น้องเมีย
น้องเมีย () เป็นภาพยนตร์ไทย บทพระนิพนธ์ของ พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอนุสรมงคลการ สร้างเป็นภาพยนตร์ 2 ครั้ง ในปี พ.ศ. 2521 และ พ.ศ. 2533 ได้แก่
ละครน้องเมีย บทประพันธ์โดย : พิมพินกับพาเพลิน
ละครน้องเมีย บทโทรทัศน์โดย : วาทินีย์ โอฬาร์กร / จันทรัยยา
ละครน้องเมีย กำกับการแสดงโดย : ต้น-ชานนท์ สมฤทธิ์
ละครน้องเมีย ดำเนินงานโดย : เมย์ เฟื่องอารมย์
ละครน้องเมีย ออกอากาศทุกวันจันทร์ - พุธ เวลา 08.00 / 11.30 / 20.00 น. ทางช่อง 8
นำแสดงโดย
รายชื่อนักแสดงนำใน ละคร น้องเมีย
สราวุธ มาตรทอง รับบท เอกภพ ใน ละคร น้องเมีย
อิศริยา สายสนั่น รับบท งามเนตร ใน ละคร น้องเมีย
ณปภัช วัฒนากมลวุฒิ รับบท มะเฟือง ใน ละคร น้องเมีย
พิชญ์ ซีควินท์ รับบท นำโชค ใน ละคร น้องเมีย
ใบเตย อาร์สยาม รับบท บัว ใน ละคร น้องเมีย
กรุณพล เทียนสุวรรณ รับบท มาวิน ใน ละคร น้องเมีย
ภรัณยู โรจนวุฒิธรรม รับบท ฉลาม ใน ละคร น้องเมีย
ลาล่า โปงลางสะออน รับบท นิดา ใน ละคร น้องเมีย
ลูลู่ โปงลางสะออน รับบท ชม ใน ละคร น้องเมีย
รัชนีกร พันธ์มณี รับบท วิภา ใน ละคร น้องเมีย
พิมพ์ผกา เสียงสมบูรณ์ รับบท ภัสสร ใน ละคร น้องเมีย
ทนงศักดิ์ ศุภการ รับบท วันชัย ใน ละคร น้องเมีย
แสง (ฉัตรชัย เปล่งพานิช) พ่อค้าเรือดูดทรายจากปากน้ำโพ ล่องเรือมากรุงเทพเพื่อขายทราย ขณะที่จอดเรืออยู่นั้น ปราง (ภัสสร บุณยเกียรติ) เมียสาวของเขาซึ่งเบื่อหน่ายชีวิตชาวเรือ หนีขึ้นฝั่งเพื่อแสวงหาชีวิตใหม่ ทิ้งแดง (ด.ช.อะตอม) ที่เกิดกับแสงที่ยังเป็นทารก ไว้ให้ ทับทิม (ปัทมวรรณ เค้ามูลคดี) น้องสาวที่อายุเพิ่ง 15 ดูแลแทน ขณะที่ เดช (สุรเดช แก้วท่าไม้) เพื่อนของแสงพยายามยุเขาให้เอาทับทิมมาเป็นเมียอีกคน
แสงแทบผลิกแผ่นดินกรุงเทพตามหาปราง โดยมีสุคนธ์ คนขับแท็กซี่ (คมสัน พงษ์สุธรรม) ช่วยพาเขาตระเวนตามหาทั่วเมือง แต่ล้มเหลว แสงเมากลับมาและเห็นทับทิมเป็นปราง พยายามจะปลุกปล้ำทุกครั้ง แต่ทับทิมก็เอาตัวรอดได้เสมอ โดยไม่ทิ้งแสงกับลูก ในที่สุด แสงรู้ว่า ปรางไปอยู่กับผู้หญิงชื่อ อารี (กมลา เศรษฐี) ที่สุขุมวิท ซึ่งหลอกเธอว่าจะสนับสนุนให้เป็นดาราแต่กลับถูกหลอกให้เป็นสาวขายบริการ แสงเมาอาละวาดที่อพาร์ตเมนต์ของอารี จนโดนจับเข้าคุก ทั้งหมดนี้ได้ทับทิม น้องสาวของปรางที่เพิ่งจะเป็นวัยรุ่นช่วยไว้
"น้องเมีย" เป็นเรื่องของแสงและปราง คู่สามีภรรยาจากปากน้ำโพ ล่องเรือเข้ากรุงเทพฯเพื่อขายแตงโม/ขายทราย มีทับทิมน้องสาวของปรางขอติดเรือมาเที่ยวเมืองหลวงด้วย แต่เมื่อมาถึง ปรางกลับตัดสินใจทิ้งแสงเพื่อหางานที่ดีกว่า แสงคลั่งและขายข้าวของทุกอย่างแม้จะถูกกดราคาเพื่อเอาเงินมาใช้ตามหาปราง ทิ้งให้ทับทิมเลี้ยงดูลูกชายตามลำพัง โชคร้ายกระหน่ำซ้ำเติมทำให้แสงเริ่มท้อใจและเห็นความดีในตัวทับทิม ในขณะที่ปรางรู้ตัวว่าถูกหลอก จึงคิดกลับมาหาแสง
"น้องเมีย" เคยสร้างเป็นภาพยนตร์ครั้งแรกเมื่อ พ.ศ. 2521 บทพระนิพนธ์ บทภาพยนตร์ กำกับการแสดงและลำดับภาพโดย พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอนุสรมงคลการ ถ่ายภาพโดย หม่อมเจ้าชาตรีเฉลิม ยุคล ศิลปกรรมโดย อำนาจ โหราศาสตร์ ที่ปรึกษาโดย สมศักดิ์ เตชะรัตนประเสริฐ สร้างโดย ละโว้ภาพยนตร์ จัดจำหน่ายโดย สหมงคลฟิล์ม นำแสดงโดย สรพงษ์ ชาตรี ลลนา สุลาวัลย์ และ วิยะดา อุมารินทร์ ร่วมด้วย อดุลย์ กรีน, ท้วม ทรนง, พูลสวัสดิ์ ธีมากร, ชูศรี มีสมมนต์, ทองฮะ วงศ์รักไทย เข้าฉายเมื่อ 5 พฤษภาคม พ.ศ. 2521
ต่อมา พ.ศ. 2533 สร้างใหม่ครั้งที่ 2 ซึ่งเป็นภาพยนตร์ลำดับที่ 18 ของ ม.จ.ชาตรีเฉลิม ยุคล ได้นักแสดงชื่อดัง อย่าง ฉัตรชัย เปล่งพานิช และภัสสร บุณยเกียรติ แสดงนำ ตัวละครสำคัญคือ ทับทิม รับบทโดย ปัทมวรรณ เค้ามูลคดี นักแสดงเด็ก บุตรสาวของ รอง เค้ามูลคดี และ ปทุมวดี โสภาพรรณ นับเป็นการแสดงบทชีวิตที่สำคัญอีกครั้งของปัทมวรรณ หลังจากรับบทคล้ายคลึงกันนี้จาก วัลลี เด็กหญิงยอดกตัญญู มาแล้วจากละครโทรทัศน์ทางช่อง 3 เมื่อหลายปีก่อนหน้านั้น
ภาพยนตร์สะท้อนให้เห็นถึงปัญหาครอบครัวของชาวเรือที่ต้องหาเช้ากินค่ำ และคนหาเช้ากินค่ำในเมืองหลวง ประสบความสำเร็จในด้านคำวิจารณ์และรางวัล เช่น ม.จ.ชาตรีเฉลิม ยุคล รางวัลผู้กำกับภาพยนตร์ยอดเยี่ยม พระสุรัสวดี, ฉัตรชัย เปล่งพานิช รางวัลนักแสดงนำชายยอดเยี่ยม พระสุรัสวดีและรางวัลชมรมวิจารณ์บันเทิง และปัทมวรรณ เค้ามูลคดี รางวัลนักแสดงดาวรุ่งยอดเยี่ยม พระสุรัสวดี และยังได้รับเลือกเป็นตัวแทนของประเทศไทย ในการเข้าชิงรางวัลออสการ์ สาขาภาพยนตร์ต่างประเทศยอดเยี่ยม ในการประกาศผลรางวัลครั้งที่ 62 ด้วย แต่มิได้ผ่านเข้าถึงรอบสุดท้าย
เคยออกอากาศทางโทรทัศน์เมื่อคืนวันที่ 13 มีนาคม พ.ศ. 2553 ทางไทยพีบีเอส ในรายการแกะกล่องหนังไทย