ฤดูหนาวในประเทศไทย พ.ศ. 2559–2560
เมื่อวันที่ 31 ตุลาคม พ.ศ. 2559 กรมอุตุนิยมวิทยาออกประกาศเริ่มต้นฤดูหนาวอย่างเป็นทางการในประเทศไทย ในวันที่ 30 ตุลาคม พ.ศ. 2558 เนื่องจากลมระดับล่างเปลี่ยนเป็นลมตะวันออกและตะวันออกเฉียงเหนือ และลมชั้นบนเปลี่ยนเป็นลมตะวันตก รวมถึงอุณหภูมิในภาคเหนือและตะวันออกเฉียงเหนือลดลงอยู่ในเกณฑ์อากาศเย็นต่อเนื่อง รวมทั้งมีปริมาณฝนในประเทศไทยตอนบนลดลง
สำหรับฤดูหนาวทางดาราศาสตร์ เป็นฤดูกาลทางดาราศาสตร์ เมื่อตำแหน่งของวงโคจรโลกรอบดวงอาทิตย์ เคลื่อนเข้าสู่จุดอายัน (จุดหยุด กล่าวคือจุดที่ดวงอาทิตย์โคจรไปถึงใต้สุดหรือเหนือสุด) และจุดวิษุวัต (กลางคืนและกลางวันมีเวลาเท่ากัน) สำหรับปีนี้ ฤดูหนาวทางดาราศาสตร์เริ่มต้นในวันที่ 21 ธันวาคม พ.ศ. 2559 (วันอายันเดือนธันวาคม พ.ศ. 2559) และไปสิ้นสุดในวันที่ 19 มีนาคม พ.ศ. 2560 (วันก่อนวันวิษุวัตเดือนมีนาคม พ.ศ. 2560)
จนเมื่อวันที่ 6 มีนาคม พ.ศ. 2560 กรมอุตุนิยมวิทยาได้ออกประกาศการเข้าสู่ฤดูร้อนของประเทศไทย พ.ศ. 2560 โดยระบุว่าประเทศไทยได้เข้าสู่ฤดูร้อนแล้วเมื่อวันที่ 3 มีนาคม เนื่องจากมีอุณหภูมิสูงสุดสูงขึ้นและมีอากาศร้อนตอนกลางวัน รวมทั้งมรสุมตะวันออกเฉียงเหนือได้เปลี่ยนเป็นลมตะวันออกเฉียงใต้หรือลมฝ่ายใต้ และฤดูร้อนจะไปสิ้นสุดประมาณกลางเดือนพฤษภาคม 2560 จึงถือว่าเป็นการสิ้นสุดฤดูหนาวลงอย่างเป็นทางการ
ฤดูของประเทศไทยแบ่งเป็น 3 ฤดู คือ ฤดูร้อน (กลางเดือนกุมภาพันธ์ถึงกลางเดือนพฤษภาคม), ฤดูฝน (กลางเดือนพฤษภาคมถึงกลางเดือนตุลาคม) และฤดูหนาว (กลางเดือนตุลาคมถึงกลางเดือนกุมภาพันธ์) ซึ่งฤดูหนาวเริ่มขึ้นเมื่อมรสุมตะวันออกเฉียงเหนือพัดเข้าปกคลุมประเทศไทย โดยเริ่มต้นอากาศจะแปรปรวน ไม่แน่นอน อาจมีอากาศเย็น หรือฝนฟ้าคะนอง โดยเฉพาะภาคกลางตอนล่าง
มรสุมตะวันออกเฉียงเหนือมีแหล่งกำเนิดจะบริเวณความกดอากาศสูงในซีกโลกเหนือแถบประเทศมองโกเลียและจีน ซึ่งจะพัดพาเอามวลอากาศเย็นและแห้งเข้ามาในประเทศไทย ทำให้ท้องฟ้าปลอดโปร่ง อากาศจะหนาวเย็นและแห้งโดยทั่วไปในประเทศไทยตอนบน แต่จะทำให้ภาคใต้มีฝนตกชุกเนื่องจากนำเอาความชื้นจากอ่าวไทยเข้าไปในพื้นที่
ในภาคกลาง, ภาคตะวันออกเฉียงเหนือและภาคเหนือ อุณหภูมิจะแตกต่างกันมากในช่วงฤดูร้อนและฤดูหนาว ซึ่งในฤดูหนาวอุณหภูมิต่ำสุดในตอนเช้าจะอยู่เกณฑ์หนาวถึงหนาวจัดในเดือนธันวาคมถึงมกราคม ซึ่งอุณหภูมิอาจลดลงได้จนต่ำกว่าจุดเยือกแข็งในพื้นที่ที่มีภูมิประเทศเป็นเทือกเขาหรือยอดเขาสูงของภาคเหนือและภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ลมพื้นผิวโดยมากเป็นลมฝ่ายเหนือและลมตะวันออกเฉียงเหนือ ส่วนความชื้นสัมพัทธ์จะลดลงอย่างชัดเจน
อุณหภูมิต่ำที่สุดในประเทศไทยที่เคยวัดได้ในระหว่างปี พ.ศ. 2494 ถึง พ.ศ. 2558 คือ -1.4 องศาเซลเซียส ที่สถานีอากาศเกษตร (สกษ.) สกลนคร จังหวัดสกลนคร ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ เมื่อวันที่ 2 มกราคม พ.ศ. 2517
ส่วนอุณหภูมิต่ำสุดของภาคอื่น ๆ มีดังนี้
ส่วนกรุงเทพมหานครวัดได้ 9.9 องศาเซลเซียส ที่สถานีตรวจอากาศเฉลิมพระเกียรติ แขวงคลองเตย เขตคลองเตย เมื่อวันที่ 12 มกราคม พ.ศ. 2498
วันที่ 27 กันยายน พ.ศ. 2559 กรมอุตุนิยมวิทยาได้ออกประกาศ การคาดหมายลักษณะอากาศช่วงฤดูหนาวของประเทศไทย พ.ศ. 2559–2560 โดยกรมอุตุนิยมวิทยาคาดหมายว่า ฤดูหนาวในประเทศไทยตอนบนจะเริ่มต้นขึ้นในช่วงสัปดาห์ที่ 4 ของเดือนตุลาคม พ.ศ. 2559 และจะไปสิ้นสุดช่วงกลางเดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2560 สำหรับอุณหภูมิต่ำสุดเฉลี่ยจะใกล้เคียงกับค่าปกติ (ที่ประมาณ 19–20°ซ) ซึ่งหนาวเย็นกว่าในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา โดยคาดว่าอุณหภูมิต่ำสุดของประเทศอยู่ที่ประมาณ 6–7°ซ อยู่ในบริเวณตอนบนของภาคเหนือและภาคตะวันออกเฉียงเหนือ สำหรับกรุงเทพมหานครและปริมณฑลอุณหภูมิต่ำสุดจะอยู่ที่ 14–15°ซ โดยช่วงที่มีอากาศหนาวเย็นที่สุดจะอยู่ประมาณครึ่งหลังของเดือนธันวาคมถึงกลางเดือนมกราคม และบริเวณยอดภูเขา จะมีอากาศหนาวถึงหนาวจัดได้ และอาจเกิดน้ำค้างแข็งขึ้นได้
สำหรับภาคใต้ จะมีอากาศเย็นบริเวณตอนบนของภาค และมีฝนตกหนาแน่นในเดือนพฤศจิกายนและธันวาคม โดยเฉพาะชายฝั่งด้านตะวันออก ตั้งแต่จังหวัดชุมพรลงไป จะมีฝนตกหนักถึงหนักมากบางแห่ง และมีโอกาศได้รับผลกระทบจากพายุหมุนเขตร้อนด้วย อีกทั้งมีร่องมรสุมพาดผ่าน อาจทำให้เกิดน้ำท่วมฉับพลันได้
ส่วนมรสุม คาดว่าจะเป็นมรสุมตะวันออกเฉียงเหนือปกคลุมตลอดช่วง
ต่อมาในวันที่ 26 ตุลาคม กรมอุตุนิยมวิทยาได้ออกการคาดหมายลักษณะอากาศช่วงฤดูหนาวของประเทศไทย พ.ศ. 2559–2560 ฉบับปรับปรุง