จัน ดารา (ภาพยนตร์ พ.ศ. 2520)
จัน ดารา เป็นภาพยนตร์ไทย ที่ออกฉายในปี พ.ศ. 2520 ภาพยนตร์เรื่องนี้ดัดแปลงจากนิยายเรื่อง "เรื่องของจัน ดารา" ซึ่งอุษณา เพลิงธรรม เขียนลงพิมพ์เป็นตอน ๆ ในหนังสือพิมพ์ตั้งแต่ปี 2507 ถึงปี 2509 สร้างโดย เทพกรภาพยนตร์ อำนวยการสร้างโดย กิติมา เศรษฐภักดี กำกับโดย รัตน์ เศรษฐภักดี เขียนบทโดย ส. อาสนจินดา กำกับภาพโดย อดุลย์ เศรษฐภักดี เข้าฉายวันแรก 11 มีนาคม พ.ศ. 2520 ฉายครั้งแรกที่โรงภาพยนตร์เพชรรามาและโรงภาพยนตร์เพชรเอ็มไพร์ โดยภาพยนตร์นั้นได้ถูกดัดแปลงเนื้อหาไปเยอะมาก กลายเป็นเรื่องตลกโปกฮา
"จัน ดารา" ฉบับนี้นับเป็นการดัดแปลงนิยายข้างต้นเป็นภาพยนตร์ครั้งแรก ยุคต่อมา เป็นภาพยนตร์อีก 2 ครั้ง ฉบับปี 2544 ซึ่งนนทรีย์ นิมิบุตร กำกับและฉบับ พ.ศ. 2555 กำกับโดย หม่อมหลวงพันธุ์เทวนพ เทวกุล ตามลำดับ
ในโรงพยาบาลแห่งหนึ่ง หมอและพยาบาลกำลังทำคลอดให้แก่เด็กซึ่งกำลังทำคลอดให้ วรรณา (แสงแข บุญเรือง) เป็นโรคหัวใจ ผลที่สุดวรรณาก็ถึงแก่ความตาย บุญชัย (ประจวบ ฤกษ์ยามดี) สามีของวรรณา และกำนันวอน (ประพัฒน์ มิตรภักดี) พ่อของวรรณาและวาด น้องสาวของวรรณา จึงรู้ว่าวรรณาถึงแก่ความตายแล้ว บุญชัยจึงโทษว่าทารกนั้นเป็นต้นเหตุให้ภริยาถึงแก่ความตาย ประณามเด็กว่าเป็นเด็กกาลกิณี ที่คฤหาสน์ วิสนันท์ บุญชัยไม่พอใจที่กำนันวอนพาเด็กทารกที่เขาเกลียดเข้ามาอยู่บ้าน
ในกลางดึกคืนวันหนึ่ง บุญชัยเข้ามานอนในห้องที่จันและวาดนอน บุญชัยนอนกับวาดไม่เกรงต่อสายตาของจัน วาดจึงยอมเป็นภริยาของบุญชัยในที่สุด สามเดือนต่อมา กำนันวอนเดินทางกลับพิจิตร ถูกบุญชัยเยาะเย้ยต่างๆนาๆ ทำให้กำนันวอนโกธรมาก จึงจะจ้างนักเลงมาเล่นงาน ทารกชื่อ จัน โตมากับเคน ลูกแม่ครัววัยไร่เรี่ย วันหนึ่งจันและเคนได้ไปเห็นบุญชัยกับเด็กสาวใช้กำลังพิศวาสกันอยู่ จันเกิดเสียหักสะดุดล้ม บุญชัยสะดุ้ง เคนวิ่งเอาตัวรอด บุญชัยเห็นจันจึงโมโหขวางแจกันใส่หัวจันจนหัวแตก แล้วให้คนใช้ขังไว้ในห้องโถงเขียว จันถูกขังร้องให้อยู่แทบพื้นเรียกหาแม่อยู่ตลอดเวลาและตะโกนด่าบุญชัยว่าไม่ใช่พ่อที่แท้ของตนจนหลับไป จันฝันถึงวรรณาแม่ของตน วาดเข้ามาปลุกจัน ยืนปลงเวทนา
ต่อมาไม่นาน วาดให้กำเนิดแก้ว บุตรสาวของบุญชัยกับวาด มีความจงเกลียดจงชังจัน บุญชัยเข้ามาด่าจันและห้ามให้ใช้นามสกุลวิสนันท์ แม่พุ่ม คนรับใช้ตั้งนามสกุล "ดารา" ตั้งแต่นั้นมา สิบปีต่อมา จัน (สมบูรณ์ สุขีนัย) อายุ 15 ปี เคน (ภิญโญ ปานนุ้ย) อายุ 16 ปี บุญชัยพา บุญเลื่อง (อรัญญา นามวงศ์) ภรรยาของบุญชัย เดิมอยู่ที่ปีนัง ต่อมาจันได้พบไฮซินธ์ (จันทร์แรม ปวงจักรทา) เด็กสาวอินเดีย ที่กำลังถูกอันธพาลรุมอยู่ จันและเคนก็ช่วยไว้ได้ ทำให้จันและไฮซินธ์สนิทกันตั้งแต่นั้นมาจนเกิดความรัก จันมักเอาดอกผักตบชวามาให้เสมอ และชวนไปเรียนโรงเรียนสอนภาษาอังกฤษภาคค่ำ
จันได้สนิทกับบุญเลื่อง จันเข้าใจและเห็นใจบุญเลื่องทุกอย่าง ต่อมาบุญเลื่องขอหย่าขาดจากการเป็นสามีภรรยา แต่บุญชัยไม่ยอม บุญเลื่องจึงยกเหตุผลปลอบและขู่จนบุญชัยยอม ให้บุญเลื่องอยู่บ้านวิสนันท์ไปก่อน ทำให้บุญชัยโกธรจันมากขึ้น ต่อมาบุญเลื่องให้จันเอาน้ำแข็งถูหลังให้และจันได้เสียกับบุญเลื่อง ต่อมาจันมาพบเข้าและสำคัญว่าเคนล่วงละเมิดแก้วอยู่ จึงเข้าไปช่วยเหลือ ประจวบกับที่บรรดาผู้หลักผู้ใหญ่ในบ้านได้ยินเสียงร้องและติดตามมาพบเข้า แก้วซึ่งรังเกียจจันอยู่แล้วจึงฟ้องว่า จันล่อลวงตนมากระทำทางเพศ เคนจึงเข้ามาช่วยเหลือ บุญชัยโกรธเป็นอันมาก ในเนื่องที่แก้วเป็นคนชอบโกหก จึงเกิดการต่อสู้กันและขับไล่จันออกจากบ้านวิสนันท์ จันจึงไปอาศัยอยู่ที่บ้านมารดา ณ เมืองพิจิตรกับตา (กำนันวอน)
กำนันวอนจึงเล่าเรื่องให้ฟังหมดว่าวรรณา แม่ของจัน เศรษฐีนีสาวสวยถูกจอม (วิทยา สุขดำรงค์) ฉุดไปกระทำชำเราพร้อมพรรคพวก เมื่อครั้งเดินทางไปเมืองพิจิตร ตำรวจจึงตามไปล่าและยิงจนเสียชีวิต วรรณาตั้งท้องกำนันวอนจึงว่าจ้างขอให้บุญชัยแต่งงานกับวรรณา เพื่อรักษาเกียรติยศของวงศ์ตระกูล โดยยกบ้านและทรัพย์สินให้เป็นการแลกเปลี่ยน วาดไปเรียกจันกลับมาแต่งงานกับแก้วซึ่งตั้งท้องอยู่เพื่อธำรงเกียรติยศของวงศ์ตระกูลจันตกลงโดยมีเงื่อนไขว่า บุญชัยต้องโอนบ้านและที่ดินให้แก่ตนทั้งหมด บุญชัยไม่มีทางเลือกจึงรับคำอย่างเสียมิได้ ต่อมา จันพบเคนเกิดทะเลาะกันว่าแก้วท้องกับเคนเกิดต่อสู้กัน จนต้องหนีตำรวจมา
จันได้แต่งงานกับแก้ว ทรมานแก้วต่าง ๆ นานา แล้วบุญชัยตามไปพบจันกับบุญเลื่องนอนด้วยกัน ด้วยความรู้สึกที่ประเดประดังเข้ามา คุณหลวงถึงกับล้ม และเป็นอัมพาตตั้งแต่นั้นมา จันพบเคนแอบจึงให้เคนไปแก้วเมียเคนบนห้องและจันเห็นแก้วมีความสัมพันธ์ทางเพศกับบุญเลื่องไม่สนใจใคร ทั้งสองจึงเดินออกจากนอกห้อง
เคนได้พาจันไปพบไฮซินธ์ที่โรงเรียนภารตะแห่งหนึ่ง ซึ่งบ้านไฮซินธ์ไฟไหม้ พ่อของเธอถูกไฟคอกตาย ส่วนเธอก็ตาบอด จันเห็นไฮซินธ์สอนเด็กอนุบาลร้องเพลง จันเข้าไปหาและเอาดอกผักตบชวาให้แก่ไฮซินธ์ ไฮซินธ์จึงรู้ว่าจันมา จึงร้องเพลงด้วยความยินดี