ไนต์วิช
ไนต์วิช () เป็นวงซิมโฟนิกเมทัล ร้องเพลงภาษาอังกฤษจากคิที ประเทศฟินแลนด์ ก่อตั้งขึ้นในปี 1996 โดยนักร้องนำ-ประสานเสียงชาย นักแต่งเพลงหลักและมือคีย์บอร์ด "ทูโอมาส โฮโลพายเนน" (Tuomas Holopainen) มือกีตาร์ "เอ็มพู วูโอริเนิน" (Emppu Vuorinen) และนักร้องนำหญิง "ทาร์จา ทูรูเนิน" (Tarja Turunen) วงได้มือกลอง"จุคคา เนวาลายเนิน" (Jukka Nevalainen) และมือเบส "ซามิ วานสคา" (Sami Vänskä) เข้าร่วมอัดในสตูดิโอแรก "แองเจิลฟอลเฟิร์สท" (Angels Fall First) (1997) ในปี 2002 วานสคา ก็ได้ออกจากวงและได้มาร์โค เฮียทาลา (Marco Hietala) มาเล่นเบสให้แทน ซึ่งก่อนหน้านี้เขาเล่นตำแหน่งร้องเสียงชาย ก่อนจะมาเป็นโฮโลพายเนนในปัจจุบัน
ไนท์ได้กลายเป็นที่รู้จักอย่างกว้างขวางในฐานะหนึ่งในวงผู้บุกเบิกวงการซิมโฟนิกเมทัล โดยเฉพาะเอกลักษณ์ทางเสียงอันโดดเด่นของทูรูเนินที่นำเอาเสียงร้องแบบโอเปราเข้ามาผสมกับดนตรีเมทัล รวมถึงเนื้อเพลงที่เกี่ยวข้องบทละครดรามา ละครโศกนาฏกรรม จนทำให้ยกย่องว่าเป็น "โอเปราเมทัล" ซึ่งมีอิทธิพลต่อศิลปินอื่นอีกเป็นจำนวนมาก จนทำให้เกิดแนวย่อยขึ้นมาอีกหลายสาย นอกจากการร้องเสียงหญิงโดยหลักแล้ว วงมักจะใช้เสียงชายมาร้องประกอบเกือบทุกซิงเกิล โดยมีโฮโลพายเนนเป็นผู้ร้อง แต่ก็มีซิงเกิลอย่าง "While Your Lips Are Still Red" ที่ร้องโดยโฮโลพายเนนทั้งเพลง
แม้ว่าไนต์วิชจะมีชื่อเสียงอย่างมากในประเทศฟินแลนด์นับตั้งแต่อัลบั้มเปิดตัว แต่วงก็ไม่โด่งดังเป็นที่รู้จักกันในระดับนานาชาติ จนกระทั่งได้ออกอัลบั้ม "โอเชียนบอร์น" (Oceanborn) (1998) "วิชมาสเตอร์" (Wishmaster) (2000) และ "เซนจูรีไชด์" (Century Child) (2002) โดยเฉพาะอย่างยิ่งในอัลบั้ม "วันซ์" (Once) ที่จำหน่ายได้มากถึง 1 ล้านก็อปปี้ วงได้เข้าสู่ตลาดสหรัฐอเมริกา ด้วยซิงเกิลฮิตอย่าง "Wish I Had an Angel" (2004) ซึ่งได้รับกระแสตอบรับจากทั้งออกอากาศผ่านเอ็มทีวี (MTV) และรวมไปถึงเป็นซาวด์แทร็กในภาพยนตร์ของสหรัฐถึง 3 เรื่องเพื่อเป็นการโปรโมตทัวร์ของวงในอเมริกาเหนือ นอกจากนี้ในอัลบั้ม "วันซ์" วงยังได้ออกโบนัสซิงเกิลไปอีก 2 ซิงเกิลและทำมิวสิกวีดิโออีก 3 วีดิโอ เช่นเดียวกับนำซิงเกิล "Sleeping Sun" มาบันทึกเสียงใหม่ ในอัลบั้ม "ไฮเอสต์โฮปส์" (Highest Hopes) (2005) ซึ่งเป็นอัลบั้มเรียบเรียงซิงเกิลฮิตอีกด้วย ก่อนที่ทูรูเนินจะออกจากวงในเดือนตุลาคม 2005 ก็ได้ร่วมบันทึกเสียงอัลบั้มแสดงสด "เอนด์ออฟเอรา" (End of an Era) ภายหลังจบคอนเสิร์ต สมาชิกวงก็ได้ออกมาเปิดเผยจดหมายของทูรูเนินว่าไม่อาจจะอยู่กับไนต์วิชได้ต่อไป
ในเดือนพฤษภาคม 2007 ไนต์วิชประกาศนักร้องนำหญิงใหม่ "เอเนตต์ ออลซัน" (Anette Olzon) ในเดือนกันยายนปีเดียวกัน วงก็ได้ออกอัลบั้มที่ 6 "ดาร์คแพสชันเพลย์" (Dark Passion Play) ซึ่งจำหน่ายได้เกือบ 2 ล้านก็อปปี้ โดยมีซิงเกิลหลักอย่าง "Amaranth" ที่เป็นหนึ่งในซิงเกิลที่ประสบความสำเร็จมากที่สุดในยุโรปของไนต์วิช ตามมาด้วยทัวร์ ซึ่งถือเป็นหนึ่งในทัวร์ที่ยิ่งใหญ่และยาวนานที่สุดของวงซึ่งเริ่มต้นตั้งแต่วันที่ 6 ตุลาคม 2007 ไปจนกระทั่งวันที่ 19 กันยายน 2009 วงได้ออกอีพี/อัลบั้มแสดงสด "เมดอินฮ่องกง (แอนด์อินวาเลียซออเทอร์เพลสเซส)" (Made in Hong Kong (And in Various Other Places)) และเดือนมีนาคม 2009 ในรูปแบบซีดี/ดีวิดี ในช่วงปลายปี 2011/ต้น 2012 วงได้ออกอัลบั้มซึ่งจำหน่ายในวันไม่ตรงกัน "อิมเมจิเนรัม" (Imaginaerum)
ในวันที่ 1 ตุลาคม 2012 ไนต์วิชประกาศออลซันได้ออกจากวงในช่วงทัวร์โดยได้อดีตนักร้องหญิงนำวง "รีแวมพ์" (ReVamp) ฟลอร์ แจนเสน (Floor Jansen) มาแทนจนถึงปัจจุบัน และเดือนมีนาคม 2015 ไนต์วิชก็ได้ออกอัลบั้ม " เอนด์เลสฟอร์มสโมสต์บิวตีฟูล" (Endless Forms Most Beautiful) ซึ่งเป็นอัลบั้มแรกที่แจนเสนได้มาร่วมอัดสตูดิโออัลบั้ม
ไนต์วิช เป็นวงที่ประสบความสำเร็จได้ด้านยอดขายเป็นอันดับที่ 3 ในฟินแลนด์ ด้วยยอดการยืนยันจำหน่ายประมาณ 900,000 ก็อปปี้ ไนต์วิชยังถือว่าเป็นวงที่สร้างชื่อเสียงให้กับฟินแลนด์มากที่สุด เป็นวงที่ไปโด่งดังในระดับนานาชาติเพียงไม่กี่วงของฟินแลนด์ ด้วยยอดจำหน่ายทั่วโลกมากกว่า 8 ล้านก็อปปี้และได้รับการยืนยันการจำหน่ายมากกว่า 60 ทองและแพลตตินัม มีอัลบั้มที่เปิดตัวด้วยอันดับ 1 ถึง 5 อัลบั้มและอันดับ 1 บนชาร์ทกว่า 13 ซิงเกิล