การอธิษฐานในศาสนาคริสต์
การอธิษฐาน (ศัพท์โปรเตสแตนต์) หรือ การภาวนา (ศัพท์คาทอลิก) ในศาสนาคริสต์ () หมายถึง ตั้งใจมุ่งผลอย่างใดอย่างหนึ่ง ตั้งจิตปรารถนา ตั้งจิตขอร้องต่อสิ่งที่ตนถือว่าศักดิ์สิทธิ์เพื่อผลอย่างใดอย่างหนึ่ง
"เมื่อ​ท่าน​ทั้ง‍หลาย​อธิษ‌ฐาน อย่า​เป็น​เหมือน​คน​หน้า‍ซื่อ‍ใจ‍คด เพราะ​เขา​ชอบ​ยืน​อธิษ‌ฐาน​ใน​ธรรม‍ศาลา​และ​ตาม​ถนน เพื่อ​จะ​ให้​คน​ทั้ง‍ปวง​ได้​เห็น เรา​บอก​ความ​จริง​แก่​ท่าน​ว่า​เขา​ได้​รับ​บำ‌เหน็จ​ของ​เขา​แล้ว ฝ่าย​ท่าน​เมื่อ​อธิษ‌ฐาน​จง​เข้า​ใน​ห้อง​ชั้น‍ใน และ​เมื่อ​ปิด​ประ‌ตู​แล้ว จง​อธิษ‌ฐาน​ต่อ​พระ‍บิดา​ของ​ท่าน​ผู้​ทรง​สถิต​ใน​ที่​ลี้‍ลับ และ​พระ‍บิดา​ของ​ท่าน​ผู้​ทรง​เห็น​ใน​ที่​ลี้‍ลับ​จะ​ทรง​โปรด​ประ‌ทาน​บำ‌เหน็จ​แก่​ท่าน"
"แต่​เมื่อ​ท่าน​อธิษ‌ฐาน​อย่า​พูด​พล่อยๆ​ซ้ำ​ซาก เหมือน​คน​ต่าง​ชาติ​กระ‌ทำ​เพราะ​เขา​คิด​ว่า​พูด​มาก​หลาย​คำ พระ​จึง​จะ​ทรง​โปรด​ฟัง อย่า​ทำ​เหมือน​เขา​เลย เพราะ‍ว่า​สิ่ง‍ไร​ซึ่ง​ท่าน​ต้อง‍การ พระ‍บิดา​ของ​ท่าน​ทรง​ทราบ​ก่อน​ที่​ท่าน​ทูล​ขอ​แล้ว ท่าน​ทั้ง‍หลาย จง​อธิษ‌ฐาน​ตาม​อย่าง​นี้​ว่า"
"เพราะ‍ว่า​ถ้า​ท่าน​ยก​ความ​ผิด​ของ​เพื่อน​มนุษย์ พระ‍บิดา​ของ​ท่าน​ผู้​ทรง​สถิต​ใน​สวรรค์​จะ​ทรง​โปรด​ยก​ความ​ผิด​ของ​ท่าน​ด้วย แต่​ถ้า​ท่าน​ไม่​ยก​ความ​ผิด​ของ​เพื่อน​มนุษย์ พระ‍บิดา​ของ​ท่าน​จะ​ไม่​ทรง​โปรด​ยก​ความ​ผิด​ของ​ท่าน​เหมือน​กัน"
การอธิษฐานไม่ใช่การสวดมนต์หรือพูดซ้ำ ๆ แต่เป็นการพูดคุยกับพระเจ้า เหมือนลูกคุยกับพ่อ เป็นการทูลขอสิ่งที่เรามีความจำเป็นต่อพระเจ้า คริสตชนจะขึ้นต้นคำอธิษฐานด้วยคำว่า "ข้าแต่พระบิดาเจ้า" และลงท้ายด้วยคำว่า "ขอในพระนามของพระเยซูคริสต์ อาเมน" ส่วนเนื้อความตรงกลางผู้อธิษฐานสามารถเปลี่ยนแปลงได้ในแต่ละครั้ง
การเริ่มต้นคำอธิษฐานว่า พระบิดาเจ้า ก็เพราะเชื่อว่าพระเจ้าทรงฟังผู้อธิษฐาน จบลงด้วยคำว่า ขอในพระนามของพระเยซูคริสต์ หมายความว่า ผู้อธิษฐานเป็นคนบาปซึ่งไม่มีสิทธิ์คุยกับพระเจ้า แต่เพราะพระคุณของพระเยซูคริสต์ จึงกล้าทูลหรือพูดกับพระเจ้าได้ ส่วนคำว่า อาเมน หมายความว่า "ขอให้เป็นดังนั้น"
ส่วนท่าทางในการอธิษฐานนั้น มีได้หลายแบบ แต่ต้องมีท่าทีหรือท่าทางที่เหมาะสมกับสถานที่ ถ้าอยู่ในที่ประชุมหรือคริสตจักร คริสตชนจะนั่งอธิษฐานเหมือนกับคนอื่น ๆ ถ้าอยู้ห้องนอน จะนอนหรือคุกเข่าอธิษฐานก็ได้
ข้า‍แต่​พระ‍บิดา​เจ้าแห่ง​ข้า‍พระ‍องค์ทั้ง‍หลาย ผู้​ทรง​สถิต​ใน​สวรรค์ ขอ​ให้​พระ‍นาม​ของ​พระ‍องค์​เป็น​ที่​เคา‌รพ​สัก‌การะ ขอ​ให้​แผ่น‍ดิน​ของ​พระ‍องค์​มา​ตั้ง​อยู่ ขอ​ให้​เป็น​ไป​ตาม​พระ‍ทัย​ของ​พระ‍องค์ ใน​สวรรค์​เป็น​อย่าง‍ไร​ก็​ให้​เป็น​ไป​อย่าง​นั้น​ใน​แผ่น‍ดิน​โลก ขอ​ทรง​โปรด​ประ‌ทาน​อา‌หาร​ประ‌จำ​วัน แก่​ข้า‍พระ‍องค์​ทั้ง‍หลาย​ใน​กาล​วัน‍นี้ ขอ​ทรง​โปรด​ยก‍บาป​ผิด​ของข้า‍พระ‍องค์ เหมือน​ข้า‍พระ‍องค์​ยก​โทษ​ผู้​ที่​ทำ​ผิด​ต่อ​ข้า‍พระ‍องค์​นั้น และ​ขอ​อย่า​นำ​ข้า‍พระ‍องค์​เข้า‍ไป​ใน​การ​ทด‍ลอง แต่​ขอ​ให้​พ้น​จากซึ่ง​ชั่ว‍ร้าย (เหตุ​ว่า​ราช‍อำ‌นาจ และ​ฤทธิ์‍เดช และ​พระ‍สิริ​เป็น​ของ​พระ‍องค์​สืบๆ​ไป​เป็น​นิตย์) ทูลขอในพระนามของพระเยซูคริสต์ อา‌เมน
ข้าแต่พระบิดาเจ้า ข้าพระองค์ยอมรับต่อพระเจ้าว่า ข้าพระองค์เป็นคนบาป และเชื่อว่าพระเยซูคริสตเจ้าทรงสิ้นพระชนม์บนกางเขนเพื่อไถ่ข้าพระองค์ให้พ้นจากบาป และทรงฟื้นคืนพระชนม์เพื่อกระทำให้ข้าพระองค์เป็นคนชอบธรรม ข้าพระองค์จึงขอรับและยอมรับพระองค์มาเป็นพระผู้ช่วยของข้าพเจ้าให้รอด ในพระนามของพระเยซูคริสต์ อาเมน
ข้าแต่พระบิดาเจ้าผู้เป็นที่รัก ขอบพระคุณพระองค์สำหรับอาหารที่ได้ที่พระองค์ประทานให้แก่ข้าพระองค์ ขอพระองค์ทรงชำระอาหารนี้ให้สะอาดและบริสุทธิ์ และอวยพรให้อาหารนี้เป็นประโยชน์แก่ร่างกาย ขอบพระคุณพระองค์ ในพระนามของพระเยซูคริสต์ อาเมน
ข้าแต่พระบิดาเจ้าผู้ทรงสถิตเหนือฟ้าสวรรค์ ข้าพระองค์ถ่อมใจลงต่อพระพักตร์ของพระองค์ สารภาพบาปผิดที่ข้าพระองค์ได้กระทำ (กล่าวเนื้อความที่ตนเองต้องการสารภาพ) ขอพระเจ้าทรงพระเมตตาอภัยบาปผิด แก่ข้าพระองค์ ตามความรักมั่นคงที่พระองค์มีต่อข้าพระองค์ และของฤทธิ์เดชของพระวิญญาณบริสุทธิ์ของพระองค์ ช่วยข้าพระองค์ ประทานกำลังแก่ข้าพระองค์ ที่ข้าพระองค์จะมีกำลังเอาชนะความบาปเหล่านี้ และ ไม่หลงไปกระทำความบาปผิดอีก ทูลต่อพระองค์ด้วยใจที่สำนึกผิด ในพระนามของพระเยซูคริสต์ อาเมน
ข้าแต่พระบิดาเจ้าผู้ยิ่งใหญ่สูงสุด ผู้ทรงสร้างฟ้าสรรค์และแผ่นดินโลก ผู้ทรงเป็นพระเจ้าผู้ใหญ่ยิ่ง และน่าเกรงกลัว ผู้ทรงรักษาพันธสัญญาและดำรงความรักมั่นคงกับบรรดาผู้ที่รักพระองค์และรักษาพระบัญญัติของพระองค์ ขอทรงฟังคำอธิษฐานของผู้รับใช้ของพระองค์ ขอทรงโปรดให้ข้าพระองค์เป็นที่ชอบพระทัยในสายพระเนตรของพระองค์ ขอประทานความสำเร็จแก่ข้าพระองค์ในวันนี้ ขอพระองค์ทรงอวยพระพรแก่ข้าพระองค์ และขยายเขตแดนของข้าพระองค์ และขอพระหัตถ์ของพระองค์อยู่กับข้าพระองค์ และขอพระองค์ทรงรักษาข้าพระองค์ให้พ้นจากเหตุร้าย เพื่อมิให้ข้าพระองค์เจ็บใจปวดกาย ข้าพระองค์ทูลพระองค์ ในพระนามของพระเยซูคริสต์ อาเมน
ในคริสตจักรโรมันคาทอลิกมีบทภาวนาที่สำคัญดังนี้
ข้าแต่พระบิดาของข้าพเจ้าทั้งหลาย พระองค์สถิตย์ในสวรรค์ พระนามพระองค์จงเป็นที่สักการะ พระอาณาจักรจงมาถึง พระประสงค์จงสำเร็จในแผ่นดินเหมือนในสวรรค์ โปรดประทานอาหารประจำวันแก่ข้าพเจ้าทั้งหลายในวันนี้ โปรดประทานอภัยแก่ข้าพเจ้า เหมือนที่ข้าพเจ้าให้อภัยแก่ผู้อื่น โปรดช่วยข้าพเจ้าไม่ให้แพ้การผจญ แต่โปรดช่วยให้พ้นจากความชั่วร้ายเทอญ (เหตุว่าพระอาณาจักร พระอานุภาพและพระสิริรุ่งโรจน์เป็นของพระองค์ตลอดนิรันดร) อาแมน
ข้าพเจ้าเชื่อในพระเจ้า พระบิดาผู้ทรงสรรพานุภาพ ทรงเนรมิตฟ้าดิน ข้าพเจ้าเชื่อในพระเยซูคริสตเจ้า พระบุตรหนึ่งเดียวของพระเจ้า องค์พระผู้เป็นเจ้าของข้าพเจ้าทั้งหลาย ทรงปฏิสนธิเดชะพระจิตเจ้า ทรงบังเกิดจากพระนางมารีย์พรหมจารี ทรงรับทรมานสมัยปอนทิอัส ปิลาต ทรงถูกตรึงกางเขน สิ้นพระชนม์ และทรงถูกฝังไว้ เสด็จสู่แดนมรณะ วันที่สามทรงกลับคืนพระชนมชีพจากบรรดาผู้ตาย เสด็จสู่สวรรค์ประทับเบื้องขวาพระเจ้า พระบิดาผู้ทรงสรรพานุภาพ และจะเสด็จมาพิพากษาผู้เป็นและผู้ตาย ข้าพเจ้าเชื่อในพระจิตเจ้า พระศาสนจักรศักดิ์สิทธิ์ สากล ความสัมพันธ์เป็นหนึ่งเดียวของผู้ศักดิ์สิทธิ์ การอภัยบาป การกลับคืนชีพของร่างกาย และชีวิตนิรันดร์ อาแมน
วันทามารีย์ เปี่ยมด้วยพระหรรษทาน พระเจ้าสถิตย์กับท่านผู้ได้รับพระพรกว่าสตรีใด ๆ และพระเยซูโอรสของท่านทรงได้รับพระพรยิ่งนัก สันตะมารีย์ พระมารดาพระเจ้า โปรดภาวนาเพื่อลูกทั้งหลายผู้เป็นคนบาป บัดนี้และเมื่อจะตาย อาแมน
เยซู มารีย์ โยเซฟ ข้าพเจ้าขอถวายดวงใจสติปัญญาและชีวิตแด่ท่าน
เยซู มารีย์ โยเซฟ โปรดทรงช่วยข้าพเจ้าเมื่อใกล้จะตาย
เยซู มารีย์ โยเซฟ โปรดทรงช่วยข้าพเจ้าให้สิ้นใจอย่างราบรื่นในศีลในพรของท่านด้วยเทอญ
ก่อ เชิญเสด็จมา ข้าแต่พระจิตเจ้า
รับ เชิญเสด็จมาสถิตในดวงใจสัตบุรุษ และทรงบันดาลให้ลุกร้อนด้วยความรักของพระองค์
ก่อ โปรดประทานพระจิตของพระองค์ และสรรพสิ่งจะอุบัติขึ้นมา
รับ แล้วพระองค์จะทรงเนรมิตแผ่นดินขึ้นใหม่
ข้าแต่พระเจ้า พระองค์ทรงสอนใจสัตบุรุษด้วยการส่องสว่างของพระจิต โปรดให้ข้าพเจ้าทั้งหลายซาบซึ้งในความเที่ยงธรรมโดยพระจิตนั้น และโปรดให้ได้รับความบรรเทาจากพระองค์ท่านเสมอ เดชะพระคริสตเจ้า องค์พระผู้เป็นเจ้า ของข้าพเจ้าทั้งหลาย อาแมน
ข้าแต่พระชนนีพระเจ้า ลูกทั้งหลายหลบภัยมาพึ่งพระแม่ โปรดอย่าเมินเฉยต่อคำวอนขอในยามทุกข์ร้อนของลูก แต่โปรดช่วยลูก ให้พ้นภัยทั้งสิ้นเสมอเถิด พระมารดาพรหมจารีผู้ทรงได้รับพระพร
บทภาวนาที่สำคัญของคริสตจักรออร์โธด็อกซ์ มีดังนี้
ข้าแต่พระบิดาแห่งข้าพระองค์ทั้งหลาย พระองค์สถิตในสรวงสวรรค์ พระนามของพระองค์จงเป็นที่สักการะ พระอาณาจักรของพระองค์จงมาเถิด พระประสงค์ของพระองค์จงสัมฤทธิ์ผลทั้งในสรวงสวรรค์และบนแผ่นดินโลกเฉกเช่นเดียวกัน โปรดประทานอาหารประจำวันแก่ข้าพระองค์ในวันนี้ โปรดยกความผิดบาปของข้าพระองค์ เช่นเดียวกับที่ข้าพระองค์ยกให้ผู้ที่กระทำผิดบาปต่อข้าพระองค์ และโปรดอย่าทรงนำพาข้าพระองค์สู่การถูกล่อลวง แต่โปรดทรงช่วยข้าพระองค์ให้รอดพ้นจากความชั่วร้ายเถิด
ข้าแต่พระราชาแห่งสรวงสวรรค์ ผู้ทรงปลอบประโลม พระจิตแห่งความจริงแท้ พระองค์สถิตอยู่ทุกแห่งหนและทรงเติมเต็มทุกสิ่ง พระองค์ทรงเป็นผู้รักษาพระพร และทรงเป็นผู้ประทานชีวิต โปรดเสด็จมาสถิตกับข้าพระองค์ทั้งหลาย และโปรดทรงชำระข้าพระองค์จากมลทินทั้งปวง และโปรดทรงคุ้มครองจิตวิญญาณของเหล่าข้าพระองค์ด้วยเถิด ข้าแต่พระผู้ทรงประเสริฐยิ่ง
ข้าแต่พระตรีเอกานุภาพเจ้าขอทรงมีพระเมตตาต่อเหล่าข้าพระองค์ พระผู้ทรงเป็นใหญ่แห่งสรวงสวรรค์ขอทรงประทานอภัยในบาปของเหล่าข้าพระองค์ที่ละเมิดในพระบัญญัติของพระองค์ เพื่อพระนามของพระองค์จะทรงได้รับการเคารพสรรเสริญตลอดไป
ข้าพเจ้าเชื่อในพระเจ้าหนึ่งเดียว พระบิดาผู้ทรงสรรพานุภาพ ทรงเนรมิตฟ้าดิน ทิ้งสิ่งที่เห็นได้และเห็นไม่ได้
ข้าพเจ้าเชื่อในพระเยซูคริสตเจ้า พระบุตรหนึ่งเดียวของพระเจ้า ทรงบังเกิดจากพระบิดาก่อนกาลเวลา ทรงเป็นองค์ความสว่างจากองค์ความสว่าง ทรงเป็นพระผู้เป็นเจ้าแท้ จากพระผู้เป็นเจ้าแท้ มิได้ถูกสร้างขึ้น แต่ทรงบังเกิดร่วมกับลักษณ์เดียวกับพระบิดาผู้ทรงสถาปนาทุกอย่างขึ้นมา
เพื่อเห็นแก่ข้าพระองค์ที่เป็นมนุษย์ พระองค์เสด็จลงจากสรวงสวรรค์เพื่อช่วยข้าพระองค์ให้รอด พระองค์ทรงรับสภาพมนุษย์จากพระจิตเจ้าและพระนางมารีย์พรหมจารี และทรงบังเกิดเป็นมนุษย์
พระองค์ทรงถูกตรึงที่กางเขนเพื่อข้าพระองค์ทั้งหลาย สมัยของปอนทิอัส ปิลาต ทรงถูกทรมานและถูกฝังไว้
พระองค์ทรงกลับคืนพระชนมชีพในวันที่สามตามความในพระคัมภีร์
พระองค์เสด็จขึ้นสวรรค์ ประทับอยู่เบื้องพระหัตถ์ขวาของพระบิดา
พระองค์จักเสด็จมาอีกครั้งด้วยพระสิริรุ่งโรจน์เพื่อทรงพิพากษาเหล่าคนเป็นและคนตาย พระอาณาจักรของพระองค์จะไม่มีวันสิ้นสุด
ข้าพระเจ้าเชื่อในพระจิตเจ้าผู้ทรงศักดิ์สิทธิ์ พระเจ้าผู้ทรงบันดาลชีวิต และผู้ทรงบังเกิดจากพระบิดา ทรงรับการถวายการสักการะและพระสิริรุ่งโรจน์ร่วมกับพระบิดาและพระบุตร ตามความของผู้เผยพระวจนะทั้งหลาย
ข้าพเจ้าเชื่อในพระศาสนจักรหนึ่งเดียวศักดิ์สิทธิ์ สากล และสืบเนื่องมาจากอัครสาวก
ข้าพเจ้าประกาศว่ามีเพียงศีลล้างบาปหนึ่งเดียวเพื่ออภัยบาป
ข้าพระเจ้ารอวันที่ผู้ตายจะกลับฟื้นคืนชีพ และรอคอยชีวิตในโลกหน้า อาเมน
ข้าแต่พระเยซูคริสตเจ้า พระบุตรแห่งพระเจ้า
โดยอาศัยพระมารดาผู้ทรงพระเกียรติยิ่ง เหล่า
ทูตสวรรค์ที่ไร้กายาของพระองค์ ศาสดาประกาศก
และ ผู้ให้รับบัพติศมาที่มาล่วงหน้าของพระองค์
เหล่าอัครสาวกที่พระเจ้าทรงดลใจ มรณสักขี
ผู้โชติช่วงและมีชัย บิดาผู้ศักดิ์สิทธิ์และรับเอา
พระเจ้า และโดยอาศัยคำภาวนาของนักบุญทั้งปวง
โปรดทรงช่วยข้าพระองค์จากปิศาจที่รุมเร้า ข้าแต่
พระผู้เป็นเจ้าและพระผู้สร้างของข้าพระองค์
พระองค์มิได้ทรงประสงค์ความตายของคนบาป
หากแต่ทรงประสงค์ให้เขากลับใจและมีชีวิตอยู่
ดังนั้น ขอพระองค์โปรดประทานการกลับใจแก่
ข้าพระองค์ผู้ต่ำช้าและไร้ค่าด้วย โปรดทรงฉวย
ข้าพระองค์จากปากของงูร้ายที่กำลังกลืนกิน
ข้าพระองค์และลากข้าพระองค์ลงนรกทั้งเป็น
ข้าแต่พระผู้เป็นเจ้า พระผู้ทรงบรรเทาของ
ข้าพระองค์ ผู้ทรงฉลองพระองค์ด้วยกายที่มีวัน
เน่าเปื่อยผุพังด้วยเห็นแก่ข้าพระองค์อย่างเวทนา
สงสาร โปรดทรงช่วยข้าพระองค์ให้รอดพ้นจาก
ความทุกข์ลำเค็ญและให้ได้รับการบรรเทาแก่
ดวงวิญญาณอันน่าเวทนาของข้าพระองค์ โปรด
ทรงปลูกฝังในหัวใจของข้าพระองค์ให้กระทำตาม พระบัญญัติของพระองค์ และละทิ้งการกระทำชั่ว
ของข้าพระองค์ และให้ได้รับความเปรมปรีดิ์ใน
พระองค์ ข้าแต่พระผู้เป็นเจ้า โปรดทรงช่วย
ข้าพระองค์ด้วยเถิด เพราะข้าพระองค์หวังใน
พระองค์ อาเมน
ข้าแต่พระนางมารีย์ พระมารดาพระเจ้าและผู้ทรงพรหมจารี