โรงเรียนกำเนิดวิทย์
โรงเรียนกำเนิดวิทย์ (อักษรย่อ : กว., KVIS) นามพระราชทานจาก สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี อันหมายถึงโรงเรียนที่เป็นแหล่งความรู้ซึ่งกลุ่ม ปตท. โดยมูลนิธิโรงเรียนวิทยาศาสตร์ระยอง ได้ดำเนินการจัดตั้งเพื่อเป็นโรงเรียนวิทยาศาสตร์ชั้นนำ สร้างปัญญาเพื่อพัฒนาประเทศอย่างยั่งยืน จัดการศึกษาที่มีมาตรฐานคุณภาพระดับโลก ให้กับผู้มีความสามารถพิเศษด้านคณิตศาสตร์และวิทยาศาสตร์ระดับมัธยมปลาย บ่มเพาะจิตวิญญาณของการเป็นนักวิจัย นักประดิษฐ์และนักนวัตกรรมที่มีจิตสาธารณะและเจตคติที่ดีต่อธรรมชาติและเพื่อนร่วมโลก ปัจจุบันตั้งอยู่ที่ เลขที่ 999 หมู่ 1 ตำบลป่ายุบใน อำเภอวังจันทร์ จังหวัดระยอง 21210
ประเทศที่มีความเจริญก้าวหน้าทางด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีล้วนให้ความสำคัญต่อการจัดการศึกษาด้านคณิตศาสตร์ วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีให้กับนักเรียนอีกกลุ่มหนึ่งซึ่งเป็นการจัดการเรียนการสอนสำหรับกลุ่มที่ 3 การศึกษาเพื่อการสร้างองค์ความรู้ใหม่ อันเป็นการจัดการเรียนการสอนสำหรับกลุ่มบุคคลที่จะทำหน้าที่ค้นคว้าวิจัย ประดิษฐ์คิดค้น เพื่อสร้างองค์ความรู้ใหม่ๆ ด้านคณิตศาสตร์ วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี 
นักเรียนกลุ่มนี้มักได้รับการเรียกขานว่า “กลุ่มผู้มีความสามารถพิเศษด้านคณิตศาสตร์และวิทยาศาสตร์” นักเรียนเหล่านี้ควรได้รับการสรรหา ส่งเสริม และบ่มเพาะให้ทำหน้าที่เป็นนักวิจัย นักประดิษฐ์ และนักนวัตกรรม เพื่อสร้างองค์ความรู้ใหม่ ๆ ด้านคณิตศาสตร์ วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีให้กับสังคมและประเทศชาติ
บุคคลที่จะทำหน้าที่เป็นนักวิจัย นักประดิษฐ์ และนักนวัตกรรมที่ได้กล่าวถึงข้างต้นนี้ ส่วนใหญ่ควรต้องมีพื้นฐานการศึกษาระดับปริญญาเอกหรือหลังปริญญาเอก และบุคคลกลุ่มนี้ควรได้รับการสรรหา ส่งเสริม และบ่มเพาะมาตั้งแต่เยาว์วัย อย่างน้อยตั้งแต่ระดับมัธยมศึกษาตอนปลายเป็นต้นไป ประเทศที่มีความก้าวหน้าทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีมีโครงการสรรหา ส่งเสริม และบ่มเพาะนักเรียนผู้มีความสามารถพิเศษด้านคณิตศาสตร์ และวิทยาศาสตร์ตั้งแต่เยาว์วัยมาเป็นเวลานานแล้ว แต่ประเทศไทยเพิ่งเริ่มให้ความสนใจการจัดการศึกษาให้กับผู้มีความสามารถพิเศษด้านคณิตศาสตร์และวิทยาศาสตร์ในระดับมัธยมศึกษาเมื่อไม่นานมานี้เอง และยังมีจำนวนนักเรียนอยู่ในโครงการน้อยมาก
ขณะนั้น ดร.ไพรินทร์ ชูโชติถาวร ประธานเจ้าหน้าที่บริหารและกรรมการผู้จัดการใหญ่ของกลุ่ม ปตท. (ปัจจุบันดำรงตำแหน่งประธานคณะกรรมการบริหารโรงเรียนกำเนิดวิทย์) ได้ขับเคลื่อนนโยบายดังกล่าวให้เป็นรูปประธรรมโดยรวบรวมผู้มีความรู้ความสามารถในด้านต่างๆ มาร่วมในการก่อตั้งโรงเรียนกำเนิดวิทย์
ดร.ธงชัย ชิวปรีชา เป็นผู้อำนวยการคนแรกและคนปัจจุบันของโรงเรียนกำเนิดวิทย์ รับทราบจุดประสงค์ของโครงการ และรับเข้ามาดำเนินการในตำแหน่งผู้อำนวยการโรงเรียน นำความรู้ ความสามารถ ประสบการณ์จากโรงเรียนและมหาวิทยาลัยชั้นนำทั่วโลกที่เคยไปดูงานมา มาปรับใช้กับโรงเรียนกำเนิดวิทย์ ให้เป็น
กลุ่ม ปตท. ประกอบด้วยบริษัท ปตท. จำกัด (มหาชน) บริษัท ปตท. สำรวจและผลิตปิโตรเลียม จำกัด (มหาชน) บริษัท พีทีที โกลบอล เคมิคอล จำกัด (มหาชน) บริษัท ไทยออยล์ จำกัด (มหาชน) และบริษัทไออาร์พีซี จำกัด (มหาชน) ตระหนักถึงความสำคัญของการจัดการศึกษาด้านคณิตศาสตร์ วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีให้แก่นักเรียนกลุ่มที่ 3 หรือกลุ่มผู้มีความสามารถพิเศษด้านคณิตศาสตร์และวิทยาศาสตร์ จึงได้ร่วมกันจัดตั้ง “มูลนิธิโรงเรียนวิทยาศาสตร์ระยอง” เพื่อให้มูลนิธิฯ ดำเนินการจัดตั้งโรงเรียนกำเนิดวิทย์ โดย ดร.ธีรเดช ธังสุบุตร ผู้อำนวยการโครงการจัดตั้งสถาบันวิทยาศาสตร์และโรงเรียนวิทยาศาสตร์กลุ่ม ปตท. ภาคตะวันออกเป็นผู้รับผิดชอบดำเนินการก่อสร้าง บนพื้นที่กว่า 900 ไร่ ในอำเภอวังจันทร์ จังหวัดระยอง ปรับสภาพ ขุดทะเลสาบ สร้างอาคารสถานที่พร้อมสิ่งอำนวยความสะดวกต่างๆ เพื่อการเรียนการสอนที่ดีที่สุด เครื่องมือทันสมัยที่สุดในประเทศ สภาพแวดล้อมที่ดีเยี่ยม ด้วยมูลค่ากว่า 5,000 ล้านบาท
เมื่อวันที่ 6 สิงหาคม 2558 เวลาประมาณ 09.30 โรงเรียนกำเนิดวิทย์ ได้รับพระราชกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมจากสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จพระราชดำเนินทรงเปิดโรงเรียนกำเนิดวิทย์ ทรงกดปุ่มเปิดป้ายชื่อโรงเรียน โดยมีนายสมศักดิ์ สุวรรณสุจริต ผู้ว่าราชการจังหวัดระยอง พล.ร.อ. ณรงค์ พิพัฒนาศัย รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษา นายณรงค์ชัย อัครเศรณี รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพลังงาน นายปิยสวัสดิ์ อัมระนันทน์ ประธานกรรมการ ปตท. นายไพรินทร์ ชูโชติถาวร ประธานบริหารโรงเรียนกำเนิดวิทย์ พร้อมคณะเฝ้ารับเสด็จ ในการนี้ทรงเสด็จพระราชดำเนินไปยังภายในอาคารเรียน เพื่อทอดพระเนตรนิทรรศการการเรียนการสอนของโรงเรียน
ชื่อโรงเรียนกำเนิดวิทย์ เป็นนามพระราชทานจาก สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี อันหมายถึงโรงเรียนที่เป็นแหล่งความรู้ และทางโรงเรียนกำเนิดวิทย์ยังได้รับพระราชกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมจากสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี พระราชทานเข็มติดเสื้อแก่นักเรียนโรงเรียนกำเนิดวิทย์ทุกคน
ที่โรงเรียนกำเนิดวิทย์ ดำเนินการสอนเป็นภาษาอังกฤษทั้งหมด ครูชาวไทยส่วนหนึ่งและครูต่างชาติส่วนหนึ่ง ทีมครูผู้สอนคุณภาพโดยจบการศึกษาอย่างน้อยระดับ ปริญญาโท และสามารถใช้ภาษาอังกฤษในการสื่อสารได้ดีเยี่ยม มีเครื่องมือเครื่องไม้ที่ทันสมัย เช่น กล้องจุลทรรศน์อิเล็กตรอน Scanning Electron Microscope ห้องแล็บต่างๆ ที่มีความพร้อม รวมถึง ห้องสมุดที่ทันสมัย ห้องออกกำลังกาย ห้องซ้อมดนตรี ห้องกิจกรรม
เป็นโรงเรียนประจำ นักเรียนต้องพักอาศัยอยู่ภายในหอพัก แยกชาย หญิง บริเวณโรงเรียนปฏิบัติตามกฎของหอพักอย่างเคร่งครัด และอนุญาตให้กลับบ้านได้ในวันเสาร์ อาทิตย์ โดยเป็นไปตามระเบียบของโรงเรียน มีผู้ดูแลหอพักชายและหญิง ผู้ดูและประจำชั้น ห้องพักเป็นห้องเดี่ยวพร้อมเครื่องปรับอากาศ Wi-Fi แต่ละชั้นมีตู้เย็น ตู้น้ำดื่ม โทรทัศน์ อาคารมี 2 ปีก แต่ละปีก มี 12 ห้อง 1 ปีกมี 2 ฝั่งๆละ 6 ห้อง รวมชั้นละ 24 คนต่อชั้น มีระบบรักษาความปลอดภัยในการเข้าออก ห้องน้ำเป็นห้องน้ำรวมชั้นละ 4 ห้องพร้อมเครื่องทำน้ำอุ่น
มีนักโภชนาการดูแลสุขภาพ และมีข้อตกลงส่งตัวกับโรงพยาบาลวังจันทร์ตลอด 24 ชั่วโมงในกรณีฉุกเฉิน
โรงเรียนกำเนิดวิทย์เป็นโรงเรียนภายใต้สังกัดกระทรวงศึกษาธิการ หลักสูตรการเรียนเป็นไปตามกระทรวงศึกษาธิการประกาศ และทางโรงเรียนจัดสาระการเรียนรู้รายวิชาเพิ่มเติม ให้สอดคล้องกับศักยภาพของนักเรียนเป็นรายบุคล หรือที่เรียกว่าวัดตัวตัดเป็นแห่งแรก มีกิจกรรมที่มุ่งพัฒนาความรู้ ความสามารถ ทักษะชีวิต การอยู่ร่วมกัน เป็นทั้งผู้ที่มีความรู้ความสามารถและ เป็นคนดีของสังคม
โรงเรียนกำเนิดวิทย์รับนักเรียนเข้าเรียนในแต่ละปีจำนวน 72 คน โดยจะแบ่งเป็นห้องละ 18 คน จำนวน 4 ห้อง ในจำนวนนี้จะคัดเลือกจากผู้สมัครตั้งแต่ระดับชั้น ม. 2 จากทุกจังหวัดจำนวน 61 คน และให้โควตานักเรียนที่เรียนในจังหวัดพื้นที่ ภาคตะวันออก 9 จังหวัด จำนวน 11 คน หลังการสอบรอบแรกจะประกาศรายชื่อผู้มีสิทธ์เข้าสอบรอบ 2 จำนวน 300 คน และเมื่อสิ้นสุดการสอบรอบ 2 จะประกาศรายชื่อผู้ผ่านการคัดเลือกตัวจริง 72 คน และตัวสำรองอีก 108 คน รวมเป็น 180 คน โดยนักเรียนที่จะสมัครสอบต้องมีคุณสมบัติด้านคณิตศาสตร์และวิทยาศาสตร์ผ่านเกณฑ์ที่กำหนดจึงจะสมัครสอบได้
เกณฑ์การรับสมัครนักเรียนระดับชั้น ม. 2 เพื่อสอบคัดเลือกเป็นนักเรียนโรงเรียนกำเนิดวิทย์ จะใช้เกณฑ์นี้สำหรับนักเรียนโรงเรียนกำเนิดวิทย์ 3 รุ่นแรกเท่านั้น และตั้งแต่รุ่นที่ 4 เป็นต้นไป หรือ ปีการศึกษา 2561 ทางโรงเรียนกำเนิดวิทย์จะเปลี่ยนมารับสมัครนักเรียนระดับชั้น ม. 3 เพื่อสอบคัดเลือกเป็นนักเรียนโรงเรียนกำเนิดวิทย์แทน
วิชาที่ใช้สอบคือวิชาคณิตศาสตร์และวิทยาศาสตร์ เป็นอัตนัยทั้งหมดทั้งรอบแรกและรอบ 2 และในการสอบรอบ 2 ผู้สมัตรสอบทุกคนต้องสอบการทดลองวิทยาศาสตร์ภาคปฏิบัติด้วย โดยในการสอบรอบ 2 นี้ ผู้สมัตรจะต้องส่งแฟ้มผลงาน หรือ พอร์ตฟอลิโอ้ (Portfolio) ของผู้สมัตรให้กับทางโรงเรียนกำเนิดวิทย์ พิจารณาเป็นคะแนนในการสอบเข้าด้วย
มีการสอบความสามารถด้านภาษาอังกฤษก่อนเริ่มเรียน โดยผู้ที่สอบผ่านรอบ 2 ทางโรงเรียนกำเนิดวิทย์จะมอบโปรแกรมสอนภาษาอังกฤษ เพื่อช่วยเตรียมความพร้อมก่อนเริ่มเรียนPTT Group
Kamnoetvidya Science Academy