารีอาที่ 2 พระเจ้าฌูเอาที่ 6 แห่งโปรตุเกส เสด็จสรรคตเมื่อ เดือนมีนาคม พ.ศ. 2369 ก็เกิดวิกฤติในประเทศโปรตุเกส รัชทายาทขององค์กษัตริย์ เจ้าชายเปดรู ได้ประกาศอิสรภาพของบราซิล เมื่อ พ.ศ. 2365 และพระองค์ก็เป็นจักรพรรดิพระองค์แรก จักรพรรดิเปดรูที่ 1 แห่งบราซิล พระมหากษัตริย์ยังมีโอรสองค์เล็กอีกองค์คือ พระเจ้ามิเกลแห่งโปรตุเกส แต่พระองค์ก็ถูกเนรเทศในออสเตรีย หลังจากนำกองทัพเข้าต่อต้านระบอบการปกครองของพระบิดาของพระองค์และระบอบเสรีนิยม
ก่อนการสวรรคตของ พระเจ้าฌูเอาที่ 6 เจ้าหญิงอิซาเบล มารีอาแห่งโปรตุเกสได้รับการเสนอพระนามให้เป็นผู้สำเร็จราชการแผ่นดิน จนกระทั่ง "ทายาทที่ถูกต้องกลับไปยังราชอาณาจักร" แต่พระองค์ก็ล้มเหลว ที่จะระบุว่าพระราชโอรสของพระองค์มีสิทธิ์ถูกต้องตามกฎหมาย เนื่องจากพระองค์หนึ่งเป็นจักรพรรดิแห่งบราซิล อีกพระองค์หนึ่งถูกเนรเทศ
ผู้คนส่วนใหญ่คิดว่าจักรพรรดิเปดรูที่ 1 นั้นคือทายาทที่ถูกต้องตามกฎหมาย แต่ชาวบราซิลไม่ต้องการให้โปรตุเกสและบราซิลรวมกันอีกครั้ง ประเทศในยุโรปที่ได้รับภายใต้การปกครองของบราซิลเมื่อทั้งสองเป็นส่วนหนึ่งของ สหราชอาณาจักรโปรตุเกส บราซิล และแอลการ์ฟ ซึ่งก่อตั้งโดยพระเจ้าฌูเอาที่ 6 ในระหว่างที่พำนักอยู่ที่รีโอเดจาเนโรจาก 2351 จนถึง 2363 ต่อมาพระองค์ทราบว่าผู้ที่สนับสนุนพระอนุชาของพระองค์จะนำพระเจ้ามิเกลมาครองบัลลังก์ จักรพรรดิเปดรูจึงตัดสินในหาทางเลือกที่ดีที่สุด สุดท้ายพระองค์จึงสละราชบัลลังก์ให้แก่ เจ้าหญิงมารีอา ดา กลอเรีย พระราชธิดาพระองค์โต (ซึ่งมีพระชนมายุเพียง 7 พรรษา) พระองค์จะต้องอภิเษกสมรสกับ พระเจ้ามิเกล พระปิตุลาของพระองค์ ซึ่งจะต้องยอมรับกฎหมายเสรีนิยม และทำหน้าที่เป็นผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์จนกว่าพระภาติยะจะโตพอที่จะครองราชย์ได้
พระเจ้ามิเกลทรงตกลงที่จะยอมรับ แต่เมื่อพระองค์เสด็จมาถึงโปรตุเกส พระองค์ก็โค่นราชบัลลังก์ของสมเด็จพระราชินีนาถมารีอาที่ 2 และยกเลิกรัฐธรรมนูญเสรีนิยม ในช่วงรัชสมัยของพระองค์มีแต่ความหวาดกลัว สมเด็จพระราชินีนาถมารีอาที่ 2 ได้เสด็จลี้ภัยไปยังที่ต่างๆ เช่นเดียวกับพระอัยกาของพระองค์ ที่กรุงเวียนนา ลอนดอน และปารีส
จักรพรรดิเปดรูที่ 1 สละราชบัลลังก์เมื่อ พ.ศ. 2374 ซึ่งครองราชย์ต่อโดยพระราชโอรส (และพระอนุชาของสมเด็จพระราชินีนาถมารีอาที่ 2 จักรพรรดิเปดรูที่ 2 แห่งบราซิล) และพระองค์ได้เข้าร่วมกองกำลังที่จงรักภักดีต่อสมเด็จพระราชินีนาถมารีอาที่ 2 ที่อะโซร์ส เพื่อทำสงครามกับพระเจ้ามิเกล และบังคับให้พระเจ้ามิเกลสละราชสมบัติในปี พ.ศ. 2377
สมเด็จพระราชินีนาถมารีอาที่ 2 ครองราชย์ครั้งที่สอง เนื่องจากพระอนุชาของพระองค์ จักรพรรดิเปดรูที่ 2 แห่งบราซิล และเจ้าหญิงรัชทายาท ถูกตัดสิทธิ์ในพระราชบัลลังก์ตามรัฐธรรมนูณมาตราที่ 91 เมื่อวันที่ 30 ตุลาคม พ.ศ. 2378
เมื่อ 26 มกราคม พ.ศ. 2378 สมเด็จพระราชินีนาถมารีอาที่ 2 ทรงอภิเษกสมรสในขณะที่ทรงมีพระชนมายุ 15 พรรษา กับออกุสต์ เดอ โบฮาร์เนส์ ดยุคแห่งเลาช์เทนเบิร์ก พระโอรสของเออแฌน เดอ โบอาร์แน พระราชนัดดาของสมเด็จพระจักรพรรดินีโฌเซฟีน แต่เขาเสียชีวิตเพียงสองเดือนต่อมา ในวันที่ 28 มีนาคม พ.ศ. 2378
ในวันที่ 1 มกราคม พ.ศ. 2379 พระองค์อภิเษกสมรสอีกครั้งกับเจ้าชายเฟอร์ดินานด์แห่งแซ็กซ์-โคบูร์กและก็อตธา ซึ่งพระองค์ก็ได้รับการสถาปนาเป็นพระมหากษัตริย์พระราชสวามี ในปี พ.ศ. 2380 สอดคล้องกับกฎมณเทียรบาลของโปรตุเกสเมื่อเจ้าชายเปดรู ทายาทในราชบัลลังก์ประสูติ
ใน พ.ศ. 2385 สมเด็จพระสันตะปาปาเกรกอรีที่ 16 ส่งเครื่องบรรณาการมาถวายสมเด็จพระราชินีนาถมารีอาที่ 2 ด้วยดอกไม้ทองคำ
รัชสมัยของสมเด็จพระราชินีนาถมารีอาที่ 2 เกิดการจลาจลการปฏิวัติเมื่อ 16 พฤษภาคม พ.ศ. 2389 แต่ก็ถูกปราบปรามด้วยกองกำลังสนับสนุนพระมหากษัตริย์เมื่อวันที่ 22 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2390 และโปรตุเกสก็ยังต้องประสบปัณหากับการปฏิวัติยุโรปอีกในปี พ.ศ. 2391 รัชกาลสมเด็จพระราชินีนาถมารีอาที่ 2 มีการจัดการทางด้านสาธารณสุขที่มุ่งเป้าไปที่การควบคุมโรคอหิวาตกโรคซึ่งกำลังระบาดไปทั่งประเทศ อีกทั้งพระองค์ยังพยายามยกระดับการศึกษาของโปรตุเกสทั้งประเทศอีกด้วย
หลังจากการตั้งครรภ์อย่างต่อเนื่อง และแพทย์ก็เตือนสมเด็จพระราชินีนาถมารีอาที่ 2 ถึงอันตรายจากการคลอดพระราชบุตรเกือบทุกปี อย่างไรก็ตามพระองค์ไม่สนใจความเสี่ยงที่เป็นตัวการฆ่าแม่ที่เพิ่งเสียชีวิตจากภาวะแทรกซ้อนต่อการแท้งบุตรหลังจากเกิดจำนวนมากของเธอ ""ถ้าฉันตาย ฉันก็จะตายที่ของฉัน"" สมเด็จพระราชินีนาถมารีอาที่ 2 แห่งโปรตุเกสกล่าวไว้ ในปี พ.ศ. 2396 พระองค์สวรรคตใน ลิสบอน ในขณะที่ให้กำเนิดพระโอรสพระองค์ที่ 11 ของพระองค์ เจ้าชายยูจีน ซึ่งเจ้าชายเองก็สิ้นพระชนม์ตามพระราชมารดาไป
สมเด็จพระราชินีนาถมารีอาที่ 2 แห่งโปรตุเกส พระองค์ทรงเป็นพระราชมารดาที่ดี และเป็นผู้ที่มีจิตใจดี พระองค์มักทำตามความเชื่อมันของพระองค์และพยายามช่วยเหลือประเทศของพระองค์ ภายหลังพระองค์ทรงได้รับการถวายสมัญญานามว่า "มารดาที่ดี"
สมเด็จพระราชินีนาถมารีอาที่ 2 แห่งโปรตุเกส อภิเษกสมรสครั้งแรกกับ ออกุสต์ เดอ โบฮาร์เนส์ ดยุคแห่งเลาช์เทนเบิร์ก พระโอรสของยูจีน เดอ โบอาร์แน พระราชนัดดาของสมเด็จพระจักรพรรดินีโฌเซฟีน ผู้ที่สิ้นพระชนม์ไม่นานหลังจากมาถึงโปรตุเกส พระองค์อภิเษกสมรสอีกครั้งกับเจ้าชายเฟอร์ดินานด์แห่งแซ็กซ์-โคบูร์กและก็อตธา พระโอรสของเจ้าชายเฟอร์ดินานด์ จอร์จ ออกัสตา แห่งแซ็กซ์-โคบูร์กและก็อตธากับพระชายาเจ้าหญิงมารีอา แอนโตนีอา คอฮารี เดอ คซาบราก ทั้งสองพระองค์ทรงมีพระราชโอรส-พระราชธิดาด้วยกัน 11 พระองค์ ได้แก่