สตาร์ วอร์ส: ปัจฉิมบทแห่งเจได
สตาร์ วอร์ส: ปัจฉิมบทแห่งเจได () หรือ สตาร์ วอร์ส เอพพิโซด 8: ปัจฉิมบทแห่งเจได ("Star Wars: Episode VIII – The Last Jedi") เป็นภาพยนตร์มหากาพย์เทพนิยายอวกาศ เขียนบทและกำกับโดยไรอัน จอห์นสัน เป็นภาพยนตร์ลำดับที่ 2 ในไตรภาคต่อของภาพยนตร์ชุด "สตาร์ วอร์ส" ต่อจากภาพยนตร์เรื่อง "" (พ.ศ. 2558) ผลิตโดยบริษัทลูคัสฟิล์ม จัดจำหน่ายโดยวอลท์ดิสนีย์สตูดิโอโมชั่นพิคเจอร์ส นำแสดงโดย มาร์ก แฮมิลล์, แคร์รี ฟิชเชอร์, อดัม ไดรฟ์เวอร์, เดซี ริดลีย์, จอห์น โบเยกา, ออสการ์ ไอแซ็ค, ลูพีตา ญองอ, ดอมห์แนล กลีสัน, แอนโธนี แดเนียลส์, เกวนโดลีน คริสตี้, แอนดี เซอร์คิส, เบนีเซียว เดล โตโร, ลอร่า เดิร์น และเคลลี่ แมรี่ แทรน และเป็นผลงานการแสดงครั้งสุดท้ายของแคร์รี่ ฟิชเชอร์ ก่อนจะเสียชีวิตเมื่อธันวาคม พ.ศ. 2559 โดยภาพยนตร์ได้ลงคำอุทิศให้ เนื้อเรื่องเล่าเรื่องของเรย์ที่ไปฝึกวิชาเจไดกับลุค สกายวอล์คเกอร์ เพื่อช่วยเหลือฝ่ายต่อต้านที่ยังต่อสู้กับไคโล เร็น และปฐมภาคี
ภาพยนตร์เรื่องนี้ได้รับการประกาศการผลิตตั้งแต่ตอนที่บริษัทดิสนีย์เข้าซื้อบริษัทลูคัสฟิล์มเมื่อ พ.ศ. 2555 อำนวยการสร้างโดยแคธลีน เคนเนดี ซึ่งเป็นประธานบริษัทลูคัสฟิล์ม และ แรม เบิร์กแมน ร่วมกับเจ เจ แอบรัมส์ ผู้กำกับภาพยนตร์ "อุบัติการณ์แห่งพลัง" ในตำแหน่งผู้อำนวยการสร้างฝ่ายบริหาร นักประพันธ์เพลงจอห์น วิลเลียมส์ กลับมาทำหน้าที่ประพันธ์ดนตรีประกอบภาพยนตร์อีกครั้ง หลังจากเคยทำเพลงประกอบให้ภาพยนตร์ชุด "สตาร์ วอร์ส" ภาคหลักมาแล้วทั้ง 7 ภาค การถ่ายทำเริ่มต้นตั้งแต่เดือนกันยายน พ.ศ. 2558 ซึ่งเป็นช่วงการเตรียมการถ่ายทำ โดยเป็นการถ่ายทำฉากที่ต้องถ่ายที่เกาะสเกลลิกไมเคิล ประเทศไอร์แลนด์ ส่วนการถ่ายทำหลักเริ่มเมื่อเดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2559 ที่ไพน์วูดสตูดิโอ ประเทศอังกฤษ และสิ้นสุดลงเมื่อเดือนกรกฎาคม พ.ศ. 2559 ส่วนขั้นตอนหลังการถ่ายทำเสร็จสิ้นลงเมื่อเดือนกันยายน พ.ศ. 2560
"ปัจฉิมบทแห่งเจได" ออกฉายรอบปฐมทัศน์โลกที่ลอสแอนเจลิสเมื่อ 9 ธันวาคม พ.ศ. 2560 และออกฉายทั่วประเทศสหรัฐอเมริกาเมื่อ 15 ธันวาคม พ.ศ. 2560 ทำรายได้กว่า 1,300 ล้านดอลลาร์สหรัฐทั่วโลก และได้รับเสียงวิจารณ์ในเชิงบวกเป็นส่วนใหญ่ นักวิจารณ์ชื่นชมเนื้อเรื่อง นักแสดง ฉากแอกชัน เทคนิกภาพพิเศษ ดนตรีประกอบ และน้ำหนักทางอารมณ์ของภาพยนตร์ บ้างก็ถือว่าเป็นภาพยนตร์ "สตาร์ วอร์ส" ภาคที่ดีที่สุด นับตั้งแต่ "จักรวรรดิเอมไพร์โต้กลับ"
ภาคต่อซึ่งเป็นตอนที่ 9 ตอนนี้ยังไม่มีชื่อเรื่อง มีกำหนดออกฉาย 20 ธันวาคม พ.ศ. 2562
นักรบฝ่ายต่อต้านนำโดยนายพลเลอา ออร์กานา หลบหนีจากฐานทัพขณะที่ทัพยานปฐมภาคีมาถึง โพ ดาเมรอน นำกองยานเข้าโจมตีตอบโต้จนได้รับชัยชนะเปิดโอกาสให้เหล่ากองยานฝ่ายต่อต้านหลบหนีเข้าไฮเปอร์สเปซได้แต่ก็สูญเสียผู้คนและยานอวกาศไปมาก แม้กระนั้นปฐมภาคีก็ยังติดตามมาได้ผ่านอุปกรณ์ติดตามผ่านไฮเปอร์สเปซ ไคโล เรนได้นำกองยานทำลายยานรบของฝ่ายต่อต้าน แต่ยังลังเลที่จะเหนี่ยวไกปืนเพื่อทำลายยานฝ่ายต่อต้านเมื่อรับรู้ได้โดยพลังว่าเลอาแม่ของตนอยู่บนยานนั้น ยานรบไทไฟเตอร์ลำอื่นได้ทำลายหอบังคับการของยานฝ่ายต่อต้านทำให้ผู้นำหลายคนเสียชีวิตและเลอาบาดเจ็บหนัก รองผู้การโฮลโดจึงต้องขึ้นมาทำหน้าที่บังคับบัญชาแทน โพ ฟินน์ บีบีเอท และช่างเครื่องโรส ทิโค ไม่เห็นด้วยกับยุทธศาสตร์แบบตั้งรับของโฮลโด จึงวางแผนกันเองอย่างลับ ๆ เพื่อลอบปิดการทำงานของเครื่องติดตามบนยานของปฐมภาคี
ระหว่างนั้นเรย์เดินทางพร้อมกับชิวแบคคาและอาร์ทูดีทูด้วยยาน "มิลเลนเนียม ฟาลคอน" ไปถึงดาวเคราะห์อัคโตอันห่างไกล เพื่อชักชวนลุค สกายวอล์คเกอร์ ให้ร่วมต่อสู้ไปกับฝ่ายต่อต้าน ลุคปฏิเสธเนื่องจากปักใจเชื่อว่าเจไดเป็นความล้มเหลว แม้จะทราบข่าวการเสียชีวิตของฮัน โซโลแล้วก็ยังคงปฏิเสธ ระหว่างนั้นเองลุคไม่รู้เลยว่าเรย์กับไคโลได้แอบติดต่อกันผ่านทางพลัง ในที่สุดด้วยความช่วยเหลือของอาร์ทูดีทูลุคก็ได้ตัดสินใจจะสอนบทเรียนเรื่องของพลังให้กับเรย์ ลุคกับไคโลเล่าเหตุการณ์ที่ทำให้ไคโลหันเข้าสู่ด้านมืดแตกต่างกัน โดยลุคเล่าว่าเขาเคยเผลอคิดจะฆ่าไคโลเมื่อสัมผัสได้ว่าผู้นำสูงสุดสโน้คได้ครอบงำจิตใจเขา ทำให้ไคโลทำลายนิกายเจไดใหม่ของลุค เรย์เชื่อว่าไคโลยังมีด้านดีหลงเหลือและยังมีโอกาสกลับใจได้ จึงเดินทางออกจากอัคโตไปเพื่อเผชิญหน้ากับไคโลโดยปราศจากลุค ลุคเตรียมตัวเผาคลังความรู้แห่งเจไดบนดาวแต่ลังเลไปชั่วครู่ ก่อนที่จะได้พบกับวิญญาณพลังของโยดา ผู้ช่วยลุคทำลายคลังความรู้ และชี้แนะว่าลุคควรจะเรียนรู้จากความผิดพลาด
โฮลโดเปิดเผยว่าแผนของเธอคือแอบลำเลียงเหล่านักรบฝ่ายต่อต้านขึ้นยานอพยพลำเล็กและหลบหนี โพเห็นว่าเป็นการกระทำที่เสี่ยงและขี้ขลาดจึงก่อกบฎขึ้นบนยาน ฟินน์ โรส และบีบีเอท เดินทางไปยังแคนโต้ไบต์เพื่อขอความช่วยเหลือจากนักถอดรหัส และได้พบกับดีเจซึ่งอ้างว่าตนสามารถปลดรหัสและหยุดการทำงานของเครื่องติดตามได้ พวกเขาแทรกซึมเข้าไปบนยานของสโน้ค แต่ถูกกัปตันฟาสม่าจับตัวได้ ในขณะที่บีบีเอทหลบหนีไปได้ ขณะเดียวกันเรย์ก็มาถึงยาน ไคโลพาเธอไปพบสโน้ค สโน้คเปิดเผยว่าเขาเป็นผู้เชื่อมกระแสจิตให้เรย์กับไคโล เป็นแผนเพื่อทำลายลุค แม้สโน้คจะออกคำสั่งให้ไคโลฆ่าเรย์ แต่เรย์กลับฆ่าสโน้ค ทั้งสองร่วมกันต่อสู้กับทหารองครักษ์ของสโน้คจนได้รับชัยชนะ ไคโลชักชวนให้เรย์เข้าร่วมปกครองกาแลกซีแต่เรย์ปฏิเสธ ทั้งสองใช้พลังพยายามแย่งชิงกระบี่แสงของอนาคิน สกายวอล์คเกอร์ จนสุดท้ายกระบี่แสงเล่มนั้นก็แตกออกเป็นสอง
เลอาที่เพิ่งฟื้นตัวขึ้นมาใช้ปืนแสงสตันหยุดโพไว้ ทำให้การอพยพดำเนินต่อไปได้ โฮลโดอาสาอยู่กับยานเพื่อล่อหลอกกองยานของสโน้ค เปิดโอกาสให้ยานลำอื่นสามารถหลบหนีไปยังฐานทัพเก่าของพันธมิตรกบฎบนดาวเคราะห์เครตได้ ทว่าดีเจได้เปิดโปงแผนการของฝ่ายต่อต้านให้ปฐมภาคีทราบ ยานหลบหนีจึงตกเป็นเป้าโจมตีและได้รับความเสียหายอย่างมาก โฮลโดเสียสละตัวเองโดยใช้ยานขับเข้าความเร็วแสงตรงเข้าชนกองยานของปฐมภาคีจนเสียหายหนัก เรย์หลบหนีมาได้ท่ามกลางความโกลาหล ไคโลสถาปนาตนเองขึ้นเป็นผู้นำสูงสุดคนใหม่ ฟินน์ปราบกัปตันฟาสมาลงได้ เขากับโรสได้รับความช่วยเหลือจากบีบีเอทและหลบหนีจากยานมาสมทบกับฝ่ายต่อต้านบนเครตได้สำเร็จ เมื่อกองทัพปฐมภาคีมาถึง โพ ฟินน์ และโรส ร่วมกันนำทหารฝ่ายต่อต้านขับยานสปีดเดอร์เก่าบนฐานทัพออกต่อสู้ เรย์ขับยาน "มิลเลนเนียม ฟาลคอน" เข้าหลอกล่อเหล่ายานรบไทไฟเตอร์ออกไปจากการรบ ฟินน์พยายามสละชีพเพื่อทำลายปืนใหญ่แต่โรสเข้ามาช่วยเหลือเอาไว้จนทำลายปืนไม่สำเร็จ และยิงทำลายประตูใหญ่ของป้อมปราการฝ่ายต่อต้านลง
ลุคปรากฏตัวขึ้นและเผชิญหน้ากับไคโลเพียงลำพังเพื่อให้ฝ่ายต่อต้านที่ยังเหลือรอดสามารถหลบหนีได้ ไคโลออกคำสั่งให้กองทัพปฐมภาคีกระหน่ำยิงอาวุธไปยังลุคแต่ก็ไร้ผล เขาจึงลงไปต่อสู้ด้วยตัวเอง ไคโลฟาดฟันกระบี่แสงโดนตัวลุคอย่างจังถึงสองครั้งแต่ก็ไร้ผล จนค้นพบว่าลุคส่งร่างพลังมาเท่านั้น ลุคบอกไคโลว่าตัวเขาเองไม่ใช่เจไดคนสุดท้าย จังหวะเดียวกันกับที่เรย์ใช้พลังยกก้อนหินที่ถล่มขวางทางออกจากถ้ำ เปิดเป็นทางให้นักรบฝ่ายต่อต้านหลบหนีไปกับยาน "มิลเลนเนียม ฟาลคอน" ส่วนที่อัคโต ลุคที่หมดสิ้นแรงจากการใช้พลังส่งร่าง ก็ได้เสียชีวิตอย่างสงบพร้อมกับเข้าเป็นหนึ่งเดียวกับพลัง เลอาบอกทุกคนว่าเหล่ากบฎมีทุกสิ่งเพียงพอต่อการเริ่มต้นใหม่อีกครั้งอยู่แล้ว ที่แคนโต้ไบต์ เด็กคนหนึ่งที่เคยช่วยเหลือฟินน์กับโรสให้หลบหนีไปได้ ใช้พลังหยิบไม้กวาดขึ้นมา และมองไปยังอวกาศกว้างไกลอย่างมีความหวังมีการออกกองรองเพื่อถ่ายทำตั้งแต่ช่วงการเตรียมการถ่ายทำ เพื่อไปถ่ายทำฉากที่ต้องถ่ายบนเกาะสเกลลิกไมเคิล ประเทศไอร์แลนด์ ตั้งแต่ 14 กันยายน พ.ศ. 2558 เนื่องจากหากพ้นช่วงเวลาดังกล่าวการถ่ายทำบนเกาะจะยากลำบาก การถ่ายทำในช่วงนี้มีกำหนดถ่าย 4 วัน แต่ถ่ายได้เพียง 1 วัน ก็ต้องยุติการถ่ายทำ เนื่องจากสภาพอากาศและสภาพแวดล้อมไม่อำนวย พฤศจิกายน พ.ศ. 2557 ไอวาน ดันลีวีย์ ประธานบริหารของไพน์วู้ดสตูดิโอให้ข่าวยืนยันว่าภาพยนตร์เรื่องนี้จะถ่ายทำที่สตูดิโอดังกล่าว และมีการถ่ายทำบางส่วนที่เม็กซิโก กันยายน พ.ศ. 2558 เดลโทโรเปิดเผยว่าการถ่ายทำหลักจะเริ่มต้นขึ้นในเดือนมีนาคม พ.ศ. 2559 แต่เคนเนดีให้ข่าวว่าการถ่ายทำจะเริ่มต้นขึ้นในเดือนมกราคม พ.ศ. 2559 ทีมงานเริ่มเตรียมการสร้างที่เวที 007 ในไพน์วู้ดสตูดิโอตั้งแต่ 15 พฤศจิกายน พ.ศ. 2558 โดยมีริค ไฮน์ริค เป็นผู้ออกแบบงานสร้าง
มกราคม พ.ศ. 2559 มีการเขียนบทภาพยนตร์ใหม่ จึงต้องเลื่อนกำหนดการถ่ายทำออกไปเป็นกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2559 นอกจากนี้ยังมีความเสี่ยงที่จะถูกเลื่อนออกไปอีกจากการประท้วงระหว่าง สหพันธ์ผู้ผลิตรายการโทรทัศน์และภาพยนตร์ (PACT) กับสหภาพแรงงานการกระจายเสียง การบันเทิง การภาพยนตร์ และการละคร (BECTU) 10 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2559 ซีอีโอของดิสนีย์ บ็อบ ไอเกอร์ ออกข่าวยืนยันว่าการถ่ายทำได้เริ่มขึ้นแล้วภายใต้ชื่อรหัสการถ่ายทำ "หมีอวกาศ" (Space Bear) การถ่ายทำเพิ่มเติมมีขึ้นที่เมืองดูบรอฟนิกในช่วงวันที่ 9-16 มีนาคม พ.ศ. 2559 และที่ประเทศไอร์แลนด์ในเดือนพฤษภาคม สถานที่ถ่ายทำเพิ่มเติมได้แก่แหลมมาลินในเทศมณฑลโดเนกัล และเนินเขาบนแหลมอีกแห่งหนึ่งใน Ceann Sibeal เทศมณฑลเคอร์รี่ ฉากรบบนดาวเคราะห์เครตถ่ายทำที่ทะเลเกลือซาลาร์ เดอ อูยูนี ประเทศโบลิเวีย
การถ่ายทำหลักเสร็จสิ้นลงเมื่อ 22 กรกฎาคม พ.ศ. 2559 แม้ญองอจะยังไม่ได้ถ่ายทำฉากของเธอเลยจนถึงกันยายน พ.ศ. 2559 ก็ตาม กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2560 มีการประกาศว่าบางฉากในเรื่องได้รับการถ่ายทำด้วยกล้องไอแม็กซ์ ผู้ออกแบบงานสร้างริค ไฮน์ริคให้สัมภาษณ์ว่าบทดั้งเดิมจำเป็นจะต้องใช้ฉากในการถ่ายทำถึง 160 ฉาก ซึ่งมากกว่าที่เขาคาดไว้ถึงสองเท่า แต่ผู้กำกับจอห์นสันได้ตัดเล็มลงจนเหลือ 125 ฉาก ซึ่งใช้เวทีฉากจำนวน 14 เวทีที่ไพน์วู้ดสตูดิโอในการสร้าง
นีล สแกนแลน รับหน้าที่ผู้ออกแบบสัตว์ประหลาดในเรื่อง ให้สัมภาษณ์ว่า "ภาพยนตร์เรื่องนี้มีการใช้เทคนิกพิเศษที่ทำจากวัสดุจริง มากกว่าภาพยนตร์ "สตาร์ วอร์ส" ทุก ๆ ภาคที่ผ่านมา" โดยมีการสร้างสัตว์ประหลาดจากเทคนิกพิเศษวัสดุจริงรวมแล้ว 180-200 ตัว ซึ่งส่วนหนึ่งอยู่ในฉากที่ถูกตัดออก ฉากการปรากฏตัวของโยดาในรูปของวิญญาณพลังถูกสร้างขึ้นด้วยเทคนิกการเชิดหุ่น ซึ่งเป็นเทคนิกเดียวกับที่เคยใช้สร้างตัวละครนี้ใน "จักรวรรดิเอมไพร์โต้กลับ" และ "การกลับมาของเจได" โดยมีแฟรงค์ ออซซึ่งเคยเชิดหุ่นโยดาในภาคก่อน กลับมาทำหน้าที่นี้อีกครั้ง
"สตาร์ วอร์ส: ปัจฉิมบทแห่งเจได" ได้รับรางวัลเอ็มไพร์อะวอดส์ สาขาภาพยนตร์ยอดเยี่ยม, ผู้กำกับภาพยนตร์ยอดเยี่ยม, นักแสดงหญิงยอดเยี่ยม, วิชวลเอฟเฟกต์ยอดเยี่ยมและออกแบบเครื่องแต่งกายยอดเยี่ยม